cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ભીતરનો શંખનાદ
આવકાર
કવિ ભાવેશ ભટ્ટને તેમની કૃતિઓ છે તો છે (૨૦૦૮) અને ભીતરનો શંખનાદ માટે ૨૦૧૪ ના શયદા પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. આ સંગ્રહની કેટલીક ગઝલો જેમ કે "અચનાક વહેણમાં બદલાવ આવે", "આરતી ઉતારવાની એમને આદત હતી" અને "એક પાંદડું ખરે તો અમને ફરક પડે છે" મુશાયરાઓમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી પદ્યસંગ્રહ
વેલાળા સાયલા (તા. થાનગઢ)
વેલાળા સાયલા (તા. થાનગઢ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા થાનગઢ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વેલાળા સાયલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:થાનગઢ તાલુકો
વિશબારો (તા. દ્વારકા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મેઘલપુર (તા. સોજિત્રા)
મેઘલપુર (તા. સોજિત્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોજિત્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મેઘલપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સોજિત્રા તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
રાગ વસંત
right|thumb|299x299px|રાગમાલાના એક લઘુ ચિત્રમાં રાગ વસંત રાગ વસંત અથવા રાગ બસંત શાસ્ત્રીય સંગીતની હિંદુસ્તાની પદ્ધતિનો એક રાગ છે. રાગ વસંત એટલે વસંત ઋતુ સાથે સંબંધિત રાગ એમ ગણાય છે, તેથી આ રાગ ખાસ કરીને વસંત ઋતુમાં ગાવા-વગાડવામાં આવે છે. તેના આરોહમાં પાંચ અને અવરોહમાં સાત સ્વર હોય છે. તેથી આ રાગ ઔડવ-સંપૂર્ણ જાતિનો રાગ છે. વસંત ઋતુમાં ગાવા-વગાડવાને કારણે આ રાગમાં હોળીગીતો પણ ઘણાં મળે છે. આ રાગ પ્રસન્નતા અને ખુશીનો રાગ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ રાગનાં ગીતો ગાવા, વગાડવા અને સાંભળવાથી મન પ્રસન્ન થાય છે. આ રાગ ગાવાનો સમય રાત્રિનો છેલ્લો પહોર છે, પરંતુ તે દિવસ અથવા રાત્રે કોઈપણ સમયે પણ ગાઈ શકાય છે. રાગમાલામાં આ રાગને રાગ હિંડોળનો પુત્ર માનવામાં આવેલ છે. આ પૂર્વી થાટનો રાગ છે. શાસ્ત્રમાં આ રાગ સમાન એક રાગ વસંત હિંડોળનો ઉલ્લેખ પણ મળે છે. આ એક અત્યંત પ્રાચીન રાગ છે, જેનો ઉલ્લેખ અનેક પ્રાચીન ગ્રંથોમાં જોવા મળે છે.
સંક્ષિપ્ત પરિચય રાગ વસંત-
स-म वादी संवादी ते, यह बसंत कह दीन्ह॥'
આરોહ- સા ગ, મ॑ ધ॒ રેં સાં, નિ સાં
પકડ- મ॑ ધ॒ રેં॒ સાં, નિ ધ॒ પ, મ॑ ગ મ॑ ऽ ગ
વાદી સ્વર : સા
થાટ- પૂર્વી (પ્રચલિત)
વિશેષતા - ઉત્તરાંગ પ્રધાન રાગ હોવાને કારણે આમાં તાર સપ્તકનો સા ઘણો ચમકે છે. શુદ્ધ મ નો ઉપયોગ માત્ર આરોહમાં એક ખાસ રીતથી કરવામાં આવે છે - સા મ, મ ગ, મ॑ ધ॒ સાં
ગાયન સમય - રાત્રિના છેલ્લા પહોરમાં પરંતુ વસંત ઋતુમાં તે દરેક સમયે ગાય શકાય છે.
આ રાગને પરજ રાગ થી બચાવવા માટે આરોહમાં નિ સ્વરનું લંઘન કરવામાં આવે છે-
સા ગ મ॑ ધ॒ સાં
સા ગ મ॑ ધ॒ રેં॒ સાં
વિશેષ સ્વર સંગતીઓ-
૧) પ મ॑ ગ, મ॑ ऽ ગ
૨) મ॑ ધ॒ રેં સાં
૩) સા મ ऽ મ ગ, મ॑ ધ॒ રેં॒ સાં
સંદર્ભો
બસંત; હાથ કી સફાઈ; વાદા કર લે સાજના, બસંત બહાર; છાયા; છમ છમ નાચત આયી બહાર
ભાસ્કરાચાર્ય
ભાસ્કરાચાર્ય અથવા ભાસ્કર દ્વિતિય (ઇ.સ. ૧૧૧૪ - ઇ.સ. ૧૧૮૫) પ્રાચીન ભારતનાં એક મહાન ગણિતજ્ઞ અને જ્યોતિષી હતા. તેના દ્વારા રચવામાં આવેલો મુખ્યગ્રંથ સિદ્ધાંત શિરોમણી છે. જેમાં લીલાવતી, બીજગણિત, ગ્રહગણિત અને ગોલાધ્યાય નામના ચાર ભાગો છે. આ ચારેય ભાગ ક્રમશઃ અંકગણિત, બીજગણિત, ગ્રહો સબંધિત ગતિ તથા ગોલ સબંધિત છે. આધુનિક યુગમાં પૃથ્વીની ગુરુત્વાકર્ષણ શક્તિ (પદાર્થોને પોતાની તરફ ખેંચનારી શક્તિ)ની શોધ કરવાનું શ્રેય ન્યૂટનને આપવામાં આવે છે, પણ ગુરુત્વાકર્ષણનું રહસ્ય ન્યૂટનના જન્મની કેટલીએ સદીઓ પહેલા ભાસ્કરાચાર્યે ઊજાગર કર્યું હતું. ભાસ્કરાચાર્યે પોતાના સિદ્ધાંત શિરોમણી ગ્રંથમાં પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણના વિષય પર લખ્યું છે કે, 'પૃથ્વી આકાશીય પદાર્થોને વિશિષ્ટ શક્તિથી પોતાની તરફ ખેંચે છે. આ કારણથી આકાશીય પિંડ પૃથ્વી પર પડે છે.' તેમણે કારણકૌતુહલ નામના એક અન્ય ગ્રંથની પણ રચના કરી હતી. તે એ સમયના સુપ્રસિદ્ધ ગણિતજ્ઞ હતા. તેમને મધ્યકાલીન ભારતના મહાન ગણિતજ્ઞ માનવામાં આવે છે. એક કથન અનુસાર તેઓ ઉજ્જૈન વેધશાળાનાં અધ્યક્ષ પણ હતાં.
તેમનો જન્મ ઇ.સ. ૧૧૧૪માં મહારાષ્ટ્રમાં સહ્યાદ્રિ પર્વતમાળા નજીક આવેલા પાટણ ગામમાં થયો હતો. તેમને ગણિતનું જ્ઞાન તેમના ૠષિતુલ્ય પિતા પાસેથી પ્રાપ્ત થયું હતું. પાછળથી બ્રહ્મગુપ્તના પુસ્તકોમાંથી પણ પ્રેરણા મેળવી હતી. તેમનું સમગ્ર જીવન ગણિત માટે સમર્પિત હતું.
સર્જન
ભાસ્કરાચાર્યનું સર્જન ભારત અને સમગ્ર માનવજાતિ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણવામાં આવે છે. ભાસ્કરાચાર્ય પ્રથમ એવા ગણિતજ્ઞ હતા કે જેમણે તે સમયે પૂર્ણ આત્મવિશ્વાસ સાથે કહ્યું હતું કે કોઇ સંખ્યાને જ્યારે શૂન્યથી વિભક્ત કરવામાં આવે છે ત્યારે તે અનંત થઇ જાય છે. કોઇ સંખ્યે અને અનંતની જોડ પણ અનંત હોય છે.
ખગોળવિદ્દના રુપમાં ભાસ્કરાચાર્ય પોતાની તાત્કાલિક ગતિની અવધારણા માટે પ્રસિદ્ધ છે. તેનાથી ખગોળ વેજ્ઞાનિકોને ગ્રહોના સ્થાનની પરખ કરવામાં મદદ મળે છે.
બીજગણિતમાં ભાસ્કરાચાર્ય બ્રહ્મગુપ્તને પોતાના ગુરુ માનતા હતા અને તેમણે બ્રહ્મગૌપ્તના કામને આગળ વધાર્યું હતું. બીજગણિતના કોયડાઓને સુલઝાવવા માટે તેમણે ચક્રવાલની તરકીબ અજમાવી. તે એમનું એક મહત્વપૂર્ણ યોગદાન છે. છ સદીઓ પછી પણ યુરોપિયન ગણિતજ્ઞો જેવા કે ગેલેલિયો, લુઅર અને લગરાંજે આ તરકીબની ફરીથી શોધ કરી અને 'ઇનવર્સ સાયક્લિક' તરીકે ઓળખાવી. કોઇપણ ગોળાર્ધનું ક્ષેત્ર અને આયતન નક્કી કરવા માટેનું પ્રથમ વર્ણન પણ તેમના પુસૂતકમાં જોવા મળે છે. તેમાં ત્રિકોણમિતિના કેટલાક મહત્વપૂર્ણ સૂત્રો, પ્રમેય અને ક્રમચયનું વર્ણન જોવા મળે છે.
ભાસ્કરાચાર્યને અવકલ ગણિતના સંસ્થાપક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે આની અવધારણા આઇઝેક ન્યૂટન અને ગોટફ્રાઇડ લૈબ્નીજથી કેટલીએ સદીઓ પૂર્વે કરી હતી. આ બન્ને યુરોપિય ગણિતજ્ઞોને પશ્વિમમાં આ વિષયના સંસ્થાપક માનવામાં આવઃ છે. તેને પ્રવર્તમાન સમયમાં અવકલ ગુણાંક અને રોલ્સના પ્રમેય તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સન ૧૧૫૦માં તેમણે સિદ્ધાત શિરોમણી નામનું પુસ્તક સંસ્કૃત શ્લોકોમાં ૪ ભાગોમાં લખ્યું હતું. જે આ પ્રમાણે છે:
આ પૈકીના પ્રથમ બે સ્વતંત્ર ગ્રંથો છે અને અંતિમ બે ભાગો સિદ્ધાત શિરોમણીના નામથી પ્રસિદ્ધ છે. આ ઉપરાંત કારણકુતૂહલ, વાસનાભાષ્ય (સિદ્ધાંત શિરોમણીનું ભાષ્ય) તથા ભાસ્કર વ્યવહાર અને ભાસૂકર વિવાહ નામનાં બે લઘુગ્રંથો પણ તેમણે લખ્યા છે. સર્વપ્રથમ તેમણે જ અંકગણિતીય ક્રિયાઓનો અપ્રમેય રાશિઓમાં પ્રયોગ કર્યો. ગણિતને તેમની સર્વોત્તમ દેનરુપે ચક્રિય વિધિ દ્વારા આવિષ્કૃત, અનિશ્વિત અને વર્ગ સમીકરણના અનેક ઉકેલો આપ્યા. ભાસ્કરાચાર્યના ગ્રંથોની મુખ્ય વિશેષતાઓમાં ત્રિપ્રશ્નાધિકારની નવી નીતિઓ, ઉદયાંતર કાળનું સ્પષ્ટ વિવેચન વગેરે છે.
