cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
જેઠીયાવદર (તા. બગસરા)
જેઠીયાવદર (તા. બગસરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બગસરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જેઠીયાવદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
અકબા (તા. બહુચરાજી)
અકબા (તા. બહુચરાજી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બહુચરાજી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અકબા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:બહુચરાજી તાલુકો
લહાનદભાસ
લહાનદભાસ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. લહાનદભાસ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
સજનપરા (તા.નાંદોદ)
સજનપરા(તા.નાંદોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના નાંદોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. સજનપરા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:નાંદોદ તાલુકો
ભાવનગર (તા. ઇડર)
ભાવનગર (તા. ઇડર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક  ગામ છે. ભાવનગર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
કરમાસીયાખેડા
કરમાસીયાખેડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા તથા વડોદરાથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા વાઘોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કરમાસીયાખેડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાઘોડિયા તાલુકો
પ્રાણલાલ પટેલ
300px|thumb|પ્રાણલાલ પટેલે અમદાવાદ મહાનગર પાલિકા ખાતે ઝડપેલી [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની તસ્વીર, ૧૯૩૫]] પ્રાણલાલભાઇ પટેલ (જાન્યુઆરી ૧ ૧૯૧૦ - જાન્યુઆરી ૧૮, ૨૦૧૪), તસવીરકાર, ઈસ.૧૯૩૦થી ફોટોગ્રાફીનાં વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા હતા. ૧૯૩૭માં તેઓ આઝાદીની ચળવળમાં જોડાયેલા. આ સમય દરમિયાન તેમણે મહાત્મા ગાંધી, જવાહરલાલ નેહરુ અને સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ પર ખૂબ સારી ફોટોગ્રાફી કરી હતી. ફોટોગ્રાફીમાં ખાસ પ્રદાન બદલ ભારત સરકારના માહિતી અને પ્રસારણ ખાતા દ્વારા તેમનું લાઇફ ટાઇમ અચિવમેન્ટ એવોર્ડ આપીને સમ્માન કરવામાં આવ્યું હતું.
તેમનાં યોગદાન અને સુદીર્ઘ કારકિર્દીની રાષ્ટ્રીય તેમ જ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નોંધ લેવાઈ છે. ફોટોગ્રાફી અને શિક્ષણ સાથે સંકળાયેલી અમદાવાદ સ્થિત સંસ્થા ‘માનવ પ્રતિષ્ઠાન’ દ્વારા પ્રાણલાલ પટેલનાં જીવન-કવન પર આધારિત "તેનું સર્વસ્વ" નામક એક ૩૦ મીનીટનું દસ્તાવેજી ચલચિત્ર પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. હેમિલ્ટન વિશ્વવિદ્યાલય, ન્યુયોર્ક, (યુ.એસ.એ.) દ્વારા ઈ.સ. ૨૦૧૪ની શરૂઆતથી પાંચ માસ માટે તેમનાં ચિત્રોનું પ્રદર્શન યોજવામાં આવ્યું છે.
શિક્ષણ અને પ્રારંભિક કારકિર્દી
સાંપ્રત સમયને અનુરૂપ પ્રારંભિક વર્નાક્યુલર ફાઇનલ સુધીનો અભ્યાસ તેમણે અમદાવાદમાં કર્યો ત્યારબાદ કલાગુરુ શ્રી રવિશંકર રાવળ પાસે ચિત્રકળા અને શ્રી બળવંત ભટ્ટ પાસે ફોટોગ્રાફીની તાલીમ લીધી. થોડા સમય માટે અમદાવાદ મહાનગર પાલિકાની શાળામાં શિક્ષક તરીકે ફરજ પણ બજાવી. પરંતુ મ્હાયલા કલાકારને જંપ ન હતો, તેથી પોતાના સ્વતંત્ર વ્યવસાયના ભાગ રૂપે "પટેલ સ્ટુડિયો"ના નામે ફોટોગ્રાફી શરૂ કરી. તેમની અનેક તસ્વીરો ટાઈમ્સ ઑફ ઈન્ડિયા, ચિત્રલેખા, કલકત્તાના ઑરિયેન્ટલ વીકલી, મદ્રાસના હિંદુ જેવા પ્રતિષ્ઠિત પ્રકાશનોમાં છપાતી હતી. પ્રાણલાલના ગમતા વિષયોમાં આઉટડોર અને પિક્ટોરીયલ ફોટોગ્રાફી હતી, જેમાં તેઓ નિપુણતા ધરાવતા હતા. તેમણે લીધેલી અમદાવાદના જુના દરવાજા, સાબરમતી નદીના તટ, કાંકરિયા તળાવ, એલિસબ્રિજ, સરદાર પટેલ અને અન્ય મહાનુભાવોની તસ્વીરો અમદાવાદની એમ.જે.લાયબ્રેરી, ગાંધી આશ્રમ, કોચરબ આશ્રમ વગેરે સ્થળોએ કાયમી ધોરણે પ્રદર્શિત થઈ છે. આમ પ્રાણલાલ માટે શોખ, વ્યવસાય, કારર્કિર્દી ફોટોગ્રાફી હતો. એમની પાસે જુની નૅગેટીવ અને વિદેશી કંપનીના બહોળો સંગ્રહ હતો.
અવસાન
૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૧૪ના રોજ, અમદાવાદ ખાતે તેમનાં નિવાસ સ્થાને, વૃદ્ધાવસ્થાને કારણે ૧૦૪ વર્ષની આયુએ તેમનું અવસાન થયું હતું. એક સામયિક સાથે થયેલા સાક્ષાતકારમાં તેઓએ જણાવ્યું હતું કે તેઓનું સાચું જન્મવર્ષ ૧૯૦૮ હોવાનું તેમને યાદ છે પણ ખાત્રી નથી, જો કે જન્મ પ્રમાણપત્રમાં વર્ષ ૧૯૧૦ લખાયું છે અને તે જ માન્ય ગણાયું છે અન્યથા એમની આયુ ૧૦૬ વર્ષ ગણી શકાય.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૯૧૦માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૪માં મૃત્યુ
ધુળકોટ (તા. જોડિયા)
ધુળકોટ (તા. જોડિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધુળકોટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જોડિયા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ઈશદ્રા (તા. ધ્રાંગધ્રા)
ઇશદ્ગા (તા. ધ્રાંગધ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધ્રાંગધ્રા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઇસાદ્ગા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
હરણાસા (તા. સુત્રાપાડા)
હરણાસા (તા. સુત્રાપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા   ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૦૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  સુત્રાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હરણાસા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, પથ્થર ભાંગવા તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જુવાર,મગફળી, બાજરી, કપાસ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગામમાં રામ મંદિર, રાંદલ માતાજી મંદિર અને ગાત્રાડ માતાજીનું મંદિર આવેલા છે.
શ્રેણી:સુત્રાપાડા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મડદરા (તા. કઠલાલ)
મડદરા (તા. કઠલાલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  કઠલાલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મડદરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કઠલાલ તાલુકો
માળ ઇટાડી (બારીયા ભાગ)
શ્રેણી:કપડવંજ તાલુકો
યાંત્રિક પાયદળ રેજિમેન્ટ
યાંત્રિક પાયદળ રેજિમેન્ટ એ ભારતીય ભૂમિસેનાની એક પાયદળ રેજિમેન્ટ છે, જોકે તે ૨૬ યાંત્રિક પલટણો સાથે આશરે એક વિભાગ જેટલું સંખ્યાબળ ધરાવે છે. તેને વિવિધ બખ્તરીયા વિભાગો અને કોર મુખ્યાલયો વચ્ચે વહેંચી દેવામાં આવી છે. તે સૈન્યની સૌથી યુવા રેજિમેન્ટમાંની એક છે. તેને ૧૯૬૫ના ભારત પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન પાયદળ પલટણોની હેર ફેરને વધુ ઝડપી બનાવવાના આશયથી ઊભી કરવામાં આવી હતી. તેને તત્કાલીન સૈન્ય વડા જનરલ કે સુંદરજીના દિમાગની ઉપજ ગણવામાં આવે છે. શરૂઆતમાં વિવિધ પાયદળ રેજિમેન્ટની કેટલીક પલટણોને બીએમપી-૧ બખ્તરીયા સૈન્ય વાહનો વડે સજ્જ કરવામાં આવી. જોકે વધુ નક્કર પગલાંની જરુર જણાતાં ૧૯૭૯માં સૈન્યમાં એક નવો ભાગ જ પાડવામાં આવ્યો અને તેને યાંત્રિક પાયદળ એવું નામ અપાયું.
આ રેજિમેન્ટની પલટણોએ શ્રીલંકા ખાતે ઓપરેશન પવનમાં, પંજાબ અને જમ્મુ અને કાશ્મીર માં ઓપરેશન રક્ષકમાં અને કારગિલ યુદ્ધ માં ભાગ લીધો. તેણે સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ ની શાંતિસેનામાં સોમાલિયા, કોંગો, અંગોલા અને સિએરા લિઓન ખાતે ફરજ બજાવી. રેજિમેન્ટ ભારતીય નૌસેના ના જહાજ આઇએનએસ ઘડિયાલ સાથે જોડાણ ધરાવે છે. રેજિમેન્ટ લદ્દાખ અને સિક્કિમ ના અતિ ઉંચાણમાં આવેલા પ્રદેશમાં પણ કાર્યરત છે.
જનરલ સુંદરજીને રેજીમેન્ટના સૌપ્રથમ કર્નલ-ઓફ ધ રેજીમેન્ટ બનાવાયા હતા.
સાકવા (તા. ગરૂડેશ્વર)
સાકવા (તા. ગરૂડેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના ગરૂડેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. સાકવા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
પારનેરા
પારનેરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં સૌથી છેલ્લા આવતા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. પારનેરા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર  જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. પારનેરા ગામ વલસાડ શહેરની બિલકુલ નજીકમાં (આશરે ૪ કિલોમીટર) આવેલું છે.
