cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
સાત ઘોર પાપ (ખ્રિસ્તી ધર્મ)
ખાઉધરાપણું
સંસ્કૃતિ પર આધાર રાખીને, તેને દુર્ગુણ કે દરજ્જાની નિશાની તરીકે જોઈ શકાય. જયાં અન્નની પ્રમાણમાં અછત હોય ત્યાં સારી રીતે ખાઈ શકાય તે અભિમાન લેવા જેવી કોઈક વસ્તુ બને. પરંતુ જે વિસ્તારમાં રાબેતા મુજબ વિપુલ માત્રામાં હોય ત્યાં, તેના અતિશય ભોગ ભોગવવાની લાલચનો પ્રતિકાર કરવો એ આત્મસંયમની નિશાની ગણી શકાય. મધ્યકાળના ચર્ચના અગ્રણીઓએ (દા.ત. થોમસ એકિવનસ) ખાઉધરાપણાનો એક ખૂબ વ્યાપક દૃષ્ટિકોણ અપનાવ્યો, તેમણે દલીલ કરી કે તેમાં ભોજનનું વળગેલી અપેક્ષા, અને સ્વાદિષ્ટ તથા અતિશય કીમતી આહાર સતત ખાવાનો સમાવેશ થાય છે. એકિવનસે ખાઉધરાપણું આચરવાના છ માર્ગોની યાદી તૈયાર કરી, જેમાં સમાવિષ્ટ છે:
લોભ
લોભ (લેટિન, avaritia), જેને લાલચ કે લાલસા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે કામાતુરતા અને ખાઉધરાપણાની જેમ અતિશયતાનું પાપ છે. આમ છતાં લોભ (ચર્ચ દ્વારા જોવામાં આવે છે તે પ્રમાણે) તે ધન, દરજ્જો અને સત્તાના ખૂબ આત્યંતિક કે બેહદ લોભપૂર્ણ ઈચ્છા અને તેની મેળવવાની શોધ છે. સંત થોમસ એકિવનને લખ્યું હતું કે લોભ એ "ઈશ્વર સામેનું, બધા નશ્વર પાપોની જેમ પાપ છ, જેને માણસ ભૌતિક વસ્તુઓ ખાતર શાશ્વત વસ્તુઓને વખોડે છે." દાંતેના પુર્ગાટોરિમાં પસ્તાવો કરનારાઓને પાર્થિવ વિચારો પર અતિશય ધ્યાન આપવા બફલ બાંધીને ભૂમિ પર મોં નીચું રાખીને સુવાડવામાં આવ્યા હતા. "લાલચ" એ વિશેષ તો ઢાંકપિછોડ કરનાર શબ્દ છે, જે લોભી વર્તણુંકના બીજા અનેક ઉદાહરણોનું વર્ણન કરી શકે છે. આમાં ખાસ કરીને વ્યકિતગત લાભ માટે રાજદ્રોહ, જાણીબુઝીને બેવફાઈ, છેતરપિંડીનો સમાવેશ થાય છે, ખાસ કરીને વ્યક્તિગત લાભ માટે, ઉદાહરણ તરીકે રુશ્વત મારફત. વસ્તુઓ શોધવીઅને માલસામાન કે પદાર્થોના સંગ્રહ કરવો ખાસ કરીને હિંસા, યુકિત પ્રયુકિત કે સત્તાના દુરૂપયોગ દ્વારા ચોરી અને લૂંટ, આ તમામ કૃત્યો લોભ દ્વારા પ્રેરિત થાય છે. આવાં દુષ્કૃત્યોમાં ચર્ચાનો વેપાર માટે ઉપયોગ કરવાનો સમાવેશ થાય છે, જયાં વ્યકિત ચર્ચની અંદર ખરેખરી સરહદની અંદર માલ પ્રાપ્ત કરીને નફો કરે છે.
ધર્મ પ્રત્યે ઉદાસીનતા
ધર્મ પ્રત્યે ઉદાસીનતા (લેટિન, acedia) (ગ્રિક ακηδία માંથી) એટલે વ્યકિતએ જેની સંભાળ રાખવી જોઈએ તે પ્રત્યે બેકાળજી. તેનું આનંદરહિત હતાશા; ઉદાસીન નીરસતામાં ભાષાંતર કરાય છે. તે ખિન્નતા જેવી છે, જો કે ધર્મ પ્રત્યે ઉદાસીનતા ના વર્તનનું વર્ણન કરે છે, જયારે ખિન્નતા, તેનું નિર્માણ કરતી લાગણી સૂચવે છે. પ્રારંભિક ખ્રિસ્તી વિચારણામાં આનંદના અભાવને, ઈશ્વરના સારાપણાને તથા ઈશ્વરે સર્જેલી દુનિયાનો ઈરાદાપૂર્વકનો ઈન્કાર ગણવામાં આવતો; તેથી વિરુધ્ધ, ઉદાસીનતાને જરૂરીયાતના સમયે બીજાઓને મદદ કરવાનો ઈન્કાર ગણવામાં આવતો..
કારતક સુદ ૧૩
કારતક સુદ ૧૩ ને ગુજરાતી માં કારતક સુદ ત્રયોદશી કે કારતક સુદ તેરસ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના પહેલા મહિનાનો તેરમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના આઠમાં મહિનાનો તેરમો દિવસ છે.
સાત ઘોર પાપ (ખ્રિસ્તી ધર્મ)
નિરાશા
નિરાશા (લેટિન, Tristitia) આ સંદર્ભમાં નિરાશા એ આત્મહત્યાનું અવિચારી કારણ છે. નિરાશા, વિષાદ અને માથે તોળાઈ રહેલ નિયતિને લગતી લાગણીઓ એ ખિન્નતાની સ્થિતિ જેવી ન હતી. "માણસ નિરાધાર હોય તો તેને આશ્વાસન આપો. તેને શારીરિક દુખ હોય તો દવા આપો. જો તેને મૃત્યુની ઇચ્છા હોય, તો તેને આશા આપો. કારણ, ઉત્સાહ અને શ્રધ્ધા, આશા પેદા કરે છે, તેથી તેઓનો ઉદારતાથી ઉપયોગ કરો." ફ્રાન્સિસ ઓફ અસિસિ ખિન્નતા/દુ:ખનું પરિણામ ઉદાસીનતામાં આવતું હોવાથી પોપ ગ્રેગરીની યાદીની સુધારણા નિરાશા ને ધર્મ પ્રત્યે ઉદાસીનતા ની કોટિમાં મૂકે છે.
કારતક સુદ ૧૩
મહત્વની ઘટનાઓ
ર==જન્મ==
સાત ઘોર પાપ (ખ્રિસ્તી ધર્મ)
સુસ્તી
ધીમે ધીમે ધ્યાન કારણને બદલે ઉદાસીનતાના પરિણામો તરફ કેન્દ્રિત થઈ રહયું છે, અને તેથી, 17 મી સદી સુધીમાં ઉલ્લેખ કરાયેલ ચોક્કસ ઘોર પાપ ને વ્યકિતની પ્રતિભા અને બક્ષિસનો ઉપયોગ કરવાની નિષ્ફળતા હોવાનું માનવામાં આવતું હતું. વ્યવહારમાં તે ધર્મ પ્રત્યે ઉદાસીનતા કરતાં સુસ્તી (લેટિન, Socordia)ની વધુ નજીક આવતું હતું. દાંતેના સમયમાં પણ આ પરિવર્તનની નિશાનીઓ હતી; તેમના પુર્ગાટોરિયો માં તેમણે સુસ્તીને માટે તપશ્ચર્યાને ટોચની ઝડપે સતત દોડનાર તરીકે વર્ણન કર્યું હતું. આધુનિક અભિપ્રાય આગળ વધે છે, જેમાં વસ્તુના કેન્દ્ર સ્થાને પાપ તરીકે પ્રસાદ અને ઉદાસીનતા છે. આ વધુ હેતુપૂર્વકની નિષ્ફળતાની વિરુધ્ધ છે, ઉદાહરણ તરીકે ઈશ્વરને અને તેનાં કામોને ચાહવાથી, સુસ્તી ઘણીવાર બીજાં પાપો કરતાં ઠીક ઠીક પ્રમાણમાં ઓછા ગંભીર પાપ તરીકે જોવામાં આવે છે, વિશેષમાં, કાર્ય કરવા કરતાં કાર્ય ચૂકવવાનું પાપ.
કારતક સુદ ૧૩
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
સાત ઘોર પાપ (ખ્રિસ્તી ધર્મ)
ક્રોધ
ક્રોધ (લેટિન, ira), જે ગુસ્સા  અથવા "ક્રોધાવેશ" તરીકે પણ જાણીતો છે, તેને ધિક્કાર અને ગુસ્સાની અવિચારી અને અનિયંત્રિત લાગણીઓ તરીકે વર્ણવી શકાય. ગુસ્સો એવા શુધ્ધ સ્વરૂપમાં, સ્વ-વિનાશ, હિંસા અને તિરસ્કાર સાથે રજૂ થાય છે, જે એવા હાડવેરને ઉત્તેજન આપે છે, જે સૈકાઓ સુધી ચાલુ રહી શકે છે. ગુસ્સો, જે વ્યકિત બીજા તરફ ગંભીર ખોટું કૃત્ય કરે તે મૃત્યુ પામે ત્યારપછી પણ લાંબો સમય ચાલુ રહી શકે. "તેની હકિકતમાં રૂઝ આવવામાં દશ પેઢીઓ પસાર થઇ જાય છે. સમય જતા આપણે, આખુંય વિશ્વ અંધ અને દંતહીનતામાં સમેટાશે એવા ભયથી ’આંખ માટે આંખ અને દાંત સામે દાંતની’ માગણીનો અંત આણીશું..." મહાત્મા ગાંધી
ગુસ્સાની લાગણીઓ અધીરાઈ, બદલો અને સાવધતા સહિત અનેક રીતે વ્યકત થઈ શકે છે.
ક્રોધ એ એકમાત્ર પાપ એવું છે, જે સ્વાર્થીપણા કે સ્વ-હિત સાથ આવશ્યકપણે સંકળાયેલ નથી. (જો કે વ્યકિત સ્વાર્થના કારણસર ક્રોધી બને શકે, જેમ કે ઈર્ષ્યા, જે અદેખાઈના પાપ સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલ છે) દાંતે વેરને "બદલા તથા દ્વેષના કુમાર્ગે વળેલ ન્યાય ના પ્રેમ" તરીકે વર્ણવે છે. તેના મૂળ સ્વરૂપમાં, ક્રોધના પાપમાં પણ બાહયને બદલે વિશેષ આંતરિક તરફ નિર્દેશિત ગુસ્સાને આવરી લે છે. આમ આત્મહત્યા, એ આખરી, જો કે કરુણ, આંતરિક રીતે નિર્દેશિત ક્રોધની અભિવ્યકિત છે, ઈશ્વર દ્વારા આપવામાં આવેલ બક્ષિસ નો આખરી ઈન્કાર છે.
