cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
નગરપારકર જૈન મંદિરો
વિરવાહ જૈન મંદિરો
ત્રણ પૈકીનું એક મંદિર સફેદ સંગેમરમરનું બનેલું છે તથા બ્રિટીશ શાસન દરમિયાન ઉપયોગમાં લેવાતું હતું. અન્ય એક મંદિરના કોતરણી કરેલા પથ્થરને બ્રિટીશ સરકાર દ્વારા પાકિસ્તાનના પ્રાચીન રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયમાં (કરાંચી સંગ્રહાલય) સ્થળાંતરીત કરવામાં આવેલ છે. ત્રીજા ખંડિયેર મંદિરનો મુખ્ય ગુંબજ ૧૮ ફૂટનો છે જેની આસપાસ ૨૬ નાના ગુંબજ આવેલા છે.
માર્ગ નિર્માણ કાર્ય દરમિયાન કેટલીક જૈન મૂર્તિઓ મળી આવી છે. જે પૈકી કેટલીક મંદિરોમાં પુન:સ્થાપિત કરવામાં આવી છે બાકીની ઉમરકોટના સંગ્રહાલયમાં રાખવામાં આવી છે.
આ મંદિરોમાં સૌથી પુરાણું મંદિર પોની ડાહરો નામની જૈન મહિલા દ્વારા બંધાવવામાં આવ્યું છે. ૯મી સદીમાં શાસ્ત્રીય શૈલીમાં બંધાયેલ આ મંદિરમાં પથ્થરોને જોડવા માટે ચૂનાનો ઉપયોગ કરાયો નથી. તે એક ઉચ્ચ મંચ પર બનાવાયેલું છે તથા પથ્થરોમાં કોરતણી દ્વારા બનાવાયેલ પગથિયાંથી ત્યાં પહોંચી શકાય છે. મંદિરના સ્તંભ વિશાળ પથ્થરોમાંથી કોતરીને બનાવવામાં આવ્યા છે. હાલ મંદિરની દિવાલો અસ્થિર અને ધ્વસ્ત છે. ઇમારતનો કેટલાક હિસ્સો સ્થાનિક લોકો દ્વારા ગૃહ નિર્માણના કાર્યમાં ધરાશાયી કરવામાં આવ્યો છે.
અન્ય બે જૈન મંદિરો અનુક્રમે ઇ.સ. ૧૩૭૫ અને ઇ.સ. ૧૪૪૯માં બાંધવામાં આવ્યા હતા.
ભોડેસર મસ્જિદ
જૈન સ્થાપત્ય શૈલીથી પ્રભાવિત ભોડેસર મસ્જિદ ઇ.સ. ૧૫૦૫માં ગુજરાતના સુલતાન મહમદ બેગડા દ્વારા બાંધવામાં આવેલી હતી. ૯.૨ મીટર વર્ગાકારમાં ઘેરાયેલા ગુંબજ ઉપરાંત મસ્જિદની ભીંતો તથા છત ઉપર મંદિરની વાસ્તુકલાની સ્પષ્ટ અસર જોવા મળે છે.
સંરક્ષણ
મંદિરો તથા મસ્જિદ પુરાતત્ત્વ અધિનિયમ ૧૯૭૫ અંતર્ગત સંરક્ષિત છે. આ સ્થળનું પ્રબંધન પુરાતત્વ અને સંગ્રહાલય મહાનિર્દેશક દ્વારા કરવામાં આવે છે. ૨૦૦૮માં સિંધના ધરોહર સ્થળોના સંરક્ષણ માટે એક ટ્રસ્ટની સ્થાપના કરવામાં આવી છે જે લોકભંડોળ દ્વારા આ સ્થળના પુન:સંસ્થાપનની કામગીરી કરી રહ્યું છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:મંદિરો શ્રેણી:પાકિસ્તાન શ્રેણી:જૈન તીર્થ
લક્ષ્મણપુરા (તા. વિજયનગર)
લક્ષ્મણપુરા (તા. વિજયનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લક્ષ્મણપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વિજયનગર તાલુકો
મોટી ખાવડી (તા. જામનગર)
મોટી ખાવડી (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મોટી ખાવડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રીલાયન્સ ગ્રીન્સ
આ ગામની હદમાં એશીયાની સૌથી મોટી રીલાયન્સ ઓઇલ રીફાઇનરીના કર્મવારીઓની વસાહત રીલાયન્સ ગ્રીન્સ આવેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
એલન વિલિયર્સ
એલન જોન વિલિયર્સ, DSC (23 સપ્ટેમ્બર 1903 - 3 માર્ચ 1982) લેખક, સાહસિક, ફોટોગ્રાફર અને નાવિક હતા.
ઓસ્ટ્રેલિયાના મેલબોર્નમાં જન્મેલા વિલિયર્સ 15 વર્ષની ઉંમરે સૌપ્રથમ દરિયામાં ગયા હતા અને ફુલ-રીગ્ડ જહાજ જોસેફ કોનરાડ સહિત પરંપરાગત રીતે રિગ્ડ જહાજોમાં સફર કરી હતી. તેણે મોબી ડિક અને બિલી બડ સહિતની ફિલ્મો માટે ચોરસ-રિગ્ડ જહાજોનો આદેશ આપ્યો હતો. તેણે યુનાઇટેડ કિંગડમથી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સુધીની સફર પર મેફ્લાવર II ને પણ આદેશ આપ્યો હતો.
વિલિયર્સે 44 પુસ્તકો લખ્યા, અને સોસાયટી ફોર નોટિકલ રિસર્ચના અધ્યક્ષ (1960-70) અને પ્રમુખ (1970-74), નેશનલ મેરીટાઇમ મ્યુઝિયમના ટ્રસ્ટી અને કટ્ટી સાર્ક પ્રિઝર્વેશન સોસાયટીના ગવર્નર તરીકે સેવા આપી. તેમને બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન રોયલ નેવલ રિઝર્વમાં કમાન્ડર તરીકે બ્રિટિશ ડિસ્ટિંગ્વિશ્ડ સર્વિસ ક્રોસ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
ખારી (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
રઝિયા સુલતાન
રઝિયા, રઝિયા બેગમ અથવા રઝિયા અલ-દિન (૧૨૦૫ – ૧૫ ઓક્ટોબર ૧૨૪૦), રાજકીય નામ જલ્લાત-ઉદ-દિન રઝિયા, જે સામાન્ય રીતે ઇતિહાસમાં રઝિયા સુલ્તાન તરીકે પ્રખ્યાત છે, તે ભારતીય ઉપખંડના ઉત્તર ભાગમાં દિલ્હી સલ્તનતની મુસ્લિમ શાસક (સુલતાન) હતી. તે દક્ષિણ એશિયાની પ્રથમ મહિલા શાસક હોવા માટે નોંધપાત્ર છે.
પ્રારંભિક જીવન
રઝિયાનો જન્મ દિલ્હી સલ્તનતના સુલતાન શમસુદ્દીન ઇલ્તુતમિષને ત્યાં થયો હતો. તેની માતા ઇલ્તુતમિષના પૂર્વવર્તી શાસક કુતુબ-અલ-દીન ઐબકની પુત્રી તુર્કન ખાતૂન હતી. રઝિયા ઇલ્તુતમિષનું પ્રથમ સંતાન હતી.
રાજ્યારોહણ
મામલુક સુલતાન શમસુદ્દીન ઇલ્તુતમિષ ગ્વાલિયર અભિયાનમાં વ્યસ્ત હતા ત્યારે તેમની પુત્રી રઝિયાએ પિતાની ગેરહાજરીમાં ૧૨૩૧–૩૨ દરમિયાન દિલ્હીનું વહીવટ સંચાલન કર્યું. એક દંતકથા અનુસાર, ઇલ્તુતમિષે આ સમયગાળા દરમિયાન રઝિયાના પ્રદર્શનથી પ્રભાવિત થઈને દિલ્હી પાછા ફર્યા બાદ તેના વારસદાર તરીકે નિયુક્ત કરી પરંતુ મુસ્લિમ વર્ગ કોઈ મહિલાને વારસાદાર તરીકે સ્વીકારવા તૈયાર ન હતો. આથી ઇલ્તુતમિશના મૃત્યુ બાદ રઝિયાની જગ્યાએ તેના સાવકા ભાઈ રુકનુદ્દીન ફિરોઝને સિંહાસન પર બેસાડવામાં આવ્યો.
રુકનુદ્દીન ફિરોઝ એક સક્ષમ શાસક ન હતો. પ્રશાસનનું ખરું નિયંત્રણ તેની માતા અને ઇલ્તુતમિષની વિધવા શાહ તુર્કન પાસે હતું. પરિણામે વિલાસી અને લાપરવાહ રુકનુદ્દીન વિરુદ્ધ બળવો તીવ્ર બન્યો. તેના વઝીર નિઝામુલ મુલ્ક જુનૈદી પણ બળવાખોરો સાથે ભળી ગયા. પરિસ્થિતિ ત્યારે વધારે ગંભીર બની ગઈ જ્યારે સુલ્તાન રુકનુદ્દીનના તુર્કી મૂળના અધિકારીઓએ બિન તુર્કી અધિકારીઓની હત્યાનું કાવતરું ઘડ્યું. પરિણામે જુનૈદીના પુત્ર જિયા ઉલ મુલ્ક અને તાજુલ મુલ્ક મહેમુદ સહિતના મહત્વપૂર્ણ બિન તુર્કી અધિકારીઓની હત્યા કરવામાં આવી જેમણે રઝિયાના રાજ્યારોહણની તરફેણ કરી હતી. રુકનુદ્દીને વિદ્રોહને ડામી દેવા કુહરામ તરફ કૂચ કરી આ દરમિયાન શાહ તુર્કને દિલ્હીમાં રઝિયાને ફાંસી આપવાની યોજના બનાવી. નમાજ દરમિયાન એકઠી થયેલી સામાન્ય જનતાની ભીડને રઝિયાએ શાહ તુર્કન વિરુદ્ધ ઉશ્કેરી. ઉશ્કેરાયેલા ટોળાએ મહેલ પર હુમલો કરી શાહ તુર્કનને બંધી બનાવી લીધી. વેપારી મંડળ અને સૈન્યએ રઝિયા પ્રત્યે નિષ્ઠાનું વચન આપી શાસનની ધુરા સોંપી. આ રીતે રઝિયા સુલતાન દિલ્હી સલ્તનતની પ્રથમ મહિલા શાસક બની. રુકનુદ્દીન દિલ્હી પાછો ફર્યો ત્યારે રઝિયાએ સૈન્ય મોકલાવી તેને કેદ કર્યો અને સંભવત: ૧૯ નવેમ્બર ૧૨૩૬ના રોજ ફાંસી પર લટકાવી દેવામાં આવ્યો. રુકનુદ્દીને સાત માસથી પણ ઓછા સમય માટે શાસન કર્યું. રઝિયાનું રાજ્યારોહણ કેવળ તે સ્ત્રી હોવાના કારણે જ અનન્ય નહોતું પરંતુ સામાન્ય જનતાનું સમર્થન તેની નિયુક્તિ પાછળનું પ્રેરક બળ હતું.
