cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
યશવન્ત મહેતા
સર્જન
તેઓ કિશોર સાહસ કથાઓ અને જીવન ચરિત્રો માટે જાણીતાં છે. તેઓએ ૪૫૦થી વધુ પુસ્તકો લખ્યા છે, જેમાં ૧૦૦ જેટલી કિશોર સાહસકથાઓનો સમાવેશ થાય છે. યુગયાત્રા ‍(૧૯૮૪) તેમની જાણીતી લાંબી વિજ્ઞાન સાહસકથા છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૩૮માં જન્મ
ચુલી (તા. ધ્રાંગધ્રા)
ચુલી (તા. ધ્રાંગધ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રાંગધ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચુલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી અને રેલવે સ્ટેશન જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
મેઉ
મેઉ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મહેસાણા તાલુકો
મોખડી (તા. ગરૂડેશ્વર)
મોખડી (તા. ગરૂડેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના ગરૂડેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. મોખડી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:ગરૂડેશ્વર તાલુકો
ગંગાદાસની મુવાડી
ગંગાદાસની મુવાડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કઠલાલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગંગાદાસની મુવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રાજા વડલા જામ (તા. જસદણ)
રાજા વડલા જામ (તા. જસદણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જસદણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાજા વડલા જામ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગંગાદાસની મુવાડી
શ્રેણી:કઠલાલ તાલુકો
રાજા વડલા જામ (તા. જસદણ)
શ્રેણી:જસદણ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ઓગસ્ટ ૨૦
૨૦ ઓગસ્ટનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૩૨મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૩૩મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૩૩ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઓગસ્ટ
સરોધી
સરોધી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં સૌથી છેલ્લા આવતા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. સરોધી ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દુધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો શ્રેણી:વલસાડ તાલુકો
પાટી (તા. કુકરમુંડા)
પાટી (કુકરમુંડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કુકરમુંડા તાલુકાનું ગામ છે. પાટી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. ગામના લોકો ખાસ કરીને જુવાર, તુવર, મગફળી તેમ જ અન્ય શાકભાજીની ખેતી કરે છે.
શ્રેણી:કુકરમુંડા તાલુકો
સેપુઆંબા
સેપુઆંબા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લામાં આવેલા સુબિર તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. સેપુઆંબા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:સુબિર તાલુકો
ઘંટીયાણ (તા. બગસરા)
ઘંટીયાણ (તા. બગસરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બગસરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઘંટીયાણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:બગસરા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
અંબાપુરની વાવ
અંબાપુરની વાવ ગુજરાત રાજ્યના ગાંધીનગર જિલ્લામાં ગાંધીનગર શહેરની અંબાપુર ગામમાં આવેલી એક વાવ છે. આ વાવ ૧૫મી સદીમાં રુડાબાઇ વાઘેલાએ રાણજીતસિંહ વાઘેલાની સ્મૃતિમાં બંધાવેલી હતી. આ વાવ વ્યવસ્થિત રીતે બાંધકામ કરાયેલી અને પાંચ માળ ધરાવે છે.
આ વાવ રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક (S-GJ-233‌‌) છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગાંધીનગર જિલ્લો શ્રેણી:રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક શ્રેણી:ગુજરાતની વાવો
ખેરમાળ (તા.નસવાડી)
ખેરમાળ (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખેરમાળ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
હાડવી
હાડવી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મહેસાણા તાલુકો
રોનાલ્ડ રીગન
સંદર્ભો
શ્રેણી:અમેરિકન વ્યક્તિત્વ
શિવેન્દ્રનગર (તા. ગારીયાધાર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા ગારીયાધાર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સાતપડા (તા. ગારીયાધાર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા ગારીયાધાર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સાહિત્યમાં ઉલ્લેખ
ઝવેરચંદ મેઘાણી રચિત લોકકથા સંગ્રહ સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ભાગ પ ની એક વાર્તા ભીમો ગરણિયો માં આ ગામનો ઉલ્લેખ આવે છે. એ વાર્તા અનુસાર આશરે બસો વર્ષ પૂર્વે આ ગામ ભાવનગર અને પાલીતાણા રજવાડાઓની સીમા પર હતું અને પાલીતાણાના રાજા પ્રતાપસંગજી આ ગામને અડીને એક નવું ગામ વસાવવા માંગતા હતા. રોજનો ટંટો કંકાસ ટાળવાના હેતુથી ગામના મહેસૂલ અધિકારીએ વચમાં ગોંદરા જેટલી જગ્યા રાખીને નવા ગામનો પાયો ખોદવા સૂચવ્યું પણ પ્રતાપસંગને સમજાવવાની કોઈની હિંમત ન હતી. તે સમયે ભીમો ગરણિયો નામના એક આહીર વટેમાર્ગુએ રાજા સાથે મસલત કરી ધમકાવીને ત્યાં નવા ગામની રચના ટળાવી દીધી.
મેમદપુર (તા. વડગામ)
મેમદપુર (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મેમદપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ચોગામડા (તા. ધનસુરા)
ચોગામડા (તા. ધનસુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધનસુરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ચોગામડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધનસુરા તાલુકો
મેમદપુર (તા. વડગામ)
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વડગામ તાલુકો
દેવચરાડી (તા. ધ્રાંગધ્રા)
દેવચરાડી (તા. ધ્રાંગધ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રાંગધ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેવચરાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
પ્રતાપપુર (તા. જસદણ)
પ્રતાપપુર (તા. જસદણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જસદણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પ્રતાપપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દેવચરાડી (તા. ધ્રાંગધ્રા)
શ્રેણી:ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
પ્રતાપપુર (તા. જસદણ)
શ્રેણી:જસદણ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કરચકા
કરચકા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બારડોલી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કરચકા ગામમાં હળપતિ તેમ જ પાટીદારોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, સૂરણ, પપૈયાં, કેરી તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:બારડોલી તાલુકો
ક્યુરાસૌ
ક્યુરાસૌ એ દક્ષીણ કેરેબિયન સાગરમાં આવેલો એક ટાપુ રાષ્ટ્ર છે.
શ્રેણી:ટાપુ
વીરસોડા (તા. જોટાણા)
વીરસોડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના જોટાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જોટાણા તાલુકો
પાટીપાડા (તા. કુકરમુંડા)
પાટીપાડા (કુકરમુંડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કુકરમુંડા તાલુકાનું ગામ છે. પાટીપાડા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. ગામના લોકો ખાસ કરીને જુવાર, તુવર, મગફળી તેમ જ અન્ય શાકભાજીની ખેતી કરે છે.
સારંગપુર, વલસાડ તાલુકો
સારંગપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં સૌથી છેલ્લા આવતા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. સારંગપુર ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દુધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો શ્રેણી:વલસાડ તાલુકો
નરખડી (તા.નાંદોદ)
શ્રેણી:નાંદોદ તાલુકો
ગંગીયાલ (તા. કઠલાલ)
ગંગીયાલ (તા. કઠલાલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કઠલાલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગંગીયાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કઠલાલ તાલુકો
હલદરી (તા.આંકલાવ)
હલદરી (તા. આંકલાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા આંકલાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હલદરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:આંકલાવ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
સેન્દ્રીઆંબા
સેન્દ્રીઆંબા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. સેન્દ્રીઆંબા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
ગઢાળા (તા. વીંછીયા)
શ્રેણી:વીંછીયા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ધામણીયા (તા. ધનસુરા)
ધામણીયા (તા. ધનસુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધનસુરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ધામણીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
પાણીબારા (તા. કુકરમુંડા)
પાણીબરા (કુકરમુંડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કુકરમુંડા તાલુકાનું ગામ છે. પાણીબરા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. ગામના લોકો ખાસ કરીને જુવાર, તુવર, મગફળી તેમ જ અન્ય શાકભાજીની ખેતી કરે છે.
શ્રેણી:કુકરમુંડા તાલુકો
મેપડા (તા. વડગામ)
મેપડા (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ભૂતપૂર્વ જાગીર નું ગામ છે. મેપડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી, સહકારી મંડળી, મદ્રેસા, ઈ-ગ્રામ કેન્દ્ર જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઇતિહાસ
મેપડા ગામ પાલનપુર રજવાડા ના તાબા હેઠળનું ગામ હતું, જે ઠાકોર સાહેબ સોરમખાનજી મોદુંજી ને જાગીર હેઠળ ભૂખલા ગામથી મેપડા ગામ બીજી વખતમાં હિજરી સન ૧ જીલકાદ ના રોજ જાગીર પેટે મળેલું. સોરમખાનજીના પિતા મોદુંજીના નામથી આ ગામનું નામ મેપડા રાખવામાં આવેલું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વડગામ તાલુકો
ધર્મવીર ભારતી
ધર્મવીર ભારતી આધુનિક હિન્દી કવિ, નાટ્યકાર, અને સામાજિક વિચારક હતા. તેઓ સાપ્તાહિક પત્રિકા “ધર્મયુગ”ના પ્રમુખ સંપાદક પણ રહી ચૂક્યા હતા. ડો.ધર્મવીર ભારતીને ઇ.સ. ૧૯૭૨માં પદ્મશ્રી પુરસ્કાર આપી સન્માનીત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમની નવલકથા ગુનાહો કા દેવતા  હિન્દી સાહિત્યની ખૂબ પ્રખ્યાત કૃતિ છે.
