cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
નમીસરા
નમીસરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા સાવલી તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. નમીસરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાવલી તાલુકો
આતંકવાદ
આતંકવાદ ની ચોક્કસ વ્યાખ્યા બાબતે નોંધપાત્ર મતમતાંતરો હોવા છતાં, મોટા ભાગે નિદોર્ષો, નિઃશસ્ત્રો અને સરકારો તરફ વ્યવસ્થિત રીતે ડર ફેલાવવા માટે અને તેમ કરીને પોતાના રાજકીય , સૈદ્ધાન્તિક અથવા ધાર્મિક હેતુઓ માટે પ્રસાર માધ્યમોનું ધ્યાન ખેંચવા માટે જાણીજોઈને આચરવામાં આવેલી હિંસા અથવા હિંસાની ધમકી/ભય ને આતંકવાદ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, અને તેને જુલમગાર માનવામાં આવે છે. આ માનદંડોમાંથી અનેક અથવા તમામ સાથે મળતી ક્રિયાને મોટા ભાગે આતંકવાદ કહેવામાં આવે છે. આ શબ્દપ્રયોગ સરકાર અથવા ધાર્મિક નેતાઓને માટે વપરાઈ શકે કે કેમ અને યુદ્ધકાળની ગતિવિધિઓને તેના અર્થમાં સમાવિષ્ટ કરવી કે નહીં તે બાબતે નોંધપાત્ર મતભેદો છે. વધુમાં, આતંકવાદ/ત્રાસવાદ અને અપરાધ  વચ્ચેનો ભેદ પણ ચોક્કસ રીતે દર્શાવવો અઘરો છે.
આ શબ્દનો રાજકીય અને ભાવનાત્મક રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે અને તે સખત નકારાત્મક અર્થછટાઓ ધરાવે છે. તેને વાપરનારની વિચારસરણી અને તે જે સંદર્ભમાં પ્રયોજાયો હોય તેના પર મોટા ભાગે તેના અર્થનો આધાર રહે છે. આ શબ્દની એકસોથી વધુ વ્યાખ્યાઓ અભ્યાસુઓને મળી છે. અત્યારે, આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણે સ્વીકૃત હોય તેવી કોઈ વ્યાખ્યા નથી. સરકારો પ્રતિપક્ષોને તેમની બિનકાયદેસરતા પુરવાર કરવા માટે આતંકવાદીઓ તરીકે સંબોધે છે. કેટલાકના મતે આતંકવાદી શબ્દ એટલી પ્રત્યયાત્મક સમસ્યાઓથી ઘેરાયેલો છે કે તેના બદલે હિંસાત્મક બિન-રાજકીય કર્તા  શબ્દપ્રયોગ વધુ સારો પ્રયોગ છે. આતંકવાદ ખૂબ લાંબો ઇતિહાસ ધરાવે છે અને જમણેરી અને ડાબેરી એમ બંને રાજકીય પક્ષો, રાષ્ટ્રવાદી જૂથો, ધાર્મિક સમુદાયો, ક્રાંતિકારીઓ, અપરાધીઓ અને અન્યો દ્વારા તે પ્રયોજાતો આવ્યો છે.
શબ્દનો ઉદ્ભવ
"ટેરર (આતંક)" શબ્દ લૅટિનના ટેરેરે એટલે કે "ભય પમાડવું" પરથી બન્યો છે. 105 ઈ.સ.પૂર્વે, રોમમાં કિમ્બ્રી સમુદાયના યૌદ્ધાઓના આક્રમણના પ્રતિભાવમાં જે ભય અને કટોકટીની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી તેને તેઓ ટેરર કિમ્બ્રીકસ કહેતા. જેકોબિનોએ ફ્રેન્ચ ક્રાંતિ દરમ્યાન આતંકનું સામ્રાજય સ્થાપતી વખતે આ પૂર્વાધાર લીધો હતો. જેકોબિનોએ સત્તા ગુમાવી, તે પછી "આતંકવાદી" શબ્દ નિંદા માટે વપરાતો શબ્દ બની રહ્યો. અલબત્ત, આતંકનું સામ્રાજય સરકાર દ્વારા સ્થાપવામાં આવ્યું હોવા છતાં, આધુનિક સમયમાં "આતંકવાદ" શબ્દ, સામાન્ય રીતે કોઈ ખાનગી જૂથ દ્વારા નિર્દોષ લોકોની હત્યા કરીને પ્રસાર-માધ્યમોનું ધ્યાન ખેંચવાના અર્થમાં વાપરવામાં આવે છે. શબ્દની આ અર્થછટા છેક સરગેય નેચાયેવ, કે જેણે પોતાની જાતને એક "આતંકવાદી" ગણાવી હતી, ત્યાં સુધી જોઈ શકાય છે. 1869માં નેચાયેવે "પીપલ્સ રિટ્રીબ્યુશન (લોકોનો પ્રતિશોધ - Народная расправа)" નામનું પહેલવહેલું રશિયન આતંકવાદી જૂથ સ્થાપ્યું હતું.
નવેમ્બર 2004માં, યુનાઈટેડ નેશન્સ સિકયોરિટી કાઉન્સિલના એક રિપોર્ટમાં આતંકવાદને કોઈ પણ એવી ગતિવિધિ ઠરાવી હતી કે "જે પ્રજાને ડરાવવા/ધમકાવવાના અથવા સરકાર કે આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનને કશુંક કરવા કે કશું કરવાથી રોકવા માટે ફરજ પાડવાના હેતુથી સામાન્ય નાગરિકો કે નિઃશસ્ત્ર લોકોની હત્યા કરવાનો કે તેમને ગંભીર શારીરિક હાનિ પહોંચાડવાનો ઈરાદો રાખે છે"..
ઘણા દેશોમાં, અન્ય હેતુઓ માટે કરાતા અપરાધો કરતાં આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓને કાયદેસર જુદી પાડવામાં આવી છે, અને "આતંકવાદ"ને ધારાસભામાં કાયદો બનાવીને સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યો છે; ચોક્કસ વ્યાખ્યાઓ માટે જુઓ આતંકવાદની વ્યાખ્યા. આતંકવાદની કાયદા મુજબની વ્યાખ્યાઓમાંના સામાન્ય સિદ્ધાન્તો તેના અર્થ બાબતે સર્વસંમતિ સધાતી જોવા મળે છે અને તે જુદા જુદા દેશોમાંના કાયદાનું અમલીકરણ કરનારી વ્યકિતઓ વચ્ચે સહકારના સંબંધો પોષે છે. આ વ્યાખ્યાઓમાંથી કેટલીકમાં અતિક્રમણ કરાયેલા દેશમાં, નાગરિકો દ્વારા આક્રમણખોરો સામે હિંસાનો ઉપયોગ કાયદેસરની ગણવા બાબતેની શકયતાને કયાંય જોવામાં જ નથી આવતી. બીજી વ્યાખ્યાઓ માત્ર પ્રતિરોધ ચળવળો કે જે હિંસાત્મક પગલાંથી આક્રમણખોરોનો વિરોધ કરે છે અને જેમાં સામાન્ય નાગરિકો અને નિઃશસ્ત્રોનો કોઈ ભેદભાવ વિના ભોગ લેવાય છે તેને જ આતંકવાદી જૂથો તરીકે લેબલ કરવામાં આવે છે, અને આમ હિંસાના ન્યાયસંગત અને ગેરકાયદેસર ઉપયોગ વચ્ચે ભેદ સ્પષ્ટ કરે છે. છેવટે, આ તફાવત એ માત્ર રાજકીય નિર્ણય જ છે.
મુખ્ય માનદંડ
હિંસા - સેન્ટર ફોર સ્ટ્રેટેજિક એન્ડ ઈન્ટરનેશનલ સ્ટડીઝના વૉલ્ટર લાકયુઈયર મુજબ, "આતંકવાદની સામાન્ય લાક્ષણિકતા અંગે સહમતિ સધાઈ શકી હોય તેવી એક માત્ર લાક્ષણિકતા એ છે કે આતંકવાદમાં હિંસા અથવા હિંસાની ધમકી/ભય શામેલ હોય છે." જો કે, માત્ર હિંસાના માનદંડ પરથી કોઈ ઉપયોગી વ્યાખ્યા રચાઈ શકતી નથી, કારણ કે તે સામાન્ય રીતે જેને આતંકવાદ ગણવામાં આવતો નથી તેવી બીજી અનેક પ્રવૃત્તિઓમાં શામેલ હોય છે, જેમ કેઃ યુદ્ધ, રમખાણ, સંગઠિત અપરાધ, અથવા એકદમ સામાન્ય હુમલો. જેમાં જાનહાનિ ન હોય તેવા માલમિલકતના વિનાશને પણ સામાન્ય રીતે હિંસાત્મક અપરાધ ગણવામાં આવતો નથી, પરંતુ અર્થ લિબરેશન ફ્રન્ટ (પૃથ્વી મુકિત મોરચો) અને એનિમલ લિબરેશન ફ્રન્ટ (પ્રાણી મુકિત મોરચો) જેવા કેટલાકના મતે માલમિલકતના નુકસાન/વિનાશને પણ હિંસા અથવા આતંકવાદ તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે; ઈકો-ટેરરિઝમ પણ જોશો.
માનસિક અસર અને ડર - સૌથી મહત્તમ તીવ્રતામાં અને લાંબા સમયગાળા સુધી માનસિક અસર ઊભી થાય તે રીતે હુમલો કરવામાં આવે છે. આતંકવાદનો પ્રત્યેક બનાવ એ એક એવો "દેખાવ" છે જેને ઘણા વિશાળ પ્રેક્ષકગણ પર અસર ઊભી કરવા માટે રચવામાં આવ્યો હોય છે. આતંકવાદીઓ પોતે જે દેશ કે સમાજના વિરોધી છે તેના પાયાને હચમચાવી નાખવા અને પોતાની શકિતનું પ્રદર્શન કરવા માટે રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો પર હુમલો કરતા પણ જોવા મળે છે. આવા બનાવોથી સરકારને નકારાત્મક અસર પહોંચે, જયારે આ આતંકવાદી પ્રવૃત્તિ પાછળ જેનો હાથ હોય તે આતંકવાદી સંગઠન અને/અથવા તેની વિચારસરણીની પ્રતિષ્ઠા વધે તેમ બની શકે છે.
