cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
પ્રાણી
નમૂનારૂપ જીવતંત્રો
પ્રાણીઓમાં ભારે વૈવિધ્યતા હોવાના કારણે પસંદ કરેલી જાતિઓના નાના ક્રમાંકોનો અભ્યાસ કરવાનું વૈજ્ઞાનિકો માટે વધુ કરકસરયુક્ત છે, જેથી જે તે કડીઓ તેમના કામ પરથી લઇ શકાય છે અને તેના પરિણામો પરથી અનુમાન કરી શકાય છે કે પ્રાણીઓ સામાન્ય સંજોગોમાં કેવી રીતે કામ કરે છે. તેઓને રાખવા અને જન્મ આપવાનું સહેલું હોવાથી ફ્રુટ ફ્લાય ડ્રોસોફિલા મેલાનોગાસ્ટર અને નેમાટોડે કાએનોર્બેહાબડિટીસ એલિગન્સ નો સઘનતાપૂર્વક લાંબા સમયથી મેટાઝોઆન નમૂનારૂપ જીવતંત્રોનો અભ્યાસ થતો આવ્યો છે, અને તેઓ જનનશાસ્ત્રની રીતે ગોઠવાયેલા જિંદગીનું સ્વરૂપ ધારણ કરનારા પ્રથમ હતા. આવું આગળ વધવામાં તેમના અત્યંત ઓછા થઇ ગયેલા વંશસૂત્ર દ્વારા મદદ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ અહીં બેધારી તલવાર એ છે કે અસંખ્ય આનુવંશિકતા સાથે સંબંધ ધરાવતો શુક્રાણુનો અંશ, ઇન્ટ્રોન અને જોડાણો ગૂમ થઇ ગયો હતો, આ એક્ડીસોઝોઆન પ્રાણીઓની સામાન્ય રીતે ઉત્પત્તિ અંગે થોડું શીખવી શકે છે. સુપરફાયલમમાં આ પ્રકારની શોધના પ્રકારના અંશો ક્રુસ્ટાસિયાન, એન્નેલિડ અને મોલ્લુસ્કેન વંશસૂત્ર પ્રોજેક્ટ કે જે હાલમાં પ્રગતિમાં છે તેના દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. સ્ટારલેટ દરિયાઇ અનેમનિ વંશસૂત્રોએ જળચરોની અગત્યતા પર ભાર મૂક્યો છે અને કોઆનોફ્લેજેલ્લેટ પણ એક ઘટનાક્રમ હોવાથી, 1500ની આવક સમજાવવામાં એન્સેસ્ટ્રલ આનુવંશિકતા સાથે સંબંધ ધરાવતો શુક્રાણુનો અંશ યુમેટાઝોઆમાં વિશિષ્ટ હોય છે.
અન્ય નમૂનારૂપ જાતિઓ એનિમલ કિંગડમને લાગેવળગે છે જેમાં ઉંદર (મુસ મસ્ક્યુલસ ) અને ઝેબ્રાફિશ (ડાનિયો રેરિયો )નો સમાવેશ થાય છે.
વર્ગીકરણનો ઇતિહાસ
એરિસ્ટોટલે જીવંત દુનિયાને પ્રાણીઓ અને છોડ વચ્ચે વિભાજિત કરી હતી અને તેને ચડતા–ઊતરતા દરજ્જાવાળા (ધર્માધિકારીઓની સંસ્થા જેવું બીજુ કોઈ સંગઠન) વર્ગીકરણમાં કારોલુસ લિન્નાઇયસ (કાર્લ વોન લિન્ની) દ્વારા અનુસરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારથી જીવવિજ્ઞાનીઓએ વિકાસાત્મક સંબંધો પર ભાર મુકવાનો પ્રારંભ કર્યો હતો અને તેથી આ જૂથો કેટલેક અંશે નિયંત્રિત હતા. ઉદાહરણ તરીકે, માઇક્રોસ્કોપિક પ્રોટોઝોઆને મૂળબૂત રીતે પ્રાણીઓ તરીકે ગણવામાં આવતા હતા કેમ કે તેઓ હલચલન કરતા હતા પરંતુ હવે તેમને અલગ અલગ રીતે ગણવામાં આવે છે.
લિન્નાઇયસની મૂળ યોજનામાં, પ્રાણીઓ ત્રણ પ્રદેશોમાંના એક હતા, જેમને વર્મેસ, જંતુ, પાઇસિસ, એમ્ફીબિયા, ગણગણતી નાની ચકલી, અને સસ્તન પ્રાણી જેવા વર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યા છે. ત્યારથી છેલ્લા ચારને અમુક વર્ગમાં એકમાત્ર સમુદાય કોરડેટામાં મૂકવામાં આવ્યા છે, જ્યાં વિવધ અન્ય સ્વરૂપોને અલગ તારવવામાં આવ્યા છે. ઉપરોક્ત યાદી જૂથની પ્રવર્તમાન સમજણને છતી કરે છે, જોકે સ્ત્રોતથી સ્ત્રોત સુધી કેટલીક વિવિધતા છે.
હવા મહેલ
લાલ અને ગુલાબી રેતીયા પથ્થરનો બનેલો આ મહેલ જયપુર શહેરના હાર્દમાં આવેલ વાણિજ્યિક ક્ષેત્રમાં છે. આ જયપુર સીટી પેલેસનો એક ભાગ છે, તે જનાના (રાણીવાસ) સુધી વિસ્તરેલો છે. વહેલી સવારના પહોરમાં સૂર્યના સોનેરી પ્રકાશમાં તે સુંદર દેખાય છે.
ઇતિહાસ
thumb|૧૮૭૫માં હવા મહેલ|alt= રાજસ્થાનના કચવાહા વંશ ના આમેરના મહારાજા સવાઈ જય સિંહ, આ મહેલના મૂળ કલ્પના કર્તા હતાં જેમણે ઇ. સ. ૧૭૨૭માં જયપુર શહેર વસાવ્યું. જોકે તેમના પૌત્ર સવાઈ પ્રતાપ સિંહ, સવાઈ માધવસિંહનો પુત્ર, એ મહેલના ના વિસ્તરણમાં ૧૭૯૯માં આ મહેલ બંધાવ્યો. પ્રતાપ સિંહ હિંદુ ભગવાન શ્રી કૃષ્ણના ભક્ત હતાં, આથી તેમણે તેમને સમર્પણ કરતાં મહેલનો અકાર શ્રી કૃષ્ણના મુગટ જેવો બનાવડાવ્યો. જો કે આ વાતનો કોઈ ઐતિહાસિક પુરાવો નથી, પણ કહેવાય છે કે રાજ પરિવારની મહિલાઓ જેમને પડદા પ્રથામાં રખાતી તેઓ શહેરની ગલીઓનું રોજિંદુ જીવન, સરઘસ, તહેવાર આદિની રોનક ઈત્યાદિ જોઈ શકે તે હેતુથી આના ઝરૂખાની પથ્થરની નક્શીદાર જાળીઓ બેસાડવામાં આવી હતી. હવા મહેલે તે પડદા પ્રથાનું કાર્ય અનોખી અદાથી કર્યું. તેની જાહોજલલી અને આરામ તેપણ પડદા પાછળથી.
જયપુરનો રાજ પરિવાર આ મહેલને તેમના ઉનાળુ નિવાસ તરીકે પણ વાપરતો કેમકે તેની જાળીદાર રચના ઉનાળામાં જરુરી ઠંડક પુરી પાડતી.
વાસ્તુશૈલી
આ મહેલ પાંચ માળાનું પિરામિડ આકારનું સ્મારક છે જે તેના જમીનથી ૫૦ ફૂટ ઊંચું છે. મહેલના ઉપરના ત્રણ માળની પહોળાઈ એક ખંડના માપ જેટલી છે જ્યારે પહેલાં અને બીજા માળની પાછળના ભાગમાં આંગણાં જેવી આગાશી છે. શેરીમાંથી જોતાં મહેલનો દેખાવ કાણાંવાળા મધપૂડા જેવો લાગે છે અને તેના ઝરૂખા મધપૂડાની ઝીણી પેટીઓ જેવા લાગે છે. તેના દરેક ખાંચામાં નાનકી બારીઓ છે જેમાં પથ્થરમાંથી કોતરેલી ઝાળી, છત્ર અને ઘુમ્મટ વિગેરે બેસાડેલ છે. આ એક મહેલ અર્ધ અષ્ટકોણાકાર ઝરૂખાઓનું ઝુમખું છે જે તેને અનોખું રૂપ આપે છે. મહેલની અંદરની તરફ જરુરિયાત પ્રમાણે થાંભલા અને ગલિયારા ગોઠવી ખંડ બનાવાયા છે જેમાં અત્યંત અલ્પ સુશોભન છે અને અહીંથી મહેલમાં સૌથી ઉપર જઈ શકાય છે. મહેલના અંતરંગ વિષે કહેવાય છે કે “વિવિધ રંગોના આરસપહાણના ખંડો છે જેમને આંતરિક ફલકોની નક્શી મીનાકારી આદિથી સજાવાયું છેૢ અને કેંદ્રીય ફુવારો આંગણાની સુંદરતા વધારે છે”.
thumb|right|હવા મહેલ-ભીંત લાલ ચંદ ઉસ્તા જેમણે જયપુર શહેરનું આયોજન કર્યું હતું તે આ મહેલના વાસ્તુવિદ હતાં, તે સમયે આ શહેર ભારતનું સૌથી સુંદર નિયોજિત શહેર ગણાતું. શહેરના અન્ય સ્મરકોની સાથે સુસંગતતા જાળવી રાખવા આને લાલ અને ગુલાબી રેતાળ પથ્થરથી બનાવવામાં આવ્યું હતું, આ મહેલ આ શહેરને ગુલાબી શહેર બનાવવમાં મદદ કરે છે. આના સન્મુખ ભાગે ૯૫૩ ઝીણવટતાથી કોતરેલા ઝરુખા છે (અમુક લાકડાના બનેલા છે) આ બાહરનો વૈભવી દેખાવ અંદરના સાવ સામાન્ય માળખાથી એકદમ વિપરીત છે. આની સાંસ્કૃતિક અને સ્થાપત્ય ધરોહર હિંદુ અને ઇસ્લામિક મોગલ શૈલીના સમંવયનું ઉદાહરણ છે; ઝરૂખાની ઉપર ઘુમ્મ્ટ ખાંચો પાડેલા સ્તંભો, કમળ અને ફૂલોની ભાત રજપૂત શૈલી દર્શાવે છે. પથ્થર પરની તારક્શી અને મીના કારી અને કમાન મોગલ શૈલી બતાવે છે ( ફતેહ પુર શૈલીના આની સમાન પંચ મહલથી જુદી પડતી).
