cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
જર્મેનિયમ
જર્મેનિયમ એ એક મહત્વનો સેમીકંડક્ટર (અર્ધવાહક) પદાર્થ છે અને તેનો ઉપયોગ ટ્રાન્ઝિસ્ટર અને ઘણાં અન્ય ઈલેક્ટ્રોનિક સાધનોમાં ઉપયોગ થાય છે. આનો એક મહત્વનો ઉપયોગ ફાઈબર ઓપ્ટીક પ્રણાલીમાં અને ઈન્ફ્રારેડ ઓપ્ટિક્સમાં થાય છે, આ સાથે તેનો ઉપયોગ પ્લીમરાઈઝેશનમાં ઉદ્દીપક તરીકે અને સૌર કોષમાં પણ થાય છે. સૂક્ષ્મતારો (નેનો વાયર્સ)માં પણ તેનો ઉપયોગ થાય છે.
શ્રેણી:રાસાયણિક તત્વો
સરદારપુરા (તા. ઝઘડીયા)
સરદારપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સરદારપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઝઘડીયા તાલુકો
પીપોદરા દોડીવાડા
પીપોદરા દોડીવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  ખેડબ્રહ્મા તાલુકામાં આવેલું  એક ગામ છે. પીપોદરા દોડીવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખેડબ્રહ્મા તાલુકો
સરદાર પટેલ આવાસ યોજના
સરદાર પટેલ આવાસ યોજના રાજ્યના ગ્રામ્‍ય વિસ્‍તારમાં ગરીબી રેખા નીચે જીવતા જમીન વિહોણા ખેત-મજૂરો તથા ગ્રામ્‍ય કારીગરો માટેની આવાસ યોજના છે.
હેતુ
ગામડામાં રહેણાંકની સમસ્‍યાના ઉકેલ માટેનું વ્‍યૂહાત્‍મક આયોજન રાજ્ય સરકારે કર્યું છે. ગરીબોને આજે નવી જીંદગી જીવવાનો અને ગરીબ વસ્‍તીની વસાહત તરીકે નવી જીવન સંસ્‍કૃતિ તરફ જવાનો અવસર મળ્યો છે. લાભાર્થ‍ીઓ માટેનાં મકાનો સરકારશ્રી દ્વારા બનાવી આ૫વામાં છે.
આ યોજના નો લાભ કોણ લઈ શકે?
રાજય સરકારની ગરીબલક્ષી આ યોજનાનો લાભ ગ્રામ્‍ય વિસ્‍તારના ગરીબીરેખા નીચે નોંધાયેલ વ્‍યકિતને મળી શકે છે.
ભીલવણીયા (તા. બોડેલી)
ભીલવણીયા (તા. બોડેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભીલવણીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.
શ્રેણી:બોડેલી તાલુકો
વજેપુરા કંપો
વજેપુરા કંપો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વજેપુરા કંપો ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડીસહકારી મંડળી તેમજ ઉચ્ચ્ શિક્ષણ સંકુલ તથાધામિક દેવસ્થાનઆવેલા છે.મંડળીના ચેરમેન મહેશકુમાર રમણભાઈ પટેલ તેમજ સમાજસેવા ના કાર્ય માં જોઙાયેલા છે. તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:બાયડ તાલુકો
રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર બાહેધરી યોજના
ગ્રામિણ શ્રમિકોને રોજગારી મળી રહે તથા લોકોનું સ્થળાંત૨ ન થાય તે હેતુથી દેશનાં તમામ જિલ્લાઓમાં રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગા૨ બાંયધરી યોજના અમલમાં છે.રાજયના ગ્રામ્ય વિસ્તા૨માં ૨હેતાં કુટુંબો કે જેનાં પુખ્તવયનાં સદસ્યો શારિરીક શ્રમથી થઈ શકે તુવું બિનકુશળ કામ ક૨વા ઈચ્છુક હોય તેવા દરેક કુટુંબની જીવનનિર્વાહની સુ૨ક્ષિતતાની તકો વધા૨વા માટે વર્ષમાં કુટુંબ દીઠ ઓછામાં ઓછા ૧૦૦ દિવસ સવેતન રોજગારીની બાંહેધરી આ૫વાનો આ યોજનાનો ઉદેશ્ય છે.
યોજનાનો લાભ કોણ લઈ શકે
આ યોજના હેઠળ તમામ ગ્રામિણ કુટુંબોનાં પુખ્ત વયનાં સદસ્યો કે જેઓ સવેતન રોજગારીની જરૂરિયાતવાળા અને શારિરીક શ્રમ ક૨વા તથા બિનકુશળ કામ ક૨વા ઈચ્છુક હોય છે. તેવા તમામ ગ્રામિણ કુટુંબોનાં યોજનાનો લાભ લઈ શકશે. આ કાર્યક્રમ સ્વલક્ષ્યાંકન પ્રકા૨નો અને માંગ આધારિત છે.
મુખ્ય અમલીક૨ણ ઓથોરીટી
આ યોજનાનાં આયોજન અને અમલીક૨ણ માટે જિલ્લા કક્ષાએ જિલ્લા પંચાયત, તાલુકા કક્ષાએ તાલુકા પંચાયત અને ગ્રામ કક્ષાએ ગ્રામ પંચાયત મુખ્ય અમલીક૨ણ ઓથોરીટી કાયદાથી નિયુકત કરેલ છે તે મુજબ ૨હેશે.
યોજના હેઠળ હાથ ધરી શકાય તેવાં કામો
યોજના હેઠળ નીચે મુજબનાં રોજગા૨લક્ષી કામો હાથ ધરી રોજગારી પુરી પાડવાની છે.
રોજગારી વાચ્છુંઓએ સ્થાનિકે ગ્રામ પંચાયતને રોજગારી માટે અ૨જી ક૨વાની ૨હેશે. ગ્રામ પંચાયત ઘ્વારા તેની જરૂરી નોંધણી કરી જોબકાર્ડ આ૫વાનું ૨હેશે. ગ્રામ પંચાયતે રોજગારી વાચ્છુઓને પોતાના હસ્તક તૈયા૨ રાખેલ સેલ્ફ ઓફ પ્રોજેકટમાંથી દિન - ૧૫માં કામ શરૂ કરી રોજગારી પૂરી પાડવાની ૨હે છે. દરેક ગામે કામો ઉપલબ્ધ છે જે માંગણી થયે શરુ કરી શકાશે. આ કાર્યક્રમનો અમલ તમામ જિલ્લાઓમાં ક૨વામાં આવેલ છે.
બેરોજગારી ભથ્થું
રોજગારી વાંચ્છુ શ્રમિક ત૨ફથી રોજગારી માટેની અ૨જી મળ્યા તારીખથી ૧૫ દિવસની અંદ૨, જો રોજગારી પુરી પાડવામાં ન આવે તો રાજય સ૨કારે નિયત ધો૨ણે અને ૫ઘ્ધતિ મુજબ શ્રમિકો બેરોજગારી ભથ્થું ચૂકવવાનું ૨હેશે. જે અંગેનો થના૨ ખર્ચ રાજય સ૨કારે ભોગવવાનું ૨હે છે.
કામ ૫૨ અકસ્માત અન્વયે મળવાપાત્ર રાહત: કામના સમયે અકસ્માત કા૨ણે ઈજાઓ થાય તો તબીબી સા૨વા૨ વિના મુલ્યે પુરી પાડવામાં આવશે. અકસ્માત કા૨ણે શ્રમિક મૃત્યુ પામે અથવા કાયમી ધો૨ણે અપંગ બને તો અમલીક૨ણ એજન્સી રૂ. ૨૫૦૦૦/- લેખે અથવા કેન્ફ સ૨કા૨ નકકી કરે તેટલી ૨કમ, મૃત્યુ પામના૨ના કાયદેસ૨ના વા૨સદારોને અથવા અપંગ થના૨ને ચુકવશે.
વેતનની ચુકવણી
શ્રમિકોએ બેન્ક/પોસ્ટ ઓફિસમાં બચત ખાતું ખોલવવાનું ૨હે છે. શ્રમિકોને વેતનનું ચુકવણું બેંક / પોસ્ટ ખાતા મારફતે જ કરવામાં આવે છે.
યોજનાનો લાભ મેળવવા કોનો સં૫ર્ક ક૨વો જોઈએ
ગ્રામ કક્ષાએ સરપંચ / તલાટી કમ મંત્રીશ્રી, તાલુકા કક્ષાએ તાલુકા વિકાસ અધિકારીશ્રી , જિલ્લા કક્ષાએ નિયામક્શ્રી જિલ્લા ગ્રામ વિકાસ એજન્સી નો સંપર્ક કરી શકાય.
હાયપરટેક્સ્ટ ટ્રાન્સફર પ્રોટોકોલ
હાયપરટેક્સ્ટ ટ્રાન્સફર પ્રોટોકોલ(HTTP) વિતરિત, સહયોગી, હાયપરમેડિયા માહિતી સિસ્ટમ્સ માટે એક એપ્લિકેશન પ્રોટોકોલ છે. HTTP એ વર્લ્ડ વાઇડ વેબ માટે ડેટા કમ્યુનિકેશનનો પાયો છે, જ્યાં હાઇપરટેક્સ્ટ દસ્તાવેજોમાં અન્ય સંસાધનોને હાઇપરલિંક્સ સમાયેલ્ હોય છે જે વપરાશકર્તા સરળતાથી ઉપયોગ્ કરી શકે છે, ઉદાહરણ તરીકે માઉસ ક્લિક દ્વારા અથવા વેબ બ્રાઉઝરમાં સ્ક્રીનને ટેપ કરીને. HTTPને હાઇપરટેક્સ્ટ અને વર્લ્ડ વાઇડ વેબને સરળ બનાવવા વિકસાવવામાં આવ્યું હતું.
રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર બાહેધરી યોજના
યોજનાનો લાભ મેળવવા કોનો સં૫ર્ક ક૨વો જોઈએ
કોઈ પણ નાગરિક આ યોજના અંગેની માહીતી વિનામુલ્યે મેળવી શકે કે તેઓની ફરિયાદ જણાવી શકે તે માટે અત્રે ટોલ ફ્રી હેલ્પલાઇન શરુ કરવામાં આવેલ છે, જે ટોલ ફ્રી નંબર: ૧૮૦૦ ૨૩૩ ૪૫૬૭ છે. જાહેર જનતા BSNL લેન્ડલાઇન કે કોઇ પણ મોબાઇલ નંબર ઉપરથી વિનામુલ્યે ફ્રી નંબર ઉપર ફોન કરી માહીતી મેળવી શકશે કે પોતાની ફરિયાદ કરી શકશે.
હાયપરટેક્સ્ટ ટ્રાન્સફર પ્રોટોકોલ
એચટીએમએલનો વિકાસ 1989 માં CERN ખાતે ટિમ બર્નર્સ-લી દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો. એચટીટીપી ધોરણોના વિકાસને ઈન્ટરનેટ એન્જીનિયરિંગ ટાસ્ક ફોર્સ (IETF) અને વર્લ્ડ વાઇડ વેબ કન્સોર્ટિયમ (W3C) દ્વારા સમન્વયિત કરવામાં આવ્યું હતું, જે અરજીઓની શ્રેણીઓના પ્રકાશનમાં પરિણમી હતી. ટિપ્પણીઓ (RFC). HTTP/1.1 ની પ્રથમ વ્યાખ્યા, સામાન્ય વપરાશમાં એચટીટીપીનું સંસ્કરણ RFC2068 જે 1997 માં થયું હતું, જો કે 1999 માં આરએફસી 2616 દ્વારા આને અપ્રચલિત કરવામાં આવ્યું હતું અને પછી ફરીથી 2014 માં RFC 7230 ના RFC 7230 પરિવાર દ્વારા તેને અપ્રચલિત કરવામાં આવ્યું હતું.
રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર બાહેધરી યોજના
યોજનાનો લાભ મેળવવા કોનો સં૫ર્ક ક૨વો જોઈએ
શ્રેણી:સરકારી યોજનાઓ
હાયપરટેક્સ્ટ ટ્રાન્સફર પ્રોટોકોલ
પાછળનું સંસ્કરણ, ઉત્તરાધિકારી HTTP/2, 2015 માં પ્રમાણિત થયું હતું (અને HTTP/3 એ તેના સૂચિત અનુગામી (ઇન્ટરનેટ ડ્રાફ્ટ) છે, જે HTTP/2 પર બનાવે છે) અને હવે મુખ્ય વેબ સર્વર્સ દ્વારા સમર્થિત છે અને ALPN એક્સટેંશનનો ઉપયોગ કરીને TLS પર બ્રાઉઝર્સ જ્યાં TLS 1.2 અથવા નવું TLS આવશ્યક છે.
તકનિકી ઝાંખી
ક્લાયંટ-સર્વર કમ્પ્યુટિંગ મોડલમાં HTTP વિનંતી-પ્રતિસાદ પ્રોટોકોલ તરીકે કાર્ય કરે છે. એક વેબ બ્રાઉઝર, ઉદાહરણ તરીકે, "ક્લાયંટ" અને કમ્પ્યુટર પર ચાલતી એપ્લિકેશન હોઈ શકે છે હોસ્ટિંગ એક વેબસાઇટ એ "સર્વર" હોઈ શકે છે. ક્લાઇન્ટ સર્વર પર HTTP  વિનંતી  સંદેશ રજુ કરે છે. સર્વર, જે HTML ફાઇલો અને અન્ય સામગ્રી જેવા "સ્રોતો" પૂરા પાડે છે અથવા ક્લાયન્ટ વતી અન્ય કાર્યો કરે છે, તે ક્લાયન્ટને  પ્રતિસાદ  સંદેશ આપે છે. આ પ્રતિસાદમાં વિનંતી વિશેની સમાપ્તિ સ્થિતિની માહિતી શામેલ છે અને તેમાં તેના સંદેશા બોડીમાં વિનંતી કરેલી સામગ્રી પણ શામેલ હોઈ શકે છે.
વેબ બ્રાઉઝર એ વપરાશકર્તા એજન્ટ (UA) નું ઉદાહરણ છે. અન્ય પ્રકારના વપરાશકર્તા એજન્ટમાં શોધ પ્રદાતાઓ (વેબ ક્રોલર્સ), વૉઇસ બ્રાઉઝર્સ, મોબાઇલ એપ્લિકેશન્સ અને અન્ય સૉફ્ટવેર દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલ અનુક્રમિક સૉફ્ટવેરનો સમાવેશ થાય છે જે વેબ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરે છે અથવા પ્રદર્શિત કરે છે.ક્લાયંટ અને સર્વર્સ વચ્ચેના સંચારને સુધારવામાં અથવા સક્ષમ કરવા માટે મધ્યવર્તી નેટવર્ક ઘટકોને મંજૂરી આપવા માટે HTTP બનાવવામાં આવ્યું છે.ઉચ્ચ-ટ્રાફિક વેબસાઇટ્સને વારંવાર વેબ કૅશ સર્વર્સ તરફથી લાભ થાય છે જે પ્રતિભાવ સમય વધારવા માટે અપસ્ટ્રીમ સર્વર્સ વતી સામગ્રી પહોંચાડે છે.વેબ બ્રાઉઝર્સ કેશ નેટવર્ક ટ્રાફિક ઘટાડવા માટે અગાઉ વાપરેલા સંસાધનો જ્યારે શક્ય હોય ત્યારે, તેમને ફરીથી ઉપયોગ કરે છે. ખાનગી નેટવર્ક સીમાઓ પર HTTP પ્રોક્સી સર્વર્સ બાહ્ય સર્વર્સ સાથેના સંદેશાઓને ફરીથી લોડ કરીને વૈશ્વિક ધોરણે રાઉટેબલ સરનામાં વિના ક્લાઇન્ટ્સ માટે સંચારની સુવિધા કરી શકે છે.
HTTP એ ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ સ્યુટના માળખામાં રચાયેલ એપ્લિકેશન લેયર પ્રોટોકોલ છે. તેની વ્યાખ્યા અંતર્ગત અને ભરોસાપાત્ર પરિવહન સ્તર પ્રોટોકોલની ધારણા કરે છે, અને ટ્રાન્સમિશન કંટ્રોલ પ્રોટોકોલ (TCP) નો સામાન્ય રીતે ઉપયોગ થાય છે. જો કે, યુઝર ડેટાગ્રામ પ્રોટોકોલ (UDP) જેવા અવિશ્વસનીય પ્રોટોકોલ્સનો ઉપયોગ કરવા માટે HTTP ને અનુકૂલિત કરી શકાય છે, ઉદાહરણ તરીકે HTTPU અને સિમ્પલ સર્વિસ ડિસ્કવરી પ્રોટોકોલ (SSDP).
ઇતિહાસ
હાયપરટેક્સ્ટ શબ્દ 1965 માં ઝેનાડુ પ્રોજેક્ટમાં ટેડ નેલ્સન દ્વારા બનાવવામાં આવ્યો હતો, જે બદલામાં વેનવેવર બુશના 1930 ના દાયકામાં માઈક્રોફિલ્મ-આધારિત માહિતી પુનઃપ્રાપ્તિ અને વ્યવસ્થાપન "મેમેક્સ" પ્રણાલી દ્વારા તેના 1945 ના નિબંધ "As We May Think" માં વર્ણવેલ સિસ્ટમ દ્વારા પ્રેરિત કરવામાં આવ્યું હતું. ટિમ બર્નર્સ-લી અને સીઇઆરએનની તેમની ટીમને એચટીએમએલ અને વેબ સર્વર અને ટેક્સ્ટ-આધારિત વેબ બ્રાઉઝર માટે સંકળાયેલ તકનીક સાથે મૂળ એચટીટીપી શોધવાની શ્રેય આપવામાં આવે છે. બર્નર્સ-લીએ સૌપ્રથમ 1989 માં "WorldWideWeb" પ્રોજેક્ટનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો - હવે તે વર્લ્ડ વાઇડ વેબ તરીકે ઓળખાય છે. પ્રોટોકોલના પ્રથમ સંસ્કરણમાં ફક્ત એક જ પદ્ધતિ છે, જેમ કે GET, જે સર્વરથી પૃષ્ઠની વિનંતી કરશે. સર્વર તરફથી પ્રતિભાવ હંમેશા HTML પૃષ્ઠ હતો.
HTTP નું પ્રથમ દસ્તાવેજી સંસ્કરણ HTTP V0.9 (1991) હતું. ડેવ રેગેટ્ટએ 1995 માં HTTP વર્કિંગ ગ્રૂપ (HTTP ડબલ્યુજી) નું નેતૃત્વ કર્યું હતું અને વિસ્તૃત કામગીરી, વિસ્તૃત વાટાઘાટ, સમૃદ્ધ મેટા-માહિતી સાથે પ્રોટોકોલને વિસ્તૃત કરવા માગતા હતા, જે સુરક્ષા પ્રોટોકોલ સાથે જોડાયેલું હતું જે વધારાના પદ્ધતિઓ અને હેડર ક્ષેત્રો ઉમેરીને વધુ કાર્યક્ષમ બન્યું હતું. RFC 1945 એ સત્તાવાર રીતે રજૂઆત કરી અને 1996 માં HTTP V1.0 ને ઓળખી કાઢ્યું.
HTTP સત્ર
HTTP સત્ર નેટવર્ક વિનંતી-પ્રતિસાદ વ્યવહારોનું અનુક્રમ છે. HTTP ક્લાયંટ સર્વર પર ચોક્કસ TCP અને UDP પોર્ટને ટ્રાન્સમિશન કંટ્રોલ પ્રોટોકોલ (TCP) જોડાણ દ્વારા વિનંતી કરે છે (સામાન્ય રીતે પોર્ટ 80, ક્યારેક પોર્ટ 8080. તે પોર્ટ પર સાંભળી રહ્યું HTTP સર્વર ક્લાઇન્ટના વિનંતી સંદેશ માટે રાહ જુએ છે. વિનંતિ પ્રાપ્ત કર્યા પછી, સર્વર "HTTP / 1.1 200 OK", અને તેના પોતાના સંદેશની સ્થિતિ રેખા પાછું મોકલે છે. આ સંદેશનો મુખ્ય ભાગ વિનંતી કરેલો સ્રોત છે, જો કે ભૂલ મેસેજ અથવા અન્ય માહિતી પણ પરત આવી શકે છે.
સતત જોડાણો
HTTP / 0.9 અને 1.0 માં, એક વિનંતી / પ્રતિસાદ જોડી પછી કનેક્શન બંધ થાય છે. HTTP / 1.1 માં એક જીવંત-મિકેનિઝમ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યાં એકથી વધુ વિનંતી માટે કનેક્શન ફરીથી ઉપયોગમાં લેવાય છે. આવા "'સતત જોડાણો' 'વિનંતીને ઘટાડે છે કારણ કે ગ્રાહકને પ્રથમ વિનંતિ મોકલ્યા પછી TCP 3-વે હેન્ડશેક કનેક્શન ફરીથી વાટાઘાટો કરવાની જરૂર નથી. બીજી હકારાત્મક આડઅસર એ છે કે, સામાન્ય રીતે, TCP ની (Slow-starat- મિકેનિઝમ) ના કારણે સમય સાથે કનેક્શન ઝડપી બને છે. પ્રોટોકોલના સંસ્કરણ 1.1 એ HTTP/1.0 માં બેન્ડવિડ્થ ઑપ્ટિમાઇઝેશન સુધારાઓ પણ કર્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, HTTP / 1.1 એ [buunked transfer encoding] રજૂ કર્યું છે જે સતત કનેક્શન્સ પરની સામગ્રી buffered ને બદલે સ્ટ્રીમ કરવા માટે પરવાનગી આપે છે. HTTP પાઇપલાઇનિંગ વધુ અંતરાલ ઘટાડે છે, જે ગ્રાહકોને દરેક પ્રતિસાદની રાહ જોતા પહેલા બહુવિધ વિનંતીઓ મોકલવા દે છે. પ્રોટોકોલનો બીજો ઉમેરો બાઇટ સર્વિસ હતો, જ્યાં સર્વર ક્લાયન્ટ દ્વારા સ્પષ્ટપણે વિનંતી કરાયેલા સ્રોતના ફક્ત ભાગ જ પ્રસાર કરે છે.
HTTP સત્ર સ્થિતિ
HTTP એ સ્ટેટલેસ પ્રોટોકોલ છે. સ્ટેટિલેસ પ્રોટોકોલને HTTP સર્વર ને બહુવિધ વિનંતીઓની અવધિ માટે માહિતી અથવા દરેક વપરાશકર્તા વિશે સ્થિતિ જાળવવાની જરૂર નથી. જો કે, વેબ એપ્લિકેશન કેટલાક રાજ્યો અથવા સત્ર ​​(કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન) (ઉદાહરણ તરીકે HTTP કૂકી અથવા છુપાયેલા ચલ (કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન) નો ઉપયોગ કરીને અમલીકરણ કરે છે.
HTTP પ્રમાણીકરણ
HTTP મૂળભૂત ઍક્સેસ પ્રમાણીકરણ અને ડાયજેસ્ટ ઍક્સેસ પ્રમાણીકરણ જેવી એકીકૃત પ્રમાણીકરણ યોજનાઓ પ્રદાન કરે છે જે એક પડકાર-પ્રતિસાદ મિકેનિઝમ દ્વારા કાર્ય કરે છે, જેના દ્વારા સર્વર વિનંતી કરે છે અને વિનંતિ કરેલ સામગ્રીની સેવા આપતા પહેલા પડકારને ઉકેલી શકે છે.
