cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ઘંટાકર્ણ મહાવીર
ઇતિહાસ
ઘંટાકર્ણ મહાવીર એ જૈન પરંપરાના એક જૈન દેવતા છે અને કેટલાક ચોક્કસ મઠ વંશ અને કદાચ ઘણા સામાન્ય લોકો દ્વારા તેની પૂજા અને પૂજા કરવામાં આવે છે. તેમને બાવન વીરોમાંનો એક એવો મહાવીર કહેવામાં આવે છે. વિમલચંદ્ર રચિતઘંટાકર્ણ મંત્ર સ્તોત્રનો શ્લોક ૬૭ કહે છે કે તેમની પૂજા હરીભદ્ર (૬-૮મી શતાબ્દી)ના સમયથી થાય છે. સમર્થનમાંઅન્ય પુરાવા પણ છે.
ઘંટાકર્ણ-કલ્પ માં, વિમલચંદ્રે તેમનો ઉલ્લેખ એક વીર તરીકે કર્યો છે તથા એક ક્ષેત્રપાલ (જમીનના વાલી દેવતા) તરીકે તેમની ગણના કરી છે. નમિનાથ-સ્તવ (શ્લોક ૧) પર અંતમાં ટિપ્પણીમાં પણ તેમની પૂજા -પ્રાર્થનાનો ઉલ્લેખ છે. તેમનો આદર શિક્ષકથી શિષ્યમાં પ્રસારિત થયો. રવિસાગરસુરીએ બુદ્ધિસાગરસુરિને ફેબ્રુઆરી ૧૮૯૮માં દીક્ષા આપી. ઘંટકાર્ણના પ્રત્યક્ષ દર્શન કર્યા પછી, બુદ્ધિસાગરસૂરીએ મહુડી જૈન મંદિરમાં ઘંટાકર્ણની પ્રતિમા સ્થાપિત કરી. આ પૂજાને જયસિંહ સુરી, સારાભાઈ નવાબ અને અન્ય શ્વેતાંબર લોકોએ વધુ પ્રખ્યાત કરી છે. દિગંબર જૈનોમાં ઘંટાકર્ણ જાણીતા નથી. જ્હોન ઇ. કોર્ટે તેને ભક્તિભાવપૂર્ણ જાહેર પરંપરામાં ખાનગી પરંપરાના સુધારા તરીકે જણાવ્યું છે.
પૂજા
thumb|[[મહુડી જૈન મંદિર]] ઘંટાકર્ણને રોગચાળા, રોગો, અગ્નિ, આક્રમણ, ભૂત જેવી વિવિધ અવરોધો અને મુશ્કેલીઓથી બચાવવા માટે વિનંતી કરવામાં આવે છે. તેમને જૈન ધર્મના વિરોધીઓથી બચાવવા માટે પણ હાકલ કરવામાં આવે છે.
મહુડી જૈન મંદિર ભારતના લોકપ્રિય જૈન તીર્થસ્થાનમાંનું એક છે. ભક્તો ત્યાં હજારોની સંખ્યામાં મુલાકાત લે છે અને તેમને મીઠી સુખડી ચડાવે છે. અર્પણ કર્યા પછી તેને મંદિર સંકુલમાં ભક્તો દ્વારા ખાવામાં આવે છે. ઘંટાકર્ણ મહાવીરની છબીઓ ગુજરાત અને પશ્ચિમ ભારતના અન્ય જૈન મંદિરોમાં પણ જોવા મળે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:જૈન ધર્મ
ફાતિમા શેખ
ફાતિમા શેખ (૯ જાન્યુઆરી ૧૮૩૧ – ?) એક ભારતીય શિક્ષિકા અને સમાજ સુધારક હતા. તેઓ સમાજ સુધારક જ્યોતિબા ફુલે અને સાવિત્રીબાઈ ફુલેના સહયોગી હતા. તેમને વ્યાપકપણે ભારતના પ્રથમ મુસ્લિમ મહિલા શિક્ષક માનવામાં આવે છે.
જીવનપરિચય
ફાતિમા શેખ મિયાં ઉસ્માન શેખના બહેન હતા, જેમના ઘરમાં જ્યોતિરાવ અને સાવિત્રીબાઈ ફુલે નિવાસ કરતાં હતા. આધુનિક ભારતના પ્રથમ મુસ્લિમ મહિલા શિક્ષકોમાંના એક, તેમણે ફુલે દંપતિની શાળામાં બહુજન બાળકોને શિક્ષિત કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. જ્યોતિરાવ અને સાવિત્રીબાઈ ફુલેએ ફાતિમા શેખ સાથે મળીને દલિત સમુદાયોમાં શિક્ષણ ફેલાવવાનો હવાલો સંભાળ્યો હતો.
અમેરિકન મિશનરી સિન્થિયા ફેરાર દ્વારા સંચાલિત શિક્ષક તાલીમ સંસ્થામાં ફાતિમા શેખની મુલાકાત સાવિત્રીબાઈ ફુલે સાથે થઈ હતી. તેણીએ ફુલે દંપતિ દ્વારા સ્થાપવામાં આવેલી પાંચેય શાળાઓમાં તમામ ધર્મ અને જાતિના બાળકોને ભણાવ્યા હતા. શેખે ૧૮૫૧માં મુંબઈ (તે પછી બોમ્બે)માં બે શાળાઓની સ્થાપનામાં પણ સહયોગ કર્યો હતો.
૯ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૨ના રોજ ગૂગલે ફાતિમા શેખને તેમની ૧૯૧મી જન્મજયંતિ પર ડૂડલથી સન્માનિત કર્યા હતા.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સમાજ સેવક
લાલોઇ (તા. જામજોધપુર)
લાલોઇ એ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  જામજોધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. લાલોઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.
શ્રેણી:જામજોધપુર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ધોળા ગોદડજી (તા. ઉમરાળા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઉમરાળા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઇતિહાસ
"રામબાણ વાગ્યા હોય તે જાણે" એ ખૂબ પ્રચલિત ભજનના રચેતા ધના ભગતની સમાધિ આ ગામમાં આવેલી છે. આ સમાધિની જગ્યાએ એક મંદિર ચણવામાં આવ્યું છે. ધના ભગતની કીર્તિ શિહોરના રાજા વજેસિંહજી પાસે પહોંચી અને તેમણે ધોળાની તે જમીન પરની સર્વ વસુલાત માફ કરી અને ભવિષ્યમાં મદદનું આશ્વાસન આપતો તામ્ર પત્ર આપ્યો હતો.
વાહન વ્યવહાર
ધોળા પશ્ચિમ રેલ્વેનું એક જંકશન છે, જ્યાં નીચેની રેલ્વે-લાઇનો મળે છે:
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઉમરાળા તાલુકો
સિરોહી જિલ્લો
સિરોહી જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૩ (તેત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. સિરોહી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક સિરોહી શહેરમાં આવેલું છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:રાજસ્થાન શ્રેણી:રાજસ્થાનના જિલ્લાઓ
બોરસદ તાલુકો
બોરસદ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના આણંદ જિલ્લાનો તાલુકો છે. બોરસદ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
ખડોલી (તા. હિંમતનગર)
ખડોલી (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખડોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
સુમરાસર (જતવાળી) (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દૂરદર્શન
thumbnail
ઇતિહાસ
દુરદર્શનની શરૂઆત પ્રાયોગીક ધોરણે ઇ. સ. ૧૯૫૯ના વર્ષમાં દિલ્હીના આકાશવાણી ભવનમાં એક અસ્થાઇ સ્ટુડિઓ ખાતેથી કરવામાં આવી હતી, કેમકે તેનું અલાયદું મકાન ન હતું. શરૂઆત થઇ ૫૦૦ વોટની ક્ષમતા વાળા એક નાના ટાવરથી જેની રેંજ ફક્ત ૨૫ કિલોમીટર હતી. જેનું નિયમીત પ્રસારણ આકાશવાણીના એક પેટા વિભાગ તરીકે સપ્ટેમ્બર ૧૫, ૧૯૫૯ના દિવસે શરૂ થયું હતું. શરૂઆતનાં વર્ષોમાં તેનું પ્રસારણ અમુક સમય પુરતું જ અને સામાન્ય હતું.
