cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
કરણ ઘેલો
ઉદ્‌ગમ
તેમને ઇતિહાસમાં રસ હતો અને આ નવલકથા માટે ઘણા ઐતિહાસિક દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કર્યો. જેમ કે સ્થાનીય ઇતિહાસ, ચારણ કથાઓ, જૈન વૃત્તાંત, ફારસી સ્ત્રોતો વગેરે. ગુજરાતના ભાટ અને ચારણો ખીલજીનું આક્રમણ, માધવનું વેર, કરણ વાઘેલાની હાર અને પાટણનું પતન વિષયો ઉપર શ્રુત કથાઓ કહેતા. તે સાથે ઘણાં સમકાલીન જૈન વૃત્તાંતો જેમકે મેરુતુંગ લિખિત પ્રબંધચિંતામણી (૧૩૦૫), ધર્મારણ્ય (૧૩૦૦ અને ૧૪૫૦ વચ્ચે) અને જીનપ્રભસૂરિ રચિત તીર્થકલ્પતરુ આ હુમલાનો ચિતાર આપે છે. ઈ.સ. ૧૪૫૫માં પદ્મનાભ લિખિત મધ્યકાલીન કૃતિ કાન્હડદે પ્રબંધમાં પણ આ આક્રમણનો ઉલ્લેખ છે.
નંદશંકર મહેતાએ કરણ વાઘેલાની મૂળ વાર્તા અને અન્ય ઐતિહાસિક ઘટનાઓ રાસમાળા નામના ગ્રંથમાંથી લીધી હતી. આ ગ્રંથ ચારણ કથાઓ, ફારસી લખાણો, જૈન વૃતાંતો, ગુજરતના લોકસાહિત્ય આદિનો સંગ્રહ છે. આ ગ્રંથ એલેકઝાન્ડર કિનલોક ફાર્બસે દલપતરામની મદદ વડે ૧૮૫૬માં પ્રસિદ્ધ કર્યો હતો.
દિલ્હીમાં ઘટેલી ઘટનાઓ માટે તેમણે ખીલજીના રાજ કવિ અમીર ખુશરોના ફારસી લખાણો અને ઝિઆઉદ્દીન બાર્નીના લખાણોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. કરણ વાઘેલાના ખીલજી સાથેના બીજા સાથે યુદ્ધ અને તેની પુત્રી દેવળના અપહરણનો ઉલ્લેખ અમીર ખુશરોની કૃતિ મસનવી દેવલ દેવી ખીઝ્ર ખાનમાં મળી આવે છે. આ કૃતિ ઈશ્કિયા તરીકે પ્રચલિત છે. દેવળ દેવી અને ખીઝ્ર ખાનના પ્રેમની વાત ૧૬મીએ સદીના ઇતિહાસકાર ફેરીશ્તાએ પણ લખી છે.
રચનાશૈલી
નંદશંકર મહેતા સામાજિક અને ધાર્મિક સુધારક હતા. તેથી તેમણે સમગ્ર નવલકથામાં અનેક સામાજિક અને ધાર્મિક વિચારોની ચર્ચા કરી છે. દેવળ દેવી અને શંકરદેવની પ્રેમ કથા થકી તેમણે ગોઠવાયેલા લગ્ન અને બાળક લગ્ન જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી હતી. તેમણે સંમતિ, પ્રતિબદ્ધતા, મહેનત અને અન્યોન્ય સન્માન આધારિત વિવાહોની હિમાયત કરી હતી. માધવ અને રૂપસુંદરીના પુનઃમિલન દ્વારા અત્યાચારનો ભોગ બનેલ મહિલાને ફરીથી સ્વીકારનું સમર્થન દર્શાવ્યું હતું. રૂપસુંદરી અને માધવના ભાઈની પત્નીના ઉદાહરણ દ્વારા તેમણે સતી અને જૌહર પ્રથાઓ વિષેની દલીલો મૂકી હતી.
ઐતિહાસિક ચોકસાઈ
મહેતાએ પ્રથમ આવૃત્તિમાં લખ્યું હતું કે,
"કથાની રચનામાં વિવિધ પ્રકારના ઐતિહાસિક સ્રોત વાપરવાને લીધે તે ઐતિહાસિક ઘટનાનું ચોક્કસ વૃત્તાંત આપે છે. તેમણે કરણ વાઘેલાને બહાદૂરીથી લડતા લડતા શહીદ થતો બતાવવાની છૂટ લીધી છે, જ્યારે અન્ય સ્રોત અનુસાર એ ભાગી ગયો હતો. ફારસી સ્ત્રોત વર્ણવે છે, ગુજરાત પરનો વિજય એ માત્ર લશ્કરી ચડાઈ હતી અને કાંઈ પણ વધારે મહેનત વગર સફળ થઈ. કન્હાડદે પ્રબંધ આ આક્રમણ દ્વારા થયેલા વિનાશનું વર્ણન કરે છે અને તેને માટે માધવને જવાબદાર ગણે છે. રાજપૂત્ર સ્રોત માધવને દોષી ગણે છે અને આ ઘટનાને ક્ષત્રિય ધર્મ ન અનુસરવાનું પરિણામ માને છે. લેખક કરણ વાઘેલાની પોતાના જ કરેલી ભૂલોને આક્રમણ માટે જવાબદાર ગણે છે."
પ્રકાશન અને પ્રસિદ્ધિ
નંદશંકર મહેતાએ કરણ ઘેલો ૧૮૬૬માં પ્રકાશિત કરી. તે ગુજરાતી ભાષાની પ્રથમ મૂળ નવલકથા હતી. તેને અત્યંત ઝડપી સફળતા મળી. આ પુસ્તક ઘણું પ્રસિદ્ધિ પામ્યું અને ૧૮૬૬થી ૧૯૩૪ દરમિયાન તેના ૯ પુનઃમુદ્રણ પ્રકાશિત થયા. તેને છેવટે પુનઃસજીવન કરી ૧૯૮૬ અને ૨૦૦૭માં છાપવામાં આવી. નંદશંકર મહેતાએ એક માત્ર નવલકથા લખી હતી.
શિશિર કુમાર દાસ નોંધે છે કે આ વાર્તા પ્રાચીન સુરત શહેરની મહિમાના ગુણગાન કરનારી હોવાથી લોકપ્રિય બની. શ્રી મહેતા સુરતના રહેવાસી હતા. તેઓ એમ નોંધે છે કે પુસ્તક સવિસ્તર વર્ણનો ધરાવે છે, પણ વર્ણનની શૈલી એટલી રોચક નથી. તેઓ આ નવલકથાને ગુજરાતી ઐતિહાસિક નવલકથાની આધારશિલા માને છે. ૧૮૬૦ના સમયગાળાને વર્ણવતા ઑપન મેગેઝિનના અર્સિતા સત્તાર આ નવલકથાને "ગુજરાતથી આવેલી વસાહતી ક્ષણ" તરીકે ઓળખાવે છે.
રૂપાંતરણ અને અનુવાદ
આ નવલકથામાં એક લલિત છંદમાં કવિતા લખાઈ છે: "કરણ રાજ! તું, ક્યાંહ રે ગયો; નગર છોડીને શીદને રહ્યો; કરમ ફૂટિયું, પ્રાણ જાય રે; સુખ સદા ગયું, હાય હાયરે". આ કવિતાને સંગીતબદ્ધ કરવામાં આવી હતી અને તે ખૂબ લોકપ્રિય થઈ હતી. આ નવલકથાના ૧૮૬૮ના પ્રકાશનના બે વર્ષ બાદ મુંબઈના પારસી થિયેટર ઓફ બોમ્બેએ તે પરથી નાટક રજૂ કર્યું : ગુજરાતનો છેલ્લો રાજા કરણ ઘેલો. આ નવલકથાનો મરાઠી અનુવાદ મરાઠી સામાયિક વિવિધ જણાંન વિસ્તારમાં ધારાવાહિક રૂપે પ્રસિદ્ધ થયો હતો.
૧૯૨૪માં શ્રીનાથ પાટણકર દ્વારા બનાવાયેલ મૂંગી ફિલ્મ કરણ ઘેલો પણ આ નવલકથા પર આધારિત હતી.
૨૦૧૫માં તુલસી વત્સલ અને અબાન મુખર્જી દ્વારા આ પુસ્તકનો અંગ્રેજીમાં અનુવાદ કરવામાં આવ્યો અને પેંગ્વીન બુક્સ ઇન્ડિયાના વાઇકિંગ પ્રકાશન વિભાગ દ્વારા તેનું પ્રકાશન કરવામાં આવ્યું.
વારસો
આ વાર્તા ગુજરાતી જનમાનસ પર ટકી રહી છે. તેને ગુજરાતી ભાષાની કાલ્પનિક ઐતિહાસિક નવકકથાની આધારશિલા માનવામાં છે. આ પુસ્તકને ગુજરાતી માધ્યમની શાળાઓમાં પાઠ્યપુસ્તક તરીકે શીખવાડવામાં આવતું હતું. આ વિષયને આધારે ચંદ્રવદન મહેતાએ સમ્ધ્યાકાળ નામનું નાટક લખ્યું. આ વિષયને આધારે મહાગુજરાત આંદોલન સમયે બે નવલકથાઓ રચવામાં આવી હતી: કનૈયાલાલ મુનશી લિખિત ભગ્નપાદુકા (૧૯૫૫) અને ધૂમકેતુ રચિત રાય કરણ ઘેલો (૧૯૬૦). ગુજરાતની પ્રાદેશિક ઓળખના મૂળ શોધવા માટે વિદ્વાનો આ નવલકથાનો અભ્યાસ કરે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નવલકથા
ભાડથર (તા. ખંભાળિયા)
ભાડથર (તા. ખંભાળિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા  ખંભાળિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભાડથર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખંભાળિયા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રાયબરેલી જિલ્લો
રાયબરેલી જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. રાયબરેલી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક રાયબરેલી નગરમાં આવેલું છે. આ જિલ્લાનો કુલ વિસ્તાર ૪૬૦૯ ચોરસ કિલોમીટર (૧૭૮૦ ચોરસ માઇલ) જેટલો છે. આ જિલ્લાની કુલ વસ્તી (વસ્તી ગણત્રી ૨૦૦૧ મુજબ) ૨૮,૭૨,૩૩૦ જેટલી છે. આ જિલ્લાનો એસ. ટી. ડી. કોડ ૦૫૩૫ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
અગ્નિસાર પ્રાણાયામ
પદ્ધતિ
આ પ્રાણાયામનો અભ્યાસ ઊભા રહીને, બેસીને અથવા નીચે સૂઈને ત્રણેય રીતે કરી શકાય છે. બેસીને પ્રાણાયામના અભ્યાસ માટે સિદ્ધાસનમાં બેસીને બંને હાથ બંને ઘૂંટણ પર રાખી કરી શકાય છે. આ ક્રિયા કરવા માટે શરીરને સ્થિર કરી પેટની અને ફેફસાંની હવાને બહાર છોડીને ઉડ્ડિયાન બંધ કરવો, એટલે પેટમાં અંદરની તરફ ખેંચાણ થાય છે. સહજતાથી જેટલા લાંબા સમય સુધી શ્વાસ રોકી શકો, એટલી વાર રોકવો જોઈએ અને પેટને નાભિ પરથી વારેવારે આંચકાથી અંદર ખેંચવો અને ઢીલો છોડવો જોઈએ એટલે કે શ્વાસ રોકીને માત્ર પેટને ઝડપથી લગભગ ત્રણ વખત ફુલાવવું અને સંકોચવું જોઈએ. આ ક્રિયા કરતી વખતે સમયનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ. મણીપુર ચક્ર ભારતીય યોગ પદ્ધતિમાં ઉલ્લેખિત કુંડલિનીનાં સાત ચક્રોમાંથી એક છે. આ ક્રિયા ૩-૫ મિનિટના સમય સુધી કરવી જોઈએ.