ભાસ્કરાચાર્યને અનંત અને કલનના કેટલાક સૂત્રોનું પણ જ્ઞાન હતું. આ ઉષરાંત તેમણે તાત્કાલિક ગતિનાં સિદ્ધાંતરુપે પ્રતિપાદિત કર્યું કે:
ન્યૂટનનો જન્મ થયો તેના ૮૦૦ વર્ષ પહેલા જ ભાસ્કરાચાર્યએ પોતાના ગ્રંથ ગોલાધ્યાયમાં માધ્યકર્ષણતત્વના નામે ગુરુત્વાકર્ષણના સિદ્ધાંતોનું વિસ્તૃત રીતે વર્ણન કર્યું છે. ઉપરાંત ભાસ્કરાચાર્ય એવા પ્રથમ વ્યક્તિ છે જેમણે દશાંશ ગણિત પ્રણાલીની પ્રથમ વખત ક્રમિકરુપમાં વ્યાખ્યા કરી છે. તેમના ગ્રંથો પર અનેક પિપ્પણીઓ અને દેશી તથા વિદેશી ભાષામાં અનુવાદો કરાયા છે.
૩૯ વર્ષની વયે તેમણે પોતાનું દ્વિતિય પુસ્તક 'કરણકુતૂહલ' લખ્યું હતું. આ પુસ્તકમાં ખગોળ વિજ્ઞાનની ગણના છે.
સન્માન
૨૦ ઓક્ટોબર ૧૯૮૧ના રોજ ભારતની અવકાશ સંશોધન સંસ્થા, ઇસરો દ્વારા છોડાયેલ ઉપગ્રહને ભાસ્કર ૨ નામ અપાયું હતું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય ગણિતજ્ઞ
વડધ્રા (તા. મુળી)
વડધ્રા (તા. મુળી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મુળી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વડધ્રા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મુળી તાલુકો
માલેગામ, ડાંગ જિલ્લો
માલેગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. માલેગામ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે.
માલેગામ પ્રખ્યાત ગિરિમથક સાપુતારાની તળેટીમાં વસેલું તેમ જ સાપુતારાથી વઘઇ જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર આવેલું છે. અંહીથી સાપુતારા જવાનો માર્ગ સર્પાકાર વળાંકોવાળો અને તીવ્ર ચઢાણવાળો છે, જે ઘાટનો માર્ગ કહેવાય છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
બોકડ થાંભા (તા. વાંકાનેર)
બોકડ થાંભા (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બોકડ થાંભા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાંકાનેર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ચિક્કબલ્લાપુરા જિલ્લો
ચિક્કબલ્લાપુરા જિલ્લો ભારતના કર્ણાટક રાજ્યમાં આવેલો એક જિલ્લો છે. ૨૩ ઓગસ્ટ ૨૦૦૭ના રોજ તેની સ્થાપના કોલાર જિલ્લામાંથી ગૌરીબિદોર, ગુડિબાંડા, બાગેપલ્લી, ચિકબલ્લાપુર, સિદલઘટ્ટા અને ચિંતામણી તાલુકાઓમાંથી કરવામાં આવી હતી. કન્નડ ભાષા અહીંની અધિકૃત ભાષા છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:કર્ણાટક રાજ્યના જિલ્લાઓ
પલોલ (તા. સોજિત્રા)
પલોલ (તા. સોજિત્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોજિત્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પલોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સોજિત્રા તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
ચીરોમ ઈન્દિરા
ક્ષેત્રીમયુમ ઇન્દિરા દેવી, જેઓ ચીરોમ ઇન્દિરા તરીકે જાણીતા છે, એક ભારતીય ઉદ્યોગસાહસિક, ડિઝાઇનર અને સામાજિક કાર્યકર છે.
જીવન
તેમનો જન્મ મણિપુરના ઈમ્ફાલ પશ્ચિમ જિલ્લામાં થયો હતો. તે છ ભાઈ-બહેનોમાં પ્રથમ સંતાન હતા. તેઓ રાજનીતિશાસ્ત્ર વિષયમાં સ્નાતક બન્યા અને તે સાથે તેમણે ગુવાહાટીમાં ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઑફ હાર્ડવેર ટેક્નોલોજીમાં વણાટનો અભ્યાસ પણ કર્યો હતો. તેમને તેમની નજીકમાં જ, ૧૯૯૪માં, ગોએન્કા વૂલન મિલ્સ લિમિટેડમાં તેમની પ્રથમ નોકરી મળી.
૨૦૦૩માં તેમણે અને તેમના પતિએ હાથથી બનાવેલ ઉત્પાદનો માટે એક નિકાસ કંપનીની સ્થાપના કરી.
૨૦૧૫માં કાપડ મંત્રાલયે તેમના કામને માન્યતા આપી અને તેઓ હેન્ડલૂમ પ્રોડક્ટ્સના ડિઝાઇન વિકાસમાં રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર મેળવનાર પ્રથમ ભારતીય બન્યા.
આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસે તેમને તેમના હાથવણાટ વણાટ ક્ષેત્રે કરેલા કામ બદલ નારી શક્તિ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. ભારતના રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદે નવી દિલ્હીમાં રાષ્ટ્રપતિ ભવન (રાષ્ટ્રપતિ ભવન) ખાતે આ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો અને તેમાં ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રી મેનકા સંજય ગાંધીએ હાજરી આપી હતી. તે વર્ષે આશરે ૩૦ મહિલાઓ અને નવ સંસ્થાઓને આ પુરસ્કાર વડે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. આ પુરસ્કારમાં રૂપિયા ૧,૦૦,૦૦૦ના ઇનામનો સમાવેશ થયો હતો. તે દિવસે સન્માનિત થયેલા એક અન્ય વ્યક્તિ મધુ જૈન હતા તેઓ કાપડમાં પણ શ્રેષ્ઠતા ધરાવતા હતા.
૨૦૧૮માં તેઓ "ઓલ ઇન્ડિયા હેન્ડલૂમ બોર્ડ"ના સભ્ય બન્યા, જેની સ્થાપના ૧૯૯૨માં કરવામાં આવી હતી. જોકે ૨૦૨૦માં આ બોર્ડનું વિસર્જન કરવામાં આવ્યું હતું, કારણ કે તે પૂરતું અસરકારક ન હોવાનું માનવામાં આવતું હતું.
કમાલપુર (તા. પાલનપુર)
કમાલપુર (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કમાલપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
કપોત કુળ
કબૂતરો અને હોલાઓનો કપોત કુળમાં સમાવેશ કરવામાં આવે છે જેમાં દુનીયાભરની ૩૧૦ જાતીઓના પક્ષીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ કુળના બધા પક્ષીઓ દેખાવમાં હૃષ્ટપૃષ્ટ શરીર, ટૂંકી ગરદન અને પ્રમાણમાં ટૂંકી અને નાજુક ચાંચ, ચાંચના નીચલા ભાગ તરફથી ખુલ્લી, મીણ જેવી માંસલ આંતરત્વચા હોય છે. આ કુટુંબના પક્ષીઓ વિશ્વભરમાં જોવા મળે છે પરંતું તેઓની વિપુલ વિવિધતા ઇન્ડોમલય અને ઓસ્ટ્રેલેશીઆના પર્યાવર્ણીય વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે.
વિગત
સામાન્ય પણે, હોલો કે કબૂતર શબ્દો પરસ્પર અદલાબદલી કરી શકાય તેવા છે. પક્ષીશાસ્ત્રની પરીભાષામાં હોલો એ કદમાં થોડા નાના પક્ષીઓ માટે વપરાય છે જ્યારે કબૂતર કદમાં થોડા મોટા પક્ષીઓ માટે વપરાય છે. પરંતુ આ નિયમ પણ દરેક જગ્યાએ સરખી રીતે લાગુ પાડેલો જોવા મળતો નથી અને ઐતિહાસિક રીતે એવું કહી શકાય કે આ પક્ષીઓને લગતા સર્વનામોમાં ભિન્નતાનું પ્રમાણ સર્વાધિક જોવા મળે છે. આ બઘી જ ૩૧૦ જાતીઓમાં કબૂતર તરીકે જેને સામાન્ય જનતા ઓળખે છે તે છે મોટેભાગે આખા વિશ્વમાં દરેક શહેરોમાં જોવા મળે છે.
આ કુળની ખાસીયત એ છે કે તે બહુ આછોપાતળો માળો બનાવે છે. આ માળો તે મોટેભાગે સાંઠીકડા, વાળાના ટૂકડા અને બીજી એવી વસ્તુઓ કે સામાન્ય દૃષ્ટીમાં જેને કાટમાળ કહેવાય તેવી વસ્તુઓમાંથી બનાવે છે. માળો સામાન્ય રીતે જાડ પર મધ્યમ ઊંચાઇએ, કે પછી મકાનોની છત પર કે માળિયામાં કે જમીન પર બનાવે છે. આ માળમાં તેઓ ૧ થી ૩ ઇંડા મુકે છે. મા-બાપ બન્ને પક્ષી બચ્ચાની સરખી સંભાળ લે છે. બચ્ચા ૭ થી લઇને ૨૮ દિવસ સુધીમાં માળો છોડી ને ઊડતા શીખી જાય છે.
વર્ગીકરણ અને તંત્રબદ્ધતા
કપોત કુળ ને પાંચ કુટુંબમાં, કદાચ ખોટી રીતે, વિભાજીત કર્યા હતા. ઊદાહરણ તરીકે અમેરીકન ગ્રાઊંડ અને ક્વેલ હોલા કે જે કપોત કુળમાં મુકવામાં આવ્યા હતા તે બે તદ્દન અલગ કુટુંબ તેમ લાગે છે. આ બાબતે બાપ્ટીસ્ટા એટ. અલ. (૧૯૯૭)ને થોડા સુધારા સાથે (જ્હોનસન અને ક્લેયટોન (૨૦૦૦) જ્હોનસન એટ. અલ. (૨૦૦૧) શાપીરો એટ. અલ. (૨૦૦૨)) અનુસરવામાં આવે છે.
અસ્થિ / મજ્જા તંત્ર અને જ નીનમાળાનો અભ્યાસ દર્શાવે છે  કે જ્યાં સુધી વધારે માહીતિ મળે નહી ત્યાં સુધી "ડોડો" અને "રોડ્રીગ્સ સોલીટેર (અં:Rodrigues Solitaire)" ને  કપોત કુળના "નાશ પામેલા કપોત (અં: Raphinae)" કુટુંબ તરીકે મુકવા જ વધુ યોગ્ય રહેશે.