હવા મહેલમાં સીટી પેલેસ તરફથી પ્રવેશવા માટે એક મોટા શાહી દરવાજામાંથી પસાર થવું પડે છે. આ દરવાજો એક મોટા આંગણાં માં ખૂલે છે, જેની ત્રણ તરફ બે માળની ઈમારત આવેલ છે, અને પૂર્વ તરફ હવા મહેલ આવેલો છે. આના આંગઁઆંમાં એક સ્થાપત્ય સંગ્રહાલય પણ આવેલું છે.
હવા મહેલ મહારાજા જય સિંહના શે દુર્વે (મહત્વ પૂર્ણ શીલ્પ) તરીકે પણ ઓળખાય છે કેમકે આ તેના લાલિત્ય અને આંતરિક ઉંદરતાને કારણે તેમનું માનીતું હતું. આના ઝરુખાની જાળીઓમાંથી વહેતો પવન આંગણાં માંના ફુવારાઓને કારણે ખંડોને વધુ ઠંડક આપે છે.
આ મહેલની છત પરથી દેખાતું દ્રશ્ય અત્યંત આકર્ષક છે. પૂર્વે આવેલી સેરેદેઓરી બજાર પેરિસની ગલીઓ જેવી લાગે છે.પશ્ચિમથી ઉત્તર તરફ લીલી ખીણ અને આમેરનો કિલ્લો દેખાય છે. પૂર્વનએ દક્ષીણ તરફ થરનું રણની “અનંત રેખા ઊંચાનીચી વરાળ” દેખાય છે. એક ભૂતકાળની શુષ્ક અને વેરાન ભૂમિ, ભૂપૃષ્ઠમાં થતો આ ફેરફાર, જયપુરના મહારાજાના સંગઠિત પ્રયાસોને આભારી છે. આ મહેલને વર્સેલ્સ નો ભાઈબંધ પણ કહે છે. આ સ્મારકની અગાશી પરથી જંતર મંતર અને સીટી પેલેસ પણ જોઈ શકાય છે.
મહેલના સૌથી ઉપરના બે માળ પર માત્ર ઢાળ દ્વારા જ જઈ શકાય છે. આ મહેલનો રખરખાવ રાજસ્થાન સરકારના પુરાતત્વ વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
પ્રવાસી માહિતી
આ મહેલ, જેને “કાલ્પનીક વાસ્તુકળાનો નમૂનો” કહે છે, તે જયપુર શહેરની ઉત્તરમાં આવેલાં બડી ચૌપાડ નામના એક મુખ્ય નાકા પર આવેલ છે. દેશના અન્ય સ્થળોથી જયપુર સડક, રેલ અને હવાઈ માર્ગે જોડાયેલું છે. જયપુર રેલ્વે સ્ટેશન ભારતીય રેલ્વેની બ્રોડગેજ લાઇન પર આવેલ એક કેંદ્રીય મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થાનક છે. શહેર રાસ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ અને શહેરથી ૩ કિમી દૂર સંગનેર ખાતેના એક આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક દ્વારા જોડાયેલ છે
હવા મહેલનો પ્રવેશ સામેથી નહી પણ બાજુના રસ્તાની અંતમાંથી છે. હવા મહેલની સામે જોતા ઉભા હોવ તો તમારે જમણે વળવું અને ફરી પહેલા જમણાં વળાંકે વળી જવું,આમ કરતાં તમે એક કામાન દ્વાર તરફ પહોંચશો અને પછી આ મહેલના પાછળના ભાગ તરફ.
નાનપુરા
નાનપુરા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા રાજ્યનાં મહત્વના અને મોટા શહેર પૈકીના એક તથા  સુરત જિલ્લાના મુખ્ય મથક એવા  સુરત શહેરના મધ્ય ભાગમાં આવેલો એક મોટો વિસ્તાર છે. મુઘલકાળ દરમ્યાન તે સુરતનું એક નાનકડું "પરુ" હતું જ્યાં, ખાસ કરીને માછીમારો તથા મજુરોની વસ્તી હતી, કારણ કે ત્યાંથી જ મક્કા તરફ જતા વહાણોનું બંદર હતું, પરંતુ અંગ્રેજોના આગમન બાદ તેમણે આ વિસ્તારનો વિકાસ ઝડપી કર્યો, તેમણે સુરતના સંચાલન માટેની પહેલી કચેરી અંહી સ્થાપી હતી, તેમજ બગીચાઓનું પણ નિર્માણ પણ કર્યુ હતું.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:સુરત શહેર શ્રેણી:સુરત શહેર તાલુકો
કાચા કરા
thumb|333x333px|વેસ્ટવુડ,મેસેચુસેટ્સ ખાતે તા.૦૨-૦૨-૨૦૧૦ના રોજ પડેલા બરફના કાચા કરા કાચા કરા (અંગ્રેજી:Graupels) વરસાદનો એવો પ્રકાર હોય છે, જેમાં પાણીનાં અતિશીતળ ટીપાં હિમકણની સપાટી પર પડે છે અને જામી જઈ ૨ થી ૫ મીમી વ્યાસના ગોળાની રચના કરે છે અને આ પ્રક્રિયામાં હિમકણ ઘનીકરણના બીજક રૂપમાં કાર્ય કરે છે. તે નાના કરા (smaall hail) કરતાં અલગ હોય છે જે બરફના ગોળાઓના ઘન બરફમાં ભળી જવાથી બને છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:હવામાન
ધાનમાવલી
ધાનમાવલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. ધાનમાવલી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.
શ્રેણી:સોનગઢ તાલુકો
સીંગલાવ (તા. બોરસદ)
સીંગલાવ (તા. બોરસદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોરસદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સીંગલાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:બોરસદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
જુલાઇ ૩
૩ જુલાઇનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૧૮૪મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૧૮૫મો) દિવસ છે. આ દિવસ
પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૮૧ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જુલાઇ
નાની બુમડી (તા. બોડેલી)
નાની બુમડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૨ (બાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક મહત્વનું ગામ છે. નાની બુમડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.
[[શ્રેણી
શ્રેણી:બોડેલી તાલુકો
તલગાના (તા. ઉપલેટા)
તલગાના (તા. ઉપલેટા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ઉપલેટા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તલગાના ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઉપલેટા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
નાના માછીવાડા
નાના માછીવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા  કડાણા તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. નાના માછીવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કડાણા તાલુકો
ફોકડી (તા. નેત્રંગ)
ફોકડી (તા.નેત્રંગ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા નેત્રંગ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ફોકડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:નેત્રંગ તાલુકો
ઇમામુદ્દીન મુર્તુઝાખાન બાબી
ઇમામુદ્દીન મુર્તુઝાખાન બાબી (૧૧ ડિસેમ્બર ૧૯૧૫ – ૧૪ ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૮) એ રુસ્વા મઝલૂમી ઉપનામથી જાણીતા ગુજરાતી કવિ અને જુનાગઢ જિલ્લાના પાજોદ રાજ્યના રાજવી હતા.
જીવન
ઇમામુદ્દીનનો જન્મ જૂનાગઢ જિલ્લાના માંગરોળ ખાતે થયો હતો. બાળપણમાં જ તેઓનાં માતા-પિતાનું અવસાન થતાં તેમનો ઉછેર મામા અહમદમિયાંએ કર્યો. તેઓનાં ચરિત્ર ઘડતરમાં મામા અને રાજકુમાર કોલેજના મેજર હાર્વે અને તેમનાં પત્નીનો મોટો ફાળો હતો. યુવાનીમાં પ્રવેશતાં તેઓ આદર્શ જાગીરદાર થવું, ઉત્તમ શાયર થવું, ધર્મ અને અંધશ્રધ્ધાની દિવાલ તોડવી, વિગેરે જેવા આદર્શો કેળવતા થયાં અને ખેલકુદમાં પણ પાછા ન પડતાં તેમણે અભ્યાસકાળ દરમ્યાન રાજકોટમાં ‘પાજોદ પેન્થર્સ’ નામે હોકીની ટીમ બનાવી.
