cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
બિરલા પ્લેનેટોરિયમ
તારામંડળ  જેવા હુલામણા નામથી ઓળખાતા પ્લેનિટોરિયમનું ઉદ્ઘાટન જુલાઈ ૨, ૧૯૬૩ના દિવસે ભારતના વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુ દ્વારા કરવામાં આવ્યું  . અહિંયાં એક ઇલેક્ટ્રોનિક્સ લેબોરેટરી છે, જે ડિઝાઇન અને ફેબ્રિકેશનના વૈજ્ઞાનિક સાધનો વડે સજ્જ છે. અહીં એક ખગોળશાસ્ત્ર ગેલેરી છે કે જ્યાં આકાશી મોડેલો તથા પ્રખ્યાત ખગોળશાસ્ત્રીઓનાં ચિત્રોનો વિશાળ સંગ્રહ છે. આ પ્લેનિટોરિયમ ખાતે એક ખગોળીય વેધશાળા છે, જે સજ્જ છે સેલેસ્ટ્રોન C-14 ટેલિસ્કોપ ST6 CCD કેમેરા અને સૌર ફિલ્ટર જેવી એક્સેસરીઝ સાથે. અહીં જનતા અને વિદ્યાર્થીઓ ૧૦૦ કરતાં વધુ ખગોળીય પ્રોજેક્ટ માટે ખગોળશાસ્ત્ર, ખગોળ-ભૌતિકી, અવકાશ વિજ્ઞાન તેમજ તારા અને ગ્રહો અંગેની માન્યતાઓ વિષયક વિવિધ હકીકતો મેળવી તેના પર કાર્ય કરી શકે એવી સવલત મળે છે. તે ૬૮૦ માણસોની ક્ષમતા ધરાવે છે.
અહીં ૧૨:૦૦ થી ૧૯:૦૦ કલાક દરમિયાન દૈનિક કાર્યક્રમો અંગ્રેજી, બંગાળી અને હિન્દી ભાષામાં રજુ કરવામાં આવે છે. ક્યારેક ક્યારેક ઉડિયા, તમિલ, ગુજરાતી, જેવી અન્ય ભાષાઓમાં પણ કાર્યક્રમો રજુ કરવામાં આવે છે. રજાઓના દિવસોમાં વધારાના કાર્યક્રમો પણ રજુ કરવામાં આવે છે. આ પ્લેનિટોરિયમ એમ એલ દાલમીયાં એન્ડ કંપની દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું, જેના માલિક બોર્ડ ઓફ કંટ્રોલ ફોર ક્રિકેટ ઇન ઇન્ડિયાના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ જગમોહન દાલમીયાં હતા.
હાલમાં અહીં નવીનીકરણ ચાલી રહ્યું છે. આ નવીનીકરણ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૯ સુધીમાં પૂર્ણ કરવામાં આવશે.
બાહ્ય કડીઓ
Commonscat-ઇનલાઇન    Commonscat-ઇનલાઇન     Commonscat-ઇનલાઇન     Commonscat-ઇનલાઇન
શ્રેણી:પશ્ચિમ બંગાળ શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
રાનેર (તા. કાંકરેજ)
રાનેર (તા. કાંકરેજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. રાનેર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, દિવેલા, કપાસ, ઘઉં, રાયડો, મગફળી, બાજરી, તુવર, તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક, માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, સરકારી દવાખાનું તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કાંકરેજ તાલુકો
કુકડીયા (તા. ઇડર)
કુકડીયા (તા. ઇડર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક ગામ છે. કુકડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ઉપરાંત ગામમાં સ્વામીનારાયણ ભગવાનનું મંદિર, રામ મંદિર, અને નદી કિનારે રામદેવપીર અને મહાદેવનું મંદિર પણ આવેલાં છે. ગામ, ગુજરાતી ચલચિત્રોનાં પ્રસિદ્ધ અભિનેતા બંધુઓ અરવિંદ ત્રિવેદી અને ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદીનું ગામ છે. અહીં ઇચ્છાબેન ભોગીલાલ પ્રસુતિ ગૃહ પણ આવેલું છે.
શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
મોડાસર (તા. સાણંદ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાણંદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામમાં અત્રરેશ્વાર મહાદેવનું મંદિર આવેલું છે.
ધાંગધ્રા (તા. ખાંભા)
ધાંગધ્રા (તા. ખાંભા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખાંભા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધાંગધ્રા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખાંભા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
હિમવર્ષા
thumb|હિમવર્ષા પછીનાં વૃક્ષો
હિમવર્ષા એ આ પૃથ્વી પર થતી એક કુદરતી ઘટના છે. સખત ઠંડી પડતી હોય તેવા વિસ્તારોમાં આ ઘટના અચોક્કસ રીતે થતી હોય છે. હિમવર્ષા હવામાં ઉષ્ણતામાનના ફેરફાર, સખત ઠંડી અને કંઇક અંશે પવનને કારણે થતી હોય છે.
હિમવર્ષા સામાન્ય રીતે ઊંચા પર્વતીય પ્રદેશમાં કે જ્યાં બરફ છવાયેલો રહેતો હોય છે. ક્યારેક સાઇબીરિયા જેવા બરફના રણમાં પણ હિમવર્ષા થાય છે.
હિમવર્ષા થાય ત્યારે માનવજીવન એકદમ સંઘર્ષમય બની જાય છે. કેટલીકવાર થોડા દિવસ સુધી સ્થગિત થઈ જતું હોય છે. વાહનવ્યવહાર પણ દિવસો સુધી ઠપ થઈ જાય છે. રસ્તા, ઘર, વનસ્પતિ અને ખુલ્લી જમીન બધા પર બરફ જામી જાય છે.
શ્રેણી:ભૂગોળ શ્રેણી:કુદરતી ઘટનાઓ
વિલાયતી પટ્ટાઇ
વિલાયતી પટ્ટાઇ કે ઉત્તરી પટ્ટાઇ (અંગ્રેજી: Hen Harrier, Northern Harrier (અમેરિકામાં)), (Circus cyaneus) એ ઋતુપ્રવાસી શિકારી પક્ષી છે.
વર્ણન
આ પક્ષી 41 - 52 cm લંબાઈ, 97 – પાંખોનો વ્યાપ ધરાવે છે. નર અને માદાનો વજન અલગ અલગ હોય છે. નર 290 to 400 g, સરેરાશ 350 g અને માદા 390 to 750 g, સરેરાશ 530 g વજન ધરાવે છે. પાંખોનો ચાપકર્ણ 32.8 to 40.6 cm, પૂંછડી 19.3 to 25.8 cm અને ધડનો ભાગ 7.1 to 8.9 cm. ના માપનાં હોય છે. ઉત્તર અમેરિકાના અન્ય કોઈપણ શિકારી પક્ષી કરતાં આ પક્ષી, શરીરનાં પ્રમાણમાં, વધુ લાંબી પાંખો અને પૂંછડી ધરાવે છે.
શાહુડા
શાહુડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. શાહુડા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કપરાડા તાલુકો શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
વલાવડી (તા. કડી)
વલાવડી (તા. કડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કડી તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. વલાવડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કડી તાલુકો અહીંયા શિવ મંદિર આવેલું છે
શ્રાવણ સુદ ૫
શ્રાવણ સુદ ૫ને ગુજરાતીમાં શ્રાવણ સુદ પાંચમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના દસમા મહિનાનો પાંચમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના પાંચમા મહિનાનો પાંચમો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
ખડખંડાલી
ખડખંડાલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાગરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખડખંડાલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાગરા તાલુકો
ઝરણી (માંગરોળ)
ઝરણી (માંગરોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ઝરણી ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, જુવાર, તુવર, કપાસ  તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:માંગરોળ તાલુકો
સ્વારઘાટ, હિમાચલ પ્રદેશ
સ્વારઘાટ (Swarghat) એ ચંદીગઢ-મનાલી ધોરી માર્ગ પર આવતું એક વિરામ સ્થાન છે, જે ઉત્તર ભારતમાં હિમાચલ પ્રદેશના બિલાસપુર જિલ્લામાં આવેલ છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
પીઠનો દુખાવો
પીઠનો દુખાવો એ પીઠમાં અનુભવાતી પીડા છે જે સામાન્ય રીતે સ્નાયુઓ, ચેતા, અસ્થિ, સાંધા અથવા મેરૂદંડના માળખામાંથી પેદા થતી હોય છે. આ દુખાવાને ગરદનનો દુખાવો, પીઠના ઉપરના ભાગમાં દુખાવો, કમરનો દુખાવો અથવા પૃચ્છઅસ્થિમાં દુખાવો એમ વિભાજિત કરવામાં આવે છે. તે અચાનક હુમલો અથવા હઠીલો દુખાવો હોઇ શકે છે. તે સતત હોઇ શકે છે અથવા છૂટોછવાયો હોઇ શકે છે, તે એક સ્થળે રહે છે અથવા શરીરના અન્ય ભાગોમાં પણ ફરતો રહે છે. દુખાવો હળવો, અથવા તીવ્ર અથવા વીંધી નાખે અથવા બળતરાનો અનુભવ થાય તેવો હોય છે. પીઠના ઉપરના ભાગમાં દુખાવો કાંડા અને હાથ સુધી પહોંચી શકે છે અથવા પીઠના નીચેના ભાગમાં પગ અથવા પંજા સુધી પહોંચી શકે છે. તેમાં દુખાવા ઉપરાંત નબળાઇ, સુન્નતા અથવા બળતરા જેવી અન્ય પીડાના લક્ષણોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
પીઠમાં દુખાવો માનવ જાતની હંમેશની ફરિયાદ રહી છે. અમેરિકામાં તીવ્ર હળવો પીઠનો દુખાવો (જેને લમ્બાગો પણ કહેવાય છે) ફિઝીશિયનની મુલાકાત લેવાનું પાંચમું સૌથી સામાન્ય કારણ છે. પ્રત્યેક દસમાંથી નવ પુખ્ત વ્યક્તિ જીવનમાં કોઇને કોઇ એક તબક્કે પીઠમાં દુખાવાનો અનુભવ કરે છે અને કામ કરતા પ્રત્યેક દસમાંથી પાચ પુખ્ત વ્યક્તિ દર વર્ષે પીઠનો દુખાવો અનુભવે છે.