ઈર્ષ્યા
લોભની જેમ ઇર્ષ્યા (લેટિન, invidia) ને સંતોષી ન શકાય તેવી ઈચ્છા દ્વારા વર્ણવી શકાય; જો કે તે બે મુખ્ય કારણોસર અલગ પડે છે. પ્રથમ, લોભ મહદંશે ભૌતિક વસ્તુઓ સાથે સંકળાયેલ છે, જયારે ઈર્ષ્યા વિશેષ સામાન્યપણે લાગુ પાડી શકાય છે. બીજું, જેઓ ઈર્ષ્યાનું પાપ કરે છે તેઓને ગુસ્સો આવે છે કે બીજી વ્યકિત પાસે કોઈક વસ્તુ છે, જેનો તેમની પાસે અભાવ છે, અને ઈચ્છે છે કે તે વ્યકિત પણ તેનાથી વંચિત થાય. દાંતેએ આની વ્યાખ્યા, "બીજી વ્યકિતને તેમની વસ્તુઓથી વંચિત કરવાની ઇચ્છા" એમ કરે છે. ઈર્ષ્યા સીધે સીધી ટેન કમાન્ડમેન્ટ્સ સાથે સંબંધિત કરી શકાય છે, ખાસ કરીને "તમારા પડોશી પાસે હોય તે કોઈપણ વસ્તુની... તમે ઈચ્છા કરશો નહીં." દાંતેના પુર્ગાટોરિમાં ઈર્ષ્યાવાળા માણસો માટેની સજા, તેમની આંખોને તારથી સીવી લેવાની છે, કારણ કે તેઓએ બીજાઓ નીચે આવે તે જોવાનો પાપપૂર્ણ આનંદ મેળવ્યો છે. એકિવનસે ઈર્ષ્યાનું "અન્યના સારા માટે થતું દુખ" તરીકે વર્ણન કર્યું હતું.
અભિમાન
લગભગ તમામ યાદીમાં અભિમાન (લેટિન, superbia) કે હુબરિસ, સાત ઘોર પાપોમાં મૂળ અને સૌથી ગંભીર પાપ ગણવામાં આવ્યું છે, અને અલબત્ત બીજાઓના ઉદ્ભવ માટે જે સૌથી ઉત્તમ સ્ત્રોત છે. તેની ઓળખ, અન્ય કરતાં વધુ મહત્વપૂર્ણ કે આકર્ષક દેખાવાની ઈચ્છા, બીજાના સારા કામને સ્વીકારવામાં નિષ્ફળતા, અને જાત પ્રત્યે અનહદ પ્રેમ (ખાસ કરીને ઈશ્વર પ્રત્યેની યોગ્ય સ્થિતિમાંથી જાતને બહાર કાઢવી) છે. દાંતેની વ્યાખ્યા હતી "જાત માટેનો પ્રેમ તેના પાડોશી પ્રત્યેના ધિક્કાર અને તિરસ્કાર તરફ વળવો." જેકબ બિડરમેનના મધ્યકાળના ચમત્કારપૂર્ણ નાટક સેનોડોક્સ સમાં અભિમાન એ તમામ પાપો પૈકીનું સૌથી ઘોર પાપ છે અને તે સીધેસીધા પેરિસિયન નામધારી પ્રખ્યાત ડોકટરની દૂર્ગતિ તરફ દોરી જાય છે. કદાચ વધુ જાણીતા ઉદાહરણમાં લ્યુસીફરની વાર્તામાં, અભિમાન (ઈશ્વર સાથે સ્પર્ધા કરવાની તેની ઈચ્છા) ને કારણે તેનું સ્વર્ગમાંથી પતન થાય છે, અને પરિણામે, તે શેતાનમાં પરિણમ્યો. દાંતેની ડિવાઇન કોમેડી માં પસ્તાવો કરનારાઓને તેમના પીઠ પર પથ્થરની શિલાઓ ઉપાડીને ચાલવા દબાણ કરાયું હતું જેથી નિરાભિમાનની લાગણીઓ પેદા થાય.
બડાઈખોરી
બડાઈખોરી (લેટિન, vanagloria) એટલે વિનાકારણ ડંફાશ મારવી. પોપ ગ્રેગરીના મતે તે અભિમાનનું એક સ્વરૂપ હતું, તેથી તેને બડાઈખોરી ને, પાપની તેમની યાદીમાં અભિમાનમાં સમાવેશ કર્યો. લેટિન શબ્દ ગ્લોરિયા નો અંદાજે અર્થ બડાઈ મારવી તેવો થાય છે, જો કે તેનો અંગ્રેજી સમાનાર્થી શબ્દ ગ્લોરી  સંપૂર્ણતયા હકારાત્મક અર્થ ધરાવે છે; ઐતિહાસિક રીતે બડાઈ  એટલે નિરર્થક, પરંતુ 14મી સદી સુધીમાં અપ્રસ્તુત ચોકસાઈનો, મજબૂત અહંપ્રેમનો હળવો ઓપ આપ્યો, જેનો તે આજે ઉપયોગ કરે છે. આ સિમેન્ટીક પરિવર્તનોને પરિણામે, બડાઇખોરી શબ્દ ભાગ્યે જ વપરાતો શબ્દ બન્યો, અને તેનું હાલમાં સામાન્યપણે લડાઈ ના ઉલ્લેખ તરીકે અર્થઘટન કરાય છે (આધુનિક અહંપ્રેમના અર્થમાં).
કેથલિક સાત-ગુણો
રોમન કેથોલિક ચર્ચ સાત ગુણોને પણ સ્વીકારે છે, જે સરેક સાત ઘોર પાપો સામે વિરુદ્ધાર્થી સંલગ્ન થાય છે.
ફાર્સી:شهوت،شكم پرستي،طمع،سستي،قهر،حسادت و فخر
રાક્ષસો સાથે સંયોજનો
1589 માં પીટર બિન્સફેલ્ડ એ, દરેક ઘોર પાપની સાથે રાક્ષસની જોડી કરી, જેઓ લોકોને પાપ સાથે સંકળાયેલ વસ્તુઓ તરફ આકર્ષિત કરતા. રાક્ષસોના બેન્સફિલ્ડના વર્ગીકરણ પ્રમાણે, જોડીઓ નીચે પ્રમાણે છે.
પદ્ધતિઓ
જેસ્યુટ વિદ્વાન, દ્વારા કરાવેલ 2009ના અભ્યાસ અનુસાર પુરૂષો દ્વારા એકરાર કરાતા સૌથી વધુ સામાન્ય ઘોર પાપો છે કામાતુરતા અને સ્ત્રીઓ માટે અભિમાન. એ બાબત સ્પષ્ટ નથી કે આ તફાવતો કાર્ય કરવાના જુદા જુદા પ્રમાણને કારણે હતા કે જેના પર "ગણતરી" કરાય અથવા કબૂલાત થાય તે અંગેના જુદા અભિપ્રાયોને કારણે હતા.
સાંસ્કૃતિક સંદર્ભો
સાત ઘોર પાપો, લાંબા સમયથી, લેખકો અને કલાકારો માટે મધ્યકાલિન નીતિ કથાઓથી આધુનિક મેન્ગા શ્રેણીઓ અને વીડિયો રમતો સુધી પ્રેરણાનું સ્ત્રોત બનેલ છે.
ઘોર પાપો અંગે મેનિન્જરનો અભિપ્રાય
કાર્લ મેનિન્જર એ 1973માં તેમના પુસ્તક વોટએવર બિકેમ ઓફ સિન માં દલીલ કરી હતી કે સાત ઘોર પાપોની પરંપરાગત યાદી અપૂર્ણ હતી; સૌથી વધુ આધુનિક નીતિશાસ્ત્રીઓ ક્રૂરતા અને અપ્રમાણિકતાનો સમાવેશ કરે છે અને કદાચ આને, ખાઉધરાપણા કે ઉદાસીનતા જેવાં કેટલાંક પરંપરાગત પાપો કરતાં વધુ ગંભીર તરીકે નિર્ધારિત કરશે.
ઘોર પાપો અંગે કલ્બર્ટસનનો અભિપ્રાય
એન્ડ્રુ કલ્બર્ટસને તેમના 1908ના પુસ્તક "હાઉ વન ઇસ નો ટુ બી" માં દલીલ કરી છે કે ઘોર પાપોમાં બે વધુ દુર્ગણો, ભય અને વહેમનો સમાવેશ કરવો જોઈએ. કલ્બર્ટસનના વર્ણનમાં ભયને આધુનિક માનસિક સ્થિતિ, ભ્રમણાત્મક વિકૃતિ ગણી છે, જયારે વહેમ એ "છળકપટ અને આધ્યાત્મિક વિશ્વાસ ધરાવતા માણસોને નાણાં આપવા સુધી, એવી વસ્તુઓની માન્યતા કે જે વ્યકિત સમજતો નથી."
એનિયાગ્રામ એકિકરણ
એનિયાગ્રામ ઓફ પર્સનાલિટી સાત પાપો સાથે વધારાના બે "પાપો" છેતરપિંડી અને ભય નો સમન્વય કરે છે. એનિયાગ્રામના વર્ણનો પરંપરાગત ક્રિЉચયન અર્થઘટન કરતાં વ્યાપક છે અને તે સર્વાંગી નકશામાં રજૂ કર્યાં છે.
જનાલિન કેસ્ટેલિનો
જનાલિન કેસ્ટેલિનો (અંગ્રેજી: Janalynn Castelino, જન્મ ઓક્ટોબર 18 1998) એક પોપ ગાયિકા, ગીતકાર અને ડ .ક્ટર છે. તેણીએ પોતાનું ગીત ફાયર ઓન ફાયર અને ટેકઆવે રજૂ કર્યા બાદ તે પ્રખ્યાત બની હતી.
