cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
વિઠ્ઠલભાઈ પટેલ
રાજકીય કારકીર્દી
વિઠ્ઠલભાઈ બોમ્બે લેજીસ્લેટેવ કાઉન્સીલની બેઠક જીત્યા હતા, જોકે આ કાઉન્સીલ પાસે કોઈ વિશેષ કાર્ય હતું જ નહિ. રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્રતાની લડત, સ્વરાજ્ય કે લોકહિતના કાર્યો આદિમાં વિઠ્ઠલભાઈ કશી મહત્વપૂર્ણ ઉપલબ્ધી ન મેળવી શક્યા પરંતુ તેમની વિનોદી અને બુદ્ધિમાન વકૃત્વ કળા, બ્રિટિશ રાજના અધિકારીઓની ઝાટકણી આદિને કારણે તેમને નામના મળી. ૧૯૧૪ના મુંબઈના "ધ બોમ્બે ડિસ્ટ્રીક્ટ મ્યુનીસીપાલિટી એક્ટ અમેન્ડમેંટ બિલ" અને " ધ ટાઉન પ્લાનીંગ બિલ"માં તેમણે મહત્ત્વનો ભાગ ભજવ્યો. પ્રાથમિક શિક્ષણના મુંબઈ શહેરની બહાર સમગ્ર બોમ્બે પ્રેસીડેંસીમાં લાગુ કરવાના તેમના ૧૯૧૭ના પ્રસ્તાવે તેમને ઘણી નામના મેળવી આપી. ઘણી લાંબી લડત પછી, અમુક સુધારા વધારા સાથે તે બિલ છેવટે પસાર થયું. તેમના ધારા સભ્ય તરીકેના સમગ્ર કાળ દરમ્યાન તેમણે વૈદકીય બાબતને લાગતા ઘણાં ખરડાઓ માટે લડ્યા. ૧૯૧૨માં બોમ્બે મેડિકલ એક્ટમાં ચૂક કરનાર ડૉક્ટરો માટે સજાની જોગવાઈ તેમણે ઉમેરાવી હતી. આ સુધારામાં આયુર્વેદિક ચિકિત્સકો શામેલ ન હતા. ૧૯૨૩માં તેઓ સેન્ટ્રલ લેજીસ્લેટીવ એસેમ્બલીમાં ચુંટાઈ આવ્યા અને ૧૯૨૫માં તેઓ એ એસેમ્બ્લીના પ્રમુખ કે સ્પીકર બન્યા.
એસેમ્બેલીના પ્રમુખ તરીકે તેમણે કાર્ય કરવાની પદ્ધતિઓ અને રીતો પ્રસ્થાપિત કરી. ૧૯૨૮માં તેમણે ભારત સરકારના વ્યવસ્થાપનથી બહાર એસેમ્બેલીની પોતાનું કાર્યાલય સ્થાપ્યું. તેમણે સ્ટેટસ ક્યૂઓ માટેના કાસ્ટિંગ વોટ સિવાયના મુદ્દાઓ પરની ચર્ચા પર પ્રમુખની નિષ્પક્ષતાની નીતિ દાખલ કરી.
છેવટના વર્ષો
૧૯૨૯માં ભારત સરકારના સમર્થકોએ વિઠ્ઠલઞાઈ પટેલને ઈમ્પિરીયલ લેજીસ્લેટીવ એસેમ્બલીના પ્રમુખ પદેથી દૂર કરવા પ્રયત્નો કર્યા. પણ આમૂલ પરિવર્તનશાળી રાષ્ટ્રવાદીઓને ખુશ રાખવા મથતા તે સમયના વાઈસરૉય લૉર્ડ ઈરવીને તે પ્રયત્ન સફળ થવા દીધો નહી. ઈરવીનના આ પ્રયત્નો સફળ રહ્યા નહી. ઈ.સ.૧૯૩૦માં ગાંધીજીએ સવિનય કાનૂન ભંગની ચળવળ શરૂ કરી અને આ ચળવળ સાથે સહાનુભૂતિ ધરાવતા વિઠ્ઠલભાઈ પટેલે લેજીસ્લેટીવ એસેમ્બલીના પ્રમુખ પદેથી રાજીનામું આપ્યું. પૂર્ણ સ્વરાજ ના ઠરાવ પછી તેઓ ફરી કૉંગ્રેસમાં જોડાયા અને તેમને જેલ થઈ. ત્યાં તેમની તબિયત ખરાબ થતાં ૧૯૩૧માં એમને છોડી મૂકવામાં આવ્યા અને તેઓ ઈલાજ માટે યુરોપ ગયા. મીઠાના સત્યાગ્રહ પછી તેઓ ગાંધીજીના આક્રમક આલોચક સુભાષચંદ્ર બોઝના સમર્થક બન્યા. ૧૯૩૩માં બોઝને ઉત્તરપ્રદેશની ભોવાલી સેનેટોરિયમમાંથી ઈલાજ માટે યુરોપના વિયેના જવા મુક્તિ મળી. વિઠ્ઠલભાઈ પણ તે સમયે ઈલાજ માટે વિયેના ગયા હતા. આ બંને નેતાઓની વિચારધારા સમાન હોવાને કારણે બન્ને નેતાઓ એકબીજાની નજીક આવ્યા. તેમને સંયુક્ત નિવેદનમાં જણવ્યું હતું કે, "....રાજનૈતિક નેતા તરીકે ગાંધીજી નિષ્ફળ રહ્યા છે.... અને નેતાગીરિમાં બદલાવની જરૂર છે...." બોઝ અને પટેલ સમગ્ર યુરોપમાં ભંડોળ અને રાજનૈતિક ટેકા માટે સાથે ફર્યા. અન્ય નેતાઓ સહિત તેઓ આયર્લેંડના પ્રમુખ ઈમૉન ડી વલેરા ને મળ્યા. યુરોપમાં બોઝની તબિયત સુધરી પણ વિઠ્ઠલભાઈને તબિયત વધુ ખરાબ બની. તેઓ સુભાષબાબુના નિસ્વાર્થથી પ્રભાવિત થયા હતા અને તેઓ જાણતા હતા કે સુભાષબાબુને કૉંગ્રેસ તરફથી તેમના કાર્યો માટે એક પાઈ પણ મળશે નહિ. આથી તેમણે તેમને ૧,૨૦,૦૦૦ રૂપિયાની મિલકત સુભાષબાબુને તેમના રાજનૈતિક કાર્યો માટે આપી અને ૨ ઑક્ટોબર ૧૯૩૩ના દિવસે સ્વિત્ઝરલૅન્ડના જીનીવામાં અવસાન પામ્યા. તેમની અંત્યેષ્ટી ૧૦ નવેમ્બરના દિવસે મુંબઈમાં કરવામાં આવી, જેમાં ૩ લાખ લોકો હાજર રહ્યા હતા. મહાત્મા ગાંધી અને સરદાર પટેલ, તે ધન સુભાષબાબુ કોંગ્રેસની રાજનૈતિક કાર્યોમાં ખર્ચે એવી ઈચ્છા હતી. સુભાષબાબુએ તેમ કરવાની ના પાડી અને તેથી મુંબઈની હાઈ કોર્ટમાં દાવો મંડાયો. અંગ્રેજ ન્યાયાધીશો અનુસાર "ભારતના રાજનૈતિક ઉત્થાન" એ ઘણી અસ્પષ્ટ વ્યાખ્યા હતી, અને સુભાષબાબુને તે ધન મળી શક્યું નહિ. આ સમગ્ર કામ ચાલ્યું તે દરમ્યાન સરદાર પટેલ તટસ્થ રહ્યા. પરંતુ નવજીવન પ્રેસ, અમદાવાદ દ્વારા છપાયેલ તેમની જીવન કથામાં તે વીલની અધિકૃતતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવાયો છે.
thumb|ભારતીય ટપાલ ટિકિટ પર વિઠ્ઠલભાઇ પટેલ (૧૯૭૩)
૧૯૭૩ માં (૨૭ સપ્ટેમ્બર) ભારતીય ટપાલ વિભાગ દ્વારા તેમની ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી છે.
ગ્રંથ સૂચિ
શ્રેણી:ભારતીય હિન્દુઓ શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની શ્રેણી:૧૯૩૩માં મૃત્યુ
વિશ્વામિત્ર
ઋગ્વેદના ત્રીજા મંડલના સૂક્તોના કર્તા, અયોધ્યાના સૂર્યવંશી રાજકુટુંબના ઉપાધ્યાય; કાન્યકુબ્જના પુરુવંશી ગાધિ રાજાના પુત્ર ક્ષત્રિય ઋષિ વિશ્વામિત્ર, કૌશિક; ગાધિજ; ગાધિનંદન વગેરે નામોથી પણ ઓળખાય છે. ક્ષત્રિય વંશમાં ઉત્પન્ન થઈ પોતાના તપોબળથી તેણે બ્રાહ્મણત્વ પ્રાપ્ત કર્યું હતું.
ઉત્પત્તિ
તેની ઉત્પત્તિ સંબંધમાં એવું વર્ણન છે કે, ગાધિરાજાની કન્યા સત્યવતી ઋચીક ઋષિને પરણાવી હતી. ગાધિરાજ અને ઋચીકને કાંઈ સંતાન ન થયું. તેથી ઋચીકે યજ્ઞાવશેષ ચરુના બે ભાગ કર્યા. એકની સાથે બ્રાહ્મણ સંતાનનો અને બીજીની સાથે ક્ષત્રિય સંતાનનો આશીર્વાદ હતો. બંને ચરુ ઋચીક ઋષિએ પોતાની સ્ત્રીને આપી બ્રાહ્મણવાળો ચરુ પોતાને ખાવાનું અને બીજો ચરુ ગાધિરાજાની સ્ત્રીને ખાવા આપવાનું કહ્યું. ગાધિરાજાની સ્ત્રીએ વિચાર કર્યો કે કદાચ સત્યવતીનો ચરુ અધિક શ્રેષ્ઠ હશે, કેમકે તેના સ્વામીએ તે તૈયાર કરેલ છે. ઉપરથી તેનો ચરુ પોતે લઈ લીધો અને પોતાનો તેને આપી દીધો. પરિણામે ગાધિરાજની સ્ત્રીને વિશ્વામિત્ર અને સત્યવતીને જમદગ્નિ થયા, જે બ્રાહ્મણ હોવા છતાં ક્ષાત્ર ગુણથી યુક્ત હતા. તેણે ઋચીક ઋષિ પાસે સર્વ વિદ્યાનું શિક્ષણ લીધું હતું. તેણે પ્રજાને પુત્ર પેઠે પાળી હતી. રાજ્યનો વિસ્તાર ઘણો વધાર્યો હતો, દ્રવ્ય ભંડાર ભરપુર હતો. મંત્રીમંડળ વિદ્વાન, નમ્ર અને દીર્ધદષ્ટિવાળું હતું.