મેરૂદંડ એ ચેતાઓ, સ્નાયુઓ, કંડરા અને અસ્થિબંધનોને જોડતું જટીલ માળખું છે અને તે તમામ પીડા પેદા કરવાને સક્ષમ છે. મેરૂદંડમાંથી પેદા થતી અને પગ અને કાંડામાં જતી મોટી ચેતાઓ પીડાને અન્ય અંગો સુધી પહોંચાડી શકે છે.
વર્ગીકરણ
પીઠના દુખાવાને રોગનિદાન મુજબ યાંત્રિક અથવા અનિર્દિષ્ટ પીઠનો દુખાવો અને ગૌણ પીઠનો દુખાવો એમ વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. પીઠનો દુખાવો ધરાવતા લગભગ 98% દર્દીનું અનિર્દિષ્ટ તીવ્ર પીઠના દુખાવા સાથે નિદાન થાય છે જે ગંભીર મૂળભૂત રોગશાસ્ત્ર ધરાવતું નથી. જોકે, ગૌણ પીઠનો દુખાવો જે મૂળભૂત સ્થિતિને કારણે પેદા થાય છે, તેના લગભગ 2% કિસ્સા હોય છે. આ કેસના મૂળભૂત રોગશાસ્ત્રમાં મેટાસ્ટેટિક કેન્સર, સ્પાઇનલ ઓસ્ટિઓમાયિલિટીસ અને એપિડ્યુરલ એબસેસનો સમાવેશ થાય છે જેના 1% દર્દી હોય છે. આ સ્થિતિ સાથે સંકળાયેલી સૌથી સામાન્ય ચેતાકીય હાનિ ગાદી હર્નિયેશનની સમસ્યા છે જેમાંથી ગાદી હર્નિયેશનના 95 ટકા કિસ્સા સૌથી નીચેની બે કટિ મેખલામાં થાય છે.
સહસ્થિતિઓ
પીઠનો દુખાવો એ ગંભીર તબીબી સમસ્યાની નિશાની હોઇ શકે છે. જોકે, તે મોટે ભાગે મૂળભૂત કારણ હોતું નથી.
પીઠનો દુખાવામાં સામાન્ય રીતે તાત્કાલિક તબીબી સારવારની જરૂર હોતી નથી. પીઠમાં દુખાવો ઉપડવાની સમસ્યા મોટે ભાગે આત્મ-મર્યાદિત અને બિનપ્રગતીશીલ હોય છે. મોટા ભાગનો પીઠનો દુખાવો સોજાને કારણે હોય છે તેમાં પણ ખાસ કરીને તીવ્ર તબક્કામાં, જે લાક્ષણિક રીતે બે સપ્તાહથી ત્રણ મહિના સુધી ચાલે છે.
કેટલાક નિરીક્ષણાત્મક અભ્યાસો સૂચવે છે કે જે બે સ્થિતિ, કટિ ગાદી હર્મિનેશન અને ડીજનરેટિવ ડિસ્ક ડિસીઝને કારણે ઘણીવાર પીઠનો દુખવો થાય છે તે સામાન્ય વસતી કરતા પીડાવાળા લોકોમાં વધુ પ્રચલિત ન હોઇ શકે અને જે તંત્રને કારણે આ સ્થિતિઓ પીડા પેદા કરી શકે છે તે હજુ સુધી જાણી શકાઇ નથી. અન્ય અભ્યાસો સૂચવે છે કે 85 ટકા કેસોમાં કોઇ દેહધાર્મિક કારણ બતાડી શકાયું ન હતું.
કેટલાક અભ્યાસો સૂચેવે છે કે કામના સમયે તણાવ અને નિષ્ક્રિય પારિવારિક સંબંધો જેવા મનોસામાજિક પરિબળો એક્સ-રે અને અન્ય તબીબી ઇમેજિંગ સ્કેનમાં જોવા મળેલી માળખાકીય અસામાન્યતાઓ કરતા પીઠના દુખાવા સાથે વધુ નિકટથી જોડાયેલા હોઇ શકે છે.
વિભેદક નિદાન
પીઠના દુખાવા માટે કેટલાક સંભવિત સ્ત્રોત અને કારણો છે. જોકે, મેરૂદંડની ચોક્કસ પેશીનું નિદાન પીડા માટેનું કારણ રજૂ કરે છે. આમ એટલે થાય છે કે વિવિધ મેરૂ પેશીઓમાંથી આવતા ચિહ્નો ઘણા સમાન લાગે છે અને સ્થાનિક એનેસ્થેટિક બ્લોક જેવી અતિક્રમણકારી નિદાન સારવાર પદ્ધતિનો ઉપયોગ કર્યા વગર તેને અલગ  પાડવા મુશ્કેલ છે.
પીઠના દુખાવાનો એક સંભવિત સ્ત્રોત પીઠનો કંકાલ સ્નાયુ છે. સ્નાયુ પેશીમાં પીડા માટે સંભવિત કારણોમાં સ્નાયુ ખેંચાણ (ખેંચાયેલા સ્નાયુઓ), સ્નાયુ સંકોચન અને સ્નાયુ અસંતુલનનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, ચિત્ર અભ્યાસો પીઠના દુખાવાના ઘણા કિસ્સામાં સ્નાયુ પેશીને નુકસાનના વિચારને ટેકો આપતા નથી અને સ્નાયુ સંકોચનનું ન્યૂરોફિઝિયોલોજી અને સ્નાયુ અસંતુલન સારી રીતે સમજી શકાયું નથી.
હળવા પીઠના દુખાવા માટેનો અન્ય સંભવિત સ્ત્રોત મેરૂદંડના મુક્ત ચલ સાંધા (દા.ત. ઝાયગેપોફિઝિયલ સાંધા/પાસા સાંધા) છે. હઠીલો પીઠનો હળવો દુખાવો ધરાવતા લગભગ ત્રીજા ભાગના લોકોમાં અને વ્હિપલેશને પગલે ગરદનનો દુખાવો ધરાવતા મોટા ભાગના લોકોમાં પીડા માટે આ મુખ્ય સ્ત્રોત જણાયા છે. જોકે, ઝાયગેપોફિઝિયલ સાંધાના દુખાવા માટેનું કારણ સંપૂર્ણપણે સમજી શકાયું નથી. વ્હિપલેશને પગલે ગરદનનો દુખાવો ધરાવતા લોકોમાં સંપૂટ પેશીમાં નુકસાન સૂચવવામાં આવ્યું છે. ઝાયગેપોફિઝિયલ સાંધામાંથી પેદા થતી મેરૂ પીડા ધરાવતા લોકોમાં, એક સિદ્ધાંત એવો છે કે અંતઃસંધિગત પેશીઓ, જેમકે તેમના સાયનોવિયલ પટલના ઇનવેજિનેશન્સ અને ફાઇબરો-એડિપોઝ મેનિસ્કોઇડ્સ (તેઓ અસ્થિઓને એક બીજા પર સરળતાથી ફરવા માટે ગાદી તરીકે કામ કરે છે), વિસ્થાપિત, પીલાયેલી અથવા ફસાયેલી બની શકે છે અને બાદમાં નોસિસેપ્શન (દુખાવો) પેદા કરી શકે છે.
પીઠના દુખાવા માટે અન્ય કેટલાક સામાન્ય સંભવિત સ્ત્રોત અને કારણો છે જેમાં મેરૂ ગાદી ભંગાણ અને ડીજનરેટિવ ગાદી બિમારી અથવા ઇસ્થમિક સ્પોન્ડિલોલિસ્થેસિસ, અસ્થિવા (ડીજનરેટિવ સાંધા બિમારી) અને કટિ મેરૂ સંકીર્ણતા, આઘાત, કેન્સર, ચેપ, ભંગ, અને દાહક બિમારીનો સમાવેશ થાય છે.
કરોડરજ્જુની ચેતામાં પીડા (ગૃધ્રસી)ને 'બિન-ચોક્કસ' પીઠના દુખાવાથી અલગ પાડી શકાય છે અને અતિક્રમણકારી નિદાન પરીક્ષણ વગર પણ નિદાન કરી શકાય છે.