રાજકીય હેતુ સિદ્ધ કરવા માટેનું અપરાધીકૃત્ય - આતંકવાદનાં ઘણાં બધાં કૃત્યોમાં જે સામાન્ય જોવા મળ્યું છે તે છે રાજકીય હેતુ. પત્ર-લેખન અથવા વિરોધ પ્રદર્શન જેમ જ આતંકવાદ પણ એક રાજકીય યુકિત છે; જયારે બીજા કશાથી પોતે જેવી ઇચ્છે છે તેવી અસર ઊભી નહીં થઈ શકે એમ ચળવળકારો માનતા હોય ત્યારે તેઓ કોઈ રાજકીય યુકિતની જેમ આતંકવાદનો ઉપયોગ કરે છે. તેઓ જે બદલાવ ઇચ્છતા હોય છે તે એટલો આગ્રહપૂર્વક ઇચ્છતા હોય છે કે બદલાવ ન હાંસલ કરી શકવાની નિષ્ફળતા તેમને સામાન્ય નાગરિકોના મૃત્યુ કરતાં વધુ વસમું પરિણામ લાગે છે. જયારે આતંકવાદ અને ધર્મ સંકળાયેલા જોવા મળે છે ત્યાં મોટા ભાગે આવો આંતરિક-સંબંધ જોવા મળે છે. જયારે કોઈ રાજકીય સંઘર્ષ ધાર્મિક અથવા "વૈશ્વિક/બ્રહ્માંડી" સંઘર્ષનું સ્વરૂપ પકડે છે, જેમ કે પૂર્વજોના વતન પર નિયંત્રણ મેળવવું, ઉદાહરણ તરીકે ઈઝરાયેલ અને જેરુસલામ, આવા કિસ્સામાં રાજકીય લક્ષ્ય (રાષ્ટ્રવાદ) હાંસલ કરવામાં નિષ્ફળતા એ આધ્યાત્મિક નિષ્ફળતા સમાન બને છે, અને આ લક્ષ્ય પ્રતિ ખૂબ સમર્પિતોને તે પોતાના અથવા નિદોર્ષ સામાન્ય નાગરિકોના મૃત્યુ કરતાં વધુ વસમી લાગે છે. જયોર્જ સી. માશર્લ સેન્ટર ફોર યુરોપિયન સિકયોરિટી સ્ટડીઝ ખાતે કારસ્ટેન બોકસ્ટેટેએ આ ચાવીરૂપ લાક્ષણિકતાઓને એકસાથે સાંકળીને એક વ્યાખ્યા તૈયાર કરી છેઃ Terrorism is defined as political violence in an asymmetrical conflict that is designed to induce terror and psychic fear (sometimes indiscriminate) through the violent victimization and destruction of noncombatant targets (sometimes iconic symbols). Such acts are meant to send a message from an illicit clandestine organization. The purpose of terrorism is to exploit the media in order to achieve maximum attainable publicity as an amplifying force multiplier in order to influence the targeted audience(s) in order to reach short- and midterm political goals and/or desired long-term end states."
ઈરાદાપૂર્વક નિઃશસ્ત્રોને નિશાન બનાવવા - સામાન્ય નાગરિકોને પોતાના સીધાં નિશાન બનાવવાનું ઈરાદાપૂર્વક નક્કી કરવું તે આંતકવાદનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે. વિશેષરૂપે, જયારે નવજાત શિશુઓ, બાળકો, માતાઓ અને અન્ય વડીલોની હત્યા કરવામાં આવે છે કે તેમને જખમી કરવામાં આવે છે અને તેમને હાનિની મધ્યમાં ધકેલવામાં આવે છે ત્યારે તેમનો અપરાધી મનસૂબો સ્પષ્ટ જણાઈ આવે છે. મોટા ભાગના વખતે, આતંકવાદના ત્રાહિતોને તેઓ ભયનું કારણ છે એટલા માટે નહીં પરંતુ આતંકવાદીઓ વિશ્વ માટેની જે ચોક્કસ દૃષ્ટિ ધરાવે છે તેમાં તેમની નજરે તેઓ ચોક્કસ "પ્રતીકો, સાધનો, પ્રાણીઓ અથવા ભ્રષ્ટ માણસો" છે એટલા માટે પસંદ કરવામાં આવે છે. તેમને પીડા આપીને આતંકવાદીઓ ભય ફેલાવવાનો, પોતાનો સંદેશ બહાર પ્રેક્ષકોને પહોંચાડવાનો અથવા તો પછી મોટા ભાગે પોતાની ક્રાંતિકારી ધાર્મિક માંગો અને રાજકીય હેતુઓ સંતોષવાનો હેતુ પૂરો કરે છે.
ગેરકાયદેસરતા અથવા બિન-ન્યાયસંગતતા - આતંકવાદની કેટલીક અધિકૃત (નોંધપાત્ર રીતે સરકારી) વ્યાખ્યાઓ ગેરકાયદેસરતા અથવા ન્યાયસંગત ન હોવાને એક માનદંડ તરીકે ઉમેરવામાં આવ્યો છે, જેથી સરકાર દ્વારા અધિકૃત ગતિવિધિઓ (અને તેથી "કાયદેસર") અને અન્ય વ્યકિતઓ અને નાના જૂથો દ્વારા થતી ગતિવિધિઓને જુદી પાડી શકાય. આ માપદંડ અનુસાર, એવાં કૃત્યો જે અન્ય માનદંડો અનુસાર આતંકવાદ ઠરી શકે, તે માત્ર સરકાર દ્વારા માન્ય હોવાને કારણે આતંકવાદ ગણાતાં નથી. ઉદાહરણ તરીકે, અમુક ધ્યેય માટે નાગરિકોનો ટેકો દર્શાવતા શહેર પર બૉમ્બવર્ષા કરવી, તે જો સરકાર માન્ય હોય તો તે આતંકવાદ ગણાશે નહીં. આ માનદંડ મૂળભૂત રીતે સમસ્યાજનક છે અને તેને વૈશ્વિક રીતે સ્વીકારવામાં આવ્યો નથી, કારણ કેઃ તે રાજય તરફથી કોઈ આતંકવાદ હોઈ શકે તેવી શકયતાને નકારે છે; એક જ કૃત્યને, તે "ન્યાયસંગત" સરકારી પગલું છે કે નહીં તેના આધારે તેને આતંકવાદ તરીકે કે બિનઆતંકવાદી કૃત્ય તરીકે ઠેરવવામાં આવી શકે નહીં; "ન્યાયસંગતતા" અને "કાયદેસરતા" એ વયૈકિતક છે, જે એક કે બીજી સરકારના પરિપ્રેક્ષ્ય પર આધારિત છે; અને તે આ શબ્દપ્રયોગના ઐતિહાસિક રીતે સ્વીકૃત અર્થ અને ઉદ્ભવથી વેગળો છે. આ કારણોસર, આ માનદંડને વૈશ્ચિક રીતે સ્વીકારવામાં આવ્યો નથી; મોટા ભાગના શબ્દકોશોમાંની આ શબ્દની વ્યાખ્યાઓમાં આ માનદંડનો સમાવેશ થતો નથી.
નિંદાત્મક ઉપયોગ
અમુક આતંકવાદી કૃત્યોને, જેમ કે સામાન્ય નાગરિકોને રહેંસી નાખવાને અમુક ચોક્કસ સંજોગોમાં ઓછા અનિષ્ટભર્યા કે ઓછા શેતાની ગણી શકાય કે કેમ તે પ્રશ્ન બાબતે ફિલસૂફોએ જુદા જુદા દષ્ટિકોણો વ્યકત કર્યા છેઃ જયારે ડેવિડ રોડીનના મતે, ઉપયોગિતાવાદી ફિલસૂફો એવા કિસ્સાઓની કલ્પના કરી શકે છે (થિયરીમાં) કે જેમાં આતંકવાદની અનિષ્ટકારી અસરો, સારી બાબતો કરતાં ચડી જાય છે, જે નૈતિક રીતે આનાથી ઓછી કિંમતે મેળવી શકાય તેમ નથી હોતી, પ્રત્યક્ષ રીતે "ગુપ્ત રીતે એકઠા થવાની નિઃશસ્ત્રોની કાયદેસરની મુકિતની હાનિકારક અસરો એ અમુક આતંકવાદી કૃત્યોથી સધાતી સારી બાબતોથી ચડી જતી માનવામાં આવે છે." બિન-ઉપયોગિતાવાદી ફિલસૂફોમાંથી, માઈકલ વાલ્ઝર દલીલ કરી હતી કે માત્ર એક જ ચોક્કસ કિસ્સામાં આતંકવાદને નૈતિક રીતે વાજબી ઠેરવી શકાય તેમ છેઃ જયારે "કોઈ દેશ અથવા સમુદાયને માથે સંપૂર્ણ વિનાશનો ભય તોળાતો હોય અને તેમાંથી ઉગરવાનો અને પોતાને બચાવવાનો એક માત્ર રસ્તો નિઃશસ્ત્રોને ઈરાદાપૂર્વક નિશાન બનાવવાનો રહેતો હોય, ત્યારે તેમ કરવું નૈતિક રીતે યોગ્ય છે."
બ્રુસ હોફમૅને પોતાના પુસ્તક ઈનસાઈડ ટેરરિઝમ માં આતંકવાદ શબ્દ કેમ વિકૃત બન્યો છે તેની સ્પષ્ટતા આપી છેઃ On one point, at least, everyone agrees: terrorism is a pejorative term. It is a word with intrinsically negative connotations that is generally applied to one's enemies and opponents, or to those with whom one disagrees and would otherwise prefer to ignore. 'What is called terrorism,' Brian Jenkins has written, 'thus seems to depend on one's point of view. Use of the term implies a moral judgment; and if one party can successfully attach the label terrorist to its opponent, then it has indirectly persuaded others to adopt its moral viewpoint.' Hence the decision to call someone or label some organization terrorist becomes almost unavoidably subjective, depending largely on whether one sympathizes with or opposes the person/group/cause concerned. If one identifies with the victim of the violence, for example, then the act is terrorism. If, however, one identifies with the perpetrator, the violent act is regarded in a more sympathetic, if not positive (or, at the worst, an ambivalent) light; and it is not terrorism.
આ શબ્દની નિંદાત્મક અર્થછટાઓને આ કહેવતમાં યોગ્ય રીતે રજૂ કરવામાં આવી છે, "એક માટે જે ત્રાસવાદી છે તે બીજા માટે સ્વાતંત્ર્ય સેનાની છે." જયારે એક જૂથ રાજયની શેહમાં તેમના બંનેના શત્રુ સામે નિયમથી વિરુદ્ધ લશ્કરી પદ્ધતિઓ વાપરે છે, પણ પછી પાછળથી રાજયની જ સામે પડે છે અને પોતાના જૂના મિત્ર સામે એ જ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવા માંડે એ તેનું ઉદાહરણ છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમ્યાન, માલયન લોકોના પ્રતિ-જાપાનિઝ લશ્કરે બ્રિટિશ સાથે મિત્રતાનો સંબંધ બાંધ્યો હતો, પણ માલયન કટોકટી દરમ્યાન, તેના વારસના સભ્યો(માલાયન વંશ મુકિત લશ્કર)ને અંગ્રેજોએ "આતંકવાદી" તરીકે ખપાવ્યા. વધુ તાજેતરનો કિસ્સો જોઈએ તો રોનાલ્ડ રેગન અને અમેરિકી શાસનના અન્યોએ સોવિયેત યુનિયન સામેની તેમની લડાઈમાં અફઘાન મુજાહિદ્દીનને વારંવાર "સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓ" તરીકે ઓળખાવ્યા હતા, છતાં વીસ વર્ષ પછી, જયારે અફઘાનની નવી પેઢીએ જેને તેઓ પરદેશી શકિતઓએ સ્થાપેલું રાજયતંત્ર માને છે તેની સામે લડવું શરૂ કયુર્ં ત્યારે જયોર્જ ડબ્લ્યુ. બુશે તેમના હુમલાઓને "આતંકવાદ" કહ્યા. આતંકવાદ માટે જેમને દોષિત ઠેરવવામાં આવે છે તે જૂથો સ્વાભાવિક રીતે પોતાની પ્રવૃત્તિ માટે કાયદેસરની લશ્કરી અથવા સૈદ્ધાન્તિક પ્રવૃત્તિ પ્રતિબિંબિત કરતા શબ્દને પસંદ કરે છે. ઓટ્ટાવાની કારલેટન યુનિવર્સિટી ખાતે જાણીતા આતંકવાદ સંશોધક અને કૅનેડિયન સેન્ટર ઓફ ઈન્ટેલિજન્સ એન્ડ સિકયોરિટી સ્ટડીઝના નિર્દેશક પ્રોફેસર માર્ટિન રુદ્નેર "આતંકવાદી કૃત્યો"ને રાજકીય અથવા અન્ય સૈદ્ધાન્તિક લક્ષ્યો માટે સામાન્ય નાગરિકો પર કરાયેલો હુમલો ગણાવે છે, અને કહે છેઃ There is the famous statement: 'One man's terrorist is another man's freedom fighter.' But that is grossly misleading. It assesses the validity of the cause when terrorism is an act. One can have a perfectly beautiful cause and yet if one commits terrorist acts, it is terrorism regardless.