સાકવા (તા. ગરૂડેશ્વર)
શ્રેણી:ગરૂડેશ્વર તાલુકો
પારનેરા
પારનેરા ખાતે આવેલા ડુંગર કે જેને પારનેરાનો ડુંગર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેના પર પુરાણા ગાયકવાડી જમાનાનો કિલ્લો આવેલો છે. આ કિલ્લા ઉપરથી વલસાડ શહેર, અતુલ ગામ, અતુલ રાસાયણિક સંકુલ, પાર નદી, કિલ્લા પારડી, રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૮, અમદાવાદથી મુંબઇ જતો રેલમાર્ગ વગેરેનું હવાઇ નિરિક્ષણ કરવાનો અનેરો લ્હાવો સાંપડે છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો શ્રેણી:વલસાડ તાલુકો
લહાનમાળુંગા
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
ખોખરા (લવકોઇ)
ખોખરા (લવકોઇ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખોખરા (લવકોઇ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
બ્રિગેડ ઓફ ગાર્ડસ
બ્રિગેડ ઓફ ગાર્ડસ એ ભારતીય ભૂમિસેના ની એક પાયદળ રેજિમેન્ટ છે. તે પ્રથમ 'સમગ્ર ભારત'ની રેજિમેન્ટ છે અને તેમાં તમામ વર્ગના અને પ્રદેશના સૈનિકોને ભરતી કરવામાં આવે છે. અન્ય રેજિમેન્ટ ચોક્કસ વિસ્તાર, વર્ગ કે જાતિના સૈનિકોને જ ભરતી કરે છે. આ રેજિમેન્ટને સૈન્યમાં ઓછું પ્રતિનિધિત્વ ધરાવતા વર્ગોના સૈનિકોને ભરતી કરવાની નીતિના ભાગ રૂપે ઉભી કરવામાં આવી હતી. તેમાં સૌપ્રથમ સૈન્યની સૌથી જૂની અને પ્રતિષ્ઠિત પલટણો ૨ પંજાબ રેજિમેન્ટ, ૧ ગ્રેનેડિયર્સ અને ૧ રાજપૂતાના રાઇફલ્સ ને પરિવર્તિત કરવામાં આવી હતી. પાછળથી તેમાં ૧ રાજપૂત રેજિમેન્ટ પલટણ પણ ઉમેરાઈ હતી. તે ભારતીય ભૂમિસેનાની એકમાત્ર પાયદળ ગાર્ડસ રેજિમેન્ટ છે. આ રેજિમેન્ટ માત્ર ૬૫ વર્ષ જ જૂની હોવા છતાં તેની પલટણોનો ઈતિહાસ ૨૨૫ વર્ષ જૂનો છે અને તેમની વચ્ચે મળી અને ૯૩ યુદ્ધ સન્માનો ધરાવે છે. આ રેજિમેન્ટના માનનીય કર્નલ-ઈન-ચીફ ભારતના રાષ્ટ્રપતિ અને કર્નલ-ઈન-ચીફ ભારતીય ભૂમિસેનાના વડા હોદ્દાની રૂએ હોય છે. રેજિમેન્ટનું મુખ્યાલય કામ્ટી, મહારાષ્ટ્ર ખાતે આવેલું છે.
ઉદભવ અને ઈતિહાસ
આ રેજિમેન્ટના ઉદ્ભવ પહેલાં સેનાની તમામ રેજિમેન્ટ તેનું નામ પ્રદેશ, ધર્મ અથવા જાતિના આધાર પર ધરાવતી હતી. આ રેજિમેન્ટ ઉભી કરી અને એક સંદેશ આપવામાં આવ્યો કે દેશ સર્વોપરી છે. રેજિમેન્ટને ૧૯૪૯માં ફિલ્ડ માર્શલ કે એમ કરિઅપ્પા દ્વારા ઉભી કરવામાં આવી હતી. હાલમાં, રેજિમેન્ટ ૧૯ પલટણો ધરાવે છે અને બે સ્થાનીય સેનાની પલટણો પણ ધરાવે છે. ૧૯૮૦ના દાયકામાં જ્યારે યાંત્રિક પાયદળ ની રેજિમેન્ટ ઉભી કરાઈ ત્યારે ગાર્ડસની પણ પલટણ તેમાં પરિવર્તિત કરવામાં આવી.
૧૯૭૧નું યુદ્ધ
આ યુદ્ધમાં રેજિમેન્ટની પલટણોએ પૂર્વ અને પશ્ચિમ બંને મોરચા પર ભાગ લીધો હતો. ૧૪ ગાર્ડસ પલટણની બ્રાવો કંપનીના લાન્સ નાયક આલ્બર્ટ એક્કા ને ગંગાસાગર ખાતે અપ્રતિમ સાહસ અને વીરતા માટે મૃત્યુપર્યંત પરમવીર ચક્ર એનાયત કરવામાં આવ્યું.
ઓપરેશન બ્લ્યુ સ્ટાર
આ કાર્યવાહીમાં ૧૦મી ગાર્ડસ પલટણના લેફ્ટ કર્નલ ઈશરાર રહીમ ખાન તેમની ટુકડી સાથે ૧ પેરાશુટ રેજિમેન્ટ પલટણ સાથે જોડાઈને ઉત્તરના પ્રવેશ દ્વારથી સુવર્ણ મંદિર માં પ્રવેશ્યા. મોટા પ્રમાણમાં જાનહાનિ વેઠવા છતાં તેમને સોંપાયેલ લક્ષ્યાંક પૂરું પાડ્યું. આ કાર્યવાહીમાં કેપ્ટન જસબીર સિંઘ રૈનાને અશોક ચક્ર એનાયત કરાયું અને આ સિવાય એક કીર્તિ ચક્ર અને ત્રણ શૌર્ય ચક્ર એનાયત કરાયાં. પલટણે કુલ ૧૯ સૈનિકો ગુમાવ્યા અને ૫૦ ઘાયલ થયા.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની કાર્યવાહી અને આતંકવાદ વિરોધિ કાર્યવાહી
આ રેજિમેન્ટની પલટણોએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ ની શાંતિસેનામાં ગાઝા અને અંગોલા ખાતે ભાગ લીધો છે. રેજિમેન્ટની પલટણોને ભારતમાં આતંકવાદ વિરોધિ કાર્યવાહીમાં પણ તૈનાત કરવામાં આવી છે.
રેજિમેન્ટની પલટણો
રેજિમેન્ટમાં કુલ ૨૧ પલટણો છે. મોટાભાગની પલટણો યાંત્રિક પાયદળ તરીકે કાર્ય કરે છે, ત્રણ પલટણો કાર્યવાહી પૂર્વેના તપાસકર્તાની જવાબદારી સંભાળે છે, એક પલટણ રણગાડી વિરોધિ શસ્ત્રોથી સજ્જ છે અને ત્રણ પલટણો પાયદળ તરીકે કાર્ય કરે છે. હાલમાં, ભારતીય સેના વર્ગવિહિન ત્રણ રેજિમેન્ટ પૈકીની એક રેજિમેન્ટ બ્રિગેડ ઓફ ગાર્ડસ છે.
વીરતા અને અન્ય પુરસ્કાર
બે પરમવીર ચક્ર, બે અશોક ચક્ર, એક પદ્મભૂષણ, આઠ પરમ વિશિષ્ટ સેવા ચંદ્રક, છ મહાવીર ચક્ર, ચાર કીર્તિ ચક્ર, ૪૬ વીર ચક્ર, ૧૮ શૌર્ય ચક્ર, ૭૭ સેના ચંદ્રક, ૧૦ અતિ વિશિષ્ટ સેવા ચંદ્રક, ત્રણ યુદ્ધ સેવા ચંદ્રક, ૧૬ વિશિષ્ટ સેવા ચંદ્રક, ૪૫ સન્માનીય ઉલ્લેખ, ૧૫૧ સૈન્ય વડાના પ્રશસ્તિપત્ર અને ૭૯ અન્ય પ્રશસ્તિ પત્ર.
સ્વતંત્રતા પૂર્વે
દિલ્હી 1803; ઇજીપ્ટ 1876-1917; બ્રિટિશ ઇસ્ટ આફ્રિકા 1878; અફઘાનિસ્તાન 1878-80; કંદહાર 1880; બર્મા 1891; ચાઇના 1900; પૂર્વ આફ્રિકા 1914-1916; મેસોપોટેમીયામાં 1914 - 1918, ઇજીપ્ટ 1915, ગેલિપોલિ 1915, ફ્રાન્સ અને ફ્લેન્ડર્સ 1915, કુટ અલ અમારા 1915; પેલેસ્ટાઇન 1916-1918; તિગ્રિસ 1916; મેસેડોનિયા 1918; અફઘાનિસ્તાન 1919; ડોનબૈક 1943; ઇટાલી 1943-45; બર્મા 1945; J&.K 1947-1948; સેલિંઘર; કાર્નેટિક; મૈસુર; Ava; Pegu; સુએઝ કેનાલ; નેલ્સ, ક્રિથિઆ; લાઓસ; એડન; બિંદુ-551; કાંગશો; નૌશેરા; મેંગલોર; હૈદરાબાદ; ગાઝા; મેગિડ્ડો; નાબ્લુસ; કુરેસ; શેરિંગાપટ્ટમ; બેઉરાબોન; પંજાબ; મુલતાન; પર્શિયા; રેશાયર; ખુશાબ; મધ્ય ભારત; બસરા; શૈબા; ; કટ -અલ-અમારાનું રક્ષણ; સિદી બારાની; કેરેન; કેસિનોનું; કાસ્ટેલે હિલ; લેસવારી; ડેગ; ભરતપુર; ખેલાત; માહારકપુર; ચિલિયાંવાલા; ગુજરાત અને પંજાબ.
સ્વતંત્રતા બાદ
અખૌરા, બુરકી, ગદરા રોડ, હિલિ, નૌશેરા, ગુરેઝ, શીઙો નદી ખીણ, સ્યાલહેત, ગંગાસાગર
ખાંધા (તા. વાઘોડિયા)
ખાંધા (તા. વાઘોડિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા તથા વડોદરાથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા વાઘોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખાંધા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
માલાના મુવાડા
માલાના મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા  કપડવંજ તાલુકાનું એક  ગામ છે. માલાના મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કપડવંજ તાલુકો
ઝાંઝરીયા નવા (તા. બગસરા)
શ્રેણી:બગસરા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
અદિવાડા (તા. બહુચરાજી)
અદિવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બહુચરાજી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અદિવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામની ભાગોળે સપ્તમાત્રિ માતાજીનું ઐતિહાસિક મંદિર આવેલું છે.
શ્રેણી:બહુચરાજી તાલુકો
ભોંયણી (તા. દેત્રોજ)
આ ગામમાં જૈન તીર્થંકર મલ્લિનાથનું એક મોટું જૈન દેરાસર આવેલું છે, જેને ભોંયણી જૈન તીર્થ તરીકે ઓળખાય છે.
સ્વાઇન ફ્લૂ
thumb|upright|H1N1 ઇન્ફ્લૂએન્ઝા વાયરસનો માઇક્રોસ્કોપિક ફોટોગ્રાફ. આ વાયરસ ૮૦-૧૨૦ નેનોમીટર વ્યાસના હોય છે.
