cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ચે ગૂવેરા
કોંગો
ગૂવેરાનો ઉદેશ સ્થાનિક મોબુટુ વિરોધી સિમ્બા યોદ્ધાઓને માર્ક્સવાદી વિચારધારા અને ગેરિલા યુદ્ધની ફોકો સિદ્ધાંતની વ્યૂહરચનાઓ શિખવીને ક્રાંતિની નિકાસ કરવાનો હતો. તેની કોંગો ડાયરી માં તેણે બળવો નિષ્ફળ જવા પાછળ સ્થાનિક કોંગોના દળની અક્ષમતા, કટ્ટરતા અને આંતરિક વિખવાદને જવાબદાર ગણાવી છે. તે વર્ષે બાદમાં, મરડો અને અસ્થમાથી પીડાતા અને સાત મહિનાની હતાશા બાદ હિંમત ગુમાવી ચૂકેલા ગૂવેરાએ તેના બાકી બચેલા કુબન સાથીદારો સાથે કોંગો છોડ્યું હતું. (તેની કુમકના છ સભ્યો મૃત્યુ પામ્યા હતા). એક તબક્કે ગૂવેરાએ ક્રાંતિના ઉદાહરણ તરીકે ઘાયલ સાથીદારોને ક્યુબા મોકલવાનું અને મરતે દમ તક એકલે હાથે કોંગોમાં લડવાનું વિચાર્યું હતું જો કે તેના કોમરેડ અને કેસ્ટ્રો દ્વારા મોકલવામાં આવેલા બે ગુપ્ત દૂતની વિનંતી બાદ છેલ્લી પળે તે પોતાની અનિચ્છા સાથે વિચાર માંડી વાળ્યો હતો. કોંગો અંગે બોલતા ગૂવેરાએ જણાવ્યું હતું કે માનવ પરિબળ નિષ્ફળ ગયું લડવાની કોઇનામાં ઇચ્છા નથી અને નેતાઓ ભ્રષ્ટ છે, ટૂંકમાં કહીએ તો અહીં કરવા જેવું કશું ન હતું કેટલાક સપ્તાહ બાદ, કોંગો સાહસ દરમિયાન પોતાની સાથે રાખેલી ડાયરીની પ્રસ્તાવનાની શરૂઆતમાં તેમણે લખ્યું હતું કે આ એક નિષ્ફળતાનો ઇતિહાસ છે.
ગૂવેરાની ક્યુબા પાછા ફરવાની ઇચ્છા ન હતી કારણકે કેસ્ટ્રોએ ગૂવેરાનો ફેરવેલ લેટર જાહેર કરી દીધો હતો. આ પત્ર ગુવેરાના મૃત્યુના કિસ્સામાંજ જાહેર કરવાનો હતો, જેમાં તેણે વિશ્વભરની ક્રાંતિને પોતાની જાત સમર્પિત કરવા તમામ સંબંધો તોડી નાંખ્યા હતા. પરિણામે ગૂવેરાએ ત્યાર બાદના છ મિહના દર એ સલામ અને પ્રાગ્વેમાં ગાળ્યા હતા. આ સમયગાળા દરમિયાન તેણે તેના કોંગોના અનુભવની યાદોને ડાયરીમાં ઉતારી હતી અને વધુ બે પુસ્તકો માટે ડ્રાફ્ટ તૈયાર કર્યા હતા જેમાં એક પુસ્તક ફિલોસોફી પર હતી અને બીજી અર્થશાસ્ત્ર પરની હતી. બાદમાં તેણે દક્ષિણ અમેરિકાના પ્રવાસ માટે ક્યુબન ઇન્ટેલિજન્સએ તૈયાર કરેલા નવા ખોટા ઓળખ પત્રોની ચકાસણી કરવા પશ્ચિમ યુરોપના કેટલાક દેશોનું મુલાકાત લીધી હતી. ગૂવેરાએ બોલિવિયા માટે તૈયારી કરી રહ્યો હતો ત્યારે તેણે તેના પાંચ પુત્રોને છેલ્લો પત્ર લખ્યો હતો જે તેના મૃત્યુ પર વાંચવાનો હતો.""Above all, always be capable of feeling deeply any injustice committed against anyone, anywhere in the world. This is the most beautiful quality in a revolutionary.""
બોલિવિયા
thumb|left|250px|તેમના મૃત્યના થોડા સમય પહેલા ગ્રામ્ય બોલિવિયામાં (1967) ગૂવેરાનું સ્થળ હજુ પણ લોકોને ખબર ન હતું. મોઝામ્બિકની સ્વતંત્રતા ચળવળના પ્રતિનિધિ ફ્રેલિમોએ નોંધ્યું હતું કે તેમના ક્રાંતિક્રારી પ્રોજેકટને મદદ પુરી પાડવા માટે ગૂવેરાની મદદની ઓફરના સંદર્ભમાં ગુવેરાને 1966ના અંતે અથવા 1967ની શરૂઆતમાં ગુવેનાને દર એ સલામ ખાતે મળ્યા હતા, અંતે તેમણે આ ઓફરને ફગાવી દીધી હતી. હવાના ખાતે આંતરરાષ્ટ્રીય કામદાર દિવસની રેલીને સંબોધતા લશ્કરી દળના કાર્યકારી મંત્રી જોન અલમીડાએ જાહેરાત કરી હતી કે ગૂવેરા લેટિન અમેરિકામાં કોઇ સ્થળે ક્રાંતિકારી ચળવળને મદદ કરી રહ્યાં છે. ધ પર્સિસ્ટન્ટે નોંધ્યું હતું કે તે બોલિવિયામાં ગેરિલાની આગેવાની લઇ રહ્યાં છે તે વાત સાચી છે.
ગૂવેરા અને તેના ક્યુબન સાથી માટે નાનકાહુઝુ ખીણમાં આ તાલીમ કેમ્પ લડાઇ કરતા વધુ ઘાતક સાબિત થયો હતો. ગેરિલા લશ્કર બનાવવાની દિશામાં ખૂબ જ થોડી કામગીરી થઇ શકી હતી. ભૂતપૂર્વ સ્ટાસી ઓપરેટિવ હેડી ટમારા બુન્કી બિડર કે જે તેના નોમ ડી ગુરે તાનીયા તરીકે વધુ જાણીતી હતી તેને લા પાઝમાં પ્રાથમિક એજન્ટ તરીકે ભરતી કરવામાં આવી હતી. પરંતુ તે કેજીબી માટે પણ કથિત કામ કરતી હતી અને કેટલાક પશ્ચિમી સૂત્રોમાં નોંધવામાં આવ્યું હતું કે તેણે બોલિવિયાના સત્તાવાળાઓને ગૂવેરાના ખટલા સુધી લઇ જઇને અજાણતાથી સોવિયેટ હિતને મદદ કરી હતી.
thumb|160px|right|વાલેગ્રાન્ડે, બોલિવિયા ગૂવેરાનું ગેરિલા દળ માત્ર 50 સૈનિકોનું હતું અને ઇએલએન (ઇજેર્કિટો ડી લિબરેશન નેશનલ ડી બોલિવિયા, નેશનલ લિબરેશન આર્મી ઓફ બોલિવિયા)તરીકે કામ કરતું હતું. તે હથિયારોથી સારી રીતે સજ્જ હતું અને તેણે કેમિરી વિસ્તારના દુર્ગમ પહાડી વિસ્તારોમાં શરૂઆતમાં ઘણી અથડામણમાં જીત મેળવી હતી. બોલિવિયાના દળ સામે ગૂવેરાના દળના કેટલાક વિજયને પગલે બોલિવિયાની સરકારે ગેરીલા દળના વાસ્તવિક કદ માટે વધુ પડતો અંદાજ લગાડવાનું શરૂ કર્યું હતું. પરંતુ સપ્ટેમ્બરમાં, બોલિવિયાનું લશ્કર એક હિંસક અથડામણમાં બે ગેરીલા જૂથનો ખાતમો બોલાવવામાં સફળ રહ્યું હતું. તેમાં એક ગેરિલા નેતા પણ માર્યો ગયો હોવાનું કહેવાય છે.
વધુમાં ગૂવેરા સમાધાન કરતા ઘર્ષણમાં વધુ માનતા હતા, જે અગાઉ ક્યુબામાં તેમની ગેરિલા યુદ્ધ ચળવળમાં જણાયું હતું. આ સ્વભાવને કારણે તેઓ બોલિવિયામાં સ્થાનિક નેતાઓ સાથે સંબંધ કેળવવામાં નિષ્ફળ રહ્યાં હતા. તેમનું આવું વલણ ક્યુબામાં પણ અસ્તિત્વમાં હતું પરંતુ તેના પર ફિડેલ કેસ્ટ્રોની અવારનવાર દરમિયાનગીરી દ્વારા અંકુશ મુકાયો હતો.
અંતિમ પરિણામ તે હતું કે ગૂવેરા ભરતી માટે તેના 11 મહિનાના પ્રયાસમાં સ્થાનિક લોકોને આકર્ષવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા. તેના આ સાહસને અંતે ગૂવેરાએ તેની ડાયરીમાં નોંધ્યું હતું કે ખેડૂતો અમને કોઇ મદદ આપતા નથી અને બાતમીદાર બની રહ્યાં છે.
ગિરફ્તારી અને દેહાંત
બોલિવિયામાં ગૂવેરાની શોધખોળ દરમિયાન ક્યુબામાંથી દેશ નિકાલ કરેલા અને બાદમાં સીઆઇએના સ્પેશિયલ એક્ટિવિટીઝ ડિવિઝનના સભ્ય બનેલા ફેલિક્સ રોડ્રીજે બોલિવિયાના લશ્કરને માર્ગદર્શન પુરું પાડ્યું હતું. 7 ઑક્ટોબરના રોજ એક બાતમીદારે બોલિવિયાની સ્પેશિયલ ફોર્સને ગૂવેરાના ગેરિલા કેમ્પ યુરોના કોતરોમાં ક્યાં આવેલા છે તેની માહિતી આપી હતી. તેમણે તે સમગ્ર વિસ્તારને 1,800 સૈનિકો દ્વારા ઘેરી લીધો હતો અને અથડામણમાં ગૂવેરા ઘાયલ થયા હતા અને તેમને કેદી બનાવવામાં આવ્યા હતા આમ તેઓ સાઇમન ક્યુબા સરબિયાથી છૂટા પડ્યાં હતા. ચેના જીવનચરિત્રકાર જોન લી એન્ડરસનએ બોલિવિયન બર્નાર્ડિનો હંકાસ એકાઉન્ટમાં નોંધ્યું છે કે ઘુવેરા તેની બંદૂક બગડી જતા નકામી થઇ ગઇ હતી અને તે બેવાર ઘાયલ થયો હતો. ઘાયલ ગૂવેરાએ બૂમ પાડીને કહ્યું હતું કે ગોળી ના ચલાવો હું ગૂવેરા છું અને હું મૃત કરતા જીવિત તમારા માટે ઘણો કિંમતી છું.
7 ઑક્ટોબરની રાત્રે ગૂવેરાને બાંધીને નજીકના ગામ લા હિગુરામાં આવેલી એક ખંડેર શાળાના મકાનમાં લઇ જવાયો હતો. અહીં દોઢ દિવસ સુધી ગૂવેરાએ બોલિવિયાના અધિકારીઓને તપાસનો ઇનકાર કર્યો હતો અને બોલિવિયાના સૈનિકો સાથે શાંતિથી વાત કરી હતી. બોલિવિયાના એક સૈનિક અને હેલિકોપ્ટર પાયલટ જૈમી નિનો ડી ગુઝમેને ગૂવેરાને એક ભયાનક દેખાતા માણસ તરીકે ગણાવ્યો હતો. ડી ગુઝમેનના જણાવ્યા મુજબ ગૂવેરાને જમણા પગની પીંડીમાં ગોળી વાઘી હતી, તેના વાળ ધૂળથી ભરાયેલા હતા તેના કપડા ફાટીને ચિથરા જેવા થઇ ગયા હતા અને તેના પગ મજબૂત ચામડાના આવરણથી ઢાંકેલા હતા ડી ગુઝમેન જણાવે છે કે ગૂવેરા થાકીને ભાંગી પડ્યો હતો તેમ છતાં તેણે તેનું માથું ગર્વથી ઊંચું રાખ્યું હતું અને દરેકની સાથે આંખોમાં આંખ મિલાવીને વાત કરતો હતો. તે સમયે તેણે એકમાત્ર ધૂમ્રપાન કરવા માટે કઇંક વસ્તુની માંગ કરી હતી. ડી ગુઝમેન જણાવે છે કે તેને તેના પર દયા આવી હતી અને ગૂવેરાને તેની પાઇપ માટે તમાકુની એક નાની કોથળી આપી હતી. ગુવેરાના મોઢા પર ત્યારે સ્મિત જોવા મળ્યું હતું અને તેણે તેનો આભાર માન્યો હતો. 8 ઑક્ટોબરના રોજ બોલિવિયાના અધિકારી એસ્પિનોસાએ ગૂવેરાના મોઢામાંથી પાઇપ ખેંચવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, ગુવેરાના હાથ બંધાયેલા હતા તેમ છતાં તેણે તે અધિકારીને લાત મારીને દિવાલ પર ફેંકી દીધો હતો. અન્ય એક બળવાખોર ઘટનામાં, ગૂવેરાએ તેના દેહાંતની થોડી જ વાર પહેલા બોલિવિયાના રીયર એડમિરલ યુગાર્ટેકના મોંઢા પર થુંક્યું હતું.
