cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
રોમાનિયા
રાજકારણ
ન્યાય તંત્ર સરકારના અન્ય વિભાગોથી સ્વતંત્ર હોય છે અને તે અદાલતોના સ્તરીકરણની બનેલી હોય છે અને આ અદાલતો રોમાનિયાની સર્વોચ્ચ અદાલત હાઈકોર્ટ ઓફ કેસ્સેશન એન્ડ જસ્ટિસ હસ્તક હોય છે. અપીલ માટે પરગણા અદાલતો અને સ્થાનિક અદાલતો પણ હોય છે. રોમાનિયાનું ન્યાયતંત્ર ફ્રેન્ચ સ્વરૂપથી અત્યંત પ્રભાવિત છે, જેનો અંદાજ નાગરિક કાયદા આધારિત રચના અને તપાસ કરનાર એજન્સી જેવા સ્વરૂપ પરથી આવી શકે છે. બંધારણીય અદાલત (કુર્ટી કોન્સ્ટિટ્યુશનલા ) કાયદા અને દેશના મૂળ કાયદા એટલે કે રોમાનિયન બંધારણ અનુસાર રાજ્યની ધારાઓનું પાલન કરતા ચૂકાદા આપવાની તેની જવાબદારી છે. 1991માં લવાયેલ બંધારણમાં સુધારા માટે જનમત અનિવાર્ય છે અને છેલ્લે 2003માં જનમત લેવાયો હતો. આ સુધારા મુજબ સંસદની કોઈપણ બહુમતિ દ્વારા અદાલતના નિર્ણયને પલટાવી શકાય નહિ.
યુરોપીયન યુનિયનમાં 2007માં દેશના પ્રવેશ ના કારણે તેની ઘરેલુ નીતિઓ પર મહત્વની અસરો પડી છે. પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે રોમાનિયાએ ન્યાયિક સુધારા સહિતના સુધારા કર્યા છે, અન્ય સભ્ય રાજ્યો સાથે ન્યાયિક સહકાર વધાર્યો છે અને ભ્રષ્ટાચારનો સમાનો કરવા સુધારા કરવામાં આવ્યા છે. આમ છતાં, 2006ના બ્રસેલ્સ રીપોર્ટમાં રોમાનિયા અને બલ્ગેરિયાને યુરોપીયન યુનિયનના બે સૌથી વધારે ભ્રષ્ટ દેશો ગણાવવામાં આવ્યા હતા.
વહીવટી વિભાગો
thumb|250px|8 વિકાસ ક્ષેત્રોનો નકશો. 41 સ્થાનિક વહીવટી એકમોને પણ પ્રસિદ્ધિ આપવામાં આવી છે, પરંતુ બુકારેસ્ટ અને ઈલફોવ કાઉન્ટ એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે. બંને પોતાનું વિકાસ ક્ષેત્ર બનાવે છે અને તેની આસપાસ સુદ વિસ્તાર આવેલો છે. રોમાનિયા 41 પરગણાઓ(કાઉન્ટી) (sing. જ્યુડેટ, pl. જ્યુડેટ ) તથા બુકારેસ્ટ મ્યુનિસિપાલિટી (બુકુરેસ્ટી)માં વહેંચાયેલું છે – તેનો દરજ્જો સમાન છે. દરેક કાઉન્ટીનો વહીવટ કાઉન્ટી કાઉન્સિલ (કોન્સિલિઉ જુડેટન ) દ્વારા થાય છે અને તે સ્થાનિક મુદ્દાઓ માટે પ્રીફેક્ટ(વિભાગના ઉપરી અધિકારી)ની જેમ જવાબદાર હોય છે, કે જેની નિમણૂક કેન્દ્ર સરકાર કરે છે. આ હોદ્દા પર નિમણૂક પામનાર વ્યક્તિ કોઈપણ રાજકીય પક્ષના સભ્ય ન હોવા જોઈએ કે રાષ્ટ્રીય સ્તરે દેશના (કેન્દ્રીય)મામલાઓ માટે જવાબદાર ના હોવા જોઈએ. 2008થી કાઉન્ટી કાઉન્સિલના પ્રમુખ (પ્રેસિડેન્ટેલે કોન્સિલિઉલુઈ )ને અગાઉની જેમ કાઉન્ટિ કાઉન્સિલ દ્વારા નહિ પરંતુ સીધા લોકો દ્વારા ચૂંટવામાં આવે છે.
દરેક કાઉન્ટિનું શહેરોમાં પેટાવિભાજન કરવામાં આવે છે (sing. ઓરાસ, pl. ઓરાસ ) અને કમ્યુનીસ (sing. કમ્યુના , pl. કમ્યુન ), પહેલું શહેરી, અને બીજુ ગ્રામીણ વસાહતોનું હોય છે. રોમાનિયામાં કુલ 319 શહેરો and 2686 કમ્યુનીસ છે. દરેક શહેર અને કમ્યુનને પોતાના મેયર (પ્રિમર ) અને સ્થાનિક કાઉન્સિલ (કોન્સિલિઉ લોકલ ) હોય છે. 1વધારે મોટા અને વધારે શહેરીકરણ ધરાવતા 103 શહેરો પાસે મ્યુનિસિપાલિટીનો દરજ્જો છે, જેના દ્વારા તેમને સ્થાનિક મુદ્દાઓમાં વધારે વહીવટી સત્તા આપે છે. બુકારેસ્ટને પણ મ્યુનિસિપાલિટી ધરાવતા શહેરનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે, પરંતુ અન્ય સ્થાનિક સત્તામંડળોની જેમ કાઉન્ટીનો ભાગ નહિ હોવાના કારણે તે બધા કરતા અનોખુ છે. તેની પાસે કાઉન્ટી કોન્સિલ નથી, પરંતુ પ્રીફેક્ટ છે. બુકારેસ્ટ જનરલ મેયર (પ્રિમર જનરલ )ને અને જનરલ સિટી કાઉન્સિલ (કોન્સિલિઉ જનરલ બુકારેસ્ટી )ને ચૂંટે છે. બુકારેસ્ટના છ સેકટરમાંથી દરેક સેકટર પણ પોતાના મેયર અને લોકલ કાઉન્સિલ ચૂંટે છે.
NUTS-3 સ્તરીય વિભાજન રોમાનિયાના વહીવટી-પ્રાદેશિક માળખાનો પરિચય આપે છે અને 41 કાઉન્ટીઓ તથા બુકારેસ્ટ મ્યુનિસિપાલિટીને વર્ણવે છે. શહેરો અને કમ્યુન્સ NUTS-5 સ્તરનું વિભાજન છે. દેશમાં હાલ NUTS-4 સ્તરનું વિભાજન નથી, પરંતુ બહેતર સ્થાનિક વિકાસ માટે તથા રાષ્ટ્રીય તથા યુરોપીયન ભંડોળના ઉપયોગ માટે પડોશી વસાહતોને સાંકળવાની યોજના ચોક્કસ છે.
41 કાઉન્ટીઓ અને બુકારેસ્ટનું આઠ વિકાસ ક્ષેત્રોમાં જૂથ બનાવવામાં આવ્યું છે, જે યુરોપીય સંઘના NUTS-2 વિભાજન સંદર્ભે છે. યુરોપીયન યુનિયનમાં રોમાનિયાના પ્રવેશ પહેલા આને આંકડાશાસ્ત્રીય વિસ્તાર કહેવામાં આવતા હતા અને તેમનો ઉપયોગ માત્ર આંકડાકીય હેતુઓ માટે થતો હતો. જોકે આ રીતે તેઓનું ઔપચરિક અસ્તિત્વ ૪૦ વર્ષ કરતા વધુ સમય માટે રહ્યું, પ્રદેશો એ જાહેર સમાચાર છે. ભવિષ્યમાં કાઉન્ટી કાઉન્સિલને રદ કરવાની (પરંતુ પ્રીફેક્ટ્સને રાખીને) અને તેના સ્થાને પ્રદેશ (રીજનલ) કાઉન્સિલ બનાવવાની દરખાસ્ત છે. દેશના પ્રદેશ પેટા-વિભાજનની પરિભાષા પર આનાથી કોઈ અસર પડશે નહિ, પરંતુ સ્થાનિક સ્તરે નીતિઓની સુસંગતતામાં સુધારો થવાની અને ઓછી તુમારશાહી સાથે વધારે સ્વાયત્તતા મળવાની અપેક્ષા છે.
ચાર NUTS-1 સ્તરના વિભાજનનો ઉપયોગ કરવાની પણ દરખાસ્ત છે; તેઓને મેક્રોરીજીઅન્સ(વિશાળ પ્રદેશો)(રોમાનિયન:મેક્રોરીજીયુન ) કહેવામાં આવશે. NUTS-1 અને-2 વિભાજન પાસે કોઈ વહીવટી ક્ષમતા નથી પરંતુ આની જગ્યાએ તેઓનો ઉપયોગ સ્થાનિક વિકાસના પ્રોજેક્ટની અને આંકડાકીય હેતુઓની સુસંગતતા માટે થાય છે.
વિદેશ સંબંધો
ડિસેમ્બર 1989થી પશ્ચિમના તમામ દેશો સાથે અને વિશેષ કરીને યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ અને યુરોપીયન યુનિયન સાથેના સંબંધો સુદ્રઢ બનાવવાની નીતિની શરૂઆત કરી. તે નોર્થ એટલાન્ટિક ટ્રીટી ઓર્ગેનાઈઝેશન (NATO)માં માર્ચ 29, 2004ના રોજ જોડાયુ, યુરોપીયન યુનિયન (EU)માં જાન્યુઆરી 1, 2007, ઈન્ટરનેશનલ મનીટરી ફંડ અને વર્લ્ડ બેન્કમાં 1972માં જોડાયું અને તે વર્લ્ડ ટ્રેડ ઓર્ગેનાઈઝેશનનું સભ્ય છે.
વર્તમાન સરકારે પશ્ચિમ સાથે એકરૂપ થવાની પ્રક્રિયા સાથે અન્ય પૂર્વ યુરોપીયન રાષ્ટ્રો (ખાસ કરીને મોલ્ડોવા, યુક્રેઈન અને જ્યોર્જિયા)સાથેના સંબંધો મજબૂત બનાવવા અને તેમને મદદ કરવાનો પોતાનો ઈરાદો જાહેર કર્યો છે. રોમાનિયાએ 1990ના દસકાથી એ પણ સ્પષ્ટ કર્યુ છે કે પૂર્વીય યુરોપમાં આવેલ પૂર્વ સોવિયેત રીપબ્લિકના દેશો માટે અને કૌકેસસના માટે NATO અને યુરોપીયન યુનિયનના સભ્યપદ માટે પોતાનો ટેકો છે. રોમાનિયાએ તૂર્કી, ક્રોએશિયા અને મોલ્ડોવાના યુરોપીયન સંઘમાં જોડાણ માટે જાહેર ટેકાની ઘોષણા પણ કરી છે. તૂર્કી સાથે રોમાનિયાના વિશેષ આર્થિક સંબંધો ધરાવે છે. હંગેરીયન લઘુમતિ મોટી સંખ્યામાં હોવાના કારણે રોમાનિયાએ હંગેરી સાથે મજબૂત સંબંધો વિકસાવ્યા છે – યુરોપીયન યુનિયનમાં જોડાવાના રોમાનિયાના પ્રયત્નને હંગેરીએ સમર્થન આપ્યુ હતુ.