હવે બિન-ગાદીજન્ય પીઠના દુખાવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરાઇ રહ્યું છે જેમાં દર્દી સામાન્ય અથવા લગભગ સામાન્ય એમઆરઆઇ અને સીટી સ્કેન ધરાવે છે. રેડીયોગ્રાફિક અસાધારણતા ન ધરાવતા દર્દીઓમાં પૃષ્ઠ પ્રશાખાની ભૂમિકામાં નવી તપાસ થઇ રહી છે. જુઓ પોસ્ટિરીયર રામી સિન્ડ્રોમ
વ્યવસ્થાપન
પીઠના દુખાવાની સારવાર વખતે વ્યવસ્થાપનનો ઉદેશ પીડાની તીવ્રતામાં શક્ય તેટલો ઝડપથી મહત્તમ ઘટાડો કરવો, રોજબરોજની પ્રવૃત્તિમાં વ્યક્તિની કામ કરવાની ક્ષમતા પુનઃસ્થાપિત કરવી, અવક્ષેપી પીડાનો સામનો કરવામાં દર્દીને મદદ કરવી, ચિકિત્સા પદ્ધતિની આડઅસરોની આકરણી કરવી અને કાનૂની તેમજ સામાજિક આર્થિક અંતરાયોની વચ્ચે દર્દીને સાજો થવામાં સહાય કરવાનો છે. ઘણા લોકો માટે ઉદેશ પીડાને વ્યવસ્થાપનપાત્ર સ્તરે રાખીને પુનઃવસનમાં પ્રગતી કરવાનો હોય છે જે બાદમાં લાંબા ગાળાની પીડા રાહતમાં પરીણમી શકે છે. ઘણા લોકો માટે વ્યવસ્થાપનનો ઉદેશ પીડાના વ્યવસ્થાપન માટે બિન-શસ્ત્રક્રિયા ચિકિત્સાનો ઉપયોગ કરવો અને મોટી શસ્ત્રક્રિયા ટાળવાનો હોય છે જ્યારે અન્ય કેટલાક લોકો માટે શસ્ત્રક્રિયા સારા થવા માટેનો સૌથી ઝડપી રસ્તો હોઇ શકે છે.
તમામ સ્થિતિઓ માટે અથવા સમાન સ્થિતિ સાથે તમામ વ્યક્તિઓ માટે તમામ સારવાર કામમાં આવતી નથી અને કેટલાક લોકોએ તેમને સાનુકૂળ શ્રેષ્ઠ સારવાર નક્કીકરવા માટે કેટલીક સારવારના વિકલ્પ ચકાસવાની જરૂર પડે છે. સ્થિતિનો વર્તમાન તબક્કો (તીવ્ર અથવા હઠીલી) પણ સારવારની પસંદગી કરવા માટેનું નિર્ણાયક પરિબળ છે. પીઠનો દુખાવો ધરાવતા બહુ જ ઓછા દર્દીઓને (અંદાજે 1 ટકાથી 10 ટકા દર્દીઓને) શસ્ત્રક્રિયાની જરૂર પડે છે.
દુખાવો
સ્થિતિના ચોક્કસ કારણ, અંગસ્થિતિ તાલીમ વર્ગો અને શારીરિક વ્યાયામ પીડામાં રાહત આપવામાં મદદ રૂપ બની શકે છે.
શસ્ત્રક્રિયા
નીચે મુજબની સ્થિતિવાળા દર્દીઓમાં શસ્ત્રક્રિયા ઘણીવાર યોગ્ય પુરવાર થાય છેઃ
લઘુત્તમ અતિક્રમણકારી શસ્ત્રવૈદક કાર્યવાહી પીઠના દુખાવાના ચિહ્નો અને કારણો માટે ઘણી વાર ઉકેલ છે. આ પ્રકારની કાર્યવાહી મેરૂદંડ શસ્ત્રક્રિયા કરતા વધુ લાભ આપે છે, જેમકે વધુ ચોક્કસ નિદાન અને સાજા થવામાં ટૂંકો સમય.
પીઠના દુખાવાની સારવારમાં શસ્ત્રક્રિયા છેલ્લો વિકલ્પ હોય છે. તેની ત્યારે જ ભલામણ કરવામાં આવે છે જ્યારે અન્ય તમામ વિકલ્પો ચકાસી લેવાયા હોય અથવા સ્થિતિ ઇમરજન્સીની હોય. પીઠની શસ્ત્રક્રિયાના અભ્યાસોની 2009 પ્રણાલીગત સમીક્ષામાં જણાયું હતું કે, ચોક્કસ નિદાન માટે શસ્ત્રક્રિયા અન્ય સામાન્ય સારવાર કરતા પ્રમાણમાં સારી છે પરંતુ લાંબા ગાળે શસ્ત્રક્રિયાના લાભ ઘટી શકે છે.
પીઠનો દુખાવો પેદા કરતી વિવિધ સ્થિતિઓની સારવારમાં વિવિધ પ્રકારની શસ્ત્રવૈદક કાર્યવાહીનો ઉપયોગ થાય છે. તે તમામને ચેતા પ્રતિસંકોચન, શરીરના ભાગોનું સંયોજન અને વિકૃતિ સુધારા શસ્ત્રક્રિયામાં વર્ગીકૃત કરી શકાય છે. પ્રથમ પ્રકારની શસ્ત્રક્રિયા પ્રાથમિક રીતે એવા જૂના દર્દીઓ પર કરવામાં આવે છે જેઓ ચેતા બળતરા અથવા ચેતા ઇજાથી પીડાય છે. અસ્થિમય ભાગોના સંયોજનને મેરૂ સંયોજન પણ કહેવાય છે અને બે કે તેથી વધુ અસ્થિમય ભાગોનું મેટલવર્કની મદદથી સંયોજન કરવા માટે તેનો ઉપયોગ થાય છે. શસ્ત્રક્રિયાનો પાછળનો પ્રકાર સામાન્ય રીતે કોજેનિટલ વિકૃતિ સુધારવા અથવા આંચકાકીય ભંગને કારણે સર્જાયેલા દુખાવાની સારવારમાં ઉપયોગ થાય છે. કેટલાક કિસ્સામાં વિકૃતિ સુધારામાં અસ્થિમય ટુકડાઓ દૂર કરવા અથા મેરૂદંડ માટે સ્થિરતા જોગવાઇ પ્રદાન કરવાનો સમાવેશ થાય છે.
પીઠના દુખાવાની શસ્ત્રક્રિયામાં મુખ્ય ઉપયોગમાં લેવાતી કાર્યવાહીમાં ડિસેટોમીઝ, મેરૂ સંયોજનs, લેમિનેક્ટોમીઝ, ગાંઠ દૂર કરવી અને વર્ટિબ્રોપ્લાસ્ટીઝનો સમાવેશ થાય છે.
આંતરકશેરૂકા ગાદી જ્યારે હર્નિયેટ થઇ હોય અથવા ફાટી ગઇ હોય ત્યારે ડિસેટોમી હાથ ધરવામાં આવે છે. તેમાં ચેતા મૂળ પર દબાણ કરતી અને બહાર નિકળી રહેલી ગાદીને દૂર કરવામાં આવે છે તેમાં ગાદીનો કોઇ ભાગ અથવા તેના સંપૂર્ણ ભાગને દૂર કરવામાં આવે છે. ચેતા પર દબાણ મુકતા ગાદીના પદાર્થને ચોક્કસ ગાદી પર કરાયેલા નાના કાપા મારફતે દૂર કરવામાં આવે છે. પીઠની શસ્ત્રક્રિયાનો તે સૌથી લોકપ્રિય પ્રકાર છે જેમાં સફળતાનો દર ઊંચો છે. આ કાર્યવાહી બાદ સાજા થવાનો સમયગાળો છ સપ્તાહથી વધુ સમય ચાલતો નથી. એન્ડોસ્કોપ દ્વારા અસ્થિમય ટુકડાઓને દૂર કરવાની પ્રક્રિયાના પ્રકારને પરક્યુટેનિયસ ડિસ્ક રિમૂવલ કહેવામાં આવે છે.
પ્રમાણભૂત ડિસેટોમીઝ તરીકે માઇક્રો ડિસેટોમીઝ હાથ ધરાઇ શકે છે જેમાં નાના કાપાનો લાભ આપવા માટે વિપુલદર્શકનો ઉપયોગ થાય છે અને આમ સાજા થવાની પ્રક્રિયા ટૂંકી બને છે.
સમગ્ર ગાદી દૂર કરાયેલી હોય તેવા કિસ્સામાં અથવા કશેરૂકાઓ અસ્થિર બનાવતી અન્ય સ્થિતિમાં મેરૂ સંયોજન હાથ ધરવામાં આવે છે. અસ્થિને સાજા થવા માટે વધુ શક્તિ પ્રદાન કરવા આ કાર્યવાહીમાં અસ્થિ કલમનો ઉપયોગ કરીને બે કે તેથી વધુ કશેરૂકાઓને જોડવામાં આવે છે. મેરૂ સંયોજન બાદ સાજા થવામાં દર્દીની ઊંમર, શસ્ત્રક્રિયા કરવા માટેના કારણ અને કેટલા અસ્થિ વિભાગોનું સંયોજન કરાયું છે તેના આધારે એક વર્ષ સુધીનો સમય લાગી શકે છે.
મેરૂ સંકીર્ણતા અથવા ગાદી હર્નિયેશનના કિસ્સામાં ચેતા પરનું દબાણ હળવું કરવા માટે લેમિનેક્ટોમીઝ હાથ ધરાઇ શકે છે. આવી કાર્યવાહી દરમિયાન સર્જન વધારાની લેમિના દૂર કરીને અથવા કાપીને ચેતા માટે વધુ જગ્યા પુરી પાડીને મેરૂ માગર્ને પહોળો કરે છે. સાજા થવાનો સમય સ્થાપિત કરવા માટે સ્થિતિની ગંભીરતા અને દર્દીનો સામાન્ય આરોગ્ય દરજ્જો મુખ્ય પરિબળ છે. સાજા થવાનો સમય 8 સપ્તાહથી લઇને 6 મહિના સુધીનો હોઇ શકે છે.