ત્યાર બાદ 9 ઑક્ટોબરની સવારે ગૂવેરાએ ગામની શિક્ષિકા 22 વર્ષીય જુલિયા કોર્ટેઝને મળવાની ઇચ્છા વ્યકત કરી હતી. કોર્ટેઝે બાદમાં જણાવ્યું હતું કે તેને ગૂવેરા સૌમ્ય અને સખત દેખાવ ધરાવતો અને તેની વાત માની શકાય તેવો માણસ જણાયો હતો. ગૂવેરા સાથેની ટૂંકી વાતચીત દરમિયાન તે તેની સાથે આંખ મિલાવીને વાત કરી શકી ન હતી કારણકે તેની દ્રષ્ટિ અત્યંત અસહ્ય, ભેદક અને શાંત હતી. કોર્ટેઝ સાથેની ટૂંકી વાતચીત દરમિયાન ગૂવેરાએ શાળાની ખંડેર સ્થિતિ સામે ફરિયાદ કરી હતી અને જણાવ્યું હતું કે સરકારી અધિકારીઓ મર્સિડિસ કારમાં ફરે છે ત્યારે વિદ્યાર્થીઓને આવી ખંડેર શાળામાં શિક્ષણ આપવું શિક્ષણશાસ્ત્રના વિષય વિરુદ્ધનું છે. ગૂવેરાએ જણાવ્યું હતું કે અમે આની જ સામે લડત આપી રહ્યાં છીએ.
9 ઑક્ટોબરની સવાર બાદ, બોલિવિયાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ રેન બેરિએન્ટોસએ ગૂવેરાની હત્યા કરવાનો આદેશ આપ્યો. બોલિવિયન લશ્કરના દારૂ પિધેલા સાર્જન્ટ મેરિયો ટેરાનએ ગૂવેરાની હત્યા કરી હતી. તેણે વિનંતી કરી હતી કે મેરિયો નામ ધરાવતા બી કંપનીના તેના ત્રણ મિત્રો ગુવેરાના ગેરિલાઓ સામે લડતાં મૃત્યુ પામ્યા હતા માટે તે ગૂવેરાને ગોળી મારશે. ગોળીના ઘા સરકાર દ્વારા લોકો સમક્ષ રજૂ કરાનાર કહાણીને સુસંગત લાગે તે માટે ફેલિક્સ રોડ્રિઝે ટેરાનને એવી રીતે નિશાન તાકવા જણાવ્યું કે ગૂવેરા બોલિવિયા લશ્કર સાથેની અથડામણમાં માર્યો ગયો હોય તેમ દેખાય.
ગૂવેરાના દેહાંત દંડ પહેલા તેને પુછવામાં આવ્યું હતું કે શું તેને લાગે છે કે તે અમર થઇ જશે. તેણે જવાબ આપ્યો હતો ના, હું ક્રાંતિના અમરત્વ વિશે વિચારી રહ્યો છું. ચે ગૂવેરાએ બાદમાં તેની હત્યા કરનારને કહ્યુ હતું કે મને ખબર છે કે તું મારી હત્યા કરવા આવ્યો છે. કાયર, ગોળી ચલાવ. તું એક માત્ર માણસની જ હત્યા કરી રહ્યો છે. તે સમયે હચમચી ગયેલા ટેરાને તેની સેમિઓટોમેટિક રાઇફલમાંથી ગોળીઓ ચલાવી હતી જે ગૂવેરાના કાંડા અને પગમાં વાગી હતી. ગૂવેરા જમીન પર ફસડાઇ પડ્યો હતો. તે તેનું દર્દ ચિચીયારી સ્વરૂપે બહાર ના આવે તે માટે પોતાના જ કાંડા પર બચકું ભરી રહ્યો હતો. બાદમાં ટેરાને તેના પર ફરી ગોળીઓ ચલાવી હતી, બપોરે 1.10 કલાકે તેની છાતીમાં ગોળી ચલાવી તેને ઘાતક રીતે ઘાયલ કર્યો હતો, એમ રોડ્રિગેઝએ જણાવ્યું હતું. ગૂવેરા પર નવ વખત ગોળી ચલાવવામાં આવી હતી. જેમાં પાંચ વખત તેના પગમાં, એક-એક વખત જમણા ખભા અને કાંડામાં, એક વખત છાતીમાં અને છેલ્લે તેના ગળા પર ગોળી ચલાવવામાં આવી હતી.
દેહાંત બાદની ઘટના, અવશેષો અને સ્મારક
ગૂવેરાના મૃતદેહને બાદમાં હેલિકોપ્ટરની લેન્ડિંગ સ્કિડ્સ પર નાંખીને બાજુના ગામ વેલેગ્રાન્ડે લઇ જવાયો હતો જ્યાં નોસ્ટ્રા સેનોરા ડી માલ્ટાના લોન્ડ્રી રૂમની કોંક્રીટ સ્લેબ પર પડેલા તેના મૃતદેહના ફોટા લેવાયા હતા. સેંકડો સ્થાનિક લોકોએ તેના પાર્થિવ દેહને શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી, ઘણાએ ગૂવેરાના મૃતદેહને જીજસ ક્રાઇસ્ટ જેવી મૃદ્રા સાથે સરખાવી હતી, કેટલાકે પૂજા માટે તેના વાળ પણ લીધા હતા. આ તુલનામાં વધારો થયો હતો કે જ્યારે પોસ્ટમોર્ટમના ફોટોગ્રાફ જોયા બાદ અંગ્રેજી કળા ટીકાકાર જોહન બર્જરે નોંધ્યું હતું કે તે બે પ્રખ્યાત ચિત્રોને મળતા આવે છે જેમાં રેમ્બ્રેન્ટના ધ એનાટોમી લેસન ઓફ ડો. નિકોલસ ટુલ્પ અને એન્ડ્રીઆ મેન્ટેગ્નાના લેમન્ટેશન ઓવર ધ ડેડ ક્રાઇસ્ટ નો સમાવેશ થાય છે.
અમેરિકાના નેશનલ સિક્યુરિટી એડવાઇઝર વોલ્ટ વ્હીટમેન રોસ્ટોએ અમેરિકાના પ્રમુખ લિન્ડન બી જોહનસનને આપેલા એક અવર્ગીકૃત આવેદનપત્રમાં ગૂવેરાની હત્યાના નિર્ણયને એક મુર્ખતા પરંતુ બોલિવિયાના દ્રષ્ટિકોણથી સમજી શકાય તેવો ગણાવ્યો હતો. ગૂવેરાની હત્યા બાદ રોડ્રિગુઝે ગૂવેરાની કેટલી ખાનગી વસ્તુઓ પોતાની પાસે લઇ લીધી હતી જેમાં એક રોલેક્સ જીએમટી માસ્ટર કાંડાઘડિયાળનો સમાવેશ થાય છે. જે તેમણે બાદમાં વર્ષો સુધી પહેરી રાખી હતી. રોડ્રિગુઝે ગૂવેરાની વસ્તુઓ અવારનવાર પત્રકારોને બતાવી હતી. આજે ગૂવેરાની કેટલીક વસ્તુઓ કે જેમાં તેની ફ્લેશલાઇટનો સમાવેશ થાય છે તે સીઆઇએ ખાતે પ્રદર્શનમાં મુકવામાં આવી છે. લશ્કરી ડોક્ટર દ્વારા તેના હાથ કાપી લીધા બાદ બોલિવિયાના લશ્કરી અધિકારીઓ ગૂવેરાના મૃતદેહને એક અજાણ્યા સ્થળે લઇ ગયા હતા અને તેના અવશેષો દાટી દીધા છે કે તેની અંતિમક્રિયા કરાઇ છે તેની માહિતી આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. ફિંગરપ્રિન્ટ ઓળખ માટે બ્યુનો એરિસ ખાતે તેના હાથ મોકલવા માટે તેના કાપેલા હાથને ફોર્માલ્ડિહાઇડમાં સાચવી રાખવામાં આવ્યા હતા. (તેની ફિંગર પ્રિન્ટ આર્જેન્ટિના પોલીસના રેકોર્ડ પર હતી). તે બાદમાં ક્યુબા મોકલવામાં આવ્યા હતા.
thumb|220px|right|પ્લાઝા ડિ લા રિવોલ્યુશિઓન, હવાના, ક્યુબાજ્યાં એક વખત ગૂવેરા કામ કરતા હતા તે ગૃહ વિભાગની ઈમારત પર પાંચ માળ ઉંચો સ્ટીલનો બનેલો તેમનો ચહેરો. ગૂવેરાની તસવીર નીચે તેમનો મુદ્રાલેખ, સ્પેનિશ વાક્ય: "Hasta la Victoria Siempre" (અંગ્રેજી: સદાકાળ વિજય સુધી હંમેશા).
15 ઑક્ટોબરે ફિડેલ કેસ્ટ્રોએ પુષ્ટિ આપી હતી કે ગૂવેરાનું મૃત્યુ થયું છે અને સમગ્ર ટાપુ પર ત્રણ દિવસનો જાહેર શોક જાહેર કર્યો હતો. 18 ઑક્ટોબરના રોજ કેસ્ટ્રોએ હવાનાના પ્લાઝા ડી લા રિવોલ્યુશન ખાતે ગૂવેરા પ્રત્યે શોક વ્યકત કરવા ભેગા થયેલા દસ લાખથી વધુ લોકોને સંબોધન કર્યું હતું અને ગુવેરાના પાત્ર અને ક્રાંતિકારી ગણાવ્યું હતું. ફિડેલ કાસ્ટ્રોએ આ રીતે તેના ગુણગાન ગાયા હતા. ""If we wish to express what we want the men of future generations to be, we must say: Let them be like Che! If we wish to say how we want our children to be educated, we must say without hesitation: We want them to be educated in Che’s spirit! If we want the model of a man, who does not belong to our times but to the future, I say from the depths of my heart that such a model, without a single stain on his conduct, without a single stain on his action, is Che!""
એપ્રિલ 1967માં બોલિવિયામાં ગૂવેરાની સાથે પકડાયેલા ફ્રેન્ચ બૌધિક રેગીસ ડીબ્રેએ ઑગસ્ટ 1968માં જેલમાંથી ઇન્ટર્વ્યુ આપ્યો હતો. જ્યાં તેણે ગૂવેરા કેવા સંજોગોમાં પકડાયો તેની વિગતવાર માહિતી આપી હતી. થોડા સમય માટે ગૂવેરાના ગેરિલા બેન્ડ સાથે સંકળાયેલા ડીબ્રેએ જણાવ્યું હતું કે તેની દ્રષ્ટિએ તેઓ જંગલના શિકાર હતા અને જંગલ જ તેમને ખાઇ ગયું હતું. ડીબ્રેએ એક નિરાધાર સ્થિતિનું વર્ણન કર્યું હતું જેમાં ગૂવેરાના માણસો કુપોષણ, પાણીનો અભાવ, પગરખાંની ગેરહાજરીથી પીડાતા હતા. તેમની પાસે 22 માણસોની વચ્ચે માત્ર છ જ કામળા હતા. ડીબ્રે યાદ કરતા કહે છે કે ગૂવેરા અને અન્ય સાથીઓ બિમારીથી પીડાઇ રહ્યાં હતા જેને કારણે તેમના હાથ અને પગ એટલી હદે ફૂલી ગયા હતા કે તમે તેમના હાથની આંગળીઓને ઓળખી ના શકો નિરર્થક સ્થિતિ છતાં ડીબ્રેએ ગૂવેરાને લેટિન અમેરિકા બાબતે આશાવાદી ગણાવ્યો હતો અને જણાવ્યું હતું કે તેણે મોતને એવી રીતે સ્વીકાર્યું હતું કે તેનું મૃત્યુ એક પ્રકારનો પુનર્જનમ હશે. ગૂવેરા મૃત્યુને ફરીથી જન્મ લેવાની ખાતરી અને પુનર્જનમની ધાર્મિક વિધિ ગણતો હતો.
thumb|200px|left|ચે ગૂવેરાનું સ્મારક અને મ્યૂઝીમ સાન્ટા ક્લારા, ક્યુબા.
