cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
નાઈટ્સ ટેમ્પ્લર
ઉદય
તુલનાત્મક રીતે ખૂબ ઓછા સભ્યો લડવૈયા હતાં, તેમ છતાં ઓર્ડરનું પ્રાથમિક મિશન લશ્કર હતું. નાઈટ્સને મદદ કરવામાં અને નાણાંકીય માળખાગત સુવિધાઓના પ્રબંધમાં અન્યો ટેકારૂપ ભૂમિકા ભજવતાં હતાં. ટેમ્પ્લર ઓર્ડરના સભ્યોની ગરીબાઈ સાથે નિકટતતા હોવા છતાં, તેમને દાતાઓ સાથે સીધા ઉપરાંતની સંપત્તિનું નિયંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું. એક ઉમરાવ, જેને ચળવળમાં ભાગ લેવામાં રસ હતો, તે જ્યારે દૂર હતો ત્યારે તેની તમામ સંપત્તિ ટેમ્પ્લર વ્યવસ્થાપન હેઠળ રાખી શકાતી હતી. આવી રીતે સમગ્ર ખ્રિસ્તી સમાજમાંથી સંપત્તિનો ઉમેરો થતો અને 1150માં ઓર્ડરે પવિત્ર ભૂમિ તરફ યાત્રા કરતાં પ્રવાસીઓ માટે શાખ પત્રો તૈયાર કરવાની શરૂઆત કરીઃ પ્રવાસીઓ કામ પર જતાં પહેલાં તેમના કિમતી સાધનો સ્થાનિક ટેમ્પ્લર ગુરુ પાસે જમા કરાવતાં, તેના બદલામાં તેઓ તેમના કિમતી સાધનો જમા કરાવ્યા સૂચક રૂપે દસ્તાવેજ મેળવતાં, પછી પવિત્ર ભૂમિ પર પાછા આવ્યા બાદ તે દસ્તાવેજનો તેમના નાણાં પાછા મેળવવા માટે ઉપયોગ કરતાં હતાં. આ સર્જનાત્મક વ્યવસ્થા બેન્કીગ વ્યવસ્થાનું પ્રારંભિક રૂપ હતું અને તે કદાચ ચેકના ઉપયોગને ટેકો આપનારી સૌપ્રથમ ઔપચારિક પદ્ધતિ હશે. ચોરોના લક્ષ્યથી ઓછા આકર્ષિત કરતાં પ્રવાસીઓની સલામતીમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો અને તેનાથી ટેમ્પ્લરના ભંડોળમાં પણ ફાળો ઉમેરાતો હતો.
પતન
12મી સદીના મધ્યમાં, ચળવળમાં ભરતી આવવાની શરૂઆત થઈ. મુસ્લિમ સમાજ સાલાદીન જેવા અસરકારક નેતાઓ હેઠળ વધુ સંગઠિત બનવા લાગ્યાં, અને ખ્રિસ્તી પક્ષોમાં અને પવિત્ર ભૂમિ અંગે કૂટ પડવા લાગી. નાઈટ્સ ટેમ્પ્લર પ્રસંગોપાત બે અન્ય લશ્કરી ઓર્ડરો, નાઈટ્સ હોસ્પીટલર અને ટેઉટોનીક નાઈટ્સ સાથે ઝઘડો કર્યો, અને દશકાઓ સુધીના જમાતો વચ્ચેના મતભેદોથી રાજનીતિ અને લશ્કરમાં ખ્રિસ્તીઓનું સ્થાન નબળું પડી ગયું. મહત્વપૂર્ણ હાટ્ટીનના હાર્ન્સના યુદ્ધની સાથે ટેમ્પ્લરો જ્યારે કેટલાંક અસફળ ઝુંબેશોમાં જોડાયા બાદ, 1187માં સાલાદીનના દળો દ્વારા જેરુસલેમ પર કબ્જો કરી લેવામાં આવ્યો. ચળવળકારીઓએ 1229માં ટેમ્પ્લરની મદદ વિના તે શહેર ફરી વખત મેળવ્યું, પણ માત્ર સંક્ષિપ્ત રીતે તેને રાખ્યું. 1244માં ખ્વારેઝ્મી ટુર્કસએ ફરી વખત જેરુસલેમ પર કબ્જો કરી લીધો અને 1917 સુધી જ્યારે અંગ્રેજોએ ઓટ્ટોમન તુર્કસ પાસેથી કબ્જો ન કર્યું ક્યાં સુધી શહેર પશ્ચિમી નિયંત્રણ હેઠળ ન આવ્યું.