બિનાઇન અને મેલાઇનન્ટ ગાંઠની વૃદ્ધિ અટકાવવા માટે પીઠ શસ્ત્રક્રિયા કરી શકાય છે. પ્રથમ કિસ્સામાં, શસ્ત્રક્રિયાનો ઉદેશ બિનાઇન વૃદ્ધિને કારણે ચેતા પર ઉભા થયેલ દબાણને મુક્ત કરવાનો છે જ્યારે બીજા ક્રમની કાર્યવાહીનો ઉદેશ કેન્સરને શરીરના અન્ય ભાગમાં ફેલાતું અટકાવવાનો છે. સાજા થવાનો સમય દૂર કરાયેલી ગાંઠના પ્રકાર, દર્દીની આરોગ્ય સ્થિતિ અને ગાંઠના કદ પર આધાર રાખે છે.
ગર્ભાવસ્થા
લગભગ 50 ટકા મહિલાઓ ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન પીઠનો હળવો દુખાવો અનુભવે છે. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન પીઠમાં દુખાવો નોંધપાત્ર પીડા અને અક્ષમતા પેદા કરી શકે તેટલો ગંભીર હોય છે અને બીજી ગર્ભાવસ્થામાં દર્દીમાં પીઠનો દુખાવો હોય છે. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન વજન વધારો, વ્યાયામ, કામ કર્યાનો સંતોષ અથવા જન્મ લંબાઇ, જન્મ વજન અને અપગર સ્કોર જેવા ગર્ભાવસ્થાના પરીણામોના સંદર્ભમાં ગર્ભાવસ્થા સાથે પીઠના દુખાવાનું વધેલું જોખમ જણાયું નથી.
ગર્ભાવસ્થાના પીઠના હળવા દુખાવા સાથે સંકળાયેલા હોવાનું જણાતા ગર્ભાવસ્થાના જૈવયાંત્રિક પરિબળોમાં ઉદરીય સેગિટ્ટલ અને ટ્રાન્સવર્સ ડાયામીટર અને કટિ લોર્ડોસિસની ઊંડાઇનો સમાવેશ થાય છે. ગર્ભાવસ્થાના પીઠના દુખાવાને વિકટ બનાવતા લાક્ષણિક પરિબળોમાં ઉભા રહેવું, બેસવું, આગળ નમવું, વજન ઊંચકવું અને ચાલવાનો સમાવેશ થાય છે. ગર્ભાવસ્થામાં પીઠનો દુખાવો જાંઘ અને નિતંબમાં પીડાના ફેલાવા, દર્દીને ઊંઘમાંથી ઉઠાડવાની ક્ષમતા ધરાવતો રાત્રી સમયનો ગંભીર દુખાવો, રાત્રીના સમયે વધતો દુખાવો અથવા દિવસના સમય દરમિયાન વધતા દુખાવા દ્વારા રજૂ કરી શકાય છે. ઊચી અસર, વજન ઉચકવાની પ્રવૃત્તિઓ ખાસ કરીને અસમમીતિય વજન જેમકે, વજન ઉચકવાની સાથે વધુ પડતું વળવું, એક પગની અંગસ્થિતિ, દાદરા ચડવા અને પીઠના અંતિમ ભાગ પર પુનરાવર્તિત વેગ અથવા કુલાના હલનચલનને ટાળવાથી પીડમાં રાહત થઇ શકે છે. ઘૂંટણથી વળ્યા વગર જમીન તરીફ સીધા વળવું ગર્ભાવસ્થા અને સામાન્ય વ્યક્તિઓમાં પીઠના નીચેના ભાગમાં ગંભીર અસર પેદા કરી શકે છે જે તણાવ તરફ દોરી જાય છે તેમાં પણ ખાસ કરીને લમ્બો-સેકરલ ક્ષેત્રમાં તે મલ્ટિફિડસમાં તણાવ પેદા કરે છે.
અર્થશાસ્ત્ર
રાષ્ટ્રીય સરકારો દ્વારા પીઠના દુખાવાને માંદગી રજા પર રહેલા કામદારોના નુકસાન મારફતે ઉત્પાદકતાને મોટી અસર કરતા કારણ તરીકે નિયમિત રજૂ કરાયું છે. કેટલીક રાષ્ટ્રીય સરકારો, ખાસ કરીને ઓસ્ટ્રેલિયા અને યુનાઇટેડ કિંગડમ, એ સમસ્યા સામે લડવામાં મદદ કરવા જાહેર આરોગ્ય જાગૃતિ અભિયાનો શરૂ કર્યા છે. દા.ત. હેલ્થ એન્ડ સેફ્ટી એક્ઝિક્યુટિવનું બેટર બેક અભિયાન. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં કમરના દુખાવાની આર્થિક અસર દર્શાવે છે કે તે 45 વર્ષથી નીચેની ઉંમરના લોકોને તેમની પ્રવૃત્તિ મર્યાદિત કરવા માટેનું પ્રથમ ક્રમનું કારણ છે. ફિઝીશિયનની ઓફિસમાં નોંધાતી ફરિયાદમાં તેનો બીજો ક્રમ આવે છે. તે હોસ્પિટલમાં દાખલ થવા માટેની પાંચમાં ક્રમની સૌથી સામાન્ય જરૂરિયાત છે અને શસ્ત્રક્રિયા માટેનું ત્રીજું અગ્રણી કારણ છે.
વિલુપ્ત જાતિ
જીવવિજ્ઞાન અને પર્યાવરણ વિજ્ઞાનમાં, વિલુપ્ત એટલે સજીવ કે સજીવના સમૂહનો અંત, સામાન્ય રીતે એ પ્રજાતિનો અંત. વિનાશની ક્ષણ ત્યારે આવે છે જ્યારે એ પ્રજાતિના છેલ્લા એકમાત્ર જીવિત સભ્યનું અવસાન કે નાશ થાય છે. જો કે એ પ્રજાતિની પ્રજોપ્તિ અને બચાવની તકો તો આની બહુ જ પહેલાં સમાપ્ત થઈ ચૂકી હોય છે. કારણ કે, જે તે પ્રજાતિનો સંભાવ્ય વિસ્તાર ઘણો જ વિશાળ હોય શકે છે, આથી આ ક્ષણનો નિશ્ચય કરવો ઘણું જ અઘરું પડે, એટલે સામાન્ય રીતે આ નિર્ણય પશ્ચાદ્વર્તી અસરથી કરવાનો રહે છે.
શ્રેણી:પર્યાવરણ
શ્રાવણ સુદ ૬
શ્રાવણ સુદ ૬ને ગુજરાતીમાં શ્રાવણ સુદ છઠ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના દસમા મહિનાનો છઠ્ઠો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના પાંચમો મહિનાનો છઠ્ઠો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
દઢાલ (તા.અંકલેશ્વર)
દઢાલ (તા.અંકલેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા અંકલેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. દઢાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, પુસ્તકાલય, પશુ દવાખાનું, રેલ્વે સ્ટેશન, તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:અંકલેશ્વર તાલુકોઆ ગામ જહાંગીર બાદશાહે અંકલેશ્વરના હજરત હલીમ શાહ ભંડારીને ભેટ ધર્યુ હતું ત્યારથી તે ઈનામદારો પાસે હતું
ઝીનોરા
ઝીનોરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ઝીનોરા ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, જુવાર, તુવર, કપાસ  તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
સનાલી (તા. મહુધા)
સનાલી (તા. મહુધા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મહુધા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સનાલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, જાર, ઘઉં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહુધા તાલુકો
રતનગઢ (તા. કાંકરેજ)
રતનગઢ (તા. કાંકરેજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા  કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રતનગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કાંકરેજ તાલુકો
પિપલીયા (તા. ગોધરા)
પિપલીયા (તા. ગોધરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પિપલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોધરા તાલુકો
સોળીયા
ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન છે, ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:કોટડા-સાંગાણી તાલુકો
જુનેદ (તા.વાગરા)
જુનેદ (તા.વાગરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાગરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જુનેદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાગરા તાલુકો
શ્રાવણ સુદ ૭
શ્રાવણ સુદ ૭ને ગુજરાતીમાં શ્રાવણ સુદ સાતમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના દસમા મહિનાનો સાતમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના પાંચમા મહિનાનો સાતમો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
સાપલા (તા. મહુધા)
સાપલા (તા. મહુધા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મહુધા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સાપલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મહુધા તાલુકો
શંખેશ્વરધામ કામણ તીર્થ
આ તીર્થની નજીકમાં ગિરનાર ધામ, મહાવીર ધામ, પીયૂષ વાણી, આદેશ્વર ધામ તેમ જ અગાશી તીર્થ પણ આવેલ છે, આથી યાત્રાળુઓ પંચતીર્થના દર્શન કરી શકે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જૈન તીર્થ શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
વન્યજગતમાં વિલુપ્ત જાતિ
સંદર્ભો
શ્રેણી:પર્યાવરણ
પિયાનો
right|thumb|300px|પિયાનો right|thumb|300px| વર્તમાન સમયનો પિયાનો પિયાનો અથવા મહાવાદ્ય એ એક સંગીતનું વગાડવા માટેનું સાધન છે. મેજ (ટેબલ) જેવા આકારના આ સંગીત-વાદ્યની શોધ ૧૦મી સદીના સમયમાં થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ધીરે ધીરે એનો વર્તમાન રુપમાં વિકાસ થયો છે. આરંભમાં આ વાદ્યની આકૃતિ આધુનિક પિયાનોથી ભિન્ન હતી. એ રચનામાં એક ગ્રીલ આવતી હતી, જેને ફેરવવાથી ત્રણ તાર એકી સાથે ચક્ર પર ધ્વનિ ઉત્તપન્ન થાય.