ફેલાવો અને વિકાસ
સમય બદલાયો અને ૧૯૮૨ માં કલર ટેલિવિઝનનું આગમન થતા તેણે એપ્રિલ ૨૫, ૧૯૮૨ના રોજ પહેલું કલર પ્રસારણ સત્યજીત રેની ફિલ્મ "શતરંજ કે ખિલાડી" થી કર્યું. આજ સમયગાળા દરમ્યાન તેણે ઈન્દિરા ગાંધીના સુચન અનુસાર મનોહર શ્યામ જોષી લીખીત "હમ લોગ" સિરિયલ ચાલુ કરી જેનું પ્રસારણ છેક ડિસેમ્બર ૧૭, ૧૯૮૫ સુધી ચાલ્યું હતું. ત્યાર બાદ તેના પર "રામાયણ" અને "મહાભારત" જેવી સિરિયલોનો દોર શરૂ થયો, જેણે દેશ ભરમાં ધુમ મચાવી હતી.
દુરદર્શનનાં જાણીતા કાર્યક્રમો
300px|thumb|right| દુરદર્શન નાં કાર્યક્રમો
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારત
પ્રભાતિયા
પ્રભાતિયા વહેલી સવારે ગાવામાં આવતા ભજનનો પ્રકાર છે. ગુજરાતી ભાષામાં ભક્ત કવિ નરસિંહ મહેતાએ રચેલા અનેક પદો ગુજરાતનાં ઘર ઘરમાં પ્રભાતિયા સ્વરૂપે સાંભળવા મળે છે. જે પૈકી જાગને જાદવા, ખુબ જ પ્રસિદ્ધ અને લોકપ્રિય છે.
શ્રેણી:સંગીત
ગોરાઈ ખાડી
thumb|ગોરાઈ ખાડીનો આકાશી દેખાવ thumb|સૂર્યાસ્ત સમયે ગોરાઈ ખાડીમાંથી પેગોડાનું દૃશ્ય ગોરાઇ ખાડી મુંબઈ ઉપનગરના દરિયાકાંઠે આવેલી ખાડી છે. તે બોરીવલી (પશ્ચિમ) અને ગોરાઈ ગામની વચ્ચે આવેલી છે. હોડી વડે ખાડી પાર કરીને એસ્સેલવર્લ્ડ, ગોરાઈ દરિયાકિનારા અને ગ્લોબલ વિપશ્યના પેગોડા સુધીની મુસાફરી અંદાજીત ૧૦ થી ૧૫ મિનિટનો સમય લે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મુંબઈ
અલવાર જિલ્લો
સંદર્ભો
શ્રેણી:રાજસ્થાન શ્રેણી:રાજસ્થાનના જિલ્લાઓ
જાજમેર (તા. ઉમરાળા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઉમરાળા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઉમરાળા તાલુકો
ભૂપેન ખખ્ખર
thumb|ભૂપેન ખખ્ખર ભૂપેન ખખ્ખર (૧૦ માર્ચ ૧૯૩૪-૮ ઑગસ્ટ ૨૦૦૩) ગુજરાત, ભારતના એક ભારતીય ચિત્રકાર હતા. તેઓ ભારતના પ્રથમ સમલૈંગિક ચિત્રકાર હતા અને તેમને ૧૯૮૪માં ભારતના ચોથા સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર એવા પદ્મશ્રીથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.
જીવન
તેમનો જન્મ ૧૦મી માર્ચ ૧૯૩૪ના રોજ મુંબઈમાં થયો હતો જ્યાં તેઓ અર્થશાસ્ત્ર અને વાણિજ્યનું ભણીને એક ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટની પેઢીમાં જોડાયા હતા અને તેની સાથે તેઓ સાંજના ચિત્રના વર્ગો ભરતા હતા. વડોદરાના મહારાજા સયાજીરાવ વિશ્વવિદ્યાલયની ફેકલ્ટી ઑફ્ ફાઈન આર્ટ્સમાં તેઓ ૧૯૬૧માં પોતાની નોકરી છોડ્યા બાદ જોડાયા હતા. તેમણે "૧૯૬૫માં પોતાનાં ચિત્રોનું એક પ્રદર્શન યોજીને કારકિર્દીનો આરંભ કર્યો."
ત્યારપછી, એક વર્ષ બાદ ઇંગ્લેન્ડમાં તેમની કૃતિઓને જ્યોર્જ બુચર્સ સિલેક્શન ઑફ્ ઈન્ડિયન આર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવી હતી. બે વર્ષ પછી ૧૯૬૮માં તેમની કૃતિઓને ભારતના પ્રથમ 'ત્રિનાલે'માં રજૂ કરવામાં આવી હતી. તે જ વર્ષ દરમિયાન અમેરિકામાં એશિયન કલ્ચરલ કાઉન્સિલ વડે તેમને 'સ્ટાર ફેલોશિપ' અર્પણ કરવામાં આવી હતી. ૧૯૭૬માં તેમણે યુગોસ્લાવિયા, ઇંગ્લેન્ડ અને રશિયાની યાત્રા કરી હતી અને લંડન ખાતે "એક ખૂબ જ સફળ પ્રદર્શન કર્યું હતું."
૧૯૮૪માં તેમને ભારતના ચોથા સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર એવા પદ્મશ્રીથી સમ્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. ૨૦૦૩ની ૮મી ઑગસ્ટે તેમનું અવસાન થયું.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતી ચિત્રકાર શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૩૪માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૦૩માં મૃત્યુ
શિવરાજગઢ (તા. ગોંડલ)
શિવરાજગઢ (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. શિવરાજગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કસ્તુરી
કસ્તુરી (અંગ્રેજી:ધ બ્લેકકેપ્ડ બ્લેકબર્ડ, શાસ્ત્રીય નામ: ટરડસ મેરૂલા નાઇગ્રોપીલીયસ (લાફ્રેસ્નાઇ)) એક પક્ષી છે.
રામચકલી
વિસ્તાર
આમતો મોટાભાગે બધેજ જોવા મળે છે,દ.આફ્રીકા તથા ઉતર ગોળાર્ધમાં તમામ જગ્યાઓએ.ગુજરાતમાં રામચકલી ગીર,બરડા અને શત્રુંજયમાં જોવા મળે છે.આ પક્ષીને ખડકાળ જગ્યાઓમાં તથા માનવ વસ્તીની નજીક રહેવું વધુ પસંદ પડે છે.મોટેભાગે બે ની જોડીમાં કે નાના નાના ઝુંડમાં જોવા મળે છે.
કસ્તુરી
ક્દ અને દેખાવ
કદ કાબર જેવડું હોય છે. નર કસ્તુરીનો રંગ કાળો કથ્થાઇ અને માથા પર કાળી ટોપી તથા પેટાળ ધુમાડીયું રાખોડી રંગનું. માદાનો રંગ વધારે કથ્થાઇ હોય છે. બન્નેની ચાંચ નારંગી, પગ પીળાશ પડતા, આંખ કથ્થાઇ હોય છે.
રામચકલી
અવાજ
સ્પષ્ટ અને મોટેથી ચીઇ.રી.....ચીઇ.રી... તેવો અવાજ કરે છે.
શ્રેણી:પ્રાણીશાસ્ત્ર
કસ્તુરી
વિસ્તાર
ડુંગરાળ વન પ્રદેશમાં,ઘાટી જગ્યાએ અને માણસોથી દુર રહેવાનું પસંદ કરે છે. વૃક્ષનીં ઉંચી ડાળ પર બેસવાનું અને જમીન પર આવવું પડેતો ઘાંટા ઝાડી ઝાંખરામાં વસવું પસંદ કરે છે.
અવાજ
ચક-ચક અવાજ કરે છે. પરંતુ મધુર સ્વરમાં ગાયન અને બીજા પક્ષીઓની નકલ પણ શાનદાર કરે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પક્ષી શ્રેણી:પ્રાણીશાસ્ત્ર શ્રેણી:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ શ્રેણી:થ્રશ કુટુંબ
ખંભાત તાલુકો
ખંભાત તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલો તાલુકો છે. ખંભાત શહેર આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:આણંદ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
કોઠા વીરડી (તા. જામજોધપુર)
કોઠા વીરડી એ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા જામજોધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોઠા વીરડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.
