cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
વિશ્વ પર્યટન દિન
ઇતિહાસ
દ્વિતિય વિશ્વ યુદ્ધની સમાપ્તિ પછી વિવિધ પ્રકારની આર્થિક પ્રવૃત્તિઓના વિસ્તરણ સાથે વિશ્વભરમાં પ્રવાસનક્ષેત્રમાં પણ વિસ્તરણ થયેલ છે. આ પરિસ્થિતિમાં યાત્રા સાથે સંકળાયેલ વિવિધ સંસ્થાઓ, વ્યક્તિઓ અને ગ્રાહક વર્ગના સંયોજનથી બન્યા આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રાવેલ એજન્સીઓના સંગઠનની સંસ્થા ખાતે વિશ્વભરમાં પ્રવાસનો ઉપયોગ, વિકાસ અને વિસ્તરણ વિવિધ દેશો દ્વારા આર્થિક વિકાસ અને નાણાકીય આવક તેમ જ ખાસ કરીને યોગદાન બાબતે એક વિશિષ્ટ પ્રતિષ્ઠાન રચાયેલ છે. પર્યટન પ્રવૃત્તિઓ મજબૂત કરવા માટેના હેતુથી સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વાર્ષિક કોન્ફરન્સ સમયે આ સંસ્થા સભ્ય દેશોમાં વિવિધ મુદ્દાઓની વિગતવાર ચર્ચા-સમીક્ષા દ્વારા ખાસ યોગદાન આપે છે. right|thumb|250x250px|વિશ્વ પ્રવાસન સંસ્થા દ્વારા વ્યાખ્યાયિત વિશ્વમાં ૬ પ્રવાસન ક્ષેત્રો
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
કાસરગોડ જિલ્લો
કાસરગોડ જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કેરળ રાજ્યના ૧૪ જિલ્લા પૈકીનો એક જિલ્લો છે. કાસરગોડ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક કાસરગોડ નગર ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કેરળ
માલણકા (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ભૂગોળ
thumb|333px|right|પૃથ્વીનો ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય નક્શો ભૂગોળ એ પૃથ્વી પર આવેલાં સ્થળો તથા તેમાં રહેલા પારિમાણિક તથા માનવીય ફેરફારોના અભ્યાસનું શાસ્ત્ર છે. "ભૂ" નો અર્થ સંસ્કૃતમાં પૃથ્વી થાય છે.
આધુનિક ભૂગોળશાસ્ત્ર એ એક વૈવિધ્યપૂર્ણ શાખા છે જેમાં લગભગ તમામ અન્ય વિજ્ઞાનના અંશ જોવા મળે છે. ભૂગોળ એ અત્યંત વ્યાપક વિષય હોવાથી તેની વ્યાખ્યા કરવી કે તેને વિજ્ઞાન કે સમાજશાસ્ત્ર જેવા વિભાગોમાં વર્ગીકૃત કરવું એ એક મુશ્કેલ કામ છે, અને આવા પ્રયત્નો અવારનવાર વિવાદોને આમંત્રણ આપે છે. ભૂગોળ એ વ્યાપક વિજ્ઞાન છે.
શ્રેણી:વિજ્ઞાન
અર્વાચીન કવિતા
અર્વાચીન કવિતા એ ૧૯૪૬માં ગુજરાતી લેખક, કવિ અને વિવેચક ત્રિભુવનદાસ લુહાર 'સુંદરમ્' લિખિત વિવેચનનું પુસ્તક છે, જે ૧૮૪૫થી ૧૯૪૫ દરમિયાન લખાયેલી આધુનિક ગુજરાતી કવિતાનો ઐતિહાસિક અને વિવેચનાત્મક આલેખ આપે છે.
પ્રકાશન ઇતિહાસ
આ પુસ્તકની પ્રસ્તાવનામાં જણાવ્યા મુજબ, ગુજરાત વર્નાક્યુલર સોસાયટી દ્વારા 'સુંદરમ્‌'ને ૧૮૪૫ થી ૧૯૪૫ દરમ્યાન લખાયેલી ગુજરાતી કવિતાનો ઇતિહાસ લખવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું. સુંદરમે આશરે 350 કવિઓની રચનાઓનો અભ્યાસ કર્યો, અને તેમાંથી તેમણે આ પુસ્તક માટે ૨૫૦ કવિઓ પસંદ કરી અને તેમના કાર્યોનું મૂલ્યાંકન કર્યું. આ પુસ્તક સૌ પ્રથમ ૧૯૪૬ માં પ્રકાશિત થયું હતું. તેની ત્રીજી આવૃત્તિ ગુજરાત વિદ્યા સભા દ્વારા ૧૯૬૫ માં પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.
વિષયવસ્તુ
પરિશિષ્ટમાં સંસ્કૃત, અંગ્રેજી, બંગાળી, હિન્દી, ઉર્દૂના ભાષાંતરો આપવામાં આવ્યા છે; અને ગઝલ, લોક-ગીતો અને ભક્તિ ગીતોના કેટલાક સંગ્રહો, રાસ, દેશભક્તિ કવિતાઓ અને ગીતો વિષે માહિતી મૂકવામાં આવી છે. પુસ્તકો અને લેખકોની સૂચિ પુસ્તકના અંતે આપવામાં આવી છે.
સ્વીકૃતી
આ પુસ્તક પ્રકાશિત થયું ત્યારથી, અર્વાચીન કવિતા ગુજરાતી સાહિત્યના સૌથી મહત્વપૂર્ણ નિર્ણાયક સીમાચિહ્ન તરીકે રહ્યું છે. તે 'પ્રશિષ્ટ' અને 'મોન્યુમેન્ટલ' (સીમાચિન્હ સ્વરૂપ) કાર્ય તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે. તેને ૧૯૪૬ માં મહિડા પુરસ્કાર એનાયત કરાયો હતો.
ગુજરાતી કવિ અને વિવેચક મનસુખલાલ ઝવેરીએ તેને 'ગુજરાતી સાહિત્યમાં અજોડ અને અપ્રતિમ' ગણાવ્યું છે. ચંદ્રકાંત ટોપીવાળાએ આ પુસ્તકની પ્રશંસા કરી અને લખ્યું કે, "... આ આધુનિક ગુજરાતી કવિતાનો એક વિશ્વસનીય ઐતિહાસિક અભ્યાસ છે જેમાં ગ્રંથોનું નિકટવર્તી વાંચન અને કાળજીપૂર્વક વિશ્લેષણ હાથ ધરવામાં આવ્યું છે." નવી પેઢીના વિવેચક બાબુ સુથારે પોતાના એક લેખમાં નોંધ્યું છે કે 'અર્વાચીન કવિતા' એવા પ્રકારનો ઇતિહાસ છે જે જ્ઞાનકોશ અને ઇતિહાસ એમ બંનેની જરૂરિયાતો સંતોષે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય શ્રેણી:ગુજરાતી ગદ્ય
મોટી ભુંજાય (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
દાંતીવાડા તાલુકો
દાંતીવાડા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના બનાસકાંઠા જિલ્લાના મહત્વનો તાલુકો છે. દાંતીવાડા આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. દાંતીવાડામાં કૃષિ યુનિવર્સિટી આવેલી છે, જે સરદાર કૃષિનગર, દાંતીવાડા તરીકે ઓળખાય છે. દાંતીવાડા બંધ આ તાલુકામાં દાંતીવાડા ગામ નજીક આવેલો છે.
ઇતિહાસ
દાંતીવાડા તાલુકો ધાનેરા તાલુકામાંથી છૂટો પાડવામાં આવ્યો હતો.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
પુલવામા જિલ્લો
પુલવામા જિલ્લો ભારત દેશના જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યનો જિલ્લો છે. પુલવામા જિલ્લાનું મુખ્યાલય પુલવામામાં છે.
લેહ જિલ્લો
લેહ જિલ્લો ભારત દેશના જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યનો જિલ્લો છે. લેહ જિલ્લાનું મુખ્યાલય લેહમાં છે.
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીરનાં જિલ્લાઓ
બજાતે રહો
બજાતે રહો એ એક હિન્દી ચલચિત્ર છે. ૨૬મી જુલાઈ ૨૦૧૩ના રોજ રિલીઝ થનારી આ ફિલ્મ ઈરોઝ ઈન્ટરનેશનલ તથા એમએસએમ મોશન પિક્ચર્સના બેનર હેઠળ તૈયાર કરવામાં આવી છે. કૃષિકા લુલ્લા આ ફિલ્મના નિર્માત્રી તરીકે, અને સહનિર્માતા તરીકે સુનીલ ચૈનાની અને સમીર ચંદ કાર્યરત રહ્યા હતા. આ ફિલ્મના નિર્દેશક શશાંત શાહ છે. હાસ્ય પ્રધાન આ ફિલ્મની વાર્તા વેરની વસૂલાતના બનાવ પર આધારિત છે, જેના લેખક ઝફરખાન છે. આ ફિલ્મનું સંગીત જયદેવ કુમાર દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. .
યશવંત પંડ્યા
યશવંત પંડ્યા ગુજરાતી ભાષાના નાટ્ય લેખક હતા. તેમના પ્રથમ એકાંકી ઝાંઝવાં વડે જાણીતા બન્યા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૦૫માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૫૫માં મૃત્યુ
પ્રાણ (અભિનેતા)
પ્રાણ (૧૨ ફેબ્રુઆરી ૧૯૨૦ – ૧૨ જુલાઇ ૨૦૧૩) હિન્દી ફિલ્મોના ખુબજ જાણીતા અને પ્રખ્યાત અભિનેતા હતા. એમણે મુખ્ય નાયકથી માંડીને સહાયક અભિનેતા તરીકેના પાત્રો ભજવ્યા હતા, પણ મુખ્યત્વે ખલનાયકના પાત્રમાં તેમણે ખૂબ જ સફળતા મેળવી હતી.
કારકિર્દી
તેમનું મૂળ નામ પ્રાણ કૃષ્ણ સિકંદ હતું પણ તેમના ફિલ્મોના નામ પ્રાણથી જ તેઓ વધુ જાણીતા હતા. તેમનો જન્મ ૧૨ ફેબ્રુઆરી ૧૯૨૦ના રોજ જૂની દિલ્હીના કોટગઢમાં આવેલા બાલીમારનમાં સુખી-સંપન્ન પંજાબી કુટુંબમાં થયો હતો. તેઓ એમની ભૂમિકામાં દરેક પાત્રની જરૂરિયાત પ્રમાણે જાન રેડી દેતા હતા અને એને જીવંત બનાવી દેતા હતા. ૧૯૪૨માં રજૂ થયેલા ચલચિત્ર ખાનદાનથી તેમણે હિંદી ચલચિત્ર ઉદ્યોગમાં પદાર્પણ કર્યું હતું. મનોજ કુમાર જેવા અભિનેતા નિર્દેશકે એમને 'ઉપકાર' ચલચિત્રમાં મલંગચાચા નામના લંગડા પણ ભલા માણસની ભૂમિકા આપી હતી, તે ખૂબ યાદગાર નિવડી હતી. એ ફિલ્મનું એમના પર અંકિત થયેલું 'કસમે વાદે પ્યાર વફા' ગીત આજે પણ લોકોની સ્મૃતિમાં વસે છે. 'જંજીર' ફિલ્મમાં પણ એમની પઠાણની ભૂમિકા ખૂબ વખણાઈ હતી અને એમના પર અંકિત થયેલું 'યારી હૈ મેરા યાર જીન્દગી' અત્યંત લોકપ્રિય થયું હતું.
