cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ખડસલીયા (તા. ભાવનગર)
ખડસલીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ભુગોળ
આ ગામ ખંભાતના અખાતમાં દરિયા કિનારે આવેલું છે. ગામની પૂર્વે દરિયા કિનારો, પશ્વિમમાં મોરચંદ, ઉત્તરે ભડભડિ-હાથબ અને દક્ષિણમાં થળસર ગામ આવેલું છે. ગામમાં પશ્વિમમાં આવેલ મોરચંદ ગામમાંથી ઉદ્ભવતી નાની નદી વહે છે, જે મીઠાં પાણીનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે. આ નદી આગળ જઇને ખડસલિયા ગામમાં ખોડીયારનો ધરો બનાવે છે, જ્યાં નાનો ચેકડેમ આવેલો છે.
કોબડી (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
આનંદપર (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
કળથી
કળથી એ એક ધાન્ય છે. આ હલકું ધાન્ય ગણાય છે. કળથીના છોડ નાના કદના બે થી અઢી ફૂટ ઊંચા અને જમીન પર પથરાયેલા હોય છે. આ છોડ પર ચપટી શીંગો હોય છે. એના બીજ ખોરાકમાં તેમ જ ઔષધ તરીકે વપરાય છે. કળથીને અંગ્રેજી ભાષામાં હોર્સ ગ્રામ (Horse gram) કહેવામાં આવે છે. તેનું લેટીન નામ ડોલીકોસ બાઈફ્લોરસ છે.
ભારત દેશમાં દક્ષિણ ભારત ઉપરાંત મધ્ય પ્રદેશ, રાજસ્થાન, મહારાષ્ટ્ર તથા ગુજરાતના વનવાસીઓ કળથીની ખેતી કરે છે. દક્ષિણ ભારતમાં ઘોડાઓને ચણાને બદલે કળથીની ચંદી ખવડાવવામાં આવે છે.
ઉપયોગિતા
આયુર્વેદની દૃષ્ટિએ કળથી રસમાં કષાય, ઉષ્ણ વીર્યા, વિપાકે અમ્લ (ચરક), કટુ (સુશ્રુત) અને કફ-વાત દૂર કરનાર છે.
તેનો ઉપયોગ ઉકાળો, તેની દાળ, સૂપ કે શાક નિયમિત લેવામાં આવે તો પથરી તૂટી તેના ટુકડા થઈ ઝીણી ઝીણી બની પેશાબ વાટે બહાર નીકળી જાય છે અને વ્યક્તિને પથરીથી મુક્તિ મળે છે. તેથી જ કળથીને આપણે રસોઈમાં સામેલ કરવી જોઈએ.
શ્રેણી:ખોરાક શ્રેણી:ધાન્ય શ્રેણી:વનસ્પતિશાસ્ત્ર શ્રેણી:અનાજ
લક્ષ્મી નાટક
લક્ષ્મી નાટક એ ૧૮૫૧માં પ્રગટ થયેલ દલપતરામ કૃત ગુજરાતી નાટક છે. ગુજરાતી ભાષામાં છપાયેલું આ પહેલું નાટક છે.
ઈતિહાસ
દલપતરામે ગ્રીક લેખક એરિસ્ટોફેનિસની પ્લૂટસ નાટ્યકૃતિ ઉપરથી એલેકઝાન્ડર ફાર્બસની પ્રેરણાથી અને સહાયથી 'લક્ષ્મી નાટક' રચ્યું હતું. આ નાટક ૧૯૫૧માં પ્રગટ થયું હતું. નાટકની ત્રીજી આવૃત્તિ ૧૮૬૩માં પ્રકાશિત થઈ હતી. નાટકનો મુખ્ય સંદેશ એ છે કે 'અન્યાયથી, અધર્મથી તથા ચડિયાતાપણાથી ધન પેદા કરવું નહીં'. અર્વાચીન ગુજરાતી સાહિત્યનું આ પહેલું નાટક છે.
ફાર્બસ પાસેથી પ્લૂટસ નાટકનું કથાવસ્તુ સાંભળ્યા પછી દલપતરામે સ્વતંત્ર રીતે એના પરથી આ નાટક રચ્યું છે. એ રીતે જોતા આ નાટક અનુવાદ કે રૂપાંતર નથી પરંતુ, ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળાના શબ્દોમાં 'મૂળ કથાવસ્તુનો દલપતરામનો પોતીકો નાટ્યાવતાર છે'. દલપતરામ નોંધે છે કે 'ગુજરાતી લોકોની સમજમાં આવે એટલા સારુ અમે ગ્રીક લોકોની ચાલ છોડીને હિન્દુ લોકોની ચાલ લીધી છે'.
કથાવસ્તુ
નાટકમાં કુલ ૧૧ પાત્રો છે જેમાંથી ૯ પુરુષ અને ૨ સ્ત્રીઓ છે. નાટકનો મુખ્ય સમ્દેશ એ છે કે 'અન્યાયથી, અધર્મથી તથા ચડિયાતાપણાથી ધન પેદા કરવું નહીં'.
ધીરસિંહ નામનો ગરાસિયો મહાદેવ પાસે ફરિયાદ કરે છે કે જે નિર્લજ્જ અને દુષ્ટ છે તે દરિદ્ર રહે છે ને જે સદાચારી હોય છે તે દુ:ખી કેમ રહે છે? મહાદેવ તેને મંદિરમાંથી નીકળતાં જે મળે તેની પાછળ જવાનું કહે છે. તે તથા તેના નોકર ભીમડાને લક્ષ્મી મળે છે જે આંધળી હોય છે. તેઓ લક્ષ્મીની આંખ સારી કરાવે છે, તેથી સજ્જનો ધનિક બને છે અને દુષ્ટ દરિદ્ર બને છે.
બાહ્ય કડિઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય શ્રેણી:નાટક
આંબારા (આમારા) (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
પુંચ
પુંચ ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના પુંચ જિલ્લાનું એક નગર છે. પુંચમાં પુંચ જિલ્લાનું મુખ્યાલય છે.
આંબારા (આમારા) (તા. નખત્રાણા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
પુંચ
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીરનાં જિલ્લા મથકો
ચીરફળ
ચીરફળ એક કરિયાણું, તેજાનો અને મસાલો છે જે મુખ્યત્વે કોંકણી, કુમાઉં, નેપાળી, તિબેટી અને ચીની રસોઈમાં વપરાય છે. તે ઉપરાંત ભગ્વદ્ગોમંડળનાં પ્રમાણે, યૂનાની ઉપચારમાં બદહજમી અને અતિસાર સામે વપરાય છે.
અમીરગઢ તાલુકો
અમીરગઢ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના બનાસકાંઠા જિલ્લાનો તાલુકો છે. અમીરગઢ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
હરિપ્રસાદ શાસ્ત્રી
હરિપ્રસાદ ગંગાશંકર શાસ્ત્રી (૧૭ ઓક્ટોબર ૧૯૧૯ – ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૪) એક ભારતીય વિદ્વાન, ઇતિહાસકાર, પુરાતનલેખશાસ્ત્રી (એપિગ્રાફિસ્ટ), ભારતવિદ્યાશાસ્ત્રી (ઇન્ડોલોજિસ્ટ) અને સંપાદક હતા જે મુખ્યત્વે ગુજરાત રાજ્યના રાજકીય અને સાંસ્કૃતિક ઇતિહાસ પર તેમના કાર્ય માટે જાણીતા હતા. તેમણે બી. જે. ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ લર્નિંગ એન્ડ રિસર્ચ, અમદાવાદમાં લેક્ચરર, પ્રાધ્યપક, નાયબ નિયામક અને નિયામક તરીકે પોતાની કારકિર્દીનો મોટા ભાગનો સમય વિતાવ્યો હતો.
પ્રારંભિક જીવન
હરિપ્રસાદ શાસ્ત્રીનો જન્મ ૧૭ ઓક્ટોબર, ૧૯૧૯ના રોજ પેટલાદ નજીકના ગામ માલતજમાં થયો હતો. તેઓ વૈદ્ય અને વિધિશાસ્ત્રી ગંગાશંકર શાસ્ત્રીના સૌથી નાના પુત્ર હતા. તેમના મોટા ભાઈ શંકરલાલ શાસ્ત્રી જૂનાગઢની બહાઉદ્દીન કોલેજમાં સંસ્કૃતના પ્રોફેસર અને ગુજરાતી ભાષાસાહિત્યના વિવેચક હતા. તેમના દાદા, વ્રજલાલ શાસ્ત્રી (૧૮૨૫-૧૮૯૨) સંસ્કૃત અને પ્રાકૃત ભાષાના વિદ્વાન તેમજ ગુજરાતી ભાષાના અગ્રણી ભાષાવિજ્ઞાની અને સંત-કવિ છોટમના સૌથી નાના ભાઈ હતા.
જ્યારે તેઓ ઉચ્ચ અભ્યાસ કરતા હતા ત્યારે તેમના પીએચડી ગાઇડ રસિકલાલ પરીખે પ્રેરણાના મુખ્ય સ્ત્રોત તરીકે કામ કર્યું હતું. શાસ્ત્રી મહાત્મા ગાંધી, સ્વામી વિવેકાનંદ અને બાલ ગંગાધર તિલકના વિચારોથી પણ પ્રભાવિત થયા હતા.
તેમણે ૧૯૪૭માં શિક્ષણશાસ્ત્રી કરુણાશંકર કુબેરજી ભટ્ટની પુત્રી શ્રીદેવી ભટ્ટ સાથે લગ્ન કર્યા હતા. તેમને એક પુત્ર હતો.
શિક્ષણ
હરિપ્રસાદ શાસ્ત્રીનું શિક્ષણ તેમના ગામની માલતજ પ્રાથમિક શાળામાં (૧૯૨૪–૧૯૩૦) અને એ.વી. હાઇસ્કૂલ, માલતજ (૧૯૩૦–૧૯૩૨)માં થયું હતું. ૧૯૩૨માં તેઓ જૂનાગઢ ગયા અને બહાદુર ખાનજી હાઈસ્કૂલમાં જોડાયા, જ્યાંથી તેમણે ૧૯૩૬માં મેટ્રિક કર્યું. ૧૯૪૦માં તેઓ સ્નાતક થયા. સંસ્કૃત અને અર્ધમાગધી ભાષાવિષયો સાથે તેમણે ૧૯૪૨માં બોમ્બે વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી અનુસ્નાતકની પદવી મેળવી હતી.
બાદમાં તેઓ લેક્ચરર તરીકે અમદાવાદની ગુજરાત વર્નાક્યુલર સોસાયટીમાં જોડાયા અને રસિકલાલ પરીખના માર્ગદર્શન હેઠળ પોતાનું સંશોધન શરૂ કર્યું. તેમણે મૈત્રક વંશના શિલાલેખોના આધારે 'મૈત્રક રાજ્યનો રાજકીય અને સાંસ્કૃતિક ઇતિહાસ' પર પોતાનો શોધનિબંધ લખ્યો હતો અને ૧૯૪૭માં તેમને આ સંશોધન બદલ પીએચડીની પદવી એનાયત કરવામાં આવી હતી.