બાળપણ
ધર્મવીર ભારતીનો જન્મ ૨૫ ડિસેમ્બર ૧૯૨૬ના રોજ અલ્હાબાદમાં આવેલા અતરસૂઈવા નામના મહોલ્લામાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ ચિરંજીવલાલા અને માતાનું નામ ચંદાદેવી હતું. ભારતીના પૂર્વજો પશ્ચિમી ઉત્તરપ્રદેશના શાહજહાંપુર જિલ્લા ના ખુદાગંજ કસ્બાના જમીનદાર હતા. તેઓ વૃક્ષો, છોડવાઓ, ફૂલો, અને પ્રાણીઓ તથા પક્ષીઓને જીવનપર્યંત પ્રેમ કરતાં રહ્યા હતા. તેમની નાની બહેનનું નામ વિરવાલા હતું. તેમની માતા એક ગંભીર બીમારીમાં સપડાયા અને તેમના ઉપચારના ખર્ચમાં ભારતીના પિતા પર દેવું વધી ગયું હતું અને તેઓ પણ બીમાર પડ્યા અને ૧૯૩૯માં તેઓ મૃત્યુ પામ્યા હતા.
શિક્ષણ
ભારતી અભ્યાસ દરમિયાન પાઠ્ય પુસ્તકો ઉપરાંત કવિતાની પુસ્તકો અને અંગ્રેજી નવલકથાઓ વાંચવાનો શોખ હતો. તેઓ શાળા છૂટયા પછી ઘેર આવી તરત જ પુસ્તકાલયમાં ચાલ્યા જતાં અને સાંજે મોડા સુધી વાંચન કરતા. તેમણે ભણવાનું છોડી અને આઝાદીની લડાઈમાં ઝંપલાવ્યું. પણ તેમના મામાની સમજાવટથી ફરીથી અલ્હાબાદમાં વિશ્વવિદ્યાલયમાં સ્નાતકના અભ્યાસ માટે દાખલ થયા. તેઓ સુભાષચંદ્ર બોઝના પ્રસંશક હતા.
અભ્યાસની સાથે સાથે તેઓ શૈલી, કીટ્સ, વર્ડ્સવર્થ, ટેનિસન, એમીલી ડિકન્સન, તથા અન્ય ફ્રાંસીસ, જર્મન, અને સ્પેનના કવિઓના અંગેજી અનુવાદનો અભ્યાસ કર્યો. આ ઉપરાંત શરદચંદ્ર, ગોર્કી, ક્યુપિન, બાલઝાક, ચાર્લ્સ ડિકેન્સ, વિકટર હ્યુગો અને ટોલ્સ્ટોયની નવલકથાઓનો ખૂબ ઊંડાણથી વાંચન કર્યું.
શોધ કાર્ય
ધર્મવીર ભારતીએ ધિરેન્દ્ર વર્માના માર્ગદર્શન હેઠળ “સિદ્ધ સાહિત્ય”પર શોધ કાર્ય શરૂ કર્યું.તે સમયે સાથે સાથે કેટલીક કવિતાઓ લખી જે પાછળથી ઠંડા લોહા નામના પુસ્તક સ્વરૂપે પ્રકાશિત થઈ. અને આ સમયે નવલકથા ગુનાહો કા દેવતા  પણ લખી. સામ્યવાદના મોહભંગ પછી પ્રગતિવાદ:એક સમીક્ષા  પુસ્તક પણ લખ્યું. અને ત્યારબાદ સૂરજ કા સાતવા ઘોડા' જેવી અનોખી નવલકથા લખી.
શોધ કાર્ય પૂર્ણ થયા પછી તેઓની વિશ્વવિદ્યાલયમાં પ્રધ્યાપકના રૂપમાં વરણી થઈ. આ દરમિયાન તેમણે નદી પ્યાસી થી નામનો નાટ્યવાર્તા સંગ્રહ અને ચાંદ ઓર ટુટે હુએ લોગ નામનો વાર્તા સંગ્રહ લખ્યા. આ સમયગાળામાં અસ્તિત્વવાદ તથા પશ્ચિમના અન્ય નવા દર્શનનું અધ્યયન પણ કર્યું.
અવસાન
ઇ.સ. ૧૯૮૯માં હદય રોગના કારણે તેઓ બીમાર પડ્યા અને અંતે ૪ સપ્ટેમ્બર ૧૯૯૭ના રોજ અવસાન પામ્યા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:હિંદી સાહિત્યકાર શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૨૬માં જન્મ
લીડ્ઝ
લીડ્ઝ  એ ઇંગ્લેન્ડના વેસ્ટ યોર્કશાયરનું શહેર અને મેટ્રોપોલિટન બરો છે. 2001માં લીડ્ઝના મુખ્ય શહેરી પેટાવિભાગની વસતી 443,247 હતી, જ્યારે સમગ્ર શહેરની વસતી  હતી. લીડ્ઝ વેસ્ટ યોર્કશાયરના શહેરી વિસ્તારનું સાંસ્કૃતિક, નાણાકીય અને વાણિજ્યિક હાર્દ છે,  જે 2001ની વસતી ગણતરી મુજબ 1.5 મિલિયનની વસતી ધરાવતું હતું અને આર્થિક ઉપાર્જનના કેન્દ્રમાં રહેલો લીડ્ઝનો શહેરી પ્રદેશ 2.9 મિલિયનની વસતી ધરાવતો હતો. લીડ્ઝ એ લંડન બહારનું યુનાઇટેડ કિંગ્ડમનું સૌથી મોટું વ્યાપારીક, કાનૂની અને નાણાકીય સેવાઓનું કેન્દ્ર છે
ઐતિહાસિક રીતે યોર્કશાયરના વેસ્ટ રાઇડિંગનો એક ભાગ લીડ્ઝનો ઇતિહાસ 5મી સદી લંબાય છે જ્યારે એલ્મેટનું રાજ્ય "લોઇડિસ", લીડ્ઝ નામનું મૂળ, ના જંગલોથી ઘેરાયેલું હતું. આ નામ સદીઓથી ઘણા વહિવટી એકમો સાથે જોડવામાં આવ્યું છે. આ નામને 13મી સદીમાં નાના જાગીરશાહી વિસ્તાર સાથે જોડવામાં આવ્યું ત્યારથી ઘણી વખત પરિવર્તન પામતું આવ્યું છે અને અનેક પુનર્જન્મ બાદ હવે તેને મેટ્રોપોલિટન બરો સાથે જોડવામાં આવ્યું છે. 17મી અને 18મી સદીમાં લીડ્ઝ ઊનના ઉત્પાદન અને વેચાણનું મુખ્ય મથક બની ગયું. ત્યારબાદ, ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ દરમિયાન, લીડ્ઝ મહત્વના ઔદ્યોગિક કેન્દ્રમાં વિકાસ પામ્યું, ઊનના વ્યવસાયે તેનું પ્રભુત્વ ચાલુ રાખ્યું પરંતુ ફ્લેક્સ, એન્જિનિયરિંગ, લોખંડની ફાઉન્ડ્રીઝ, પ્રિન્ટીંગ અને અન્ય ઉદ્યોગો પણ મહત્વપૂર્ણ હતા. 16મી સદીમાં એર નદીના ખીણપ્રદેશના નાનકડા હટાણાંના શહેરમાંથી લીડ્ઝ વિસ્તાર પામ્યું અને આસપાસના ગામડાંઓને સમાવી લઈને 20મી સદીની મધ્યમાં ઘણી વસતી ધરાવતું શહેરી કેન્દ્ર બની ગયું.
આ વિસ્તારના જાહેર પરિવહન, રેલ અને રોડ નેટવર્ક લીડ્ઝને કેન્દ્રમાં રાખે છે અને અન્ય દેશોના ઘણાં નગરો અને શહેરો સાથે અનેક દ્વિ-પક્ષીય વ્યવસ્થાઓ ધરાવે છે. લીડ્ઝ સિટી રીજન ભાગીદારીમાં તેને ફાળે આવેલી ભૂમિકા પ્રાદેશિક આર્થિક વિકાસમાં શહેરના મહત્વને સ્વીકારે છે.
નામકરણ
લીડ્ઝ નામ "લોઈડિસ" પરથી ઉતરી આવ્યું છે, એલ્મેટ રાજ્યના મોટા ભાગના પ્રદેશને આવરી લેતા જંગલને આપવામાં આવેલું નામ, જે 5મી સદીથી સાતમી સદીના પ્રારંભિક સમય સુધી અસ્તિત્વ ધરાવતું હતું. બેડે એ તેની હિસ્ટોરીકા એક્લેસિઆસ્ટીકા ના ચૌદમાં પ્રકરણમાં, એડવિન ઓફ નોર્થુમ્બ્રિયા દ્વારા બાંધવામાં આવેલી ચર્ચ અંગે જાણવે છે કે, તે લોઈડિસ તરીકે ઓળખાતા, ...રીજન ક્યુઆ વોકેટૂર લોઇડિસમાં આવેલું છે.. લીડ્ઝના રહેવાસીઓ સ્થાનિક સ્તરે લોઇનર તરીકે ઓળખાય છે, જે અનિશ્ચિત મૂળનો શબ્દ છે.