અવસાન
લાંબી બીમારીને કારણે ૧૨ જુલાઇ ૨૦૧૩ના દિવસે ૯૩ વર્ષની ઉમરે મુંબઈની લીલાવતી હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમ્યાન અવસાન થયું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય ફિલ્મ અભિનેતાઓ શ્રેણી:૧૯૨૦માં જન્મ શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા શ્રેણી:૨૦૧૩માં મૃત્યુ શ્રેણી:દાદાસાહેબ ફાળકે પુરસ્કાર વિજેતા
સાહિર લુધિયાનવી
તેમના સાહિત્યિક પ્રદાને ભારતીય સિનેમાને, ખાસ કરીને હિન્દી ફિલ્મોને ખૂબ જ પ્રભાવિત કર્યું. સાહિરને તાજમહલ (૧૯૬૩) તથા કભી કભી (૧૯૭૬) ફિલ્મ માટે સર્વશ્રેષ્ઠ ગીતકારનો ફિલ્મફેર પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો. ૧૯૭૧માં ભારત સરકાર દ્વારા પદ્મશ્રી પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા. ૮ માર્ચ ૧૯૧૩ના રોજ સાહિરની ૯૦મી વર્ષગાંઠ પર તેમના સન્માનમાં ભારતીય ટપાલ વિભાગ દ્વારા એક સ્મારક ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી.
પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ
સાહિરનો જન્મ ૮ માર્ચ ૧૯૨૧ના રોજ કરીમપુરા, લુધિયાણા, પંજાબ ખાતે મુસ્લિમ ગુજ્જર પરીવારમાં થયો હતો. આ જ કારણથી તેમને તેમના તખ્ખલુસ નામમાં લુધિયાનવી જોડી દીધું હતું. તેમની માતા સરદાર બેગમ તેમના પતિથી અલગ થઈ ગયા અને ભરણપોષણનો દાવો કર્યો. ૧૯૩૪માં સાહિરના પિતાએ પુનર્લગ્ન કરીને પુત્ર સાહિરના કબજા માટે અદાલતમાં દાવો માંડ્યો. અમેરિકા સ્થિત લેખક સુરિન્દર દેઓલ દ્વારા લિખિત સાહિર : અ લીટરરી પોર્ટ્રેટ (ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટી પ્રેસ) શીર્ષકથી તેમનું જીવનવૃતાંત પ્રકાશિત કરાયું છે. આ પુસ્તકમાં પાકિસ્તાની કવિ અહમદ રાહી કે જે પાછલા કેટલાક વર્ષોથી સાહિરના મિત્ર રહ્યા હતા, સાહિરના જીવન વિશે સંક્ષિપ્તમાં જણાવે છે કે, "સાહિર તેના પૂરા જીવનમાં તેની માતાને ખૂબ ચાહે છે અને પિતાને નફરત કરે છે."
સાહિરનું પ્રારંભિક શિક્ષણ ખાલસા હાઈસ્કૂલ, લુધિયાણા ખાતે થયું. બાદમાં તેમણે ગવર્મેન્ટ કોલેજ, લુધિયાણામાં પ્રવેશ મેળવ્યો. કોલેજ અભ્યાસ દરમિયાન તેઓ તેમની ગઝલ, ઉર્દૂ નઝમ તથા ભાવપૂર્ણ ભાષણો માટે લોકપ્રિય હતા.
વિભાજન
૧૯૪૩માં સાહિર લાહોરમાં સ્થાયી થયા. અહીં તેમણે ૧૯૪૫માં પોતાનો પહેલો ઉર્દૂ સંગ્રહ તલખિયાં (કડવાહટ) પ્રકાશિત કર્યો. સાહિરે અદફ–એ–લતીફ, શાહકાર, સવેરા જેવી ઉર્દૂ પત્રિકાઓનું સંપાદન કર્યું અને પ્રગતિશીલ લેખક સંઘના સભ્ય બન્યા. સામ્યવાદના સમર્થનમાં તેમણે આપેલા વિવાદાસ્પદ નિવેદનના કારણે પાકિસ્તાન સરકાર દ્વારા ધરપકડ માટે વોરંટ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. વિભાજન બાદ ૧૯૪૯માં સાહિર લાહોર છોડી દિલ્હી આવી ગયા હતા પરંતુ બે માસ બાદ મુંબઈમાં સ્થાયી થયા હતા. બાદમાં તેઓ મુંબઈના અંધેરી વિસ્તારમાં સ્થાયી થયા હતા જ્યાં તેમના પડોશીઓમાં શાયર અને ગીતકાર ગુલઝાર તથા ઉર્દૂ સાહિત્યકાર કૃષ્ણ ચંદર હતા. ૧૯૭૦ના દશકમાં સાહિરે પરછાઈયાં નામનો બંગલો બંધાવ્યો અને મૃત્યુપર્યંત ત્યાં જ નિવાસ કર્યો
અવસાન
૨૫ ઓક્ટોબર ૧૯૮૦ના રોજ ૫૯ વર્ષની ઉંમરે હૃદયરોગના હુમલાના કારણે તેમનું અવસાન થયું હતું. તેમને જુહૂ સ્થિત કબ્રસ્તાનમાં દફનાવવામાં આવ્યા હતા.
કારકિર્દી
તેમણે આઝાદી કી રાહ પર (૧૯૪૯) ફિલ્મમાં ચાર ગીતોથી ભારતીય સિનેમામાં ગીતકાર તરીકે પ્રદાર્પણ કર્યું. ફિલ્મ અને તેના ગીતો બન્નેની કોઈ નોંધ ન લેવાઈ. પરંતુ ૧૯૫૧માં નૌજવાન ફિલ્મમાં સંગીતકાર એસ.ડી. બર્મન સાથે કામ કર્યા બાદ તેમને ઓળખ મળી. સાહિરને મોટી સફળતા બાઝી (૧૯૫૧) ફિલ્મથી મળી. ફિલ્મનું સંગીત એસ.ડી. બર્મન આપ્યું હતું. ત્યારબાદ સાહિર ગુરુદત્તની ટીમનો હિસ્સો ગણાવા લાગ્યા. બર્મન સાથે સાહિરની અંતિમ ફિલ્મ પ્યાસા (૧૯૫૭) હતી. ફિલ્મમાં ગુરુદત્તે વિજય નામના શાયરનું પાત્ર ભજવ્યું હતું. પ્યાસા ફિલ્મ બાદ બર્મન અને સાહિર વચ્ચે કલાત્મક અને કરાર સંબંધિત મતભેદો થવાના કારણે બન્ને અલગ પડ્યા.
સાહિરે સંગીતકાર રવિ, રોશનલાલ, ખય્યામ અને દત્તા નાયકના સંગીત નિર્દેશનમાં કામ કર્યું. દત્તા નાયક સાહિરની કવિતાના પ્રશંસક પણ હતા અને બન્નેએ મિલાપ (૧૯૫૫), ચંદ્રકાન્તા (૧૯૫૬), સાધના (૧૯૫૮), ધૂલ કા ફૂલ (૧૯૫૯)માં સાથે કામ કર્યું. સાહિરે લક્ષ્મીકાંત–પ્યારેલાલ સાથે મન કી આંખે, ઈજ્જત, દાસ્તાન અને યશ ચોપરાની દાગ જેવી ફિલ્મો કરી. ૧૯૫૦થી તેમના મૃત્યુ સુધી સાહિરે ફિલ્મ નિર્માતા અને નિર્દેશક બી. આર. ચોપરા સાથે કામ કર્યું. ચોપરા સાથેની તેમની અંતિમ ફિલ્મ ઈન્સાફ કા તરાજૂ હતી.
૧૯૫૮માં સાહિરે રમેશ સહેગલની ફિલ્મ ફિર સુબહ હોગીના ગીતો લખ્યા જે ફ્યોદોર દોસ્તોવ્સ્કીની નવલકથા ક્રાઈમ એન્ડ પનીશમેન્ટ પર આધારીત હતી. ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા રાજ કપૂરે ભજવી હતી. ફિલ્મનું સંગીત ખય્યામે તૈયાર કર્યું હતું. ફિલ્મનું મુખ્ય ગીત વો સુબહ કભી તો આયેગી... ખૂબ જ લોકપ્રિય રહ્યું હતું. ખય્યામે સાહિર સાથે કભી કભી અને ત્રિશૂલ સહિત ઘણી ફિલ્મોમાં કામ કર્યું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય મુસ્લિમો શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૨૧માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૮૦માં મૃત્યુ
કુપવાડા જિલ્લો
કુપવાડા જિલ્લો ભારત દેશના જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યનો જિલ્લો છે. કુપવાડા જિલ્લાનું મુખ્યાલય કુપવાડામાં છે.
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીરનાં જિલ્લાઓ
જામા મસ્જિદ, શ્રીનગર
જામિયા મસ્જિદ કે જામા મસ્જિદ (ઉર્દૂ: ) એ એક મસ્જિદ છે, જે ભારતના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના જૂના શ્રીનગર શહેરમાં આવેલી એક પ્રસિદ્ધ મસ્જિદ છે. આ મસ્જિદ કાશ્મીર ખીણમાં અવસ્થિત સૌથી મોટી મસ્જિદ છે. સૈયદ-ઉલ-ઔલિયા મીર સૈયદ અલી હમદાનીના દીકરા મીર મુહંમદ હમદાની ની વિનંતી પર સુલ્તાન સિકંદર શાહ કશ્મીરી શાહમીરી દ્વારા ૧૩૨૪માં આ મસ્જિદ બાંધવામાં આવી હતી. ઇસ્લામ ધર્મનો પ્રચાર કરવા માટે શાહ હમાદાન થોડા સમય માટે અહિયાં રહ્યા હતા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
મીઠાપર (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
લલિતાદુઃખદર્શક
લલિતાદુઃખદર્શક એ રણછોડભાઈ ઉદયરામ દવે કૃત ગુજરાતી નાટક છે જે ૧૮૬૬માં પ્રકાશિત થયું હતું. ગુજરાતી ભાષાનું આ પહેલું કરુણાંત નાટક છે.
ઈતિહાસ
ભવાઇમાં આવતા કજોડાના વેશની બીભત્સતા જોઈ આઘાત પામેલા રણછોડભાઈ ઉદયરામ દવેએ ગુજરાતી રંગભૂમિને નૂતન સંસ્કરણ આપવા આ પાંચ-અંકી નાટક ૧૮૬૬માં રચીને પ્રગટ કર્યું હતું. લલિતાદુઃખદર્શક એ ગુજરાતી ભાષાનું પહેલું કરુણાંત નાટક છે.