ભોંયણી (તા. દેત્રોજ)
સંદર્ભ
શ્રેણી:દેત્રોજ તાલુકો
સ્વાઇન ફ્લૂ
સ્વાઇન ઇન્ફ્લૂએન્ઝા, અથવા પિગ ઇન્ફ્લૂએન્ઝા, સ્વાઇન ફ્લૂ, હોગ ફ્લૂ અને પિગ ફ્લૂ, એ વિવિધ પ્રકારના સ્વાઇન ઇન્ફ્લૂએન્ઝા વાયરસથી ફેલાતો ચેપ છે. સ્વાઇન ઇન્ફ્લૂએન્ઝા વાયરસ (SIV) અથવા સ્વાઇન-ઓરિજિન ઇન્ફ્લૂએન્ઝા વાયરસ (S-OIV) એ ભૂંડોમાંથી ઉદ્ભવતા વાયરસના કુળના છે. ૨૦૦૯ મુજબ, જાણીતા SIV માં ઇન્ફ્લૂએન્ઝા C અને ઇન્ફ્લૂએન્ઝાના ઉપપ્રકારો A જે H1N1, H1N2, H2N1, H3N1, H3N2, અને H2N3 તરીકે જાણીતા છે.
મનુષ્યોમાં
thumb|મનુષ્યોમાં સ્વાઇન ફ્લૂના મુખ્ય લક્ષણો
સંદર્ભ
શ્રેણી:શરીરવિજ્ઞાન શ્રેણી:રોગ
હીરાપુર (તા. ધ્રાંગધ્રા)
હીરાપુર (તા. ધ્રાંગધ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રાંગધ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હીરાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
રોણવેલ
રોણવેલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં સૌથી છેલ્લા આવતા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. રોણવેલ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો શ્રેણી:વલસાડ તાલુકો
ભાણપુર (વાડિયાવીર)
ભાણપુર (વાડિયાવીર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક  ગામ છે. ભાણપુર (વાડિયાવીર) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
મનોરની મુવાડી
મનોરની મુવાડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  કઠલાલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મનોરની મુવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કઠલાલ તાલુકો
લાટી (તા. સુત્રાપાડા)
લાટી (તા. સુત્રાપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા   ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સુત્રાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લાટી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સુત્રાપાડા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રોબોકોન ભારત
thumb|રોબોકોન ભારત ૨૦૦૯નું દ્રશ્ય thumb|રોબોકોન ભારત ૨૦૧૩ એશિયા-પેસિફિક બ્રોડકાસ્ટિંગ યુનિયન (એબીયુ) દ્વારા રોબોકોન (રોબોટિક હરીફાઈ માટેનું ટૂંકાક્ષર) એશિયા પેસિફિક પ્રદેશના 20 થી વધુ દેશોનો સંઘ છે. એનએચકે, જાપાન પહેલાથી જ રાષ્ટ્રીય સ્તરે આવી પ્રતિસ્પર્ધાઓનું આયોજન કરી રહ્યું હતું અને ૨૦૦૨માં પ્રથમ એબીયુ રોબૉનનું યજમાન પણ બન્યું હતું. તે પછીથી દર વર્ષે એક સભ્ય પ્રસારણકર્તા(બ્રોડકાસ્ટર) આ આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ નું આયોજન કરે છે.
દરેક પ્રતિભાગી દેશના બ્રોડકાસ્ટર્સ તેમની રાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓનું આયોજન કરવા માટે જવાબદાર છે. રાષ્ટ્રીય સ્પર્ધામાં જીતનારી ટીમ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધામાં તેમના દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ઇજનેરી અને તકનીકી કોલેજની ટીમો સહભાગી થવા પાત્ર છે. આ સ્પર્ધામાં ભાગ લેનાર ટીમને રોબોટની ડિઝાઇન (આલેખન) અને રોબોટ બનાવવાનો રહે છે, તથા ટીમના નેતા, માર્ગદર્શક શિક્ષક, હાથે ચાલતા રોબોટનો ચાલક અને સ્વયંસંચાલિત રોબોટનો ચાલક સાથેની ટીમ તૈયાર કરવાની હોય છે.
રાષ્ટ્રીય સ્પર્ધા
thumb|સ્પર્ધા માટે પ્રયાણ દૂરદર્શન, રાષ્ટ્રીય જાહેર સેવા પ્રસારણકર્તા દર વર્ષે રાષ્ટ્રીય સ્તરે રોબોકોન પ્રતિયોગિતાનું આયોજન કરે છે અને વિજેતા ટીમને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધામાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાની તક મળે છે. પ્રથમ રોબોકોન સ્પર્ધાનું આયોજન ૨૦૦૨માં કરવામાં આવ્યું હતું, જે આઈઆઈટી કાનપુરમાં યોજાઈ હતી અને ફક્ત ૩ ટીમોએ ભાગ લીધો હતો. આગળ જતા આ સંખ્યા ૨૦૧૨ માં ૬૬ અને ૨૦૧૮માં ૧૦૭ સુધી પહોંચી હતી, જે પૂણેના બાલેવાડી, શ્રી શિવાજી છત્રપતિ સ્પોર્ટ્સ કૉમ્પ્લેક્સના યોજાઈ હતી.
રોબોકોન ભારત ૨૦૧૮
thumb|રોબોકોન ભારતમાં ૨૦૧૮ નિરમા યુનિવર્સિટી, અમદાવાદ આ વર્ષે રાષ્ટ્રીય સ્તરે રોબોકોન 2018 સ્પર્ધા જીતી છે, જયારે એમઆઈટી, પુણે દ્વિતીય સ્થાને રહી હતી.
રોબોકોન ભારત ૨૦૧૭
thumb|રોબોકોન ભારત ૨૦૧૭
રોબોકોન ભારત ૨૦૧૧
thumb|રોબોકોન ૨૦૧૧
રોબોકોન ભારત ૨૦૧૦
thumb|દૃશ્ય રોબોકોન ૨૦૧૦ thumb|રોબોકોન ભારત ૨૦૧૦ thumb|રોબોકોન ૨૦૧૦ વિજેતા: એમઆઇટી, પુણે
રોબોકોન ભારત ૨૦૦૮
thumb|રોબોકોન ભારત ૨૦૦૮
ઇન્ડિયાના
ઇન્ડિયાના એ યુએસનું રાજ્ય છે. યુએસ ગણરાજ્યોમાં ઉમેરવામાં આવેલું આ 19મું ક્રમનું રાજ્ય છે. તે ગ્રેટ લેક્સ રિજનમાં આવેલું છે. અને તેની વસતી અંદાજે 63 લાખની છે. વસતીની દૃષ્ટિએ તેનો 16મો ક્રમ અને વસતીની ગીચતાની દૃષ્ટિએ તેનો 17મો ક્રમ આવે છે. ભૂમિગત વિસ્તારની દૃષ્ટિએ ઇન્ડિયાનાનો 38મો ક્રમ આવે છે અને તે યુએસ ખંડનું નાનામાં નાનું રાજ્ય છે. તે એપાલાશિયન ગીરિમાળાની પશ્ચિમે આવેલું છે. તેનું પાટનગર અને મોટામાં મોટું શહેર ઇન્ડિયાનાપોલિસ છે. મિસિસિપી નદીની પૂર્વમાં આવેલાં કોઈ પણ રાજ્યોનાં પાટનગર કરતાં તે સૌથી વિશાળ છે.
ઇન્ડિયાનામાં કેટલાક મહાનગરીય વિસ્તારો આવેલા છે કે જેમની વસતી 1,00,000 કરતાં વધારે હોય આ ઉપરાંત તેમાં ઘણાં બધાં ઔદ્યોગિક શહેરો અને નાનાં શહેરો પણ આવેલાં છે. કેટલીક રમતગમતો માટે તે ઘર સમાન છે અને એથ્લેટિક્સ પ્રકારની રમતો જેવી કે એનએફએલની ઇન્ડિયાનાપોલિસ કોલ્ટ્સ, એનબીએની ઇન્ડિયાના પેસર્સ, ઇન્ડિયાનાપોલિસ 500 મોટર સ્પોર્ટ્સ રેસ (કે જેને વિશ્વની સૌથી વિશાળ એક દિવસીય રમત ગણવામાં આવે છે.) વગેરેનો તેમાં સમાવેશ થાય છે. ઇન્ડિયાનાના રહેવાસીઓને હૂસિયર્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે પરંતુ આ શબ્દનું મૂળ શું છે તે જાણી શકાયું નથી. આ અંગે અનેક પ્રકારનાં કારણો આપવામાં આવ્યા છે. જેમાં જેમ્સ વ્હાઇટકોમ્બ રિલેએ રમૂજી કારણ આપ્યું હતું તેનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેણે જણાવ્યું હતું કે ઇન્ડિયાનાનો પાયો નાખનારાઓએ જોરથી બૂમ પાડી હતી "હુ ઇઝ ધેર?" આ બૂમ જંગલીની જેમ પાડવામાં આવી હતી અથવા તો પછી "હુઝ ઇયર?" તેવું ઉચ્ચારણ થયું હશે. જબરદસ્ત ઝઘડા પછી. રાજ્યના નામનો મતલબ ઇન્ડિયન (અમેરિકાના વેસ્ટ ઇન્ડિઝ મૂળનાં વતનીઓ) લોકોની ભૂમિ અથવા તો સરળ ભાષામાં "ઇન્ડિયન ભૂમિ" આ નામ વર્ષ 1768ની સાલમાં આપવામાં આવ્યું હતું અને તેનો સૌપ્રથમ ઉપયોગ કોંગ્રેસ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો કે જ્યારે ઇન્ડિયાના કાર્યક્ષેત્રનો સમાવેશ 1800ની સાલમાં કરવામાં આવ્યો હતો તે અગાઉ તે ઉત્તરપશ્ચિમી કાર્યક્ષેત્રનો ભાગ હતું.