ડિસેમ્બર 2005માં પ્રમુખ ટ્રાયન બેસેસ્કુ અને યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સના વિદેશમંત્રી કોન્ડોલીઝા રાઈસે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જેના દ્વારા રોમાનિયન પ્રદેશના ઘણા સ્થળોએ અને ખાસ કરીને દેશના પૂર્વીય વિસ્તારમાં અમેરિકી લશ્કરની ઉપસ્થિતિને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. મે 2009માં અમેરિકન વિદેશ મંત્રી હિલેરી ક્લિન્ટને રોમાનિયાના વિદેશ મંત્રીના પ્રવાસ દરમિયાન જાહેર કર્યુ હતું કે- "અમેરિકાના સૌથી વધુ વિશ્વસનીય અને આદરણીય સાથીદારોમાંથી એક રોમાનિયા છે".
બંને દેશો એક જ ભાષા અને લગભગ એક સરખો ઇતિહાસ ધરાવતા હોવાના કારણે મોલ્ડોવા સાથેના સંબંધો વિશેષ સ્થાન ધરાવે છે. બંને દેશોએ સામ્યવાદી શાસનમાંથી મુક્તિ મેળવી ત્યાર બાદ 1990ના દસકામાં રોમાનિયા અને મોલ્ડોવાના એકીકરણની ઝુંબેશ શરૂ થઈ હતી, પરંતુ મોલ્ડોવન રીપબ્લિકને રોમાનિયાથી સ્વતંત્ર રાખવાના નવી મોલ્ડોવન સરકારના એજન્ડાની સાથે જ આ ઝુંબેશ ઠંડી પડી ગઈ. મોલ્ડોવન મામલાઓમાં રોમાનિયાની કુતુહલતા અકબંધ રહી અને ઔપચારિક રીતે તેણે મોલ્ટોવ-રિબ્બેનટ્રોપ સંધિ ફગાવી દીધી, પરંતુ પાયાની દ્વિપક્ષી સંધિના કરાર સુધી પહોંચવામાં પણ બંને દેશો નિષ્ફળ રહ્યા.
સશસ્ત્ર દળો
thumb|250px|અફઘાનિસ્તાનમાં રોમાનિયન લશ્કરના જવાનો રોમાનિયન સશસ્ત્ર દળ ભૂમિ, હવાઈ, અને નૌકા દળોનું બનેલુ છે અને તેનું નેતૃત્વ કમાન્ડર-ઈન-ચીફ કરે છે, કે જેઓ સંરક્ષણ મંત્રાલયના સંચાલન હેઠળ હોય છે. યુદ્ધના સમય દરમિયાન સશસ્ત્ર દળોના વડા પ્રમુખ હોય છે. 90,000 પુરુષો અને મહિલાઓના બનેલા સશસ્ત્ર દળોમાં 15,000 નાગરિકો અને 75,000 લશ્કરના જવાનો છે—45,800 જમીન માટે, 13,250 હવાઈ માટે, 6,800 નૌકાદળ માટે, અને 8,800 અન્ય ક્ષેત્રમાં હોય છે.
હાલમાં કુલ સંરક્ષણ ખર્ચ દેશના કુલ GDPના 2.05% છે, જે આશરે 2.9 અબજ ડોલરનો ખર્ચ દર્શાવે છે (39મો ક્રમ). જોકે આધુનિકીકરણ અને નવા સાધનો મેળવવા માટે રોમાનિયન સશસ્ત્ર દળો 2006 અને 2011ની વચ્ચે 11 અબજ ડોલરનો ખર્ચ કરશે. પાછલા કેટલક વર્ષોમાં ભૂમિ દળોએ તેમના સાધનો અલગ કરી દીધા છે અને આજે તે NATO લશ્કર સાથે અફઘાનિસ્તાનમાં ચાલતા શાંતિ અભિયાનમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. હવાઈ દળ હાલમાં આધુનિક સોવિયેત મિગ-21લાન્સર ફાઈટર્સનો ઉપયોગ કરે છે અને તેનું સ્થાન નવા અદ્યતન 4.5 જનરેશન વેસ્ટર્ન જેટ ફાઈટર જેવા કે F-16 ફાઈટિંગ ફાલ્કન, યુરોફાઈટર ટાયફૂન અથવા JAS 39 ગ્રીપન લેવાના છે. જૂના પરિવહન બળોના જથ્તાને બદલવા માટે હવાઈદળે સાત નવા C-27J સ્પાર્ટન ટેક્ટિકલ એરલિફ્ટ એરક્રાફ્ટ નોંધાવ્યા છે, જે મળવાની શરૂઆત 2008ના પાછલા મહિનાઓથી થવાની છે. 2004માં બે આધુનિક એક્સ-રોયલ નેવી ટાઈપ 22 ફ્રિગેટ મેળવવામાં આવ્યા હતા અને 2010 સુધીમાં ચાર આધુનિક મિસાઈલ કન્વર્ટીસ કાર્યરત કરવામાં આવશે.
અર્થતંત્ર
thumb|250px|ગેલાટિમાં આર્સેલરમિત્તલ સ્ટીલ મિલ $264 અબજ જેટલા જીડીપી અને 2008 માટે $12,285 ના અંદાજિત માથાદીઠ જીડીપી (પીપીપી) સાથે રોમાનિયા ઉચ્ચ-મધ્યમ અર્થતંત્રનો દેશ છે અને તે 1 જાન્યુઆરી, 2007થી યુરોપીયન સંઘનો ભાગ છે. સામ્યવાદી બળોને 1989ના પાછલા સમયમાં ઉખાડી ફેંકાયા બાદ દેશે આર્થિક અસ્થિરતા અને પતનનો એક દસકો અનુભવ્યો અને આ કપરા સમય માટે અપૂરતો ઔદ્યોગિક પાયો અને માળખાકીય સુધારાઓનો અભાવ જવાબદાર હતો. જો કે 2000થી રોમાનિયાએ મેક્રોઈકોનોમિક(બૃહદ અર્થતંત્ર) સ્થિરતા તરફ રૂપાંતર કરવા માંડ્યું, ઊંચો વૃદ્ધિદર, નીચી બેરોજગારી અને ઘટતો જતો ફુગાવો તેની વિશેષતા હતા. રોમાનિયન આંકડાશાસ્ત્ર કાર્યાલયના જણાવ્યા અનુસાર 2006માં વાસ્તવિક અર્થમાં જીડીપી (GDP) વૃદ્ધિદર 7.7% નોંધાયો હતો, જે યુરોપના સૌથી ઊંચા દરમાંથી એક હતો. 2007માં વૃદ્ધિ ઘટીને 6.1% થઈ, પરંતુ કૃષિક્ષેત્રે ઊંચા ઉત્પાદનની અપેક્ષાએ 2008માં વૃદ્ધિ દર વધીને 8% થવાની ધારણા હતી (2007)માં હતો તેના કરતા 30–50% ઊંચો). 2008ના પ્રથમ નવ મહિનાઓમાં જીડીપી 8.9% સુધી વધ્યો હતો, પરંતુ ચોથા ત્રિમાસિકમાં વૃદ્ધિ દર 2.9% સુધી ઘટ્યો અને નાણાકીય કટોકટીના કારણે 2008ના સમગ્ર વર્ષ માટે 7.1% રહ્યો. યુરોસ્ટેટના આંકડા મુજબ 2008માં રોમાનિયન પીપીએસ જીડીપી માથાદીઠ યુરોપીયન યુનિયનની સરેરાશ ખરતાં 46 ટકા રહ્યો હતો. સપ્ટેમ્બર 2007માં રોમાનિયામાં બેકારી દર 3.9% હતો, જે પોલેન્ડ, ફ્રાન્સ, જર્મની અને સ્પેન જેવા મધ્યમ કદના અથવા મોટા અન્ય યુરોપયીન રાષ્ટ્રોની સરખામણીએ ઘણો ઓછો હતો. વિદેશી ઋણ પણ સરખામણીએ ઓછુ છે, તે જીડીપીના 20.3% છે. 2006ના પ્રથમ ત્રિમાસિકમાં અગાઉના વર્ષની સરખામણીએ નિકાસમાં 25% વૃદ્ધિ સાથે પાછલા કેટલાક વર્ષોમાં નિકાસમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. કપડા અને ટેક્સટાઈલ, ઔદ્યોગિક મશીનરી, ઈલેક્ટ્રિકલ સાધનો, મેટાલર્જિક ઉત્પાદન, કાચો માલ, કાર, લશ્કરી સાધનો, સોફ્ટવેર, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ફાઈન કેમિકલ્સ અને કૃષિ ઉત્પાદનો(ફળ, શાકભાજી અને ફૂલો) રોમાનિયાની મુખ્ય નિકાસો છે. મહત્તમ વ્યાપાર યુરોપીયન યુનિયનના સભ્ય દેશોમાં કેન્દ્રીત છે અને જર્મની તથા ઈટાલી સૌથી મોટા વ્યાપારી ભાગીદારો છે. આમ છતાં દેશ મોટી વ્યાપાર ખાધ ધરાવે છે, 2007ના વર્ષ દરમિયાન 50% સુધીના તીવ્ર ઉછાળા સાથે તે €15 અબજે પહોંચી હતી.
1990 અને 2000ના પાછલા દસકામાં ખાનગીકરણના હારબંધ પગલાઓ અને સુધારાઓ બાદ અન્ય યુરોપીયન અર્થતંત્રોની સરખામણીએ રોમાનિયાના અર્થતંત્રમાં સરકારની દખલગીરી ઓછી છે. 2005માં સરકારે રોમાનિયાના પ્રોગ્રેસિવ ટેક્સ માળખાના સ્થાને વ્યક્તિગત આવક અને કોર્પોરેટ નફા માટે 16%ના ફ્લેટ ટેક્સનો અમલ શરૂ કર્યો, જેના કારણે રોમાનિયા યુરોપીયન યુનિયનમાં સૌથી ઓછો રાજકોષીય બોજ ધરાવનાર દેશ બન્યો, અને આ પરિબળે ખાનગી ક્ષેત્રોની વૃદ્ધિમાં મહત્વનો ફાળો આપ્યો. ઉદ્યોગો અને કૃષિ અનુક્રમે 35% અને 10% ફાળો ધરાવતા હોવા છતાં અર્થતંત્ર મુખ્યત્વે સેવાઓ પર આધારિત છે, જે GDPના 55% જેટલો ભાગ ધરાવે છે. આ ઉપરાંત રોમાનિયન વસતીના 32% કૃષિ અને પ્રાથમિક ઉત્પાદન ક્ષેત્રે રોજગારી ધરાવે છે, જે યુરોપના સૌથી ઊંચા દરમાંથી એક છે. 2000થી રોમાનિયામાં વધુને વધુ પ્રમાણમાં વિદેશી રોકાણ આકર્ષી રહ્યુ હોવાથી દક્ષિણપૂર્વીય અને મધ્યયુરોપમાં તે સૌથી વધુ રોકાણ ધરાવતું સ્થળ બન્યુ છે. 2006માં સીધા વિદેશી મૂડી રોકાણ(FDI)નું મૂલ્ય €8.3 અબજ હતું. વિશ્વ બેન્કના 2006ના અહેવાલ મુજબ વ્યાપાર કરવાની લવચિકતા ધરાવતા 175 દેશોમાં રોમાનિયાનો ક્રમ 49મો છે, જે હંગેરી અને ચેક રીપબ્લિક જેવા આ વિસ્તારના અન્ય દેશો કરતાં ઊંચો છે. આ ઉપરાંત આ જ અભ્યાસમાં 2006 માટે રોમાનિયાને વિશ્વની બીજા ક્રમની સૌથી વધુ ઝડપથી આર્થિક સુધારા કરનાર દેશ તરીકે ગણવામાં આવ્યો છે (પ્રથમ ક્રમેજ્યોર્જિયા છે). મે 2009માં સરેરાશ કુલ માસિક વેતન 1855 લેઈ, એટલે કે આંતરરાષ્ટ્રીય વિનિમય દરના આધારે €442.48 (US$627.70), અને ખરીદ શક્તિના આધારે $1110.31 હતું.