આઝાદી પૂર્વે તેઓ પાજોદ ગામના દરબાર હતા. ગુજરાતી ગઝલકાર અમૃત ઘાયલ ઇ.સ. ૧૯૩૯ થી ઇ.સ. ૧૯૪૯ દરમ્યાન એમના રહસ્યમંત્રી રહી ચૂક્યા હતા. યુવાન થતાં તેઓ પાજોદમાં શાયરી, સંગીત, વોલીબોલ, ઘોડેસવારી અને શિકારમાં ચકચૂર થયાં. ભારતને સ્વતંત્રતા મળ્યા બાદ કાઠિયાવાડના નવાબો પાકિસ્તાનમાં જોડાવાના સ્વપ્ના સેવતા હતા ત્યારે ભારત સંઘમાં જોડાવા હસ્તાક્ષર કરી આપનાર તેઓ પહેલા નવાબ હતા. મુસલમાનને ઘેર ન ખાનાર હિંદુને ઘેર જમવા ગયા ત્યારે તેમના એક મંત્રી ન જમ્યા તે માટે તેમને નોકરીમાંથી રૂખસદ આપીને તેમણે ધર્મ નિરપેક્ષતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ સ્થાપિત કર્યું, એટલું જ નહી, તે કાળમાં પાજોદમાં વૈષ્ણવ સંપ્રદાયના ઉત્સવોમાં કોઇ છોછ વગર ભાગ લેતા અને યથાશક્તિ મદદ પણ કરતા. પ્રજાસહિષ્ણુ પણ એટલા જ હતાં, જ્યારે દૂર બહારગામ જવાનું થાય ત્યારે કોઇને કોઇ ઘેર જમવા જતા અને તેને બક્ષીસ આપી પાઘડી પહેરાવતા.
યોગદાન
પાજોદમાં ગુર્જરી ગઝલશાળાની આધારશિલા સ્થાપી એમાંથી પ્રગટેલા બે રત્નો, ‘શૂન્ય’ પાલનપુરી અને અમૃત ‘ઘાયલ’ આધુનિક સમયનાં ગુજરાતી ગઝલકારો છે. તેઓએ જુનાગઢમાં ‘મિલન’ સાહિત્યની સંસ્થાની પણ સ્થાપના કરી હતી. તેમના પૂજ્ય ધાર્મિક સંત મઝલૂમ શાહની યાદમાં ઉપનામમાં ‘મઝલૂમી’ ઉમેરે છે.
પાછલું જીવન
તેમનું અવસાન ૧૪ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૦૮ના રોજ થયું હતું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૧૫માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૦૮માં મૃત્યુ
ગાવિયર (તા. ચોર્યાસી)
ગાવિયર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ચોર્યાસી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ગાવિયર ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:સુરત શહેર તાલુકો
મુંબઇ સમાચાર
મુંબઇ સમાચાર એશિયા ખંડનું સૌથી જૂનું અને વિશ્વનું ચોથા ક્રમાંકનું સૌથી જૂનું દૈનિક વર્તમાનપત્ર છે, જે ગુજરાતી ભાષામાં પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. મુંબઇ સમાચાર ૧ જુલાઇ, ૧૮૨૨ના દિવસે શરૂ કરવામાં આવ્યું ત્યારથી આજદિન સુધી નિરંતર પ્રસિદ્ધ થતું આવ્યું છે. આ દૈનિકની કચેરી મુંબઈમાં આવેલી છે.
ઇતિહાસ
આ સમાચારપત્ર વિવિધ માલિકો હેઠળ પસાર થઇને છેવટે હાલના માલિક કામા કુટુંબ પાસે ૧૯૩૩માં આવ્યું હતું અને હાલમાં હોરમુસજી એન. કામા તેના પ્રકાશન માલિક છે.
૧૪ જૂન ૨૦૨૨ ના રોજ, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી એ મુંબઈ સમાચારના દ્વિશતાબ્દી મહોત્સવ માં ભાગ લીધો હતો અને અખબારની ૨૦૦ વર્ષની ઉજવણીની સ્મૃતિમાં એક સ્મારક ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડી હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:દૈનિક શ્રેણી:ગુજરાતી સમાચારપત્ર
વખા (તા. દિયોદર)
શ્રેણી:દિયોદર તાલુકો
વાસણા (બોરસદ)
વાસણા (બોરસદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોરસદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાસણા (બોરસદ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:બોરસદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
ફુલવાડી (તા. નેત્રંગ)
ફુલવાડી (તા.નેત્રંગ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા નેત્રંગ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ફુલવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:નેત્રંગ તાલુકો
ગોપીનાથ મંદિર, ઉત્તરાખંડ
ગોપીનાથ મંદિર એક હિન્દુ મંદિર છે જે ભારત ના ઉત્તરાખંડ રાજ્ય ના ચમોલી જિલ્લામાં ગોપેશ્વર ખાતે આવેલ છે. ગોપીનાથ મંદિર ગોપેશ્વર ગામમાં છે, જે હવે ગોપેશ્વર નગરનો એક ભાગ છે.
ગોપીનાથ મંદિર એક પ્રાચીન મંદિર છે, જે ભગવાન શિવને સમર્પિત છે. આ મંદિર તેના વાસ્તુ-સ્થાપત્યને કારણે અલગથી ઓળખાય છે; તેમાં એક શિખર તરીકે ગુંબજ તેમ જ ૩૦ ચોરસ ફુટનું ગર્ભગૃહ છે, જેમાં ૨૪ દ્વારો પરથી દાખલ થઈ શકાય છે.
મંદિરની આસપાસ તૂટેલી મૂર્તિઓના અવશેષ એ બાબત સૂચવે છે કે પ્રાચીન સમયમાં અહીં અન્ય પણ ઘણાં મંદિરો હતાં. આ મંદિર આંગણાંમાં એક ૫ મીટર ઊંચું ત્રિશુળ છે, જે ૧૨મી સદીનું છે અને અષ્ટધાતુમાંથી બનેલ છે. તેના પર નેપાળ ના રાજા અનેકમલ્લ, જેનું ૧૩ સદીમાં અહીં શાસન હતું, તેના ગુણગાનનો અભિલેખ છે. ઉત્તરકાળમાં દેવનાગરી માં લખાયેલ ચાર અભિલેખોમાંથી ત્રણની ગૂઢલિપિ વાંચવા/સમજવાની હજી બાકી રહેલ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ શ્રેણી:મંદિરો શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
બધિરતા
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:રોગ
વજેગઢ (તા. લાખણી)
શ્રેણી:લાખણી તાલુકો
અડાજણ
<mapframe text="અડાજણ, સુરત" width=250 height=250 zoom=13 latitude=21.1968399 longitude=72.7789305 /> અડાજણ એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા રાજ્યનાં મહત્વના અને મોટા શહેર પૈકીના એક તથા સુરત જિલ્લાના મુખ્ય મથક સુરત શહેરના ઉત્તર-મધ્ય ભાગમાં આવેલો એક મોટો વિસ્તાર છે.
મુઘલકાલ સુધી તે તાપી નદીના સામે કિનારે આવેલુ એક નાનકડું ગામ હતું પણ પછીથી અંગ્રેજો શાસન દરમિયાન તેનો વિકાસ શરુ થયો. મિ. હોપ નામના એક અંગ્રેજ અધીકારીએ તેમના શાસનમાં સુરતના ઐતિહાસિક સુરત કિલ્લાથી શરુ કરીને સામે છેડે અડાજણ ગામ સુધીનો તાપી નદી પરનો પહેલો પુલ બનાવ્યો જે "હોપ પૂલ" તરીકે જાણીતો થયો. પુલ બનતાની સાથેજ અડાજણ ગામનો નિકાસ ઝડપી બન્યો અને તે સમયનું નાનક્ડુ ગામ આજે સુરત શહેરનો એક સુવિકસીત અને આધુનીક વિસ્તાર છે.
આ વિસ્તારમા આવેલી એલ.પી.સવાણી શાળા એ સુરતની સૌથી પ્રખ્યાત શાળાઓમાંની એક છે. આ ઊપરાત આ વિસ્તારમા આવેલો હનીપાર્ક રોડ એ અડાજણનો સૌથી જુનો અને પ્રખ્યાત માર્ગ છે. સાથે સાથે અહીં નો એલ.પી. સવાણી રોડ જે આધુનિક સુરતની ઓળખ સમાન છે. અહીં મોટા શોપિંગ મોલ છે. સહજ સુપર સ્ટોર, સ્ટાર ઇન્ડિઆ બાઝાર, પ્રાઇમ આર્કેડ, શ્રીજી આર્કેડ વગેરે ખરીદી માટેના જાણીતા બજાર છે. અહીં આવેલુ રાજહંસ સિનેમા ખૂબ જાણીતુ છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:સુરત શહેર શ્રેણી:સુરત શહેર તાલુકો
સરસવા (ઉત્તર)
શ્રેણી:કડાણા તાલુકો
આંકવી (તા. સિદ્ધપુર)
આંકવી (તા. સિદ્ધપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સિદ્ધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંકવી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સિદ્ધપુર તાલુકો
ગાભેણી (તા. ચોર્યાસી)
ગાભેણી(તા.ચોર્યાસી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ચોર્યાસી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ગાભેણી ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
ચરખા (તા. બાબરા)
ચરખા (તા. બાબરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાબરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચરખા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગાભેણી (તા. ચોર્યાસી)
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:સુરત શહેર તાલુકો
બગસરા (તા.માળિયા-મિયાણા)
બગસરા (તા. માળિયા-મિયાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માળિયા (મિયાણા) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બગસરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માળિયા (મિયાણા) તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ડોન (સોનગઢ)
ડોન (સોનગઢ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. ડોન (સોનગઢ) ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.
આ ગામ તાલુકા મથક સોનગઢથી ઓટા જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ ક્ર. ૫૩ પર સોનગઢથી આશરે ૧૧ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે.
શ્રેણી:સોનગઢ તાલુકો
નાની બેજ
નાની બેજ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાવી જેતપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાની બેજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.
શ્રેણી:પાવી જેતપુર તાલુકો
વરાછા
વરાછા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા રાજ્યનાં મહત્વના અને મોટા શહેર પૈકીના એક તથા  સુરત જિલ્લાના મુખ્ય મથક એવા  સુરત શહેરના પૂર્વ ભાગમાં આવેલો એક મોટો વિસ્તાર છે. અહીં સુરતનો હીરા ઘસવાનો ઉદ્યોગ ખુબ ખીલ્યો છે. આ વ્યવસાય માટેનાં અનેક હીરા ઘસવાના કારખાના અહીં આવેલાં છે. આ ઉપરાંત સૌરાષ્ટ્રથી અનેક લોકો સ્થળાંતર કરીને અહીં આ વ્યવસાયમાંથી રોજી રળે છે, જેઓ મહદંશે અહીંજ આસપાસમાં સ્થાયી થયા હોવાથી વરાછાને મિનિ કાઠિયાવાડ કે મિનિ સૌરાષ્ટ્ર પણ કહેવામાં આવે છે.