શૈક્ષણિક કારકિર્દી
૧૯૪૫માં શાસ્ત્રી બી. જે. ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ લર્નિંગ એન્ડ રિસર્ચ, અમદાવાદમાં લેક્ચરર તરીકે જોડાયા, જ્યાં તેમણે ભારતીય સંસ્કૃતિ અને સંસ્કૃત શીખવ્યું. ૧૯૫૨માં ભારતીય સંસ્કૃતિમાં પી.જી. શિક્ષક તરીકે અને ૧૯૫૬માં સંસ્કૃત વિષયના શિક્ષક તરીકે ગુજરાત યુનિવર્સિટી દ્વારા તેમને માન્યતા આપવામાં આવી હતી. ૧૯૫૮માં તેમને બી. જે. ઇન્સ્ટિટ્યૂટના નાયબ નિયામક તરીકે બઢતી આપવામાં આવી હતી અને છ વર્ષ સુધી તેમણે આ પદ પર સેવા આપી હતી. ૧૯૮૬થી ૧૯૭૯માં નિવૃત્ત થવા સુધી તેઓ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના નિયામક પદે રહ્યા હતા. તેમણે ૧૯૫૫-૧૯૫૫૬ દરમિયાન શ્રી રામાનંદ મહાવિદ્યાલય, અમદાવાદ ખાતે અને ૧૯૫૮-૧૯૬૨ દરમિયાન એલ. ડી. ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડોલોજી, અમદાવાદમાં પ્રોફેસર તરીકે પણ સેવા આપી હતી. તેમણે ૧૯૬૦થી ૧૯૬૨ સુધી ગુજરાત ઇતિહાસ પરિષદના પ્રમુખ તરીકે સેવા આપી હતી.
૯ ઑગસ્ટ ૨૦૧૪ના રોજ અમદાવાદના નવરંગપુરામાં તેમનું અવસાન થયું.
સર્જન
શાસ્ત્રીએ ગુજરાતી અને અંગ્રેજી ભાષામાં કરેલું સર્જન.
અંગ્રેજી
ઉપરના પુસ્તકો લખવા ઉપરાંત શાસ્ત્રીએ ગુજરાતના ઇતિહાસને લગતા અનેક પુસ્તકોનું સંપાદન પણ કર્યું હતું. તેમણે ૧૯૫૭-૫૮માં ગુજરાતી સામયિક બુદ્ધિપ્રકાશ માટે સંપાદક તરીકે સેવા આપી હતી. તેમણે લગભગ ૭૭૫ સંશોધન પત્રો લખ્યા હતા અથવા સહ-લેખન કર્યું હતું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:નર્મદ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા શ્રેણી:કુમાર સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા શ્રેણી:૧૯૧૯માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૪માં મૃત્યુ
બડગાંવ
બડગાંવ ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના બડગાંવ જિલ્લાનું એક નગર છે. બડગાંવમાં બડગાંવ જિલ્લાનું મુખ્યાલય છે.
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીરનાં જિલ્લા મથકો
હીરાકુડ બંધ
thumb|right|હીરાકુડ બંધ (ડાઈક)|255px
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઑડિશા શ્રેણી:ભારતના જળબંધો
ભુજિયો ડુંગર
ભુજિયો ડુંગર ભુજ શહેરની બહાર આવેલો ડુંગર છે. આ ડુંગર પર ભુજિયો કિલ્લો બાંધવામાં આવ્યો છે.
ભુજંગની દંતકથા
દંતકથા મુજબ કચ્છ પર નાગ લોકોનું શાસન હતું. શેષપટ્ટનની રાણી સાગાઇએ ભેરિયા કુમારની સાથે મળીને નાગ લોકોના વડા ભુજંગ સામે બળવો કર્યો. લડાઇ પછી ભેરિયાનો પરાજય થયો અને સાગાઇ સતી થઇ. ભુજંગ જ્યાં રહેતો હતો તે ટેકરી ભુજિયા ડુંગર તરીકે જાણીતી થઇ અને નજીકનું શહેર ભુજ તરીકે ઓળખાયું. ભુજંગની પૂજા નાગદેવતા તરીકે કરવામાં આવે છે અને ત્યાં તેનું મંદિર બાંધવામાં આવ્યું છે.
ભૂગોળ
આ ડુંગર ૧૬૦ મીટર ઉંચાઇ ધરાવે છે.
કિલ્લો
જાડેજા રાજવીઓ દ્વારા શહેરના રક્ષણ માટે ભુજિયો કિલ્લો બાંધવામાં આવ્યો હતો. ગોદીજી પહેલાએ ઇ.સ. ૧૭૧૫માં કિલ્લાનું બાંધકામ શરૂ કરાવેલું જે દેશલજી પહેલાના સમયમાં ઇ.સ. ૧૭૪૧માં પૂર્ણ થયેલું. આ કિલ્લાએ તેના ઇતિહાસમાં મુખ્ય ૬ યુદ્ધો જોયા છે.
ભુજંગ મંદિર
thumb|મંદિરના દેવ - ભુજંગ કિલ્લાના એક ખૂણે એક નાનો ચોરસ મિનારો 'ભુજંગ નાગ' ને સમર્પિત છે, જે લોકકથા મુજબ પાતાળના દેવ 'શેષનાગ' નો ભાઇ છે. તે કાઠિયાવાડના થાન પ્રદેશમાંથી આવ્યો હતો અને કચ્છને દૈત્ય અને રાક્ષસોના ત્રાસમાંથી મુક્ત કરાવ્યું હતું.
ભુજંગ મંદિર પણ કિલ્લાના બાંધકામ સમયે દેશલજી પ્રથમના શાસન (૧૭૧૮-૧૭૪૦) દરમિયાન બંધાયુ હતું. નાગ દેવતાની પૂજા કરતા નાગા બાવાઓની મદદથી એક યુદ્ધમાં વિજય મેળવતા દેશલજીએ ૧૭૨૩માં ત્યાં એક છત્રીનું નિર્માણ કરાવ્યું હતું. આ ઘટના પછી દર નાગ પંચમીએ કિલ્લા પર મેળો ભરાય છે.
સ્મૃતિવન
right|thumb|સ્મૃતિવન ૨૦૦૧ના ગુજરાતના ધરતીકંપમાં ભોગ બનેલા લોકો માટે ડુંગર પર એક સ્મૃતિવન અને સંગ્રહાલય બનાવવામાં આવ્યું છે. તેમાં દરેક વ્યક્તિને એક એમ કુલ ૧૩,૮૦૫ વૃક્ષો સમર્પિત કરવામાં આવ્યા છે અને ૧૦૮ નાના જળાશયો બનાવવામાં આવ્યા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતના પર્વતો
ગોપાલગંજ જિલ્લો
ગોપાલગંજ જિલ્લો ભારત દેશના બિહાર રાજ્યના ૩૮ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ગોપાલગંજ જિલ્લાનું મુખ્યાલય ગોપાલગંજ ખાતે આવેલું છે. ગોપાલગંજ જિલ્લો સારન વિભાગ (પ્રમંડલ)ના પ્રશાસન હેઠળનો એક જિલ્લો છે. ગોપાલગંજ જિલ્લાના વિજયપુર બ્લોક હેઠળનું પ્રસિદ્ધ માતા ધોબવાલ મંદિર, ભોર બ્લોક હેઠળ આવેલું ભોર વાલી માઈનું મંદિર અને ભવ્ય હથુવા રાજના રાજાઓનો ઈતિહાસ, ભૂરીશ્રવની ભૂમિ, ભોર થવે દુર્ગા મંદિર, ઘોડા ઘાટ દુર્ગા મંદિર, સિંહાસની દુર્ગા. મંદિર, બાંગ્લામુખી દુર્ગા મંદિર, શિવ મંદિર, રામબ્રિક્ષા ધામ, બુદ્ધ મંદિર, હનુમાન મંદિર મુખ્ય પ્રવાસી આકર્ષણો છે. ગોપાલગંજની ભાષા હિન્દી, ભોજપુરી છે.
ભૂગોળ
ગોપાલગંજ જિલ્લો, ભારત માં ૨,૦૩૩ ચોરસ કિલોમીટર (૭૮૫ ચોરસ માઇલ) એટલે કે સ્પેનના ટેનેરાઇફ આઇલેન્ડની તુલનામાં સમકક્ષ વિસ્તાર ધરાવે છે.
શહેરી પરિષદો
ગોપાલગંજ જિલ્લામાં ૪ શહેરી વિસ્તારો છે. ૩ નગર પંચાયત અને ૧ નગર પરિષદ. જો કે હથુઆ પણ એક શહેરી વિસ્તાર છે જે સેન્સસ ટાઉન તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ છે પરંતુ નગરપાલિકા તરીકે ગણવામાં આવતું નથી.
ગામ પરિષદો
ગોપાલગંજ જિલ્લામાં ૨૩૪ ગ્રામ પંચાયતો ૧૪ બ્લોકમાં જૂથબદ્ધ છે. ગોપાલગંજ જિલ્લામાં કુલ ૧૫૬૬ ગામો છે. ગોપાલગંજ જિલ્લામાં ૧૬૯ નિર્જન ગામો (કુલ ૧૫૬૬ ગામોમાંથી) છે.
મતવિસ્તારો
શ્રેણી:બિહાર
કાશ્મીર ખીણ
કાશ્મીર ખીણ (ઉર્દૂ: કાશ્મીરી: ) કારાકોરમ અને પીર પંજલ પર્વતશ્રેણી વચ્ચે ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલું રાજ્ય જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં અવસ્થિત છે. હાલમાં આ ખીણનાં કોઈપણ ક્ષેત્ર પર પાકિસ્તાનનો અધિકાર નથી છે. તેનું ક્ષેત્રફળ લગભગ ૧૩૫ કિ.મી. લાંબું અને ૩૨ કિ.મી. પહોળું છે અને તેમાં જહેલમ નદીની સિંચાઈ આવી છે. જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના કાશ્મીર વિભાગને આ જિલ્લાઓમાં વર્ગીકરણ કરવામાં આવ્યું છે: અનંતનાગ, બારમૂલ્લા, બુદ્ગામ, બંદિપોર, ગંદેરબાબલ, કુપવારા, કુલગામ, પુલ્વામા, શોપીયન અને શ્રીનગર.
સંદર્ભો
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર
કોળીયાક (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ધાર્મિક સ્થળો
કોળિયાકમાં શ્રી નિષ્કલંક મહાદેવ મંદિર આવેલું છે, જે તેના પરંપરાગત મેળા માટે પ્રખ્યાત છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ સ્યુટ
ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ સ્યુટ (Internet protocol suite) ઈન્ટરનેટ કે તેના જેવા નેટવર્કો માટે સંચાર પ્રોટોકોલોનો એક સમૂહ છે અને સામાન્ય રીતે વાઈડ એરિયા નેટવર્ક માટેનો સૌથી લોકપ્રિય પ્રોટોકોલ સમૂહ છે. તેમાં અગત્યના બે પ્રોટોકોલો રહેલા છે : Transmission Control Protocol (TCP/ટીસીપી) અને ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ (IP/આઈપી), જેને કારણે આ સમૂહ સામાન્યરીતે TCP/IPથી ઓળખાય છે, સૌપ્રથમ આ બંને (ટીસીપી અને આઈપી) પ્રોટોકોલો પ્રમાણભૂત થયા હતા. ARPANET ના પાયાના પ્રભાવને લીધે તે કયારેક ક્યારેક DoD મોડેલ તરીકે ઓળખાય છે. (ARPANET ૧૯૭૦માં DARPA (યુ.એસ. દ્વારા સંચાલિત હતું)
ટીસીપી/આઈપી end-to-end જોડાણ પુરા પાડે છે જેમાં ડેટા કેવી રીતે, કેવા રૂપમાં, કયા રસ્તેથી પ્રસાર થઇ તેના સરનામાં પર પહોચશે તે સ્પષ્ટ કરેલું હોય છે. તેમાં રહેલા ચાર સ્તરો જે પોતે દરેક પોતાના પ્રોટોકોલ ધરાવે છે. નીચે થી ઉપર જતા આ સ્તરો આ પ્રમાણે છે :
૧.લીંક સ્તર (સામાન્ય રીતે “ઈથરનેટ”) લોકલ નેટવર્કમાટે સંચાર તકનીકો ધરાવે છે.