પરીવહન
thumb|250px|રોમાનિયાનું રોડ માળખુ તેના ભૌગોલિક સ્થાનના કારણે રોમાનિયા એ યુરોપમાં આંતરરાષ્ટ્રીય આર્થિક વિનિમય માટેનું મહત્વનું મથક છે. આમ છતાં અપૂરતા રોકાણ, જાળવણી અને મરામત, પરિવહન માળખુ બજાર અર્થતંત્રની વર્તમાન જરૂરિયાતો સંતોષી શકતું નથી અને તે પશ્ચિમ યુરોપ કરતાં પાછળ છે. જો કે પરિસ્થિતિ ઝડપથી સુધરી રહી છે અને ટ્રાન્સ-યુરોપીયન પરિવહન માળખાના ધોરણો અનુસારની થઈ રહી છે. આઈએસપીએ(ISPA)ની સહાય અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણા સંસ્થાઓ (વિશ્વ બેન્ક, આઈએમએફ(IMF) વગેરે)ના ભંડોળમાંથી રાજ્યની ખાતરી દ્વારા, મુખ્ય રોડ કોરિડોરને સુધારવાના અનેક પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવામાં આવ્યા છે. આ સાથે જ સરકાર પણ મુખ્ય રસ્તાઓને સુધારવા માટે અને ખાસ કરીને દેશના મોટરવે નેટવર્ક માટે સક્રિય રીતે નવા બાહ્ય નાણા અથવા જાહેર-ખાનગી ભાગીદારીનો અમલ કરી રહી છે.
વિશ્વ બેન્કનો અંદાજ છે કે 2004 અનુસાર રોમાનિયાના રેલવે માળખા 22298 kmના પાટાઓ તેને યુરોપમાં ચોથા ક્રમનો સૌથી વધુ રેલરોડ વેટવર્ક ધરાવનાર દેશ બનાવે છે. 1989માં નોંધાયાલા ટોચના જથ્થાના પ્રમાણમાં રેલવે પરિવહને નૂર અને પ્રવાસીના જથ્થામાં નાટ્યાત્મક ઘટાડો અનુભવ્યો, જેના મુખ્ય કારણ માર્ગ પરિવહનની સ્પર્ધા અને GDPમાં ઘટાડો હતા. 2004માં રેલવેએ 99 મિલિયન પ્રવાસી મુસાફરીઓમાં 8.64 અબજ પ્રવાસી-કિ.મી અને 73 મિલિયન મેટ્રિક ટન અથવા નૂરના 17 અબજ ટન-કિમીની કામગીરી કરી હતી. તમામ મુસાફરો અને નૂરની હેરફેરમાં રેલ દ્વારા કુલ એકત્રિત પરિવહન લગભગ 45% જેટલુ થતુ હતું.
દેશના એક માત્ર શહેર બુકારેસ્ટમાં જ અંડરગ્રાઉન્ડ રેલવે માળખુ છે. બુકારેસ્ટ મેટ્રો માત્ર 1979માં શરૂ કરવામાં આવી હતી અને આજે તે બુકારેસ્ટ જાહેર પરિવહન માળકાની સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતી પદ્ધતિ છે અને કામકાજના સપ્તાહ દરમિયાન તેમાં 600,000 મુસાફરો બેસે છે.
પર્યટન
પર્યટનનું મુખ્ય ધ્યાન દેશના કુદરતી ભૂમિપ્રદેશો પર અને તેના સમૃદ્ધ ઇતિહાસ પર હોય છે અને રોમાનિયાના અર્થતંત્રમાં તે નોંધપાત્ર યોગદાન આપે છે. 2006માં ઘરેલુ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પર્યટને કુલ ઘરેલુ ઉત્પાદનમાં 4.8% અને કુલ રોજગારીઓમાં 5.8% (લગભગ 5 લાખ નોકરીઓ) ફાળો આપ્યો હતો. વેપાર-વાણિજ્ય બાદ પ્રવાસન એ સેવા ક્ષેત્રનું બીજુ સૌથી મોટુ અંગ છે. પર્યટન એ રોમાનિયાના અર્થતંત્રમાં સૌથી વધુ ઝડપથી વિકસતા અને આકર્ષક ક્ષેત્રોમાંથી એક છે અને વિકાસની વિપુલ તકોની સંભાવના તેની વિશેષતા છે. વર્લ્ડ ટ્રાવેલ એન્ડ ટુરિઝમ કાઉન્સિલના જણાવ્યા અનુસાર પ્રવાસ અને પર્યટનની કુલ માગ સંદર્ભે રોમાનિયા વિશ્વમાં સૌથી ઝડપથી વિકસતું ચોથા ક્રમનું રાષ્ટ્ર છે અને 2007-2016ની વચ્ચે તેમાં 8%ની વાર્ષિક વૃદ્ધિની સંભાવના છે. 2002માં પ્રવાસીઓની સંખ્યા 4.8 મિલિયન હતી, જે 2006માં વધીને 6.6 મિલિયન થઈ હતી. આ જ રીતે 2002માં આવક 400 મિલિયન હતી, જે 2004માં વધીને 607 મિલિયન થઈ. 2006માં રોમાનિયામાં 20 મિલિયન આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓના એક રાતથી વધુના રોકાણ જોવા મળ્યા હતા, જે સર્વોચ્ચ આંકડો દર્શાવે છે, પરંતુ 2007માં આ આંકડામાં હજુ પણ વૃદ્ધિ થવાની અપેક્ષા રખાય છે. રોમાનિયામાં પર્યટન ક્ષેત્રે 2005માં €400 મિલિયનનું રોકાણ થયું છે. પાછલા ઘણા વર્ષોથી યુરોપીયન પર્યકોમાં રોમાનિયા લોકપ્રિય સ્થળ બન્યું છે (વિદેશી પ્રવાસીઓમાંથી 60% કરતા વધારે યુરોપીયન યુનિયન દેશોના હતા), આમ તે બલ્ગેરિયા, ગ્રીસ, ઈટાલી અને સ્પેન સાથે સ્પર્ધા માટે પ્રયત્ન કરી રહ્યું છે. મંગાલિયા, સેટર્ન, વીનસ, નેપ્ટ્યુન, ઓલિમ્પ, કોન્સ્ટન્ટા અને મામાઈઆ (ક્યારેક રોમાનિયન રિવિએરા કહેવાય છે) જેવા રોમાનિયન સ્થળો ઉનાળા દરમિયાન સૌથી વધુ લોકપ્રિય આકર્ષણ બને છે. શિયાળા દરમિયાન વેલીઆ પ્રાહોવેઈ અને પોઈઆના બ્રેસોવની સાથે સ્કીઈંગ રિસોર્ટો પણ વિદેશી પ્રવાસીઓમાં લોકપ્રિય છે. પોતાના મધ્યયુગીન વાતાવરણ અને and કિલ્લાઓ માટે સિબિઉ, બ્રાસોવ, સિઘિસોરા, ક્લુજ-નેપોકા, તારાગુ મુર્સ જેવા ટ્રાન્સીલ્વેનિયન શહેરો વિદેશીઓ માટે આકર્ષક પર્યટન સ્થળ બન્યા છે. પરંપરાગત માન્યતાઓ અને પરંપરાઓ પર આધારિત ગ્રામીણ પર્યટન તાજેતરમાં આકર્ષક વિકલ્પ બન્યા છે, અને બ્રાન તથા તેના ડ્રેક્યુલાનો કિલ્લો, ઉત્તરી મોલ્ડેવિયામાં, મેરામ્યુર્સના લાકડાના ચર્ચો, અથવા મેરામ્યુર્સ કાઉન્ટીમાં મેરી કબ્રસ્તાન જેવા સ્થળોને પ્રોત્સાહન આપવાનું તેનું લક્ષ્ય છે. દાનુબે ડેલ્ટા, આયર્ન ગેટ્સ (દાનુબે ગોર્જ), સ્કારિસોરા ગુફા અને એપુસેની પર્વતોમાં આવેલી અનેક ગુફાઓ જેવા મોટા કુદરતી સ્થળો હજુ વધારે પ્રખ્યાત બનવાના બાકી છે.
સંસ્કૃતિ
thumb|250px|ઈઆસીમાં સંસ્કૃતિનો મહેલ 1906 અને અને 1925ની વચ્ચે બંધાયો હતો અને ત્યાં અનેક મ્યુઝિયમો પણ છે રોમાનિયા અનોખી સંસ્કૃતિ ધરાવે છે, જે તેની ભૌગોલિકતા અને અલગ પ્રકારના ઐતિહાસિક વિકાસને આભારી છે. રોમાનિયનોની પોતાની જેમ જ તેને મૂળભૂત રીતે ત્રણ પ્રદેશોના સંગમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે: મધ્ય યુરોપ, પૂર્વીય યુરોપ, અને બાલ્કન્સ, પરંતુ આમાંથી કોઈની પણ સાથે તેનું સાચા અર્થમાં મિલન થઈ શકતું નથી. રોમનના પાયા પર રોમાનિયન ઓળખ સ્થાપિત થઈ છે અને આ સાથે અન્ય અસરો ઉપરાંત ડેસિઅન તત્વો હોવાની પણ ભરપૂર શક્યતા છે. પ્રાચીન કાળના પાછલા સમયમાં અને મધ્ય યુગ દરમિયાન રોમાનિયાની નજીક સ્થળાંતર કરીને વસનારા સ્લાવિક લોકોની; મધ્યયુગમાંથી ગ્રીકો, અને બીઝેન્ટાઈન સામ્રાજ્ય; ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યના લાંબા સમયના પ્રભુત્વની; હંગેરીયનની; અને ટ્રાન્સીલ્વેનિયામાં રહેતા જર્મનોની ગાઢ અસર જોવા મળે છે. પશ્ચિમી સંસ્કૃતિ, ખાસ કરીને ફ્રેન્ચ, અને જર્મન સંસ્કૃતિની ધેરી અસર નીચેઆધુનિક રોમાનિયન સંસ્કૃતિના ઉદભવ અને વિકાસની શરૂઆત લગભગ 250 વર્ષ પહેલા થઈ હતી.
કલા
thumb|250px|બુકારેસ્ટમાં રોમાનિયન એથેનીયુમ 1988માં ખુલ્લુ મૂકાયુ હતુ
1848ની ક્રાંતિની સાથે અને 1859માં બે દાનુબિયન હુકુમતોના એકીકરણ સાથે રોમાનિયન સાહિત્યના વિકાસની સાચી શરૂઆત થઈ. રોમાનિયનોના મૂળ અંગે ચર્ચાઓ શરૂ થઈ અને ટ્રાન્સીલ્વેનિયામાં તથા ફ્રાંસ, ઈટાલી અને જર્મનીમાં રોમાનિયન વિદ્વાનોએ અભ્યાસની શરૂઆત કરી. આધુનિક રોમાનિયન સાહિત્યમાં જર્મન તત્વજ્ઞાન અને ફ્રેન્ચ સંસ્કૃતિનો સંગમ કરવામાં આવ્યું અને મિહાઈ એમિનેસ્કુ, જ્યોર્જ કોસબુક, ઈઓઆન સ્લાવિકિ જેવા ઉચ્ચ કક્ષાના કલાકારોએ રોમાનિયન સાહિત્યની ઉત્કૃષ્ટ રચનાઓ આપી. રોમાનિયાની બહાર તેઓની બહુ ઓછા જાણીતા છે, પરંતુ જૂની લોકકથાઓમાંથી આધુનિક કાવ્યોની રચના દ્વારા સાચા રોમાનિયન સાહિત્યને જન્મ આપવા બદલ રોમાનિયામાં તેઓ ખૂબ પ્રશંસા પામ્યા છે. તેમાંથી એમિનેસ્કુને સૌથી વધારે મહત્વના અને પ્રભાવક રોમાનિયન કવિ ગણવામાં આવે છે, અને તેમની કૃતિઓ માટે હજુ પણ લોકો તેમને ચાહે છે, ખાસ કરીને લ્યુસીઆફારુલ નામની કવિતા અત્યંત લોકપ્રિય છે. 19મી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં વિશાળ યોગદાન આપનાર અન્ય લેખકો છેઃમિહૈલ કોગ્લેનિસીએનુ (રોમાનિયાના પ્રથમ વડાપ્રધાન પણ હતા), વેસિલે એલેકસાન્ડ્રી, નિકોલ બાલ્કેસ્કુ, ઈઓન લુકા કારેગિઅલ, અને ઈઓન ક્રેનેગા.