બોલિવિયાની ડાયરીનું ઝડપથી રેમ્પાર્ટ્સ મેગેઝિન દ્વારા અનુવાદ કરાયું હતું અને વિશ્વભરમાં તેને પ્રસિદ્ધ કરાયું હતું. આ ઉપરાંત ઓછામાં ઓછી ચાર ડાયરીઓ અસ્તિત્વમાં છે જેમાં ઇઝરાયેલ રીસ ઝાયાસ (ઉર્ફે બ્રૌલિયો), હેરી વિલેગાસ ટમાયો (પોમ્બો), એલિસીયો રીસ રોડ્રિગેઝ (રોલાન્ડો) અને ડેરિયલ અલાર્કોન રેમિરેઝ (બેનિગ્નો) નો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રત્યેક ડાયરી ઘટનાઓની વધારાની માહિતી પુરી પાડે છે. જુલાઇ 2008માં બોલિવિયાની ઇવો મોરાલ્સ સરકારે ગૂવેરાની અગાઉ સીલ કરેલી ડાયરી બે નોટબૂકમાં કમ્પોઝ કરીને લોગબૂક અને કેટલાક બ્લેક એન્ડ વ્હાઇટ ફોટા સાથે પ્રસિદ્ધ કરી હતી. આ પ્રસંગે બોલિવિયાના નાયબ સંસ્કૃતિ મંત્રી પેબ્લો ગ્રુક્સએ જણાવ્યું હતું કે આગામી વર્ષમાં ડાયરીના હાથે લખાયેલા પ્રત્યેક પાનાના ફોટા પ્રસિદ્ધ કરવાની યોજના હતી. દરમિયાનમાં ઑગસ્ટ 2009માં બોલિવિયાના ન્યાય મંત્રાલય માટે કામ કરતા એન્થ્રોપોલોજિસ્ટોએ બોલિવિયાના ટીઓપોન્ટી શહેર નજીક ગૂવેરાના પાંચ સાથી ગેરિલાના અવશેષો શોધી કાઢ્યા હતા
વારસો
thumb|200px|left|ધ્વજ પર ગૂવેરાના ચહેરાનો સ્ટાઈલિશ ગ્રાફિક શબ્દો "એલ ચે વિવે" (ચેની મહાન જિંદગી).
તેની હત્યાના ચાલીસ વર્ષ બાદ પણ ચેનું જીવન એક વિવાદાસ્પદ મુદ્દો રહ્યો છે. તેના જીવનના કેટલાક તબક્કે તેના સિદ્ધાંતોમાં વિરોધાભાસ તેની જટીલ લાક્ષણિકતાની અનંત બેવડી નિતિ દર્શાવે છે.
આ માનવામાં આવેલી શહાદત, વર્ગ વિગ્રહ માટે લડત માટે કાવ્યાત્મક ઉશ્કેરણી અને ભૌતિક પ્રોત્સાહનના સ્થાને નૈતિકતા દ્વારા નવા માનવીની સભાનતા કેળવવાના પગલે ગૂવેરા સામ્યવાદી પ્રેરિત લડતના રૂપક તરીકે ઉભર્યા હતા. ઘણા પ્રતિષ્ઠિત નેતાઓએ ચે ગૂવેરાને નાયક ગણાવ્યા છે. દાખલા તરીકે, નેલ્સન મન્ડેલાએ તેમને સ્વતંત્રતા ઇચ્છતા પ્રત્યેક વ્યક્તિ માટે એક પ્રેરણા તરીકે ગણાવ્યા છે. જ્યારે જીન પૌલ સાર્ટ્રેએ તેમને એક બૌદ્ધિક ઉપરાંત આપણા યુગના પૂર્ણ વ્યક્તિ તરીકે વર્ણવ્યા છે. અન્ય જે લોકોએ તેમના વખાણ કર્યા છે તેમાં ગ્રેહામ ગ્રીનનો સમાવેશ થાય છે જેમણે નોંધ્યું છે કે ચેએ શૌર્ય, રક્ષક અને સાહસના વિચારને રજૂ કર્યો છે. અને સુસાંગ સોન્ટેજે જણાવ્યું હતું કે ચેનો ઉદેશ માનવતાથી ઓછો સહેજ પણ ન હતો અશ્વેત સમુદાયમાં, ફિલોસોફર ફ્રાન્ટ્ઝ ફેનનએ ગૂવેરાને એક માનવીની શક્યતાનું વૈશ્વિક પ્રતીક ગણાવ્યા છે જ્યારે બ્લેક પેન્થર પાર્ટીના વડા સ્ટોકલી કારમાઇકલે જણાવ્યું હતું કે ચે ગૂવેરા મૃત્યુ નથી પામ્યા અને તેમના વિચારો અમારી પાસે છે. સમગ્ર રાજકીય વર્તુળોમાં તેમના વખાણ જોવા મળે છે. મુરે રોથબાર્ડે ગૂવેરાને એક નાયક ગણાવ્યા છે. તેમના મૃત્યુ પર ખેદ વ્યકત કરતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે આપણા યુગના કે આપણા દેશના કોઇ પણ વ્યક્તિ કરતા વધુ ચે ક્રાંતિના સિદ્ધાંતના જીવતી ઉદાહરણ હતા. પત્રકાર ક્રિસ્ટોફર હિટચેને ટિપ્પણી કરી હતી કે ચેના મૃત્યુનું મારા અને મારા જેવા અનેક લોકો માટે બેજોડ મહત્ત્વ છે. તેઓ એક રોલ મોડલ હતા, તે આપણા જેવા મધ્યવર્ગના રૂઢિચુસ્ત રોમાન્ટિક માટે અશક્ય છે. તેમણે એક ક્રાંતિકારીએ જે કરવું જોઇએ તે કર્યું હતું. તેઓ પોતાની માન્યતા માટે લડ્યા અને તેના માટે મોતને ભેટ્યાં હતા. ગૂવેરા ક્યુબામાં અનેક લોકો માટે રાષ્ટ્રીય નાયક તરીકે ચાહના ધરાવે છે જ્યાં તેમની છબી 3 ડોલર ક્યુબન પેશોની શોભા વધારે છે અને શાળાના બાળકો તેમની સવારની શરૂઆત અમે ચે જેવા બનીશું એવી પ્રાર્થના સાથે કરે છે તેના મૂળ વતન આર્જેન્ટિનામાં અનેક હાઇસ્કૂલ અને મ્યુઝિયમ તેમનું નામ ધરાવે છે. આર્જેન્ટિનામાં 2008માં તેમના જન્મ સ્થળ રોઝારિયોમાં 12 ફૂટ ઊંચું કાંસાનું એક પૂતળાનું અનાવરણ કરાયું હતું. વધુમાં કેટલાક બોલિવિયન શ્રદ્ધાળુઓએ તેમને સંતનું બિરુદ આપ્યું છે અને તેને સંત અર્નેસ્ટો તરીકે પૂજે છે અને મદદ માટે તેમની પ્રાર્થના કરે છે.
તેમના જીવનચરિત્રકારોમાંના એક મેકોવરે તેમના સાહસના ગુણગાનને ફગાવે છે અને તેમને એક બેરહમ અત્યારા તરીકે વર્ણવે છે. ગૂવેરા પ્રત્યે શંકા ધરાવતા કેટલાક લેખકોએ નોંધ્યું હતું કે લેટિન અમેરિકાના મોટા ભાગમાં ચે પ્રેરિત ક્રાંતિથી ઘણા વર્ષો સુધી ઘાતકી લશ્કરશાહી અને સંહારક લડાઇને પ્રોત્સાહન મળ્યું હતું. ગૂવેરાની સમીક્ષામાં બ્રિટીશ ઇતિહાસકાર હગ થોમસ કહે છે કે ચે બહાદુર, ગંભીર અને દ્રઢમનોબળવાળા હોવાની સાથે સાથે હઠીલા, સંકુચિત માનસિકતા ધરાવતા અને તુમાખી હતા. થોમસના જણાવ્યા મુજબ તેમના જીવનના અંતે તેઓ તેમના પોતાના માટે હિંસાના ગુણથી સહમત થયા હોય તેમ જણાય છે. તેમના મૃત્યુ બાદ સારા નરસા કારણોસર તેમનો કેસ્ટ્રો પર પ્રભાવ વધતો ગયો કારણકે ફિડેલે તેમના ઘણા વિચારો અપનાવ્યા છે. થમસની સમીક્ષામાં માર્ટી અથવા અરેબિયાના લોરેન્સના કિસ્સાની જેમ નિષ્ફળતાએ ગૂવેરાની પ્રતિભા વધારી છે ઘટાડી નથી. ધ ઇન્ડિપેન્ડન્સ ઇન્સ્ટિટ્યુટના એલ્વારો વર્ગાસ લોસે ધારણા કરી હતી કે ગૂવેરાના સમકાલીન અનુયાયીઓએ એક ગેરમાન્યતાને અનુસરીને ગુવેરાને માર્ક્સવાદી રૂઢિચૂસ્ત ગણાવીને પોતાની જાતને મૂર્ખ બનાવી હતી. ગુવેરાએ તેની જડ સત્તાનો તેના વિરોધીઓને દબાવવા ઉપયોગ કર્યો હતો અને તે એક ઠંડા કલેજે હત્યા કરનાર મશિન તરીકે કામ કરતો હતો. લોસાએ ગૂવેરાના ઝનૂની સ્વભાવને ક્યુબાની ક્રાંતિના સોવિયતીકરણ માટે જવાબદાર ગણાવ્યો હતો. ક્યુબાના દેશનિકાલ પામેલા સમુદાયમાં આજે પણ ગૂવેરા પ્રત્યે નફરત ધરાવે છે. તેઓ ગુવેરાને લા કબાનાના કસાઇ તરીકે જુએ છે ગૂવેરાના દેશનિકાલ પામેલા પૌત્ર કનેક સાંચેઝ ગૂવેરાએ પણ તાજેતરમાં ક્યુબાની વર્તમાન સરકારની ટીકા કરી હતી.
તેમની વિરોધાભાસી છબી હોવા છતાં તેમના ચહેરાનું હાઇ-કોન્ટ્રાસ્ટ મોનોક્રોમ ગ્રાફિક વિશ્વની સૌથી વધુ મર્ચેન્ડાઇઝ્ડ઼ અને ઓબ્જેક્ટિફાઇડ ઇમેજ બની છે. તેનું ચિત્ર અસંખ્ય વસ્તુઓ પર જોવા મળે છે જેમાં ટી શર્ટ, ટોપી, પોસ્ટર, ટેટૂ, બિકીનીનો સમાવેશ થાય છે. દુર્ભાગ્યવશ તેમનું ચિત્ર એવા ગ્રાહકવાદમાં યોગદાન આપી રહ્યું છે કે જેમના તેઓ વિરોધી હતા. ગૂવેરા આજે પણ રાજકીય સંદર્ભ માં અને કાંતિકારી યુવાનોમાં એક લોકપ્રિય નેતા તરીકે અમર છે.
રચનાની યાદી
ચે ગૂવેરા દ્વારા મુળ સ્પેનિશનમાં લખાયેલી પરંતુ અંગ્રેજીમાં ભાષાતંર કરાયેલી રચનાઓ.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:1977માં મૃત્ય શ્રેણી:ચે ગૂવેરા શ્રેણી:ગેરિલાની યુદ્ધ પદ્ધતિ શ્રેણી:ક્રાંતિના થીઅરિસ્ટ શ્રેણી:માર્કસવાદી થીઅરિસ્ટ શ્રેણી:માર્કસવાદ શ્રેણી:સમાજવાદ શ્રેણી:સામ્રાજ્યવાદ વિરોધી શ્રેણી:નૂતન સંસ્થાનવાદ શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મુક્તિ ચળવળ શ્રેણી:આર્જેન્ટીન ક્રાંતિકારીઓ શ્રેણી:આર્જેન્ટિન સામ્યવાદીઓ શ્રેણી:ઈન્ડિજિનિયસ કાર્યકરો શ્રેણી:હત્યા કરવામાં આવેલા ક્રાંતિકારી શ્રેણી:બોલિવિયામાં શસ્ત્રો વડે મૃત્યુ શ્રેણી:રોસારિયોના લોકો શ્રેણી:બાસ્કે વંશના આર્જેન્ટિનિયન શ્રેણી:આઈરિસ લોહિ ધરાવતા આર્જેન્ટિનિયન શ્રેણી:આર્જેન્ટિનિયન નાસ્તિક શ્રેણી:આર્જેન્ટિનામાંથી દેશનિકાલ કરાયેલા લોકો શ્રેણી:બ્યુનો એરિસ યુનિવર્સિટીના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ શ્રેણી:૧૯૨૮માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૬૭માં મૃત્યુ
મનાલા
મનાલા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. મનલા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કપરાડા તાલુકો શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
જાન્યુઆરી ૧૧
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જાન્યુઆરી
ચારકોપ
thumb|ચારકોપનાં મેંગ્રુવ
ચારકોપ એ કાંદિવલી (પશ્ચિમ),ઉત્તર મુંબઈ માં આવેલું એક પરું છે. તે મુળભુત રીતે MHADA (મ્હાડા) ના મકાનો બાંધવા માટેનો વિસ્તાર હતો, પરંતુ હવે તે સામાન્ય રહેઠાણો અને વ્યાપારી વિસ્તારો ધરાવે છે.