પાત્રો
નાટકના મુખ્ય પાત્રો આ પ્રમાણે છે:
કથાવસ્તુ
જીવરાજ નામના ધનિકની પુત્રી લલિતાનાં લગ્ન દંભરાજના કુળવાન પણ મૂર્ખ અને દુરાચારી પુત્ર નંદનકુમાર સાથે થયાં છે. તેને ત્યાં લલિતા આવતાં જ તેની માતા અને બહેન તરફથી ત્રાસ શરૂ થાય છે. પહેલી જ રાત્રે નંદનકુમાર લલિતાને માર મારી ઘરેણાં લઈ લે છે. પછી છળદાસની પેરવીથી લલિતાને બેભાન કરી રાતોરાત પ્રિયંવદાને ત્યાં નંદનકુમાર લઈ જાય છે. રસ્તામાં પૂરણમલ નંદન તથા છળદાસને મારી નાખે છે. લલિતા તેના સકંજામાં રહે છે. પંથીમલ તેને બચાવવા જાય છે પણ મૃત્યુ પામે છે. શિકારી પૂરણમલને મારી નાખે છે અને લલિતાને લઈ જાય છે. શિકારીને વાઘ મારી નાખતાં લલિતા ગણિકાના પંજામાં આવે છે; ત્યાંથી નાસી છૂટતાં લલિતા કુભાંડીના પંજામાં આવે છે. છેવટે લલિતા તેના માબાપને મળે છે ત્યારે તેને ભૂત ગણીને માર મારવામાં આવે છે. પછી ઓળખાણ પડતાં લલિતા ગ્રામવાસીઓને પોતાની કથની કહે છે ને મરણ પામે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય શ્રેણી:નાટક
ભોજરાજ વાંઢ (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
વડગામ તાલુકો
વડગામ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના બનાસકાંઠા જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. વડગામ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. વડગામ તાલુકો ધાન્ધાર તરીકે પણ ઓળખાય છે.
વડગામ તાલુકામાં આવેલાં ગામો
આ તાલુકામાં કુલ ૧૦૮ ગામો આવેલાં છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
કુપવાડા
કુપવાડા ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના કુપવાડા જિલ્લાનું એક નગર છે. કુપવાડા નગરમાં કુપવાડા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીરનાં જિલ્લા મથકો
માખનલાલ ચતુર્વેદી
માખનલાલ ચતુર્વેદી (ઉપનામ: એક ભારતીય આત્મા) ભારતીય સાહિત્યકાર હતા. તેઓ કવિ, લેખક, નાટ્યલેખક, નિબંધકાર તથા પત્રકાર હતા. તેઓ સરળ ભાષા અને ઓજપૂર્ણ ભાવનાઓના અનોખા હિંદી સાહિત્યના રચયિતા હતા. એમણે હિંદી તેમ જ સંસ્કૃત ભાષાઓનું શિક્ષણ લીધું હતું. તેઓ કર્મવીર નામના હિંદી રાષ્ટ્રીય દૈનિક વર્તમાનપત્રના સંપાદક હતા. એમણે ભારતની આઝાદીના આંદોલનમાં સક્રિય રૂપે ભાગ લીધો હતો.
રચના
હિમકિરિતિની, હિમ તરંગિણી, યુગ ચારણ, શરણાગતિ, મારણ ઝવેર, માતા, વેણુ લો ગુંજે ધારા, બિજુરી કાજલ આંજ રાહી વગેરે તેમની પ્રખ્યાત કાવ્ય રચનાઓ છે.
ડો. નગેન્દ્રએ એમની કવિતા વિશે લખ્યું છે કે- उनकी कविताओं में ओज और माधुर्य अविभक्त हैं। ओज तो जैसे कवि के भावों की संकुलता को भेद कर फूट पड़ा है और अभिव्यक्ति तीर की तरह सीधी है।
સંદર્ભો
શ્રેણી:લેખક શ્રેણી:કવિ શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના લોકો શ્રેણી:૧૯૬૮માં મૃત્યુ
મહાબલીપુરમ
અંજરુન્સ પેનેન્સ
આ સ્થળ સૌથી વિશાળ નક્શીકામ માટે જાણીતું છે. આ સ્થાપત્ય ૨૭ મીટર લાંબુ અને ૯ મીટર પહોળું છે. આ સ્થાપત્ય વ્હેલ માછલીની પીઠના આકારના વિશાળ શિલાખંડ પર ઈશ્વર, માનવ, પશુઓ અને પક્ષીઓની આકૃતિઓ કોતરીને બનાવવામાં આવેલું છે. અજરુન્સ પેનેન્સને માત્ર મહાબલિપુરમનું કે તમિલનાડુનું ગૌરવ જ નહીં પણ આખા દેશનું ગૌરવ માનવામાં આવે છે.
સમુદ્ર-તટ મન્દિર
આ મંદિરને દક્ષિણ ભારતમાં આવેલાં સૌથી પ્રાચીન મંદિરોમાં માનવામાં આવે છે, જેનો સંબંધ આઠમી શતાબ્દી સાથે રહેલો છે. આ મંદિર દ્રવિડ વાસ્તુકલાનો બેહતરીન નમૂના તરીકે પ્રસિદ્ધ્ છે. અહીં ત્રણ મંદિર આવેલાં છે. વચમાં ભગવાન વિષ્ણુનું મંદિર આવેલું છે, જેની બંન્ને તરફ શિવ મંદિર આવેલાં છે. મંદિર સાથે ટકરાતી સાગરની લહેરો એક અનોખું દૃશ્ય ઉપસ્થિત કરે છે.
રથ
મહાબલિપુરમના લોકપ્રિય રથ દક્ષિણી છેડા પર સ્થિત છે. મહાભારતના પાંચ પાંડવોના નામ પરથી આ રથોને પાંડવ રથ કહેવામાં આવે છે. પાંચમાંથી ચાર રથોને એક જ ચટ્ટાન પર કોતરકામ કરી બનાવવામાં આવેલા છે. દ્રૌપદી અને અર્જુન રથ કક્ષ આકારના છે, જ્યારે ભીમ રથ રખીય આકારનો છે. ધર્મરાજ રથ સૌથી ઊંચો છે.
કૃષ્ણ મંડપ
આ મંદિર મહાબલિપુરમના પ્રારંભિક પત્થરોને કોતરીને બનાવવામાં આવેલાં મંદિરોમાંથી એક છે. મંદિરની દીવાલો પર ગ્રામીણ જીવનની ઝલક જોવા મળે છે. એક ચિત્રમાં ભગવાન કૃષ્ણને ગોવર્ધન પર્વત આંગળી વડે ઉંચકતા દેખાડવામાં આવ્યા છે.
ક્રોકોડાઇલ બેંક
મહાબલિપુરમથી ૧૪ કિમી. દૂર ચૈન્નઈ- મહાબલિપુરમ રોડ પર ક્રોકોડાઇલ બૈંક સ્થિત છે, જ્યાં વિવિધ પ્રકારના મગરો મોટી સંખ્યામાં જોવા મળે છે. આ જગ્યા ઇ. સ. ૧૯૭૬ના વર્ષમાં અમેરિકાના રોમુલસ વિટેકર નામના માણસે સ્થાપિત કરી હતી. સ્થાપના કર્યાના ૧૫ વરસ બાદ અહીં મગરમચ્છોની સંખ્યા ૧૫થી વધીને ૫૦૦૦ થઇ ગઈ હતી. આ સ્થળની નજીકમાં જ વિવિધ પ્રકારના સાપો મોટી સંખ્યામાં જોવા મળે તેવું એક ફાર્મ આવેલું છે.
ગુફાઓ
વરાહ ગુફા વિષ્ણુ ભગવાનના વરાહ અને વામન અવતાર માટે પ્રસિદ્ધ છે. સાથે જ પલ્લવના ચાર મનનશીલ દ્વારપાળોના જૂથ માટે પણ વરાહ ગુફા ચર્ચાય છે. સાતમી શતાબ્દીની મહિસાસુર મર્દિની ગુફા પણ મંદિરની કમાનો પરના નકશીકામ માટે ખાસ્સી લોકપ્રિય છે.
મૂર્તિ સંગ્રહાલય
રાજા સ્ટ્રીટથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા આ સંગ્રહાલયમાં સ્થાનીક કલાકારો દ્વારા નકશીકામ કરી બનાવવામાં આવેલી ૩૦૦૦ કરતાં અધિક મૂર્તિઓ જોઇ શકાય છે. સંગ્રહાલયમાં રાખવામાં આવેલી મૂર્તિઓ પિત્તળ, રોડી, લાકડું તેમ જ સીમેન્ટમાંથી બનાવવામાં આવેલી છે.
મુટ્ટુકાડુ
આ સ્થળ મહાબલિપુરમથી ૨૧ કિમી. જેટલા અંતરની દૂરી પર આવેલ છે, જે જળ - ક્રીડા (વોટર સ્પોર્ટસ) માટે લોકપ્રિય છે. આ રમતોમાં નૌકાયન, કેનોઇંગ, કાયકિંગ અને વિન્ડસર્ફિગ જેવી જલક્રીડાઓનો આનંદ માણી શકાય છે.
કોવલોંગ
મહાબલિપુરમથી ૧૯ કિમી. દૂર કોવલોંગનો ખૂબ જ રળીયામણો બીચ રિસોર્ટ આવેલો છે. આ શાંત તેમ જ માછીમારોના ગામમાં (ફિશિંગ વિલેજ)માં એક કિલ્લાના અવશેષો જોવા મળે છે. અહીં તરણ, વિન્ડ સર્ફિંગ તેમ જ અન્ય જળ રમતોની તમામ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે.
મહાબલિપુરમ નૃત્ય પર્વ
આ નૃત્ય પર્વ સામાન્ય રીતે જાન્યુઆરી અથવા ફેબ્રુઆરી મહિનામાં મનાવવામાં આવે છે. ભારત દેશના જાણીતા નૃત્યકારો શોર મંદિરની નજીક પોતાની કલાનું પ્રદર્શન કરે છે. પર્વમાં વગાડવામાં આવતા વાદ્યયંત્રોના સંગીત અને સમુદ્રની લહેરો દ્વારા થતા અવાજના પ્રાકૃતિક સંગીતની એક અનોખી આભા અહીં જોવા મળે છે.
મહાબલીપુરમ
મહાબલિપુરમથી ૬૦ કિમી. દૂર સ્થિત ચૈન્નઈ નિકટતમ એયરપોર્ટ છે. ભારતનાં બધાં જ પ્રમુખ શહેરોથી ચૈન્નાઈના માટે વિમાન સેવા ઉપલબ્ધ છે.