20મી સદીના પૂર્વાર્ધને ઘણા રોમાનિયન વિદ્વાનો રોમાનિયન સંસ્કૃતિના સુવર્ણ યુગ તરીકે ઓળખાવે છે અને આ સમય દરમિયાન જ રોમાનિયા આંતરરાષ્ટ્રીય ઓળખ તથા યુરોપીયન સાંસ્કૃતિક પ્રવાહો સાથે મજબૂત રીતે જોડાયુ હતું. વિશ્વ સંસ્કૃતિ પર જબરજસ્ત અસર છોડનાર મહત્વના કલાકાર શિલ્પિ કોન્સેન્ટિન બ્રાન્કુસિ હતા, જેઓ આધુનિક ચળવળના કેન્દ્રીય વ્યક્તિ અને અમૂર્તનો પાયો નાખનાર, લોક સર્જનોના પ્રાચીન સ્રોતમાંથી પ્રેરણા લઈને વિશ્વ શિલ્પમાં નવો ચીલો ચાતરનાર હતા. તેમના શિલ્પોમાં સાદગીની સાથે અભિજાત્યપણુ હોય છે, જેણે આધુનિકવાદી શિલ્પીઓને નવો રાહ બતાવ્યો હતો. તેમના કૌશલ્યને અંજલિ તરીકે તેમની એક કૃતિ "બર્ડ ઈન સ્પેસ" (Bird in Space)ની 2005માં $27.5 મિલિયનની બોલી લાગી હતી, જે કોઈ પણ શિલ્પ માટેની વિક્રમી કિંમત હતી. બે વિશ્વ યુદ્ધના સમયગાળા દરમિયાન ટ્યુડર અર્ઘેઝી, લ્યુસિયન બ્લેગા, યજીન લોવિનેસ્કુ, ઈઓન બાર્બુ, લિવિઉ રેબ્રેનુજેવા લેખકોએ તે સમયના યુરોપીયન સાહિત્ય સાથે રોમાનિયન સાહિત્યને એકરૂપ બનાવવા પ્રયત્ન કર્યા હતા. જ્યોર્જ એનેસ્કુ પણ આ સમયના જ હતા અને તેઓ કદાચ સૌથી વધુ જાણીતા રોમાનિયન સંગીતકાર હતા. તેઓ કવિ, વાયોલિનવાદક, પિયાનીવાદક, વૃંદગાયનના સંચાલક, શિક્ષક અને તેમના સમયના સૌથી મહાન કલાકારોમાંથી એક હતા, તેમના માનમાં દર વર્ષે બુકારેસ્ટમાં ક્લાસિકલ સંગીતનો જ્યોર્જ એનેસ્કુ મહોત્સવ યોજાય છે.
વિશ્વયુદ્ધો બાદનો સામ્યવાદ ભારે નિયંત્રણો લઈને આવ્યો અને લોકોને અંકુશમાં રાખવા સાંસ્કૃતિક જગતનો ઉપયોગ કર્યો. અભિવ્યક્તિના સ્વાતંત્ર્યને અનેક રીતે સતત કચડવામાં આવ્યું, પરંતુ ગેલ્લુ નૌમ, નિશિતા સ્ટેનેસ્કુ, મરિન સોરેસ્કુ અથવા મરિન પ્રેડા જેવાઓએ નિયંત્રણને ફગાવવામાં સફળતા મેળવી અને "સમાજવાદી વાસ્તવવાદ" સાથે તેને તોડ્યા અને રોમાનિયન સાહિત્યમાં નાની "નવજાગૃતિના" આગેવાન બન્યા. નિયંત્રણોના લીધે ઘણા લોકો આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ મેળવી શક્યા નહિ, પરંતુ કોન્સ્ટેન્ટિન નોઈકા, ટ્રિસ્ટાન ત્ઝારા અને મિર્કીઆ કાર્ટારેસ્કુ જેવા કેટલાક લોકો આ બંધનને તોડવામાં સફળ રહ્યા અને વિવિધ રાજકીય કારણોસર અનેક વખત જેલવાસ વેઠવા છતાં પોતાની કૃતિઓ વિદેશમાં પ્રકાશિત કરી.
કેટલાક કલાકારોએ સંપૂર્ણ રીતે દેશ છોડી દેવાનું પસંદ કર્યું અને દેશની બહાર રહીને પણ પોતાનું યોગદાન આપવાનું ચાલુ રાખ્યુ. તેમાંથી યુજીન ઈઓનેસ્કુ, મિર્સીઆ એલિએડ અને એમિલ સિઓરાનએમિલ સિઓરાન/2} તેમની કૃતિઓ માટે સમગ્ર વિશ્વમાં જાણીતા બન્યા. દેશની બહાર રહીને જાણીતા બનનાર અન્ય સાહિત્યકારોમાં કવિ પૌલ સેલાન અને નોબેલ વિજેતા એલિ વિસેલ હતા અને બંને હોલોકોસ્ટમાં બચી ગયા હતા. લોકકલાકાર ટ્યુડર ઘેઓર્ઘ અને પાન ફ્લ્યુટ(વાંસળી)ના નિષ્ણાત ઘેઓર્ઘ ઝામ્ફિર- સમગ્ર વિશ્વમાં જેમણે 120 મિલિયનથી વધારે આલબમ વેચ્યા હોવાનું નોંધાયું છે- જેવા કેટલાક જાણીતા રોમાનિયન સંગીતકારો હતા.
ક્રિસ્ટિ પુઈઉ દ્વારા દિગ્દર્શિત ધી ડેથ ઓફ મિ. લાઝારેસ્કુ ((The Death of Mr. Lazarescu), (કેન્સ 2005 પ્રિક્સ અન સર્ટેઈન રીગાર્ડ((Prix un certain regard)-વિજેતા), અને ક્રિસ્ટિઅન મુંગિઉ દિગ્દર્શિત 4 મંથ્સ, 3 વીક્સ એન્ડ 2 ડેઝ (4 Months, 3 Weeks and 2 Days), (કેન્સ 2007 પાલ્મે ડીઓર (Palme d'Or) વિજેતા) જેવી ફિલ્મો દ્વારા રોમાનિયન સિનેમાએ તાજેતરમાં વિશ્વના ફલક પર પોતાની નોંધ લેવડાવી છે. પાછળની ફિલ્મવેરાઈટી ના જણાવ્યા અનુસાર "ફિલ્મ જગતમાં રોમાનિયાની વધુ નવી શક્તિઓનો પુરાવો છે."
જેઇટા ગ્રોટો (લેબેનોન)
સંદર્ભો
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો શ્રેણી:એશિયા
રોમાનિયા
સ્મારકો
thumb|250px|યુનેસ્કો (UNESCO) દ્વારા રોમાનિયાની વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ તરીકે જાહેર થયેલ છ ડેસિઅન કિલ્લાઓમાંથી એક રાર્મિઝેગેટુસા રેગિઆ યુનેસ્કો (UNESCO)ની વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ્સની યાદી માં રોમાનિયાના ટ્રાન્સીલ્વેનિયામાં હથિયારોથી સજ્જ દેવળોના સેક્સન ગામો, સુંદર બાહ્ય અને આંતરિક ચિત્રો ધરાવતા ઉત્તરી મોલ્ડેવિયાના સચિત્ર ચર્ચો, ગોથિક પદ્ધતિ અને પરંપરાગત લાકડાના બાંધકામના મિશ્રણનું અનોખુ ઉદાહરણ આપતા મરામુર્સના લાકડાના ચર્ચો, હોરેઝુના મઠો, સિઘિસોઆરાના નગરો અને ઓર્સ્ટી પર્વતોના ડેસિઅન કિલ્લાઓ જેવા સ્થળોનો સમાવેશ કરાયો છે. વિશ્વ ધરોહર યાદીમાં રોમાનિયાનું યોગદાન બહાર રહે છે, કારણકે એક-બે વિશેષ સ્મારકોની જગ્યાએ તેમાં દેશના વિવિધ સ્થળે પથરાયેલ કેટલાક સ્મારકોના જૂથ છે. 2007માં બ્રુકેન્થલ નેશનલ મ્યુઝિયમ માટે જાણીતા શહેર સિબિઉનો પણ લક્ઝેમબર્ગની સાથે યુરોપીયન સાંસ્કૃતિક પાટનગરમાં સમાવેશ કરાયો છે.
રાષ્ટ્ર ધ્વજ
રોમાનિયાનો રાષ્ટ્ર ધ્વજ ઉભા પટ્ટાઓ સાથે ત્રણ કલરમાં છે: ધ્વજની કાઠીથી શરૂ થઈને ભૂરો, પીળો અને લાલ. તેની પહોળાઈ-લંબાઈનું પ્રમાણ 2:3 છે. રોમાનિયાનો રાષ્ટ્ર ધ્વજ ઘણા અંશે ચાડને મળતો આવે છે.
રમત ગમત
નોંધાયેલા ખેલાડીઓની દ્રષ્ટિએ ટેનિસ એ બીજી સૌથી વધુ લોકપ્રિય રમત છે. રોમાનિયા ત્રણ વખત ડેવિસ કપની ફાઈનલમાં પહોંચ્યુ હતુ (1969, 1971, 1972). ટેનિસ ખેલાડી ઈલી નાસ્ટેસ અનેક ગ્રાન્ડ સ્લેમ ટાઈટલ અને ડઝન જેટલી ટુર્નામેન્ટ જીત્યા હતા અને એટીપી(ATP) દ્વારા 1973થી 1974 દરમિયાન પ્રથમ ક્રમના ખેલાડી તરીકે માન મેળવનાર પ્રથમ હતા. 1993થી દરેક પાનખરમાં બુકારેસ્ટ ખાતે રોમાનિયન ઓપન યોજાય છે.
લોકપ્રિય ટીમ રમતો રગ્બી યુનિયન (નેશનલ રગ્બી ટીમે દરેક રગ્બી વર્લ્ડ કપમાં ભાગ લીધો છે), બાસ્કેટબોલ અને હેન્ડબોલ છે. કેટલીક લોકપ્રિય વ્યક્તિગત રમતો છે: એથલેટિક્સ, ચેસ, સ્પોર્ટ ડાન્સ અને માર્શલ આર્ટ્સ તથા અન્ય લડાઈની રમતો.
રોમાનિયન જીમ્નાસ્ટિક્સે ઘણી મોટી સંખ્યામાં સફળતા મેળવી હતી – આ સફળતાઓ માટે દેશ દુનિયાભરમાં જાણીતો બન્યો હતો. 1976 ઉનાળુ ઓલિમ્પિક્સમાં જિમનેસ્ટ નાદિયા કોમેનેસી દસમાંથી દસનો આંક મેળવનાર પ્રથમ ખેલાડી બની હતી. તેણીએ માત્ર પંદર વર્ષની ઉંમરે ત્રણ ગોલ્ડ મેડલ, એક સિલ્વર અને એક બ્રોન્ઝ મેળવ્યો હતો. 1980 ઉનાળુ ઓલિમ્પિક્સમાં તેની સફળતા ચાલુ રહી અને બે ગોલ્ડ તથા એક સિલ્વર મેડલ જીત્યા હતા.