નજીકના સ્ટેશન
કાંદિવલી અને બોરીવલી સ્ટેશન અનુક્રમે ૩.૫ અને ૪ કિમીના અંતરે આવેલાં છે. સેકટર ૮માં નાશિક, પુને અને માલવણ માટે બસ સેવા શરુ કરવામાં આવી છે.
શ્રેણી:મુંબઈનાં પરાં
પોષ સુદ ૧
પોષ સુદ ૧ને ગુજરાતીમાં પોષ સુદ એકમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના ત્રીજા મહિનાનો પહેલો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના દશમાં મહિનાનો પહેલો દિવસ છે.
સાંગપોર
સાંગપોર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા અંકલેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. સાંગપોર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:અંકલેશ્વર તાલુકો
ચચલાના (તા. કલ્યાણપુર)
ચચલાના (તા. કલ્યાણપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા  કલ્યાણપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચચલાના ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કલ્યાણપુર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કલવેતીયો
કલવેતીયો કે ચોટીલી કાબરી બતક (અંગ્રેજી: Tufted Duck), (Aythya fuligula) એ મધ્યમ કદનું ડુબકીમાર બતક પક્ષી છે.
બ્લૂઝ
બ્લૂઝ એ 19મી સદીના અંત ભાગમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના ડીપ સાઉથમાં પ્રાથમિક ધોરણે આફ્રિકન-અમેરિકન સમુદાયોમાં ધાર્મિક ગીતો, કાર્ય ગીતો, ફિલ્ડ હોલર્સ, પોકાર અને કીર્તન, અને સરળ પ્રાસવાળા લોકગીતોમાંથી ઉદભવેલો સંગીતનો પ્રકાર અને સંગીતની શૈલી છે. બ્લૂઝ સ્વરૂપ જાઝ, પ્રાસ અને બ્લૂઝ, અને રોક એન્ડ રોલમાં સર્વવ્યાપી છે, અને તેને ચોક્કસ તાર પ્રોગ્રેશન દ્વારા વર્ણવવામાં આવ્યું છે- બાર-તાર બ્લૂઝ તાર પ્રોગ્રેશન સર્વ સામાન્ય હોવાથી અને બ્લ્યુ નોંધ, એ વ્યક્ત કરી શકાય તેવા હેતુઓને ગાઇ શકાય છે અથવા સમાન રીતે વગાડી શકાય છે અથવા મોટા માપની પીચના સંબંધમાં ધીમે ધીમે વળતી (નાની 3જીથી મોટી 3જી) જાય છે તે નોંધે છે.
બ્લૂઝ પેઢી બ્લૂઝ સ્વરૂપ પર આધારિત છે પરંતુ તે અન્ય લાક્ષણિકતાઓ જેમ કે ચોક્કસ ઉર્મિકાવ્ય (લિરીક્સ), બાસ લાઇન્સ અને ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટસ ધરાવે છે. બ્લૂઝનું વિવિધ પેટાપેઢીમાં વિભાજન કરી શકાય છે, જેમાં દેશથી શહેરી બ્લૂઝનો કે વત્તા કે ઓછા અંશે 20મી સદીના વિવિધ ગાળાઓ દરમિયાન લોકપ્રિય હતા. તેમાં શ્રેષ્ઠ રીતે જાણીતા ડેલ્ટા, પાઇડમોન્ટ, જંપ અને શિકાગો બ્લૂઝ પ્રકારો છે. વિશ્વ યુદ્ધ II શ્રવણેન્દ્રિયથી ઇલેક્ટ્રીક બ્લૂઝ સુધીના સંક્રમણનું સાક્ષી છે અને બ્લૂઝ સંગીતનો પ્રોગ્રેશનકારક પ્રારંભ વિશાળ શ્રોતા સુધી થયો હતો. 1960 અને 1970માં કહેવાતા બ્લૂઝ રોક નામના સંકર સ્વરૂપનો વિકાસ થયો હતો.
શબ્દ "ધી બ્લૂઝ" "બ્લ્યુ ડેવિલ્સ"નો ઉલ્લેખ કરે છે, જેનો અર્થ ખિન્નતા અને ઉદાસી એવો થાય છે; આ શબ્દનો આ અર્થમાં અગાઉ જ્યોર્જ કોલમનના એક અભિનિત પ્રહસન બ્લ્યુ ડેવિલ્સ (1798)માં ઉપયોગ થયો હોવાનું મળી આવે છે. જોકે આફ્રિકન અમેરિકન સંગીતમાં વાક્યાંશનો ઉપયોગ જૂનો હોઇ શકે છે, તેને 1912થી પ્રમાણિત કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે હાર્ટ વેન્ડનું "દલ્લાસ બ્લૂઝ" પ્રથમ બ્લૂઝ પ્રથમ કોપીરાઇટવાળી રચના બની હતી. ઉર્મિકાવ્યમાં વાક્યાંશનો ઘણી વખત ખિન્ન વર્તણૂંકનું વર્ણન કરવા માટે થાય છે.
સ્વરૂપ
20મી સદીના પ્રથમ દાયકામાં બ્લૂઝ સંગીતને તાર વિકાસના અર્થમાં સ્પષ્ટ રીતે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવ્યું ન હતું. 1900ના પ્રારંભમાં પ્રથમ બ્લૂઝ સ્ટાર બેસી સ્મિથ, ટ્વેલ્વ બાર બ્લૂઝ જેવા આફ્રિકન અમેરિકન સમુદાયના ગાયકોમાં વ્યાપારી સફળતાને કારણે તે એક ધોરણ બની ગયું હતું. અન્ય તાર વિકાસ જેમ કે 8-બાર સ્વરૂપોની હજુ પણ બ્લૂઝમાં ગણના થાય છે; તેના ઉદાહરણોમાં "હાવ લોંગ બ્લૂઝ", "ટ્રબલ ઇન માઇન્ડ", અને બીગ બીલ બ્રૂન્ઝીના "કી ટુ ધ હાઇવે"નો સમાવેશ થાય છે. જેમ રે ચાર્લેસના ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટલ "સ્વીટ 16 બાર્સ" અને હર્બી હેનકૂકના "વોટરમેલોન મેનમાં છે તેમ "વધુમાં 16-બાર બ્લૂઝ પણ છે. જેમ કે હોવલીન વુલ્ફ દ્વારાના 9 બાર વિકાસમાં "સિટ્ટીંગ ઓન ધ ટોપ ઓફ ધ વર્લ્ડ" સાથે છે તેમ વિશિષ્ટ મિજાજ વાળા બાર્સ પણ પ્રસંગોપાત સામ સામે અથડાયા છે.
બ્લૂઝ રચનાનું મૂળભૂત ટ્વેલ્વ બાર ઉર્મિકાવ્ય માળખાને 4/4 ટાઇમ સિગ્નેચરમાં ટ્વેલ્વ બારના નિયંત સુસંગત વિકાસ દ્વારા પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યું છે. બ્લૂઝની તારો ટ્વેલ્વ બાર બ્લૂઝ સાથે સંકળાયેલી છે, જે ટ્વેલ્વ બાર સ્કીમ પર વગાડવામાં આવેલી ત્રણ અલગ તારનો ખાસ સમૂહ છે. તેમની પર રોમન આંકડાઓમાં લેબલ લગાવવામાં આવ્યા છે, જે પ્રગતીની માત્રાનો ઉલ્લેખ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, સીની કીમાં બ્લૂઝ માટે સી એ ટોનિક તાર (આઇ) અને એફ એ સંગીત નોંધ (સબડોમિનન્ટ (IV) છે. છેલ્લો તાર એ ડોમિનન્ટ (V)(ડાયાટોનિક સ્કેલનો પાંચમો તાર) ટર્નએરાઉન્ડ છે, જે હવે પછીની પ્રોગ્રેશનના પ્રારંભ તરફના સંક્રમણનો સંકેત આપે છે.  ઉર્મિકાવ્ય સામાન્ય રીતે દશમા બારના છેલ્લા બીટ અથવા અગિયારમાં બારના પ્રથમ બીટ પર સમાપ્ત થાય છે અને આખરી બે બાર ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટાલીસ્ટને બ્રેક તરીકે આપવામાં આવ્યા હોય છે; બે બાર બ્રેકની સુસંગતતા અત્યંત સંકુચિત બની શકે છે, કેટલીકવાર એક જ નોંધનો સમાવેશ કરે છે જે તારોના અર્થમાં પૃથ્થકરણની વ્યાખ્યા આપે છે.
મોટા ભાગના સમયે અથવા આ તમામ તારોને હાર્મોનિક સાતમા (7મા) સ્વરૂપમાં વગાડવામાં આવે છે. હાર્મોનિક સાતમાનો ઉપયોગ એ બ્લૂઝની લાક્ષણિકતા છે અને તેને લોકપ્રિય રીતે "બ્લૂઝ સેવન" તરીકે કહેવામાં આવે છે. બ્લૂઝ સેવન તારોને હાર્મોનિક તારમાં ઉમેરવામાં આવે છે, જેમાં મૂળભૂત નોંધમાં 7:4ના ગુણોત્તરના આવર્તન સાથેની એક નોંધ હોય છે. 7:4 ગુણોત્તર પર, તે પરંપરાગત પશ્ચિમી ડાયાટોનિક સ્કેલ પર કોઇ વિરામની નજીક નથી. સુગમતા અથવા જરૂરિયાતની દ્રષ્ટિએ તેને ઘણી વાર માઇનોર સેવન્થ વિરામ અથવા ડોમિનન્ટ સેવન્થ તાર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
thumb|350px|નાનું પેન્ટાટોનીક સ્કેલ; [15]
મધુર રાગમાં, બ્લૂઝ ફ્લેટન્ડ સંકળાયેલ મેજર સ્કેલના ત્રીજા, પાંચમા અને સાતમાના ઉપયોગ દ્વારા અલગ પડે છે. આ ખાસ પ્રકારની નોંધોને બ્લ્યુ અથવા બેન્ટ નોટ્સ  કહેવાય છે. આ સ્કેલ નોટ્સ કદાચ નેચરલ સ્કેલ નોટ્સને બદલી શકે છે અથવા તેને સ્કેલમાં ઉમેરી શકાય છે, જેવું માઇનોર બ્લૂઝ સ્કેલના કિસ્સામાં થયું હતું, જેમા ફ્લેટન્ડ ત્રીજા નેચરલ ત્રીજાને બદલે છે, ફ્લેટન્ડ સાતમુ નેચરલ સાતમાને બદલે છે અને ફ્લેટન્ડ પાંચમાને નેચરલ ચતુર્થ અને નેચરલ પાંચમાની વચ્ચે ઉમેરવામાં આવ્યા છે. ટ્વેલ્વ બાર હાર્મોનિક પ્રોગ્રેશનનો સદીઓથી સતત ઉપયોગ થતો આવ્યો છે ત્યારે, બ્લૂઝના ક્રાંતિકારી તબક્કાઓ મધુર રાગમાં ફ્લેટન્ડ સાતમા, અને ફ્લેટન્ડ પાંચમા માટે સતત વપરાશમાં હતા, તેની સાથે તે જ સમયે ક્રશીંગ વગાડવાનું સીધી રીતે જ નજીકની નોંધ હતી (એટલે કે બીજા ક્રમે ઉતારેલ ) અને સ્લાઇડીંગ  ગ્રેસ નોંધનો ઉપયોગ કરવા જેવી હતી. બ્લ્યુ નોંધો બ્લૂઝના તાલ લય, મધુર રાગ અને કલ્પિત ઉમેરા દરમિયાન પ્રતિભાવની મહત્વની ક્ષણો માટેની મંજૂરી આપે છે.