લાભો
આ ક્રિયા પાચન પ્રક્રિયાને ગતિશીલ કરી તેને મજબૂત બનાવે છે. શરીરના બધા પ્રકારના સૂક્ષ્મજીવાણુઓને ભસ્મ કરી શરીરને સ્વસ્થ બનાવે છે. આ ક્રિયા પેટની ચરબી ઘટાડી સ્થૂળતાને દૂર કરે છે અને કબજિયાતમાં પણ લાભદાયક છે.
સાવધાની
પ્રાણાયામનો અભ્યાસ આરોગ્યપ્રદ અને સ્વચ્છ વાતાવરણમાં ધાબળો કે સાદડી પાથરી કરવો જોઈએ. જો પેટ સંબંધિત કોઈપણ પ્રકારની ગંભીર બિમારી હોય તો પછી આ ક્રિયા ન કરવી જોઈએ.
સંદર્ભ
શ્રેણી:યોગ
બાબીયા (તા. મુન્દ્રા)
બાબીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના વાયવ્ય ભાગમાં આવેલા  કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મુન્દ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાબિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી, સ્વરોજગાર તેમ જ પશુપાલન છે. બાબીયા ગામમાં મુખ્યત્વે બાજરી, મગ, જુવાર  અને શાકભાજીની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં માધ્યમિક શાળા પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, બેંક તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મુન્દ્રા તાલુકો
બર્નાર્ડો આલ્બર્ટો હોસી
બર્નાર્ડો આલ્બર્ટો હોસી (અંગ્રેજી: Bernardo Alberto Houssay) આર્જેન્ટીનાના એક વૈજ્ઞાનિક હતા. એમનો જન્મ આર્જેન્ટીનાના બ્યુનોસ એરિસ શહેર ખાતે થયો હતો. નાનપણથી જ વિજ્ઞાનમાં રસ ધરાવતા બર્નાર્ડો હોસી બ્યુનોસ એરિસ ખાતેની કોલેજમાં દાક્તરી વિભાગમાં અભ્યાસ કરી, એ જ કોલેજમાં ફિઝિયોલોજીના પ્રોફેસર તરીકે કાર્યરત થયા હતા.
આગળ જતાં એમણે મગજની અંદર રહેલી પિટ્યુટરી ગ્રંથિ અંગે સંશોધન કરી એમાંથી પેદા થતા હોર્મોનની ઈન્સ્યુલીન તથા શરીર માટે શક્તિ મેળવવાની પ્રક્રિયામાં તેની ભૂમિકા અંગે સંશોધન કરી શોધ કરી હતી. આ શોધ બદલ એમને નોબૅલ પારિતોષિક એનાયત કરવામાં આવ્યું હતું. એમની આ શોધને કારણે લોહીમાં શર્કરાનું પ્રમાણ કેટલું હોય છે તેની જાણ થઈ અને આ પ્રમાણ જાળવવા માટેની દવાઓ શોધાઈ હતી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક શ્રેણી:નોબેલ પારિતોષિક વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૭૧માં મૃત્યુ
ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી, ૨૦૧૭
ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં ચૌદમી વિધાનસભા ચૂંટણી ડિસેમ્બર ૨૦૧૭ દરમિયાન ૧૮૨ બેઠકો માટે યોજવામાં આવી હતી.
પાશ્વભૂમિકા
ભારતના અન્ય રાજ્યોની જેમ ગુજરાતમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાય છે. સરકાર જો બહુમતી હોય તો જ સત્તામાં રહી શકે છે. ગુજરાતનો દરેક નાગરિક ૧૮ કે તેથી વધુ વય ધરાવે છે, મત આપી શકે છે. ચૂંટણીના પરિણામ પછી ગર્વનર બહુમતી ધરાવતા પક્ષને સરકાર રચવા માટે આમંત્રણ આપે છે. ગુજરાતમાં ભારતીય જનતા પક્ષ ‍(ભાજપ) અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ (કોંગ્રેસ‌)ની પકડ રહી છે.
ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ફેરફાર
VVPAT ‍(Voter-verified paper audit trail) લગાવેલા EVM વડે રાજ્યમાં ૫૦,૧૨૮ મતદાન મથકો પર ચૂંટણી યોજવામાં આવશે. સમગ્ર રાજ્યમાં VVPATનો ઉપયોગ પ્રથમ વખત થાય છે.
ગુજરાતમાં ૪ કરોડ ૩૩ લાખ મતદારો ૨૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૭ મુજબ નોંધણી થયેલા છે.
આયોજન
ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી બે તબક્કાઓમાં ૯ ડિસેમ્બર અને ૧૪ ડિસેમ્બર ૨૦૧૭ના રોજ યોજાઇ હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનું રાજકારણ
માલવણ (કેશાપુર)
માલવણ (કેશાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માલવણ (કેશાપુર) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
બેરાજા (તા. ખંભાળિયા)
બેરાજા (તા. ખંભાળિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા  ખંભાળિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બેરાજા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખંભાળિયા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
જૈન તત્વજ્ઞાન
જૈન તત્વજ્ઞાન એ જૈન ધર્મમાં જોવા મળતી પ્રાચીન ભારતીય દાર્શનિક પ્રણાલી છે. જૈન ફિલસૂફીની મુખ્ય વિશેષતાઓમાંની એક તેનું દ્વૈતવાદી અધ્યાત્મશાસ્ત્ર છે, જે અસ્તિત્વની બે અલગ-અલગ શ્રેણીઓ ધરાવે છે, જીવંત, સભાન અથવા સંવેદનશીલ અસ્તિત્વ (જીવ  તત્ત્વ) અને નિર્જીવ અથવા ભૌતિક (અજીવ તત્ત્વ ).
જૈન ગ્રંથો જ્ઞાનશાસ્ત્ર, અધ્યાત્મશાસ્ત્ર, નીતિશાસ્ત્ર, બ્રહ્માંડ વિજ્ઞાન અને મુક્તિશાસ્ત્ર જેવા અસંખ્ય દાર્શનિક વિષયોની ચર્ચા કરે છે. જૈન વિચાર મુખ્યત્વે જીવંત પ્રાણીઓના સ્વભાવને સમજવા પ્રયત્ન કરે છે આ સાથે તે કેવી રીતે જીવો કર્મ (જેને સૂક્ષ્મ ભૌતિક કણો તરીકે જોવામાં આવે છે)  દ્વારા બંધાયેલા છે અને  કેવી રીતે જીવંત પ્રાણીઓ પુનર્જન્મના ચક્રમાંથી મુક્ત થઈ મોક્ષ પામી શકે છે તેનું વિશ્લેષણ કરે છે. આ સાથે આદિ કે અંત ન ધરાવતા એવા વર્તુળાકાર અનંત બ્રહ્માંડ અને સૃષ્ટિ રચનારા કોઈ દેવના અસ્તિત્વનો ઇનકાર કરતી જૈન માન્યતા નોંધનીય છે.
જૈન દૃષ્ટિકોણથી અનુસાર જૈન તત્વજ્ઞાન શાશ્વત છે અને તે મહાન પ્રબુદ્ધ તીર્થંકરો દ્વારા અનંત ભૂતકાળથી અસંખ્ય વખત તે શીખવવામાં આવ્યું છે. ઈતિહાસકારો જૈન વિચારના વિકાસને પ્રાચીન ભારતની કેટલીક મુખ્ય વ્યક્તિઓ, મુખ્યત્વે મહાવીર (ઈ.સ. પૂર્વે ૫મી સદી, બુદ્ધના સમકાલીન) અને કદાચ પાર્શ્વનાથ (ઈ.સ. પૂર્વે ૮મી કે ૭મી સદી ઈ.સ. આ વિવાદિત છે)થી જોડે છે.
પૌલ ડુંડાસના જણાવ્યા મુજબ, જૈન દર્શન તેના લાંબા ઇતિહાસ દરમિયાન પ્રમાણમાં સ્થિર રહ્યું છે અને તેમાં કોઈ મોટું આમૂલ સૈદ્ધાંતિક પરિવર્તન થયું નથી. આ મુખ્યત્વે ઉમાવતીના તત્ત્વાર્થસૂત્રના પ્રભાવને કારણે છે, જે તમામ જૈનોમાં કેન્દ્રિય અધિકૃત દાર્શનિક ગ્રંથ તરીકે રહ્યો છે.
જ્ઞાન
આચાર્ય પૂજ્યપાદની સર્વાર્થસિદ્ધિ અનુસાર, જીવ ( જીવ ) માટે અંતિમ કલ્યાણ એ જન્મ મરણ અને પુનર્જન્મ ( સંસાર )ના ચક્રમાંથી મુક્તિ છે. મુક્તિની પ્રાપ્તિ સર્વજ્ઞતા સાથે સંકળાયેલી છે, અને એવું માનવામાં આવે છે કે મહાવીર જેવા ભૂતકાળના જૈન મુનિઓએ આવી સર્વજ્ઞતા પ્રાપ્ત કરી છે.
તત્વાર્થસૂત્ર મુજબ, મુક્તિ પ્રાપ્ત કરવાના સાધન ત્રણ છે (તેને ત્રિરત્ન તરીકે ઓળખાય છે): સર્વાર્થસિદ્ધિ અનુસાર,
જૈનો માને છે કે સંવેદનશીલ માણસો બધી વસ્તુઓનું સંપૂર્ણ જ્ઞાન (સર્વજ્ઞતા) પ્રાપ્ત કરી શકે છે. જેમની પાસે આવું જ્ઞાન છે તેઓ કેવળી કે કેવળજ્ઞાની કહેવાય છે. આ એવા આત્માઓ છે જેઓ બધી વસ્તુઓથી વિરક્ત થઈ ગયા છે, અને તેથી તેમના આત્માના જ્ઞાનને કોઈ પણ વસ્તુ દ્વારા અવરોધિત કરવામાં ન આવતાં હોવાથી તે બધી વસ્તુઓને સીધી રીતે સમજવામાં સક્ષમ છે. મોટાભાગના જીવો માટે, તેમના આત્માની સર્વજ્ઞતા તેમના આત્મામાં અટવાયેલા કર્મિક કણો દ્વારા અવરોધિત હોય છે, જેમ જાડા વાદળ સૂર્યના પ્રકાશને અવરોધે છે તેમ. નાના જીવો માટે સર્વજ્ઞ જ્ઞાનનો એકમાત્ર સ્રોત કેવળીઓના ઉપદેશો છે. હાલના સમયમાં કોઈ જીવંત કેવળી ન હોવાથી, જૈન ગ્રંથો આવા જ્ઞાનનો એકમાત્ર સ્રોત છે અને તેથી જૈન દર્શનમાં તેમને સર્વોચ્ચ સત્તા તરીકે જોવામાં આવે છે. આ કારણે, જૈન તત્વજ્ઞાન શાસ્ત્રોમાં આપેલા સિદ્ધાંતોને સંપૂર્ણ સત્ય માને છે અને શાસ્ત્રોની ભૂમિકા મુખ્યત્વે તત્વજ્ઞાનના સિદ્ધાંતોનનો સારાંશ, સમજાવવા અને પૂરક બનાવવાની છે.
શેખારડી (તા. વાંકાનેર)
શેખારડી (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. શેખારડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગાજીપુર જિલ્લો
ગાજીપુર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ગાજીપુર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ગાજીપુર શહેરમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
મોહન ચંદ શર્મા
કારકિર્દી
શર્મા અલમોડા, ઉત્તરાખંડના વતની હતા. તેમણે દિલ્હી પોલીસમાં ૧૯ વર્ષ ફરજ બજાવી હતી. તેમણે ૧૯૮૯માં સબ ઇન્સપેક્ટરની પદવી પર નિયુક્તિ મેળવી હતી. તેઓએ સમગ્ર કારકિર્દીમાં ૩૫ ખાલીસ્તાની આતંકવાદીઓને ઠાર માર્યા હતા અને અન્ય ૮૦ આતંકવાદીઓને જીવિત પકડ્યા હતા. તેમણે ૪૦ કુખ્યાત આરોપીઓને ઠાર માર્યા હતા અને ૧૨૯ની ધરપકડ કરી હતી. તેઓ ૧૯ સપ્ટેમ્બરના રોજ તે જ મહિનાની ૧૩ તારીખે દિલ્હી ખાતે થયેલા બોમ્બ ધડાકાના આરોપીને પકડવાની કાર્યવાહી દરમિયાન થયેલ અથડામણમાં શહીદ થયા હતા.
