cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
કિરણ બેદી
તિહાર પછી
2003 માં, કિરણ બેદી યુનાઇટેડ નેશન્સ નાગરિક પોલીસ સલાહકાર તરીકે નિમણૂક કરનાર પ્રથમ મહિલા બન્યા. તેમણે પીસકીપીંગ ઓપરેશન્સ વિભાગમાં કામ કર્યું હતું. [52] 2005 માં, યુએનની કાર્યવાહી બાદ તે દિલ્હી પરત ફર્યા. દિલ્હી બાર એસોસિએશને તેની ખાતરી કરવા માટે લોબિંગ કર્યું કે તેણીને કોઈ પદ નથી મળી જે તેણીને દિલ્હીના પોલીસ વડા બનવા માટે ટ્રેક પર મૂકવામાં આવશે. વકીલો, જેણે 1988 ના વિવાદ માટે કિરણ બેદીને માફ કર્યો ન હતો, તેમણે સરકારી અધિકારીઓને એવી દલીલ કરી હતી કે કિરણ બેદીની ટોચની નિમણૂક "બિનજરૂરી રીતે કાનૂની બંધુત્વ અને પોલીસ વચ્ચે સંઘર્ષ ઊભી કરે છે". [53] તેણીને ડિરેક્ટર જનરલ, ગૃહ ગાર્ડસ બનાવવામાં આવી હતી. તેમની નિવૃત્તિ પહેલા, તેઓ બ્યૂરો ઓફ પોલીસ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટના ડિરેક્ટર જનરલ તરીકે સેવા આપતા હતા.
2007 માં, કિરણ બેદીએ દિલ્હી પોલીસ કમિશનરની પદ માટે અરજી કરી હતી. યુધિવર સિંઘ ડડવાલની તરફેણમાં તેમને અવગણના કરવામાં આવી હતી, જે તેનાથી જુનિયર હતા, કારણ કે વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ તેમને "સ્પષ્ટવક્તા અને ક્રાંતિકારી" પણ જોયા હતા. કિરણ બેદીએ પૂર્વગ્રહનો આરોપ મૂક્યો અને જણાવ્યું કે તેની ગુણવત્તાને અવગણવામાં આવી છે. [54] તેણીએ ત્રણ મહિનાના 'વિરોધ રજા' માટે પણ આગળ વધ્યું, પણ પછીથી તેને રદ કર્યું. [55] કરણ થાપર અને પંકજ વૌરા જેવા પત્રકારોએ પૂર્વગ્રહ રુદન માટે તેણીની ટીકા કરી હતી, અને જણાવ્યું હતું કે તેના સેવાનો રેકોર્ડ અપૂર્ણ ગોવા, મિઝોરમ અને ચંદીગઢ જેવા વિવાદોથી દૂષિત હતો. વકીલોનું હડતાલ વિવાદ; અને તિહારથી દૂર. [56] [57]
સામાજિક પ્રવૃત્તિઓ
કિરણ બેદી અને તેમના સાથીદારો દ્વારા સ્થાપવામાં આવેલા નવજોયોટી દિલ્હી પોલીસ ફાઉન્ડેશનનું નામ બદલીને નવજોયોટી ઇન્ડિયા ફાઉન્ડેશન રાખવામાં આવ્યું હતું. તેની સ્થાપનાથી, ફાઉન્ડેશનને સ્થાનિક સમુદાયો તરફથી મજબૂત સમર્થન મળ્યું છે, સાથે સાથે કેટલાક ભારતીય અને વિદેશી સખાવતી ટ્રસ્ટો અને સરકારી સંસ્થાઓ. આગામી 25 વર્ષોમાં, તે આશરે 20,000 ડ્રગ અને આલ્કોહોલના વ્યસનીઓને નિવાસી સારવાર પ્રદાન કરે છે. તે પણ શેરી બાળકો અને ઝૂંપડપટ્ટીમાં બાળકોની શિક્ષણ જેવા ગુનો નિવારણ કાર્યક્રમો શરૂ કર્યો. તેણે સમાજના નબળા વિભાગો માટે 200 સિંગલ-શિક્ષક શાળાઓ, વ્યાવસાયિક તાલીમ કેન્દ્રો, આરોગ્ય સંભાળ સુવિધાઓ અને પરામર્શ કેન્દ્રોની સ્થાપના કરી હતી. 2010 માં, આઇજીએનએ સાથે સંકળાયેલ નવજોયોટી કોમ્યુનિટી કોલેજની સ્થાપના કરી. [33]
કિરણ બેદીએ 1994 માં ઇન્ડિયા વિઝન ફાઉન્ડેશન (આઈવીએફ) ની સ્થાપના કરી હતી. આઇ.વી.એફ. પોલીસ સુધારણા, જેલ સુધારણા, મહિલા સશક્તિકરણ અને ગ્રામ્ય અને સામુદાયિક વિકાસના ક્ષેત્રોમાં કામ કરે છે. [59] પોલીસ સુધારણા વિસ્તારમાં, કિરણ બેદીએ વધુ તાલીમ પર ભાર મૂક્યો હતો, જ્યારે તાલીમાર્થીઓની હઝિંગનો વિરોધ કર્યો હતો. તેમણે વારંવાર પરિવહનનો વિરોધ કર્યો હતો અને જણાવ્યું હતું કે આ ગરીબ કેડર મેનેજમેન્ટ તરફ દોરી જાય છે. તેમણે પોલીસ વહીવટીતંત્રના નવા સ્તરે સર્જન કરવાની દરખાસ્ત પણ કરી હતી, જે રાજકારણીઓ અને અમલદારોના રૅન્ક-એન્ડ-ફાઇલ અધિકારીઓની સુરક્ષા કરશે. મહિલા અધિકારો વિસ્તારમાં, તેણીએ સ્ત્રીઓ માટે યોગ્ય શૈક્ષણિક તકો અને મિલકતની માલિકી (સહ-માલિકી સહિત) ની તરફેણ કરી છે. તેમણે ગ્રામ્ય મહિલાઓની ઝડપી સશક્તિકરણ પર ભાર મૂક્યો છે. [15]
તે એક સામાજિક ટીકાકાર અને ટ્રેનર છે અને વારંવાર શિક્ષણ, ઘરેલું હિંસા અને અન્ય જેવા વિવિધ સામાજિક મુદ્દાઓ પર બોલે છે. 2008-11 દરમિયાન, કિરણ બેદીએ સ્ટાર પ્લસ પર રિયાલિટી ટીવી શો 'આપ કી કચેરી' નું આયોજન કર્યું હતું. આ અદાલતમાં દર્શાવ્યું છે કે, કિરણ બેદીએ સિમ્યુલેટેડ કોર્ટરૂમમાં રોજિંદા તકરારનો ઉકેલ લાવ્યો હતો. [60] 2008 માં, તેમણે લોકોની ફરિયાદોને સ્થાનિક પોલીસ દ્વારા સ્વીકારવામાં ન આવે તે માટે http://www.saferindia.com/kiranbedi/ ની વેબસાઇટ શરૂ કરી. [61] 2010 માં, તે ટેડક્સ દ્વારા વોશિંગ્ટનમાં સ્પીકર તરીકે આમંત્રિત કરવામાં આવી હતી.
ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી ચળવળ
ઓક્ટોબર 2010 માં, અરવિંદ કેજરીવાલે બેંગ્લોને સીડબ્લ્યુજી કૌભાંડની ખુલાસામાં જોડાવા આમંત્રણ આપ્યું હતું. કિરણ બેદીએ આમંત્રણ સ્વીકાર્યું, અને 2011 સુધીમાં, બન્નેએ અન્ના હઝારે સહિતના અન્ય કાર્યકરો સાથે જોડાયેલા હતા, જેમાં ભારત અગેઇન્સ્ટ કરપ્શન (આઈએસી) ગ્રુપનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું. તેમની ઝુંબેશ 2011 માં ભારતીય ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી ચળવળમાં વિકાસ પામી હતી. [63] અણ્ણા હઝારેએ ભારતીય સંસદમાં મજબૂત જન લોકપાલ ખરડો પસાર કરવાની માગણી માટે અનિશ્ચિત ભૂખ હડતાળનું આયોજન કર્યું હતું. 16 ઓગસ્ટ, 2011 ના રોજ, કિરણ બેદી અને આઈએસીના અન્ય મુખ્ય સભ્યો પોલીસ દ્વારા અટકાયતમાં આવ્યા હતા, ભૂખ હડતાળ શરૂ થવાના ચાર કલાક પહેલાં. [64] તે જ દિવસે કિરણ બેદી અને અન્ય કાર્યકરોને છોડી મૂકવામાં આવ્યા હતા. [65] સરકાર અને કાર્યકરો વચ્ચે બાર દિવસના વિરોધ અને અનેક ચર્ચાવિચારણા બાદ, સંસદે લોકપાલ બિલના મુસદ્દો તૈયાર કરવા ત્રણ મુદ્દાઓ પર વિચારણા કરવા માટે એક ઠરાવ પસાર કર્યો હતો. [66]
સંસદના કેટલાક સભ્યોએ લોકપાલ બિલના વિરોધમાં સંસદસભ્યોનો કથિતપણે ઉપહાસ કરવા માટે કિરણ બેદી અને અન્ય કાર્યકર્તાઓ સામે વિશેષાધિકારની ગતિના ભંગને લાવવાની દરખાસ્ત કરી હતી, [67] જોકે તેમણે આ નોટિસો પાછળથી પાછો ખેંચી લીધા હતા. [68]
ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી ચળવળ દરમિયાન, જ્યારે કેટલાક અખબારોએ તેમના ભૂતકાળમાં મુસાફરીના ખર્ચમાં 2006 થી 2011 દરમિયાનના અંતરાયો અંગે સવાલ ઉઠાવ્યા ત્યારે કિરણ બેદીએ વિવાદનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. ઉદાહરણ તરીકે, ઉદાહરણ તરીકે, એવિએશન ઉદ્યોગ કર્મચારીઓ ગીલ્ડ દ્વારા ગોઠવાયેલા પરિષદમાં કિરણ બેદીને મુખ્ય વક્તા તરીકે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું. તેણીએ બોલી ફી વગર આમંત્રણ સ્વીકાર્યું, પરંતુ તેના એનજીઓને મુસાફરી ખર્ચ માટે ભરપાઈ કરવામાં આવે. કિરણ બેદીના ટ્રાવેલ એજન્ટ ફ્વેવેલ, એર ટિકિટો માટે તેમના યજમાનો બિઝનેસ ક્લાસના ભાડું ભરતા હતા, પરંતુ કિરણ બેદીને ઇકોનોમી ક્લાસમાં મુસાફરી કરવાની ગોઠવણ કરી હતી. [69] 2006 અને 2011 ની વચ્ચે, મુસાફરી-સંબંધિત ખર્ચાના નિવેદનોમાં ઘણી વિસંગતતા હતી, તેમજ તે કિસ્સાઓ માટે તેણીએ તેના યજમાનોને કોઈ પણ કિંમતે પ્રવાસ કર્યો ન હતો. આવા કેસોમાં, કિરણ બેદીએ જણાવ્યું હતું કે તેમણે વિવાદિત તફાવતનો વ્યક્તિગત રીતે સ્વીકાર કર્યો નથી અથવા તેનો ઉપયોગ કર્યો નથી, માત્ર ભારત વિઝન ફાઉન્ડેશન દ્વારા કરવામાં આવેલી એન.જી.ઓ. તે [44] [71] નવેમ્બર 2011 માં, દિલ્હી પોલીસ, વધારાના મુખ્ય મેટ્રોપોલિટન મેજિસ્ટ્રેટના આદેશ હેઠળ, ભારતીય વિઝન ફાઉંડેશન અને અન્ય એનજીઓ દ્વારા ભંડોળની ગેરકાયદેસર ગેરકાયદેસર રીતે કિરણ બેદી વિરુદ્ધ ફોજ-પોલીસના ગુના માટે કેસ દાખલ કર્યો હતો. [72] [73] તેના અનુસંધાનમાં જે તપાસ કરવામાં આવી છે તે તેના અથવા તેણીના અંગત ઉપયોગ માટે એનજીઓ ફંડ્સના બટારોના છેતરપિંડીના પુરાવા મળ્યા નથી અને ત્યારબાદ કેસનો બંધ કરવામાં આવ્યો.