બ્લૂઝ શફલ્સ અથવા વોકીંગ બાસ રિધમ અને કોલ અને પ્રતિભાવ જેવી નિંદ્રાધીન અવસ્થાનું દબાણ કરે છે અને તેઓ પુનરાવર્તીત અસર કે જેને ખાંચ કે ચીલો (ગ્રૂવ)કહે છે. આફ્રો અમેરિકન મૂળથી બ્લૂઝની લાક્ષણિકતા એ છે કે શફલે સ્વીંગ સંગીતમાં કેન્દ્રિત ભૂમિકા બજાવી હતી. સરમાં સરળ શફલ્સ, જે આરએન્ડબી (R&B) તરંગોના 1940ના મધ્યમાં સ્પષ્ટ હસ્તાક્ષર હતા, તે ગિતારના બાસ તાર પર ત્રણ નોંધ રિફ હતા. જ્યારે આ રિફને બાસ અને ડ્રમ્સ પર વગાડવામાં આવી ત્યારે ગ્રૂવની "લાગણી"નું સર્જન થયું હતું. શફલ રિધમને ઘણી વાર મજાકમાં "ડોવ, ડા ડોવ , ડા ડોવ , ડા" અથવા "ડંપ , ડા ડંપ , ડા ડંપ , ડા": તરીકે અભિવ્યક્ત કરવામાં આવે છે, તેમાં અસમતોલ અથવા "સ્વંગ," આઠ નોંધોનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે. ગિતાર પર તેને સરળ સ્થિર બાસ અથવા તેને સ્ટેપવાઇઝ ક્વાર્ટર નોંધ મોશનમાં તાર અને બેકના પાંચથી છઠ્ઠી મોશન સુધી ઉમેરી શકાય છે. ઇઃમાં બ્લૂઝ પ્રોગ્રેશનના પ્રથમ ચાર બાર્સ માટે નીચે આપેલી ગિતાર તબલાતૂર દ્વારા ઉદાહરણ આપવામાં આવ્યું છે.
thumb|right|300px|ઇ મેજરમાં બ્લૂઝનું નૃત્ય અથવા બુગી ([25]).
E7 A7 E7 E7 E B. [ G D ||2—2-4—2-5—2-4—2-||| A |2—2-4-2-5-2-4—2-|0—0-0—0-0—0-0—2-|2—2-4—2-5—2-4—2-|2—2-4—2-5—2-4—2-| E |0—0-0—0-0—0-0—2-||0—0-0—0-0—0-0—2-|0—0-0—0-0—0-0—2-|
ઉર્મિકાવ્યો
thumb|right|175px|રોબર્ટ જોહ્નનસન, પ્રભાવશાળી ડેલ્ટા બ્લૂઝ સંગીતકાર
પહેલાનાં ઊર્મિકાવ્યો પરંપરાગત બ્લૂઝની રચનાઓ સંભવતઃ ચાર વખત વારંવાર ગવાતી એક જ લાઈનની બનેલી હતી; 20મી સદીના પ્રથમ દસકાઓમાં જ હાલનું માળખું સ્વીકૃત બન્યું: તથાકથિત એએબી(AAB) માળખું, પ્રથમ ચાર વિભાગો સુધી ગવાતી લાઈનનું બનેલું છે, તેનું પુનરાવર્તન બીજા ચાર સુધી, અને તે પછી છેલ્લા વિભાગો સુધીની આખરી લાઈન. પ્રથમ પ્રકાશિત બે ઊર્મિકાવ્યો, “દલ્લાસ બ્લૂઝ”(1912) અને “સેન્ટ લૂઈસ્ બ્લૂઝ”(1914), એએબી માળખું બનાવતાં 12 બારવાળાં બ્લૂઝ હતાં. ડબ્લ્યુ.સી.હેન્ડીએ લખ્યું કે ત્રણ વખત પુનરાવર્તન પામતી લાઈનના પુનરાવર્તનને દૂર કરવા માટે તેણે આ પ્રણાલી અપનાવી. આ લાઈન્સ મોટાભાગે મેલોડી કરતા રિધમિક ટોકની નજીકના માળખાને અનુસરીને વધુ ગવાતી હોય છે. પહેલાંનાં બ્લ્યૂઝે ઘણીવાર લૂઝ નેરેટિવનું સ્વરુપ લીધું હતુ. ગાયકે તેની કે તેણીની “નિષ્ઠુર હકીકતભરી દુનિયાની અંગત વેદનાઓ: ગુમાવેલો પ્રેમ, પોલિસ ઓફિસર્સની ક્રૂરતા, ગોરા લોકો દ્વારા દમન,[અને] મુશ્કેલ સમય.” ને વાચા આપી હતી.
આ ઉર્મિકાવ્ય ઘણી વાર આફ્રિકન અમેરિકન સમાજમાં અનુભવવામાં આવેલી મુશ્કેલીઓને લાગેવળગે છે. ઉદાહરણ તરીકે બ્લાઈન્ડ લેમન જેફરસનનું “રાઈઝિંગ હાઈ વોટર બ્લૂઝ”(1927) ગ્રેટ મિસિસિપ્પિ પૂર 1927નું વર્ણન કરે છે:
જો કે,બ્લૂઝ યાતના અને દમન સાથે જોડાયેલાં હોવા છતાં ઊર્મિગીતો હાસ્યજનક અને રસિક પણ બન્યાં છે:
રમૂજી ઊર્મિશીલ વિષયવસ્તુ અને જોરદાર,પ્રહસન ભજવણી શૈલી એમ બંને રીતેહોકુમબ્લૂઝ પ્રસિદ્ધ થયાં હતા. ટેમ્પા રેડની કૃતિ “ટાઈટ લાઈક ધેટ” (1928) કોઈની સાથે વધુ કામુક શારીરિક સંબંધોમાં જોડાવા માટે “ટાઈટ” હોવું તેવા ડબલ અર્થ ધરાવતી કાવતરાબાજ શબ્દરમત છે. સંગીતનું ઊર્મિશીલ વિષયવસ્તુ કે જે મોટાભાગે ખાસ કરીને સંબંધોની પીડા અથવા જાતીય સંબંધોની ચિંતાઓ પર કેન્દ્રિત હતું તે યુદ્ધ પછીનાં બ્લૂઝમાં થોડું સાદું બન્યું હતું. યુદ્ધ પહેલાંનાં બ્લૂઝમાં જોવા મળતા ઊર્મિગીતોના વિષયો જેવા કે આર્થિક હતાશા, ખેતી, શેતાન, જુગાર, જાદૂ, પૂર અને શુષ્ક સમય, તે યુદ્ધ પછીનાં બ્લૂઝમાં ઓછાં પ્રચલિત બન્યાં.
લેખક એડ મોરલ્સે દાવો કર્યો કેયોરુબા મેથોલોજીએ પહેલાનાં બ્લૂઝમાં ભાગ ભજવ્યો છે,રોબર્ટ જોહ્નસનના “ક્રોસ રોડ બ્લૂઝ”ને ક્રોસ રોડ્ઝના હવાલામાંઓરિશા,એલેગુઆને સૂક્ષ્મ છૂપા સંદર્ભો તરીકે ટાંક્યા છે. જો કે,ક્રિશ્ર્ચિયન અસર વધુ દેખીતી છે. ઘણાં પાયાના કલાકારો જેવા કે ચાર્લી પેટ્ન અથવા સ્કિપ જેમ્સપાસે તેમની નાટ્યશાળાઓમાં અસંખ્ય ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક ગીતો હતાં. રેવરન્ડ ગેરી ડેવિસ અને બ્લાઈન્ડ વિલે જોહ્નસન એ એવા કલાકારોના ઉદાહરણો છે જેમના ઊર્મિગીતો સ્પષ્ટપણે આધ્યાત્મિક હોવા છતાં ઘણીવાર તેમની ગણના બ્લૂઝ સંગીતકારો તરીકે થયેલી છે.
મૂળ
left|thumb|જોહ્ન લોમેક્સ, અગ્રણી મ્યુઝિકોલોજિસ્ટ અને પોકલોરિસ્ટ
બ્લૂઝ શીટ સંગીતનું પ્રથમ પ્રકાશન 1912માં હાર્ટ બેન્ડના "દલ્લાસ બ્લૂઝ" હતુ; ડબ્લ્યુ.સી.હેન્ડીનુ "ધી મેમફિસ બ્લૂઝ" પર સમાન વર્ષમાં તેના પછી આવ્યું હતું. આફ્રિકન અમેરિકન ગાયકનું પ્રથમ રેકોર્ડીંગ મેમી સ્મિથની 1920ની પેરી બ્રેડફોર્ડનીની "ક્રેઝી બ્લૂઝ" રજૂઆત હતી. પરંતુ બ્લૂઝની ઉત્પત્તિ દાયકાઓ પૂર્વેની તારીખમાં શક્યતઃ 1890માં થઇ હતી. કેટલેક અંશે અમેરિકન સમાજમાં જાતિ અલગતાવાદને કારણે તેનું અત્યંત ખરાબ દસ્તાવેજીકરણ થયું હતું, તેમાં શૈક્ષણિક વર્તુળો, અને તે સમયે આફ્રિકન અમેરિકન સમુદાયમાં ઓછા સાક્ષરતા દરનો સમાવેશ થાય છે. ઇતિહાસકારોએ 20મી સદીના પ્રારંભમાં દક્ષિણ ટેક્સાસ અને ડીપ સાઉથમાં બ્લૂઝ સંગીતનો અહેવાલ આપવાની શરૂઆત કરી હતી. ખાસ કરીને, ચાર્લ્સ પીબોડીએ ક્લાર્કસડેલ, મિસિસીપ્પીખાતે બ્લૂઝ સંગીતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને ગેટ થોમસે પણ 1901-1902ની આસપાસ દક્ષિણ ટેક્સાસ ખાતે તદ્દન આવા જ પ્રકારનું ગીત ગાયુ હતું. આ નિરીક્ષણો વત્તા કે ઓછા અંશે જેલી રોલ મોર્ટોનની યાદ અપાવે છે, જેમણે 1902માં ન્યુ ઓર્લિન્સમાં સૌપ્રથમ વખત બ્લૂઝ સાંભળ્યું હોવાનું જાહેર કર્યું હતું; મા રેઇનેય, કે જેઓ મિસૌરીમાં સમાન વર્ષમાં પ્રથમ બ્લૂઝનો અનુભવ થયો હોવાનું યાદ કરે છે; અને ડબ્લ્યુ.સી. હેન્ડી, કે જેઓ 1903માં તૂતવિલર મિસીસિપ્પી ખાતે પ્રથમ વખત બ્લૂઝ સાંભળ્યું હતું. આ ક્ષેત્રે સૌપ્રથમ વિસ્તરિત સંશોધન હોવાર્ડ ડબ્લ્યુ. ઓડુમ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું, જેમણે 1905 અને 1908ની મધ્યમાં લાફેયેટ્ટ મિસીસિપ્પી અને ન્યૂટોન, જ્યોર્જિયાના કાઉન્ટીસમાં વિશાળ સ્થાનિક ગીતોનો કૃતિસંગ્રહ પ્રકાશિત કર્યો હતો. બ્લૂઝનું પ્રથમ બિન વ્યાપારીક રેકોર્ડીંગ્સ, જેને પાઉલ ઓલિવર દ્વારા "પ્રોટો-બ્લૂઝ" તરીકે ગણવામાં આવે છે, તેનું સર્જન સંશોધનના હેતુઓ માટે 20મી સદીના પ્રારંભમાં ઓડુમ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. તે હાલમાં ચલણમાંથી ગાયબ થઇ ગયા છે. અન્ય રેકોર્ડીંગો જે હજુ પણ ઉપલબ્ધ છે, તે 1924માં લોરેન્સ ગેલર્ટ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યા હતા. બાદમાં, વિવિધ રેકોર્ડીંગ્સ રોબર્ટ ડબ્લ્યુ. ગોર્ડોન દ્વારા બનાવવામાં આવ્યા હતા, જેઓ લાયબ્રેરી ઓફ કોંગ્રેસના આર્કાઇવ ઓફ અમેરિકન ફોક સોંગ્સના વડા બન્યા હતા. ગોર્ડોનના લાયબ્રેરી ખાતેના અનુગામી જોહ્ન લોમેક્સ હતા. 1930માં, તેમના પુત્ર એલનની સાથે, લોમેક્સે અસંખ્ય બિન વ્યાપારીક બ્લૂઝ રેકોર્ડીંગ્સ બનાવ્યા હતા, જે વિશાળ પ્રોટો બ્લૂઝ પ્રકારો જેમ કે ફિલ્ડ હોલ્રર અને રીંગ શાઉટને પ્રમાણિત કરે છે. 1920 પહેલા પણ ઉપલબ્ધ હતા તેવા બ્લૂઝ સંગીતના રેકોર્ડ પણ કલાકારના રેકોર્ડીંગ્સ જેમ કે લીડ બેલી અથવા હેનરી થોમસ દ્વારા આપવામાં આવ્યા હતા, જેઓ બંનેએ કાલગ્રસ્ત બ્લૂઝ સંગીતની રજૂઆત કરે છે. આ તમામ સ્ત્રોતો અસંખ્ય વિવિધ માળખાઓનું અસ્તિત્વ હોવાનું દર્શાવે છે, જે બાર-, આઠ-, અથવા 16 -બારથી અલગ પડે છે.