આ એક પશ્ચિમી દુનિયાનું સંગીત વાદ્ય છે. એમાં ધાતુના તંગ કરીને બાંધેલા તાર પર અલગ અલગ જગ્યાએ ટકોરીઓ વગાડીને ધીરો અને મધુરો સૂર નીકળે એવી કરામત હોય છે; આ એક હારમોનિયમને મળતું એક વિદેશી વાજિંત્ર છે. તેની અંદર સ્વર માટે કેટલાક મોટા પાતળા તાર હોય છે, જેનું જોડાણ બહારથી ચાવીઓ સાથે હોય છે. ચાવીઓ દબાવવાથી સ્વર નીકળે છે.
ઈતિહાસ
"વેમોર વાન્ડર બક" (Wemor Wander Buck) નામના પુસ્તકમાં, કે જેનો રચનાકાળ ૧૪૪૦ ઈસ્વી છે, પિયાનોનું એક ચિત્ર જોવા મળે છે, જેમાં આઠ નાની અને ૧૬ મોતી ચાવીઓ (keys) જોવા મળે છે. ચિત્રકારે એક સમચતુષ્કોણ આકારના ચિત્રમાં ૧૨ તાર દેખાડ્યા છે. પિયાનો જેવા એક યંત્રનું ચિત્ર પત્થર પર બનાવવામાં આવેલું પણ મળ્યું છે, જેને રીગલ કહેવાય છે.
શ્રેણી:સંગીત વાદ્ય
સુલ્યા
સુલ્યા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. સુલ્યા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કપરાડા તાલુકો શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
કાજા, સ્પીતી, હિમાચલ પ્રદેશ
thumb|350x350px|સ્પીતી હોસ્પિટલ, २००४ કાજા ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલ હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના લાહૌલ અને સ્પીતી જિલ્લા માં આવેલ સ્પીતી ખીણનું પેટા-વિભાગીય મુખ્ય મથક છે. તેની ઊંચાઈ દરિયાઈ સપાટી થી ૩૮૦૦ મીટર છે. તે સ્પીતી નદીના ડાબા કિનારે ઊભી ટોચની તળેટીમાં સ્થિત છે. પહેલાંના સમયમાં તે સ્પીતીના વડા "નૈનો"નું મુખ્ય મથક હતું. તે રાજ્યના મુખ્ય મથક સિમલા થી ૪૨૫ કિલોમીટર દૂર છે. કાજા ખાતે એક પેટ્રોલ-ડીઝલ પંપ, રેસ્ટ હાઉસ અને કેટલીક નાની હોટલ છે. આ ક્ષેત્રમાં પર્યટન માટે આ સ્થળ આધાર તરીકે કાર્ય કરે છે. અહિંયાંથી અન્ય સ્થળોએ, હિક્કીમ, કોમોક અને લાંગિયાના મઠોની મુલાકાત લઈ શકાય છે.
સંદર્ભો
હિમાચલ પ્રદેશ પ્રવાસન નિગમનું સત્તાવાર જાળસ્થળ.
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
અમૃતપુર (તા. ધારી)
અમૃતપુર (તા. ધારી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધારી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અમરતપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
પરવડી (તા. ગોધરા)
પરવડી (તા. ગોધરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પરવડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોધરા તાલુકો
શ્રાવણ સુદ ૮
શ્રાવણ સુદ ૮ને ગુજરાતીમાં શ્રાવણ સુદ આઠમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના દસમા મહિનાનો આઠમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના પાંચમા મહિનાનો આઠમો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
મોટી દેવતી (તા. સાણંદ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાણંદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વાઘરોડા (તા. કડી)
વાઘરોડા (તા. કડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કડી તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. વાઘરોડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો, ટામેટાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કડી તાલુકો
ગુરૂનો ભોખરો
ગુરૂનો ભોખરો એ ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લાના વડગામ તાલુકામાં આવેલા મુમનવાસ ગામ પાસે 24.2023°N, 72.6584°W સ્થિત ટેકરી છે. આ ટેકરી ધાર્મિક મહત્વ ધરાવે છે અને મોટાભાગે નાનાં બાળકોની બાબરી માટેનું સ્થાન છે. ટેકરી પર પાણિયારી આશ્રમ આવેલો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો શ્રેણી:વડગામ તાલુકો
ઓછી ચિંતાજનક જાતિ
શ્રેણી:પર્યાવરણ
કિશોરગઢ (તા. ઇડર)
કિશોરગઢ (તા. ઇડર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક ગામ છે. કિશોરગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામ ૨૦૧૧ની ગુજરાતની સર્વશ્રેષ્ઠ પંચાયતની યોજના હેઠળની સ્પર્ધામાં દ્વિતિય ક્રમાંકે આવેલું ગામ છે. આ ગામમાં સામુહિક મીનરલવોટર પ્લાન્ટ અને એ પણ નજીવી રકમમાં મીનરલવોટરની સુવિધા પૂરી પડે છે. અહી નાના બાળકોના વિકાસ માટે બોસ્તાને તિફ્લાન સંસ્થા કાર્યરત છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
જાગેશ્વર (તા.વાગરા)
જાગેશ્વર (તા.વાગરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાગરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જાગેશ્વર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાગરા તાલુકો
આણંદપર
આણંદપર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કોટડા-સાંગાણી તાલુકાનું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે તળપદા કોળી લોકોની વસ્તી રહે છે. આણંદપર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે.
ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન છે, ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:કોટડા-સાંગાણી તાલુકો
રતનપુરા (શિહોરી)
રતનપુરા (શિહોરી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા  કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રતનપુરા (શિહોરી) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સ્ટેથોસ્કોપ
સ્ટેથોસ્કોપ કે પરિશ્રાવક (ગ્રીકમાં στηθοσκόπιο, στήθος ના, stéthos - છાતી  અને σκοπή, skopé - તપાસ ) ધ્વનિક તબીબી ઉપકરણ છે જે પ્રાણીઓના શરીરના આંતરિક હલનચલન કે અવાજ સાંભળવા માટે વપરાય છે. તે મુખ્યત્વે ફેફસા અને હૃદયનો અવાજ સાંભળવા માટે વપરાય છે. તે આંતરડા તેમજ શિરા અને ધમનીઓમાના રક્તપ્રવાહને સાંભળવા માટે પણ વપરાય છે. સ્ફ્યિમોમનોમીટર સાથે ઉપયોગમાં લઈને તે લોહીનું દબાણ માપવા માટે પણ વપરાય છે. કેટલીક વખત "મિકેનિક્સ સ્ટેથોસ્કોપ" યંત્રો દ્વારા ઉત્પન્ન કરાતા આંતરિક અવાજ સાંભળવા, જેમ કે ઓટોમોબાઈલ એન્જિનના આંતરિક ભાગો દ્વારા કરવામાં આવતા અવાજ સાંભળીને તેમાં થતી અપક્રિયાઓનું નિદાન કરવા માટે પણ વપરાય છે. સ્ટેથોસ્કોપનો ઉપયોગ વૈજ્ઞાનિક શૂન્યાવકાશ ખંડમાં પડેલ છિદ્રોનું પરીક્ષણ કરવા તેમજ અન્ય નાના પાયાના ધ્વનિક કાર્યોની દેખરેખ માટે પણ કરી શકાય. શ્રવણકારી ધ્વનિઓને તીવ્ર બનાવે તેવા સ્ટેથોસ્કોપને ફોનેન્ડોસ્કોપ કહેવાય છે.