રાજનીતિ
અરવિંદ કેજરીવાલની આગેવાની હેઠળના એક જૂથ 2012 માં આમ આદમી પાર્ટી (એએપી) ની રચના કર્યા બાદ કિરણ બેદી આઇએસીમાંથી વિભાજીત થયા હતા. [75] દિલ્હીમાં અલ્પજીવી લઘુમતી સરકાર રચવા માટે 'આપ'એ કેજરીવાલ સાથે મુખ્યમંત્રી (મુખ્યમંત્રી) તરીકે કામ કર્યું હતું. 2014 ની ભારતીય સામાન્ય ચૂંટણી દરમિયાન, કિરણ બેદીએ ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) ના વડા પ્રધાનપદના ઉમેદવાર નરેન્દ્ર મોદીને જાહેરમાં ટેકો આપ્યો હતો. [76] કેજરીવાલ, બીજી બાજુ, મોદી સામે ચૂંટણી લડ્યો મોદી જીત્યાં અને ભારતના વડા પ્રધાન બન્યા પછી, કિરણ બેદીએ જણાવ્યું કે તેઓ દિલ્હીમાં ભાજપના મુખ્ય પ્રધાનપદ માટે તૈયાર છે, જો તેમને આવા ઓફર કરવામાં આવી છે. [77] મોદીની ચૂંટણીના આઠ મહિના પછી, તેઓ 2015 માં ભાજપમાં જોડાયા હતા. તેઓ 2015 ની દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણી માટે ભાજપના મુખ્યમંત્રી (મુખ્યમંત્રી) ઉમેદવાર હતા, જેમાં અરવિંદ કેજરીવાલ 'આપ'ના મુખ્ય પ્રધાનપદના ઉમેદવાર હતા. [78] તેમણે કૃષ્ણા નગર મતવિસ્તારમાંથી 2277 ના મતોથી 'આપ' ઉમેદવાર એસ.કે.બાગાને ચૂંટણીમાં હારી ગઇ હતી અને 'આપ' એક વર્ષ પછી સંપૂર્ણ બહુમતીથી સત્તામાં આવી હતી.
પુંડુચેરીના એલટી ગવર્નર તરીકે
22 મી મે, 2016 ના રોજ, કિરણ બેદીને પૌડુચેરીના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા
સન્માન તેમ જ પુરસ્કાર
ડો. કિરણ બેદીએમના માનવીય તેમ જ નિડર દ્રષ્ટિકોણના કારણે પોલિસ કાર્યપ્રણાલી તથા જેલ સુધારણા માટેના અતિ આધુનિક આયામો સર કરવામાં મહત્વનું યોગદાન કરી શક્યા છે. નિસ્વાર્થ કર્તવ્યપરાયણતા માટે એમને શૌર્ય પુરસ્કાર મળવા ઉપરાંત એમનાં અનેક કાર્યોને આખા જગતમાં માન્યતા મળી છે, જેના ફળસ્વરૂપે એશિયા ખંડના નોબેલ પુરસ્કાર તરીકે ઓળખાતો રમન મેગસેસે પુરસ્કાર વડે એમને નવાજવામાં આવ્યા. એમને આંતરરાષ્ટ્રીયક્ષેત્રે જર્મન ફાઉન્ડેશનનો જોસેફ બ્યૂજ પુરસ્કાર, નોર્વેના સંગઠન ઇન્ટરનેશનલ ઓર્ગેનાઇઝેશન ઓફ ગુડ ટેમ્પલર્સ તરફથી ડ્રગ પ્રિવેન્શન એન્ડ કંટ્રોલ માટે આપવામાં આવતો એશિયા રિજ્યન એવોર્ડ, જૂન ૨૦૦૧માં પ્રાપ્ત અમેરિકી મોરીસન-ટોમ નિટકોક પુરસ્કાર તથા ઇટાલીનો ‘વુમન ઓફ ધ યર ૨૦૦૨’ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યા છે.
અન્ય ઉપલબ્ધિઓ
વ્યવસાયિક યોગદાન ઉપરાંત એમના દ્વારા બે સ્વંયસેવા કરતી સંસ્થાઓની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી, તેમ જ વર્તમાન સમયમાં એની દેખરેખ પણ કરી રહ્યા છે. આ સંસ્થાઓ છે- ૧૯૮૮ના વર્ષમાં સ્થાપિત નવ જ્યોતિ તેમ જ ૧૯૯૪ના વર્ષમાં સ્થાપિત ઇંડિયા વિઝન ફાઉન્ડેશન. આ સંસ્થાઓ દરરોજ હજારો ગરીબ તેમ જ અસહાય બાળકો સુધી પંહોચી એમને પ્રાથમિક શિક્ષણ તથા સ્ત્રીઓને પ્રોઢ શિક્ષણ ઉપલબ્ધ કરાવે છે. ‘નવ જ્યોતિ સંસ્થા’ નશામુક્તિ માટેની સારવાર કરવા સાથે સાથે શહેરી વિસ્તારમાં આવેલી ઝુંપડપટ્ટીઓમાં, ગ્રામીણ ક્ષેત્રોમાં તેમ જ જેલની અંદર મહિલાઓને વ્યવસાયિક પ્રશિક્ષણ અને માર્ગદર્શન ઉપલબ્ધ કરાવે છે. ડો. કિરણ બેદીતથા એમની સંસ્થાઓને આજે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્ષેત્રે ઓળખ તેમ જ સ્વીકૃતી પ્રાપ્ત થઇ છે. માદક દ્રવ્યો વડે કરવામાં આવતા નશાને રોકવા માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા એનાયત કરાયેલ ‘સર્જ સાટિરોફ મેમોરિયલ એવોર્ડ’ એનું તાજેતરમાં મળેલું પ્રમાણ છે.
તેઓ એશિયાઇ ટેનિસ રમતના ચેમ્પિયન રહી ચૂક્યા છે. એમણે કાયદાશાસ્ત્રમાં સનદ મેળવ્યા પછી સાથે સાથે ‘ડ્રગ એબ્યુઝ એન્ડ ડોમેસ્ટિક વાયોલન્સ’ વિષય પર ડોક્ટરેટની ઉપાધિ પણ પ્રાપ્ત કરી. એમણે ‘ઇટ્સ ઓલ્વેઝ પોસિબલ’ તથા બે આત્મકથાઓ ‘આઇ ડેર’ તેમ જ ‘કાઇન્ડલી બેટન’ નામનાણ્ પુસ્તકો પણ લખ્યાં છે. આ ઉપરાંત વાસ્તવિક જીવન પર આધારીત વૃતાંતોનું સંકલન ‘વોટ વેન્ટ રોન્ગ’ નામથી કર્યું છે. આ પુસ્તકનું હિન્દી ભાષામાં રૂપાંતર ‘गलती किसकी’ નામથી સંકલિત કરવામાં આવેલ છે. આ સંકલનો, દૈનિક સમાચાર પત્ર ‘ધ ટાઇમ્સ ઓફ ઇંડિયા’ તેમ જ ‘નવભારત ટાઇમ્સ’માં ડો. કિરણ કિરણ બેદીના વ્યક્તિગત અનુભવો પર આધારિત પાક્ષિક કોલમો સાથે સબંધિત છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય પોલિસ અધિકારી શ્રેણી:મેગ્સેસે પુરસ્કાર વિજેતા શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:નારી શ્રેણી:૧૯૪૯માં જન્મ ઘાટું લખાણ
ખાખી જાળીયા (તા. ઉપલેટા)
ખાખી જાળીયા (તા. ઉપલેટા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા ઉપલેટા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખાખી જાળીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા,કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, બેન્ક તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામ તાલુકા મથક ઉપલેટાથી ૫ (પાંચ) કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે. આ ગામમાં ઋગનાથજીનું મોટુ મંદીર, મોજ નદીને કાંઠે મહાદેવનુ મંદિર, તથા અન્ય મંદિરો પણ છે.
શ્રેણી:ઉપલેટા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ઝિર્કોનિયમ
ઝિર્કોનિયમ એ એક રાસાયણિક તત્વ છે જેની સંજ્ઞા Zr અને અણુ ક્રમાંક ૪૦ છે. તેનું આ નામ તેના ખનિજ ઝિરકોન પરથે પડ્યું છે. આનો અણુભાર ૯૧.૨૨૪ છે. આ એક ચળકતી, રાખોડી-સફેદ, સખત સંક્રાંતિ ધાતુ તત્વ છે અને તે ટાઈટેનીયમને મળતું આવે છે. ઝિર્કોન મુખ્યત્વે ઉચ્ચૌષ્ણતામાન રોધક અને અપારદર્શિત ગુણધર્મ લાવવા માટે વપરાય છે. ખવાણ સામે આના જોરદાર પ્રતિરોપ્ધક ક્ષમતાને કારણે આને અમુક ધાતુઓમાં પણ વાપરવામાં આવે છે. જિર્કોનિયમ મોટે ભાગે તેના ખનિજ ઝિર્કોનમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
ઝિર્કોન ઘણાં કાર્બનિક અને કાર્બનિક-ધાતુ જેમકે ઝિર્કોનિયમ ડાયોક્સાઈડ અને ઝિર્કોનિયમ ડાઈક્લોરાઈડ જેવા સંયોજનો બનાવે છે. પ્રાકૃતિક રૂપે આના પાંચ સમસ્થાનિકો મળી આવે છે જેમાંના ત્રણ સ્થિર છે. ઝિર્કોનિયમ સંયોજનો કોઈ જવિક ઉઓપયોગ ધરાવતાં નથી.