હવે અહીં એમ્બ્રોયડરીના મશીનો પણ ચાલે છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:સુરત શહેર શ્રેણી:સુરત શહેર તાલુકો જે ટુંક સમય મા ઓધ્યૌગિક વિસ્તાર મા ખસેડવામા આવસે
વાસણા (રાસ)
વાસણા (રાસ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોરસદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાસણા (રાસ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:બોરસદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
નાના ધારોલા
નાના ધારોલા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા  કડાણા તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. નાના ધારોલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કડાણા તાલુકો
એકલેરા (તા. ચોર્યાસી)
એકલેરા(તા.ચોર્યાસી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ચોર્યાસી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. એકલેરા ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:ચોર્યાસી તાલુકો
ગડોલા (તા. છોટાઉદેપુર)
ગડોલા (તા. છોટાઉદેપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા છોટાઉદેપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગડોલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:છોટાઉદેપુર તાલુકો
સગરામપુરા
સગરામપુરા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા રાજ્યનાં મહત્વના અને મોટા શહેર પૈકીના એક તથા  સુરત જિલ્લાના મુખ્ય મથક એવા  સુરત શહેરના મધ્ય ભાગમાં આવેલો એક મોટો વિસ્તાર છે. ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ આ વિસ્તારની વસ્તી ૮૧,૫૫૪ વ્યક્તિઓની છે.
શ્રેણી:સુરત શહેર શ્રેણી:સુરત શહેર તાલુકો
ખરસી
ખરસી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. ખરસી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.
શ્રેણી:સોનગઢ તાલુકો
ગોરટિયા (તા. નેત્રંગ)
ગોરટિયા (તા.નેત્રંગ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા નેત્રંગ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોરટિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કાંગેર ઘાટી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન
કાંગેર ઘાટી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છત્તીસગઢ રાજ્યમાં આવેલા  બસ્તર જિલ્લામાં આવેલું એક જંગલ છે.
પ્રકૃતિએ કાંગેર ઘાટીને એવી સંપદા આપી છે, જ્યાં વનશ્રી પોતાના પૂરા શ્રૃંગારમાં સજીને, મંત્રમુગ્ધ કર દેનારી દૃશ્યાવલીઓને સમેટીને, ભૂમિગાર્ભિત ગુફાઓને છાતી સાથે વળગાડીને એવી રીતે ઊભી હોય છે કે જાણે માનો આપના આગમનનો ઇંતેજાર કરી રહી હોય. કાંગેર ઘાટીનું દર્શન એક સંતોષપ્રદ, અવર્ણનીય તથા બેજોડ પ્રાકૃતિક અનુભવનું ઉદાહરણ છે.
ભૌગોલિક સ્થિતિ અને અંતર
કાંગેર ઘાટી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન છત્તીસગઢના જગદલપુર જિલ્લાથી માત્ર ૨૭ કિમીના અંતરે આવેલું છે. રાયપુર જિલ્લાથી લગભગ ૩૩૦ કિમીના અંતરે આવેલું છે. આ ઉદ્યાન તેના ઉત્તર પશ્ચિમ કિનારા પર તીરથગઢ જલપ્રપાતથી પ્રારંભ થઇ પૂર્વ દિશામાં ઓરિસ્સા રાજ્યની સીમા પર કોલાબ નદી સુધી ફેલાયેલું છે. કાંગેર નદી આ ઉદ્યાનની વચ્ચોવચ અંગડાઇ લેતાં ચાલે છે. આ ઘાટીની સરેરાશ પહોળાઈ ૬ કિમી અને લંબાઈ ૪૮ કિમી જેટલી છે. આ ઉદ્યાનનું ક્ષેત્રફળ ૨૦૦ ચોરસ કિમી જેટલું છે. ઉદ્યાનની સીમા ૪૮ ગામો વડે ઘેરાયેલી છે.
જીવમંડલ (બાયોસ્ફિયર) રિઝર્વ
બસ્તર જિલ્લામાં આવેલા પ્રકૃતિના આ ઉપહારને સંરક્ષણ આપવાના હેતુ માટે આરક્ષિત એવા આ જંગલ વિસ્તારને જુલાઇ ૧૯૮૨માં કાંગેર ઘાટી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન તરીકે ઘોષિત કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઉદ્યાનના વણખેડ્યાં અને કુંવારા વનોના સૌંદર્યને જોતાં તેને જીવમંડલ (બાયોસ્ફિયર) રિઝર્વ તરીકે પણ ઘોષિત કરવામાં આવ્યું છે. આરક્ષિત વન ઘોષિત કરવાનો ઉદ્દેશ જંગલ અને એના પ્રાકૃતિક મૃતપ્રાય ઘટકોને પુનર્જીવિત કરી કોઈપણ હાલતમાં એને સુરક્ષા પ્રદાન કરી,વન્ય પ્રાણીઓ માટે ઉપયુક્ત શરણ સ્થળ પ્રદાન કરવાનો છે તથા પ્રકૃતિ પ્રેમી અને પર્યટકો માટે એક આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનાવવાનો છે.
વન પ્રજાતિ
આ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાં ઘણા પ્રકારની વન પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે, જેના કારણે અહિંયાના વનોની વૈવિધ્યતા વધી જાય છે. આ પ્રજાતિઓમાં દક્ષિણી પેનિનસુલર મિક્સ્ડ ડેસિહુઅસ બન, આર્ડ સાગ, વન-ઇનમે સાલ, બીજા, સાજા, હલ્દુ, ચાર, તેંદુ કોસમ, બેંત, વાંસ અને અન્ય ઘણા પ્રકારના ઔષધીય વનસ્પતિઓ જોવા મળે છે.
પક્ષીઓનો કલરવ
પક્ષીઓનો કલરવ સાંભળવો હોય તો કાંગેર ઘાટીમાં આપનું સ્વાગત છે. અહિયાં વન્ય પ્રાણીઓની સાથે સાથે ઘણાં રંગબેરંગી પંખીડાંઓ ઉડતાં જોવા મળે છે. છત્તીસગઢ રાજ્યનું રાજ્ય પક્ષી પહાડી મેના અહીંના જંગલોમાં નિવાસ કરે છે. આ જંગલોમાં પહાડી મેના ઉપરાંત ભૃગરાજ, ઘુવડ, વનમુર્ગી, જંગલ મુર્ગા, ક્રેસ્ટેડ, સરપેંટ ઇગલ, શ્યામા રૈકેટ ટેલ, ડ્રાંગો આદિ સામાન્યત: જોવા મળે છે.
આવાસ વ્યવ્સ્થા
આવાસ કરવા માટે આ ઉદ્યાનમાં કેટલીક જગ્યા પર વન વિશ્રામ ગૃહ બનાવવામાં આવેલાં છે, જે કોટમસર, નેતાનાર, તીરથગઢ, દરભા અને જગદલપુર ખાતે છે. આ વિશ્રામગૃહોનું આરક્ષણ સંચાલક, કાંગેર ઘાટી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન ,જગદલપુર ખાતેથી કરાવી શકાય છે.
આવાગમન
કાંગેર ઘાટી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન પહોંચવા માટે વાયુ માર્ગનો ઉપયોગ કરવા માટે સૌથી નજીકનું હવાઈ મથક રાયપુર છે, જે દેશનાં મુખ્ય નગરો સાથે જોડાયેલું છે. રેલમાર્ગ દ્વારા જવા માટે વિશાખાપટનમ - કિરંદુલ રેલમાર્ગ પર સૌથી નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન જગદલપુર છે. દિલ્હી - મુંબઈ હાવરા રેલમાર્ગ પર સૌથી નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન રાયપુર છે. સડક માર્ગ દ્વારા અહિયાં પંહોચવા માટે રાયપુર - જગદલપુર ૩૦૩ કિમી છે. વિશાખાપટનમ - જગદલપુર ૩૧૩ કિમી છે. હૈદરાબાદ - જગદલપુર ૫૬૫ કિમી છે.
મોસમ અને તાપમાન
વર્ષ ભર અહિયાંની મોસમ વન ભ્રમણ કરવા માટે અનુકુળ હોય છે. શીત ઋતુમાં મહત્તમ તાપમાન ૩૦ સેન્ટીગ્રેડ અને લઘુત્તમ તાપમાન ૧૩ સેન્ટીગ્રેડ જેટલું રહે છે. ગ્રીષ્મ ઋતુમાં મહત્તમ ૪૨ સેન્ટીગ્રેડ અને લઘુત્તમ તાપમાન ૨૦ સેન્ટીગ્રેડ જેટલું રહેતું હોય છે. અહીં સરેરાશ ૧૫૨ સેમી જેટલો વરસાદ પડે છે.