વર્ણન
કદની બાબતમાં કપોત કુળ અનેક પ્રકારની વિવિધતા દર્શાવે છે. મોટામાં મોટું પક્ષી છે ન્યુ ગિનિમાં જોવા મળતું મુગટવાળુ કબૂતર જે લગભગ એક ટર્કી પક્ષીના કદનું અને ૨ થી ૪ કિલો વજનનું હોય છે જ્યારે નાનામાં નાનું છે નવી દુનીયાનું જમીનવાસી હોલો જે લગભગ ઘર આસપાસ જોવા મળતી ચકલી જેટલા કદનું હોય છે. ૨૦ સે.મી. લંબાઇ અને લગભગ ૧ કિ.ગ્રા. વજન ધરાવતી કાયમ વૃક્ષોમાં રહેનારી મોટામાં મોટી જાતી છે માર્ક્વેસન ઇમ્પેરીયલ કબૂતર. બીજી બાજુ ડ્વાર્ફ ફળ હોલો નામનું પક્ષી ફક્ત ૧૩ સે.મી. લંબાઇ ઘરાવતું જોવા મળી શકે છે.
મોટેભાગે કપોત કુળના પક્ષીઓ નાજુક ચાંચ અને પગ, અને મોટા શરીર પર નાનું માથું ઘરાવતા જોવા મળે છે.
આ કુળમાં પીછાઓમાં પણ બહુવિધતા જોવા મળે છે. કણભક્ષી જાતીઓને ઝાંખા રંગના પીછા હોય છે (કેટલાક અપવાદ છે.) જ્યારે ફળભક્ષી જાતીઓને ચમકદાર પીછા હોય છે. પ્ટીલિનોપસ પ્રકારના ફળ ખાનારા કપોત કુળના પક્ષીઓ તો સૌથી વધુ ચમકદાર રંગો ધરાવે છે. જેમાંની ફીજી પ્રદેશમાં અને હિંદ મહાસાગર આસપાદ હંમેશા દેખા દેતી ત્રણ જાતીઓ પણ ચિત્ત-આકર્ષક રંગો ધરાવતી જોવા મળે છે.
વ્યાપ અને વસવાટ
કપોત કુળ સહરાના રણ, ઉપરીય ઉત્તર ધ્રુવ, દક્ષીણ ધ્રુવ અને તેની નજીકના ટાપુઓ સિવાય દુનીયામાં લગભગ બઘી જગ્યાએ ફેલાયેલુ છે. પ્રશાંત મહાસાગરના ચેથામ ટાપુઓ, મોરેશીયસ, સિસિલિઝ અને હિંદ મહાસાગરના રીયુનીયન, એટલાંટીકના એઝોરેસ થી પુર્વીય પોલીનેશિયા પહોચીને તેમણે દુનીયાના મોટાભાગના ટાપુઓ ને પોતાની વસાહત બનાવ્યા છે.
આ કુળે દુનીયા પરના મોટાભાગના પ્રદેશો પર વસવા માટેનું અનુકુલન સાધ્યુ છે. આ કુળ વિષવૃત્તિય જંગલો માં સૌથી મોટી સંખ્યામાં જોવા મળે છે. આ કુળ દ્રુમસ્થ, ભુસ્થ અને આંશીક-ભુસ્થ છે. કેટલીક જાતીઓ સવાના, ઘાસીયા મેદાનો, રણ, સમશીતોષ્ણ જંગલો, મેંગ્રોવ જંગલો કે અટોલ્સના વેરાન રેતાળ અને પથરાળ વિસ્તારોમાં પણ જોવા મળે છે.
કેટલીક જાતીઓ કુદરતી રીતે જ બહુ વિશાળ વ્યાપ ધરાવે છે. ઇયર્ડ હોલો નામની જાતી દક્ષીણ અમેરીકાના કોલંબીયાથી લઇને ટીએરા ડીલ ફ્યુગો સુધીનો વિશાળ વ્યાપ ધરાવે છે જ્યારે ધોળ હોલા કે કાંઠલાવાળા હોલા તરીકે ઓળખાતી જાતતો યુરોપમાં બ્રિટન, મધ્યપુર્વના દેશો, ભારત, પાકિસ્તાન અને ચીન જેટલો અતિવિશાળ (પણ છુટોછવાયો) વ્યાપ ધરાવે છે. ખુમરી, હોલડી અથવા નાના હોલા તરીકે ઓળખાતી જાતિ સબ-સહારન આફ્રીકા, ભારત, પાકિસ્તાન અને મધ્યપુર્વના દેશોમાં ફેલાયેલી છે. અન્ય કેટલીક જાતીઓ ટચુકડો અને સિમિત ફેલાવો ધરાવે છે: આવુ ટાપુઓ પર જોવા મળે છે. સીસોટી હોલો જે ફક્ત ટચુકડા ફીજીનાં કડાવુ ટાપુ જ જોવા મળે છે. કેરોલીન ટાપુઓ પર કેરોલીન ધરતી-હોલો ટુર્ક અને પોહ્નપેઇ નામના ફક્ત બે ટાપુ પર જોવા મળે છે. કેરીબીયન વિસ્તારનો ગ્રેનેડા હોલો કેરેબીયનનાં ફક્ત ગ્રેનેડા ટાપુ પર જોવા મળે છે. ઉપરાંત કેટલીક ભુખંડીય વસતિ પણ સિમિત વ્યાપ ઘરાવે છે જેમાં છે કાળી-પટ્ટીવાળો ફળ હોલો જે ઓોસ્ટ્રેલીયાના અર્નહેમના બહુ સિમિત વિસ્તારમાં જોવા મળે છે. સોમાલી કબૂતર જે ઉત્તરીય સોમાલીયાના વિસ્તારો પુરતું સિમિત છે. મોરેનોનો હોલો જે નો વ્યાપ આર્જેન્ટીનાના ઉત્તરીય ભાગ ના સાલ્ટા અને ટ્યુક્યુમન વિસ્તારો પુરતો સિમિત છે.
આપણે જેને કબૂતર તરીકે ઓળખીયે છીએ તે જાતીનો ફેલાવો સૌથી વધારે છે. એ જાતી બ્રિટન, આયરલેંડ, ઉત્તરીય આફ્રિકા, આખુ યુરોપ, અરેબીક દેશો, મધ્ય એશિયા, ભારત, હિમાલય અને ચીનમાં સુદ્ધા ફેલાયેલા છે. આ જાતીનો આ પ્રકારનો ફેલાવામાં નાટકીય વધારો તેઓનું માનવ વસવાટ સાથેનું અનુકુલન છે. આ જાતી આ કારણ ને લીધે અત્યારે તો ઉત્તર અને દક્ષીણ અમેરીકા, સબ-સહારન આફ્રિકા, અગ્નિ એશીયા, જાપાન ઓસ્ટ્રેલીયા અને ન્યુઝીલેંડ સુધી પ્રસરી ચુકી છે. જો કે માણસોને કારણે જે ના ફેલાવામાં વધારો થયો હોય એવી આ જાત એકલી નથી. અન્ય કેટલીક જાતિઓ પણ કોઇક કારણે બંધનમુક્ત થઇ ને પોતાની સીમા વધારી છે અને કેટલાકે માનવ-પ્રવૃત્તિઓને લીધે પોતાના વસવાટમાં થતા ફેરફારોને કારણે પોતાના ફેલાવામાં વધારો કર્યો છે.
વર્તણુક અને પર્યાવરણ
ફળો અને ઠળીયાઓ કપોતકુળના ખોરાકનો મુખ્ય હિસ્સો છે. હકીકતમાં આ કુળને દાણા-ઠળીયા-ભક્ષી અને ફળભક્ષી એમ બે મુખ્ય વિભાગમાં વહેચવામાં આવે છે. દાણા-ઠળીયા-ભક્ષી લાક્ષણીક ઢબે જમીન પર ચણે છે જ્યારે ફળભક્ષીઓ ખોરાક માટે વૃક્ષો પર નભે છે. એમણે શરીરરચનામાં સાધેલા અનુકુલન પરથી આ બન્ને જાતીઓને અલગ પાડી શકાય છે. દાણા-ઠળીયા-ભક્ષીના જઠરની દિવાલ જાડી હો છે જ્યારે ફળભક્ષીઓના જઠરની દિવાલ પાતળી હોય છે. તદોપરંત, ફળભક્ષીઓના આંતરડાની લંબાઇ દાણા-ઠળીયા-ભક્ષીના આંતરડાની લંબાઇ કરતા ઓછી હોય છે. ફળભક્ષીઓ ના પગની રચના એવી હોય છે કે તેઓ છેડા પર લાગેલા ફળ સુઘી પહોચી શકાય તે માટે વૃક્ષની ડાળી પર ટીંગાવા માટે કે ઉલ્ટા લટકવા માટે સક્ષમ હોય છે.
કેટલીક જાતી દાણા કે ફળ ઉપરાંત અન્ય વસ્તુઓને પણ પોતાનું ભોજન બનાવે છે. કેટલાક, ખાસ કરીને જમીન હોલો અને લાવરી હોલો, જીવડા અને કીડાઓને પણ મોટી સંખ્યામાં પોતાનો શિકાર બનાવે છે. અટોલ્લ ફળ હોલો નામની એક જાતતો જીવડા અને સરીસૃપોને ભોજન બનાવવામાં નિપુણ છે. સફેદ-મુકુટધારી કબૂતર, નારંગી હોલો અને રતાશપડતા રંગવાળો જમીન હોલો ગોકળગાય, ફુદા અને કેટલાક જંતુનું ભક્ષણ કરે છે.
સંરક્ષણ સ્થિતિ
જેમ કેટલાક કપોતને માનવ સહવાસને કારણે પોતાનો ફેલાવો વધારવાનો ફાયદો મળ્યો છે તેમ કેટલીક અન્ય જાતિની સંખ્યામાં કાંતો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે અથવા તો તેઓ સંપુર્ણપણે નામશેષ થઇ ગયા છે.ઇ.સ. ૧૬૦૦ સુધીમાં લગભગ ૧૦ જાતીઓ નામશેષ થઇ ચુકેલી હતી જેમા ડોડો અને પેસેન્જર કબૂતરનો સમાવેશ થાય છે.
પેસેન્જર કબૂતરોનું અસ્તિત્વ સમાપ્ત થઇ જવા પાછળ અનેક કારણો છે. ટાપુ પર ન રહેતી હોય અને છતા નામશેષ થઇ હોય એવી આધુનિક સમયની આ એક માત્ર જાતી છે. એક સમયે તેઓ પૃથ્વી પર સૌથી વધુ બહોળી સંખ્યા ધરાવતા પક્ષીઓ હતા. અગાઉની વસ્તીનો ચોક્કસ અંદાજ લગાવવો તો મુશ્કેલ છે પણ પક્ષી વિશારદ, એલેક્ઝાંડર વીલ્સને જોયેલા ટોળામાં વીસ કરોડ કરતા વધુ પક્ષીઓ હોવાનો અંદાજ મુકાયો હતો. આ જાતીની વસ્તીમાં, જેની એક વસાહતમાં ઇ.સ. ૧૮૭૧માં દશ કરોડ કરતા વધુ પક્ષીઓ હતા, ઓચિંતો ધટાડો આવ્યો અને ૧૯૧૪ સુધીમાં તો એમાંનું છેલ્લુ પક્ષી પણ મરી પરવાર્યુ હતું. વસવાટની જગ્યાઓનો નાશ આની પાછળનું મુખ્ય પરિબળ હોવા છતા આખા અમેરીકામાં ૧૯મી સદીમાં ગરીબ અને ગુલામ માણસના ખોરાક માટે મોટા પાયે થતી આ જાતીની કત્લેઆમ પણ જવાબદાર હતી એમ માનવામાં આવે છે.