પ્રારંભિક જીવન
જનાલિન 3 વર્ષની નાની ઉંમરે ગાવાનું શરૂ કર્યું. તેણીએ ડોક્ટર તરીકેનું શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું. તેણીએ માત્ર એક શોખ તરીકે સંગીત અપનાવ્યું હતું જ્યારે તે દવાનો અભ્યાસ કરતી હતી ત્યાં સુધી તેના સંગીત વીડિયોને લાખો વ્યૂ મળ્યા હતા. 2018 માં લોકપ્રિય બન્યા બાદ તે અમેરિકન અને આંતરરાષ્ટ્રીય ટેલિવિઝન પર દેખાયો. તેણી મુખ્યત્વે પોપ અને પ્રાયોગિક બ્લૂઝ સંગીત પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગાયિકા શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:અંગ્રેજી ભાષાના ગાયકો શ્રેણી:જીવિત લોકો
પ્રથમપુરુષ કથનપદ્ધતિ
પ્રથમપુરુષ કથનપદ્ધતિ (First-person narrative) એ કથાસાહિત્યમાં પ્રયોજાતી વિશિષ્ટ કથનની પદ્ધતિ છે. આ પ્રકારની કથનપદ્ધતિમાં કથનકાર 'હું' કે 'અમે' સર્વનામોનો ઉપયોગ કરીને કથા કહે છે તેમજ કથનકાર પણ પોતે કહેલા કથનમાં મુખ્ય કે ગૌણ પાત્ર તરીકે હાજર હોય છે. આલ્બેર કેમ્યૂની નવલકથા ધી આઉટસાઇડર, સુરેશ જોષીની નવલકથા છિન્નપત્ર, રાધેશ્યામ શર્માની ફેરો વગેરે આ પ્રકારની કથનપદ્ધતિના ઉદાહરણો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સાહિત્યિક પ્રયુક્તિઓ
એકતા કપૂર
એકતા કપૂર (જન્મ ૭ જૂન ૧૯૭૫) એક ભારતીય ફિલ્મ, ટીવી તથા ડિજીટલ વેબ સિરીઝની નિર્માતા છે.
કારકિર્દી
એકતા કપૂરે તેની કારકર્દીની શરૂઆત માત્ર ૧૫ વર્ષની ઉંમરે એક એડ ફિલ્મ દ્વારા કરી હતી. પછી તેમના પિતા જીતેન્દ્ર કપૂર પાસેથી પૈસા મેળવીને તેણે નિર્માતા બનવાનું નક્કી કર્યું.
એકતા કપૂરે પ્રથમ ધારાવાહિક, નિર્માતા તરીકે પડોસન નામનના ધારાવાહિકનું નિર્માણ કર્યું જે દૂરદર્શન ચેનલ પર પ્રસારણ થયું. ત્યાર બાદ તેણે કેપ્ટન હાઉસ નામના બીજા ધારાવાહિકનું નિર્માણ કર્યું. ટીકાકારોએ તેમના ધારાવાહિક ના વખાણ કર્યા પરંતુ પ્રેક્ષકો દ્વારા તેમના ધારાવાહિકો ને પૂરતી સફળતા ન મળી.
નિર્માતા તરીકે પ્રથમ વખત એકતા કપૂરને સફળતા તેમના એક કોમેડી ધારાવાહિક હમ પાંચ દ્વારા મળી. જેનું પ્રસારણ ઝી ટીવી ચેનલ પર થયું. હમ પાંચ પછી એકતાએ લગભગ ૬ થી ૮ જેટલા ધારાવાહિકો નું નિર્માણ કર્યું પણ હમ પાંચ જેવી સફળતા ન મળી.
વર્ષ ૨૦૦૦ માં એકતા કપૂરે ક્યોંકી સાસ ભી કભી બહુ થી નામ ના ધારાવાહિક નું પ્રસારણ સ્ટાર પ્લસ નામ ના ચેનલ પર કર્યું. ક્યોંકી સાસ ભી કભી બહુ થી ભારતીય ટીવી જગત નું સૌથી મોટું ધારાવાહિક તરીકે ઉભર્યું. એકતા કપૂરની આ સૌથી મોટી સફળતા બાદ તેમણે પાછળ ફરીને જોયું જ નહીં. અંગ્રેજી ના અક્ષર કે થી એક પછી એક સફળ ધારાવાહિકોનું અલગ-અલગ ચેનલ પર પ્રસારણ કર્યું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:૧૯૭૫માં જન્મ શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
નસીબપુર યુદ્ધ અને આહીરવાલ
આહીરવાલ
૧૮૫૭ની વાત છે. એ સમયે રાજા રાવ તુલારામ રેવાડીના રાજા હતા. આ રાજ્યને 'અહીરવાલ નામથી પણ ઓળખવામા આવતું હતુ. આહીરવાલ રિયાસતની અંદર એ સમયે રાજસ્થાનનું કોટ-કસિમ, બહરોડ, ખેતડી, નિમરાણા, તિજારા અને કોટપુતલી સુધીનુ ક્ષેત્ર અને હરિયાણા રાજ્યનુ મહેંદ્રગઢ, દાદરી, કોસલી, નાહડ, નારનૌલ ક્ષેત્ર આવતા હતા. આ વિસ્તારો મળીને આહીરવાલની મોટી રિયાસતનુ નિર્માણ કરતા હતા. ઠીક-ઠાક એક મોટા રાજ્ય સમાન આ રિયાસતની સિમાઓ દિલ્લી અને પશ્ચીમમા આમેર(જયપુર)ની સાથે અને ઉત્તરમા પટિયાલા, નાભા, જિન્દ અને દક્ષિણમા શેખાવટી સાથે મળતી હતી. જયપુરના કછવાહા રાજપુત, શેખાવટીના શેખાવત રાજપુત, હિસારના બલોચ અને પઠાનો ઘણી વાર આ રાજ્ય પર હુમલો કરી ચુક્યા હતા. પણ દર વખતે આહીરવાલની તલવારો ઉપડી અને હુમલાખોરોને કરારો જવાબ મળતો રહ્યો. કેટલિયે વાર શિકસ્તો મળ્યા પછી આ રાજપુતો, બલોચો અને પઠાણો બદલાની આગમા સળગી રહ્યા હતા.
મેરઠમા ક્રાંતિ
રાજા રાવ તુલારામના પિતરાઇ ભાઇ રાવ રામલાલ અને રાવ ક્રુષ્ણગોપાલ મેરઠના કોટવાલ અને ઉપ-કોટવાલ હતા. ૧૦ મે ૧૮૫૭મા તેમણે અંગ્રેજો વિરુદ્ધ યુધ્ધની ઘોસણા કરી દિધી. જેલના દ્વાર ખોલીને તમામ સ્વતંત્રતા સેનાનીયોને આઝાદ કરી દેવામાં આવ્યા અને તેમને બધાને હથિયારો બાંટી દિધા. ભિષણ યુધ્ધ થયુ અને એ વિસ્તારમાથી અંગ્રેજોને ભગાડી મુક્યા. આ ઘટના પછી આ બન્નેના નેત્રુત્વમા આઝાદીના લડાકુઓએ દિલ્લીનો રસ્તો પકડ્યો અને ત્યાના ઘમાસાનમા દિલ્લીમાંથી પણ અંગ્રેજોને ભગાડવામા સફળ રહ્યા. એ સમયે કોલકત્તા અંગ્રેજોની રાજધાની હતી. અંગ્રેજો કોલકત્તાથી વધારે સેના આવવાની રાહ જોયા સિવાય બિજું કંઇ પણ કરી શકે એમ નહોતા. રાવ રામલાલ અને રાવ ક્રુષ્ણગોપાલ તુરંત જ એ સમયના દિલ્લીના મુઘલ બાદશાહ બહાદુરશાહ ઝફરની પાસે ગયા અને તેમને આ જીતના સમાચાર સંભળાવ્યા. બુઢા બાદશાહ બહાદુરશાહ ઝફરે તુરંત જ તેમને મદદની હામી ભરી અને કહ્યુ કે તેઓ પણ તેમના અંતિમ શ્વાસ સુધી ફિરંગીઓ સામે લડશે અને તેમની માતૃભુમિમાથી અંગ્રેજોને ભગાડી મુકવા માટે યથાશક્તિ તેમની મદદ કરશે.
યુદ્ધના ભણકારા
જ્યારે આ બન્ને યાદવ ભાઇઓને સમાચાર મળ્યા કે રેવાડીના રાજા અને તેમના પિતરાઇ ભાઇ રાવ તુલારામ પણ આ યુદ્ધમા ઝંપલાવી ચુક્યા છે ત્યારે તુરંત જ તેમને મળવા નિકળી ગયા. આ તરફથી તેમણે વધુ એક જબરદસ્ત યોદ્ધા એવા પ્રાણસુખ યાદવનો સાથ મળ્યો. રાવ તુલારામના અન્ય એક પિતરાઇ ભાઇ એવા સાડા સાત ફુટ ઉંચા વીર રાવ ગોપાલદેવ પણ જુના વેરભાવ ભુલાવીને રાજા રાવ તુલારામની સાથે ઉભા રહ્યા.
યુદ્ધ
સેનાપતિ રાવ ગોપાલદેવે રાજા રાવ તુલારામને યુદ્ધમાંથી પરત જવા અપિલ કરી, પરંતુ રાજા તુલારામે પોતાના ભાઇઓને છોડીને પરત ફરવાની ના પાડી દિધી. ત્યારે રાવ ગોપાલદેવે તેમને સમજાવતા કહ્યુ કે, "તમે રાજા છો અને અમે સિપાહી. આહીરવાલના ઘરે-ઘરેથી પાછા સૈનિકો પેદા થસે પરંતુ, તમારા જેવો રાજા નહી મળે. એટલે દેશની ભલાઇ માટે તમારે પરત ફરવુ જ યોગ્ય રહેશે. તમારા તરફથી અમે અહિ અંતિમ શ્વાસ સુધી લડી મરીશુ. પણ તમે પરત ફરો જ." રાવ સાહબ રાજા તુલારામ આઝાદીની ઉમ્મીદ સાથે પરત ફર્યા. અહિરવાલની સેનામાંથી સેનાપતિ રાવ ગોપાલદેવ, રાવ રામલાલ, રાવ કૃષ્ણગોપલ, રાવ કિશનસિંહ જેવા હજારો આહીર વીરો યુદ્ધભૂમિમાં લડતા લડતા શહીદ થઈ ગયા અને છેવટે ખૂબ જ વિશાળ અંગ્રેજ સેના સામે અહિરવાલની સમગ્ર સેના ખપી ગઈ.
રાજા રાવ તુલારામનો વિદેશ પ્રવાસ
રાજા રાવ તુલારામ ઇરાન, ઇરાક, અફઘાનિસ્તાન, રૂસ, જેવા દેશોમા ગયા અને ત્યાનાં રાજાઓ પાસેથી ધન અને બળની સહાયતા માંગી. વિદેશોમા સેના અને પૈસા એકત્રિત કર્યા અને એ દરમિયાન કેંસરના કારણે તેમનો સ્વર્ગવાસ થયો. આમ, તેમણે તેમની જિંદગી દેશને કુરબાન કરી દિધી.
યુદ્ધના પરિણામો
આહીરવાલને તેમની દેશભક્તિની ખુબ આકરી સજા મળી અને એ સમયે અંગ્રેજ-ભક્તિ કરનારાઓને તેમની વફાદારીનુ ઇનામ પણ મળ્યુ. મિ.ફોર્ડને શરણ આપનાર ચૌધરી જાટને જહાજગઢ(રોહતક) ની નજિક બરાણી ગ્રામમાં એક મોટી જાગીર આપી અને તે ગામનું નામ 'ફોર્ડપુરા' રાખવામા આવ્યુ. જ્યાં આજે પણ એ ચૌધરી જાટના વંશજો નિવાસ કરે છે અને આજે ખુબ મોટા ચૌધરી છે. વીર આહીરોને સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમા ભાગ લેવાની આકરી સજા રૂપે અખંડ આહીરવાલ રાજ્યના ટુકડા કરી નાખવામા આવ્યા અને એ વિસ્તારો અંગ્રેજોના વફાદારોને આપી દેવામા આવ્યા. કેમ કે, અંગ્રેજો આગળ કોઇ આવો વિદ્રોહ થવા દેવા ઇચ્છતા ન હતા.