મહત્વપૂર્ણ જાણકારી
વન્ય પ્રાણીઓ પ્રાત:કાળે તેમ જ સાંજે વિચરણ કરવા માટે નિકળતા હોય છે. આ દુર્લભ પ્રાણીઓ કેટલીક વાર કેટલાય દિવસો પછી જોવા મળતા હોય છે. કાંગેર ઘાટી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાં એવી બધી જ ચીજો મોજુદ છૅ, જે કોઇ પણ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનની વિશેષતા હોય છે. અહિંયા વનાચ્છાદિત ધરતીની સાથે વન્ય પ્રાણીઓ ઉપરાંત કલકલ કરતા જળધોધ અને વળાંકો લેતી ઘુમતી કાંગેર નદી પણ છે. અહીંની નિરવતા એક અલગ વાતાવરણ બનાવે છે. પ્રકૃતિ પ્રેમીઓ માટે આ ઉદ્યાન સ્વર્ગ સમાન છે. અહિંયા રોમાંચક ખેલ જેમ કે ટ્રેકિંગ, મેચર ટ્રેલ પર વિચરણ, રેપલિંગ આદિની અસીમ સંભાવના રહેલી છૅ.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:છત્તીસગઢ શ્રેણી:ભારતના રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો શ્રેણી:વન્ય
નાની અમરોલ
નાની અમરોલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાવી જેતપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાની અમરોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.
શ્રેણી:પાવી જેતપુર તાલુકો
વડીયા (તા. દિયોદર)
વડીયા (તા. દિયોદર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દિયોદર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા, બાલિકા વિદ્યાલય, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ધાર્મિક સ્થળો
ગામમાં દૂધેશ્વર મહાદેવનુ મંદિર, માતા સગતમાનુ મંદિર, ઠાકોરજી મંદીર, ખોડીયારમાનુ મંદિર, શીતળામાનુ મંદિર, ગોગાજીનું મંદિર, હનુમાનજીનું મંદિર આવેલા છે.
શ્રેણી:દિયોદર તાલુકો
ભાણખેતર
ભાણખેતર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા  જંબુસર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભાણખેતર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જંબુસર તાલુકો
બોડકી (તા.માળિયા-મિયાણા)
બોડકી (તા. માળિયા-મિયાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માળિયા (મિયાણા) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બોડકી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માળિયા (મિયાણા) તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પ્રતિક ગાંધી
પ્રતિક ગાંધી ભારતીય નાટક અને ફિલ્મ કલાકાર છે, જે ગુજરાતી નાટક અને ફિલ્મોમાં કામ કરે છે.
કારકિર્દી
પ્રતિક ગાંધીનો અભ્યાસ પ્રવૃત્તિ વિદ્યાલય, સુરત ખાતે થયો જ્યાં તે નાટ્ય કલામાં સક્રિય હતો. એન્જિનિયરીંગમાં સ્નાતક થયા બાદ મુંબઈમાં બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીમાં કામ કરતાં-કરતાં તેણે દિગ્દર્શક મનોજ શાહ સાથે નાટકોમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:ભારતીય ફિલ્મ અભિનેતાઓ શ્રેણી:ગુજરાતી રંગભૂમિ શ્રેણી:૧૯૮૦માં જન્મ
બીલીયા (તા. સિદ્ધપુર)
બીલીયા (તા. સિદ્ધપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સિદ્ધપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બીલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. બિલિયા ગામનાં મરચાં પ્રખ્યાત છે, જે ગુજરાત રાજ્યમાંથી બીજા રાજયોમાં પણ મોકલવામાં આવે છે. બીલીયા ગામના કેટલાક લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય સુરત શહેરમાં કાપઙના વેપારી તરીકેનો છે.
આ ગામમાં શ્રી સહસ્ત્રકળા માતાજીનું પૌરાણિક મંદિર તથા સ્વામિનારાયણ મંદિર જેવાં ધર્મસ્થળો આવેલાં છે.
શ્રેણી:સિદ્ધપુર તાલુકો
વિરસદ (તા. બોરસદ)
વિરસદ (તા. બોરસદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોરસદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વિરસદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:બોરસદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
મજુરા ગેટ
મજુરા ગેટ એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ બાગમાં આવેલા રાજ્યનાં મહત્વના અને મોટા શહેર પૈકીના એક તથા  સુરત જિલ્લાના મુખ્ય મથક એવા  સુરત શહેરના મધ્ય ભાગમાં આવેલો એક મોટો વિસ્તાર છે.
મજુરા ગેટ વિસ્તારમાં સરકારી પોલીટેકનિક કોલેજ તથા ગાંધી એન્જીન્યરીંગ કોલેજ પણ આવેલી છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:સુરત શહેર શ્રેણી:સુરત શહેર તાલુકો
૪જી મોબાઇલ સેવા
૪જી એ મોબાઇલ ફોન વાયરલેસ સેવાના પ્રકારની ચોથી પેઢી છે. આ સેવા પહેલાં ૨જી મોબાઇલ સેવા અને ૩જી મોબાઇલ સેવા વહેવારમાં આવી ગઈ છે. થ્રીજી તકનીકમાં ઉપલબ્ધ આર્થોગોનલ ફ્રીક્વેંસી ડિવીજન મલ્ટીપલ એક્સેસ (ઓએફડીએમએ)ની સહાયતા વડે વર્તમાન નેટવર્કની સુવિધાને વધુ બહેતર બનાવી શકાશે. ફોર-જી એટલે કે ચોથું જનરેશન અર્થાત ચોથી પેઢી પૂર્ણ રીતે આઈપી આધારિત સેવા હશે. આ સેવામાં ધ્વનિ (વૉઇસ), પાઠ્ય (ડાટા) અને મલ્ટીમીડિયાના સંદેશાઓ સમાન ગતિથી મોકલી અને પ્રાપ્ત કરી શકાશે.
૩જી મોબાઇલ સેવા વચ્ચે તફાવત
થ્રી જી મોબાઇલમાં એવી બધીજ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે કે જે વર્તમાન મોબાઇલ તકનીક માટે આવશ્યક છે, પરંતુ ફોર જી મોબાઇલ સેવાની ગતિ ૧૦૦ એમબીપીએસ જેટલી રહેશે જે થ્રી જી મોબાઇલ સેવાના મુકાબલમાં ૫૦ ગણી અધિક હશે. થ્રી જી વાયરલેસ નેટવર્કમાં ૩૮૪ કેબીપીએસથી ૨ એમબીપીએસની ગતિથી જ ડેટા મોકલવાનું શક્ય છે. આ લાભની સાથે સાથે જ આ તકનીકની કીંમત પણ થ્રી જી મોબાઇલ સેવાના મુકાબલામાં ઘણી ઓછી રહેશે. થ્રી જી મોબાઇલ સેવાના મુકાબલામાં ૪જી મોબાઇલ સેવાનો ડેટા રેટ અધિક છે એટલે કે ડેટાનું સ્થાનાંતર વધુ તેજ ગતિથી કરી શકાશે. થ્રી જી તકનીક વાઇડ એરિયા નેટવર્ક પર કામ કરતી હોય છે, જ્યારે ૪જી લોકલ એરિયા નેટવર્ક (લાન) અને બેઇઝ સ્ટેશન વાઇડ એરિયા નેટવર્ક પર કામ કરતી હોય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મોબાઇલ સેવા શ્રેણી:ઇન્ટરનેટ
આસો વદ ૮
આસો વદ ૮ ને ગુજરાતી માં આસો વદ અષ્ટમી કે આસો વદ આઠમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના બારમાં અને છેલ્લા મહિનાનો ત્રેવીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના સાતમાં મહિનાનો ત્રેવીસમો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
ભારતીય નાગરિકત્વ
ભારતીય નાગરિકતા ભારતના બંધારણના ભાગ-૨માં અનુચ્છેદ-૫ થી અનુચ્છેદ-૧૧ માં ભારતની નાગરિકતાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. એ મુજબ ભારતીય નાગરિકતા એટલે જે વ્યક્તિ ભારતમાં વસતો હોય અને તે ભારત દેશ તરફથી મળતા તમામ રાજકીય તેમજ સામાજીક આધિકારો મેળવતો હોય અને દેશ પ્રત્યેની પોતાની ફરજ બજાવતો હોય તેને ભારતીય નાગરિક કહેવાય.
ભારતિય નાગરિકતાની લાક્ષણિકતાઓ
ભારતમા 'એકલ નાગરિકતા' છે. નાગરિકતા અંગેનાં કાયદા બનાવવાની સત્તા કેન્દ્ર સરકાર પાસે છે. નાગરિકોને મુળભુત અધિકારો અને મુળભુત હકો આપવામા અવ્યા છે.
અંધાપો
thumb|250 px| અંધતા કે આંધળાપણું, જોઈ ન શકવાની દશા નું નામ છે. જો બાળક પોતાના પુસ્તકના અક્ષરો નથી જોઈ શકતો, તે આ દશા થી ગ્રસ્ત કહા જા શકાય છે. દૃષ્ટિહીનતા પણ આનું જ નામ છે. પ્રકાશ નો અનુભવ કરી શકવાની અશક્યતા થી લઇ એવા કાર્ય કરી શકવાની અશક્યતા જે જોયા વિના ન કરી શકાય, તેને અંધતા કહે છે.
કારણ
આ દશાના નિમ્નલિખિત વિશેષ કારણ હોય છે:
(1) પલકોં માં રોહે યા કુકરે (ટ્રૈકોમા), (2) ચેચક કે માતા, (3) પોષણહીનતા (ન્યૂટ્રિશનલ ડેફ઼ીશિએંસી), (4) રતિજ રોગ, જેમકે પ્રમેહ (ગોનોરિયા) અને ઉપદંશ (સિફ઼િલિસ), (5) સમલબાઈ (ગ્લૉકોમા), (6) મોતીબિંદુ, અને (7) કુષ્ઠ રોગ
આપણા દેશ ના ઉત્તરી ભાગોમાં, જ્યાં ધૂળ ની અધિકતા ને કારણે રોહે બહુ હોય છે, આ રોગ અધિક જોવા મળે છે. દેશવાસીઓ ની આર્થિક દશા પણ, બહુ મોટા ભાગે આ રોગ માટે જવાબદાર છે. ઉપયુક્ત અને પર્યાપ્ત ભોજન ન મળવાથી નેત્રોમાં રોગ થઈ જાય છે જેનું પરિણામ અંધતા હોય છે.