કબૂતરોના વિનાશમાં ડોડો અને તેનુ નિકંદનતો વધારે મોટા નમુનારૂપ છે. કોઇ શીકારીનું અસ્તિત્વ ન હોય ત્યાં વસેલી અન્ય કેટલીક પક્ષી-જાતીઓની માફક એ પોતાની ઉડવાની ક્ષમતાની સાથોસાથ સ્વરક્ષણ અને સ્વબચાવની આવડત પણ ખોઇ ચુકેલા હતા. માણસો અને તેમની સાથે પ્રવેશેલી અન્ય જાતી જેમકે ઉંદર, ભુંડ અને બીલાડી એ નાનકડા ટાપુઓ પરથી તેમનો ખૂરદો બોલાવી દીધો.
આજની તારીખે કપોત કુળના ૧૯% થતી ૫૯ જેટલી કપોતકુળની જાતીઓ નિકંદનના ભયમાં છે. એમાંની મોટાભાગની જાતીઓ સમશીતોષ્ણ કટિબંધના ટાપુઓની રહેવાસી છે. એ બઘી જાતીઓનું અસ્તીત્વ બહારથી માણસોએ આણેલા શિકારીઓ, વસવાટની જગ્યાઓનો નાશ અને શીકાર થવાના કારણે કે આમાંના એક કરતા વધુ કારણો ભેગા થવાના કારણે જોખમમાં છે. કેટલીક જાતીઓતો તેમની કુદરતી અવસ્થામાં જોવા મળતી તો ક્યારનીય બંધ થઇ ગઇ છે. જેમ કે મેક્સીકોના સોકોર્રો ટાપુનો સોકોર્રો હોલો બિલાડી કુળના ફેરલ નામના પ્રાણીને લીધે ન કુદરતી અવસ્થામાં જોવા મળતા બંધ થઇ ગયા છે. નેગ્રોસ ફળ હોલો ૧૯૫૩ પછી ક્યારેય જોવા મળ્યો નથી તે નામશેષ થયા છે કે નહી એ હાલત વિષેની જાણકારીનો અભાવ છે. પોલીનેશિઅન જમીન હોલા અત્યારો તો ગંભીર જોખમ ની હાલતમાં ગણાય છે પણ દુરસુદુરના ટાપુઓ પર તેમનો વસવાટ હોવાના કારણે તેઓ બચ્યા છેકે નહી તે વિષેની સાચી સ્થીતીનો વાસ્તવિક ચિતાર મળતો નથી.
આ વિનાશને અટકાવવા માટે કાયદા ના ધડતરથી અને અંકુશીકરણ, વસવાટની જગ્યાઓના રક્ષણ માટે અભયારણ્યોની રચના, બંધક હાલતમાં પ્રજનન અને વનમાં પુનઃવસન જેવી કેટલીક સંરક્ષણ રીતભાત અજમાવવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:કપોત કુળ
વગડીયા (તા. મુળી)
વગડીયા (તા. મુળી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મુળી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વગડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મુળી તાલુકો
ગિરમાળ
thumb|ગિરમાળ ધોધ ગિરમાળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના સુબિર તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ગિરમાળ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
અહીંથી પસાર થતી ગિરા નદી પર ખુબ જ પ્રેક્ષણીય આશરે ૭૫ ફુટ જેટલો ઊંચો ધોધ આવેલો છે, જે ગિરાધોધ (ગિરમાળ)ના નામે ઓળખાય છે. અહીં સુરત શહેરમાં આવેલી યુથ હોસ્ટેલ તેમ જ નેચર ક્લબ તરફથી ગુજરાત રાજ્ય વન વિભાગના સહયોગથી અવારનવાર પર્યાવરણ તેમ જ સાહસિકતાલક્ષી શિબિર યોજવામાં આવે છે. થોડાં વર્ષો પહેલાં અહીં જવા માટે પાકા સડક માર્ગની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
પથદર્શન
ગિરમાળ જવા માટે સુબિરથી નવાપુર જતા માર્ગ પર આવેલા શિંગાણા ગામથી પશ્ચિમ દિશામાં પાકા રસ્તે આશરે ૮ કિલોમીટર જવું પડે છે. આ ઉપરાંત સોનગઢથી ઓટા જતા માર્ગ દ્વારા પણ શિંગાણા પહોંચી શકાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સુબિર તાલુકો શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
ભોજપરા વીડી (તા. વાંકાનેર)
ભોજપરા વીડી (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભોજપરા વીડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાંકાનેર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ભિંડોરા
ભિંડોરા, ભારત દેશ ના પશ્ચિમ માં આવેલ ગુજરાત રાજ્ય ના સૌરાષ્ટ્ર માં આવેલ મહત્વ ના જુનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાનું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, મગફળી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માણાવદર તાલુકો
નવાગામ (તા.કોડીનાર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કોડીનાર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે નારિયેળ, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
અબ્રાહમ લિંકન
અબ્રાહમ લિંકન (૧૨ ફેબ્રુઆરી ૧૮૦૯ - ૧૫ એપ્રિલ ૧૮૬૫) એ એક અમેરિકન રાજનેતા અને વકીલ હતા. તેઓએ માર્ચ ૧૮૬૧ થી એપ્રિલ ૧૮૬૫માં તેમની હત્યા થઈ ત્યાં સુધી અમેરિકાના ૧૬મા રાષ્ટ્રપ્રમુખ તરીકે પદ સંભાળ્યું હતું. લિંકને અમેરિકી ગૃહ યુદ્ધમાં દેશનું નેતૃત્ત્વ કર્યું હતું.
પ્રારંભિક જીવન
અબ્રાહમ લિંકનનો જન્મ ૧૨ ફેબ્રુઆરી ૧૮૦૯ના રોજ થોમસ લિંકન અને નેન્સી હેન્ક્સ લિંકનના દ્વિતીય સંતાન તરીકે થયો હતો. ઘરની નબળી આર્થિક પરિસ્થિતિના કારણે શરૂઆતનું જીવન ખૂબ જ સંઘર્ષભર્યું રહ્યું હતું. ૧૮૧૬માં તેમનો પરિવાર કેન્ટુકી રાજ્ય છોડી ઈન્ડિયાના રાજ્યમાં સ્થળાંતરિત થયો. બાળપણથી જ પરિવારના હાડમારીભર્યા જીવનને કારણે તેમનું પ્રાથમિક શિક્ષણ તૂટક અને અવ્યવસ્થિત રહ્યું. ૧૮૧૮માં તેમની માતાનું નિધન થયું. ૧૮૩૦માં તેમનો સમગ્ર પરિવાર ઈન્ડિયાના રાજ્ય છોડી ઇલિનૉઇસ રાજ્યમાં સ્થાયી થયો. અહીં તેમણે છૂટક મજૂરી અને નાની-મોટી નોકરીઓ કરીને પરિવારને મદદરૂપ બન્યા. થોડો સમય પોસ્ટ માસ્તર અને મોજણી અધિકારી પણ બન્યા.
કારકિર્દી
લિંકને સૌ પ્રથમવાર ઇલિનૉઇસ રાજ્યના પ્રતિનિધિસભાની ચૂંટણીમાં ઉમેદવારી નોંધાવી પોતાની રાજકીય કારકિર્દીની શરૂઆત કરી. વ્હીગ પક્ષના ઉમેદવાર તરીકે પ્રથમ પ્રયાસમાં તેઓ પરાજીત થયા. ૧૮૩૪માં ફરીવાર આ બેઠક પરથી ઉમેદવાર બન્યા અને ચૂંટણીમાં વિજય મેળવ્યો. ૧૮૩૬માં ઇલિનૉઇસ બેઠકના પ્રતિનિધિ તરીકે તેઓ બીજી વાર ચૂંટાયા. આ દરમિયાન તેઓએ ગુલામી પ્રથાનો વિરોધ કર્યો. ૧૮૪૦માં અમેરિકાના પ્રથમ વ્હીગ-પ્રમુખ હેનરી હેરિસન સાથે ચૂંટણીમાં સક્રીય ભાગ લીધો. ૧૮૪૧માં સ્ટુઅર્ટ લોગાન સાથે જોડાયા. ૧૮૩૪થી ૧૮૪૨ સુધી સતત ચાર મુદ્દત માટે ઇલિનૉઇસ રાજ્યના પ્રતિનિધિ તરીકે ચૂંટાયા બાદ સમવાય સરકારના નીચલા ગૃહની પ્રતિનિધિસભામાં નિષ્ફળ ઉમેદવારી નોંધાવી. ૧૮૪૬માં બીજા પ્રયાસમાં તેઓ સફળ રહ્યા અને ચૂંટણીમાં વિજયી બન્યા. આ સમય દરમિયાન જ અમેરિકા મેક્સિકન યુદ્ધમાં જોડાયું. અમેરિકન સરકારના આ વલણની તેમણે તીવ્ર આલોચના કરી. ૧૮૫૪માં ગુલામી પ્રથા નાબૂદી અંગેનો કાયદો નબળો પાડવાના હેતુસર અમેરિકન સરકારે કેન્સાસ–નેબ્રાસ્કા એક્ટનો પ્રસ્તાવ સેનેટમાં રજૂ કર્યો. લિંકને તેનો સખત વિરોધ નોંધાવ્યો. તેમના આ પ્રજાલક્ષી વલણને ઇલિનૉઇસની પ્રજાએ વ્યાપક સમર્થન આપ્યું. પરિણામે અમેરિકાના રાજકારણમાં રિપબ્લિકન પક્ષની સ્થાપના થઈ. ૧૮૫૫માં લિંકને ઇલિનૉઇસ રાજ્યની બેઠક પરથી સેનેટર તરીકે ઝંપલાવ્યું પરંતુ ખૂબ જ પાતળી સરસાઈથી તેઓ પરાજીત થયા. ૧૮૫૮માં સેનેટર તરીકે લિંકનના પક્ષે ફરી વાર બેઠક ગુમાવી. ૧૮૬૦માં પ્રમુખની ચૂંટણીમાં તેઓ વિજયી બન્યા અને અમેરિકાના ૧૬મા રાષ્ટ્રપ્રમુખ બન્યા. ૧૮૩૬માં ઇલિનૉઇસ રાજ્યના પ્રતિનિધિ તરીકે ચૂંટાયા એ દરમિયાન જ તેઓએ અંગ્રેજી વ્યાકરણનો અભ્યાસ કરી કાયદાશાસ્ત્રના અભ્યાસમાં જોડાયા. ૧૮૩૬માં કાયદાશાસ્ત્રી તરીકેની કારકિર્દીનો આરંભ કર્યો. 'ઇલિનૉઇસ સેન્ટ્રલ કેસ', 'એફી આફટન કેસ', 'સેન્ડબાર કેસ' જેવા નોંધપાત્ર કેસો જીતી તેમણે શ્રેષ્ઠ વકીલ તરીકે ખ્યાતિ પ્રાપ્ત કરી. પ્રમુખ તરીકેના તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન સૌથી પહેલો પડકાર દક્ષિણના રાજ્યોનો સમવાયતંત્રમાંથી છુટા પડવાની માંગનો હતો. ૨૦ ડિસેમ્બર ૧૮૬૦ના રોજ સાઉથ કેરોલિના રાજ્યની આગેવાની હેઠળ મિસિસિપિ, ફ્લોરિડા, જ્યોર્જીયા અને ટેક્સાસનાં રાજ્યોની સમયવાયતંત્રથી અલગ થવાની માંગ બળવતર બની. ૪ માર્ચ ૧૮૬૧ના પોતાના પ્રજાજોગ સંદેશમાં તેમણે વહીવટીતંત્રથી ભય ન પામવાની અને રાજ્યોની સત્તા ખતરામાં ન હોવાની ખાતરી આપી. ક્રમશ: રાજકીય ઘટનાઓ બાદ આ વિરોધ આંતરવિગ્રહમાં ફેરવાઈ ગયો. સમવાય સરકાર અને દક્ષિણના રાજ્યો વચ્ચે રાજકીય કટોકટી સર્જાઈ. લિંકને દૃઢતાપૂર્વક અને ધૈર્યથી પરિસ્થિતિનો સામનો કર્યો. લશ્કરી કાર્યવાહી અને રાજકીય નિર્ણયો દ્વારા ગુલામી પ્રથા નાબૂદ કરી બળવાખોર રાજ્યોને શરણાગતિ સ્વીકાર કરવા મજબૂર કર્યા. ગુલામી પ્રથા નાબૂદ કરવાના નિર્ણયમાં મંત્રીમંડળના તેમના સાથીઓ અસહમત હતા પરિણામે રાજકીય વર્તુળોમાં લિંકન ભારે ટીકાપાત્ર બન્યા.