ઇતિહાસ
ઈ.સ.પૂર્વે 8000 વર્ષ પહેલાં જ્યારે હિમ યુગના અંતે બરફની શીલાઓ ઓગળી તે વખતે ઇન્ડિયાનામાં પાલેઓ ઇન્ડિયન્સ પ્રજાતિના લોકોએ સૌપ્રથમ વસવાટ શરૂ કર્યો હતો. નાનાં-નાનાં જૂથોમાં વહેંચાયેલા પાલેઓ ઇન્ડિયન્સ લોકો વિચરતી જાતિના લોકો હતા તેઓએ મેસ્ટોડોન્સ મોટાં પ્રાણીઓનાં શિકાર કરવાની રમત શોધી કાઢી હતી. તેમણે ચેર્ટ નામના પદાર્થને છોલી, ટીપી અને તેનાં ટૂકડાઓ કરીને પત્થરમાંથી સાધનો બનાવ્યાં હતાં. ઇન્ડિયાનાની જન્મભૂમિનો ત્યારબાદનો કાળ જે અમેરિકન સંસ્કૃતિના મધ્યયુગ પૂર્વેનો પ્રાચીનકાળ ગણવામાં આવે છે અને તેને આદિમકાળ કહેવામાં આવે છે તેની શરૂઆત ઈ.સ.પૂર્વે 5000 અને 4000ની સાલ વચ્ચે થઈ હતી. આ સંસ્કૃતિ પેલેઓ ઇન્ડિયન્સ કરતાં જુદી હતી કારણ કે તેઓ ખોરાક બનાવવા માટે નવાં પ્રકારનાં સાધનો અને તકનિકોનો ઉપયોગ કરતાં હતાં. આ નવાં પ્રકારનાં સાધનોમાં વિવિધ પ્રકારનાં વિવિધ પ્રકારનાં ભાલાઓ અને છરીઓનો સમાવેશ થતો હતો કે જે વિવિધ પ્રકારનાં ખાંચા અને આકાર પાડીને બનાવવામાં આવ્યા હતા. તેઓ પત્થરમાંથી બનેલી પત્થરની કૂહાડીઓ, લાકડાનાં બનેલાં સાધનો, અને દળવા માટેનાં પત્થરોનો ઉપયોગ કરતાં હતાં. આ સમયગાળાના અંત ભાગમાં માટીકામનાં વાસણો અને અન્ય મિડન પ્રકારનાં વાસણો બનાવવાની શરૂઆત થઈ જેના કારણે એવા સંકેતો મળે છે કે તેઓ કાયમી ધોરણે ત્યાં સ્થાયી થયા હતા. આદિકાળનો અંત ઈ.સ.પૂ. 1500ની આસપાસ આવ્યો હતો અને આદિકાળના લોકો ઇ.સ.પૂ 700 સુધી જીવ્યા હતા. ત્યારબાદ ઇન્ડિયાનામાં જંગલ યુગની શરૂઆત થઈ હતી. આ દરમિયાન વિવિધ નવી સંસ્કૃતિઓએ વસવાટ કર્યો હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન કુંભારકામ અને માટીકામની શરૂઆત થઈ આ ઉપરાંત બાગાયતી ખેતીનો ઉપયોગ પણ વધવા માંડ્યો હતો. પૂરાતન જંગલકાળનાં લોકોના જૂથોને અદેના લોકો તરીકે ઓળખવામાં આવતા હતા. તે લોકોની દફનવિધિ ખૂબ જ શાલિન હતી જેમાં કાષ્ટદફનની નીચે ભૂમિગત માટીનો સમાવેશ થતો હતો. જંગલકાળના મધ્ય ભાગ દરમિયાન હોપવેલ લોકોએ માલસામાનનો લાંબા અંતરનો વેપાર શરૂ કર્યો. આ સમયગાળાના અંતે વાવણી અને મકાઈ તેમજ દૂધી જેવા પાકો ઉગાડવા અંગેની ખેતીની વ્યાપક શરૂઆત કરવામાં આવી. જંગલકાળનો અંત ઇસવિસન 1000ની આસપાસ આવ્યો. ત્યારબાદનો સમયગાળો મિસિસિપી સંસ્કૃતિનો સમયગાળો હતો જે વર્ષ 1000થી 1650 સુધી રહ્યો. આ સમયગાળા દરમિયાન ઘણા લોકો આવીને સ્થાયી થયા. તેમની સંસ્કૃતિમાં અને એન્જેલ માઉન્ડ્ઝના શહેરોમાં સમાનતા હતી. તે લોકો પાસે માનવ સમુદાય ધરાવનારા વિશાળ વિસ્તારો હતા જેવા કે પ્લાઝા અને માટીનાં ચોતરા અહીં સાધન ધરાવનારા વ્યક્તિગત લોકો સ્થાયી થયા હતા અથવા તો તેમની ધાર્મિક પ્રક્રિયા કરતા હતા.
ફ્રેન્ચ પુરાતત્વવિદ્ રેને-રોબર્ટ કેવેલિયર, સિયુર દે લા સેલે પ્રથમ એવો યુરોપિયન હતો કે જેણે ઇન્ડિયાનાની ભૂમિ ઉપર પગ મૂક્યો હતો તે વર્ષ 1679માં હાલના સેન્ટ જોસેફ નદીના કિનારે આવેલા સાઉથ બેન્ડ ખાતે આવ્યો હતો. ત્યાર પછીનાં વર્ષે ઉત્તર ઇન્ડિયાનાનું જ્ઞાન લેવા માટે તે ફરી પાછો આવ્યો હતો. પ્રાણીઓની રૂંવાટીનો વેપાર કરનારા ફ્રેન્ચ લોકો પણ આવ્યા હતા અને તેમની સાથે ધાબળા, ઘરેણાં, સાધનો, વ્હીસ્કી અને હથિયારો લઇને આવ્યા હતા તેઓ અમેરિકાના નિવાસીઓ સાથે ઉપરોક્ત વસ્તુઓનાં બદલામાં પ્રાણીઓનાં ચામડાં લેતાં હતાં. વર્ષ 1732 સુધીમાં ફ્રેન્ચ લોકોએ વાબાશ નદી ખાતે વેપારનાં ત્રણ મથકોની સ્થાપના કરી જેની પાછળનો આશય અમેરિકાના લોકો દ્વારા એરી તળાવ અને મિસિસિપી નદીના માર્ગો મારફતે થતા વેપારને અંકુશમાં લેવાનો હતો. થોડાં વર્ષોના સમયગાળામાં જ અંગ્રેજોનું આગમન થયું તે લોકોએ ફ્રેન્ચ લોકો સાથે હરીફાઈ કરીને રૂંવાટીના ફળદ્રુપ વેપારનું સંચાલન સુવ્યવસ્થિત બનાવ્યું. જેના કારણે વર્ષ 1750ના સમગ્ર સમયગાળા દરમિયાન ફ્રેન્ચો અને બ્રિટિશરો વચ્ચે લડાઈ ચાલ્યા કરી. બ્રિટિશરો તરફથી દુર્વ્યવહાર કરવામાં આવતા ફ્રેન્ચ અને ઇન્ડિયન યુદ્ધ દરમિયાન અમેરિકન મૂળના આદિવાસીઓ ફ્રેન્ચના પક્ષમાં રહ્યા. વર્ષ 1763માં યુદ્ધ પૂરૂં થતાં ફ્રેન્ચોએ વસાહતોની પશ્ચિમ તરફની તમામ ભૂમિ ગુમાવી દીધી અને તેનો અંકુશ બ્રિટિશ રાજના હાથમાં ગયો. જોકે, ઇન્ડિયાનાના પડોશી આદિવાસીઓએ હાર નહોતી માની અને તેમણે પોન્ટિયાકના બળવા દરમિયાન ઇયાટેનન કિલ્લો અને મિયામી કિલ્લાનો નાશ કર્યો. વર્ષ 1763 દરમિયાન કરવામાં આવેલી રાજકીય જાહેરાતમાં પશ્ચિમની ભૂમિને ઇન્ડિયન વપરાશ માટેની એપાલેશિયન્સની ભૂમિ જાહેર કરવામાં આવી. આમ આ પ્રદેશને ઇન્ડિયન પ્રદેશ તરીકેનું બિરુદ મળ્યું. વર્ષ 1775માં વસાહતીઓ તેમની જાતને બ્રિટિશ શાસનમાંથી મુક્ત કરાવવા માગતા હોવાથી અમેરિકી બળવાના યુદ્ધનો પ્રારંભ થયો. મોટા ભાગની લડાઈ પૂર્વ વિસ્તાર બાજુ લડવામાં આવી હતી પરંતુ લશ્કરી અધિકારી જ્યોર્જ રોજર્સ ક્લાર્કે પશ્ચિમમાં બ્રિટિશરો સામે લડવા માટે સૈન્યની મદદ માગી હતી. તારીખ 25મી ફેબ્રુઆરી 1779ના દિવસે ક્લાર્કનાં લશ્કરે યુદ્ધમાં નોંધપાત્ર જીત મેળવી અને વિન્સેનિઝ તેમજ સેકવિલે કિલ્લા ઉપર કબ્જો મેળવ્યો. યુદ્ધ દરમિયાન જે બ્રિટિશ લશ્કરી દળો વસાહતીઓ ઉપર પશ્ચિમ દિશામાંથી હુમલો કરતા હતા તે દળોને નાથવામાં ક્લાર્ક સફળ રહ્યો હતો. અમેરિકી બળવો આગળ વધ્યો તે માટે ક્લાર્કની સફળતાને પણ શ્રેય આપવામાં આવે છે. પેરિસ સાથે થયેલાં કરારનામા મારફતે બળવાનું યુદ્ધ પૂરૂં થતાં બ્રિટિશ સરકારે દક્ષિણની મહાન તળાવોની ભૂમિ નવા નિર્મામ પામેલાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને સુપરત કરી. આવું તેમણે તે વિસ્તારમાં રહેતા ઇન્ડિયન આદિવાસીઓની મંજૂરી વિના કર્યું. આદિવાસીઓ કરારનામાંનાં પક્ષકારો નહોતા. કેટલાક નિષ્ણાતો એવી દલીલ કરતા હતા કે પ્રતિનિધિત્વના અભાવે બ્રિટિશ રાજ દ્વારા ઇન્ડિયનના હક્કની જમીન ખોટી રીતે યુએસને આપી દેવામાં આવી છે.
હાલનું ઇન્ડિયાના વર્ષ 1787ની સાલમાં ઉત્તરપશ્ચિમી વહીવટી તંત્રનો ભાગ બની ગયું. વર્ષ 1800ની સાલમાં કોંગ્રેસ દ્વારા ઓહિયોને ઉત્તરપશ્ચિમી વહીવટી તંત્રમાંથી છૂટું પાડવામાં આવ્યું. ત્યારબાદ બાકી રહેલી ભૂમિને ઇન્ડિયાના વહીવટી તંત્રનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો. આ વહીવટી તંત્રના રાજ્યપાલ તરીકે રાષ્ટ્રપ્રમુખ થોમસ જેફરસને વિલિયમ હેરી હેરિસન ઉપર પસંદગી ઉતારી અને વિન્સેન્સને તેનું પાટનગર બનાવ્યું. મિશિગન છૂટું પડીને ઇલિયન્સ વહીવટી શાસનનું નિર્માણ થયું ત્યારે ઇન્ડિયાનાનો વિસ્તાર ઘટીને હાલનાં સ્તરે આવીને ઊભો રહ્યો. વર્ષ 1810માં શાવનીના નેતા તેકુમસેહ અને તેના ભાઈ તેન્સક્વાતાવાએ અન્ય આદિવાસીઓને પોતાના વિસ્તારમાં થઈ રહેલી યુરોપીય વસાહતોને ખાળવા માટે પ્રોત્સાહન આપ્યું. તેકુમસેહના ટેકેદારોએ પ્રોફેસ્ટાઉનનું નિર્માણ કર્યું જ્યરે હેરિસનને તેની બાજુમાં હેરિસન કિલ્લો બનાવાતા રોકવામાં આવ્યો. હુમલા માટે આ કિલ્લાને પ્રોફેસ્ટાઉન દ્વારા અનેક વખત નિશાન બનાવવામાં આવ્યો હતો. હુમલાઓનું કારણ આગળ ધરીને પ્રોફેસ્ટાઉન ઉપર ચડાઈ કરવામાં આવી, હેરિસન આક્રામક બન્યો અને તારીખ 7મી નવેમ્બર 1811ના દિવસે ટિપેકેનોનાં યુદ્ધમાં તેણે અમેરિકન મૂળનાં લોકોને હરાવ્યા. હુમલા બાદ યુદ્ધથી દૂર રહેલો તેકુમસેહ વિવિધ આદિવાસીઓ પાસે ગયો અને તેમને યુદ્ધનો બદલો લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા. બે વર્ષ સુધી તેના અનુયાયીઓ સ્થાયી થયેલા લોકોનું અપહરણ કરીને તેમને મારતા રહ્યા તેમજ તેમનાં ઘરો સળગાવતા રહ્યાં. વર્ષ 1813માં થેમ્સનાં યુદ્ધ દરમિયાન તેકુમસેહ માર્યો ગયો. તેનાં મૃત્યુ બાદ કેટલાક અમેરિકન મૂળના લોકો પોતાની વસાહતમાં પરત ફર્યા જ્યારે કેટલાક તે વિસ્તાર છોડીને જતાં રહ્યા અથવા તો તેમને પશ્ચિમમાં જવાની ફરજ પાડવામાં આવી.