રોહે કે કુકરે (ટ્રૈકમાં)
આ રોગ અતિ પ્રાચીન કાળ થી અંધતા નું વિશેષ કારણ રહ્યું છે. આપણા દેશના હોસ્પીટલો ના નેત્ર વિભાગોમાં આવનાર 33 પ્રતિશત અંધતા ના રોગિઓ માં અંધતા ઉં આજ કારણ હોય છે. આ રોગ ઉત્તર પ્રદેશ, પંજાબ, બિહાર તથા બંગાળ માં અધિક હોય છે. વિશેષકર ગામોમાં સ્કૂલ જતા તથા તેથી પણ પૂર્વ ની આયુ ના બાળકોમાં આ રોગ બહુ હોય છે. આનો પ્રારંભ બાળપણ થી પણ થઈ જાય છે. ગરીબ વ્યક્તિઓ ની રહેવાની અસ્વાસ્થ્યકર ગંદગીયુક્ત પરિસ્થિતિઓ રોગ ઉત્પન્ન કરવામાં વિશેષ સહાયક હોય છે. આ રોગ ના ઉપદ્રવ રૂપમાં કાર્નિયા (નેત્રગોલક ના ઊપરી સ્તર) માં વ્રણ (ઘા) થઈ જાય છે જે ઉચિત ચિકિત્સા ન થતા વિદાર કાણુઁ (છેદ, પર્ફોરેશન) ઉત્પન્ન કરી દે છે, જેથી આગળ વધી અંધતા થઈ શકે છે.
આ રોગ નું કારણ એક વાઇરસ છે જે રોહોં થી પૃથક્ કરી ચુકાયુ છે.
લક્ષણ અને ચિહ્ન
રોહે પલકો ના ભીતરી પૃષ્ઠોં પર થઈ જાય છે. પ્રત્યેક રોહા એક ઉભરેલા દાણા સમાન, લાલ, ચમકતો, પણ જીર્ણ થઈ જતા અમુક ધૂસર કે શ્વેત રંગ નો હોય છે. આ ગોળ કે ચપટા અને નાના મોટા ઘણા પ્રકાર ના હોય છે. આનો કોઈ ક્રમ નથી હોતો. આનાથી પૈનસ (અપારદર્શક તંતુ) ઉત્પન્ન થઈ કાર્નિયા ની મધ્ય ની તરફ ફેલાય છે. આને કારણે રોગોત્પાદ વાઇરસ નો પ્રસાર થાય છે. આ દશા પ્રાયઃ કાર્નિયા ના ઊપરી અર્ધભાગ માં અધિક ઉત્પન્ન થાય છે.
રોગ ના સામાન્ય લક્ષણ
પલકો ની ભીતર માં ખુજલી અને દાહ થવો, નેત્રોં થી પાણી નિકલતા રતેવું, પ્રકાશાસહ્યતા અને પીડ઼ા આના સાધારણ લક્ષણ છે. સંભવ છે, આરંભ માં કોઈ પણ લક્ષણ ન હોય, પણ અમુક સમય પશ્ચાત્ ઉપર્યુક્ત લક્ષણ ઉત્પન્ન થઈ જાય છે. પલક જાડા થઈ જાય છે. પલકો ને ઉલટાવી જોતા તેની પર રોહે દેખાય છે.
અવસ્થાઓ
આ રોગ ની ચાર અવસ્થાઓ હોય છે. પહેલી અવસ્થા માં શ્લેષ્મિક કલા (કંજંક્ટાઇવા) એક સમાન શોથયુક્ત અને લાલ મખમલ સમાન દેખાય છે; બીજી અવસ્થામાં રોહે બની જાય છે. ત્રીજી અવસ્થામાં રોહોં ના અંકુર જતા રહે છે અને તેમના સ્થાને સૌત્રિક ધાતુ બની કલામાં સઁકુચન પડી જાય છે. ચોથી અને અંતિમ અવસ્થામાં ઉપદ્રવ (કાંપ્લિકેશન) ઉત્પન્ન થઈ જાય છે, જેનું કારણ કાર્નિયામાં વાઇરસ નો પ્રસાર અને પલકોં ની કલા નું સઁકોચાઇ જાય છે. અન્ય રોગો ના સંક્રમણ (સેકંડરી ઇનફ઼ેક્શન) નો પ્રવેશ બહુત સરળ છે અને પ્રાયઃ સદા જ રહી જાય છે.
આ રોગોં ના પરિણામસ્વરૂપ શ્લેષ્મકલા (કંજંક્ટાઇવા), કાર્નિયા તથા પલકોં માં નિમ્નલિખિત દશાઓ ઉત્પન્ન થઈ જાય છે: (૧) પરવાલ (એંટ્રોપિયન, ટ્રિકિએસિસ)-આમાં ઊપરી પલક નો ઉપાસિપટ્ટ (ટાર્સસ) અંદર વળી જાય છે; આથી પલકો ના વાળની ભીતર તરફ વળી નેત્રગોલક તથા કાર્નિયા ને ઘસડે છે જેથી કાર્નિયા પર વ્રણ બની જાય છે; (2) એક્ટ્રોપિયન-આમાં પલક ની કિનારી બહાર તરફ વળી જાય છે. આ પ્રાયઃ નીચે ની પલકમાં થાય છે; (3) કાર્નિયા ના વ્રણોં ના સાજા થવામાં બને તંતુ તથા પૈનસ ને કારણે કાર્નિયા અપારદર્શી (ઓપેક) થઈ જાય છે;- (5) સ્ટૈફીલોમા થઈ શકે છે, જેમાં કાર્નિયા બાહર ઉભરાઈ આવે છે; આથી આંશિક કે પૂર્ણ અંધતા ઉત્પન્ન થઈ શકે છે; (6) જીરોસિસ, જેમાં શ્લેષ્મકલા સંકુચિત અને શુષ્ક થઈ જાય છે એવં તે પર શલ્ક થી બનવા લાગે છે; (7) યક્ષ્મપાત (ટોસિસ), જેમાં પેશોસૂત્રોં ના આક્રાંત થતા ઊપર ની પલક નીચે ઝુકી આવે છે અને ઊપર નથી ઉઠી શકતી, જેથી નેત્ર બંધ જેવો દેખાય છે.
હેતુકી (ઈટિયોલૉજી)
રોહે નું સંક્રમણ રોગગ્રસ્ત બાળક કે વ્યક્તિ ની આંગળી, અથવા ટુવાલ, રૂમાલ આદિ વસ્ત્રોં દ્વારા સ્વસ્થ બાળકમાં પહોંચી તેને રોગગ્રસ્ત કરી દે છે. અસ્વચ્છતા, અસ્વસ્થ પરિસ્થિતિઓ તથા બળવર્ધક ભોજન ના અભાવ થી રોગોત્પત્તિમાં સહાયતા મળે છે. રોગ ફેલાવવામાં ધૂળ વિશેષ સહાયક મનાય છે. આ કારણે ગામોમાં આ રોગ અધિક હોય છે. ઉપયુક્ત ચિકિત્સા નો અભાવ રોગ ના ભયંકર પરિણામો ઉત્તરદાયી છે.
ચિકિત્સા
ઔષધિઓ અને શસ્ત્રકર્મ બનેં પ્રકારે ચિકિત્સા કરાય છે. ઔષધિઓ માં આ મુખ્ય છે:- (1) સલ્ફોનેમાઇડ ની ૬ થી ૮ ગોળી પ્રતિ દિન ખાવા માટે. પ્રતિજીવી (ઐંટિબાયોટિક્સ) ઔષધિઓ નો નેત્રમાં પ્રયોગ, નેત્રમાં નાખવા માટે ટીપાના રૂપમાં તથા લગાવવા માટે મલમ ના રૂપમાં, જેની ક્રિયા અધિક સમય સુધી હોય છે.
પેનિસિલીન થી આ રોગ માં કોઈ લાભ નથી થતો; હા, અન્ય સંક્રમણ તેથી અવશ્ય નષ્ટ થઈ જાય છે. આ રોગ માટે ઑરોમાયસીન, ટેરા માયસીન, ક્લોરમાયસિટીન આદિ નો બહુ પ્રયોગ થાય છે. અનુભવમાં સલ્ફાસિટેમાઇડ અને નિયોમાયસીન બન્નેં ને મિલાકર પ્રયોગ કરને સે સંતોષજનક પરિણામ હોય છે૤ આઈમાઇડ-માયસિટીન કો, જો ઇન દોનોં કા યોગ હૈ, દિન માં ચાર બાર, છહ સે આઠ સપ્તાહ તક, લગાના ચાહિએ૤ સાથ હી જલ માં બોરિક એસિડ, જિંક અને ઐડ્રિનેલીન કે ઘોલ કી બૂઁદેં નેત્ર માં ડાલતે રહના ચાહિએ૤ યદિ કાર્નિયા કા વ્રણ પણ હો તો ઇનકે સાથ ઐટ્રોપીન કી બૂઁદેં પણ દિન માં દો બાર ડાલના અને બોરિક ઘોલ સે નેત્ર કો ધોના તથા ઉષ્મ સેંક કરના ઉચિત છે.