આર્થિક વિકાસ
thumb|left|1864માં શરૂ થયેલું લીડ્ઝ કોર્ન એક્સ્ચેન્જ લીડ્ઝ મધ્યકાલીન સમયમાં સ્થાનિક કૃષિ અર્થતંત્રના ભાગ રૂપે બજારના નગર તરીકે વિકાસ પામ્યું હતું. ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ અગાઉ તે ઊનના વસ્ત્રોના ઉત્પાદન માટે સંકલન કેન્દ્ર બન્યું હતું. તેના લીડ્ઝ વ્હાઇટ ક્લોથ હોલ ખાતે સફેદ બ્રોડક્લોથ વેચાતું હતું. લીડ્ઝ 1770માં ઇંગ્લેન્ડના નિકાસ વેપારમાં લગભગ છઠ્ઠા ભાગનું યોગદાન આપતું હતું. 1699માં એર અને કેલ્ડર નેવિગેશન અને 1816માં લીડ્ઝ અને લીવરપૂલ કેનાલના નિર્માણથી લીડ્ઝના વિકાસને, પ્રારંભિક સમયમાં કાપડ ઉદ્યોગને, વેગ મળ્યો હતો. 1834માં લીડ્ઝની ફરતે નિર્માણ પામેલા રેલવે નેટવર્કે, જે લીડ્ઝ અને સેલ્બી રેલવેથી શરૂ થતું હતો, રાષ્ટ્રીય બજારો સાથે સારો સંવાદ કેળવ્યો હતો અને લીડ્ઝનો નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં વિકાસ કર્યો હતો. માન્ચેસ્ટર અને લીવરપૂલ અને હલના બંદરો સાથે પૂર્વ-પશ્ચિમ જોડાણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર સાથે સારું જોડાણ પુરું પાડ્યું હતું. તકનિકી પ્રગતિ અને ઔદ્યોગિક વિસ્તરણની સાથે લીડ્ઝે 1864માં કોર્ન એક્સચેન્જ ખોલીને કૃષિ પેદાશોના વેચાણમાં રસ જાળવી રાખ્યો હતો.
માર્શલ્સ મીલ લીડ્ઝમાં 1790ની આસપાસ બાંધવામાં આવેલા કેટલાક પ્રથમ કારખાનાઓમાં સ્થાન ધરાવે છે. પ્રારંભિક સમયગાળાની સૌથી મહત્વના કારખાનાઓ ઊનના ફિનિશીંગના અને ફ્લેક્સ મીલો હતી, 1914 સુધીમા તેમણે છાપકામ, એન્જિનિયરિંગ, રસાયણો અને કપડાંના ઉત્પાદન ક્ષેત્રે વૈવિધ્યકરણ કર્યું હતું. 1930ના દાયકામાં ઉત્પાદનના ઘટાડાને બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન લશ્કરી ગણવેશ અને શસ્ત્રોના ઉત્પાદન દ્વારા હંગામી ધોરણે અટકાવી રાખવામાં આવ્યો, જો કે 1970ના દાયકા સુધીમાં કપડાં ઉદ્યોગ સસ્તી વિદેશી સ્પર્ધાને કારણે પાછા ન ફરી શકાય તેવી ઘટાડાની સ્થિતિમાં પહોંચી ગયો હતો. લીડ્ઝના વર્તમાન અર્થતંત્રને લીડ્ઝ સિટી કાઉન્સિલ દ્વારા ઓપ આપવામાં આવ્યો છે, જે '24 કલાક સક્રિય યુરોપિયન શહેર' અને 'ઉત્તરની રાજધાની'ના નિર્માણનું વિઝન ધરાવે છે. ઔદ્યોગિક યુગ પછીના સમયના વિનાશથી વિકસીને તે ટેલિફોન બેન્કિંગ સેન્ટર બન્યું છે, જે આધુનિક વૈશ્વિક અર્થતંત્રના ઇલેક્ટ્રોનિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાથે જોડાયેલું છે. કોર્પોરેટ અને ન્યાયિક ક્ષેત્રોમાં વિકાસ થયો છે અને સ્થાનિક સમૃદ્ધિમાં વધારે થવાથી વૈભવી સામાનના બજાર સહિતના રીટેલ ક્ષેત્રનો વિસ્તાર થયો છે.
સ્થાનિક સરકાર
મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન્સ એક્ટ 1835 હેઠળ બરો કોર્પોરેશનમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો. લીડ્ઝ બરો પોલીસ દળની રચના 1836માં કરવામાં આવી અને કોર્પોરેશન દ્વારા લીડ્ઝ ટાઉન હોલનું નિર્માણ 1858માં પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું. 1866માં લીડ્ઝ અને બરોની અન્ય દરેક ટાઉનશીપ નાગરિક પરગણાં બની ગયા. બરો 1889માં કાઉન્ટી બરો બન્યું, જેનાથી તેને વેસ્ટ રાઇડિંગ કાઉન્ટી કાઉન્સિલમાંથી આઝાદી મળી અને તેણે 1893માં શહેરનો દરજ્જો મળ્યો. 1904માં લીડ્ઝ પરગણાંએ બીસ્ટન, ચેપલ એલેર્ટોન, ફાર્નલી, હેડિંગ્લે કમ બર્લી અને પોટરન્યૂટનને બરોમાંથી સમાવી લીધા. વીસમી સદીમાં કાઉન્ટી બરોએ વિસ્તારના વિસ્તરણની મહત્વપૂર્ણ શ્રેણીનો પ્રારંભ કર્યો, જેનાથી તેનું કદ 1911માં 21593 acres થી વધીને 1961 40612 acres સુધી પહોંચ્યું હતું. 1912માં લીડ્ઝના પરગણા અને કાઉન્ટી બરોએ વેધરબાય ગ્રામીણ જિલ્લાના ભાગ એવા રાઉન્ડહે અને સીક્રોફ્ટ અને શેડવેલ પરગણાં ધરાવતા લીડ્ઝ ગ્રામીણ જિલ્લાને તેની હદમાં સમાવિષ્ટ કરી લીધો. એપ્રિલ 1, 1925ના રોજ લીડ્ઝ પરગણાંનું વિસ્તરણ સમગ્ર બરોને સમાવિષ્ટ કરી લેવા માટે કરવામાં આવ્યું.
કાઉન્ટી બરોને એપ્રિલ 1,1974ના રોજ રદ કરવામાં આવ્યું અને તેના અગાઉના વિસ્તારો સાથે મ્યુનિસિપલ બરોઝ ઓફ મોર્લી અને પૂડસી, એરબરો, હોર્સફોર્થ, ઓટલી, ગેરફોર્થ અને રોથવેલના શહેરી જિલ્લાઓ, અને ટેડકેસ્ટર, બેધરબાય અને વ્હેરફિડેલના ગ્રામીણ જિલ્લાઓના ભાગને જોડી દેવામાં આવ્યા. આ વિસ્તાર વેસ્ટ યોર્કશાયર કાઉન્ટીમાં નવો મેટ્રોપોલિટન જિલ્લો બનાવવા ઉપયોગમાં લેવાયો અને તેણે બરો અને શહેર બંનેનો દરજ્જો મળ્યો અને સિટી ઓફ લીડ્ઝ તરીકે ઓળખાવા લાગ્યો. પ્રારંભિક સમયમાં, સ્થાનિક સરકારની સેવાઓ લીડ્ઝ સિટી કાઉન્સિલ તથા વેસ્ટ યોર્કશાયર કાઉન્ટી કાઉન્સિલ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી હતી. જોકે, કાઉન્ટી કાઉન્સિલને 1986માં રદ કરવામાં આવી અને સિટી કાઉન્સિલે તેના કાર્યો સંભાળી લીધા, જ્યારે કેટલીક સત્તાઓ વેસ્ટ યોર્કશાયર પેસેન્જર ટ્રાન્સપોર્ટ ઓથોરિટી જેવી સંસ્થાઓને આપવામાં આવ્યા. 1988થી સિટી સેન્ટરથી નજીક આવેલા બે ખરાબ અવસ્થામાં રહેલા વિસ્તારોને પુનઃનિર્માણ માટે ઘોષિત કરવામાં આવ્યા અને સિટી કાઉન્સિલની આયોજન સત્તાની બહાર લીડ્ઝ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશનની જવાબદારી હેઠળ મૂકવામાં આવ્યા. ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશનને સંકેલી લેવામાં આવ્યું ત્યારબાદ આયોજનની સત્તા સ્થાનિક સત્તાવાળાઓને 1995માં સોંપવામાં આવી.