કથા
એકવાર આ રાજા(વિશ્વામિત્ર) સૈન્ય સહિત મૃગયા રમવા નીકળ્યો, રસ્તામાં વસિષ્ઠ ઋષિના આશ્રમે ઋષિએ નંદિની કામધેનુની મદદથી રાજાનો સારો સત્કાર કર્યો, છેવટે ઋષિની ના છતાં બળાત્કારે કામધેનું લઈ જવા રાજા તૈયાર થયો, નંદિનીમાંથી અસંખ્ય પુરુષો પ્રગટ થયા, તેણે વિશ્વામિત્રના સર્વ સૈન્યનો નાશ કર્યો ને રાજા લજ્જા પામી પોતાને નગર પાછો આવ્યો. ક્ષત્રિયબળ કરતાં બ્રહ્મતેજનું પરાક્રમ ચડિયાતું છે એમ તેને ખાતરી થવાથી તેણે હજારો વર્ષ તપ કર્યું. તે તપના પ્રભાવથી દેવોએ તેને બ્રહ્મર્ષિ કહ્યા પણ વસિષ્ઠ તો તેને રાજર્ષિ કહીને બોલાવતા. આથી વિશ્વામિત્રે વસિષ્ઠના સો પુત્રોને મરાવી નાખ્યા ને તેને મારી નાખવા તૈયાર થયા. એક રાત્રે વસિષ્ઠના મોઢેથી વિશ્વામિત્રના તપનાં વખાણ સાંભળી, મારવા આવેલ વિશ્વામિત્ર વસિષ્ઠને પગે પડ્યા, જ્યારે તેનું નિરાભિમાન જોયું ત્યારે વસિષ્ઠે વિશ્વામિત્રને બ્રહ્મર્ષિ કહ્યા. ત્યારથી તે બંને વચ્ચે ગાઢ સ્નેહ બંધાયો.
આ પછી મહા તપોબળી વિશ્વામિત્રે સિદ્ધાશ્રમમાં ઘણા યજ્ઞો કર્યા. રાક્ષસોનું જોર બહુ વધી ગયું હતું અને યજ્ઞમાં આવી વિધ્ર કરતા. યજ્ઞના પ્રસંગમાં કોઈને શાપ દેવાય નહિ એવી શાસ્ત્રમર્યાદા હોવાથી વિશ્વામિત્રે દશરથ રાજા પાસેથી રામની માગણી કરી ને રામ લક્ષ્મણ પાસે ઘણા રાક્ષસોનો નાશ કરાવ્યો. વિશ્વામિત્રને ગાલ્લવ નામે પુત્ર હતો અને ગાલ્લવ નામનો એક શિષ્ય પણ હતો. તેને માધવીથી અષ્ટક નામે એક પુત્ર થયો હતો. વિશ્વામિત્રના કુળમાં પોતે સુદ્ધાં તેરે મંત્રદષ્ટા ઋષિ થઈ ગયા છે. વિશ્વામિત્ર પોતે, દેવરાત-શુન:શેપ, મધુચ્છંદ, અધમર્ષણ, અષ્ટક, લોહિત-રોહિત, ભૃતકીલ, માંબુદ્ધિ, દેવશ્રવા, દેવરત, ધનંજય, શિશિર, શાલકાયન. આ સિવાય પણ તેને ઘણા પુત્રો થયા છે: વિશ્વામિત્ર પ્રજાપક્ષી હતા, જે રાજાના રાજ્યમાં પ્રજાને દાદ મળતી ન હોય ને અધિકારીઓ જુલમી હોય તેની સામે પ્રજાપક્ષે થતા ને ભાષણોદ્વારા ટીકા કરી તૂટી પડતા. રાજાઓને સલાહ આપવામાં એ એક મોટા પ્રધાન જેવા હતા. તેમણે ધનુર્વેદ પ્રથમ ક્ષત્રિયોને શીખવ્યો હતો. તેમે ધનુવિદ્યાનો મહાન ગ્રંથ રચ્યો છે. તે વિદ્યામાં તેઓ ઘણા જ પ્રસિદ્ધ થયેલા છે. રાજાઓ એકાંતમાં તેની સલાહ લેતા અને વિશ્વામિત્ર દેશની પ્રજાની દાહ હૈયે ધરી તેમને સુખી કરવાને પ્રયત્ન કરતા. એ પ્રજાપક્ષી બ્રહ્મષિ સપ્તઋષિના રાજ્ય પંચમાં નિમાયા હતા. એ ચાલુ મન્વંતરમાં સપ્તષિમાં ગણાય છે. રાજ્ય જેવી સમૃદ્ધિ અને વૈભવને છોડી બ્રહ્મપદની પ્રાપ્તિમાં અને પ્રજાને સુખી કરવામાં એણે દેહ અર્પણ કર્યો હતો. ક્ષણિક વસ્તુઓ તેમને તુચ્છ હતી. તપ અને મનુષ્યનું કલ્યાણ કરવું એજ તેને પ્રિય હતું. તત્વજ્ઞાન અને ધર્મનીતિનો ઠેકઠેકાણે ઉપદેશ આપતા. એ પોતાના આત્મબળના પરાક્રમથી આર્યાવર્તમાં અમર કીર્તિ રાખી ગયા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહાભારત શ્રેણી:ઋષિઓ
અંબરીશ
મલાવલ્લી હુચે ગૌડા અમરનાથ (અંબરીશ) અથવા '''એમ. એચ. અમરનાથ (અંબરેશ) (કન્નડ: ಅಂಬರೀಶ್ ) (બળવાખોર અભિનેતા  અને મંડ્યાડા ગાંડુ'''  ಕನ್ನಡ: ಮಂಡ್ಯದ ಗಂಡು તરીકે ઓળખાતા) કન્નડ ફિલ્મોના અભિનેતા છે જેમનો જન્મ 29 મે 1952 ના રોજ કર્ણાટક રાજ્યના માંડ્યા જિલ્લાના મદ્દુર તાલુકામાં થયો હતો. તેઓ કર્ણાટક રાજ્યના અગ્રણી રાજકીય નેતા પણ છે. અંબરીશનો જન્મ કર્ણાટકના માંડ્યા જિલ્લામાં કે એમ ડોડ્ડી નજીક ડોડ્ડારાસિનાકેરે ગામમાં થયો હતો. સુવિખ્યાત વાયોલિનવાદક તિરુમાકુડાલુ ચૌદીયા તેમના દાદા હતા. (તેમના નામે બેંગલોરમાં પ્રસિદ્ધ ચૌદયા મેમોરિયલ હોલ અને ચૌદયા આરડી. છે.) તેઓ 7 સંતાન પૈકી 6ઠ્ઠા હતા અને ભાઈઓમાં સૌથી નાના હતા. જન્મ સમયે તેમનું નામ અમરનાથ હતું અને તેમના પિતા મૈસુર હુચે ગૌડા એક વિનમ્ર અને ઉદાર વ્યક્તિ હતા. અંબરીશનું બાળપણ તેમના વિખ્યાત, સંગીતકાર, નાનાની છત્રછાયામાં વીત્યું હતું. મૈસુરમાં તેમનો વિશાળ સંયુક્ત પરિવાર હતો જ્યાં તેમણે પ્રાથમિક અભ્યાસ કર્યો હતો.
ફિલ્મ કારકિર્દી
અંતે તેઓ તેમને શોધી શક્યા ત્યારે તેમણે ખરા અર્થમાં તેમને ખેંચીને સ્ટુડિયો [મૈસુરમાં વિખ્યાત પ્રીમિયર સ્ટુડિયોઝ] પર લઇ જવા પડ્યા હતા. ગુઢ વ્યક્તિત્વ ધરાવતા ડિરેક્ટરે તેમના પર એક નજર નાખી અને તેમને મેક અપ લગાવીને ટેસ્ટ માટે તૈયાર થવા માટે જણાવ્યું. અંબીને વિશ્વાસ હતો કે તેઓ ટેસ્ટમાં નિષ્ફળ જશે. ટેસ્ટ માટે તેમને છોકરીઓની છેડતી કરતા એક કોલેજિયન યુવાનનો નાનકડો પરંતુ મજબૂત ભાગ આપવામાં આવ્યો હતો અને આ ભાગ માટે તેમને પાસ કરવામાં આવ્યા હતા. આ ફિલ્મમાં વિષ્ણુવર્ધનને પણ પહેલી વાર રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા જે હીરો તરીકે ભવિષ્યના અન્ય એક સુપરસ્ટાર બન્યા હતા અને કર્ણાટક ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં ઇતિહાસ સર્જ્યો હતો. અંબરીશે “જલીલ” નામે નાનકડી ભૂમિકા ભજવીને બધાનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું અને કન્નડ ફિલ્મ ઉદ્યોગને એક નવો યુવાન વિલન મળ્યો હતો. હિંદીમાં આ ફિલ્મ ઝહેરીલા ઇન્સાન તરીકે ફરી બનાવવામાં આવી ત્યારે તેમાં તેમણે આ જ ભૂમિકા ભજવી હતી.