શ્રેણી:જામજોધપુર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગંગાવાડા (તા. ઉમરાળા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઉમરાળા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઉમરાળા તાલુકો
બરાન જિલ્લો
બરાન જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૩ (તેત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. બરાન જિલ્લાનું મુખ્ય મથક બરાન શહેર ખાતે આવેલું છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:રાજસ્થાન શ્રેણી:રાજસ્થાનના જિલ્લાઓ
કાળોદરી (તા. હિંમતનગર)
કાળોદરી (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાળોદરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
હડમતીયા (તા. તાલાલા)
ઇતિહાસ
આ ગામથી થોડે દુર સરસ્વતી નદીના કાંઠે વજીર પનાતનો કોઠો તરીકે ઓળખાતો બૌદ્ધ સ્તૂપ આવેલો છે જે ઈસ્વીસનની શરૂઆતના વર્ષોમાં બંધાયેલ હોવો જોઈએ. તેનો બહારનો ભાગ પકવેલી ઇંટોથી બનેલ છે જયારે અંદર પથ્થરો ભરેલા છે. આ રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક (S-GJ-141) છે.
કોયલા (તા. વિરપુર)
કોયલા (તા. વિરપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોયલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વિરપુર તાલુકો
કોટડા બાવીસી (તા. જામજોધપુર)
કોટડા બાવીસી એ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા જામજોધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોટડા બાવીસી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.
શ્રેણી:જામજોધપુર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સુમરાસર - શેખવાળી (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
કાનડા (તા. હિંમતનગર)
કાનડા (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાનડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
શેમળા (તા. ગોંડલ)
શેમળા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. શેમળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દ્રશ્ય શ્રાવ્ય માધ્યમમાં
હિન્દી ફિલ્મ મંથન ના શરૂઆત અને અંતિમ દૃશ્ય માં આ ગામના સ્ટેશનને દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સજદીયાળી (તા. ગોંડલ)
સજદીયાળી (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સજદીયાળી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કુંભારવાડી (તા. વિરપુર)
કુંભારવાડી (તા. વિરપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કુંભારવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વિરપુર તાલુકો
કનાઇ (તા. હિંમતનગર)
કનાઇ (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કનાઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.આ ગામમાં બોસ્તાને તિફ્લાન નામની અંગ્રેજી માધ્યમમા શિક્ષણ આપતી બાળમંદિર છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
હનુમાનગઢ જિલ્લો
હનુમાનગઢ જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૩ (તેત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. હનુમાનગઢ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક હનુમાનગઢ શહેરમાં આવેલું છે.
આ જિલ્લો રાજસ્થાનની ઉત્તર સીમા પર આવેલો છે. આ જિલ્લાનું ક્ષેત્રફળ ૧૨,૬૪૫ ચોરસ કિ. મી. જેટલું છે તથા વસ્તી ૨૦૦૧ની વસ્તી ગણતરી અનુસાર ૧,૫૧૭,૩૯૦ જેટલી છે. આ જિલ્લામાં પ્રતિ ચોરસ કિમી દીઠ ૧૨૦ વ્યક્તિઓ વસવાટ કરે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:રાજસ્થાન શ્રેણી:રાજસ્થાનના જિલ્લાઓ
હડમતાળા (તા. ઉમરાળા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઉમરાળા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઉમરાળા તાલુકો
સોજિત્રા તાલુકો
સોજિત્રા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના આણંદ જિલ્લાનો તાલુકો છે. સોજિત્રા તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. આ તાલુકાના મુખ્ય પાક બાજરી, ડાંગર, ઘઉં, તમાકુ, શાકભાજી, કેળ, દાડમ, ટામેટાં વગેરે છે.
ભૂગોળ
ભૌગોલિક સ્થાન જોતાં આ તાલુકો અક્ષાંશ રર.ર૧ ઉ.અ.થી રર.૪૦ ઉ.અ. અને રેખાંશ ૭ર.૪૦ ૫.રે. થી ૭ર.૫૬ ૫.રે.ની વચ્ચે આવેલો છે.
શિક્ષણ
આ તાલુકામાં ૫૯ જેટલી પ્રાથમિક શાળાઓ, ૧૫ જેટલી માધ્યમિક શાળાઓ તેમ જ ૧ ઉત્તર બુનિયાદી શાળા આવેલી છે. સોજિત્રામાં ભાઈકાકા સરકારી વાણિજ્ય અને વિનયન કોલેજ આવેલી છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:આણંદ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
કોયડમ
કોયડમ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોયડમ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, બેંક, સહકારી મંડળીઓ, ટેલિફોન કેન્દ્ર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શિક્ષણ
કોયડમ ગામમાં ઇસ ૧૮૯૮ માં પ્રાથમિક શાળાની સ્થાપના કરવામાં આવેલી છે, જે ધોરણ ૧ થી ૮ સુધીનું શિક્ષણ આપે છે. વિભાગીય કેળવણી મંડળ સંચાલિત શ્રી બી.આર.પટેલ હાઇસ્કૂલ માં ૫ થી ૧૨ ધોરણ સુધીનું શિક્ષણ પ્રાપ્ત છે. કોયડમમાં ધનવંતરી આયુર્વેદિક કોલેજ અને શ્રી રામ બી.એડ. કોલેજ આવેલી છે.
ધાર્મિક સ્થળો
ગામમાં ૧૨૫ વર્ષ જુનું ત્રિલિંગી શિવમંદિર આવેલું છે. જેના પરીસરમાં હનુમાનજી તેમજ બળિયાદેવના મંદિરો આવેલા છે.
ભૂગોળ
ગામમાં આવેલા શિવમંદિરની પશ્ચિમે કોયડમ બંધ આવેલો છે.
વ્યવસાય
કોયડમ ગ્રુપ ગ્રામ પંચાયત વિસ્તારમાં અમૂલ ડેરી સંચાલિત છ દુધ મંડળીઓ આવેલી છે. જે વર્ષે છ કરોડનું દુધ વેચે છે.
શ્રેણી:વિરપુર તાલુકો
કરશનપર (તા. જામજોધપુર)
કરશનપર એ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા જામજોધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કરશનપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.
શ્રેણી:જામજોધપુર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રૂપાવટી (તા. ગોંડલ)
રૂપાવટી (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રૂપાવટી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગોલરામા (તા. ઉમરાળા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઉમરાળા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દૌસા
દૌસા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  રાજસ્થાન રાજ્યનું એક મહત્વનું નગર છે. દૌસા શહેરમાં દૌસા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. આ શહેર જયપુરથી ૫૫ (પંચાવન) કિલોમીટર જેટલા અંતરે રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૧૧ પર આવેલું છે. સ્થાનીક જાણકારી મુજબ આ નગર દેવ નગરી છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:રાજસ્થાન
કાબર
કાબર એ સામાન્ય રીતે માનવ વસાહતોમાં જોવા મળતું એક પક્ષી છે.
કદ અને દેખાવ
કાબરનું કદ ૨૫ સે. મી. અને માથું, ગરદન અને ઉપલી છાતી પર કાળો રંગ હોય છે. બાકીના શરીરનો રંગ કથ્થઇ, જે પીઠ પર વધારે ઘેરો અને પેટાળમાં ઝાંખો હોય છે. કાબરની પૂંછડી પાસે પેટાળમાં સફેદ હોય છે. તેની ગોળાકાર પૂંછ્ડી કાળી અને છેડા પાસે સફેદ હોય છે. કાબરની આંખો રાતી કથ્થઇ, ચાંચ અને નરમ બોળીયાં જે આંખ નીચે અને પાછળ આવે છે, તેનો રંગ પીળો અને પગ પણ પીળા હોય છે. નર અને માદાનો દેખાવ એટલો સમાન હોય છે કે તેને અલગ-અલગ વરતવામાં મુશ્કેલી પડે છે.
વિસ્તાર
આ પક્ષી ગુજરાત તથા ભારતમાં બધાં જ સ્થળો પર ખુલ્લા વગડામાં, ખેતરોમાં તથા માનવ વસાહતોની નજીક જોવા મળે છે. દક્ષિણપૂર્વ એશિયા, મધ્યપૂર્વ, દ.આફ્રીકા, ઇઝરાયેલ, ઉ.અમેરીકા, ઓસ્ટ્રેલિયા, ન્યુઝીલેન્ડ અને હવાઇ સહીતના દરીયાઇ ટાપૂઓ પર પણ આ પક્ષી જોવા મળે છે.