ઉપનગરીય વિકાસ
thumb|alt=This map shows central Leeds and (clockwise from top left) the developing suburbs of Hyde Park, Woodhouse, Sheepscar, New Leeds, Cross Green, Hunslet, Holbeck, Wortley, Armley and Burley.|લીડ્ઝનો 1866નો નકશો thumb|alt=A black-and-white photograph of part of a monumental seven-storey curved-fronted block of flats made of poured and pre-cast concrete with a prominent two-storey semicircular entrance arch. In the foreground is a pedestrian crossing with a Belisha Beacon. |ક્વોરી હિલ ફ્લેટ્સ 1801માં, લીડ્ઝની 42 ટકા વસતી ટાઉનશીપની બહાર વિશાળ વિસ્તારમાં રહેતી હતી. 1832 અને 1849માં ફાટી નિકળેલા કોલેરાએ બરો સત્તાવાળાઓને આ વિસ્તારમાં ગટર, સફાઇ અને પાણી પૂરવઠાની સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે ફરજ પાડી. મૂળભૂત રીતે પાણીને વ્હાર્ફે નદીમાંથી પંપ દ્વારા લાવવામાં આવતું હતુ, પરંતુ 1860માં તે વપરાશ ન કરી શકાય તેટલા મોટાપ્રમાણમાં પ્રદૂષિત થઈ ગયું હતું. લીડ્ઝ વોટરવર્કસ એક્ટ 1867 પછી લીડ્ઝની ઉત્તરે લીન્ડલી વૂડ, સ્વિન્સ્ટી અને ફ્યુસ્ટોન એમ ત્રણ જળાશયોનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું. 1801થી 1851 દરમિયાન હોલબેક અને હન્સલેટમાં રહેણાંકી વિકાસ થયો પરંતુ આ ટાઉનશીપ ઔદ્યોગિક બનતાં મધ્યમ વર્ગ માટેના મકાનોને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું. તેથી નદીની દક્ષિણે આવેલી જમીનનો પ્રાથમિક રીતે ઉદ્યોગ માટે અને ત્યાર બાદ કામદારોના રહેણાંક માટે વિકાસ કરવામાં આવ્યો. લીડ્ઝ ઇમ્પ્રૂવમેન્ટ એક્ટ 1866એ માત્ર એક જ ધાબામાં બાંધી શકાય તેવા ઘરની સંખ્યા પર મર્યાદા લાદીને કામદારોના મકાનોની ગુણવત્તામાં સુધારો કર્યો. હોલબેક અને લીડ્ઝ 1858 સુધી બાંધકામના વિસ્તારો રચતાં રહ્યા અને હન્સલેટ લગભગ તેમની નજીક પહોંચી ગયું. ઓગણીસમી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં હન્સલેટ, આર્મલી અને વોર્ટલીનો વસતી વધારો લીડ્ઝ કરતાં પણ વધી ગયો. જ્યારે વધતી જતી વસતી સમસ્યા બની ગઈ ત્યારો, પૈસાદાર રહેવાસીઓ ઔદ્યોગીક શહેરી વિસ્તાર છોડીને હેડિંગ્લી, પોટરન્યૂટન અને ચેપલ એલેર્ટન જેવા ઉત્તરીય ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં રહેવા ચાલ્યા ગયા, જેનાથી 1851થી 1861ની વચ્ચે હેડિંગ્લી અને બર્લીની વસતીમાં લગભગ 50 ટકાનો વધારો થયો. ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાંથી મધ્યમ વર્ગીય પ્રજાના સ્થળાંતરને કારણે રાઉન્ડહે અને એડલનો પણ વિકાસ થયો. ઇલેક્ટ્રિક ટ્રામવેના પ્રારંભ સાથે હેડિંગ્લી અને પોટરન્યૂટનમાં વિકાસને અને બરોની બહાર રાઉન્ડવેના વિસ્તરણને વેગ મળ્યો.
બે ખાનગી ગેસ પૂરવઠા કંપનીઓને કોર્પોરેશને 1870માં હસ્તગત કરી લીધી અને આ નવા મ્યુનિસિપલ પૂરવઠાનો ઉપયોગ સ્ટ્રીટ લાઇટીંગ અને ઘર માટે સસ્તો ગેસ પૂરો પાડવા માટે કરવામાં આવ્યો. 1880ના પ્રારંભિક ગાળાથી યોર્કશાયર હાઉસ-ટુ-હાઉસ ઇલેક્ટ્રીક કંપની લીડ્ઝને વિજળી પૂરી પાડતી હતી, જેને પછીથી લીડ્ઝ કોર્પોરેશને ખરીદી લીધી અને તે મ્યુનિસિપલ પૂરવઠો બની ગયો.
તાજેતરમાં, લીડ્ઝે શહેરના પુનઃનિર્માણ, રોકાણો આકર્ષવા અને લીડ્ઝ સિટી સેન્ટરમાં જોવા મળેલી ફ્લેગશીપ પરિયોજના માટે મોટા પ્રમાણમાં નાણાંનો ખર્ચ કરવામાં આવે છે. સિટી સેન્ટરથી નજીકના અંતરે વૈભવી પેન્ટહાઉસ એપોર્ટમેન્ટ ધરાવતાં ઘણાં બિલ્ડિંગ્સ બાંધી દેવામાં આવ્યા છે.
ભૂગોળ
thumb|right|alt=This map shows the locations of Leeds (coloured pink) and the other four metropolitan boroughs of West Yorkshire (clockwise from Leeds: Wakefield, Kirklees, Calderdale and Bradford). County and borough boundaries are black, urban areas grey, motorways blue with white stripe, rivers and bodies of water light blue. An inset shows a map of Great Britain with the location of West Yorkshire highlighted.|વેસ્ટ યોર્કશાયરમાં લીડ્ઝનો નકશો thumb|alt=The canalised River Aire flows from the Dark Arches under Leeds's main railway station towards the bottom of the picture. To the left of the river is the lock which links the river with the Leeds and Liverpool Canal. To the right is a riverside walk beneath modern buildings, and in the distance, beyond the railway viaduct and station, are more high-rise modern buildings located on the west side of the city centre.|લીડ્ઝમાં એર નદી (53.799°, −1.549°) પર અને સેન્ટ્રલ લંડનના 190 mi ઉત્તર-ઉત્તરપશ્ચિમે, લીડ્ઝનો મધ્ય વિસ્તાર એર નદી પર આવેલો છે, જે પેન્નીનેસની પૂર્વીય તળેટીમાં એર ખીણપ્રદેશના સાંકડા ભાગમાં આવેલો છે. સિટી સેન્ટર દરીયાની સપાટીથી લગભગ 206 ft ઊંચાઇએ આવેલું છે, જ્યારે ડિસ્ટ્રિક્ટનો પ્રદેશ ઇલ્કલી મૂરના ઢોળાવથી દૂર પશ્ચિમમાં લગભગ 1115 ftથી માંડીને જ્યાં એર અને વ્હાર્ફે નદી પૂર્વીય સરહદને પાર કરે છે ત્યાં 33 ft સુધી આવેલો છે. લીડ્ઝનો મધ્યભાગ સતત બાંધકામ ધરાવતો વિસ્તાર છે જે પુડસી, બ્રેમલી, હોર્સફોર્થ, એલવૂડલી, સીક્રોફ્ટ, મિડલટન અને મોર્લી સુધી વિસ્તરેલો છે. લીડ્ઝ યુકે (UK)માં (બર્મિંગહામ પછી) બીજા નંબરની સૌથી વધુ વસતી ધરાવતો સ્થાનિક સત્તાવાળો ડિસ્ટ્રિક્ટ છે અને (ડોનકાસ્ટર પછી) બીજા નંબરનો ઇંગ્લિશ મેટ્રોપોલિટન ડિસ્ટ્રિક્ટ સૌથી મોટો વિસ્તાર છે, જે પૂર્વથી પશ્ચિમ 15 માઇલ (24 કિલોમીટર) અને ઉત્તરથી દક્ષિણ 13 માઇલ (21 કિલોમીટર)નો વિસ્તાર ધરાવે છે. ઉત્તરીય સરહદ વ્હાર્ફે નદી સાથે ઘણાં માઇલ સુધી જોડાયેલી છે, પરંતુ નદીની ઉત્તરે આવેલા ઓટલીને સમાવિષ્ટ કરવા માટે નદીને પાર કરે છે. લીડ્ઝ ડિસ્ટ્રિક્ટનો લગભગ 65 ટકા વિસ્તાર ગ્રીન બેલ્ટ છે અને સિટી સેન્ટર યુકે (UK)માં સૌથી વધુ અભિભૂત કરી દેતાં દ્રશ્યો અને ગ્રામ્યજીવન ધરાવતા યોર્કશાયર ડેલ્સ નેશનલ પાર્ક થી વીસ કરતાં ઓછા માઇલ (32 કિમી)નું અંતર ધરાવે છે. લીડ્ઝના અંતરીયાળ અને દક્ષિણીય વિસ્તારો કોલસાના ઉત્પાદનની શક્યતા ધરાવતા રેતાળ પથ્થરોના પળ પર આવેલા છે. ઉત્તરીય ભાગો જૂના રેતાળ અને ગ્રીટ પથ્થરો પર બનેલા છે, જ્યારે પૂર્વ તેને મેગ્નેશિયમ ચૂનાના પથ્થરોના બનેલા પટ્ટા સુધી વિસ્તારે છે. લીડ્ઝના મધ્યના વિસ્તારોમાં જમીન ઉપયોગ વધુ પડતો શહેરી છે.
લીડ્ઝના ચોક્કસ ભૌગોલિક અર્થને વ્યાખ્યાયિત કરવાના પ્રયાસો તેના વિસ્તરણના અનેક ખ્યાલો, વિવિધ સંદર્ભો તરફ દોરી જાય છે, જે સિટી સેન્ટર, શહેરી ઘેરાવ અને વહિવટી સરહદો અને કાર્યકારી પ્રદેશોનો સમાવેશ કરે છે. Leeds is much more a generalised concept place name in inverted commas, it is the city, but it is also the commuter villages and the region as well.
લીડ્ઝ સિટી સેન્ટર લીડ્ઝ ઇનર રીંગ રોડ, એ58 રોડ, એ61 રોડ, એ64 રોડ, એ643 રોડ અને એમ621 મોટરવેના કેટલાક ભાગનો સમાવેશ કરે છે. ઉત્તર-દક્ષિણ મુખ્ય ખરીદી વિસ્તાર બ્રિગગેટને માત્ર રાહદારી બનાવવામાં આવી છે અને ક્વિન વિક્ટોરિયા સ્ટ્રીટ, વિક્ટોરિયા ક્વાર્ટરનો એક ભાગ, કાચના છાપરાંથી ઢાંકવામાં આવ્યો છે. મિલેનિયમ સ્ક્વેર મહત્વપૂર્ણ શહેરી વિસ્તાર છે. લીડ્ઝ પોસ્ટકોડ એરીયા સિટી ઓફ લીડ્ઝનો મોટોભાગ આવરી લે છે અને તે મોટા ભાગે લીડ્ઝ પોસ્ટ ટાઉનનો બનેલો છે. ઓટલી, વેધરબાય, ટેડકેસ્ટર, પુડસી અને ઇલ્કલી પોસ્ટકોડ વિસ્તારની અંદર અલગ પોસ્ટ ટાઉન છે. લીડ્ઝના બિલ્ટ અપ વિસ્તાર ઉપરાંત ડિસ્ટ્રિક્ટની અંદર અસંખ્ય ઉપનગર અને એક્સઅર્બ છે.