રોમાનિયા પ્રથમ વખત 1900માં ઓલિમ્પિક રમતોમાં જોડાયુ હતુ અને 24માંથી 18 રમતોમાં ભાગ લીધો હતો. આટલા વર્ષોમાં કુલ 283 મેડલ અને તેમાંથી 82 ગોલ્ડ મેડલ સાથે ઉનાળુ ઓલિમ્પિક રમતોમાં વધારે સફળતા મેળવનાર દેશોમાં રોમાનિયાનો સમાવેશ થાય છે (એકંદરે 15મુ). શિયાળુ રમતોમાં ઓછુ રોકાણ થયું છે અને આ કારણથી શિયાળુ ઓલિમ્પિક રમતોમાં રોમાનિયાના ખેલાડીઓએ માત્ર એક જ બ્રોન્ઝ મેડલ મેળવ્યો છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:યુરોપ શ્રેણી:દેશ
જેઠ વદ ૯
જેઠ વદ ૯ને ગુજરાતીમાં જેઠ વદ નોમ કે જેઠ વદ નવમી કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના આઠમા મહિનાનો ચોવીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના ત્રીજા મહિનાનો ચોવીસમો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
વસણ (તા.તિલકવાડા)
વસણ (તા.તિલકવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના તિલકવાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. વસણ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન જેવી વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:તિલકવાડા તાલુકો
કાનપુરા (સીણાજ)
કાનપુરા (સીણાજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાનપુરા (સીણાજ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માંડલ તાલુકો
ગોજારિયા (તા. કવાંટ)
ગોજારિયા (તા.કવાંટ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કવાંટ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોજારિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રામાપલાસાડી
રામાપલાસડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ  ભાગમાં આવેલા  નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રામાપલાસડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગોજારિયા (તા. કવાંટ)
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. આ ગામ ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
રામાપલાસાડી
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
દાબખલ
દાબખલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. દાબખલ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
ચોખવાડા (તા. ઉમરપાડા)
ચોખવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તાલુકાનું  ગામ છે. ચોખવાડા ગામના લોકોના મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું ડુંગરાળ ભૂપૃષ્ઠ ધરાવતું ગામ છે. અહીં મુખ્યત્વે વસાવા, તેમ જ ગામિત જેવા આદિવાસી જાતિના લોકો રહે છે. ગામના લોકો ડાંગર, જુવાર, વરાઇ,ઘઉં,નાગલી વગેરે ધાન્યોની ખેતી કરે છે. ગામના કેટલાક લોકો જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી લાકડા સિવાયની વસ્તુઓ(ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) મેળવી તેના વડે પણ જીવન ગુજારે છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:ઉમરપાડા તાલુકો
ચાતરપુરા (તા. વાવ)
ચાતરપુરા (તા. વાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાતરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાવ તાલુકો
ચોટીલ (તા. વાવ)
ચોટીલ (તા. વાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચોટીલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાવ તાલુકો
નારપુરા
નારપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા આંકલાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નારપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:આંકલાવ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
અવિનાશ વ્યાસ
અવિનાશ અનંતરાય વ્યાસ ભારતીય સંગીત નિર્દેશક, ગીતકાર અને ગુજરાતી સિનેમાના ગાયક હતા જેમણે ૧૯૦ કરતાં વધુ ગુજરાતી ચલચિત્રોમાં સંગીત આપ્યું હતું. તેમણે ૨૫ વખત શ્રેષ્ઠ ગીતકાર અને શ્રેષ્ઠ સંગીત માટે ગુજરાત રાજ્ય ફિલ્મ પુરસ્કાર મેળવ્યો હતો. તેમને ભારત સરકાર તરફથી ૧૯૭૦માં ચોથો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર પદ્મશ્રી અર્પણ થયો હતો.
જીવન
અવિનાશ વ્યાસનો જન્મ ગુજરાતમાં ૨૧ જુલાઇ ૧૯૧૨ના રોજ થયો હતો. તેમણે તેમની પ્રારંભિક સંગીત તાલીમ ઉસ્તાદ અલ્લાઉદિન ખાન પાસે લીધી હતી. તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત HMV સાથે યંગ ઇન્ડિયા હેઠળ થઇ હતી જ્યાં અવિનાશ વ્યાસે તેમની પ્રથમ ગ્રામોફોન રેકર્ડ ૧૯૪૦માં બહાર પાડી હતી અને ચલચિત્ર ઉદ્યોગમાં ગુજરાતી ચલચિત્ર મહાસતી અનસુયા સાથે ૧૯૪૩માં પ્રખ્યાત સંગીતકાર ઉસ્તાદ અલ્લા રખાં સાથે બેલડી બનાવીને કરી હતી. તેના પછીના વર્ષે તેમના બે ચલચિત્રો કૃષ્ણ ભક્ત બોદાણા અને લહેરી બદમાશ સફળ ન રહ્યા હતા. તેમનું પ્રથમ મોટું સફળ ચલચિત્ર ૧૯૪૮માં ગુણસુંદરી હતું, જે ગુજરાતી અને હિંદી બંને ભાષામાં દ્વિભાષી ચલચિત્ર હતું.
તેમણે ૧૯૦ હિંદી અને ગુજરાતી ચલચિત્રો માટે ૧૨૦૦ ગીતોને સંગીતબદ્ધ કર્યા હતા, તેમને સંગીત આપેલા કુલ ગીતોની સંખ્યા ૧૦,૦૦૦ જેટલી છે. તેમણે તેમના સમયના મોટાભાગના મુખ્ય ગીતકારો જેવા કે લતા મંગેશકર, મુકેશ, આશા ભોંસલે, મોહમ્મદ રફી, મન્ના ડે, ઉષા મંગેશકર, ગીતા દત્ત, સમુમન કલ્યાણપુર, મુકેશ, હેમંત કુમાર, તલત મહેમૂદ, કિશોર કુમાર, મહેન્દ્ર કપૂર અને ઉષા મંગેશકર સાથે કામ કર્યું હતું. તેમણે કમાર જલાલાબાદી, ઇન્દિવર, ભરત વ્યાસ અને રાજા મહેંદી અલી ખાન જેવા ગીતકારો સાથે બેલડી બનાવીને ગીતો લખ્યા હતા. ગીતા દત્ત તેમના માનીતા ગીતકાર હતા અને તેણીએ બંગાળી હોવા છતાં ગુજરાતી ચલચિત્રોમાં વધુ ગીતો ગાયા હતા.
અવિનાશ વ્યાસે ગીત, ગઝલ અને ગરબા જેવા વિવિધ સાહિત્યપ્રકારોમાં અનેક કૃતિઓ રચી છે, પણ તેઓ તેમણે લખેલ ગરબા માટે સૌથી વધુ પ્રસિદ્ધ છે. તેમના ગરબાઓમાં છલકતો અંબાજી માટેનો ભક્તિભાવ તેની અભિવ્યક્તિ માટે અજોડ ગણાય છે. પોતે પુરુષ હોવા છતાં પુત્રીહૃદયથી ગરબા લખવા એ તેમની ખાસીયત હતી, જે તેમના મોટાભાગના ગરબાઓમાં દેખાય છે.
અવિનાશ વ્યાસ પોતાની કૃતિઓ જાતે જ સ્વરબદ્ધ કરતા હતા. તેમની રચનાઓ જેટલી કાવ્યમય હતી તેટલી જ સુરીલી પણ હતી. સુગમ સંગીત ઉપરાંત તેમણે ગુજરાતી ચલચિત્રોમાં પણ સંગીત આપ્યું છે. કવિ પ્રદીપજીના ખૂબ પ્રખ્યાત ગીત "પીંજરે કે પંછી રે, તેરા દર્દ ના જાને કોઇ" ને તેમણે સ્વરબ્દ્ધ કરેલુ. તેમને કનૈયાલાલ મુનશી એ ભારતીય વિદ્યા ભવન ના સંગીત વિભાગના અધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્ત કર્યા હતા.
તેમને વાર્ષિક ગુજરાત રાજ્ય ફિલ્મ પુરસ્કાર ૨૫ વખત શ્રેષ્ઠ ગીતકાર અને શ્રેષ્ઠ સંગીત માટે મળ્યા હતા, જે એક કિર્તીમાન છે. ગુજરાત રાજ્ય સંગીત નૃત્ય અકાદમીએ તેમને "ગૌરવ પુરસ્કાર" એનાયત કર્યો હતો અને ૧૯૭૦માં ભારત સરકાર દ્વારા તેમને પદ્મ શ્રી પુરસ્કાર એનાયત થયો હતો. તેમની કેટલીક યાદગાર રચનાઓ ૨૯ માર્ચ ૨૦૧૨ના રોજ સંગ્રહ તરીકે અવિનાશ વ્યાસ - અ મ્યુઝિકલ જર્ની તરીકે બહાર પડ્યું હતું. તેમનું અવસાન ૨૦ ઓગસ્ટ ૧૯૮૪ના રોજ ૭૨ વર્ષની ઉંમરે, તેમના છેલ્લા ચલચિત્ર ભક્ત ગોરા કુંભારની રજૂઆતના ત્રણ વર્ષ પછી થયું હતું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:સંગીતકાર શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૧૨માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૮૪માં મૃત્યુ
સમાંતર કમ્પ્યુટિંગ
સમાંતર કમ્પ્યુટર્સને હાર્ડવેર જે સ્તરે પેરલલિઝમને ટેકો આપે તે મુજબ સામાન્ય રીતે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે- જેમાં એક મશીનમાં મલ્ટીપલ પ્રોસેસિંગ તત્વો ધરાવતા મલ્ટી-કોર અને મલ્ટિ-પ્રોસેસર કમ્પ્યુટર્સને ટેકો મળે છે જ્યારે ક્લસ્ટર્સ, એમપીપી (MPP) અને ગ્રીડ સમાન ટાસ્ક પર કામ કરવા માટે મલ્ટિપલ કમ્પ્યુટર્સનો ઉપયોગ કરે છે. ચોક્કસ કામની ઝડપ વધારવા માટે ઘણી વાર પરંપરાગત પ્રોસેસર્સ સાથે વિશેષ સમાંતર કમ્પ્યુટિંગ આર્કિટેક્ચરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
સિક્વન્સિયલ પ્રોગ્રામ્સની સરખામણીમાં સમાંતર કમ્પ્યુટિંગ પ્રોગ્રામ્સને લખવાનું વધુ મુશ્કેલ હોય છે કારણ કે સમાંતર હોવાના કારણે સંભવિત સોફ્ટવેર બગ્સના નવા વર્ગ રજૂ થાય છે જેમાંથી રેસની સ્થિતિ સૌથી વધુ સામાન્ય છે. સંદેશાવ્યવહાર અને વિવિધ સબટાસ્ક વચ્ચે સિન્ક્રોનાઇઝેશન સારા પ્રોગ્રામ કામગીરી માટે સૌથી મોટા પડકારો પૈકી એક છે.
સમાંતર પ્રક્રિયાના પરિણામે પ્રોગ્રામમાં ગતિમાં વધારો એમડલના નિયમ તરીકે ઓળખાય છે.
પૃષ્ઠભૂમિ
પરંપરાગત રીતે કમ્પ્યુટર સોફ્ટવેર શ્રેણીબદ્ધ પરિકલન માટે લખવામાં આવેલ હોય છે. કૂટપ્રશ્નોના ઉકેલ માટે એક એલ્ગોરિધમ રચવામાં આવે છે અને સૂચનાઓના શ્રેણીબદ્ધ પ્રવાહ તરીકે લાગુ પાડવામાં આવે છે. આ સૂચનાઓ એક કમ્પ્યુટરના સેન્ટ્રલ પ્રોસેસિંગ યુનિટ પર અમલી કરવામાં આવે છે. એક સમયે માત્ર એક સૂચનાનું પાલન થાય છે. તે સમાપ્ત થયા બાદ બીજી સૂચના પર કામ થાય છે.