આહીરવાલ રાજ્યને નુકશાન
આ ભયંકર યુદ્ધ અને આહીરવાલ રાજ્યના થયેલ કટકા પછી રાજપુત અને ખાસ કરીને જાટોને ખુબ ઇનામો મળ્યા. કર વસૂલી માટે એક પદ બનાવવામા આવ્યુ "ચૌધરી" અને એ ખાસ જાટ માટ આરક્ષિત કરવામા આવ્યું. એ સમયે અંગ્રેજોએ રાજપુત અને જાટને ફૌઝમાં પણ ખુબ ભરતી કર્યા અને આહીરોની સેનામા ભરતી પર પ્રતિબંદ લગાવી દિધો. ખાસ જાટો ને એમના અંગ્રેજ-પ્રેમ માટે "જાટ રેજીમેન્ટ" પણ બનાવવામા આવી. બીજી તરફ આહીરોને "Criminal Caste" મા સમાવિષ્ટ કરી દેવામાં આવ્યા. આર્મ્સ એક્ટ બનાવીને તેમના હથિયાર જપ્ત કરી લેવામા આવ્યા અને આગળથી હથિયાર અને ઘોડા રાખવા પર પ્રતિબંધ લગાવી દેવામા આવ્યો. આહીરવાલનો કોટ-કસિમ, બાહરોડ, બાવળ, ખેતડી વગેરે જેવા પ્રદેશો એ સમયે એટલે કે સાલ ૧૮૫૭મા રાજપુતોને આપી દેવામા આવ્યા. માટે આઝાદી પછી એ પ્રદેશો રાજપુતાના(રાજસ્થાન)મા ચાલ્યા ગયા અને બાકીના પંજાબમા રહી ગયા.
સંદર્ભ
"bhaskar news"
"dainik tribute" http://dainiktribuneonline.com/2014/11/नसीबपुर-के-अमर-शहीदों-को-द/
ઓખા (તા. દ્વારકા)
ઓખા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક મહત્વનું નગર, બંદર અને નગરપાલિકા છે.
ઇતિહાસ
thumb|250x250px|બરોડા રાજ્ય હેઠળ ઓખા, અમરેલી વિભાગ, ૧૯૦૯|alt= ભારતના મહાકાવ્યોમાં ઓખાનો ઉલ્લેખ મળી આવે છે. પ્રેમાનંદ ભટ્ટના આખ્યાન ઓખાહરણમાં કૃષ્ણના પૌત્ર અનિરુદ્ધના ઉષા (ગુજરાતીમાં ઓખા‌) સાથેના લગ્નની કથામાં ઓખાનો ઉલ્લેખ આવે છે.
બેટ દ્વારકાની સાથે ઓખાનો સમાવેશ ગાયકવાડના બરોડા રાજ્યમાં થતો હતો. ૧૮૫૭ના વિપ્લવ દરમિયાન વાઘેરોએ આ વિસ્તારનો કબ્જો ૧૮૫૮માં મેળવ્યો હતો. ગાયકવાડ રાજ્યે બ્રિટિશરો અને અન્ય દેશી રાજ્યોની સાથે મળીને ૧૮૫૯માં આ વિસ્તાર પર પુન:કબ્જો મેળવ્યો હતો.
ભૂગોળ
ઓખા દરિયામાં જતી સાંકડી જમીન પટ્ટી પર વસેલું છે. તે ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલું છે અને રેતાળ કાંઠો ધરાવે છે. ત્યાં બંદર આવેલું છે. ઓખા બંદરની બીજી બાજુએ નાની ખાડી પર બેટ દ્વારકા આવેલું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:ગુજરાતનાં બંદરો
ભારતીય રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રાધિકરણ
ભારતીય રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રાધિકરણ (NHAI) ભારતનાં ૭૦,૦૦૦ કિ.મી. ઉપરાંતનાં રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોના નિર્માણ, સુધારા અને દેખરેખ માટેની સ્વાયત્ત મધ્યવર્તી સંસ્થા છે. એ ભારત સરકારના માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય (Ministry of Road Transport and Highways) હેઠળ કામ કરે છે. રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ વિકાસ પરિયોજના (NHDP) રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોનાં પ્રબંધન અને દેખરેખ માટેનો મુખ્ય આયાસ છે. ભારતીય રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રાધિકરણ ધોરીમાર્ગોનાં નિર્માણ, વિકાસ અને કર ઉઘરાવવા (ટોલ ટેક્ષ) અર્થે અનેક વાર જાહેર-ખાનગી ભાગીદારીનો નમૂનો (મૉડલ) અમલમાં લાવે છે.
સ્થાપના
આ સંસ્થાની સ્થાપના ફેબ્રુઆરી, ૧૯૯૫માં (National Highways Authority of India Act, 1988) હેઠળ કરવામાં આવી. જે આશરે 71,772 km લંબાઈના રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોના નિર્માણ, સુધારા અને દેખરેખ માટે જવાબદાર છે.
સામાજિક ન્યાય
thumb|upright=2|આરોપિત સામાજિક અન્યાય વિરોધ કોલેજ સ્ટ્યુડેન્ટો નું વિરોધ પ્રદર્શન એક વિચાર રૂપે સામાજિક ન્યાય ની બુનિયાદ તમામ મનુષ્યો ને સમાન માનવા ના આગ્રહ પર આધારિત છે. તે મુજબ, કોઇપણ સાથે સામાજિક, ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક પૂર્વગ્રહ ના આધારે ભેદભાવ ન હોવો જોઇએ. તમામ મનુષ્યો પાસે એટલા સંસાધન હોવા જોઇએ કે તેઓ પોતાના સંકાલ્પનિક ‘ઉમદા જીવન’ હાંસલ કરી શકે છે. વિકસિત કે વિકાસશીલ, બંને પ્રકાર ના દેશો માં રાજકીય સિદ્ધાંત ના વિસ્તાર માં સામાજિક ન્યાય ની અવધારણા અને તે સાથે તમામ સંબંધિત અભિવ્યક્તિઓ ની વિશિષ્ટ પ્રખ્યાતિ વાપરવામાં આવી છે.
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
યોગીજી મહારાજ
તેમનો જન્મ સૌરાષ્ટ્રના ધારી ગામે એક લોહાણા વેપારી પરિવારમાં થયો હતો. તેમણે ૧૬ વર્ષની ઉંમરે ગૃહત્યાગ કરીને સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના સંત તરીકે દીક્ષા લીધી અને સાધુ જ્ઞાનજીવનદાસજી નામ ધારણ કર્યું. તેઓ'યોગી'ના હુલામણાં નામે જાણીતા હતા.
"ભગવાન સૌનું ભલું કરો" તેમનો મંત્ર હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી: હિંદુ સંત શ્રેણી: સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય
ઇન્ટરનેશનલ સ્ટાન્ડર્ડ સિરિયલ નંબર
ઇન્ટરનેશનલ સ્ટાન્ડર્ડ સિરિયલ નંબર (ISSN) એ ક્રમિક પ્રકાશનો (જેમ કે સામાયિક) ની ઓળખ માટે આ આંકડાઓથી બનાવેલો આંતરરાષ્ટ્રીય માનાંક સંકેત ક્રમાંક છે. આ માનાંકને આંતરરાષ્ટ્રીય માનાંકીકરણ સંગઠનની ટેકનિકલ કમિટિ ૪૬ એ વિકસિત કરો છે. તેનું વ્યવસ્થાપન તથા ક્રમિક સંકેત સંખ્યાની ફાળવણીનું કાર્ય આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રમિક ડેટા પ્રણાલીનું આંતરરાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર કરે છે જે પેરિસમાં આવેલું છે. આ સંસ્થાને ફ્રાન્સની સરકાર તથા યુનેસ્કો દ્વારા આર્થિક સહાય પ્રદાન કરવામાં આવે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:પુસ્તક
સોનપરી (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઓક્ટોબર ૩૧
૩૧ ઓક્ટોબર નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૩૦૪મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૩૦૫મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૬૧ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઓક્ટોબર
વંકાલ
વંકાલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા  વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ચિખલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વંકાલ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત ગામના કેટલાક લોકો નોકરી કે ધંધો કરવા માટે પરદેશમાં પણ જઇને વસ્યા છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેરી, ચીકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલ તેમ જ આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. વંકાલ ગામ બીલીમોરા-ચિખલી રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર આવેલું છે, જે બીલીમોરાથી આશરે પ કિલોમીટર અને તાલુકામથક ચિખલીથી પણ પ કિલોમીટરના અંતરે આવેલું છે. વંકાલથી સૌથી નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન બીલીમોરા છે અને સૌથી નજીકનું વિમાન મથક સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:ચિખલી તાલુકો
ઓખામઢી (તા. દ્વારકા)
ઓખામઢી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઓખામઢી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ફેબ્રુઆરી ૨૫
૨૫ ફેબ્રુઆરી નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૫૬મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન પણ ૫૬મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૦૯ દિવસ બાકી રહે છે.
સંજાણસર (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
નેસડા ખાનપર (તા. ટંકારા)
નેસડા ખાનપર (તા. ટંકારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ટંકારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નેસડા ખાનપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ટંકારા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મુન્દ્રા તાલુકો
મુન્દ્રા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. મુન્દ્રા આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
આ તાલુકાનું ભૌગોલીક સ્‍થાન અક્ષાંશ ૨૨.૫ તેમ જ રેખાંશ ૫૯.૫૬ પર આવેલું છે. આ તાલુકામાંથી ભુખી નદી તેમ જ કેવડી નદી પસાર થાય છે. મુન્દ્રા ભૂજ, ગાંધીધામ, માંડવી તેમ જ અંજાર સાથે રાજ્ય ધોરી માર્ગ દ્વારા જોડાયેલું છે. આ ઉપરાંત આ તાલુકામાં રેલ્‍વે ૩૦ કિ.મી. જેટલી લંબાઇ ધરાવે છે.
આ તાલુકાના મુખ્ય પાકો ખારેક, ચીકુ, દાડમ, કેરી, નારિયેળ, સક્કરટેટી વગેરે છે.
મુન્દ્રામાં શાહ મુરાદ બુખારીની દરગાહ આવેલી છે, જે ગામની મધ્યમાં આવેલી છે. મુન્દ્રા ગામથી ૧૩ કિ.મી.નાં અંતરે બંદર આવેલું છે, જેના વિકાસનું કાર્ય અદાણી જુથને ફાળવવામાં આવ્યું છે.