તેમને ૨૦૦૩ અને ૨૦૦૭માં રાષ્ટ્રપતિનો વીરતા પદક, ૨૦૦૧, ૨૦૦૨, ૨૦૦૪ અને ૨૦૦૫માં પોલીસ વીરતા પદક એનાયત કરાયા હતા. તેમને શ્રેષ્ઠ કામગીરી માટે આશરે ૧૫૦ ઇનામો અપાયાં હતા.
મૃત્યુ
૨૦૦૮ના દિલ્હી બોમ્બ ધડાકાના આરોપી જામિયા નગર, દિલ્હીના બાટલા હાઉસ ખાતે છૂપાયા હોવાની બાતમી મળતાં શર્માના નેતૃત્વ હેઠળ પોલીસે દરોડો પાડ્યો. આ દરમિયાન થયેલ અથડામણમાં શર્માને પેટ, સાથળ અને જમણા હાથમાં ગોળીઓ વાગી. ઐમ્સના તબીબી વિશ્લેષણ અનુસાર શર્મા વધુ પડતું રક્ત ગુમાવવાને કારણે મૃત્યુ પામ્યા. શર્માએ તે સમયે કોઇ ગોળી સામે રક્ષા આપતા સાધનો પહેર્યાં નહોતા.
નોંધપાત્ર કાર્યો
તેઓ અનેક નોંધપાત્ર અને બહુચર્ચિત બનાવો સાથે સંકળાયેલ હતા. તેઓ ૨૦૦૧ સંસદ હુમલો, ૨૦૦૦ લાલ કિલ્લા પરનો આતંકવાદી હુમલો, ૨૯ ઓક્ટોબર ૨૦૦૫ના દિલ્હી બોમ્બ ધડાકાની તપાસ કરી હતી. તેમણે દિલ્હી ખાતેથી જ ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૭માં જૈશ-એ-મોહમ્મદના ચાર આતંકવાદીઓની ધરપકડ કરી હતી. તેઓ ૨૦૦૬માં જવાહરલાલ નહેરુ સ્ટેડિયમ ખાતે થયેલ અથડામણમાં પણ સામેલ હતા. તેમાં અબુ હમઝા નામના કુખ્યાત આતંકવાદીને ઠાર મરાયો હતો.
શ્રદ્ધાંજલિ
પ્રધાનમંત્રી મનમોહન સિંહે શ્રદ્ધાંજલિ આપતાં કહ્યું હતું કે શર્માએ અપ્રતિમ સાહસનું પ્રદર્શન કરતાં દેશના સુરક્ષા દળો માટે પ્રોત્સાહન આપતું કાર્ય કર્યું છે. પ્રધાનમંત્રીએ શર્માનાં પત્નીને પત્ર દ્વારા જણાવ્યું કે 'તમારા પતિ અને તેના જેવા અધિકારીઓને કારણે આપણો સમાજ સુરક્ષિત છે. તમારા પતિની શહાદત દેશ અને સમાજ માટે મોટું નુક્શાન છે.
રાષ્ટ્રપતિ પ્રતિભા પાટીલ એ શ્રદ્ધાંજલિ આપતાં જણાવ્યું કે 'શર્માએ વીરતા, સાહસ બતાવતાં સર્વોચ્ચ બલિદાન આપ્યું છે અને રાષ્ટ્ર તેમને હંમેશા યાદ રાખશે.'
સોનિયા ગાંધીએ જણાવ્યું કે શર્માએ આતંકવાદીઓ સામે બહાદુરીથી લડાઈ લડી અને દેશની સેવામાં બલિદાન આપ્યું.
તત્કાલીન ગૃહમંત્રી શિવરાજ પાટીલ અને દિલ્હી પોલીસના વડાએ પણ શ્રદ્ધાંજલિ પાઠવી.
અશોક ચક્ર પ્રશસ્તિપત્ર
અશોક ચક્રનું સત્તાવાર પ્રશસ્તિપત્ર આ મુજબ છે:
મોહન ચંદ શર્મા (ઇન્સપેક્ટર દિલ્હી પોલીસ - મૃત્યુપર્યંત): ૧૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૮ના રોજ શ્રી મોહન ચંદ શર્મા, ઇન્સપેક્ટર, દિલ્હી પોલીસને ખબર મળ્યા કે દિલ્હી શ્રેણીબદ્ધ બોમ્બ ધડાકાઓમાં સંડોવાયેલ શંકાસ્પદ વ્યક્તિ જામિયા નગર, દિલ્હીના બાટલા હાઉસ ખાતે છુપાયેલ છે.
શ્રી શર્મા સાત પોલીસકર્મીની ટુકડી સહિત તુરંત જ સ્થળ પર પહોંચ્યા. મકાનમાં પ્રવેશતાં જ તેમના પર ગોળીબાર થયો. તેમણે પીછેહઠ કર્યા વિના વળતો ગોળીબાર કર્યો અને અથડામણમાં છુપાયેલા બે આતંકવાદી ઠાર થયા અને એકની ધરપકડ થઈ.
શ્રી મોહન ચંદ શર્માએ આતંકવાદીઓ સામે લડતાં અપ્રતિમ સાહસ, ફરજ પ્રત્યે પરાયણતાનું પ્રદર્શન કર્યું અને રાષ્ટ્ર માટે સર્વોચ્ચ બલિદાન આપ્યું.
ફતેહપુર જિલ્લો
ફતેહપુર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ફતેહપુર જિલ્લાનું મુખ્યાલય ફતેહપુરમાં છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
ગુનેરી (તા. લખપત)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
અળવી
અળવી (અંગ્રેજી: Taro; વૈજ્ઞાનિક નામ: કોલોકેશિયા એસ્ક્યુલેન્ટા) એક ઉષ્ણકટિબંધિય બારમાસીય વનસ્પતિ છે જેને એનાં મૂળમાં થતી અળવીની ગાંઠ મેળવવા માટે તેમજ એનાં મોટાં કદનાં પાંદડાં મેળવવા માટે ઉગાડવામાં આવે છે. આ કાંજી ધરાવતી ગાંઠ અને પર્ણો બંન્ને ખાદ્ય પદાર્થો છે. આ વનસ્પતિ ઘણા પ્રાચીન સમયથી ઉગાડવામાં આવતી વનસ્પતિઓ પૈકીની એક છે. પુખ્ત ન થયેલા છોડનાં પાન તથા ગાંઠ વિષકારક હોવાને કારણે અખાદ્ય ગણાય છે. આમ તેમાં રહેલા કેલ્શિયમ ઓક્ઝોલેટ નામના ઘટકને કારણે થાય છે, આ ક્ષારના સ્ફટિકો સોયાકાર હોય છે અને તેથી તે ગળામાં ખંજવાળ પેદા કરે છે. જો કે આ ક્ષાર ખાદ્ય પદાર્થ બનાવતી વેળા ગરમ થવાથી નષ્ટ થઇ જતો હોય છે. અથવા તેને રાતભર ઠંડા પાણીમાં રાખી મુકવાથી પણ ઝેરી અસર નષ્ટ થઇ જતી હોય છે. અળવી અત્યંત પ્રસિદ્ધ અને સૌને માટે પરિચિત હોય તેવી વનસ્પતિ છે. અળવીની પ્રકૃતિ ઠંડી અને તર હોય છે. અળવીની અનેક જાતો થાય છે: રાજાળુ, ધાવાળું, કાળીઅળુ, મુંડળેઅળુ, ગીમઅળુ અને રામઅળુ. એ સર્વમાં કાળી અળવી ઉત્તમ છે. કેટલીક અળવીને મોટા અને કેટલીકને ઝીણા-નાના કંદ હોય છે, જેની તરેહતરેહની વાનગીઓ બનાવાય છે. અળવીના પાનમાંથી પાત્રા કે પતરવેલીયા તરિકે ઓળખાતી પ્રખ્યાત ગુજરાતી વાનગી બને છે. અળવીની ગાંઠોનું શાક બને છે, જે ખાસ કરીને ફરાળ તરિકે ખાવામાં આવે છે. અળવી ઉનાળા અને ચોમાસા દરમ્યાન ઉગે છે. અળવી રક્તપિત્તના ઉપચારમાં વપરાય છે અને તે ઉપરાંત ઝાડા બંધ કરનારી અને વાયુ પ્રકોપ કરનારી વનસ્પતિ છે.
અળવી એ મૂળ દક્ષિણ ભારત અને અગ્નિ એશિયાની વતની છે. આફ્રિકા, પ્રશાંત મહાસાગરના દ્વિપો અને દક્ષિણ ભારતના અમુક ક્ષેત્રોમાં તે લોકોનો મૂળ ખોરાક છે. કોલોકેસિયા (Colocasia)નું ઉદ્ગમ ભારત-મલય ક્ષેત્ર મનાય છે પરંતુ તે પૂર્વ ભારત અને બાંગ્લાદેશથી લઈ અગ્નિ એશિયા, પૂર્વ એશિયા અને પ્રશાંત ક્ષેત્રો સુધી ફેલાયેલ છે. પશ્ચિમ તરફ તે ઈજીપ્ત અને પૂર્વી ભૂમધ્ય ક્ષેત્રથી લઈ પૂર્વ આફ્રીકા અને પશ્ચિમ આફ્રીકા સુધી ફેલાઈ છે. ત્યાંથી તે કેરેબિયન અને અમેરિકા પહોંચી હતી. અ વનસ્પતિનાં ઘણાં સ્થાનીક નામો છે. જ્યારે તેને સજાવટના વૃક્ષ તરીકે વપરાય છે ત્યારે તેને "એલીફન્ટ ઈયર્સ" (હાથીના કાન) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
વિભિન્ન ભાષાઓમાં નામ
200px|thumb|અળવીની ગાંઠો
વાવેતર
અળવીના પાનને વાવતી વખતે જમીનમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં ભેજ જોઈએ છે માટે તેને ડાંગરની સાથે ઉગાડી શકાય છે. આ સિવાય ઉંચાઈ વાળી જગ્યાઓ કે જ્યાં વરસાદ વધુ હોય કે સિંચાઈની વ્યવસ્થા હોય ત્યાં અળવીની ખેતી થઈ શકે છે. અળવીની ખેતી પાણી ભરેલું રહેતું હોય તેવા કળણમાં પણ થઈ શકે છે. અળવીના પાંદડાની દાંડીઓમાં હવા નલિકાઓ હોય છે જેને કારણે વાતાવરણમાંની હવા પાણીની અંદર ગરક થયેલા ભાગો સુધી પહોંચી શકે છે. વહેતા અને ઠંડા પાણીમાં અળવીના છોડને મહત્તમ દ્રાવ્ય પ્રાણવાયુ મળી શકે છે. ગરમ અને સ્થિર પાણી તેના મૂળને સડાવી દે છે. મહત્તમ પાક મેળવવા માટે પાણીના સ્તરને એવી રીતે જાળવવું જોઈએ કે છોડનો નીચોનો ભાગ હમેંશા પાણીની અંદર રહે.
મોટાભાગના મૂળ પાક જેમ અળવીના છોડ પણ ભરપૂર ભેજ ધરાવતી કાદવ-કળણ જેવી જમીનમાં સારા ઉગે છે જ્યાં વાર્ષિક વરસાદ ૨૫૦૦ મિમીથી વધુ હોય છે. સૂકી જમીનમાં આ છોડ ૬થી ૧૨ મહિને પુખ્ત વયે પહોંચે છે જ્યારે કાદવ વાળી જમીનમાં તે ૧૨ થી ૧૫ મહિને સંપૂર્ણ વિકસીત બને છે. મૂળના ગોળા મેળવવા માટે પાન જ્યારે પાકીને પીળા પડે ત્યારે કાપણી કરવા માટે આવે છે.