અંગત જીવન
રાજકીય જીવનની જેમ જ લિંકનનું અંગત જીવન પણ ભારે ઉતારચઢાવવાળું રહ્યું. પ્રાંરભિક જીવનમાં તેમણે ગરીબીનો સામનો કરવો પડ્યો. ૧૮૩૦માં માતાના મૃત્યુ થયું. ૧૮૪૨માં તેમના લગ્ન મેરી ટોડ સાથે થયાં. તેમના ચાર પુત્રો રોબર્ટ ટોડ લિંકન (૧૮૪૩-૧૯૨૬), ઍડવર્ડ બૅકર લિંકન (૧૮૪૬-૧૮૫૦), વિલિયમ વોલેસ લિંકન (૧૮૫૦-૧૮૬૨), ટોમસ ટેડ લિંકન (૧૮૫૩-૧૮૭૧) પૈકી બે પુત્રો ઍડવર્ડ અને વિલિયમ અકાળે અવસાન પામ્યા. પુત્રોના અવસાનના આઘાતથી લિંકનના પત્નીએ લાંબા સમય સુધી માનસિક સમતુલા ગુમાવી દીધી.
અવસાન
૧૪ એપ્રિલ ૧૮૬૫ના રોજ લિંકન સપરિવાર નાટક કાર્યક્રમમાંથી પરત ફરી રહ્યા હતા ત્યારે જૉન વિલ્ક્‌સ બુથ નામના વ્યક્તિએ તેમણે ગોળી મારી દીધી. ૧૫ એપ્રિલના રોજ તેમનું અવસાન થયું. ૧૯૨૨માં વોશિંગટન ડી.સી.માં તેમની યાદમાં "લિંકન મેમોરિયલ"ની સ્થાપના કરવામાં આવી.
ગુજરાતી કવિ મણિશંકર રત્નજી ભટ્ટ 'કાન્ત' દ્વાર લિંકનનું ચરિત્ર 'પ્રેસિડંટ લિંકનનું ચરિત્ર' (૧૮૯૫) – એ નામથી લખવામાં આવ્યું હતું.
અન્ય
શ્રેણી:અમેરિકન વ્યક્તિત્વ
શામળસર (તા. દ્વારકા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
વેલાળા ધ્રાંગધ્રા (તા. મુળી)
વેલાળા ધ્રાંગધ્રા (તા. મુળી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મુળી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વેલાળા ધ્રાંગધ્રા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મુળી તાલુકો
પેટલી (તા. સોજિત્રા)
પેટલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોજિત્રા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. પેટલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
જાણીતા વ્યક્તિઓ
શ્રેણી:વસો તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
ધ અંડરટેકર
માર્ક વિલિયમ કેલવે (24 મી માર્ચ, 1965 માં જન્મ) એક અમેરિકન વ્યાવસાયિક કુસ્તીબાજ છે, જેઓ વિશેષ તો તેમના રિંગના નામ ધ અંડરટેકર થી વધુ જાણીતા છે. તેમણે વર્લ્ડ રેસલિંગ એન્ટરટેઇનમેન્ટ (ડબલ્યુડબલ્યુઇ (WWE)) માં, હાલના સ્મેકડાઉન બ્રાન્ડ પર કુસ્તી માટે કામ સ્વીકાર્યું છે, જ્યાં તેઓ અત્યારે વર્લ્ડ હેવીવેઈટ ચેમ્પિયન છે.
કેલવેએ તેમની કુસ્તીબાજની કારર્કિદી 1984માં વર્લ્ડ કલાસ ચેમ્પિયનશિપ રેસલિંગથી શરૂ કરી હતી. તેઓ 1989માં ' મીન ' માર્ક કેલોસ તરીકે વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ રેસલિંગ (ડબલ્યુડબલ્યુસી (WWC)) માં જોડાયા હતા. 1990માં ડબલ્યુડબલ્યુસી (WWC) એ કેલવેનો કરાર રિન્યુ ન કરતાં, તેઓ વર્લ્ડ રેસલિંગ ફેડરેશન (જે પાછળથી 2002માં વર્લ્ડ રેસલિંગ એન્ટરટેઈનમેન્ટ બન્યું) માં તે વર્ષના નવેમ્બરમાં અંડરટેકર તરીકે જોડાયા. ત્યારથી તેઓ કંપનીમાં રહ્યા હોવાથી, કેલવે હાલમાં ડબલ્યુડબલ્યુઇ (WWE) માં સિનિયર પરફોર્મર પૈકીના એક છે. અંડરટેકર, શોન માયકલ્સની સાથે રહેલ છે, જે બે વર્ષ પૂરા સમયના કુસ્તીબાજો પૈકીના એક છે તેઓ મન્ડે નાઇટ રો માં પ્રથમ પ્રસંગોમાં રજૂ થયા હતા, જેઓ આજે પણ હજુ કંપનીની સાથે છે..
અંડરટેકર બે વિરોધાભાસી ગુપ્ત યુકિતઓ ધરાવે છે : ડેડમેન અને અમેરિકન બેડ એસ. અંડરટેકર સાથે સંકળાયેલ વિશેષતયા મેચો (અથવા વિશેષ તો ખાસ કરીને તેમનું ‘ ડેડમેન ’ વ્યકિતત્વ) કાસ્કેટ મેચ, બરિડ એલાઈવ મેચ, સેલમાં પ્રખ્યાત હેલ ઈન અ સેલ, અને લાસ્ટ રાઈડ મેચ છે. અંડરટેકરના વાર્તાના સાવકાભાઈ કેન છે, જેને તેઓએ બ્રધર્સ ઓફ ડિસ્ટ્રકશન તરીકે ટીમમાં સાથે રાખેલ છે. અંડરટેકર રેસલ મેનિયા ખાતે 17-0 ના રેકોર્ડ સાથે હાર્યા વગર રહ્યા હતા અને ડબલ્યુડબલ્યુઇ (WWE) એ તેમને સાત વખત વિશ્વ ચેમ્પિયન તરીકે સ્વીકાર્યા છે, જેમણે ડબલ્યુડબલ્યુઇ (WWE) ચેમ્પિયનશિપ ચાર વખત અને વર્લ્ડ હેવીવેઈટ ચેમ્પિયનશિપ ત્રણ વખત જીતી છે. તેઓ એક વખતના ડબલ્યુડબલ્યુએફ (WWF) હાર્ડકોર ચેમ્પિયન પણ છે અને ડબલ્યુડબલ્યુએફ (WWF) ટેગ ટીમ ચેમ્પિયનશિપ છ વખત જીતી છે અને ડબલ્યુડબલ્યુસી (WWC) ટેગ ચેમ્પિયનશિપ એક વખત જીત્યા છે. અંડરટેકર 2007 રોયલ રમ્બલ વિજેતા બન્યા હતા અને 30મા નંબરે રમ્બલમાં જીત મેળવનાર તેઓ પ્રથમ વ્યકિત હતા.
પ્રારંભિક કારકિર્દી (1984-1990)
કેલવેએ ‘ ટેકસાસ રેડ ’ રિંગ નામથી 1984 માં વર્લ્ડ ક્લાસ ચેમ્પિયનશિપ રેસલિંગમાં કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. તેમણે કુસ્તી કરી અને બ્રુઈસર બ્રોડી સામેની પ્રથમ મેચમાં હારી ગયા. 1988માં, બઢતીના ચાર વર્ષ બાદ, ત્યાંથી છૂટા થઈને તેઓ કોન્ટિનેન્ટલ રેસલિંગ એસોસિએશનમાં (જેરી જેરેટે સીડબલ્યુએ (CWA) ને ડબલ્યુસીસીડબલ્યુ (WCCW) માં વિલીન કર્યા પછી જે યુનાઈટેડ સ્ટેટસ રેસલિંગ એસોસિએશન બન્યું) જોડાયા અને અનેક ગુપ્ત યુકિતઓ અન્વયે કુસ્તી કરી. 1લી એપ્રિલ, 1989ના રોજ તેમણે સ્ટેજના નામ ' ધ માસ્ટર ઓફ પેઈન ' અન્વયે જેરી ‘ ધ કિંગ ’ લોલરને હરાવીને પોતાનો પ્રથમ વ્યાવસાયિક ખિતાબ, યુએસડબલ્યુએ (USWA) યુનિફાઈડ વર્લ્ડ હેવીવેઈટ ચેમ્પિયનશિપ મેળવ્યો. ‘ ધ પનિશર ’ તરીકે ભજવણી કરીને, કેલવે એ 5 ઓકટોબર, 1989ના રોજ ડબલ્યુસીડબલ્યુએ (WCWA) ટેકસાસ હેવીવેઈટ ચેમ્પિયનશિપના વિજેતા બન્યા, જ્યારે એરિક એમ્બ્રીએ ખિતાબ ગુમાવ્યો.