શ્રેણી:રાસાયણિક તત્વો
ડેરા ચીકારી (તા. લાલપુર)
ડેરા ચીકારી (તા. લાલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લાલપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ડેરા ચીકારી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લાલપુર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગીઝાનો મહાન પિરામિડ
આ પિરામિડમાં ત્રણ કક્ષ હોવાનું શોધાયુ છે. સૌથી નીચેનો ખંડ જે ખડક પર પિરામિડ બન્યો છે તેના પાયાને ખોદીને નીચે જાય છે. આ કક્ષ હજી અપૂર્ણ છે. કહેવાતા રાજા અને રાણીના ખંડો પિરામિડની અંદર અમુક ઊંચાઈએ આવેલાં છે. ગીઝાનો પિરામિડ એ એક સંકુલની મુખ્ય ઈમારત છે જેમાં આ ઉપરાંત, ખુફુના બે સ્મારક મંદિરો (એક પિરામિડની બાજુમાં અને બીજું નાઈલની બાજુમાં), ખુફુની પત્નીઓના ત્રણ નાના પિરામિડ, એક તેથી પણ નાનો ઉપ પિરામિડ, બે મંદિરને જોડતી ઊઁચી મર્ગિકા અને પિરામિડની આજુબાજુના ઉમરાવોના નાના મકબરાઓ, નો સમાવેશ થાય છે.
પિરામિડનું બાંધકામ
માનવામાં આવે છે કે આ પિરામિડ ઇજીપ્તના રાજા ખુફુના ચોથા વંશજનો મકબરા તરીકે બાંધવામાં આવ્યો હતો. તેનું બાંધકામ લગભગ ૧૪ થી ૨૦ વર્ષ ચાલી ઇ.પૂ. ૨૫૬૦ની આસપાસ પૂર્ણ થયું હતું. ખુફુનો વઝીર (મુખ્યપ્રધાન કક્ષાનો ઉચ્ચ અધિકારી),'હેમોન' કે 'હેમિનુ',આ મહાન પિરામિડનો સ્થપતી હોવાનું અમુક લોકો માને છે. એમ માનવામાં આવે છે કે બાંધકામ સમયે તેની ઊંચાઈ ૨૮૦ ઈજીપ્તી ક્યુબીટ કે ૧૪૬.૬ મી. જેટલી હતી. પણ તેના ખવાણ અને ટોચ પથ્થરના નાશથી તેને વર્તમાન ઊંચાઈ ૧૩૮.૮ મી. રહી ગઈ છે. . પિરામિડનું કુલ દ્રવ્યમાન ૫૯ લાખ ટન માનવામાં આવે છે. અંદરના ટેકરા સહીત તેનું કદ ૨૫,૦૦,૦૦૦ ઘન મી. છે. આ અડસટ્ટાને આધારે જો બાંધકામ ૨૦ વર્ષ ચાલ્યું હોય તો રોજના ૮૦૦ ટન પત્થરનું સ્થાપન થયેલું હોવું જોઈએ. માન્યતા મુજબ ખુફુની સત્તા ૬૫ વર્ષ ચાલી હતી તે અનુસાર તેને માત્ર રોજિંદા ૨૫૦ ટન પત્થરની હલન ચલન કરવી રહી. પિરામિડની પ્રથમ તલસ્પર્શી તપાસ ઈજીપ્તી શાસ્ત્રજ્ઞ સર ફ્લીંડર્સ પૅટ્રી દ્વારા ૧૮૮૦-૮૨ માં કરવામાં આવી અને તેને ગીઝાના પિરામિડો અને મંદીરોના નામે પ્રકાશીત કરાઈ હતી. લગભગ બધાંજ અહેવાલો આ માપ પર આધારિત છે. પેટ્રીએ શોધી કાઢ્યું કે પિરામિડ ઉત્તરથી પશ્ચિમ તરફ ૪ મિનિટ (૧ અંશનો ૬૦મો ભાગ) પર છે અને અન્ય પિરામિડ પણ આ જ દિશામાં છે. મહાન પિરામિડની સપાટી પત્થરો અને આંતરીક ખંડોના ચોસલાઓને એકબીજા સાથે ઘણી ઊંચી ચોકસાઈથી બેસાડેલા હતાં. ઈશાન કોણના સપાટીના પત્થરોનો અભ્યાસ કરતાં જણાય છે કે જોડની સરાસરી જાડાઈ ઈઁચનો ૫૦મો ભાગ હતી.
સનાળા (તા. કુંકાવાવ)
સનાળા (તા. કુંકાવાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  કુંકાવાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સનાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગીઝાનો મહાન પિરામિડ
બનાવટના પદાર્થો
આ મહાપિરામિડમાં ૨૩લાખ ચૂનાના પત્થરના મોટાં ચોસલા વપરાયાં છે. આ પત્થરોને ખાણમાંથી નાઈલ નદીના માર્ગે અહીં લવાયા હતાં. આ પત્થરોમાં ખૂંટાઓ ઠોકીને તેને કાપવામાં આવ્યાં હતાં. ખૂંટાઓને પત્થરોમાં ઠોકી ભીંજવવામાં આવતાં. ભેજમા6 ખૂંટા પ્રસરણ પામતા અને પત્થરો તૂટી પડતાં. એક પવખત કપાઈ ગયાં પછી આ પત્થરોને નદીમાં અધો કે ઉર્ધ્વ દિશામાં પિરામિડ સુધી લઈ જવાતા.
સનાળા (તા. કુંકાવાવ)
શ્રેણી:કુંકાવાવ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગીઝાનો મહાન પિરામિડ
સપાટી ના પત્થરો
thumb|casing stone પૂર્ણતા પર મહાન પિરામિડને સફેદચક ચકીત ચૂનાના પત્થરોથી મઢી દેવામાં આવ્યાં હતાં. તેઓ ત્રાંસા હતા પણ ઉપરથી સપાટ હતાં. અત્યારે જે દેખાય છે તે માત્ર મૂળ હાર્દ પિરામિડનો ઢાંચો છે. ઈ.સ. ૧૩૦૧ના મહા ભૂકંપને લીધે સપાટીના ઘણાં પત્થરો ઢીલાં કે છુટ્ટાં પડી ગયાંૢ જેને બાહરી વંશના સુલતાન નાસીર નાસીર અદ દીન અલ હસન દ્વારા ૧૩૫૬માં કૅરોની મસ્જીદો અને કિલ્લો બનાવવા લઈ જવાયા. આવા અમુક પત્થરોને આજેપન પિરામિડના ભાગ તરીકે અમુક ભાગોમાં જોઈ શકાય છે. વધુ ખોદકામ કરતાં ન લઈ જવાયેલ કે પછળથી ખરી પડેલ પત્થરોનો એક મોટઓ જત્થો મળી આવ્યો. તદુપરાંત આજે પણે પિરમિડના પાયાના અમુક ભાગો જે બચી ગયાં છે ત્યાં આવા પત્થરો હજી પણ તેના યથા સ્થાને તેમેની ચોકસાઈ પૂર્વકની કામગીરીની સાક્ષી આપતાં જોવા મળે છે. પેટ્રીને મૂળ પિરામિડ અને સપાટીના પથરોની ગોઠવણીની દિશામાં પણ ૧૯૩ સેમી± ૨૫સેમીનો ફરક જણાઈ આવ્યો. તેના મતે હાર્દના બાંધકામ પછી કદાચ તેમને ઉત્તરી કોણની ભૂલનો અંદાજો આવ્યો હોવો જોઈએ જે તેમણે સપાટીના પત્થરોને જડતી વખતે સુધારવાનો પ્રયત્ન કર્યો હશે.
વિજયસ્તંભ, ચિત્તોડગઢ
વિજયસ્તંભ ભારત દેશના રાજસ્થાન રાજ્યના ચિત્તોડગઢ આવેલ એક સ્તંભ છે. આ સ્તંભ મેવાડના રાજા રાણા કુંભાએ મહેમૂદ ખિલજીના નેતૃત્વ હેઠળની માળવા અને ગુજરાતની સંયુક્ત સેનાઓ પર મેળવેલા વિજયના સ્મારકના રુપે ઇ.સ. ૧૪૪૨ અને ઇ.સ. ૧૪૪૯ વચ્ચેના સમયગાળામાં બનાવડાવ્યો હતો.
ગીઝાનો મહાન પિરામિડ
બાંધકામ સિદ્ધાંતો
સમયે સમયે પિરામિડના બાંધકામ માટેની વિવિધ પણ એકબીજાથી વિરોધાભાસી પદ્ધતીઓ બતાવવામાં આવી છે. ઘણાં તો એ વાત સાથે પણ સહમત નથી કે તેમને ખાણમાંથી ખોદીને અહીં લવાયા. તેમના મતે તો તે અહીંજ ઘડાયા હોય. જોકે મોટા ભાગના લોકો માને છે કે તેમને ખાણમાંથી ખોદીને અહીં લવાયા હતાં. પણ એ વાત માટે મતાંતર છે કે તેમને કેમ લવાયા, ઘસડીને,ઊંચકીને કે પૈડાં પર સરકાવીને! ગ્રીક લોકોના મતે આ કામમાં ગુલામોને કામે લગાવાયા પણ ઈજીપ્ત શાસ્ત્રીઓ માને છે કે તેને હજારો કુશળ કારીગરોએ અંજામ આપ્યું. તેઓએ પિરામિડ નજીક ડેરો જમાવ્યો અને પગાર કે કર દાન પર બાંધકામ પૂર્ણ થયાં સુધી કામ કર્યું હશે. ૧૯૯૦માં પુરાતત્વશાસ્ત્રી ઝહી હવાસ, માર્ક લેહ્નર દ્વારા તેમની દફનભૂમી શોધી કઢાઈ. વર્નર ના હીસાબે કામદાર વર્ગ તેમના કૌશલ્ય પ્રમાણે વિભાજીત હતો. તેમાં ૧ લાખ કામદારોની બે ટુકડીઓ હતી જે ૨૦,૦૦૦ માણસોના ઝા કે ફાયલમાં વહેંચાયેલ હતાં, જેમને ફરી તેમની આવડત અને કૌશલ પ્રમાણે વહેંચવામાં આવતાં.