પાકની કાપણી હાથે વપરાતા ઓજારો વાપરીને કરવામાં આવે છે. યાંત્રિક ખેતીમાં પણ હાથઓજારો વાપરીને જ કાપણી કરાય છે. સૌ પ્રથમ કંદની આજુબાજુની જમીન ઢીલી પાડવામાં આવે છે. ત્યાર બાદ પાનની દાંડીના નીચેના છેડાને પકડી કંદ ખેંચી કાઢવામાં આવે છે. તેના કંદનું વાર્ષિક સરેરાશ ઉત્પાદન હેક્ટર દીઠ ૬.૨ ટન જેટલું છે. એશિયામાં સરેરાશ ઉત્પાદન ૧૨.૬ ટન પ્રતિ હેક્ટર સુધી પહોંચે છે.
ઝેરીપણું
આ છોડ જ્યારે અપક્વ હોય છે ત્યારે તેમાં કેલ્શિયમ ઓક્ઝેલેટની હાજરીને કારણે ખાવા માટે ઝેરી ગણવામાં આવે છે. . અળવીને રાંધતા તેનું પ્રમાણ ઓછું કરી શકાય છે. તેમાં બેકિંગસોડા ઉમેરતાં વધુ સારું પરિણામ આવે છે. અળવીના પાનને આખી રાત ઠંડા પાણીમાં પલાળી રાખીને પણ કેલ્શિયમ ઓક્ઝેલેટનું પ્રમાણ ઓછું કરી શકાય છે. કેલ્શિયમ ઓક્ઝેલેટ મોટા પ્રમાણમાં અદ્રાવ્ય છે અને તે પથરી પણ કરાવી શકે છે. અળવીની સાથે દૂધ અને અન્ય કેલ્શિયમ સમૃદ્ધ ખોરાક ખાવાની સલાહ અપાય છે.
ગુણ
આયુર્વેદીક મત અનુસાર શીતળ, અગ્નિપ્રદિપક (ભૂખ વધારનાર), બળની વૃદ્ધિ કરવા વાળી અને સ્ત્રિઓ માટે સ્તનોમાં દૂધ વધારનાર ખોરાક છે. અળવી સેવન કરવાથી પેશાબ અધિક માત્રામાં થતો હોય છે તેમજ કફ અને વાયુની માત્રામાં વૃદ્ધિ થતી હોય છે. અળવીના કંદમાં ધાતુવૃદ્ધિ કરવાની પણ શક્તિ રહેલી છે. અળવીનાં પત્તાંમાંથી બનાવવામાં આવેલું શાક ખાવાથી વાયુ તથા કફ વધે છે. પત્તરવેલિયાનાં પાન બેસન નાખીને બનાવવાના કારણે સ્વદિષ્ટ અને રુચિકર લાગે છે, આમ છતાં તેનું વધારે પડતી માત્રામાં સેવન કરવું ઉચિત નથી. અળવીને કોઇપણ રીતે આહાર તરીકે વાપરતી વખતે બિલકુલ કાચી ન રાખવી.
આ હાનિકરક દૂધ વધારનાર આહાર છે. અળવી સેવનથી પેશાબ અધિક માત્રામાં થાય છે તેમજ કફ તથા વાયુમાં વૃદ્ધિ થતી હોય છે. અળવીના કંદમાં ધાતુવૃદ્ધિ કરવાની પણ શક્તિ હોય છે. અળવીનાં પત્તાંનું શાક વાયુ તથા કફ વધારે છે. પત્તરવેલીયાં બેસનમાં બનાવાતાં હોવાને કારણે સ્વદિષ્ટ અને રુચિકર લાગે છે, છતાં પણ તેનું અધિક માત્રામાં સેવન કરવું ઉચિત નથી. અળવીનો કોઇપણ પ્રકારે બનાવવામાં આવેલા આહારને ક્યારેય કાચો ન રાખવો.
અળવીનું શાક બનાવીને ખાવું. આ શાકમાં ગરમ-મસાલા, તજ (દાલચીની) અને લવિંગ નાખવાં. જે લોકોના પેટમાં વાયુ વધારે બનતો હોય, ઘુટણોમાં દર્દની ફરિયાદ રહેતી હોય અને ખાંસી થતી હોય, તેમના માટે અળવીનો અધિક માત્રામાં ઉપયોગ હાનિકારક નિવડી શકે છે.
ખાદ્ય વપરાશ
વૈજ્ઞાનિક મતે અળવીમાં પ્રોટીન,પોટેશિયમ,ફોસ્ફરસ,કેલ્સિયમ,સોડીયમ અને થોડા પ્રમાણમાં વિટામીન 'એ' પણ હોય છે.
અળવીના કંદમાં ફીનોલિક રંગકણોને કારણે તે હળવો જાંબલી રંગ ધરાવે છે. તેના કંદને શેકી, બેક કરી, બાફીને ખવાય છે. તેમાં રહેલી પ્રાકૃતિક શર્કરા તેને મીઠો શિંગ જેવો સ્વાદ આપે છે. તેમાં રહેલી કાંજી પચવામાં સરળ હોય છે. તેના દાણા ખૂબ લીસા અને ઝીણા હોવાથી શિશુઆહાર તરીકે આપી શકાય છે. તેના પાનમાં વિટામિન એ અને સી હોય છે અને તે કંદ કરતા વધુ પ્રમાણમાં પ્રોટિન ધરાવે છે.
ભારત
ભારતમાં અળવી વિવિધ રાજ્યોમાં વિવિધ રીતે ખવાય છે.
પૂર્વી ભારતના મણીપુરમાં આને પાન કહે છે. આને બાફી, ભુંજી, હિલ્સા માછલી કે આથેલા સોયાબીન (હવાઈ-જાર) સાથે રાંધી ખવાય છે. તેના પાનનો વટાણા સાથે ઉપયોગ કરી "ઉટ્ટી" નામની વાનગી બને છે.
ઉત્તર ભારતના હિમાચલ પ્રદેશમાં અળવીને ઘાન્ડાલી કહે છે. આના પાંદડામાંથી અહીં "પાત્રોડુ" નામની વાનગી બનાવવામાં આવે છે. શિમલામામ્ પાત્રા કે પાતીડ નામની વાનગી બનાવાય છે.
પશ્ચિમ ભારતમાં અળવીના પાંદડામાંથી પાત્રોડે, પત્રાડે કે પત્રાદા નામની પાત્રા જેવી વાનગી બને છે. મહારાષ્ટ્રમાં અળવીના પાનને અળૂ કહે છે અને પાત્રાને "અળૂચી વડી" કહે છે. આ સિવાય મહારાષ્ટ્રમાં અળૂના પાનનું શાક બનાવે છે જેને અળૂચા ફદફદ કહે છે.
ગુજરાતમાં પાત્રા અળવીના પાનની જાણીતી વાનગી છે તેને પત્તરવેલિયાં પણ કહે છે. સિંધીઓ આને "કચાલુ" કહે છે.
દક્ષીણી રાજ્ય કેરળમાં આને "ચેમ્બુ-કિળાંગ" (ചേമ്പ് കിഴങ്ങ്) કહે છે. અળાવીને એ ગાંઠોને સાંબારમાં નાખવામાં આવે છે. આ સિવાય તેને બાફીને ચટણી સાથે ખવાય છે. અમુક પ્રકારની અળવીના દાંડા અને પાનનું શાક પણ બનાવાય છે.
દક્ષીણી રાજ્ય તામિલનાડુ અને આંધ્ર પ્રદેશમાં અળવીના મૂળની ગાંઠોને શિવાપન-કિળાંગ કહે છે. આંધ્રપ્રદેશના કિનાર પટી ક્ષેત્રોમાં આને ચામંગડ્ડા કે ચામ ડુમ્પા કહે છે. અહીં તેને તળીને, આંબલી ટમેટા કાંદા માં ભેળવી શાક બનાવીને ખવાય છે.
પશ્ચિમ બંગાળમાં આના મૂળની ગાંઠોની કતરી કરી ચીપ્સ બનાવાય છે. તેને અહીં "કોચુ ભજા" કહે છે. દાંડીમાંથી તેઓ શાક બનાવે છે જેને તેઓ ભાત સાથે ખાય છે. તેના મૂળની ગાંઠોની ચટની બનાવીને પણ ભાત સાથે ખવાય છે. અહીમ્ લોકો અળવીને ઝીંગા સાથે પકવી તેનું શાક બનાવે છે.
ભારતના પૂર્વી રાજ્ય ઉડીશામાં અળવીના મૂળની ગાંઠને "સરુ" કહે છે. આમાંથી સરુ બેસારા (રાઈ લસણમાં રાંધેલી અળવી) નામની વાનગી બને છે. આ સિવાય સળ્વીની ગાંઠને તળી તેના પર મીઠું મરચું છાંટીને લોકો ખાય છે. દાલમા નામની વાનગીમાં અળવીને વિવ્ધ શાકભાજી અને દાળ સથે પકાવાય છે.
ઉત્તરાખંડ અને નેપાળમાં અળવીને એક પૌષ્ટિક ખોરાક મનાય છે. કુમાંઉં ક્ષેત્રમાં આને ગડેરી કહેવાય છે. ત્યાં આને લોખંડના વાસણમાં મીઠાવાળા પાણી સાથે પકવીને તેની કાંજી જેવી વાનગી બનાવાય છે. અળવીને બાફી ને તડકે સુકવી ને તેની સુકવણી ભવિષ્યના વપરાશ માટે રાખવામાં આવે છે. આ સિવાય તેના પાન અને દાંડીઓને અથાણાંમાં વપરાય છે. અડદના લોટ સાથે મેળવી તેની વડી પણ બનાવાય છે. તેની દાંડીને તડકે સુકવીને ભવિષ્યના વપરાશ માટે સાચવામાં આવે છે. એક ઉત્સવના દિવસે સ્ત્રીઓ સ્પ્તર્ષીની પૂજા કરે છે ને તે દિવસે માત્ર ભાત અને અળાવીની ભાજી ખાય છે.
અઝોરસ
અઝોરસના ફળદ્રુપ ક્ષેત્રો, ખાડીના ક્ષેત્રોમાં અળવી ઊગે છે. ત્યાં અળવીને ઈનહૅમ કે ઈનહૅમ-કોકો કહે છે. ત્યાં આને બટેટા, અન્ય શાકભાજી, માંસ કે માછલી સાથે બાફીને ખવાય છે. આની છાલ ઉતારી, વરાળમાં બાફી, તેલ કે લાર્ડમાં તળીને તેના પર ખાંડ છાંટીને મીઠાઈ તરીકે પણ ખવાય છે.
બાંગ્લાદેશ
બાંગ્લાદેશમાં અળવીને મૂખી (মুখি), મૂખી કોચૂ (মুখি কচু) અથવા કોચૂર લોતિ (কচুর লতি-અળવીની દાંડી) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ત્યાં પ્રાય: તેને જીંગા, ઈલીશ માછલી કે સૂકવણી કરેલી માછલી સાથે રાંધીને ખવાય છે. આ સિવાય તેના પાન અને દાંડીને બાફી તેને વાટી અને શાક પણ બનાવાય છે. આ સિવાય બાંગ્લાદેશી લોકો અળવીની એક અન્ય જાતિ માન કોચૂ ખાય છે એ ઘણી પોષક મનાય છે.
બ્રાઝીલ
પોર્ટુગીઝી ભાષા બોલનાર દેશોમાં અળવીના ફળોને ઇનહેમ inhame (યમ) કે કૅરા (cará) કહે છે. ત્યાં આને બટેટાની જેમ રંધાય છે દા. ત.બાફીને, ભૂંજી અને મસળીને તેની સાથે મીઠું, લસણ વગેરે ઉમેરીને ખવાય છે.
ચીન
ચીનમાં અળવીને યુટોઉ (芋头)કે યુનાઈ (芋艿) કહે છે, હોંગકોંગમાં તેને વુ તાઉ કહે છે. ચીનમાં અળવીને ભોજનનાં મુખ્ય ભાગમાં ખાંડ કે ખાંડ ઉમેર્યા વગર, સિરિયલ (કડક પૌંઆ)ની અવેજીમાં લેવાય છે. ચીનમાં અળવી (ગાંઠો) વિવિધ રીતે પકાવાય છે: વરાળમાં બાફી, પાણીમાં બાફી કે સાંતળીને. તે વાનગીની મુખ્ય ભાગ કે સહ પદાર્થ પણ હોઈ શકે છે. ઉત્તરે ચીનમાં આને બટેટાની જેમ બાફી, છાલ ઉતારી, ખાંડ ઉમેરીને ખવાય છે. આને ડુક્કર અને ગોમાંસ સાથે બાફવામાં આવે છે. દક્ષિણ ચીનની ડીમ-સમ રસોઈમાં પણ તે વપરાય છે. ત્યાં તેની ડમ્પલીંગ અને કેક બને છે. તેને ખમણીને પક્ષીના માળા જેવી એક વાનગી બને છે જેને સીફુડ બર્ડનેસ્ટ કહે છે.