અંબરીશ “અમરનાથ” નામની ફિલ્મ સાથે હીરો બન્યા હતા. વી. કે. રમેશ (આર્ટ ડિરેક્ટર) દ્વારા હીરો તરીકે તેમને રજૂ કરાયા હતા. પરંતુ હીરો તરીકે તેમને પ્રથમ સફળતા તેમના નિકટના મિત્ર રાજેન્દ્ર સિંઘ બાબુ દ્વારા નિર્દેશિત ફિલ્મમાં મળી હતી. આ વર્ષ હતું 1980 અને ફિલ્મ હતી અંતા જે વિક્રમસર્જક હીટ હતી. આ ફિલ્મને હિંદી, તમિળ અને તેલુગુમાં પણ બનાવવામાં આવી હતી. તેમણે “કનવર લાલ” તરીકે વિખ્યાત ભૂમિકા ભજવી હતી, તેમનો જાણીતો ડાયલોક હતો, “કુત્તે, કનવર નહીં, કનવર લાલ બોલો”
અંબરીશે લગભગ 208 ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યો હતો જેમાં પુટ્ટાના કનાગલ ફિલ્મો જેમ કે પડ્ડુવારા હાલી પન્ડાવારુ, શુબા મંગલા અને રંગનાયકીનો સમાવેશ થતો હતો.2010માં અંબરીશે મુખ્ય અભિનેતા તરીકે સૌથી વધુ કન્નડ ફિલ્મોમાં કામ કર્યું હતું અને સુપરસ્ટાર ડો. રાજકુમારના મુખ્ય અભિનેતા તરીકે 206 ફિલ્મોના વિક્રમને તોડ્યો હતો.અન્ય સુપરસ્ટાર ડો. વિષ્ણુવર્ધન કન્નડ ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં તેમના શ્રેષ્ઠ મિત્રો પૈકી એક છે અને તેમણે 200થી વધુ ફિલ્મોમાં મુખ્ય અભિનેતા તરીકે કામ કર્યું છે.
અંબરીશે 1980ના દાયકામાં ઘણી ફિલ્મોમાં એન્ગ્રી યંગ મેનની ભૂમિકા ભજવી હતી અને કેટલીક ફિલ્મો ખાસ તેમને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવાઇ હતી. તેમાંથી સૌથી પ્રારંભિક ફિલ્મ રાજકીય ઉપહાસ “અંતા” (1981) હતી જેનું નિર્દેશન રાજેન્દ્ર સિંઘ બાબુએ કર્યું હતું અને તેને હિંદી અને તમિલમાં પણ બનાવાઇ હતી. આ વિવાદાસ્પદ ફિલ્મ ભારતની પ્રથમ એવી ફિલ્મ હતી જેમાં રાજકારણીઓ અને સરકારી અધિકારીઓને ભ્રષ્ટ અને વિલન જેવા દર્શાવાયા હતા. ચક્રવ્યૂહ અને “નવી દિલ્હી” પણ આ લાઇન પર જ બનેલી હતી, તેમાંથી પ્રથમને હિંદીમાં “ઇન્કલાબ” તરીકે બનાવવામાં આવી હતી જેમાં અમિતાભ બચ્ચનને ભૂમિકા ભજવી હતી જ્યારે બીજી આ જ નામની મલયાલમ હિટની રિમેક હતી. તેમની અન્ય જાણીતી ફિલ્મોમાં સામેલ છે રંગાનાયકી, ટોની, રાણી મહારાણી, એલાવિના ઉડુગોરે, હૃદય હાદિતુ, હોંગકોંગનાલી એજન્ટ અમર, માન્નીના ડોની અને ઓડા હોટ્ટીદાવારુ. “મસાનાડા હુવુ”, “ઇલુ સુટ્ટીના કોટે” અને મલયાલમ ફિલ્મ “ગાનમ”માં તેમનની ભૂમિકાને વિવેચકોએ વખાણી હતી. તેમણે દંતકથારૂપ કલાકાર ડો. રાજકુમાર સાથે પણ અભિનય કર્યો હતો. તેઓ “મંડ્યાડા ગાન્ડુ”, કલિયુગ કર્ણ (તેમની ઉદારતાના કારણે), બળવાખોર અભિનેતા તરીકે પણ ઓળખાય છે. તેમને સ્ટેટ એવોર્ડ, આંધ્ર પ્રદેશ સરકારના એનટીઆર (NTR) એવોર્ડ અને ફિલ્મફેર એવોર્ડ (લાઇફ ટાઇમ એચિવમેન્ટ એવોર્ડ)થી પણ સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.તેઓ પ્રથમ કન્નડ અભિનેતા હતા જેમને કર્ણાટક સરકાર દ્વારા મૈસૂર દશેરા ફેસ્ટિવલનું ઉદઘાટન કરવાનું સન્માન મળ્યું હતું.
રાજકીય કારકિર્દી
અંબરીશને માંડ્યા સંસદીય મતક્ષેત્રમાંથી જનતા દળના સભ્ય તરીકે 12મી લોકસભા માટે ચૂંટવામાં આવ્યા હતા. ત્યાર બાદ તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસમાં જોડાયા અને ત્યારથી વધુ બે ટર્મ માટે તેઓ માંડ્યા લોક સભા મતક્ષેત્રનું જ પ્રતિનિધિત્વ કરી રહ્યા છે. 14મી લોકસભામાં તેઓ રાજ્ય કક્ષાના માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી હતા, પરંતુ કાવેરી વિવાદ ટ્રિબ્યુનલ એવોર્ડ અંગે અસંતોષ હોવાથી તેમણે રાજીનામું આપ્યું હતું, જોકે તેમનું રાજીનામું વિધિવત રીતે સ્વીકારવામાં આવ્યું ન હતું. મે 2009ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં તેમનો પરાજય થયો હતો.
જાહેર જીવન દરમિયાન તેમણે નીચેના પદ સંભાળ્યા હતા
યુપીએ (UPA)માં મંત્રી
એમ. એચ. અંબરીશ વડાપ્રધાન મનમોહન સિંઘના મંત્રી મંડળમાં રાજ્ય કક્ષાના માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી તરીકે જોડાયા હતા. તેમણે 24 ઓક્ટોબર 2006ના રોજ શપથ ગ્રહણ કર્યા હતા. જોકે 15 ફેબ્રુઆરી 2007ના રોજ તેમણે કાવેરી મુદ્દે કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળમાંથી રાજીનામું આપી દીધું હતું.
અંગત જીવન
અંબરીશે 8 ડિસેમ્બર 1991ના રોજ અભિનેત્રી સુમાલથા સાથે લગ્ન કર્યા હતા અને તેમને અભિષેક નામે એક પુત્ર છે.
ચિપાડ (તા. વાઘોડિયા)
ચિપાડ (તા. વાઘોડિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા  તથા વડોદરાથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા  વાઘોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચિપાડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાઘોડિયા તાલુકો
ઝવેરચંદ મેઘાણી
ઝવેરચંદ મેઘાણી ગુજરાતી કવિ, નવલકથાકાર, વાર્તાકાર, લોકસાહિત્યના સંશોધક-સંપાદક, વિવેચક, અનુવાદક હતા.
જીવન
તેમનો જન્મ ૨૮ ઓગસ્ટ, ૧૮૯૬ માં ગુજરાતનાં ચોટીલા ગામમાં થયો હતો. તેમનાં માતાનું નામ ધોળીબાઈ તથા પિતાનું નામ કાલિદાસ મેઘાણી હતું કે જેઓ બગસરાનાં જૈન વણિક હતાં. તેમના પિતાની નોકરી પોલીસ ખાતામાં હતી અને પોલીસ ખાતા થકી તેમની બદલીઓ થવાને કારણે તેમણે પોતાના કુટુંબ સાથે ગુજરાતનાં અલગ અલગ ગામોમાં રહેવાનું થયું. ઝવેરચંદનું ભણતર રાજકોટ, દાઠા, પાળીયાદ, બગસરા, અમરેલી વગેરે જગ્યાઓએ થયું. તેઓ અમરેલીની તે વખતની સરકારી હાઈસ્‍કૂલ અને હાલની ટીપી ગાંધી એન્‍ડ એમટી ગાંધી ગર્લ્‍સ સ્‍કૂલમાં ૧૯૧૦ થી ૧૯૧૨ સુધી માધ્‍યમિક શિક્ષણ મેળવીને ૧૯૧૨ મૅટ્રીક થયા હતા. ઇ.સ. ૧૯૧૬માં તેઓએ ભાવનગરનાં શામળદાસ મહાવિદ્યાલયમાંથી અંગ્રેજી તેમજ સંસ્કૃતમાં સ્નાતકીય ભણતર પૂરું કર્યું.
ભણતર પુરુ કર્યા બાદ ઇ.સ. ૧૯૧૭માં તેઓ કોલકાતા સ્થિત જીવનલાલ લીમીટેડ નામની એક એલ્યુમિનીયમની કંપનીમાં કામે લાગ્યા. આ કંપનીમાં કામ કરતી વખતે તેઓને એકવાર ઈંગ્લેંડ જવાનું પણ થયું હતું. ૩ વર્ષ આ કંપનીમાં કામ કર્યા બાદ વતનના લગાવથી તેઓ નોકરી છોડીને બગસરા સ્થાયી થયા. ૧૯૨૨માં જેતપુર સ્થિત દમયંતીબેન સાથે તેમના લગ્ન થયા. નાનપણથી જ ઝવેરચંદને ગુજરાતી સાહિત્યનું ધણું ચિંતન રહ્યું હતું અને તેમના કલકત્તા રહ્યા દરમ્યાન તેઓ બંગાળી સાહિત્યનાં પરિચયમાં પણ આવ્યા હતાં. બગસરામાં સ્થાયી થયા બાદ તેમણે રાણપુરથી પ્રકાશીત થતાં 'સૌરાષ્ટ્ર' નામનાં છાપામાં લખવાની શરુઆત કરી હતી. ૧૯૨૨ થી ૧૯૩૫ સુધી તેઓ 'સૌરાષ્ટ્ર'માં તંત્રી તરીકે રહ્યા હતા. આ સમય દરમ્યાન તેઓએ પોતાના સાહિત્યીક લખાણને ગંભીરતાપુર્વક લઈ 'કુરબાનીની કથાઓ' ની રચના કરી કે જે તેમની પહેલી પ્રકાશીત પુસ્તક પણ રહી. ત્યાર બાદ તેઓએ 'સૌરાષ્ટ્રની રસધાર' નું સંકલન કર્યુ તથા બંગાળી સાહિત્યમાંથી ભાષાંતર કરવાની પણ શરુઆત કરી.