બીજી તરફ સમાંતર કમ્પ્યુટિંગમાં કૂટપ્રશ્નના ઉકેલ માટે એકથી વધુ પ્રોસેસિંગ ઘટકોનો એક સાથે ઉપયોગ થાય છે. તેમાં કૂટપ્રશ્નને અનેક સ્વતંત્ર ભાગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે જેથી દરેક પ્રોસેસિંગ ઘટક બીજાની સાથે એક સાથે પોતાના ભાગના એલ્ગોરિધમનો અમલ કરી શકે. પ્રોસેસિંગ ઘટકો વિવિધતા ધરાવતા હોઇ શકે અને તેમાં અનેકવિધ પ્રોસેસર્સ, વિવિધ નેટવર્ક્ડ કમ્પ્યુટર્સ, સ્પેશિયલાઇઝ્ડ હાર્ડવેર સાથેના સ્રોતો અથવા ઉપરના કોઇ પણના સંયોજનનો સમાવેશ થઈ શકે.
1980ના દાયકાના મધ્યથી 2004 સુધી કમ્પ્યુટરની કામગીરીમાં સુધારા માટે ફ્રિકવન્સી સ્કેલિંગ પ્રભાવક કારણ હતું. પ્રોગ્રામનો રનટાઇમ સૂચનાઓની સંખ્યાના પ્રતિ સૂચના સરેરાશ સમય સાથેના ગુણાકારની સમાન હોય છે. બાકીના બધાને અચળ રાખવાથી અને ક્લોક આવૃત્તિ વધારવાથી સૂચનાના અમલીકરણ માટેનો સરેરાશ સમય ઘટે છે. આમ આવૃત્તિમાં વધારો તમામ કમ્પ્યુટેશન બાઉન્ડેડ પ્રોગ્રામ્સ માટે રનટાઇમમાં ઘટાડો કરે છે.
જોકે, ચીપ દ્વારા શક્તિનો વપરાશ P = C × V2 × F સમીકરણને અનુસરે છે જ્યાં પી (P) એટલે પાવર (શક્તિ), સી (C) એટલે પ્રતિ ક્લોક ચક્રમાં સ્વીચ થતી કેપેસિટન્સ (જેના ઇનપુટમાં ફેરફાર થયો છે તે ટ્રાન્ઝિસ્ટર્સની સંખ્યાના પ્રમાણમાં), વી (V) એટલે વોલ્ટેજ અને એફ (F) એટલે પ્રોસેસર ફ્રિકવન્સી (પ્રતિ સેકન્ડ ચક્ર) છે. આવૃત્તિમાં વધારો કરવાથી પ્રોસેસરમાં ઉપયોગમાં લેવાતી શક્તિના પ્રમાણમાં વધારો થાય છે. પ્રોસેસિંગ શક્તિની ખપતમાં વધારાથી ઇન્ટેલે મે 2004માં તેના તેજસ અને જેહોક પ્રોસેસરને અંતે રદ કરવામાં આવ્યા હતા જેને સામાન્ય રીતે પ્રભાવક કમ્પ્યુટર આર્કિટેક્ચર ફેરફારમાં ફ્રિકવન્સી સ્કેલિંગના અંત તરીકે ટાંકવામાં આવે છે.
મૂરેનો નિયમ પ્રયોગાત્મક નિરિક્ષણ છે કે માઇક્રોપ્રોસેસરમાં ટ્રાન્ઝિસ્ટર ઘનતા દર 18થી 24 મહિને બમણી થાય છે. શક્તિના વપરાશના મુદ્દા અને તેના છેડા વિશે વારંવાર આગાહીઓ હોવા છતાં મૂરેનો નિયમ હજુ અમલમાં છે. ફ્રિકવન્સી સ્કેલિંગના અંત સાથે આ વધારાના ટ્રાન્ઝિસ્ટર્સ (જેનો ઉપયોગ ફ્રિકવન્સી સ્કેલિંગ માટે થતો નથી)નો ઉપયોગ સમાંતર કમ્પ્યુટિંગ માટે વધારાના હાર્ડવેરના ઉમેરા માટે થઈ શકે છે.
એમડલનો નિયમ અને ગુસ્ટેફ્સનનો નિયમ
શ્રેષ્ઠ રીતે જોવામાં આવે તો સમાંતર પ્રક્રિયાના કારણે ગતિમાં વધારો એક નિશ્ચિત ગુણાંકમાં જોવા મળશે જેમાં પ્રોસેસિંગ કરતા ઘટકોની સંખ્યા બમણી કરવાથી રનટાઇમ અડધો થશે અને તેને ફરી એક વાર બમણાં કરવાથી ફરી તેના રનટાઇમમાં ઘટાડો થશે. કે બહુ ઓછા સમાંતર એલ્ગોરિધમ્સ મહત્તમ સ્પીડ અપ પ્રાપ્ત કરે છે. તેમાંથી મોટા ભાગના નાની સંખ્યામાં પ્રોસેસિંગ ભાગો માટે લગભગ લિનીયર સ્પીડ અપ ધરાવે છે. જેનાથી મોટી સંખ્યામાં પ્રોસેસિંગ ઘટકો માટે અચળ મૂલ્યમાં રૂપાંતરિત થાય છે.
સમાંતર કમ્પ્યુટિંગ પ્લેટફોર્મ પર સંભવિત સ્પીડ-અપ એમડલના નિયમ પર આધારિત હોય છે જે અસલમાં 1960ના દાયકામાં જીન એમડલ દ્વારા રચવામાં આવ્યો હતો. તેમાં જણાવાયું છે કે સમાંતર કરી ન શકાય તેવા પ્રોગ્રામના નાના હિસ્સાથી સમાંતર પ્રક્રિયામાંથી સ્પીડ-અપમાં મર્યાદા આવશે. કોઇ મોટી ગાણિતિક કે એન્જિનિયરિંગ કૂટપ્રશ્નમાં દેખીતી રીતે જ કેટલાક સમાંતર કરી શકાય તેવા ભાગ અને કેટલાક સમાંતર ન કરી શકાય તેવા ભાગ (ક્રમિક) હશે. આ સંબંધ નીચેના સમીકરણ દ્વારા સમજાવવામાં આવે છે.
જેમાં S (એસ) પ્રોગ્રામનો સ્પીડ-અપ (અસલ ક્રમિક રનટાઇમના પરિબળ તરીકે) અને P  (પી) સમાંતર કરી શકાય તે હિસ્સો છે. પ્રોગ્રામનો ક્રમિક હિસ્સો જો રનટાઇમના 10% હોય તો આપણે 10×થી વધારે સ્પીડ-અપ મેળવી શકતા નથી, ભલે તેમાં ગમે તેટલા પ્રોસેસર્સ ઉમેરવામાં આવ્યા હોય. તેના કારણે વધારે સમાંતર એક્ઝિક્યુશન એકમ ઉમેરવાની ઉપલી ટોચમર્યાદા લાગુ થાય છે. “ક્રમિક મર્યાદાઓના કારણે ટાસ્કને જ્યારે વિભાજિત કરી ન શકાય ત્યારે વધુ પ્રયાસો લાગુ પાડવાની કોઇ અસર શિડ્યુલ પર થતી નથી. બાળકના જન્મને નવ મહિનાનો સમય લાગે છે, ભલે તે પ્રક્રિયામાં ગમે તેટલી મહિલાઓ સામેલ થાય.”
ગુસ્ટેફ્સનનો નિયમ ગણનનો વધુ એક નિયમ છે, જે એમડલના નિયમ સાથે નિકટતાથી સંકળાયેલ છે. તેને નીચે મુજબ ફોર્મ્યુલામાં ગોઠવી શકાય,
ડિપેન્ડન્સી
સમાંતર એલ્ગોરિધમ્સ લાગુ પાડવામાં ડેટા ડિપેન્ડન્સીની સમજણ મૂળભૂત છે. ડિપેન્ડન્ટ ગણતરીઓ (ક્રિટિકલ પથ તરીકે ઓળખાતી)ની સૌથી લાંબી શ્રૃંખલા કરતા વધુ ઝડપથી કોઇ પ્રોગ્રામ ચાલી શકે નહીં, કારણ કે શ્રૃંખલામાં પૂર્વ ગણતરી પર આધારિત ગણતરીઓ ક્રમ પ્રમાણે લાગુ થવી જોઇએ. જોકે, મોટા ભાગના એલ્ગોરિધમ્સમાં માત્ર ડિપેન્ડન્ટ ગણતરીઓની લાંબી શ્રૃંખલા નથી હોતી, સમાંતરમાં સ્વતંત્ર ગણતરીઓ લાગુ પાડવા માટે સામાન્ય રીતે તક હોય છે.
Pi અને Pj બે પ્રોગ્રામ ફ્રેગમેન્ટ્સ છે. બર્નસ્ટેઇનની શરત જણાવે છે કે ક્યારે આ બે સ્વતંત્ર હોય અને સમાંતર રીતે લાગુ કરી શકાય. P i માટે I iને ઇનપુટ વેરિયેબલ્સ અને O iને આઉટપુટ વેરિયેબલ્સ હોય અને તેવી રીતે P j માટે હોય છે. P i અને P j સ્વતંત્ર હોય છે જો તે નીચેની સ્થિતિને સંતોષી શકે.
પ્રથમ શરતનો ભંગ ફ્લો ડિપેન્ડન્સી રજૂ કરે છે, જે પ્રથમ નિવેદન સાથે સંબંધિત છે જે બીજા નિવેદન દ્વારા સર્જાતા નિવેદનનું પરિણામ રજૂ કરે છે. બીજા નિવેદનમાં એક એન્ટી-ડિપેન્ડન્સી રજૂ થાય છે જ્યારે બીજું નિવેદન (P j) પ્રથમ મંતવ્ય (P i) માટે જરૂરી વેરિયેબલ ઓવરરાઇટ કરશે. ત્રીજી અને અંતિમ શરત એક આઉટપુટ ડિપેન્ડન્સી રજૂ કરે છે. જ્યારે બે નિવેદન એકજ સ્થળ પર લખાય છે ત્યારે અંતિમ પરિણામ તાર્કીક રીતે છેલ્લે લાગુ થયેલા નિવેદનમાંથી મળવું જોઇએ.
નીચેના વિધેય (ફંક્શન) અંગે વિચારણા કરો જે વિવિધ પ્રકારની ડિપેન્ડન્સી દર્શાવે છેઃ
1: ફંકશન ડેપ(a, b) 2: c := a·b 3: d := 2·c 4: એન્ડ ફંક્શન
ડેપ (a, b)માં ઓપરેશન 3ને ઓપરેશન 2 અગાઉ (અથવા સમાંતરમાં) લાગુ કરી શકાય નહીં, કારણ કે ઓપરેશન 3માં ઓપરેશન 2ના પરિણામનો ઉપયોગ થાય છે. તે શરત 1નો ભંગ કરે છે તેથી ફ્લો ડિપેન્ડન્સી રજૂ કરે છે.
1: ફંકશન નોડેપ (a, b) 2: c := a·b 3: d := 2·b 4: e := a+b 5: એન્ડ ફંક્શન
આ ઉદાહરણમાં સૂચનાઓ વચ્ચે કોઇ ડિપેન્ડન્સી નથી, તેથી તે તમામ સમાંતર ચાલુ કરી શકાય છે.