ઇતિહાસ
સ્ટેથોસ્કોપનો આવિષ્કાર ફ્રાન્સમાં 1816માં પેરિસ સ્થિત નેકકર-એન્ફાન્ટ્સ માલડેસ હોસ્પિટલમાં રેને લેન્નર્ક દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો. તે લાકડાની નળીનું બનેલું હતુ અને એક જ કાનથી એકકર્ણ-શ્રાવ્ય (એક જ કાનથી સાંભળી શકાય તેવું) હતું. તેમનું ઉપકરણ, શ્રવણ સાધનના ઐતિહાસિક સ્વરૂપ, સામાન્ય કાનના ટ્રમ્પેટ (શીંગ) જેવું જ હતું; ખરેખર, રચના તેમજ કાર્યપ્રણાલી પ્રમાણે જોતા આ આવિષ્કાર શીંગથી જુદું પાડી શકાય તેવું નહોતું, અને તે સામાન્ય રીતે "માઈક્રોફોન" કહેવાતું હતું. 1851 માં આર્થર લેરેડ દ્વારા દ્વિકર્ણ-શ્રાવ્ય સ્ટેથોસ્કોપનો આવિષ્કાર કરવામાં આવ્યો, અને 1852માં જોર્જ કેમમેન્ન દ્વારા વાણિજ્યિક ઉત્પાદન માટે તે સાધનની રચનાને સંપૂર્ણ ઘાટ આપવામાં આવ્યો જે ત્યારબાદ સર્વસ્વીકૃત બન્યો. કેમ્મેન્ને પણ હૃદયનો અવાજ સાંભળીને રોગ-નિદાન પર વિષય નિરૂપક ગ્રંથો પણ લખ્યા હતા, જે વિશુદ્ધિકૃત દ્વિ-કર્ણ શ્રાવ્ય સ્ટેથોસ્કોપ દ્વારા શક્ય બન્યુ હતું. 1873 સુધીમાં વિભિન્ન પ્રકારના સ્ટેથોસ્કોપના વર્ણન જોવા મળ્યા કે જે ત્રિપરિમાણીય અસર ઉત્પન્ન કરવા માટે ભિન્ન ભિન્ન સ્થાનો સાથે જોડી શકાય, જોકે તબીબી પ્રચલનમાં આ પ્રમાણભૂત સાધન બની શક્યુ નહીં.
1940માં રેપપોર્ટ અને સ્પ્રેગ દ્વારા નવા સ્ટેથોસ્કોપને આકાર આપવામાં આવ્યો, જે અન્ય સ્ટેથોસ્કોપના મુલ્યાંકન માટે માનદંડ બની રહ્યું, અને તે 2-બાજુનું બનેલુ હતું જેમાથી એક બાજુ શ્વસનતંત્ર માટે અને બીજી બાજુ હૃદય તેમજ રક્તવહન તંત્ર માટે ઉપયોગમાં લેવાતી હતી. પાછળથી હ્યૂલેટ-પેકર્ડ દ્વારા રેપપોર્ટ-સ્પ્રેગનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. એચપી (HP)ના તબીબી ઉત્પાદોના વિભાગને એજિલન્ટ ટેક્નોલોજીસ ઈન્ક.ના ભાગ તરીકે છુટુ કરવામાં આવ્યુ, જે એજિલન્ટ હેલ્થકેર બન્યું. 2004માં અખરોટના વૃક્ષના લાકડામાંથી બનેલ ખોખામાં આવતા, $300ના, અસલ રેપપોર્ટ-સ્પ્રેગ સ્ટેથોસ્કોપની સાથે સાથે ફિલિપ્સ બ્રાન્ડ હેઠળના (કેનેડાના મોન્ટ્રીયલ ખાતે આવેલ આન્દ્રોમેડ દ્વારા ઉત્પાદિત થતા) ઈલેક્ટ્રોનિક સ્ટેથોસ્કોપનો ત્યાગ કરવામાં આવે તે પહેલા ફિલિપ્સ દ્વારા એજિલન્ટ હેલ્થકેરને ખરીદી લેવામાં આવી અને તે ફિલિપ્સ મેડિકલ સિસ્ટમ બની. રેપપોર્ટ-સ્પ્રેગ બનાવટનાં સ્ટેથોસ્કોપ વજનમાં ભારે તેમજ ટૂંકા(18 - 24 in) હતા, જે જુનવાણી દેખાવ ધરાવતા હતા અને બેવડા હેડ (છેડા) યુક્ત ચેસ્ટપીસ સાથેના પરસ્પર વિરુદ્ધ " f " આકારની કાંસાનો ઢોળ ચઢાવેલી દ્વિકર્ણ-શ્રાવ્ય નળીઓ યુક્ત બે મોટી સ્વતંત્ર લેટેક્સ રબરથી જોડાયેલી દ્રશ્યમાન પૃષ્ઠ સ્પ્રિંગથી જોડાયેલી જોડના કારણે ખાસ ઓળખાતા હતા.
1960માં હાર્વર્ડ મેડિકલ સ્કૂલના અધ્યાપક ડો. ડેવિડ લીટમન દ્વારા અગાઉના સ્ટેથોસ્કોપ કરતા વજનમાં હલકા અને સુધારેલ શ્રાવ્ય તંત્ર ધરાવતા સ્ટેથોસ્કોપનું સર્જન ન કરાય ત્યાં સુધી સ્ટેથોસ્કોપમાં ગૌણ એવા અન્ય ઘણા બારીક સુધારા કરવામાં આવ્યા. 1970માં 3એમ (૩M)-લીટમન દ્વારા ટ્યૂન કરી શકાય તેવા ડાયફ્રેમ (કંપનશીલ પડદા)રજૂ કરવામાં આવ્યા: આ વધુ પડતા સખત (જી-10) કાચ-રાળમાંથી બનેલા ડાયફ્રેમ (કંપનશીલ પડદો) સભ્ય છે જેમાં આસપાસમાં સ્થિતિસ્થાપક સિલિકોન જડેલા શ્રાવ્ય તંત્રો હોય છે, અને તે પોતાનો અવાજ એકઠો કરતી સપાટીના અનુસંધાનમાં “z”-અક્ષમાં ડાયફ્રેમ (કંપનશીલ પડદો) સભ્યનું વધેલું ભ્રમણ સ્વીકારી શકતુ હતુ. ચોતરફી સમકેન્દ્રિય સપાટીમાં નિલંબિત ડાયફ્રેમ (કંપનશીલ પડદા) સભ્યની વધારેલી તીવ્રતા દ્વારા ઉત્સર્જિત કરવામાં આવતા લાંબા તરંગોને કારણે ડાબે ઓછો રણકાર ધરાવતી આવૃત્તિઓ તરફ થતા સ્થળાંતરને કારણે કેટલીક મંદ આવૃત્તિઓનો અવાજ વધે છે. તેથી વિરૂદ્ધ મનોવૈજ્ઞાનિક ઈચ્છિત ધ્વનિ ધરાવતા શારીરિક વિસ્તાર સામે સ્ટેથોસ્કોપના ડાયફ્રેમ (કંપનશીલ પડદા)ને દબાવતાં પડદાની તીવ્રતા ઘટાડીને, સમકેન્દ્રિય ઘસારાને કારણે થતા "z" (ઝેડ) અક્ષના દબાણના પ્રતિભાવ રૂપે પડદાની તીવ્રતા ઘટાડવા માટે એકોસ્ટિક (ધ્વનિક) વિસ્તારનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. ઉચ્ચ શ્રેણીના મનોવૈજ્ઞાનિક અવાજો સાંભળવા માટે, તે તરંગલંબાઈ ઘટાડીને આવૃત્તિઓની વક્રતા વધારે છે. 3-એમ (૩-M) લીટમેન સ્ટેથોસ્કોપની નળીને બે ભાગ પાડતા તોડી શકાય તેવા ઢાંચા માટે પણ જાણીતું છે, જે સ્ટેથોસ્કોપની એક નળીને ડાબા અને જમણા એમ બે દ્વિકર્ણ-શ્રાવ્ય નળીઓમાં વિભાજીત કરતા વિભાજક સાથે આવે છે. (જે "કાર્ડિયોલોજી ટ્યૂબિંગ" તરીકે પણ જાણીતું છે; દ્વિકર્ણ-શ્રાવ્ય કાનની નળીને જોડતા આંતરિક કે ઢંકાયેલ કમાનવાળા પાટીયાનો પણ સમાવેશ થાય છે).
એકોસ્ટિક
એકોસ્ટિક (ધ્વનિક) સ્ટેથોસ્કોપ વિષે મોટાભાગના લોકો માહિતગાર હોય છે, અને તેના એક ચેસ્ટપીસ (છાતી પર મુકવામાં આવતા હિસ્સા)ને છાતી પર મુકવાથી તેમાથી આવતા અવાજના આધારે ચાલે છે, જેમાં હવા ભરેલી પોલી નળીમાંથી આવતો અવાજ સાંભળનાર વ્યક્તિના કાન સુધી પહોંચે છે. ચેસ્ટપીસમાં સામાન્યપણે બે બાજુઓ હોય છે જેને અવાજની સંવેદના પારખવા માટે દર્દીના શરીર પર મુકવામાં આવે છે – એક ડાયફ્રેમ (કંપનશીલ પડદો) (પ્લાસ્ટિકની તક્તી) અથવા ઘંટડી (પોલો કપ). ડાયફ્રેમ (કંપનશીલ પડદો)ને જો દર્દીના શરીર પર મુકવામાં આવે તો, શરીરના અવાજથી ડાયફ્રેમ (કંપનશીલ પડદો)માં કંપન આવે છે, જે એકોસ્ટિક (ધ્વનિક) દબાણના તરંગો રચે છે, જે પોલી નળી મારફત સાંભળનાર વ્યક્તિના કાન સુધી પહોંચે છે. જો ઘંટડીને સીધી જ દર્દીના શરીર પર મુકવામાં આવે તો, ત્વચાના કંપનો સીધા જ એકોસ્ટિક (ધ્વનિક) તરંગોનું દબાણ રચે છે જે સાંભળનાર વ્યક્તિના કાન સુધી પહોંચે છે. ઘંટડીથી ઓછી આવૃત્તિનો અવાજ પસાર થાય છે જ્યારે ડાયફ્રેમ (કંપનશીલ પડદો) ઊંચી તીવ્રતાનો અવાજ પસાર પરે છે. 20મી સદીની શરૂઆતમાં રેપપોર્ટ અને સ્પ્રેગ દ્વારા 2-બાજુઓ ધરાવતા આ સ્ટેથોસ્કોપનો આવિષ્કાર કરવામાં આવ્યો હતો. એકોસ્ટિક (ધ્વનિક) સ્ટેથોસ્કોપમાં એક સમસ્યા એ હતી કે તેમાં અવાજનું સ્તર ખૂબ જ નીચુ હોય હતું. 1999માં સ્ટ્રેટિફાઈડ સતત (આંતરિક) લ્યુમેન (સ્તરયુક્ત અવકાશિકા), અને 2002માં કાઈનેટિક એકોસ્ટિક મિકેનિઝમ (ગતિ આધારિત ધ્વનિક કાર્યપદ્ધતિ)ની શોધથી આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવી શકાયો હતો. એકોસ્ટિક (ધ્વનિક) સ્ટેથોસ્કોપ સામાન્યપણે સૌથી વધારે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે. તાજેતરમાં હાથ ધરાયેલી સ્વતંત્ર સમીક્ષામાં 12 સર્વસામાન્ય એકોસ્ટિક (ધ્વનિક) સ્ટેથોસ્કોપનું અવાજની તીવ્રતા, સ્પષ્ટતા, અને કાર્યક્ષમતાના આધારે મુલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે એકોસ્ટિક (ધ્વનિક) લેબોરેટરી પરીક્ષણો કર્યા અને કેટલાક સ્વૈચ્છિક લોકોના હૃદયના અવાજ નોંધ્યા. તેના પરિણામોની બ્રાન્ડ અને મોડેલ પ્રમાણે યાદી તૈયાર કરવામાં આવી.