શસ્ત્રોપચાર
શસ્ત્રોપચાર કેવલ ઉસ અવસ્થા માં કરના હોતા હૈ જબ ઉપર્યુક્ત ચિકિત્સા સે લાભ નહીં હોતા૤
શ્લેષ્મકલા કો ઐનીથેન સે ચેતનાહીન કરકે પ્રત્યેક રોહે કી એક ચિમટી (ફ઼ૉરસેપ્સ) સે દબાકર ફોડ઼ા જાતા છે. આ વિધિ કા બહુત સમય સે પ્રયોગ હોતા આ રહા હૈ અને આ ઉપયોગી પણ છે. શ્લેષ્મકલા કા છેદન કેવલ દીર્ઘકાલીન રોગ માં કભી કભી કિયા જાતા છે. એંટ્રોપિયન, એક્ટ્રોપિયન અને કાર્નિયા કી શ્વેતાંકતા કી ચિકિત્સા પણ શસ્ત્રકર્મ દ્વારા કી જાતી છે. શ્વેતાંક જબ મધ્યસ્થ યા ઇતના વિસ્તૃત હોતા હૈ કિ ઉસકે કારણ દૃષ્ટિ રુક જાતી હૈ તો કાર્નિયા માં એક ઓર છેદન કરકે ઉસમાં સે આયરિસ કે ભાગ કો બાહર ખીંચકર કાટ દિયા જાતા હૈ, જિસસે પ્રકાશ કે ભીતર જાને કા માર્ગ બન જાતા છે. આ કર્મ કો ઑપ્ટિકલ આઇરિડેક્ટામી કહતે હૈં૤ પૈનસ માટે વિટામિન-બી2 (રાઇબોફ્લેવીન) 10 મિલીગ્રામ, અંતઃપેશીય માર્ગ સે છહ યા સાત દિન તક નિત્ય પ્રતિદિન દેના ચાહિએ૤ નેત્ર કો પ્રક્ષાલન દ્વારા સ્વચ્છ રખના આવશ્યક છે.
નવજાત શિશુ કા અક્ષિકોપ (ઑપ્થૈલ્મિયા નિયોનોટેરમ)
આ રોગ કા કારણ આ હૈ કિ જન્મ કે અવસર પર માતા કે સંક્રમિત જનન માર્ગ દ્વારા શિશુ કા સિર નિકલતે સમય ઉસકે નેત્રોં માં સંક્રમણ પહુઁચ જાતા હૈ અને તબ જીવાણુ શ્લેષ્મકલા માં શોથ ઉત્પન્ન કર દેતે હૈં૤ આ રોગ કે કારણ આપણા દેશવાસિયોં કી બહુત બડ઼ી સંખ્યા જન્મ ભર માટે આઁખોં સે હાથ ધો બૈઠતી છે. આ અનુમાન લગાયા ગયા હૈ કિ 30 પ્રતિશત વ્યક્તિયોં માં ગોનોકોક્કસ, 30 પ્રતિશત માં સ્ટૈફિલો યા સ્ટ્રેપ્ટોકોક્કસ અને શેષ માં બૈસિલસ તથા વાઇરસ કે સંક્રમણ સે રોગ ઉત્પન્ન હોતા છે. પિછલે દસ વર્ષોં માં આ રોગ પેનિસિલીન અને સલ્ફોનેમાઇડ કે પ્રયોગ કે કારણ બહુત કમ હો ગયા છે.
લક્ષણ
જન્મ કે તીન દિન કે ભીતર નેત્ર સૂજ જાતે છે અને પલકોં કે બીચ સે શ્વેત મટમૈલે રંગ કા ગાઢ઼ા સ્રાવ નિકલને લગતા છે. યદિ આ સ્રાવ ચૌથે દિન કે પશ્ચાત્ નિકલે તો સમઝના ચાહિએ કિ સંક્રમણ જન્મ કે પશ્ચાત્ હુઆ છે. પલકોં કે ભીતર કી ઓર સે હોને વાલે સ્રાવ કી એક બૂઁદ શુદ્ધ કી હુઈ કાઁચ કી શલાકા સે લેકર કાઁચ કી સ્લાઇડ પર ફૈલાકર રંજિત કરને કે પશ્ચાત્ સૂક્ષ્મદર્શી દ્વારા ઉસકી પરીક્ષા કરવાની ચાહિએ૤ કિંતુ પરીક્ષા કા પરિણામ જાનને તક ચિકિત્સા કો રોકના ઉચિત નહીં છે. ચિકિત્સા તુરંત પ્રારંભ કર દેની ચાહિએ૤
પ્રતિષેધ તથા ચિકિત્સા
ચિકિત્સા પણ પેનિસિલીન સે હી કી જાતી છે. પેનિસિલીન કે ઉપર્યુક્ત શક્તિ કે ઘોલ કી બૂઁદેં પ્રતિ ચાર યા પાઁચ મિનટ પર નેત્રોં માં તબ તક ડાલી જાતી છે જબ તક સ્રાવ નિકલના બંદ નહીં હો જાતા૤ એક સે તીન ઘંટે માં સ્રાવ બંદ હો જાતા છે. દૂસરી વિધિ આ હૈ કિ 15 મિનટ તક એક એક મિનટ પર બૂઁદેં ડાલી જાએઁ અને ફિર દો દો મિનટ પર, તો આધ ઘંટે માં સ્રાવ નિકલના રુક જાતા છે. ફિર દો તીન દિનોં તક અધિક અંતર સે બૂઁદેં ડાલતે રહતે હૈં૤ યદિ કાર્નિયા માં વ્રણ હો જાએ તો ઐટ્રોપીન કા પણ પ્રયોગ આવશ્યક છે.
ચેચક (બડ઼ી માતા, સ્મૉલ પૉક્સ)
આ રોગ માં કાર્નિયા પર ચેચક કે દાને ઉભર આતે હૈં, જિસસે વહાઁ વ્રણ બન જાતા છે. ફિર વે દાને ફૂટ જાતે છે જિસસે અનેક ઉપદ્રવ ઉત્પન્ન હો શકાય હૈં૤ ઇનકા પરિણામ અંધતા હોય છે. દો બાર ચેચક કા ટીકા લગવાના રોગ સે બચને કા પ્રાયઃ નિશ્ચિત ઉપાય છે. કિતની હી ચિકિત્સા કી જાએ, ઇતના લાભ નહીં હો શકાય ૤
કિંરેટોમૈલેશિયા
આ રોગ વિટામિન એ કી કમી સે ઉત્પન્ન હોતા છે. આ કારણ નિર્ધન અને અસ્વચ્છ વાતાવરણ માં રહને વાલે વ્યક્તિયોં કો આ અધિક હોતા છે. આપણા દેશ માં આ રોગ પણ અંધતા કા વિશેષ કારણ છે. આ રોગ બચ્ચોં કો પ્રથમ દો વર્ષોં તક અધિક હોતા છે. નેત્ર કી શ્લેષ્મકલા (કંજંક્ટાઇવા) શુષ્ક હો જાતી છે. દોનોં પલકોં કે બીચ કા ભાગ ધુઁધલા સા હો જાતા હૈ અને ઉસ પર શ્વેત રંગ કે ધબ્બે બન જાતે છે જિન્હેં બિટૌટ કે ધબ્બે કહતે હૈં૤ કાર્નિયા માં વ્રણ હો જાતા હૈ જો આગે ચલકર વિદાર માં પરિવર્તિત હો જાતા છે. ઇન ઉપદ્રવોં કે કારણ બચ્ચા અંધા હો જાત છે. એવા બચ્ચોં કા પાલન-પોષણ પ્રાયઃ ઉત્તમતાપૂર્વક નહીં હોતા, જિસકે કારણ વે અન્ય રોગોં કે પણ શિકાર હો જાતે છે અને બહુત અધિક સંખ્યા માં પોતાની જીવન લીલા શીઘ્ર સમાપ્ત કર દેતે હૈં૤
ચિકિત્સા
નેત્ર માં વિટામિન એ યા પેરોલીન ડાલકર શ્લેષ્મિકા કો સ્નિગ્ધ રખના ચાહિએ૤ કાર્નિયા માં વ્રણ હો જાને પર ઐટ્રોપીન ડાલના આવશ્યક છે. રોગી કો સાધારણ ચિકિત્સા અત્યંત આવશ્યક છે. દૂધ, મક્ખન, ફલ, શાર્ક-લિવર યા કાડ-લિવર તૈલ દ્વારા રોગી કો વિટામિન એ પ્રચૂર માત્રા માં દેના તથા રોગ કી તીવ્ર અવસ્થાઓં માં ઇંજેક્શન દ્વારા વિટામિન એ કે 50,000 એકક રોગી કે શરીર માં પ્રતિ દિન યા પ્રતિ દૂસરે દિન પહુઁચાના ઇસકી મુખ્ય ચિકિત્સા છે. રોગ કે આરંભ માં હી યદિ પૂર્ણ ચિકિત્સા પ્રારંભ કર દી જાએ તો રોગી કે રોગમુક્ત હોને કી અત્યધિક સંભાવના રહતી છે.
કુષ્ઠ
આપણા દેશ માં કુષ્ઠ (લેપ્રોસી) ઉત્તર પ્રદેશ, બંગાલ અને મદ્રાસ માં અધિક હોતા હૈ અને અભી તક આ પણ અંધતા કા એક વિશેષ કારણ થા૤ કિંતુ ઇધર સરકાર દ્વારા રોગ કે નિદાન અને ચિકિત્સા કે વિશેષ આયોજનોં કે કારણ આ રોગ માં અબ બહુત કમી હો ગઈ હૈ અને આ પ્રકાર કુષ્ઠ કે કારણ હુએ અંધે વ્યક્તિયોં કી સંખ્યા ઘટ ગઈ છે.