૨.ઈન્ટરનેટ સ્તર (આઈપી) લોકલ નેટવર્કો ને જોડવા, ત્યારબાદ એકથી વધુ ઇન્ટરનેટવર્કોને જોડવા માટે.
૩.પરિવહન સ્તર (ટીસીપી) હોસ્ટ-ટુ-હોસ્ટ ના સંચારનું સંચાલન કરે છે.
૪.એપ્લીકેશન સ્તર (દા.ત. HTTP) પ્રક્રિયા-થી-પ્રક્રિયા ના સ્તર પર થતા ડેટા સંચારો ને સ્પષ્ઠ કરતા પ્રોટોકોલોને સમાવે છે. (દા.ત. વેબ બ્રાઉઝર વેબ સર્વર સાથે કઈ રીતે સંપર્ક કરે છે)
ટીસીપી/આઈપી મોડેલ અને તેને લગતા પ્રોટોકોલો Internet Engineering Task Force (IETF) દ્રારા જાળવવામાં આવે છે.
શરૂઆતના સંશોધનો
૧૯૭0ની શરૂઆતમાં DARPA (Defense Advanced Research Projects Agency) સંચાલિત સંશોધન-વિકાસ ના નીપજ આ ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ સ્યુટ છે. ૧૯૬૯માં ARPANET ની શરૂવાત પછી DARPA એ બીજા ઘણા ડેટા પ્રસારણના પ્રોજેક્ટો ચાલુ કર્યા. ૧૯૭૨માં Robert E. Kahn DARPAની Information Processing Technology Office જોઈન કરી, જ્યાં તેઓ સેટેલાઈટ પેકેટ નેટવર્ક અને ગ્રાઉન્ડબેઝડ રેડીઓ પેકેટ નેટવર્ક બંને નેટવર્ક પર કાર્ય કરતા તેમના ધ્યાનમાં આવ્યુકે, તે બંને નેટવર્ક એકસરખી રીતે સંચાર કરતુ હતું. ૧૯૭૩ના વસંતમાં Vinton Cerf જેઓ ARPANETના Network Control Protocol (NCP) ના ડેવેલોપર હતા, તેમણે Kahnના પ્રોજેક્ટને જોઈન કર્યો અને ARPANET માટે આગલી પેઢી માટે સાર્વજનિક-સ્થાપત્ય વાળા ઇન્ટરકનેક્શન મોડેલો પર કામ ચાલુ કર્યું.
૧૯૭૩ની ગરમીમાં, Kahn અને Cerf બંનેએ તેની મૂળભૂત પુનઃરચના પર કાર્ય કર્યું, જેમાં નેટવર્ક પ્રોટોકોલ સામાન્ય ઇન્ટરનેટવર્ક પ્રોટોકોલના ઉપયોગથી નેટવર્ક પ્રોટોકોલના તફાવતો ને છુપાવવામાં આવ્યા, અને ARPANETમાં વિશ્વાસનીયતા માટે નેટવર્ક જવાબદાર હતું તે જવાબદારી હવે હોસ્ટે (યજમાને) લીધી. Cerf એ આનો શ્રેય CYCLADES નેટવર્કના ડિઝાઈનરો Hubert Zimmerman અને Louis Pouzin આપે છે, તેમનો આ ડીઝાઇન પર મહત્વપૂર્ણ પ્રભાવ છે.
આ નેટવર્ક ડીઝાઇન ચોકસાઈપૂર્વક પ્રસારણ કરી શકે તેવું અને છેવાડાના નોડ સુધી ટ્રાફિકને પહોચાડનારૂ હતું. સરળ ડીઝાઇનનો ઉપયોગ કરીને લગભગ કોઈપણ નેટવર્કને (તેમની અસંબદ્ધ લાક્ષણીકતાઓ સાથે) ARPANET સાથે જોડી દેવાયા, ત્યારબાદ Kahanની શરૂવાત સમસ્યાનું નિરાકરણ થયું. ત્યારના વખતમાં મજાકમાં કહેવાતું કે, “ટીસીપી/આઈપી - Kahn અને Cerf ની (સહયોગમાં થયેલ) કામગીરીનું અંતિમ ઉત્પાદન જે બે ટીનના ડબ્બા અને દોરી થી ચાલશે”. આઈપી over Avian Carries નામનો સામાન્ય પ્રોટોકોલ બન્યા બાદ તેને સફળતાપૂર્વક ચકાસ્યો પણ ખરો. (આ પ્રોટોકોલની મદદથી કબુતર વડે ઈન્ટરનેટના ટ્રાફિક પ્રસારણ થયું)
એક કમ્પ્યુટર જેને રાઉટર કહેવાયુ જે દરેક નેટવર્કને એક ઇન્ટરફેસ પૂરો પાડે છે. તે નેટવર્કૉની વચ્ચે પેકેટો ની આપ લે કરે છે. પહેલા રાઉટર ગેટ-વે કહેવતો હતો, પણ બીજા પ્રકારના ગેટ-વે સાથે થતી ગુંચવણ ટાળવા માટે તેનું નામ બદલવામાં આવ્યું.
વિસ્તૃત વિગતવર્ણન
૧૯૭૩ થી ૧૯૭૪ દરમિયાન, સ્ટેનફોર્ડમાં કાર્ય કરતા Cerfના નેટવર્કિંગ ગ્રુપે પહેલું ટીસીપીનું વિસ્તૃત વિગતવર્ણન આપ્યું, આ વર્ણન Xerox PARCમાં થયેલ શરૂઆતના નેટવર્કિંગના કાર્ય (જેમાં તેઓએ બનાવેલ PARC Universal Packet Protocol બનાવ્યો હતો) ના પ્રભાવ હેઠળ હતું.
ત્યારબાદ DARPAએ BBN Technologies, સ્ટેનફોર્ડ વિશ્વવિદ્યાલય અને યુનિવર્સિટી કોલેજ લંડન સાથે વિવિધ હાર્ડવેર પ્લેટફોર્મ પર કાર્ય કરતી આવૃત્તિઓ વિકસાવવા કરાર કર્યો. આ કરારના નીપજરૂપે ટીસીપીની ચાર આવૃતિઓ વિકસાવી: ટીસીપી V1, ટીસીપી V2, ટીસીપી V3 અને ટીસીપી/આઈપી v4. આ છેલ્લા પ્રોટોકોલનો ઉપયોગ આપને આજે પણ કરીએ છે.
૧૯૭૫માં, Stanford University અને College London(UCL) વચ્ચે બે ટીસીપી/આઈપી નેટવર્કો વચ્ચે સંચાર પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું. નવેમ્બર ૧૯૭૭માં, US, UK અને Norwayના સ્થળો વચ્ચે ત્રણ ટીસીપી/આઈપી નેટવર્કો વચ્ચે હાથ ધરવામાં આવી, ૧૯૭૮ અને ૧૯૮૩ વચ્ચે બહુવિધ સંશોધન કેન્દ્રો ખાતે કેટલાક અન્ય ટીસીપી/આઈપી પ્રોટોટાઇપ વિકસાવવામાં આવ્યા. જયારે નવા પ્રોટોકોલ ને કાયમી સક્રિય કરી ARPANET થી ટીસીપી/આઈપી સુધીનું સ્થાનાંતરનું સત્તાવાર કાર્ય ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૮૩ના દિવસે સંપન્ન થયું.
સ્વીકાર
માર્ચ ૧૯૮૨માં, US Department of Defenseએ જાહેર કર્યું કે ટીસીપી/આઈપી ને લશ્કરના તમામ કોમ્પુટર નેટવર્કિંગ માટે પ્રમાણભૂત કર્યો. ૧૯૮૫માં, Internet Architecture Board દ્રારા કમ્પ્યુટર ઉદ્યોગ માટે યોજાયેલ ત્રિ-દિવસીય ટીસીપી/આઈપી વર્કશોપ માં ૨૫૦ વિક્રેતા પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો હતો આ વર્કશોપ પ્રોટોકોલ પ્રોત્સાહન અને તેની વધતી જતી વ્યાપારી માંગ પર હતો.
૧૯૮૫માં, પહેલો Interop(ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી નો વાર્ષિક વ્યાપારી મેળો) પરિષદ યોજોઈ જેનું પ્રયોજન ટીસીપી/આઈપીને વધુ અપનાવીને નેટવર્કની આંતરકામગીરી પર કેન્દ્રિત કરવાનું હતું, તે પરિષદ Dan Lynch – પ્રારંભિક ઈન્ટરનેટ કાર્યકર્તાએ સ્થાપી હતી. જેમાં શરૂવાતથી IBM અને DEC જેવા મોટા કોર્પોરેશનોએ હાજરી આપી હતી. આ પરિષદો દરવર્ષે યોજાય છે અને તેમાં હાજર રહેનાર સભ્યોની હાજરી દરવર્ષે વધતી જાય છે.
પોતાના આંતરિક પ્રોટોકોલો (SNA, XNS વિ.) વચ્ચે સ્પર્ધા હોવા છતાં IBM, ATT અને DEC જેવી મુખ્ય કોર્પોરેશનોએ ટીસીપી/આઈપીનો સ્વીકાર કર્યો, Barry Appelmanના જુથે ૧૯૮૪થી IBMમાં ટીસીપી/આઈપીને વિક્સાવાનું ચાલુ કર્યું. (પાછળથી Appelman AOLમાં ગયા અને ત્યાં થયેલા તમામ વિકાસ પ્રયાસના વડા રહ્યા). IBM સિસ્ટમમાં ટીસીપી/આઈપીના ઉત્પાદનો (MVS, VM અને OS/2 સહીત )ને પ્રવાહિતતા મળે તે માટે કોર્પોરેટ રાજકારણ કર્યું. આ જ સમયે, કેટલીક નાની કંપનીઓએ DOS અને MS Windows માટે ટીસીપી/આઈપી સ્ટેકની ઓફર કરવાનું શરૂ કર્યું; જેમકે કંપનીનું FTP સોફ્ટવેર. સૌપ્રથમ VM/CMS ટીસીપી/આઈપી સ્ટેક University of Wisconsinથી આવ્યો હતો.
વળી પાછા, આ મોટેભાગેના ટીસીપી/આઈપી સ્ટેકનું પ્રોગ્રામિંગ થોડા પ્રતિભાશાળી પ્રોગ્રામરોએ એકલા હાથે કર્યું હતું આવા પ્રોગ્રામરોમાં દા.ત. FTP સોફ્ટવેર ના John Romkey MIT PC/આઈપી Package ના લેખક હતા. Johan Romkey ના PC/આઈપીનું અમલીકરણ IBM PC ટીસીપી/આઈપી સ્ટેકમાંથી હતું. IBM Researchના Jay Elinsky અને Oleg Vishnepolskyએ અનુક્રમે VM/CMS અને OS/2 માટે ટીસીપી/આઈપી સ્ટેક લખ્યા.