ચીનમાં નવા વર્ષની ઉજવણી વખતે અળવીની કેક ખવાય છે. આ સિવાય તોઙ સુઈ, બબલ ટી, આઈસ્ક્રીમ, સ્વીટ ટરો પાઈ જેવી મીઠાઈમાં વપરાય છે. ચીનમાં મેકડોનાલ્ડ ટેરો ફ્લેવરની પાઈ વેચે છે.
તાઈવાન
તાઈવાનમાં ટારોને "ઓ -એ" (芋仔) કહે છે. તાઈવાનમાં માણસની મુઠ્ઠી જેવડી કે તેથી પણ મોટી અળવીની ગાંઠો વેચાય છે. બટેટાની વેફરની માફક અળવીની વેફરો પણ વેંચાય છે. બટેટાની વેફર કરતા અળવીની ગાંઠોની વેફર વધુ કડક અને શિંગ જેવો સ્વાદ ધરાવે છે. આ સિવાય તાઈવાનમાં અળવીના તળેલા વડા બને છે અને ઠંડી મીઠી વાનગીઓમાં તેઓ અળવીની ગાંઠો વાપરે છે.
કુક દ્વિપ
કુક દ્વિપ સમુહમાં અળવીના ઘણાં વાવેતરો છે. અહીંની જમીન અળવીને એકદમ માફક આવે છે. પોલીનેશીયાના દ્વીપોમાં તેના મૂળની ગાંઠોને પાણીમાં બાફીને ખવાય છે. તેના પાંદડાને નારિયેળના દૂધ, કાંડા અને માંસ કે માછલી સાથે પકાવીને રકાઉ નામની વાનગી ત્યાં બનાવાય છે.
કોસ્ટા રિકા
કોસ્ટા રિકામાં બટેટાને સ્થાને અળવીની ચીપ્સ કે સૂપ બનાવાય છે. તેને સ્થાનીય ભાષામાં ટીક્વીસ્ક કહે છે.
પૂર્વ આફ્રિકા
કેન્યા, યુગાંડા અને ટાંઝાનિયામાં અળવીને અમુક સ્થાનીય બમ્ટુભાષામાં "એરો રુટ" (Arrow root) કે ન્ડુમા (Nduma) કહે છે. આને બાફીને ચા સાથે કે મુખ્ય કાંજી યુક્ત ખોરકા તરીકે ખવાય છે.
ઈજીપ્ત
ઈજેપ્તમામ્ આને કોલ્કાસ (قلقاس) કહે છે. અહીં તેની ગાંઠો મોટી હોય છે. અહીં તેને છોલીને તેને માંસના પાણી (બ્રોથ)ની અને કોથમીર તથા સ્વીસ ચાર્ડ સાથે બફાય છે. અને માંસની વાનગી સાથે ખાવા અપાય છે. તે સિવાય તેના પતિકા કરી તેને માંસના છૂંદા અને ટમેટાના સોસ સાથે પકવી ખવાય છે.
યુરોપ
શરૂઆતી રોમન કાળમાં અળવીની ગાંઠોને આજના બટેટાની જેમ જ ઉપયોગમાં લેવાતી. તેઓ આને "કોલોકેસિયા"(colocasia) તરીકે ઓળખતા. પ્રાચીન રોમન પાકશાસ્ત્રના પુસ્તક "એપિશિયસ" મઆં અળવીની ગાંઠને રાંધવાની અનેક રીતો બતાવી છે, જેમ કે બાફીને, અમુક સોસસાથે પકવીને, માંસ સાથે પકવીને. રોમન સામ્રાજ્યના અંત પછી યુરોપમાં અળવીનો વપરાશ ઓછો થયો. આનું મુખ્ય કારાણ ઈજીપ્ત સાથેના વેપારની પડતી હતી કે જે રોમનોના હાથમાં હતો. તેમ્ છતાંપણ અળવીને વિશેષ સ્થાન્ અછે કેમ કે જ્યારે સ્પેનિશ લોકો નવા વિશ્વની શોધમાં ગયા ત્યારે અળાવી પોતાની સાથે લઈ ગયા હતાં. કેનેરી ટાપુઓ પર અળાવી ખુબ લોકપ્રિય છે.
સાયપ્રસ
રોમન સામ્રાજના સમયથી સાયપ્રસમાં અઆળ્વી ખવાતી આવી છે. ત્યાં તેને "કોલોકાસી" કહેવાય છે. આ નામ રોમનો દ્વારા અળવી માટેના નામ કોલોકેસીયા સાથે મળતું આવે છે. આને સેરેલી, કાંદા, માંસ અને ટમેટામા સોસ સાથે પકવાય છે. અળવીની નાની ગાંઠોને પોઉલ્સ કહે છે. તેને સૉટે કર્યા પછી વાસણને સૂકી વાઈન, રેડ વાઈન અને ધાણા સાથે લીંબુ નીચોવી ખવાય છે.
ગ્રીસ
ગ્રીસના ઈકારિયા ટાપુ પર અળવી ઊગાડવામાં આવે છે. ઈકારિયન લોકો બીજા વિશ્વ યૂધ દરમ્યાન ભુખમરાથી બચાવવાનું શ્રેય અળવીને આપે છે. તેઓ આને બાફે છે અને પછી કચુંબર સ્વરૂપે ખાય છે.
સ્પેન
અલવીને સ્પેનીશ ભાષામાં નૅમ કહે છે અને કેનેરી દ્વીપમાં તેને ઉગાડવામાં આવે છે.
ફીજી
ફીજી ભાષામાં અળવીને ડાલો કહે છે. સદીઓથી આલ્વી એ ફીજી લોકોનો મૂળ ખોરાક છે. ફીજી લોકો અળવી દિવસ પણ મનાવે છે. ૧૯૯૩ના સમય પછી અહીંથી અળવીની નિકાસ પન શરૂ થઈ કેમકે બાજુઆ સૅમોના ટાપુ પર તેની ખેતીનું પતન થયું. ફીજીથી નિકાસ થતી અળવીમાં ૮૦% જેટલી અળવી તાવુની ટાપુ પર ઉગાડવામાં આવે છે. ફીજીના અન્ય ટાપુ પર બીટલ દ્વારા આ પાકને નુકશાન થાય છે. જ્યારે તાવુની ટાપુ પર બીટલ નથી હોતા.
જાપાન
જાપાનમાં આને સેટોઈમો કહે છે. જેનો અર્થ (サトイモ|サトイモ) "ગ્રામ્ય બટેટા" એવો થાય છે. મૂળ અળવી માંથી ઉત્પન્ન થતા ઉPઅ અળવીઓને કોઈમો અને મેગોઈમો કહે છે. અગ્નિ એશિયામાં જોમોન કાળથી સેટોઈમો નો પ્રચાર થઈ રહ્યો છે. ચોખા મૂળ ખાદ્ય પદાર્થ બન્યા તે પહેલા અળવી લોકોનો મુખ્ય ખોરાક હતો. જાપાનમાં માછલી રાંધી હોય તે પાણી (દાશી) અને સોયા સોસ વાપરીને અળવી પકાવવામાં આવે છે.
લેબેનાન
લેબેનાનમાં અળવીને "કીલ્કાસ" કહે છે અને ત્યાં ભૂમદ્ય સમુદ્રના કિનારાના પ્રદેશમાં તેને ઉગાડવામાં આવે છે. લેબોનોનમાં અળવીના પાન કે ડાળી વાપરવામાં આવતી નથી. અહીં માત્ર તેના મૂળની ગાંઠ વપરાય છે. લેબેનાનમાં ઉગતી પ્રજાતીએના મૂળની ગાંઠ ટેનિસ બોલથી લઈ નાની શક્કરટેટી જેટલી મોટી હોય છે. કીલ્કાસ લેબેનાનની લોકપ્રિય શિયાળુ વાનગી છે. ત્યાં આને મસૂર અથવા તાહીની સાથે પકાવીને ખવાય છે. જેમાં સ્વાદ માટે લસણ અને લીંબુનો રસ વપરાય છે. આ સિવાય અળવીને બાફી તેની છાલ કાઢી અને લાલ સુમેક નામના મસાલામાં રગદોળીને તળીને ખવાય છે.
માલદીવ
માલદીવમાં અળાવીને આલા કે અલા કહે છે. ચોખા સાથે અહીંના લોકોની ઓળખ થઈ તે પછી પણ અળવી સંપૂર્ણા માલદીવમાં ખવાય છે. ત્યાં આને બાફી કે રાંધીને મીઠું ઉમેરી, ખમણેલા નાળિયેર, મરચાંની પેસ્ટ સાથે કે માછલીના સૂપ સાથે ખવાય છે. આ સિવાય આને શાક તરીકે પણ ખવાય છે. મૂળની ગાંઠો માંથી ચીપ્સ અને અમુક મીઠાઈઓ પણ બને છે.
નેપાળ
નેપાળના પર્વતીય ક્ષેત્રોમાં અળવી ઉગાડવામાં આવે છે. અળવીના મૂળની ગાંઠોને અન્હીં પિંડાલુ (पिँडालु)  તથા પાન અને દાંડાને કર્લલો (कर्कलो) કે ગાભા (गाभा) કહે છે. વિવિધ પ્રકારની વાનગીઓના આવનસ્પતિના સર્વ ભાગો ખવાય છે. મૂળની ગાંઠોને બાફીને તેને મીઠું મસાલા સાથે ખવાય છે. અળવીના પાનને કાપી તેને અડદની દાળના લોટ સાથે ભેળવી મસ્યોરા (मस्यौरा) નામના સૂકા દડા જેવી વાનગી બનાવવામાં આવે છે. અણધાર્યો વરસાદ આવે ત્યારે તેના પાનનો છત્રીની જેમ ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. નેપાળમાં પ્રાચેન સ્મયથી લોકો અળવી સાથે જોડાયેલા છે. ત્યાંની સંસ્કૃતિમાં આ વાતના દર્શન થાય છે. ત્યાંના પાઠ્ય પુસ્તકોમાં "જીવન હમરો કરકલા કો પાની જસ્તૈ હો" (जिवन हाम्रो कर्कलाको पानी जस्तै हो) જેવું એક ગીત આવે છે જેનો અર્થ છે કે " આપણું જીવન આળવીના પાંદડા પર ટકી રહેલા પાણી સમાન નાશવંત છે"
ફીલીપાઈન્સ
ફીલીપાઈન્સમાં અળવીને "ગાબી" કહે છે અને સમગ્ર દ્વીપ સમૂહમાં તે ઉપલબ્ધ  છે. અહીં અળવીના પાન, ડાળી અને મૂળની ગાંઠ ખાવાના પ્રયોગમાં લેવાય છે. લિઆંગ નામની વાનગી અહીંની લોલકપ્રિય વાનગી છે. જેનું ઉદ્ગમ બીકોલ ક્ષ્ચેત્ર મનાય છે. આ સિવાય સિનિગેન્ગ નામની વાનગીમાં પણ અળવી વપરાય છે. આ વાનગી માંસ, માછલી, ઝીંગા, આમલીના પાન આદિ મેળવી બનાવાય છે. આ સિવાય અહીં અળાવી અને નારિયેળના દૂધમાંથી "જીનતાન" નામની એક મીઠાઈ પણ બનાવવામાં આવે છે.
પાકિસ્તાન
પાકિસ્તાનમાં અળવી પ્રચલિત છે ત્યાં તેનું રસા વાળુંકે કોરું શાક બનાવાય છે. અળવીમાંથી અરવી ગોશ્ત નામની વાનગી બને છે. અળવીના પાન ને વાળીને પાત્રા જેવી વાનગી -  પકોડા બને છે. જેમાં અજમાનો વઘાર અપાય છે.