ચેન્ગલપટ્ટૂ મહાબલિપુરમથી સૌથી નિકટતમ રેલવે સ્ટેશન છે જે ૨૯ કિમી.ના અંતરે આવેલું છે. ચૈન્નઈ અને દક્ષિણ ભારતનાં અનેક શહેરોથી અહીં આવવા માટે રેલગાડીઓની વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:તમિલનાડુ
ભીટારા (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
નાગધણીંબા (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ભાણજી દલ જાડેજા
ભાણજી દલ જાડેજા નામે પ્રચલિત ભાણજી જાડેજા, નવાનગર રાજ્યના સેનાપતિ અને ગુઆણા જાગીરના જાગીરદાર હતા. જૂનાગઢ રજવાડાં પર મુઘલ આક્રમણ સમયે તેઓ સોરઠી સૈન્યના નિર્દેશક હતાં.
ગુજરાત રાજ્ય શાસને સન્ ૨૦૧૬ના ૬૭મા વનમહોત્સવે ભુચર મોરી પઠારમાં નિર્મિત શહીદ વનમાં ભાણજીની પ્રતિમાનું અનાવરણ કર્યુ છે.
સિમંધર
સિમંધર સ્વામીએ જૈન માન્યતા અનુસાર વિહરમાન (જીવંત) તીર્થંકર છે, તેઓ વર્તમાન સમયમાં અનુસાર અન્ય વિશ્વમાં હાજર હોવાનું કહેવાય છે.
જૈનમત અનુસાર તેમનું રહેઠાણ
તીર્થંકર સિમંધર સ્વામી,જૈન બ્રહ્માંડ અનુસાર મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં, (જૈન બ્રહ્માંડવિજ્ઞાન)માં રહે છે.
જૈન માન્યતા અનુસાર કાળચક્રના બે ભાગ છે અવસર્પિણી અને ઉત્સર્પિણી કાળ. તે દરેકના પાંચ ભાગ પડે છે જેને આરો કહેવાય છે. હાલમાં અવસર્પિણી કાળનો પાંચમો આરો ચાલે છે અને આ કાળ ખંડમાં ભરત ક્ષેત્રમાં તીર્થંકરોનો જન્મ થતો નથી. . ભરત ક્ષેત્ર (વર્તમાન વિશ્વમાં) પર હાજર સૌથી તાજેતરના તીર્થંકર મહાવીર સ્વામી હતા. ઇતિહાસકારોના અંદાજ મુજબ તેઓ ઈ. પૂ ૫૯૯-૫૨૭ દરમ્યાન હયાત હતા અને ૨૪ તીર્થંકરોના ચક્રમાં તેઓ અંતિમ તીર્થંકર હતા.
મહાવીદ ક્ષેત્રમાં, ચોથા આરા જેવી સ્થિતિ (કાલ ચક્રમાં આધ્યાત્મિક રીતે ઉન્નત સમય) કાયમ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. ત્યાં તીર્થંકરો અવિરત જન્મતાજ રહે છે. એવા કુલ ૫ મહાવિદેહ ક્ષેત્ર છે, જે દરેકે ભિન્ન ભુખંડ છે. હાલમાં, દરેક મહાવીદ ક્ષેત્રમાં ચાર તીર્થંકરો રહે છે. આમ કુલ ૨૦ તીર્થંકરો રહે છે, સિમંધર સ્વામી તેમાંના એક છે.
જૈન પરંપરા અનુસાર જીવનચરિત્ર
સિમંધર સ્વામી એક વિહરમાન જીવંત તીર્થંકર છે, તેઓ અરિહંત સ્વરૂપે વિચરે છે, જૈન બ્રહ્માંડ અનુસારના મહાવિદેહ નામના ક્ષેત્રમાં તેઓ વિચરે છે. અરિહંત તીર્થંકર સિમંધર સ્વામી હાલમાં ૧૫૦,૦૦૦ પૃથ્વી વર્ષ (મહાવીદ ક્ષેત્રના ૪૯ વર્ષ)ની ઉંમર ધરાવે છે, અને તેમનું હજી ૧૨૫,૦૦૦ પૃથ્વી વર્ષનું આયુષ્ય બાકી છે. મહાવિદેેહ ક્ષેત્ર પરના ૩૨ ભૌગોલિક વિભાગ પૈકીના એક, પુષ્પક્લાવતી રાજ્યની રાજધાની પુન્ડરીકગિરી શહેરમાં રહે છે. પુંડરીકગિરીમાં રાજા શ્રેયાન્સનું શાસન છે, તેઓ સિમંધર સ્વામીના પિતા છે. તેની માતા રાણી સત્યકી છે. રાણી જ્યારે ગર્ભવતી હતાં ત્યારે તેમણે ચૌદ શુભ સપના જોયાં હતાં જે દર્શાવે છે કે તેઓ તીર્થંકરને જન્મ આપશે. સિમંધર સ્વામીનો જન્મજાત જાતિસ્મરણ અને જ્ઞાનના ત્રણ વર્ણો સહિત જન્મ્યા હતા. તે જ્ઞાન છે:
એક પુખ્ત વ્યક્તિ તરીકે, તેમણે રુકમણિ દેવી સાથે લગ્ન કર્યા અને પછી, પાછળથી દુન્વયી સંસારનો ત્યાગ કરી સંયમ (દીક્ષા) અંગીકાર કર્યો.
સિમંધર સ્વામીની ઊંચાઇ ૫૦૦ ધનુષ્ય છે, લગભગ ૧,૫૦૦ ફૂટ, જેને મહાવિદેહ ક્ષેત્રના લોકોની સરેરાશ ઊંચાઈ ગણવામાં આવે છે.
મુખ્ય મંદિરો
thumb| [[અડાલજ|ત્રિમંદિર, અડાલજ]]
સંદર્ભ
શ્રેણી:તીર્થંકર
ભાભર તાલુકો
ભાભર તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના બનાસકાંઠા જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. ભાભર આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
બારા-લાચ ઘાટ
thumb|બારા-લાચ ઘાટ બારા-લાચ-લા અથવા બારા-લાચ ઘાટ (Bara-lacha-la) (દરિયાઈ સપાટીથી ઊંચાઈ - ૫૦૪૫ મીટર /૧૬,૪૦૦ ફૂટ) એ ઊંચો પહાડી ઘાટ માર્ગ છે, જે હિમાચલ પ્રદેશના લાહૌલ જિલ્લાને જમ્મુ અને કાશ્મીરના લડાખ પ્રદેશને જોડે છે. હિમાલય પર્વતશ્રેણીમાં આ એક સાંકડો ઘાટ છે, જે આશરે ૧૨૦૦ ફૂટ જેટલું ચઢાણ ચડીને પસાર કરી શકાય છે. આ માર્ગ શિયાળા દરમિયાન બરફ પડવાને કારણે વાહનવ્યવહાર માટે બંધ થઈ જાય છે.
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ શ્રેણી:ઘાટના રસ્તાઓ શ્રેણી:લડાખ
કુલી-બેગાર આંદોલન
કુલી-બેગાર આંદોલન ઈ.સ. ૧૯૨૧ માં સંયુક્ત પ્રાંત (આગ્રા અને અવધ)ના કુમાઉં ક્ષેત્રના બાગેશ્વર શહેરમાં સામાન્ય લોકો દ્વારા ચલાવાયેલું અહિંસક આંદોલન હતું. આ આંદોલનનું નેતૃત્વ બદ્રી દત્ત પાંડેએ કર્યું હતું. તમેને આ આંદોલનની સફળતા પછી 'કુમાઉં કેસરી' ના બિરુદથી સન્માનવામાં આવ્યા હતા. આ આંદોલનનો હેતુ અંગ્રેજો ઉપર કુલી-બેગારની પ્રથાને સમાપ્ત કરવા માટે દબાણ લાવવાનો હતો. મહાત્મા ગાંધીએ આંદોલનની પ્રશંસા કરી તેનું નામ 'રક્તપાતવિહીન ક્રાંતિ' આપ્યું હતું.
પરિચય અને કારણો
'કુલી બેગાર' એવા એક કાયદાને આપવામાં આવ્યું હતું જેની જોગવાઈ અનુસાર કુમાઉંના પર્વતીય પ્રદેશોના લોકોને ત્યાં મુસાફરી કરનારા બ્રિટીશ અધિકારીઓના સામાન માટે મફત પરિવહન સેવા પ્રદાન કરવાની ફરજ પાડવામાં આવતી હતી. ચોક્કસ સમયગાળા માટે ચોક્કસ સંખ્યામાં કૂલીઝ (ભારવાહક) ઉપલબ્ધ કરાવાની વિવિધ ગામોના મુખીઓની જવાબદારી રહેતી. આ કાર્ય માટે, નિયમિત રજિસ્ટર હતું, જેમાં તમામ ગામના લોકોના નામ લખાયેલા હતા અને દરેકને આ કામ એકાંતરે કરવાની ફરજ પડી હતી.
ગામના મુખીઓ, જમીનદારો અને પટવારીઓની સાઠગાંઠને કારણે લોકોમાં અસંતોષ વધ્યો. ગામના મુખી અને પટવારીએ તેમના અંગત હિતો પાર પાડવા, આ કાયદાનો લાભ લેતા આથી લોકો વચ્ચેનો ભેદભાવ વધ્યો હતો. કેટલીકવાર, લોકોને અત્યંત ઘૃણાસ્પદ કાર્યોઓ કરવા માટે પણ દબાણ કરવામાં આવતું હતું, જેમ કે કચરો ઉપાડવો અથવા બ્રિટિશરો માટે કપડાં ધોવા વગેરે. બ્રિટિશ લોકો દ્વારા શારીરિક અને માનસિક રીતે સ્થાનિક લોકોનું શોષણ કરવામાં આવતું હતું. આખરે, લોકોએ તેનો વિરોધ કરવા એક થવાનું શરૂ કર્યું.
ઇતિહાસ
ચાંદ શાસકોએ તેમના શાસનકાળ દરમિયાન રાજ્યમાં ઘોડાઓને લગતા કરવેરાની શરૂઆત કરી. તે સંભવતઃ કૂલી બેગાર શોષણનું પ્રારંભિક સ્વરૂપ હતું. ગોરખાઓના શાસન હેઠળ આ પ્રથાએ વ્યાપક સ્વરૂપ લીધું હતું. અંગ્રેજોએ શરૂઆતમાં આ પ્રથા બંધ કરી હતી, પરંતુ તેઓએ ધીરે ધીરે આ પ્રણાલીને ફરીથી અમલમાં જ ન આણી, પરંતુ તેબે વધુ શોષક સ્વરૂપે લાવ્યા. પહેલા આ કાયદો સામાન્ય લોકો પર લદાયો નહોતો, પરંતુ તે પગારદાર ખેડુતો પર હતું જેઓ જમીન માલિકો અથવા કલેક્ટર્સ પાસેથી ટેક્સ વસૂલતા હતા. આથી, આ પ્રથા સીધી રીતે જમીન ધરાવનાર ભાડૂતોને અસર કરતો હતો. પરંતુ વાસ્તવિકતા એ હતી કે આ સમૃદ્ધ જમીનદારો અને ન્યાયાધીશોએ ભૂમિહિન ખેડૂતો, મજૂરો અને સમાજના નબળા વર્ગ પર આ કાયદા થકી ગુલામી લાદી હતી. અને લોકોએ તેનો શરતી મહેનતાણા તરીકે સ્વીકાર કરવો પડતો હતો. આમ, સ્થાનિક લોકોના વિરોધ છતાં આ પ્રથા ચાલુ રહી.