HTTP ઍક્સેસ નિયંત્રણ અને સત્તાધિકરણ માટે એક સામાન્ય માળખું પૂરું પાડે છે, ચેલેન્જ-રિસ્પોન્સ પ્રમાણીકરણ સ્કીમ્સના એક્સ્ટેન્સિબલ સેટ દ્વારા, સર્વર દ્વારા ગ્રાહક વિનંતીને પડકારવા અને ક્લાયંટ દ્વારા પ્રમાણીકરણ માહિતી પ્રદાન કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે.
સત્તાધિકરણ ક્ષેત્ર
HTTP પ્રમાણીકરણ સ્પષ્ટીકરણ આપેલ રૂટ URI માટે સામાન્ય રીતે વધુ વિભાજક સ્રોતો માટે અમલીકરણ-વિશિષ્ટ રચના પણ આપે છે. વાસ્તવિક મૂલ્ય શબ્દ, જો હાજર હોય, તો પડકારની સુરક્ષા અવકાશ ઘટક બનાવવા માટે કેનોનિકલ મૂળ URI સાથે જોડાય છે. આ અસરથી સર્વર એક મૂળ URI હેઠળ અલગ સત્તાધિકરણ સ્કોપોને વ્યાખ્યાયિત કરી શકે છે.
મેસેજ ફોર્મેટ
ક્લાયંટ અને સર્વર સાદા-ટેક્સ્ટ (ASCII) સંદેશા મોકલીને સંચાર કરે છે. ક્લાયંટ '' 'વિનંતી' 'સર્વરને મોકલે છે અને સર્વર' 'પ્રતિસાદો' 'મોકલે છે.
વિનંતી સંદેશ
વિનંતી સંદેશ નીચે મુજબ છે:
વિનંતી લાઇન અને અન્ય હેડર ફીલ્ડ્સનો અંત <CR><LF> પછી જ સમાપ્ત થવો જોઈએ. ખાલી લીટીમાં ફક્ત <CR><LF> અને બીજું શામેલ હોવું આવશ્યક છે. HTTP / 1.1 પ્રોટોકોલમાં, "હોસ્ટ" સિવાયના બધા હેડર ક્ષેત્રો વૈકલ્પિક છે.
શ્રેણી:કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન શ્રેણી:કમ્પ્યુટર નેટવર્ક શ્રેણી:કોમ્પ્યુટર
સિકરીયા (તા. દાંતીવાડા)
સિકરીયા (તા. દાંતીવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાંતીવાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સિકરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો, બટાકાં, મગફળીતેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાંતીવાડા તાલુકો
ચાર્લ્સ લુસિઅન બોનાપાર્ટ
કાનીનો અને મુસિગ્નાનોના બીજા રાજા, ચાર્લ્સ લુસિઅન (કાર્લો) જૂલેસ લૌરેન્ટ બોનાપાર્ટ (24 મે, 1803 – 29 જુલાઈ, 1857) એક ફ્રેન્ચ પ્રકૃતિશાસ્ત્રજ્ઞ અને પક્ષીવિદ્યા નિષ્ણાત હતા.
જીવનચરિત્ર
બોનાપાર્ટ લુસિઅન બોનાપાર્ટ અને એલેક્ઝાન્ડ્રીન ડે બ્લેસ્ચેમ્પના દીકરા અને સમ્રાટ નેપોલિયનના ભત્રીજા હતા. તેમનો ઉછેર ઈટાલીમાં થયો હતો. 29 જૂન, 1822ના તેમણે બ્રુસેલ્સમાં તેમની પિત્રાઈ ઝેનૈદા સાથે લગ્ન કર્યા. લગ્ન પછી તરત જ, આ દંપતી ઝેનૈદાના પિતા, જોસેફ બોનાપાર્ટ સાથે રહેવા, ફિલાડેલ્ફિયા માટે રવાના થયુ. ઈટાલી છોડતા પહેલાં, કાર્લોએ વિજ્ઞાનમાં એક નવું નાનું ગાનારું પક્ષી (વૉર્બ્લર), મૂસ્ટાશ્ડ(મૂછાળા) વૉર્બ્લરની શોધ કરી અને દરિયાઈ યાત્રા દરમિયાન તેમણે તોફાનની આગાહી કરનારા એક નવા દરિયાઈ પક્ષી (સ્ટૉર્મિ પેટ્રલ)ના નમૂનાઓ એકત્રિત કર્યા. યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સમાં આવ્યા પછી, તેમણે આ નવા પક્ષી પર એક પેપર રજૂ કર્યું, જેનું નામ પાછળથી એલેક્ઝાન્ડર વિલ્સનના નામ પરથી પાડવામાં આવ્યું.
બોનાપાર્ટે પછી યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ માં પક્ષી વિદ્યાનો અભ્યાસ કરવાનું અને વિલ્સનના અમેરિકન ઑર્નિથોલૉજિ પુસ્તક અદ્યનત બનાવવાનું ગોઠવ્યું, જેની સુધારેલી આવૃત્તિ 1825થી 1833ની વચ્ચે પ્રકાશિત થઈ. 1824માં બોનાપાર્ટે તે સમયે અજાણ્યા એવા જોહ્ન જેમ્સ ઔડુબોનને એકેડેમી ઓફ નેચરલ સાયન્સિસની સ્વીકૃતિ મળે તેવા પ્રયત્ન કર્યા, પણ પક્ષી વિદ્યાના નિષ્ણાત જ્યોર્જ ઓર્ડે તેનો વિરોધ કર્યો.
1826ના અંતમાં, બોનાપાર્ટ અને તેમનો પરિવાર યુરોપ પાછો આવ્યો. તેમણે જર્મનીની મુલાકાત લીધી, જ્યાં તેઓ ફિલિપ જેકોબ ક્રેત્ઝસ્ચમરને મળ્યા અને ત્યારબાદ ઇંગ્લૅન્ડની મુલાકાત લીધી, જ્યાં તેઓ બ્રિટિશ મ્યૂઝિયમ ખાતે જોહ્ન એડવર્ડ ગ્રેયને મળ્યા, અને ઔડુબોન સાથેના પોતાના પરિચયને તાજો કર્યો. 1828માં આ પરિવાર રોમમાં સ્થિર થયો. ઈટાલીમાં તેઓ કેટલીક વૈજ્ઞાનિક ચર્ચા વિચારણા માટેની સભાઓ અને વ્યાખ્યાનોના રચયિતા હતા, અને તેમણે અમેરિકન અને યુરોપિયન પક્ષી વિદ્યા વિશે અને પ્રાકૃતિક ઇતિહાસની અન્ય શાખાઓ વિશે વ્યાખ્યાનો આપ્યાં હતાં તેમ જ વિસ્તૃત લખાણ લખ્યું હતું. 1832થી 1841 વચ્ચે, બોનાપાર્ટે ઈટાલીના પ્રાણીઓ પરનું પોતાનું કાર્ય, આઇકનોગ્રાફિયા ડેલ્લા ફૌના ઈટાલિકા (Iconografia della Fauna Italica ) પ્રકાશિત કર્યુ. તેમણે Specchio Comparativo delle Ornithologie di Roma e di Filadelfia  (પીસા, 1827) પણ પ્રકાશિત કર્યું, જે ફિલાડેલફિયા અને ઈટાલી અક્ષાંશની પ્રજાતિઓના પક્ષીઓ વચ્ચેની તુલનાની રજૂઆત કરતું હતું.
1849માં તેઓ રોમન સંસદમાં ચૂંટાયા અને રોમન ગણતંત્રના સર્જનમાં ભાગીદાર બન્યા. જેઝપર રિડલેય અનુસાર, જ્યારે સંસદ પ્રથમ વખત એકત્રિત થઈઃ "જ્યારે કાર્લો બોનાપાર્ટનુ નામ બોલાયું, જે વિટેર્બોના સભ્ય હતા, ત્યારે તેમણે હાજરી પુરાવતી વખતે પ્રજાસત્તાક ઘણું જીવો એવું કહીને હાજરી પુરાવી!" (Viva la Repubblica! ). તેમના પિતરાઈ લૂઈસ નેપોલિયન દ્વારા મોકલવામાં આવેલા 40000 લશ્કરી સિપાઈઓ વિરુદ્ધ તેમણે રોમના સંરક્ષણ માટે ભાગ લીધો હતો. જુલાઈ 1849માં પ્રજાસત્તાક લશ્કરના હારી ગયા બાદ તેમણે રોમ છોડી દીધું. તેઓ માર્સેઈલ્લેસ ખાતે રહેતા હતા, પણ લુઈસ નેપોલિયને તેમને દેશ છોડી દેવાનો આદેશ આપ્યો. તેમણે પ્રજાસત્તાકની કલ્પનાના માનમાં આગામી વર્ષ વિલ્સન્સ બર્ડ-ઑફ-પેરેડાઈઝ (Cicinnurus respublica )ના નામમાં ભાગીદાર થઈ તેમની રાજકીય માન્યતાઓને દૃઢ કરી.
તેઓ ઈંગ્લેન્ડના પ્રવાસે ગયા, બર્મિંગહામમાં બ્રિટિશ અસોસિએશનની બેઠકમાં હાજરી આપી. પછી તેમણે દક્ષિણ સ્કૉટલૅન્ડમાં સર વિલિયમ જાર્ડીનની મુલાકાત લીધી. ચાર્લ્સે પછી દુનિયાનાં તમામ પક્ષીઓનું એક પદ્ધતિસરનું વર્ગીકરણ કરવાનું અને નમૂનાઓના અભ્યાસ માટે સમગ્ર યુરોપનાં સંગ્રહાલયોની મુલાકાત લેવાનું શરૂ કર્યું. 1850માં, તેમને ફ્રાંસમાં પાછા ફરવાની મંજૂરી મળી, અને તેમણે તેમના જીવનના બાકીના સમય માટે પૅરિસમાં પોતાનું ઘર બનાવ્યું. 1854માં, તેઓ જાર્દીન દેસ પ્લાન્ટ્સ(Jardin des Plantes)ના નિયામક બન્યા. 1855માં, તેમને રોયલ સ્વિડીશ એકેડેમી ઑફ સાયન્સિસના વિદેશી સભ્ય બનાવવામાં આવ્યા. તેઓએ તેમના મૃત્યુ પહેલાં કૉન્સ્પેક્ટસ જેનેરમ અવિયમ (Conspectus Generum Avium) નો પોતાનો પ્રથમ ખંડ પ્રકાશિત કર્યો, બીજો ખંડ હેર્મન્ન સ્ક્લીગલ દ્વારા સંપાદિત કરવામાં આવી રહ્યો છે..
પુસ્તકો/લખાણો
એમ. દ પોઉન્સ સાથે કામ કરીને તેમણે કબૂતરો અને પોપટોમાંના એક પ્રકારની વર્ણનાત્મક સૂચિ પણ તૈયાર કરી, જે તેમના મૃત્યુ બાદ પ્રકાશિત કરવામાં આવી.
તેમનાં પ્રકાશિત થયેલાં પેપરો નીચે મુજબ છે:
લાલભાઈ કોન્ટ્રાક્ટર સ્ટેડિયમ
લાલભાઈ કોન્ટ્રાક્ટર સ્ટેડિયમ ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યમાં સુરત શહેર ખાતે આવેલ એક ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ છે. આ સ્ટેડિયમની માલિકી સુરત જીલ્લા ક્રિકેટ એસોસિયેશન પાસે છે.