માળો
તેની માળા બાંધવાની ઋતુ એપ્રિલ મહિના થી ઓગસ્ટ મહિના સુધીની હોય છે. તે વૃક્ષો, દીવાલો કે કૂવાની બખોલમાં માળા બાંધે છે. માળામાં તે મૂળ, ડાળખીઓ અને માનવ સર્જીત પદાર્થો જેવા કે દોરા, કાગળ, પ્લાસ્ટિક વગેરેનો ઉપયોગ કરે છે. તે ૪ થી ૬ ચળકતા વાદળી રંગના ઈંડા મૂકે છે. નર અને માદા ઈંડા સેવવાથી લઈ બચ્ચાં ઉછેરવા સુધીની પ્રક્રિયા સાથે મળીને કરે છે.
રામવડ નેશ (તા. દસાડા)
રામવડ નેશ (તા. દસાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. રામવડ નેશ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:દસાડા તાલુકો
કાબર
ખોરાક
કાબર સર્વભક્ષી પક્ષી છે. તે અનાજ, ફળ, જીવાત તથા માનવ વસાહતો પાસે વધ્યુંઘટ્યું એંઠવાડ પણ ખાય છે. તે ઘાસીયા મેદાનોમાંથી વિણી વિણીને જીવાત તથા ઘાસીયા જીવડાં પણ ખાય છે.
અવાજ
કાબરનો કર્કશ અવાજ હોય છે, સાપ કે તેવું જોખમ જોતાં ભયસૂચક બોલી બોલે છે, જેને દેશી ભાષામાં ચડાવો કહે છે, જેનાથી અન્ય પક્ષીઓ તથા માણસો પણ સાવધાન થઇ જાય છે. જો કે આ પક્ષી અન્યની બોલીની નકલ બહુ જ સારી રીતે કરી જાણે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પક્ષી શ્રેણી:પ્રાણીશાસ્ત્ર શ્રેણી:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ શ્રેણી:મેના-કાબર કુટુંબ
લીંબરવાડા
લીંબરવાડા (તા. વિરપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લીંબરવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
હરીપુર (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
કાણીયોલ (તા. હિંમતનગર)
કાણીયોલ (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાણીયોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
ટાંકણસર (તા. ભુજ)
ટાંકણસર ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
કલ્યાણપુર (તા. જામજોધપુર)
કલાણપુર એ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા જામજોધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કલાણપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.
શ્રેણી:જામજોધપુર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પેટલાદ તાલુકો
પેટલાદ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના આણંદ જિલ્લાનો તાલુકો છે. પેટલાદ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:આણંદ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
બુંદી જિલ્લો
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજસ્થાન શ્રેણી:રાજસ્થાનના જિલ્લાઓ
રીબડા (તા. ગોંડલ)
રીબડા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રીબડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
શિરાજી કાબર
કદ અને દેખાવ
કદમાં આ પક્ષી કાબર કરતાં નાનું અને રંગ ભૂરાશ પડતો રાખોડી તથા ઇંટજેવા રાતા રંગની ચાંચ,આંખ પાસેની ચામડી પણ એજ રંગની.પગ પીળા અને પાંખમાં સફેદ કે આંખ ફરતેની ચામડી જેવા રંગનો ડાઘ હોય છે.નર-માદા સરખા રંગના હોય છે.
વિસ્તાર
શ્થાનિક બધેજ જોવા મળે છે.ભારત,પાકિસ્તાન,બાંગ્લાદેશ,અફઘાનિસ્તાન એમ તમામ જગ્યાએ થાય છે.અન્ય શ્થાનિક ભાષાઓમાં, ગંગામેના(હિન્દી),ગંગસલીક(બંગાળી),બારડમેના(બિહાર),બારડીમેના(નેપાળ),લાલી(સિંધ) અને દર્યલમેના(યુ.પી.)થી ઓળખાય છે.મોટાભાગે વસ્તીવાળા વિસ્તારોમાં,ચરાણોમાં,નદીકિનારે એમ જોવા મળે છે. thumb|left|અગાશી પર પાણીનીં ટાંકી પર thumb|left| thumb| thumb|left| પાણી પીતી શિરાજી કાબર.
ખોરાક
ફળ,અનાજનાં દાણા તથા જીવાત ખાય છે.
માળો
મે થી ઓગષ્ટમાં ઘાસ,તણખલા વગેરેનો,નદી કિનારે ઊંચી ભેખડોની ઊભી દિવાલો પર બાકોરામાં માળો બનાવે છે. જેમાં ૩ થી ૫ પીળાશ પડતાં ભૂરા રંગના ઇંડા મૂકે છે.
ફોટો
શ્રેણી:પક્ષી શ્રેણી:પ્રાણીશાસ્ત્ર શ્રેણી:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ શ્રેણી:મેના-કાબર કુટુંબ
નાસરોલી (તા. વિરપુર)
નાસરોલી (તા. વિરપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાસરોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વિરપુર તાલુકો
હડમતીયા (તા. ઉમરાળા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઉમરાળા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઉમરાળા તાલુકો
કડબલ (તા. જામજોધપુર)
કડબલ એ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા જામજોધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કડબલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.
શ્રેણી:જામજોધપુર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કાકણોલ (તા. હિંમતનગર)
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
રીબ (તા. ગોંડલ)
રીબ (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રીબ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
અમોદરા (તા. ઉના)
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાત ભૂગોળ સ્ટબ
કરણપુર (તા. હિંમતનગર)
કરણપુર (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કરણપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ચુરુ જિલ્લો
ચુરુ જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૩ (તેત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. ચુરુ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ચુરુ શહેરમાં આવેલું છે.
કરણપુર (તા. હિંમતનગર)
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
લક્ષ્મી સહેગલ
લક્ષ્મી સહેગલ (જન્મ લક્ષ્મી સ્વામિનાથન) (૨૪ ઑક્ટોબર ૧૯૧૪ - ૨૩ જુલાઈ, ૨૦૧૨) ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય ચળવળના ક્રાંતિકારી, ભારતીય રાષ્ટ્રીય સૈન્યના અધિકારી, અને આઝાદ હિન્દ સરકારમાં મહિલા બાબતોના પ્રધાન હતા. સહેગલને ભારતમાં સામાન્ય રીતે "કેપ્ટન લક્ષ્મી" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, બીજા વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન બર્મામાં કેદી બનાવવામાં આવતા તેણીના નામનો પદ સહિત આ રીતે ઉલ્લેખ થયો હતો.
પ્રારંભિક જીવન
લક્ષ્મી સહેગલનો જન્મ મદ્રાસ પ્રેસિડેન્સીના એક ભાગ મલબારમાં લક્ષ્મી સ્વામિનાથન તરીકે ૨૪ ઓક્ટોબર ૧૯૧૪ ના દિવસે થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ એસ. સ્વામિનાથન હતું તેઓ મદ્રાસ હાઈકોર્ટમાં એક વકીલ હતા. તેમની માતાનું નામ એ. વી. અમ્મુકુટી હતું, જેઓ કેરળના પાલઘાટના વડક્કથ તરીકે ઓળખાતા અંક્કારના રાજવી નાયર કુટુંબના વ્યક્તિ અને એક સમાજસેવિકા અને સ્વતંત્રતા કાર્યકર હતા અને તેઓ અમ્મૂ સ્વામિનાથન તરીકે જાણીતા હતા. તેઓ મૃણાલિની સારાભાઈની મોટી બહેન છે.
સહેગલે ક્વીન મેરીસ્ કૉલેજમાં અભ્યાસ કર્યો હતો ત્યાર બાદ તેમણે વૈદક ક્ષેત્રે અભ્યાસ કરવાનું પસંદ કર્યું અને ઈ. સ. ૧૯૩૮ માં મદ્રાસ મેડિકલ કૉલેજમાંથી એમ. બી. બી. એસ.ની ડિગ્રી મેળવી. એક વર્ષ પછી, તેમણે સ્ત્રીરોગવિજ્ઞાન અને પ્રસૂતિવિજ્ઞાનનો ડિપ્લોમા મેળવ્યો. તેમણે ચેન્નઈના ટ્રીપ્લીકેનમાં આવેલી કસ્તુરબા ગાંધી સરકારી હોસ્પિટલમાં ડોક્ટર તરીકે કામ કરતી હતી.
ઈ. સ. ૧૯૪૦ માં, પાયલોટ પતિ પી. કે. એન. રાવ સાથેના લગ્નમાં નિષ્ફળતા પછી તેઓ સિંગાપુર ગયા. સિંગાપોર ખાતેના રોકાણ દરમિયાન તેઓ સુભાષચંદ્ર બોઝ અને આઝાદ હિંદ ફોજના કેટલાક સભ્યોને મળી હતી.