કુષ્ઠ રોગ દો પ્રકાર કા હોતા છે. એક વહ જિસમાં તંત્રિકાએઁ (નર્વ) આક્રાંત હોય હૈં૤ દૂસરા વહ જિસમાં ચર્મ કે નીચે ગુલિકાએઁ યા છોટી-છોટી ગાઁઠેં બન જાતી હૈં૤ દોનોં પ્રકાર કા રોગ અંધકા ઉત્પન્ન કર શકાય છે. પહલે પ્રકાર કે રોગ માં સાતવીં યા નવીં નાડ઼ી કે આક્રાંત હોને સે ઊપરી પલક કી પેશિયોં કી ક્રિયા નષ્ટ હો જાતી હૈ અને પલક બંદ નહીં હોતા૤ ઇસસે શ્લેષ્મિકા તથા કાર્નિયા કા શોથ ઉત્પન્ન હોતા હૈ, ફિર વ્રણ બનતે હૈં૤ ઉનકે ઉપદ્રવોં સે અંધતા હો જાતી છે. દૂસરે પ્રકાર કે રોગ માં શ્લેષ્મિકા અને શ્વેતપટલ (સ્ક્લીરા) માં શોથ કે લક્ષણ દિખાઈ દેતે હૈં૤ ભૌંહ કે બાલ ગિર જાતે છે અને ઉસમાં ગાઁઠેં સી બન જાતી હૈં૤ કાર્નિયા પર શ્વેત ચૂને કે સમાન બિંદુ દિખાઈ દેને લગતે હૈં૤ પૈનસ પણ બન શકાય છે. કાર્નિયા માં પણ શોથ (ઇંટીસ્ર્ટિશિયલ કિરૈટાઇટિસ) હો જાતા હૈ અને આયરિસ પણ આક્રાંત હો જાતા હૈ (જિસે આયરાઇટિસ કહતે હૈં)૤ ઇસકે કારણ વહ અપને સામને તથા પીછે કે અવયવોં સે જુડ઼ જાતા છે.
ચિકિત્સા
કુષ્ઠ માટે સલ્ફોન સમૂહ કી વિશિષ્ટ ઔષધિયાઁ હૈં૤ શારીરિક રોગ કી ચિકિત્સા માટે ઇનકો પૂર્ણ માત્રા માં દેના આવશ્યક છે. સાથ હી નેત્ર રોગ કી સ્થાનિક ચિકિત્સા પણ આવશ્યક છે. જ્યાં પણ કાર્નિયા યા આયરિસ આક્રાંત હોં વહાઁ એટ્રોપોન કી બૂઁદોં યા મરહમ કા પ્રયોગ કરના અત્યંત આવશ્યક છે. આવશ્યક હોને પર શસ્ત્રકર્મ પણ કરના પડ઼તા છે.
ઉપદંશ (સિફિલિસ)
આ રોગ કે કારણ નેત્રોં માં અનેક પ્રકાર કે ઉપદ્રવ ઉત્પન્ન હો જાતે હૈં, જિનકા પરિણામ અંધતા હોય છે. નિમ્નલિખિત મુખ્ય દશાએઁ હૈં:-
ચિકિત્સા
સિફ઼િલિસ કી સાધારણ ચિકિત્સા વિશેષ મહત્વ કી છે.
(1) પેનિસિલીન ઇસમાટે વિશેષ ઉપયોગી પ્રમાણિત હુઈ છે. અંતર્પેશીય ઇંજેક્શન દ્વારા 10 લાખ એકક પ્રતિ દિન 10 દિન તક દી જાતી છે.
(2) ઇસકે પશ્ચાત્ આર્સનિક કા યોગ (એલ.એ.બી.) કે સાપ્તાહિક અંતર્પેશીય ઇંજેક્શન આઠ સપ્તાહ તક અને ઉસકે બીચ બીચ માં બિસ્મથ-સોડિયમ-ટારટરેટ (બિસ્મથ ક્રીમ) કે સાપ્તાહિક અંતર્પેશીય ઇંજેક્શન૤
(1) ગરમ ભીગે કપડ઼ે સે સેંક;
(2) કાર્ટિસોન, એક પ્રતિ શત કી બૂઁદેં યા 10 મિલીગ્રામ કાર્ટિસોન કા શ્લેષ્મકલા કે નીચે ઇંજેક્શન;
મહામારી જલશોથ (એપિડેમિક ડ્રૉપ્સી)
ઇસકો સાધારણતયા જનતા માં બેરીબેરી કે નામ સે જાના જાતા છે. સન્ 1930 માં આ રોગ મહામારી કે રૂપ માં બંગાલ માં ફૈલા થા અને બાળક, યુવા, વૃદ્ધ, સ્ત્રી, પુરુષ, સબકો સમાન રૂપ સે હુઆ થા૤ આ રોગ કા એક વિશેષ ઉપદ્રવ સમલવાય (ગ્લૉકોમા) થા૤ આ રોગ માં નેત્ર કે ભીતર દાવ (ટેંશન), બઢ઼ જાતી હૈ અને દૃષ્ટિ ક્ષેત્ર (ફ઼ીલ્ડ ઑવ વિજ઼ન) ક્ષીણ હોતા જાતા હૈ, યહાઁ તક કિ કુછ સમય માં વહ પૂર્ણતયા સમાપ્ત હો જાતા હૈ અને વ્યક્તિ દૃષ્ટિહીન હો જાતા છે. અંત માં દૃષ્ટિ-નાડ઼ી-ક્ષય (ઑપ્ટિક ઐટ્રોફ઼ી) પણ હો જાતા છે. બાહર સે દેખને માં નેત્ર સામાન્ય પ્રકાર કે દિખાઈ પડ઼તે હૈં, કિંતુ વ્યક્તિ કો કુછ પણ દિખાઈ નહીં પડ઼તા૤
ચિકિત્સા
રોગ હોને પર, નાડ઼ીક્ષય કે પૂર્વ, મહામારીશોથ કી સામાન્ય ચિકિત્સા કે અતિરિક્ત કાર્નિયા અને શ્વેતપટલ કે સંગમ સ્થાન (કાર્નિયો-સ્ક્લીરલ જંક્શન) પર એક છોટા છેદ કર દિયા જાતા છે. ઇસે ટ્રિફાઇનિંગ કહતે હૈં૤ ઇસસે નેત્રગોલસ કે પૂર્વ કોષ્ઠ સે દ્રવ્ય બાહર નિકલતા રહતા હૈ અને શ્વેતકલા દ્વારા સોખ લિયા જાતા છે. આ પ્રકાર નેત્ર કી દાબ બઢ઼ને નહીં પાતી૤
સમલવાય (ગ્લૉકોમા)
અંધતા કા આ પણ બહુત બડ઼ા કારણ છે. આ રોગ માં નેત્ર કે ભીતર કી દાબ બઢ઼ જાતી હૈ અને દૃષ્ટિ કા ક્ષય હો જાતા છે.
આ રોગ દો પ્રકાર કા હોતા હૈ, પ્રાથમિક (પ્રાઇમરી) અને ગૌણ (સેકંડરી)૤ પ્રાથમિક કો ફિર દો પ્રકારોં માં બાઁટા જા શકાય હૈ, સંભરણી (કંજેસ્ટિવ) તથા અસંભરણી (નૉન-કંજેસ્ટિવ)૤ સંભરણી પ્રકાર કા રોગ ઉગ્ર (ઐક્યૂટ) અથવા જીર્ણ (ક્રૉનિક) રૂપ માં પ્રારંભ હો શકાય છે. ઇસકે વિશેષ લક્ષણ નેત્ર માં પીડ઼ા, લાલિમા, જલીય સ્રાવ, દૃષ્ટિ કી ક્ષીણતા, આઁખ કે પૂર્વકોષ્ઠ કા ઉથલા હો જાના તથા નેત્ર કી ભીતરી દાબ કા બઢ઼ના છે. અધિકતર, ઉગ્ર રૂપ માં પીડ઼ા અને અન્ય લક્ષણોં કે તીવ્ર હોને પર હી રોગી ડાક્ટર કી સલાહ લેતા છે. યદિ ડાક્ટર નેત્ર રોગોં કા વિશેષજ્ઞ હોતા હૈ તો વહ રોગ કો પહચાનકર ઉસકી ઉપયુક્ત ચિકિત્સા કા આયોજન કરતા હૈ, જિસસે રોગી અંધા નહીં હોને પાતા૤ કિંતુ જીર્ણ રૂપ માં લક્ષણોં કે તીવ્ર ન હોને કે કારણ રોગી પ્રાયઃ ડાક્ટર કો તબ તક નહીં દિખાતા જબ તક દૃષ્ટિક્ષય ઉત્પન્ન નહીં હો પાતા, પરંતુ તબ લાભપ્રદ ચિકિત્સા કી આશા નહીં રહતી૤ આ પ્રકાર કે રોગ કે આક્રમણ રહ રહકર હોય છે૤ આક્રમણોં કે બીચ કે કાલ માં રોગ કે કોઈ લક્ષણ નહીં રહતે૤ કેવલ પૂર્વકોષ્ઠ કા ઉથલાપન રહ જાતા હૈ જિસકા પતા રોગી કો નહીં ચલતા૤ ઇસસે રોગ કે નિદાન માં બહુધા ભ્રમ હો જાતા છે.
ભ્રમ ઉત્પન્ન કરને વાલા દૂસરા રોગ મોતિયાબિંદ હૈ જો સાધારણતઃ અધિક આયુ માં હોતા છે. જીર્ણ પ્રાથમિક સમલવાય પણ ઇસી અવસ્થા માં હોતા છે. આ કારણ ધીરે-ધીરે બઢ઼તા હુઆ દૃષ્ટિહ્રાસ મોતિયાબિંદ કા પરિણામ સમઝા જા શકાય હૈ, યદ્યપિ ઉસકા વાસ્તવિક કારણ સમલવાય હોતા હૈ જિસમાં શસ્ત્રકર્મ સે કોઈ લાભ નહીં હોતા૤
વૃદ્ધાવસ્થા માં દૃષ્ટિહ્રાસ હોને પર રોગી કી પરીક્ષા સાવધાની સે કરના આવશ્યક છે. સમલવાય કે પ્રારંભ માં હી છેદન કરને સે દૃષ્ટિક્ષય રોકા જા શકાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:રોગ
નાના કંટવા (તા. બોડેલી)
નાના કંટવા (તા. બોડેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. નાના કંટવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.
શ્રેણી:બોડેલી તાલુકો