વર્ષ 1813માં કોરિડોનને ઇન્ડિયાના વહીવટી શાસનનું પાટનગર બનાવવામાં આવ્યું. બે વર્ષ બાદ ઇન્ડિયાનાની વિધાનસભાએ રાજ્યના દરજ્જાની મંજૂરી આપીને તેને કોંગ્રેસ સમક્ષ મોકલી આપી. ત્યાર બાદ ઇન્ડિયાનાનું બંધારણ લખી શકે તે માટેનાં પ્રતિનિધિઓની ચૂંટણી કરી શકાય તે માટે સમર્થનકારી ધારો પસાર કરવામાં આવ્યો. તારીખ 10મી જૂન 1816ના રોજ પ્રતિનિધિમંડળ કોરિડોન ખાતે બંધારણની રચના કરવા માટે એકત્રિત થયું અને બંધારણની રચના ઓગણીસ દિવસમાં પૂરી કરવામાં આવી. તારીખ 11મી ડિસેમ્બર 1816ના રોજ રાષ્ટ્રપ્રમુખ જેમ્સ મેડિસને ઇન્ડિયાનાનો ઓગણીસમાં રાજ્ય તરીકે સંઘમાં સમાવેશ કર્યો. વર્ષ 1825માં રાજ્યનું પાટનગર કોરિડોનથી ઇન્ડિયાનાપોલિસ ખસેડવામાં આવ્યું અને 26 વર્ષ બાદ નવું બંધારણ સ્વીકારવામાં આવ્યું. રાજ્યનો દરજ્જો મળી ગયા બાદ નવી સરકારે ઇન્ડિયાના માટે નવી મહત્વાકાંક્ષી યોજના બનાવી. તેણે વિચાર્યું કે ઇન્ડિયાનાને જંગલી લડાયક રાજ્યમાંથી વિકસીત, વધુ વસતી ધરાવતું અને આગળ પડતું રાજ્ય બનાવવું. જેથી તેમાં નોંધપાત્ર રીતે આર્થિક અને વસતી વિષયક બદલાવો આવી શકે. રાજ્યના સ્થાપનાકારોએ આ અંગે જબરદસ્ત કાર્યક્રમની શરૂઆત કરી જેના કારણે રાજ્યમાં રસ્તાઓ, નહેરો, રેલમાર્ગો, અને સરકારી ભંડોળ દ્વારા ચાલતી જાહેર શાળાઓનું બાંધકામ શરૂ થયું. આ યોજનાઓને કારણે રાજ્ય લગભગ દેવાળિયું બની ગયું. અને નાણાકીય કટોકટી ઊભી થઈ પરંતુ તેના કારણે જમીન અને તેની ઉત્પાદકતામાં ચારગણા કરતાં પણ વધારે વધારો થયો.
અમેરિકન આંતરવિગ્રહ દરમિયાન ઇન્ડિયાનાનું રાજકીય પ્રભુત્વ સારા એવા પ્રમાણમાં વધ્યું અને તેણે રાષ્ટ્રની બાબતોમાં અગત્યની ભૂમિકા ભજવી યુદ્ધમાં જોડાનારા પ્રથમ પશ્ચિમી રાજ્ય તરીકે ઇન્ડિયાનાના સૈનિકો યુદ્ધની મોટાભાગની ઘટનાઓ દરમિયાન હાજર હતા. પ્રથમ અને અંતિમ યુદ્ધમાં ઇન્ડિયાનાના નાગરિકોની પણ હાજરી હતી અને રાજ્યએ 126 પાયદળ લશ્કરની ટુકડીઓ, આર્ટિલરીની 26 બેટરીઓ અને 13 હયદળની ટુકડીઓ રાષ્ટ્ર માટે આપી હતી. વર્ષ 1861માં ઇન્ડિયાનાને તેના 7,500 માણસો રાષ્ટ્રીય લશ્કરમાં જોડાવા માટેનો ક્વોટા ફાળવવામાં આવ્યો. પ્રથમ રાઉન્ડમાં ઘમા લોકોને ચૂંટી કાઢવામાં આવ્યા અને હજારો લોકોએ પાછા ફરવું પડ્યું. યુદ્ધ પૂરૂં થાય તે પહેલાં ઇન્ડિયાનાએ યુદ્ધમાં લડવા તેમજ સેવા કરવા માટે 2.08,367 માણસોનું યોગદાન આપ્યું હતું. ઉપરોક્ત માણસો પૈકી 35 ટકા લોકો દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થયા હતા જેમાંથી 24,416 લોકોએ જાન ગુમાવ્યા હતા અને 50,000 કરતા વધારે લોકો ઘવાયા હતા. ઇન્ડિયાનામાં અત્યાર સુધી એકમાત્ર આંતરવિગ્રહ યુદ્ધ ખેલાયું છે અને તે હતું કોરિડોનનું યુદ્ધ. આ યુદ્ધ મોર્ગન્સ રેઇડના સમયગાળા દરમિયાન ખેલાયું હતું. આ યુદ્ધમાં 15 લોકોએ જાન ગુમાવ્યા હતા, 40 ઘવાયા હતા અને 355 લોકોને યુદ્ધ કેદી બનાવવામાં આવ્યા હતા.
અમેરિકન આંતરવિગ્રહ બાદ ઇન્ડિયાના રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં ઉદ્યોગો ખૂબ જ ઝડપભેર વિકસવા માંડ્યા જેના કારણે કામદાર સંગઠનો અને રાજકીય મતાધિકાર ચળવળનો પ્રારંભ થયો. 19મી સદીના અંતભાગમાં ઇન્ડિયાના ગેસ બૂમને કારણે ખૂ જ ઝડપથી ઔદ્યોગિકરણ થવા લાગ્યું. 20મી સદીની શરૂઆતમાં ઇન્ડિયાના ઉત્પાદક રાજ્ય તરીકે જબરદસ્ત વિકાસ પામ્યું. ઇન્ડિયાનાપોલિસ મોટર સ્પીડવેના બાંધકામ સાથે રાજ્યએ અનેક વિકાસો જોયા આ સમયગાળા દરમિયાન ઓટો ઉદ્યોગ પણ ધમધમતો થયો. વર્ષ 1930 દરમિયાન અન્ય રાષ્ટ્રોની જેમ ઇન્ડિયાના પણ વૈશ્વિક મહામંદીથી પ્રભાવિત થયું. આર્થિક કટોકટીની ઇન્ડિયાના ઉપર વિશાળ પાયે વિપરીત અસર પડી જેમ કે તે સમયગાળા દરમિયાન શહેરીકરણમાં તીવ્રતમ ઘટાડો નોંધાયો. ડસ્ટ બાઉલ દ્વારા આ પરિસ્થિતિને વધારે ગંભીર બનાવી દેવામાં આવી જેનાં પરિણામે મધ્યપશ્ચિમી યુનાઇટેડ સ્ટ્ટ્સના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાંથી હિજરત કરનારા લોકોનો પ્રવાહ અંદર ધસી આવ્યો. આર્થિક રીતે ડૂબી ગયેલી કંપનીઓને મદદ કરવા માટે સરકાર દ્વારા સંચાલિત કલ્યાણકારી યોજના શરૂ કરવામાં રાજ્યપાલ પોલ વી. મેકનટનું શાસન સંઘર્ષ કરી રહ્યું હતું. તેના શાસનકાળ દરમિયાન મહામંદીને ખાળવા માટે ખર્ચ અને કરવેરામાં ધરખમ ઘટાડો કરવામાં આવ્યો. અને રાજ્ય સરકારની પુનઃ ગોઠવણી કરવામાં આવી. મેકનટે રાજ્યમાંથી દારૂબંધી નાબૂદ કરી અને રાજ્યનો પ્રથમ આવકવેરા કાયદો બનાવ્યો. કેટલાક પ્રસંગોમાં તેણે કામદારોની હડતાળનો અંત આણવા માટે લશ્કરી કાયદો જાહેર કર્યો. બીજાં વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન ઇન્ડિયાનાનાં અર્થતંત્રનું ઉત્થાન થવામાં મદદ મળી. કારણ કે યુદ્ધ માટે સ્ટીલ, ખાદ્યપદાર્થો અને અન્ય માલસામાનની જરૂર પડી હતી. આ તમામ વસ્તુઓનું ઉત્પાદન ઇન્ડિયાનામાં કરવામાં આવતું હતું. ઇન્ડિયાનાની અંદાજે 10 ટકા જેટલી પ્રજા લશ્કરમાં જોડાઈ જ્યારે ઘણા ઉદ્યોગોને યુદ્ધ માટેના માલસામાનનો ઓર્ડર મળ્યો હતો. તેઓએ યુદ્ધને લગતા માલસામાનનું ઉત્પાદન શરૂ કર્યું. યુદ્ધની અસરોને કારણે મહામંદી પૂરી થવામાં મદદ મળી. બીજાં વિશ્વ યુદ્ધનો અંત થતાં જ ઇન્ડિયાનાની ઉત્પાદન ક્ષમતા મહામંદી પૂર્વે હતી તે સ્તરે આવીને ઊભી રહી. ઉદ્યોગજગત રોજગારીનાં સર્જનમાં મોખરે રહ્યું અને આ વલણ 1960 સુધી ચાલ્યું. 1950 અને 1960ના દાયકામાં થયેલાં શહેરીકરણને કારણે રાજ્યનાં શહેરી કેન્દ્રોમાં નોંધપાત્ર વિકાસ જોવા મળ્યો. ઇન્ડિયાનામાં થતા વેપાર પૈકી વાહન, સ્ટીલ અને દવા ઉદ્યોગ ટોચનાં સ્થાને બિરાજતા હતા. યુદ્દ બાદનાં વર્ષો દરમિયાન ઇન્ડિયાનાની વસતીમાં સતત વધારો થતો રહ્યો. વર્ષ 1970ની વસતી ગણતરી દરમિયાન તેની વસતી વધીને 50 લાખની થઈ ગઈ. વર્ષ 1960 દરમિયાન મેથ્યુ ઈ. વેલ્શનાં શાસનકાળ દરમિયાન પ્રથમ વખત બે ટકાનો વેચાણ વેરો લાદવામાં આવ્યો. વેલ્શે સામાન્ય સભા સાથે મળીને ઇન્ડિયાના નાગરિક અધિકાર ખરડો પસાર કરવા માટે પણ કામ કર્યું હતું. તેમાં લઘુમતી કોમના લોકો કે જેઓ રોજગારી મેળવવા માટે ઝંખતા હોય તેવા લોકોને સમાન હક્કો આપવામાં આવ્યા હતા. રાજ્યનાં બંધારણમાં સુધારાઓની દરખાસ્તની હારમાળાઓ મૂકવામાં આવી હતી જેની શરૂઆત વર્ષ 1970થી કરવામાં આવી હતી. આ સુધારાઓના અમલીકરણની સાથે જ ઇન્ડિયાના કોર્ટ ઓફ અપિલ્સની રચના કરવામાં આવી અને કોર્ટમાં ન્યાયધિશોની નિમણૂકની જે પ્રક્રિયા હતી તેમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા. 1973ની તેલ કટોકટી દરમિયાન મંદીનો માહોલ સર્જાયો અને તેના કારણે ઇન્ડિયાનાના વાહન ઉદ્યોગને પારાવાર નુકસાન પહોંચાડ્યું. આ સમય દરમિયાન ડેલ્કો ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ડેલ્ફી જેવી કંપનીઓએ મોટે પાયે કર્મચારીઓની છટણી શરૂ કરી જેના કારણે એન્ડરસન, મ્યુન્સી અને કોકોમો જેવાં શહેરોમાં ઉત્પાદન ક્ષેત્રે બેરોજગારીનું પ્રમાણ ખૂબ જ ઊંચું ગયું. બિનઔદ્યોગિકરણનો આ તબક્કો 1980ના દાયકા સુધી ચાલુ રહ્યો. આ દરમિયાન રાજ્ય અને રાષ્ટ્રનાં અર્થતંત્રોએ વિવિધતા અપનાવી અને અર્થતંત્રમાં સુધારાની શરૂઆત થઈ.