મુન્દ્રા તાલુકાના ગામ
મુન્દ્રા તાલુકામાં ૬૩ ગામો તેમ જ ૪૫ ગ્રામ પંચાયતો આવેલી છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો
છુગેર (તા. લખપત)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
સત્યપ્રકાશ
સત્યપ્રકાશ એ એક ગુજરાતી ભાષાનું સાપ્તાહિક હતું જે સમાજ સુધારણાના હેતુથી સમાજ સુધારક અનેપત્રકાર કરસનદાસ મૂળજી દ્વારા સ્થાપવામાં આવ્યું હતું. તેનું પ્રકશન ૧૮૫૫ માં શરૂ થયું અને તે ૧૮૬૧ સુધી ચાલ્યું. ત્યાર બાદમાં મુંબઈથી પ્રકાશિત થનારા અન્ય અખબાર રાશ્ત ગોફ્તારમાં તેને વિલિન કરી દેવામાં આવ્યું.
ઇતિહાસ
કરસનદાસ મૂળજી, એ એક સમાજ સુધારક અને પત્રકાર હતા. સ્ત્યપ્રકાશ અગાઉ તેઓ રાશ્ત ગોફતાર અને સ્ત્રીબોધ સામયિકોમાં લખતા હતા, પરંતુ આ સામયિકોનો વાચકવર્ગ મોટાભાગે પારસી સમુદાય સુધી મર્યાદિત હતો. તેથી તેમણે મંગળભાઈ નથ્થુભાઈની મદદથી ૧૮૫૫ માં સત્યપ્રકાશની સ્થાપના કરી. રુસ્તમજી રાની તેના પ્રકાશક હતા જ્યારે તેનું સંપાદન કરસનજી જાતે સંભાળતા હતા. તેમના લેખોમાં ઊંચી મનાતી હિન્દુ જ્ઞાતિના નેતાઓને સંબોધવામાં આવતા અને તેમાં તેઓ સામાજિક અને ધાર્મિક કુરિવાજો અને કુપ્રથાઓ પર હુમલો કરતા. મૂળજીભાઈએ વિવિધ સામાજિક મુદ્દાઓ જેવા કે સ્ત્રી શિક્ષણ, ભભકાદાર ખર્ચાળ લગ્નો, લગ્નો દરમિયાન ગવાતા અભદ્ર ગીતો અને  અંતિમવિધિ દરમ્યન છાતી કૂટી રડવાની વિધિ જેવા મુદ્દાઓ પર ધ્યાન આપ્યું હતું. જ્ઞાતિ નેતાઓ તેમના આ લેખો પર નાખુશ હતા અને મૂળજી તેની કપોળ વાણીયા જ્ઞાતિથી બાકાત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો, પરંતુ તેઓ સમુદાયમાં સમર્થન મેળવી શક્યા નહીં. સત્યપ્રકાશ ૧૮૬૧ માં રાશ્ત ગોફ્તારમાં વિલિન થયું, અને તે પછીના રાશ્ત ગોફ્તાર નામથી જ ૧૯૨૧ સુધી તેનું પ્રકાશન ચાલુ રહ્યું.
નોંધપાત્ર લેખો
મૂળજીએ સાપ્તાહિક માટે જે નોંધપાત્ર લેખો લખ્યા હતા તેમાંથી એકનું નામ ગુલામીખત હતું, આમાં તેમણે વૈષ્ણવો દ્વારા સહી અભિયાન ચલાવી અને કાયદા ઘડવાની પ્રક્રિયાની ટીકા કરી હતી જે થકી ધાર્મિક દરજ્જાને કારણે મહારાજે (ધાર્મિક વડાઓ) ન્યાયાલયમાં જવાની જરૂર ન રહેતી. આ લેખના પ્રકાશન પછી, મૂળજીને મોટા પ્રમાણમાં પૈસા આપીને ખુશ કરવાના કેટલાક પ્રયત્નો થયા, પરંતુ આ પ્રયત્નો નિષ્ફળ રહ્યા. આ ઘટના પછી, મૂળજીએ થોડા લેખો લખ્યા - મહારાજો ને વિનંતિ અને ધર્મગુરુની સત્તા જેમાં તેમણે ખુલ્લેઆમ પોતાનો ગુસ્સો વ્યક્ત કર્યો. હિંદુઓનો અસલી ધર્મ અને અત્યારના પાખંડી મતો નામનો એક લેખ ૨૧ સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૦ ના દિવસે (પ્રકાશિત થયો. આ લેખમાં વૈષ્ણવ આચાર્યોની તેમની વર્તણૂક માટે ટીકા કરવામાં આવી, જેના પરિણામે ૧૮૬૨ માં મહારાજ લલાયબલ કેસ થયો.
પ્રતિભાવ
વૈષ્ણવ ધાર્મિક વડાઓએ સ્વધર્મવર્ધક એને સંશયછેદક નામના ચોપાનિયા પ્રકાશિત કરવાનું શરૂ કર્યું. આ ચોપાનિયામાં તેઓએ મૂળજી અને અન્ય સમાજ સુધારકોને લોભી, નાસ્તિક અને મૂર્ખ લોકોની ઉપાધી આપી. તેના જવાબમાં, સત્યપ્રકાશ ધાર્મિક વડાઓ પર છેતરપિંડી કરતા હોવાનો આરોપ લગાવ્યો અને તેમના ધાર્મિક પુસ્તકોને ઝેરી ગણાવ્યા. વૈષ્ણવ ધાર્મિક વડા, જદુનાથ મહારાજે ચાબુક નામનો એક જ્વલંત લેખ લખ્યો અને તેના જવાબમાં, હિંદુઓનો અસલી ધર્મ અને અત્યારના પાખંડી મતો  લખવામાં આવ્યો. મૂળજીના લેખથી મહારાજ લાયબલ કેસ થયો, જે મૂળજીભાઈ જીતી ગયા.
ઉર્વશી
ઉર્વશી (उर्वशी; ઉર=હૃદય, વશી- વશ કરનાર) હિન્દુ દંતકથામાં આવતી એક અપ્સરા છે. મોનિયર મોનિયર-વિલિયમ્સે એક અલગ વ્યુત્પત્તિનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો જેમાં તેના નામનો અર્થ 'વ્યાપકપણે વ્યાપક' છે અને સૂચવે છે કે વૈદિક પાઠોમાં તે પરોઢની દેવીનું નામ છે. તે ઇન્દ્રના દરબારમાં આકાશી કન્યા (અપ્સરા) હતી અને તેને તમામ અપ્સરાઓમાં સૌથી સુંદર અપ્સરા માનવામાં આવતી હતી.
તે શૃંગ ઋષિની માતા છે. શૃંગ ઋષિ રામાયણ કાળના એક પ્રાચીન ભારતના ઋષિ કે સંત હતા. તેમના પિતા વિભંદક ઋષિ હતા. શૃંગ ઋષિએ પાછળથી રામના જન્મમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમણે રામની મોટી બહેન શાંતા સાથે લગ્ન કર્યા હતા.
એમ કહેવાય છે કે તે ચિરાયુ યુવાની ધરાવતી અને અનંત મોહક સ્ત્રી હતી પરંતુ હંમેશા ચપળ અગમ્ય હતી. તે અત્યંત નિરાશા તેમજ તેટલી જ ખુશીનો સ્રોત છે.
દંતકથા
thumb|230x230px|ડાબી બાજુ નારાયણ અને જમણી બાજુ નર. દેવગઢ, ઉત્તર પ્રદેશ, પાંચમી સદી ઉર્વશીના જન્મ વિશે ઘણી દંતકથાઓ છે પરંતુ નીચે જણાવેલી એક ખૂબ પ્રચલિત છે.
એકવાર હિમાલયના બદ્રીનાથ મંદિરમાં નર અનએ નારાયણ નામના આદરણીય ઋષિઓ ધ્યાન ધરી રહ્યા હતા. દેવોનો રાજા ઇન્દ્ર ઋષિનું ધ્યાન ભંગ કરી તેમની તપ સાધના વિફળ કરવા માંગતો હતો જેથી તેઓ દૈવી શક્તિઓ મેળવી ન શકે. તે માટે તેણે બે ભિન્ન બે અપ્સરાઓ ને ઋષિનું ધ્યાન ભંગ કરવા મોકલી. તેના પ્રત્યુત્તર રૂપે ઋષિએ પોતાની જાંઘ પર પ્રહાર કરી એક સ્ત્રીનું નિર્માણ કર્યું તે સ્ત્રી એટલી સુંદર હતી કે ઈન્દ્રની અપ્સરાઓ પણ તેની સામી ઝાંખી બની ગઈ. આ સ્ત્રી ઉર્વશી હતી. જાંઘ માટેનો સંસ્કૃત શબ્દ ઉર પરથી આ નામ આપવામાં આવ્યું હતું. ધ્યાન પૂર્ણ થયા પછી ઋષિઓએ ઉર્વશીને ઇન્દ્રને ભેટ તરીકે સોંપી, અને તેણીએ ઇન્દ્રના દરબારમાં ગૌરવ મેળવ્યું.
તેણીનો ઉલ્લેખ મહાભારતમાં પણ ઇન્દ્રના મહેલની અવકાશી નૃત્યાંગના એટલેકે અપ્સરા તરીકે થાય છે. જ્યારે અર્જુન પિતા પાસેથી શસ્ત્રો મેળવવા માટે આવ્યો હતો, ત્યારે તેની નજર ઉર્વશી પર પડી. આ જોઈને ઇન્દ્રએ ચિત્રસેનાને ઉર્વશીને બોલાવવા મોકલ્યો. અર્જુનના ગુણો સાંભળીને ઉર્વશીની કામુક ઇચ્છાઓ જાગૃત થઈ. સંધ્યાકાળ સમયે તે અર્જુનના ઘરે પહોંચી. જ્યારે અર્જુને તેના ઓરડામાં રાત્રે સુંદર વસ્ત્રોમાં સજ્જ થયેલી ઉર્વશીને જોઈ ત્યારે તેણે આદર, નમ્રતા અને સંકોચથી અને બંધ આંખોથી ઉર્વશીને વંદન કર્યા. ઉર્વશીએ અર્જુનને પોતાના હૃદયની ઇચ્છા કહી પરંતુ અર્જુને તેને પોતાનાથી જ્યેષ્ઠ અને શ્રેષ્ઠ ગણાવીને તેની માંગણી સ્વીકારવાની ના પાડી. ક્રોધમાં આવી તેણે અર્જુનને એક વર્ષ માટે પુરુષાતન ગુમાવી વ્યંડળ બનવાનો શ્રાપ આપ્યો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો
ઘોલાર
ઘોલાર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા  વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ચિખલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઘોલાર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
સુનિલ ભારતી મિત્તલ
સુનિલ ભારતી મિત્તલ દેવનાગરી: सुनील भारती मित्तल, પંજાબી: ਸੁਨੀਲ ਭਾਰਤੀ ਮਿੱਤਲ, (જન્મ 23 ઓક્ટોબર 1957) ભારતના ટેલિકોમ મુઘલ, સમાજ સેવક અને ભારતી એન્ટરપ્રાઈઝિસના સ્થાપક, અધ્યક્ષ તેમજ ગ્રૂપ સીઈઓ (CEO) છે. યુએસ (US)$7.2 બિલિયન ટર્નઓવર ધરાવતી તેમની આ કંપની ભારતની સૌથી મોટી જીએસએમ (GSM) આધારિત મોબાઈલ ફોન સેવા પુરી પાડનારી કંપની છે અને વિશ્વની પાંચમી સૌથી મોટી વાયરલેસ (તારરહિત) કંપની છે જે એશિયા અને આફ્રિકાના 19 દેશોમાં 190 મિલિયનથી વધુ ગ્રાહકો ધરાવે છે. તેઓ સત પૌલ (ભૂતપૂર્વ સાંસદ (MP)) અને લલિતાના પુત્ર છે.