પૃષ્ઠભૂમિ
ઈ.સ. ૧૮૫૭ની ભારતીય ક્રાંતિ દરમિયાન હલ્દવાની, કુમાઉં વિસ્તારનો પ્રવેશદ્વાર હતો. આ પ્રદેશને રોહિલખંડના બળવાખોરો દ્વારા કબજે કરવામાં આવ્યો હતો. અંગ્રેજોએ આ વિદ્રોહને તેની બાલ્યાવસ્થામાં જ કચડી નાખવામાં સફળતા મેળવી હતી પણ તે સમયના દમનનો તણાવ છૂટાછવાયા સમયે જુદા જુદા સ્વરૂપોમાં ભડકતો રહ્યો. કુમાંઉના જંગલોમાં અંગ્રેજોના શોષણ અંગે પણ અસંતોષ હતો.
ઈ. સ. ૧૯૧૩માં કુલી-બેગારને કુમાઉં વિભાગના તમામ રહેવાસીઓ માટે ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યો હતો. તેનો બધે વિરોધ કરવામાં આવ્યો; બદ્રી દત્ત પાંડેએ અલમોડામાં આંદોલનનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. અનુસૂયા પ્રસાદ બહુગુણા અને ગોવિંદ વલ્લભ પંત જેવા અન્ય નેતાઓએ પણ અનુક્રમે ગઢવાલ અને કાશીપુરમાં આ ચળવળમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી હતી. અલમોરા અખબાર નામના વર્તમાન પત્ર દ્વારા બદરી દત્ત પાંડેએ આ દુષ્ટતાનો વિરોધ શરૂ કર્યો. કુલી બેગાર આંદોલનના સફળ વિરોધ માટે ગાંધીજીના આશીર્વાદ લેવા માટે ઈ. સ. ૧૯૨૦ના, કોંગ્રેસના નાગપુર વાર્ષિક અધિવેશનમાં પં. ગોવિંદ વલ્લભ પંત, બદરી દત્ત પાંડે, હરગોવિંદ પંત, વિક્ટર મોહન જોશી, શ્યામ લાલ શાહ વગેરે સહિતના અનેક નેતાઓ સત્રમાં સામેલ થયા હતા. જ્યારે તેઓ પાછા આવ્યા, ત્યારે તેઓએ આ અનિષ્ટ સામે જાગૃતિ લાવવાનું શરૂ કર્યું.
ચળવળ
૧૪ જાન્યુઆરી ૧૯૨૧, ઉત્તરાયણી મેળાના પ્રસંગે, સરયૂ અને ગોમતી નદીના સંગમ પાસેના મેદાનથી આ ચળવળની શરૂઆત થઈ. આ આંદોલન શરૂ થતા પહેલા જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા પં. હરગોવિંદ પંત, લાલા ચિરંજીલાલ અને બદરી દત્ત પાંડે ને નોટિસ આપવામાં આવી હતી, પરંતુ તેનો તેમના પર કોઈ પ્રભાવ પડ્યો નહીં. આ આંદોલનમાં ભાગ લેવા માટે, વિવિધ ગામોના લોકો મેળાના મેદાનમાં ઉતર્યા હતા, અને તેને એક વિશાળ પ્રદર્શનમાં ફેરવી દીધો હતો. લોકો પહેલા બગનાથ મંદિરમાં પ્રાર્થના કરવા ગયા અને ત્યારબાદ લગભગ ૪૦ હજાર લોકો સરયુના મેદાનમાં ધ્વજ સાથે સરઘસ સ્વરૂપે ગયા. તેમના ધ્વજ પર લખેલું હતું "કૂલી બેગાર હટાવો". તે પછી, સરયુ મેદાનમાં એક સભા ભરાઈ હતી. બદરી દત્ત પાંડેએ, સભાને સંબોધન કરતાં, શપથ લેતાં કહ્યું કે, "પવિત્ર સરયુનું જળ લઈ, અને બગનાથ મંદિરની સાક્ષી તરીકે, અમે વચન આપીએ છીએ કે અમે 'કૂલી ઉતાર', 'કૂલી બેગાર' અને 'કૂલી બુર્દાયશ' હવે સહન નહીં કરીએ." તમામ લોકોએ આ શપથ લીધા હતા અને ભારત માતાના જયઘોષમાં નારા લગાવતા સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા અને મુખીઓએ લાવેલા આ રજિસ્ટરને સંગમમાં વહાવી દીધા હતા.
અલમોડા જિલ્લાના તત્કાલીન ડેપ્યુટી કમિશનર પણ ટોળામાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. તેઓ ભીડ પર ગોળીઓ ચલાવવા માંગતા હતા પણ પોલીસ બંદોબસ્તના અભાવને કારણે તેણે પાછો પગ ભરવા પડ્યા.
પરિણામ
આ આંદોલનની સફળતા બાદ લોકોએ બદરી દત્ત પાંડેને 'કુમાઉં કેસરી' પદવી આપી. લોકોએ માત્ર આંદોલનને ટેકો આપ્યો જ નહીં, પણ કડક રીતે તેનું પાલન કર્યું હતું અને આ પ્રથાનો વિરોધ ચાલુ રાખ્યો હતો. પરિણામ એ આવ્યું કે સરકારને વિધાન સભામાં ખરડો આ લાવીને પરંપરાને ખતમ કરવાની ફરજ પડી હતી. મહાત્મા ગાંધી આ આંદોલનથી ખૂબ પ્રભાવિત થયા હતા અને તેમણે ૧૯૨૯ માં બાગેશ્વર અને કૌસાનીની મુલાકાત લીધી હતી. તેમણે ચાણુંડામાં ગાંધી આશ્રમની સ્થાપના પણ કરી. આ પછી, ગાંધીજીએ યંગ ઇન્ડિયામાં આ ચળવળ વિશે લખ્યું હતું કે "તેની અસર સંપૂર્ણ પડી હતી, તે રક્તપાતવિહીન ક્રાંતિ હતી."
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતનો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ
ભીમાસર (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
શિવ પુરાણ
શિવ પુરાણ હિંદુ ધર્મના સંસ્કૃત ગ્રંથો ૧૮ પુરાણોમાંનું એક છે. તે મુખ્યત્વે શિવ અને પાર્વતી ના શ્લોકો ધરાવે છે, પરંતુ અન્ય દેવી-દેવતાઓના ઉલ્લેખ પણ તેમાં છે.
ગ્રંથસૂચિ
શ્રેણી:પુરાણ
નવા રતનપર (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
વિકિમીડિયા કૉમન્સ
વિકિમીડિયા કૉમન્સ (Wikimedia Commons) (અથવા, સામાન્ય બોલચાલમાં "કૉમન્સ") અથવા વિકિકૉમન્સ એ વિકિમીડિયા ફાઉન્ડેશનનો એક પ્રકલ્પ છે. કૉમન્સ પર મુક્ત દૃશ્ય-શ્રાવ્ય માહિતીનો સંગ્રહ થાય છે. ખાસ કરીને ચિત્રો, છબીઓ, આકૃતિઓ, શ્રાવ્ય ફાઇલો જેમકે ઉચ્ચારણના ઉદાહરણો કે કોઈ પ્રવચનનું રેકોર્ડિંગ, વગેરે.
આ ધ્યેયકાર્યનો પ્રસ્તાવ માર્ચ ૨૦૦૪માં મૂકવામાં આવ્યો હતો અને તેનું ઉદ્ઘાટન ૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૪ના રોજ થયું હતું. તેનો મુખ્ય ધ્યેય વિવિધ વિકિમીડિયા પ્રૉજેક્ટ્સ દ્વારા વપરાતી દૃશ્ય-શ્રાવ્ય ફાઇલોને એક જગ્યા પર એકત્રિત કરવાનો હતો, કે જેથી તેનો ઉપયોગ બીજા પ્રૉજેક્ટમાં કરવામાં સરળતા રહે.
મે ૨૦૨૦ના રોજ કૉમન્સ પરની ફાઇલો ૬૧ લાખની સંખ્યાને પાર કરી ગઈ હતી.
સુભાષ કાક
thumb|સુભાષ કાક સુભાષ કાક (જન્મ ૨૬ માર્ચ, ૧૯૪૭) ભારતીય મૂળના અમેરિકન એવા કવિ, દાર્શનિક અને કોમ્પ્યુટર વૈજ્ઞાનિક છે. એમના ઘણાં પુસ્તકો વેદ, કલા અને ઇતિહાસ વિષય પર પ્રકાશિત થયેલાં છે. એમનો જન્મ શ્રીનગર, કાશ્મીરમાં અને શિક્ષણ કાશ્મીરમાં અને દિલ્હીમાં થયો હતો. તેઓ અમેરિકાના ઓક્લાહોમા પ્રાન્તમાં સંગણક વિજ્ઞાનના પ્રોફેસર તરીકે કાર્ય કરે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક શ્રેણી:કવિ શ્રેણી:સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૪૭માં જન્મ
અવકાશ વિનિયોગ કેન્દ્ર
અવકાશ વિનિયોગ કેન્દ્રની અનેક સિદ્ધિઓમાં ઇનસેટ સેટેલાઇટ માટે સંદેશાવ્યવહાર અને હવામાનશાસ્ત્રના પેલોડ, આઇએરએસ સેટેલાઇટ માટે દ્રશ્યપ્રકાશ અને માઈક્રોવેવ પેલોડનો સમાવેશ થાય છે. આ માટે એશિયા અને પેસિફિક અવકાશવિજ્ઞાન અને તકનિકીશિક્ષણ કેન્દ્રના વિદ્યાર્થીઓ તાલીમ માટે જરૂરી સુવિધાઓ ધરાવે છે. અવકાશ વિનિયોગ કેન્દ્રના ત્રણ કેમ્પસ છે, તેમાંના બે અમદાવાદમાં અને એક દિલ્હી ખાતે આવેલ છે.