આઝાદ હિન્દ ફોજ
ઈ. સ. ૧૯૪૨ માં, બ્રિટિશરો દ્વારા જાપાનીઓને સિંગાપોરના સમર્પણ દરમ્યાન, સહેગલે ઘાયલ થયેલા યુદ્ધના કેદીઓની સારવાર કરી, જેમાંના ઘણાને ભારતીય સ્વતંત્રતા સેનાની રચના કરવામાં રસ હતો. સિંગાપુરમાં તે સમયે ઘણા રાષ્ટ્રવાદી ભારતીયો કાર્યરત હતા. કે. પી. કેસવા મેનન, એસ. સી. ગુહા અને એન. રાઘવન જેવા આગેવાનોએ એક્શન કાઉન્સિલની રચના કરી હતી. અલબત્ તેમની આઝાદ હિંદ ફોજને જાપાની દળો દ્વારા યુદ્ધમાં તેમની ભાગીદારી અંગે કોઈ કડક પ્રતિબદ્ધતા કે મંજૂરી મળી ન હતી.
આ પૃષ્ઠભૂમિમાં સુભાષચંદ્ર બોઝ ૨ જુલાઈ ૧૯૪૩ ના દિવસે સિંગાપોર પહોંચ્યા. લક્ષ્મીએ સાંભળ્યું હતું કે બોઝ મહિલાઓનું એક સંગઠનમાં ઘડવા માટે ઉત્સુક છે તેથી તેણીએ તેમની સાથે એક બેઠકની વિનંતી કરી. આહીંથી તેમને રાણી ઝાંસી રેજિમેન્ટની તરીકે ઓળખાયેલી મહિલા રેજિમેન્ટ સ્થાપવાનો આદેશ મળ્યો હતો. પૂર્ણ રીતે સ્ત્રીઓને બનેલી આ બ્રિગેડમાં જોડાવા ઘણી મહિલાઓએ ઉત્સાહપૂર્વક પ્રતિસાદ આપ્યો અને ડૉ. લક્ષ્મી સ્વામિનાથન કેપ્ટન લક્ષ્મી બન્યા, અને એજ નામ અને ઓળખ તેમની સાથે જીવનભર રહ્યું.
આઝાદ હિંદ ફોજે ડિસેમ્બર ૧૯૪૪ માં જાપાની સૈન્ય સાથે બર્મા તરફ પ્રયાણ કર્યું, પરંતુ માર્ચ ૧૯૪૫ માં, યુદ્ધમાં પલટો આવ્યો, ભારતીય સૈન્યે તેઓ ઇમ્ફાલમાં પ્રવેશ કરે તે પહેલાં શરણાગતી સ્વીકારવી પડી. કેપ્ટન લક્ષ્મીની મે ૧૯૪૫ માં બ્રિટીશ સૈન્ય દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, માર્ચ ૧૯૪૬ તેઓ સુધી બર્મામાં રહ્યા, ત્યાર બાદ તેમને ભારત મોકલવામાં આવ્યા. તે સમયે દિલ્હીમાં આઝાદ હિંદ ફોજ પરના મુકદ્દમાને કારણે લોકોમાં અસંતોષ વધતો હતો અને અંગ્રેજ શાસનનો અંત નજીક જણાતો હતો.
પછીના વર્ષો
ઈ.સ. ૧૯૭૧ માં તેઓ ભારતીય સામ્યવાદી પક્ષ (માર્ક્સવાદી)માં જોડાયા અને રાજ્ય સભામાં પક્ષનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું. બાંગ્લાદેશ કટોકટી દરમિયાન, તેમણે બાંગ્લાદેશથી ભારતમાં આવેલા શરણાર્થીઓ માટે કલકત્તામાં રાહત શિબિરો અને તબીબી સહાયનું આયોજન કર્યું હતું. ઈ.સ.૧૯૮૧ માં ઑલ ઈન્ડિયા ડેમોક્રેટિક વિમેન્સ એસોસિએશનના સ્થાપક સભ્યોમાંના તેઓ એક હતા અને તે સંસ્થાની ઘણી પ્રવૃત્તિઓ અને અભિયાનોનું તેમણે નેતૃત્વ કર્યું હતું. ડિસેમ્બર ૧૯૮૪ માં ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટના બાદ તેણીએ ભોપાલ તરફ એક તબીબી ટુકડી દોરી અને તેનું નેતૃત્વ કર્યું હતું, ૧૯૮૪ ના શીખ વિરોધી રમખાણો બાદ કાનપુરમાં શાંતિ પુન:સ્થાપિત કરવા માટે કામ કર્યું હતું અને ૧૯૯૬ માં બેંગલુરુમાં મિસ વર્લ્ડ સ્પર્ધા સામેના વિરોધ અભિયાનમાં ભાગ લેવા બદલ તેની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ૨૦૦૬ સુધી તેઓ કાનપુરમાં તેમની ક્લિનિકમાં ૯૨ વર્ષની ઉંમર સુધી દર્દીઓની નિયમિત જોતી હતી.
ઈ. સ. ૨૦૦૨ માં, ચાર ડાબેરી પક્ષો ભારતની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી, ભારતીય સામ્યવાદી પક્ષ (માર્ક્સવાદી), રેવોલ્યુશનરી સોશિયાલિસ્ટ પાર્ટી (ક્રાંતિકારક સમાજવાદી પાર્ટી) અને ઓલ ઇન્ડિયા ફોરવર્ડ બ્લૉકે સાથે મળી તેમને રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી માટે સહેગલને ઉમેદવાર તરીકે નામાંકિત કર્યા હતા. તેઓ અબ્દુલ કલામના એકમાત્ર પ્રતિદ્વંધી હતા.
અંગત જીવન
સહેગલે લાહોરમાં માર્ચ ૧૯૪૭ માં પ્રેમ કુમાર સહેગલ સાથે લગ્ન કર્યા. તેમના લગ્ન પછી, તેઓ કાનપુર સ્થાયી થયા, જ્યાં તેમણે પોતાની તબીબી સેવા ચાલુ રાખી અને ભારતના ભાગલા બાદ મોટી સંખ્યામાં પહોંચેલા શરણાર્થીઓને મદદ કરી. તેમને બે પુત્રી હતી: સુભાશિની અલી અને અનિસા પુરી.
સુભાશિની અગ્રણી સામ્યવાદી રાજકારણી અને મજૂર કાર્યકર છે. અલીના કહેવા પ્રમાણે લક્ષ્મી સહેગલ નાસ્તિક હતા. ફિલ્મ નિર્માતા શાદ અલી તેના પૌત્ર છે.
મૃત્યુ
૧૯ જુલાઈ, ૨૦૧૨ ના દિવસે, સહેગલને હૃદય રોગના હુમલો આવ્યો અને ૨૩ જુલાઈ, ૨૦૧૨ ના દિવસે સવારે ૧૧:૨૦ વાગ્યે કાનપુરમાં ૯૭ વર્ષની વયે તેઓ અવસાન પામ્યા. તબીબી સંશોધન માટે તેમના શરીરને ગણેશ શંકર વિદ્યાર્થી મેમોરિયલ મેડિકલ કોલેજમાં દાન કરવામાં આવ્યું હતું.
એવોર્ડ
ઈ.સ. ૧૯૯૮ માં, સહેગલને ભારતીય રાષ્ટ્રપતિ કે.આર. નારાયણન દ્વારા પદ્મવિભૂષણ એનાયત કરાયો હતો.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી શ્રેણી:૨૦૧૨માં મૃત્યુ શ્રેણી:૧૯૧૪માં જન્મ
તારાપુર તાલુકો
તારાપુર તાલુકો ગુજરાત રાજયનાં આણંદ જિલ્લામાં આવેલો તાલુકો છે. તારાપુર આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
પાંસરોડા (તા. વિરપુર)
પાંસરોડા (તા. વિરપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાંસરોડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઇંગોરાળા (તા. ઉમરાળા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઉમરાળા તાલુકો શ્રેણી:ગુજરાત ભૂગોળ સ્ટબ
જશાપર (તા. જામજોધપુર)
જશાપર એ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  જામજોધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. જશાપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.