બ્લૂઝના દેખાવ માટેના સામાજિક અને આર્થિક કારણો સંપૂર્ણ રીતે જાણીતા નથી. બ્લૂઝનો પ્રથમ દેખાવ ઘણીવાર 1863ના મુક્તિ ધારા બાદનો છે, 1870 અને 1900ની મધ્યમાં મુક્તિની સાથે અને બાદમાં જ્યુક જોઇન્ટસના વિકાસને એવી રીતે મૂકે છે જ્યાં કાળા લોકો સંગીત, નૃત્ય અથવા જુગાર માટે દિવસના કઠિન કાર્ય બાદ જતા હતા. આ ગાળો ગુલામીથી શેરક્રોપીંગ, નાના પાયે કૃષિ ઉત્પાદન અને દક્ષિણ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ રેલમાર્ગના વિસ્તરણ સુધીના સંક્રમણને મળતો આવે છે. વિવિધ વિદ્વાનો 1900ના પ્રારંભિક બ્લૂઝ સંગીતના વિકાસને જૂથ રજૂઆતથી વધુ વ્યક્તિગત પ્રકાર તરીકે ગણાવે છે. તેઓ એવી દલીલ કરે છે કે બ્લૂઝનો વિકાસ ગુલામીમાં સપડાયેલ પ્રજાની નવી જ પ્રાપ્ત કરેલી મુક્તિ સાથે સંકળાયેલ છે. લોરેન્સ લેવિનના અનુસાર, "રાષ્ટ્રીય વિચારધારા કે જે વ્યક્તિગત,. બુકર ટી. વોશિંગ્ટોનનું શિક્ષણ અને બ્લૂઝના ઉદભવ પર ભાર મૂકે છે તેમની વચ્ચે સીધો સંબંધ હતો." લેવિન દર્શાવે છે કે "માનસિક, સામાજિક અને આર્થિક રીતે આફ્રિકન અમેરિકનો એવી રીતે ઘડાયેલા હતા કે તેઓ ગુલામી દરમિયાન કંઇ પણ કરવા અસમર્થ હતા અને જે રીતે તેમના ધાર્મિક સંગીતમાં જે રીતે પ્રદર્શિત થતું હતું તે રીતે સાંપ્રદાયિક સંગીતમાં પ્રદર્શિત થયું હોવાનું ભાગ્યે જ આશ્ચર્ય થયું હતું." દરેક બ્લૂઝ સંગીતમાં સમાન હોય તેવા બહુ ઓછા લક્ષણો છે, કેમ કે આ કળાએ તેનો આકાર વ્યક્તિગત રજૂ કરનારાઓના મિજાજ પરથી લીધો હતો. જોકે, એવા પણ લક્ષણો છે કે જે આધુનિક બ્લૂઝના સર્જનના ઘણા પહેલા ઉપલબ્ધ હતા. કોલ અને રિસ્પોન્સ શાઉટ્સ, બ્લૂઝ સંગીતના અગાઉના સ્વરૂપો હતા; તેઓ "સહયોગ અથવા સુસંગતતા વિના કોઇ પણ ખાસ મ્યુઝિકલ માળખાની ઔપચારીકતા દ્વારા બંધન વિનાનો કાર્યરત પ્રતિભાવ..." આ બ્લૂઝ પહેલાના સ્વરૂપ ગુલામી રિંગ શાઉટ અને ફિલ્ડ હોલરમાં સાંભળવામાં આવ્યા હતા, જે લાગણીસભર માહિતી સાથે સરળ સોલો ગીત લાદેન હતું".
બ્લૂઝ સહયોગ વિનાના વોકલ સંગીત અને ગુલામીની બાહ્ય પરંપરા કે જે પશ્ચિમ આફ્રિકાથી લાવવામાં આવ્યા હતા તેની પરથી વિકાસ થયો છે, (સૈદ્ધાંતિક રીતે આજનો દિવસ માલી, સેનેગલ, ગેમ્બિયા અને ઘાના) અને ગ્રામિણ કાળાઓ વિવિધ પ્રકારો અને પેટાપેઢીઓમાં હતા, તેમજ આખા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં પ્રાદેશિક અલગતાઓ હતી. બ્લૂઝ જોકે, જે હાલમાં જે રીતે ઓળખાય છે, તેને યુરોપિઅન હાર્મોનિક માળખુ અને આફ્રિકન કોલ એન્ડ રિસ્પોન્સ પરંપરા એમ બંને પર આધારિત સંગીતના પ્રકાર તરીકે જોઇ શકાય છે, જેને અવાજ અને ગિતારના ઇન્ટરપ્લેમાં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે, બ્લૂઝ પોતાની જાતે પશ્ચિમ આફ્રિકન ગ્રિઓટ્સના મેલોડિક પ્રકાર સાથે કોઇ સામ્યતા ધરાવતા નથી અને તેનો પ્રભાવ ફીકો અને નબળો છે. ખાસ કરીને, કોઇ ચોક્કસ આફ્રિકન મ્યુઝિકલ સ્વરૂપને બ્લૂઝના એક માત્ર પૂર્વજ તરીકે ઓળખી શકાય નહી. આમ છતા અસંખ્ય બ્લૂઝના તત્વો જેમ કે કોલ એન્ડ રિસ્પોન્સ સ્વરૂપ અને બ્લ્યુ નોટ્સનો ઉપયોગ મ્યુઝિક ઓફ આફ્રિકાના ભૂતકાળમાં મળી આવે છે. તે બ્લ્યુ અગાઉની તારીખમાં તેમનો બ્લૂઝમાં ઉપયોગ નોંધે છે અને તે આફ્રિકન મૂળ ધરાવે છે જેને ઇંગ્લીશ કંપોઝર સેમ્યુઅલ કોલેરિજ-ટેયલરના "અ નેગ્રો લવ સોંગ"માં પ્રમાણિત કરે છે, તેમના ધી આફ્રિકન સ્યુઇટ ફોર પિયાનો કે જેની રચના 1898માં કરાઇ હતી તેમાં બ્લ્યુ થર્ડ અને સેવન્થ નોટ્સનો સમાવેશ થાય છે. ડીડલી બો (ઘરમાં બનાવેલ એક તારનું ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ વીસમી સદીના પ્રારંભિક ગાળામાં અમેરિકન સાઉથના ભાગમાં મળી આવે છે) અને બેન્જો આફ્રિકામાંથી પ્રાપ્ત કરાયેલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટો કે જેણે કદાચ આફ્રિકન કામગીરી તરકીબોને પ્રારંભિક બ્લૂઝ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટલ શબ્દકોષમાં તબદિલીમાં સહાય કરી હશે. બેન્જોને પશ્ચિમ આફ્રિકન સંગીતમાંથી સીધી રીતે મેળવવામાં આવ્યું હશે તેવું માનવામાં આવે છે. તે મ્યુઝિકલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ગ્રિયોટ વગાડાયેલ (જેને આફ્રિકાની પ્રજા જેમ કે વોલોફ, ફુલા અને મેડિન્કા દ્વારા હેલમ અથવા અકોન્ટીંગ કહેવામાં આવે છે.) આમ છતા, 1920માં, જ્યારે કંટ્રી બ્લૂઝની રેકોર્ડીંગની શરૂઆત થઇ હતી ત્યારે બ્લૂઝ સંગીતમાં બેન્જોનો ઉપયોગ તદ્દન ઓછો હતો અને વ્યક્તિગતો જેમ કે પાપા ચાર્લી જેકસન અને બાદમાં ગુસ કેનોન સુધી મર્યાદિત હતો.
બ્લૂઝ સંગીતે "ઇથિયોપીયન એઇર્સ", મિન્સ્ટ્રેલ શો અને નેગ્રો સ્પિરીચ્યુઅલ માંથી પણ તત્વો પ્રાપ્ત કર્યા હતા, તેમાં ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટલ અને હાર્મોનિક સહયોગનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ પ્રકાર ગાઢ રીતે રાગટાઇમ સાથે પણ સંકળાયેલો હતો, જેનો વિકાસ લગભગ આ જ સમયે થયો હતો, બ્લૂઝે વધુ સારી રીતે "આફ્રિકન સંગીતની મૂળભૂત મેલોડીક પદ્ધતિઓ" સાચવી રાખી હતી.
જે હાલમાં "બ્લૂઝ" તેમજ "કંટ્રી મ્યુઝિક" તરીકે ગણવામાં આવે છે તેવા મ્યુઝિકલ સ્વરૂપો અને પ્રકારો સમાન પ્રદેશમાં ઓગણીસમી સદી દરમિયાનામાં દક્ષિણ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ઉભરી આવ્યા હતા. રેકોર્ડ કરવામા આવેલા બ્લૂઝ અને કંટ્રી 1920ના ભૂતકાળમાં મળી આવે છે, જ્યારે વિખ્યાત રેકોર્ડ ઉદ્યોગે માર્કેટીંગ કેટેગરીઓનો વિકાસ અને સર્જન કર્યું હતું જેને "રેસ મ્યુઝિક" અને "હિલીબીલી મ્યુઝિક" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેથી અનુક્રમે કાળાઓ દ્વારા કાળાઓ માટે અને ગોરાઓ દ્વારા ગોરાઓને વેચાણ કરી શકાય. તે સમયે, "બ્લૂઝ" અને "કંટ્રી" વચ્ચે રજૂઆત કરનારની નૈતિકતા સિવાય કોઇ સ્પષ્ટ મ્યુઝિકલ વિભાગ ન હતા, અને તેમ છતા તેનું કેટલીકવાર રેકોર્ડ કંપનીઓ દ્વારા અયોગ્ય રીતે રેકોર્ડીંગ કરવામાં આવ્યું હતું. મ્યુઝિકોલોજિસ્ટ હવે પશ્ચિમ આફ્રિકામાં મૂળ ધરાવતા હોવાનું મનાતા ચોક્કસ તાર માળખાઓ અને લિરીક વ્યૂહરચનાઓના સંદર્ભમાં "બ્લૂઝ"ને વ્યાખ્યાયિત કરવાનો પ્રયત્ન કરી શકે છે, શ્રોતાઓએ આ સંગીતને મોટે ભાગે સામાન્ય રીતે સાંભળ્યુ હતુઃ તે સરળ રીતે જ ખાસ કરીને મિસીસિપી ડેલ્ટાનું દક્ષિણનું સંગીત હતુ. કાળા અને ગોરા સંગીતકારોએ સમાન કુશળતાઓ વહેંચી લીધી હતી અને તેમની જાતને "બ્લૂઝ સંગીતકારો"ને બદલે “સોંગસ્ટર્સ” તરીકે ગણાવતા હતા. એક અલગ પેઢી તરીકે બ્લૂઝનો વિચાર કાળા લોકોએ કંટ્રીસાઇડથી શહેરી વિસ્તારોમાં 1920માં સ્થળાંતર કર્યું ત્યારે ઉદભવ્યો હતો અને તેની સાથે રેકોર્ડીંગ ઉદ્યોગનો પણ વિકાસ થયો હતો. “બ્લૂઝ” કાળા સાંભળાનારાઓને વેચાણ કરવા માટે રેકોર્ડ ડિઝાઇન માટે સાંકેતિક શબ્દ બની ગયો હતો.
બ્લૂઝની ઉત્પત્તિઓ આફ્રો-અમેરિકન સમાજ સ્પિરીચ્યુઅલ્સના ધાર્મિક સંગીત સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલ છે. આધ્યાત્મિકતાનું મૂળ બ્લૂઝ કરતા પણ સામાન્ય રીતે તે 18મી સદીના મધ્ય ભાગ જેટલું જૂનુ છે, જ્યારે ગુલામોનું ખ્રિસ્તીઓમાં ધર્માંતર કરવામાં આવ્યું હતું અને તેમણે ખ્રિસ્તી પ્રાર્થનાઓ ગાવાનું અને વગાડવાનું શરૂ કરી દીધું હતું, તેમાં ખાસ કરીને ઇસાક વોટ્સ જે અત્યંત લોકપ્રિય હતા તેનો સમાવેશ થાય છે. તાર પ્રોગ્રેશનના સંદર્ભમાં બ્લૂઝ તેની ઔપચારીક વ્યાખ્યા પ્રાપ્ત કરી તે પહેલા તેને આધ્યાત્મિકતાના સાંપ્રદાયિક વિરુદ્ધાર્થ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવ્યું હતું. તે ગ્રામિણ કાળાઓ દ્વારા વગાડવામાં આવેલું લો-ડાઉન સંગીત હતું. સંગીતકારો જે ધાર્મિક સમુદાયને લાગેવળગતા તેની પર આધાર રાખતા તે વત્તા કે ઓછા અંશે લો ડાઉન સંગીત વગાડવું એટલે પાપ તરીકે ગણવામાં આવતું હતું : બ્લૂઝ દુષ્ટાત્માનું સંગીત હતું. સંગીતકારોએ તેથી તેને બે કક્ષાઓમાં અલગ પાડ્યું હતું: ગોસ્પેલ અને બ્લૂઝ ગાયકો, ગિતાર પ્રિચર્સ અને સોંગસ્ટર્સ. જોકે, 1920માં ગ્રામિણ બ્લેક મ્યુઝિકનું રેકોર્ડીંગ કરવાનો પ્રારંભ થયો હતો ત્યારે સંગીતકારોની બંને કક્ષાઓએ સમાન તરકીબોનો ઉપયોગ કર્યો હતો: કોલ એન્ડ રિસ્પોન્સ પદ્ધતિઓ, બ્લ્યુ નોટ્સ અને સ્લાઇડ ગિતાર. ગોસ્પેલ સંગીત તેમ છતા પણ મ્યુઝિકલ સ્વરૂપોનો ઉપયોગ કરતા હતા, જે ખ્રિસ્તી પ્રાર્થના સાથે સ્પર્ધા કરતા હતા અને તેથી તેના સાંપ્રદાયિક પ્રતિભાગ કરતા બ્લૂઝ સ્વરૂપ દ્વારા અંકિત કરવામાં આવ્યું હતું.