ટીસીપી/આઈપીનો ફેલાવો ૧૯૮૯માં વધુ થયો જયારે UNIX માટે વિક્સેલા ટીસીપી/આઈપી કોડને સાર્વજનિક ડોમેઈન પર મુકવા AT&Tએ સંમતી આપી. IBM સહીત વિવિધ વિક્રેતાઓએ પોતાના ટીસીપી/આઈપી સ્ટેકમાં તેનો સમાવેશ કર્યો. માઈક્રોસોફ્ટે પોતાનો ટીસીપી/આઈપી સ્ટેક Windows95માં પ્રકાશિત કર્યો તે પહેલા ઘણી કંપનીઓ વિન્ડોસ માટે ટીસીપી/આઈપી સ્ટેક વેચતી હતી. ઈન્ટરનેટની ઉત્ક્રાંતિમાં આ ઘટના મોડી હતી, પણ તેણે બીજા પ્રોટોકોલો (જેઓ પછીથી નામશેષ થયા) પર ટીસીપી/આઈપીનું પ્રભુત્વ સ્થપાવ્યું. આ પ્રોટોકોલોમાં IBMના SNA, OSI, માઈક્રોસોફ્ટનો મૂળ પ્રોટોકોલ એવા NetBIOS અને Xeroxના XNS નો સમાવેશ થાય છે.
ચાવીરૂપ સ્થાપત્ય સિદ્ધાંતો
શરૂઆતના સ્થાપત્ય દસ્તાવેજ RFC 1122 માં લેયરીંગના સ્થાપત્ય સિદ્ધાંતો પર ભાર મુકે છે.
ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ સ્યુટમાં રહેલ સ્તરો
ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ સ્યુટ પ્રોટોકોલની અમૂર્તતા અને સેવાઓ માટે ઇનકેપ્સ્યુલેશનનો ઉપયોગ કરે છે. ઇનકેપ્સ્યુલેશન સામાન્ય રીતે સામાન્ય વિધેય સ્તરોમાં પ્રોટોકોલ ડીવીઝન સાથે સંકળાયેલું છે. સામાન્ય રીતે, એપ્લીકેશન (મોડેલમાં રહેલું સૌથી ઉચ્ચ સ્તર) ડેટાને નીચેના સ્તર પર મોકલવા પ્રોટોકોલના સેટ નો ઉપયોગ કરે છે જે આગળ જતા દરેક સ્તર પર સમાઈ જાય છે. મોડેલમાં ઉચ્ચ સ્તર પર રહેલો પ્રોટોકોલ તાર્કિક રીતે વપરાશકર્તાના કાર્યક્રમને મળતો હોય છે, જયારે નીચેના સ્તર પર રહેલા પ્રોટોકોલો ડેટાના ભૌતિક પ્રસારણને મળતા હોય છે. RFC 1122 ચાર-સ્તરો વાળું મોડેલનું સમર્થન કરે છે, જે નીચે પ્રમાણે છે.
OSI મોડેલની રચના પહેલા ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ સ્યુટ અને લેયર પ્રોટોકોલ સ્ટેક ડીઝાઇન નો ઉપયોગ થતો આવ્યો છે. ત્યારથી ટીસીપી/આઈપી અને ઈન્ટરનેટ મોડેલ વચ્ચે સરખામણી થતી આવી છે અને કોઈવાર તેમના પરિણામો ગુચવાડો કે મુઝવણ પેદા કરે છે આ પાછળ તેઓની વિવિધ ધારણાઓ જે તેમનાં ચુસ્ત સ્તરોને સંબંધિત મહત્વ ધરાવે છે.
નિમ્ન સ્તરોથી ન શક્ય થયેલ સેવા સંક્ષેપીકરણની મદદથી ઉચ્ચ સ્તરો આપે છે. પાછુ, મૂળ OSI મોડેલ કનેક્શન સિવાયની સેવાઓ (OSIRM CL) સહીત વિસ્તારવામાં આવી. દા.ત. આઈપીની બનાવટ વિશ્વસનીય માટે નહિ પણ તેને શ્રેષ્ઠ પ્રયાસ થી ડીલેવરી કરવા માટે કરી છે તેનો મતલબ એ થયો કે બધા પરિવહન સ્તરના અમલીકરણો વિશ્વસનીય ડીલેવરી કરવા માટે ડીઝાઇન થયા નથી. UDP ડેટાની સંકલિતતા પુરી પાડે છે (ચકાસણી કરીને) પણ ડીલેવરી કરવાની કોઈ ગેરંટી નથી, ટીસીપી આ બંને ડેટાની સંકલિતતા અને ડીલેવરીની ગેરંટી (પેકેટના સ્વાગત કરનાર જ્યાં સુધી સ્વીકારની બાહેધરી નહિ આપે ત્યાં સુધી તે પેકેટનું વહન કર્યા જ કરે છે. ) આપે છે.
ટીસીપી/આઈપી નેટવર્કિંગના દરેક સ્તરનું વર્ણન નીચે પ્રમાણે છે. (શરૂવાત સૌથી નીચેના સ્તરથી.)
લીંક સ્તર
લીંક સ્તર સ્થાનિક નેટવર્કમાં જે તે હોસ્ટના જોડાણ ને પરિભાષિત કરતુ નેટવર્કિંગ અવકાશ છે. ઈન્ટરનેટ સાહિત્યમાં લીંકને મોટાભાગના પ્રચલિત વ્યવહાર પધ્ધતિ કર્તા તરીકે જોવાય છે. આ સૌથી નિમ્નસ્થાને રહેલો ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલનો ઘટક સ્તર છે, ટીસીપી/આઈપી ની જેમ તેને હાર્ડવેરથી સ્વતંત્ર રહે તેમ બનાવેલ છે. પરિણામે ટીસીપી/આઈપીનું પરોક્ષ રીતે કોઈપણ હાર્ડવેર નેટવર્કિંગ ટોપોલોજીના ઉપર અમલીકરણ કરી શકાય છે.
લીંક સ્તરનો ઉપયોગ એક જ લીંક પર રહેલા બે જુદા હોસ્ટ ના ઈન્ટરનેટ સ્તર વચ્ચે પેકેટોને ખસેડવા માટે થાય છે. આ પેકેટોનું પ્રસારણ અને પ્રાપ્તી આપેલ લીંક – જે નેટવર્ક કાર્ડના ઉપકરણ-ચાલક સોફ્ટવેર અને તેની અંદર રહેલ ચીપસેટ કે ફર્મવેર આધારિત હોય છે. ભૌતિક માધ્યમમાં ફ્રેમના પ્રસારણ પહેલા, ડેટા લીંક પેકેટમાં હેડરનો ઉમેરો કરે છે. ટીસીપી/આઈપી મોડેલમાં મીડિયા એક્ક્ષેસ કંટ્રોલ (MAC) જેવી પ્રણાલીનો ઉપયોગ કરી ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ નેટવર્ક ના સરનામાને ડેટા લીંકના સરનામાંમાં અનુવાદ કરે છે, જોકે કે સ્તરની નીચે તમામ અન્ય પાસાં સર્વથા લિંક લેયર માં હાજર માનવામાં આવે છે, પરંતુ સ્પષ્ટપણે વ્યાખ્યાયિત નથી.
વર્ચ્યુઅલ પ્રાઇવેટ નેટવર્ક (VPN) કે બીજા નેટવર્ક ટનલમાં ડેટા આ જ સ્તરથી મોકલાય છે. આ સ્થિતિમાં, લીંક સ્તરના ડેટાને એપ્લીકેશનના ડેટા તરીકે ગણી બીજા આઈપી કનેક્શન પર પ્રસારિત કરે છે. આવા જોડાણ, કે આભાસી લીંક કદાચ ટ્રાન્સપોર્ટ (પરિવહન) પ્રોટોકોલ કે એપ્લીકેશન પ્રોટોકોલના અવકાશમાં પણ લીંક સ્તરના પ્રોટોકોલ સ્ટેકની ટનલની જેમ સેવા આપે છે. આમ, ટીસીપી/આઈપી મોડેલ ચુસ્ત અધિક્રમિક ઇનકેપ્સ્યુલેશન શ્રેણીનું પ્રણોદન કરતુ નથી.
ઈન્ટરનેટ સ્તર
ઈન્ટરનેટ સ્તર સંભવિત સમગ્ર બહુવિધ નેટવર્કો પર પેકેટો મોકલવાની જવાદારી ધરાવે છે. સ્ત્રોત નેટવર્ક માંથી ડેટા નિર્દિષ્ટ નેટવર્ક મોકલવા ઇન્ટરનેટવર્કિંગની જરૂરીયાત છે. આ પ્રક્રિયા ને રૂટીગ/રાઉટીંગ (Routing) કહેવાય છે.
ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ સ્યુટમાં, ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ ના મુખ્ય બે મૂળભૂત કાર્યો છે.
ઈન્ટરનેટ સ્તર પરિવહન સ્તર પર રહેલા એપ્લીકેશન ડેટાના બંધારણોથી અજાણ નથી પણ તે વિવિધ પરિવહન સ્તર પ્રોટોકોલોની કામગીરીને પારખતો નથી. તેથી આઈપી ઉચ્ચ સ્તરના વિવિધ પ્રકારના ડેટાને વહન કરી શકે છે. આ દરેક પ્રોટોકોલો એક અનન્ય પ્રોટોકોલ નંબરથી ઓળખાય છે. દા.ત. ઈન્ટરનેટ નિયંત્રણ સંદેશ પ્રોટોકોલ (ICMP) અને ઈન્ટરનેટ ગ્રુપ વ્યવસ્થાપન પ્રોટોકોલ (IGMP) અનુક્રમે ૧ અને ૨ છે. આઈપી દ્વારા વહન થયેલ કેટલાક પ્રોટોકોલો જેવાકે, ICMP (આઈપી પ્રસારણ અંગે ટ્રાન્સમીટ તપાસ માહિતી માટે ઉપયોગી.) અને IGMP (આઈપી મલ્ટીકાસ્ટ ડેટાનું વ્યવસ્થાપન માટે ઉપયોગી) આઈપી ની ઉપરના સ્તરોમાં છે પણ ઇન્ટરનેટવર્કિંગના કાર્યો કરે છે. આ ઈન્ટરનેટ અને OSI મોડેલના ટીસીપી/આઈપી સ્ટેકના સ્થાપત્યના તફાવત ને સમજાવે છે.
ઈન્ટરનેટ સ્તર પરિવહન સ્તર વડે પ્રસારણ પામેલા ડેટાગ્રામો વાળા સંભવત જુદા આઈપી નેટવર્કો પર સ્થિત હોસ્ટ માટેજ અવિશ્વાસુ પ્રસારણ પૂરું પાડે છે. આ કાર્યક્ષમતા સાથે, ઈન્ટરનેટ સ્તર સંભવ ઇન્ટરનેટવર્કિંગ પુરા પાડે છે. જુદા જુદા આઈપી નેટવર્કો વચ્ચે ઇન્ટરનેટવર્કિંગ કરી આવશ્યકપણે ઈન્ટરનેટ અધિષ્ઠાપિત કરે છે. ARPANETની મૂળભૂત સંબોધન વ્યવસ્થા અને તેના અનુગામી ઈન્ટરનેટ આજે ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલની ચોથી (આઈપી V4) આવૃત્તિ પર કાર્ય કરે છે. તે ૩૨-બીટ આઈપી અડ્રેસ છે જેથી તે અંદાજે ૪ અબજ યજમાનો ઓળખવા માટે સક્ષમ છે. આ મર્યાદા ૧૯૯૮માં ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ આવૃત્તિ ૬ (આઈપી Ver. 6) ના માનકીકરણ દ્વારા દુર કરી, અને ૨૦૦૬માં આ આવૃત્તિ ૬ ને અમલીકરણ કરવાની શરૂઆત થઇ છે.