પિરામિડ બાંધકામની સૌથી રહસ્યમય વાત એ છે કે તેનું આયોજન કઈ રીતે થયું હશે. જોહ્ન રોમર સૂચવે છે કે અહીં પણ આનાથી પહેલાં ઉપયોગમાં લેવાતી હતી તેવી જ પદ્ધત્તી વપરાઈ હશે. કજેની અનુસાર બાંધકામના ભાગોને ૧:૧ ના પ્રમાણમાં જમીન ઉપર આલેખવમાં આવતાં. તે આગળ લખે છે કે આવો કાર્ય નક્શો તેમને અભૂતપૂર્વ ચોકસાઈ પૂર્વક બાંધકામ કરવા મદદ કરતો. તે પોતાના પુસ્તકનું એક આખું પ્રકરણ આ રીતે થયેલ બાંધકામ ના મળેલા અવશેષો આદિના વિવરણને માટે રાખે છે
વિજયસ્તંભ, ચિત્તોડગઢ
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઐતિહાસિક સ્થળો શ્રેણી:પ્રવાસન શ્રેણી:રાજસ્થાન
ગીઝાનો મહાન પિરામિડ
અંત:સ્થલ
આ મહાન પિરામિડ એક જ એવું પિરામિડ છે જેમાં ઉપર અને નીચે બનેં તરફ જતાં ગલિયારા જોવા મળે છે. આ મહા પિરામિડમાં અત્યાર સુધી ત્રણ જ્ઞાત ખંડ મળી આવ્યાં છે. તેમને એકબીજાની ઉપર પિરામિડના કેન્દ્રીય અક્ષ પર બનાવાયેલ છે. પ્રવેશમાંથી ૧૮મીટર લાંબો ગલિયારો નીચે તરફ જઈ બે દિશામાં વહેંચાઈ જાય છે. એક ગલિયારો નીચે તરફના અપૂર્ણ કક્ષ તરફ જાય છે. આ કક્ષને પિરામિડ જે જમીન પર ઉભો છે તે જમીનના ભૂખડકને કોતરીને બનાવવામાં અવ્યો છે. આ ત્રને ખંડમાં નો સૌથી મોટો ખંડ છેૢ પણ અપૂર્ણ છેૢ માત્ર ખડકનો કોતરેલ ભાગ દેખાય છે. બીજો ગલિયારો એક ૪૯મી*૩મી*૧૧મી ની ભવ્ય ગૅલેરી તરફ જાય છે જ્યાંથી તે હજી બે ભાગમાં વહેંચાય છે. એક ભોંયરુ રાણીના ખંડ(અયોગ્ય નામકરણ)માં લઈ જાય છે. જ્યારે બીજું ભોંયરું આગળ જઈ નીચે તરફ જતાં ગલિયારા ને મળે છે. આ ભવ્ય ગૅલેરીમાં જ્યાંથી તે હજી બે ભાગમાં વહેંચાય છે. એક ભોંયરુ રાણીના ખંડ(અયોગ્ય નામકરણ)માં લઈ જાય છે. જ્યારે બીજું ભોંયરું આગળ જઈ નીચે તરફ જતાં ગલિયારા ને મળે છે. આ ભવ્ય ગૅલેરીમાં સુંદર ભાત અને કોતરણીવાળા કોર્બેલ અને ચોક્કસ અંતરે ગલિયારાની બનેં તરફ ઉંચકાયેલ સ્તર પરની દીવાલોમાં કલાત્મક ગડખીઓ જોવા મળે છે. આ ગૅલેરીની વચ્ચો વચ્ચ જમીન પર એક નીક પસાર થાય છે આ ગડખીનો ચોક્ક્સ ઉપયોગ શું હશે તે અજ્ઞાત છે. એક બોગદામાં થઈ અહીંથી રાજાના ખંડમાં જઈ શકાય છે.
thumb|350px|Diagram of the interior structures of the great pyramid. The inner line indicates the pyramid's present profile, the outer line indicates the original profile.
રાજાનો ખંડ
પ્રવેશિકા અને રસ્તાની લાંબી વણઝાર ના અંતે આ ઈમારતનો મુખ્ય ભાગ રાજાનો ખંડ આવે છે. આ ખંડ શરૂઆતમાં ૧૦ x ૨૦ x ૧૧.૨ ક્યુબીટ એટલેકે ૫.૨૫ મી.x ૧૦.૫ મી.x ૬ મી.નો હતો. જેમીં ૧૦ x ૧૦ ક્યુબીટના બે ચોરસ હતાં અને તેમની ઊંચાઈ વિકર્ણના વર્ગની અડધી ઊઁચઈની હતી. કોઈ લોકોનું માનવુ છે કે આ રીત ભૂમિતિના સુવર્ણ પ્રમાણ φ (phi-ફાય), મેળવવાને સુસંગત છે તે એવી રીતે કે જો તેના માપનો ઉદ્દેશ્ય φ ગુણોત્તર મેળવવાનો હોય તો આપોઆપ π ચોરસથી વર્તુળ બનાવતા આવે છે.
રાજાના ખંડમાં આવેલી દફનપેટી લાલ આસ્વાન ગ્રેનાઈટના એક શિલાખંડમાંથી કંડારવામાં આવી છે. અને તેનું માપ ગલીયારાના માપ કરતાં પસાર ન થઈ શકે તેટલું મોટું છે. આ દફન પેટીને પ્રેત ને સંઘરવાજ બનવાઈ હતી કે કેમ તે વિશે કોઈ ઠોસ માહીતી નથી. મધ્યમ કદની વ્યક્તિ ને ઘુંટણ વાળ્યા સિવાય તેમાં બેસાડવી શક્ય નથી. ઘુંટણ વાળીને દફનાવવાની કોઈ પ્રણાલીકા પણ મળી નથી આવી અને તે પેટીને કોઈ ઢાંકણ પણ નથી. રાજાના ખંડમાંથી બે નાની ચિમની નીકળે છે જે સીધી ઉપર ખુલે છે.પહેલા એમ માનવામાં આવતું હતું કે તે ચિમનીઓ વાતાયન/વાયુવિજન માટે બનાવાઈ હશે. હશે પણ પછી આ વાતની પુષ્ટી કરતાં પુરાવા ન મળ્યા. પાછળથી એમ માનવામાં આવ્યું કે ધાર્મિક કર્મકાંડ માટે તેનો ઉપયોગ હશે. હવે એમ મનાય છે કે તે ફેરોહની આત્માને સ્વર્ગ સુધી જવા માટે મુકવામાં આવ્યાં હશે.
રાજાનો ખંડ દક્ષિણ દિશામાં ૩૯૫ કિમી દૂર આવેલા આસ્વાન માંથી મળી આવતાં રાતા ગ્રેનાઈટથી મઢેલો છે.રાજાના ખંડની ઉપર બીજા છૂપા પાંચ ખંડો છે. સૌથી પ્રથમ ઉપખંડમાં ભવ્ય ગેલેરીના છેવટના અંતની દિવાલમાં આવેલા બાકોરામાંથી જઈ શકાય છે. આ ખંડને ડેવિડસન ખંડ કહેવાતો. જ્યારે છત પર આવેલી તિરાડમાંથી નીકળેલા ઘાંસના તણખલા દ્વારા તે છતને હલાવી શકતો હતો ત્યારે હોવર્ડ વ્યેસને એક અન્ય ઉપખંડ હોવાની શંકા ગઈ. તેણે તેને તોડી પાડતાં બીજાં ૪ છૂપાં ખંડ મળી આવ્યાં. આ ખંડને વેલીંગટન,નેલ્સન,લેડી આર્બટનોટ અને કેમ્પબેલનો ખંડ એવા નામ અપાયા. રાજાનો ખંડ અને પહેલાં ચાર છૂપાં ખંડની છત ગ્રેનાઈટની બનેલી છે. દરેક છત ૮ થી ૯, ૨૫ થી ૮૦ ટન વજન ધરાવતા, ગ્રેનાઈટની બનેલ છે. કેમ્બેલનો ખંડ મોટા ચૂનાની લાદીઓનો બનેલો છે. ઇજીપ્તશાસ્ત્રીઓ માને છે કે તેને નાઇલ નદીના રસ્તે,વિશાળ તરાપાઓ દ્વારા, લવાયા હશે.
રાણીનો ખંડ
રાણીનો ખંડ મધ્ય ભાગમાં આવેલો છે અને સૌથી નાનો એટલેકે ૫.૭૪મી x ૫.૦૩મી અને ઊંચાઈ ૪૦૫૭મી છે. તેની દીવાલો લીસા ચૂનાના ખડકોથી મઢેલી છે અને તેની છત મોટી ચૂનાની લાદીઓથી બનેલી છે. તેની પૂર્વી ભીંતમાં એક મોટો કોણીય દ્વાર કે ગોખલું છે. ઈજીપ્તજ્ઞ માર્ક લેહ્નર માને છે કે આ રાણીનો ખંડ નો એદ્દેશ્ય અન્ય ઈજીપ્તી પિરામિડમાં મેળી આવેલ સેરદબ તરીકે થતો હશે અને તે મોટા ગોખલાનો ઉપયોગ દફનાવાયેલનું પૂતળું રાખવા થયો હશે. પ્રાચીન એજીપ્તી લોકોનું એવું માનવુ હતુ6 કે જો દુર્ભાગ્યે ફેરો(રાજા)નું મમીકરણ કરેલ શરીર બનાશ પાને તોએ તેમની આત્મા કા ને આ પૂતળું કામ આવે. પણ આ ખંડનો ખરો ઉદ્દેશ્ય હજી પણ અજ્ઞાત છે. રાઅજાના ખંડની જેમ રાણીના ખંડમાં પણ બે ચિમની આવેલ છે જેને ૧૯૯૨મં જર્મન ઈજનેર રુડોલ્ફ ગંટેનબ્રીંક દ્વારા નિર્મિત રોબોટ ઉપૌટ-૨ દ્વારા શોધી કઢાયા. આ બનેં ચિમનીઓ ચૂનના પથ્થરના બનેલ તાંબાના હાથા વાળ દરવાજાથી ઢંકાયેલ હતાં. નેશનલ જ્યોગ્રોફીક દ્વારા દક્ષીણતરફના દરવાજામાં એક નાનું કાણું કરી ફીલ્માવવામાં આવ્યું તો તેની પાછળ એક મોટોઓ દરવાજો મળી આવ્યો. ઉત્તર તરફનો બોગદો જેમાં તેના વળાંક અને વાંકા ચૂંકા રસ્તાને લીધે ચાલવું મુશ્કેલ હતું તે પણ એક અન્ય દરવાજાથી ઢંકાયેલો હતો.