કવિતા લેખનમાં તેમણે પગલાં 'વેણીનાં ફુલ' નામનાં ઇ.સ. ૧૯૨૬માં માંડ્યા. ઇ.સ. ૧૯૨૮માં તેમને લોકસાહિત્યમાં તેમનાં યોગદાન બદલ રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક આપવામાં આવ્યું હતું. તેમનાં સંગ્રામ ગીતોનાં સંગ્રહ 'સિંઘુડો' - એ ભારતનાં યુવાનોને પ્રેરીત કર્યા હતાં અને જેને કારણે ઇ.સ. ૧૯૩૦માં ઝવેરચંદને બે વર્ષ માટે જેલમાં રહેવું પડ્યું હતું. આ સમય દરમ્યાન તેમણે ગાંધીજીની ગોળમેજી પરિષદ માટેની લંડન મુલાકાત ઉપર 'ઝેરનો કટોરો' કાવ્યની રચના કરી હતી. ગાંધીજીએ ઝવેરચંદ મેઘાણીને રાષ્ટ્રીય શાયરના બિરુદથી નવાજ્યા હતાં. તેમણે ફુલછાબ નામનાં છાપામાં લઘુકથાઓ લખવાનું પણ ચાલુ કર્યુ હતું. ઇ.સ. ૧૯૩૩માં તેમનાં પત્નીનાં દેહાંત બાદ તેઓ ૧૯૩૪માં મુંબઈ સ્થાયી થયા. અહીં તેમનાં લગ્ન ચિત્રદેવી સાથે થયા. તેમણે જન્મભૂમિ નામનાં છાપામાં 'કલમ અને કીતાબ' નાં નામે લેખ લખવાની તેમજ સ્વતંત્ર નવલકથાઓ લખવાની શરુઆત કરી. ઇ.સ. ૧૯૩૬ થી ૧૯૪૫ સુધી તેઓએ ફુલછાબનાં સંપાદકની ભુમીકા ભજવી જે દરમ્યાન ૧૯૪૨માં 'મરેલાનાં રુધીર' નામની પોતાની પુસ્તીકા પ્રકાશિત કરી. ઇ.સ. ૧૯૪૬માં તેમની પુસ્તક 'માણસાઈનાં દીવા' ને મહીડાં પારિતોષિકથી સન્માનવામાં આવ્યું હતું અને તે જ વર્ષે તેમને ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદનાં સાહિત્ય વિભાગનાં વડા તરીકે નીમવામાં આવેલાં.
સર્જન
મેઘાણીએ ચાર નાટકગ્રંથ, સાત નવલિકા સંગ્રહ, તેર નવલકથા, છ ઇતિહાસ, તેર જીવનચરિત્રની તેમણે રચના કરી હતી. તેમણે લોકસેવક રવિશંકર મહારાજની અનુભવેલ કથાઓનું માણસાઈના દીવામાં વાર્તારુપે નિરુપણ કર્યુ છે. મેઘાણી તેમના લોકસાહિત્યમાં સૌરાષ્ટ્રની ધિંગી તળપદી બોલીની તેજસ્વિતા અને તાકાત પ્રગટાવી શક્યા છે. તુલસીક્યારો, યુગવંદના, કંકાવટી, સોરઠી બહારવટિયા, સૌરાષ્ટ્રની રસધાર, અપરાધી વગેરે તેમનું નોંધપાત્ર સર્જન છે.
"શિષ્ટ સાહિત્ય અને લોકસાહિત્ય વચ્ચે સેતુ બાંધે છે. સાથોસાથ અમો સહુ અનુરાગીઓમાં વિવેક, સમતુલા, શાસ્ત્રીયતા, વિશાલતા જન્માવે છે."
અવસાન
૯ માર્ચ ૧૯૪૭નાં દિવસે, ૫૦ વર્ષની ઉંમરે, હ્રદય રોગના હુમલામાં તેમના બોટાદ સ્થિત નિવાસસ્થાને તેમનું મૃત્યુ થયું.
સન્માન
ભારતીય ટપાલ વિભાગ દ્વારા ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૧૯૯૯ના રોજ તેમના માનમાં ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
પીઠવડી (તા. સાવરકુંડલા)
પીઠવડી (તા. સાવરકુંડલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાવરકુંડલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પીઠવડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાવરકુંડલા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પાતાપુર (તા.જુનાગઢ)
પાતાપુર ભારત દેશનાં પશ્ચિમી ભાગમાં સ્થિત ગુજરાત રાજ્યના જુનાગઢ જિલ્લાના જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. પાતાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
બદરપુર (તા. કઠલાલ)
બદરપુર (તા. કઠલાલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કઠલાલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. બદરપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
પાતાપુર (તા.જુનાગઢ)
શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
બદરપુર (તા. કઠલાલ)
ગામમાં ભાદરવી સુદ એકમ થી ભાદરવી સુદ દશમ સુધી બાબા રામદેવપીરના મંદિરે નવરાત્રી મહોત્સવનું આયોજન કરવામાં આવે છે અને દશમના દિવસે રામાપીરનો મેળો ભરાય છે.
ડોલવણ તાલુકો
ડોલવણ તાલુકો ગુજરાત રાજ્યના તાપી જિલ્લાનો તાલુકો છે. ડોલવણ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ શ્રેણી:તાપી જિલ્લો
તારાપુર
તારાપુર ગુજરાત રાજયનાં આણંદ જિલ્લામાં આવેલા એક નાનકડા વિકાસશીલ તારાપુર તાલુકાનું વડુ મથક છે.
ગુજરાતનાં ચરોતર અને સૌરાષ્ટ્રને જોડતું આ નાનકડું શહેર જેની વસ્તી આશરે ૫૬,૦૦૦ છે તે મુખ્ય માર્ગ મુંબઇ ભાવનગર એક્સપ્રેસ હાઇવે નં ૮ પર આવેલું છે, જેના થકી અહીં હોટલ વ્યવસાય ખુબ મોટા પાયે વિકાસ પામ્યો છે. જ્યાં રાત્રે 'મિનિ લાસવેગાસ' જેવો નજારો જોવા મળે છે. ૨૪ કલાક ધબકતું નાનકડુ શહેર છે જે અમદાવાદ જિલ્લાની નજીક આવેલુ છે. સાબરમતી નદીનાં પાણી અહીંથી પસાર થઇ છેલ્લે અરબી સમુદ્રમાં મળે છે.
વ્યયસાય
અહીં રોજગારી માટે રાજ્યના છેવાડાના જિલ્લાઓમાંથી શ્રમિકો કામ માટે આવે છે. આજુબાજુ ના ૪૨ ગામનાં સમુહનુ આ મુખ્ય ખરીદ વેચાણ કેન્દ્ર છે.
કૃષિ
અહીં અન્ન ઉત્પાદનમાં મુખ્ય પાકો ઘઉ અને ડાંગર, શાક-ભાજી, વિગેરે છે. ટામેટાંની ખેતી પણ અહીં સારી એવી જોવા મળે છે, જેની નિકાસ સુરત અને મહારાષ્ટ્રમાં છેક મુંબઇ સુધી પહોંચે છે.
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:ચરોતર શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:તારાપુર તાલુકો
ભાયાસર (તા. રાજકોટ)
ભાયાસર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  રાજકોટ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામ રાજકોટ શહેરની દક્ષિણ દિશાએ કોટડા-સાંગાણી રોડ ઉપર આવેલુ છે. જે લોઠડા  ગામથી વળીને પુર્વમાં ૨ કિલોમીટરે આવેલુ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર વગેરે જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામમાં ખેતી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે. આ ગામમાં આહિર લોકોની વસ્તી વધારે છે.
શ્રેણી:રાજકોટ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રતિલાલ બોરીસાગર
રતિલાલ બોરીસાગર ગુજરાતી ભાષાના હાસ્યલેખક, નિબંધકાર સાહિત્યકાર છે.
જીવન
તેમનો જન્મ ૩૧ ઓગસ્ટ, ૧૯૩૮ના દિને સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સાવરકુંડલા ખાતે થયો હતો. તેમણે એમ.એ., બી.એડ. તથા ૧૯૮૯માં સાહિત્યિક સંપાદન : વિવેચનાત્મક અધ્યયન વિષય પર પીએચ.ડી. ની પદવી મેળવી. ત્યાર બાદ તેઓ શિક્ષક, પ્રોફેસર, સરકારી ઓફિસર જેવી વિવિધ નોકરીઓ કરી ક્લાસ-વન ગેઝેટેડ ઓફિસર તરીકે ગુજરાત સરકારના ઉચ્ચ હોદ્દા પર રહ્યા હતા. તેઓ ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના વહીવટી મંત્રી રહ્યા હતા. તેમને ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ તરફથી જ્યોતીન્દ્ર દવે પારિતોષિકથી નવાજવામાં આવ્યા છે.
સન્માન
૨૦૧૯માં તેમને નિબંધસંગ્રહ મોજમાં રેવું રે! માટે સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર (૨૦૧૯) પ્રાપ્ત થયો હતો.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:હાસ્ય સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૩૮માં જન્મ
સદીકપુર (તા. ખેરાલુ)
સદીકપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખેરાલુ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સદીકપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખેરાલુ તાલુકો
ગરોડ (તા. કપડવંજ)
ગરોડ (તા. કપડવંજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા કપડવંજ તાલુકાનું એક ગામ છે. ગરોડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સાંથલ (તા. જોટાણા)
સાંથલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના જોટાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, પોલીસ સ્ટેશન, આરોગ્ય કેન્દ્ર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઘાંટા (તા.નાંદોદ)
ઘાંટા (તા.નાંદોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વપટ્ટીમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા નાંદોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ઘાંટા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:નાંદોદ તાલુકો
ધ ગુડ રોડ
ધ ગુડ રોડ એ વર્ષ ૨૦૧૩ની ગ્યાન કોર્રિઆ દ્વારા લિખિત અને દિગ્દર્શિત ભારતીય ડ્રામા ફિલ્મ છે. તેને ૮૬મા એકેડેમી એવોર્ડ્સમાં બેસ્ટ ફોરેન લેંગ્વેજ ફિલ્મની શ્રેણી માટેના ભારતીય દાવેદાર તરીકે પસંદ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ તેને નામાંકન પ્રાપ્ત થયું નહોતું. ભારતના ૬૦મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારમાં આ ફિલ્મને બેસ્ટ ગુજરાતી ફિલ્મનો પુરસ્કાર મળ્યો હતો. આ ફિલ્મ કચ્છની ગ્રામીણ ભૂમિમાં એક ધોરીમાર્ગ પર એકબીજા સાથે જોડાયેલી કેટલીક વાર્તાઓ રજૂ કરે છે. આ ફિલ્મ ઓસ્કારમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા માટે પસંદ કરવામાં આવેલી પહેલી ગુજરાતી ફિલ્મ છે.