આ સ્ટેડિયમ માત્ર ૮૬,૭૩૦ ચોરસ યાર્ડ જેટલી જમીનના દાનને લીધે શક્ય બન્યું હતું. કનૈયાભાઈ અને હેમંતભાઈ નામના બે ભાઈઓ તથા તેમના બેન જ્યોતિબેન દ્વારા ૧૯૮૬-૮૭ના વર્ષમાં તેમના પિતા સ્વ. લાલભાઇ રામજીભાઈ કોન્ટ્રાક્ટરની યાદગીરીમાં આ જમીનનું દાન આપ્યું હતું, જેઓ ક્રિકેટની રમતના પ્રેમી હતા અને બોમ્બે ક્રિકેટ એસોસિયેશનના સ્થાપક સભ્ય પણ હતા.
વર્ષ ૨૦૦૯માં, એસડીસીએ દ્વારા લાલભાઈ કોન્ટ્રાક્ટર સ્ટેડિયમને નવીનીકરણ કરી ફરી શરૂ કરવામાં આવ્યું. એસડીસીએ દ્વારા સ્ટેડિયમના નવીનીકરણ માટે રૂ. ૧૨ કરોડની જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી. આ સ્ટેડિયમ ખાતે રમાયેલ મહત્ત્વની ક્રિકેટમેચોમાં રણજી ટ્રોફી, ઇરાની ટ્રોફી અને દુલીપ ટ્રોફી મેચોનો સમાવેશ થાય છે. આ સ્ટેડિયમ ૨૦૦૦ની ક્ષમતા ધરાવતા ફ્રેક મેદાનની નજીક છે, જે એસોસિયેશન ફૂટબોલ ક્લબ ફ્રેક એફસીનું પોતાનું મેદાન છે.
ભવિષ્યની યોજનાઓ
એસડીસીએ દ્વારા આ સ્ટેડિયમની બેઠક ક્ષમતા ૭૦૦૦ પ્રેક્ષકોથી વધારીને ૩૦૦૦૦ પ્રેક્ષકો સુધીની કરવા માટે સક્રિયપણે યોજના ઘડવામાં આવી રહી છે અને આથી રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રિકેટ મેચો અને ટુર્નામેન્ટ્સનું આયોજન કરવા માટે એક યોગ્ય સ્થાન બન્યું છે. રહેઠાણના આવાસ, સ્પેશિયાલિટી રેસ્ટૉરન્ટ્સ, ભોજનસમારંભ ખંડ (બેન્ક્વેટ હોલ), સભા ખંડ (કોન્ફરન્સ હોલ), મિની થિયેટર અને સભ્યો માટે લૉકર સુવિધાઓ સાથેનું આધુનિક ક્લબ હાઉસ પણ એસોસિયેશનના એજન્ડા પર છે. એસડીસીએ શહેર, જિલ્લા અને રાજ્યના યુવાનોમાં ક્રિકેટની પ્રતિભા વિકસાવવા માટેના ઉદ્દેશ્ય સાથે સ્પોર્ટસ્ છાત્રાલય બનાવવાની પણ યોજના બનાવી રહી છે. એસડીસીએ નવી નવી સુવિધાઓ સાથે ઇન્ડોર સ્પોર્ટ્સ કૉમ્પ્લેક્સની રચના કરવાની પણ યોજના બનાવી રહી છે: જેમાં બે બેડમિંટન કોર્ટ, ટેબલ ટેનિસ રૂમ (૮ ટેબલ), સ્ક્વોશ કોર્ટ, બિલિયર્ડ રૂમ, લાઇબ્રેરી રૂમ, કૅરમ અને ચેસ રૂમ, ટીવી લાઉન્જ, ડિપાર્ટમેન્ટલ સ્ટોરનો સમાવેશ કરવામાં આવનાર છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સુરત શહેર શ્રેણી:ક્રિકેટ
માઇકલ જેકસન
માઇકલ જોસેફ જેકસન(૨૯ ઓગસ્ટ ૧૯૫૮ - ૨૫ જૂન ૨૦૦૯), એક મહાન પોપ ગાયક, સંગીતકાર અને નૃત્યકાર હતા, જેમને કિંગ ઓફ પોપ એટલે કે પોપ સમ્રાટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવતા. માઇકલ જેકસન એમના માતાપિતાનું આઠમું સંતાન હતા, જેમણે માત્ર અગિયાર વર્ષની ઉંમરમાં જ વ્યવસાયિક રુપે ગાવાનો આરંભ કર્યો હતો. આ સમયે તેઓ જેકસન-૫ સંગીત જૂથના સભ્ય હતા.
૧૯૭૧ના વર્ષમાં એમણે વ્યક્તિગત કારકિર્દીનો પ્રારંભ કર્યો, જોકે એ સમયમાં પણ તેઓ જૂથના સદસ્ય તરીકે ભાગ લેતા હતા. જેકસને ગાયિકીની દુનિયામાં ખૂબ જ ઝડપી પોતાનો સિક્કો જમાવી દીધો અને કિંગ ઓફ પોપના નામથી પ્રસિધ્ધ થઇ ગયા. એમના સૌથી વધુ વેચાયેલા સંગીતના આલ્બમોમાં 'ઓફ ધ વોલ (૧૯૭૯)', 'બેડ (૧૯૮૭)', 'ડેન્જરસ (૧૯૯૧)' અને 'હિસ્ટ્રી (૧૯૯૫)' ' ઇન્વિંસિબલ '(૨૦૦૧)'મુખ્ય છે. જોકે ૧૯૮૨માં રજૂ થયેલો એમના આલ્બમ 'થ્રિલર' હાલ સુધીમાં સૌથી અધિક વેચાણ ધરાવતો આલ્બમ માનવામાં આવે છે.
માઇકલ જેકસન ઘણીવાર ગિનીસ બુક ઓફ વર્લ્ડમાં સ્થાન પ્રાપ્ત કરી ચૂક્યા છે. અત્યાર સુધી વર્ષના સૌથી સફળ મનોરંજનકર્તા તરીકેના ગ્રેમી એવોર્ડ ૧૩ વખત જીતી લેનાર માઇકલ જેકસન એક માત્ર કલાકાર છે.
અવસાન
આ મહાન કલાકારનું અવસાન ૨૫ જૂન ૨૦૦૯ના દિવસે અમેરિકાના કેલિફોર્નિયા રાજ્યમાં આવેલા લોસ એન્જેલસ ખાતે પચાસ વર્ષની ઉંમરે વધુ પડતી નશીલી દવાઓના સેવનના કારણે થયું હતું..
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ગ્રેમી એવોર્ડ વિજેતા શ્રેણી:૧૯૫૮માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૦૯માં મૃત્યુ
સુનામી
thumb|250px|26 ડિસેમ્બર, 2004ના રોજ[[2004નો ભારતીય હિંદ મહાસાગરનો ભૂકંપ|સુનામી (tsunami)એ થાઈલેન્ડ (Thailand)ને રગદોળ્યું. ]]
Tsunami (津波)મહાસાગર (ocean)માં જ્યારે પાણીના મુળમાં પરિવર્તન આવે છે જેથી મોટા મોટા મોજા (waves)ઉછળે છે. પાણીની અંદર કે બહાર જંગી હલચલ (mass movement), ભૂકંપ (Earthquake), જ્વાલામુખી સક્રિય થવો (volcanic eruption), તેમજ પાણીની અંદર વિસ્ફોટ થવો (underwater explosion), જમીન ઘસી પડવી (landslides), પાણીની અંદર ભૂકંપ (earthquake) થવો કે પછી મોટી ઉલ્કા ત્રાટકવી (asteroid impacts)કે પછી પરમાણુ શસ્ત્રો (nuclear weapon)નો ઉપયોગને કારણે સુનામી ઉદભવે છે. પાણીની શક્તિ અને તેના જથ્થાને કારણે સુનામીની અસરો ભયંકર બની જાય છે.
ગ્રીક (Greek)ના ઇતિહાસકાર થુસાડિડેસે (Thucydides)સૌપ્રથમ વખત સુનામીને દરિયામાં થતા ભૂંકપ સાથે સાંકળી હતી. પરંતુ ખરેખર સુનામીના પ્રકાર વિશે 20મી સુધી બહુ આછો પાતળો ખ્યાલ હતો. હાલમાં પણ સુનામી અંગે સંશોધનકાર્ય ચાલી રહ્યું છે.
પહેલાના ઘણા ભૂસ્તરશાસ્ત્ર, ભૂગોળશાસ્ત્રીઓ અને સમુદ્રવિજ્ઞાનીઓ, " ધરતીકંપ સંબંધિત દરિયાઈ મોજા"- હવે આને આપણે સુનામી તરીકે ઓળખીયે છે.
ઘણા હવામાની (meteorological) વંટોળ (storm)ની સ્થિતિ ડીપ ડિપ્રેશન (depressions)ને કારણે ચક્રાવાત (cyclones) કે વાવાઝોડા (hurricanes)માં પલટાઈ જાય છે જેથી તોફાનો ઉઠે (storm surge)છે જે દરિયાના ભરતીઓટની સ્થિતિ કરતા ઘણા ઉંચા હોય છે. આનું કારણ ડિપ્રેશનના કેન્દ્રમાં હવાનું ઓછું દબાણ (atmospheric pressure) જવાબદાર હોય છે આ તોફાનો ઉઠે (storm surges) છે જે દરિયાકિનારે પહોંચે છે જેને સુનામી સાથે સરખાવાય છે, આ વંટોળ જમીનના મોટા વિસ્તારોમાં પહોંચીને વિસ્તારને જળબંબાકાર કરી દે છે. આ સુનામી નથી. આ પ્રકારના સ્ટોર્મ બર્મા (Burma)(મ્યાનમાર) (Myanmar)માં મે 2008માં ઉછળ્યા હતા.
પરિભાષા
સુનામીનો શબ્દ જાપાનીઝ અર્થમાંથી ઉદભવ્યો છે. બંદર (harbor) ("ત્યસુ", 津) and મોજા (wave) ("નામી", 波). [a.જાપ.સુનામી, સુનામી, બંદર+ નામી મોજા- ઓક્સફોર્ડ ઈંગ્લિશ ડિક્શનેરીબહુવચન માટે કોઈ પણ તેને અંગ્રેજીની સામાન્ય પ્રકેટીશ મુજબ વાપરી શકે છે અથવા એસપ્રત્યેય લગાડી દે, અથવા જાપાનીઝ શબ્દપ્રયોગ મુજબ ઉચ્ચાર કરી શકે. જાપાનના ઇતિહાસ (Japanese history)માં સુનામી બહુ સામાન્ય છે. જાપાનમાં અત્યાર સુધીમાં 195 ઘટનાઓ નોંધાઈ છે.
સુનામીને ઘણી વખત ભરતીના મોજા (tidal waves) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ વાત હવે વિજ્ઞાનની દ્રષ્ટીએ ખોટી પડી છે. નવા સંશોધન મુજબ ભરતીઓટ સાથે સુનામીને કશું જ લાગતું વળગતું નથી. આનું કારણ એ છે કે સુનામી દરમિયાન દરિયાઈ મોજાની ઉંચા ઉછળે છે જેથી લોકો તેને સુનામી જ ગણી લે છે. સુનામી અને ભરતી બન્ને પાણીના મોજા ઉત્પન કરે છે, પરંતુ સુનામીના કેસમાં પાણીની અંદરની હલચલ ઘણી જ મોટી માત્રામાં હોય છે અને તે લાંબા સમય સુધી ચાલે છે જેના કારણે તે ભરતી જેવું લાગે છે. જો કે, ભરતીઓટના અર્થમાં "મળતાપણું " અથવા ભરતીઓટના લક્ષ્ણો અને સુનામીની પરિભાષા હજૂ એટલી ચોક્કસ નથી.કારણ કે સુનામી માત્ર બંદરો સુધી સિમિત નથી. ભરતી ઓટના મોજાની પરિભાષા ભૂસ્તરશાસ્ત્રી (geologist)ઓ અને સમુદ્રવિજ્ઞાની (oceanographer)ઓએ પરાવૃત કરી છે.