અપૂર્ણ ખંડ
અપૂર્ણ ખંડ જમીન થી ૨૭મીટર નીચે આવેલ છે. અને અહીં અન્ય ખંડોની ચોકસાઈનો સદંતર અભાવ છે. ઈજીપ્તજ્ઞોની અનુસાર આ ખંડ અસલમાં દફન ખંડ હતો પણ પાછળથી રાજા ખુફુએ પોતાનો વિચાર બદલી દીધો અને ઊંચા સ્થાને ખંડ બનાવડાવ્યો. ઈજીપ્તજ્ઞ બોબ બ્રાયરના હિસાબે જો ખુફુ જલ્દી મૃત્યુ પામે તો આ તેની માટે વીમા પોલિસી જેવું હતું. તે જ્યારે જીવંત અને સ્વસ્થ હતો ત્યારે બાંધકામના ૫ વર્ષ પછી બીજા (રાણીના) ખંડનું બાંધકામ શરૂ થયું. અમુક ૧૫ જેટલા વર્ષ બાદ આ ખંડનું બાંધકામ છોડી દેવાયું અને ઉપર પિરામિડની મધ્યમાં રાજાનો ખંડ બનાવવામાં આવ્યો.
પિરામિડ ક્ષેત્ર
thumb|300px|Map of Giza pyramid complex ગીઝાનો પિરામિડ એ એક સંકુલની મુખ્ય ઈમારત છે જેમાં ખુફુના બે સ્મારક મંદિરો (એક પિરામિડની બાજુમાં અને બીજો નાઈલની બાજુમાં), ખુફુની પત્નીઓના ત્રણ નાના પિરામિડ, એક તેથી પણ નાનો ઉપ પિરામિડ, બે મંદિરને જોડતી ઊઁચી મર્ગિકા અને પિરામિડની આજુબાજુના ઉમરાવોન નાના ‘મસ્તબા’ (મકબરા)નો પણ સમાવેશ થાય છે. તેમાં એક નાનુ પિરામિડ રાણી હેતીફેરસને સમર્પિત છે જે સ્નેફેરુની પત્ની અને બહેન તથા ખુફુની માતા હતી. આ પિરામિડની શોધ ૧૯૨૫માં થઈ. ગીઝાના કામદારો માટે એક નગર હતું જેમાં સ્મશાન, ભઠ્ઠી (બેકરી), બીયરનું કારખાનું અને તાંબુ ગાળવાનું ક્ષેત્ર હતું. મહાન પિરામિડની વાયવ્યમાં ખફ્રેનો થોડોક નાનો પિરામિડ આવેલો છે. ખફ્રે ખુફુનો અનુગામી હતો જેને ગીઝાના મહાન સ્ફીંક્સનો નિર્માતા માનવામાં આવે છે. તેનાથી થોડે દૂર વાયવ્યમાં મેંકુરેનો પિરામિડ છે જે ખફ્રેનો અનુગામી હતો. પણ તેની ઉંચાઈ અડધી જ છે. ૧૯૫૪માં મહાન પિરામિડની દક્ષિણે ૪૧ પત્થરોનો ઢગલો મળી આવ્યો. તેને ખોલતાં તેમાંથી ૩૦.૮મી લાંબો એક ખાડો મળી આવ્યો જેમાં ૪૩ મી. લાંબી દેવદાર (Chedar)ના લાકડાંની હોડીના અવશેષો મળી આવ્યાં હતાં. પ્રાચીન કાળમાં તેને ૧૨૨૪ ટુકડા વાળા ૬૫૦ ભાગમાં વિચ્છેદીત કરાઈ હતી. ખુફુની સ્મશાન યાત્રાની આ હોડીને તે જ સ્થળે હવે ફરી બાંધીને તેમાં એક સંગ્રહાલય બનાવવામં આવ્યું છે. ત્યાર બાદ નજીકમાં એક અન્ય હોડી ધરાવતો ખાડો મળી આવ્યો હતો.
લૂંટારા, પ્રવાસીઓ અને ઉત્ખનકો
ત્યાર બાદના પિરામિડો ભલે નાના હતાં પણ તે બાંધવાની પરંપરા મધ્ય યુગના રાજયો સુધી ચાલુ રહી. તદુપરાંત લેખકો બ્રાયર અને હોબ્બ્સના દાવા મુજબ, જ્યારે આજે જેને વૅલી ઑફ કિંગ્સ તરીકે ઓઅળખાય છે તે રણદ્વીપમાં રાજસી મકબરાનું બાંધકામ શરૂ થયું ત્યારે, "નવા રાજ્યોએ બધા પિરામિડો લૂંટી લીધા હતા.",. જોય્સ ટીલ્ડેસ્લી લખે છે કે આરબ ખલીફા અબ્દુલ્લા અલ મામુન ઈ.સ. ૮૨૦માં પિરામિડમાં પ્રવેશ્યા તે પહેલાં મધ્ય રાજ્ય દ્વારા મહાન પિરામિડને પણ ખોલીને ખાલી કરાયું હતું .
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઇતિહાસ શ્રેણી:અજાયબીઓ
રુઝવણી
રુઝવણી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા  વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ ખેરગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રુઝવણી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, આંગણવાડી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:ખેરગામ તાલુકો
સુઘડ (તા. ગાંધીનગર)
સુઘડ (તા. ગાંધીનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગાંધીનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુઘડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રાઇ, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગાંધીનગર તાલુકો
દુણાવાડા (તા. હારીજ)
દુણાવાડા (તા. હારીજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હારીજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દુણાવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હારીજ તાલુકો
જલોધા (તા. દિયોદર)
જલોધા (તા. દિયોદર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દિયોદર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જલોધા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દિયોદર તાલુકો
હાટકેશ્વર
સમસ્ત નાગર બ્રહ્મણોના ઇષ્ટદેવ ભગવાન હાટકેશ્વર છે. સ્કન્દપુરાણના નાગરખંડમાં એની કથા આલેખાયેલી છે. બ્રહ્માજીએ સતીના મૃતદેહ સાથે સમસ્ત બ્રહ્માંડમાં હાહાકાર સર્જી રહેલા ભગવાન શંકરના લિંગને પાતાળમાં સોનાથી જડીને સ્થાપના કરી. ત્યારથી એ હાટકેશ્વર ગણાયા. આ હાટકેશ્વરના દર્શન માત્રથી મોક્ષપ્રાપ્ત થાય છે. તેથી વડનગરમાં રહેતા ચિત્રગુપ્ત નામના એક નાગરે ઘોર તપશ્ચર્યા આદરી. શંકરદાદાને પ્રસન્ન કરી અને ભોળાશંભુને પૃથ્વી પર વડનગરમાં પ્રતિષ્ઠિત થવા પ્રાર્થના કરી.
ભગવાને ભકતને સૂચવ્યું કે તું વડનગરમાં હાટકેશ્વરનું મંદિર બંધાવી તેમાં સોનાનાં લિંગની સ્થાપના કર, તે લિંગમાં હું પ્રત્યક્ષ પ્રગટ થઈ દર્શન આપીશ. અને આમ નાગરોએ ચિત્રગુપ્તની આગેવાની હેઠળ મંદિર સ્થાપી સોનાના લિંગની સ્થાપના કરી અને વચન આપ્યા મુજબ દેવાધિદેવ હાટકેશ્વર પ્રગટ થયા. આ દિવસ હતો ચૈત્રસુદ ચૌદસનો, ત્યારથી આ દિવસ હાટકેશ્વર જયંતી તરીકે ધામધૂમથી જવાય છે.
વ્યુત્પત્તિ
શુકલ યજુર્વેદના ૧૬ થી ૧૮ અઘ્યાયોમાં શતરુદ્રીય, કે જે રુદ્રી તરીકે પ્રસિદ્ધ છે, તેમાં એક શ્લોકમાં આવે છે નમો હિરણ્ય બાહવે. નાગરબ્રાહ્મણોને બાહવે શબ્દ ઉપલક્ષણયુકત લાગ્યો અને તેમણે અર્થ કર્યો, હિરણ્ય બાહુવાળા એટલે હિરણ્યમય શરીરવાળા. તેઓએ તારવેલા આ અર્થને મુંડક ઉપનિષદ (૩-૩)નો પણ આધાર મળ્યો. ભગવાન શંકરને નાટકેશ્વર કહ્યા છે કેમકે તેઓ નાટ્યવિદ્યાના આદ્યગુરુ છે. નાગરો કહે છે અમે આ નાટ્યસ્વરૂપને જરૂર નમીએ છીએ પરંતુ તેઓના હાટક-સ્વરૂપની જ અમો ઉપાસના કરીએ છીએ.
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
અછાલવા
અછાલવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. અછાલવા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.
કારંજ (ઓલપાડ)
કારંજ (ઓલપાડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા ઓલપાડ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કારંજ ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
અછાલવા
શ્રેણી:સોનગઢ તાલુકો
વણાકપોર
વણાકપોર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વણાકપોર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઝઘડીયા તાલુકો
ભાદરવા સુદ ૧૦
ભાદરવા સુદ ૧૦ ને ગુજરાતી માં ભાદરવા સુદ દશમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના અગીયારમાં મહિનાનો દશમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના છઠ્ઠા મહિનાનો દશમો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
ગુસાર (તા. ગોધરા)
ગુસાર (તા. ગોધરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગુસાર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કારેલી (ઓલપાડ)
કારેલી (ઓલપાડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા ઓલપાડ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કારેલી ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:ઓલપાડ તાલુકો
કેરાળા (તા. ઉપલેટા)
કેરાળા (તા. ઉપલેટા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા ઉપલેટા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કેરાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઉપલેટા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ફેબ્રુઆરી ૧૯
૧૯ ફેબ્રુઆરી નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૫૦મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન પણ ૫૦મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૧૫ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ફેબ્રુઆરી
એલિફન્ટાની ગુફાઓ
એલિફન્ટાની ગુફાઓ ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજયના પાટનગર મુંબઇ શહેરથી ૧૨ કિલોમીટર દૂર આવેલું એક એવુ સ્થળ છે, જે પોતાની કલાત્મક ગુફાઓને લીધે પ્રસિધ્ધ છે. એલિફન્ટામાં કુલ સાત ગુફાઓ છે. મુખ્ય ગુફામાં ૨૬ સ્તંભ છે જેના પર શિવ ભગનાનને વિવિધ રૂપોમાં જોવા મળે છે. એલિફન્ટાનું ઐતિહાસિક નામ ધારપુરી છે. આ જગ્યાને એલિફન્ટા નામ પોર્તુગીઝ લોકોએ આપ્યુ. એમણે આ નામ અહીંયા પથ્થરમાં કોતરેલી હાથી (એલિફન્ટ) મૂર્તિને કારણે આપ્યુ. અહીં હિન્દુ ધર્મના ઘણા દેવી-દેવતાઓની મૂર્તિ છે.