સામોઆ
સામોઆમાં અળવીના મૂઓળની ગાંઠોને નારોઇયેલના દૂધમાં ભેળએએ, અઆળ્વીના પાનમાં મૂકી ઉમુ નામની રેતીની ભઠ્ઠીમાં પકવવામાં આવે છે. આ વાનગીને પાલુસામી કે લુ'આઉ કહે છે. મૂળનો ઉપયોગ કરી તે ટુકડા છુટા પાડવામાં આવે છે. તેનો એક ધુંગારી, નીથો અને ખારો સ્વાદ હોય છે. તેનો જીભ-સ્પર્ષ કાંજીમય, લીસો હોય છે.
દક્ષિણ કોરિયા
દક્ષિણ કોરિયામાંઅઆળવીને તોરન(토란) કહે છે. જેનો અર્થ થાય છે જમીનમામ્થી નીકળેલું ઈંડું. આના મૂળની ગાંઠને ભૂંજીને અને ડાળીને તળીને ખવાય છે. તેના મૂળની ગાંઠનો ઉપયોગ વૈદકીય રીતે પણ થાય છે ખાસ કરી ડંખના ઉપચારમાં. આમાંથી કોરિયાનું પારંપારિક સૂપ તોરનગુક (토란국) બને છે. યુકગાજન્ગ (육개장) નામની વાનગીમાં પણ અળવી વપરાય છે.
શ્રીલંકા
શ્રીલંકામાં અળવીની ઘણી પ્રજાતિઓ મળે છે અમુક ખાવા લાયક છે યારે અમુક ઝેરી પણ હોય છે. ખાદ્ય પ્રજાતિઓ "કીરી આલા, કોલકાના આલા, ગાહાઅલા, સેવલાઅલા" વિગેરેને તેના મૂળની ગાંઠ કે પાન મેળવવા માટે ખેતી થાય છે. શ્રીલંકામાં અળવીને બાફીને કે નારિયેળના દૂધ સાથે પકવીને ખવાય છે. કોલકાના આલા પ્રજાતિના પાન પણ ખવાય છે.
સુરીનામ
સુરીનામમાં સ્થાનીય ભારતીયો અળવીને અરોઈ કહે છે અને અન્ય લોકો આને "ચાઈનીઝ ટેયર"તરીકે ઓળખે છે. "ઍડોઈ " નામની એક જાતીને પણ "ચાઈનીઝ ટેયર" કહે છે. દેશના આંતરીક ભાગમાં મરૂન વસ્તીમાં આનું વાવેતર થાય છે. આ પ્રજાતિ પાણીના વધેલા સ્તરથી પણ કોહવાતી નથી માથી તે ખોડૂતો માં વધુ લોકપ્રિય છે. આ સિવાય કાદવ કળણ વાળી જગ્યામાં "દાશીન" જાતિનું વાવેતર કરવામાં આવે છે, આ પ્રજાતિ તેના સ્વાદ માટે જાણીતી છે. સુરીનામની એક પ્રચલીત વાનગી "પોમ"માં ઝાન્થોસોમા પ્રજાતિની અળવી એ મુખ્ય પદાર્થ હોય છે.
થાઈલેન્ડ
થાઈ ભાષામાં અળવી ને ફેઉઆક(เผือก) કહે છે. ત્યાંના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં વિવિધ રીતે અળવીનો વપરાશ થાય છે. અહીં બજારમાં બાફીને છોલેલી અળવી મળે છે. તેને નાસ્તા તરીકે ખવાય છે. નારિયેળના દૂધમાં બાફેલી અળવી ઉમેરીને અહીં એક પારમ્પારિક થાઈ મીઠાઈ બનાવાય છે. કાચી અળવીને તેલમાં તળીને બનાવાતી અળવીની વેફર પણ અહીં ખવાય છે.
ત્રીનીદાદ અને ટોબેગો
અહીં અળવીના પાનમાંથી કેલાલુ નામની કેરેબિયન વાનગી બનાવાય છે. અળવીના મૂળની ગાંઠને બાફી માછલી કે માંસ સાથે, વટાણા સાથે કે રોટી  સાથે  ખવાય છે.
તુર્કસ્તાન
તુર્કસ્તાનના દક્ષિણ ભાગમાં મર્સીન અને અન્તાલ્યા ક્ષેત્રોમાં અળવીની ખેતી થાય છે. અહીં અળવીને ટમેટાના સૉસમાં બાફી કે રાંધીને માંસ, વાલ કે ચણા સાથે ખવાય છે.
મુખ ભૂમિ
અમેરિકાના ચાઈનાટાઊન ક્ષેત્રના લોકો ચીની વાનગીઓમાં અળવીનો ભરપૂર ઉપયોગ કરે છે. અલબ્દ ચીન અને પ્રશાંત ક્ષેત્રોમાં એટલા વિશેષ પ્રમાણમાં અળવીનો ઉપયોગ થતો નથી. ૨૦મી સદીના ઉત્તરાર્ધથી અળાવીની ચીપ્સ અહીં ઘણ સુપર માર્કેટ અને 'નેચરલ ફુડ સ્ટોર્સ' મળતી થઈ છે. ૧૯૨૦મા ફ્લોરિડાના ખેતી ખાતાના સેક્રેટરીએ કાદવ વાળી જમીનમાં દાશીન (અળવી) ઉગાડવા ભલામણો કરી હતી. અળવી ઉગાડવા માટે ઈસ્ટ કોસ્ટ નજીક ફ્લોરિડાના ફેલ્સમેરી ક્ષેત્રને આદર્શ જણાવાયો હતો. આને બટેટાના સ્થાને વાપરવામાં આવતા અને તેને સુકવીને તેનો લોટ બનાવવામાં આવતો. ઘૌં અને દાશીનનો લોટ ભેળવીને બનાવાતી પેનકેક (પુડલો) સ્વાદીષ્ટ હોવાનું મનાય છે.
હવાઈ
હવઈયન ભાષામાં અળવી કાલો તરીકે ઓળખાય છે. અળવી એ પ્રાચીનકાળથી હવાઈ લોકોનો પારંપારિક ખોરાક છે. આધુનિક હવાઈ સમાજમાં પણ બટેટા અને અળવી જેવા કંદ ખવાય છે. અળવીમાંથી ત્યાંના લોકો પોઈ, ટેબલ ટેરો, ટેરો ચીપ્સ અને લુઆઉ લીફ જેવી વાનગીઓ બનાવે છે. હવાઇમાં ભીની અને સૂકી એમ બંને રીતે અળાવીની ખેતી થાય છે. અળવીની ખેતી અને તેનો ઉપભોગ એ હવાઈ સામ્કૃતિનું મહત્ત્વપૂર્ણ અંગ છે. ત્યાંના એક ઉત્સવનું નામ લિઆઉ છે જે નામ અળવી શબ્દના પર્યાયી શબ્દ પરથી પડ્યું છે. લુઆઉ ઉત્સવના દિવસે અળવીને નારિયેળના દૂધ અને ચિકન કે ઓક્ટોપસના પગ સાથે રાંધી ખવાય છે. અળવીમાંથી બનેલી પોઈનું પાત્ર ઉઘાડું હોય ત્યારે હવાઈ લોકો ઝઘડો ટંટો કરતાં નથી. હવઈ લોકોની પરંપરા અનુસાર વડીલો સન્મુખ ઝઘડા કરવા કે ઉંચા અવાજે બોલવું એ અનાદર ગણાય છે. તેમના અનુસાર હાલોઆ (અળવીનો એક પર્યાયવાચી શબ્દ)એ માનવજાતિની શરૂઆત કરી હતી. આમ તે આદરણીય પૂર્વજ હોતાં તેની સામે ઝઘડા આદિ કરી શકાય નહીં
વેનેઝુએલા
વેનેઝુએલામાં અળવીને "ઓકોલો ચીનો' કે "ચીનો" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. અહીં તેનો ઉપયોગ સૂપ અને સંકોચો નામની વાનગી બનાવવા માટે થાય છે. આ દેશના પૂર્વીય પ્રદેશની રહેણી કરણી પર વેષ્ટ ઈંડિયન જીવનનો પ્રભાવ દેખાય છે અને તેની અસર હેથળ લોકો સૂપમાં કંદ નાખી ખાતા હોય છે. આનિ ઉપયોગ માંસ અને માછલી સાથે પણ થાય છે. ઓકુમો એ અહીંનું નામ છે જ્યારે ચીનો નો અર્થ ચીની એવો થાય છે. અહીંના લોકો કોઈ પણ વિદેશી વસ્તુઓને ચીની એવું વિશેષન આપતા હોય છે. સ્થાનીય લોકો પ્રાયઃ અળવીને વ્બાફી ખાય છે તેની કાંજી કે ઘેંસ અહીંની રસોઈમાં અજ્ઞાત છે.
પશ્ચિમ આફ્રિકા
પશ્ચિમ આફ્રિકામાં અળવી એ એક રોજિંદો ખોરાક છે. ઘાના, નાઈજીરિયા અને કેમેરૂન જેવા દેશમાં તે પ્રચલિત છે. ઍંગ્લો કેમેરૂન, નાઈજીરિયા અને ઘાનામાં આને કોકોયમ કહે છે જ્યારે ફ્રેંકોકેમેરૂનમાં આને મકાબો કહેવાય છે. અહીં અળવીને પ્રાયઃ બાફીને, તળીને કે શેકીને સૉસ સાથે ખવાય છે. ઘાનામાં ફુફુ નામની વાનગી પ્લાન્ટેઈન નામના શાકમાંથી બને છે. પ્લાન્ટૅઈન ઉપલબ્ધ ન હોય ત્યારે અળવી વાપરીને ફુફુ બનાવાય છે. આ સિવાય અળવીમાંથી બાળકો માટે મ્પોટો મ્પોટો નામની સુપ જેવી વાનગી બનાવાય છે. ઘાનામાં અળાવીની ચિપ્સ કે વેફર પ્રચલિત છે, અળવીના પાનમાંથી ઘાનામાં પલાવર સોષ અને અઘુશી સ્ટ્યુ જેવા ઘણી જાતના સૂપ બનાવાય છે. ગિની અને સેનેગલમાં પણ જાબેરે નામની શાક જેવા વાનગી બનાવાય છે.
વેસ્ટ ઈંડિઝ
વેસ્ટ ઈન્ડિઝ દ્વિપોમાં મોટી અળવીને દાશીન કહે છે અને નાની અળવીને ઈડો કહે છે. અંગ્રેજી ભાસી દેશોમાં તેને તાન્યા કહે છે. અળવી આ ક્ષેત્રનો સ્થાનીય ખોરાક છે. દાશીનને રાંધતા તે ભૂરાશ પડતો રંગ પકડે છે, તાહ્યા સફેદ હોય છે જ્યારે ઈડો એ નાના અને ચીકણા હોય છે.
સ્પેનીશ ભાષા બોલતા વેસ્ટ ઈમ્ડિઝ ક્ષેત્રોમાં અળવીને નૅમ કહે છે. પ્રાચીન પોર્ટુગીઝ વસાહતો માં તેને ઈનહેમ કહેવાતું. પોર્ટે રિકોમાં તેને મલન્ગા કહે છે. ત્રિનીદાદ અને ટોબેગો, સેંટ વિન્સેન્ટ અનેગ્રેનેડાઈન્સ અને ડોમિનીકા જેવા ક્ષેત્રોમાં દાશીનમાંથી કલાલુ નામની કાંજી બને છે.