ભુવા ટીંબી (તા. સુત્રાપાડા)
ભુવા ટીંબી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સુત્રાપાડા તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ભુવા ટીંબી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
લીડ્ઝ
આબોહવા
thumb|લીડ્ઝના ઉપનગર વ્હિટકિર્ક/કોલ્ટન પર સુર્યોદય લીડ્ઝની દરિયાઇ આબોહવા સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન તાપમાનમાં થોડા તફાવત સાથે બ્રિટીશ ઇસલે જેવી  છે. શહેરની આબોહવા પર એટલાન્ટિક મહાસાગરનો મહત્તમ અને થોડે ઘણે અંશે પેનિનિસનો પ્રભાવ છે. લીડ્ઝમાં ઉનાળો સામાન્ય રીતે હળવો અને ઘણી વખત ગરમ હોય છે જ્યારે શિયાળો ઠંડો અને કોઇક વાર પ્રસંગોપાત હીમવર્ષા સાથે આકરો ઠંડો હોય છે. લીડ્ઝના રહેવાસીઓ દર વર્ષે થોડા દિવસ હીમવર્ષાની ધારણા રાખી શકે છે. ભારે હીમવર્ષા સામાન્ય છે. તેના ઉત્તરી અક્ષાંશને કારણે લીડ્ઝમાં સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન દિવસના પ્રકાશના કલાક બદલાય છે. સૌથી ટૂંકા દિવસે સૂર્ય સવારે 8.22 કલાકે ઉગે છે અને સાંજે 3.46 કલાકે આથમે છે આમ દિવસના પ્રકાશ માટે માત્ર 7 કલાક મળે છે. વાદળભર્યા, ભીના દિવસ દિવસનો પ્રકાશનો વધુ ટૂંકો હોવાનો અહેસાસ કરાવે છે. સૌથી લાંબા દિવસે સૂર્ય સવારે 4.35 કલાગે ઉગે છે અને રાત્રે 0.41 કલાકે આથમે છે આમ દિવસના પ્રકાશ માટે 17 કલાક આપે છે અને સમગ્ર રાત અવકાશી અંધારું રહે છે. જ્યારે વાતાવરણમાં ઊંચા દબાણનું પ્રભુત્ત્વ વધે છે ત્યારે દિવસ વધુ લાંબા અને ગરમ બને છે.
ભુવા ટીંબી (તા. સુત્રાપાડા)
ઇતિહાસ
ઈ.સ. ૧૮૩૯માં કરાડિયા હમીરે આ ગામ ફરી વસાવ્યું. આ ગામમાં બારડ,પરમાર,મોરી, ઝાંકટ અને ગોહીલ જાતિના કરાડિયા રાજપૂત લોકો રહે છે. પંદરમી સદીમાં રાજા કે ગરાસિયા ભુવડ દ્વારા આ ગામની સ્થાપના થઈ હતી. આથી આ ગામમાં આવેલા તળાવનું નામ ભુવડ તળાવ પડ્યું હશે. આ તળાવ પાસે આવેલા સંસ્કૃત શિલાલેખ અનુસાર આ તળાવનું ખોદકામ બારડ કુળના રાજા ભારમની પત્ની મગતીની પુત્રી બાઈ વગટીએ શ્રી ભુવડના આત્મશ્રેયાર્થે કરાવેલું હતું. એટલે શક્યતઃ વગટી એ આસપાસના કોઈ ગામની ગરાસિયા ભુવડની વિધવા પત્ની હોવી જોઈએ. આ શિલાલેખ એમ પણ જણાવે છે કે તે ઈ.સ. ૧૪૦૧ (સંવત ૧૪૫૭)માં વિજયી રાજા શ્રી શિવગણના શાસન દરમ્યાન કોતરવામાં આવ્યો હતો. આ શિવગણ લગભગ સોમનાથના વાજા કુળનો રાજા હોવો જોઈએ. ઉના નજીકના ફુલકામાં મળી આવેલ ઈ. સ. ૧૩૮૯ (સંવત ૧૪૪૫)ના શિલાલેખમાં પણ શિવગણનું નામ છે. આથી માની શકાય છે કે બંને શિલાલેખ એક જ રાજા શિવગણનો ઉલ્લેખ કરે છે. આ ગામમાં રાવણ તાડનું વન છે.
લીડ્ઝ
આબોહવા
સૌથી ગરમ મહિના જુલાઇ અને ઓગસ્ટના છે. બંને મહિનામાં સરેરાશ ઊંચું તાપમાન 19.9°સે (67.8°ફે), હોય છે જ્યારે સૌથી ઠંડો મહિનો ફેબ્રુઆરીનો હોય છે જેમાં સરેરાશ લઘુત્તમ તાપમાન 0.2°સે (32.3°ફે) હોય છે. ઉનાળામાં 30°સે (86°ફે)થી ઊંચું તાપમાન અને શિયાળામાં -5°સેથી નીચું તાપમાન સામાન્ય નથી પરંતુ એવું ના બન્યું હોય એવું નથી. ઓગસ્ટ 2003 અને જુલાઈ 2006માં તાપમાન કેટલાક દિવસ માટે  30°સે (86 °F) થી વધી ગયું હતું અને 3 ડિસેમ્બર 2010ના રોજ તાપમાન ઘટીને -15°સે (5°ફે) થઇ ગયું હતું અને  -5°સે (23°ફે)થી વધ્યુ ન હતું.
ભુવા ટીંબી (તા. સુત્રાપાડા)
વસ્તી
ઈ.સ. ૧૮૭૨ની વસ્તી ગણતરી અનુસાર અહીંની વસ્તી ૨૭૫ જણની હતી, પણ ઈ.સ. ૧૮૭૮-૭૯ના દુકાળને કારણે આ વસતી ઈ.સ. ૧૮૮૧માં ઘટીને ૨૬૮ થઈ ગઈ.
લીડ્ઝ
આબોહવા
લીડ્ઝમાં દર વર્ષે સરેરાશ 660 મિલિમીટર (25.9 ઈંચ) વરસાદ પડે છે. લીડ્ઝ પેનિન્સ પર્વતમાળાને કારણે યુનાઇટેડ કિંગડમનો સૌથી સુષ્ક વિસ્તાર છે. આ પર્વતમાળા લીડ્ઝને એટલાન્ટિક પરથી આવતા પવન સામે બચાવે છે, છતાં લીડ્ઝમાં વર્ષમાં સરેરાશ 147 દિવસ વરસાદ હોય છે, મોટે ભાગે તે હળવા છાંટાના સ્વરૂપમાં હોય છે પરંતુ વસંત/પ્રારંભિક ઉનાળામાં ભારે વરસાદ થઇ શકે છે. તેમ છતાં ક્યારેક વિકટ હવામાન થઇ શકે છે. યુનાઇટેડ કિંગડમમાં 2007ના પૂર દરમિયાન એર નદીમાં પાણીના સ્તર વધતા સિટી સેન્ટરમાં પાણી ધસી આવ્યા હતા. 14 સપ્ટેમ્બર 2006ના રોજ હરેહિલ્સ નામનું વાવાઝોડુ શહેર પર ત્રાટક્યું હતું અને વૃક્ષોને ઉખાડી ફેંક્યા હતા. આ જ વાવાઝોડાને કારણે લીડ્ઝ સ્ટેશન પર સિગ્નલો ખોટકાઇ ગયા હતા.
ભુવા ટીંબી (તા. સુત્રાપાડા)
વસ્તી
પેઢવાડા, પ્રાંસલી, ફાચરિયા, અરણેજ અને સોલાજ અહીંની નજીકના ગામડાં છે.