એલિફન્ટા યુનેસ્કો વિશ્વ ધરોહર સ્થળ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો શ્રેણી:મુંબઈ શ્રેણી:ભારતની ગુફાઓ
વાડીયા (લવકોઇ)
વાડીયા (લવકોઇ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ  ભાગમાં આવેલા  નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાડીયા (લવકોઇ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
રેઠવાણીયા
રેઠવાણીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા  વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ચિખલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રેઠવાણીયા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, આંગણવાડી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી તેમ જ મુસ્લીમ લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:ચિખલી તાલુકો
કારાકાસ
કારાકાસ શહેર દક્ષિણ અમેરિકામાં આવેલા વેનેઝુએલા દેશની રાજધાની છે. વેનેઝુએલાનું આ સૌથી મોટું શહેર દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલું છે.
ફેબ્રુઆરી ૨૦
૨૦ ફેબ્રુઆરી નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૫૧મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન પણ ૫૧મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૧૪ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ફેબ્રુઆરી
આર્વી તાલુકો
આર્વી તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના વર્ધા જિલ્લામાં આવેલા ૮ તાલુકાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો તાલુકો છે. આર્વી (વર્ધા) નગર ખાતે આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.
શ્રેણી:વર્ધા જિલ્લો
ઓગસ્ટ ૩૧
૩૧ ઓગસ્ટનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૪૩મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૪૪મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૨૨ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઓગસ્ટ
એકલવા (તા. હારીજ)
એકલવા (તા. હારીજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હારીજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. એકલવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આષ્ટી તાલુકો, જિ. વર્ધા
શ્રેણી:વર્ધા જિલ્લો
ધુણીયા નવા (તા. લાલપુર)
ધુણીયા નવા (તા. લાલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લાલપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધુણીયા નવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લાલપુર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
જડા (તા. દિયોદર)
જડા (તા. દિયોદર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દિયોદર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દિયોદર તાલુકો
વાવડી ખુર્દ
વાવડી ખુર્દ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાવડી ખુર્દ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.આ ગામમાં એક ચામુંડામાતાનુ મંદિર છે.
શ્રેણી:ગોધરા તાલુકો
નોઆમ ચોમ્સ્કી
એવરેમ નોઆમ ચોમ્સ્કી (જન્મ ડિસેમ્બર 7, 1928) અમેરિકન ભાષાશાસ્ત્રી, દાર્શનિક, વિદ્વાન વિજ્ઞાની, અને રાજકીય ચળવળકાર છે. તેઓ ઈન્સ્ટિટ્યુટ પ્રોફેસર અને માસેચ્યુએટ્સ ઈન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ ટેક્નોલોજી ખાતે ભાષાવિજ્ઞાનના પ્રતિષ્ઠિત પ્રોફેસર છે. શિક્ષણવિદો અને વિક્ષાની સમૂહમાં ચોમ્સ્કી આધુનિક ભાષાશાસ્ત્રના જનક પૈકીના એક તરીકે જાણીતા છે. 1960ના દસકાથી તેઓ રાજકીય અસંતુષ્ટ અને બળવાખોર તરીકે વધારે જાણીતા બન્યા.
1950ના દસકામાં ચોમ્સ્કીએ જનનાત્મક વ્યાકરણના તેમના સિદ્ધાંતને વિકસાવવાનું શરૂ કર્યું, કે જે સંખ્યાબંધ સુધારેલી આવૃત્તિઓમાંથી પસાર થયું અને તેની ભાષાવિજ્ઞાન પર ગહન અસર હતી. ભાષાના અભ્યાસ "તમામ માણસો સમજી શકે તેવા સહજ ભાષાશાસ્ત્રીય સિદ્ધાંત", "ભાષાના વિદ્યાર્થીનો પ્રારંભિક તબક્કો," અને "સૌથી વધુ સંભવિત કાર્યપદ્ધતિઓ મારફતે ભાષાકીય વૈવિધ્યના પ્રમાણ." પર ભાર મૂકતો તેમનો અભિગમ સર્વ સામાન્ય વ્યાકરણ તરીકે ઓળખાય છે. 1957ના પદવિન્યાસ માળખા માં તેમણે આ તમામ વિચારો વર્ણવ્યા છે, કે જે બાદમાં પરિવર્તનીય વ્યાકરણના જમીની કાર્ય તરફ દોરી ગયુ હતું. સર્જનાત્મક ક્ષમતા સંદર્ભે યાંત્રિક ભાષાઓના વર્ગીકરણ ચોમ્સ્કી સ્તરીકરણની પણ તેમણે સ્થાપના કરી. 1959માં ચોમ્સ્કીએ વ્યાપક અસર ધરાવતી બી. એફ. સ્કિનરના સૈદ્ધાંતિક પુસ્તક મૌખિક વર્તન ની સમીક્ષા કરી, કે જે ભાષાનું સક્રિય, પ્રભાવી વિશ્લેષણ આપવાનો વર્તનશાસ્ત્રીનો પ્રથમ પ્રયાસ હતો. તેમની સમીક્ષાઓ અને અન્ય લખાણોમાં, તે સમયના વર્તન પ્રભુવત્વવાળા અભ્યાસોના અભિગમ વર્તનવાદને ચોમ્સ્કીએ સ્પષ્ટતાથી અને આક્રમકતાથી પડકાર્યો હતો અને માનસશાસ્ત્રમાં ચિંતનાત્મક ક્રાંતિ અંગે યોગદાન આપ્યુ હતું. ભાષાના અભ્યાસ અભિગમમાં તેમના કુદરતી અભિગમે ભાષાની ફીલસૂફી અને મનને પ્રભાવિક કર્યા હતા.
વિયેટનામ યુદ્ધના તેમના વિરોધની શરૂઆત તેમના 1967 નિબંધ "ધી રીસ્પોન્સિબિલિટી ઓફ ઈન્ટેલેક્ચ્યુઅલ્સ" સાથે થઈ અને બાદમાં ચોમ્સ્કીએ પોતાની જાતને અમેરિકી વિદેશ અને ગૃહ નીતિના અગ્રણી ટીકાકાર તરીકે સ્થાપિત કર્યા. ત્યારથી તેઓ આખાબોલા રાજકીય ટીકાકાર અને સમર્પિત ચળવળકાર બન્યા; તેઓ સ્વ-ઘોષિત બળવાખોર-મજૂરસંઘવાદી અને ઉદાર સમાજવાદી છે. તેમની સામાજિક ટીકામાં સમૂહ માધ્યમોના વિશ્લેષણનો પણ સમાવેશ થાય છે; તેમના Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media (1988), એડવર્ડ એસ. હર્મન સાથે સંયુક્ત રીતે લખાયેલ, માધ્યમો અને તેમના હેતુને ચકાસવા પ્રોપગેન્ડા મોડેલ સિદ્ધાંતને બનાવવામાં આવ્યો હતો.
1992માં કલા અને માનવીય ગણના સૂચકાંક મુજબ, તે સમયના કોઈપણ જીવિત વ્યક્તિ કરતાં વધારે વખત 1980-1992 દરમિયાન કોમ્સ્કીને સ્રોત તરીકે ટાંકવામાં આવતા હતા, અને સૌથી વધારે વખત ટાંકવામાં આવતા આઠમા સ્રોત હતા. અગ્રણી સાંસ્કૃતિક વ્યક્તિ તરીકે પણ તેઓની ગણના થાય છે. આ સમયે જ અમેરિકી વિદેશ નીતિના અગ્રણી ટીકાકાર તરીકેની તેમની ઓળખે તેમને વિવાદાસ્પદ બનાવ્યા.
જીવનચરિત્ર
thumb|મિત ખાતે રે એન્ડ મારિયા સેન્ટર, કે જેમાં ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ લિન્ગ્વિસ્ટિક્સ એન્ડ ફીલોસોફિ ખાતે ચોમ્સ્કી ઓફિસ ધરાવે છે. ફીલાડેલ્ફિયા, પેન્સિલ્વેનિયાની પડોશમાં પૂર્વ ઓક લેનના સમૃદ્ધ યહૂદી માતા-પિતાના ઘરે 7 ડિસેમ્બર, 1928ની સવારે કોમ્સ્કીનો જ્ન્મ થયો હતો, તેઓ ગ્રેટ્ઝ કોલેજ ખાતે હીબ્રૂના નામી પ્રાધ્યાપક અને આઇડબલ્યુડબલ્યુ (ઈન્ડસ્ટ્રિયલ વર્કર્સ ઓફ ધી વર્લ્ડ)ના સભ્ય વિલિયમ ચોમ્સ્કી (1896–1977)ના પુત્ર, યુક્રેઈનના વતની હતા. તેમની માતા એલ્સિ ચોમ્સ્કી હાલના બેલારૂસની વતની હતી અને તેમના પતિ કરતાં વિપરિત યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સમાં તેનો ઉછેર થયો હતો અને "સામાન્ય ન્યૂ યોર્ક ઈંગ્લિશ" તેઓ બોલતા હતા. તેમની પ્રથમ ભાષા યિદ્દીશ હતી, પણ ચોમ્સ્કી કહેતા કે આ ભાષા બોલવી તે તેમના પરિવારની પરંપરા છે. તેઓ તેમના પરિવારને એક પ્રકારના "સંકુચિત યહૂદી વાડામાં રહેનાર," "યિદ્દીશ બાજુ" અને "હીબ્રૂ બાજુ,"માં વિભાજિત અને પાછલી બાજુ સાથે વધારે જોડાણ ધરાવનાર તથા તેને ઉછેરમાં જ "હીબ્રુ સાહિત્ય અને સંસ્કૃતિ આત્મસાત કરાવનાર" તરીકે વર્ણવે છે. ચોમ્સ્કી તેણે પોતે અંગત રીતે 1930ના મધ્ય-દસકામાં આઈરિશ કેથોલિકો અને જર્મન કેથોલિકો તથા યહૂદીવાદ-વિરોધીઓ સાથે અનુભવેલા તણાવનું પણ વર્ણન કરે છે. નાઝીઓના હાથમાં પેરિસની ઉજવણીમાં યોજાયેલી જર્મન-અમેરિકન "બીઅર પાર્ટી"નું પણ તે સ્મરણ કરે છે. 1980ના દસકામાં મધ્ય અમેરિકાના ખ્રિસ્તિ સંપ્રદાયના મકાનમાં રોકાવાની વક્રતાની ચર્ચામાં ચોમ્સ્કીએ સમજાવ્યુ હતું કે બાળપણ દરમિયાન, "આસપાસમાં અમે એકલા જ યહૂદી પરિવાર હતા. કેથોલિકોથી હંમેશા ફફડતા રહીને હું મોટો થયો. તેઓ એવા લોકો છે કે જે શાળાએ જવાના રસ્તામાં તમને મારે છે. તેથી, તેઓ જ્યારે પેલા મકાનમાંથી બહાર આવીને ગલીમાં પહોંચે કે જે ખ્રિસ્તિ શાળા હતી ત્યારે હું સમજી જતો કે, તેઓ યહૂદી વિરોધી બકવાસ કરી રહ્યા હતા. તેથી બાળપણની સ્મૃતિઓમાંથી બહાર આવતાં લાંબો સમય લાગ્યો."