સંદર્ભ સૂચિ
શ્રેણી:ભારતીય સમ્રાટો
ફતેહપુર (તા. ભાણવડ)
ફતેહપુર (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ફતેહપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભાણવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
અશ્વમેધ
અશ્વમેધ કે અશ્વમેધ યજ્ઞ વૈદિક અને પૌરાણિક કાળમાં થતાં એક પ્રકારના યજ્ઞો હતા, આ યજ્ઞમાં અશ્ચની બલિ ચડાવવામાં આવતી હતી. વૈદિક વખતમાં આ યજ્ઞ પ્રજા ઉત્પન્ન કરવા માટે કરવામાં આવતો, પણ પાછળથી તે માત્ર ચક્રવર્તી રાજાઓ જ કરતા. વૈદિક વખતમાં આ યજ્ઞ પ્રજા ઉત્પન્ન કરવા માટે કરવામાં આવતો, પણ પાછળથી તે માત્ર ચક્રવર્તી રાજાઓ જ કરતા. તેમાં ઘોડાના હોમની સાથે બીજાં પણ ઘણાં પશુનો વધ કરવામાં આવતો. પહેલાં તો અમુક ક્રિયા વખતે ઘોડા અને બીજાં પ્રાણીઓને ફક્ત બાંધવામાં આવતાં. ખરેખરી રીતે હોમવાની વિધિ પાછળથી દાખલ થયાંનું જણાય છે.
ઈતિહાસ
હિંદુ ધર્મના ચાર વેદો પૈકીના સૌથી જૂના એવા ઋગ્વેદમાં અશ્ચમેધનો સૌ પ્રથમ ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. કોઈ વિસ્તારનો રાજા જ્યારે પોતાને અન્ય રાજાઓથી સર્વોપરી માનવા લાગે કે ત્યારે અશ્ચમેધ યજ્ઞના આયોજનના ભાગરૂપે પોતાના અશ્ચને નિરંકુશ છુટ્ટો મુકી દેતો અને તે અશ્ચ પોતાની ઈચ્છા મુજબ ગમે તે રાજાની ભૂમી પર છૂટથી ફરતો હોય. તેની પાછળ પાછળ રાજા અથવા રાજકુમાર અથવા તો રાજા દ્વારા નિમવામાં આવેલ યોગ્ય પ્રતિનિધિ અને રાજ સૈનિકો ફરતા હોય. ઉપરોક્ત અશ્ચ અન્ય કોઈ રાજાની હદમાં પ્રવેશ કરે ત્યારે તે સ્થાનિક રાજા કાં તો યજ્ઞ કરનારા રાજાનું આધિપત્ય સ્વીકારી લેતો અથવા તો યુધ્ધ કરતો હતો.
યજ્ઞવિધિ
ધોળું શરીર, કાળા કાન અને ચંદ્રના જેવા તેજસ્વી મોંવાળા ઘોડાને લીલા જવનો ચારો કરાવવો અને ગંગાજળ પાવું. સ્વચ્છ ઘર બાંધી તેમાં ઘોડાને રાખવો અને દરરોજ એની તહેનાતમાં ચાર નોકરો બારણે ઊભા જ રાખવા. જ્યાં એ લાદ મૂત્ર કરે ત્યાં હમેશાં હોમ કરી છ હજાર ગાયનું દાન કરવું. ચૈત્ર સુદ પૂનમને દિવસે તે ઘોડાને શણગારી એના કપાળ ઉપર સોનાનું પતરૂં બાંધી છૂટો મૂકવો. પતરામાં લખવું કે અમુક ચક્રવર્તી રાજા યજ્ઞ કરે છે માટે જે કોઈ આ ઘોડાને બાંધે તેણે યુદ્ધ આપવું અથવા નમી જવું, અને નમે તેણે યજ્ઞમાં પધારવું. ઘોડાના બચાવ માટે એક મહારથીને મોટા લશ્કર સહિત સાથે રાખવો. ઘોડો પોતાની ઇચ્છા મુજબ જ્યાંજ્યાં જાય ત્યાં તેની પાછળ પાછળ લશ્કરે જવું. રસ્તામાં એ જ્યાં જ્યાં ખરી ઠોકે ત્યાંત્યાં કૂવા, અને આળોટે ત્યાંત્યાં વાવ બંધાવતા જવું. આ પ્રમાણે ફરતાં પૃથ્વીના બધા રાજા જિતાય તો જ આ યજ્ઞ કરાય. અશ્વમેધ માટે કોઈ મોટા ક્ષેત્રમાંથી માટી મંગાવી. તેની ઈંટ કરીને તેનો દક્ષિણ દિશાએ કુંડ બનાવવો. તેની આજુબાજુ ચોરી બાંધવી. તેમાં ખાખરા, ખેર અને શમડીનાં લાકડાના એકેક દંડ એવા ત્રણ ત્રણ દંડવાળા ચાર થાંભલા કરવા. પછી ચોસઠ વરવહૂની છેડાછેડી બાંધી, તેમની પાસે ગંગાજળ મંગાવી તે પાણીથી ઘોડાને મંત્ર સાથે નવરાવવો. એનો ડાબો કાન દબાવવાથી દૂધની ધાર નીકળે તો જાણવું કે એ શુદ્ધ થયો. પછી એને કુંડ સામે લઈ જઈ એનું માથું તલવારથી કાપી વેદવિધિએ એનાં અંગોની આહુતિ આપવી. આ યજ્ઞ એક વરસ સુધી ચાલે છે. તે કરનારે અસિધારા નામનું વ્રત કરવું જોઈએ, જેમાં આઠ જાતના ભોગ તજવા પડે છે. રાત્રે પતિપત્ની સંયમ પાળવા દર્ભની પથારી ઉપર વચ્ચે ઉઘાડી તરવાર મૂકીને સૂવે. આ પ્રમાણે એક વર્ષ અગાઉથી કર્યા બાદ યજ્ઞની શરૂઆત થાય છે. યજ્ઞમાં વીસ હજાર બ્રાહ્મણોની વરુણી એટલે તેમની નિયમ પ્રમાણે પૂજા કરી તેમને ખાનપાન પૂરાં પાડવાં. દક્ષિણામાં અક્કેક બ્રાહ્મણને એક હજાર ગાય, શણગારેલ એક હાથી અને એક ઘોડો, સવા મણ સોનું અને એક પાયલી રત્ન આપવાં. યજમાને યજ્ઞ કરતી વખત મૃગચર્મ પહેરવું જોઈએ. સો અશ્વમેધ કરનારને ઇંદ્રાસન મળે છે, અને કોઈ પણ રાજા સોમો યજ્ઞ પૂરો ન કરી શકે માટે ઇંદ્ર તેમાં ઘણી અડચણ ઊભી કરે છે એવી માન્યતા છે.
જો કે ત્યાર પછીના સમયના સાહિત્યમાંથી મળતી વિગતો મુજબ તથાગત બુદ્ધે આવી પ્રથાઓની નિંદા કરી હતી એટલે કંઈક અંશે આવા યજ્ઞો બંધ થયા હતા.
ઐતિહાસિક યજ્ઞો
ઇતિહાસમાં સૌથી વધુ પ્રસિદ્ધ અને સૌને જાણ એવો અશ્વમેધ યજ્ઞ મહાભારતનો યુધિષ્ઠિરે કરેલો યજ્ઞ છે જેનું વર્ણન મહાભારતના અશ્વમેધિકા પર્વમાં કરવામાં આવ્યું છે. એ પહેલા રાજા ભરતે સેંકડો અશ્વમેધ યજ્ઞો કર્યાનો ઉલ્લેખ પણ મહાભારતમાં મળે છે. આ ઉપરાંત લંકાનાં યુધ્ધ પછી રામે ઘણા અશ્ચમેધ યજ્ઞ કર્યા હતા તેમ રામાયણમાં જણાવેલું છે. અયોધ્યામાંથી મળી આવેલા રાજ ધનદેવના શિલાલેખ પરથી જાણવા મળે છે રાજા પુષ્યમિત્ર શુંગે આશરે ઈ.પૂ. ૧૮૫-૧૫૦ના અરસામાં જ્યારે યવનોના આક્રમણ પર વિજય મેળવ્યો હતો ત્યારે અશ્ચમેધ યજ્ઞ કર્યો હતો. ૪થી શતાબ્દીમાં થયેલા રાજા સમુદ્રગુપ્ત બીજાએ પણ પોતાની જીત પર ઉપરોક્ત યજ્ઞ કર્યો હતો. તેજ રીતે પાંચમી શતાબ્દીમાં થયેલા રાજા મહેન્દ્ર વર્માએ, ૭મી શતાબ્દીમાં થયેલા ગુપ્ત રાજા આદિત્ય સેને તેમજ તે પછીના સમયમાં દક્ષિણ ભારતીય ઘણા બધા રાજાઓએ સમય-સમયે પોતાની જીત પર આવા યજ્ઞ કર્યાની કથાઓ મળે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
રાજડીયા (તા. ઝાલોદ)
રાજડીયા (તા. ઝાલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. રાજડીયા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:ઝાલોદ તાલુકો
સલ્લા (તા. પાલનપુર)
સલ્લા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સલ્લા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
રાજપરા રજવાડું (હાલાર)
thumb|રાજપુરા (હાલાર)નું શસ્ત્ર ચિન્હ રાજપરા (મૂળ રાજપુરા) એ એક ગામ છે અને પહેલાં પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર દ્વીપકલ્પ પરનું એક સલામી વગરનું હિંદુ રાજપૂત રજવાડું હતું.
ઇતિહાસ
રાજપરા પાંચમાં વર્ગનું સલામી વગરનું રજવાડું અને હાલાર પ્રાંતનો તાલુકો હતું, જે જાડેજા રાજપૂત સરદારો દ્વારા જ્યેષ્ઠાધિકારથી શાસન ચાલતું હતું. તે કોટડા-સાંગાણી રાજ્યની એક શાખા, જેના પ્રથમ ઠાકુર તેગુજીરાજ, વંશના સ્થાપક, કોટડા-સાંગાણીના સાંગોજીનો બીજો પુત્રને, કેટલાક અન્ય ગામો જાગીરમાં મેળવ્યાં હતા.
thumb| રાજપુરાનો કિલ્લો.
૧૯૦૧માં તેમાં વધુ બાર ગામડાઓનો સમાવેશ થતો હતો, જેમાં ૩૯ ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તાર આવરી લેવાયો હતો, જેમાં ૧૯૦૧ માં ૧,૮૬૨ (૧૯૨૧ માં ૨,૨૬૮) ની સંયુક્ત વસ્તી હતી. રાજ્યની કુલ આવક (૧૯૦૩-૦૪, મોટાભાગે જમીનની; પાછળથી ૨૭,૦૦૦ રૂપિયા) હતી, 3,૧૬૩ રૂપિયાનો કર બ્રિટિશ અને જૂનાગઢ રજવાડાને ચૂકવતું હતું. thumb| રાજપુરાનું પ્રતીક
રાજપુરા એ તે સમયમાં સૌથી ભવ્ય રજવાડાઓમાનું એક હતું. રાજપરીવારનો રંગમહેલ તેની આસપાસ પ્રાકૃતિક દ્રશ્ય ધરાવતો હતો, તે રાજપુરા તાલુકાની વહીવટી કચેરી તરીકે પણ ફરજ બજાવતું હતું.
thumb| રંગમહેલ
ઠાકુરો
thumb|ટી.એસ.અસજીરાજ ભીમજીરાજ જાડેજા thumb|ટી.એસ.લખાજીરાજ અસજીરાજ જાડેજા thumb|ટી.એસ. પૃથ્વીરાજ લખાજીરાજ જાડેજા
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં રજવાડાં શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
શીંગબાજ
આ મુનિયા રસ ઝરતાં ફળો ઉપરાંત મુખ્યત્વે ઘાસના બીજ અને અનાજના દાણા ચણે છે. તેઓ મોટેભાગે ટોળામાં ચણતા જોવા મળે છે. ચણવા દરમ્યાન તેઓ નરમ અવાજો અને સિસોટીઓ સાથે એકમેક સાથે વાતચીત કરતા જોવા મળે છે. આ પ્રજાતિ ખૂબ જ સામાજિક છે અને કેટલીકવાર મુનિયાની અન્ય પ્રજાતિઓ સાથે રહે છે. આ પ્રજાતિ ઉષ્ણકટિબંધીય મેદાનો અને ઘાસના મેદાનોમાં જોવા મળે છે. સંવર્ધન જોડી ઘાસ અથવા વાંસના પાંદડાઓનો ઉપયોગ કરીને ગુંબજ આકારના માળાઓ બનાવે છે.