યુદ્ધ પહેલાના બ્લૂઝ
અમેરિકન શીટ મ્યુઝિક પબ્લિશીંગ ઉદ્યોગે રાગટાઇમ મ્યુઝિકના મોટા સોદો પેદા કર્યો હતો. 1912 સુધીમાં, શીટ મ્યુઝિક ઉદ્યોગે ત્રણ લોકપ્રિય બ્લૂઝ જેવી રચનાઓનું પ્રકાશન કર્યું હતું, જેમાં બ્લૂઝ તત્વોના ટીન પાન એલી સ્વીકારવામાં ઉતાવળ કરી હતીઃ "બેબી" એફ સિલ્સ દ્વારા "બેબી સિલ્સ બ્લૂઝ" (આર્ટી મેથ્યુસ દ્વારા ગોઠવવામાં આવેલ), હાર્ટ વાન્ડ અને ડબ્લ્યુ.સી. હેન્ડી દ્વારા "ધી મેફિસ બ્લૂઝ" "દલ્લાસ બ્લૂઝ".
હેન્ડીને ઔપચારીક રીતે સંગીતકાર, કંપોઝર અને એરેન્જર રીતે તાલીમ આપવામાં આવી હતી, જેણે બ્લૂઝને ટ્રાન્સસ્ક્રાઇબીંગ અને ઓરકેસ્ટ્રેટીંગ બ્લૂઝને મોટે ભાગે સિંફોનીક શૈલીમાં બેન્ડઝ અને ગાયકો સાથે લોકપ્રિય બનાવ્યું હતું. તે લોકપ્રિય અને ફલપ્રદ કંપોઝર બની ગયો હતો અને પોતાની જાતને "ફાધર ઓફ ધ બ્લૂઝ" તરીકે ગણાવી હતી; જોકે, તેની રચનાઓને રાગટાઇમ અને જાઝ સાથેના બ્લૂઝના મિશ્રણ તરીકે વર્ણવી શકાય, આ ક્યુબન હેબાનેરા રિધમનો ઉપયોગ કરતા થયું હતું જે લાંબા સમય સમય સુધી રાગટાઇમનો એક ભાગ રહ્યા હતા; હેન્ડીની સહીવાળા કાર્યો "સેંટ. લુઇસ બ્લૂઝ" હતા.
1920માં બ્લૂઝ આફ્રિકન અમેરિકન લોકપ્રિય સંગીતનું મોટું તત્વ બની ગયું હતું, જે હેન્ડીની ગોઠવણો અને સંગીન મહિલા બ્લૂઝ ગાનારાઓ દ્વારા ગોરા શ્રોતાઓ સુધી પહોંચ્યું હતું. બ્લૂઝનો વિકાસ બાર્સમાં બિનઔપચારીક રજૂકરનારાઓથી લઇને થિયેટરોમાં મનોરંજન સુધી થયો હતો. બ્લૂઝની રજૂઆતોનું નાઇટક્લબો જેમ કે કોટન ક્લબ અને જ્યુક જોઇન્ટ જેમ કે મેમફીસમાં બિયેલે સ્ટ્રીટમાં આવેલા બાર્સમાં થિયેટર ઓવનર્સ બુકર્સ એસોસિયેશન દ્વારા આયોજન કરવામાં આવતું હતું. વિવિધ રેકોર્ડ કંપનીઓ જેમ કે અમેરિકન રેકોર્ડ કોર્પોરેશન, ઓકેહ રેકોર્ડઝ, અને પેરામાઉન્ટ રેકોર્ડઝનો પ્રારંભ આફ્રિકન અમેરિકન સંગીત રેકોર્ડ કરવા માટે થયો હતો.
રેકોર્ડીંગ ઉદ્યોગનો વિકાસ થતા દેશના બ્લૂઝના રજૂઆત કરનારાઓ જેમ કે બો કાર્ટર, જિમી રોજર્સ (દેશના ગાયક), બ્લાઇન્ડ લેમોન જેફર્સન, લોની જોહ્નસન, તામ્પા રેડ અને બ્લાઇન્ડ બ્લેક આફ્રિકન અમેરિકન સમુદાયમાં વધુ લોકપ્રિય બન્યા હતા. કેન્ટુકીમાં જન્મેલા સિલ્વેસ્ટર વીવર સ્લાઇડ ગિતાર પ્રકારમાં 1923માં રેકોર્ડ કરનાર પ્રથમ હતા, જેમાં છરી બ્લેડ અથવા નાનુ મુખ ધરાવતી બોટલ સાથે ગિતાર પર આંતરો કરવામાં આવતો હતો. સ્લાઇટ ગિતાર ડેલ્ટા બ્લૂઝનો અગત્યનો ભાગ બની ગઇ હતી. 1920થી પ્રથમ બ્લૂઝ રેકોર્ડીંગને પરંપરાગત, ગ્રામિણ કંટ્રી બ્લૂઝ અને વધુ સુંદર "શહેર" અથવા શહેરી બ્લૂઝ તરીકે વર્ગીકૃત્ત કરવામાં આવ્યા છે.
જીવંત મેમફિસ બ્લૂઝ પ્રકાર, કે જે મેમફીસ, ટેનેસી નજીક 1920 અને 1930ના દાયકામાં વિકસ્યુ હતુ, તેની પર જગ બેન્ડ જેમ કે મેમફિસ જુગ બેન્ડ અથવા ગુસ કેનોનના જગ સ્ટોમ્પેર્સનો પ્રભાવ રહ્યો હતો. રજૂઆત કરનારાઓ જેમ કે ફ્રેંક સ્ટોક્સ, સ્લિપી જોહ્ન એસ્ટેસ, રોબર્ટ વિલ્કીન્સ, જો મેકકોય, કેસી બીલ વેલ્ડોન અને મેમફિસ મિની એ વિવિધા પ્રકારના અસાધારણ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટો જેમ કે વોશબોર્ડ, ફીડલ, કાઝૂ અથવા મેન્ડોલીનનો ઉપયોગ કર્યો હતો. મેમફીસ મીની તેણીના વિર્ટુઓસો ગિતાર પ્રકાર માટે વિખ્યાત હતી. પિયાનો વાદક મેમફિસ સ્લિમે તેની કારકીર્દીનો પ્રારંભ મેમફિસમં કર્યો હતો, પરંતુ તેની અલગ શૈલી સરળ હતી અને તેમાં કેટલાક સ્વીંગ તત્વો હતા. મેમફિસ સ્થિતિ અસંખ્ય સંગીતકારો 1930ના અંતમાં અથવા 1940ના પ્રારંભમાં શિકાગોમાં સ્થળાંતર કરી ગયા હતા અને શહેરી બ્લૂઝ ચળવણનો ભાગ બની ગાય હતા, જેણે દેશના સંગીત અને ઇલેક્ટ્રીક બ્લૂઝનું મિશ્રણ કર્યું હતું. thumb|right|175px|બેસી સ્મિથ, અગાઉનો બ્લૂઝ ગાયક, જે તેણીના શક્તિશાળી આવાજ માટે જાણીતી હતી. શહેર અથવા શહેરી બ્લૂઝ પ્રકારો વધુ કોડવાળા છે અને રજૂઆત કરનાર લાંબો સમય સુધી તેના સ્થાનિક, તરતના સમુદાયનો ન હતો તે રીતે વર્ણન કરવામાં આવે છે અને તેણે વિશાળ, વધુ વિવિધતા ધરાવતા શ્રોતાઓની કલા અનુસાર ફેરફારો કર્યા હતા. ક્લાસિક ફિમેલ અર્બન અને વૌન્ડેવિલે બ્લૂઝ ગાયકો 1920માં લોકપ્રિય હતા તેમાંના મેમી સ્મિથ, ગર્ટ્રુડ "મા" રેઇનેય, બેસી સ્મિથ, અને વિક્ટોરીયા સ્પીવેય હતા. મેમિ સ્મિથ બ્લૂઝ કલાકારની તુલનામાં વધુ વૌન્ડેવિલે રજૂઆત કરનારા હતા, જેઓ પ્રથમ આફ્રિકન અમેરિકન હતા જેમણે 1920માં બ્લૂઝને રેકોર્ડ કર્યું હતું; તેણીની બીજી રેકોર્ડ, "ક્રેઝી બ્લૂઝ"ની, 75,000 નકલોનું પ્રથમ મહિનામાં જ વેચાણ થઇ ગયું હતું. મા રેઇનેય, "મધર ઓફ બ્લૂઝ", અને બેસી સ્મિત દરેકે "આશરે કેન્દ્રિત ટોન (ગાયા હતા), કદાચ તેનો અવાજ ખંડની પાછળ વધુ સરળતા વાળો હતો." સ્મિથે "...તેણીના પોતાના અર્થઘટન સામાન્ય હતા તેવું દર્શાવવા માટે તેણીના સુંદર, શક્તિશાળી નીચા સૂર સાથે તેણીની નોટ્સને વાળવામાં અને ખેંચવાની કલાકારીગરી સાથે અસાધારણ કીમાં ગીત ગાયું હશે." શહેરી પુરુષ રજૂઆત કરનારાઓમાં તે યુગના વિખ્યાત કાળા સંગીતકાર જેમ કે તામ્પા રેડ, બીગ બીલ બ્રૂન્ઝી અને લેરોય કાર હતા. વિશ્વયુદ્ધ 2 પહેલા તામ્પા રેડને કેટલીકવાર "ગિતાર જાદુગર" તરીકે ગણવામાં આવ્યા હતા. કારે પોતાની જાતને પિયાનો પર સ્ક્રેપર બ્લેકવેલ સાથે ગિતાર પર સહયોગ આપ્યો હતો, જે સ્વરૂપે 50ના દાયકામાં ચાર્લ્સ બ્રાઉન, અને નેટ "કીંગ" કોલ જેવા લોકો સાથે સતત સારી કામગીરી દર્શાવી હતી.
thumb|left|ખાસ બૂગી-વુગી બાસલાઇન બૂગી-વૂગી 1930નો અને 1940ના પ્રારંભના શહેરી બ્લૂઝનો અન્ય અગત્યનો પ્રકાર હતો. આ પ્રકાર ઘણી વખત સોલો પિયાનો સાથે સંલગન હોવાથી, બૂગી-વૂગીનો પણ ઉપયોગ ગાયકોને સહયોગ આપવા તરીકે અને બેન્ડઝ અને નાના કોમ્બોસમાં સહયોગ આપવા માટે થતો હતો. બૂગી-વૂગી પ્રકારને ડાબા હાથમાં નિયમિત બાસ ફિગર, ઓસ્ટિનાટો અથવા રિફ અને શિફ્ટસ ઓફ લેવલ દ્વારા વર્ગીકૃત્ત્ત કરવામાં આવ્યો હતો, જે દરેક તાર અને ટ્રીલ્સ અને જમણા હાથમાં રહેલા શણગારનું વર્ણન કરતા હતા. બૂગી-વૂગી શિકાગો સ્થિત જિમ્મી યેન્સી દ્અને બૂગી-વૂગી ટ્રિયો (આલ્બર્ટ એમોન્સ, પીટ જોહ્નસન અને મિયડે લુક્સ લેવિસ) દ્વારા અગ્રણી રહ્યું હતું. શિકાગો બૂગૂ-વૂગી રજૂઆત કરનારાઓમાં ક્લેરેન્સ "પાઇન ટોપ" સ્મિથ અને અર્લ હાઇન્સનો સમાવેશ થાય છે, જેમણે "જમણા હાથમાં આર્મસ્ટ્રોંગની તુરાઇની જેમ જ મેલોડિક ફિગર્સ સાથે રાગટાઇમ પિયોનોવાદકના આગળ ધકેલાતા ડાબા હાથની રિધમ સાથે સંકળાયેલા હતા." પ્રોફેસર લોંગેઇર અને તાજેતરના જ, ડો, જોહ્નની સરળ લૌઇસિયાના શૈલી ક્લાસિક રિધમ અને બ્લૂઝને બ્લૂઝ પ્રકાર સાથે મિશ્રીત કરે છે.