ચોમ્સ્કી પોતાના પ્રથમ લેખને યાદ કરતાં જણાવે છે કે, તે લેખ 10 વર્ષની ઉંમરે લખાયો હતો અન તે સમયે તેઓ ઓક લેન કન્ર્ટી ડે સ્કૂલ ખાતે વિદ્યાર્થી હતા. આ લેખ સ્પેનિશ ગૃહયુદ્ધમાં બાર્સિલોનાના પતન બાદ ફાસીવાદના પ્રસારના જોખમ અંગે લખાયો હતો. 12 કે 13 વર્ષની ઉંમરથી તેઓ બળવાખોર રાજકારણને વધારે સંપૂર્ણ રીતે ઓળખતા થયા.
સેન્ટ્રલ હાઈસ્કૂલ ઓફ ફિલાડેલ્ફિયાના સ્નાતક ચોમ્સ્કીએ 1945માં યુનિવર્સિટી ઓફ પેન્સિલ્વેનિયા ખાતે તત્ત્વજ્ઞાન અને ભાષાશાસ્ત્રનો અભ્યાસ શરૂ કર્યો અને સી. વેસ્ટ ચર્ચમેન તથા નેલ્સન ગુ઼મેન જેવા ફીલસૂફો તથા ઝેલિગ હેરિસ જેવા ભાષાશાસ્ત્રીઓ સાથે વર્ગો લીધા. હેરિસના શિક્ષણમાં ભાષાના માળખામાં ગાણિતિક વિશ્લેષણ (એક પેટાસહમૂહથી વાક્યના અન્ય સમૂહ સુધીનો નકશો) જેવી તેમની પરિવર્તનની શોધનો સમાવેશ થતો હતો. ચોમ્સ્કીએ 1951માં રૂપસ્વરઘટકાત્મક નિયમનો સંદર્ભ પોતાના અનુસ્નાતકના નિબંધમાં આપ્યો હતો. કાર્નેપના 1938 પરિવર્તનના નિયમોની મિમાંસા (વિ. રચનાના નિયમો) સંદર્ભે આધુનિક હીબ્રુનું રૂપસ્વરઘટકાત્મક, અને પરિણામે વ્યાકરણિય પરિવર્તનને હેરિસ કરતાં ખૂબ જ અલગ રીતે સંદર્ભ-મુક્ત વ્યાકરણ (અનુ ઉત્પાદન પદ્ધતિમાંથી મેળવેલ) પુનઃવ્યાખ્યાયિત કર્યુ હતું. હેરિસના રાજકીય વિચારોએ ચોમ્સ્કીના ઘડતરમાં મહત્વનો ફાળો આપ્યો હતો. ચોમ્સ્કીએ 1949માં બીએ અને 1951માં એમએની પદવી મેળવી.
1949માં તેઓએ ભાષાશાસ્ત્રી કેરોલ શાટ્ઝ સાથે લગ્ન કર્યા. તેઓનું દામ્પત્ય જીવન 69 વર્ષો સુધી જળવાયેલુ રહ્યું અને ડિસેમ્બર 2008માં તેના મૃત્યુ સાથે તેનો લગ્નજીવનનો અંત આવ્યો. આ દંપતિને બે દીકરીઓ હતી અવિવા (જન્મ. 1957) અને ડિએન (જન્મ. 1960), અને એક દીકરો હેરી (જન્મ. 1967).
પત્ની કેરોલ સાથે ચોમ્સ્કીએ 1953માં હાઝોરીઅ, ઈઝરાયેલમાં કિબુટ્ઝ(ખેડૂતોની એક વસાહત) ખાતે સમય ગાળ્યો હતો. એક પ્રશ્નોત્તરીમાં ચોમ્સ્કીને પૂછવામાં આવ્યું કે શું તેમનું રોકાણ "નિરાશાકારક" હતું, તેના જવાબમાં ચોમ્સ્કીએ કહ્યું, "ના, મને તે ખૂબ જ ગમ્યું," જો કે ડાબેરી સાથે સંકળાયેલા કિબુટ્ઝના ઘણાં સભ્યો સ્ટાલિનનું રક્ષણ કરવાનું અને રશિયાના તત્કાલીન વર્તમાન અને સંભવિત ભવિષ્યનું ગુલાબી ચિત્ર આલેખવાનું પસંદ કરતા હતા. તેથી કિબુટ્ઝ ખાતે 1950ના દસકાની શરૂઆતને તેઓ "આદર્શ વાતાવરણ" અને "તીવ્ર રાષ્ટ્રવાદી" કહી શક્યા નહીં. ચોમ્સ્કીની નોંધો કિબુટ્ઝની જેમ રહેતા ઘણાં સમૂહોમાં હકારાત્મક પાસાઓ જુએ છે કે જેમાં વાલીઓ અને બાળકો અલગ ઘરના રૂમમાં સાથે રહેતા હતા અને જ્યારે તેઓને પૂછવામાં આવતું કે, "શું તેઓ કિબુટ્ઝના ઇતિહાસમાંથી કોઈ પાઠ શીખ્યા," હતા ત્યારે તેઓ જવાબ આપતા "કેટલીક રીતે, વિનાશ પહેલા બહુ ટૂંકા ગાળા માટે ટકેલા અન્ય કોઈપણ પ્રયત્ન કરતાં કિબુટ્ઝવાદ વિપ્લવવાદના આદર્શોની વધારે નજીક હતો, અથવા તે મુજબના પ્રમાણ જેવો હતો. આ રીતે જોઈએ તો, મને લાગે છે કે તેઓ અત્યંત આકર્ષક અને સફળ હતા; સિવય કે અંગત અકસ્માતો, હું કદાચ ત્યાં જીવ્યો હતો – કેટલા સમય માટે, તે અંદાજવું મુશ્કેલ છે".
ચોમ્સ્કીએ 1955માં યુનિવર્સિટી ઓફ પેન્સિલ્વેનિયા ખાતેથી લિન્ગ્વિસ્ટિકમાં તેમની પીએચડીની પદવી મેળવી. તેઓએ હાવર્ડ યુનિવર્સિટી ખાતેના ચાર વર્ષ દરમિયાન તેમનું ડોક્ટરેટનું સંશોધન હાવર્ડ જુનિયર ફેલો તરીકે કર્યુ હતું. તેમના ડોક્ટરલ નિબંધમાં તેઓએ તેમના કેટલાક ભાષાશાસ્ત્રીય વિચારોના નિર્માણની શરૂઆત કરી હતી, ભાષાશાસ્ત્રમાં તેમના ઉત્તમ પુસ્તક તરીકે લેખાતા 1975ના તેમના પુસ્તક સીન્ટેક્ટિક સ્ટ્રક્ચર્સ માં તેનું નિરૂપણ કર્યુ હતું. ચોમ્સ્કી 1955માં માસેચ્યુએટ્સ ઈન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ ટેકનોલોજી (એમઆઇટી)ના સ્ટાફમાં જોડાયા અને 1961માં ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ મોડર્ન લેન્ગ્વેજીસ એન્ડ લિન્ગ્વિસ્ટિક્સ (જે હવે ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ લિન્ગ્વિસ્ટિક્સ એન્ડ ફીલોસોફી તરીકે ઓળખાય છે)ખાતે તેઓ પૂર્ણ સમયના પ્રોફેસર તરીકે નિયુક્તિ પામ્યા. 1966 થી 1976 તેઓ આઘુનિક ભાષા અને ભાષાશાસ્ત્રમાં ફેરારી પી. વોર્ડ પ્રોફેસરશિપ ધરાવતા હતા અને 1976માં તેઓ ઈન્સ્ટિટ્યુટ પ્રોફેસર તરીકે નિયુક્તિ પામ્યા. 2010 અનુસાર ચોમ્સ્કીએ સતત 55 વર્ષ સુધી એમઆઇટી ખાતે ભણાવ્યું છે.
ફેબ્રુઆરી 1967માં, ધી ન્યૂયોર્ક રીવ્યૂ બુક માં પ્રકાશિત થયેલા તેમના નિબંધ "બૌદ્ધિકોની જવાબદારી-ધી રીસ્પોન્સિબિલિટિસ ઓફ ઈન્ટેલેક્ચ્યુઅલ્સ", સાથે ચોમ્સ્કી વિયેટનામ યુદ્ધના અગ્રણી વિરોધીઓ પૈકીના એક બન્યા. જેનું અનુસરણ તેમણે 1969ના પુસ્તક અમેરિકન પાવર એન્ડ ધી ન્યુ મેન્ડેરિઅન્સ માં કર્યું, કે જે તેમને અમેરિકાના મોખરાના અસંતુષ્ટ તરીકે સ્થાપિત કરનાર નિબંધોનો સંગ્રહ છે. અમેરિકી વિદેશ નીતિમાં ઘણે દૂર સુધી પહોંચ ધરાવતી તેમની ટીકા અને અમેરિકી સત્તાની કાયદેસરતાએ તેમને વિવાદાસ્પદ વ્યક્તિ બનાવ્યા: મહદ્અંશે અમેરિકાના મુખ્યમાધ્યમો ચોંકી જતા   તેમના વિચારોના કારણે પ્રકાશનગૃહો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર કેન્દ્રો અવાર-નવાર તેમની પૃચ્છા કરતા રહે છે. અમેરિકી વિદેશ નીતિની ટીકાના કારણે ચોમ્સ્કીને જાનથી મારી નાખવાની ધમકી મળી છે. આતંકવાદી તરીકે વધારે જાણીતા થીઓડોર કાઝીન્સ્કિની આયોજિત યાદીમાં પણ તેઓ હતા; કાઝીન્સ્કિના તે સમયગાળા દરમિયાન વિસ્ફોટકો માટે ચોમ્સ્કીએ પોતાના તમામ મેઈલ પણ તપાસાવ્યા હતા. તેઓ જણાવે છે કે ખાસ કરીને જ્યારે તેઓ એમઆઇટી સંકુલમાં હોય છે ત્યારે તેમને સામાન્ય રીતે પોલીસનું છૂપું રક્ષણ મળે છે, જો કે તેઓ પોલીસ રક્ષણ સાથે સંમત થતા નથી. ચોમ્સ્કી લેક્સિન્ગ્ટોન, માસેચ્યુએટ્સ ખાતે રહે ચે અને રાજકારણ પર વ્યાખ્યાન આપવા વારંવાર મુસાફરીઓ કરે છે.