1989 ના અંતમાં વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ રેસલિંગમાં તેઓ જોડાયા ત્યારે તેઓ પ્રથમ વખત તેઓ કોઇ મુખ્ય પ્રસંગમાં દેખાયા હતા. તેઓ ત્યાં હતા ત્યારે ' મીન ' માર્ક કેલસ તરીકે જાણીતા હતા અને ટેડી લોન્ગ દ્વારા સંચાલિત ‘ ડેન્જરસ ’ ડેન સ્પીવે સાથે ‘ સ્કાયસ્ક્રેપર્સ ’ ટેગ ટીમના ભાગ તરીકે કુસ્તી કરી હતી. સ્કાયસ્ક્રેપર્સ તરીકેના તેમના સમય દરમિયાન, તે અને સ્પીવે, રોડ વોરિયર્સ સાથે બે ટુકડીઓ વચ્ચેના સંઘર્ષમાં સામેલ થયા હતા, પરંતુ સ્પીવે સંઘર્ષના અંત આવે તે પહેલા છોડી ગયા.
તેઓ સિંગલ્સ સ્પર્ધામાં ગયા ત્યારે કેલવે પોલ ઈ. ડેન્જરસલીના માર્ગદર્શન હેઠળ હતાં અને કેપિટલ કોમ્બેટમાં જહોની એકને હરાવ્યો તથા ક્લેશ ઓફ ધ ચેમ્પિયન્સમાં બ્રિયાન પિલમેનને હરાવ્યો. જુલાઈ 1990માં, તે ગ્રેટ અમેરિકન બેશ ખાતે એનડબલ્યુએ (NWA) યુનાઈટેડ સ્ટેટસ હેવીવેઈટ ચેમ્પિયનશિપ માટે લેકસ લુગરની સામે કુસ્તી લડયા, પરંતુ લુગરે કલોથ્સલાઈન પછી તેને પછાડયો ત્યારે તે હારી ગયા. 1 લી સપ્ટેમ્બર, 1990ના રોજ જીવંત પ્રસારણે એનડબલ્યુએ (NWA) વર્લ્ડ હેવીવેઈટ ચેમ્પિયન સ્ટિંગની છેલ્લી મેચ હારી ગયા પછી, ડબલ્યુડબલ્યુસી (WWC) એ કેલવેનો કોન્ટ્રાકટ ફરી રિન્યુ કરવાનો ઈન્કાર કર્યો હતો.
તેમની ડબલ્યુસીડબલ્યુ (WCW) માં કામગીરી દરમિયાન, કેલવેએ ત્યારબાદ પનિશર ડાઈસ મોર્ગન તરીકે ન્યૂ જાપાન પ્રો રેસલિંગમાં ટૂંકા સમય માટે કુસ્તી કરી હતી. ડબલ્યુસીડબલ્યુ (WCW) છોડયા પછી, નવી યુએસડબલ્યુએ (USWA) યુનિફાઈડ વર્લ્ડ હેવીવેઈટ ચેમ્પિયન તરીકે નક્કી કરવા ટુર્નામેન્ટમાં ભાગ લેવા ટૂંક સમય માટે તે યુએસડબલ્યુએ (USWA) માં પાછા ફર્યા, પ્રથમ વારામાં તેણે બિલ ડુંડેને હરાવ્યો, પરંતુ કવાર્ટર ફાઈનલમાં જેરી લોલર સામે હારી ગયા. ઓકટોબર 1990માં, તેમણે વર્લ્ડ રેસલિંગ ફેડરેશન (ડબલ્યુડબલ્યુએફ (WWF)) સાથે કામ શરું કર્યું.
પ્રારંભ અને વિવિધ સંઘર્ષો (1990-1994)
કેલવેએ 19 નવેમ્બર, 1990ના રોજ ડબલ્યુડબલ્યુએફ (WWF) સુપરસ્ટાર્સ ની શોધમાં ‘ કેન ધ અંડરટેકર ’ તરીકે ડબલ્યુડબલ્યુએફ (WWF) માં પોતાનો પ્રારંભ કર્યો. રાખોડી મોજાં અને બુટ કવર સાથે ટ્રેન્ચ કોટ તથા કાળી ટોપી પહેરીને, જૂની પશ્ચિમી ફિલ્મોમાંથી દફનાવવાની વિધિ કરનાર વ્યક્તિ તરીકે અંડરટેકરની પ્રથમ ડેડમેન તરીકેની રજૂઆત થઇ બની. આ ડેડમેન વ્યકિતત્વ હેઠળ, તે ' દર્દ પ્રત્યે અભેદ્ય ' બન્યા હતા, જે કેલ્વેએ તેમના પ્રતિસ્પર્ધીના હુમલાના નો-સેલિંગ દ્વારા સિદ્ધ કર્યું હતું. તે ટેડ ડિબિયાસની મિલિયન ડોલર ટીમના રહસ્યમય ભાગીદાર તરીકે હતા, ત્યારે કેલવેએ હીલ તરીકે સર્વાઈવર સિરિઝમાં 22 નવેમ્બરના રોજ તેમની સત્તાવાર જાહેરમાં પ્રથમ વાર રજુ થયાં, જ્યાં તેમને માત્ર અંડરટેકર કહેવામાં આવતા. મેચમાં અંદાજે એક મિનિટમાં અંડરટેકરે, તેમના ફિનિશર, ટોમ્બસ્ટોન પાઈલડ્રાઈવર સાથે કોકો બી. વેરને દૂર કર્યા. તેઓ ગણતરી કરાય તે પહેલાં તેમણે ડસ્ટી રહોડસને પણ દૂર કર્યા. સર્વાઈવર સિરિઝના થોડાક સમય બાદ, તેમના નામમાંથી ‘ કેન ’ નામ પડતું મૂકાયું, અને તેમને માત્ર અંડરટેકર કહેવામાં આવ્યા હતા. આ તે સમય હતો જ્યારે અંડરટેકર બ્રધર લવમાંથી પોલ બેરરમાં મેનેજરો બદલ્યા - જે નાટકી, ભૂતિયું પાત્ર હતું, જે હંમેશા અસ્થિપાત્રસાથે દેખાતું, જેમાંથી અંડરટેકર રહસ્યમય શકિત મેળવીને તેની મેચો દરમિયાન પોતાનું સાર્મથ્ય પુર્નજીવિત કરતા. રીંગમાં પોતાના વિરોધીઓને હરાવ્યા પછી, તે મેચ પશ્ચાત વિધિની કાર્યવાહી કરતા, જેમાં તે તેના હારેલા પ્રતિસ્પર્ધીને બોડીબેગમાં મૂકીને પરત લઈ જતા.
તેમણે તેમના રેસલમેનિયા VII ખાતેના રેસલમેનિયા પ્રારંભમાં, ઝડપથી ' સુપરફલાય ' જિમ્મી સ્નુકાને હરાવ્યાં. આ પ્રસંગે તેમનો વિજય એ તેમની અપરાજિત સ્ટ્રેકમાં પ્રથમ હતો. ત્યારબાદ તેમણે તેમનો પ્રથમ મુખ્ય સંઘર્ષ અલ્ટિમેટ વોરિયર સાથે કર્યો, જ્યારે તેમણે વોરિયર પર હુમલો કર્યો અને તેના મેનેજર પોલ બેરરના ફયુનરલ પાર્લર ઈન્ટરવ્યૂ વિભાગના સેટ પર એરટાઇટ કાસ્કેટમાં તેન લોક કરી દીધો. વોરિયર, રેન્ડિ સેવેજ, સાર્જન્ટ સ્લોટર, અને હલ્ક હોગન સાથેની લડાઈના એક વર્ષ બાદ, તેમણે હોગનને હરાવીને સર્વાઈવર સિરિઝમાં પ્રથમ ડબલ્યુડબલ્યુએફ (WWF) ચેમ્પિયનશિપમાં જીત મેળવી. ડબલ્યુડબલ્યુએફ (WWF) ના પ્રમુખ જેક ટનીએ છ દિવસ બાદ ધીઝ ટ્યુઝડે ઇન ટેકસાસમાં ફરીથી મેચ રમવા આદેશ આપ્યો, જેમાં અંડરટેકરે ખિતાબ હોગનની સામે ખિતાબ ગુમાવ્યો.
ફેબ્રુઆરી 1992માં, અંડરટેકરનાં સાથીદાર જેક ‘ ધ સ્નેક ’ રોબર્ટસે સ્ટીલની ખુરશીથી રેન્ડિ સેવેજના મેનેજર/પત્ની મિસ એલિઝાબેથ પર હુમલો કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો, ત્યારે અંડરટેકરે તેને અટકાવ્યો, અને તે પ્રથમ વખત લોકપ્રિય બન્યો. ત્યારબાદ, અંડરટેકરે રેસલમેનિયા VIII માં રોર્બટસને હરાવ્યો. ત્યારબાદ, 1992 અને 1993 દરમિયાન હાર્વે વિપલમેન દ્વારા આયોજિત કુસ્તીબાજો સાથે વ્યાપકપણે લડાઈ લડયો, જેમાં કમાલાનો સમાવેશ થતો હતો, જેમાં સર્વાઈવર સિરિઝમાં ડબલ્યુડબલ્યુએફ (WWF) ના ઇતિહાસમાં પ્રથમ ટેલિવિઝનમાં દર્શાવાયેલ કોફિન મેચમાં તેણે સામનો કર્યો અને હરાવ્યો, રેસલમેનિયા IX ખાતે ગેરલાયકાતને લીધે અને ‘ રેસ્ટ ઈન પીસ ’ મેચમાં સમરસ્લેમ ખાતે પિનફોલ દ્વારા જાયન્ટ ગોન્જાલેઝને હરાવ્યો. જાન્યુઆરી 1994માં, તેમણે રોયલ રમ્બલ ખાતે કાસ્કેટ મેચમા ડબલ્યુડબલ્યુએફ (WWF) ચેમ્પિયન યોકોઝુનાને પડકાર્યા. રોયલ રમ્બલ ખાતે યોકોઝુનાએ બીજા અનેક દ્વેષી કુસ્તીબાજોની સહાયથી અંડરટેકરને કાસ્કેટમાં સીલ કરીને મેચ જીતી. વિડીયો સ્ક્રીન પર કાસ્કેટની અંદરથી અંડરટેકરેનું ' સ્પીરીટ ' દેખાયું અને તે પાછો આવશે એવી ચેતવણી આપી.