જાપાનીઝ સિવાય દુનિયાની એક માત્ર તામિલ ભાષા (Tamil language)માં જ આ ભયાનક મોજાઓ માટે શબ્દ છે અને શબ્દ છે "અઝાહી પેરાલાઈ"ભારતનો દક્ષિણ અને પુર્વનો દરિયાકાંઠો છેલ્લા 700 વર્ષોથી આ પ્રકારનો મોજાનો અનુભવ કરતો રહ્યો છે. પથ્થરો પર કરાયેલા કોતરકામ મુજબ તે સમયે તેઓ આને નિયમિત ઘટના ગણાતા હતા.
અશેચનિશ ભાષા (Acehnese language)માં સુનામી માટે ië beuna અથવા alôn buluëk  શબ્દ છે. (ઉચ્ચાર પર આધાર રાખે છે.)જ્યારે ઈન્ડોનેશિયાની સિમેયુલુઈ (Simeulue)ની ડિફાયન ભાષા (Defayan language) મુજબ સુનામીને સિમોંગ કહેવાય છે. સિમેયુલુઈની સિંગુલાઈ ભાષા (Sigulai language)માં પણ સુનામી માટે ઈમોંગ શબ્દ છે.
કારણો
દરિયાની અંદરની પ્લેટોની સરહદો (plate boundaries)ખસતી રહે છે તે દરમિયાન આ પ્લેટો પાણીને  ખસેડી કાઢે છે જેથી સુનામી ઉદભવે છે. આને કારણે અસંભવિતપણે પ્લેટોની સરહદો એકબીજાથી દુર જાય છે અથવા એકબીજા પર ચડી જાય છે. સામાન્ય રીતે આ પ્રકારની સરહદો દરિયાઈ પાણીને અસર કરતી નથી. સબડક્શન (Subduction)ઝોનમાં ઉદભવતા ભૂકંપને કારણે મોટાભાગના બધા જ  સુનામી ઉદભવ્યા છે.
દરિયાકિનારાથી દુર સુનામીના મોજા ઓછા વિશાળ (amplitude)(મોજાની ઉંચાઈ) હોય છે. આ મોજાં લાંબા અંતર (wavelength)કાપી શકે છે. (ઘણી વખત હજારો કિલોમિટર સુધી) જેને કારણે દરિયામાં તેની ખબર પડતી નથી. આને કારણે આ મોજાની ઉંચાઈ સામાન્ય જેટલી હોય છે. દરિયાની સપાટી કરતા માત્ર 300 એનબીએસપી જેટલી. પરંતુ તેની ઉંચાઈ છીછરા પાણીમાં પહોંચ્યા બાદ વધી જાય છે. આ પ્રક્રિયાને નીચે વર્ણવામાં આવી છે.સુનામી દરિયાની ભરતી કે ઓટના કોઈ પણ રૃપમાં આવી શકે છે. ઓટ ચાલી રહી હોય ત્યારે પણ જો મોજાની ઉંચાઈ વધવા લાગે તો પણ સુનામી આવે છે.
1 એપ્રિલ, 1946ના રોજ રિક્ટર સ્કેલ (Richter Scale) પર 7.8ની તીવ્રતા ધરાવતો ભૂકંપ (earthquake)અલાસ્કા (Alaska)ના અલેઉથિયન ટાપુ  (Aleutian Islands)નજીક નોંધાયો. આને કારણે ઉદભવેલા સુનામીના મોજા 14 મીટર ઉંચા ઉછળ્યા હતા અને હવાઈ ટાપુના કેટલાક વિસ્તારોમાં ફરી વળ્યા હતા. જ્યાં આ ભૂકંપ (earthquake)નોંધાયો તે પેસિફિક મહાસાગર (Pacific Ocean)માં આવેલી પ્લેટ,  સબડક્ટીંગ (subducting)(પાછલી બાજુ દબાવવું) અલાસ્કા (Alaska)ની પ્લેટની અંદર ખસેડતી હતી.
પ્લેટોના દબાણ સિવાય પણ સુનામી ઉદભવી હોય તેવા દાખલા નોંધાય છે જે મુજબ પાષાયયુગ (Neolithic) દરમિયાન સ્ટોરેગ્ગા (Storegga)માં, 1929માં ગ્રાન્ડ બેંકસ (Grand Banks) ખાતે અને 1998માં પાપુઆ ન્યુ ગુએના (Papua New Guinea) ખાતે નોંધાયા છે. (તાપીન, 2001) ગ્રાન્ડ બેંકસ અને પાપુઆ ન્યુ ગુએનાના સુનામીમાં ભૂકંપ જવાબદાર હતો જે સેડિમન્ટ(દરિયાઈ ખડક) અસ્થિર થઈ ગયો હતો અને અંતે પડી ગયો હતો. આ પડી ગયો હતો અને જેથી સુનામી ઉદભવી હતી. આ સુનામી એક મહાસાગરમાંથી બીજા મહાસાગરમાં પ્રવેશી ન હતી.
જ્યારે સ્ટોરેગ્ગા સેડિમન્ટ પડવાનું કારણ જાણી શકાયું નથી.માનવામાં આવે છે કે ખડક પર વધુ પડતા ભારને કારણ તે અસ્થિર બન્યો હોય અને વધુ ભારને કારણે ઘસી પડ્યો હોય.આ ઉપરાંત બીજી શક્યતા એ પણ છે કે ભૂકંપને કારણે પણ આવા પર્વતો અસ્થિર બન્યા હોય અને ત્યાર બાદ ઢળી પડ્યા હોય.તેમજ અન્ય એક થિયરી પણ છે જે ગેસ હાઈડ્રેટ્સ(મિથેન વગેરે.)ને કારણે દરિયાઈ પર્વતો ઢળે છે.
ધ "ગ્રેટ ચિલીયન ભૂકંપ (Great Chilean earthquake)" (19:11 વાગ્યે ) મે 22, 1960 (9.5 એમw (Mw)), માર્ચ 27, 1964 "ગુડ ફ્રાઈડે ભૂકંપ (Good Friday earthquake)" અલાસ્કા 1964 (9.2 એમડબલ્યુ), and the " ગ્રેટ સુમાત્રા-અંદમાન ભૂકંપ (Great Sumatra-Andaman earthquake)" (00:58:53 યુટીસી) ડિસેમ્બર 26, 2004 (9.2 એમડબલ્યુ), આ બધા એવા શક્તિશાળી મેગાથ્રસ્ટ (megathrust) ભૂકંપના ઉદાહરણ છે જે દ્વારા ઉદભવેલ સુનામી અન્ય મહાસાગારો સુધી પહોંચી શકવા શક્તિમાન હતા. જાપાનમાં આવેલો નાનો (4.2 એમડબલ્યુ) ભૂકંપ સુનામીને નોતરી લાવી શકે છે જે માત્ર પંદર મિનીટમાં જ આજુબાજુના દરિયાકાંઠા પર ફરી વળીને તબાહી ફેલાવી શકે છે.
1950ના દાયકામાં માની લેવામાં આવ્યું હતું કે સુનામી જમીન ઘસી પડવા (landslides)ને કારણ, જ્વાળામુખી ફાટવાને કારણ આવે છે.દા.ત. સાન્તોરાની (Santorini), ક્રકાટાઉ (Krakatau), અને જ્યારે તેનો પાણી સાથે સંપર્ક થાય છે ત્યારે અસરને કારણે (impact event) સુનામી આવે છે. આને કારણે પડી રહેલા કાટમાળ કે વિસ્ફોટને કારણે મોટા પ્રમાણમાં ઉર્જા પાણીમાં ભળે છે જેથી મોટી માત્રામાં પાણી તેનું સ્થાન ગુમાવી દે છે. પર્વતનો કાટમાળ પડવાનો ક્રમ પાણી સહન કરી શકે તેનાથી કેટલાય ઘણો વધુ ઝડપી હોય છે. મીડિયા દ્વારા આ ઘટનાને "મેગા-સુનામી" (mega-tsunami) નામ આપવામાં આવ્યું છે.
આ થિયરી દ્વારા ઉદભવતા સુનામી જલ્દીથી ગાયબ થાય છે અથવા તે દરિયાના નાના વિસ્તારમાં બનતા હોવાથી તેમજ દરિયાકાંઠાથી અંતરને કારણે તે વધુ નુકશાન પહોંચાડતા નથી. પરંતુ જે કેટલાક ભૂકંપને કારણે ટ્રાન્સ-ઓશેનિક સુનામી ઉદભવે તેની અસર ગંભીર હોય છે.આને કારણે ઘણા મોટા સ્થાનિક આધાતના મોજા (shock wave)(સોલિટન્સ (solitons)) પ્રસરાવે છે. જેમ કે 1958માં લિટુઆ બે (Lituya Bay)નજીક જમીન ઘસી પડવાને કારણે જે મોજા ઉછળ્યા તે પ્રાથમિક અંદાજ મુજ 534 મીટર ઉંચાઈ ધરાવતા હતા.જો કે, વધારા પડતા મોટા પ્રમાણમાં થતી જમીન ઘસી પડવાને કારણ કહેવાતા "મેગા-સુનામી (mega-tsunami)" આવે છે. જેની તાકાત એક મહાસાગરથી બીજા મહાસાગર સુધી સફર ખેડવાની શક્તિ હોય છે. આ વાતને હાલમાં ઘણી ચર્ચા કરવામાં આવી રહી છે. આ થિયરીને સમર્થન કરી શકે તેવા ભૂસ્તરીય પ્રમાણો મળ્યા નથી.
વિશિષ્ટ લાક્ષણિક્તાઓ
જ્યારે સુનામી દરિયાકાંઠે ત્રાટકે છે ત્યારે પાણી છીછરૂં બની જાય છે, અને મોજા વેવ શોલિંગ (wave shoaling)ને કારણે દબાય છે અને આગલી સફર ધીમે રીતે ચાલુ રાખે છે. 80 km/hમોજાને સમી ઓછા જાય છે 20 kmઅને જવાની અને વિશાળતા વધતી જાય છે જેથી મોજા દેખી શકાય છે.આ મોજામાં હજૂ પણ કેટલાય કિલોમીટર(કેટલાક માઈલ) ખેડી નાખવાની તાકાત હોય છે, સુનામીના મોજા પુર્ણ ઉંચાઈએ પહોંચતા માત્ર થોડી મીનીટો લાગી છે જેથી પીડિતને તેને પાણીની ઉથલપાથલની જગ્યાએ પાણીનું વધતું સ્તર જ દેખાય છે ખુલ્લા સમુદ્રકાંઠા અને ઉંડા સમુદ્રની જોડે આવેલા વિસ્તારો સુનામીના મોજાને પગથિયા જેવો આકાર આપી દે છે. (એક બાદ એક ઉપર ચડવું)
સુનામી આવી રહ્યાના ચિન્હો
thumb|250px|[[હવાઈ(ટાપુ)|હવાઈ (Hawaii)ના લાઉપાહોએહોએ ખાતે આવેલું સુનામીગ્રસ્તોનું સ્મારક.]] આવી રહેલા સુનામી અંગે કોઈ ચેવતણી આપી શકાતી નથી. જો કે, ભૂકંપને કારણે સુનામી આવતા હોય છે, જેથી પાણીની નજીક અને છીછરાં પાણીમાં થતા ભૂકંપને કારણે સુનામી ઉદભવી શકે છે, જે મધ્યમકદથી લઈને હાઈ મૅગ્નિટયૂડ સુધીના હોય છે. પાણીનું પ્રમાણ અને ઉંડાઈ સારી માત્રામાં હોય છે.