ભાષાવિજ્ઞાનમાં પ્રદાન
નોઆમ ચોમ્સ્કીના લોજીકલ સ્ટ્રકચર ઓફ લિંગ્વિસ્ટીક થીયરી (1955,75)નું શુદ્ધ સ્વરૂપ અને સિન્ટેકિટક સ્ટ્રકચર્સ થી પ્રારંભ થતું કોમસ્કિયન ભાષાવિજ્ઞાન માળખા આધારિત ભાષાવિજ્ઞાનને પડકારે છે અને પરિવર્તન પામતા વ્યાકરણને રજૂ કરે છે. આ અભિગમમાં શબ્દો (શબ્દ ક્રમ)માં ઔપચારિક વ્યાકરણની લાક્ષણિકતા ધરાવતા હોય છે, ખાસ કરીને પરિવર્તન પામતા નિયમો સાથે સંદર્ભરહિતના વ્યાકરણનો દાયરો વિસ્તારવામાં આવે છે. ભાષાવિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં તેનું સૌથી પ્રભાવશાળી અને સમયની કસોટી પર ખરું ઊતરનારું પ્રદાન તેનો એ દાવો છે કે ઔપચારિક વ્યાકરણના ઊપયોગ સાથેનું ભાષાની યોગ્ય રજૂઆતનું જ્ઞાન ભાષામાં ઊત્પાદકતામાં વધારો કરે છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, ભાષાનું ઔપચારિક વ્યાકરણ મર્યાદિત નિયમો અને યોગ્ય સ્થાનના નિશ્ચિત માળખા સાથે સાંભળનાર-બોલનારની નવા શબ્દો સહિતના અગણિત શબ્દપદોને પેદા કરવાની અને તેનું અર્થઘટન કરવાની શકિતને સમજાવે છે. શુદ્ધ સ્વયંભૂ વ્યાકરણનો આધુનિક ખ્યાલ પૂર્વેના જ્ઞાનના રેશનાલિસ્ટ વિચારો સાથે સંકળાયેલો હોવા છતાં ચોમ્સ્કીએ તેના માટે પાણિનીનો ઋણ સ્વીકાર કર્યો છે.
ઈ.સ. 1979માં પીસામાં વિકસાવવામાં આવેલો અને પછીથી લેકચર્સ ઓન ગવર્નમેન્ટ એન્ડ બાઇન્ડિંગ (એસજીબી)માં પ્રકાશીત કરવામાં આવેલો પ્રિન્સિપલ્સ એન્ડ પેરામીટર્સ (પીએન્ડપી) અભિગમ યુનિવર્સલ ગ્રામર માટેનો મજબૂત દાવો કરે છેઃ ભાષાની અંદર રહેલા વ્યાકરણના નિયમો કુદરતી અને સ્થાયી છે અને વિશ્વની ભાષાઓમાં રહેલા તફાવતોને મગજમાં ઠસાવવામાં આવતા માપદંડની રીતે લક્ષણોને આધારે વર્ગીકરણ કરી શકાય (જેમકે પ્રો-ડ્રોપ માપદંડ, અંગ્રેજીમાં વાકયના કર્તાનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ જરૂરી છે, પરંતુ સ્પેનિશમાં વૈકલ્પિક રીતે તેનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવતો નથી.), જેને ઘણીવાર ચાંપ સાથે સરખાવવામાં આવે છે. (આમ પ્રિન્સિપલ્સ એન્ડ પેરામીટર્સ શબ્દપ્રયોગ આ અભિગમ માટે કરવામાં આવે છે.) આ પ્રમાણે જોઇએ તો, ભાષા શીખી રહેલા બાળકને માત્ર કેટલીક શબ્દકોષીય વસ્તુઓની (શબ્દો, વ્યાકરણના ભાષા એકમો અને રૂઢિપ્રયોગો) અને નક્કી કરવામાં આવેલા યોગ્ય માપદંડોની જરૂર પડે છે, જે માત્ર થોડા ઉદાહરણોના આધારે શકાય.
આ મતના સમર્થકો દલીલ કરે છે કે જયાં સુધી બાળકોમાં ભાષાઓ શીખવાની કુદરતી ક્ષમતા હોય છે ત્યાં સુધી તેઓ ખૂબ જ ઝડપથી ભાષા શીખે છે. વિશ્વભરના બાળકો ભાષાઓ શીખવા માટે સરખાં પગલાં અનુસરે છે અને બાળક પોતાની પ્રથમભાષા (માતૃભાષા) શીખવામાં કેટલીક ચોક્કસ ભૂલો કરે છે તે હકીકત છે, જયારે અન્ય સામાન્ય રીતે તાર્કિક પ્રકારની જણાતી ભૂલો કયારેય થતી નથી (અને ચોમ્સ્કી અનુસાર માત્ર ભાષા સાથે સંકળાયેલા નહીં પરંતુ સંપૂર્ણ રીતે સામાન્ય શિક્ષણ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે કે નહીં તેનું પણ પરિક્ષણ કરવું જોઇએ), તેવી દલીલો કુદરતીપણાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કરવામાં આવી છે. તાજેતરમાં, તેના મિનિમેલિસ્ટ પ્રોગ્રામ (1995)માં, પ્રિન્સિપલ્સ એન્ડ પેરામીટર્સનો મૂળ ખ્યાલ જાળવી રાખતાં, ચોમ્સ્કીએ ઓછામાં ઓછા અને અત્યંત જરૂરી હોય તેવા ઘટકો સિવાયના ઘટકોને કાઢી નાંખીને એલજીબી મોડલમાંથી ઉદ્ભવેલા ભાષાકીય તંત્રને વ્યવસ્થિત કરવાના પ્રયત્નો કર્યા છે, જયારે કરકસર અને શકય તેટલી વધારે ડિઝાઈન પર ભાર મૂકતાં સિદ્ધાંતો પર ભાર મૂકતાં માનવીય ભાષાઓના આર્કિટેક્ચરના સામાન્ય અભિગમની તરફેણ કરી છે, જે સામાન્ય રીતે મૂળ પીએન્ડપી અભિગમમાં રજૂ કરવામાં આવતા વિચારોથી વિરોધાભાસ દર્શાવે છે.
બાળકમાં ભાષાના હસ્તાંતરણ પરના સંશોધન પર ચોમ્સ્કીના વિચારોનું ભારે પ્રભુત્વ હતું. તેમ છતાં આ ક્ષેત્ર પર કામ કરતા કેટલાક સંશોધકો ચોમ્સ્કીના સિદ્ધાંત સાથે સહમત નથી તેના સ્થાને તેઓ ઇમર્જનિસ્ટ અથવા કનેક્શનિસ્ટ સિદ્ધાંતની હિમાયત કરી રહ્યા છે અને ભાષાને મગજમાં સામાન્ય પ્રક્રિયા પ્રણાલીની ઘટના સુધી મર્યાદિત રાખી રહ્યાં છે. ફોનોલોજીમાં તેનું સૌથી પ્રસિદ્ધ પ્રદાન મોરીસ હેલે સાથે મળીને લખવામાં આવેલું ધ સાઉન્ડ પેટર્ન ઓફ ઈંગ્લિશ (1968) છે (જે ઘણીવખત એસપીઈ ના નામે ઓળખાય છે). આ ક્ષેત્રમાં થયેલા વિકાસ માટે આ પુસ્તકનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. ઘણી બધી રીતે જોઇએ તો ફોનોલોજી થીયરી એસપીઈ ફોનોલોજીથી આગળ નીકળી ગઇ હોવાં છતાં એપીઈ સિસ્ટમને ઓટોસેગમેન્ટલ ફોનોલોજી, લેકસીકલ ફોનોલોજી અને ઓપ્ટીમાલીટી થીયરી સહિતની વર્તમાન પ્રભાવશાળી ફોનોલોજીકલ થીયરીના પ્રારંભ તરીકે માનવામાં આવે છે. ફોનોલોજીએ બાદમાં ફોલોનોજી પર પ્રકાશન કર્યું ન હતું.
સર્જનાત્મક વ્યાકરણ (ક્રિએટિવ ગ્રામર)
વાકયરચના તરફનો ચોમ્સ્કીઅન અભિગમ, જેને ઘણી વખત જેનેરેટિવ ગ્રામર કહેવામાં આવે છે, વ્યાકરણનો અભ્યાસ ભાષાના વપરાશકર્તા દ્વારા મેળવવામાં આવેેલા જ્ઞાનના શરીર તરીકે કરે છે. 1960ના દાયકાથી, ચોમ્સ્કીએ સતત એવો અભિગમ વ્યકત કર્યો છે કે જ્ઞાન કુદરતી છે, જેનો અર્થ એ થાય કે બાળકોને માત્ર તેમની સ્થાનિક ભાષાઓના સ્થાનિક પાસાઓ જ શીખવાની જરૂર છે. ભાષાવિજ્ઞાનના જ્ઞાનના કુદરતી સ્વરૂપને ઘણી વખત યુનિવર્સલ ગ્રામર કહેવામાં આવે છે. ચોમ્સ્કીના દૃષ્ટિકોણથી, યુનિવર્સલ ગ્રામરના અસ્તિત્વનો સૌથી મજબૂત પૂરાવો એ સામાન્ય હકીકત છે કે બાળકો પોતાની સ્થાનિક ભાષા માત્ર થોડા જ સમયમાં સફળતાપૂર્વક હસ્તગત કરી લે છે. વધુમાં, તે એવી પણ દલીલ કરે છે કે બાળકોને પરિચિત કરવાવવામાં આવતા ભાષાકીય ઉદ્દિપનો અને તેમના દ્વારા મેળવવામાં આવતા સમૃદ્ધ ભાષાકીય જ્ઞાન વચ્ચે ખૂબ જ મોટી ખાઇ રહેલી છે (ઉદ્દિપકની ગરીબાઇની દલીલ). યુનિવર્સલ ગ્રામરનું જ્ઞાન આ ખાઇને પૂરવાનું કામ કરે છે.