ટેમ્પ્લરો ઉત્તરમાં અન્ય શહેરો જેમ કે અકરના દરિયાઈકાંઠે તેમનું મુખ્ય મથક પુનસ્થાપિત કરવા દબાણ કરી રહ્યાં હતાં, જ્યાં તેઓએ પછીની સદી માટે રહ્યાં. પણ તેઓની મુખ્ય ભૂમિ ટોર્ટોસા (જે હવે સીરિયા છે) અને એટલીટ પરની મજબૂત પકડ ચાલી જતાં, તેઓ તેને પણ 1291માં જ ગુમાવી ચૂક્યાં. તેઓનું મુખ્ય મથક સાઈપ્રસના ટાપુ લીમાસ્સોલ પર ખસી ગયું, અને તેઓએ નાના અર્વાદ ટાપુ પર, માત્ર ટોર્ટોસાથી કિનારાથી દૂર, લશ્કર તરીકે કબજો જાળવી રાખવાના પણ પ્રયત્નો કર્યાં. 1300માં, અર્વાદ ખાતે નવા આક્રમણ દબાણ દ્વારા મોન્ગોલોની સાથે લશ્કરી પ્રયત્નોના કોર્ડીનેશનમાં જોડાઈને કેટલાંક અન્ય પ્રયત્નો કર્યાં. 1302 અથવા 1303માં, તેમ છતાં, ઈજિપ્તીયન મામલુક્સથી અર્વાદના સીએજમાં ટાપુ ગુમાવી ચૂક્યાં. ટાપુ જતાંની સાથે ચળવળકારીઓ તેમનો છેલ્લો પગની પકડ પવિત્ર ભૂમિ પરથી ગુમાવી ચૂક્યાં.
ઓર્ડરનું લશ્કરી મિશન હવે ઓછું અગત્યનું હોવાની સાથે, સંગઠન સાથેનો ટેકો ક્ષીણ થવાની શરૂઆત થઈ. ખ્રિસ્તી સમાજ દ્વારા દૈનિક જીવનનો ભાગ બની ચૂકેલાં ટેમ્પ્લરો, તેમના બસોથી વધુ વર્ષ સુધીના અસ્તિત્વ હોવા છતાં, પરિસ્થિતી જટિલ બની હતી. સમગ્ર યુરોપ અને પૂર્વની પાસે સંગઠનોના સૌથી વધુ ટેમ્પ્લર આવાસો પથરાયેલાં હતાં, જે તેમને સ્થાનિક સ્તરે મોટા વિસ્તારમાં ફેલાયેલી તેમની હાજરી આપતાં હતાં. ટેમ્પ્લરો હજી પણ ઘણાં વેપારોનું સંચાલન કરતાં હતાં, અને ઘણાં યુરોપીયનો ટેમ્પ્લરના નેટવર્ક સાથે દૈનિક સંપર્કમાં પણ હતાં, જેમ કે ટેમ્પ્લરના ખેતર અથવા બગીચામાં કામ કરતાં અથવા વ્યક્તિગત સંપત્તિના સંગ્રહ માટે ઓર્ડરનો બેન્ક તરીકે ઉપયોગ કરવો. ઓર્ડર પાસે સુવ્યાખ્યાયિત મિશન લાંબા સમય સુધી ન હોવા છતાં, ઓર્ડર હજી પણ સ્થાનિક સરકારની હુકુમત નીચે ન હતી, દરેક જગ્યાએ એક શહેરમાં શહેર બનાવતું, તેનું સ્થાયી લશ્કર હતું, જે તમામ સરહદોને મુક્તપણે પસાર કરી શકતું હતું. ખાસ કરીને, ટ્યુટનિક નાઈટ્સે પ્રુસ્સીયામાં અને નાઈટ્સ હોસ્પીટલરે રાર્હોડીઝ સાથે જે રીતે તેઓના પોતાના મઠની સ્થાપના કરી તેવી રીતે ટેમ્પ્લરોએ તેમના પોતાના મઠની સ્થાપના કરવાનો રસ દર્શાવતાં આ પરિસ્થિતી કેટલાંક યુરોપના ઉમરાવો સાથે વધીરે તીવ્ર તણાવ ઉત્પન્ન કરતી હતી.
ધરપકડો અને વિસર્જન
1305માં ફ્રાસમાં રહેતાં નવા પોપ ક્લેમેન્ટ પાંચમા, એ બે ઓર્ડરોના જોડાણની શક્યતા અંગેની ચર્ચા કરવા માટે ટેમ્પલર ગ્રાન્ડ માસ્ટર જેક્વાઝ ડે મોલય અને હોસ્પીટોલર ગ્રાન્ડ માસ્ટર ફુલ્ક ડે વીલ્લારેટ પત્ર મોકલ્યો. તેમાંથી કોઈ પણ તે વિચારને તાબે થયા નહીં, પણ પોપ ક્લેમેન્ટ દૃઢતાપૂર્વક આગ્રહને વશ રહ્યા, અને 1306માં તેમણે આ મુદ્દાની ચર્ચા માટે બંને ગ્રાન્ડ માસ્ટરોને ફાન્સ બોલાવ્યાં. ડે મોલય 1307ની શરૂઆતમાં પહેલાં આવ્યાં, પણ જે વિલ્લારેટે કેટલાંક મહિનાઓ માટે વિલંબ કર્યો. જ્યારે રાહ જોતી વખતે. ડે મોલય અને ક્લેમેન્ટ એ જગ્યા લઈ લેનાર ટેમ્પ્લર દ્વારા બે વર્ષ પહેલાં બનેલા હવાલાઓ અંગે ચર્ચા કરી. સમાન્યપણે તે વાતે સહમતિ સધાઈ કે હવાલાઓ ખોટા હતાં, પણ ક્લેમેન્ટએ સંશોધનમાં મદદ કરવા અંગે ફ્રાંસના રાજા ફિલિપ ચોથાને લેખિતમાં વિનંતી મોકલી. રાજા ફિલિપ તેના અંગ્રેજો સાથેના યુદ્ધથી ટેમ્પ્લરોના પહેલેથી જ ઋણી હતાં અને તેમના પોતાના હેતુ માટે તે અફવાઓને અટકાવી દેવાનું નક્કી કર્યું. તેમણે પોતાની જાતને ઋણથી મુક્ત થવાના માર્ગ તરીકે, ઓર્ડરની વિરૂદ્ધ પગલાં લેવા માટે ચર્ચની ઉપર દબાણ લાવવાનું શરૂ કર્યું.