દર્પણ સ્વ
દર્પણ સ્વની વિભાવના કે દર્પણ સ્વનો સિદ્ધાંત અમેરિકન સમાજશાસ્ત્રી ચાર્લ્સ હોર્ટન કૂલે દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યો હતો. આ સિદ્ધાંતમાં કૂલેએ જણાવ્યું છે કે બીજાઓ પોતાના વિશે શું કલ્પના ધરાવે છે તેને જોવાની અને મૂલ્યાંકન કરવાની વ્યક્તિની શક્તિ ઉપર તેના 'સ્વ'ના વિકાસનો આધાર હોય છે.
કૂલે જણાવે છે કે વ્યક્તિ માટે અન્ય વ્યક્તિઓ દર્પણ સમાન છે, જેમાં તે પોતાનું પ્રતિબિંબ જુએ છે.
સમજૂતી
કૂલેએ સ્વનાં વિકાસમાં નીચે પ્રમાણેની ત્રણ માનસિક પ્રક્રિયાઓ દર્શાવી છે:
ઉદાહરણ
સ્વ વિશેનો ખ્યાલ કઈ રીતે વિકસે છે તે બતાવવા કૂલેએ નીચેનું ઉદાહરણ આપ્યું છે:
સોનલ અને કોમલ બંને મિત્રો છે. સોનલે એક નવી હેટ પહેરી છે અને કોમલે નવો પોષાક પહેર્યો છે. તેઓ બંને એકબીજાને મળે છે ત્યારે—
કૂલે કહે છે કે "હું તમારા મનની કલ્પના કરું છું. ખાસ તો તમારું મન મારા મન વિશે શું વિચારે છે તેની કલ્પના કરું છું અને મારું મન તમારા મન વિશે શું વિચારે છે એ બાબત વિશે તમારું મન જે વિચારે છે તેની પણ કલ્પના કરું છું." આમ એક વ્યક્તિ બીજી વ્યક્તિ વિશે શું વિચારે છે તેની કલ્પના દ્વારા બંધાયેલા ખ્યાલોનાં આઘાત-પ્રત્યાઘાતમાંથી સ્વવિકાસની પ્રક્રિયા ચાલ્યા કરે છે. આ ખ્યાલ દ્વારા કૂલે એમ પ્રતિપાદન કરવા માંગે છે કે 'સ્વ' સામાજિક ઉપજ છે અને સમાજ, વ્યક્તિઓના એકબીજા વિશેના વિચારોની આંતરક્રિયાત્મક ગૂંથણી છે. 'સ્વ'નો વિકાસ સામાજીકરણની પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
આલોચના
કૂલેના 'દર્પણ સ્વ'ના ખ્યાલની આલોચના કરતાં કેટલાક વિચારકોએ તેમાં નીચે મુજબની ત્રુટિઓ દર્શાવી છે:
સંદર્ભો
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્રીય પરિભાષાઓ
દશેરા
દશેરા ભારતમાં ઉજવાતો એક હિંદુ તહેવાર છે, જે નવરાત્રી પુરી થયા બાદ આવે છે. ગુજરાતી પંચાંગ મુજબ આસો માસની સુદ દસમને દિવસે આવે છે. લંકાનાં રાજા રાવણ ઉપર ભગવાન રામચંદ્ર એ મેળવેલાં વિજયનાં માનમાં આ તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે, માટે તેનું બીજું નામ વિજયા દશમી પણ છે.
દશેરાના તહેવારના દિવસે ભારતના વિવિધ ભાગોમાં જુદી-જુદી ઉજવણી થાય છે. ભારતના દક્ષિણ, પૂર્વીય અને ઉત્તરપૂર્વીય રાજ્યોમાં વિજ્યાદશમી દુર્ગા પૂજાનો અંત દર્શાવે છે, જે રાક્ષસ મહિષાસુર પર દેવી દુર્ગાના વિજયનો ઉત્સવ છે. ઉત્તરીય અને પશ્ચિમી રાજ્યોમાં, આ તહેવારને દશેરા કહેવામાં આવે છે. આ પ્રદેશોમાં, તે "રામલીલા" ના અંતને દર્શાવે છે અને રાવણ પર ભગવાન રામની જીતને યાદ કરે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:તહેવાર
સુથારી કામ
સુથારી કામ લાકડાને કાપવાનું, આકાર આપવાનું અને ઇમારત, જહાજ અથવા મકાનોના બાંધકામમાં સ્થાપિત કરવાનું કામ છે. સુથારી કામ સામાન્ય રીતે કુદરતી રીતે મળતા લાકડા પર થાય છે. પરંતુ, હવે કારખાનાંઓમાં બનાવેલા કાચા સામાન પર પણ થાય છે.
ચાર્લ્સ કૂલે
ચાર્લ્સ હોર્ટન કૂલે (૧૭ ઓગસ્ટ ૧૮૬૪ – ૭ મે ૧૯૨૯) અમેરિકન સમાજશાસ્ત્રી હતા. તેમણે પોતાના સિદ્ધાંતોમાં વ્યક્તિ અને સમાજને એકબીજાથી અભિન્ન અને એકબીજાના પૂરક ગણાવ્યા છે, અને સમાજને એક માનસિક એકતા ધરાવતું સાવયવી સંગઠન કહ્યું છે. કૂલેએ જૈવિક નિયતિવાદ (biological determinism)નો વિરોધ કર્યો હતો, અને પ્રતિકાત્મક આંતરક્રિયાવાદના સિદ્ધાંતના વિકાસમાં મહત્ત્વનો ફાળો આપ્યો હતો. કૂલેના મુખ્ય પ્રદાનોમાં 'સામાજિક પ્રક્રિયા', 'દર્પણ સ્વ' અને 'પ્રાથમિક જૂથ'ની વિભાવનાઓ અગ્રસ્થાને છે.
જીવન
કૂલેનો જન્મ ૧૭ ઓગસ્ટ ૧૮૬૪ના રોજ અમેરિકાના મિશિગન રાજ્યના એન આર્બર ખાતે થયો હતો. એમનું જીવન મહદ્અંશે એન આર્બરમાં જ વ્યતીત થયું હતું. ત્યાં જ તેમણે તેમનાં જીવનનાં રચનાત્મક વર્ષો વીતાવ્યા હતા અને ત્યાં જ તેઓ મરણ પામ્યા હતા.
કૂલે તેમના પિતા થોમસ કૂલેનાં છ સંતાનોમાં ચોથા ક્રમના સંતાન હતા. થોમસ કૂલેએ મિશિગન યુનિવર્સિટીમાંથી શિક્ષણ મેળવ્યું હતું, અને સામાન્ય સ્થિતિમાંથી આગળ વધીને સામાજિક ક્ષેત્રે અગ્રસ્થાને પહોંચ્યા હતા. ચાર્લ્સ કૂલેના જન્મ સમયે તેઓ મિશિગનની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં ન્યાયાધીશ તરીકે ચૂંટાયા હતા. આ સ્થાને તેમજ કાયદાના પ્રાધ્યાપક તરીકે તેઓ વર્ષો સુધી રહ્યા હતા. ચાર્લ્સ કૂલેના જન્મ સમયે તેમનું કુટુંબ સાધન-સંપન્ન હતું અને સમાજમાં ગણનાપાત્ર સ્થાન ધરાવતું હતું.
બાલ્યાવસ્થા
બચપણમાં કૂલેને અનેક પ્રકારની શારીરિક માંદગી ભોગવવી પડી હતી. તેમને થોડી બહેરાશ હતી અને બોલવામાં જીભ થોથવાતી હતી. તેઓ સ્વભાવે શરમાળ, સંકોચશીલ અને અંતરાભિમુખ હોવાથી, બહુ જ ઓછા લોકો સાથે મૈત્રી સંબંધ બાંધી શક્યા હતા. તેમના વિશે રીડ બેઇને લખ્યું છે કે, "તેઓ અતિ સંવેદનશીલ હતા અને તેટલા જ શરમાળ હતા". બાલ્યાવસ્થાની માંદગીના કારણે તેમજ યુરોપના પ્રવાસે જવાના કારણે કૂલેને સ્નાતક થતાં સાત વરસ લાગ્યાં હતાં. ઈ.સ. ૧૮૮૭માં તેમણે મિશિગન યુનિવર્સિટીમાંથી સ્નાતકની પદવી મેળવી, અને ત્યારબાદ આ જ યુનિવર્સિટીમાંથી તેમણે મીકેનીકલ એન્જીનીયરિંગની તાલીમ લીધી. વોશિંગ્ટનમાં તેમજ અમેરિકાના "બે" નામના શહેરમાં થોડો સમય વીતાવી તેઓ પાછા એન આર્બરમાં આવી ગયા અને પછી ત્યાં જ તેમનો કાયમી નિવાસ રહ્યો.