જો પહેલા તબક્કામાં સુનામી ટ્રૉફ કહેવાતી જગ્યાએ પહોંચવાને બદલે મોજાની ટોચ પર પહોંચે તો, દરિયાકિનારાના પાણીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો આવે છે. જેને કારણે હંમેશા પાણીમાં રહેતો પ્રદેશ ખુલ્લો થાય છે. આને સુનામી આવી રહ્યાની પહેલા તબક્કાની ચેતવણી ગણી શકાય. કારણ કે આ બાદ સુનામી જલ્દીથી ત્રાટકી શકે છે.જો વ્યકિત દરિયાકિનારે ઉભી છે અને દરિયામાં પાણી ખેંચાઈ રહ્યું હોય( હોનારતમાં બચી ગયેલા ઘણા લોકએ અવાજ સાથે આ વાત નોંધી છે), તો બચવા માટે તેણે ઉંચી જગ્યાઓએ કે પછી ઉંચી ઈમારતમાં આશરો લઈ લેવો જોઈએ. આવું થાઈલેન્ડના ફુંકેટના માઈખાઓ બીચ પર બન્યું હતું. ઈગ્લેન્ડના સરે પરગંણાની રહેવાસી 10 વર્ષિય ટીલી સ્મિથ તેના માતાપિતા અને બહેનો સાથે બીચ પર હતી. તેણે તાજેતરમાં જ સુનામી અંગે શાળામાં ભણી હતી. જેથી તેણે પોતાના પરિવારને આ બાબતે ચેતવણી આપી કે હવે સુનામી નજીકમાં છે. તેના માતાપિતાએ બીજા લોકો અને હોટલ સ્ટાફને આ બાબતે ચેતવ્યા. આના થોડા સમયમાં સુનામી ત્રાટક્યું હતું. તાજેતરમાં જ ભૂગોળ અંગેના પાઠને કારણે સ્મિથે કેટલાય લોકોના જીવ બચાવ્યા. જેને જશ તેને મળે છે.તે આ અંગે પોતાના ભૂગોળના શિક્ષક એન્ડ્રુ કેરનેયને જશ આપે છે.
હિંદ મહાસાગરમાં 2004 સુનામી (2004 tsunami)માં ઉદભવ્યું હતું. જે આફ્રિકાના કિનારે કે અન્ય પુર્વિય કિનારે નોંધાયું ન હતું. આ સુનામી પુર્વ તરફથી આવ્યું હતું. આનું કારણ મોજાનો પ્રકાર છે-જે પુર્વીય બાજુની ફોલ્ટ લાઈનની નીચી બાજુ તરફ પ્રસરતા હતા, અને પશ્ચિમી બાજુની ઉપરલી તરફ આવતા હતા. પશ્ચિમી સ્પંદનને કારણે આફ્રિકા અને અન્ય પશ્ચિમી કિનારાઓમાં પાણી ભરાયું હતું.
બધા જ સુનામીના 80 ટકા સુનામી પેસિફિક મહાસાગરમાં ઉદભવે છે, પરંતુ જ્યા મોટી માત્રમાં પાણી કે (જેમાં ટાપુની અંદર આવેલા તળાવનો પણ સમાવેશ થાય છે) હોય છે ત્યારે આ શક્ય બને છે. જેનું કારણ જમીન ઘસી પડવું, જ્વાળામુખીનો વિસ્ફોટ, કે ભૂસ્તરીય ગતિવિધીઓ હોઈ શકે છે.
"જિઓગ્રાફિકલ" મેગેઝીન(એપ્રિલ 2008)માં આવેલા લેખ હિંદ મહાસાગરનું સુનામી મુજબ 26 ડિસેમ્બર 2004ના રોજ આવેલું સુનામી પ્રદેશની તુલનામાં એટલું ભયાનક સુનામી ન હતું જેટલી પ્રદેશમાં શક્યતા છે. યુનિવર્સિટી ઓફ સધર્ન કેલિફોર્નિયાના સુનામી રીસર્ચ સેન્ટરના પ્રોફેસર કોસ્ટાસ સાયનોલાકિસ દ્વારા "જિઓગ્રાફિકલ જર્નલ ઈન્ટરનેશનલ"માં સયુંકત રીતે લખાયેલા અભ્યાસ પેપરમાં શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે કે હિંદ મહાસાગરમાં ભવિષ્યમાં ઉદભવતા સુનામી, મડાગાસ્કર, સિંગાપોર, સોમાલિયા, પશ્ચિમી ઓસ્ટ્રેલિયા, અને અન્ય ઘણા પ્રદેશોમાં અસર કરશે. બોક્સિંગ ડેના દિવસે આવેલા સુનામીએ 300,000 લોકોનો ભોગ લીધો હતો. જેમાં ઘણાના મૃતદેહો દરિયામાં લાપતા બન્યા હતા જ્યારે ઘણાના મૃતદેહો ઓળખી શકાયા ન હતા.કેટલાક બિન સત્તાવાર રીપોર્ટ મુજબ આ સુનામીમાં પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે 1 મિલિયન(10 લાખ) લોકો માર્યા ગયા હોઈ શકે છે.
ચેવતણી અને સાવચેતી
right|thumb|[[બ્રિટીશ કોલંબિયા (British Columbia)ના બામફિલ્ડ (Bamfield)માં સુનામીનીચેતવણી દર્શાવતા ચિન્હો.]] સ્યુ (Tsu) ખાતે |right|thumb|સુનામી દિવાલ.]]
ચોક્કસ જગ્યાએ ચોક્ક્સ મેગ્નિટીટ્યુડનો ભૂંકપ થાય તો પણ-સુનામીથી બચી શકાય કે તેની ચોક્કસ આગાહી કરી શકાય નહીં. ભૂસ્તરશાસ્ત્રી, સમુદ્રવિજ્ઞાનીઓ અને ભૂકંપ શાસ્ત્રીઓ, દરેક ભૂકંપનું વિશ્લેષ્ણ કરે છે અને ઘણા બધા ઘટકોને લઈને સુનામીની ચેતવણી જાહેર કરવી કે નહીં તેનો નિર્ણય લે છે. જો કે, કેટલીક જગ્યાઓએ સુનામીને લગતી ચેતવણી લગાવવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ઘણી સિસ્ટમ વિકસાવવામાં આવી છે અને તેનો ઉપયોગ કરાઈ રહ્યો ચે જે દ્વારા સુનામીથી થતા નુકશાનને ઓછું કરી શકાય."બોટમ પ્રેશર સેન્સર્સ" નામની એક સિસ્ટમને વિકસાવવામાં આવી છે અને તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત તેના પર સતત નજર રાખવામાં પણ આવી રહી છે. લંગર હોય છે જે બોયાની જોડે જોડાયેલા હોય છે. મહાસાગરના તળિયે વહી રહેલા પાણીના પ્રેશરને સેન્સર્સ સતત મોનિટર કરતા રહે છે, જે માટે સામાન્ય ગણતરીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
<ગણિત>\,\! P = \rho gh</ગણિત> (en:Bernoilli_equation)
જ્યાં
પી= ન્યુટન પર ચોરસ મીટરે ઓવરલેઈંગ દબાણ. (pressure)
\rho= ઘનતા (density) ની દરિયાઈ પાણીની (seawater)= 1.1 x 103 કિ.ગ્રા/મી3,
જી= ગૂરૂત્વાકર્ષણને લીધે વેગ (acceleration due to gravity)= 9.8 એમ/એસ 2 અને
એચ=વોટર કોલમમાં પાણીની ઉંચાઈ મીટરમાં
5,000 મીટર ઉંડાઈનું વોટર કોલમ હોવાના કારણે ઓવરલાઈંગ પ્રેસ બરાબર
અથવા લગભગ 5.7 મિલિયન ટન પર ચોરસ મીટર
દાખલા તરીકે, જ્યાં સુનામીના અગ્રણી મોજા  ટ્રૉફ હોય, ત્યારે સુનામી મોજા આવે તેના પહેલા દરિયાકિનારે પાણી ઘટવા લાગે છે. જો દરિયાઈ સીબેડનો ઢાળ છીછરો હોય તો આ ઘટાડો ઘણા મીટર્સ સુધીનો હોઈ શકે છે. જોખમ હોવા છંતા આ વાતથી અજાણ લોકો ઉત્સુક્તાને કારણે તેમજ દરિયાકિનારે જ રહે છે અને ખુલ્લી પડેલી જગ્યામાંથી માછલીઓ વિણવા લાગે છે. 26 ડિસેમ્બર 2004ના હિંદ મહાસાગરના સુનામી દરમિયાન પાણી ખેંચાયું હતું અને લોકો આનું કારણ તપાસવા માટે ખુલ્લા વિસ્તારમાં ઘસી ગયા હતા.લેવાયેલા ફોટોગ્રાફ મુજબ સામાન્ય રીતે પાણીમાં રહેતા વિસ્તારમાં લોકો ઉભા દેખાય છે અને બેકગ્રાઉન્ડમાં દરિયાના મોજા આવી રહેલા જોઈ શકાય છે.બીચ પરના મોટાભાગના લોકો ભાગી શકવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા અને મોતને ભેટ્યા હતા.
left|200px|thumb|જાપાનમાં 2004માં [[કામાકુરા, કાનાગવા|કામાકુરા (Kamakura)માં દરિયાઈ દિવાલ (seawall) પર લગાવવામાં આવેલું સુનામીની ચેતવણી દર્શાવતું ચિન્હ.મુરામાચી સમયગાળા (Muromachi period) દરમિયાન, સુનામી કામાકુરામા ત્રાટક્યું હતું, જેણે અમિદા (Amida) બુદ્ધ (Buddha)ની કોટોકુઈન (Kotokuin)માં રાખવામાં આવેલી મુર્તિના લાકડાના બિલ્ડીંગને તોડી પાડ્યું હતું. ત્યાર બાદથી આ મુર્તિઓ બહાર રાખવામાં આવી છે. ]]
જે પ્રાંતોને સુનામીનો વધુ ખતરો છે તેઓએ સુનામી ચેતવણી સિસ્ટમ (tsunami warning system)નો ઉપયોગ કરી શકે જે દ્વારા સુનામી ત્રાટકે તે પહેલા સામાન્ય લોકોને ચેતવણી આપીને સલામત સ્થળે ખસેડી શકાય.અમેરિકાના પશ્ચિમ કિનારે, જે પેસિફિક મહાસાગરમાંથી ઉભા થતા સુનામી જોખમ તરફ ઢળેલો છે ત્યાં લોકોને સુનામી વખતે કયા રસ્તાનો ઉપયોગ કરવો તેના ચિન્હો મુકવામાં આવ્યા છે.
હોનોલુલુમાં સુનામી ચેતવણી સિસ્ટમ લગાવવામાં આવી છે.પેસિફિક મહાસાગરમાં ભુસ્તરને લઈને થતી બધી જ પ્રવૃતિ પર આ સિસ્ટમ નજર રાખે છે. મૅગ્નિટયૂડ અને અન્ય માહિતી દ્વારા સુનામીની ચેતવણી જાહેર કરાય છે. અંહી એ વાત નોંધવી જોઈએ કે, પેસિફિક મહાસાગરમાં સક્રિયપણે ભૂસ્તર પ્રવૃતિઓ થઈ રહી છે, પરંતુ બધા જ ભૂકંપ સુનામી ઉત્પન્ન કરતા નથી. અને આ માટે કમ્પ્યુટરની મદદ લેવાયછે. જે દ્વારા પેસિફિક મહાસાગર કે આજુબાજુની જગ્યાઓ પર થતા ભૂકંપનું યોગ્ય વિશ્લેષ્ણ કરવામાં આવે છે જે દ્વારા સુનામીની શક્યતાઓ તપાસવામાં આવે છે. ત્યાર બાદ જ સુનામીની જાહેરાત કરાય છે.