ઘોલાર
શ્રેણી:ચિખલી તાલુકો
સુનિલ ભારતી મિત્તલ
પ્રારંભિક જીવન
સુનિલ મિત્તલનો જન્મ ભારતના પંજાબમાં લુધિયાણા ખાતે થયો હતો. તેમના પિતા, સત પૌલા મિત્તલ લુધિયાણાથી સાંસદ (એમપી (M.P)) રહી ચુક્યા હતા. તેમણે સૌપ્રથમ મસૂરીની વીંગબર્ગદ એલન સ્કૂલમાં પ્રવેશ મેળવ્યો હતો, પરંતુ બાદમાં ગ્વાલિયરની સિંધિયા સ્કૂલમાં દાખલ થયા અને 1976માં ચંદીગઢ ખાતેની પંજાબ યુનિવર્સિટીમાંથી વિનિયન અને વિજ્ઞાનના સ્તાનક તરીકે પદવી મેળવી હતી. 1992માં તેમના પિતાનું હૃદયના હુમલાથી અવસાન થયું હતું.
ઔદ્યોગિક સાહસો
પ્રથમ પેઢીના ઉદ્યોગપતિ, મિત્તલે 1976ના એપ્રિલ મહિનામાં 18 વર્ષની વયે તેમના પિતા પાસેથી ઉછીના લીધેલા રૂ. 20,000 (યુએસ (US)$500)ના મૂડીના રોકાણ સાથે પોતાનો પ્રથમ વ્યવસાય શરૂ કર્યો હતો. તેમનો પ્રથમ વ્યવસાય સ્થાનિક સાઈકલ ઉત્પાદકો માટે ક્રેન્કશાફ્ટ (ગતિ પરિવર્તક દાંડી) બનાવવાનો હતો.
1980માં, તેમણે પોતાના ભાઈઓ રાકેશ, રાજન સાથે મળી ભારતી ઓવરસિઝ ટ્રેડિંગ કોર્પોરેશન નામથી આયાત ઉદ્યોગ શરૂ કર્યો હતો. તેમણે સાઈકલના ભાગો અને સૂતરની ફેક્ટરીઓ વેચી દીધી અને મુંબઈ સ્થળાંતરણ કર્યું.
1981માં, પંજાબની નિકાસકાર કંપની પાસેથી તેમણે આયાતનું લાયસન્સ ખરીદ્યું હતું. ત્યારબાદ તેમણે જાપાનની સુઝીકી મોટર્સ કંપની માટે હજારો નાના વીજ-ઊર્જા જનરેટરો આયાત કર્યા હતા. જનરેટરોની આયાત પર તુરંત તત્કાલિન ભારત સરકારે પ્રતિબંધ મુકી દીધો હતો અને ભારતની જનરેટર ઉત્પાદન કરતી બે કંપનીઓને બે લાયસન્સ ફાળવવામાં આવ્યા હતા.
1984માં, તેમણે ભારતમાં પુશ-બટન ફોનને એસેમ્બલ (ભાગો જોડીને તૈયાર કરવા) કરવાનું શરૂ કર્યું, જે તેઓ અગાઉ તાઈવાનની કંપની, કિંગટેલ પાસેથી આયાત કરતા હતા, તે ફોને એ વખતે દેશમાં ઉપયોગમાં લેવાતા જૂની ફેશનના ભારે ભરખમ રોટરી (ચક્રગતિમાં ડાયલ થતા) ફોનનું સ્થાન લીધું હતું. ભારતી ટેલિકોમ લિમિટેડ (બીટીએલ (BTL)) ઈલેક્ટ્રોનિક પુશ બટન ફોનના ઉત્પાદન માટે જર્મનીની સીમેન્સ એજી (AG) સાથે સંકળાઈ હતી અને તકનીકી જોડાણ કર્યું હતું. 1990ના દાયકાની શરૂઆત સુધીમાં, મિત્તલ ફેક્સ મશીનો, કોર્ડલેસ ફોન અને અન્ય ટેલિકોમ ઉપકરણો બનાવતા હતા. મિત્તલે કહ્યું હતું કે, “1983માં, સરકારે જનરેટરસેટોની આયાત પર પ્રતિબંધ લાદ્યો હતો. હું રાતોરાત વ્યવસાયમાંથી ફેંકાઈ ગયો હતો. હું જે કંઈપણ કરુ તેમાં માઠા પરિણામો જ આવતા હતા. હું મુશ્કેલીમાં મુકાઈ ગયો હતો. ત્યારે પ્રશ્ન એ હતો કેઃ હવે મારે શું કરવું જોઈએ? ત્યારે, એક તક પોકારતી આવી. હું તાઈવાનમાં હતો, ત્યારે ત્યાં પુશ-બટન ફોનની લોકપ્રિયતા ઘણી હોવાનું મેં નોંધ્યુ હતું – જે એવી વસ્તુ હતી કે જે ભારતમાં નહોતી. આપણે તે સમયે હજુ રોટરી (ચક્રગતિમાં) ડાયલ થતા ફોનનો જ ઉપયોગ કરતા હતા જેમાં સ્પીડ ડાયલ (ઝડપી ડાયલ) કે રીડાયલ (ફરી ડાયલ)ની સુવિધા નહોતી. મને આ તક સૂઝી ગઈ અને ટેલિકોમ વ્યવસાયને અપનાવી લીધો. બીટેલ બ્રાન્ડ નામ હેઠળમાં ટેલિફોન, આન્સરિંગ (જવાબ આપતા) ફેક્સ મશીનોનું માર્કેટિંગ શરૂ કર્યું અને કંપની ખરેખર ઝડપથી આગળ વધી.” તેમણે પોતાના સૌપ્રથમ પુશ-બટન ફોનને ‘મીટબ્રો’ નામ આપ્યું હતું.
1992માં, ભારતમાં ચાર મોબાઈલ ફોન નેટવર્કના લાયસન્સ માટે યોજાયેલી હરાજી પૈકી એક માટે તેમણે સફળ બોલી લગાવી હતી. દિલ્હી સેલ્યુલર લાયસન્સ માટેની શરતો પૈકી એક એવી શરત હતી કે બોલી લગાવનાર પાસે ટેલિકોમ ઓપરેટર તરીકેનો થોડો અનુભવ હોવો જોઈએ. આથી, મિત્તલ ફ્રેન્ચ દૂરસંચાર જૂથ વીવેન્ડી સાથે મળી આ બોલી જીત્યા હતા.
મોબાઈલ દૂરસંચાર વ્યવસાયને એક મોટા વિકાસના વિસ્તાર તરીકે ઓળખનાર તેઓ પ્રથમ ભારતીય ઉદ્યોગપતિ પૈકી એક હતા. અંતે 1994માં સરકારે તેમની યોજનાઓને મંજૂરી આપી હતી અને 1995માં જ્યારે ભારતી સેલ્યુલર લિમિટેડ (બીસીએલ (BCL)) એરટેલ બ્રાન્ડ નામ હેઠળ સેલ્યુલર સેવાઓ આપવા માટે રચાઈ ત્યારે તેમણે દિલ્હીમાં સેવાઓ શરૂ કરી હતી. કેટલાક વર્ષોમાં જ ભારતી 2 મિલિયન ગ્રાહક સંખ્યાનો આંક વટાવનાર પ્રથમ દૂરસંચાર કંપની બની ગઈ હતી. ભારતીએ ‘ઈન્ડિયાવન’ બ્રાન્ડ નામ હેઠળ ભારતમાં એસટીડી/આઈએસડી (STD/ISD) સેલ્યુલર દરો ઘટાડ્યા હતા. ઈન્ડિયાવનએ ભારતની પ્રથમ રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય લાંબા-અંતરની સેવા પ્રદાતા હતી, અને, આમ, સસ્તી સેવાઓ આપીને ભારતીની સફળતાની ગાથામાં મોટુ પાસુ બની ગઈ હતી.
નવેમ્બર 2006માં, તેમણે સમગ્ર ભારતમાં સંખ્યાબંધ છૂટક વેચાણ સ્ટોર ઉભા કરવા માટે યુએસ (US) રીટેઈલ માંધાતા, વોલ-માર્ટ સાથે સંયુક્ત સાહસનો સોદો કર્યો હતો.
જુલાઈ 2006માં, તેમણે રિલાયન્સ એડીએજી (ADAG), એનઆઈએસ (NIS) સ્પાર્ટામાંથી સંખ્યાબંધ અધિકારીઓને ખેંચી લીધા અને ભારતી કોમટેલની રચના કરી.
મે 2009માં, ભારતી એરટેલે ફરી પુષ્ટિ કરી હતી કે તેઓ એમટીએન (MTN) સાથે મંત્રણાઓ કરતા હતા અને બંને કંપનીઓ વિશેષરૂપે 31 જુલાઈ 2009ના રોજ સંભાવિત લેણદેણ અંગે ચર્ચા માટે સહમત થઈ છે. ભારતી એરટેલે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે “ભારતી એરટેલ લિમિટેડ એમટીએન (MTN) જૂથ સાથે મહત્વપૂર્ણ ભાગીદારી માટે કંપની દ્વારા ફરી પ્રયાસો કરાઈ રહ્યા હોવાનું જણાવતા આનંદ અનુભવે છે.”
અંતે તેમની મંત્રણાઓનો કોઈ કરાર થયા વગર અંત આવ્યો, કેટલાક સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે દક્ષિણ આફ્રિકાની સરકારના વિરોધના કારણે આમ બન્યું હતું.