ઘરગથ્થુ ઈલાજ
અળવીના પાનની ડાળી ને પીસી લેપ કરવાથી આ રોગ માં લાભ થાય છે અળવી ત્વચાનું શુષ્કપણું અને કરચલીઓ દૂર કરે છે. તે આંતરડા કે શ્વાસ નળીના શુષ્કપણાને પા દૂર કરે છે. અરબી કે કોમળ પાનના રસને જીરાના ભુકામાં મેળવી આપતા પિત્ત પ્રકોપ મટે છે. અળવીના પાનના રસ ૩ દિવસ સુધી પીવાથી સે પેશાબની બળતરા મટે છે. અળવીના પાનની દાંડીઓ બાળી તેની રાખ તેલમાં મેળવી લગાવતા ફોડી ફોડા મટે છે અળવીનું શાક ખાવાથી દુગ્ધપાન કરાવવા વાળી સ્ત્રિઓ નું ઓઓધ વધે છે રક્તપિત્ત (ખૂની પિત્ત) હોને પર અળવીના પાનનું શાક રક્તપિત્તના રોગીઓ માટે લાભકારી છે. અળવીના પાન તેની દાંદી સાથે ઉકાળી તેનું પાણી કાઢી તેમાં ઘી મેળવી ૩ દિવસ સુધી સેવન કરતા વાયુનો ગોળો દૂર થાય છે. અળવીનું શાક રોજ ખાવાથી હૃદયરોગમાં લાભ થાય છે.
વધુ માહિતી
001. 8 p. http://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/SA-1.pdf.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભાજી શ્રેણી:વનસ્પતિ
ફણીશ્વરનાથ રેણુ
ફણીશ્વરનાથ રેણુ (૪ માર્ચ ૧૯૨૧ ઔરાહી હિંગના - ૧૧ એપ્રિલ ૧૯૭૭) હિન્દી ભાષાના પ્રમુખ સાહિત્યકાર હતા. તેમની પહેલી જ નવલકથા મૈલા આંચલ ખુબ જ પ્રસિદ્ધિ પામી હતી, અને જેના માટે તેમને પદ્મશ્રી પુરષ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.
જીવન
ફણીશ્વરનાથ રેણુનો જન્મ ૪ માર્ચ ૧૯૨૧ના રોજ બિહારના અરરિયા જિલ્લાના ફારબિસગંજ પાસેના ઔરાહી હિંગના ગામમાં થયો હતો. તે સમયે આ ગામ પૂર્ણિયા જિલ્લામાં ગણાતું હતું, તેમનું શિક્ષણ ભારત અને નેપાળમાં થયું હતું. તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ ફારબિસગંજ અને અરરિયામાં પ્રાપ્ત કર્યું હતું. જયારે મેટ્રિક નો અભ્યાસ નેપાળના વિરાટનગરમાં આવેલા વિરાટનગર આદર્શ વિદ્યાલય માંથી કર્યો હતો. તેમણે ઇન્ટરમીડિએટર કાશી હિન્દૂ વિશ્વ વિદ્યાલયમાંથી કર્યું, તેઓ ૧૯૪૨ના ભારત છોડો આંદોલનમાં પણ જોડાયા. ૧૯૫૦માં થયેલા નેપાળી ક્રાંતિકારી આંદોલનમાં પણ તેઓએ ભાગ લીધો, જેના પરિણામે નેપાળમાં લોકતાંત્રિક વ્યવસ્થા અમલ માં આવી. પટના વિશ્વ વિદ્યાલયના વિદ્યાર્થીઓ સાથે છાત્ર સંઘર્ષ સમિતિમાં તેઓએ ભાગ લીધો, અને જયપ્રકાશનારાયણના સંપુર્ણક્રાંતિ આંદોલનમાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.
૧૯૫૨-૫૩ ના સમયમાં તેઓ ખુબજ ગંભીર રીતે બીમાર થયા, આ એજ સમયગાળો હતો જયારે તેઓ લેખનક્ષેત્રે પણ સક્રિય થયેલા. તેઓએ હિન્દી સાહિત્યમાં પ્રાદેશિક કથાઓ સૌપ્રથમવાર લખવાની શરૂઆત કરી હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સાહિત્યકાર શ્રેણી:ભારતીય વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૨૧માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૭૭માં મૃત્યુ
ગૌમુખાસન
thumb|300px|ગૌમુખાસન ગૌમુખનો અર્થ થાય છે ગાયનું મુખ એટલે કે પોતાના શરીરને ગૌમુખ સમાન બનાવી રાખવું. આ કારણે જ આ આસનને ગૌમુખાસન કહેવામાં આવે છે. ગૌમુખાસન ત્રણ શબ્દોની સંધિ વડે બનાવવામાં આવેલ છે - ગૌ (ગાય) + મુખ (ચહેરો) + આસન.
પદ્ધતિ
દંડાસનમાં બેસી ડાબા પગને વાળીને એડીને જમણા નિતંબ નજીક રાખવો અથવા એડી પર પણ બેસી શકાય છે. જમણા પગને વાળીને ડાબા પગ ઉપર એ પ્રકારે રાખો કે જેથી બંને ઘૂંટણ એકબીજાનો સ્પર્શ કરે. જમણા હાથને ઉપર ઉઠાવી પીઠ પાછળ વાળો અને ડાબા હાથને પીઠ પાછળ લઇને જમણા હાથને પકડો. ગરદન અને કમર સીધી રાખો. એક બાજુ પરથી આસન કર્યા બાદ બીજી બાજુ પણ સમાન રીતે કરવું.
સમય
યોગનો અભ્યાસ કરતી વખતે ૧ અથવા ૨ મિનિટ માટે આ આસન કરી શકો છો.
સાવધાની
ગરદન દર્દ, કમર દર્દ જે લોકોને હોય તેમણે આ આસન કરવું નહીં.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:યોગ શ્રેણી:યોગાસન
મુન્દ્રા પોર્ટ
મુન્દ્રા બંદર એ ભારતનું સૌથી મોટું ખાનગી બંદર છે જે કચ્છના અખાતના ઉત્તર કિનારે ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લાના મુન્દ્રા પાસે આવેલું છે. અગાઉ આ બંદર અદાણી ગ્રુપની મુંદ્રા પોર્ટ અને સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન લિમિટેડ (MPSEZ) દ્વારા સંચાલિત હતું, આગળ જતા તે અન્ય બંદરોનું સંચાલન કરતી અદાણી પોર્ટ્સ એન્ડ SEZ લિમિટેડ (APSEZ)ના સંચાલન હેઠળ આવ્યું.
નાણાકીય વર્ષ 2021-21માં, મુન્દ્રા પોર્ટે ૧૪૪.૪ મિલિયન ટન માલનું સંચાલન કર્યું હતું. આ પોર્ટ ભારતનું સૌથી મોટું કન્ટેનર પોર્ટ છે.
નાટ્યકલા
સાહિત્યની પ્રગતિ સાથે શિષ્ટ નાટ્યલેખનની પણ પ્રગતિ થઈ. કાલિદાસનાં નાટકોનો અનુવાદ થવા લાગ્યો. શેક્સપિયરનાં નાટકોનો અનુવાદની કૃતિઓ રંગમંચ પર ભજવાવા લાગી. ગુજરાતી રંગભૂમિના વિકાસના પાયાના પથ્થરો તો પારસીઓ જ ગણાય, દાદાભાઈ થૂથી, દાદાભાઈ પટેલ, નાઝીર મોદી, કાવસજી ખટાઉ, બાલીવાલા, કાતરક અને સોરાબજીના નામો રંગભૂમિને ઉજાળતાં રહેશે.
મુંબઈની રંગભૂમિ પર દક્ષિણની રંગભૂમિની અસર હતી. તો કાઠિયાવાડનાં રજવાડાઓમાં પણ રંગભૂમિની પ્રવૃત્તિ સારી રીતે વિકસી. ગુજરાતી રંગભૂમિએ બુદ્ધ, સિકંદર, ચંદ્રગુપ્ત, હર્ષ, શિવાજી, રાણાપ્રતાપ, પૃથ્વીરાજ અને નરસિંહ મહેતા કે મીરાં જેવાં પાત્રોને રંગભૂમિ ઉપર ઉતાર્યા. સમય વહેતાં નાટકોમાં સંગીતનું તત્વ ઉમેરાયું અને કવિતા તથા સંગીતનો સમન્વય થતાં નાટકકળામાં નિખાર આવ્યો. અર્વાચીન નાટ્યકારોમાં ચંદ્રવદન ચી. મહેતાએ અર્વાચીન રંગભૂમિનો નક્કર પાયો નાખ્યો અને અવ્યક્ત રહેલી રંગભૂમિની શક્તિને બહાર લાવવાનો સ્તુત્ય પુરુષાર્થ કર્યો.
શ્રેણી:કલા
કલ્પવૃક્ષ
કલ્પવૃક્ષનો ઉદ્ભવ સમુદ્ર મંથન દરમ્યાન કામધેનુ (બધી જરૂરિયાતો પૂરી પાડતી દૈવી ગાય) સાથે થયો હતો. દેવતાઓનો રાજા, ઇન્દ્ર, આ વૃક્ષ સાથે સ્વર્ગમાં પાછો ફર્યો. ઘણા વૃક્ષોને કલ્પવૃક્ષ સાથે સરખાવવામાં આવે છે જેમકે પારિજાત (ઈરીથ્રીના વેરીગટા - Erythrina variegata), વડ (ફાઈકસ બેંઘાલેંસિસ), બાવળ, મહુડો (મધુકા લોન્ગીફોલીઆ), ખીજડો (પ્રોસોપીસ સેનેરારીઆ), ચિઉરા કે ચેઉલી (બાસિઆ બુટીરાસેઆ), અને શેતૂર. આ ઝાડને મૂર્તિ શાસ્ત્ર અને સાહિત્યમાં પણ ઉત્કૃષ્ટ સ્થાન મળ્યું છે.
ધાર્મિક માન્યતાઓ
કલ્પવૃક્ષ એ એક કલાત્મક અને સાહિત્યિક વિષય છે જે હિન્દુ ભાગવતો, જૈનો અને બૌદ્ધ ધર્મના લોકો માટે સામાન્ય છે.
હિન્દુ ધર્મમાં
thumb|327x327px|ઝારખંડના રાંચીમાં ફૂલો સાથે કલ્પવૃક્ષ જીવનનું વૃક્ષ કે કલ્પવૃક્ષ કે વિશ્વ વૃક્ષ નો ઉલ્લેખ વૈદિક શાસ્ત્રોમાં જોવા મળે છે. તેનો સૌથી પ્રારંભિક ઉલ્લેખ સમુદ્ર મંથનના વર્ણનમાં થયો છે. તે અનુસાર સમુદ્ર મંથન અથવા "દૂધના સમુદ્રનું મંથન" થયું ત્યારે કામધેનુ ગાયની સાથે કલ્પવૃક્ષ સમુદ્રમાંથી બહાર આવ્યા હતાં. કામધેનુ ગાય એ એક દૈવી ગાય છે જે બધી જરૂરિયાતો પૂરી કરી શકે છે. આ વૃક્ષને આકાશગંગા અથવા લુબ્ધક તારાનું (સીરીયસ તારો)નું જન્મસ્થળ પણ કહેવામાં આવે છે. દેવતાઓનો રાજા, ઇન્દ્ર આ કલ્પવૃક્ષ પોતાની સાથે સ્વર્ગમાં તેના નિવાસસ્થાન પર લઈ પાછો ગયો અને ત્યાં તેનું વાવેતર કર્યું. શિલ્પા શાસ્ત્રનો એક ભાગ એવા સંસ્કૃત પુસ્તક માનાસરમાં પણ આ વૃક્ષનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. એક અન્ય માન્યતા અનુસાર કલ્પવૃક્ષ પૃથ્વી પર ઉગેલો હતો પણ લોકો આ વૃક્ષ પાસે પોતાની દુષ્ટ કામનાઓની ઈચ્છા પૂર્તિ કરાવીને તેનો દુરૂપયોગ કરવા લાગ્યા આથી ઇન્દ્ર તેને પોતાને ઘરે લઈ ગયા. તેમને મંડન, પરિજાત, સંતના, કલ્પવૃક્ષ અને હરિચંદન કહેવામાં આવે છે, આ દરેક વૃક્ષ વિવિધ ઇચ્છાઓ પૂરી કરે છે. એવી માન્યતા છે કે મેરૂ પર્વતની ટોચ પર ઇન્દ્રના "દેવવોલોક" માં પાંચ ઉદ્યાનની વચ્ચે કલ્પવૃક્ષ રોપાયેલા છે. આ વૃક્ષને કારણે જ દેવો અને દાનવો વચ્ચે સાશ્વતી યુદ્ધ શરૂ થયું હતું. આ વૃક્ષના ફળો અને ફૂલોને દેવતાઓને ભોગવવા મળ્યા જ્યારે અસુરોને તે વૃક્ષનો નીચે થડ અને મૂળનો ભાગ મળ્યો. પંગારો (આઇરથ્રીના ઈન્ડીકા) (સંસ્કૃત: પારીજાત)ને ઘણીવાર તેની કલ્પવૃક્ષના પાર્થિવ સમકક્ષ વૃક્ષ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે પરંતુ વર્ણન કરતી વખતે મોટે ભાગે મેગ્નોલિયા અથવા ચંપા (અંગ્રેજી: ફ્રેંગીપાની, સંસ્કૃત: ચંપક)ના ઝાડની જેમ દર્શાવવામાં આવે છે. વર્ણન અનુસાર તેના મૂળ સોનાના, થડ ચાંદીના, ડાળીઓ લાજવર્દ અથવા રાજાર્વતની (અંગ્રેજી: Lapis lazuli) પાંદડા છીપલાના, ફૂલો મોતીના, કળીઓ રત્નોની અને ફળો હીરાના બનેલા હોય છે. એવું પણ કહેવામાં આવે છે કે પાર્વતીને એકલતામાંથી રાહત આપવા માટે અશોકસુંદરીની રચના કલ્પવૃક્ષથી કરવામાં આવી હતી.