ભૂગોળ
thumb|right|મધ્ય ઇન્ડિયાનાના ખેતરોના સમચોરસ ભાગ કુલ જમીન વિસ્તારની દૃષ્ટિએ36418 sqmi સૌથી વિશાળ રાજ્ય તરીકે ઇન્ડિયાનાનો 38મો ક્રમ આવે છે. રાજ્યનું મહત્તમ પરિમાણ ઉત્તર-દક્ષિણે250 mi અને મહત્તમ પશ્ચિમથી પૂર્વે પરિમાણ છે145 mi. રાજ્યની ઉત્તરે મિશિગનની સરહદ, પૂર્વમાં ઓહિયો અને પશ્ચિમમાં ઇલિનોઇસની સરહદ આવેલી છે. દક્ષિણની સરહદ ઉપર રહેલા કેન્ટુકી રાજ્યથી ઇન્ડિયાનાને ઓહિયો નદી છૂટું પાડે છે. ઇન્ડિયાના આઠ રાજ્યો પૈકીનું એક રાજ્ય છે કે જે ગ્રેટ લેક રિજનનું નિર્માણ કરે છે. આ રાજ્યમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનાં બે કુદરતી પ્રાંતો સેન્ટ્રલ લોલેન્ડ અને ઇન્ટિરિયર લો પ્લેટાઉનો સમાવેશ થાય છે. દરિયાની સપાટીની સરેરાશ ગણતરીને આધારે ઇન્ડિયાના760 ft દરિયાની સપાટી કરતા ઉપર આવેલું છે. રાજ્યમાં સૌથી વધુ ઊંચાઈ ધરાવતો વિસ્તાર હૂઝિયર હિલ છે જે1257 ft દરિયાની સપાટી કરતાં ઊંચા સ્તરે છે. એકમાત્ર2850 sqmi એવો વિસ્તાર કે જે દરિયાની સપાટી કરતાં ઊંચો1000 ft છે અને તેમાં 14 જેટલાં પરગણાઓ આવેલાં છે. જે પૈકીનાં4700 sqmi ઘણા તેના કરતાં નીચાં સ્તરે રહેલાં છે500 ft.
ટિલ પ્લેઇન મધ્યમાંથી ઇન્ડિયાનાના બે ભાગ કરે છે. તેનો મોટાભાગનો હિસ્સો હિમશીલાઓ દ્વારા છોડવામાં આવેલાં તત્વોનો બનેલો છે. આ વિસ્તારમાં નીચી ઊંચાઈની ટેકરીઓનો સમાવેશ થાય છે અને તેની માટી હિમશીલાઓની રેતી, જાડી રેતી અને ચીકણી માટીની બનેલી છે. જેના કારણે મધ્ય ઇન્ડિયાનામાં અસાધારણ ખેતીની જમીન આવેલી છે. હિમશીલા સિવાયની જમીનમાં વિવિધ અને અસંતુલિત પદાર્થો આવેલા છે. જેના કારણે તે સ્થળે ઊંડી ખીણો અને ઝડપથી હેતા પાણીના પ્રવાહોનું નિર્માણ થયું છે. દક્ષિણપૂર્વીય ભાગમાં આવેલો રાજ્યનો મર્યાદિત વિસ્તાર આ પ્રકારના લક્ષણો વાળી ભૂમિ ધરાવે છે. ઇન્ડિયાનાની ખીણોમાં આવેલી જમીન ખૂબ જ ફળદ્રુપ છે. ખાસ કરીને વ્હાઇટવોટર ખીણ તેની વિલક્ષણ ખેતી માટે ખૂબ જ પ્રક્યાત છે. ઉત્તરપશ્ચિમી ઇન્ડિયાનામાં વિવિધ પ્રકારની ધૂળની ટેકરીઓ અને ઢૂવાઓ આવેલા છે. જે તળાવોનાં વિસ્તરણ તેમજ પવનની દિશાઓમાં પરિણમે છે. કાન્કાકી નદીના તટમાં લાલ માટીની જમીન, ભેજવાળી જમીન અને ઘાસનાં મેદાનો વિશાળ માત્રામાં અવકાશ રહેલો છે. ઉત્તરપૂર્વીય ઇન્ડિયાનામાં હિમનદીના કચરાઓમાંથી બનેલાં ઊંચા ધોધનો પ્રદેશ આવેલો છે. તે પૈકીનો એક ધોધ 200થી 500 ફૂટ (અંદાજે 61થી 150 મિટર)ઊંડો25 mi અને તે ખૂબ જ વિશાળ રીતે ફેલાયેલો છે.100 mi
વાબાશ નદી મિસિસિપીની પૂર્વમાં આવેલી સૌથી વિશાળ નદી છે અને તેને ઇન્ડિયાનાની અધિકૃત નદીનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. 475 માઇલ (764 કિ. મિ।) લાંબી આ નદી રાજ્યને ઉત્તરપૂર્વીય અને દક્ષિણ પશ્ચિમી બે ભાગમાં વહેંચે છે. ત્યારબાદ તે દક્ષિણમાં ઇન્ડિયાના ઇલિનોઇસની સરહદ તરફ વહી જાય છે. આ નદી ઓન ધ બેન્ક ઓફ વાબાશ, ધ વાબાશ કેનનબોલ અને બેક હોમ અગેઇન, ઈન ઇન્ડિયાના  જેવા ગીતોનો વિષય પણ રહેલી છે.
કાન્કાકી નદી ઉત્તર ઇન્ડિયાનામાં વહે છે અને તે ઉત્તરપશ્ચિમી ઇન્ડિયાના અને બાકીનાં રાજ્ય વચ્ચેની સીમારેખા નક્કી કરે છે. ઇન્ડિયાનામાં અંદાજે 1,000 કરતાં વધારે તળાવો આવેલાં છે. ટિપેકેનો તળાવ રાજ્યનું સૌથી ઊંડું તળાવ છે તેની ઊંડાઈ ખૂબ જ વધારે છે120 ft જ્યારે વાવાસી તળાવ ઇન્ડિયાનાનું સૌથી વિશાળ કુદરતી તળાવ છે.
આબોહવા
ઇન્ડિયાનાનું વાતાવરણ ભેજવાળું ખંડીય પ્રકારનું વાતાવરણ છે. અહીંનો શિયાળો એકદમ ઠંડો અને ઊનાળો ખૂબ જ ગરમ હોય છે. રાજ્યનાં દક્ષિણના છેવાડે આવેલા ભાગમાં ભેજવાળું અને ઉષ્ણ કટિબંધનાં લક્ષણવાળું વાતાવરણ છે. જેના કારણે અહીં ઇન્ડિયાનાના અન્ય ભાગો કરતા વધારે માત્રામાં બરફ પડે છે. રાજ્યના ઉત્તર અને દક્ષિણ ભાગોમાં સામાન્યતઃ તાપમાન જુદું-જુદું હોય છે. વાર્ષિક ધોરણે ઉત્તરમાં નીચું તાપમાન 49° ફે અને -58° ફે (9° સે.થી -12° સે.) જેટલું અને દક્ષિણમાં 57° ફે (14° સે) જેટલું રહે છે. જ્યારે શિયાળામાં તાપમાન 0° ફે (-18° સે) જેટલું નીચે જતું રહે છે. જાન્યુઆરી માસમાં તેની સરેરાશ 17° ફે (-8° સે) અને 35° ફે (2° સે)ની વચ્ચે રહે છે. જુલાઈ માસ દરમિયાન રાજ્યનું તાપમાન સરેરાશ 63° ફે (17° સે)થી 88° ફે (31° સે) જેટલું રહે છે. તારીખ 14મી જુલાઈ 1936ના રોજ કોલેજવિલે ખાતે સૌથી ઊંચું વિક્રમજનક તાપમાન એટલે કે 116° ફે (47° સે) નોંધાયું હતું. જ્યારે તારીખ 19મી જાન્યુઆરી 1994ના રોજ ન્યૂ વ્હાઇટલેન્ડ ખાતે નીચાંમાં નીચું વિક્રમજનક તાપમાન -36° ફે (-38° સે) નોંધાવા પામ્યું હતું. અહીં વાવણીની મોસમનો સમયગાળો ઉત્તરમાં 155 દિવસ અને દક્ષિણમાં 185 દિવસનો હોય છે. ઘણી વખત દક્ષિણના ભાગોમાં દુષ્કાળની સ્થિતિ પણ જોવા મળતી હોય છે. સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન રાજ્યમાં સરખા ભાગે વરસાદ પડતો રહે છે. રાજ્યમાં બરફના કરા પડવાની હદ35 in મિશિગન તળાવની નજીકથી લઇને45 in ઓહિયો નદી સુધીની છે.જે રાજ્યની સરેરાશ બરાબર છે.40 in ઇન્ડિયાનામાં બરફ પડવાની વાર્ષિક સરેરાશ કરતાં ઓછી22 in છે અને રાજ્યમાં સરેરાશ પવનની ઝડપ8 mph છે. સમગ્ર દેશમાં ઇન્ડિયાના રાજ્ય એ વરસાદી પ્રકૃતિ ધરાવતું રાજ્ય છે. આલ્બાનાની કંપની વોર ટેક દ્વારા તેને 6ઠ્ઠો ક્રમ આપવામાં આવ્યો છે. દેશનાં સાઉથ બેન્ડ શહેરને વરસાદી પ્રકૃતિ ધરાવતાં શહેર તરીકે 14મો ક્રમ આપવામાં આવ્યો છે. આ શહેર વરસાદી પ્રકૃતિ ધરાવતાં હોસ્ટન અને વિશિટા જેવાં શહેરો કરતાં પણ આગળ છે. એપ્રિલ માસ દરમિયાન ઉપરોક્ત કંપની દ્વારા સૌથી વધુ વરસાદી અને વાવાઝોડાંની પ્રકૃતિ ધરાવતાં શહેરોની યાદી બહાર પાડવામાં આવી હતી જેમાં ઇન્ડિયાનાને પ્રથમ અને સાઉથ બેન્ડ શહેરનો 16મો ક્રમ પ્રાપ્ત થયો હતો. આટલી બધી ભંગુરતા હોવા છતાં પણ ઇન્ડિયાના ટોર્નેડો એલીનો ભાગ નથી.