પેટા જાતિઓ
ઉત્ક્રાંતિ
અન્ય એસ્ટ્રિલ્ડીન્સની સાથે આ પ્રજાતિઓ એશિયામાં ઉદ્ભવ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે.
વર્ણન
thumb|કિશોર વયનુ શીંગબાજ (એલ. પી. પંક્ટુલાટા) [[શ્રીલંકા]] શીંગબાજ લગભગ ૧૧ થી ૧૨ સેન્ટિમીટર લંભાઈ ધરાવતુ (૩.૩ - ૪.૭ ઇંચ) હોય છે અને તેનું વજન ૧૨ - ૧૬ ગ્રામ (૦.૦૨ - ૦.૦૩૫ પાઉન્ડ) હોય છે. પુખ્ત વયના લોકો પાસે જાડી ઘેરા રંગની ચાંચ હોય છે, જે ખાસ કરીને અનાજ ખાતા પક્ષીઓ માં જોવા મળવી સામાન્ય છે. ઘેરા તજીયા રંગના ઉપલા ભાગો અને ઘેરા બદામી રંગનું માથું ધરાવે છે. નીચેના ભાગો ઘેરા સ્કેલ નિશાનો સાથે સફેદ હોય છે. નર અને માદા જાતિઓ ના રંગ એકસમાન હોય છે, જોકે નરની નીચેની બાજુએ ઘાટા નિશાન અને સ્ત્રીઓ કરતાં ઘાટા રંગનું ગળું ધરાવતા હોય છે.
અપરિપક્વ પક્ષીઓ નિસ્તેજ કથ્થઈ ઉપલા ભાગ ધરાવે છે - પુખ્ત વયના લોકોમાં જોવા મળતા ઘેરા માથાનો અભાવ હોય છે અને તેમાં સમાન સફેદાઈ ધરાવતા નીચેના ભાગો હોય છે જેને અન્ય મુનિયા પ્રજાતિઓના કિશોરો જેમ કે ત્રિરંગી મુનિયા (લોન્ચુરા મલાક્કા) અને ભારત અથવા શ્રીલંકાના ભાગોમાં કાળા ગળાવાળા મુનિયા (લોંચુરા કેલાટી) થી અલગ તારવવામાં ભુલ કરી શકાય છે.
વિતરણ અને નિવાસસ્થાન
right|thumb|પૂર્વીય ઓસ્ટ્રેલિયાના [[ક્વીન્સલેન્ડ જેવા ભાગોમાં શીંગબાજ (ટોપેલા ) પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે.]] શીંગબાજ વિવિધ વસવાટોમાં જોવા મળે છે પરંતુ સામાન્ય રીતે પાણી અને ઘાસના મેદાનની નજીક હોય છે. ભારતમાં તેઓ ખાસ કરીને ડાંગરના ખેતરોમાં સામાન્ય છે જ્યાં તેઓ અનાજનો ખોરાક લેવાને કારણે તેમને પાકને નુકશાનકારક માનવામાં આવે છે. તેઓ મુખ્યત્વે મેદાનો પર જોવા મળે છે પરંતુ હિમાલયની તળેટીમાં જોવા મળે છે જ્યાં તેઓ ૨,૫૦૦ મીટર (૧.૬ માઇલ) ની નજીકની ઊંચાઈએ હાજર હોઈ શકે છે અને નીલગિરીમાં જ્યાં તેઓ ઉનાળા દરમિયાન ૨,૧૦૦ મીટર (૬,૯૦૦ ફૂટ) ની ઊંચાઈએ જોવા મળે છે. પાકિસ્તાનમાં તેઓ પશ્ચિમમાં સ્વાતથી લાહોર સુધીના એક સાંકડા પ્રદેશ સુધી મર્યાદિત છે, જે રણ વિસ્તારને ટાળે છે અને પછી લુધિયાણા અને માઉન્ટ આબુ વચ્ચેના વિસ્તારની પૂર્વમાં ભારતમાં ફરીથી જોવા મળે છે. આ પ્રજાતિ કાશ્મીરમાં પણ જોવા મળી છે, જોકે ત્યાં એ દુર્લભ છે.
તેમના મૂળ વિસ્તારની બહાર, બચી ગયેલા પક્ષીઓ વારંવાર યોગ્ય આબોહવા ધરાવતા વિસ્તારોમાં પોતાને સ્થાપિત કરે છે અને પછી નજીકના નવા વિસ્તારોમાં વસાહત કરી શકે છે. જંગલીમાં સ્થાપિત થયેલા પાંજરામાં રહેલા પક્ષીઓ અને આવી વસ્તી વેસ્ટ ઈન્ડિઝ (પ્યુઅર્ટો રિકો) માં ૧૯૭૧થી હવાઈ (૧૮૮૩થી ઓસ્ટ્રેલિયા, જાપાન અને દક્ષિણ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ) મુખ્યત્વે ફ્લોરિડા અને કેલિફોર્નિયામાં નોંધાયેલી છે. ઓહુ હવાઈમાં તેઓ ત્રિરંગી મુનિયા સાથે વસવાટ માટે સ્પર્ધા કરે છે અને જ્યાં આ હરીફ હાજર હોય ત્યાં દુર્લભ હોય છે. પાંજરામાં રહેતા પક્ષી તરીકેની તેની લોકપ્રિયતાને કારણે આ પ્રજાતિને વિશ્વના અન્ય ભાગોમાં રજૂ કરવામાં આવી છે અને જંગલીમાં વસ્તી સ્થાપિત થઈ છે.
સામાજિકતા
શીંગબાજ ૧૦૦ જેટલા પક્ષીઓના ટોળાં બનાવે છે. એકમેક સાથે એવા કોલ સાથે વાતચીત કરે છે જેમાં કિટ્ટી - કિટ્ટી - કીટ્ટીની ટૂંકી વ્હીસલ ભિન્નતા અને તીક્ષ્ણ ચીપિંગ એલાર્મ નોટનો સમાવેશ થાય છે. તેઓ કેટલીકવાર આસપાસ કૂદતી વખતે તેમની પૂંછડીઓ અને પાંખોને ઊભી અથવા આડી રીતે હલાવે છે. પૂંછડીની ફ્લિકિંગ ગતિ લોકોમોટરી ઈરાદાની હિલચાલમાંથી વિકસિત થઈ હોઈ શકે છે. પૂંછડીની ફ્લિકિંગ હિલચાલના અતિશયોક્તિપૂર્ણ સંસ્કરણમાં ધાર્મિક વિધિઓ થઈ હોઈ શકે છે. સામાજિક સંકેત તરીકે, અન્ય કેટલીક પ્રજાતિઓમાં પૂંછડી હલાવવી એ ઉડવાનો ઉદ્દેશ દર્શાવતો સંકેત તરીકે કામ કરે છે અને ટોળાને એકસાથે રાખવામાં મદદ કરે છે.
રાત્રે સુતી વખતે શીંગબાજ સામુહિક રીતે એકબીજા સાથે ગાઢ સંપર્કમાં બાજુમાં બેસે છે. સૌથી બહારનું પક્ષી ઘણીવાર કેન્દ્ર તરફ આવવા પ્રયત્ન કરે છે. ટોળામાં રહેલા પક્ષીઓ ક્યારેક એકબીજાને સાફસફાઈમાં મદદ કરવા સમય કાઢે છે અને જેની સાફસફાઈ થઈ રહી હોય એ પંખી સામાન્ય રીતે તેની દાઢીનો ભાગ દર્શાવે છે. આ પ્રકારની સાફસફાઈ સામાન્ય રીતે ચહેરા અને ગરદન સુધી મર્યાદિત હોય છે. શીંગબાજ એકમેક સાથે ભાગ્યે જ ઝગાતા જોવા મળતા હોય છે પરંતુ પક્ષીઓ કેટલીકવાર કોઈ પણ મુદ્રામાં ઝઘડે છે.
સંવર્ધન
thumb|શીંગબાજનું ઇંડૂં પ્રજનનની મોસમ વરસાદની મોસમ દરમિયાન હોય છે (મુખ્યત્વે જૂનથી ઓગસ્ટ અને ભારતમાં ઓક્ટોબરની મોસમમાં પણ હોય છે, પરંતુ તેમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.) પ્રયોગશાળાના અભ્યાસોમાં જાણવા મળ્યું છે કે લાંબા દિવસના પ્રકાશ અને ઉચ્ચ ભેજ ગોનાડલ વૃદ્ધિને ટ્રિગર કરે છે. નર પંખીનું ગીત ખૂબ જ નરમ પરંતુ જટિલ અને પરિવર્તનશીલ હોય છે, જે માત્ર નજીકથી જ સંભળાય છે. જિંગલ તરીકે વર્ણવવામાં આવેલા આ ગીતમાં ઉચ્ચ સ્વરની શ્રેણીનો સમાવેશ થાય છે, ત્યારબાદ એક કર્કશ ઘોંઘાટ થાય છે અને તેનો અંત અસ્પષ્ટ સીટી સાથે થાય છે. ગાતી વખતે નર પંખી ઢાળવાળી મુદ્રામાં બેસીને માથાના પીછાઓ ઊંચા કરીને ઊભા રાખે છે.
શીંગબાજના માળામાં એક વેતરમાં સામાન્ય રીતે ૪ થી ૬ ઇંડા હોય છે પરંતુ તેમાં ૧૦ સુધી હોઈ શકે છે. બંને જાતિઓ માળો બનાવે છે અને ઇંડાને સેવે છે. ઈંડામાંથી બચ્ચા ૧૦ થી ૧૬ દિવસમાં બહાર આવે છે.
ખોરાક
thumb|બચ્ચાને ખવરાવતું પ્રુખ્તવયનું પંખી શીંગબાજ મુખ્યત્વે ઘાસના બીજ, જેમ કે લૅન્ટાના અને નાના તેનાં રસ ઝરતાં ફળોની ખાય છે. પ્રદ્યુમ્ન દેસાઈએ એમના પુસ્તક પંખીજગતમાં નોધ્યા પ્રમાણે આ પંખીને શીંગદાણા બહુ ભાવતા હોવાથી એનું આવું નામ પડ્યુ છે. એની ત્રીકોણ અને મજબુત ચાંચ નાના અનાજને કચડી નાખવા માટે યોગ્ય હોવા છતાં તેઓ નીચલા મેન્ડિબલ, જે યુરોપિયન ગ્રીનફિન્ચને બીજને સાફ કરવામાં મદદ કરે છે, બાજુની હિલચાલ દર્શાવતા નથી. અન્ય કેટલાક મુનિયાસની જેમ તેઓ સંવર્ધનની મોસમ પહેલા પ્રોટીનના સમૃદ્ધ સ્ત્રોત શેવાળને પણ ખાઈ શકે છે.