પુરસ્કારો
૬૦માં રાષ્ટ્રીય ચલચિત્ર પુરસ્કારમાં "આંતરિક ભારતના અનંત અને નબળા ધોરીમાર્ગો અને તેના છુપાયેલા સ્વાદને રજૂ કરવા માટે" આ ચલચિત્રને શ્રેષ્ઠ ગુજરાતી ચલચિત્રનો પુરસ્કાર મળ્યો હતો. ઓક્ટોબર ૨૦૧૩માં ભારતીય ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ, હ્યુસ્ટનમાં આ ચલચિત્રએ શ્રેષ્ઠ ફીચર ફિલ્મ જ્યુરી પુરસ્કાર જીત્યો હતો.
ઓસ્કાર પસંદગી
આ ફિલ્મને ૨૦ ફિલ્મોમાંથી પસંદ કરવામાં આવી હતી જે પ્રારંભમાં ફિલ્મ ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયાને ઓસ્કર માટે વિચારણા માટે રજૂ કરવામાં આવી હતી. રિતેશ બત્રાની ફિલ્મ ધ લંચબોક્સને ભારતની ઓસ્કાર પસંદગી માટે લગભગ નિર્ધારિત માનવામાં આવતી હતી, જેમાં ઘણા વિવેચકો સર્વસંમતિથી પ્રશંસા કરતા હતા અને પ્રતિનિધિ ફિલ્મ તરીકે મત આપવાનું પસંદ કરતા હતા. સેલિબ્રિટી ડિરેક્ટર કરણ જોહરે પણ ફિલ્મ પાછળ પોતાનો ટેકો આપ્યો હતો કે "બધા પ્રકારના પ્રેક્ષકો તેની સાથે જોડાઈ શકે છે અને હજુ સુધી પ્રેમની વાર્તાના પરિમાણોમાં તે સંપૂર્ણપણે અસામાન્ય છે. તમે વિશ્વના આગેવાનો અને અસામાન્ય પાસાં માટેના બધા પ્રેમને અનુભવો છો. તે મળ્યું નથી."
જો કે, પસંદગી સમિતિએ ૧૭ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૧૩ના રોજ સર્વસંમતિથી નિર્ણય લીધો કે 'ધ ગુડ રોડ' ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા માટે પસંદ કરવામાં આવેલી ફિલ્મ છે. સમિતિના અધ્યક્ષ એવોર્ડ વિજેતા ફિલ્મ નિર્માતા ગૌતમ ઘોસ હતા, જેમણે કહ્યું હતું કે, "આ એક નવી ફિલ્મ છે, પરંતુ ધ ગુડ રોડ આશ્ચર્યજનક છે કારણ કે તે અજ્ઞાત છોકરાની વાર્તા દ્વારા ખોવાઇ ગયેલી છોકરીની વાર્તા રજૂ કરે છે અને જ્યારે તેનો પરિવાર કચ્છની સફર પર છે."
ગુજરાતના તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આ વિશે ટ્વિટ કર્યું હતું કે તેમને ગર્વ છે કે ઓસ્કાર માટે પહેલી વખત ગુજરાતી ફિલ્મ પસંદ કરવામાં આવી છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી ચલચિત્ર
ઝાંઝરકા (તા. ધંધુકા)
ઝાંઝરકા (તા. ધંધુકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધંધુકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઝાંઝરકા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ધંધુકા તાલુકો
ચિપાટ (તા. વાઘોડિયા)
ચિપાટ (તા. વાઘોડિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા  તથા વડોદરાથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા  વાઘોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચિપાટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાઘોડિયા તાલુકો
જુની સેંધણી (તા. વડગામ)
જુની સેંધણી (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જુની સેંધણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દિવાળીબેન ભીલ
દિવાળીબેન પુંજાભાઇ ભીલ અથવા દિવાળીબેન પુંજાભાઇ લાઠીયા (૨ જૂન ૧૯૪૩ – ૧૯ મે ૨૦૧૬) એ ગુજરાતની કોયલ તરીકે જાણીતા લોકગાયિકા અને પાર્શ્વગાયિકા હતા. ૧૯૯૦માં તેમને ભારત સરકાર દ્વારા પદ્મશ્રી પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.
પ્રારંભિક જીવન
તેમનો જન્મ અમરેલી જિલ્લાના ધારી તાલુકાના દલખાણીયા ગામમાં થયો હતો. તેમની મૂળ અટક લાઠીયા હતી. માતાથી પ્રેરિત થઈને તેમણે નાની ઉંમરે જ પરંપરાગત ગરબા ગીતો ગાવાનું શરૂ કર્યું હતું. તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ અધૂરું છોડ્યું હતું. નવ વરસની ઉંમરે પિતાને જુનાગઢ રેલ્વેમાં નોકરી મળવાથી એમની સાથે જુનાગઢ આવ્યા. નવ વર્ષની ઉંમરે રાજકોટમાં તેમના લગ્ન થયા હતા, પરંતુ મતભેદોને કારણે એમનું લગ્ન-જીવન ફક્ત બે દિવસ ટક્યું હતું. તેમણે ફરી ક્યારેય લગ્ન કર્યા નહિ. વીસ વર્ષની આસપાસ તેમને એક હોસ્પિટલમાં નોકરી મળી અને દસ વર્ષ સુધી ત્યાં કામ કર્યું. બાદમાં તેમણે જૂનાગઢ પબ્લિક હોસ્પિટલના નર્સિંગ ક્વાટર્સમાં ઘરેલુ સહાયક (રસોઈ બનાવનાર) તરીકે કામ કર્યું હતું.
કારકિર્દી
૧૯૬૪માં ગુજરાતી લોકગાયક હેમુ ગઢવીએ તેમની પ્રતિભાને પારખી આકાશવાણી રાજકોટ ખાતે તેમનું પહેલું રેકોર્ડિંગ ગોઠવ્યું હતું. એ માટે એમને પાંચ રૂપિયાનું મહેનતાણું આપવામાં આવ્યું હતું. સામાજિક કાર્યકર રતુભાઈ અદાણી તેમને દિલ્હી લઈ ગયા હતા, જ્યાં તેમણે લોકસંગીત મહોત્સવમાં પ્રથમ ઇનામ જીત્યું હતું. સંગીતકાર કલ્યાણજીએ મુંબઈમાં જીવંત સંગીત કાર્યક્રમ દરમિયાન તેમને સાંભળ્યા અને તેમને ગુજરાતી ફિલ્મોમાં પાર્શ્વગાયિકા તરીકે ગાવાનું આમંત્રણ આપ્યું હતું. જેસલ તોરલ (૧૯૭૧) તેમની પ્રથમ ફિલ્મ હતી અને આ ફિલ્મનું ગીત "પાપ તારૂં પ્રકાશ જાડેજા…" ખૂબ લોકપ્રિય બન્યું હતું. તેમણે લોકગીતોના કાર્યક્રમો માટે ભારત અને વિદેશની મુસાફરી કરી હતી. પ્રાણલાલ વ્યાસ સાથે એમણે ઘણા સ્ટેજ કાર્યક્રમો કરેલા છે.
દિવાળીબેને સંગીતમાં કોઈ ઔપચારિક શિક્ષણ મેળવ્યું ન હતું. તેમણે મોટી સંખ્યામાં લોકગીતો, ગરબા, ભજન અને ગુજરાતી ફિલ્મના ગીતો ગાયા હતા અને તેની ઓડિયો કેસેટ પણ બહાર પાડી હતી. ૨૦૦૧માં બહાર પડેલ સંગીત આલ્બમ મનના મંજીરા દ્વારા તેમને લોકપ્રિયતા મળી હતી. "મારે ટોડલે બેઠો મોર", "સોના વાટકડી રે કેસર ઘોળ્યા વાલમિયા", "વાગે છે રે વાગે છે, વૃંદાવન મોરલી વાગે છે", "રામના બાણ વાગ્યા; હરિના બાણ વાગ્યા રે", "હાલોને કાઠિયાવડી રે", "કોકિલકંઠી", "હું તો કાગળિયાં લખી લખી થાકી", "વરસે વરસે અષાઢી કેરે મેઘ" અને ગુજરાતી ફિલ્મ, હાલો ગામડે જઈયેનું "ચેલૈયા કુંવર ખમ્મા ખમ્મા રે" આલ્બમના અન્ય કેટલાક નોંધપાત્ર ગીતો હતા.
તેમણે હેમુ ગઢવી, લાખાભાઈ ગઢવી, ઇસ્માઇલ વાલેરા, વેલજીભાઈ ગજ્જર, કરસન સાગઠિયા, પ્રફુલ્લ દવે, ભીખુદાન ગઢવી, ઉષા મંગેશકર, દમયંતિ બરડાઈ, મુરલી મેઘાણી અને આનંદકુમાર જેવા અનેક સંગીતકારો અને ગાયકો સાથે કામ કર્યું હતું.
સન્માન
લંડનની ગુજરાતી સોસાયટી એ તેમની મુલાકાત દરમિયાન તેમનું સન્માન કર્યું હતું. ૧૯૯૦માં એમને ભારત સરકારના ચોથા સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર પદ્મશ્રી સન્માન વડે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. ગુજરાત સરકારે તેમને ગુજરાત ગૌરવ પુરસ્કાર એનાયત કર્યો હતો.