ભૌગલિક તેમજ આંકડાકીય વિસ્તારો
ઇન્ડિયાનાને 92 પરગણાંઓમાં વહેંચવામાં આવે છે. હાલમાં એકમાત્ર મેરિયોન શહેર જ શહેરી પરગણાં તરીકેનું અસ્તિત્વ ધરાવે છે જ્યારે વાન્ડેરબર્ગને શહેરી પરગણાં તરીકે ઉમેરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે.
મહત્ત્વના શહેરો અને નગરો
રાજ્યનું હાલનું પાટનગર ઇન્ડિયાનાપોલિસ ઇન્ડિયાના રાજ્યનાં ઇતિહાસમાં બનેલું ત્રીજું પાટનગર છે. આ અગાઉ પ્રશાસનીય વિસ્તારનું પાટનગર વિન્સેન્સ હતું અને રાજ્યનું પ્રથમ પાટનગર કોરિડોન હતું. ઇન્ડિયાનામાં વસતીનું કેન્દ્ર તેમજ ભૌગલિક કેન્દ્ર બંને ઇન્ડિયાનાપોલિસની નજીક આવેલાં છે. ઇન્ડિયાનામાં ચાર વિશાળ મહાનગરીય વિસ્તારો આવેલા છે જે રાજ્યની અંદર આવેલાં શહેરોમાં પથરાયેલા છે. નીચે દર્શાવવામાં આવેલાં ચિત્રોમાં વર્ષ 2009ની વસતી ગણતરીના અંદાજ અનુસાર જે શહેરોની વસતી 60,000 કે તેના કરતા વધારે છે તેમને વસતીનાં ક્રમાનુસાર દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
વસતી
thumb|right|192px|ઇન્ડિયાના વસતી ગીચતા નકશો thumb|left|220px|ઇન્ડિયાનામાં ઊંમર અને લિંગ વિતરણ
વર્ષ 2008 સુધી રાજ્યમાં 6,376,792 રહેવાસીઓ હતા. વસતીની ગીચતા 169.5 માણસો પ્રતિ ચોરસ માઇલની હતી. રાજ્યની જાતિ આધારિત વસતીમાં 88.0% ગોરા લોકો, 9.1% આફ્રિકન અમેરિકન લોકો, એશિયાઈ લોકો, 1.2% બે કે તેના કરતા વધારે પ્રજાતિનું મિશ્રણ ધરાવનારા લોકો અને 0.3% અમેરિકન મૂળના લોકો રહે છે. કોઇ પણ જાતિના હિસ્પેનિક અથવા તો લેટિનો લોકો કુલ વસતીના 5.2% જેટલા છે. હિસ્પેનિક લોકોની વસતી ઇન્ડિયાનામાં સૌથી ઝડપે વધી રહેલી લઘુમતીઓની વસતી છે. રાજ્યની 24.9% વસતી 18 વર્ષ કરતા ઓછી વયની, 6.9% વસતી પાંચ વર્ષ કરતા ઓછી વયની અને 12.8% વસતી 65 વર્ષ કે તેના કરતા વધારે ઉંમર ધરાવનારા લોકોની છે. મધ્ય વય 36.4 વર્ષની છે. વર્ષ 2005માં ઇન્ડિયાનાની 77.7% વસતી મહાનગરીય પરગણાંઓમાં રહેતી હતી, 16.5% વસતી નાનાં પરગણાઓમાં રહેતી હતી અને 5.9% વસતી સામાન્ય પરગણાંઓમાં રહેતી હતી.
જર્મન મૂળનાં લોકો ઇન્ડિયાનામાં સૌથી વધારે રહેતા હોવાનું નોંધવામાં આવ્યું છે. વસતી ગણતરીના આંકડાઓ અનુસાર 22.7% લોકો જર્મન મૂળનાં હોવાનું માલુમ પડ્યું હતું. આ ઉપરાંત અહીં અમેરિકન કુળના લોકો (12.0%), અંગ્રેજી કુળના લોકો (8.9%), ઉપરાંત ઘણા કુળના લોકો જેમ કે આઇરિશ (10.8%) અને પોલિશ કુળના લોકો (3.0%) જેટલી માત્રામાં જોવા મળે છે.
ઇન્ડિયાનાની વસતીનું કેન્દ્ર શેરિડેન શહેર ખાતેનાં હેમિલ્ટન પરગણાંમાં આવેલું છે. વર્ષ 1990ની સાલથી ઇન્ડિયાનાપોલિસની આસપાસનાં પરગણાંઓમાં વસતીનું પ્રમાણ સારી એવી માત્રામાં વધી રહ્યું છે. વસતીની દૃષ્ટિએ અત્યંત ઝડપી વિકસી રહેલાં ટોચનાં પાંચ પરગણાંઓ પૈકીનાં ચાર હેમિલ્ટન, હેન્ડ્રિક્સ, જ્હોન્સન અને હેન્કોક છે. અન્ય એક પરગણું ડિયરબોર્ન પરગણું છે જે સિનસિનાટીની નજીક આવેલું છે. હેમિલ્ટનનો સમાવેશ પણ આ વિસ્તારમાં સૌથી ઝડપી વિકસી રહેલાં પરગણાં તરીકે કરવામાં આવે છે તેમાં ઇન્ડિયાના અને તેની સરહદે આવેલાં ઇલિનોઇસ, મિશિગન, ઓહિયો તેમજ કેન્ટુકીનો સમાવેશ થાય છે. આ પરગણું દેશના 27મા ક્રમનું સૌથી ઝડપી વિકાસ પામી રહેલું પરગણું છે.
વર્ષ 2005માં ઇન્ડિયાનાના રહેવાસીઓની મધ્ય આવક 43,993 ડોલરની હતી. અંદાજે 4,98,700 રહેવાસીઓની મધ્ય આવક 50,000 ડોલરથી 74,999 ડોલર સુધીની છે. જે તમામ લોકોની મધ્ય આવકના 20 ટકા હિસ્સા જેટલી છે. હેમિલ્ટન પરગણાંનાં લોકોની મધ્ય આવક ઇન્ડિયાનાની સરેરાશ આવક કરતા 35,000 ડોલર જેટલી વધારે છે. 2,50,000 કરતાં પણ ઓછી વસતી ધરાવનારા તે પરગણાંની મધ્ય આવક 78,932 ડોલરની છે અને સમગ્ર દેશમાં તેનો સાતમો ક્રમ આવે છે. હેમિલ્ટન બાદ જો ઇન્ડિયાનામાં આકનું પ્રમાણ વધારે જોવાં મળ્યું હોય તો તે ઇન્ડિયાનાપોલિસનાં પરાં વિસ્તારોમાં જોવા મળી છે. હેન્ડ્રિક્સની મધ્ય આવક 57,538 ડોલર અને જ્હોન્સન પરગણાંની મધ્ય આવક 56,251 ડોલરની છે.
ધર્મ
thumb|right|250 px|ઇન્ડિયાનાના ઇશાન સ્પેન્સર કાઉન્ટીમાં આવેલા સેન્ટ મીનરાડ શહેરમાં આવેલું સેન્ટ મીનરાડ આર્કાબે, જે અમેરિકામાં આવેલા માત્ર બે આર્કાબે પૈકીનું એક અને વિશ્વના 11 આર્કાબે પૈકીનું એક છે. રાજ્યમાં સૌથી વધારે વસતી રોમન કેથલિક લોકોની છે તેમની સભ્ય સંખ્યા 8,36,009 લોકોની છે તેમ છતાં પણ મોટાભાગના લોકો વિવિધ પ્રોટેસ્ટન્ટ પંથના પણ જોવા મળે છે. વર્ષ 2000માં અનુયાયીઓની દૃષ્ટિએ પ્રોટેસ્ટન્ટ પંથના લોકોની સૌથી વધારે સંખ્યા યુનાઇટેડ મેથડિસ્ટ ચર્ચમાં હતી. તેમની સભ્ય સંખ્યા 2,88,308 લોકોની હતી. ગ્રેજ્યુએટ સેન્ટર દ્વારા કરવામાં આવેલા અભ્યાસ ઉપરથી માલુમ પડ્યું છે કે 20 ટકા લોકો રોમન કેથલિક, 14 ટકા લોકો વિવિધ બેપ્ટિસ્ટ ચર્ચ સાથે, 10 ટકા લોકો અન્ય પ્રકારના ખ્રિસ્તીઓ, 9 ટકા લોકો મેથડિસ્ટ અને 6 ટકા લોકો લુથેરાન પંથ સાથે સંકળાયેલા છે. અભ્યાસમાં એમ પણ જણાવવામાં આવ્યું હતું કે 16 ટકા લોકો બિનસાંપ્રદાયિક છે.