અસીરગઢ કિલ્લો
અસીરગઢ કિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના બુરહાનપુર જિલ્લામાં સ્થિત અસીરગઢ ગામ ખાતે આવેલ એક પર્વતીય કિલ્લો છે. આ કિલ્લો બુરહાનપુર શહેરથી ઉત્તર દિશામાં લગભગ ૨૦ કિલોમીટર જેટલા અંતરે સાતપુડાની ટેકરીઓ પૈકીની એક ટેકરી પર દરિયાઈ સપાટીથી ૬૫૦ મીટર તેમ જ તળેટીથી ૭૫૦ ફૂટ જેટલી ઊંચાઈ પર આવેલ છે. આ કિલ્લો આજે પણ પોતાના વૈભવશાળી અતીતના ગુણગાન મુક્ત કંઠે કરી રહ્યો છે. તેની અપરાજેયતા આપોઆપ સિદ્ધ થાય છે. આ કિલ્લાની ગણના દુર્ભેદ્ય અને અજેય કિલ્લાઓ પૈકીના એક તરીકે કરવામાં આવે છે. ઇતિહાસકારોએ આ કિલ્લાનો ઉલ્લેખ 'બાબ-એ-દખ્ખન' (દક્ષિણનું દ્વાર) તેમ જ 'કલોદ-એ-દખ્ખન' (દક્ષિણની કુંચી) વિશેષણો વડે કર્યો છે, કારણ કે આ કિલ્લા પર વિજય પ્રાપ્ત કર્યા પછી જ દક્ષિણ તરફ જઈ શકાતું હતું અને ખાનદેશ પર આધિપત્ય સ્થાપિત કરી શકાતું હતું. અસીરગઢ કિલ્લાનું નિર્માણ રાજા અસા આહીર દ્વારા 15મી સદીની શરૂવાતમાં કરવામાં આવ્યું હતું. ફારુકી વંશના નાસીર ખાન દ્વારા તેમની હત્યા કરવામાં આવી હતી.
આ કિલ્લા પર ગુપ્તેશ્વર મહાદેવનું મંદિર આવેલ છે, જે સ્થાનિક સમાચારપત્રો અનુસાર મહાભારતકાળના વીર યોદ્ધા અશ્વત્થામાનું પૂજાસ્થળ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતના કિલ્લાઓ શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
વયનાડ જિલ્લો
વયનાડ જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કેરળ રાજ્યના ૧૪ જિલ્લા પૈકીનો એક જિલ્લો છે. વયનાડ જિલ્લાનું મુખ્યાલય કાલપેટ્ટા ખાતે આવેલું છે.
નીરજા ભનોત
નીરજા ભનોત (૭ સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૩ – ૫ સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૬) એક ભારતીય વિમાન પરિચારિકા અને મુખ્ય પર્સર હતા. ૫ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૮૬ના રોજ પાકિસ્તાનના કરાચીમાં વિમાન રોકાણ દરમિયાન આતંકવાદી સંગઠન દ્વારા અપહરણ કરવામાં આવેલ પાન એમ ફ્લાઇટ ૭૩ માં મુસાફરોને બચાવતી વખતે તેઓ મૃત્યુ પામ્યા હતા. તેમના આ સાહસ બદલ તેમને ભારતના શાંતિકાળનો સર્વોચ્ચ બહાદુરી પુરસ્કાર અશોક ચક્ર (મરણોપરાંત) એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. પાકિસ્તાન અને અમેરિકાની સરકારો તરફથી પણ તેમને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. આપાતકાલીન બારીમાંથી મુસાફરોને ભાગી છૂટવામાં મદદ કરતી વખતે તેમને ગોળી મારવામાં આવી હતી. તેમના જીવન અને વીરતાથી પ્રેરિત થઈને દિગ્દર્શક રામ માધવાનીએ ૨૦૧૬માં નીરજા નામની એક ફિલ્મનું નિર્માણ કર્યું હતું જેમાં નીરજાની ભૂમિકા અભિનેત્રી સોનમ કપૂર દ્વારા ભજવવામાં આવી હતી.
પ્રારંભિક જીવન અને પરિવાર
નીરજા ભનોતનો જન્મ ભારતના ચંદીગઢમાં થયો હતો અને તેનો ઉછેર પંજાબી હિન્દુ પરિવારમાં બોમ્બે (વર્તમાન મુંબઈ)માં થયો હતો. તેઓ બોમ્બે સ્થિત પત્રકાર હરીશ ભનોત અને રમા ભનોતની પુત્રી હતા. તેમને અખિલ અને અનીશ ભનોત નામન બે ભાઈઓ હતા. તેમણે ચંદીગઢની સેક્રેડ હાર્ટ સિનિયર સેકન્ડરી સ્કૂલમાંથી પ્રારંભિક શાળાનું શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. જ્યારે તેમનો પરિવાર બોમ્બે સ્થળાંતરીત થયો ત્યારે તેમણે બોમ્બે સ્કોટિશ સ્કૂલમાં અભ્યાસ ચાલુ રાખ્યો અને બાદમાં સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજ, બોમ્બેમાંથી સ્નાતકનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો હતો. મુંબઈ વસવાટ દરમિયાન જ તેમને પહેલો મોડેલિંગ કરાર મળ્યો હતો અને તેમની મોડેલિંગ કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. તેઓ અભિનેતા રાજેશ ખન્નાના ચાહક હતા અને જીવનભર તેમની ફિલ્મોના સંવાદોનો ઉલ્લેખ કરતા રહ્યા હતા.
બે મહિનાના ટૂંકા ગાળામાંજ લગ્ન વિચ્છેદ થતાં તેઓ તેમના પિતાના ઘરે પરત ફર્યા હતા. તેમના પિતા હરીશ ભનોત ૩૦ વર્ષથી વધુ સમય સુધી હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સમાં પત્રકાર તરીકે કામ કરતા હતા અને ૨૦૦૮માં ચંદીગઢમાં ૮૬ વર્ષની ઉંમરે નવા વર્ષના દિવસે તેમનું અવસાન થયું હતું. તેમની માતાનું ૫ ડિસેમ્બર ૨૦૧૫ના રોજ ૮૬ વર્ષની વયે અવસાન થયું હતું.
કારકિર્દી
પેન અમેરિકન એરવેઝ કંપનીએ ૧૯૮૫માં ફ્રેન્કફર્ટથી ભારતના હવાઈ માર્ગ માટે તમામ કેબિન ક્રૂ (સેવકદળ) ભારતીય રાખવાનું નક્કી કર્યું ત્યારે નીરજાએ પણ તે એરવેઝ કંપનીમાં વિમાન પરિચારિકાની નોકરી માટે અરજી કરી હતી. પસંદગી બાદ તે વિમાન પરિચારિકા (ફ્લાઇટ એટેન્ડન્ટ) તરીકે તાલીમ લેવા ફ્લોરિડાના મિયામી ગયા હતા પરંતુ પર્સર તરીકે પાછા ફર્યા હતા. આ ઉપરાંત તેમની મોડેલિંગ કારકિર્દી પણ સફળ રહી હતી.
વિમાન અપહરણ ઘટનાક્રમ
કરાચી અને ફ્રેન્કફર્ટ થઈને મુંબઈથી અમેરિકા જતી પેન એમ ફ્લાઇટ ૭૩ માં નીરજા મુખ્ય પર્સર તરીકે ફરજ પર હતા. ૫ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૮૬ના રોજ પાકિસ્તાનના કરાચી એરપોર્ટ પર વિમાન રોકાણ દરમિયાન ચાર સશસ્ત્ર શખ્સો દ્વારા વિમાનનું અપહરણ કરવામાં આવ્યું હતું. વિમાનમાં ૩૮૦ મુસાફરો અને ૧૩ ક્રૂ સભ્યો સવાર હતા. આતંકવાદીઓ સાયપ્રસમાં પેલેસ્ટાઈની કેદીઓને મુક્ત કરવાના લક્ષ્ય સાથે સાયપ્રસ જવા માંગતા હતા. અપહરણકારો વિમાનમાં સવાર થતાં જ નીરજાએ કોકપિટ ક્રૂને ચેતવણી આપતા વિમાન પાઇલટ, કો-પાઇલટ અને ફ્લાઇટ એન્જિનિયર વિમાનમાંથી ભાગી છૂટવામાં સફળ રહ્યા હતા. સૌથી વરીષ્ઠ કેબિન ક્રૂ સભ્ય તરીકે નીરજાએ વિમાનની અંદરની પરિસ્થિતિનો હવાલો સંભાળ્યો હતો.
અપહરણકારો લીબિયા દ્વારા સમર્થિત પેલેસ્ટાઇન આતંકવાદી સંગઠન અબુ નિદાલ સંગઠનનો ભાગ હતા; તેઓ અમેરિકનો અને અમેરિકન સંપત્તિને નિશાન બનાવી રહ્યા હતા. અપહરણની શરૂઆતની મિનિટોમાં, તેઓએ એક ભારતીય-અમેરિકન નાગરિકની ઓળખ કરી, તેને બહાર નીકળવા માટે ખેંચી લીધો અને ગોળી મારીને તેના મૃતદેહને વિમાનમાંથી બહાર ફેંકી દીધો. ત્યારબાદ આતંકવાદીઓએ ભનોતને સૂચના આપી હતી કે તેઓ તમામ મુસાફરોના પાસપોર્ટ એકત્રિત કરે જેથી તેઓ વિમાનમાં સવાર અન્ય અમેરિકનોની ઓળખ કરી શકે. તેણી અને તેણીની હેઠળના અન્ય પરિચારકોએ વિમાનમાં સવાર બાકીના ૪૩ અમેરિકનોના પાસપોર્ટ પૈકી કેટલાક સીટ નીચે અને બાકીના કચરાપેટીમાં છુપાવી દીધા હતા, જેથી અપહરણકારો અમેરિકન અને બિન-અમેરિકન મુસાફરો વચ્ચે તફાવત ન કરી શકે.
ઘણા બંધકોનો જીવ બચાવવા ઉપરાંત ભનોતે વિમાનને જમીન પરથી ઉતરતા અટકાવવામાં પણ મદદ કરી હતી. તેમને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સરકાર તરફથી તેમની હિંમત માટે તથા પાકિસ્તાન સરકાર દ્વારા મહાન માનવ દયા દર્શાવવા બદલ મરણોપરાંત તમ્ઘા-એ-પાકિસ્તાન પુરસ્કારો આપવામાં આવ્યા હતા.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:અશોક ચક્ર વિજેતા શ્રેણી:૧૯૬૩માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૮૬માં મૃત્યુ
પાળીયાદ (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લા માં આવેલા કુલ 4  ચાર તાાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બોટાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મલપ્પુરમ જિલ્લો
મલપ્પુરમ જિલ્લો અથવા માલાપુરમ જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કેરળ રાજ્યના ૧૪ જિલ્લા પૈકીનો એક જિલ્લો છે. મલપ્પુરમ જિલ્લાનું મુખ્યાલય મલપ્પુરમ નગર ખાતે આવેલું છે.
પુલવામા
પુલવામા ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના પુલવામા જિલ્લાનું એક નગર છે. પુલવામામાં પુલવામા જિલ્લાનું મુખ્યાલય છે.
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીરનાં જિલ્લા મથકો
ભારાપર (ભાડરાવાળી) (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રાજેન્દ્રસિંહજી જાડેજા
સેનાપતિ કુમાર શ્રી રાજેન્દ્રસિંહજી (૧૫ જૂન ૧૮૯૯ – ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૬૪), ભારતીય ભૂમિસેનાના પ્રથમ ગણપ્રમુખ અને દ્વિતીય પ્રમુખ નિર્દેશક હતા.