સુનામી આવવાની આગાહી કમ્પ્યુટર મોડેલ (Computer model) કરી શકે છે. નિરિક્ષણ દ્વારા ખબર પડી છે કે કમ્પ્યુટર દ્વારા સુનામી ઉત્પન્ન થાય છે તેની ગણતરીની મિનિટોમાં જ કમ્પ્યુટર સુનામીની ચેતવણી જાહેર કરે છે. બોટમ પ્રેશર સેન્સર્સને દરિયાના તળે ચાલી રહેલી ભુસ્તરીય પ્રવૃતિઓની મળેલી માહીતી અને રિડિંગને આધારે સેન્સર્સ માહીતી પ્રસારીત કરે છે. આ ઉપરાંત સીફ્લોર(બાથમેથી (bathymetry)) અને દરિયાકાંઠાની જમીન(ટોપોગ્રાફી (topography)) પણ મહત્વના પરિબળ છે. આના દ્વારા આવી રહેલા સુનામીના મોજાની વિશાળતા અને તેની ઉંચાઈનો અંદાજ લગાવી શકાય છે. પેસિફિક મહાસાગર સાથે સંકળાયેલા દરેક દેશો સુનામી ચેતવણી સિસ્ટમ સાથે સંકળાયેલા છે. અને આ દેશો સુનામીની અસરથી બચાવવા માટે લોકોને દરિયાકાંઠો ખાલી કરાવવાની અન્ય તાલીમ સમયસર આપતા રહે છે. જાપાનમાં આ પ્રકારની તાલિમ, કેન્દ્ર સરકાર, સ્થાનીક સત્તામંડળો, કટોકટીની સર્વિસ અને સામાન્ય જનતા માટે ફરજિયાત છે.
વોશિંગ્ટન (Washington)માં |right|thumb|સુનામી ઇવૅક્યુએશન રૂટ સંજ્ઞા યુ એસ. રૂટ 101 (U.S. Route 101)ની સાથે.]] કેટલાક પ્રાણીશાસ્ત્રીઓ માની રહ્યા છે કે પ્રાણીઓ આ પ્રકારની સંજ્ઞા જલ્દી સમજી જાય છે. તેઓ ભૂકંપને રેલેગ મોજા (Rayleigh waves) કે સુનામીની ને સમય પહેલા જ સમજી લે છે. કેટલાક પ્રાણીઓને કુદરતી આપત્તિઓ સમજવાની શક્તિ હોય છે. જો તેઓને સતત નિરિક્ષણમાં રાખવામાં આવે તો તેઓ ભૂકંપ, સુનામી સહીતની વિપત્તિઓની વહેલી ચેતવણી આપી શકે છે. જો કે, પુરાવા વિવાદાસ્પદ છે અને વિજ્ઞાનની રીતે પુરવાર થયા નથી.કેટલાક બિન ચકાસાયેલા દાવા મુજબ લિસ્બન ભૂકંપ પહેલા પ્રાણીઓ વ્યાકુળ બન્યા હતા અને નીચેથી ઉંચી જગ્યાએ જતા રહ્યા હતા.તેમજ આજ વિસ્તારના કેટલાક પ્રાણીઓ ઉંચેથી નીચે આવ્યા હતા.આ પ્રકારની વાત 2004ના હિંદ મહાસાગરના ભૂકંપ (2004 Indian Ocean earthquake)વખતે શ્રીલંકા (Sri Lanka)ના મિડીયા દ્વારા નોંધવામાં આવી છે. એ શક્ય છે કે કેટલાક ચોક્કસ પ્રાણીઓ(દા.ત. હાથી) જેઓ દરિયાકાંઠે ફરતા હોય તેઓએ સુનામીનો અવાજ સાંભળ્યો હોઈ શકે છે. હાથીઓ અંગે પ્રતિક્રિયા આપતા અવાજ આવતો હોય ત્યાંથી દુર જતા રહે છે. તો બીજી બાજુ કેટલાક માણસો આ ઘટનાની તપાસ કરવા માટે દરિયામાં ઉતરે છે અને અંતે મોતને ભેટે છે.
સુનામીને રોકવું અશક્ય છે.જો કે, સુનામી જ્યા વારંવાર આવે છે તેવા દેશોમાં ભૂકંપ એન્જિનિયરિંગ (earthquake engineering) દ્વારા દરિયાકાંઠે સુનામીની અસર ઓછી કરવાના પ્રયાસો કરાયા છે. વધુ વસ્તી ધરાવતા દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં જાપાને 4.5 મીટર(13.5 ફુટ) ઉંચી સુનામી દિવાલ (tsunami wall)બનાવવાની યોજના શરૂ કરી દીધી છે. તો કેટલાક વિસ્તારોમાં ફ્લડગેટ અને ચેનલ બનાવવામાં આવી છે જે દ્વારા સુનામીના પાણીને અન્યત્ર વાળી શકાય.જો કે, તેની અસરકારકતા અંગે પ્રશ્ન ઉભા જ છે. કારણ કે સુનામીના મોજા આ અવરોધકો કરતા ક્યાંય ઉંચા હોય છે. દાખલા તરીકે. 12 જુલાઈ 1993માં થયેલા ભૂકંપની બેથી પાંચ મીનીટમાં જ ઓકુશીરી હોકાઈડો સુનામી (Okushiri, Hokkaidō tsunami) હોકાઈડો (Hokkaidō) ઓકુશીરી ટાપુ  (Okushiri Island)પર સુનામીના મોજા ત્રાટક્યા હતા. આ મોજાની ઉંચાઈ 30 મીટર(100 ફુટ) મપાઈ હતી. ઉંચાઈ મુજબ મોજા 10 માળની ઈમારત જેટલા ઉંચા હતા. દરિયાકાંઠાનું શહેર એઓને (Aonae) સુનામી દિવાલ દ્વારા ઘેરાયેલું છે, પરંતુ મોજાઓએ આ દિવાલને વટાવીને અંદરના વિસ્તારમાં ઘુસી આવ્યા હતા અને લાકડાની દરેક વસ્તુનો નાશ કરી દીધો હતો. દિવાલ કદાચ મોજાની તીવ્રતા તેમજ તેની ઉંચાઈ ઘટાડી શકે પરંતુ મોટું નુકશાન અને લોકોના જીવ બચાવી શકે નહીં.
સુનામીની અસરોને કુદરતી ઉપાયો જેવા કે વૃક્ષો કે દરિયાઈ પટ્ટી દ્વારા ઘટાડી શકાય છે. 2004ના હિંદ મહાસાગર સુનામીના રસ્તામાં આવતા કેટલાક વિસ્તારો બચી ગયા હતા. કારણ કે સુનામીની ઉર્જા આ વિસ્તારોમાં આવેલા નાળિયેર (coconut palm) કે મેંગ્રોવ (mangrove)ના વૃક્ષોએ ખેંચી લીધી હતી. એક અસરકારક ઉદાહરણમાંસ ભારતમાં આવેલા તામિલનાડુ (Tamil Nadu)ના નેલુવેદાપાથી (Naluvedapathy)ગામમાં ઘણું ઓછું નુકશાન થયું હતું અને માત્ર થોડાક લોકોએ જીવ ગુમાવ્યો હતો. આ માટે કારણ એ હતું કે ગીનીઝ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડ (Guinness Book of Records)માં સ્થાન મેળવવા માટે આ વિસ્તારમાં 80,244 જેટલા વૃક્ષો ઉગાડવામાં આવ્યા હતા જેથી મોજાઓની શક્તિ તુટી ગઈ હતી અને જાનહાની ઓછી થઈ હતી. આથી પર્યાવરણવાદીઓ સુનામીના જોખમનો સામનો કરી રહેલા દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં વધુ પ્રમાણમાં વૃક્ષો ઉગાડવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. ઉપયોગમાં આવી શકે તેવા વિકસિત વૃક્ષો થવામાં કેટલોક સમય લાગી શકે છે, પરંતુ વૃક્ષોની વાવણી ઘણી સસ્તી થાય છે અને લાંબાગાળાની હોય છે. જે કુત્રિમ અવરોધો દ્વારા સુનામીના નુકશાનને ઘટાડવાના પ્રયાસ છે તેના કરતા વધુ સારી છે.
સુનામીનો ઇતિહાસ
ઐતિહાસિક પરિમાણમાં જોઈએ તો સુનામીની ઘટના બહુ અસામાન્ય નથી. ગત સદી દરમિયાન કુલ 25 જેટલી સુનામી ઘટનાઓ નોંધાઈ છે. જેમાંની ઘણી ઘટનાઓ એશિયા-પેસિફિક વિસ્તાર અને ખાસ કરીને જાપાનમાં નોંધાઈ છે.2004માં બોક્સિંગ ડે સુનામી (Boxing Day Tsunami)ને કારણે 350,000 લોકોના મોત થયા હતા અને કેટલાય લોકો ઈજાગ્રસ્ત થયા હતા.
ઈસ.પુર્વે 426 પહેલા (As early as 426 B.C.) ગ્રીક (Greek)ઇતિહાસવિદ્ થુસાયડીડેશે (Thucydides) પોતાના પુસ્તક પેલોપોનેશિયન યુદ્ધનો ઇતિહાસ (History of the Peloponnesian War) પુસ્તકમાં સુનામીના કારણોની તપાસ કરી છે. અને ચોક્કસ દલીલ કરી છે કે આનું કારણ દરિયાઈ ભૂકંપ જ છે. જેથી તેઓ કુદરતી વિજ્ઞાન (natural science)ના ઇતિહાસમાં પહેલા વ્યકિત બન્યા જેઓ ભૂકંપ અને મોજાને કારણ અને અસરના સંદર્ભમાં એકબીજા સાથે સાંકળ્યા.
"મારા મતે આનું કારણ ભૂકંપમાં શોધવું જોઈએ.દરિયામાં પહેલા પાણી શોષાઈ જાય છે અને ત્યાર બાદ તે બેગણી શક્તિથી પાછું ફરે છે અને વિસ્તારમાં પાણીની રેલમછેલ કરી દે છે. હું માનું છું કે આ ઘટના ભૂકંપ વગર શક્ય બની ન શકે."
એલેકઝાન્ટ્રીયા (Alexandria)ને તબાહ કરી દેનાર 365માં આવેલા સુનામી (365 A.D. tsunami)બાદ રોમન (Roman)ઇતિહાસકાર એમેનુસ મારસેલ્યુઅસ (Ammianus Marcellinus) (રેસ ગેસ્ટે 26.10.15-19)એ સુનામીની નમુનારૂપ ઘટનાક્રમ વર્ણવ્યો છે. જેમાં પ્રારંભનો ભૂકંપ, અને દરિયાની પ્રતિક્રિયા અને વિશાળ કદના મોજાનું ચોક્કસ વર્ણન આપવામાં આવ્યું છે.
તસ્વીરો અને વિડીયો
શ્રેણી:Physical oceanography શ્રેણી:Japanese words and phrases શ્રેણી:Flood  શ્રેણી:Water waves શ્રેણી:Forms of water શ્રેણી:Earthquake engineering
જનની સુરક્ષા યોજના
આ યોજનામાં અનુસુચિત જાતિ, અનુસુચિત જન જાતિના તમામ અન્‍ય માટે ગરીબી રેખાથી નીચે જીવતા કુટુંબની પ્રસુતા માતાઓને પ્રસુતિ સમયે દવા સારવાર અને ખોરાક માટે તમારા ગામના સ્‍થાનિક નર્સબેન પાસેથી રૂ.૫૦૦/- ચુકવવામાં આવશે.