પરિવહન સ્તર
પરિવહન સ્તર હોસ્ટ-ટુ-હોસ્ટ જોડાણનું સ્થાપન કરે છે, તેનો મતલબ એમ થાય કે, તે ડેટા પ્રવાહનની વિગતની વ્યવસ્થા કરે છે જે ઉપયોગકર્તાના ડેટાના બંધારણથી અને કોઈપણ વિશેષ હેરફેર માટેની વિનિમય માહિતીથી સ્વતંત્ર હોય છે. આ સ્તર ની જવાબદારી ભૂલ નિયંત્રણ, સેગ્મેન્ટેશન, ફ્લો કંટ્રોલ, કન્જેશન નિયંત્રણ, અને સંબોધન (પોર્ટ નંબરો) અરજી સાથે સંદેશો end-to-end અંતર્ગત નેટવર્ક પર સ્વતંત્ર ટ્રાન્સફર કરવાની છે. પરિવહન સ્તરમાં End-to-End સંદેશ પ્રસારણ કે એપ્લીકેશનનું જોડાણ કનેક્શન-આધારિત, ટીસીપી-UDP માં અમલીકરણ કે જોડાણ-રહિત જેવી જુદી જુદી રીતે વર્ગીકૃત હોઈ શકે. પરિવહન સ્તર ને પરિવહન રચનાની જેમ વિચારી શકાય. દા.ત. વાહનમાં લદાયેલ સમાન કે વ્યક્તિઓને તેમની મંજીલ સ્થાન પર સહી સલામત પહોચાડવાની છે. જ્યાં સુધી બીજો પ્રોટોકોલ આ સલામત ડીલેવરીની જવાબદારી ન લે ત્યાંસુધી આ કાર્ય પરિવહન સ્તરનું છે. આ સ્તર ખાલી મૂળભૂત માહિતી ચેનલ અધિષ્ઠાપિત કરે છે જેનો ઉપયોગ કાર્યક્રમ તેની ચોક્કસ માહિતીના વિનિમય માં વાપરે છે.
આ હેતુ માટે આ સ્તર પોર્ટ નો ખ્યાલ રજુ કરે છે, જેમાં વિશિષ્ઠ રીતે દરેક સંચાર ચેનલોને તેની જરૂર પરમને ક્રમબદ્ધ-તાર્કિક નંબર ફાળવવામાં આવે છે. ઘણા પ્રકારની સેવાઓ માટે, આ પોર્ટ નંબરોનું માનકીકરણ થયેલ છે, જેથી ક્લાયન્ટ કમ્પ્યુટરો આ પોર્ટ સાથે સંકળાયેલ સેવાનો લાભ સર્વર કમ્પ્યુટરો પાસેથી કોઈપણ જાતની સેવાની ઘોષણા કે ડીરેક્ટરી સર્વિસ વગર લઇ શકે છે.
જ્યાંસુધી આઈપી ની વાત કરીએતો તે શ્રેષ્ઠ પ્રયાસ વિતરણની વ્યવસ્થા કરે છે, પરિવહન સ્તરએ ટીસીપી/આઈપી સ્ટેકનું પહેલું સ્તર છે જે વિશ્વાસનીયતા પણ આપે છે. આઈપી એ ઉચ્ચ સ્તર ડેટા લિંક નિયંત્રણ (HDLC) જેવી વિશ્વસનીય માહિતી કડી પ્રોટોકોલ પર ચાલી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ટીસીપી જોડાણ-આધારિત પ્રોટોકોલ છે અને તેના સંબોધનો(Addresses)ના અસંખ્ય વિશ્વાસનીય મુદ્દાઓ વિશ્વસનીય બાઇટ પ્રવાહ પૂરો પાડે છે.
નવો સ્ટ્રીમ કંટ્રોલ ટ્રાન્સમીશન પ્રોટોકોલ (SCTP) પણ વિશ્વાસનીય, જોડાણ-આધારિત પરિવહન રચના ધરાવે છે. તે સંદેશ-પ્રવાહ-આધારિત છે – ટીસીપીની જેમ બાઈટ-પ્રવાહ-આધારિત નથી અને એકજ જોડાણમાં એક થી વધારે પ્રવાહને મલ્ટીપ્લેક્ષ કરી આપે છે. તે મલ્ટી-હોર્મિંગ ની વ્યવસ્થા કરે છે, જેમાં છેવાડાના જોડાણ એકથી વધારે આઈપી સંબોધનોથી રજુ થાય છે (એક થી વધારે ભૌતિક ઇન્ટરફેસોને રજુ કરે છે), જો એક બંધ થાયતો જોડાણમાં ભંગાણ પડતું નથી. શરૂવાતમાં આને ટેલીફોની કાર્યક્રમો માટે વિકસાવવામાં આવ્યા હતા (SS7 ને આઈપી પર પરિવહન કરવા) પરંતુ, તેને અન્ય કાર્યક્રમો માટે પણ વાપરી શકાય છે.
યુઝર ડેટાગ્રામ પ્રોટોકોલ એ આઈપી જેવો જોડાણ-રહિત પ્રોટોકોલ છે, તે શ્રેષ્ઠ પ્રયાસ વિતરણની વ્યવસ્થા વાળો અવિશ્વાસપાત્ર પ્રોટોકોલ છે. વિશ્વસનીયતા નબળા ચકાસણી અલગોરિધમનો ઉપયોગ કરી ને ચકાસવામાં આવે છે. UDP નો ઉપયોગ મોટેભાગે પ્રવાહિત મીડિયા જેવાકે ઓડીઓ, વિડીઓ, વોઈસ ઓવર આઈપી માં થાય છે. જ્યાં વિશ્વાસપાત્ર ડીલેવરી કરતા સમય પર ડીલેવરી વધુ અગત્યની છે. DNS એ તેનું બીજું ઉદાહરણ છે જેમાં સાદી પૂછપરછ/પ્રતિભાવના કાર્યક્રમોનો સમાવેશ છે. રીયલ ટાઈમ પ્રોટોકોલ ડેટાગ્રામ પ્રોટોકોલ છે જેની રચના ઓડીઓ કે વિડીઓ જેવા પ્રવાહિત ડેટા માટે થઇ છે.
આપેલ કોઈપણ નેટવર્ક સરનામાં પરના કાર્યક્રમો તેમની ટીસીપી અથવા UDP પોર્ટ દ્વારા અલગ કરી શકાય છે. રુપાંતરણ દ્વારા ચોક્કસ જાણીતા પોર્ટ ચોક્કસ કાર્યક્રમો સાથે સંકળાયેલ છે. (ટીસીપી અને UDP પોર્ટ નંબર યાદી જુઓ.)
કાર્યક્રમ (એપ્લીકેશન) સ્તર
એપ્લીકેશન સ્તર નેટવર્કમાં સંચાર માટે ઉપયોગી કાર્યક્રમો માટેના ઉચ્ચ-સ્તરીય પ્રોટોકોલોનો સમાવેશ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે ફાઈલ ટ્રાન્સફર પ્રોટોકોલ (FTP) અને સિમ્પલ મેઈલ ટ્રાન્સફર પ્રોટોકોલ (SMTP). એપ્લીકેશન સ્તર મુજબ ડેટાનું કોડીગ થાય છે, અને પછી પરિવહન સ્તરના પ્રોટોકોલો (TCP ke UDP) આ ડેટાઓનું એક કે (કોઈકવાર) એકથી વધુ વખત ઇન્કેપ્સુલેશન થાય છે જેનું નીચેના સ્તરો વહન કરી તેને ખરેખર ભૌતિક વાયરોમાં પ્રવાહિત કરાય છે.
જયારે IP સ્ટેક વ્યાખ્યાયિત થયો ત્યારે એપ્લીકેશન સ્તર અને પરિવહન સ્તર ની વચ્ચે કોઈપણ સ્તર ન હતું, એપ્લીકેશન સ્તરે કોઈપણ પ્રોટોકોલને સમાવો રહ્યો જે OSI ના રજૂઆત સ્તર અને સત્ર સ્તરના પ્રોટોકોલ જેમ કાર્ય કરતો હોય. આ મોટેભાગે લાઈબ્રેરીઓની મદદથી શક્ય બન્યું.
સંચાર ને સ્થિર નેટવર્ક કનેક્શન પુરૂ પાડવા માટે સામાન્ય રીતે એપ્લીકેશન સ્તર પરિવહન (અને તેની નીચેના) સ્તરોને કાળા બોક્ષ તરીકે વર્તે છે. જ્યાં કાર્યક્રમોને છેવાડાના હોસ્ટનું IP સંબોધન તેના પોર્ટ નંબર, પરિવહન સ્તરની ગુણવત્તા વિષે જાણકારી હોય છે. ઉપર નોધ્યું તેમ, ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ સ્યુટ માં જરૂરી સ્તરો સ્પષ્ટ નથી. એપ્લીકેશન સ્તરો મોટેભાગે ક્લાયન્ટ-સર્વર કાર્યક્રમો આધારિત હોય છે અને મોટેભાગેના સર્વરો ચોક્કસ પોર્ટ દ્વારા સેવા આપે છે જે IANA દ્વારા સોપેલ છે. HTTPનો પોર્ટ ૮૦ છે. ટેલનેટ નો પોર્ટ ૨૩ વિ. જયારે બીજી બાજુ ક્લાયન્ટો ક્ષણજીવી પોર્ટો નો ઉપયોગ કરે છે એટલેકે, હેતુ પ્રમાણે પોર્ટ નંબરોની શ્રેણીમાંથી કોઈ એક યાદચ્છિક નંબર નો ઉપયોગ કરે છે.
પરિવહન અને નીચે રહેલા સ્તરોને મોટેભાગે એપ્લીકેશન સ્તરના પ્રોટોકોલોના સ્પષ્ટિકરણો સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી. રાઉટર અને સ્વીચ મોટે ભાગે ઇન્કેપ્સુલેટ થયેલ ત્રાફિકની અંદર રહેલ ડેટાની તપાસ ન કરતા આ ત્રાફિકના વહન માટે એક નળીની કાર્ય કરે છે. તેમ છતાં Resouce Reservation Protocol (RSVP) જેવા પ્રોટોકોલની મદદથી ફાયરવોલ, Unified Threat Management (UTM) અને બેન્ડવિથને માર્યાદિત કરે તેવા કાર્યક્રમો આવા ડેટાની અંદર તપાસે છે. આ Network Adress Translation (NAT) જેવા પ્રોટોકોલ ચોક્કસ એપ્લીકેશન સ્તર ના પ્રોટોકોલની જરૂરિયાતોનું ધ્યાન રાખે છે. (NAT પ્રોટોકોલની મદદથી ખાનગી નેટવર્કમાં રહેલ હોસ્ટને એક જાહેર IP એડ્રેસના ઉપયોગ થી ઈન્ટરનેટથી જોડી શકાય છે. જેમાં જાહેર IP અડ્રેસ ઈન્ટરનેટ આપનાર મોડેમ, રાઉટર કે ફાયરવોલ વિ. ના બહારી ઇન્ટરફેસ પર સોપાયેલ હોય છે.)