મૃત્યુ
૧૯ મે ૨૦૧૬ના રોજ લાંબી બિમારીને કારણે તેમનું મૃત્યુ થયું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગાયિકા શ્રેણી:ગુજરાતી કલાકાર શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૪૩માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૬માં મૃત્યુ
પ્રભાતપુર (તા.જુનાગઢ)
પ્રભાતપુર ભારત દેશનાં પશ્ચિમી ભાગમાં સ્થિત ગુજરાત રાજ્યના જુનાગઢ જિલ્લાના જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. પ્રભાતપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
એરિટ્રિયાનો રાષ્ટ્રધ્વજ
એરિટ્રિયાના રાષ્ટ્રધ્વજમાં રહેલ રાજચિહ્ન મૂળ ઈસ ૧૯૫૨માં બનાવાયેલ ધ્વજમાંથી લેવાઈ છે જે સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘના ધ્વજથી પ્રેરિત છે.
ધ્વજ ભાવના
ધ્વજનો લીલો રંગ દેશની ખેતી અને પશુસંપત્તિનું, ભૂરો રંગ સમુદ્રનું અને લાલ રંગ આઝાદીની લડાઈમાં વહાવેલા રક્તનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
શ્રેણી:રાષ્ટ્રધ્વજો
સલાટપુર (તા. તલોદ)
સલાટપુર (તા. તલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  તલોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સલાટપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:તલોદ તાલુકો
પલાસમાળ
પલાસમાળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના સુબિર તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. પલાસમાળ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપુર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
અરાલ (તા. કઠલાલ)
અરાલ (તા. કઠલાલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કઠલાલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અરાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કઠલાલ તાલુકો
ઘડીયા (તા. કપડવંજ)
ઘડીયા (તા. કપડવંજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા કપડવંજ તાલુકાનું એક ગામ છે. ઘડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કપડવંજ તાલુકો
પીપરડી (તા. જેસર)
પીપરડી (તા. જેસર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જેસર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પીપરડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જેસર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
નીલ્સ બૉહર
નીલ્સ હેન્રિક ડેવિડ બૉહર (૭ ઓક્ટોબર ૧૮૮૫ – ૧૮ નવેમ્બર ૧૯૬૨) ડેનીશ ભૌતિકશાસ્ત્રી હતા કે જેમણે ૧૯૨૨નું ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયું હતું. આ પારિતોષિક તેમને પરમાણુના બંધારણ તથા તેમાંથી ઉત્સર્જિત થતા વિકિરણના સંશોધન માટે એનાયત થયું હતું. આધુનિક પારમાણ્વિક સિદ્ધાંતનો પાયો નાખનારાઓમાંના એક તરીકે તેમની ગણના થાય છે. તેમના પુત્ર આગે બૉહરને પણ ૧૯૭૫નું ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયું હતું.
જીવન
બૉહરનો જન્મ ૭ ઓક્ટોબર ૧૮૮૫ના રોજ કોપનહેગન, ડેન્માર્કમાં ક્રિશ્ચિયન બૉહર અને એલન ઍડલર બૉહરને ત્યાં થયો હતો. તેઓ તેમના પિતા ક્રિશ્ચિયન બોહરના ત્રણ સંતાનો પૈકિના બીજા સંતાન હતાં. તેમના પિતા શરિરવિજ્ઞાનના પ્રાદ્યાપક હતા. આથી બૉહરનો ઉછેર એક શૈક્ષણિક કૌટુંબિક વાતાવરણમાં થયો હતો. ૧૯૧૧માં કોપનહેગન યુનિવર્સિટીમાંથી સૈદ્ધાંતિક ભૌતિકશાસ્ત્રમાં પીએચ.ડી મેળવીને તેઓ ત્યાર પછીના પાંચ વર્ષ સુધી કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીમાં રિસર્ચ સ્કૉલર તરિકે જોડાયા. અહીં તેમણે સૈદ્ધાંતિક ભૌતિકશાસ્ત્રી રૂથરફર્ડના પ્રભાવ હેઠળ રહીને પરમાણુના બંધારણમાં રસ લેવા માંડ્યો. ઇંગ્લેન્ડના માન્ચેસ્ટરમાં તેઓ થોડો સમય વ્યાખ્યાતા તરીકે રહ્યાં. યહૂદી હોવાના કારણે તેમણે બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન દેશવિદેશમાં હદપારી ભોગવીને વસવાટ કરવો પડ્યો હતો.
૧૯૧૨માં બોહરે માર્ગરેટ નોર્લન્ડ સાથે લગ્ન કર્યું. તેમને છ પુત્રો હતા જેમાંથી બે મૃત્યું પામ્યા. બાકીના ચાર પુત્રોની જુદા જુદા વ્યવસાયમાં પ્રતિષ્ઠિત કારકિર્દી રહી. તેમના પુત્ર આગે બૉહરને પણ ૧૯૭૫નું ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયું હતું.
સંશોધન
સૈદ્ધાંતિક ભૌતિકશાસ્ત્રી રૂથરફર્ડના પરમાણુ બંધારણના ખ્યાલથી બૉહર પ્રભાવિત થયા હતા. રૂથરફર્ડના ખ્યાલ મુજબ પરમાણુ એક નાનકડિ સૌરપ્રણાલી જેવો છે, જેમાં ધનવિદ્યુતભારીત ન્યૂક્લિયસની આસપાસ ઈલેક્ટ્રૉન ઘૂમતા હોય છે. ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમો અનુસાર વર્તુળગતિમાં ઘૂમતા વિદ્યુતભારિત કણ વિદ્યુતચુંબકીય વિકિરણનું ઉત્સર્જન કરી, ઊર્જા ગુમાવીને, સર્પિલ આકારે ગતિ કરી કેન્દ્રમાં જતા રહે છે. રૂથરફર્ડના સૌર-પ્રણાલી મૉડેલની સ્વીકૃતિ માટે, ઈલેક્ટ્રીન વડે થતા ઊર્જા-ઉત્સર્જન માટેની નવી કાર્યવિધિ શોધવાનિ એ સમયે જરૂરિયાત હતી. તે કામ બૉહરે કર્યું.
હાઈડ્રોજનનો પરમાણુ સૌથી સાદો અને સરળ હોવાથી (કેમે કે તેનો પરમાણુ માત્ર એક પ્રોટોન અને એક ઈલેક્ટ્રૉનનો બનેલો છે) બૉહરે તેને ઉદાહરણ તરીકે લઈને સમજાવ્યું કે, જ્યાં સુધી ઈલેક્ટ્રૉન તેની સૌથી નિમ્ન ઊર્જા-અવસ્થામાં, એટલેકે ધરા-અવસ્થામાં હોય ત્યાં સુધી તે કોઈ ઊર્જાનું ઉત્સર્જન કરતો નથી. પરમાણુમાં આવેલી જુદા જુદા ઊર્જાસ્તર ધરાવતી શક્ય હોય તેટલી બધી કક્ષાઓમાંથી, ઈલેક્ટ્રૉન કોઈ પણ એક કક્ષામાં આવેલો હોય છે. જો પરમાણુને બહારથી ઊર્જા પૂરી પાડવામાં આવે તો ઈલેક્ટ્રૉન, ધરા-અવસ્થા કરતાં કોઈ ઊંચી ઊર્જા ધરાવતી કક્ષામાં કૂદકો મારીને સ્થાનાંતર કરે છે. આ ઈલેક્ટ્રૉન ફરી પાછો મૂળ ધરા-અવસ્થામાં પહોંચે નહિં ત્યા સુધી નિમ્ન ઊર્જા સ્તરોમાં કૂદકા મારતો રહે છે. આમ કરવામાં તે મુખ્યત્વે ઊર્જાનું પ્રકાશના 'ક્વૉન્ટા' (ફોટોન) સ્વરૂપે ઉત્સર્જન કરે છે. આ ક્વૉન્ટાનું પ્રમાણ એટલે કે ઉત્સર્જિત થતા પ્રકાશની તરંગલંબાઈ, ઈલેક્ટ્રૉન જુદા જુદા તબક્કે કૂદકા મારીને પાછો ધરા-અવસ્થામાં જાય, તે બે કક્ષાઓના ઊર્જા સ્તરના તફાવત ઉપર આધારિત હોય છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:નોબેલ પારિતોષિક વિજેતાઓ શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક શ્રેણી:પરમાણુ ભૌતિકવિજ્ઞાન શ્રેણી:૧૯૬૨માં મૃત્યુ
આદિત્યાણા (તા. રાણાવાવ)
આદિત્યાણા (તા. રાણાવાવ) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા રાણાવાવ તાલુકામાં આવેલું એક નગર છે. આદિત્યાણા નગરના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, ચૂના પથ્થર, સિમેન્ટ ઉદ્યોગ તેમ જ પશુપાલન છે. આ નગરમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે. આ નગર બરડા ટેકરીઓ નજીક આવેલું છે.
ઇતિહાસ
આદિત્યાણા નગરની સ્થાપના ઇ.સ. ૧૭૪૮માં થઇ હતી.
જાબુંવનની ગુફા
નગરની પૂર્વ દિશાએ ટેકરી પર જાંબુવનની ગુફાના નામથી જાણીતી ગુફા આવેલી છે. જાંબુવન એ ભારતીય મહાકાવ્યોનું એક પાત્ર છે, જેમની પુત્રી જાંબુવતીના લગ્ન કૃષ્ણ સાથે થયા હતા.
અર્થતંત્ર
૧૮૩૯માં ગામની ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં ટેકરીઓમાં ક્વારીની સ્થાપના થઇ હતી. આ પથ્થરો મોટાભાગે મુંબઈ અને અન્ય સ્થળોએ મોકલવામાં આવે છે, જેને પોરબંદર પથ્થર કહે છે. આ ચૂનાના, પીળાશ પડતા રંગના પથ્થરો છે. સ્થાનિક ભાષામાં તેને માખણિયો પથ્થર કહે છે. એવું કહેવાય છે કે આ પથ્થરોથી બનાવેલી દિવાલ વરસાદની ઋતુમાં પણ મજબૂત રહે છે, તેમજ પથ્થરો એકબીજાથી ચોંટીને મજબૂત થઇ જાય છે.