કારકિર્દી
ઈ.સ. ૧૮૯૨માં તેઓ મિશિગન યુનિવર્સિટીમાં વ્યાખ્યાતા તરીકે જોડાયા. ઈ.સ. ૧૮૯૯માં તેઓ ત્યાં મદદનીશ પ્રધ્યાપકના પદે નિયુક્તિ પામ્યા, ઈ.સ. ૧૯૦૪માં સહપ્રાધ્યાપક બન્યા અને ત્રણ વર્ષ પછી પૂર્ણકક્ષાના પ્રાધ્યાપકના પદે નિયુક્તિ પામ્યા. ઈ.સ. ૧૯૦૫માં તેઓ અમેરિકન સોસ્યોલોજિકલ સોસાયટીના સભ્ય બન્યા, અને ઈ.સ. ૧૯૧૮માં તેઓ આ સોસાયટીના પ્રમુખ બન્યા.
અંગતજીવન
કૂલેએ ઈ.સ. ૧૮૯૦માં મિશિગન યુનિવર્સિટીના ઔષધશાસ્ત્રના પ્રાધ્યાપકની પુત્રી એલ્સી જોન્સ સાથે લગ્ન કર્યા હતા. તેમની પત્નીનું વ્યક્તિત્વ તેમનાથી ભિન્ન પ્રકારનું હતું. તેમનાં સંતાનોમાં એક દિકરો અને બે દિકરીઓ હતી.
ઈ.સ. ૧૯૨૮ પછી કૂલેની તબિયત લથડી હતી. ૭ મે ૧૯૨૯ના રોજ ૬૫ વર્ષની ઉંમરે કેન્સરની બીમારીથી તેમનું અવસાન થયું હતું. રીડ બેઈને તેમને અંજલી આપતા કહ્યું છે કે તેઓ વિદ્વાન અને સાથે સદગૃહસ્થ પણ હતા. તેમનામાં નમ્રતા, સાદાઈ, ભલાઈ અને વિવેકના આગવા ગુણો હતા.
પ્રદાન
ચાર્લ્સ હોર્ટન કૂલેએ પ્રતિકાત્મક આંતરક્રિયાવાદના સિદ્ધાંતમાં મહત્ત્વનો ફાળો આપ્યો છે. કૂલેના પ્રદાનોમાં 'સામાજિક પ્રક્રિયા', 'દર્પણ સ્વ' અને 'પ્રાથમિક જૂથ'ની વિભાવનાઓ અગ્રસ્થાને છે. તેમણે જૈવિક નિયતિવાદ (અથવા જૈવિક નિર્ણાયકવાદ - biological determinism)નો વિરોધ કર્યો હતો. તેમના મતે વ્યક્તિ અને સમાજ પરસ્પરાશ્રિત છે, બંને અવિભાજ્ય છે અને એક સિક્કાની બે બાજુ છે. એકને બીજા વિના સમજી શકાય નહિ. "મન સામાજિક છે અને સમાજ માનસિક છે" — એ તેમનું પાયાનું વિધાન છે. તેઓ માનતા હતા કે સમાજ વ્યક્તિઓના પ્રત્યાયન અને આંતરક્રિયાઓનો બનેલો છે.
ઈ.સ. ૧૮૯૧માં લખાયેલો લેખ 'નગર પરિવહનનું સામાજિક મહત્ત્વ' (The Social Significance of Street Railways) કૂલેનો પ્રથમ લેખ હતો. આ લેખના આધારે કૂલે એ પછીથી 'પરિવહનનો સિદ્ધાંત' એ વિષય ઉપર મહાનિબંધ તૈયાર કર્યો, જેમાં તેમણે આર્થિક-રાજકીય જીવન સાથે માર્ગવ્યવહારનો સંબંધ બતાવ્યો છે, ઉપરાંત માર્ગવ્યવહારનાં વિકાસની સાથે વસ્તીવધારો તેમજ ભૌતિક અને સામાજિક વિકાસ કઈ રીતે સંકળાયેલ છે તે દર્શાવ્યું છે. ત્યારબાદ કૂલેના મહત્ત્વના ત્રણ ગ્રંથો પ્રકાશિત થયા હતા: 'મનુષ્ય સ્વભાવ અને સામાજિક વ્યવસ્થા' (૧૯૦૨; Human Nature and Social Order), 'સામાજિક સંગઠન' (૧૯૦૯; Social Order), 'સામાજિક પ્રક્રિયા' (૧૯૧૮; Social Process). આ ત્રણ ગ્રંથોમાં કૂલેએ રજૂ કરેલ મુખ્ય દલીલ એ છે કે વ્યક્તિ અને સમાજ બન્ને એક જ ઘટનાના બે પાસાં છે. વ્યક્તિ અને સમાજ સાથે જ જન્મે છે અને સાથે જ વિકસે છે.
મનુષ્ય સ્વભાવ અને સામાજિક વ્યવસ્થા (Human Nature and Social Order)
આ ગ્રંથમાં કૂલેએ 'વ્યક્તિ અને સમાજ' વિષય પર ચર્ચા કરી છે. તેમની દલીલ છે કે વ્યક્તિ અને સમાજ ઘનિષ્ઠ રીતે એકબીજા સાથે સંકળાયેલા છે. બન્ને એકબીજાના પૂરક તરીકે સહાસ્તિત્વ ધરાવે છે. આ પુસ્તકમાં તેમને સૂચન, પસંદગી, સામાજિકતા, સહાનુભૂતિ, સામાજિક સ્વ, નેતૃત્વ સભાનતા, સ્વતંત્રતા વગેરે વિશે ચર્ચા કરી છે. પાંચમા પ્રકરણમાં 'દર્પણ-સ્વ'નો ખ્યાલ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. દશમા પ્રકરણમાં સભાનતાનાં સામાજિક પાસાની ચર્ચા કરવામાં આવી છે.
સામાજિક સંગઠન (Social Order)
મનુષ્ય સહચારનું વિસ્તૃતીકરણ થતાં અને વ્યક્તિઓ વચ્ચેની આંતરક્રિયાઓનું વૈવિધ્ય વધતાં સામાજિક સંગઠનો ઉદભવે છે - તેની ચર્ચા આ પુસ્તકમાં કરવામાં આવી છે. આખા પુસ્તકમાં સમગ્ર ધ્યાન સામાજિક વ્યવસ્થા ઉપર કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. બીજા પ્રકરણમાં સામાજિક મૂલ્યોની સાપેક્ષતાની ચર્ચા કરવામાં આવી છે. કૂલે માને છે કે સુધારણા સહાનુભૂતિપૂર્વક થવી જોઈએ. ગુનેગાર વ્યક્તિ કે વિચલિત વર્તણૂક દાખવનારને તેની વર્તણૂકની સમજ આપવી જોઈએ. ત્રીજા પ્રકરણમાં કૂલનાં ખ્યાલોમાં સૌથી વધારે ઉલ્લેખ પામેલાં 'પ્રાથમિક સમૂહ' વિશે વિષદ ચર્ચા છે. મનુષ્યસ્વભાવનાં લક્ષણોની ચર્ચા કરતી વખતે કૂલેએ માનસિક એકતાનો વિચાર રજૂ કર્યો છે. આ પુસ્તકમાં તેમણે વર્ગ અને જ્ઞાતિની પણ વિષદ ચર્ચા કરી છે. એ ઉપરાંત કુટુંબ, ચર્ચ, આર્થિક વ્યવસ્થા, શિક્ષણ વગેરે વિષયોની આ પુસ્તકમાં ચર્ચા કરવામાં આવી છે. આમ, આખા પુસ્તકમાં સામાજિક સંગઠન ઉપર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.