બર્નસ્ટેઇનની શરત વિવિધ પ્રક્રિયા વચ્ચે મેમરીની હિસ્સેદારી (શેરિંગ)ની છૂટ આપતી નથી. તેથી એક્સેસ વચ્ચે ક્રમ લાગુ પાડવાની કોઇ પદ્ધતિ આવશ્યક છે, જેમ કે સીમાફોર્સ, અવરોધો (બેરિયર્સ) અથવા અન્ય કોઇ લયબદ્ધ (સિન્ક્રોનાઇઝેશન) પદ્ધતિ.
રેસ શરતો, મ્યુચ્યુઅલ એક્સક્લુઝન, સિન્ક્રોનાઇઝેશન અને સમાંતર ગતિરોધ
સમાંતર પ્રોગ્રામમાં સબટાસ્ક (પેટાકાર્ય)ને ઘણી વાર થ્રેડ્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કેટલાક સમાંતર કમ્પ્યુટર આર્કિટેક્ચર નાના, હળવા વજનના થ્રેડ્સના સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરે છે જે ફાઇબર તરીકે ઓળખાય છે, જ્યારે અન્ય વધુ મોટા વર્ઝન પ્રોસેસ તરીકે ઓળખાય છે. જોકે “થ્રેડ્સ” સામાન્ય રીતે સબટાસ્કના જેનરિક (સામાન્ય) અર્થ તરીકે વાપરવામાં આવે છે. થ્રેડ્સમાં ઘણી વાર કેટલાક વેરિયેબલને અપડેટ કરવાની જરૂર પડશે જેને તેમની વચ્ચે હિસ્સેદારી કરવામાં આવે છે. બે પ્રોગ્રામ્સ વચ્ચેની સૂચના અન્ય ક્રમમાં ગુંથાયેલ હોઇ શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે નીચેના પ્રોગ્રામને ધ્યાનમાં લોઃ
જો સૂચના 1Bને 1A અને 3A વચ્ચે લાગુ પાડવામાં આવે અને જો સૂચના 1A ને 1B અને 3B વચ્ચે લાગુ પાડવામાં આવે તો પ્રોગ્રામ સાચા ડેટા રજૂ કરશે. તેને રેસ કંડિશન (શરત) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પ્રોગ્રામરે મ્યુચ્યુઅલ એક્સક્લુઝન પૂરું પાડવા માટે લોકનો ફરજિયાત ઉપયોગ કરવો પડે. લોક એ પ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજ રચના છે જે એક થ્રેડને વેરિયેબલનું નિયંત્રણ મેળવવા અને જ્યાં સુધી તે વેરિયેબલ ખોલવામાં ન આવે ત્યાં સુધી બીજા થ્રેડને તેને વાંચતા કે લખતા અટકાવે છે. લોક ધરાવતું થ્રેડ તેનું ક્રિટિકલ સેક્સન (પ્રોગ્રામનો હિસ્સો જેમાં કેટલાક વેરિયેબલ માટે સંપૂર્ણ એક્સેસની જરૂર પડે છે) લાગુ પાડવા અને અને તે પૂર્ણ થઇ જાય ત્યારે ડેટાને મુક્ત કરવા માટે સ્વતંત્ર છે. તેથી ખરા પ્રોગ્રામ અમલીકરણની ખાતરી આપવા માટે ઉપરના પ્રોગ્રામને લોકના ઉપયોગ માટે ફરી લખી શકાય છે:
એક થ્રેડ સફળ રીતે વેરિયેબલ Vને લોક કરશે જ્યારે બીજું થ્રેડ લોક્ડ આઉટ થશે. તેથી vને જ્યાં સુધી અનલોક (ખોલવામાં) કરવામાં ન આવે ત્યાં સુધી આગળ નહીં વધી શકે. તેના કારણે પ્રોગ્રામ યોગ્ય રીતે લાગુ થવાની ખાતરી મળે છે. યોગ્ય પ્રોગ્રામ અમલીકરણ માટે લોક જરૂરી છે, પરંતુ તેનાથી પ્રોગ્રામની ઝડપમાં ઘણો ઘટાડો થઇ શકે છે.
ઘણા સમાંતર પ્રોગ્રામમાં સબટાસ્ક સિન્ક્રોનાઇઝેશનમાં કામ કરે તેવી જરૂરિયાત પેદા થાય છે. તેના માટે બેરિયરનો ઉપયોગ કરવો પડે છે. બેરિયર સામાન્ય રીતે સોફ્ટવેર લોકનો ઉપયોગ કરીને લાગુ કરવામાં આવે છે. લોક ફ્રી અને વેઇટ ફ્રી એલ્ગોરિધમ્સ તરીકે ઓળખાતો એલ્ગોરિધમ્સનો એક પ્રકાર સંયુક્ત રીતે લોક્સ અને વેરિયેબલ્સનો ઉપયોગ ટાળે છે. જોકે, આ વલણ સામાન્ય રીતે લાગુ પાડવું મુશ્કેલ છે અને યોગ્ય રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવેલા ડેટા માળખાની જરૂર પડે છે.
તમામ સમાંતર પ્રક્રિયાથી ગતિમાં વધારો થતો નથી. સામાન્ય રીતે એક કામ વધુને વધુ થ્રેડમાં વિભાજિત કરવામાં આવે ત્યારે આ થ્રેડ તેમના સમયનો વધુને વધુ હિસ્સો એક બીજા સાથે સંપર્ક સાધવામાં ખર્ચે છે. અંતે કમ્યુનિકેશનને ઓવરહેડ કૂટપ્રશ્ન ઉકેલવા માટે ખર્ચાયેલા સમય પર પ્રભાવિત થાય છે અને વધુ સમાંતરણથી (જેમાં કામના બોજને વધુને વધુ થ્રેડમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે) કામ પૂર્ણ કરવા માટે લાગતો સમય ઘટવાના બદલે વધે છે. તેને સમાંતર સ્લોડાઉન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ફાઇન-ગ્રેઇન્ડ, કોઅર્સ ગ્રેઇન્ડ અને એમ્બેરેસિંગ પેરલલિઝમ
એપ્લિકેશન્સને ઘણી વાર તેમના સબટાસ્ક (પેટાકાર્ય)ને સિન્ક્રોનાઇઝ કરવાની જરૂર પડે છે અથવા એક બીજા સાથે કોમ્યુનિકેટ થાય છે તેના આધારે વિભાજિત કરવામાં આવે છે. કોઇ એપ્લિકેશનમાં સબટાસ્કે દર સેકન્ડે અનેક વાર કોમ્યુનિકેટ કરવાનું હોય તો તે ફાઇન-ગ્રેઇન્ડ સમાંતરણ રજૂ કરે છે, જો તે દર સેકન્ડે અનેક વાર કોમ્યુનિકેટ ન કરે તો તે કોઅર્સ-ગ્રેઇન્ડ સમાંતરણ રજૂ કરે છે અને ભાગ્યે જ કોમ્યુનિકેટ કરે અથવા ક્યારેય કોમ્યુનિકેટ ન કરે તો એમ્બેરેસિંગલી સમાંતર હોય છે. એમ્બેરેસિંગ સમાંતર એપ્લિકેશન્સને સમાંતરમાં સૌથી સરળ માનવામાં આવે છે.
સાતત્યતાની મોડલ્સ
સમાંતર પ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજ અને સમાંતર કમ્પ્યુટર્સમાં સાતત્યનું મોડલ (મેમરી મોડલ તરીકે પણ ઓળખાય છે) હોવું જરૂરી છે. કમ્પ્યુટર મેમરી પર પ્રક્રિયા કઇ રીતે થાય છે અને કઇ રીતે પરિણામ પેદા થાય છે તેના નિયમ સાતત્યના મોડલ પરથી નક્કી થાય છે.
પ્રથમ સાતત્યસભર મોડેલો પૈકી એક લેસ્લી લેમ્પોર્ટનું ક્રમિક સાતત્ય મોડલ હતું. ક્રમિક સાતત્ય એક સમાંતર પ્રોગ્રામની પ્રોપર્ટી છે જેમાં તેના સમાંતર અમલીકરણથી ક્રમિક પ્રોગ્રામ જેવા જ પરિણામ રજૂ થાય છે. ખાસ કરીને પ્રોગ્રામને ત્યારે ક્રમિક ગણવામાં આવે છે જ્યારે, “… કોઇ અમલીકરણનું પરિણામ સમાન હોય જાણે તમામ પ્રોસેસર્સના પરિણામો સમાન ક્રમિક ક્રમમાં કરવામાં આવ્યા હોય અને દરેક વ્યક્તિગત પ્રોસેસર્સની કામગીરી તેના પ્રોગ્રામમાં જણાવેલા ક્રમમાં જોવા મળે.” સોફ્ટવેર ટ્રાન્સેક્શનલ મેમરી સમાન પ્રકારનું સાતત્ય મોડલ છે. સોફ્ટવેર ટ્રાન્સેક્શનલ મેમરી ડેટાબેઝ થિયરી પાસેથી એટોમિક ટ્રાન્સેક્શનનો વિચાર મેળવે છે અને મેમરી એક્સેસ પર લાગુ પાડે છે.
ગાણિતિક રીતે આ મોડેલોને વિવિધ પદ્ધતિમાં રજૂ કરી શકાય છે. કાર્લ આદમ પેટ્રીના 1962ની ડોક્ટરલ થિસિસમાં રજૂ થયેલ પેટ્રી નેટ્સ સાતત્ય મોડલના નિયમોને કોડ આપવાનો પ્રથમ પ્રયાસ હતો. ત્યાર બાદ તેના પર ડેટાફ્લો થિયરી બની હતી અને ડેટાફ્લો આર્કિટેક્ચરની રચના ડેટાફ્લો થિયરીને લાગુ કરવા માટે થઈ હતી. 1970ના દાયકાના અંતમાં કેલક્યુલસ ઓફ કોમ્યુનિકેટિંગ સિસ્ટમ્સ અને કોમ્યુનિકેટિંગ સિક્વન્શિયલ પ્રોસેસ જેવી પ્રોસેસ કેલ્ક્યુલીને ડેવલપ કરવામાં આવ્યા જેથી આંતરીક રીતે ગુંથાયેલા હિસ્સાઓની બનેલી સિસ્ટમમાં બીજગણિતીય તર્ક આપી શકાય. પ્રોસેસ કેલ્ક્યુલસ પરિવારના તાજેતરના ઉમેરા જેમ કે π-કેલ્ક્યુલસથી ડાયનેમિક ટોપોલોજિસ અંગે તર્કની ક્ષમતામાં વધારો કર્યો છે. લેમ્પોર્ટ્સના TLA+ જેવા લોજિક્સ (તર્ક) અને ટ્રેસિસ અને એક્ટર ઇવન્ટ ડાયાગ્રામ જેવા ગાણિતક મોડેલને પણ સમાંતર સિસ્ટમની વર્તણૂક રજૂ કરવા માટે વિકસાવાયેલ છે.
ફ્લાઇનનું વર્ગીકરણ વિજ્ઞાન
માઇકલ જે. ફ્લાઇને સમાંતર (અને ક્રમિક) કમ્પ્યુટર્સ અને પ્રોગ્રામ્સ માટે સૌથી પ્રથમ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ પૈકી એક વિકસાવી હતી જે હવે ફ્લાઇનની ટેક્સોનોમી તરીકે ઓળખાય છે. ફ્લાઇને પ્રોગ્રામ્સ અને કમ્પ્યુટર્સને તેઓ સૂચનાના સિંગલ સેટ કે અનેકવિધ સેટથી સંચાલિત થાય છે અને તે સૂચનામાં ડેટાના એક સેટનો ઉપયોગ કરતા હતા કે અનેકવિધ સેટનો ઉપયોગ થતો હતો તેના આધારે વર્ગીકૃત કર્યા હતા.