અહીં નજીકમાં સિમેન્ટનું કારખાનું આવેલું છે.
વસ્તી
૨૦૦૧ની વસ્તી ગણતરી, આદિત્યાણાની વસ્તી ૧૭,૨૩૭ વ્યક્તિઓની હતી.
સંદર્ભ
આ લેખ માંથી હવે પબ્લિક ડોમેઇનમાં રહેલું લખાણ ધરાવે છે.
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:રાણાવાવ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:ગુજરાત ભૂગોળ સ્ટબ
જમદગ્નિ
જમદગ્નિ એક પ્રાચીન ગોત્રકાર વૈદિક ઋષિ અને ભૃગુકુળના મહર્ષિ ઋચિક મુનિને ગાધિ રાજાની કન્યા સત્યવતીને અવતર્યા હતા. તેમની ગણના સપ્તર્ષિઓમાં કરવામાં આવે છે. વિશ્વામિત્રની સાથે તે પણ વસિષ્ઠના વિપક્ષી હતા.
જન્મ
હરિશ્ચંદ્રના નરમેધ યજ્ઞમાં તે અધ્વર્યુ હતો. જમદગ્નિ ઉત્પત્તિ સંબંધી લખેલું છે કે ઋચિક ઋષિએ પોતાની સ્ત્રી સત્યવતી, જે ગાધિ રાજાની પુત્રી હતી, તેને તથા તેની માને માટે બે ભિન્નગુણવાળા ચરુ તૈયાર કર્યા હતા. બંને ચરુ પોતાની સ્ત્રી સત્યવર્તીને આપીને તેને બતાવી આપ્યું હતું કે ઋતુસ્નાન પછી આ ચરુ તમારે ખાવો અને બીજો ચરુ તમારી માતાને ખવરાવવો. સત્યવતીએ બંને ચરુ પોતાની માતાને આપી તે સંબંધી બધી હકીકત તેને કહી. તેની માતાએ જાણ્યું કે ઋચિકે પોતાની સ્ત્રી માટે અધિક ઉત્તમ ગુણવાળો પુત્ર ઉત્પન્ન થાય એવો ચરુ બનાવ્યો હશે. તેથી તેનો ચરુ પોતે ખાઈ ગઈ અને પોતાનો ચરુ તેને ખવરાવી દીધો. જ્યારે બંને ગર્ભવતી થઈ ત્યારે ઋચિક પોતાની સ્ત્રીનાં લક્ષણ દેખી સમજી ગયા કે ચરુ બદલાઇ ગયો છે. ઋચિકે પોતાની સ્ત્રીને કહ્યું કે મેં તમારા ગર્ભમાં નિષ્ઠ પુત્ર અને તમારી માતાના ગર્ભમાં મહાબલી અને ક્ષાત્ર ગુણવાળો પુત્ર ઉત્પન્ન કરવા માટે ચરુ તૈયાર કર્યા હતા, પણ તમે ચરુ બદલી નાખ્યા. આ ઉપરથી સત્યવતી દુ:ખી થઇ અને પોતાના પતિને એવો કોઈ પ્રયત્ન કરવા પ્રાર્થના કરી કે જેથી પોતાના ગર્ભમાં ઉગ્ર ક્ષત્રિય ઉત્પન્ન ન થાય અને જો તે અનિવાર્ય હોય તો તે પોતાની પુત્રવધૂના ગર્ભમાં ઉત્પન્ન થાય. આ પ્રમાણે સત્યવતીના ગર્ભથી જમદગ્નિ અને તેની માતાના ગર્ભથી વિશ્વામિત્રનો જન્મ થયો. આને લીધે જમદગ્નિમાં પણ ઘણે અંશે ક્ષત્રિયોચિત ગુણો હતા. નામ પ્રમાણે તે બહુ જલદ સ્વભાવના ઋષિ હતા.
લગ્ન અને સંતાન
તે રાજા પ્રસેનજિતની પુત્રી રેણુકા સાથે પરણ્યા હતા. તેને પાંચ પુત્ર થયા હતા, તેમાં સૌથી નાના પુત્ર પરશુરામ હતા. એક વાર રેણુકા સ્નાન કરવા નદીએ ગયા ત્યારે ચિત્રરથ ગાંધર્વ અને તેની રાણી જળક્રીડા કરતાં હતાં. તેમની ક્રીડા જોઈ રેણુકાને કામની અસર થઈ. સ્નાન કર્યા વગર તેને આવેલાં જોઈ ઋષિ ગુસ્સે થયા. એક પછી એક તેણે પોતાના પુત્રોને તેમની માતાનો શિરચ્છેદ કરવા કહ્યું. કોઈએ આજ્ઞા પાળી નહિ. તેને તેણે પાષાણતુલ્ય જડ કરી દીધા. છેવટ પરશુરામે પિતાની આજ્ઞા પાળી રેણુકાનું માથું પોતાના કુહાડાથી ઉડાડી મૂક્યું. જમગગ્નિએ પ્રસન્ન થઈ વર માગવાનું કહેતાં તેણે પોતાની માતાને સજીવન કરવાનો અને પોતાના ભાઈઓને જેવા હતા તેવા કરવાનો વર માગ્યો. જમદગ્નિએ રેણુકાને સજીવન કરી. તે પછી તેણે ક્રોધનો તદ્દન ત્યાગ કર્યો.
ક્રોધની પરીક્ષા
એક સમયે ક્રોધદેવે ધાર્યું કે આણે તો મને નિશ્ચયાત્મક છોડ્યો કે કેમ તે જોઉં. પછી જમદગ્નિના આશ્રમમાં પિતૃતિથિ હતી ત્યારે એક સર્પરૂપ ધારણ કરીને પિતૃને માટે કરેલા દૂધપાકમાં પોતાનું ઝેર નાખી તેને બોટ્યો. પણ ઋષિને ક્રોધ ન આવતાં તેણે દૂધપાકને નિર્વિષ કર્યો. એક સમયે કાર્તવીર્યાર્જુન પોતાની સેના સહિત જમદગ્નિના આશ્રમમાં આવ્યો. પોતાની પાસે કામધેનુ હોવાથી ઋષિએ સઘળાનું ઊંચા પ્રકારે આતિથ્ય કર્યું. આ જોઇને એણે બળાત્કારે કામધેનુ લઈ લીધી, તોપણ એને ક્રોધ આવ્યો નહિ. કાર્તવીર્યની પાસેથી પરશુરામે પોતે કામધેનુને છોડાવી આણી પાછો આશ્રમધર્મ ચાલુ કર્યો. પરશુરામે કાર્તવીર્યને માર્યો હતો. તેનું વેર રાખીને તેના પુત્રોએ પરશુરામ આશ્રમમાં ન હોય એવો લાગ સાધીને જમદગ્નિને કાપી નાખ્યા. પરશુરામે એમને પુન: સજીવન કર્યા અને પૃથ્વી નિ:ક્ષત્રીય કરવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી. વિષ્ણુનું ધનુષ્ય ઋચિકે જમદગ્નિને આપેલ હતું.
સ્ત્રોત
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ શ્રેણી:પુરાણ કથા શ્રેણી:ઋષિઓ
પાદરા તાલુકો
પાદરા તાલુકો મધ્ય ગુજરાતના વડોદરા જિલ્લાનો તાલુકો છે. પાદરા નગર આ તાલુકાનું મુખ્યમથક છે.
પાદરા તાલુકામાં આવેલાં ગામો
શ્રેણી:વડોદરા જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
ગોરા (તા.નાંદોદ)
ગોરા (તા.નાંદોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વપટ્ટીમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા નાંદોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ગોરા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:નાંદોદ તાલુકો
ગઉવા (તા. કપડવંજ)
ગઉવા (તા. કપડવંજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા કપડવંજ તાલુકાનું એક ગામ છે. ગઉવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કપડવંજ તાલુકો
લાખવડ
લાખવડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. લાખવડ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, જીરુ, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા,માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સાકરી (તા. ખેરાલુ)
સાકરી (તા. ખેરાલુ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખેરાલુ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સાકરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખેરાલુ તાલુકો
ઝાંખી (તા. ધોલેરા)
ઝાંખી (તા. ધોલેરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધોલેરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઝાંખી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ધોલેરા તાલુકો
પૂર
thumb|250px|નદી બેરૌન્કા, ઝેચ રિપબ્લિકે 2002માં યુરોપીયન પૂરમાં તેના કિનારાઓનો અને બેરોન જિલ્લાના હલાસના ગામમાં મકાનો જે ડૂબેલા હતા તેનો નાશ કર્યો હતો. પૂર એ એકત્ર થયેલી જમીનના પાણીના વિસ્તરણના સંગ્રહ અથવા ઓવરફ્લો (ઉપર થઇને વહેવું)છે. વહેતા પાણીના અર્થમાં આ શબ્દનો ઉપયોગ ભરતીના જુવાળમાં લાગુ પડી શકે છે.
જ્યારે નદીની ક્ષમતા અત્યંત ઊંચી હોય અને તેની ઉપરથી પાણી વહેવા માંડે છે ત્યારે માર્ગથી અન્ય દિશામાં વળી જાય છે અથવા વાંકીચૂંકી વહે છે અને તેના કિનારે રહેલા રહેણાંકો અને વ્યવસાયોને નુકસાન પહોંચાડે છે ત્યારે નદીઓમાં પણ પૂર આવે છે તેમ કહી શકાય. પૂરથી થતા નુકસાનને સમય વીતી જાય તે પહેલા નદીથી અથવા પાણીના સંગ્રહસ્થાનથી દૂર જઇને ટાળી શકાય છે, તો બીજી બાજુ લોકો પોતાનું જીવન ટકાવી રાખવા માટે પાણીની આસપાસ રહે છે અને સસ્તી અને સરળ મુસાફરી કરવા માટે નજીક રહેલા પાણીનો ફાયદો ઉઠાવે છે. પૂરનું જોખમ હોય તેવા વિસ્તારોમાં માનવીઓ રહેવાનં સતત રાખે છે તે એ વાતનો પૂરાવો છે કે પાણીની નજીક રહેવાનું દેખીતું મૂલ્ય વારંવારના વખતોવખત આવતા પૂરને લીધે થતાં ખર્ચથી વધી જાય છે.