"મુકિત"ના સંઘર્ષમાં સંકળાયેલાં કેટલાંક જૂથોને, પશ્ચિમી સરકારો અથવા પ્રસાર-માધ્યમોએ "આતંકવાદી" કહ્યા હતા. પાછળથી, જયારે એ જ વ્યકિતઓ સ્વતંત્ર થયેલા દેશના નેતાઓ બન્યા, ત્યારે એ જ સંગઠનોએ તેમને "કુશળ રાજનીતિજ્ઞ" કહ્યા. આ પ્રકારના બનાવોના બે ઉદાહરણો છે નોબલ શાંતિ પુરસ્કાર વિજેતાઓ મેનાચેમ બિગીન અને નેલ્સન મંડેલા.
કયારેક મિત્રરાજયો પણ, ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને રાજકારણના અમુક કારણોસર અમુક સંગઠનના સભ્યો આતંકવાદી છે કે નહીં તે બાબતે અસહમત થઈ શકે છે. ઉદાહરણ રૂપે, ઘણાં વર્ષો સુધી યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ સરકારના કેટલાક વિભાગોએ આઈરિશ રિપબ્લિકન આર્મી (આઈઆરએ - IRA)ના સભ્યોને આતંકવાદી ગણાવવાને નકારી કાઢ્યું હતું, કે જયારે આઈઆરએ યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સના ગાઢ મિત્રરાજય (બ્રિટન) સામે જ આ પદ્ધતિઓ અખત્યાર કરી રહ્યું હતું, જેને બ્રિટને આતંકવાદ જાહેર કર્યો હતો. કિવન વિરુદ્ધ રોબીનસનના કિસ્સામાં આ બાબતને ભારપૂર્વક દર્શાવવામાં આવી હતી.
આ અને અન્ય કારણોસર, પ્રસાર-માધ્યમો આ તેમના શબ્દપ્રયોગ બાબતે કાળજી રાખવાનો પ્રયત્ન કરે છે અને તેમ કરીને નિષ્પક્ષપાતીપણાની પોતાની છાપ જાળવી રાખવા માગે છે.
પ્રકારો
1975ની શરૂઆતમાં, ફોજદારી ગુનાઓના ન્યાય તોળવા બાબતેના ધોરણો અને ધ્યેય નક્કી કરવા માટે યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સના સહાયક કાયદા અમલીકરણ ખાતાએ રાષ્ટ્રીય સલાહકાર સમિતિની રચના કરી હતી. આ સમિતિએ જે પાંચ ખંડો લખ્યા તેમાંથી એકનું શીર્ષક ગેરવ્યવસ્થા અને આતંકવાદ હતું, જે કાર્ય વિશેષ દળના નિર્દેશક એચ.એચ.એ. કૂપરની દોરવણી હેઠળ અવ્યવસ્થા અને આતંકવાદ અંગેના કાર્ય વિશેષ દળ દ્વારા રચવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્ય વિશેષ દળે આતંકવાદને કુલ છ વિભાગોમાં વર્ગીકૃત કર્યું હતું.
યુ.એસ.ના ગુપ્ત તંત્રે તૈયાર કરેલા એક પૃથક્કરણમાં ચાર પ્રકારો દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
લોકશાહી અને આંતરિક આતંકવાદ
આંતરિક આતંકવાદ અને લોકશાહી વચ્ચેનો સંબંધ ખૂબ જટિલ છે. જે રાષ્ટ્રોમાં મધ્યવર્તી રાજનૈતિક સ્વતંત્રતા છે ત્યાં આતંકવાદ સૌથી સામાન્યપણે અને મોટા ભાગના લોકશાહી ધરાવતાં રાષ્ટ્રોમાં લઘુત્તમ સામાન્ય પ્રમાણમાં આતંકવાદ જોવા મળે છે. જો કે, એક અભ્યાસ મુજબ આત્મઘાતી આતંકવાદ આ સામાન્ય નિયમમાં અપવાદ રૂપ હોઈ શકે છે. આ ચોક્કસ પદ્ધતિના ઉપયોગથી ફેલાવાતા આતંકવાદના પુરાવાઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે આતંકવાદનું દરેક આધુનિક આત્મઘાતી અભિયાને લોકશાહીને નિશાન બનાવી છે- લોકશાહી એટલે કે નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં રાજકીય સ્વતંત્રતા ધરાવતું રાષ્ટ્ર. 1980 અને 1990ના દાયકામાં આતંકવાદીઓને આત્મઘાતી હુમલાઓ માટે અપાયેલી છૂટછાટથી તેમના હુમલાઓનું પ્રમાણ વધ્યું છે એવું એક અભ્યાસ સૂચવે છે.
બિન-લોકશાહી રાષ્ટ્રોમાંના "આતંકવાદ"ના કેટલાંક ઉદાહરણો જોઈએ તો તેમાં સ્પેનમાં ફ્રાન્સિસકો ફ્રાન્કોની આગેવાનીમાં ઈટીએ (ETA), પેરુમાં આલ્બર્ટો ફુજિમોરી હેઠળ શાયનિંગ પાથ, તુર્કીમાં જયારે લશ્કરી નેતાઓનું શાસન હતું ત્યારે કુર્દીસ્તાન વકર્સ પાર્ટી અને દક્ષિણ આફ્રિકામાંના એએનસી (ANC)-નો સમાવેશ થાય છે. યુનાઈટેડ કિંગડ્મ, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ, ઈઝરાયેલ, ઈન્ડોનેશિયા, ભારત અને ફિલિપાઈન્સ જેવાં લોકશાહી રાષ્ટ્રોએ પણ આંતરિક આતંકવાદનો સામનો કર્યો છે.
ધાર્મિક આતંકવાદ
ધાર્મિક આતંકવાદ એ જૂથ અથવા વ્યકિતઓ દ્વારા કરાતાં આતંકવાદી કૃત્યો છે, જેની પાછળનું ચાલકબળ લાક્ષણિક રીતે ધાર્મિક માન્યતાઓમાં દઢ થયેલા વિશ્વાસમાં સમાયેલું હોય છે. સદીઓથી અમુક માન્યતા, દષ્ટિકોણ અથવા મત ફેલાવવા અથવા પરાણે મનાવવાની આશામાં ધાર્મિક આધારો પર આતંકવાદી કૃત્યો આચરાતાં આવ્યાં છે. ધાર્મિક ત્રાસવાદ પોતાનામાં કોઈ ચોક્કસ ધાર્મિક દષ્ટિબિંદુ અથવા દષ્ટિકોણ હોય તે જરૂરી નથી, પણ તેના બદલે સામાન્ય રીતે કોઈ વ્યકિત અથવા કોઈ જૂથનો દષ્ટિકોણ અથવા તો શ્રદ્ધા/આસ્થાની શીખ અંગેના તેમના અર્થઘટનો રજૂ કરતો હોય છે.
અપરાધીઓ
આતંકવાદી કૃત્યો કરનારા અપરાધીઓ વ્યકિતઓ, જૂથો અથવા રાજય/રાષ્ટ્રો હોઈ શકે છે. કેટલીક વ્યાખ્યાઓ અનુસાર, છહ્મ અથવા અર્ધ-છહ્મ વેશમાં રાજયના શાસકો પણ યુદ્ધની સ્થિતિના દાયરાની બહાર રહીને આતંકવાદી કૃત્યો આચરતાં હોઈ શકે છે. જો કે આતંકવાદની સૌથી સામાન્ય છાપ એ છે કે તે નાના અને છૂપા જૂથો દ્વારા પાર પડાતો હોય છે, જે અમુક ચોક્કસ ધ્યેયને મેળવવા માટે ખૂબ પ્રેરિત હોય છે. તાજેતરના સમયના સૌથી ભયંકર ત્રાસવાદી હિલચાલોમાંથી મોટા ભાગની ગાઢ મિત્રો, પરિવારના સભ્યો અને અન્ય મજબૂત સામાજિક સંબંધોના તાંતણે બંધાયેલા વ્યકિતઓની બનેલી એકાદ ટોળકી દ્વારા અમલમાં મૂકાઈ છે, જેમ કે સપ્ટેમ્બર ૧૧નો હુમલો, લંડન ભૂગર્ભ રેલવે બોમ્બમારો અને ૨૦૦૨નો બાલિ બોમ્બમારો. આ જૂથોને મુકત રીતે ઉપલબ્ધ માહિતીનો પ્રવાહ અને વાતચીત માટે કાર્યક્ષમ ટેલિકમ્યુનિકેશન વ્યવસ્થાઓનો ફાયદો મળ્યો હતો અને પરિણામે તેઓ સફળ થયા હતા, જયારે એ પહેલાંના અન્ય પ્રયત્નો નિષ્ફળ રહ્યાં હતા.
વર્ષોથી, અનેક લોકોએ ત્રાસવાદીનું ચરિત્રાત્મક રેખાચિત્ર આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે અને તેમ કરીને આ વ્યકિતઓની માનસિક સ્થિતિ અને સામાજિક સંજોગોના આધારે તેમનાં કૃત્યોને સમજાવટ આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે. જયારે રોડ્રીક હિન્દેરી જેવા કેટલાકે આતંકવાદી દ્વારા વપરાતી પ્રચાર યુકિતઓ બારીકીથી સમજવા માટે આ રેખાચિત્રો માગ્યા હતા. અમુક સુરક્ષા સંગઠનો આવાં જૂથોને હિંસાત્મક બિન-રાષ્ટ્રીય કર્તાઓ (વાયોલન્ટ નોન-સ્ટેટ એકટર્સ) તરીકે ઓળખાવે છે.
આતંકવાદી/ત્રાસવાદી જૂથો
thumb|right|alt=Picture of the front of an addressed envelope to Senator Daschle.|યુ.એસ. રાજકારણીઓને પત્રોની અંદર એન્થ્રેકસ ટપાલથી મોકલવાનું કામ માત્ર એક અટૂલા વુલ્ફ આતંકવાદીનું કામ હતું તેવું અનુમાન છે.
રાજય પ્રાયોજક
આતંકવાદી સંગઠનને નાણા અથવા આશ્રય આપીને રાષ્ટ્ર પોતે આતંકવાદને શેહ આપતું હોઈ શકે. રાષ્ટ્ર દ્વારા થતાં હિંસાના કૃત્યોમાંથી કયાં રાજય-પ્રોત્સાહિત આતંકવાદ છે તે અંગે અત્યંત જુદા જુદા મત જોવા મળે છે. જયારે રાષ્ટ્રો કેટલાક જેને આતંકવાદી માને છે એવાં જૂથોને નાણા પૂરા પાડતા હોય છે ત્યારે તે ભાગ્યે જ તેમનો તેવી રીતે સ્વીકાર કરતા હોય છે.