આ પક્ષીઓને કેદમાં રાખવાની સરળતાએ તેમને વર્તન અને શરીરવિજ્ઞાનના અભ્યાસ માટે લોકપ્રિય બનાવ્યા છે. ખોરાક આપવાની વર્તણૂકની આગાહી શ્રેષ્ઠ ચારો સિદ્ધાંત દ્વારા કરી શકાય છે, જ્યાં પ્રાણીઓ ખોરાકનો મહત્તમ વપરાશ કરવા માટે ખર્ચવામાં આવતા સમય અને ઊર્જાને ઘટાડે છે. આ સિદ્ધાંતનું પરીક્ષણ ભીંગડાંવાળું સ્તન ધરાવતા મુનિયા દ્વારા તેમના ખોરાકની અસરકારકતા વધારવા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતી વ્યૂહરચનાઓનો અભ્યાસ કરીને કરવામાં આવ્યું છે. thumb|એક ચારાનું જૂથ
સંરક્ષણ
શીંગબાજ એક વિપુલ પ્રમાણમાં ઉપલબ્ધ પ્રજાતિ છે અને આઇયુસીએન રેડ લિસ્ટ પર ઓછામાં ઓછી ચિંતા તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે. આ પ્રજાતિ અત્યંત વિશાળ શ્રેણી ધરાવે છે અને તેની વસ્તી હજુ પણ બિન - માત્રાત્મક હોવા છતાં તે વિશાળ અને સ્થિર છે. શીંગબાજ વૈશ્વિક સ્તરે જોખમમાં નથી અને તેની મોટાભાગની શ્રેણીમાં ખૂબ જ સામાન્ય છે. જોકે, પક્ષીઓને પાળવા માટેના શોખમાંના વધારાને કારણે કેટલીક વસ્તીમાં ઘટાડો થયો છે.
ચોખાના ખેતરોમાં વિઘણા વિસ્તારોમાં વિપુલ પ્રમાણમાં ઉતરી આવીને ચોખા ચણી જવાની ટેવને કારણે તેને પાકને નુકશાનકારક તરીકે ગણવામાં આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પક્ષી શ્રેણી:દાણા-ચણતાં-પક્ષીઓ શ્રેણી:પ્રાણીશાસ્ત્ર
શ્રી નિષ્કલંક મહાદેવ કોળિયાક
નિષ્કલંક મહાદેવ મંદિર ભાવનગર જિલ્લાના કોળિયાક ખાતે આવેલું શિવ મંદિર છે.
હિંદુ ધર્મની માન્યતા અનુસાર મહાભારતના યુધ્ધ પછી પાંડવો અહીં આવ્યા હતા અને કોળિયાક ગામના સમુદ્ર કિનારે દેવાધિદેવ મહાદેવની સ્થાપના કરી હતી તેમજ વેદોક્ત વિધિથી ભગવાન શિવની પૂજા-અર્ચના કરી જેનાથી યુધ્ધમાં કરેલ હિંસાના પરિણામે લાગેલા કલંકથી તેમને મુક્તી મળતાં તેઓ નિષ્કલંક થયા અને તેથી આ મહાદેવને નિષ્કલંક મહાદેવ તરીકે ઓળખાય છે. આ શિવલીંગ સમુદ્રમાં આવેલ હોવાથી માત્ર ઓટના સમયે જ તેના દર્શન થઇ શકે છે.
આ સ્થળ ભાવનગર શહેરથી આશરે ૨૦ કિલોમીટર અંતરે આવેલું છે.
કોળિયાકનો મેળો
દર વર્ષે શ્રાવણ વદ ચૌદશે તથા ભાદરવી અમાસને દિવસે અહીં પરંપરાગત રીતે લોકમેળો યોજાય છે. આ દિવસે મંદિરને બાવન ગજની ધજા ચડાવવામાં આવે છે અને મંદિરના મુહૂર્ત પ્રમાણે ભાવિકો અને શ્રધ્ધાળુઓ સમુદ્રમાં સ્નાન કરે છે અને ત્યારબાદ ભગવાનના દર્શન તથા પૂજા - અર્ચના કરે છે.
૨૦૨૦માં ૧૮ અને ૧૯ ઓગષ્ટના થનારી વદ ચૌદસ અને અમાસનો મેળો કોવિડ-૧૯ મહામારીને કારણે રદ કરવામાં આવ્યો હતો. ફક્ત ભાવનગરના રાજવી પરિવારની ધજા ચડાવવાની પરંપરાગત વિધિ કરવામાં આવી હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો શ્રેણી:ભાવનગર જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો શ્રેણી:યાત્રાધામ
શંખ
શંખ દરિયામાં થતું એક જળચર પ્રાણી છે. અથવાતો વધુ સારી રીતે કહીએતો તે ખારા પાણીમાં રહેતાં એક પ્રકારનાં પ્રાણીનું રક્ષણાત્મક બાહ્ય કવચ છે. પ્રાણી શાસ્ત્રનાં વર્ગિકરણ પ્રમાણે તેનો મૃદુકાય (Mollusks) વર્ગમાં સમાવેશ કરવામાં આવે છે. શંખ અનેક પ્રકારનાં જોવા મળે છે, જે નાના કે મોટા કદનાં દરિયાઇ ગોકળગાયનો એક પ્રકાર છે.
વૈજ્ઞાનિક રીતે ફક્ત સ્ટ્રોમ્બિડી (strombidae) કુળનાં અને સ્ટ્રોમ્બસ ગોત્રનાં સભ્યોને જ સાચાં શંખ ગણવામાં આવે છે, પરંતુ, સામાન્ય બોલીમાં અને ગુજરાતીમાં આપણે આ આકારનાં બધાજ પ્રાણીઓને શંખ તરીકે ઓળખીએ છીએ.
શરીર રચના
આપણે જેને શંખ તરિકે ઓળખીએ છે તે મૃદુકાય પ્રાણીનું કવચ છે. આ કવચ સામાન્ય રીતે ડાબી બાજુનાં વલય તરિકે રચાયેલું હોય છે, પરંતુ જવલ્લે તે જમણા વલય વાળું પણ જોવા મળે છે. આ કવચ મહદ્ અંશે કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ (CaCO૩) એટલે કે ચાકનું બનેલું હોય છે.
શંખનાં શરીરમાં એક પાતળી અને લાંબી ખાંચ હોય છે અને શરીરનું પોલાણ એક લાંબી નળી રૂપે હોય છે જેમાં પ્રાણી વસવાટ કરતું હોય છે. શંખ જ્યારે પુખ્તતાએ પહોંચે ત્યારે ખાંચનો ખુલ્લા હોઠ જેવો ભાગ રચાય છે. શંખ પોતાનાં દાંતરડા આકરનાં પાદ રંધ્રો દ્વારા સપાટી ઉપર ચાલે છે અને શ્લેશ્મમય લાંબા સૂત્ર સાથે જોડાયેલાં ઇંડા મુકે છે.
ખોરાકમાં
શંખ (અંદર રહેલા મૃદુકાય જીવ)નો ઉપયોગ અનેક ખાદ્ય વાનગીઓમાં વિશ્વભરમાં થતો જોવા મળે છે. તેને વિવિધ રીતે ખાવામાં આવે છે, જેમકે કાચા, સલાડ/કચૂમ્બરમાં, રાંધીને ખાસ વાનગી તરિકે કે બર્ગર વિગેરેની વચ્ચે પુરણ કરીને. પૂર્વ એશિયાઇ વનગીઓમાં તેને સમારીને, બાફી અને વઘારીને શાકની જેમ ખાવામાં આવે છે. એલ સાલ્વાડોર દેશમાં શંખના કીડાને જીવતો ખાવામાં આવે છે, તેની ઉપર લીંબુનો રસ રેડવામાં આવે છે, જેથી તે તરફડે અને કોચલું વળી જાય છે, આમ કોચલું વળેલો કીડો ટામેટા, ડુંગળી અને અન્ય શાકની સાથે મુકીને આખોને આખો કીડો ગળી જવામાં આવે છે.
અન્ય
અનેક સંસ્કૃતિઓમાં શંખને ચિત્ર કળામાં વિવિધ રીતે ઉપયોગમાં લેવાતો વર્ણવવામાં આવ્યો છે, જેમકે પાત્ર તરિકે, યોદ્ધાઓનાં હાથનાં પંજાની ઢાલ રૂપે, વાધ્ય તરિકે, વિગેરે. ભારતમાં સોમનાથ, દ્વારકા, ગોવા, રામેશ્વર, મદ્રાસ વગેરે દરિયા કિનારાનાં પ્રવાસન સ્થળોએ શંખ અને છીપમાંથી વિવિધ પ્રકારનાં ઝુમ્મરો, પેન હોલ્ડર, તક્તિઓ, બનાવીને તેના ઉપર રોજી રળતાં હજારો લોકો જોવા મળશે. આ ઉપરાંત શંખ ઉપર ચિત્રો દોરીને કે નામ અથવાતો નામનાં અક્ષરો લખીને તેને શો પીસ તરીકે અથવાતો કી ચેઇન તરીકે વેચાતા પણ જોઇ શકાય છે.
હિંદુ ધર્મ અને શંખ
હિંદુ ધર્મમાં શંખનું અલાયદું જ સ્થાન છે. હિંદુ પુજા સામગ્રીમાં શંખનો સમાવેશ થાય છે. ઘરે અને મંદિરમાં ભગવાનનાં દ્વાર ખોલતાં પહેલાં શંખ વગાડવામાં આવે છે. પુજામાં રાખવામાં આવતાં શંખ ઘણી વખત સોના કે ચાંદીથી મઢીને સુશોભીત કરવામાં આવે છે. ભગવાનનાં અભિષેકમાં પણ શંખ વપરાય છે. ફુંકવા માટે ડાબો શંખ અને પુજા કે અભિષેક માટે જમણો શંખ વપરાય છે.
પુરાણોમાં અને ખાસ કરીને શ્રીમદ્ ભાગવતમાં યુદ્ધ દરમ્યાન શંખનો વાધ્ય તરિકે અને ઘોષણા કરવા માટે ઉપયોગ થયાનું વારંવાર વર્ણન જોવા મળે છે. હિંદુ દેવતા (ભગવાન) વિષ્ણુના ચતુર્ભૂજ સ્વરૂપમાં શંખ તેમનાં એક હાથમાં વર્ણવવામાં આવે છે. મહાભારતનાં વિવિધ પાત્રોનાં શંખનાં જુદા જુદા નામોનું વર્ણન ભગવદ્ ગીતાનાં પહેલા અધ્યાયમાં જોવા મળે છે. જેમાં, કૃષ્ણનો શંખ પાંચજન્ય અને અર્જુનનો દેવદત્ત તથા ભીમનો પૌંડ્ર, વિગેરે છે.