1950નો દાયકો
કંટ્રીથી શહેરી બ્લૂઝ તરફનું સંક્રમણ કે જેનો પ્રારંભ 1920માં થયો હતો, તેને હંમેશા આર્થિક કટોકટી અને તેજીના અનુગામીત મોજાઓ અને ગ્રામિણ બ્લેક્સથી શહેરી વિસ્તારમાં સ્થળાંતર ભારે સ્થળાંતરના મિશ્રણને આભારી હતું. વિશ્વ યુદ્ધ 2ના પરિણામે લાંબી તેજીએ આફ્રિકન અમેરિકન વસ્તીને મોટા પાયે સ્થળાંતર કરવા લલચાવી હતી, જે બીજા મોટા સ્થળાંતર હતુ, જેની સાથે શહેરી બ્લેક્સની વાસ્તવિક આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો પણ થયો હતો. નવા સ્થળાંતરીતમાં સંગીત ઉદ્યોગ માટેના નવા બજારનો સમાવેશ થતો હતો. નામ રેસ રેકોર્ડ અદ્રશ્ય થઇ ગયો હતો અને રિધમ અને બ્લૂઝ તેના અનુગામી રહ્યા હતા. આ ઝડપથી વિકસતા જતા બજાર બીલબોર્ડ રિધમ અને બ્લૂઝ ચાર્ટ દ્વારા પ્રતિબિંબીત થયું હતું. આ માર્કેટીંગ વ્યૂહરચના જેમ કે ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટનું પ્રોગ્રેસિવ ઇલેક્ટ્રીફિકેશન, તેમના એમ્પ્લીફિકેશન અને બ્લૂઝ બીટનું જનરલાઇઝેશન, બ્લૂઝ શફલે શહેરી વિસ્તારોમાં પ્રવાહોને વેગ આપ્યો હતો, જે આરએન્ડબી (R&B)માં સર્વવ્યાપી બની ગયા હતા. આ વ્યાપારી પ્રવાહના બ્લૂઝ સંગીત માટે અગત્યની અસરો થઇ હતી, જેની સાથે જાઝ અને ગોસ્પેલ સંગીતને પણ અસર થઇ હતી અને તે આરએન્ડબી (R&B) મોજાનો એક ઘટક બની ગયા હતા.
thumb|right|175px|મુડી વોટર્સ, જેને "આધુનિક બ્લૂઝ શાળાના માર્ગદર્શક પ્રકાશ"<સંદર્ભ>ડિકેઇર (1999) તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે, પૃષ્ઠ. 79</સંદર્ભ> વિશ્વ યુદ્ધ 2 પછી અને 1950માં ઇલેક્ર્ટીક બ્લૂઝના નવા પ્રકારો શિકાગો, મેમફિસ, ડેટ્રોઇટ અને સેંટ. લુઇસ જેવા શહેરોમાં લોકપ્રિય બન્યા હતા. ઇલેક્ટ્રીક બ્લૂઝે ઇલેક્ટ્રીક ગિતાર, ડબલ બાસ (જેનું ધીમે ધીમે બાસ ગિતારે લીધું હતું), ડ્રમ્સ અને હાર્મોનિકા કે જેને માઇક્રોફન અને પીએ સિસ્ટમ અથવા ગિતાર એમ્પ્લીફાયર દ્વારા વગાડવામાં આવતા હતા. શિકાગો 1948થી ઇલેક્ટ્રીક બ્લૂઝ માટેનું કેન્દ્ર બની ગયુ હતું, જ્યારે મુડ્ડી વોટર્સે તેમની પ્રથમ સફળતા: "આઇ કાન્ટ બી સેટિસફાઇડ". રેકોર્ડ કરી હતી. શિકાગો બ્લૂઝ પર મોટે ભાગે મિસીસિપી બ્લૂઝ પ્રકારનો પ્રભાવ છે, કેમ કે રજૂઆત કરનારાઓ અસંખ્ય લોકોએ મિસીસિપી પ્રદેશમાંથી સ્થળાંતર કર્યું હતું. હાવલીન વોલ્ફ, મુડ્ડી વોટર્સ, વિલી ડિક્સોન, અને જિમ્મી રીડ દરેક મિસીસિપીમાં જન્મ્યા હતા અને ભારે સ્થળાંતર દરમિયાન શિકાગોમાં સ્થળાંતર કરી ગયા હતા. તેમનો પ્રકારને ઇલેક્ટ્રીક ગિતારના ઉપયોગ મારફતે વર્ગીકૃત્ત્ત કરવામાં આવે છે, જેમાં કેટલીકવાર સ્લાઇડ ગિતાર, હાર્મોનિકા, અને બાસ અને ડ્રમ્સની રિધમ પસંદગીનો સમાવેશ થાય છે. એલમોર જેમ્સના બેન્ડ, અથવા જે.બી. લેનોઇરના માં વગાડ્યું હતું તેવા જે.ટી.બ્રાઉન પણે સાક્સોફોન્સનો ઉપયોગ કર્યો હતો, પરંતુ આનો ફક્ત ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટને બદલે "બેકીંગ" અથવા રિધમિક ટેકા માટે વધુ ઉપયોગ થયો હતો.
લિટલ વોલ્તેર અને સોન્ની બોય વિલીયમસન (રાઇસ મિલર) પ્રારંભિક શિકાગો બ્લૂઝ સીનમાં અત્યંત જાણીતા હાર્મોનિકા (જેને બ્લૂઝ સંગીતકારો દ્વારા "હાર્પ" કહેવાય છે) વગાડનારાઓ હતા. અન્ય હાર્પ ખાલેડીઓ જેમ કે બીગ વોલ્તેર હોર્ટોન પણ પ્રભાવશાળી હતા. મુડ્ડી વોટર્સ અને એલમોર જેમ્સ સ્લાઇડ ઇલેક્ટ્રીક ગિતારના સંશોધનાત્મક વપરાશ માટે જાણીતા હતા. હોવલીન વુલ્ફ અને મુડ્ડી વોટર્સ તેમના ઊંડા, "જાડા" અવાજો માટે જાણીતા હતા.
બેસિસ્ટ અને કંપોઝર વિલી ડિક્ઝોને શિકાગો બ્લૂઝ સીનમાં મુખ્ય ભૂમિકા બજાવી હતી. તેમણે તે ગાળાના ઘણા સ્ટાન્ડર્ડ બ્લૂઝ ગીતોની રચના કરી હતી અને લખ્યા હતા, જેમ કે "હૂચી કૂચી મેન", "આઇ જસ્ટ વોન્ટ ટુ મેક લવ ટુ યુ" (બંને મુડ્ડી વોટર્સ માટે લખાઇ હતી) અને, "વાંગ ડાંગ ડૂડલ" અને હોવલીન વુલ્ફ માટે "બેક ડોર મેન". શિકાગો બ્લૂઝ પ્રકારના મોટા ભાગના કલાકારોએ શિકાગો સ્થિત ચેસ રેકોર્ડઝ અને ચેકર રેકોર્ડઝ લેબલો માટે રેકોર્ડીંગ કર્યું હતું. આ યુગના નાના બ્લૂઝ લેબલોમાં વી-જય રેકોર્ડઝ અને જે.ઓ.બી. રેકોર્ડઝનો સમાવેશ થાય છે. 1950ના પ્રારંભિક ગાળામાં, પ્રભુત્વ ધરાવતા શિકાગો લેબલોને સામ ફિલીપ્સ' સન રેકોર્ડઝ મેમફિસની કંપની દ્વારા તેઓ 1960માં શિકાગો ગયા તે પહેલા પડકાર ફેકવામાં આવ્યો હતો, જેણે બી.બી. કીંગ અને હોવલીન વુલ્ફ રેકોર્ડીંગ કર્યું હતું. ફિલીપ્સે 1954માં એલવિસ પ્રેસ્લીની શોધ કર્યા બાદ, સન લેબલ ત્વરિતતાથી ગોરા શ્રોતાઓને વિસ્તારવામાં લાગી ગયું હતું અને મોટે ભાગે રોક 'એન' રોલના રેકોર્ડીંગની શરૂઆત કરી હતી.
1950માં બ્લૂઝનું અમેરિકન લોકપ્રિય સંગીત વિચારધારા પર ભારે પ્રભુત્વ હતું. વિખ્યાત સંગીતકારો જેમ કે બો ડિડલે અને ચક બેરી, બંનેએ ચેસ માટે રેકોર્ડીંગ કર્યું હતું ત્યારે તેની પર શિકાગો બ્લૂઝનું પ્રભુત્વ રહ્યું હતું તેમની ઉત્સાહી વગાડવાના પ્રકારે તેમને બ્લૂઝના ખિન્ન તબક્કાઓથી અલગ પાડ્યા હતા. શિકાગો બ્ય્લુયઝે લૌઇસિયાનાના ઝાયડેકો સંગીત, સાથે ક્લિફ્ટોન ચેનિયર પર બ્લૂઝ શબ્દભારનો ઉપયોગ કરીને પ્રભુત્વ જમાવ્યું હતું. ઝાયડેકો સંગીતકારોએ બ્લૂઝના ધોરણો માટે ઇલેક્ટ્રીક સોલો ગિતાર અને કાજુન ગોઠોવણીનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
thumb|200px|right|ઓટિસ રશ, 'વેસ્ટ સાઇડ સાઉન્ડ'ના અગ્રણી 1950ના અંતમાં, નવા બ્લૂઝ પ્રકાર શિકાગોના વેસ્ટ સાઇડમાં ઊભરી આવ્યા હતા, જેમાં મેજિક સામ, બુડ્ડી ગાય અને  ઓટીસ રશ કોબ્રા રેકોર્ડઝ પર અગ્રણી રહ્યા હતા. 'વેસ્ટ સાઇડ સાઉન્ડ'ને રિધમ ગિતાર, બાસ ગિતાર અને ડ્રમ્સનો મજબૂત ટેકો હતો અને ગાય, ફ્રેડ્ડી કીંગ, મેજિક સ્લિમ અને લ્યુથર એલિસન દ્વારા સંપૂર્ણ કરાયું હોવાથી તેણે એમ્પ્લીફાઇડ ઇલેક્ટ્રીક લીડ ગિતાર દ્વારા પ્રભુત્વ જમાવ્યું હતું.
thumb|જોહ્ન લી હૂકરે તેમના પોતાના બ્લૂઝ સ્ટાઇલનું સર્જન કર્યું હતું અને તેમની લાંબા કારકીર્દીમાં અનેક વખત તેનું નવીનીકરણ કર્યું હતું. અન્ય બ્લૂઝ કલાકારો જેમ કે જોહ્ન લી હૂકર શિકાગો પ્રકાર સાથે સીધી રીતે સંબંધ ન હોય એવું પ્રભુત્વ ધરાવતા હતા. જોહ્ન લી હૂકરના બ્લૂઝ વધુ "વ્યક્તિગત" છે, જે હૂકરના ઊંડા કર્કશ અવાજને સિંગલ ઇલેક્ટ્રીક ગિતારનો સાથ મળ્યો હતો. સીધી રીતે બૂગી વૂગી દ્વારા પ્રભાવ નહી ધરાવવા છતા તેમનો "ગ્રૂવી" પ્રકારને કેટલીકવાક "ગિતાર બૂગી" કહેવાય છે. તેમની પ્રથમ સફળતા, "બૂગી ચિલેન", 1949માં આરએન્ડબી (R&B) ચાર્ટ પર #1 ક્રમાકે પહોંચી હતી.
1950ના અંતમાં, સ્વેમ્પ બ્લૂઝ પેઢીએ નિર્માતા જે.ડી." ની આસપાસ રજૂ કરનારાઓ જેમ કે લાઇટનીન સ્લિમ, સ્લિમ હાર્પો, સામ મ્યેર્સ અને જેરી મેકકેઇનની સાથે બેટોન રૌગની નજીકનો વિકાસ કર્યો હતો.જય મિલર અને એક્સેલ્લો લેબલ. જિમ્મી રીડ દ્વારા મજબૂત પ્રભાવ ધરાવવાની સાથે, સ્વેમ્પ બ્લૂઝ ધીમી ગતિ ધરાવે છે અને જે રીતે લિટલ વોલ્તેર અથવા મુડ્ડી વોટર્સ રજૂ કરતા હતા તેવા શિકાગો બ્લૂઝ પ્રકાર કરતા હાર્મોનિકાનો સરળ ઉપયોગ કરતા હતા. આ પેઢીના ગીતોમાં "સ્ક્રેચ માય બેક", "શી ઇઝ ટફ" અને "આઇ એમ અ કીંગ બી"નો સમાવેશ થાય છે.