સરકારી આતંકવાદ
સરકારી એજન્ટો અથવા દળો દ્વારા આચરાતા આતંકવાદી કૃત્યો દર્શાવવા માટે રાજય/સરકારી આતંકવાદ શબ્દપ્રયોગ કરવામાં આવે છે. તેમાં રાજયની વિદેશ નીતિ અંતર્ગત નિયુકત રાજયના સ્રોતોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેમ કે આતંકવાદી કૃત્યો કરવા માટે સીધો તેના લશ્કરનો ઉપયોગ કરવો. રાજયશાસ્ત્રના પ્રોફેસર માઈકલ સ્ટોહી તેના માટે જર્મનીએ લંડન પર કરેલા બૉમ્બ વિસ્ફોટ અને બીજા વિશ્વ યુદ્ધ દરમ્યાન અમેરિકાએ હિરોશીમા પર કરેલા અણુબૉમ્બમારાનાં ઉદાહરણ ટાંકે છે. તેમની દલીલ છે કે, "આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં ભય ફેલાવતી યુકિતઓનો પ્રયોગ સામાન્ય છે અને રાજય, વિદ્રોહીઓ કરતાં આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થામાં આતંકવાદને આશરો આપનાર હોય તેવી શકયતા વધુ છે." આના સ્વરૂપ તરીકે તેમણે પહેલા હુમલા(First strike)ના વિકલ્પને "જુલમગાર મુત્સુદ્દીગીરીનો આતંક"નું ઉદાહરણ ટાંકયું છે, જે વિશ્વ આખાને બાનમાં રાખી "કટોકટીના વ્યવસ્થાપન" વખતે અણુશસ્ત્રો વાપરવાની ગર્ભિત ધમકી સમાન છે. તેમની દલીલ છે કે બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછી જે બદલાવો આવ્યા તેના પરિણામે આતંકવાદનું સંસ્થાગત રૂપ અસ્તિત્વમાં આવ્યું છે. આ વિશ્લેષણમાં, સરકારી આતંકવાદને સામૂહિક વિનાશ માટેનાં શસ્ત્રોના અસ્તિત્વ અને ઉપયોગને વાજબી ઠેરવતી વિદેશી નીતિના રૂપમાં દર્શાવવામાં આવ્યો છે, અને આવી હિંસાત્મક વર્તનૂકને કાયદાકીય કે વાજબી ઠેરવવાથી રાજય/રાષ્ટ્રની આવી વર્તણૂક વધુ ને વધુ સ્વીકાર્ય બનતી જાય છે.
thumb|right|alt=Picture of a man in a suit with a mustache who looks like Hitler speaking behind a microphone.|શું એડોલ્ફ હિટલર એક આતંકવાદી હતો?તેણે કરોડો લોકોની હત્યા કરી; નરસંહાર અથવા ડેમોસાઈડ એ આતંકવાદનો એક પ્રકાર છે એવું કેટલાક વિચારકો સૂચવે છે. શાંતિકાળ દરમ્યાન સરકારી એજન્ટોની ગતિવિધિઓને દર્શાવવા, જેવી કે પાન એમ ફલાઈટ 103 પર બૉમ્બમારો, માટે પણ સરકારી/રાજય આતંકવાદ શબ્દપ્રયોગ કરવામાં આવે છે. આઈરિશ ભૂમિ યુદ્ધ દરમ્યાન, ચાર્લ્સ સ્ટેવર્ટ પાર્નેલે 1881માં તેના "નો-રેન્ટ મેનિફેસ્ટો"માં વિલિયમ ગ્લાડસ્ટોનના આઈરિશ જુલમગાર કાયદાને આતંકવાદ ગણાવ્યો હતો. આ વિભાવનાનો ઉપયોગ સરકારો તેમની પોતાની નાગરિક પ્રજામાં ડર ફેલાવવા માટેના હેતુથી જે રાજકીય દાબદમન આચરે છે તે દર્શાવવા માટે પણ કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, સામાન્ય નાગરિકોને બાનમાં લેવા અને રાખવા અથવા ન્યાયની સીમાઓને ઓળંગતા અભિયાનો ચલાવવાને પ્રચલિતપણે "આતંક" અથવા આતંકવાદ કહેવામાં આવે છે, રેડ ટેરર અથવા ગ્રેટ ટેરર દરમ્યાન એવા ઉદાહરણ જોવા મળ્યા હતા. આ પ્રકારનાં કૃત્યોને ઘણીવાર ડેમોસાઈડ(democide) અથવા નરસંહાર પણ કહેવામાં આવે છે, જે રાજય/સરકારી આતંકવાદને સમકક્ષ હોવાની દલીલ કરવામાં આવી હતી. આ વિષય પરના આનુભાવિક અભ્યાસો અનુસાર લોકશાહીઓમાં ભાગ્યેજ ડેમોસાઈડ જોવા મળે છે.
નિધિયન
રાજય/રાષ્ટ્ર પ્રયોજકો નિધિયન માટેના મોટા સ્રોત સમાન પુરવાર થાય છે; ઉદાહરણ તરીકે, પીએલઓ (PLO), ડીએફએલપી (DFLP) અને બીજાં કેટલાંક આતંકવાદી જૂથોને સોવિયેત યુનિયન દ્વારા જરૂરી નાણાભંડોળ મળતું રહ્યું હતું.
નિધિયન માટેનો તેમનો બીજો મોટો સ્રોત છે "ક્રાંતિકારી કર", જે આવશ્યક રીતે "બચાવ/સંરક્ષણ માટેના પૈસા" માટે વપરાતી સૌમ્યોકિત છે. ક્રાંતિકારી કર લાક્ષણિક ઢબે ઉદ્યોગો પાસેથી બળજબરીપૂર્વક વસૂલવામાં આવે છે, અને આમ તેઓ પણ "નિશાન બનાવાયેલી પ્રજાને ડરાવવા માટે ગૌણ ભૂમિકા ભજવી નિમિત્ત બને છે".
અપહરણ કરીને ખંડણી વસૂલવી, દાણચોરી, છેતરપિંડી અને લૂંટફાટ એ નિધિયન માટેના અન્ય મુખ્ય સ્રોતો છે.
વ્યૂહરચના
thumb|right|alt=People in suits look on at bodies covered with tarps.|સપ્ટેમ્બર 16, 1920ના મધ્યાહ્ને વોલ સ્ટ્રીટ કરવામાં આવેલા બોમ્બવિસ્ફોટે આડત્રીસ લોકોનો ભોગ લીધો અને સેંકડોને ઘાયલ કર્યા.અપરાધીઓનો કદી પત્તો ન લાગ્યો. આતંકવાદ એ એક અસમતુલિત યુદ્ધસ્થિતિ છે, અને જયારે બે બળોની શકિતમાં બહુ મોટો ફેર હોય અને તેથી સીધું, રૂઢિગત યુદ્ધ અસરકારક ન હોય ત્યારે વધુ જોવા મળતો હોય છે.
મોટા ભાગના આતંકવાદી હુમલાઓ ડર અને પ્રચાર કરવાના લક્ષ્યાંક સાથે કરવામાં આવે છે, અને તેમાં સામાન્ય રીતે વિસ્ફોટકો અથવા ઝેરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આતંકવાદી હુમલામાં બહોળા પાયે વિનાશ કરતાં શસ્ત્રોના ઉપયોગ અંગે ચિંતા સેવાઈ રહી છે. આતંકવાદી સંગઠનો સામાન્ય રીતે હુમલા માટે ઝીણવટપૂર્વકનું આગોતરું આયોજન કરતાં હોય છે, અને તેના માટે તેમાં સામેલ લોકોને તાલીમ આપવાનું, છૂપા એજન્ટો નીમવાનું અને ટેકેદારો પાસેથી પૈસા એકઠા કરવાનું અથવા સંગઠિત અપરાધ કરવાનું ગોઠવે છે. પ્રત્યાયન માટે તેઓ આધુનિક ટેલિકમ્યુનિકેશનનાં સાધનો અથવા તો જૂના-જમાનાની કુરિયર/આંગડિયા જેવી સવલતોનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
પ્રતિભાવો
આતંકવાદને પ્રતિભાવનું ફલક ઘણું વિશાળ છે. તેમાં રાજકીય વર્ણપટની ફેર-ગોઠવણી અને મૂળભૂત મૂલ્યોનું ફેર-મૂલ્યાંકનનો સમાવેશ થઈ શકે છે. જયારે પ્રતિ-આતંકવાદ શબ્દપ્રયોગ પ્રમાણમાં સીમિત અર્થ ધરાવે છે, જેમાં ત્રાસવાદી પ્રવૃત્તિઓ કરનારાઓ સુધી વાત મર્યાદિત રહે છે.
અમુક ચોક્કસ પ્રકારના પ્રતિભાવોમાં સમાવિષ્ટ છેઃ
સમૂહ પ્રસાર-માધ્યમો
ત્રાસવાદી પ્રવૃત્તિઓ ચલાવનારાઓનું મુખ્ય ધ્યેય પ્રસાર-માધ્યમોમાં છવાઈ જવાનું હોઈ શકે છે, જે સમસ્યાઓ સામાન્ય રીતે પ્રસાર-માધ્યમોમાં ઉપેક્ષિત હોય છે, તેને આ રીતે સામે લાવવાનો હોઈ શકે છે. કેટલાક આને પ્રસાર-માધ્યમોનો ચાલાકીભર્યો ઉપયોગ અને શોષણ કહે છે. બીજા કેટલાક આતંકવાદ/ત્રાસવાદને અત્યંત નિયંત્રિત પ્રસાર-માધ્યમોનું જ સંતાન કહે છે, જે તે સિવાય બીજા વૈકલ્પિક દષ્ટિકોણોને સ્થાન આપતા નથી; ત્રાસવાદ માટે નિયંત્રિત પ્રસાર-માધ્યમો જ જવાબદાર છે એ અર્થનું કહેનારા પોલ વોટસન મુજબ, કારણ કે "તમે બીજી કોઈ રીતે તમારી માહિતી મેળવી શકતા નથી." પોલ વોટસનના સંગઠન સિ શિપહર્ડને "ઈકો-ટેરિરિસ્ટ" તરીકે ખ્યાતનામ બન્યું છે, જો કે કોઈ પણ પ્રકારની જાન-માનની હાનિ ન કર્યાનો તેનો દાવો છે.
પોતાનો સંદેશો ફેલાવવા ઇચ્છતા સમુદાયો માટે ઈન્ટરનેટે એક નવો માર્ગ ખોલ્યો છે. ત્રાસવાદી ઝુંબેશોના ટેકામાં અને વિરોધમાં પગલાં અને પ્રતિ-પગલાં લેવાનું એક આખું ચક્ર આનાથી રચાયું છે. યુનાઈટેડ નેશન્સે સુદ્ધાં પોતાનો ઓનલાઈન પ્રતિ-ત્રાસવાદ સ્રોત ઊભો કર્યો છે.
ભવિષ્યમાં ત્રાસવાદને હતોત્સાહ કરવાના હેતુથી, પ્રસાર-માધ્યમો, અમુક વખતે આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ સાથે સંકળાયેલા સંગઠનોને (સ્વ-અંકુશ અથવા નિયમો અનુસાર) પ્રતિબંધિત કરે છે. જો કે, આનાથી એ સંગઠનોને વધુ ત્રાસવાદી આત્યંતિક પગલાં લેવાનું પ્રોત્સાહન મળી શકે, કે જે પ્રસાર-માધ્યમોએ પ્રસારિત કરવા જ પડે. તેનાથી વિપરીત, જેમ્સ એફ. પાસ્ટર આતંકવાદ અને પ્રસાર-માધ્યમો વચ્ચેનો નોંધપાત્ર સંબંધ સમજાવે છે અને તેમાં બંનેને એકબીજાથી મળતા ફાયદાઓ નીચે લીટી દોરે છે.
ઇતિહાસ
thumb|200px|2009ના આતંકવાદી બનાવો (જાન્યુઆરી-જૂન)
જાન્યુઆરી 1858માં, ઈટાલિયન દેશભકત ફેલિસ ઓર્સિનીએ ત્રણ બોમ્બ ફેંકીને ફ્રેન્ચ સમ્રાટ નેપોલિયન ત્રીજાની હત્યા કરવાની કોશિશ કરી હતી. જેમાં આઠ પ્રેક્ષકો માર્યા ગયા હતા અને 142 ઘાયલ થયા હતા. આ ઘટનાએ રશિયાના શરૂઆતના ત્રાસવાદી સમુદાયોની રચના માટે પ્રેરણા આપવાની ખૂબ મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા અદા કરી હતી. 1869માં પીપલ્સ રિટ્રીબ્યુશન (લોકોનો પ્રતિશોધ) નામના સંગઠનની સ્થાપના કરનારા રશિયન સેરગીય નેચાયેવ પોતાને "ત્રાસવાદી" જાહેર કર્યો હતો, જે જૂના સમયમાં આ શબ્દને તેના આધુનિક અર્થમાં પ્રયોજવાનું એક ઉદાહરણ છે. ધ પઝેસ્ડ નામની કાલ્પનિક નવલકથામાં ફાયદોર દોસ્તોવસ્કીએ નેચાયેવના પાત્રને વણ્યું છે. 1880ના દાયકામાં જર્મન વિપ્લવવાદી લેખક જહાન મોસ્ટે "એડવાઈઝ ફોર ટેરરિસ્ટ્સ (ત્રાસવાદીઓ ઉપયોગી સલાહો)" વહેંચી હતી.