લીડ્ઝ
શહેરી પેટાવિભાગ
2001ની યુનાઇટેડ કિંગડમની વસતી ગણતરીના સમયે, લીડ્ઝ શહેરી પેટાવિભાગ 109 km2નો વિસ્તાર અને 443,247ની વસતી ધરાવતો હતો; જે સાથે તે ઇંગ્લેન્ડનો ચોથો સૌથી વધુ વસતી ધરાવતો તથા યુનાઇટેડ કિંગડમનો પાંચમો સૌથી વિશાળ શહેરી પેટાવિભાગ હતો. વસતીની ગીચતા 4066 PD/km2 હતી, જે વૅસ્ટ યોર્કશાયર શહેરી વિસ્તારના બાકીના ભાગ કરતા સ્હેજ વધુ હતી. લીડ્ઝ શહેરમાં જમીનનો હિસ્સો 20 ટકા અને વસતીનો હિસ્સો 62 ટકા છે. શહેરી પેટાવિભાગની વસતીમાં પુરુષ-સ્ત્રીનો ગુણોત્તર 100 સામે 93.1નો હતો. 16 વર્ષ કરતા વધુ વય ધરાવનારા પૈકી, 39.4 ટકા લોકો એકલા (અપરિણીત) હતા અને 35.4 ટકા લોકો એવા હતા જેમણે સૌપ્રથમવાર લગ્ન કર્યાં હતા. શહેરી પેટાવિભાગના 188,890 ઘરોમાં 35 ટકા ઘરો એવા હતા જેમાં એક જ વ્યક્તિ રહેતી હતી, 27.9 ટકા ઘરોમાં પરિણીત યુગલો જોડે રહેતા હતા, 8.8 ટકા ઘરોમાં યુગલ દંપતીની જેમ રહેતું હતું અને 5.7 ટકા ઘરોમાં એકલી મા અથવા એકલા પિતા તેમના સંતાનો સાથે રહેતા હતા. વેસ્ટ યોર્કશાયર શહેરી વિસ્તારનો લીડ્ઝ એ સૌથી વિશાળ હિસ્સો છે અને યુરોસ્ટેટ દ્વારા તેની લીડ્ઝ-બ્રાડફર્ડ લાર્જર અર્બન ઝોનના ભાગ તરીકે ગણતરી થાય છે. 2001ના આંકડા અનુસાર જ્યાં કામ કરવા માટે મુસાફરી કરીને જવું પડે તેવા વિસ્તારોમાં આખું લીડ્ઝ શહેર, કિર્કલીઝનો પૂર્વીય હિસ્સો, બ્રાડફર્ડ શહેરની ઉત્તરીય પટ્ટી અને પશ્ચિમ ઉત્તર યોર્કશાયરના એક હિસ્સાનો સમાવેશ થાય છે.751 km2
ભુવા ટીંબી (તા. સુત્રાપાડા)
વસ્તી
આ ગામમાં ભુડવાગમ, અમૃતાલયમ, સુખનાથ મહાદેવ, રામ અને હનુમાનના મંદિરો છે.
લીડ્ઝ
મેટ્રોપોલિટન ડિસ્ટ્રિક્ટ
યુકે (UK)ની 2001ની વસતી ગણતરી અનુસાર, આ ડિસ્ટ્રિક્ટ કુલ 715,402ની વસતી ધરાવતો હતો. લીડ્ઝ જિલ્લાના 301,614 ઘરો પૈકી, 33.3 ટકા ઘરોમાં પરીણિત યુગલો જોડે રહેતા હતા, 31.6 ટકા ઘરોમાં એક જ વ્યક્તિ રહેતી હતી, 9.0 ટકા ઘરોમાં યુગલો પતિ-પત્નીની જેમ રહેતા હતા અને 9.8 ટકામાં એકલી માતા અથવા એકલા પિતા રહેતા હતા, બાકીના ઇંગ્લેન્ડમાં પણ એકસમાન પ્રવાહ હતો. વસતીની ગીચતા હતી અને પ્રત્યેક 100 પુરુષ સામે 93.5 સ્ત્રી હતી.
સરકાર
લીડ્ઝ શહેર એ લીડ્ઝને આવરતો સ્થાનિક સરકાર ધરાવતો ડિસ્ટ્રિક્ટ છે અને લીડ્ઝ સિટી કાઉન્સિલ તેનું સ્થાનિક સત્તામંડળ છે. આ કાઉન્સિલ 99 કાન્સિલરો વડે બનેલી છે, શહેરના પ્રત્યેક વોર્ડમાંથી ત્રણ કાઉન્સિલરો આવે છે. ચાર પૈકી પ્રત્યેક ત્રણ વર્ષે ચૂંટણીઓ થાય છે, જે મેના પ્રથમ ગુરુવારે યોજાય છે. પ્રત્યેક ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં એક તૃતીયાંશ કાઉન્સિલરોની ચાર વર્ષની મુદત માટે ચૂંટણી થાય છે. 2004માં સીમાકીય ફેરફારોને કારણે તમામ બેઠકોની ચૂંટણી થઈ હતી. હાલમાં આ કાઉન્સિલ કોઇના સંપૂર્ણ નિયંત્રણ હેઠળ નથી, અને તેનું સંચાલન લેબર અને ગ્રીન કાઉન્સિલરોના ગઠબંધન દ્વારા થાય છે. વેસ્ટ યોર્કશાયરમાં કોઇ કાઉન્ટી કાઉન્સિલ નથી, આથી લીડ્ઝ સિટી કાઉન્સિલ જ આ શહેરને સ્થાનિક સરકારી સેવાઓ પૂરી પાડે છે. આ ડિસ્ટ્રિક્ટ ઇંગ્લેન્ડના યોર્કશાયર અને હંબર પ્રદેશમાં આવેલો છે અને તે એક બિનપરગણા અને 31 નાગરિક પરગણા વડે બનેલો છે. સ્થાનિક સરકારનો આ સૌથી નીચલું સ્તર છે અને આ વિસ્તારોમાં લીડ્ઝ સિટી કાઉન્સિલની કામગીરી મર્યાદિત છે. હોર્સફોર્થ, મોર્લી, ઓટલી અને વેધરબાયની કાન્સિલો શહેર કાઉન્સિલો છે. આ ડિસ્ટ્રિક્ટમાં 27 અન્ય નાગરિક પરગણા છે.
આ ડિસ્ટ્રિક્ટનું પ્રતિનિધિત્વ આઠ સાંસદો કરે છે, જેની મતવિસ્તારવાર યાદી આ મુજબ છેઃ એલ્મેટ અને રોથવેલ (એલેક શેલબ્રૂક, કન્ઝર્વેટિવ); લીડ્ઝ સેન્ટ્રલ (હિલેરી બેન, લેબર); લીડ્ઝ ઇસ્ટ (જ્યોર્જ મુડી, લેબર); લીડ્ઝ નોર્થ ઇસ્ટ (ફાબિયન હેમિલ્ટન, લેબર); લીડ્ઝ નોર્થ વેસ્ટ (ગ્રેગ મુલ્હોલલેન્ડ, લિબ ડેમ); લીડ્ઝ વેસ્ટ (રશેલ રીવ્ઝ, લેબર); મોર્લી અને આઉટવૂડ (વેકફીલ્ડ શહેર સાથે જોડાયેલો મતવિસ્તાર) (એડ બોલ્સ, લેબર); અને પુડસી (સ્ટુઅર્ટ એન્ડ્રૂ, કન્ઝર્વેટિવ). લીડ્ઝ એ યોર્કશાયર અને હમ્બર યુરોપિયન મતવિસ્તારમાં આવે છે, જેનું પ્રતિનિધિત્વ બે કન્ઝર્વેટિવ, એક લેબર, એક યુકેઆઇપી (UKIP), એક લિબરલ ડેમોક્રેટ અને એક બીએનપી એમઇપી (BNP MEP) કરે છે. 2009ના જૂનમાં થયેલી યુરોપિયન સંસદની ચૂંટણીમાં લીડ્ઝના મતદાનના આંકડા આ પ્રમાણે હતાઃ કન્ઝર્વેટિવને 22.6 ટકા, લેબરને 21.4 ટકા, યુકેઆઇપી (UKIP)ને 15.9 ટકા, લિબ ડેમને 13.8 ટકા, બીએનપી (BNP)ને 10 ટકા અને ગ્રીનને 9.4 ટકા.
અર્થતંત્ર
right|thumb|લીડ્ઝના ફાઇનાન્સિયલ સ્ક્વેરમાં પાર્ક રો
લીડ્ઝ એક વૈવિધ્યપૂર્ણ અર્થવ્યવસ્થા ધરાવે છે જેમાં સર્વિસ સેક્ટરમાં જે રોજગારીનું પ્રમાણ છે તે પરંપરાગત મેન્યુફેક્ચરિંગ ઉદ્યોગોમાં રોજગારીની તુલનાએ હવે ઘણું વધારે છે. 2002માં, લીડ્ઝ ડિસ્ટ્રિક્ટમાં 401,000 કર્મચારીઓ નોંધાયેલા હતા. આ પૈકીના 24.7 ટકા લોકો જાહેર વહીવટ, શિક્ષણ અને આરોગ્યમાં, 23.9 ટકા લોકો બેન્કિંગ, ફાયનાન્સ અને વીમા ઉદ્યોગમાં અને 21.4 ટકા લોકો વિતરણ, હોટેલ્સ અને રેસ્ટોરેન્ટ્સમાં રોજગારી મેળવતા હતા. બેન્કિંગ, ફાયનાન્સ અને વીમાના ક્ષેત્રોમાં આ પ્રદેશ તથા રાષ્ટ્રના નાણાકીય માળખાથી લીડ્ઝ ઘણું અલગ તરી આવે છે. ઇંગ્લેન્ડમાં લંડન સિવાયના સૌથી વિશાળ નાણાકીય કેન્દ્રો પૈકીનું એક આ શહેર છે. આર્થિક વૃદ્ધિના ઊંચા દરમાં રિટેલ, કૉલ સેન્ટર, ઓફિસો અને પ્રસાર માધ્યમો જેવા ત્રીજી પંક્તિના ઉદ્યોગોનું યોગદાન રહેલું છે. યુકે (UK)માં બેન્ક ઓફ ઇંગ્લેન્ડની એકમાત્ર પેટા ઓફિસ પણ આ શહેરમાં છે. 2006માં આ શહેરનું જીવીએ (GVA) £16.3 બિલિયન નોંધાયું હતું, જ્યારે સમગ્ર લીડ્ઝ શહેર પ્રદેશની અર્થવ્યવસ્થા £46 બિલિયનના સ્તરે હતી.