સામાજિક પ્રક્રિયા (Social Process)
આ પુસ્તકમાં કૂલેએ દર્શાવ્યું છે કે માનવજીવનમાં ઉર્ધ્વગતિશીલતા જોવા મળે છે. તેઓ સમજાવે છે કે સમાજના ભિન્ન ભિન્ન અંગોનો પરસ્પર સાથે વિકાસ થાય છે. જીવનનાં કોઈ એક પાસામાં હલનચલન થાય તો બીજા પાસાંઓમાં પણ અમુક જાતની પ્રક્રિયાઓ શરૂ થાય છે. સમાજ એક સાવયવ છે અને અનેક પ્રક્રિયાઓનો સંકુલ છે. અન્યોન્યની આંતરક્રિયા દ્વારા તે ટકે છે અને વિકસે છે. સામાજિક પ્રક્રિયાના વ્યક્તિગત પાસાંઓ, સમૂહ-સંઘર્ષ, માનવીય મૂલ્યો વગેરે વિશેની ચર્ચા કૂલેએ આ પુસ્તકમાં કરી છે.
જીવન અને વિદ્યાર્થી (Life and Student)
૧૯૨૭માં પ્રગટ થયેલ કૂલેના આ ગ્રંથમાં તેમનાં જીવનકાળ દરમિયાન તેમને થયેલાં અનુભવોનાં સારરૂપ વિવિધ લેખોનો સંગ્રહ છે. તેમાં તેમણે વ્યક્તિનાં ઘડતરની પ્રક્રિયા તેમજ કૌટુમ્બિક વાતાવરણમાં પોતાનાં બાળકોનું અને યુનિવર્સિટીમાં પોતાનાં વિદ્યાર્થીઓનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું તેના ઉપર આધારિત તારણો રજૂ કર્યાં છે. ખાસ કરીને તેમને મનુષ્ય સ્વભાવ અને સમાજ ઉપર જે નોંધો લખી હતી તેનો સમાવેશ આ ગ્રંથમાં થાય છે.
પ્રાથમિક સમૂહ
કૂલેએ પોતાના 'સામાજિક સંગઠન' (Social Organization) નામના ગ્રંથમાં પ્રાથમિક સમૂહનો ખ્યાલ આપ્યો છે. કૂલેના મત મુજબ, જે સમૂહોના સભ્યો વચ્ચે પરસ્પર ગાઢ, પ્રત્યક્ષ (મોઢામોઢના) અને સહાનુભૂતિ તેમજ સહકારપૂર્ણ સંબંધો હોય તે પ્રાથમિક સમૂહ છે. કૂલેએ આવા પ્રાથમિક સમૂહોમાં કુટુંબ, રમત-ગમત માટેનું બાળકોનું જૂથ અથવા ટીમ, પડોશ અથવા પડોશના મોટેરાઓના જૂથ વગેરેનો સમાવેશ કરેલો છે. તેઓ માને છે કે આવા પ્રાથમિક સમૂહો વ્યક્તિના સામાજિક વલણો અને સામાજિક આદર્શોનું નિર્માણ કરવામાં મહત્ત્વનો ભાગ ભજવે છે. પ્રાથમિક સમૂહમાં વ્યક્તિનું સામાજીકરણ થાય છે, તેમજ આ સમૂહમાં રહીને તે સમાજજીવનમાં તેને જે ભૂમિકા ભજવવાની છે તેની તાલીમ મેળવે છે.
સમાજનો સાવયવી ખ્યાલ
કૂલેએ સમાજનો ખ્યાલ માનસિક એકતા ધરાવતી સાવયવી વ્યવસ્થા તરીકે કરેલ છે. તેમણે વ્યક્તિ અને સમાજને એકમેકનાં પૂરક અને અભિન્ન ગણેલ છે. કૂલેએ સમાજથી અલગ વ્યક્તિનાં અસ્તિત્વનો અસ્વિકાર કર્યો છે. સમાજમાંથી વ્યક્તિ જીવન પ્રાપ્ત કરે છે. વ્યક્તિનો વિચાર સમાજના એક ભાગ તરીકે કરી શકાય. ઉત્ક્રાંતિવાદી દ્રષ્ટિકોણથી તપાસતાં પણ વ્યક્તિ અને સમાજ વચ્ચેનો સંબંધ સાવયવી છે એમ કૂલે કહે છે. વ્યક્તિનો વિચાર સમૂહ કે સમાજને કેન્દ્રમાં રાખીને જ કરી શકાય. એ જ રીતે વ્યક્તિઓથી અલગ સમાજનો પણ વિચાર કરી શકાતો નથી. કૂલેએ કહ્યું કે જ્યારે આપણે સમાજનો વિચાર કરીએ છીએ ત્યારે સમાજનાં બધાં લોકોનો સામાન્ય ખ્યાલ કરીએ છીએ, જ્યારે વ્યક્તિનો વિચાર કરીએ છીએ ત્યારે સમાજના લોકોને પૃથક કરીને તેમનાં જ વ્યક્તિગત પાસાંનો વિચાર કરીએ છીએ. આમ કૂલેના મત મુજબ સમાજ એક સાવયવી રચના છે. સમાજના એક ભાગમાં કંઇ બને તો બીજા ભાગ પર તેની અસર થાય છે. સમાજનાં કોઈ ભાગમાં હલનચલન થાય તો તેની અસર સમગ્ર સમાજમાં થાય છે. સમાજનાં એક ભાગમાં પરિવર્તન સમગ્ર સમાજમાં પરિવર્તન લાવે છે.
દર્પણ-સ્વનો સિદ્ધાંત
આપણા શારીરિક દેખાવ અંગેનો અંદાજ આપણે અરીસામાં જોઈને બાંધીએ છીએ. એ જ રીતે એક સામાજિક વ્યક્તિ તરીકેનો અંદાજ આપણે આપણા આંતરવ્યક્તિગત સંબંધોમાં બીજાના આપણા તરફનાં વલણને આધારે મેળવીએ છીએ. બીજા આપણા વિશે શું વિચારે છે એની જાણકારી મેળવીને અથવા તો એની કલ્પના કરીને આપણે આપણી જાણકારી કે કલ્પના અનુસાર લાગણીઓ અનુભવીએ છીએ. આ લાગણી ગર્વની, આત્મવિશ્વાસની, શરમની કે ક્ષોભની હોઈ શકે છે. આ રીતે કૂલે 'સ્વ'ને વ્યક્તિગત નહિ, પરંતુ સામાજિક ઘટના ગણે છે.
પદ્ધતિશાસ્ત્ર
કૂલેએ સમાજશાસ્ત્રમાં સહાનુભૂતિપૂર્ણ સમજની પદ્ધતિની અજમાયશ કરી, અને આંતરનિરીક્ષણ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કર્યો છે. સમાજશાસ્ત્રના અભ્યાસમાં તેમણે સમગ્રતાલક્ષી અભિગમની હિમાયત કરી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્રી શ્રેણી:સામાજિક મનોવિજ્ઞાન શ્રેણી:ઉત્તમ લેખો શ્રેણી:૧૯૨૯માં મૃત્યુ
અંકોલાળી (તા. ગીર ગઢડા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ગીર ગઢડા તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ભરૂચ તાલુકો
ભરૂચ તાલકો ગુજરાતના ભરૂચ જિલ્લાનો તાલુકો છે. ભરૂચ શહેર આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ શ્રેણી:ભરૂચ જિલ્લો
આંબાડા (તા. ગીર ગઢડા)
આંબાડા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ગીર ગઢડા તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કાઠવાડીયા (તા. હિંમતનગર)
કાઠવાડીયા (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાઠવાડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
વન કાબર
વિસ્તાર
વન કાબર,એક્રીડોથીરીસ ફસ્કસ, એક મેના, સ્ટારલિંગ પ્રજાતિનું પક્ષી છે. આ પક્ષી દક્ષિણ સમશિતોષ્ણ પ્રદેશ, એશિયા-ભારતથી બ્રહ્મદેશ અને ઈંડોનેશિયા સુધી મળી આવે છે. આ ચકલી પક્ષી સામાન્ય રીતે જંગલ અને ખેડાઉ ક્ષેત્રની આજુબાજુ મળી આવે છે. તેઓ મોટેભાગે પાણીના સ્ત્રોત અને ડાંગરના ખેતરોની આજુબાજુ મળી આવે છે. એેશિયાના ઘણાં ભાગમાં તેને પાળવામાં આવે છે. આથી છૂટેલા પક્ષીઓ તાઈવાન જેવા દેશોમાં વિનાશક જંગલી જૂથોમાં રહે છે.
માળો
વન કાબર પોતાનો માળો બખોલોમાં બાંધે છે, જેમાં ૩ થી ૬ ઇંડા મૂકે છે.