તેમનો જન્મ જૂન ૧૫ ૧૮૯૯ના રોજ સડોદરના જાગીરદાર દેવીસિંહજીને ત્યાં થયો હતો. રાજકોટની રાજકુમાર કોલેજ અને સેન્ડહર્સ્ટની મિલિટરી કોલેજમાંથી શિક્ષણ લઈ તેઓ બ્રિટિશ ભારતીય સૈન્યમાં જોડાયા હતા. દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ સમયે તેઓએ ભારતીય સૈન્યનો આફ્રિકાનો મોરચો સંભાળ્યો હતો. તેઓ ૧૯૪૫ થી ૧૯૪૬ સુધી અમેરિકામાં ભારતના લશ્કરી દૂત રહ્યા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:૧૮૯૯માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૬૪માં મૃત્યુ
જોન્ગમ્યો
જોન્ગમ્યો એ એક કોન્ફ્યુશિયન સમાધિ છે. આ સમાધિ કોરિયન જોસિયોન વંશ (૧૩૯૨–૧૮૯૭)ના રાજાઓ અને રાણીઓને સમર્પિત છે. યુનેસ્કો અનુસાર આ સમધિ જાળવાયેલી સૌથી જૂની કોન્ફ્યુશિયન શાહી સમધિ છે. અહીં ૧૪મી સદીમાં આરંભાયેલી પરંપરાઓ હજી પણ ચાલુ છે. આવી અન્ય સમાધિઓ કોરિયાના ત્રિરાજ કાળમાં પણ અસ્તિત્વ ધરાવતી હતી પણ તેનું સંવર્ધન થયું નથી. ૧૯૯૫માં જોન્ગમ્યો સમાધિને યુનેસ્કો વિશ્વ ધરોહર સ્થળોની યાદીમાં ઉમેરવામાં આવી.
જોન્ગમ્યો દક્ષિણે આવેલા ચેન્ગડકગુન્ગ અને ચેન્ગ્યોગગુન્ગની (તે નામના બે મહેલો) નજીકમાં આવેલું છે. જોસિયોન સમયમાં આ બંને જોડાયેલા હતા. પણ ત્યાર બાદ જાપાની વસાહતવાદીઓએ તે બેની વચમાં રસ્તો બાંધી તેમને જુદા કર્યા હતા. સમાધિને પાછા જુના સ્વરૂપે આણવાના પ્રયત્નો ચાલુ છે.
આ સમાધિની મુખ્ય ઈમારતનું બાંધકામ ઑક્ટોબર ૧૩૯૪માં કરવામાં આવ્યું હતું જ્યારે જોસિયોન રાજા તીજોએ તેની રાજધાની સીયોલમાં ખસેડી. ઈ. સ. ૧૫૯૨–૯૮ દરમ્યાન જાપાને કરેલા કોરિયા પરના આક્રમણમાં તેનો નાશ થયો. ૧૬૦૮માં તેને ફરી બાંધવામાં આવ્યું
ઇતિહાસ
૧૩૯૪માં જ્યારે તીજો રાજાના આદેશ પર આ ઈમારત બાંધવામાં આવી ત્યારે તે એશિયાની સૌથી લાંબી ઈમારત હતી. તેના મુખ્ય ખંડ જોન્ગયોનમાં સાત ઓરડા હતા. દરેક ઓરડો એક રાજા અને તેની રાણીમાટે આરક્ષિત હતો. ત્યાર બાદ રાજા સેનોન્ગ(ઈ.સ. ૧૪૧૮-૫૦)ના આદેશ અનુસાર તેનું વિસ્તરણ કરવામાં આવ્યું અને યોન્ગયોન્ગજીયોન (શાહી એશો-આરામ ધરાવતો ખંડ)નામનો ઓરડો બાંધવામાં આવ્યો. ઈમારત વિસ્તરણની આ પરંપરા આગળ ચાલુ રહી અને આ સમાધિ પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ વધતી ગઈ. નવા નવા રાજાની યાદગિરી રૂપે નવા ખંડો ઉમેરાતા કુલ ૧૯ ખંડ બન્યા. ઈ.સ. ૧૫૯૨-૯૮ દરમ્યાન થયેલા જાપાની આક્રમણ સમયે ચાલેલા સાત-વર્ષી યુદ્ધમાં આ સમાધિને બાળી નાખવામાં આવી હતી. તેનું પુનઃબાંધકામ ૧૬૦૧માં થયું અને તે આજ સુધી ટક્યું છે. જુના રાજાઓના સ્મરણ-તખ્તાઓને સામાન્ય માણસના ઘરમાં સંતાડીને આક્રમણ સમયે બચાવી લેવામાં આવ્યા હતા. રાજાના મરણ પછી ત્રણ વર્ષે તેના સ્મરણ - તખ્તાને સમાધિસ્ત કરવામાં આવતા. અત્યારે અહીં ૧૯ રાજાઓના અને ૩૦ રાણીઓના સ્મરણ તખ્તાઓ છે. દરેક ઓરડાઓ એક્દમ સાદગીથી બાંધવામાં આવ્યા છે. માત્ર બે જ રાજાઓના તખ્તાઓને અહીં સમાધિસ્ત કરવામાં નથી આવ્યા. આ સ્મરણ તખ્તા સિવાય રાજાઓની ઉપલબ્ધિઓની તક્તિ પણ મુકવામાં આવી છે.
અત્યારે જીયોન્ગજીયોન (કોરિયા રાષ્ટ્રીય ખાજાનો ક્રમાંક ૨૨૭) એ સુધી લાંબી પારંપારિક કોરિયન વાસ્તુ ધરાવતી ઈમારત છે.
વર્ણન
ગ્યોન્બોકગુન્ગ મહેલમાં રાજાના સિંહાસનથી જોતા જોન્ગમ્યો સમાધિ રાજાની ડાબે દેખાય છે અને અન્ય એક મહત્ત્વપૂર્ણ કોન્ફ્યુશિયસ સમાધિ સાજિક સમાધિ રાજાની જમણે દેખાતી. આ વ્યવસ્થા ચીની પરંપરાનું અનુકરણ હતી. તેના મુખ્ય ખંડો ટેકરીઓથી ઘેરાયેલા છે. મુખ્ય ખંડની આગળ આંગણું છે જેને વોલ્ડેલ કહે છે. તે ૧૫૦ મીટર લાંબુ અને ૧૦૦ મીટર પહોળું છે.
દક્ષિણતરફનું દ્વાર આત્માઓની આવક જાવક માટે અનામત રખાય છે. પૂર્વ તરફનું દ્વાર રાજાઓ માટે હોય છે. પશ્ચિમ તરફના દ્વારમાંથી શાહી ક્રીયાકાંડ કરનારા આદિ પ્રવેશ કરે છે.
જોન્ગમ્યો જેર્યીક
જોન્ગમ્યો જેર્યેની વિધિના એક ભાગ તરીકે અહીં "જોન્ગમ્યો જેર્યીક" નામનો પ્રાચીન શાહી વાદ્ય અને નૃત્યનો કાર્યક્રમ યોજવામાં આવે છે. સંગીતકારો, નૃત્યકારો અને બુદ્ધિજીવીઓ અહીં કોન્ફ્યુશિયન વિધિ પ્રમાણે વર્ષમાં પાંચ વખત જોન્ગમ્યો દાઈજે (શાહી સમાધિ વિધિ)નામની વિધિ કરે છે. . હાલના સમયમાં આ વિધિઓનું પુનર્નવીનીકરણ કરાયું છે. જોન્ગમ્યો દાઈજે ને મહત્વ પૂર્ણ અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક ધરોહર (ક્રમાંક ૫૬ - કોરિયા સરકારની યાદિ પ્રમાણે)તરીકે ગણવામાં આવી છે. અને દર વર્ષે મે મહિનામાં તેનુ આયોજન થાય છે. . આ ઉત્સવમાં પારંપારીક દરબારી સંગીતને શાહી દરબારી સંગીત વૃંદ ( કોરિયા સરકારની મહત્વ પૂર્ણ અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક ધરોહર કમાંક ૧) દ્વારા વગાડવામાં આવે છે.. આ સંગીતનું મૂળ ચીનમાં છે. ગોર્યો (ઈ.સ. ૯૧૮-૧૩૯૨)ના સમય દરમ્યાન તેને ચીનથી કોરિયામાં લવાઈ હતી. . રાજા સેનોન્ગએ ઈ.સ. ૧૪૪૭ અને ઈ.સ. ૧૪૬૨માં હ્યાન્ગાક ના આધારે નવા સંગીતની રચના કરી. .
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી: વિશ્વ ધરોહર સ્થળ શ્રેણી: કોરિયા
ધ્રાંગધ્રા રજવાડું
ધ્રાંગધ્રા રજવાડું બ્રિટિશ રાજ દરમિયાનનું રજવાડું હતું. ધ્રાંગધ્રા રાજ્યની રાજધાની હતું. આ રજવાડું હળવદ-ધ્રાંગધ્રા રજવાડું પણ કહેવાતું હતું કારણ કે એક સમયે હળવદ રાજધાની રહેલું.
ઇતિહાસ
ઝાલાવાડ રાજ્યની સ્થાપના ૧૦૯૦માં થઇ હતી. ઇસ ૧૭૪૨માં ધ્રાંગધ્રા નવી રાજધાની રૂપે સ્થપાયું અને રાજ્યનું નામ બદલાયું. અગાઉના નામો કુવા અને હળવદ હતા તેમજ રાજ્ય હળવદ-ધ્રાંગધ્રા નામે પણ ઓળખાતું. ધ્રાંગધ્રા પર ઝાલા વંશના રાજપૂતોએ શાસન કરેલું. તેઓ 'રાજ સાહેબ' ખિતાબ ધારણ કરતાં.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં રજવાડાં
અંબુભાઈ પુરાણી
અંબુભાઈ બાલકૃષ્ણ પુરાણી (૨૬ મે ૧૮૯૪ - ૧૧ ડિસેમ્બર ૧૯૬૫) એક ભારતીય લેખક હતા. તે શ્રી અરવિંદના પ્રખ્યાત શિષ્ય અને જીવનચરિત્રકાર હતા.
જીવન અને કાર્ય
તેમનો જન્મ ૨૬ મે ૧૮૯૪ ના રોજ સુરતમાં (હાલ ગુજરાતમાં) થયો હતો. ગુજરાતમાં વ્યાયામ પ્રવૃત્તિના પ્રણેતા છોટુભાઈ પુરાણીના તેમના ભાઇ હતા.
તેઓ એક રાષ્ટ્રવાદી કાર્યકર હતા અને ૧૯૨૩માં શ્રી અરવિંદ આશ્રમમાં અરવિંદે તેમને ભારતની સ્વતંત્રતા વિશે ચિંતા ન કરવા અને તે સમયાનુસાર પ્રાપ્ત થઇ જ જશે એવી ખાતરી આપ્યા પછી જોડાયા હતા. તેઓ ૧૯૩૮થી ૧૯૫૦ સુધી શ્રી અરવિંદના અંગત સચિવ રહ્યા હતા.