પરંપરાગતપણે આંતરિક વિસ્તારોમાં આવેલ ઓફિસ વિસ્તાર આયર નદીની દક્ષિણે વિસ્તર્યો છે અને કુલ 11000000 sqftના વિસ્તારમાં પથરાયેલો છે. 1999થી 2008ના સમયગાળામાં, મધ્ય લીડ્ઝમાં પ્રોપર્ટી ક્ષેત્રે £2.5 બિલિયનના મૂલ્યના વિકાસજન્ય કાર્યો હાથ ધરાયા હતા, જૈ પૈકીના £711 મિલિયન ઓફિસોમાં, £265 મિલિયન રીટેલ, £389 મિલિયન લેઝ્યોર અને £794 મિલિયન હાઉસીંગમાં વપરાયા હતા. આ સમયગાળામાં નવી પ્રોપર્ટીના વિકાસમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ અને વિતરણનો હિસ્સો £26 મિલિયન હતો. શહેરી કેન્દ્રમાં 130,100 નોકરીઓ હતી, જેમાં સમગ્ર જિલ્લાની તમામ નોકરીઓના 31 ટકા હિસ્સાનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી હતી. 2007માં, ફાયનાન્સ અને કારોબારોમાં 47,500 નોકરીઓ, જાહેર સેવાઓમાં 42,300 નોકરીઓ અને રીટેલ તથા વિતરણમાં 19,500 નોકરીઓ હતી. આ ડિસ્ટ્રિક્ટમાં ફાયનાન્સ ક્ષેત્રે જે નોકરીઓ હતી તેનો 43 ટકા હિસ્સો લીડ્ઝ સિટી સેન્ટરમાં હતો અને સિટી સેન્ટરમાં નોકરી કરનારા લોકો પૈકીના 44 ટકા લોકો નવ કિલોમીટર કરતા પણ વધુ દૂર રહેતા હતા. લીડ્ઝના અર્થતંત્રમાં પ્રવાસન એક મહત્વનું અંગ છે, 2009માં લીડ્ઝ, ઇંગ્લેન્ડમાં યુકે (UK)ના સૌથી વધુ પ્રવાસીઓ ધરાવતા શહેરો પૈકી આઠમા સ્થાને અને સૌથી વધુ પ્રમાણમાં વિદેશી પ્રવાસીઓ ધરાવતા શહેરોમાં 13માં સ્થાને હતું.
2011ના જાન્યુઆરી મહિનામાં, સેન્ટર ફોર સિટીઝ દ્વારા પ્રસિદ્ધ કરાયેલા એક અહેવાલમાં લીડ્ઝનું નામ પાંચ “નિહાળવા જેવા શહેરો” પૈકીના એક તરીકે ચમક્યું હતું. આ અહેવાલ એવું દર્શાવે છે કે લીડ્ઝનો સરેરાશ રહેવાસી પ્રત્યેક સપ્તાહે £471 કમાય છે , સમગ્ર રાષ્ટ્રમાં આ દ્વષ્ટિએ લીડ્ઝનો ક્રમ 17મો છે. લીડ્ઝના રહેવાસીઓ પૈકીના 30.9 ટકા લોકો એનવીક્યુ4- (NVQ4+) ઉચ્ચ સ્તરીય લાયકાતો ધરાવતા હતા, જેમાં સમગ્ર રાષ્ટ્રમાં લીડ્ઝનો ક્રમ 15મો છે. 2010માં લીડ્ઝનો રોજગારી દર 70.4 ટકા હતો, સમગ્ર રાષ્ટ્રમાં આ દ્વષ્ટિએ લીડ્ઝનો ક્રમ 25મો છે. બ્રિસ્ટલ સહિત લીડ્ઝ એકમાત્ર એવું મોટું શહેર છે કે જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશની સમકક્ષ અથવા તેથી પણ વધુ રોજગાર દર ધરાવે છે. આ અહેવાલમાં એવું પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે 2014/15માં લીડ્ઝ એક એવું શહેર હશે કે જેને વૅલ્ફેર કટ્સને લીધે સૌથી ઓછી અસર થશે. લીડ્ઝ માટે માથાદીઠ -£125ના વૅલ્ફેર કટની આગાહી કરવામાં આવી છે, જે લિવરપૂલમાં -£192 અને ગ્લાસગોમાં -£175ની સરખામણીએ ઓછો છે.
સીમાચિન્હો
right|thumb|alt=A pedestrian square in sunny weather. At the rear is a large neo-Georgian building of Portland stone.  It has a giant portico with four Corinthian columns and a pediment.  On the ground floor, there are three entrance doors under the portico and two windows on either side of it.  All the doors and windows have Gibbs surrounds and pediments.  The window pediments are normal, while those over the doors are segmental.  The first floor has seven plain windows, three of them behind the portico, and all of them larger than those on the ground floor.  On either side of the building are two tall towers in Wren style with elaborate columned pavilions surmounted by smaller pedimented ones, and on top of each is an obelisk surmounted by a golden owl.  In front of the building on each side there are similar obelisks and owls, and prominent gold clocks are attached to the sides of the building at second-floor level.  In the background on both sides are tall modern buildings.|લીડ્ઝ સિવિક હોલ મિલેનિયમ સ્ક્વેરમાં લીડ્ઝમાં વિવિધ કુદરતી અને માનવ નિર્મિત સીમાચિહ્નો છે. કુદરતી સીમાચિહ્નોમાં વિવિધતાભર્યા સ્થળો જેમ કે ઓટલી ચેવિનનો ગ્રીટસ્ટોન ખડક તથા ફેરબર્ન ઇંગ્સ આરએસપીબી (RSPB) રિઝર્વનો સમાવેશ થાય છે. રાઉન્ડહે અને ટેમ્પલ ન્યૂઝમ ખાતે શહેરના ઉદ્યાનોની લાંબા સમયથી માલિકી કાઉન્સિલ પાસે છે અને કરદાતાઓના લાભ માટે તેની સારસંભાળ રાખે છે અને લીડ્ઝના કેન્દ્રમાં ખુલ્લી જગ્યામાં સામેલ સ્થળોમાં મિલેનિયમ સ્ક્વેર, લીડ્ઝ સિટી સ્કવેર, પાર્ક સ્કવેર અને વિક્ટોરિયા ગાર્ડનનો સમાવેશ થાય છે. આ છેલ્લું સ્થળ મધ્ય શહેરમાં યુદ્ધ સ્મારક છે. પરા વિસ્તારો, નગર અને જિલ્લામાં ગામડાંઓમાં આવા 42 બીજા યુદ્ધ સ્મારકો છે.
માનવ નિર્મિત ઇમારતોમાં આર્કિટેક્ટ કુથબર્ટ બ્રોડરિક દ્વારા રચાયેલ નાગરિક ગર્વના પ્રતિક સમાન મોર્લી ટાઉન હોલ અને લીડ્ઝમાં ઇમારતોની ત્રિપૂટી, લીડ્ઝ ટાઉન હોલ, કોર્ન એક્સ્ચેન્જ અને લીડ્ઝ સિટી મ્યુઝિયમનો સમાવેશ થાય છે. લીડ્ઝમાં અન્ય બે અત્યંત શ્વેત ઇમારતોમાં લીડ્ઝ યુનિવર્સિટીની પાર્કિન્સન બિલ્ડિંગ અને સિવિક હોલ સામેલ છે, જેના ટોચના જોડિયા મિનારા પર સોનાના ઘુવડો શોભા વધારે છે. તેના ઘંટાઘર પરથી પ્રેરિત અને ઇજિપ્તની શૈલીની મંદિર કામગીરીવાળા ટાવરો આર્મલી મિલ્સ, ટાવર વર્ક્સ, શહેરના ઔદ્યોગિક ભૂતકાળની ગવાહી આપે છે, જ્યારે કિર્કસ્ટોલ એબીના સ્થળ અને ખંડેર સિસ્ટેર્સિયન સ્થાપત્યકળાની સુંદરતા અને ભવ્યતા રજૂ કરે છે. ખ્યાતનામ દેવળોમાં શહેરના મધ્યમાં લીડ્ઝ પારિશ ચર્ચ, સેન્ટ જ્યોર્જ્સ ચર્ચ અને લીડ્ઝ કેથેડ્રલ સામેલ છે જ્યારે વધુ શાંત સ્થળોએ ચર્ચ ઓફ સેન્ટ જ્હોન ધ બાપ્ટિસ્ટ, એડેલ અને બાર્ડસી પારિશ ચર્ચ સામેલ છે.
ધ ડેલેક તરીકે પણ ઓળખાતું 110 m બ્રિજવોટર પ્લેસનું ટાવર મહત્વના ઓફિસ અને રહેણાક વિકાસનો હિસ્સો છે અને આ વિસ્તારની સૌથી ઊંચી ઇમારત છે, તેને માઇલો દૂરથી જોઈ શકાય છે. અન્ય ટાવર બ્લોક્સમાં શહેરના કેન્દ્રથી ઉત્તરમાં 37 માળનું સ્કાય પ્લાઝા ઊંચી ભૂમિ પર આવેલું છે તેથી તે બ્રિજવોટર પ્લેસ કરતા 105 m ઊંચું છે.