OSI અને TCP/IP સ્તરીય તફાવતો
OSI સ્તરમાં રહેલા પ્રથમ ત્રણ જુદા જુદા સ્તરો – કાર્યક્રમ, રજૂઆત અને સત્ર સ્તરો TCP/IP મોડેલમાં માત્ર એક જ સ્તર કાર્યક્રમ સ્તર તરીકે દર્શાવેલ છે. જુદા જુદા લેખકોએ RFCનું જુદી જુદી રીતે અર્થઘટન કર્યું છે, લગભગ લીંક સ્તર (અને TCP/IP મોડેલ) OSI મોડેલ ના પહેલા સ્તર (ભૌતિક સ્તર)ના મુદ્દાઓ આવરી લે છે અથવા જો હાર્ડવેર સ્તર લીંક સ્તરની નીચે છે એમ માની લેવામાં આવે છે.
કેટલાક લેખકોએ OSIના સ્તર ૧ અને ૨ ને TCP/IP મોડેલ સાથે સમાવિષ્ઠ કર્યા છે, કેમકે આધુનિક માનકીકરણો(દા.ત. IEEE અને ITU)એ આ માટે સરખા સંદર્ભ આપ્યા છે. ઘણીવાર આનું પરિણામ પાંચ સ્તરોવાળા મોડેલ સાથે આવે છે જ્યાં લીંક સ્તર કે નેટવર્ક પ્રવેશ સ્તર ને OSI મોડેલના સ્તર ૧ અને ૨ માં વિભાજીત કરાય છે.
TCP/IPમાં સરનામાંલેખન
TCP/IP પ્રોટોકોલો ચાર પ્રકારના સરનામાંઓ(એડ્રેસો) નો ઉપયોગ કરે છે : ભૌતિક (લીંક) એડ્રેસ, તાર્કિક (IP) એડ્રેસ, પોર્ટ એડ્રેસ અને વિશિષ્ટ એડ્રેસ.
TCP/IP સ્થાપત્યમાં ચોક્કસ સ્તર જોડે કોઈ એક એડ્રેસ સંકળાયેલો છે. જે નીચેના કોષ્ટકમાં દર્શાવેલ છે.
અમલીકરણ
આ પ્રોટોકોલ કે સ્તરીય મોડેલનું અમલીકરણ કરવા માટે કોઈ ચોક્કસ હાર્ડવેર કે સોફ્ટવેરની જરૂર નથી તેથી આજે ઉપયોગમાં લેવાતા કમ્પ્યુટર, સંચાલક પદ્ધતિઓ, તમામ ગ્રાહક-લક્ષી પદ્ધતિઓ સહીત TCP/IPનું અમલીકરણનો સમાવેશ કરે છે.
કટિહાર જિલ્લો
કટિહાર જિલ્લો ભારત દેશના બિહાર રાજ્યના ૩૮ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. કટિહાર જિલ્લાનું મુખ્યાલય કટિહાર ખાતે આવેલું છે. કટિહાર જિલ્લો પૂર્ણિયા વિભાગ (પ્રમંડલ)ના પ્રશાસન હેઠળનો એક જિલ્લો છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:બિહાર
નક્શ-એ જહાન મેદાન
નક્શ-એ જહાન મેદાન (ફારસી میدان نقش جهان = મૈદાન-એ નક્શ-એ જહાન; અર્થ: "વિશ્ચ દર્શન મેદાન") અથવા ઈમામ મેદન (میدان امام), પ્રાચીન નામ શાહ મેદાન (میدان شاه), એ ઈરાનના ઈશફહાન શહેરની મધ્યમાં આવેલું એક મેદાન છે. આ મેદાનનું બાંધકામ ૧૫૯૮ થી ૧૬૨૯ની વચ્ચે કરવામાં આવ્યું હતું આજે આ મેદાન એક વિશ્વ ધરોહર સ્થળ છે. આ મેદાનની પહોળાઈ 160 m અને લંબાઈ 560 m છે.
આ મેદાનની ચારે તરફ સફાવિદ કાળની ઈમારતો આવેલી છે. આ મેદાનની દક્ષિણે શાહ મસ્જીદ, પશ્ચિમે અલિ કાપુ, પૂર્વે શેખ લોત્ફ અલ્લાહ મસ્જીદ અને ઉત્તરે કૈસરિયા દરવાજો આવેલો છે, આ દરવાજો ઈશફાનની મોટી બજારમાં ખુલે છે. હાલમાં નમાઝ-એ જુમ્મા - શુક્રવારની નમાઝ શાહ મસ્જીદમાં યોજવામાં આવે છે.
આ મસ્જીદ ઈરાનની ૨૦,૦૦૦ રિયાલની ચલણી નોટની પાછળ દર્શાવાઈ છે.
ઈતિહાસ
ઈ.સ ૧૫૯૮માં શાહ અબાસે તેમની વાયવ્યમાં આવેલી વિહરમાન રાજધાનીને મધ્ય ક્ષેત્રમાં આવેલા ઈશફહાનમાં ખસેડવાનું નક્કી કર્યું. આ શહેર ઝયાન્દે રોઉદ (જીવન દાત્રી નદી) નામના ખુબજ ફળદ્રુપ રણદ્વીપર વસેલું હતું. શાહે તે શહેરની પુન:રચના કરવાનો નિર્ણય કર્યો. આ નિર્ણય કરી તેમને રાજધાનીને ભવિષ્યમાં થનારા ઓટોમન અને ઉઝબેક હમલાઓથી સુરકક્ષિત કરી અને તે સાથે પર્શિયન અખાત પર તેની પકડ મજબૂત બનાવી કેમકે આ અખાત ડચ અને બ્રિટિશ સામ્રાજ્યની ઈસ્ટ ઈંડિયાકંપનીઓ માટેનો વ્યાપાર માર્ગ બન્યો હતો.
શહેર સ્થાપત્યના વાસ્તુવિદ તરીકે શાયખ બહાઈને (બહા અદ્-દીન અલ-અમીલી) નીમવામાં આવ્યા હતા. તેમણે શાહ અબ્બાસના માસ્ટર પ્લાન અનુસાર ચહાર બાગ માર્ગ (જેની બન્ને તરફ શહેરની મુખ્ય સંસ્થા અને દૂતો જેવા મુખ્યવ્યક્તિઓના રહેણાંક હોય) અને નક્શ-એ જહાન (વિશ્વનું આદર્શ) પર ધ્યાન કેંન્દ્રીત કર્યું. શાહના સત્તા પર આવ્યા પહેલાં પર્શિયામાં સંત્તા વિકેન્દ્રીત હતી. વિવિધ રાજ્ય સંસ્થાઓ જેમ કે સૈન્ય (કીઝીલબાશ) અને જુદા જુદા પ્રાંતના પ્રધાનો સત્તા માટે લડતા રહેતા. શાહ પર્શિયાની આવી સ્થિતિ બદલવા માંગતો હતો, અને સત્તાના કેંદ્રીકરણ માટે ઈશફાનનું એક પ્રબળ રાજધાની તરીકે પુનઃનિર્માણ કરવા ઈચ્છતો હતો. આ મેદાનની બાંધકામની ચતુરાઈ એમ હતી કે તેના દ્વારા શાહે સત્તાના ત્રણ પ્રતિનિધી કેન્દ્રોને પોતાના સન્મુખ તાબામાં રાખ્યા, જેમ કે ધર્મગુરુની સત્તાને મસ્જીદ-એ શાહમાં, વ્યાપારીઓની સત્તાને શાહી બજારમાં અને તેની પોતાની સત્તા અલિ કાપુ મહેલમાં.
શાહી મેદાન
શાહ અબ્બાસના સમયમાં આવેલા સૌ યુરોપિયન પ્રવાસીઓએ શાહી મેદાનના વખાણ કર્યા હતા. પીત્રો ડેલા વાલે એ જણાવ્યું હતું લકે ઈશફાનનો શાહી મેદાન તેના રોમના પીઝા નવોના કરતાં વધુ સુંદર છે.
દિવસ દરમ્યાન મોટા ભગનું મેદાન તંબૂઓ અને વ્યાપારીઓની હાટથી ભરેલું રહેતું, તેઓ જગ્યાના વપરાશ માટે સરકારને અઠવાડિયાનું ભાડું ભરતાં. આ સિવાય આ મેદાનમાં કલાકારો અને અભિનેતાઓ પણ ફરતા. ભૂખ્યા લોકો માટે રાંધેલું ભોજન કે તરબૂચની ચીરીઓ વેચાતી. તરસ્યાઓને ભીશ્તીઓ મફતમાં પાણી પીવડાવતા. આ ભીશ્તીઓને દુકાનદારો પગાર ચૂકવતા. મેદાનના પ્રવેશદ્વાર આગળ કોફી ગૃહ હતા જ્યાં બેસી લોકો કૉફી કે હુક્કા સાથે થાક ઉતરતા કે વાતો કરતા. આ દુકાનો આજે પણ જોઈ શકાય છે, આધુનિક સમયમાં કૉફીનું સ્થાન ચાએ લીધું છે. સાંજના સમયે દુકાનદારો પોતાનો વ્યાપાર સંકેલી લેતા અને બજારની ગરમા ગરમીનું સ્થાન દરવેશો, લોક કલાકારો, મદારીઓ, કઠપુલી કલાકારો, કસરતબાજો અને વેશ્યાઓ લેતા.
લોક ઉજ્વણીઓ અને તહેવાર માટે ઘણી વખત આ મેદાન ખાલી કરાવવામાં આવતું. પર્શિયન નવું વર્ષ, નવરોઝ એક આવો તહેવાર હતો. આ સિવાય પર્શિયાનો રાષ્ટ્રીય ખેલ - પોલો પણ અહીં રમાતો, જેથી અલિ કાપુ માં રહેતા શાહ અને વ્યાપારીઓને મનોરંજનનો અવસર મળાતો. શાહ અબ્બાસ દ્વારા સ્થાપિત આરસના ગોલ સ્તંભો મેદાનના છેવાડે આજે પણ જોઈ શકાય છે.
અબ્બાસના સમયમાં ઈશફાન સર્વલૌકિક શહેર બન્યું. તેની વસ્તીમાં તુર્ક, જ્યોર્જિયન, અર્મેનિયન, ભારતીય, ચીની અને યુરોપીયનો શામિલ હતા. શાહ અબ્બાસે ચિનાઈ માટી કામ શીખવવા લગભગ ૩૦૦ જેટલા ચીની કારીગરોને શાહી કાર્યશાળામાં કામ કરવા મંગાવ્યા. આહીં ભારતીયો પણ ઘણી મોટી સંખ્યામાં મોજૂદ હતા, તેઓ તેમને માટે બાંધવામાં આવેલી કારવાં સરાઈ (ધર્મશાળા) માં રહેતા. ભારતીયો અહીં મુખ્યત્વે વ્યાપારીઓ કે નાણાવટી તરીકે વ્યવસાય કરતાં. યુરોપિયનો રોમ કેથોલિક મિશનરીઓ, કળાકારો અને કારીગરો તરીકે વ્યવસાય કરતાં
ઘણા સૈનિકો ખાસ કરીને તોપખાનાના વિશારદો, ધંધા રોજગારની શોધમાં યુરોપથી પર્શિયા આવતા હતા. પોર્ટુગીઝ દૂત ગ્રેશિયા ડી'સીલ્વા ફીગરોઆ (ડી. ગુવીયા) એ એક વકહ્ત લખ્યું કે:
""રોજ રોજના કાર્યોમાં વિદેશી લોકો સાથે સંપર્કમાં હોવાથી ઈશફાનના લોકો વિદેશીઓ સાથેના સંબંધમાં ઘણા ખુલ્લા છે.""