શ્રેણી:સરકારી યોજનાઓ
દિકરી યોજના
૩૫ વર્ષથી નાની ઉંમરની બહેનો જેને જીવિત સંતાનમાં ફકત એક અથવા બે દિકરી હોય (દિકરો નહીં) તેવી બહેનો કુટુંબ નિયોજન ઓપરેશન કરાવે તેને લાભ મળે છે. ફકત એક દિકરી પર ઓપરેશન કરાવનારને રૂ.૬૦૦૦/- ના રાષ્‍ટ્રિય બચતપત્રો આપવામાં આવે છે. બે દિકરી પર ઓપરેશન કરાવનારને રૂ.૫૦૦૦/- ના રાષ્‍ટ્રિય બચતપત્રો આપવામાં આવે છે.
શ્રેણી:સરકારી યોજનાઓ
પોલાપણ (તા. પોશીના)
શ્રેણી:પોશીના તાલુકો
કોલવડા (તા. ગાંધીનગર)
કોલવડા (તા. ગાંધીનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગાંધીનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોલવડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રાઇ, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગાંધીનગર તાલુકો
અષાઢ સુદ ૩
અષાઢ સુદ ૩ને ગુજરાતીમાં અષાઢ સુદ ત્રીજ કે અષાઢ સુદ તૃતીયા કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના નવમા મહિનાનો ત્રીજો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના ચોથા મહિનાનો ત્રીજો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
ખાલસા
ખાલસા,એ શબ્દનું મુળ ફારસી ભાષામાં છે, જેનો અર્થ "શુધ્ધ શીખોનો સમુહ" તેવો થાય છે. ખરેખરતો ખાલસાની સ્થાપના "ધર્મયોદ્ધાઓ"નાં સમુહ તરીકે, દશમાં ગુરુ ગુરુ ગોવિંદસિંહ દ્વારા, માર્ચ ૩૦,૧૬૯૯નાં કરવામાં આવેલ. આ નામ ગુરુ દ્વારા તેમનાં તમામ અનુયાયીઓને,'અમૃત સંચાર' સમારોહમાં આપવામાં આવેલ.
ખાલસાનો શબ્દસઃ અર્થ "શુદ્ધ" તેવો થાય છે, જે ફારસીભાષાનાં "ખાલિસ" એટલેકે "શુદ્ધ" પરથી આવેલ છે.
શ્રેણી:શીખ ધર્મ
સપ્ટેમ્બર ૨૧
૨૧ સપ્ટેમ્બરનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૬૪મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૬૫મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૦૧ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સપ્ટેમ્બર
સારસા (તા. ખેડા)
સારસા (તા. ખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક તથા વાત્રક તેમજ સાબરમતી નદીની વચ્ચે આવેલા એવા  ખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સારસા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખેડા તાલુકો
કાઠિયાવાડી ઘોડા
કાઠિયાવાડી ઘોડા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના કાઠિયાવાડ પ્રદેશના જાણીતા અશ્વની એક પ્રજાતિ છે. હાલમાં કાઠિયાવાડી ઘોડા વિશ્વ વિખ્યાત બન્યા છે. કાઠિયાવાડમાં વસતા કાઠી લોકોનો મુખ્ય શોખ ઘોડેસવારી રહ્યો છે, જે આજના વિજ્ઞાન યુગમાં પણ જળવાઇ રહ્યો છે. કાઠી દરબાર કોમ કાઠિયાવાડી ઘોડા વિશે સારી એવી માહિતી પણ ધરાવે છે.
કાઠી ઘોડાની ઉત્પત્તિ
દુનિયામાં ૩૦૦-૩૫૦ જાતના અશ્વો જોવા માળે છે. તેમાં અરબી અશ્વ, થ્રુબ્રીડ અશ્વ જેવી જાતો વિશ્વ વિખ્યાત છે. કાઠી અશ્વની ઉત્પત્તિ હજી સુધી એક રહસ્ય છે. લોક માન્યતા મુજબ એક કાઠી દરબારની વછેરી અને દરયાપીરના ઘોડામાંથી કાઠી અશ્વની ઉત્પત્તિ થઇ, બીજી એવી પણ માન્યતા છે કે કાઠી દરબારના કપરા કાળમાં જ્યારે અવારનવારના યુધ્ધો થી અસ્તિત્વનો જ પ્રશ્ન આવી ગયો હતો, ત્યારે ભગવાન સુર્યદેવ તેમની પ્રત્યક્ષ સહાય કરી કાઠી ક્ષત્રીયોને આ અશ્વો પ્રસાદી રૂપે આપેલા. કાઠી અશ્વમાં જોવા મળતા જીબ્રા ના પટ્ટા (zebra marking) એ સાબીત કરે છે કાઠી અશ્વો એક પ્રાચિન જાત છે. "ફારસનામા એ રંગીન" નામના ગ્રંથ પ્રમાણે ભીરમથાલી અને કાઠીયાવાડી સિવાયના ઘોડા તો ગધા બરાબર છે. Bombay Gazetteer અને બીજા અંગ્રેજી દસ્તાવેજો પ્રમાણે એક અરબી ઘોડાથી ભરેલુ વહાણ ગુજરાતના દરિયાકાંઠે ડુબી ગયુ હતું, તે અરબી અશ્વો સાથે કાઠી ક્ષત્રિયો એ પોતાની ઘોડીયું બતાવી એટલે તેમાથી કાઠી અશ્વોની ઉત્પત્તિ થઇ. પણ આ વાત માની શકાય તેમ નથી કે કાઠી ઘોડાની ઉત્પત્તિ અરબી ઘોડામાંથી થઇ, કારણ કે Friends of Marwadi and Kathiyawadi Society દ્વારા કરેલ એક વેજ્ઞાનિક સંસોધનમાં એવુ જાણવા મળે છે કે કાઠી ઘોડાના DNA અરબી ઘોડાના DNA કરતા ઘણા દુર છે અને સરખા નથી. જોકે મુઘલકાલમાં ભારતમાં અરબી ઘોડા લવાતા પણ કાઠી ઘોડા અને અરબી ઘોડાનુ લોહી કોઇ દીવસ એક નથી થયું, એનુ કારણ છે સીલેકટીવ બ્રીડીંગ (selective breeding). ખાસ કરીને કાઠી ક્ષત્રિયોએ પોતાના ઘોડા કોઇ દીવસ અશુદ્ધતા આવવા નથી દીધી. આર. ડી. ઝાલા પ્રમાણે કાઠી દરબાર પોતાના ઘોડાની શુદ્ધતા અને વિકાસ માટે એટલા જાગૃત હતા કે તેમને કાઠી અશ્વોની ૨૪ પેટા શાખાઓ વિક્સાવી, અરબી અશ્વ જે દુનિયામાં પ્રાચીન અને શુદ્ધ જાત માનવામાં આવે છે તેમા પણ માત્ર ૨ પેટા શાખાઓ છે. આ સાબિત કરે છે કે કાઠી દરબાર પોતાના અશ્વની શુદ્ધતા અને વિકાસ માટે અત્યંત જાગૃત હતા.
યુદ્ધ તાલીમ
5000 વર્ષથી અશ્વનો ઉપયોગ યુદ્ધ માટે થાય છે. યુરેશીયામાં ૪૦૦૦ ઇ.સ. પુર્વમાં અશ્વનો ઉપયોગ યુદ્ધ માટે થતો. પ્રાચીન સમયમાં કાઠીયાવાડી અશ્વનો ઉપયોગ કાઠી ક્ષત્રિયો યુદ્ધ માટે કરતા. યુદ્ધ માટે અશ્વને ખાસ તાલીમ આપવામા આવતી. અશ્વ ની કનોટી (કાન) પાસે કાઠો ક્ષત્રિયો એક ટુંકીવાઘ (લગામ) રાખતા જેને “શંખવાઘ” કહેવાય. આ વાઘ નો ઉપયોગ ભાગ્યે જ કરાતો. જ્યારે દુશ્મન આગળ ભાગતો હોય પોતાના અશ્વ સાથે ત્યારે તેનો ભેટો કરવા માટે આ શંખવાઘ નો ઉપયોગ થતો. શંખવાઘ પકડીએ એટલે સવારને અશ્વની ડોક સાથે થઇ જવુ પડે જેથી અશ્વને વેગ પકડવામાં અનુકુળતા રહે. આ શંખવાઘના ઇશારાથી ઘોડી તોપ ના ગોળાની જેમ છુટે. કાઠીઓ લગામના ઇશારાથી ઘોડાને બે પગે જાડ (ઉભા થવુ) થવાની તાલીમ આપતા. લગામ ના ઇશારા થી ઘોડો બે પગે જાડ થઇ ને પાંચસાત ડગલા આગળ ચાલે જાણે હાથી ના કુંભથળ ઉપર ડાબા માંડવા હોય તેમ બે પગે જાડ થાય. આ તાલીમ કારણે મહારાણા પ્રતાપના ચેતકે હાથીના કુંભાથળ ઉપર ડાબા માંડયા હતા, અને આજ તાલીમ ના કારણે કાઠી હાદા ખુમાણના બાવળાએ વજેસીંહજીના હાથી ના કુંભથળ ઉપર ડાબા માંડયા હતા. પાછળ દુશ્મન આવતા હોય તેને સામે લેવા માટે લગામનો ઇશારો કરે એટલે ઘોડી બે પગે જાડ થઇને પાછલા એક પગે અડધું ચક્કર ફરે એટલે ઘોડી પાછળ આવતા દુશ્મનની સામે થય જાય. વાંદરી જેમ ચારે પગે ઉછળતી ચાલે તેમજ ઘોડી ને ચારે પગે કુદાવતી ચલાવી હોય તો ઘોડીની બન્ને વાઘ પકડી ને ઇશારો કરતાં ઘોડી ચારે પગે કુદતા વાંદરાની જેમ કુદતી કુદતી ઠેકડા મારે આને “લંગુરી” લેવડાવી કહેવાય. લગામ ખેંચતા અને પછી લગામ પોચી મુકીને એડી મારતા ઘોડી બે પગે જાડ થાય અને જાણે પાંખ આવી હોઇ તેમ ઉછળે છે, આને “ઘોડી ની ઉડાન” કહેવાય. યુદ્ધમાં જ્યારે દુશ્મન તલવાર કે ભાલાનો ઘા કરે ત્યારે એ ઘા ચુકવવો હોય તો ઘોડી ના ગોઢણ ઉપર જરા એડી મારતા ઘોડી ગોઢણભેર થય જાય અને દુશ્મન ઘા ચુકી જાય. જ્યારે વજેસીંહજીએ હાથીની અંબાડી ઉપરથી કાઠી દરબાર હાદા ખુમાણ ઉપર સાંગનો ઘા કરયો હતો ત્યારે હાદા ખુમાણે પોતાના બાવળા ના આગલા પગે ભાલા ની બુટીથી ઇશારો કર્યો ત્યારે બાવળો ઘોડો ગોઢણભેર થઇ ગયો અને વજેસીંહનુ નીશાન ખાલી ગયું અને સાંગ જમીન માં ખુંપી ગઇ.પાછળ. આવતા અસવારને પોતાની નજીક ન આવવા દેવો હોય તો ઘોડી ના પેટમાં બે ય પગની એડી અડાડતાં ઘોડી પાછલા પગે કુદીને પુરા જોરથી આવતા અસવાર ને જુડ(પાટુ) મારે છે. આને “ટીટોડ” કહેવાય. ટીટોડ વખતે મોળા અસવાર પડી પણ જાય.
શ્રેણી:પ્રાણીઓ શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:સસ્તન પ્રાણીઓ
નાનકશાહી પંચાંગ
નાનકશાહી પંચાંગ એ સૌરપંચાંગ છે. જે "શિરોમણી ગુરુદ્વારા પ્રબંધક કમિટિ" દ્વારા અપનાવાયેલું અને શીખ ધર્મની મહત્વની ઘટનાઓને દર્શાવતું પંચાંગ છે. જેની રચનાં પાલસિંહ પુરેવાલ નામની વ્યક્તિએ કરેલી અને તે સને.૧૯૯૮ થી વપરાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:શીખ ધર્મ