વધુ વાંચન
2008, ISBN 978-3-8364-5163-5
અન્ય
શ્રેણી:આતંકવાદ શ્રેણી:20 સદીમાં બનાવાયેલા શબ્દો શ્રેણી:ડર/ભય શ્રેણી:દુરુપયોગ શ્રેણી:ડિસપોઝિશનલ (અસંતુષ્ટ સ્થિતિ ધરાવતી) માન્યતાઓ
અલિન્દ્રા (તા. નડીઆદ)
અલિન્દ્રા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા નડીઆદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અલિન્દ્રા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નડીઆદ તાલુકો
ખરસાડ
ખરસાડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જલાલપોર તાલુકાનું ગામ છે. ખરસાડ ગામમાં ખાસ કરીને કોળી પટેલો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, માછીમારી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.
શ્રેણી:જલાલપોર તાલુકો
કામોદ (તા. દસ્ક્રોઇ)
કામોદ (તા. દસ્ક્રોઇ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દસ્ક્રોઇ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કામોદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દસ્ક્રોઇ તાલુકો
વંદેલી (તા. મોરવા)
વંદેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોરવા (હડફ) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વંદેલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:મોરવા (હડફ) તાલુકો
અંજનવાઇ
અંજનવાઇ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. અંજનવાઇ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:ડેડીયાપાડા તાલુકો
બોસ કોર્પોરેશન
બોસ કોર્પોરેશન  મૈસાચુસેટ્ટસના ફ્રેમિંગહામમાં આવેલી, એક ખાનગી અમેરિકન કંપની છે અને ધ્વનિ ઉપકરણમાં તે પોતાની ખાસિયત ધરાવે છે. 1964માં અમર જી.બોસે તેની સ્થાપના કરી હતી, હાલમાં કંપનીના 5 પ્લાન્ટ ચાલુ સ્થિતિમાં છે, આ ઉપરાંત 151 છૂટક વેચાણની દુકાનો (રીટેલ સ્ટોર) (ઓક્ટોબર 20, 2006 મુજબ) અને એક મોટરગાડીને લગતી બીજી કંપની મૈસાચુસેટ્ટસના સ્ટોવમાં આવેલી છે. હોમ ઓડિઓના છૂટક વેચાણ અને સુવાહ્ય ઓડિઓના છૂટક વેચાણો માટે યુ.એસ. (U.S.)માં બોસને નવેમ્બર 2008માં ત્રીજું સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું. બોસ તેના 901 સ્પીકર શ્રેણીઓ માટે પ્રસિદ્ધ છે.
પૂર્વભૂમિકા
બોસ કોર્પોરેશને ધ્વનિ ઉપકરણો (જેમાં સ્પીકર, હેડફોન, એમ્પીફ્લાયર, વૈભવી કારો માટે મોટરગાડીને લગતી ઓડિઓ સીસ્ટમ સમાવિષ્ટ છે), મોટરગાડીને લગતી સસ્પેન્શન પ્રણાલીઓના વિકાસ અને ઉત્પાદનો કરવાની સાથે કેટલાક સામાન્ય સંશોધન (જેવા કે ઠંડા સંયોજનની માન્યતા)ને અમલ મૂક્યા છે. 1964માં અમર જી. બોસે કંપનીની સ્થાપના કરી હતી, જે મૈસાચુસેટ્ટસ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજીમાં ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિઅરિંગના (વીજળીને લગતી ઇજનેરી શાખા) (જ્યાંથી તે 2005માં નિવૃત થયા) અધ્યાપક હતા. બોસની જોડે યુ.એસ. (U.S.) લશ્કર (નૌકાદળ, હવાઇ દળ, લશ્કર ) સાથે અને નાસા (NASA) જોડે કામ કરવાના કરારો હતા. અમર બોસ, હાલ પણ તેના ચેરમેન અને મુખ્ય સ્ટોકહોલ્ડર છે, અને આ ઉપરાંત તેમની પાસે ટેકનીકલ સંચાલકનું પણ પદ છે.
બોસ કોર્પોરેશનના પ્રમુખોનો ઇતિહાસ
ફ્રેમિંગહામની 6,500 મીટર (70,000 ચોરસ ફીટ)ની એક ઇમારત, કંપનીએ સંશોધન, વિકાસ અને ઇજનેરી (આરડી&ઇ (RD&E)) માટે સમર્પિત કરી છે, જેનું ઓછામાં ઓછું વાર્ષિક આરડી&ઇ (RD&E) અંદાજપત્ર $100 મિલિયનનું છે. 2004માં, મૈસાચુસેટ્ટસના સ્ટોવમાં બોસે એક વધારાની જગ્યા એચપી (HP) પાસેથી લીધી, જે મોટરગાડીને લગતા અને વેચાણના વિભાગના વિકાસ માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે.
પ્રારંભના વર્ષો
1956માં, જ્યારે અમર બોસ એમઆઇટી (MIT)ના સ્નાતક વિદ્યાર્થી હતા, ત્યારે તેમણે એક ઊંચા અંતવાળો સ્ટીરીઓ સીસ્ટમ ખરીદ્યો. પણ તે તેમની આશા પર ખરો ન ઉતરતા તે નિરાશ થયા. ત્યારબાદ તેમણે જે ઊંચા અંતવાળા ઓડિઓ સીસ્ટમમાં જે પાયાભૂત નબળાઇ જોઇ તેના પર વ્યાપક સંશોધનનું લક્ષ્ય સાંધ્યું. બોસના મત મુજબ તેની મુખ્ય નબળાઇ તે હતી કે ખાસ રીતની સાંભળવાની જગ્યાઓમાં (ઘરો અને અપાર્ટમેન્ટો) અવાજને અવકાશમાં ફેલાવવામાં સમગ્ર વિદ્યુત રચના અને સ્પીકર નિષ્ફળ સાબિત થયા હતા અને સાયકોઅકોસ્ટીક માટે અવકાશમાં તેને ધ્વનિત કરવામાં પણ તે અસફળ રહી હતી. આઠ વર્ષ બાદ, તેણે પોતાની કંપનીની શરૂઆત કરી, "સંશોધન દ્વારા, સારો અવાજ" મેળવવાના ઇરાદા સાથે, જે હાલ તે કંપનીનું સ્લોગન છે.
સંશોધનનો ઇતિહાસ
કંપનીના પહેલા વર્ષના વ્યાપાર દરમિયાન, બોસ કોર્પોરેશન સંશોધનની જવાબદારીથી જોડાયેલું રહ્યું. તેનું પહેલું ઉત્પાદન હતું 2201 નમૂનાવાળું (2201 મોડલ) લાઉડસ્પીકર, જેમાં એક ગોળાની આઠ બાજુએ નાના મધ્યમ-પહોંચવાળા સ્પીકરોને લગાવવામાં આવ્યા હતા. તેની રચના ઓરડાના એક ખૂણામાં બંધ બેસે તેવી રીતે કરવામાં આવી હતી, જે સ્પીકરના અવાજને અરીસો જે રીતે પ્રકાશનું પરાવર્તન કરે છે તે રીતે તે વિશાળ રૂમ ધ્વનિશ્રવણની ક્ષમતાને વધારતી હતી. અમર બોસે પ્રસરતી ઊર્જા માટે એક ઇલેક્ટ્રોનિક ઇક્વિલાઇઝર (વિદ્યુત સમકારક) નો ઉપયોગ ધ્વનિશ્રવણની ક્ષમતાને ગોઠવવા માટે કર્યો હતો.
જોકે, આ સ્પીકરની સીસ્ટમ એક બનાવટી, ભાર વિહિન, આદર્શ, ગોળાકાર અન્તરછાલના તમામ લક્ષણોને અનુરૂપ હતી પણ તેમ છતા તેની શ્રવણ કસોટીમાં તેને નિરાજનક પરિણામો આપ્યા (આના કેટલાક કારણોની માહિતીને ત્યારબાદના પ્રકાશનમાં બોસ સંશોધન વિભાગે પ્રકાશિત કર્યો). જે બોસને સાયકોઅકોસ્ટીકમાં વધુ સંશોધન તરફ દોરી ગયો, છેવટે તેમણે સાંભળનારના માથામાંથી આવતા અવાજના પરાવર્તનના પ્રભાવનું મહત્વન સમજાયું, જે લાઇવ પર્ફોમન્સ (જીવંત ભજવણી)ની એક વિશિષ્ટ સાંભળવાની અવસ્થા છે. આ શોધથી સ્પીકરની રચનામાં ફેરફાર થયો, જેમાં આઠ થી નવ સમાન નાના મધ્યમ પહોંચવાળા ડ્રાઇવર (વિદ્યુત ઇક્વિલાઇઝર સાથે) સ્પીકરના પાછળના ભાગમાં લગાડવામાં આવ્યા, જ્યારે એક ડ્રાઇવર આગળ લગાવ્યો, જેનાથી પરાવર્તન થવાથી તેનું પ્રમાણ વધે અને તે સાંભળનારને લાઇવ પર્ફોમન્સ જેવો જ અનુભવ કરાવે છે.
જોકે પહેલી વખત તેમની નવી રચનાને લઇને બોસ દુવિધામાં હતા, તેમને વિશ્વાસ હતો કે તેમની આ નવી રચના સાંભળનારના કાનમાંથી આવતા અવાજનું પરાવર્તન કરશે અને નિષ્ઠાપૂર્વક "લાઇવ" પર્ફોમન્સનો અનુભવ પણ કરાવશે, પણ તેમની આ "સીધી/પરાવર્તન" પામતી રચના વ્યાપારિક રીતે તે સમયની અન્ય રચનાઓ આગળ સફળ થશે કે કેમ તે અંગે તે અનિશ્ચિત હતા. આ નવી પંચકોણીય રચનાને 901 નમૂનો (901 મોડલ) તેવું નામ આપવામાં આવ્યું, સ્પીકર માટે તે સમયે આ એક મુક્ત શૈલીની રચના હતી (જેમાં પૂર્ણ કદના ઓરડામાં ઊભા રહેતા એકમો કે બુકશેલ્ફ પ્રકારના સ્પીકરોમાં એક ઉપવુફર જે માત્ર નીચા આવર્તનના અવાજને દર્શાવતો હતો તે રીતે જોડાયેલો હતો). 901ના નમૂનાને (901 મોડલ) 1968માં પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યો જેને વ્યાપારિક રીતે તાત્કાલિક સફળતા મળી, અને બોસ કોર્પોરેશને 1970 દરમિયાન ઝડપથી વિકાસ કર્યો.