ઈલેક્ટ્રોનિક
ઈલેક્ટ્રોનિક સ્ટેથોસ્કોપ (અથવા સ્ટેથોફોન ) શરીરના અવાજને ઈલેક્ટ્રોનિક પદ્ધતિથી વધુ ઊંચો કરીને ખૂબ ઓછા સ્તરના અવાજને પણ પારખી શકે છે. જોકે, સ્ટેથોસ્કોપના સંપર્ક ઉપકરણોના પ્રવર્ધન, અને કોમ્પોનન્ટ કટઓફ (આવૃત્તિ ઈલેક્ટ્રોનિક સ્ટેથોસ્કોપના માઈક્રોફોન્સ, પ્રી-એમ્પ્સ, એમ્પ્સ, અને સ્પીકરોના થ્રેશોલ્ડ (જેનાથી આગળ કોઈ પ્રત્યાઘાત ન મળે તેવું સ્તર)ને પ્રતિક્રિયા આપે છે) ઈલેક્ટ્રોનિક રીતે પ્રવર્ધિત સ્ટેથોસ્કોપ જ્યારે એક જ સમયે ઊંચી અને નીચી આવૃત્તિની રેન્જના ધ્વનિને પાતળો બનાવતા હોય ત્યારે, મધ્ય-રેન્જના અવાજ પ્રવર્ધિત કરીને તેની સમગ્ર ઉપયોગિતાને મર્યાદિત બનાવી દે છે. હાલમાં સંખ્યાબંધ કંપનીઓ ઈલેક્ટ્રોનિક સ્ટેથોસ્કોપ પુરા પાડે છે. ઈલેક્ટ્રોનિક સ્ટેથોસ્કોપમાં એકોસ્ટિક (ધ્વનિક) અવાજોનું ઈલેક્ટ્રિકલ સિગ્નલ્સમાં રૂપાંતરણ કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તેનું ધ્વનિવર્ધન કરી શ્રેષ્ઠતમ અવાજ માટે મોકલવામાં આવે છે. બંનેમાં સમાન ભૌતિકશાસ્ત્રના આધારે આવેલા ઊર્જાપરિવર્તકો, એકોસ્ટિક સ્ટેથોસ્કોપથી વિપરિત ઈલેક્ટ્રોનિક સ્ટેથોસ્કોપમાં ઘણા પહોળા હોય છે. ચેસ્ટપીસમાં માઈક્રોફોન લગાવીને ધ્વનિ શોધવાની સૌથી સરળ અને ઓછી અસરકારક પદ્ધતિ શોધવામાં આવી છે. આ પદ્ધતિ પર આસપાસના અવાજના વિક્ષેપની અસર પડે છે અને લોકપ્રિયતામાંથી બહાર નીકળી ગઈ છે. અન્ય એક પદ્ધતિ, વેલ્ચ-એલિનના મેડિટ્રોન સ્ટેથોસ્કોપમાં વપરાય છે, જેમાં એક ધાતુની સળીયાના ઉપરના છેડા પર પાઈઝોઈલેક્ટ્રિક ક્રિસ્ટલ લગાવેલ હોય છે, અને નીચેના છેડો ડાયફ્રેમ (કંપનશીલ પડદો) સાથે સંપર્કમાં હોય છે. 3એમ (3M)માં પણ ડાયફ્રેમ (કંપનશીલ પડદો)ની જેમ પાતળા રબરની પાછળ પોચા રબર જેવા ભાગ સાથે લગાવેલા પાઈઝો-ઈલેક્ટ્રિક ક્રિસ્ટલનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. થિન્કલેબના રિધમ 32 આવિષ્કાર કરનાર, ક્લાઈવ સ્મિથે સક્ષમ સેન્સર તૈયાર કરવા માટે અંદરના ભાગે વાહક સપાટી સાથે વીજચુંબકીય ડાયફ્રેમ (કંપનશીલ પડદો)નો ઉપયોગ કર્યો હતો. આ ડાયફ્રેમ (કંપનશીલ પડદો) હવાના દબાણના ફેરફારને ઈલેક્ટ્રિક ફિલ્ડના ફેરફારમાં બદલીને પરંપરાગત એકોસ્ટિક (ધ્વનિક) સ્ટેથોસ્કોપના જેવા જ ધ્વનિ તરંગોને પ્રતિક્રિયા આપે છે. તે એકોસ્ટિક (ધ્વનિક) સ્ટેથોસ્કોપના અવાજને પ્રવર્ધનના ફાયદા સાથે જાળવી રાખે છે.
અવાજ ઈલેક્ટ્રોનિક રીતે પસાર થતો હોવાથી, ઈલેક્ટ્રોનિક સ્ટેથોસ્કોપ તારરહિત ઉપકરણ બની શકે છે, રેકોર્ડિંગ ઉપકરણ બની શકે છે, અવાજમાં અનુરૂપ ઘટાડો કરી શકે છે, સિગ્નલ વધુ તીવ્ર બનાવી શકે છે, અને ઓડિયો તેમજ વીડિયો આઉટપુટ (પરિણામ) આપી શકે છે. 2001ની આસપાસ, સ્ટેથોગ્રાફિક્સે પીસી (PC) આધારિત સોફ્ટવેર રજૂ કર્યું હતું જે ફોનોકાર્ડિયોગ્રાફ, કે જે ઉત્પન થનાર કાર્ડિયોલોજિક અને પલ્મોનોલોજિક અવાજના ગ્રાફિક રિપ્રેઝન્ટેશન છે, અને સંબંધિત અલગોરિધમ પ્રમાણેના વ્યાખ્યાંકિત થયેલ હોય તેને શક્ય બનાવે છે. આ બધી જ વિશેષતાઓ ટેલિમેડિસિન (દૂરથી થતા નિદાન) અને શિક્ષણના આશય માટે મદદરૂપ સાબિત થાય છે.
રેકોર્ડિંગ સ્ટેથોસ્કોપ
કેટલાક ઈલેક્ટ્રોનિક સ્ટેથોસ્કોપ સીધા જ ઓડિયો આઉટપુટની વિશેષતા ધરાવતા હોય છે જે બાહ્ય રેકોર્ડિંગ ઉપકરણો જેવા કે લેપટોપ અને એમપી-3 (MP3) રેકોર્ડરની મદદથી ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે. આ જ જોડાણ સ્ટોથોસ્કોપના હેડફોનની મદદથી અગાઉ રેકોર્ડ કરાયેલા ધબકારાના અવાજનું રેકોર્ડિંગ સાંભળવા માટે ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે, જે સામાન્ય સંશોધન ઉપરાંત ચોક્કસ દર્દીની સ્થિતિ તેમજ ટેલિમેડિસિન, અથવા દુરથી નિદાન વગેરેમાં વિસ્તૃત અભ્યાસ માટે સુવિધા પુરી પાડે છે.