દાનવૃત્તિ
મિત્તલ ભારતી ફાઉન્ડેશન દ્વારા ભારતને શિક્ષિત બનાવવાની દિશામાં પણ કામ કરી રહ્યા છે. આ સંસ્થાએ 200થી વધારે શાળાઓની સ્થાપના કરી છે જેના આધારે 2009ના વિશ્વના ટોચના 25 દાનવૃત્તિ કરનારની યાદીમાં તેમને સમાવાયા હતા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ભારતીય અબજોપતિઓ શ્રેણી:ભારતીય ઉદ્યોગપતિઓ શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:૧૯૫૭માં જન્મ શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા
સામાજિક દરજ્જો
સામાજિક દરજ્જો (Social status) એ વ્યક્તિને સમાજ માં કે એક ચોક્કસ સમૂહમાં મળતું સ્થાન કે હોદ્દો છે. દરજ્જો ચડતા-ઉતરતા ક્રમની સામાજિક વ્યવસ્થામાં વ્યક્તિના સ્થાનનું સૂચન કરે છે. જેમ કે કુટુંબમાં પિતા, માતા, મોટો પુત્ર, નાનો પુત્ર એવો ચડતો-ઊતરતો ક્રમ હોય છે, જેમાં પિતા સૌથી ઊંચા સ્થાને હોય છે અને નાનો પુત્ર સૌથી નીચા સ્થાને આવે છે. આમ, દરજ્જો વ્યક્તિના સ્થાનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
વ્યાખ્યાઓ
જુદા જુદા સમાજશાસ્ત્રી ઓએ દરજ્જાની જુદીજુદી વ્યાખ્યાઓ આપેલી છે. કિંગ્સલે ડેવિસ ના મતે "દરજ્જો એ સ્થાનનો પર્યાય છે". રોબર્ટ બસ્ટ્રેડના મતે "સમાજમાં કે સમૂહમાં વ્યક્તિ જે સ્થાન ધરાવે છે તે સ્થાનને દરજ્જો કહેવામાં આવે છે". એટલે કે વ્યક્તિ સમાજમાં અનેક દરજ્જાઓ ધરાવે છે. વ્યક્તિ જેટલા જૂથની સભ્ય હોય તેટલા દરજ્જા તે ધરાવતી હોય છે. જેમ કે કુટુંબમાં પતિનો દરજ્જો, કોલેજમાં પ્રોફેસરનો દરજ્જો, ક્લબમાં સભ્યનો દરજ્જો, ભારતમાં નાગરિકનો દરજ્જો, વગેરે. જોનસનના મતે "દરજ્જો હકોનો નિર્દેશ કરે છે".
પ્રકારો
રાલ્ફ લિંટને સામાજિક દરજ્જાના બે પ્રકાર દર્શાવ્યા છે: (૧) અર્પિત દરજ્જો અને (૨) પ્રાપ્ત દરજ્જો. મોટાભાગના સમાજશાસ્ત્રીઓ લિંટનના વર્ગીકરણને જ અનુસરે છે.
કુટુંબમાં જન્મ લેવાથી પરંપરાગત રીતે વ્યક્તિને જે દરજ્જો આપોઆપ પ્રાપ્ત થાય છે, તેને અર્પિત દરજ્જો કહેવામાં આવે છે. આ દરજ્જો મેળવવા માટે પુરુષાર્થ કરવો પડતો નથી. આ એવા સ્થાનો છે કે જે વ્યક્તિઓને શક્તિઓ અથવા તો ભૂમિકાઓ પ્રદાન કર્યા સિવાય જ મળે છે. અર્પિત દરજ્જામાં નિર્ણાયક પરિબળો તરીકે લિંગ, ઉંમર અને રક્તસંબંધ મુખ્ય છે.
વ્યક્તિ પોતાના વ્યક્તિગત પ્રયત્નોથી જે દરજ્જો પ્રાપ્ત કરે છે, તેને પ્રાપ્ત દરજ્જો કહેવામાં આવે છે. વ્યાવસાયિક દરજ્જાઓ, રાજકીય દરજ્જાઓ વગેરે પ્રાપ્ત દરજ્જા છે. આ દરજ્જો મેળવ્યા પછી તેને ટકાવી રાખવા પુરુષાર્થ કરવો પડે છે. જો વ્યક્તિ પ્રાપ્ત દરજ્જા સાથે સંકળાયેલ ભૂમિકા ભજવી ન શકે તો દરજ્જો ગુમાવવાનો ભય રહે છે.
સમાજમાં એક નાના સમૂહના સભ્યોના ઘણા દરજ્જાઓ જોવા મળે છે. જ્યારે એક નાના સમૂહમાં જુદા જુદા દરજ્જાઓ ધરાવતી જુદી જુદી વ્યક્તિઓનો સમૂહ હોય, તો તેને બહુવિધ દરજ્જા કહેવામાં આવે છે. આધુનિક જટિલ સમાજમાં એક વ્યક્તિ અનેક દરજ્જાઓ ધરાવતી હોય છે. આ બધા દરજ્જાના સમૂહને દરજ્જા-સંકુલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. દરજ્જા-સંકુલ સંસ્થા અને સમાજની ઉપવ્યવસ્થા વચ્ચે આંતરસંબંધો પૂરા પાડે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્રીય પરિભાષાઓ
બોચા
બોચા (તા. મુન્દ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના વાયવ્ય ભાગમાં આવેલા  કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મુન્દ્રા તાલુકામાં આવેલું એક નાનું ગામ છે. બોચા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી, સ્વરોજગાર તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે બાજરી, મગ, જુવાર અને શાકભાજીની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં માધ્યમિક શાળા પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મુન્દ્રા તાલુકો
હાથસણી (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
નવી ધ્રેવાડ (તા. દ્વારકા)
નવી ધ્રેવાડ (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. નવી ધ્રેવાડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામની નજીક, યાત્રાધામ દ્વારકા આવતા યાત્રાળુઓની સુવિધા અર્થે, નવું હવાઈ મથક બનાવવાની કાર્યવાહી ચાલુ થયેલ છે.
લતિકા ઠુકરાલ
લતિકા ઠુકરાલ (જન્મ ૧૯૬૭) એ એક ભારતીય બેંકર છે, જેમણે તેમના શહેરનું પરિવર્તન કર્યું, ખાસ કરીને ગુડગાંવના અરાવલી બાયોડાયવર્સિટી પાર્કમાં. જ્યાં તેમના #IAmGurgaon ગ્રુપ દ્વારા ૧૦ લાખ દેશી વૃક્ષો રોપવામાં આવ્યા હતા. તેમને ૨૦૧૫માં ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા નારી શક્તિ એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.
જીવન
left|thumb| લતિકા ઠુકરાલ રાષ્ટ્રપતિ તરફથી નારી શક્તિ એવોર્ડ મેળવે છે તેમનો જન્મ c. ૧૯૬૭માં થયો હતો અને તેમણે દિલ્હી વિશ્વવિદ્યાલયમાં તેઓ માર્કેટિંગ વિષયમાં સ્નાતક થયા હતા. તેમણે સિટી બેંકમાં ૧૮ વર્ષની કારકિર્દી શરૂ કરતા પહેલા આઈ.ટી.સી. હોટેલ્સમાં બે વર્ષ સુધી કામ કર્યું. સીટીબેંકમાં તેઓ સિનિયર વાઈસ પ્રેસિડેન્ટ બન્યા.
જ્યારે તેઓ ગુડગાંવ શહેર વિષે ચિંતિત બન્યા ત્યારે તેઓ લોકોના ધ્યાનમાં આવ્યા. તેઓ ૧૯૯૬માં ત્યાં રહેવા આવ્યા હતા અને નાનું શહેર વિકાસ પામ્યું, પરંતુ તે યોજના કે આયોજન વિના વધ્યું હતું. તે એક મધ્યમવર્ગીય વિસ્તારમાં રહેતી હતી પરંતુ એક પાર્કે તેમની નજર ખેંચી. તેમણે ૧૯૯૯માં #IamGurgaon અભિયાનની સ્થાપના કરી.
૨૦૧૦માં પ્રજાસત્તાક દિવસે હરિયાણા સરકારે તેમને પ્રશંસા પુરસ્કાર આપ્યો હતો. 'IamGurgaon' સ્થાનિક સરકાર સાથે કામ કરી રહ્યું છે અને તેમના પ્રોજેક્ટ્સને કોર્પોરેટ કંપનીઓનો ટેકો મળ્યો હતો.
તેમને ૨૦૧૫માં તેમના નેતૃત્વ અને સિદ્ધિ માટે પ્રથમ આઠ નારી શક્તિ પુરસ્કારોમાંથી એક એનાયત કરવામાં આવ્યો. આ એવોર્ડ તત્કાલીન ભારતીય રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખર્જી તરફથી આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસે આપવામાં આવ્યો હતો.
૨૦૨૦માં કોરોનાવાયરસ ફાટી નીકળ્યા દરમિયાન, #IamGurgaon શહેરના ગરીબ પરિવારોને રાંધેલા ખોરાકના પુરવઠો કરવાના કાર્ય સાથે સંકળાયેલું હતું. કેટલાક વિસ્તારોને નજીકના કોન્ડોમિનિયમ દ્વારા મદદ કરવામાં આવી રહી હતી. તેમણે એપ્રિલમાં અંદાજ લગાવ્યો હતો કે તેમને ઓછામાં ઓછા બે મહિના માટે ખોરાક આપવાની જરૂર પડશે. એવો અંદાજ હતો કે તે દર મહિને કુટુંબ દીઠ ૩,૨૫૦ રૂપિયા લેશે અને અંદાજે પંદરથી વીસ હજાર પરિવારો આફત ચ્રસ્ત હશે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:૧૯૬૭માં જન્મ શ્રેણી:નારી શક્તિ પુરસ્કાર વિજેતા
રુચિ (સામાયિક)
રુચિ એ જાન્યુઆરી ૧૯૬૩ થી ડિસેમ્બર ૧૯૬૮ દરમ્યાન લેખક અને પત્રકાર ચુનીલાલ મડિયા દ્વારા ગુજરાતી ભાષામાં પ્રકાશિત કરાયેલ એક સાહિત્યિક સામયિક હતું.
ઇતિહાસ
૧૯૬૨ માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની ઇન્ફર્મેશન સર્વિસ છોડી ચુનીલાલ માડિયાએ રૂચિ માસિક શરૂ કર્યું. આને તેમણે સર્જનાત્મક વિચારો માટેનું સામયિક ગણાવ્યું. ડિસેમ્બર ૧૯૬૮માં ચુનીલાલ મડિયાનું અવસાન થતાં સામાયિકનો તેનો છેલ્લો અંક પ્રકાશિત થયા બાદ તેનું પ્રકાશન બંધ પડ્યું.
વાંચન સામગ્રી
રૂચી એ ગુજરાતી તેમજ અન્ય ભારતીય ભાષાઓ અને વિશ્વમાં સાહિત્યિક અને સાંસ્કૃતિક વલણોનું વિશ્લેષણ પ્રકાશિત કર્યું હતું.