અમર બોસનું માનવું હતું કે સાયકોઅકોસ્ટીકનું અપૂર્ણ જ્ઞાન બે સ્વછંદી અવાજોની પરિમાણવાચક લાક્ષણિકતાની ક્ષમતાને પૂર્ણ રીતે મર્યાદિત કરે છે જે અલગ અલગ રીતે અને પૂર્ણ લાક્ષણિકતા અને પરિમાણના તમામ ગુણને પ્રાપ્ત કરવાથી મળે છે. તેમનું માનવું હતું કે જટિલ અવાજો કે જે એક સાઇન તરંગ અને ચોરસ તરંગ (એક મોટી વિકૃત સાઇન તરંગ)ના બનેલા હોય છે તેની ગુણવત્તાને જાણવાથી વધુ પડતી વિકૃતતા ઊભી થાય છે, કારણ કે 7 કે (k) એચઝેડ (Hz) કરતા વધારેના આવર્તન પર તેની સાંભળીને તેની વચ્ચેનો ભેદ કરવો અશક્ય છે. આજ કારણે બોસ કંપનીના ઉત્પાદનો ઉપર આવી માહિતીઓને પ્રકાશિત કરવામાં નથી આવતી. અંતિમ કસોટીરૂપે, બોસ અવાજની ગુણવત્તા અંગે સાંભળનારનો દ્રષ્ટ્રિકોણ (કે કમીને) અને જે તે વ્યક્તિની પોતાની પસંદગી પર વધુ ભાર મૂકે છે.
અન્ય ધ્વનિ ઉત્પાદનના ઉત્પાદકોની જેમ, બોસ તેના ઉત્પાદનોના ઇલેક્ટ્રીકલ માપદંડો અને અવાજની ભજવણી આઘારીત વિગતવાર માહિતીને પ્રકાશીત નથી કરતું. 1968માં અમર બોસે ઓડિઓ એન્જીનિયરીંગ સોસાયટી ખાતે "ઓન ધ ડિઝાઇન, મેઝરમેન્ટ એન્ડ ઇવેલ્યુએશન ઓફ લાઉડસ્પીકર" નામે રજૂ કરેલ પેપરમાં આવી માહિતીને પ્રકાશિત ન કરવા અંગે તેમની અનિચ્છા સ્પષ્ટ રીતે બહાર આવે છે. આ પેપરમાં, "વધુ મહત્વપૂર્ણ માપ અને મૂલ્યાંકનવાળી કાર્યપ્રણાલીઓ" માટે બોસે આ માપને ફગાવી દઇ પોતેને, ઓડિઓફાઇલ માન્યતાઓના મુદ્દામાં વ્યક્તિનિષ્ઠવાદી તરીકે નહીં પણ વસ્તુકરણમાં માનનારા છે તેમ જણાવ્યું, વધુમાં તેમણે મનુષ્યનો અનુભવોને પ્રદર્શનના શ્રેષ્ઠ માપ તરીકે ગણાવ્યા.
ઓરવાડ (તા. પારડી)
ઓરવાડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પારડી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઓરવાડ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.
બોસ કોર્પોરેશન
સંશોધનનો ઇતિહાસ
આ પેપરના તર્કના આધારે, બોસ કોર્પોરેશને ઊંચી ગુણવત્તા પ્રાપ્ત કરવા માટે કિંમત અને કાર્યસિદ્ધિની વચ્ચે એક આર્થિક સમતુલા જાળવવાનો પ્રયાસ કર્યો જેથી તે સામાન્ય સાંભળનારાઓ જેમની ગુણવત્તાના માનદંડમાં લાઇવ પર્ફોમન્સને સાંભળવાનો અનુભવ સમાયેલો હોય તેને પોતાના ન્યાયધીશ તરીકે માની આવો અવાજ પેદા કરી શકાય, બોસ મુજબ સાંભળવાની જગ્યામાં (એક લાક્ષણિક ઘરનું વાતાવરણ) પરાવર્તન દ્વારા પોતાનો પ્રભાવ પેદા કરવા માટે તે જરૂરી હતું. વધુમાં, કાનની આસપાસ અને ઉપરના કાનના હેડફોનોના ક્ષેત્રના સુવાહ્ય અવાજ પર કંપનીએ ધ્વનિશ્રવણ ક્ષમતાના અવાજ રદ કરવાની (નોઇઝ કેનસલેશન) રેખા પર કેન્દ્રિત એવું સંશોધન કર્યું. (જુઓ બોસ હેડફોન ફેમિલી).
ઓરવાડ (તા. પારડી)
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
બોસ કોર્પોરેશન
ઠંડા સંયોજન પર સંશોધન
1991માં બોસ કોર્પોરેશને ઠંડા સંયોજન પર સંશોધન કરવાની શરૂઆત કરી. કંપનીના ઇજનેરોએ એક યથાર્થ ઉષ્મામાપક યંત્ર બનાવ્યું, જે પહેલાના પરીક્ષણોની આબેહૂબ નકલ હતી, અને તેવા તારણ કાઢ્યું કે અહીં કોઇ ચોખ્ખી ઊર્જા નથી મેળવી શકાતી.
ઓરવાડ (તા. પારડી)
શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો શ્રેણી:પારડી તાલુકો
બોસ કોર્પોરેશન
બોસની દુકાનો
300px|thumb|right|સેન્ચ્યૂરી શહેરમાં બોસનો રિટેલ સ્ટ્રોર 1993માં બોસે તેની પહેલી દુકાન મેઇનના કીટ્ટેરીમાં ખોલી. ત્યારથી અત્યાર સુધી બોસે યુ.એસ (U.S.) અને વિશ્વભરમાં અનેક જગ્યાઓએ તેની 160 દુકાનો ખોલી છે. બ્રિટનમાં બોસની આઠ દુકાનો છે, જેમાં રીજન્ટ સ્ટ્રીટમાં આવેલી એક દુકાન પણ સમાવિષ્ટ છે. બોસની દુકાનોની લાક્ષણિકતા તે છે કે તેમાં 15 થી 25 બેઠકોવાળું એક થિયેટર છે જેમાં એક ટૂંકી ફિલ્મ દ્વારા તેની લાઇફસ્ટાઇલ હોમ એન્ટરટેઇનમેન્ટ સીસ્ટમને પ્રદર્શિત કરવામાં આવે છે. કારખાનામાં આવેલી દુકાનોમાં કેટલાક ઉત્પાદનો અને નવા તથા કારખાનામાં ફરીથી નવા કરવા માં આવેલ (ખુલ્લા બોક્સને ફરીથી ચકાસીને) ઉત્પાદ કરતા ઓછી કિંમતે આપવામાં આવે છે.
કાર ઓડિઓ
250px|thumb|right|બોસ કાર ઓડિઓ મોટરગાડીના ઉપયોગ માટે બોસે શ્રેણીબદ્ધ સ્પીકરો અને ધ્વનિ ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન કર્યું છે. વહાનમાં વિવિધ બોસની ધ્વનિ પ્રણાલીઓમાં સૌથી વધુ જીએમ (GM) લેબલો સાથે ઉપલબ્ધ છે (જેમાં બ્યુઇક, હોલ્ડન,કૌડિલૈક, શેવરોલે, જીએમસી (GMC), હમર, પોન્ટીયાક અને સાવનો સમાવેશ થાય છે), સાથે જ આલ્ફા રોમીઓ, ઓડી, ફેરારી, લાસીઆ, મસેર્ટી, માયબેચ, મર્સિડી-બેન્ઝ, પોર્સ્ચે અને રેનાઉલ્ટ જેવા કેટલાક યુરોપીયન નમૂનાઓમાં અને નીસાન, ઇન્ફીનીટી, અને માઝદા જેવી કેટલીક જાપાનીઝ ઉત્પાદનની કારો માટે પણ ધ્વનિ પ્રણાલીઓ ઉપલબ્ઘ કરાવે છે. હાલમાં બોસ તેના કાર ધ્વનિ ઉત્પાદનોને કાર બજારમાં મુકાય તે પછી પર્યાપ્ત કરી આપવા માટે તૈયારી નથી બતાવતું, યોગ્ય એકત્રીકરણ અને કેબીનમાં યોગ્ય ધ્વનિ અનુકૂલનના લીધે તે આમ કરી રહ્યું છે.
સ્વિટઝર્લેન્ડના જીનેવામાં આયોજીત 2007ના ઓટો શોમાં બોસે એક નવી મીડિયા પ્રણાલીને ફેરારી 612 સેગલટ્ટીની સાથે જાહેર કરી જેમાં સમાવેશક સ્ટીરીઓ, દિશાસૂચક (નેવીગેટર), અને હેન્ડ ફ્રી કોલીંગને સમાવવામાં આવ્યા છે. 2007માં બોસ મીડિયા પ્રણાલીએ કારની અંદરના વાતાવરણ માટે બેસ્ટ સ્ટોરેજ સોલ્યુશન આંતરરાષ્ટ્રીય ટેલિમેટીક પુરસ્કાર જીત્યો હતો.
મોટરગાડીના સસ્પેન્શન પ્રણાલી (ઓટોમોટીવ સસ્પેન્શન સીસ્ટમ)
બે અવસ્થા, નોન-લાઇનર ઊર્જા પ્રક્રિયા અને પરિસ્થિતિ જેવા અન્ય વિસ્તારો પર બોસ કોર્પોરેશનના સંશોધન અને વિકાસ ખાતે કામ કર્યું છે. મોટરગાડીમાં હાઇડ્રોલિકના બદલે ઇલેક્ટ્રોમેગનેટિક સિદ્ધાંતોનો ઉપયોગ કરીને સસ્પેન્શન સીસ્ટમ બનાવવા જેવી કેટલીક પ્રારંભિક પેટન્ટ અમર બોસ અને અન્ય બોસ ઇજનેરોને તે માટે પુરસ્કૃતિ કર્યા હતા અને આ ટેકનોલોજી નવીન યોજનાનું એક મુખ્ય ઘટક હતી જેને કંપનીએ 2004માં 20 વર્ષોના સંશોધન બાદ બહાર પાડી હતી, જે આજે સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવાય છે. આ પ્રણાલી ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક લાઇનર મોટરનો ઉપયોગ કરી ગાડીના પૈડાઓને ઝડપ કે ધીમી ગતિમાં જ્યારે બમ્પ કે ખાડા આવે છે ત્યારે સ્વયંસંચાલિત રીતે પ્રતિક્રિયા કરવામાં મદદ કરે છે. આ પૈડાઓ જ્યારે બમ્પ, કે લાંબા ખાડાઓની અંદર જાય છે ત્યારે મીલીસેકન્ડના સમય પૂરતા અધ્ધર થઇ જાય છે, અને આમ કરવા છતા પણ વાહન સ્થિર રહે છે. આ પદ્ધતિ બોસની સ્પીકર અને ઇયરફોનો માટે સક્રિયરીતે અવાજ ઓછો કરવાની પદ્ધતિની અન્ય એક પ્રસ્તૃતતા છે. તે અસમાન રસ્તાઓને જાણી લે છે અને તે અવાજના તરંગની જેવી પ્રક્રિયા છે. રદ કરવાના તરંગ જે પૈડા દ્વારા લાઇનર મોટરો પર લાગુ પડે છે. બોસ તેવી આશા સેવી રહ્યા છે કે આ ઊંચા-અંતવાળી વૈભવી કારો 2009 સુધીમાં વ્યાપારી ધોરણે ઉપલબ્ધ થઇ જશે. એક ફ્રેન્ચ મુલાકાતમાં બોસે કારને નડતર પરથી કૂદકો મારતી પણ દેખાડી હતી. બોસનું કહેવું છે કે આ પ્રણાલી ઊંચી કિંમતવાળી અને ભારે છે, અને ત્રણ દાયકાઓ બાદ અને $100 મિલિયન ખર્ચ કરીને વિકસાવવામાં આવી છે.