દુધસાગર ડેરી
દુધસાગર ડેરી મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકાના મુખ્ય મથક મહેસાણા શહેરમાં આવેલી છે. આ ડેરી દુધ ઉત્પાદકો દ્વારા સહકારી ધોરણે ચલાવવામાં આવે છે. આ ડેરીનું કાર્યક્ષેત્ર મહેસાણા તેમ જ પાટણ જિલ્લો છે. દુધ ઉત્પાદન ઉપરાંત આ ડેરી પશુ કલ્યાણ કાર્યક્રમ અંતર્ગત પશુઓના દાણનું વિતરણ, માંદા પશુઓની સારવાર, પશુપાલન વિશે માર્ગદર્શન, સંવર્ધનની કામગીરી જેવાં કાર્યો પણ કરે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મહેસાણા
સરતાનપર (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રજત શર્મા
રજત શર્મા (જન્મ 18 ફેબ્રુઆરી 1957) એ ભારત ટીવીના અધ્યક્ષ અને મુખ્ય સંપાદક છે. તેઓ પ્રખ્યાત ટીવી શો "આપ કી અદાલત" ના એન્કર અને શોધક છે. તેઓ દિલ્હી ક્રિકેટ એસોસિએશનના પ્રમુખ પૈકી એક હતા. પત્રકારત્વ ક્ષેત્રમાં ફાળો આપવા બદલ ૨૦૧૫માં તેમને પદ્મ ભૂષણથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.
સરતાનપર (તા. તળાજા)
ભુગોળ
તળાજાનું નાનું બંદર સરતાનપર તળાજાથી લગભગ ૧૦ કિ.મી.નાં અંતરે આવેલું છે.
રજત શર્મા
પ્રારંભિક જીવન
શર્માનો જન્મ દિલ્હીના સબઝી મંડિમાં થયો હતો. તેઓ પોતાના ૬ ભાઈઓ અને ૧ બહેનમાં સૌથી મોટા હતા. તેઓ દિલ્હીના નાના ઓરડામાં રહેતા હતા. તેમણે સ્કૂલનું શિક્ષણ કેરોલબાગની રામજસ સ્કૂલથી કર્યું હતું. તેમણે શ્રી રામ કોલેજ કોમર્સ (એસઆરસીસી) થી ઉચ્ચ અભ્યાસ કર્યો અને અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદમાં જોડાયા. ૧૯૯૭માં તેમણે રીતુ ધવન સાથે લગ્ન કર્યા.
સરતાનપર (તા. તળાજા)
ઇતિહાસ
ગુજરાતના સુલતાન અહમદશાહ બીજાના રાજ્યકાળ દરમિયાન અહીં લડાઈ થઈ હતી. આ લડાઈમાં કંથાડ કોળી અને જાસો મકવાણા માર્યા ગયાની નોંધ કેટલાક પાળિયામાં છે. એક સમયે તળાજાનું આ બંદર ઘમધમતું હતું. ૧૫૨૭થી ૧૫૬૦ના સમયમાં તળાજામાં પઢિયાર રાજપુત શાખાના બારૈયા રાજાઓનું શાસન રહ્યું હતું. પઢિયાર રાજપુત શાખાના બારૈયા રાજવી મેંડ્રજી રાવે તળાજા જીતી સરતાનપુર ગામ વસાવ્યું હતું અને અહીં તેમની ગાદી સ્થાપી હતી. બાદમા તેમના વંશજો દેવલી, સેંદરડા, મોણપુર, ગળથર, જાંબુડા, વગેરે ગામે ગયેલા. સરતાનપરમાં આજે પણ પઢિયાર વંશના પાળીયા હાજર છે અને સખવદરનાં પાદરમાં ક્ષત્રિય વીર સોંડાજી પઢિયાર શહીદ થયેલ જેનું ધડ જ્યાં પડ્યું ત્યાં આજે પણ વીર ખાંભી છે અને તાલધ્વજ ડુંગર ઉપર પૂર્વ દિશામાં ક્ષત્રિય પઢિયાર રાજપૂત સમાજના કુળદેવી શ્રી મહાકાળી માતાજી (ગાંજણ માતા) નું મંદિર આવેલું છે.
માર્કો પોલો
માર્કો પોલો  (c . 1254 – જાન્યુઆરી 8, 1324) વેનેશિઅન પ્રજાસત્તાકનો એક વેપારી હતો જેણે ધ મિલિયન  લખ્યું હતું, આ પુસ્તકે મધ્ય એશિયા અને ચીનમાં યુરોપીયનોનો પરિચય કરાવ્યો હતો. તે તેમના પિતા અને કાકા, નિકોલો અને માફેઓના વખતે વેપાર કરતાં શીખ્યા, એશિયાનો પ્રવાસ કર્યો અને કુબ્લાઇ ખાનને મળ્યા. માર્કોના પિતા તેમને પ્રથમ વખત મળવા માટે 1269માં વેનિસ પરત આવ્યા. આ લોકોમાંથી ત્રણ વ્યક્તિએ એશિયાનો વીરરસભર્યો પ્રવાસ કરીને 24 વર્ષ પછી પરત ફર્યા બાદ જોયું કે વેનિસ જીનોઆ સાથે યુદ્ધે ચડ્યું છે; માર્કોને જેલમાં પૂરી દેવાતાં, તેણે તેની પ્રવાસની વાતો જેલના સાથીને લખાવી હતી. તેમને 1299માં છોડી દેવામાં આવ્યા. બાદમાં તે શ્રીમંત વેપારી બન્યા, લગ્ન કર્યા અને ત્રણ સંતાનોના પિતા પણ બન્યા. 1324માં તેમનું મૃત્યુ થયા બાદ તેમને સાન લોરેન્ઝોમાં દફનાવવામાં આવ્યા હતા.
ધ મિલિયન નો બાદમાં અનુવાદ કરી, મઠારી અને હાથથી લખીને નવા સ્વરૂપે સ્વીકાર થયો, તેની કોઇ સત્તાવાર આવૃતિ ઉપલબ્ધ નથી. આ પુસ્તકમાં તેમના પિતાના કુબ્લાઇ ખાનને મળવા સુધીના પ્રવાસનું દસ્તાવેજીકરણ છે. કુબ્લાઇ ખાને તેમના પિતાને દૂત બની પોપ સાથે સંવાદ સાધવા માટે કહ્યું હતું. આ ઘટનાથી માર્કોની ખોજ એકરથી લઇને ચીનમાં અને મોંગોલ દરબાર સુધી પહોંચી ગઇ. માર્કોએ તેમના એશિયાના વ્યાપક પ્રવાસની વાતો, તેના પછીની તેમની અંતિમ વાપસી અને 24 વર્ષના સાહસોની વાતો ખાન વતી લખી.
તેમના પ્રવાસે કોલંબસ અને અન્યને પ્રવાસ કરી નવો ચીલો પાડવાની પ્રેરણા આપી હતી. માર્કો પોલોના અન્ય વારસામાં વેનિસ માર્કો પોલો એરપોર્ટ, માર્કો પોલો ઘેટું તેમજ કેટલાક પુસ્તક અને ફિલ્મોનો સમાવેશ થાય છે. યુરોપીયન નકશા દોરવાની વિદ્યા પર પણ તેમની અસર હતી જે ફ્રા મૌરો મેપને દાખલ કરવા તરફ દોરી ગઇ હતી.
બાળપણથી જીનોઆની કેદ સુધી
માર્કો પોલોના જન્મના સ્થળ અને સમય વિશે કોઇ જાણકારી નથી, તે વિશેની વર્તમાન થીયરીઓ મોટેભાગે અટકળ આધારિત જ છે. જોકે, સૌથી વધુ ચોક્કસ લખાતી તારીખ 1254ની આસપાસ છે, અને એક વાત સામાન્ય રીતે સ્વીકારવામાં આવે છે કે તેમનો જન્મ તો વેનેશિઅન પ્રજાસત્તાકમાં થયો હતો.જ્યારે ચોક્કસ જન્મસ્થળ અજાણ્યું છે, મોટાભાગના ચરિત્રલેખકો માર્કો પોલોના વતન તરીકે વેનિસ તરફ જ ઇશારો કરે છે. તેમના પિતા નિકોલો વેપારી હતા જેઓ મધ્યપૂર્વના દેશો સાથે વેપાર કરી શ્રીમંત બન્યા અને ઘણી પ્રતિષ્ઠા પણ કમાયા. નિકોલો અને તેમના ભાઈ માફેઓ બંને માર્કોનો જન્મ પણ થયો નહોતો તે પહેલા વેપારી વહાણમાં નીકળી પડ્યા હતા. 1260માં, નિકોલો અને માફેઓ કોન્સ્ટેન્ટિનોપલમાં રહેતા હતા જ્યાં તેમને રાજકીય ઉથલપાથલની શક્યતા લાગતા, બધી મિલકતોને વેચીની ઝવેરાતના સ્વરૂપમાં લઇને નીકળી ગયા. ધ ટ્રાવેલ્સ ઓફ માર્કો પોલો પ્રમાણે તેઓ મોટાભાગના એશિયામાંથી પસાર થયા હતા અને કુબ્લાઇ ખાનને મળ્યા હતાં. તે દરમિયાન માર્કો પોલોના માતાનું મૃત્યુ થતાં તેમના કાકા અને કાકીએ તેમને ઉછેર્યા હતા. પોલો સુશિક્ષિત હતા, તેમજ વિદેશી ચલણ, વસ્તુનું મૂલ્યાંકન અને માલવાહક વહાણનું સંચાલન જેવા વેપારને લગતા વિષયો તે ભણ્યા હતા, જોકે તેઓ લેટિન ભાષા થોડી શીખ્યા હતા અથવા શીખ્યા જ નહોતા.
thumb|પ્રવાસનો નક્શો 1269માં, નિકોલો અને માફેઓ વેનિસ પરત ફર્યા અને માર્કો પોલોને પ્રથમ વાર મળ્યા. 1271માં, માર્કો પોલો (સાત વર્ષની ઉંમરે), તેમના પિતા અને કાકા શ્રેણીબદ્ધ સાહસો માટે એશિયાના પ્રવાસે નીકળી પડ્યા હતાં જેના વિશે બાદમાં માર્કોના પુસ્તકમાં લખવામાં આવ્યું હતું. 24 વર્ષ બાદ 1295માં તેઓ પુષ્કળ ખજાના અને સંપત્તિ સાથે વેનિસ પરત ફર્યા. તેમણે લગભગ સમગ્ર પ્રવાસ કર્યો હતો15000 mi.
તેમની વાપસી વખતે વેનિસ જીનોઆ સાથે યુદ્ધે ચડ્યું હતું, અને માર્કોને કેદી તરીકે પકડી લેવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કેદના અમુક મહિના પોતાના જેલના સાથી રુસ્ટિશેલો દા પિસાને પ્રવાસના વિસ્તૃત વર્ણન લખાવવામાં પસાર કર્યા, રુસ્ટિશેલોએ તેમાં પોતાની વાર્તાઓ તેમજ ચીનમાંથી ભેગા કરેલા પ્રસંગકથાઓ અને વર્તમાન પ્રવાહોને પણ વણી લીધા. આ પુસ્તક ધ ટ્રાવેલ્સ ઓફ માર્કો પોલો તરીકે જાણીતું બન્યું અને તે પોલોના એશિયાભરના પ્રવાસને વર્ણવે છે. આ પુસ્તકે યુરોપને ચીન, ભારત, જાપાન સહિતના દૂરના પૂર્વના દેશોની આંતરિક કામગીરી દર્શાવતું પ્રથમ વ્યાપક વર્ણન આપ્યું હતું. માર્કો પોલોને આખરે 1299ના ઓગસ્ટ મહિનામાં મુક્ત કરવામાં આવ્યા, અને તે તેમના વતન વેનિસ પરત ફર્યા, જ્યાં તેમના પિતા અને કાકાએ મધ્ય વિસ્તારમાં કોન્ટ્રાદા સાન જીઓવાન્ની ક્રિસોસ્ટોમો નામે વિશાળ મકાન ખરીદી રાખ્યું હતું. કંપનીએ તેનું કામ ચાલુ રાખ્યું અને ટૂંક સમયમાં જ માર્કો શ્રીમંત વેપારી બની ગયા. પોલોએ અન્ય ઘણા અભિયાનોને આર્થિક મદદ કરી પરંતુ વેનિસ ક્યારેય છોડ્યું નહીં. 1300ની સાલમાં તેમણે વેપારી વાઇટાલે બાદોઅરની પુત્રી ડોનાટા બાદોઅર સાથે લગ્ન કર્યા. તેમને ફેન્ટિના, બેલ્લેલા અને મોરેટા નામની ત્રણ દિકરીઓ હતી.