તેમની મુખ્ય કૃતિઓ The Life of Sri Aurobindo અને Evening Talks with Sri Aurobindo છે, જે ગુરુના જીવન અને વાતોનો મુખ્ય સ્રોત છે. તેમણે ૧૯૬૨માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની મુલાકાત લઈને શ્રી અરવિંદના યોગિક અધ્યાપન પર પ્રવચનો આપવા વ્યાપક પ્રવાસ કર્યો હતો. કેટલાક પ્રવચનો પુસ્તકના રૂપમાં ઉપલબ્ધ છે, જેમાં Savitri અને Life Divine જેવી મુખ્ય કૃતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
તેમણે મણિલાલ દ્વિવેદીના જીવન પર મણિલાલ દ્વિવેદીનું જીવનચરિત્ર (૧૯૫૧) પુસ્તક લખ્યું હતું.
૧૧ ડિસેમ્બર ૧૯૬૫ના રોજ પોંડીચેરીમાં હૃદયરોગના હુમલાથી તેમનું નિધન થયું હતું.
સન્માન
ગુજરાત સરકાર તરફથી તેમના માનમાં રમત-ગમત ક્ષેત્રે અંબુભાઈ પુરાણી પુરસ્કાર અપાય છે.
પલક્કડ જિલ્લો
300px|thumb|right|પલક્કડ જિલ્લામાં કીલ્લીકુરુસ્સ મહાદેવક્ષેત્રમ પલક્કડ જિલ્લો(મલયાલમ ભાષા: പാലക്കാട് ജില്ല, તમિલ ભાષા: பாலக்காடு மாவட்டம்) ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કેરળ રાજ્યના ૧૪ જિલ્લા પૈકીનો એક જિલ્લો છે. પલક્કડ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક પલક્કડ નગર ખાતે આવેલું છે.
ભારાપર (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
ક્રાંતિ
વિવિધ ક્ષેત્રે ક્રાંતિના વિવિધ અર્થો થાય છે. કૃષિ ક્ષેત્રે હરિયાળી ક્રાંતિ, ઉત્પાદન ક્ષેત્રે ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ, સામાજિક ક્ષેત્રે સામાજિક ક્રાંતિ તથા સંચાલન ક્ષેત્રે સંચાલકીય ક્રાંતિ વગેરે પારિભાષિક શબ્દો જે-તે ક્ષેત્રમાં ધરમૂળથી આવેલાં પરિવર્તનને દર્શાવવા માટે પ્રચલિત બન્યા છે.
ઈતિહાસ
'ક્રાંતિ' (Revolution) શબ્દનો સૌપ્રથમ ઉપયોગ મધ્યયુગના પાછળના ભાગમાં ઇટાલિયન સિટી સ્ટેટ્સમાં થયો હતો. તે સમયે આ શબ્દનો ઉપયોગ ધાર્મિક સુધારણાના અર્થમાં થતો હતો. આ શબ્દ ઈ.સ. ૧૬૦૦ની આસપાસ અંગ્રેજી ભાષામાં પ્રવેશ્યો અને તેનો ઉપયોગ જૂની વ્યવસ્થાનું પુન:સ્થાપન કરવાના અર્થમાં થવા લાગ્યો. ક્રાંતિને મૂળભૂત સામાજિક પરિવર્તન તરીકે ગણવાનો ખ્યાલ અઢારમી સદીમાં ઉદભવ્યો હતો. આજે આ શબ્દ સામાજિક જીવનનાં વિવિધ ક્ષેત્રોમાં મૂળગામી પરિવર્તન સૂચવવા માટે વપરાય છે. કેટલીક વાર આ શબ્દ રાજકીય સત્તાપલટાના અર્થમાં પ્રયોજાય છે. આમ છતાં, સામાજિક, આર્થિક અને સાંસ્કૃતિક જીવનમાં પાયાનું પરિવર્તન સૂચવવા માટે 'ક્રાંતિ' કે 'સામાજિક ક્રાંતિ' શબ્દોનો ઉપયોગ સામાજિક વિજ્ઞાની ઓ કરતાં હોય છે.
ક્રાંતિના પ્રકારો
જ્યારે કોઈ ઘટનાને ક્રાંતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે ત્યારે સ્વાભાવિક રીતે જ તે ઘટનાની પ્રક્રિયામાં અમુક ચોક્કસ પરિબળોની ભૂમિકા અપેક્ષિત હોય છે. ક્રાંતિના સંદર્ભમાં પ્રક્રિયા ઉપરાંત પરિણામ પણ મહત્ત્વનું લક્ષણ ગણવામાં આવે છે. અમુક પરિણામ આવે તો જ ક્રાંતિ થઈ એમ કહેવાય છે. આથી પ્રક્રિયા અને ઘટના ઉપરાંત તેના પરિણામે શું સિદ્ધ થાય છે તેના આધારે, સમગ્ર ઘટના અને પ્રક્રિયાને ક્રાંતિનું બિરુદ પ્રાપ્ત થાય છે. આમ ક્રાંતિ ચોક્કસ લક્ષવાળું, વિશિષ્ટ પરિબળો ધરાવતું પરિવર્તન છે.
હેતુ, સ્વરૂપ અને પરિણામોની દ્રષ્ટિએ ક્રાંતિના વિવિધ પ્રકારો પાડવામાં આવ્યા છે. ક્રાંતિનો પ્રકાર તે માનવીના કયા પાસાને સ્પર્શે છે તેની પર આધાર રાખે છે. મુખ્ય પ્રકારો તરીકે રાજકીય ક્રાંતિ અને સામાજિક ક્રાંતિને ગણાવી શકાય. સામાજિક ક્રાંતિમાં ક્રાંતિના બધા જ પ્રકારોનો સમાવેશ થાય છે, કારણ કે ધાર્મિક, સાંસ્કૃતિક, આર્થિક કે રાજકીય ક્રાંતિઓ થોડે ઘણે અંશે વહેલા કે મોડા માનવસમાજને સ્પર્શે છે.
સામાજિક ક્રાંતિ
સામાજિક ક્રાંતિ સર્વગ્રાહી પરિવર્તન લાવનારી ક્રાંતિ છે. તેમાં સમાજની તલસ્પર્શી કાયાપલટ થાય છે. સામાજિક ક્રાંતિ કરવા માટે બળનો કે હિંસાનો ઉપયોગ અનિવાર્ય નથી હોતો. આ પ્રકારની ક્રાંતિમાં સરકારનું સમગ્ર તંત્ર અને સમાજનું સમગ્ર માળખું બદલી નાખવાની નેમ હોય છે.
હર્ષ બ્રહ્મભટ્ટ
હર્ષ બ્રહ્મભટ્ટ (જન્મ: ૩૧ જુલાઈ ૧૯૫૪‌) ગુજરાતી કવિ, ગઝલકાર અને લેખક છે.
જીવન
તેમનો જન્મ મહેસાણામાં થયો હતો. તેઓ અમદાવાદમાં ગુજરાત સરકારના વહીવટી વિભાગમાં ફરજ બજાવીને નિવૃત્ત થયા છે અને હાલમાં રીલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાં સલાહકાર છે.
સર્જન
એમણે એકલતાની ભીડમાં, અંદર દીવાદાંડી, જીવનનો રીયાઝ (૨૦૧૦), ઝાકળ ને તડકાની વચ્ચે, મૌનની મહેફિલ જેવા કાવ્ય સંગ્રહો આપ્યા છે. તેઓ ગુજરાતી તથા ઉર્દૂ ભાષા ઓમાં ગઝલોની રચના કરે છે. કંદિલ એમનો ઉર્દૂ શાયરીઓનો સંગ્રહ છે. સરગોશી (૨૦૦૬) એ કંદિલ પછીનો ગઝલ સંગ્રહ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:કુમાર સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા શ્રેણી:૧૯૫૪માં જન્મ
પાંચાલ (તા. મેઘરજ)
પાંચાલ (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાંચાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
પીથલપુર (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
પાંચાલ (તા. મેઘરજ)
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
પીથલપુર (તા. ભાવનગર)
ગામમાં રામજીમંદિર આવેલું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પાણીબાર (તા. મેઘરજ)
પાણીબાર (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાણીબાર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
કોલ્લમ જિલ્લો
કોલ્લમ જિલ્લો અથવા કોવલમ જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કેરળ રાજ્યના ૧૪ જિલ્લા પૈકીનો એક જિલ્લો છે. કોલ્લમ જિલ્લાનું મુખ્યાલય કોલ્લમ નગર ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કેરળ
કોટ્ટયમ જિલ્લો
કોટ્ટયમ જિલ્લો અથવા કોટ્ટાયમ જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કેરળ રાજ્યના ૧૪ જિલ્લા પૈકીનો એક જિલ્લો છે. કોટ્ટયમ જિલ્લાનું મુખ્યાલય કોટ્ટયમ નગર ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કેરળ
સાલ્ઝબર્ગ
સાલ્ઝબર્ગ ( શાબ્દિક અર્થ અનુસાર: "મીઠાનું શહેર") ઓસ્ટ્રિયામાં ચોથા ક્રમનું સૌથી મોટું શહેર છે અને ફેડરલ સ્ટેટ ઓફ સાલ્ઝબર્ગનું શહેર છે. સાલ્ઝબર્ગના જુના શહેર (અલ્ટસ્ટાન્ડ્ટ )માં શૈલીગત સ્થાપત્ય છે અને આલ્પ્સના ઉત્તરે શહેરનું સૌથી રક્ષિત શહેર કેન્દ્રો આવેલા છે. તેને 1997માં યુનેસ્કો વિશ્વ સ્થાપત્ય સ્થળની યાદીમાં સ્થાન મળ્યું છે. આ શહેર તેના આલ્પાઈન સ્થાપત્ય માટે નોંધનીય છે.
સાલ્ઝબર્ગ 18મી સદીના મહાન સંગીતકાર વોલ્ફગેંગ અમેડિયસ મોઝાર્ટનું જન્મસ્થળ છે. 20મી સદીના મધ્યભાગમાં અમેરિકન મ્યુઝિકલ અને ફિલ્મ ધ સાઉન્ડ ઓફ મ્યુઝિક ના ભાગો માટે આ શહેર એક રચના હતી. જેમાં ઓસ્ટ્રેલિયાના પ્રચલિત સિમાચિહ્નો દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. ધ મ્યુઝિકલ રિચાર્ડ રોઝર્સ અને ઓસ્કાર હેમર્સ્ટીન 2ની ભાગીદારીમાં હતું. સાલ્ઝબર્ગ રાજ્યનું પાટનગર શહેર (લેન્ડ સાલ્ઝબર્ગ ) છે. આ શહેરમાં ત્રણ વિશ્વવિદ્યાલયો છે. આ શહેરમાં મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ છે જે આ વિસ્તારને જીવંત અને ઉર્જામય બનાવે છે. તેમ જ વિશ્વવિદ્યાલયો સમુદાયને સંસ્કૃતિ પુરી પાડે છે.