નોઇઝ કેન્સલીંગ હેડફોન (અવાજને રદ કરતા હેડફોનો)
બોસે અવાજને રદ કરતા હેડફોનોને બનાવ્યા તેમની કાર્યસિદ્ધિ માટે વખાણવા લાયક વાત હતી, જોકે ઓડિઓફાઇલના એન્થની કેરશો દ્વારા તેમની ટીકા કરવામાં આવી, તેમણે આ અંગે જે કહ્યું તે મુજબ "50%એ સંગીતના અનુભવની કિંમત તરીકે ખુબ જ વધારે કહેવાય...જોકે, જે વારંવાર ઉડતા હોય તેના માટે આ બહુ વિચારની વાત નથી." બોસે વિમાન વ્યવહાર માટે અવાજને રદ કરતા હેડસેટો બનાવ્યા છે જેનો ઉપયોગ અવકાશયાનમાં અવકાશયાત્રીઓ દ્વારા સાંભળવાની ઇજાથી બચવા માટે થાય છે. આ હેડસેટ એક ખાસ સંવાદ પ્રણાલીના આંતરાષ્ટ્રીય અવકાશ મથક જોડે પણ સંકળાયેલા છે, જેથી અવકાશયાત્રીઓ તેમના ઘરે તેમના પરિવારજનો જોડે ફોન કોલ કરી વાત કરી શકે.
વ્યાપારિક પદ્ધતિઓ
બોસનો વ્યાપારી સીસ્ટમોનો વિભાગ વ્યાપારિક સેટીંગ જેવા કે નાટ્યસભાગૃહ, છૂટક જગ્યાઓ, હોટલો, ઓફિસો, વિશ્રામગૃહો, અને સ્ટેડિયમના ઉપયોગ માટે ઓડિઓ સીસ્ટમની રચના અને પ્રબંધ કરી આપે છે. સ્ટુડિયો અને ચિત્રપટના થિયેટરોમાં બોસના વ્યાપારિક ધ્વનિ ઉપકરણોને લગાવવા માટે ટીએચએક્સે (THX) તેને પ્રમાણપત્ર નથી આપ્યું, આ છતાં આ વિભાગ બોસને વાર્ષિક 60%ની આવક કરી આપે છે. 1988માં, બોસે અધિકૃતરીતે ઓલ્મપિકમાં અવાજ પ્રણાલીને પૂરી પાડનારી પહેલી કંપની બની હતી, જેણે કેલગરીમાં રમાયેલા શિયાળાના ઑલિમ્પિક માટે ધ્વનિ સાધનો ઉપલબ્ધ કરાવી આપ્યા હતા, અને ચાર વર્ષ બાદ ફ્રાન્સના એલબર્ટવીલમાં પણ જાળવળી અને સ્થાપના માટે બોસની ફ્રાન્સની સહાયક કંપનીએ કામ કર્યું હતું. બોસ ધ્વનિ પ્રણાલીઓને, લૉસ એન્જિલ્સમાં રમત ગમતના વિભાગ સ્ટેપલ્સ સેન્ટરમાં, રોમના સિસ્ટીન ચેપલમાં અને મક્કાના મસ્જિદ-અલ-હરમમાં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. દરેક પડઘો પાડતી જગ્યા માટે, અવાજ રચનાની યોજનાની કસોટીમાં બોસ ઓડીશનર પ્રોગ્રામનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જે સ્થાપના પહેલા પરિણામની આગાહી કરવામાં ઉપયોગી થાય છે.
પર્સનલાઇઝ એમ્પ્લીફીકેશન સીસ્ટમ
સંગીતકારો દ્વારા જાહેરમાં રજૂ કરતા સંગીત કાર્યક્રમો માટે વપરાતા અવાજ પ્રવર્ધનના ઉત્પાદનોના વિકાસ અને સંશોધન પર બોસ કોર્પોરેશન, 1970ની સાલની શરૂઆતના સમયથી કામ કરી રહ્યું છે. સંગીતકારો માટે હાલમાં બોસ સીસ્ટમે એક સ્વતંત્ર પ્રવર્ધન (એમ્પલિફીકેશન) ઉત્પાદનની રચના કરી છે, જેમાં એક બાસ નમૂનાની ઉપર એક સીધો તાર બેસાડવામાં આવ્યો છે. આ સીસ્ટમનું નામ એલ1 (L1) આપવામાં આવ્યું છે, જે એક સુવાહ્ય, ઇનલાઇન સ્પીકરની વ્યૂરચના છે જેની સાથે અવાજને વ્યાપકરીતે આગળથી અલગ કરી શકાય છે. ઓક્ટોબર 15, 2003, બોસ કોર્પોરેશને એલ1 (L1)ના પરિવારના ઉત્પાદનોનું વેચાણ તેના આંતરિક વેચાણ વિભાગ અને કેટલાક પસંદગીના વહેંચનારા વેપારીઓ દ્વારા કરવાનું શરૂ કર્યું. બોસ એક સક્રીય સંગીતકારોના સમૂહનો મેસેજ બોર્ડ સહાય માટે જાણવી રાખ્યો છે, અને તેના એક માલિકે યુનોઓફિસિયલ વીકી અને એફએક્યૂ (FAQ) પર તેને જાણવી રાખ્યો છે.
ઇલેક્ટ્રોફોર્સ
2004માં બોસે ઇલેક્ટ્રોફોર્સ સીસ્ટમ ગ્રુપની સ્થાપના ઉપકરણોની કસોટી કરતી સામગ્રીના વેચાણ, ઉત્પાદન અને વિકાસ માટે કરી, જે વિશ્વભરની સંસ્થાઓ, વિદ્યાપીઠો અને ઔષધી સાધન બનાવતી કંપનીઓને પરીક્ષણ માટે સામગ્રી અને સાધનોના ટકાઉપણાંની બનાવટની જરૂરિયાતને પૂરી પાડે છે.
બોસ અંગે મંતવ્યો
માર્ચ 2006માં ફોર્રેસ્ટર રિસર્ચ નામની એક સ્વતંત્ર બજાર સંશોધન પેઢી દ્વારા પ્રકાશિત કરાયેલા એક અભ્યાસ મુજબ બોસનું બ્રાન્ડ નામ યુએસ (US) ગ્રાહકો દ્વારા સૌથી વધુ વિશ્વાસુ એવા ત્રણ કમ્પ્યૂટર અને ઇલેક્ટ્રોનિક બ્રાન્ડની કંપનીઓમાંથી એક છે.
કાયદાકીય કાર્ય
1981માં બોસે નિષ્ફળતાપૂર્વક બદનક્ષી માટે કન્સ્યૂમર રિપોર્ટ નામના સામાયિક સામે ફરિયાદ નોંધાવી  કન્સ્યૂમર રિપોર્ટે  સીસ્ટમની સમીક્ષા કરી તેવું નોંધ્યું કે "ઓરડામાં અવાજ ભટકતો રહે છે." શરૂઆતમાં સમવયી જિલ્લા અદાલતને લાગ્યું કે કન્સ્યૂમર રિપોર્ટે ખોટો અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યો છે કે પછી સામાયિક દ્વારા આ મુદ્દે શું સાચું છે તે જાણવાનો પ્રયાસ જ નથી કરવામાં આવ્યો. જો કે વધુ તપાસ બાદ અદાલતે તે જાણ્યું કે મૂળ સમીક્ષાને બદલવામાં આવી હતી જે મુજબ અવાજને દિવાલો સાથે ભટકાતો રહે તેવું લખવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ અદાલતે તેનો ચુકાદો બદલ્યો, અને સંયુક્ત રાજ્યની ઉચ્ચ અદાલતે ''બોસ કોર્પોરેશનની વિરુદ્ધમાં કન્સ્યૂમર યુનિયન ઓફ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, આઇએનસી. (Inc.)'' ના કિસ્સામાં 6 માંથી 3 મત આપ્યા, અને જણાવ્યું કે આ નિવેદન કોઇ પણ દ્વેષ વિના કરવામાં આવ્યું હોવાથી તેના માટે કોઇ પણ જવાબદાર નથી.
બાહ્ય લિંક્સ
શ્રેણી:કંપનીઓ
તજ
તજ (વૈજ્ઞાનિક નામ:સિનેમોમમ વેરમ, સિનેમોમમ ઝિલેનિકમ)વૃક્ષની છાલમાંથી પ્રાપ્ત થતો તેજાનો છે. આ એક નાનું સદાહરિત વૃક્ષ છે જે લોરેસી કુળનું સભ્ય છે, અને મૂળ શ્રીલંકાનું વતની છે. તે ઘણીવાર અન્ય સમાન તેજાનાઓ સાથે ભેળવવામાં આવે છે અને તેમાંથી મસાલાઓ બને છે, જેવા કે કેસીઆ અને સિનેમોમમ બર્માની, જેને ઘણીવાર સિનેમોન/સિનેમન પણ કહે છે. આથામાં કોષ વૃદ્ધિના દરને તજ ઘટાડે છે.
પરિભાષા અને વર્ગીકરણ
સિનામોન નામ ગ્રીક કિનામોમોન  પરથી આવે છે, તે અંતે ફિનીસેનમાંથી આવે છે. મસાલાનું વનસ્પતિલક્ષી નામ – સિનામોમમ ઝૈલાનીકમ – છે જેની શ્રી લંકાના જૂનાં નામ સિલોન પરથી વ્યુત્પત્તિ થઇ છે.
ઘણી અન્ય, ખાસ કરીને યુરોપિયન, ભાષાઓમાં તે ફ્રેન્ચ સંલગ્ન નામ કેનેલે, તેના નળી -જેવાં આકારમાંથી કેન (જીભ, સાંઠો) જેવું કદમાં નાનું છે.
ઇન્ડોનેશીયામાં, જ્યાં જાવા અને સુમાત્રામાં તેની ખેતી થાય છે, તેને કયુ મેનીસ અને ક્યારેક કેસીવા વેરા, “વાસ્તવિક” કેસીઅ કહે છે. શ્રી લંકામાં, મૂળ સિંહાલામાં, તજ કુરુન્ડુ તરીકે ઓળખાય છે, 17 મી સદીમાં ઇંગ્લીશમાં કોરુન્ડા તરીકે નોંધાયેલ છે. મલયાલમમાં, કેરૂગાપત્તા અને તામિલ પત્તાઇ  (பட்டை) અથવા લવંગમપત્તાઇ  (இலவங்கப்பட்டை) અથવા કેરૂવાપત્તાઇ  (கருவாப்பட்டை) કહે છે. અરેબિકમાં તેને ગેર્ફા (قرفة) કહે છે.