આ મેદાનના દિશાયોજન સંબંધે પણ ઇતિહાસકારોના મનમાં અચરજ છે. અન્ય મહત્વપૂર્ણ ઈમારતોની જેમ આ મેદાન મક્કાની દિશામાં નથી. આને કારણે શાહ મસ્જીદમાં પ્રવેશ કરતાં અર્ધો જમણો વળાંક રખાયો છે, જેથી તે મસ્જીદનું મુખ્ય આંગણું મક્કાની સામે રહે. આની સમજણ આપતા ડોનાલ્ડ વિલ્બર કહે છે કે શેખ બહાઈની ઈચ્છા હતી કે મેદાનમાં ક્યાંય પણ ઉભેલી વ્યક્તિને મસ્જીદ દેખાય. જો મેદાની ધરી મક્કાની ધરીની દિશામાં રાખવામાં આવી હોત તો ઊંચા પ્રવેશદ્વારને કારણે મસ્જીદ દેખાત નહી. આ બંને વચ્ચે ખૂણો રાખવાથી પ્રવેશદ્વાર અને ઘૂમટ મેદાનમાં ઊભેલી દરેક વ્યક્તિ જોઈ અને વખાણી શકે છે.
મસ્જીદ-એ શાહ – સફાવિદ વાસ્તુનો આદર્શ નમૂનો
શાહ મસ્જીદ અથવા મસ્જીદ-એ શાહ એ નક્શ-એ અજહાન મેદાનનું મુગટમણિ સમાન છે. શુક્રવારની પનમાજ પઢવા માટે પ્રાચીન જામેહ મસ્જીદ અથવા જામા મસ્જીદને સ્થાને બંધાવવામાં આવી હતી. શુક્રવારની મહા ભીડને સમાવવા આ મસ્જીદ મોટી બનવાઈ હતી અને તેનો ઘૂમટ શહેરમાં સૌથી મોટો હતો. આ સાથે ધાર્મિક શાળા અને શિયાળુ મસ્જીદોનું બાંધકામ આની બન્ને તરફ કરવામાં આવ્યું હતું.
લોત્ફોલ્લાહ મસ્જીદ – શાહના હરેમનો નીજી ઓરડો
નક્શ-એ જહાન મેદાનની પરિમિતી પર બંધાયેલી ઈમારતોમાં સૌથી પ્રથમ લોત્ફોલ્લાહ મસ્જીદ બંધાવાઈ હતી. આ મસ્જીદ શાહી દરબારની નિજી મસ્જીદ હતી, જ્યારે મસ્જીદ-એ શાહ એ સાર્વજનિક મસ્જીદ હતી. આ મસ્જીદ નિજી હોપ્વાને કારણે તેનું કદ અનાનું છે અને તેમાં કોઈ મિનારા નથી. ઘણી સદીઓ સુધી આ મસ્જીદમાં શાહી દરબાર સિવાય કોઈને પ્રવેશ ન હતો. જ્યારે આ મસ્જીદ લોકોના પ્રવેશ માટે ખુલ્લી મુકાઈ ત્યારે લોકોને શાહના હરેમની સ્ત્રીઓ માટેની આ મસ્જીદના વૈભવ, સુંદર લાદીકામ આદિ વિષે જાણકારી મળી.
અલી ગાપુ મહેલ
અલી ગાપુ અથવા અલિ કાપુ એ ખરા અર્થમાં એક મંડપ છે જેના દ્વારા સફાવીદ ઈશફહાનના શાહી રહેણાંકમાં પ્રવેશી શકાય છે. આ રહેણાંક સંકુલ મેદાન-એ નક્શે-એ જહાન થી ચહાર બાગ માર્ગ સુધી ફેલાયેલો છે. આનું નામ બે અક્ષરોના મિલન થી બનેલું છે. અલી અરેબિકમાં મહાન અને ગાપુ કે કાપુ તુર્કી ભાષામાં શાહી પગથિયું. સફવેદે આનામ તેના હરીફ ઑટોમોન સામ્રાજ્યના મહેલ બાબ-એ અલીની (ઉદાત્ત, ઉત્કૃષ્ટ મહેલ) હરીફાઈમાં રાખ્યું હતું. આ સ્થળે શાહ ઉમરાવો, વિદેશી પ્રવાસીઓ, દૂતો ને મળતો. શાહ અબ્બાસે ઈ.સ. ૧૫૯૭માં નવરોઝ ઉત્સવ આ સ્થળે પહેલી વખત મનાવ્યો.
આ મહેલ 48 m ઉંચો છે અને છ માળા ધરાવે છે. તેના આગળના ભાગમાં પહોળી આગાશી બનાવાઈ છે જે લાકડાના સ્તંભોને આધારે ઉભી છે. શાહી કાર્યક્રમો અને આયોજનો છઠ્ઠે માળે યોજાતા. આ માળા પર મોટા ખંડો આવેલા છે. અહીં સજાવટ માટે પ્લાસ્ટરના ગારામાં વિવ્ધ વાસણો અને પ્યાલાઓનો પ્રયોગ થયો છે. છઠ્ઠા માળને સંગીત ખંડ કહેવાતો હતો કેમકે સંગીતની મહેફિલ અહીં યોજાતી. ઉપરના માળેથી સફાવીદ નીચે નક્શ-એ જહાન મેદાનમાં રમાતી પોલો, ઘોડા દોડ આદિની રમત જોતો.
શાહી બજાર
ઈશફાનની બજાર મધ્ય પૂર્વ એશિયાની સૌથી વિશાળ અને જુની બજાર છે. આજનું માળખું સફાવીદના કાળનું છે, પણ તેનો અમુક ભાગ સેલ્જુક વંશના કાળનો લગભગ હજાર વર્ષથી પણ વધુ જુનો છે. આ બે કિલોમીટર લાંબો સંરક્ષિત રસ્તો છે જે પ્રાચીન અને નવા શહેરને જોડે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી: ઈરાન શ્રેણી: વિશ્વ ધરોહર સ્થળ
બારામૂલા
બારામૂલા ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના બારામૂલા જિલ્લાનું એક નગર છે. બારામૂલામાં બારામૂલા જિલ્લાનું મુખ્યાલય છે.
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીરનાં જિલ્લા મથકો
આશ્રમ રોડ
આશ્રમ રોડ પર આવેલ અગત્યની ઇમારતો અને સીમાચિહ્નો:
શ્રેણી:અમદાવાદ શહેરના વિસ્તારો
ઐયર (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
કિશનગંજ જિલ્લો
કિશનગંજ જિલ્લો ભારત દેશના બિહાર રાજ્યના ૩૮ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. કિશનગંજ જિલ્લાનું મુખ્યાલય કિશનગંજ ખાતે આવેલું છે. કિશનગંજ જિલ્લો પૂર્ણિયા વિભાગ (પ્રમંડલ)ના પ્રશાસન હેઠળનો એક જિલ્લો છે.
શ્રેણી:બિહાર
ઔરંગાબાદ જિલ્લો (બિહાર)
ઔરંગાબાદ જિલ્લો ભારત દેશના બિહાર રાજ્યના ૩૮ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ઔરંગાબાદ જિલ્લાનું મુખ્યાલય ઔરંગાબાદ, બિહાર ખાતે આવેલું છે. ઔરંગાબાદ જિલ્લો મગધ વિભાગ (પ્રમંડલ)ના પ્રશાસન હેઠળનો એક જિલ્લો છે.
જિલ્લામાંથી બે નદીઓ પસાર થાય છે: ૧. સોન નદી, ૨. પુનપૂન નદી
શ્રેણી:બિહાર
રાજૌરી
રાજૌરી ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના રાજૌરી જિલ્લાનું એક નગર છે. રાજૌરીમાં રાજૌરી જિલ્લાનું મુખ્યાલય છે.
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીરનાં જિલ્લા મથકો
કોટડા (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:ભાલ વિસ્તાર
સુલેમાન પર્વત
સુલેમાન પર્વત (અથવા તખ્ત-ઈ સુલેઈમાન, કે સુલેમાન ખડક કે સુલેમાનનું સિંહાસન) એ સંપૂર્ણરીતે કીરગીઝસ્તાનમાં આવેલું હોય એવું એક માત્ર વિશ્વ ધરોહર સ્થળ છે. ( બાકીના બે વિશ્વ ધરોહર સ્થળો તીઅન-શાન અને રેશમ માર્ગ ચીન અને કઝાકસ્તાનમાં વિસ્તરેલા છે). આ સ્થળ ઓશ શહેરમાં આવેલું છે. એક સમયે આ સ્થળ મુસલમાનો અને પૂર્વ મુસલમાન ધર્મોના લોકોનું મુખ્ય તીર્થધામ હતું. આ પર્વત આસપાસના ફેર્ગાનાના સપાટ મેદાન પ્રદેશમાંથી અચાનક ઉઠી આવેલો લાગે છે. આ પર્વત પરથી દેખાતા સુંદર દ્રશ્યને કારણે સ્થાનીય તેમજ અન્ય મુલાકાતીઓમાં તે ઘણું પ્રચલીત છે.
સુલેમાન (સોલોમન) એ કુરાનમાં એક પયગંબર છે. આ પર્વત પર તેમનું એક તીર્થધામ છે જે મોટેભાગે તેમની કબર છે. જે સ્ત્રી આ પર્વત ચઢીને તીર્થસ્થળે આવેલા ખડકના પોલાણમાંથી નીકળે તેઓ સ્વસ્થબાળકોને જન્મ આપે છે એવી લોકવાયકા છે. આ પર્વત પર આવેલા વૃક્ષો અને છોડાવાઓ પર માનતાના ઘણાં વાવટાઓ અને પટ્ટીઓ બાંધેલી છે.
યુનેસ્કોના હિસાબે આ પર્વત મધ્ય એશિયામાં આવેલું એક પવિત્ર પર્વતનું સંપૂર્ણ ઉદાહરણ છે, જેને ઘણી સદીઓથી પૂજા થતી આવી છે. આ સ્થળ સ્થાનીય મુસ્લીમ લોકોમાં આજે પણ ઘણું પ્રચલીત છે. તેના દાદરાઓ ટોચ સુધી પહોંચે છે. ટોચ પર એક મસ્જીદ છે જેને બાબરે ૧૫૧૦માં બંધાવી હતી. આ મસ્જીદનું ૨૦મી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં પુનર્બાંધકામ થયું હતું.