વિશ્વના 11 આર્કેબી પૈકી બે આર્કેબી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં રહે છે. એ બે પૈકી એક ઇન્ડિયાનામાં રહે છે. સેઇન્ટ મેઇનરેડ આર્કેબી ઇન્ડિયાનામાં વસે છે. રૂઢિચુસ્ત હોદ્દો ધરાવતા ફ્રી મેથડિસ્ટ ચર્ચ અને વેસ્લેયાન ચર્ચ એ બે ચર્ચોનાં વડાંમથકો ઇન્ડિયાનાપોલિસમાં આવેલાં છે. ક્રિશ્ચન ચર્ચનું વડું મથક પણ ત્યાં આવેલું છે. ફેલોશિપ ઓફ ગ્રેસ બર્ધર્ન ચર્ચિસ વિનોના લેક ખાતે પોતાનાં કાર્યાલયો રાખે છે અને તેમનાં પ્રકાશનો પણ પ્રકાશિત કરે છે. હન્ટિંગ્ટન ચર્ચ ઓફ ધ યુનાઇટેડ બર્ધર ઇન ક્રાઇસ્ટનાં આશ્રયસ્થાન સમાન છે. એન્ડરસન ખાતે ચર્ચ ઓફ ગોડનું વડુંમથક આવેલું છે. મિશનરી ચર્ચનાં વડાંમથકો ફોર્ટ વેયનમાં આવેલાં છે. અમેરિકન ક્વેકરિઝમની સૌથી વિશાળ શાખા રિલિજિયસ સોસાયટી ઓફ ફ્રેન્ડ્ઝની ફ્રેન્ડ્ઝ યુનાઇટેડ મિટિંગ રિચમન્ડ ખાતે આવેલી છે. રિચમન્ડમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની સૌથી જૂની ક્વેકર પાઠશાળા અર્લહામ સ્કુલ ઓફ રિલિજિયન પણ આવેલી છે. આ ઉપરાંત ઇન્ડિયાનામાં 2,50,000 જેટલા મુસ્લિમો પણ વસે છે. ઇસ્લામિક સોસાયટી ઓફ નોર્થ અમેરિકાનું વડુંમથક પ્લેઇનફિલ્ડ ખાતે આવેલું છે.
શહેરો અને નગરો
અંદાજે 7,95,458 લોકોની વસતી ધરાવનારું ઇન્ડિયાનાપોલિસ ઇન્ડિયાનાનું પ્રથમ ક્રમનું વિશાળ શહેર છે અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનું તે 13મા ક્રમનું સૌથી વિશાળ શહેર છે. ઇન્ડિયાનાનાં બીજાં ત્રણ શહેરો એવાં છે કે જેની વસતી 1,00,000 કરતાં વધારે હોય જેમાં ફોર્ટ વેયન (2,51,247), ઇવાન્સવિલે (1,16,253), અને સાઉથ બેન્ડ (1,04,069)નો સમાવેશ થાય છે. વર્ષ 2000ની સાલથી રાજ્યનાં 20 મોટાં શહેરોમાં માછીમારોની વસતી સરા એવા પ્રમાણમાં વધી રહી છે. તેમની વસતીમાં 69.1 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. હેમોન્ડ અને ગ્રેએ એ બાબતની નોંધ લીધી હતી કે વર્ષ 2000ની સાલથી રાજ્યનાં ટોચનાં 20 વિશાળ શહેરોમાં વિશાળ વસતીનું પ્રમાણ અનુક્રમે 6.8 અને 5.9 ટકાના દરથી ઘટી રહ્યું છે. વર્ષ 2000ની સાલથી જે શહેરોમાં વસતીનું પ્રમાણ ધરખમ રીતે વધવા પામ્યું છે તેમાં નોબલ્સવિલે (39.4 ટકા), ગ્રીનવૂડ (26.3 ટકા), કાર્મેલ (21.4 ટકા) અને લોરેન્સ (9.3 ટકા)નો સમાવેશ થાય છે. દરમિયાન ઇવાન્સવિલે (-4.2 ટકા), એન્ડરસન (-4 ટકા) અને મ્યુન્સી (-3.9 ટકા) એવાં શહેરો છે કે સમગ્ર રાજ્ય ખાતે તેમની વસતીમાં ધરખમ ઘટાડો નોંધાતો જોવા મળ્યો હોય. ઇન્ડિયાનાપોલિસ રાજ્યનો સૌથી વિશાળ મહાનગરીય વિસ્તાર છે અને સમગ્ર દેશનો તે 33મો સૌથી વિશાળ મહાનગરીય વિસ્તાર છે. તેમાં મેરિયન પરગણું અને મધ્ય ઇન્ડિયાનાની આજુબાજુમાં આવેલાં આઠ પરગણાંઓનો સમાવેશ થાય છે. કુલ મળીને ઇન્ડિયાનામાં 13 મહાનગરીય વિસ્તારો આવેલા છે.
કાયદો અને સરકાર
thumb|ગવર્નર મીચ ડેનિયલ ઓગસ્ટ 2006માં ઇન્ડિયાનાપોલિસ નેવી વીક દરમિયાન ઇન્ડિયાનાના રાજ્યપાલ અથવા ગવર્નર રાજ્યના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ તરીકેની ફરજ બજાવે છે. અને ઇન્ડિયાનાનાં બંધારણમાં જે રીતની સરકાર પ્રસ્થાપિત કરવામાં આવી છે તે પ્રકારનું સંચાલન કરવાનો તેમને અધિકાર છે. ગવર્નર અને લેફ્ટનન્ટ ગવર્નરને ચાર વર્ષની મુદત માટે સંયુક્ત રીતે ચૂંટી કાઢવામાં આવે છે. રાજ્યપાલોની ચૂંટણી પણ અમેરિકી રાષ્ટ્રપ્રમુખની ચૂંટણીની સાથે જ કરવામાં આવે છે. (1996,2000,2004,2008, વગેરે). ગવર્નર સતત બે મુદત કરતા વધારે વખત સેવા ન આપી શકે. ગવર્નર ઇન્ડિયાનાની સામાન્ય વિધાનસભા અને ઇન્ડિયાનાની સર્વોચ્ચ અદાલત સાથે રહીને કામ કરે છે. આ રીતે તે સરકાર ચલાવે છે અને તેને અન્ય શાખાઓમાં ફેરફાર કરવાની સત્તા પણ છે. સામાન્ય વિધાનસભાનાં ખાસ સત્રો ગવર્નર બોલાવી શકે છે આ ઉપરાંત રાજ્યમાં આવેલાં તમામ બોર્ડ, ખાતાંઓ અને કમિશન્સ માટે નેતાઓની નિમણૂક કરવાનો કે નેતાઓને બરતરફ કરવાની તેની પાસે સત્તા છે. રાજ્યપાલની અન્ય નોંધપાત્ર સત્તાઓમાં કટોકટી કે આફતના સમયે ઇન્ડિયાના ગાર્ડ રિઝર્વ અથવા તો ઇન્ડિયાના નેશનલ ગાર્ડને બોલાવવાનો, રાજદ્રોહ કે મહાભિયોગ સિવાયના અપરાધીઓની સજા માફ કરવી અથવા તો તેને તબદિલ કરવી અને કાનૂની સત્તાધિશો દ્વારા ત્યજી દેવામાં આવેલી રકમ પોતાના હસ્તક રાખવી વગેરે જેવી બાબતોનો સમાવેશ થાય છે. લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર ઉપલી ધારાસભાના પ્રમુખ તરીકેની ફરજ બજાવે છે અને તેની જવાબદારી એવી ખાતરી આપવાની છે કે ઉપલી ધારાસભા તેનાં સંવિધાન અનુસાર કાર્ય કરી રહી છે. જો ચૂંટણીમાં બંને પક્ષોને સરખા મતો મળે તો જ લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર મતદાન કરી શકે છે. જો ગવર્નર કાર્યકાળ દરમિયાન મૃત્યુપામે, કાયમી ધોરણે અશક્ત કે શક્તિહીન બની જાય, કે તેના ઉપર મહાભિયોગ થાય તો લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર ગવર્નર બની દાય છે. જો ગવર્નર કે લેફ્ટનન્ટ ગવર્ન બંનેની જગ્યાઓ ઉપરનો પદભાર ગ્રહણ ન થયો હોય તો સેનેટના પ્રો ટેમ્પોર પ્રમુખ ગવર્નર બને છે.
ઇન્ડિયાનાની સામાન્ય ધારાસભમાના ઉપલા ગૃહ સેનેટમાં 50 સભ્યો અને નીચલા ગૃહ હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝેન્ટેટિવ્સમાં 100 સભ્યો છે. સેનેટને સામાન્ય ધારાસભાનું ઉપલું ગૃહ અને હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝેન્ટેટિવ્સને ધારાસભાનું નીચલું ગૃહ કહેવામાં આવે છે. રાજ્યમાં કાયદો ઘડવાની સંપૂર્ણ સત્તા સામાન્ય ધારાસભાના હસ્તક રહેલી છે. સેનેટ અને હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝેન્ટેટિવ્સ બંને કાયદાનું ઘડતર કરી શકે છે. જોકે આમાં એક અપવાદ એ છે કે જે કાયદા થકી આવકને અસર થતી હોય તે પ્રકારના કાયદાઓ ઘડવાની સત્તા સેનેટને આપવામાં આવી નથી. દરેક ખરડાની ચર્ચા દરેક ગૃહમાં અલગ રીતે કરીને ત્યારબાદ તેને પસાર કરવામાં આવે છે પરંતુ આ ખરડાને ગવર્નર સમક્ષ મોકલતા પૂર્વે તે બંને ગૃહોમાંથી પસાર કરવામાં આવે તે જરૂરી છે. જો સેનેટ અને હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝેન્ટેટિવ્સ સંપૂર્ણ બહુમતી આપે તો રાજ્યપાલ વિટો અથવા તો નિષેધાધિકાર વાપરીને જે-તે કાયદાને બિનઅસરકારક બનાવી શકે છે. સામાન્ય ધારાસભા દ્વારા જે પણ કાયદો ઘડવામાં આવે તેને કોઈ પણ જાતના અપવાદ વિના સમગ્ર રાજ્યમાં લાગુ પાડવામાં આવે છે. કોઈ પણ અેક કોમને નિશાન બનાવાતી હોય તે પ્રકારનો કાયદો ઘડવાની સત્તા સામાન્ય ધારાસભા પાસે નથી. સામાન્ય ધારાસભા ન્યાયિક તંત્રનું સંચાલન કરી શકે છે. તે અદાલતોનાં કદની ગોઠવણી તેમજ તેનાં જિલ્લાઓની સીમા નક્કી કરી શકે છે. તે રાજ્ય સરકારની વહીવટી શાખાઓની પ્રવૃત્તિ ઉપર દેખરેખ રાખી શકે છે. રાજ્યમાં રહેલી દેશની સરકારનું નિયમન કરવાની તેની સત્તા ખૂબ જ અંકુશિત છે. પરંતુ ઇન્ડિયાનાના ંધારણની પદ્ધતિમાં ફેરફાર કરવાી તેની પાસે ખાસ સત્તા રહેલી છે.