ઇતિહાસ
તજ પ્રાચીનકાળથી પ્રચલિત છે; તજનો ઓલ્ડ ટેસ્ટામેન્ટમાં ખાસ મસાલા તરીકે પ્રથમ ઉલ્લેખ છે જ્યાં મોઝીઝે મીઠા તજ (હિબ્રુ קִנָּמוֹן, qinnāmôn) અને કેસીઅ બંનેનો પવિત્ર તેલ અભિષેકમાં ઉપયોગ કરવાનો આદેશ આપ્યો; કહેવતોમાં, જ્યાં પ્રેમીની પથારી ઔષધ, કુંવાર અને તજ વડે સુગંધિત કરવામાં આવે છે; અને સોલોમનના ગીતમાં, ગીત તેના પ્રેમીકાની સુંદરતાનું વર્ણન કરે છે, તજ તેણીના કપડાં લેબેનોનની સુગંધ જેમ સુગંધિત કરે છે. પ્રાચીન રાષ્ટ્રોમાં તે મોંઘી બક્ષિસ તરીકે આપવામાં આવે છે આથી તેને રાજા માટે અને ભગવાન માટે પણ યોગ્ય ભેટ માનવામાં આવે છે: એક શ્રેષ્ઠ શિલાલેખમાં મિલેટસ ખાતે એપોલોના મંદિરમાં તજ અને કેસીઅની ભેટ તરીકે નોંધ થયેલ છે. જોકે મધ્યસ્થી લોકોએ, જેઓ મસાલા વ્યાપાર કરતા હતા, સપ્લાયર તરીકે તેનો ઇજારો જાળવી રાખવા માટે, સૈકાઓ સુધી મેડીટેરનીયન વિશ્વમાં તેનું મૂળ ખાનગી રાખવામાં આવ્યું હતુ, તજનું મૂળ શ્રી લંકા છે. ઇ.સ. પૂર્વે 2000 પહેલાંથી ઇજીપ્તમાં તેની નિકાસ કરવામાં આવતી હતી, પરંતુ તેમણે જણાવ્યું કે તે ચાઇનાથી આવે છે અને કેસીઅ સાથે ભેળવવામાં આવે છે. હેરોડોટસ અને અન્ય ક્લાસીકલ લેખકો દ્વારા પણ તેનો ખોટો સંદર્ભ આપવામાં આવ્યો હતો. રોમમાં ચિતાઓ પર સામાન્ય ઉપયોગ માટે તે ખૂબ ખર્ચાળ હતા, પરંતુ એમ કહેવાય છે કે નેરો રાજાએ ઇ.સ. 65 માં તેમની પત્ની પોપી સબીનાની ચિતા સળગાવવા માટે શહેરના એક વર્ષના પુરવઠા જેટલા તજનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
કૈરોની સ્થાપના પહેલાં, એલેક્ઝાન્ડ્રીયા એ તજનું મેડીટરેનીયન વહાણવટી બંદર હતુ. યુરોપિયનો જે લેટિન લેખકોને ઓળખતા હતા તેઓ હેરોડોટસનો સંદર્ભ આપી જણાવતા હતા કે તેમને જાણ હતી કે તજ ઇજીપ્તના વ્યાપારી બંદરોમાં લાલ સમુદ્રમાંથી આવતા હતા, પરંતુ ઇથીયોપીયામાંથી કે અન્ય સ્થળેથી તે સ્પષ્ટ નથી. 1248 માં ધર્મયુદ્ધ સમયે સીયર ડે જોઇનવિલ ઇજીપ્તના તેના રાજા સાથે જોડાયા ત્યારે, તેમણે નોંધ કરી કે તેમને કહેવામાં આવ્યું હતુ કે – અને માનવામાં આવે છે – વિશ્વની ધાર પર નાઇલના સ્ત્રોત પર જાળીઓમાં તજ પકડવામાં આવતુ હતુ. મધ્ય યુગથી, તજનું મૂળ પાશ્ચાત્ય વિશ્વથી ગુપ્ત રાખવામાં આવ્યું હતુ. માર્કો પોલોએ આ મૂળ પર ચોકસાઇ ટાળી હતી. હેરોડોટસમાં અને અન્ય લેખકો, અરેબીયા તજનું મૂળ હતુ: અજ્ઞાત ભૂમિ જ્યાં તજના વૃક્ષો ઊછરે અને તેમના માળા બનાવવા માટે તેમનો ઉપયોગ કરે છે ત્યાંથી મોટા તજ પક્ષીઓએ તજ લાકડીઓ એકત્ર કરી છે; આરબોએ લાકડીઓ મેળવવા માટે યુક્તિ લાગુ કરી હતી. બાયઝાન્ટીયમમાં 1310 ના અંત સુધી આ કથા ચાલુ હતી, જોકે પ્રથમ સદીમાં, પ્લીની ધી એલ્ડરે લખ્યું કે વ્યાપારીઓએ વધુ રકમ વસૂલવા માટે આ કથા ઘડી કાઢી હતી. આશરે 1270 માં ઝકારીયા અલ-કાઝ્વીનીની આથર અલ-બિલાડ વા-અતખર અલ-ઇબાદ (“સ્થળોના સ્મારક અને ભગવાનના ગુલામોનો ઇતિહાસ)માં શ્રી લંકામાં ઊગતા મસાલા તરીકે પ્રથમ ઉલ્લેખ થયો. આશરે 1292 ના પત્રમાં જ્હોન ઓફ મોન્ટેકોર્વિનો દ્વારા ટૂંક સમયમાં તેની પુષ્ટિ કરવામાં આવી.
ઇજીપ્તમાં એલેક્ઝાન્ડ્રીયામાં ભૂમિ વ્યવસાય માર્ગે મસાલાને આરબ વેપારીઓ લાવતા, જ્યાં ઇટાલીના વેનેટીયન વ્યાપારીઓ દ્વારા ખરીદવામાં આવતુ જેઓ યુરોપના મસાલા વ્યપાર પર ઇજારો ધરાવતા હતા. મામ્લુક સુલ્તાનો અને ઓટોમેન એમ્પાયર જેવી અન્ય મેડીટરેનીયન શક્તિઓના ઉદ્દભવથી આ વ્યવસાયમાં વિક્ષેપ થયો, એશિયાના અન્ય માર્ગો માટે યુરોપિયનોની વિસ્તૃત શોધ માટે ઘણાં કારણોમાંનુ એક હતુ.
પોર્ટુગીસ વેપારીઓ અંતે સિલોન (શ્રી લંકા) માં સોળમી સદીની શરૂઆતમાં આવ્યાં અને સિંહાલીઓ દ્વારા તજના પરંપરાગત ઉત્પાદન અને સંચાલનને વ્યવસ્થિત કર્યું, જેમણે બાદમાં સિલોનમાં તજનો એકાધિકાર સ્થાપ્યો. 1518 માં ટાપુ પર પોર્ટુગીઝે કિલ્લાથી સ્થાપના કરી અને સોથી વધુ વર્ષો સુધી તેમનો એકાધિકાર જાળવી રાખ્યો.
કેન્ડીના રાજ્યની જમીન સાથે જોડાણ કરી ડચ વેપારીઓએ અંતે પોર્ટુગીઝોને હાંકી કાઢ્યા. 1638 માં તેમણે વેપાર કેન્દ્રીની સ્થાપના કરી, 1640 થી ફેક્ટરીનું નિયંત્રણ હાથમાં લીધું, અને 1658 થી બાકિના તમામ પોર્ટુગલને હાંકી કાઢ્યાં. “કિનારાઓની જમની તેનાથી ભરપુર હતી”, ડચ કેપ્ટને નોંધ્યું, “ અને તમામ દ્રષ્ટિએ તે શ્રેષ્ઠ હતીઃ જ્યારે કોઇ જમીન પર આવે, ત્યારે સમુદ્રમાંથી જ આઠ લીગ દૂરથી તજની સુંગધ લઇ શકે.” (બ્રોડેલ 1984, પૃ. 215)
ડચ ઇસ્ટ ઇન્ડીયા કંપનીએ જંગલોમાં ખેતી કરવાની રીતો અલગ કરવાનું શરૂ કર્યું અને અંતે પોતાના વૃક્ષો ઉછેર કરવાનું શરૂ કર્યું.
1767 માં ઇસ્ટ ઇન્ડીયા કંપનીના લોર્ડ બ્રાઉને હાલના કેરેલાના કેન્નોરમાં (હાલ કન્નુર) અંજારાકેન્ડી નજીક અંજારાકેન્ડી તજ પ્રદેશની સ્થાપના કરી, અને આ મિલકત એશિયાની સૌથી મોટો તજ પ્રદેશ બન્યો.
1796 માં ડચ પાસેથી જમીનનું નિયંત્રણ બ્રિટીશે લીધું. જોકે, સિલોનના એકાધિકારનું મહત્વ પૂરું થયું હતુ, કારણકે તજના વૃક્ષનું વાવેતર અન્ય વિસ્તારોમાં ફેલાયું હતુ, ખૂબ સામાન્ય કેસીઅ છાલ ગ્રાહકોને વધુ સ્વીકૃત બની હતી, અને કોફી, ટી, ખાંડ અને ચોકલેટે પરંપરાગત મસાલાની લોકપ્રિયતાની હરિફાઇ કરવાનું શરૂ કર્યું હતુ.
વાવેતર
બે વર્ષ સુધી વૃક્ષને ઉછેરી ત્યારબાદ વૃક્ષ દ્વારા તજનો પાક લેવામાં આવે છે. પછીના વર્ષે, આશરે મૂળીયાંમાંથી એક ડઝન ડાળીઓ તૈયાર થશે. આ ડાળીઓની છાલને બાદમાં ઉખેડવામાં આવે છે, અને તેને સૂકવવા માટે મૂકવામાં આવે છે. માત્ર પાતળી (0.5 મીમી) આંતરીક છાલનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે; લાકડાંનો બાહ્ય ભાગ દૂર કરવામાં આવે છે, મીટર લાંબા તજને કાઢી સૂકાઇ જતા ભૂંગળાની (“દાંડી”) જેમ વાળવામાં આવે છે; દરેક સૂકાયેલ તજમાં સંખ્યાબંધ ડાળીઓમાંથી પટ્ટી એકત્ર કરી સાથે પેક કરવામાં આવે છે. બાદમાં વેચાણ માટે 5-10 સેમી. લંબાઇમાં દાંડીને કાપવામાં આવે છે.
અજ્ઞાત સમયથી શ્રી લંકામાં તજની ખેતી કરવામાં આવે છે, અને વૃક્ષનો પણ વ્યવસાયિક વિકાસ ભારતના દક્ષિણમાં કેરાલા, બાંગ્લાદેશ, જાવા, સુમાત્રા, વેસ્ટ ઇન્ડીઝ, બ્રાઝિલ, વિએટનામ, મડાગાસ્કર, ઝાંઝીબાર, અને ઇજીપ્તમાં કરવામાં આવે છે. શ્રી લંકાના તજ ખૂબ પાતળા, નરમ છાલ અને આછા-પીળા ઘેરા રંગના અને ખૂબ સુગંધિત હોય છે.
ઇન્ટરનેશનલ હેરાલ્ડ ટ્રીબ્યુન મુજબ, 2006 માં શ્રી લંકામાં વિશ્વના 90 % તજનું ઉત્પાદન, ત્યારબાદ ચાઇના, ભારત, અને વિએટનામમાં થયું હતુ. એફએઓ (FAO) મુજબ, ઇન્ડોનીશીયા વિશ્વના 40% તજની કેસીઅ પ્રજાતિ તૈયાર કરે છે.
શ્રી લંકાની વર્ગીકરણ રીતે તજની દાંડીઓને ચાર સમૂહોમાં વિભાજીત કરે છે: • અલ્બા 6 મીમી. થી ઓછો વ્યાસ • કોન્ટીનેન્ટલ 16 મીમી. થી ઓછો વ્યાસ • મેકસીકન 19 મીમી. થી ઓછો વ્યાસ • હેમ્બર્ગ 32 મીમી. થી ઓછો વ્યાસ આ સમૂહો વધુ ચોક્કસ સમૂહોમાં વિભાજીત કરવામાં આવે છે, જેમ કે મેકસીકનને M00 000 ખાસ, M000000 અને M0000 દાંડીના વ્યાસ અને પ્રતિ કિલો દાંડીની સંખ્યાના આધારે વિભાજીત કરવામાં આવે છે.
106 મીમી. થી ઓછા લાંબા છાલના ટુકડાંઓને દાંડી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. નાની ડાળખી અને વળેલ ડાળખીની આંતરીક છાલ પીંછાની હોય છે. કટકાં દાંડીઓના હોય છે, બાહ્ય અને આંતરીક છાલ અથવા નાની ડાળખી છાલ અલગ થઇ શકતી નથી. શકતી નથી.
સંલગ્ન પ્રજાતિઓ
દક્ષિણ અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં તજની ઘણી પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે. તજના ખેતી કરેલ પ્રકાર (સિનામોમમ ઝૈલાનીકમ અથવા સી. વેરમ ) ની સાથે, જંગલી તજની સાત અન્ય પ્રજાતિઓ નોંધવામાં આવી છે જે શ્રી લંકાના અમુક ભાગોમાં જોવા મળે છે.
છાલના સ્વાદના આધારે સિનામોમમ ઝૈલાનીકમ ની થોડી વિવિધ જાતિઓ છે.