હિન્દૂ પૌરાણિક કથા અનુસાર જ્યારે રાક્ષસ અંધકાસૂરે આક્રમણ કર્યું ત્યારે શિવ અને પાર્વતીએ ખૂબ દુઃખી હૃદયે તેમના પુત્રી અરણ્યી વિદાય આપી અને તેને સુરક્ષિત રાખવા માટે દૈવી કલ્પવૃક્ષને સોંપવામાં આવી. પાર્વતીએ કલ્પવૃક્ષને તેમની પુત્રીને "સલામતી, શાણપણ, આરોગ્ય અને ખુશહાલી" સાથે ઉછેરવાની સલાહ આપી અને તેને ઉછેરી વનદેવી, વનની રક્ષક બનાવવા વિનંતી કરી.
ફૈજાબાદ જિલ્લો
ફૈજાબાદ જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ફૈજાબાદ જિલ્લાનું મુખ્યાલય ફૈજાબાદમાં છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
કલ્પવૃક્ષ
જૈન ધર્મમાં
જૈન જ્યોતિષશાસ્ત્ર મુજબ, અવસર્પિણી કાળના ત્રણ આરા (અસમાન સમયગાળા) સુધી કલ્પવૃક્ષો લોકોને જરૂરી જીવન સામગ્રીઓ પૂરી પાડે છે, પરંતુ ત્રીજા આરાના અંત તરફ, તેમની ઉપજ લુપ્ત થાય છે. અમુક ગ્રંથોમાં આઠ પ્રકરના કલ્પવૃક્ષો વર્ણવવામાં આવ્યા છે, જેમાંના દરેક જુદી જુદી જરૂરિયાતો પૂરી પાડતા. દા.ત. "મધ્યાંગ વૃક્ષ" માંથી સ્વાદિષ્ટ અને પૌષ્ટિક પીણાં મેળવી શકાતા; "ભોજનાંગ" માંથી, સ્વાદિષ્ટ ખોરાક; "જ્યોતિરાંગ" માંથી, સૂર્ય અને ચંદ્ર કરતાં વધુ પ્રકાશ; જ્યારે "દોપાંગ" માંથી ઘરની અંદરનો પ્રકાશ મળતો. અન્ય વૃક્ષો ઘરો, સંગીતનાં ઉપકરણો, રાચરચીલા, સરસ વસ્ત્રો, માળા અને સુગંધ પૂરા પાડતા.
તીલોયા પન્નતિ પુસ્તક કલ્પવૃક્ષોઓના પ્રકારની નીચેની યાદી આપે છે: પનંગ, તુરીયાંગ, ભુષણાંગ, વથ્થાંગ, ભોયાંગ, આલયાંગ, વિવીયાંગ, ભયણાંગ, માલાંગ, તેજાંગ. પહેલાં નવ વૃક્ષો ઉત્તમ પીણાં, સંગીત, અલંકારો, કપડાં, ખાવાની અને તૈયાર વાનગીઓ, રહેવા માટે દીવા સાથે હવેલીઓ, વાસણો અને ફૂલોના માળા વગરે આપે છે. જ્યારે છેલ્લું તેજાંગ સ્વપ્રકાશીત વૃક્ષ છે જે સ્વર્ગ સમાન અજવાળું આપે છે.
બૌદ્ધ ધર્મમાં
બોદ્ધ ધર્મ અનુસાર અમીતાયુષ અને ઉષ્નિષવિજય જેવા દીર્ઘાયુષ્ય આપતા દેવતાઓના હાથમાં જે "લાંબા જીવન ફૂલદાની" હોય છે તેના ઉપરના ભાગ પર કલ્પ વૃક્ષનું ચિત્ર હોય છે. શ્રમણ દેવી તેના ડાબા હાથમાં કલ્પવૃક્ષની ઝવેરાત ધરાવતી શાખા ધરે છે.
વિદિશામાં આવેલી બૌદ્ધ મૂર્તિમાં માનવહીન પૂજાના ભાગ રૂપે ન્યાગ્રોધના વૃક્ષની પૂજા દર્શાવવામાં આવી છે. બેસનગર અથવા વિદિશા ખાતે આવેલું આ શિલ્પ ઇ.સ. પૂર્વે ત્રીજી સદીનું છે અને તે કલકત્તા મ્યુઝિયમમાં પ્રદર્શિત છે.
મ્યાનમારમાં થેરવાડા બોદ્ધ ધર્મ પ્રચલિત છે, અહીં કલ્પવૃક્ષના મહત્વ તરીકે કથીના (વસ્ત્રોનું દાન) નામના એક વાર્ષિક કર્મકાંડમાં ઉપાસકો સાધુને પૈસાના વૃક્ષની ભેટ આપે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:જૈન ધર્મ શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ શ્રેણી:બૌદ્ધ ધર્મ
અન્ના અખ્માતોવા
અન્ના અખ્માતોવા (૧૮૮૯-૧૯૬૬) રશિયાના પ્રમુખ કવિયત્રી હતાં. રશિયન ઊર્મિકવિતાના અભિનવ સ્વરૂપનું ઘડતર કરી તેની સબળ પરિપાટી દૃઢ કરી આપનાર તરીકે તેઓ અનન્ય પ્રતિષ્ઠા પામ્યા છે. તેમના પતિ ગ્લૂમિલોફ પણ વિખ્યાત કવિ હતા, જેમની પાસેથી અખ્માતોવાએ કવિતાશિક્ષણ મેળવ્યું હતું. ઈવનિંગ, રોઝરી વગેરેની તેમના ઉત્તમ કાવ્યસંગ્રહોમાં ગણના થાય છે. જીવનનાં સુખદુઃખનું સરળ ગાન એમની કવિતાનું મહત્વનું અંગ છે. પ્રેમ, નિષ્ફળ પ્રેમ, નિરાશા, એકલતા અને પ્રેમીમાં અપાર શ્રદ્ધા વગેરે એમની કવિતાના ખાસ વિષયો છે. એમને નગરજીવનના કવિ તરીકે પણ અનન્ય ખ્યાતિ મેળવેલ છે. પીટ્સબર્ગનાં દેવળો, મકાનો, ઉદ્યાનો, નીવા નદીના કાંઠા ઉપરના પુલો, મહાલયો અને આખું પીટ્સબર્ગ એમની કવિતામાં આલેખાયું છે.
ઉત્તમ લયવાહી પ્રેમકાવ્યો કાવ્યો રચીને તેમજ પોતાના પતિ ગ્લૂમિલોફ સાથે છૂટાછેડા મેળવ્યા બાદ કરુણકાવ્યો સર્જીને અખ્માતોવા ઉત્તમ ઉર્મિકવિ તરીકેની પ્રતિષ્ઠા પ્રાપ્ત કરી હતી. અખ્માતોવાને ક્યારેક ગ્રીક કવિયત્રી સોફા સાથે સરખાવવામાં આવે છે, કારણકે તેમની કવિતાઓમાં સોફાની કવિતા જેવું જ કારુણ્ય ઘૂંટાયેલું જોવા મળે છે. ભાવોદ્રેક વગરની સંયમિત સ્વસ્થ કાવ્યવાણી દ્વારા પ્રણયાવસ્થાની મનઃસ્થિતિનું તેમજ પ્રણયવૈફલ્યના પરિતાપનું આલેખન તેમને સહજ રીતે પોતાની કવિતાઓમાં કરેલુ છે.
બાહ્ય કડી
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:લેખક શ્રેણી:૧૯૬૬માં મૃત્યુ
શિલ્પકલા
ગુજરાત ભવ્ય સાંસ્કૃતિક અને કલાસભર શિલ્પ વારસો ધરાવે છે. હવેલી સ્થાપત્ય, મંડપ પ્રવેશદ્વાર, ખડકી, માઢ, ઝરૂખો, વગેરે લાકડામાં અને પત્થરમાં સારી રીતે કંડારાયેલા મળે છે. ગુજરાતનાં પ્રાચીન તળાવો, કુંડો, કુવા અને વાવ જેવાં કૃત્રિમ જળાશયોમાં કરેલી કોતરણીનો જગતભરમાં જોટો જડે એમ નથી. જેમ કે પાટણનું સહસ્ત્રલિંગ તળાવ અને રાણકી વાવ, અમદાવાદની અડાલજ વાવ વગેરે.
અમદાવાદની સીદી સૈયદની જાળી, મોઢેરાનું સૂર્યમંદિર, દેલવાડાનાં અને કુંભારિયાનાં જૈન મંદિરો, સોમનાથનું પ્રસિદ્ધ શિવમંદિર, શત્રુંજય, તારંગા અને અન્ય સ્થળોનાં જૈન મંદિરો, શામળાજીનું મંદિર, અમદાવાદના હઠીસીંગના દહેરાં, અમદાવાદની રાણી રૂપમતીની મસ્જિદ, સરખેજનો શેખ સાહેબનો રોજો વગેરેનો સમાવેશ થાય છે
શ્રેણી:કલા
બગડા (તા. મુન્દ્રા)
બગડા (તા. મુન્દ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના વાયવ્ય ભાગમાં આવેલા  કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મુન્દ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બગડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી, સ્વરોજગાર તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે  બાજરી, મગ, જુવાર  અને શાકભાજીની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં માધ્યમિક શાળા પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, બેંક તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
જોવાલાયક સ્થળો
અહીં કેટલાક પાળિયા આવેલા છે. જેમાંનો એક ૧૬૪૮ (સંવત ૧૭૦૫)ની સાલમાં ખત્રી પરમાનંદને સર્મપિત છે. બગડા અને નજીકના ગામ વાઘુરાની વચ્ચે ફૂલેશ્વર મહાદેવનું મંદિર આવેલું છે, જેનાં પરનું લખાણ દર્શાવે છે કે આ મંદિર ૧૮૩૭ (સંવત ૧૮૯૪)માં સ્વામી સુરજગર વડે ફરી બાંધવામાં આવ્યું હતું. કાળગ્રસ્ત થયેલ પાર્વતી, હનુમાન અને નંદીના ચિત્રો અને સતીને સમર્પિત પાળિયો ૧૬૩૦ (સંવત ૧૬૮૭) ત્યાં આવેલો છે. બગડા અને વાઘુરાની વચ્ચે આવેલી વાવ ૧૮૫૩ (સંવત ૧૯૧૦)માં ગોસાઇ હીરગર જીવનગર દ્વારા ફરી બાંધવામાં આવી હતી.
શ્રેણી:મુન્દ્રા તાલુકો
ચન્દૌલી જિલ્લો
ચન્દૌલી જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ચન્દૌલી જિલ્લાનું મુખ્યાલય ચન્દૌલીમાં છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