પરત આવવું; મેનકાઇન્ડ સાથે સંઘર્ષ (1994-1997)
thumb|right|અહીં જે અસ્થિપાત્ર પકડીને દેખાતા પોલ બેરરે, અંડરટેકરને તેનાથી મારીને તેની સાથે દગો કર્યો હતો. રેસલમેનિયા X પછી, ટેડ ડિબિયાસે અંડરટેકરને પાછા ડબલ્યુડબલ્યુએફ (WWF) માં દાખલ કર્યા. આ અન્ડરટેકર, જો કે, બ્રેઈન લી દ્વારા રમતા હતા, જે અન્ડરટેકરનો ઢોંગ કરતા હતા (તેમના ચાહકો દ્વારા ' અન્ડરફકર ' ના નામે રજૂ થયા હતા) અને તેના પરિણામે સમરસ્લેમ ખાતે સાચા અંડરટેકર તરીકે પાછા ફર્યા, રાખોડી રંગની જગ્યાએ જાંબલી રંગમાં, તેમના અસલ ડેડમેનના વ્યકિતત્વની નવી આવૃત્તિ તરીકે દેખા દીધી. અંડરટેકરે ત્રણ ટોમ્બસ્ટોન પિલડ્રાઈવર્સ પછી ઢોંગી કુસ્તીબાજને હરાવ્યો. સર્વાઇવર સિરિઝ ખાતે, ફરીથી રમાતી મેચમાં અંડરટેકરે અન્ય કાસ્કેટ મેચમાં યોકોઝુનાને હરાવ્યો. મોટાભાગના 1995ના વર્ષ દરમિયાન, અંડરટેકરે ટેડ ડિબિયાસેના મિલિયન ડોલર કોર્પોરેશનના સભ્યો સાથે સંઘર્ષ કર્યો. રેસલમેનિયા XI ખાતે, અંડરટેકર, કિંગ કોંગ બન્ડી સામે લડી રહ્યા હતા ત્યારે કામાએ અંડરટેકરના અસ્થિપાત્રને અચાનક લઈને નીકળી ગયો, અને મોટા સોનાના નેકલેસમાં તેને ઓગાળીને અને અન્ડરટેકર પર હુમલો કરીને દુશ્મની વહોરી લીધી. પાછળથી, અંડરટેકરે સમરસ્લેમ ખાતે કાસ્કેટ મેચમાં કામાને હરાવ્યો. ઘણા અઠવાડિયા પછી, અંડરટેકરને તેની આંખ નજીક આંખના ગોખલાના હાડકાને ઈજા થતાં, તે સર્વાઈવર શ્રેણીમાં પાછા આવે ત્યાં સુધી, શસ્ત્રક્રિયા માટે ગેરહાજર રહેવાની ફરજ પડી.
અંડરટેકર 1995ની સર્વાઈવર સિરિઝમાં ઉપરનું રાખોડી રંગનું ફેન્ટમનું મ્હોરું પહેરીને પરત આવ્યો. રોયલ રમ્બલ ખાતે, અંડરટેકરે બ્રેટ હાર્ટ સામે ડબલ્યુડબલ્યુએફ (WWF) ચેમ્પિયનશિપ મેચમાં મ્હોરું દૂર હટાવ્યું હતું, ત્યારે ડિઝલે મેચમાં દખલગીરી કરી અને અંડરટેકરને ચેમ્પિયનશિપ ગુમાવવી પડી હતી. એક મહિના પછી, ઈન યોર હાઉસ: રેજ ઈન ધ કેજ ખાતે ડિઝલ સ્ટીલ કેજ મેચમાં હાર્ટનો સામનો કરતા હતા, ત્યારે અંડરટેકરે રિંગની અંદર એકદમ હુમલો કર્યો, નીચેથી ડિઝલને ખેંચ્યો, અને હાર્ટને વિજયી થવા દીધો. આ સંઘર્ષ, રેસલમેનિયા XII ખાતે ડિઝલ અને અંડરટેકર વચ્ચેની મેચમાં ટોચે પહોચ્યો, જેમાં અન્ડરટેકર વિજયી બન્યા હતાં.
તેમનો બીજો સંઘર્ષ, અંડરટેકરની જસ્ટિન હોક બ્રેડશો સાથેની મેચમાં દખલ કરીને મેનકાઈન્ડે જ્યારે પ્રથમ પ્રવેશ કર્યો ત્યારે તરત બીજી રાત્રે જ શરૂ થયો. બીજા થોડાક મહિના પછી, મેનકાઈન્ડે અંડરટેકરની ઘણી મેચોમાં સંતાઇને હુમલો કર્યો અને મેચો ગુમાવી. સંઘર્ષ તીવ્ર બન્યો, અને તેઓને તેમની લડાઈને, ટોળામાં, સ્ટેજના પાછલા વિસ્તારો અને અલગ અલગ મંચોના બોઈલર રૂમોમાં ફેરવી નાંખી. પરિણામે, સમરસ્લેમ ખાતે બેની વચ્ચે પ્રથમ બોઈલર રુમ બ્રોઉલ નક્કી કરી. મેચ દરમિયાન, અંડરટેકર પોલ બેરરના અસ્થિપાત્ર માટે પહોંચ્યો, ત્યારે બેરરે અંડરટેકરને દગો દઈને તેનાથી માર્યો અને મેનકાઈન્ડે તેના મેન્ડિબલ કલોથી અંડરટેકરને ’અક્ષમ’ બનાવી વિજય મેળવ્યો. બેરરની દગાખોરી બાદ, અંડરટેકરે મેનકાઈન્ડ સાથે નવા સ્તરે પોતાની દુશ્મની લીધી, જેને પરિણામે ઈન યોર હાઉસ : બરિડ એલાઈવ ખાતે બરિડ એલાઇવ મેચ થઇ. અંડરટેકરે ખુલ્લી કબરમાં ચોકસ્લેમ સાથે મેચમાં જીત મેળવી, પરંતુ એકિઝકયુશનરની દખલગીરી બાદ, તેમજ અન્ય સુપર સ્ટાર્સની મદદથી અંડરટેકરને બરિડ એલાઇવ (જીવતો દાટી) કરી દીધો. બરિડ એલાઇવ પછી, અંડરટેકરે સર્વાઈવર સિરિઝમાં મેનકાઈન્ડ સામે પોતાને મુકીને, પરંતુ અદ્વિતીય શરત સાથે, સ્ટીલના પાંજરામાં પૂરાયેલા પોલ બેરરને રિંગની ઉપર લટકાવીને20 ft પાછા ફર્યા. જો અંડરટેકર મેચ જીત્યા હોત તો તે બેરર પર તેનો હાથ ઉપાડી શક્યો હોત. અંડરટેકર મેચ જીત્યા હોત તો પણ એકિઝકયુશનરની દખલગીરીથી બેરર, અંડરટેકરની પકડમાંથી છટકી શકયો હોત. અંડરટેકરે પછી થોડાક સમય પોતાનું ધ્યાન એકિઝકયુશનર તરફ આપ્યું, જેઓ તેમનું આગમન થયું ત્યારથી તેના પક્ષમાં કાંટારૂપ બન્યા હતા. એટ યોર ઈન હાઉસ : ઇટ્સ ટાઇમ ખાતે, અંડરટેકરે આર્માગેડન નિયમોની મેચમાં એકિઝકયુશનરને હરાવ્યો. 1996ના અંતે, અંડરટેકરે વેડર સાથે સંઘર્ષ શરૂ કર્યો, જેમાં બેરરે તેના નવા આશ્રિત વતી દખલગીરી કર્યા પછી, રોયલ રમ્બલ ખાતે ભારે હાર મેળવી. આ હાર પછી, અંડરટેકરે પોતાનું ધ્યાન ડબલ્યુડબલ્યુએફ ચેમ્પિનશિપ તરફ કેન્દ્રિત કર્યું.
હેલ ઈન અ સેલ; બ્રધર્સ ઓફ ડિસ્ટ્રકશન (1997-1998)
thumb|200px|right|અંડરટેકર તેના લોર્ડ ઓફ ડાર્કનેસના પોષાક સાથે રેસલમેનિયા 13 ખાતે અંડરટેકરે ડબલ્યુડબલ્યુએફ ચેમ્પિનશિપ માટે સાયકો સિદને હરાવ્યો અને ડબલ્યુડબલ્યુએફ ચેમ્પિનશિપ તરીકેનો બીજી વાર હોદ્દો મેળવ્યો. આ પ્રસંગ પછી, અંડરટેકરની 'સૌથી મોટી ગુપ્તવાત' જાહેર કરવાની ધમકીનો ઉપયોગ કરીને પોલ બેરરે અંડરટેકર સાથે ફરીથી જોડાવાનો પ્રયત્ન કર્યો. આ કથામાં, બેરરે અંડરટેકરને ખૂની હોવાની જાહેરાત કરી, જેમણે બાળક તરીકે કુટુંબના અંત્યેષ્ટિ ક્રિયાના ધંધાના મકાનને (બેરર ત્યાં કામ કરતા હતા) બાળી નાંખીને, તેમના માતા-પિતા અને નાના સાવકા ભાઈની હત્યા કરી હતી. અંડરટેકરે દાવો કર્યો કે બેરર પાસે તે માહિતી સિવાય બીજો કોઈ માર્ગ ન હતો, પરંતુ બેરરે જાહેર કર્યું કે આ હકીકત તેને અંડરટેકરના સાવકા ભાઈને કેને કરી હતી, જે હજુ જીવે છે પરંતુ સખ્ત રીતે દાઝી ગયેલો અને ડરી ગયેલો હતો. બેરરે આગ બાદ કેનની સંભાળ લીધી હતી અને તેને સંસ્થામાં દાખલ કર્યો હતો. આટલાં વર્ષો પછી કેન હવે બદલો લેવા રાહ જોતો હતો. બચાવમાં, અંડરટેકરે જવાબ આપ્યો કે, કેન, પાયરોમેનિયાક છે, આગ લગાડવા પૈકી એક હતો અને સંભવત: બચી શકયો ન હોત.
રેફરી શોન માઈકલે બ્રેટ હાર્ટને મારવા માટેની સ્ટીલની ખુરશી આકસ્મિક રીતે અંડરટેકરને વાગી ત્યારે 1997માં સમરસ્લેમ ખાતે તેવી બીજી મુખ્ય કથા શરૂ થઈ, જેનાથી અન્ડરટેકરને તેની ડબલ્યુડબલ્યુએફ ચેમ્પિનશિપ ગુમાવવી પડી. ઈન યોર હાઉસ : બેડ બ્લડ ખાતે સંઘર્ષ ટોચ પર પહોચ્યોં; જ્યાં અંડરટેકરે હેલ ઇન એ સેલ મેચમાં પ્રથમ વાર માઈકલને પડકાર્યો. આ મેચ દરમિયાન, અંડરટેકરની કથાના સાવકા ભાઈ કેને સેલનો દરવાજો તોડી નાંખીને પોતાની રજૂઆત કરી અને અંડરટેકરને તેના ટ્રેડમાર્ક ફિનિશર, ટોમ્બસ્ટોન પાઈલડ્રાઈવર આપીને, માઈકલને તેને મારવાની છૂટ આપી. મેચે ડેવ મેલ્ટઝર પાસેથી 5 સ્ટાર ક્રમાંક મેળવ્યો. કથા આગળ વધી તેમ, કેને પોલ બેરર સાથે રહીને, અંડરટેકરને લડવા પડકાર ફેંકયો, પરંતુ અન્ડરટેકરે તેના ભાઈ સાથે લડવા સતત ઈન્કાર કર્યો. કેને ડી-જનરેશન-એક્સ દ્વારા થયેલ હુમલાથી અંડરટેકરને બચાવ્યો ત્યારે અન્ડરટેકરે કેન સાથે ટૂંકી ભાગીદારી કરી. રોયલ રમ્બલ ખાતે કાસ્કેટ મેચમાં પરત આવેલ માઈકલ સાથે અંડરટેકરે છેલ્લો હુમલો કર્યો ત્યારે કેને અન્ડરટેકરને દગો કર્યો અને કોફિનમાં તેને ફસાવીને, કાસ્કેટના ઢાંકણને તાળુ મારીને આગ સળગાવી જેનાથી તે હારી ગયો. કાસ્કેટનું ઢાંકણ ખૂલતાં જો કે અંડરટેકર અદૃશ્ય થઈ ગયાં. બે મહિનાના અંતરાલ પછી, અંડરટેકર પરત ફર્યા અને રેસલમેનિયા XIV ખાતે કેનને હરાવ્યો. બંનેની ફરીથી મેચ શરૂ થઈ, એક મહિના પછી, તે કરાયેલી પ્રથમ ઈન્ફર્નો મેચ હતી,Unforgiven: In Your House જે અંડરટેકરે કેનના જમણા હાથને આગમાં મૂકીને મેચ જીતી લીધી.