ચુનીલાલ મડિયા જાતે આ સામાયિકમાં અખો રૂપેરો ઉપનામ હેઠળ છીંડુ ખોલતા નામની કટાર લખતા હતા. તેમણે બહ્યાંતર કટારમાં સામાજિક મુદ્દાઓ પર પણ લેખન કર્યું. તેમણે વીરચંદ ગાંધી, કૃષ્ણજી હોલાજી આરા, અબ્દુલ રહીમ, આપાભાઈ આલ્મેલકર, જયંત ખત્રી, ઇશ્વર પેટલીકર, ઉમાશંકર જોશી, આલ્બેર કેમ્યૂ, જીન-પૌલ સાર્રે, હેનરી મિલર, બહેરામજી મલબારી જેવા અનેક અગ્રણી હસ્તીઓ અને લેખકો પર પણ લખ્યું હતું. ઓક્ટૉવિયો પાઝ, કાર્લ માર્ક્સ, શયદા, ઝવેરચંદ મેઘાણી, જ્યોતીન્દ્ર દવે, ધૂમકેતુ, સેમ્યુઅલ જ્હોન્સન, ડેગ હેમાર્સ્કજોલ્ડ, યેવગેની યેવતુશેન્કો, મિખાઇલ શોલોખોવ, રોમેઈન રોલેન્ડ, બોરિસ પાસ્તેનાર્ક, લિયો ટોલ્સટોય, એન્તોન ચેખવ, અર્નેસ્ટ હેમિંગ્વે, ડી. એચ. લૉરેન્સ સાથે આધુનિક સાહિત્યકારો વિષે પણ તેમણે લેખો લખ્યા. વાડીલાલ ડગલી, મુંબઈ અને ભારતના મુદ્દાઓ પર કેન્દ્રિત, મુંબઈ-ની ડાયરી નામની કટાર લખતા. જયંત પાઠકે ધારાવાહિક તરીકે તેમની આત્મકથા વાનાંચલ આ સામાયિકમાં પ્રકાશિત કરી હતી. મનુભાઈ પંચોળીની નવલકથા કુરુક્ષેત્રની પણ આ સામયિકમાં શરૂઆત થઈ હતી, પરંતુ કેટલાક ભાગો પ્રકાશિત થયા બાદ બંધ થઈ ગઈ હતી. એલન પેટોનનું નાટક, ક્રાય, ધ બિલવ્ડ કંટ્રીનું ભાષાંતર ચુનીલાલ મડિયાએ ભોમ રડે ભેંકાર તરીકે કર્યું હતું, જેના ફક્ત ત્રણ ભાગ છપાયા પછી બંધ થયા. બીજા કેટલાક લેખકોએ તેમાં લેખકો પર વિવેચન, નિબંધો અને કૃતિઓ પ્રકાશિત કરી. મુખપૃષ્ઠ કલા અને સામાયિકમાંની અન્ય કલા કૃતિઓ વિવિધ કલાકારો જેમ કે રાઘવ કનેરિયા, અભય ખાટાઉ, કે.કે. હેબ્બર, કૃષ્ણજી હોલાજી આરા, અબ્દુલ રહીમ, આપાભાઈ અલમેલકર, ભાનુ શાહ, લીના સંઘવી, દિનેશ શાહ, છગનલાલ જાદવ, જ્યોતિ ભટ્ટ, લક્ષ્મણ પાઇ, શ્યાવક્ષ ચાવડા, સુધીર ખસ્તાગીર, રાજુ વગેરે દ્વારા દોરવામાં આવ્યા હતા. ઇન્દ્રદેવ આચાર્ય અને બંસીલાલ વર્મા 'ચકોર' એ તેમાં કાર્ટૂન પ્રકાશિત કર્યા હતા.
તેમાં જવાહરલાલ નેહરુ, ઝવેરચંદ મેઘાણી અને ટૂંકી વાર્તાઓ પર વિશેષ આવૃત્તિઓઓ પ્રકાશિત થઈ હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
નેસડા સુરજી (તા. ટંકારા)
નેસડા સુરજી (તા. ટંકારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ટંકારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નેસડા સુરજી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ટંકારા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
હાનોલ (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
સુખીનીમુવાડી
સુખીનીમુવાડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લા]માં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[ઠાસરા તાલુકો| ઠાસરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુખીનીમુવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલીં, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઠાસરા તાલુકો
આછવણી
આછવણી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ ખેરગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આછવણી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. આ ગામમાં ધોડીયા પટેલ, રજપુત, ભરવાડ, કુકણા વગેરે જાતિનાં લોકો વસે છે.
આ ગામ ખેરગામ થી રુમલા તરફ જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર આવેલું છે.
આછવણી ગામનાં ફળીયાઓ
શ્રેણી:ખેરગામ તાલુકો
છેર નાની (તા. લખપત)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
અહીં અકરીમોટા તાપ વિદ્યુત મથક આવેલું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
ઇન્દુકુમાર
સારાંશ
આ નાટક કાન્તિકુમારી અને ઇન્દુકુમારની પ્રેમકથા વર્ણવે છે. તેમના ચિત્ત-સંઘર્ષો અને એમની જીવન-પરિણતિ નાટકમાં દર્શાવાયા છે. નાટકના ત્રણ અંકો: (૧) લગ્ન, (૨) રાસ અને (૩) સમર્પણ છે.
કથા નાયક ઇન્દુકુમાર કૌટુંબિક આપત્તિને કારણે પોતાનું વતન અમૃતપુર છોડી ગયો હતો અને એક વર્ષના અજ્ઞાતવાસ પછી તે અમૃતપુર પાછો આવે છે. ત્યાં તે કાન્તિકુમારીને મળે છે અને ત્યાર બાદ વિશ્વોદ્ધારની પ્રેરણાઓ અને સ્નેહની મનોભાવનાઓ વચ્ચે તીવ્ર સંઘર્ષ અનુભવે છે. નેપાળી જોગણ ઇન્દુકુમારને ઊંચા કર્તવ્યોની પ્રેરણામાં દૃઢ કરવા મથે છે ને અંતે અજ્ઞાતવાસ પૂરો થતાં તેને ઓંકારનાથના મંદિરના મહંતપદે સ્થાપે છે.
કાન્તિકુમારીને એનાં કુટુંબીજનો પરણાવી દેવા માગે છે, પણ કાન્તિકુમારી જેને આત્માથી વરેલી તે ઇન્દુકુમારને માટે ઝૂર્યાં કરે છે. તેની ભાભી પ્રમદા અમાસના ગ્રહણના દિવસે તેને વિલાસકુંજોમાં ઘસડી જવામાં અને દેહભ્રષ્ટ બનાવવામાં સફળ થાય છે. એના આઘાતમાંથી ઊગરીને કાન્તિકુમારી નેપાળી જોગણ સાથે જોગણ બની જગત્યાત્રાએ નીકળી પડે છે.
આ નાટકમાં સાચા દામ્પત્યસ્નેહ, ભોગનિષ્ઠ દેહસંબંધ અને ઉચ્ચ આશયોથી પ્રેરિત વૈધવ્યનાં વગેરે ચરિત્રો દર્શાવ્યા છે; સંસારનાં રૂઢિલગ્નોની સામે આત્માની ઓળખ પર નિર્ભર એવા સ્નેહલગ્નનો જ મહિમા એ આ નાટકનો હાર્દ છે.
અન્ય માહિતી
આ નાટક ઈ. સ. ૧૮૯૮માં લખાવું શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ નાટક આગળ જતાં ત્રણ અંકોમાં પુસ્તકો રૂપે પ્રકાશિત (અનુક્રમે ૧૯૦૯, ૧૯૨૫, ૧૯૩૨) કરવામાં આવ્યું હતું આ કૃતિને ન્હાનાલાલે ભાવપ્રધાન (lyrical) શ્રાવ્યનાટક તરીકે ઓળખાવ્યું હતું. તેમાં ડોલનશૈલીનો ઉપયોગ થયો છે. આત્મલગ્નની ભાવનાને પુરસ્કારતા નાટક ‘જયા અને જયંત’ને લેખકે પોતે ‘ઇન્દુકુમાર’ના ચોથા અંક તરીકે કલ્પાયેલા નાટક તરીકે ઓળખાવેલ છે.
આ નાટક ભજવવામાં પણ આવ્યું હતું. લેખક ધનસુખલાલ મહેતા અનુસાર આ નાટક મુંબઈ થી કરાચી સુધી ભજવાયું હતું.
લોદરા
લોદરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માણસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. લોદરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, વરિયાળી, જીરૂ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પી.ટી.સી. અને બી.એડ. કોલેજ, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં અગિયાર જેટલાં મંદિરો આવેલાં છે, જે પૈકીનું બાલા હનુમાન મંદિર પ્રસિદ્ધ છે. નજીકમાં આર્યુવેદિક દવાખાનું અને કોલેજ આવેલાં છે. આ ઉપરાંત અહીંનું દુધેશ્વર તળાવ સરદાર સરોવરની યોજનાને કારણે નર્મદા નદીના પાણીથી ભરેલું રહે છે અને જોવાલાયક સ્થળ છે. ગામમાં અભિનંદનસ્વામી જૈન મંદિર આવેલું છે.
આ ગામના ખમણ જાણીતા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:માણસા તાલુકો
પ્રચક્રણ
પ્રચક્રણ અથવા ભ્રમણ (Spin) એ પરમાણ્વિય કણોનો મૂળભૂત ગુણધર્મ છે. પ્રચક્રણ એક ભૌતિક રાશિ તરીકે કોણીય વેગમાન છે. ઈલેક્ટ્રૉન, પ્રોટોન, ન્યૂટ્રૉન અને ફોટૉન જેવા કણો પોતાની ધરી ઉપર ફરતા હોવાથી કોણીય વેગમાન ધરાવે છે, તેને પ્રચક્રણ તરીકે ઑળખવામાં આવે છે. તેનુ મૂલ્ય દરેક કણ માટે
ħ
(ઉચ્ચારણ: એચ-બાર)ના પૂર્ણાંક કે અપૂર્ણાંક ગુણકમાં હોય છે.
વર્ણન
દરેક પરમાણ્વિય કણ કોણીય વેગમાન (angular momentum) ધરાવે છે જેને પ્રચક્રણ અથવા ભ્રમણ તરીકે ઓળખવામાં છે. તે માપવાનો એકમ પ્લાંકનો અચળાંક કહેવાય છે અને
(ઉચ્ચારણ: એચ-બાર) સંજ્ઞાથી દર્શાવાય છે.
મૂળકણોનું કોણીય વેગમાન એટલે કે પ્રચક્રણ
ħ
ના પૂર્ણાંક કે અપૂર્ણાંક ગુણકમાં હોય છે. જેમ કે ઈલેક્ટ્રૉન માટે ૧⁄૨