મૃત્યુ
તેમણે તેમની કેટલીક માલિકીની વસ્તુઓ સહિતની બાકીની મિલકતોને વ્યક્તિઓ, ધાર્મિક સંસ્થાઓ તેમજ તેઓ જોડાયેલા હોય તેવા દરેક વેપારી સંસ્થા અને મહાજનો વચ્ચે વહેંચી દીધી. તેમણે તેમના સાળી(કે ભાભી)ના 300 લિરા સહિત ઘણા લોકોના દેવાં પણ માફ કરી દીધા, અને અન્ય દેવાં સાન જીઓવાન્ની, સાન પાઉલો ઓફ ધ ઓર્ડર ઓફ પ્રીચર્સ અને ફ્રાઅર બેન્વેન્યુટો નામધારી પાદરી માટે માફ કર્યા. તેમણે જીઓવાન્ની ગિયુસ્તિઆનિને તેમના નોટરી તરીકેના કાર્ય અને પ્રાર્થના માટે 220 સોલ્ડી ચૂકવાનો આદેશ આપ્યો હતો. વસિયતમાં પોલોએ સહી કરી નહોતી, પરંતુ તે સમયે પ્રચલિત "સિગ્નમ મેનસ" કાયદા પ્રમાણે તેને પ્રમાણિત કરવામાં આવી હતી. તે કાયદા પ્રમાણે વસિયતકર્તાએ દસ્તાવેજને કાયદા પ્રમાણે બંધનકર્તા બનાવવા માટે માત્ર તેનો સ્પર્શ જ કરવાનો હતો, આ વસિયત 9 જાન્યુઆરી, 1324ની તારીખની હતી. વેનેશિઅન કાયદો દિવસને સૂર્યાસ્ત સમયે પૂરો થયેલો ગણતો હોવાથી, માર્કો પોલોની ચોક્કસ મૃત્યુનિથિ નક્કી કરી શકાતી નથી, પણ તે 8 અને 9 જાન્યુઆરી, 1324ના સૂર્યાસ્ત વચ્ચેની હતી.
ધ ટ્રાવેલ્સ ઓફ માર્કો પોલો
thumb|ધ મિલિયનનું નાનું સ્વરૂપ. માર્કો પોલોના પુસ્તકની સત્તાવાર આવૃતિ અસ્તિત્વમાં નથી તેમજ અગાઉની હસ્તપ્રતોથી ઘણી અલગ પડે છે. તેમના પુસ્તકની પ્રકાશિત આવૃતિઓ કાં તો એક જ પ્રતને આભારી છે, કેટલીક આવૃતિઓનું ભેગુ કે નોંધો ઉમેરીને કરાયેલું મિશ્રણ છે. ઉદાહરણ તરીકે હેનરી યુલ દ્વારા કરવામાં આવેલો અંગ્રેજી અનુવાદ. 1938માં પ્રકાશિત થયેલા એ.સી.મૌલ અને પોલ પેલિઓટ દ્વારા કરાવામાં આવેલો અન્ય અંગ્રેજી અનુવાદ લેટિન હસ્તપ્રસ્ત પર આધારિત છે અને તે કેથેડ્રલ ઓફ ટોલેડોની લાઇબ્રેરીમાંથી 1932માં મળી આવ્યો હતો. આ અનુવાદ અન્ય આવૃતિઓ કરતા 50 ટકા લાંબો હતો. તેના વિવિધ ભાષાના આશરે 150 જેટલા સ્વરૂપો અસ્તિત્વમાં હોવાનું ધ્યાનમાં આવ્યું છે અને પ્રિન્ટિંગ પ્રેસ ઉપલબ્ધ ન હોવાને કારણે તેની નકલ અને અનુવાદ કરવામાં ઘણી ભૂલો થઇ હતી. જે બાદમાં વિવાદોમાં પરિણમી હતી.
વાર્તાઓ
thumb|પોલોના જીવનસમય દરમિયાન પ્રકાશિત થયેલા ધ મિલિયનનું એક પાનું. પુસ્તકની શરૂઆત તેમના પિતા અને કાકા, બેર્કે ખાન રાજાના પ્રદેશ બોલઘરના પ્રવાસે જાય છે તેની પ્રસ્તાવનાથી થાય છે. એક વર્ષ બાદ તેઓ ઉકેક ગયા અને બુખારામાં જ રહ્યા હતા. ત્યાં, લેવન્ટ દૂતે તેમને કુબ્લાઇ ખાનને મળવા માટે આમંત્રણ આપ્યું, જે ક્યારેય યુરોપીયનોને મળ્યા નહોતા. 1266માં તેઓ દાદુમાં કુબ્લાઇ ખાનના દરબારમાં પહોંચ્યા, જે હાલમાં ચીનના બેઇજિંગમાં છે. ખાને આ બંને ભાઈને સરભરા સાથે આવકાર્યા અને તેમને યુરોપીયન કાયદાકીય અને રાજકીય વ્યવસ્થા વિશે ઘણા પ્રશ્નો પૂછ્યા તેમણે પોપ અને રોમના ચર્ચ વિશે પણ પૂછપરછ કરી. બંને ભાઈઓએ સવાલોના જવાબ આપ્યા બાદ તેમણે પોપને એક પત્ર પહોંચાડવાનું કામ સોંપ્યુ, આ પત્રમાં સાત કળાઓ(વ્યાકરણ, અલંકારશાસ્ત્ર, તર્કશાસ્ત્ર, ભૂમિતિ, અંકગણિત, સંગીત અને ખગોળશાસ્ત્ર)ના જાણકાર 100 ખ્રિસ્તીઓને આપવા માટે વિનંતી કરવામાં આવી હતી. કુબ્લાઇ ખાને વિનંતી કરી હતી કે વળતાં દૂત મને જેરૂસલેમના દીવામાંથી તેલ પણ લાવી આપે. 1268માં પોપ ક્લેમેન્ટ ચોથાના મૃત્યુ અને તેમના અનુગામીની ચૂંટણી વચ્ચે લાંબો સમય સીડે વેકેન્ટે (ખાલી સીટ) રહેવાથી બંને પોલો ખાનની વિનંતીને પરિપૂર્ણ કરાવી શક્યા નહી. તેઓ ઇજીપ્ત પ્રદેશના પોપના રાજદૂત થીઓબાલ્ડ વિસ્કોન્તીના સૂચનને અનુસરીને 1269 કે 1270માં નવા પોપના નામકરણની રાહ જોવા માટે વેનિસ પરત આવ્યા. જેને લીધે માર્કો તેના પિતાને પંદર કે સોળ વર્ષની ઉંમરે પ્રથમ વખત મળી શક્યા.
thumb|left|ગણવેશમાં પોલો. 1271માં, નિકોલો, માફેઓ અને માર્કો પોલોએ ખાનની વિનંતીને પરિપૂર્ણ કરવા માટે પોતાનું દરિયાઇ અભિયાન છેડ્યું. તેઓ એકર સુધી દરિયાઇ માર્ગે જઇને બાદમાં ઊંટ પર સવારી કરીને પર્સિયન બંદર હોર્મુઝ સુધી પહોંચ્યા. તેઓ ચીન સુધી દરિયાઇ માર્ગે જવા ઇચ્છતા હતા, પરંતુ વહાણો દરિયામાં ચલાવવા લાયક ન હોવાથી, હાલના ઝાન્ગજિઆકોઉ પાસે આવેલો કુબ્લાઇ ખાનનો ઉનાળું મહેલ શાંગદુ ન આવ્યો ત્યાં સુધી તેમણે જમીનમાર્ગે જવાનું જ ચાલુ રાખ્યું. વેનિસ છોડ્યાના સાડા ત્રણ વર્ષ પછી જ્યારે માર્કો 21 વર્ષનો હતો, ત્યારે ખાને તમામ પોલોને તેમના મહેલમાં આવકાર આપ્યો. તેમના પહોંચવાની ચોક્કસ તારીખ જાણીતી નથી, પણ વિદ્વાનો તે 1271થી 1275 વચ્ચે હોવાનું અનુમાન કરે છે. મોન્ગોલ દરબારમાં પહોંચ્યા પછી, તમામ પોલોએ જેરૂસલેમનું પવિત્ર તેલ અને પોપના પત્રો તેમના આશ્રયદાતાને ભેટ ધર્યા.
માર્કો પોલો ચાર ભાષાના જાણતા હતા, અને તેમના કુટુંબે જ્ઞાનનો ખજાનો એકત્રિત કર્યો હતો જે ખાન માટે ઉપયોગી હતો. તે શક્ય હતું કે તે સરકારી અધિકારી બન્યા હોત; તેમણે ચીનના દક્ષિણ અને પૂર્વ પ્રાંતો, દક્ષિણના દૂરના દેશો તેમજ બર્માની શાહી મુલાકાતો વિશે લખ્યું હતું.
કુબ્લાઇ ખાને ચીન છોડવાની પોલોની વિનંતીને ફગાવી દીધી હતી. તેઓ ઘરે સલામત પરત ફરવા બાબતે ચિંતીત બન્યા હતા, કારણ કે તેમની માન્યતા હતી કે ખાનના મરવાના કિસ્સામાં તેમની સાથેના નજીકના સબંધોને કારણે તેના દુશ્મન સામે આવી જશે. 1292માં, પર્સિયાના તે સમયના શાસક એવા ખાનના ભત્રીજાના દીકરાએ યોગ્ય પત્નીની શોધ કરવા માટે ચીન તેના પ્રતિનિધિઓને મોકલ્યા હતા, તે લોકોએ પોલો કુટુંબને તેમની સાથે જોડાવા કહ્યું જેથી કરીને તેમને જાન સાથે પર્સિયા પરત ફરવાની પરવાનગી મળે - આ જાન એ જ વર્ષે દક્ષિણ ચીનના ઝાઇતુનથી 14 સઢવાળા વહાણ લઇને નીકળી હતી. જાન સિંગાપોર બંદર સુધી દરિયાઇમાર્ગે પહોંચી, ઉત્તરમાં સુમાત્રા સુધી પ્રવાસ કર્યો અને ભારતની દક્ષિણ ટોચ ફરીને છેવટે અરબી સમુદ્ર પસાર કરીને હોર્મુઝ પહોંચી. બે વર્ષની આ યાત્રા વિનાશક રહી હતી - કાફલાના છસો લોકોમાંથી (ખલાસીઓ સિવાયના) માત્ર અઢાર જ જીવતા રહ્યા હતા (ત્રણેય પોલો સાથે). હોર્મુઝ પહોંચ્યા પછી પોલો કુટુંબે જાન છોડી દીધી અને કાળા સમુદ્ર પરના ટ્રેબિઝોન્ડ બંદર સુધી જમીનમાર્ગે પ્રવાસ કર્યો, જે હાલમાં ટ્રેબ્ઝોનથી જાણીતું છે.