પાદલખડી
પડળખાડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના સુબિર તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. પડળખાડી ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપુર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે.
પૂર
પૂરના મુખ્ય પ્રકારો
thumb|225px|ભારે ચોમાસુ વરસાદને કારણે નદીના નાના પ્રવાહમાંથી પૂર અને ઓસ્ટ્રેલીયાના ઉત્તરીય પ્રદેશમાં ડાર્વિન ખાતે મોટી ભરતી. thumb|225px|ઓક્ટોબર 2005માં વિલમા વાવાઝોડાના કારણે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના ફ્લોરિડામાં કી વેસ્ટ નજીક પૂર. thumb|225px|ભારે વરસાદને કારણે મોટી માત્રામાં અચાનક પૂર.
પાદલખડી
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
પૂર
કાદવવાળું પૂર
પાકની જમીન પર એકત્ર થયેલા કાદવમાંથી કાદવવાળું પૂર પેદા થાય છે. ત્યાર બાદ વધુ પડતા પાણી દ્વારા તળીયાના કચરાને છૂટો પાડવામાં આવે છે અને નકામા કચરા તરીકે આગળ ધકેલી દેવાય છે. કાદવવાળા પ્રવાહીનો મોટે ભાગે વસતીવાળા ભાગમાં જાય ત્યારે ખ્યાલ આવે છે.
પાદલખડી
શ્રેણી:સુબિર તાલુકો
પૂર
કાદવવાળું પૂર
તેથી કાદવવાળું પૂર ટેકરીના પ્રવાહી વાળું પ્રક્રિયાવાળું છે અને ટોળાની પ્રવૃત્તિને કારણે કાદવવાળુ પાણી ઉત્પન્ન થાય છે તે માન્યતા દૂર થવી જોઇએ.
પૂર અંકુશ
thumb|upright|225px|1997માં અલીકાન્ટેમાં ઓટમન મેડીટેરેનિયન ફ્લડીંગ.
યુરોપ
થેમ્સ નદીમાં વિશાળ યાંત્રિક અંતરાયો દ્વારા લંડનને રક્ષિત કરવામાં આવ્યું છે, પાણીનું સ્તર ચોક્કસ સપાટીએ પહોંચે ત્યારે તેને વધારવામાં આવે છે. (જુઓ થેમ્સ અંતરાયો ).
વેનિસમાં ઊંચી ભરતીને ખાળવામાં અસહાય હોવા છતાં પણ સમાન પ્રકારની વ્યવસ્થા છે. જો દરિયાનું સ્તર વધુ ઊંચુ આવે તો લંડન અને વેનિસની સંરક્ષણ વ્યવસ્થા અપૂરતી સાબિત થાય છે.
thumb|left|225px|જેરૂસલેમમાં માર્ગમાં અતરાયો ઊભ કરતું પૂર સૌથી મોટું અને અત્યંત વ્યાપક પૂર સંરક્ષણ નેધરલેન્ડઝમાં જોઇ શકાય છે, જ્યાં તેમને ડેલ્ટા વર્કસ તરીકે ઓસ્ટરશિડ્યૂલ ડેમ સાથે તેની સુવ્યવસ્થા સાથે ઓળખવામાં આવે છે. આ વર્કસને નેધરલેન્ડઝના દક્ષિણપશ્ચિમના ઉત્તર દરિયાના 1953ના પૂર બાદ બાંધવામાં આવ્યું હતું. ડચે દેશના ઉત્તર ભાગમાં વિશ્વના અનેક મોટા ડેમોમાંનો એક ડેમ બાંધ્યો હતોઃએએફએસએલયુઆઇટીડીઆઇ (1932માં પૂરું થયું હતું).
હાલમાં સેઇન્ટ પીટર્સબર્ગ ફ્લડ પ્રિવેન્શન ફેસિલીટી કોમ્પ્લેક્સ રશિયામાં વધુ પડતા તોફાન સામે સેઇન્ટ પીટર્સબર્ગને રક્ષવા માટે 2008 સુધીમાં પૂરો થવામાં હતો. સેઇન્ટ પીટરબર્ગની આસપાસ તે રીંગ રોડપૂરો કરતો હોવાથી તે પણ મુખ્ય ટ્રાફિક કામગીરી ધરાવે છે. 11 ડેમો 25.4 કિલોમીટર સુધી લંબાવવામાં આવ્યા હતા અને પાણીના સ્તરથી આઠ મીટર ઉંચા છે.
ઓસ્ટ્રિયામાં,છેલ્લા 150 વર્ષોથી પૂરને વિયેના ડેનુબે નિયમનના વિવિધ પ્રયત્નો દ્વારા અંકુશમાં લેવામાં આવતા હતા જેમાં મુખ્ય 1870-75 દરમિયાન ડેનુબે અને 1972-1988 દરમિયાન ન્યુ ડેનુબેનો પણ સમાવેશ થતો હતો.
અમેરિકા
thumb|right|225px|1936માં પિટ્સબર્ગનું પૂર અન્ય એક પૂર સંરક્ષણની વ્યાપક વ્યવસ્થા કેનેડાના મેનીટોબામાં વિસ્તારમાં જોઇ શકાય છે. રેડ નદી વિન્નીપેગમાંથી પસાર થઇને અમેરિકાથી ઉત્તરમાં વહે છે. (જ્યાં તે અસ્સીનીબોઇન નદી)અને તળાવ વિન્નીપેગમાં મળે છે. ઉત્તરીય ગોળાર્ધના સમશીતોષ્ણ વિસ્તારમાં ઉત્તરમાં વહેતી દરેક નદીના કિસ્સામાં બને છે તેમ દક્ષિણીય વિભાગમાં બરફના પીગળવાથી ઉત્તરીય વિભાગ પહેલા નદીના સ્તરમાં વધારો કરી શકે છે એટલુંજ નહી તે સંપૂર્ણ પીગળી જવાની પણ તક છે. જેમ 1950ના શિયાળામાં વિન્નીપેગમાં બન્યુ હતુ તેમ તે વિનાશકારી પૂરમાં પણ પરિણમી શકે છે. શહેરને ભવિષ્યના પૂરથી રક્ષવા માટે મનીટોબા સરકાર ડાયવર્ઝન, ડાઇક્સ અને પૂરમાર્ગની મોટી વ્યવસ્થા હાથ ધરે છે. (જેમાં રેડ રિવર ફ્લડવે અને પોર્ટેજ ડાયવર્ઝનનો પણ સમાવેશ થાય છે). આ વ્યવસ્થાએ 1997ના પૂર વખતે વિન્નીપેગને સલામત રાખ્યું હતું, તે સમયે વિન્નીપેગના ઉપરવાસમાં આવેલા સમુદાયોને વેરવિખેર કરી નાખ્યા હતા, જેમાં ગ્રાન્ડ ફોર્કસ, ઉત્તર ડેકોટાઅને સેંટ. અગાથે, મનીટોબાનો પણ સમાવેશ થાય છે.
અમેરિકામાં ન્યુ ઓર્લિન્સ મેટ્રોપોલિટન એરિયા,જેમાંના 35 ટકા દરિયાના સ્તરની નીચે છે, અને તે અસંખ્ય માઇલોના તટબંધ અને પૂર દરવાજાથી રક્ષિત છે. આ વ્યવસ્થા અસંખ્ય વિભાગોમાં કેટ્રીના વાવાઝોડાદરમિયાન વેરવિખેર થઇ ગઇ હતી, જેમાં શહેર અને મેટ્રો વિસ્તારના પૂર્વીય વિભાગનો સમાવેશ થતો હતો, પરિણામે મેટ્રોપોલિટન વિસ્તારનો દરિયાઇ સમુદાયનો 50 ટકા જેટલો ભાગ થોડા સેન્ટીમીટરથી 8.2 મીટર (27 ફૂટમાં થોડા ઇંચ)ડૂબાણમાં ગયો હતો,[9] પૂરને સફળતાપૂર્વક રોકવાના કાર્ય રૂપે અમેરિકાની ફેડરલ સરકારે 1993ના પૂર બાદ વારંવારના વિનાશને રોકવા માટે મિડવેસ્ટમાં પૂરગ્રસ્ત મિલકતોને ખરીદી લેવાની ઓફર કરી હતી. કેટલાક સમુદાયોએ તે સ્વીકારી લીધુ હતું અને સરકારે રાજ્યોની મદદથી 25,000 મિલકતોને ખરીદી લીધી હતી, જે વેટલેન્ડમાં રૂપાંતરીત કરવામાં આવી હતી. આ વેટલેન્ડઝે તોફાનો વખતે જળશોષકની ભૂમિકા બજાવી હતી, જ્યારે પૂર પાછું આવ્યું ત્યારે સરકારને તે વિસ્તારોમાં સ્ત્રોતો વધારવાની જરૂર પડી ન હતી.
એશિયા
ચીનમાં પૂરડાયવર્ઝન વિસ્તારો ગ્રામિણ વિસ્તારો છે, જેમાં શહેરોને રક્ષણ પૂરુ પાડવા માટે પૂર છોડવામાં આવ્યું હતું. [11]
ઘણા લોકોએ એવી દરખાસ્ત કરી હતી કે શાકાહારી (બિનજંગલકરણ) જોખમ વધારામાં પરિણમશેકુદરતી વન સંરક્ષણ સાથે પૂર આવવાના સમયમાં ઘટાડો થવો જોઇએ. બિનજંગલકરણનો દર ઘટાડતા તે પૂરના બનાવો અને ઉગ્રતાના બનાવોમાં સુધારો લાવશે.
આફ્રિકા
ઇજિપ્તમાં, આસવાન ડેમ (1902) અને આસવાન હાઇ ડેમ (1976) બન્નેએ નાઇલ નદી દ્વારા આવેલા વિવિધ માત્રાના પૂરને નિયંત્રણાં લીધું હતું.