ફેટલ સ્ટેથોસ્કોપ
ફેટલ સ્ટેથોસ્કોપ અથવા ફેટોસ્કોપ એ સાંભળવાના ટ્રમ્પેટ (શીંગ આકારનું વાદ્ય) જેવા આકારનો એકોસ્ટિક સ્ટેથોસ્કોપ છે. તેને ગર્ભવતી મહિલા ઉદર પર મુકીને ભ્રૂણના હૃદયનો અવાજ સાંભળવામાં આવે છે. ફેટલ સ્ટેથોસ્કોપને ફ્રેન્ચ ઓબ્સ્ટેટ્રિશિયન (સૂતિકાશાસ્ત્રના નિષ્ણાંત) એડોલ્ફ પીનાર્ડ (1844-1934) બાદ પીનાર્ડના સ્ટેથોસ્કોપ અથવા પીનાર્ડ  તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
જાળવણી
સ્ટેથોસ્કોપની સ્થિતિસ્થાપક વાઈનિલ, રબર અને પ્લાસ્ટિકના ભાગોને આલ્કોહોલ અને સાબુ સહિતના સોલવન્ટથી દુર રાખવા જોઈએ. સોલવન્ટ સ્ટેથોસ્કોપના ભાગોને સ્થિતિસ્થાપક રાખવા અને નવા જેવા જ દેખાતા રાખવા માટે પ્લાસ્ટીસાઈઝરોને ઓગાળી નાખે છે જેના કારણે તે કુદરતી રીતે નિષ્ક્રિય બનતા પહેલા જ નબળા પડી જાય છે તે સહિતની અન્ય કેટલીક નુકસાનકારક અસરો પણ પહોંચાડે છે. વધુમાં, જ્યારે સ્ટોથોસ્કોપ બનાવવામાં આવે છે ત્યારે બે બાજુવાળા ચેસ્ટપીસમાં ઊંજણ કરેલું હોય છે અને જ્યારે ચેસ્ટપીસ તેના છેડા પર ફરે ત્યારે તેમાં અન્ય મશીનોની જેમ જ સમયાંતરે ફરી ઊંજણ નાખવા જરૂરી છે. જો આ ચલિત ભાગોમાં ઊંજણ નાખવામાં ન આવે તો, તે એકબીજા સાથે ઘસાય છે અને સ્ટેથોસ્કોપથી યોગ્ય રીતે સાંભળવાની એકોસ્ટિક (ધ્વનિક) પ્રક્રિયામાં જરૂરી ખૂબ જ બારીક નગણ્ય ફેરફારોને ક્ષીણ કરી નાખે છે. સ્ટેથોસ્કોપની સફાઈના કારણે પણ ઊંજણો સાફ થઈ જશે, જેથી સમયાંતરે ઊંજણનું કામ કરવું જરૂરી છે. મોટાભાગના ઊંજણો રબ્બર, વાઈનિલ અને પ્લાસ્ટિકના ભાગોથી દૂર જ રહે તે જરૂરી છે.
સ્ટેથોસ્કોપ અને તેના જેવા અન્ય તબીબી ઉપકરણોની સફાઈ માટે માત્ર એવા જ ઉત્પાદોનો ઉપયોગ થવો જોઈએ જેનું પરીક્ષણ થયેલું હોય અને અસરકારક હોય.
કણસલી
કણસલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કણસલી ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, જુવાર, તુવર, કપાસ તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:માંગરોળ તાલુકો
શ્રાવણ સુદ ૯
શ્રાવણ સુદ ૯ને ગુજરાતીમાં શ્રાવણ સુદ નોમ કે શ્રાવણ સુદ નવમી કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના દસમા મહિનાનો નવમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના પાંચમા મહિનાનો નવમો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
પાંડવા (તા. ગોધરા)
પાંડવા (તા. ગોધરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાંડવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોધરા તાલુકો
સુલોચના (રામાયણ)
સુલોચના એ રાવણના પુત્ર ઇન્દ્રજીત ની પત્ની હતી. જે આધ્યાત્મિક જ્ઞાન ધરાવતી હતી.
શ્રેણી:રામાયણ
વરદાન મઠ
આ મઠ ખાતે એક મોટો સભાખંડ (Dukhang) અથવા વિધાનસભા ખંડ આવેલ છે, જેમાં ભવ્ય બૌદ્ધ મૂર્તિઓ  અને કેટલાક નાના સ્તૂપો છે જે માટી, કાંસું, લાકડું અને તાંબુ વાપરી બનાવવામાં આવેલ.
સંદર્ભો
Coordinates: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=%E0%AA%B5%E0%AA%B0%E0%AA%A6%E0%AA%BE%E0%AA%A8_%E0%AA%AE%E0%AA%A0&params=33.3983_N_76.9193_E_ <span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"> 33°23′54″N 76°55′09″E  &#xFEFF; / &#xFEFF; <span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">33.3983°N 76.9193°E &#xFEFF; / 33.3983; 76.9193   ] શ્રેણી:Coordinates not on Wikidata શ્રેણી:બૌદ્ધ ધર્મ શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર શ્રેણી:લડાખ
સાસ્તાપુર (તા. મહુધા)
સાસ્તાપુર (તા. મહુધા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મહુધા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સાસ્તાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી માધ્યમિક શાળા તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મહુધા તાલુકો
કંટવાવ (માંગરોળ)
કંટવાવ (માંગરોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કંટવાવ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, જુવાર, તુવર, કપાસ તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:માંગરોળ તાલુકો
રાઈટ બંધુઓ
રાઈટ બંધુઓ, ઓરવીલ (19 ઓગસ્ટ, 1871 – 30 જાન્યુઆરી, 1948) અને વિલબર  (16 એપ્રિલ, 1867 – 30 મે, 1912), બે અમેરિકન ભાઈઓ છે જેમને સામાન્યપણે વિશ્વના પ્રથમ સફળ વિમાનના શોધક અને સર્જક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને તેમણે 17 ડિસેમ્બર, 1903ના રોજ વિશ્વની પ્રથમ માનવીય ઉડાન ભરી જેમાં તેમણે હવાથી વધુ વજનદાર વિમાનનું નિયંત્રિત રીતે નિર્ધારિત સમય સુધી સંચાલન કર્યું હતું. બે વર્ષ બાદ, આ ભાઈઓએ પ્રથમ જડિત-પાંખો યુક્ત વિમાનના રૂપમાં તેમનું ફ્લાઈંગ મશીન બનાવ્યું હતું. રાઈટ બંધુઓ પ્રાયોગિક વિમાન બનાવનાર અને ઉડાડનાર પ્રથમ વ્યક્તિઓ ન હોવા છતા, જડિત-પાંખો યુક્ત વિમાનને નિયંત્રણમાં રાખવાની પદ્ધતિઓ સૌપ્રથમ વખત તેમણે શોધી હતી જેના કારણે ઉડાન શક્ય બની શકી.
આ ભાઈઓની પ્રથમ સિદ્ધિ ત્રિ-અક્ષીય નિયંત્રણને ગણી શકાય, જેના કારણે પાઈલટ અસરકારક રીતે વિમાનનું સુકાન સંભાળી શકતો થયો અને તેની સમતુલા જાળવી શકે છે. આ પદ્ધતિ એક માપદંડ બની ગઈ અને ત્યારબાદ તમામ જડિત-પાંખોના વિમાનમાં તેનો જ માપદંડ તરીકે ઉપયોગ થવા લાગ્યો. રાઈટ બંધુઓએ એરોનોટિકલ (વિમાન વિદ્યાને લગતી) કામગીરીમાં અન્ય લોકોએ પરીક્ષણો કર્યા તેમનાથી વધુ શક્તિશાળી એન્જિન બનાવાના બદલે, શરૂઆતથી જ “ઉડાનની સમસ્યાઓ”નો ઉકેલ લાવવા માટેના રહસ્યોને ઉકેલવા પર જ ધ્યાન આપ્યું હતું. તેમના કાળજીપૂર્વકના વિન્ડ ટનલ (વાયુ સુરંગ) પરીક્ષણોના કારણે અગાઉ મળેલા એરોનોટિકલ ડેટા કરતા વધુ બહેતર પરિણામો મળ્યા હતા, જેના કારણે તેઓ વધુ અસરકારક પાંખો અને પંખા બનાવી શક્યા હતા. તેમની યુએસ (US) પેટન્ટ 821,393 એરોડાયનેમિક નિયંત્રણના તંત્રના આવિષ્કારનો દાવો કરે છે જે ફ્લાઈંગ મશીનની સપાટીઓને ચાલવે છે.
રાઈટ બંધુઓએ તેમની સફળતા માટે જરૂરી એવી યાંત્રિક કુશળતા વર્ષો સુધી તેમના પ્રિન્ટિંગ પ્રેસની દુકાનમાં, સાઈકલ, મોટર અને અન્ય મશીનો સાથે કરેલી કામગીરીમાંથી મેળવી હતી. સાઈકલની દુકાનમાં તેમણે કામ કર્યું ત્યારે તેમને એવો વિશ્વાસ જાગ્યો કે જો યોગ્ય રીતે અભ્યાસ કરવામાં આવે તો ફ્લાઈંગ મશીન જેવા અસ્થિર મશીનને નિયંત્રિત અને સમતુલિત કરી શકાય છે. 1900ના સમયથી 1903માં તેમણે પ્રથમ સંચાલિત ઉડાન ભરી ત્યાં સુધીમાં, તેમણે સંખ્યાબંધ ગ્લાઈડર પરીક્ષણો કર્યા હતા જેના કારણે તેમનું પાઈલટ તરીકેનું કૌશલ્ય સારી રીતે વિકસી શક્યુ હતું. તેમની સાઈકલની દુકાનના કર્મચારી ચાર્લી ટેલર તેમની ટુકડીમાં એક મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિ બની ગયો હતો, અને તેણે આ ભાઈઓની સાથે રહીને તેમના પ્રથમ વિમાનનું એન્જિન બનાવ્યું હતું.
વિમાનના સંશોધક તરીકે રાઈટ બંધુઓનો દરજ્જો વિવિધ લોકો દ્વારા થતા પ્રતિદાવાઓનો વિષય રહ્યો છે. મોટાભાગના વિવાદો અગાઉ ઉડાન ભરનારા લોકોના પ્રતિસ્પર્ધી દાવાઓ મામલે જાગ્યા હતા.