સ્મારકો
ઓવિસ એરિસ ની પેટાજાતિ એવા માર્કો પોલો ઘેટાંનું નામ તેના શોધનાર પરથી પડ્યું છે, જેણે 1271માં પામિર(પ્રાચીન માઉન્ટ ઇમેઓન) પરથી પસાર થતી વખતે તેનું વર્ણન કર્યું હતું. 1851માં, ત્રણ ધ્વજસ્તંભ ધરાવતું ક્લિપર સેન્ટ જોહ્નમાં બંધાયું, ન્યુ બ્રુનસ્વિકે પણ તેનું નામ લીધુ; ધ માર્કો પોલો વિશ્વની સફર 6 મહિનાની અંદર પૂરી કરનારું પ્રથમ વહાણ બન્યું. વેનિસમાં આવેલા એરપોર્ટનું નામ વેનિસ માર્કો પોલો એરપોર્ટ રાખવામાં આવ્યું છે, અને હોન્ગ કોન્ગની ફ્લેગ કેરિયર કેથે પેસિફિકનો ફ્રીક્વન્ટ ફ્લાયર પ્રોગ્રામ "ધ માર્કો પોલો ક્લબ" તરીકે ઓળખાય છે. ધ ટ્રાવેલ્સ ઓફ માર્કો પોલોને બ્રાયન ઓસ્વાલ્ડ ડોન્ન-બાયરનની મેસેર માર્કો પોલો અને ગેરી જેનિંગ્સની 1984ની નવલકથા ધ જર્નીયર માં કલ્પનાનું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે.
ઇટાલો કેલ્વિનોની નવલકથા ઇનવિઝિબલ સિટીઝ માં પણ પોલો મહત્વના પાત્ર તરીકે જોવા મળે છે. ગિયુલિઆનો મોન્ટેલ્ડો નિર્દેશિત અને પોલોના પ્રવાસનું વર્ણન કરતી 1982ની ટેલિવિઝિન મિનિ સીરીઝ માર્કો પોલો એ બે એમ્મી એવોર્ડ જીત્યા હતા અને વધુ છ માટે નોમિનેટ થઇ હતી. 2008ની વ્યૂહરચનાની વીડિયો ગેમ સિવિલાઇઝેશન રીવોલ્યુશનમાં માર્કો પોલો ગ્રેટ એક્ષ્પ્લોરર તરીકે દ્રશ્યમાન થાય છે.
નકશા દોરવાની વિદ્યા
thumb|ધ ફ્રા મૌરો મેપ, 1450માં વેનેશિઅન સાધુ ફ્રા મૌરો દ્વારા પ્રકાશિત. માર્કો પોલોના પ્રવાસે યુરોપીયન નક્શા દોરવાની વિદ્યાના વિકાસ પર થોડી અસર કરી હોઇ શકે છે, આ વિદ્યા અંતે સદી બાદ યુરોપીયન શોધ સમુદ્રયાત્રાઓ તરફ દોરી ગઇ. જીઓવાન્ની બાતિસ્તા રામુઝિઓના કહ્યા મુજબ 1453નો ફ્રા મૌરો નક્શો આંશિક રીતે માર્કો પોલો દ્વારા કેથેથી લવાયેલા નક્શા પર આધારિત હતો:
બાહ્ય કડિઓ
શ્રેણી:ઇતિહાસ
સ્પાઇડર-મેન
સ્પાઇડર-મેન  માર્વેલ કૉમિક્સ અને ફિલ્મો દેખાતો એક લોકપ્રિય સુપરહીરો છે. જે કરોળિયાની શક્તિ ધરાવે છે, અને તેની જેમજ પોતાના હાથોથી જાળ ફેંકી શકે છે.તથા દિવારો વગેરે પર ચોંટી તેમજ ચઢી પણ શકે છે.આ શક્તિઓ દ્વારા તે પોતાના શહેર નું દુશ્મનો થી રક્ષણ કરે છે, અને લોકોની મદદ કરે છે.
સ્પાઇડર-મેન નું મૂળ નામ પીટર પાર્કર છે જે સ્કૂલમાં અભ્યાસ કરતો એક બાળક હોય છે. જેને એક વાર શક્તિશાળી કરોળિયાના કરડવાથી તે કરોળિયાની શક્તિ તેનામાં આવી જાય છે. ત્યાર બાદ તે પોતાનું લાલ કે કાળું સુટ પહેરી સ્પાઇડર-મેન નામ રાખી દુષ્ટ માણસોનો નાશ કરે છે.
સ્પાઇડર-મેન સુપરહીરોના ઈતિહાસમાં સૌથી જાણીતા સુપરહીરોસ માનો એક છે. ખાસ કરીને તે બાળકોમાં ખુબ લોકપ્રિય છે.
દેવળીયા (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે. વિશ્વ પ્રસિધ્ધ દેવળીયા ઇનટરપ્રીટેશન ઝોન આ ગામમાં આવેલ છે.
ઇ-કોમર્સ
ઇ-કોમર્સ (e-commerce) એટલે કે ઇલેક્ટ્રોનિક્સના ઉપકરણો તેમ જ માધ્યમો વડે કરવામાં આવતો વેપાર. આ ઇ-કોમર્સમાં વેપારનાં તમામ પાસાંઓ જેવાં કે જાહેરખબર જોવાનું, માહિતી મેળવવાનું, અન્ય ઉત્પાદનો સાથે સરખામણી કરવાનું, પસંદગી કરવાનું તેમ જ પસંદ કરેલ વસ્તુ મેળવવા પૈસા ચૂકવવાનું કાર્ય ઈલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો વડે થાય છે. આ માટે આંતરજાળ(ઇન્ટરનેટ), કોમ્પ્યુટર નેટવર્ક, ઇ મેઇલ સેવા, બેન્ક ક્રેડીટ કાર્ડ, બેન્ક ધન હસ્તાંતરણ સેવા, ટેલિફોન તેમ જ ટી.વી. જેવાં ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો તેમ જ માધ્યમોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ઇ-કોમર્સનો વહેવારમાં ઉપયોગ થયા પછી વેપારમાં મોટી ક્રાંતિ આવી છે, તેમ જ વેપારમાં અનેકગણી વૃદ્ધિ થઇ છે.
ઇતિહાસ
૧૯૮૦ ની સાલથી ક્રેડિટ કાર્ડ અને એટિએમ દ્વારા નાણા ઉપાડવાની પધ્ધ્તિ ને પણ ઇ-કોમર્સ ગણવામાં આવતું હતું.
નોંધ
શ્રેણી:ઇન્ટરનેટ‎
રાજપુર (તા. ઝાલોદ)
રાજપુર (તા. ઝાલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. રાજપુર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:ઝાલોદ તાલુકો
ખારોડ (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
અર્ણબ ગોસ્વામી
અર્ણબ રંજન ગોસ્વામી, અથવા અમુક વાર અર્ણવ ગોસ્વામી, (જન્મ: ૭ માર્ચ ૧૯૭૩) એ એક ભારતીય પત્રકાર અને ટેલિવિઝન ન્યૂઝ એન્કર છે, સાથે જ તેઓ ન્યૂઝ ચેનલ રિપબ્લિક ટીવીના સંપાદક અને મહ્દઅંશે માલિક છે. તેઓ ન્યૂઝ બ્રોડકાસ્ટિંગ એસોસિએશનના સંચાલક મંડળના અધ્યક્ષ પણ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પત્રકાર શ્રેણી:૧૯૭૩માં જન્મ શ્રેણી:જીવિત લોકો
તાશ્કંદ સમજૂતી
તાશ્કંદ સમજૂતી ૧૦ જાન્યુઆરી ૧૯૬૬ના રોજ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ૧૯૬૫નું ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધનું નિવારણ કરતા શાંતિ કરાર હતા. ૨૩ સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૫ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની સુરક્ષા સમિતિએ બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધવિરામનો પ્રસ્તાવ પસાર કરતાં યુદ્ધ અટક્યું હતું.
આ યુદ્ધ એપ્રિલ ૧૯૬૫ થી સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૫ વચ્ચે બંને દેશો વચ્ચે થયેલી નાની નાની અથડામણોમાંથી તણાવ વધતાં શરુ થયું હતું. ૧૯૪૭માં વિભાજન સમયથી તણાવનો મુદ્દો રહેલા જમ્મુ અને કાશ્મીરની પ્રજા અને કુદરતી સંશાધનોને કબ્જે કરવા માટે આ યુદ્ધ લડવામાં આવ્યું.
વિહંગાવલોકન
સોવિયત યુનિયનના (હાલનું ઉઝબેકિસ્તાન નું પાટનગર) શહેર તાશ્કંદ ખાતે ૪-૧૦ જાન્યુઆરી સુધી શાંતિ કરાર માટે બેઠક યોજવામાં આવી.
સોવિયત પ્રતિનિધિ એલેક્સેઇ કોસિજિન એ ભારતના વડાપ્રધાન લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી અને પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ અયુબ ખાન વચ્ચે મધ્યસ્થી કરવા જવાબદારી ઉઠાવી.
આ બેઠક દરમિયાન ભારત અને પાકિસ્તાને સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ, સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકા અને સોવિયત યુનિયનના દબાણ હેઠળ તેમના અગાઉના કરારોને જાળવતાં એકબીજાનો કબ્જા હેઠળનો વિસ્તાર પરત કરી અને કાશ્મીરમાં ૧૯૪૯ મુજબની યુદ્ધવિરામ રેખા જાળવી રાખી.
જાહેરાત
આ બેઠકને સફળ માનવામાં આવી અને તેમાં કરવામાં આવેલ સમજૂતીથી લાંબા સમય સુધી શાંતિ જળવાશે તેમ અનુમાન લગાવાયું. સમજૂતી અનુસાર બંને દેશોની સેનાઓએ ૨૫ ફેબ્રુઆરી ૧૯૬૬ પહેલાં ઓગષ્ટ ૧૯૬૫ની શરુઆતે જે સ્થિતિમાં હતા તે વિસ્તારમાં પરત જવું. બંને દેશો એકબીજાના આંતરિક મામલામાં દખલ નહિ કરે, આર્થિક, રાજનૈતિક સંબંધો ફરી સ્થાપવામાં આવશે, યુદ્ધકેદીઓની સુવ્યવસ્થિત અદલાબદલી કરવામાં આવશે અને બંને નેતાઓ દ્વિપક્ષીય સંબંધો સુધારવા કાર્ય કરશે.