સિંગલ ઇન્સ્ટ્રક્શન સિંગલ ડેટા (એસઆઇએસડી (SISD)) વર્ગીકરણ એક સંપૂર્ણ ક્રમિક પ્રોગ્રામની સમકક્ષ છે. સિંગલ ઇન્સ્ટ્રક્શન મલ્ટિપલ ડેટા (એસઆઇએમડી (SIMD) વર્ગીકરણ સમાન કાર્યવાહી મોટા ડેટા સેટ પર વારંવાર કરવાની સમકક્ષ છે. તે સામાન્ય રીતે સિગ્નલ પ્રોસેસિંગ એપ્લિકેશન્સમાં થાય છે. મલ્ટિપલ ઇન્સ્ટ્રક્શન સિંગલ ડેટા (એમઆઇએસડી (MISD))નો ઉપયોગ વર્ગીકરણ માટે ભાગ્યે જ કરવામાં આવે છે. તેનો ઉકેલ લાવવા માટે કમ્પ્યુટર આર્કિટેક્ચરનો વિકાસ કરવામાં આવ્યો હતો, (જેમ કે સિસ્ટોલિક સંગ્રહ), પરંતુ આ વર્ગમાં બંધ બેસી શકે તેવા બહુ ઓછા એપ્લિકેશન્સ તૈયાર થયા હતા. મલ્ટિપલ ઇન્સ્ટ્રક્શન મલ્ટિપલ ડેટા (એમઆઇએમડી (MIMD)) પ્રોગ્રામ સમાંતર પ્રોગ્રામ્સનો સૌથી સામાન્ય પ્રકાર છે.
ડેવિડ એ. પેટર્સન અને જોન એલ. હેનેસીના જણાવ્યા પ્રમાણે, “અલબત્ત, કેટલાક મશીન આ કેટેગરીના મિશ્રણ હોય છે, પરંતુ આ મોડલ ટકી રહ્યું છે કારણ કે તે સરળ છે, સમજવામાં સહેલું છે અને બહુ સારો પ્રાથમિક અંદાજ આપે છે. તે કદાચ તેની સમજણપાત્રતાના કારણે સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતી સ્કીમ છે.”
બિટ-લેવલ સમાંતરણ
1970ના દાયકાથી વેરી લાર્જ સ્કેલ ઇન્ટીગ્રેશન (વીએલએસઆઇ (VLSI)) કમ્પ્યુટર ચિપ ફેબ્રિકેશન ટેકનોલોજીના આગમનથી લગભગ 1986 સુધી કમ્પ્યુટર આર્કિટેક્ચરમાં ઝડપ વધારવા માટે તેની કમ્પ્યુટર વર્ડ સાઇઝ- પ્રોસેસર દરેક ચક્રમાં જે માહિતી પર કામ કરી શકે છે તેનું પ્રમાણ –બમણું કરવામાં આવતું હતું. વર્ડ સાઇઝ વધારવાથી પ્રોસેસરે શબ્દની લંબાઇથી વધુ મોટું કદ ધરાવતા વેરિયેબલ્સ પર કામગીરી લાગુ કરવા જે સૂચનાઓનું પાલન કરવું પડે છે તેમાં ઘટાડો થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે 8 બિટ પ્રોસેસરે બે 16 બિટના ઇન્ટીગર્સ ઉમેરવા પડે છે ત્યારે પ્રોસેસરે સૌથી પહેલા દરેક ઇન્ટીગરમાંથી સ્ટાન્ડર્ડ ઉમેરાની સૂચનાનું પાલન કરીને 8 નીચા ક્રમના બિટ્સ ઉમેરવા પડે છે, ત્યાર બાદ 8 ઊંચા ક્રમના બિટ્સને એડ-વિથ-કેરી સૂચના સાથે અને કેરી બિટને નીચેના ક્રમના ઉમેરા સાથે ઉમેરવા પડે છે. આ રીતે 8-બિટ પ્રોસેસર માટે એક કામગીરી પૂર્ણ કરવા માટે બે સૂચનાઓની જરૂર પડે છે જેમાં 16 બિટ પ્રોસેસર સિંગલ સૂચના સાથે કામગીરી પૂરી કરવા માટે સક્ષમ હશે.
ઐતિહાસિક રીતે 4- બિટ માઇક્રોપ્રોસેસર્સની જગ્યાએ 8- બિટના, ત્યાર બાદ 16-બિટના અને ત્યાર પછી 32-બિટના માઇક્રોપ્રોસેસર્સ આવ્યા હતા. 32 બિટના પ્રોસેસર્સના આગમન સાથે આ ટ્રેન્ડનો સામાન્ય રીતે અંત આવ્યો હતો, જે બે દાયકાથી સામાન્ય હેતુના કમ્પ્યુટિંગમાં ધોરણ હતું. તાજેતરમાં (2003-2004)માં x86-64 આર્કિટેક્ચરના આગમન બાદ 64- બિટ પ્રોસેસર્સ સામાન્ય બન્યા છે.
સૂચના-સ્તર સમાંતરણ
કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ હકીકતમાં સૂચનાઓની એક શૃંખલા છે જે પ્રોસેસર દ્વારા લાગુ થાય છે. આ સૂચનાઓને પુનઃક્રમાંકિત કરી શકાય છે અને જૂથમાં જોડી શકાય છે જેને ત્યાર બાદ પ્રોગ્રામના પરિણામમાં ફેરફાર કર્યા વગર સમાંતર રીતે લાગુ કરી શકાય છે. તેને સૂચના-સ્તરના સમાંતરણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. સૂચના-સ્તર સમાંતરણની પ્રગતિએ 1980ના દાયકાથી 1990ના દાયકાના મધ્ય સુધી કમ્પ્યુટર આર્કિટેક્ચર પર પોતાનો પ્રભુત્વ જમાવ્યું હતું.
આધુનિક પ્રોસેસર્સમાં બહુ-તબક્કાની સૂચના પાઇપલાઇન્સ હોય છે. પાઇપલાઇનમાં દરેક તબક્કો જે તે તબક્કાની સૂચના પર પ્રોસેસરની વિવિધ કામગીરી સાથે સંબંધિત હોય છે, એન (N) - તબક્કાની પાઇપલાઇન ધરાવતો પ્રોસેસર એન (N) વિવિધ સૂચનાઓ હોય છે જે પૂર્ણ થવાના વિવિધ તબક્કામાં હોય છે. પાઇપલાઇન પ્રોસેસરનો કેનોનિકલ ઉદાહરણ આરઆઇએસસી (RISC) પ્રોસેસર છે જેમાં પાંચ તબક્કા, સૂચના ફેચ, ડિકોડ, એક્ઝિક્યુટ, મેમરી એક્સેસ અને રાઇટ બેક હોય છે. પેન્ટિયમ 4 પ્રોસેસરમાં 35-તબક્કાની પાઇપલાઇન હતી.
પાઇપલાઇનિંગમાં સૂચના-સ્તરના સમાંતરણના ઉમેરા ઉપરાંત અમુક પ્રોસેસર્સ એક સમયે એકથી વધુ સૂચના આપી શકે છે. તેને સુપરસ્કેલર પ્રોસેસર્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. સૂચનાઓ વચ્ચે ડેટા ડિપેન્ડન્સી ન હોય તો તેને એક જૂથમાં ગોઠવી શકાય છે. સ્કોરબોર્ડિંગ અને ટોમાસુલો એલ્ગોરિધમ (જે સ્કોરબોર્ડિંગ જેવું જ છે, પરંતુ રજિસ્ટર પુનઃનામકરણનો ઉપયોગ કરે છે) એ ક્રમ સિવાયના અમલીકરણ અને સૂચના સ્તરના સમાંતરણની બે સૌથી સામાન્ય તકનીક છે.
ડેટા સમાંતરણ
ડેટા સમાંતરણ પ્રોગ્રામ લૂપ્સમાં વારસામાં મળતું સમાંતરણ છે જે ડેટાને વિવિધ કમ્પ્યુટિંગ નોડ્સ પર સમાંતર પ્રોસેસ થવા માટે વિતરિત કરે છે. “સમાંતરણ લૂપ્સમાં ઘણી વાર સમાન (એક સરખા હોય તે જરૂરી નથી) કામગીરીનો ક્રમ રચાય છે અથવા મોટા ડેટા માળખાના તત્વો પર કામગીરી થાય છે.” ઘણા વૈજ્ઞાનિક અને એન્જિનિયરિંગ એપ્લિકેશન્સ ડેટા સમાંતરણ રજૂ કરે છે.
લૂપ વાહક ડિપેન્ડન્સી એ એક કે વધારે પૂર્વ ઇટરેશન પર લૂપ ઇટરેશનનો આધાર છે. લૂપ વાહક ડિપેન્ડન્સી લૂપ્સના સમાંતરણને અટકાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે નીચેના સ્યુડોકોડનો વિચાર કરો જે પ્રથમ કેટલાક ફિબોનાકી નંબર્સની ગણતરી કરે છે.
આ લૂપને સમાંતર કરી શકાતી નથી કારણ કે સીયુઆર (CUR) પોતાના પર (PREV2) અને PREV1 પર આધારિત છે. જે દરેક લૂપ ઇટરેશન પર ગણવામાં આવે છે. દરેક ઇટરેશન અગાઉના પરિણામ પર આધારિત હોય છે તેથી તેને સમાંતર કરી શકાતું નથી. કૂટપ્રશ્નનું કદ મોટું થાય છે તેમ ઉપલબ્ધ ડેટા સમાંતરનું પ્રમાણ પણ વધતું જાય છે.
મેમરી અને કમ્યુનિકેશન
સમાંતર કમ્પ્યુટરમાં મુખ્ય મેમરી શેર્ડ મેમરી (સિંગલ એડ્રેસ સ્પેસમાં તમામ પ્રોસેસિંગ ઘટકો સાથે હિસ્સેદારી) અથવા ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ મેમરી (જેમાં દરેક પ્રોસેસિંગ ઘટકનો પોતાનો સ્થાનિક એડ્રેસ સ્પેસ હોય છે) હોય છે. ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ મેમરી એ હકીકત દર્શાવે છે કે મેમરી તાર્કિક રીતે વિતરીત થઇ છે, પરંતુ ઘણી વાર દર્શાવે છે કે તેને ભૌતિક રીતે પણ વિતરીત કરવામાં આવી છે. ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ શેર્ડ મેમરી અને મેમરી વર્ચ્યુલાઇઝેશન બે વલણને સંયુક્ત સ્વરૂપ આપે છે જેમાં પ્રોસેસિંગ ઘટકની પોતાની સ્થાનિક મેમરી અને નોન-લોકલ પ્રોસેસર્સ પર મેમરીનું એક્સેસ હોય છે. સ્થાનિક મેમરીને એક્સેસ સામાન્ય રીતે બિન સ્થાનિક મેમરીના એક્સેસ કરતા વધુ ઝડપી હોય છે.
મુખ્ય મેમરીના દરેક તત્વને જેમાં સમાન લેટન્સી અને બેન્ડવિડ્થ સાથે એક્સેસ કરી શકાય તે કમ્પ્યુટર આર્કિટેક્ચરને યુનિફોર્મ મેમરી એક્સેસ (યુએમએ (UMA)) સિસ્ટમ્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે તે શેર્ડ મેમરી સિસ્ટમથી જ પ્રાપ્ત કરી શકાય છે જેમાં મેમરી ભૌતિક રીતે ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ હોતી નથી. આવી પ્રોપર્ટી ન હોય તેવી સિસ્ટમ નોન-યુનિફોર્મ મેમરી એક્સેસ (એનયુએમએ (NUMA)) આર્કિટેક્ચર તરીકે ઓળખાય છે. ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ મેમરી સિસ્ટમમાં નોન-યુનિફોર્મ મેમરી એક્સેસ હોય છે.