આ પર્વતમાં રાષ્ટ્રીય ઐતિહાસિક અને પુરાતાત્વીક સંગ્રહાલય સંકુલ આવેલું છે. તેનું બાંધકામ સોવિયેત સમયમાં થયું હતું. આ સંગ્રહાલયમાં આની આજુબાજુના ક્ષેત્રોની પુરાતાત્વીક વસ્તુઓ સંગ્રહવામાં આવી છે. આ પર્વતની નીચેના ઢોળાવના ભાગમાં સ્મશાન આવેલું છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:કીરગીઝસ્તાન શ્રેણી:વિશ્વ ધરોહર સ્થળ
મરાઠી ભાષા
મરાઠી એ એક ઇન્ડો-આર્યન ભાષા છે જે મુખ્યત્વે ભારતના મહારાષ્ટ્રના ૮.૩૧ કરોડ મરાઠી લોકો દ્વારા બોલાય છે. તે પશ્ચિમ ભારતના મહારાષ્ટ્ર અને ગોવા રાજ્યોમાં અનુક્રમે સત્તાવાર ભાષા અને સહ-સત્તાવાર ભાષા છે અને તે ભારતની 22 અનુસૂચિત ભાષાઓમાંની એક છે. ૨૦૧૯ માં ૮.૩૧ કરોડ લોકો દ્વારા બોલાતી મરાઠી ભાષા, વિશ્વની સૌથી વધુ બોલાતી ભાષાઓની સૂચિમાં ૧૦મા ક્રમે છે. હિન્દી અને બંગાળી પછી ભારતમાં મરાઠીમાં ત્રીજા ક્રમાંકની પ્રચલિત ભાષા છે. સર્વે આધુનિક ભારતીય ભાષાઓમાં મરાઠી ભાષા કેટલુંક અતિ પ્રાચીન સાહિત્ય ધરાવે છે, જે લગભગ ઈ. સ. ૬૦૦ સુધીનું છે. મરાઠીની મુખ્ય બોલીઓ સામાન્ય મરાઠી અને વરાહદી બોલી છે. કોળી અને માલવાણી કોંકણી મરાઠી ભાષાથી ભારે પ્રભાવિત છે.
મરાઠી 'અમે' ના સમાવિષ્ટ અને વિશિષ્ટ સ્વરૂપોને જુદા પાડે છે અને તેમાં ત્રણ-લિંગ હોય છે જે પુરૂષવાચી અને સ્ત્રીની ઉપરાંત નાન્યતરને પણ માન્યતા આપે છે.
ભૌગોલિક ફેલાવો
મરાઠી મુખ્યત્વે મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત, મધ્ય પ્રદેશ, ગોવા, કર્ણાટક (ખાસ કરીને બેલગામ, બીડર, ગુલબર્ગ અને ઉત્તર કન્નડના સરહદ જિલ્લાઓ), તેલંગાણા, દમણ અને દીવ અને દાદરા અને નગરહવેલી ના કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોમાં બોલાય છે. ભૂતપૂર્વ મરાઠા શાસિત વડોદરા, ઈંદોર, ગ્વાલિયર, જબલપુર અને તાંજોર (તંજાવુર) શહેરોમાં પણ સદીઓથી મરાઠી ભાષા વપરાય છે. ભારતના અન્ય ભાગોમાં અને વિદેશોમાં પણ મરાઠી લોકોના સ્થળાંતર દ્વારા મરાઠી ભાષા પહોંચી છે.
૨૦૧૧ ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે ભારતમાં ૮.૩૦કરોડ મૂળ મરાઠી ભાષીઓ હતા, જે તેને હિન્દી અને બંગાળી પછી ત્રીજી સૌથી વધુ બોલાતી માતૃભાષા બનાવે છે. મૂળ મરાઠી ભાષીઓ ભારતની વસ્તીના ૬.૮૬% છે. કુલ મરાઠી ભાષાના મૂળ વક્તાઓ મહારાષ્ટ્રમાં ૬૮.૯૩%, ગોવામાં ૧૦.૮૯%, દાદરા અને નગર હવેલીમાં ૭.૦૧%, દમણ અને દીવમાં ૪.૫૩%, કર્ણાટકમાં ૩.૩૮%, મધ્યપ્રદેશમાં ૧.૭૦% અને ગુજરાતમાં ૧.૫૨% છે.
સ્થિતિ
મરાઠી મહારાષ્ટ્ર ની સત્તાવાર ભાષા છે અને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોમાં દમણ અને દીવ અને દાદરા અને નગરહવેલી માં સહ-સત્તાવાર ભાષા.છે ગોવામાં, કોંકણી એકમાત્ર સત્તાવાર ભાષા છે; જોકે, મરાઠીનો ઉપયોગ કેટલાક કિસ્સામાં કેટલાક સત્તાવાર હેતુ માટે પણ થઈ શકે છે. મરાઠીને ભારતના બંધારણની આઠમી સારિણીમાં શામેલ કરવામાં આવી છે, આમ તેને "અનુસૂચિત ભાષા" નો દરજ્જો મળ્યો છે. મહારાષ્ટ્ર સરકારે મરાઠીને શાસ્ત્રીય ભાષાનો દરજ્જો આપવા સંસ્કૃતિ મંત્રાલયને આવેદનપત્ર પાઠવ્યું છે. મહારાષ્ટ્ર સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા વર્ણવેલ સમકાલીન વ્યાકરણના નિયમોને મહારાષ્ટ્ર સરકાર દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવે છે. મરાઠી ભાષાના વિદ્વાનોની પરંપરાઓ અને ઉપરોક્ત નિયમો તત્સમને (સંસ્કૃતમાંથી સ્વીકૃત શબ્દોને) વિશેષ દરજ્જો આપે છે. આ વિશેષ દરજ્જા ને કારણે કે સંસ્કૃતની જેમ તત્સમ નિયમોનું પાલન થાય એવી અપેક્ષા હોય છે. જ્યારે પણ જરૂર પડે ત્યારે નવા તકનીકી શબ્દોની માંગનો સામનો કરવા માટે સંસ્કૃતનો આશરો લેવાની આ પ્રથા મરાઠીને સંસ્કૃત શબ્દોનો મોટો સંગ્રહ આપે છે
મહારાષ્ટ્રમાં તમામ યુનિવર્સિટીઓ ઉપરાંત, મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટી દ્વારા વડોદરામાં, ઓસ્માનિયા યુનિવર્સિટી દ્વારા હૈદરાબાદમાં, કર્ણાટક યુનિવર્સિટી દ્વારા ધારવાડમાં, ગુલબર્ગ યુનિવર્સિટી માં કાલબુરગીમાં, દેવી અહલ્યા યુનિવર્સિટી દ્વારા ઈંદોરમાં અને ગોવા યુનિવર્સિટી દ્વારા ગોવામાં મરાઠી ભાષાશાસ્ત્રમાં ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે ખાસ વિભાગો છે. જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટી (નવી દિલ્હી) એ મરાઠી માટે વિશેષ વિભાગ સ્થાપવાની યોજના જાહેર કરી છે.
૨૭ ફેબ્રુઆરીએ કવિ કુસુમાગ્રજ (વિષ્ણુ વામન શિરવડકર) નો જન્મદિવસને મરાઠી દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ શ્રેણી:દેવનાગરી લિપિમાં લખાતી ભાષાઓ
લાખણકા (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મહિષાસુર
હિન્દૂ પૌરાણિક કથાઓ પ્રમાણે, મહિષાસુર એક અસુર હતો. મહિષાસુર ના પિતા રંભ, અસુરોના રાજા હતા જે એક વખત જળમાં રહેતી ભેંસ સાથે પ્રેમમાં પડ્યા અને પરિણામ સ્વરૂપે મહિષાસુરનો જન્મ થયો. આ કારણે મહિષાસુર ઇચ્છાનુસાર ભેંસ તથા મનુષ્ય અવતાર ધારણ કરી શકતો હતો. સંસ્કૃતમાં મહિષનો અર્થ ભેંસ થાયછે.
દંતકથા
મહિષાસુર સૃષ્ટિકર્તા બ્રહ્મા નો મહાન ભક્ત હતો અને બ્રહ્માજીએ મહિષાસુરને વરદાન આપ્યુ હતુ કે, કોઇપણ દેવતા તથા દાનવ તેને પરાસ્ત કરી શકશે નહી.
ત્યારબાદ મહિષાસુર સ્વર્ગલોકના દેવતાઓને પરેશાન કરવા લાગ્યો અને પૃથ્વી પર પણ ઉત્પાત કરવા લાગ્યો. મહિષાસુરે સ્વર્ગ પર આક્રમણ કરીને ઇન્દ્રને હરાવી સ્વર્ગલોક પર ક્બ્જો કરી કરી લીધો તથા સૌ દેવતાઓને ભગાડી મુક્યા. દેવગણ પરેશાન થઈને ત્રિમૂર્તી બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ પાસે સહાયતા માટે ગયા. દેવગણે એકત્ર થઈને ફરી મહિષાસુર સાથે યુધ્ધ કર્યુ પરંતુ તેને હરાવી ન શક્યા.
અરરિયા જિલ્લો
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:બિહાર
અમદાવાદ કલેક્ટર
અમદાવાદ કલેકટર એ અમદાવાદ જિલ્લાના કલેક્ટરનું અમદાવાદ શહેરમાં આવેલ મુખ્ય વહીવટી કાર્યાલય છે. તે આશ્રમ રોડ પર સ્થાનિક પરિવહન કચેરી (આર.ટી.ઓ)ની નજીક આવેલી છે. અમદાવાદ કલેક્ટર હેઠળ ૧૧ તાલુકા, ૫૫૪ ગ્રામ પંચાયત, ૧૩ નગર પાલિકા આવે છે.
હાલમાં અમદાવાદના કલેકટર આઇ.એ.એસ. વિજય નહેરા છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:અમદાવાદ જિલ્લો શ્રેણી:અમદાવાદમાં શાસન અને સત્તા
એલેપ્પી જિલ્લો
એલેપ્પી જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કેરળ રાજ્યના ૧૪ જિલ્લા પૈકીનો એક જિલ્લો છે. એલેપ્પી જિલ્લાનું મુખ્યાલય એલેપ્પી નગર ખાતે આવેલું છે.
એર્ણાકુલમ જીલ્લો
એર્ણાકુલમ જિલ્લો અથવા કોચી જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કેરળ રાજ્યના ૧૪ જિલ્લા પૈકીનો એક જિલ્લો છે. એર્નાકુલમ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક એર્ણાકુલમ નગર ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કેરળ
બીબર (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
વાવ તાલુકો
વાવ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના બનાસકાંઠા જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. વાવ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
વાવ તાલુકામાં લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ તાલુકા માં મુખ્યત્વે મગ, મઠ, ગુવાર, બાજરી, જીરુ, એરંડો, રાયડો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.
જોવાલાયક સ્થળો
વાવ તાલુકાની વાવ (મીઠી વાવ) તરીકે જાણીતી છે. વાવ તાલુકામાં ખીમણાવાસમાં લખાપીરદાદા મંદીર, ઢીમામાં ધરણીધર ભગવાન, જૈન દેરાસર, કપિલેશ્વર મહાદેવ, વિશ્વકર્મા મંદિર, ગાયત્રી મંદિર, દૈયપ (ગોકુળનગર) ગામમાં શ્રી વિશ્વનાથ મહાદેવનું મંદિર, વાવમાં કેરાજી સોલંકી થારગજી ડોડ અને હિંગળાજ માતાજી મંદિર આવેલું છે. ચાંદરવા ગામમાં ચિત્રોડ માતાજીનું મંદિર આવેલું છે. લોદ્રાણીમાં નીલકંઠ મહાદેવ મંદિર અને બીજાં અન્ય નાનાં મોટાં મંદિરો આવેલા છે.
વાવ તાલુકામાં આવેલાં ગામો
વાવ તાલુકામાં કુલ ૧૧૯ જેટલાં ગામ આવેલ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