પ્રત્યાઘાત
સમજૂતીની ભારતમાં ટીકા કરવામાં આવી કારણ કે તેમાં યુદ્ધ ન કરવા સંધિ નહોતી અથવા કાશ્મીરમાં છાપામાર યુદ્ધની ફરી શરુઆત અંગે પણ કોઈ ઉલ્લેખ નહોતો. ભારતના વડાપ્રધાન લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીનું તાશ્કંદ ખાતે રહસ્યમય સંજોગોમાં મૃત્યુ થયું. અકાળ મૃત્યુને કારણે હંમેશા તેમને ઝેર આપવા અંગેની આશંકાઓ ઉઠતી રહી. ભારત સરકારે શાસ્ત્રીજીના મૃત્યુ અંગેનો આહેવાલ વિદેશી સંબંધો ખરાબ થવા, રાષ્ટ્રમાં અશાંતિ ફેલાવાનો ભય અને સંસદીય વિશેષાધિકારનો ભંગના કારણો આપી ક્યારેય પણ જાહેર ન કર્યો.
સમજૂતી અનુસાર માર્ચ ૧૯૬૬માં મંત્રી સ્તરની બેઠક બંને દેશ વચ્ચે યોજવામાં આવી. તે કોઈ અસરકારક ન રહી તેમ છતાં બંને દેશો વચ્ચે રાજનૈતિક બેઠકો આખા વર્ષ દરમિયાન ચાલુ રહી. કાશ્મીર મુદ્દે મતભેદના કારણે આ બેઠકોનું કોઈ પરિણામ ન આવ્યું. ૧૯૬૫ના યુદ્ધ દરમિયાન પાકિસ્તાની પ્રજામાં એવો અતિઉત્સાહ જગાવવામાં આવ્યો હતો કે તેઓ આ યુદ્ધ જીતી જશે. સમજૂતીની જાહેરાતના કારણે તેમને આંચકો લાગ્યો કેમ કે તેઓ કોઈ અલગ જ અપેક્ષા ધરાવતા હતા. વધુમાં, અયુબ ખાને જાહેરમાં સમજૂતી અંગે કોઈ જવાબ આપવા ના કહી. સમગ્ર પાકિસ્તાનમાં દેખાવો અને રમખાણો ફાટી નીકળ્યા. અંતે ચાર દિવસ બાદ ૧૪ જાન્યુઆરી એ અયુબ ખાને જાહેર જનતાને સંબોધી. આ સમજૂતી અંગે મતભેદના કારણે ઝુલ્ફિકાર અલી ભુટ્ટોએ અયુબ ખાનની સરકાર છોડી અને નવો રાજકીય પક્ષ પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટી સ્થાપ્યો. તે સમયે અયુબ ખાન લોકોને શાંત કરવામાં સફળ રહ્યા પરંતુ તાશ્કંદ સમજૂતીને કારણે તેમની પ્રતિષ્ઠાને ખૂબ જ હાનિ પહોંચી અને તે તેમના પતનનું કારણ બની.
સંદર્ભ
શ્રેણી:૧૯૬૫નું ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ
ઉત્તર ૨૪ પરગણા જિલ્લો
ઉત્તર ૨૪ પરગણા જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૧૯ (ઓગણીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. બારાસત શહેર ખાતે આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. આ જિલ્લો પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યના કુલ ૩ (ત્રણ) વિભાગો પૈકીના એક એવા પ્રેસિડેન્સી વિભાગના વહીવટી ક્ષેત્ર અંતર્ગત આવે છે.
કરમડ (તા. ચુડા)
કરમડ (તા. ચુડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્ય ના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર માં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચુડા તાલુકા માં આવેલું એક ગામ છે. કરમડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ધાર્મિક સ્થળો
ગામમાં હનુમાન મંદીર તેમજ સ્વામિનારાયણ મંદીર આવેલાં છે. અહીં ભગવાન શ્રી સ્વામીનારાયણ પધાર્યા હતા, ત્યાં પ્રસાદીની થાંભલી તેમજ ચરણપાદુકા અને ઢોલીયો આવેલા છે. ગામમાં એક વાવ આવેલી છે. જે આશરે ૫૦૦ વર્ષ જૂની હોવાનું ગામના લોકો જણાવે છે. આ વાવમાં માત્રી માતાનું મંદિર આવેલું છે. ગામમાં આવેલ હનુમાનજીના મંદિરે દર ચૈત્રી પૂનમના દિવસે નાનો એવો એક મેળો ભરાય છે.
શ્રેણી:ચુડા તાલુકો
મુંગણી (તા. જામનગર)
મુંગણી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મુંગણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ખજૂર
ખજૂર ઠંડીમાં સમગ્ર ભારતમાં સહેલાઈથી મલી જાય છે. આનું વૃક્ષ 30 થી 40 ફુટ લાંબુ, 3 ફીટ પહોળુ આછુ લીલા રંગનુ અને આના પાન 10થી 15 ફુટ લાંબા હોય છે. આ 1 થી દોઢ ઈંચ લાંબા, અંડાકાર અને ઘાટા લાલ રંગના ફળના ફળ હોય છે. ખજૂરના અંદરની બી ખૂબ જ કડક હોય છે.
ખજૂર પૌષ્ટિક ફળ જ નહીં અનેક્ રોગોની ઉત્તમ ઔષધિ પણ છે તેને ખજુરી અને છુહીરા પણ કહે છે. તેનું ફળ રૂચિકર, મધુર,શીતળ, પાચક અને પુષ્ટિકારક હોય છે. તે અગ્નિ વર્ધક તથા હ્રદય માટે હિતકારી તો છે જ કફ, પિત્ત,વાત અને અનિદ્રાનાશક છે. ખજૂરમાં વિટામીન એ, બી અને સી પ્રોટીન, ફોસ્ફરસ, કેલ્શિયમ, પોટીશિયમ, સોડિયમ, કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ, આર્યન વિગેરે તત્વો હોય છે. એક કીલો ખજૂર આપણા શરીરમાં 3500 કેલરી ઉર્જાનો સંચાર કરે છે. ખજૂરમાં 70 ટકા શર્કરા હોય છે જેમાં ગ્લુકોઝ અને ફ્રેક્ટોઝનું પ્રમાણ સૌથી વધુ હોય છે. તે ઘણાં ખનીજ પદાર્થો જેવા કે આયરન, પોટેશિયમ, મેગ્નીશિયમ, સલ્ફર, કોપર, કેલ્શિયમ, ફોસફરસનો મુખ્ય સ્ત્રોત પણ છે. ફક્ત ખજૂર જ નહીં તેના ઝાડના એક એક ભાગ આપણા માટે ઘણાં ઉપયોગી છે.ખજૂરના ઝાડના પાદડાંમાંથી ફેબ્રિક્સ બને છે તો ખજૂરના ઠડીયાને પ્રોસેસમાંથી પસાર કરી નરમ બનાવી પશુઓ માટે ઉત્તમ પ્રકારનો ચારો બનાવી શકાય છે. ખજૂર એકી સાથે પાંચ તોલાથી વધુ ખાવું નહિ. ખજૂરનું નિયમિત સેવન લાભકારી છે. ગુર્દા અને આંતરડાની બીમારીમાં ફાયદાકારક છે.
લાભ
લિવર : યકૃતના કાર્ય માટે જરૂરી પાચક રસને વધારવામાં મદદ કરે છે. કબજિયાત : ફાઈબરનુ પ્રમાણ વધુ હોવાથી કબજિયાત દૂર કરે છે. વજન વધારવામાં : કાર્બોહાઈડ્રેડ અને કેલોરીની માત્રા વધુ હોવાને કારણે વજન વધારવામાં મદદરૂપ. તંત્રિકા તંત્ર - ખાંડની માત્રા વધુ હોવાથી મગજની ક્રિયાઓની ક્ષમતા વધારવામાં સહાયક મિનરલ : આયરન અને કેલ્શિયમની વધુ માત્રા હોવાને કારણે શરીરમાં લોહી વધારવામાં અને હાડકાંની મજબૂતીમાં મદદરૂપ.
અન્ય લાભ
થાક અને ચક્કર દૂર કરે છે. શરીરમાં લોહી સંચારની ક્રિયામાં મજબૂતી પ્રદાન કરે છે. સંક્રામક રોગ, જેવી કે શરદી, ખાંસી અને તાવમાં બચાવ.
પોષક તત્વોની માત્રા
પ્રોટીન - 1.2 ટકા
ફેટી એસિડ - 0.4 ટકા
કાર્બોઝ - 85 ટકા
મિનરલ - 1.7 ટકા
કેલ્શિયમ - 0.022 ટકા
પોટેશિયમ - 0.32 ટકા
કેલોરી - 317
બાહ્યકડીઓ
શ્રેણી:આહાર શ્રેણી:ફળ
વડખંભા
વડખંભા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. વડખાંભા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામની ઉત્તરેથી પાર નદી વહે છે. અહીથી વાપી તથા નાશિક રોડ છુટા પડે છે. ગામમાં હેક્ષ્ કોપરની ફેક્ટ્રી આવેલી છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કપરાડા તાલુકો શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
ભગત્રવ
બંદર
ભગત્રવ લોથલની જેમ મહત્વનું બંદર હતું એમ જણાય છે. તેમ છતાં દરિયાના પાણી અને કીમ નદીના પૂરને કારણે આ સ્થળનું ભારે ધોવાણ થયું છે અને માત્ર બાહ્ય વિસ્તાર જ ખૂલ્લો રહ્યો છે. વર્ષના આઠ મહિનાઓ દરમિયાન આ સ્થળ પાણીથી ઘેરાયેલું રહે છે.
અહીંથી સીસાની વસ્તુઓ, લોખંડની વસ્તુઓ, પથ્થરના મણકાંઓ તેમજ માટીના વાસણોના પૂરાવા વગેરે મળી આવ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે આ સ્થળ લોથલની જેમ વ્યાપારનું બંદર હશે.
મહત્વ
એવું જાણવા મળ્યું છે કેટલીક હડપ્પીય વસાહતો જેવી કે ભગત્રવ, લોથલ, રંગપુર, દેશલપર, ચાન્હુ-દરો વગેરેના પતન/વિનાશ માટે પૂર જવાબદાર હતું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ શ્રેણી:સિંધુ સંસ્કૃતિનાં સ્થળો શ્રેણી:ભરૂચ જિલ્લો
દુષ્કાળ
દુષ્કાળ એટલે કોઈ પણ સ્ત્રોતનો અભાવ. દુષ્કાળ એ એક કુદરતી આફત છે.
લીમદા (તા. વિજયનગર)
લીમદા (તા. વિજયનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લીમદા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દુષ્કાળ
દુષ્કાળ એ વૈશ્વિક, ભારતીય કે અમુક વિસ્તારો પ્રમાણે હોય શકે. સામાન્ય રીતે દુષ્કાળ એટલે વરસાદનો અભાવ. માનવીય જીવન અને એમાય ખાસ કરીને કૃષક લોકો માટે સમયે સમયે વરસાદ પડવો અતિ આવશ્યક છે. જો સમયે વરસાદ ન પડે તો સામાજિક, આર્થિક, ઔદ્યોગિક એમ અનેક ક્ષેત્રોમાં ભારે ઉથલપાથલ થતી હોય છે. અને તેમાંથી ટુંકા ગાળાના અને લાંબા ગાળાના અનેક પ્રકારના પ્રશ્નો પેદા થતાં હોય છે. ભારત માં અને વિશ્વમાં દુષ્કાળની ઘટનાઓ બનતી જ હોય છે. જે અંગેની માહિતી, ઉલ્લેખ આપણને ઈ.સ. પૂર્વે ૨૦૦ની આસપાસના લખાયેલા પૌરાણિક કથા સાહિત્ય દ્વારા મળે છે. જો કે આ નોંધ સંપૂર્ણ સત્ય નથી.