અંડરટેકરનો મેનકાઈન્ડ સાથેનો સંઘર્ષ ત્યારપછી ફરી શરૂ થયો, અને તેઓ કિંગ ઓફ ધ રિંગ ખાતે હેલ ઇન અ સેલ મેચમાં એકબીજાની સામે આવ્યા. મેચ દરમિયાન, અંડરટેકરે મેનકાઈન્ડને સેલના છાપરાની 16 ftઉપરથી જાહેરાત કરનાર સ્પેનિશે ટેબલ પર ફેંકયો, જે પૂર્વ-આયોજિત હિલચાલ હતી. પાછળથી તેણે મેનકાઈન્ડે સેલના છાપરા ઉપરથી ચોકસ્લેમ કરીને રિંગમાં ફેંકયો, જેનાથી મેનકાઈન્ડ કાયદેસર બેભાન થઈ ગયો અને મેનકાઈન્ડને ટોમ્બસ્ટોન પાઇલડ્રાઈવિંગ કરીને મેચ સમાપ્ત કરી.
thumb|left|અંડરટેકરે સંખ્યાબંધ વખત તેના સાવકાભાઈ કેન સાથે ઝગડો કર્યો છે અને તેની સાથે ભેગો થયો છે. ફુલ્લી લોડેડ ખાતે, અંડરટેકર અને સ્ટોન કોલ્ડ સ્ટીવ ઓસ્ટિને ડબલ્યુડબલ્યુએફ ટેગ ટીમ ચેમ્પિયનશિપ જીતવા કેન અને મેનકાઈન્ડને હરાવ્યા. અંડરટેકરે અને ઓસ્ટિનનું ટેગ ચેમ્પિયન તરીકેનું વર્ચસ્વ માત્ર બે અઠવાડિયા રહ્યું, કેમ કે કેન અને મેનકાઈન્ડે રો ઈઝ વોર ના એપિસોડમાં ખિતાબ પુન:પ્રાપ્ત કર્યો. હવે ઓસ્ટિન દ્વારા ધરાવનાર, સમરસ્લેમ ખાતે ડબલ્યુડબલ્યુએફ ચેમ્પિયનશિપ માટે અંડરટેકર પછીનો એક નંબરના પ્રતિસ્પર્ધી બન્યા. સમરસ્લેમના થોડાક વખત પહેલાં, જો કે, અન્ડરટેકરને જણાવ્યું કે તે અને કેન ભાઈઓ તરીકે ભેગાં મળીને કામ કર્યું હતું. આ જાણકારી છતાં, અંડરટેકરે કેનને કહ્યું કે તે ઓસ્ટિન સાથેની મેચમાં વચ્ચે આવે તેમ ઈચ્છતાં નથી, અને અંડરટેકર મેચ હારી ગયા છતાં, તેણે ઓસ્ટિનને આદર દર્શાવવા મેચ પછી તેનો બેલ્ટ પાછો આપ્યો. સપ્ટેમ્બરમાં કથા આગળ ચાલુ રહી, અને જ્યારે તેને અને કેને એ હકીકતની જાણ કરી કે વિન્સ મેકમોહન માટે ખિતાબ મેળવવા ઓસ્ટિનને દુર કરવા તેઓએ ભાગીદારી કરી હતી ત્યારે અંડરટેકરે કેટલાક દુષ્ટ લક્ષણો બતાવવાં શરૂ કર્યાં. Breakdown: In Your House ખાતે, અંડરટેકરે અને કેને, તેમની ડબલ્યુડબલ્યુએફ ચેમ્પિયનશિપ માટે ઓસ્ટિન સાથે ટ્રિપલ થ્રેટ મેચમાં નક્કી કરી કરી હતી; મેકમોહને જણાવ્યું કે ભાઈઓને એકબીજાને હરાવવાની છૂટ ન હતી. અંડરટેકર અને કેને એક પછી એક એમ બેવડા ચોકસ્લેમ પછી સાથોસાથ ઓસ્ટિનને હરાવ્યો, આથી મેકમોહને ખિતાબ જતો કર્યો. Judgment Day: In Your House ખાતે આ પ્રસંગને પરિણામે ખાસ અતિથિ રેફરી તરીકે ઓસ્ટિનની સાથે, ખિતાબ માટે બંને ભાઈઓ વચ્ચે મેચ થઈ. મેચના અંતની નજીકમાં, પોલ બેરરે, અંડરટેકરને સ્ટીલની ખુરશી મારવા તેને આપીને કેનને મદદ કરતો જણાયો, પરંતુ કેને જેવી પીઠ ફેરવી કે તરત બેરર અને અંડરટેકરે કેનને ખુરશી ફટકારી. અંડરટેકરે પિન કરવા માટે ગયા, પરંતુ ઓસ્ટિને હારવા માટેની ગણતરી કરવા ઈન્કાર કરીને અંડરટેકર પર હુમલો કર્યો, અને બંને ભાઈઓને બહાર કાઢયા. છેલ્લે, છ વર્ષમાં પ્રથમ વખત રો ઈઝ વોર પર બીજી રાત્રિએ અંડરટેકર વિલન બન્યા, બેરર સાથે સમાધાન કર્યું અને દાવો કર્યો કે તે અને બેરર વર્લ્ડ રેસલિંગ ફેડરેશન પર તેમની મિનિસ્ટ્રી ઓફ ડાર્કનેસને છૂટી કરશે. આ નવી કથાના ભાગ તરીકે તેણે સ્વીકાર્યું કે તેના માતા-પિતાને મારી નાખવા તેણે આગ લગાડી હતી, જે માટે તેણે અગાઉ કેનને દોષિત કરાવેલ.
સર્વાઈવર સિરિઝ પછી, અંડરટેકરે જજમેન્ટ ડે ખાતે ખિતાબના ભોગે ઓસ્ટિન સાથે તેના અગાઉના સંઘર્ષ તરફ વળતું ધ્યાન આપ્યું, ધ રોક સાથેની ખિતાબની મેચ દરમિયાન પાવડાથી ઓસ્ટિનના માથામાં દ્વેષપૂર્વક પ્રહાક કર્યો, એક મહિના અગાઉ જે બન્યુ હતું તે માટેની તરફેણ દૂર થઈ. કથામાં વળાંક આવતા, મેકમોહને, Rock Bottom: In Your House ખાતે અંડરટેકર અને ઓસ્ટિન વચ્ચે બરિડ એલાઈવ મેચ નિયત કરી. અઠવાડિયાઓમાં રોક બોટમ સુધી જતાં, અંડરટેકરે ઓસ્ટિનને જીવતાં મમી બનાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો, કેનને મનો રુગ્નાલયમાં દાખલ કરવા પ્રયત્ન કર્યો, અને તેને તેના નિર્ણાયકો હતા તેમને ઓસ્ટિનને તેના પ્રતીક સાથે સાંકળથી બાંધ્યો અને અરેનામાં તે ઊંચકીને ઊંચો કર્યો. જો કે કેન દ્વારા દખલગીરી કર્યા પછી અંડરટેકર મેચ હારી ગયો.
મિનિસ્ટ્રી ઓફ ડાર્કનેસ (1999)
જાન્યુઆરી 1999માં, અંડરટેકર પાછો આવ્યો અને મિનિસ્ટ્રી ઓફ ડાર્કનેસની રચના કરી. જો કે તે પહેલાં કરતાં વધુ દુષ્ટ બન્યો હતો, અને 'સર્વોચ્ચ સત્તા' પાસેથી હુકમો મેળવતો હોવાનું સમજાવતો હતો. તે ઘણીવાર કાળો ઝભ્ભો પહેરીને અને સિંહાસન પર બેસીને દેખાતો હતો. તે પોતાના આશ્રિતોની મદદથી, ઘણીવાર વિવિધ WWE સુપરસ્ટારો માટે બલિ ચઢાવવાની વિધિ કરતો હતો, જેમાં સુપરસ્ટારોના વધુ દુષ્ટ પાસાંઓને બહાર કાઢી ફેંકવાનો હેતુ હતો, જેથી તેઓની મિનિસ્ટ્રીમાં ફરીની ભરતી કરી શકાય. મિનિસ્ટ્રીને છેલ્લે કોર્પોરેશન સાથે સમજૂતિ કરીને કોર્પોરેટ મિનિસ્ટ્રીની રચવા તેમાં ભેળવી દીધી. આ સમય દરમિયાન, અંડરટેકરની ખાસ રેફરી શેન મેકમોહનની મદદથી ઓવર ધ એજ ખાતે તેમની ત્રીજા ડબલ્યુડબલ્યુએફ ચેમ્પિયનશિપ માટે ઓસ્ટિનને હરાવવા નોંધણી કરાઈ હતી. બે અઠવાડિયા પછી, રો ઈઝ વોર પર એમ જાહેર કરાયું કે વિન્સ મેકમોહન, આ સમગ્ર કાર્યવાહી દરમિયાન અંડરટેકરની સર્વોચ્ચ સત્તા હતા. અંડરટેકરે કિંગ ઓફ ધ રિંગ પછી એક રાત્રે ડબલ્યુડબલ્યુએફ ચેમ્પિયનશિપ ઓસ્ટિનને પરત કરવા પડતી મૂકી, અને ફુલ્લી લોડેડ ખાતે ર્ફસ્ટ બ્લડ મેચમાં હાર મેળવી, તેનો મેકમોહન સાથેનો સંબંધ સમાપ્ત થયો અને કોર્પોરેટ મિનિસ્ટ્રી છૂટી થઈ.
અંડરટેકરે ત્યારબાદ કથા શરૂ કરી, જ્યાં તેણે અનહોલી એલાયન્સ તરીકે જાણીતી ટેગ ટીમમાં ધ બીગ શો સાથે ટીમ બનાવી, જેણે ડબલ્યુડબલ્યુએફ ટેગ ટીમ ચેમ્પિયનશિપનું બે વખત આયોજન કર્યું.