એલન્ડ રોડ (ફુટબોલ) અને હેડિંગ્લી સ્ટેડિયમ (ક્રિકેટ અને રગ્બી) રમતગમત પ્રેમીઓમાં ખાસ જાણીતા છે અને વ્હાઇટ રોઝ સેન્ટર રિટેલ આઉટલેટ માટે સુવિખ્યાત છે.
thumb|1000px|center|alt=A panoramic view of a number of mainly modern high-rise buildings, some not yet complete, with, in the background, rising ground with suburban buildings and parks. The towers of some older buildings can be made out in the left foreground.|દક્ષિણમાંથી લીડ્ઝની બહુમાળી ઇમારતોનું દૃશ્ય
પરિવહન
લીડ્ઝ એ એ62, એ63, એ64, એ65 અને એ660 રોડનું ઉદગમબિંદુ છે અને તે એ58 અને એ61 પર પણ આવેલું છે. એમ1 અને એમ62 તેને દક્ષિણમાં છેદે છે અને એ1(એમ) પૂર્વમાંથી પસાર થાય છે. ઉત્તર મોટરવે નેટવર્કમાં લીડ્ઝ મુખ્ય કેન્દ્ર સમાન છે. આ ઉપરાંત ત્યાં એક શહેરી મોટરવે નેટવર્ક, રેડિકલ એમ621 પણ છે જે એમ62 અને એમ1 પરથી ટ્રાફિકને મધ્ય લીડ્ઝમાં લઈ જાય છે. આંશિક મોટરવે દરજ્જા સાથે એક ઇનર રિંગ રોડ અને એક આઉટર રિંગ રોડ છે. શહેરના કેન્દ્રનો અમુક હિસ્સો રાહદારીઓ માટે છે અને તે ઘડિયાલના કાંટાની દિશામાં માત્ર લૂપ રોડ દ્વારા ઘેરાયેલો છે.
thumb|alt=The interior of a large modern railway-station with a curved roof and skylights. An Inter-City train is at Platform 9c to the right and a local train is at one of the platforms on the far left. In between, three empty tracks with crossovers can be seen between the curved platforms 11 and 12, both of which have low modern buildings for passenger use and gantries for signals and overhead cables. A footbridge with escalators can be seen at the far end of the station, and some of the platforms extend further outside the overall roof.|લીડ્ઝ રેલવે સ્ટેશન 2002ના પુનઃનિર્માણ બાદ thumb|right|alt=The frontage, consisting mainly three rows of glass panes, of a long building. Above the glass is a concrete section containing the words "Leeds Bradford International Airport" in capitals and, to the right, an aeroplane symbol.  Beyond this, the concrete section continues diagonally downwards to the ground.  To the left of this support is an entrance which cuts into six panes of the two lower rows of glass panels, and some passengers pulling suitcases are entering the building.  Two smaller entrances to the left replace four of the ground-level panels.  In front of these are railings.  In the foreground are roads, pedestrian walkways, bollards and five large free-standing box-shaped objects.|લીડ્ઝ બ્રાડફર્ડ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટનું ટર્મિનલ. લીડ્ઝ વિસ્તારમાં જાહેર પરિવહન વેસ્ટ યોર્કશાયર મેટ્રો દ્વારા સંકલિત અને વિકસિત છે જેમાં લીડ્ઝ સિટી કાઉન્સિલ દ્વારા સેવા અને વેસ્ટ યોર્કશાયર મેટ્રો દ્વારા સેવા માહિતી પૂરી પાડવામાં આવે છે. લીડ્ઝમાં જાહેર પરિવહનનું પ્રાથમિક સાધન બસ સેવા છે. તેમાં ફર્સ્ટ લીડ્ઝ મુખ્ય પ્રોવાઇડર છે અને અને એરિવા યોર્કશાયર શહેરના દક્ષિણના રુટ પર સેવા આપે છે. લીડ્ઝ ફ્રી બસ, ધ ફ્રીસિટી બસ સેવા પણ પૂરી પાડે છે. લીડ્ઝ સિટી બસ સ્ટેશન ડાયર સ્ટ્રીટ ખાતે આવેલું છે અને યોર્કશાયરના નગરો તથા શહેરોમાં બસ સેવા માટે તથા નાની સંખ્યામાં સ્થાનિક સેવા માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે. તેની નજીકમાં નેશનલ એક્સપ્રેસ અને કોચ સેવાઓ માટે કોચ સ્ટેશન આવેલું છે. શહેરની બહાર બસો મુખ્યત્વે ફર્સ્ટબસ અને એરિવા યોર્કશાયર દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે. હેરોગેટ એન્ડ ડિસ્ટ્રિક્ટ દ્વારા હેરોગેટ અને રિપનની સેવા પૂરી પાડવામાં આવે છે. કેઇલી એન્ડ ડિસ્ટ્રિક્ટ શિપ્લી, બિંગ્લી અને કેઇલી માટે સેવા પૂરી પાડે છે. યોર્કશાયર કોસ્ટલાઇનર સેવા લીડ્ઝથી બ્રિડ્લિંગ્ટન, ફિલી, સ્કારબરો અને વ્હીટબી વાયા યોર્ક અને માલ્ટન વચ્ચે દોડે છે. સ્ટેજકોચ ગૂલ થઇને હલની સેવા પૂરી પાડે છે.
ન્યૂ સ્ટેશન સ્ટ્રીટ ખાતે લીડ્ઝ રેલવે સ્ટેશનથી નધર્ન રેલ દ્વારા સંચાલિત મેટ્રોટ્રેન્સ લીડ્ઝના ઉપનગરો અને ત્યાંથી આગળ લીડ્ઝ સિટી વિસ્તારના તમામ ભાગોમાં દોડે છે. આ સ્ટેશન લંડન બહાર ઇંગ્લેન્ડમાં સૌથી વ્યસ્ત સ્ટેશનો પૈકી એક છે જ્યાં દરરોજ 900 ટ્રેનો અને 50,000 પ્રવાસીઓ અવરજવર કરે છે. તે રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય જોડાણ ઉપરાંત સ્થાનિક અને પ્રાદેશિક સ્થળઓ માટે સેવા પૂરી પાડે છે. સ્ટેશનમાં 17 પ્લેટફોર્મ છે જેનાથી લંડન બહાર ઇંગ્લેન્ડમાં સૌથી મોટું સ્ટેશન છે.
લીડ્ઝ બ્રાડફર્ડ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ શહેરના મધ્યથી ઉત્તર-પશ્ચિમમાં આશરે 10 mi દૂર યેડન ખાતે આવેલું છે અને યુરોપમાં તથા ઇજિપ્ત, પાકિસ્તાન અને તૂર્કીની ચાર્ટર તથા શેડ્યુલ્ડ ફ્લાઇટ્સનું સંચાલન કરે છે. લંડન ગેટવિક એરપોર્ટ, પેરિસ ચાર્લ્સ ડી ગોલ એરપોર્ટ અને એમ્સ્ટર્ડમ સ્કિફોલ એરપોર્ટ મારફતે વિશ્વના બાકીના ભાગો સાથે જોડાણ ઉપલબ્ધ છે.લીડ્ઝથી માન્ચેસ્ટર એરપોર્ટની સીધી રેલ સેવા છે. રોબિન હૂડ એરપોર્ટ ડોન્કેસ્ટર શેફિલ્ડ લીડ્ઝના 40 mi દક્ષિણ પૂર્વમાં આવેલ છે. લીડ્ઝ તેનાથી માત્ર એક કલાકના અંતરે આવેલ હલ સાથે રોડ, રેલ અને કોચ જોડાણ ધરાવે છે જ્યાંથી પી એન્ડ ઓ (P&O) ફેરી દ્વારા સંચાલિત ફેરી સેવા મારફતે રોટરડેમ અને ઝીબ્રગનો પ્રવાસ કરવાનું શક્ય છે.
ચાલવું
thumb|alt=A close-up view of a large wooden post with a pointed top. Affixed to this is a panel containing a yellow outline of an owl and the letters "LCW". Attached to the post are two rusty metal rails to the left and part of a wooden fence with barbed-wire to the right. In the background are several fields, with a low hill far left. To the right is a nearby tree and there is a larger one some distance behind it.|લીડ્ઝ કન્ટર્ી વે વેમાર્ક લીડ્ઝ કાઉન્ટી વે એ શહેરના ગ્રામ્ય બાહ્ય વિસ્તારમાં થઇને પસાર થતો 62 mi લાંબો ચાલવાનો માર્ગઅંકિત ચક્રીય રસ્તો છે, જે સિટી સ્ક્વેરથી ક્યારેય 7 mi દૂર નથી. મીનવૂડ વેલી ટ્રેઇલ વૂડહાઉસ મૂરથી મીનવૂડ બેક દ્વારા ગોલ્ડન એકર પાર્ક સુધી પહોંચે છે. ડેલ્સ વેનું લીડ્ઝ વિસ્તરણ મીનવૂડ વેલી ટ્રેઇલની પાછળ જાય છે અને ત્યાર બાદ ઇલ્કલી અને વિન્ડરમિયરની શાખા અલગ પડે છે. પદયાત્રીઓ અને સાઇકલસવારો માટેના ટ્રાન્સ પેનિન ટ્રેઇલથી લીડ્ઝ ઉત્તરના વિભાગમાં છે અને લીડ્ઝ અને લીવરપૂલ કેનાલનો માર્ગ પદયાત્રા માટે અન્ય એક લોકપ્રિય રૂટ છે. આ ઉપરાંત લીડ્ઝના શહેરી અને ગ્રામ્ય ભાગોમાં ઘણા ઉદ્યાનો અને જાહેર ફુટપાથ છે, અને રેમ્બલર્સ એસોસિયેશન, વાયએચએ (YHA) અને અન્ય પદયાત્રી સંગઠનો સામાજિક વોકિંગનું આયોજન કરે છે. રેમ્બલર્સ એસોસિયેશન લીડ્ઝની આસપાસ ચાલવા અંગે કેટલીક પુસ્તિકાનું પ્રકાશન કરે છે.