શુક્રવાર, 13 ઓક્ટોબર, 1307ના (13મીના શુક્રવારની અંધશ્રદ્ધાના ઉદ્દભવ સાથે ઘણી વખત તારીખ જોડવામાં આવે છે) દિવસે ફિલિપએ ડે મોલય અને અન્ય ફ્રેન્ચ ટેમ્પ્લરોને એક સાથે ધરપકડ કરવાનો આદેશ આપ્યો. ધરપકડનું વોરન્ટ વાક્યસમૂહ સાથે શરૂ થયું- "Dieu n'est pas content, nous avons des ennemis de la foi dans le Royaume" (મુક્ત ભાષાંતર "ઈશ્વર રાજી નથી.  અમે રાજ્યમાં વિશ્વાસના દુશ્મનો છીએ"). ટેમ્પ્લરો પર અસંખ્ય ગુનાઓનો હવાલો સોપવામાં આવ્યો ( જેમાં સ્વપક્ષ, મૂર્તિપૂજા, પાખંડ, અશ્લીલ ધાર્મિક વિધિઓ અને સમલૈંગીકતા, નાણાકીય ઉપાચત અને છેતરપીંડી અને ગુપ્તતાનો સમાવેશ થતો હતો). યાતના હેઠળ ઘણાં આરોપીઓએ આ હવાલાઓનો સ્વીકાર કર્યો હતો અને તે જબરદસ્તી હેઠળ હોવા છતાં, આ પાપનો એકરાર કર્યો હતો, જે પેરીસમાં કૂથલીનું કારણ બન્યું. તમામ ઝીણવટ ભર્યા પ્રશ્નો 30 મીટર લાંબા ચર્મપત્ર પર નોંધી, પેરિસમાં "આર્ચીવ્સ નેશનલસ"માં રાખવામાં આવ્યાં. કેદીઓએ જબરદસ્તી પૂર્વક કબૂલાત કરી હતી કે તેઓ પાસે ક્રોસ પર ઢાંકવાની કાપડની પટ્ટી હતી: "Moi Raymond de La Fère, 21 ans, reconnais que (J'ai) craché trois fois sur la Croix, mais de bouche et pas de coeur" (મુક્ત ભાષાંતરઃ "હું, રેમન્ડ ડે લા ફેર, 21 વર્ષનો છું, હું કબુલ કરું છું કે હું ક્રોસની ઉપર ત્રણ વખત થૂક્યો હતો, પણ તે માત્ર મારા મોં દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, અને મારા હૃદય દ્વારા કરવામાં આવ્યું ન હતું.") ટેમ્પ્લરો પર મૂર્તિપૂજાનો આરોપ હતો. ચર્મપત્રમાં લીનન અથવા કોટન પર એક માણસની લાલ, એક જ રંગની છબીનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, જે  ઝીણવટથી પ્રશ્નો પૂછીને તપાસ દ્વારા મૂર્તિ તરીકે લાયક ઠરે છે. આ ટુરીનના છુપાપણાની હાજરીને સૂચવે છે. 1307માં, થોડાક લોકો તેના ઠેકાણા વિશે જાણતાં હતાં. 1204માં ચોથી ચળવળ દ્વારા કોન્સ્ટન્ટીનોપલને કાઢી મૂક્યા બાદ, શ્રાઉન્ડે સમ્રાટ પર કબજો કરી લઈ, લગભગ એક સદી માટે અદૃશ્ય થઈ ગયો. તે 1353થી 1357ના વર્ષો દરમિયાન જીઓફ્ફરોય ડે ચાર્નીના કબજામાં ફ્રાન્સના ચામ્પાગ્ને વિસ્તારના લીરેયના નાના શહેરમાં પુન દેખાયો અને પછી ડુકના સાવોયના કબજામાં ચામ્બેરીમાં દેખાયો.
ફિલિપની વધુ પડતી દમદાટી ભરી ડરામણીથી, પોપ ક્લેમેન્ટે પછી પોપનું આજ્ઞાપત્ર પાસ્ટોટાલીસ પ્રાઈમીનેનટીયાઈ 22 નવેમ્બર, 1307ના રોજ રજૂ કર્યું, જેમાં યુરોપમાં તમામ ખ્રિસ્તી સમ્રાટોને તમામ ટેમ્પ્લરસ અને તેમના સાથીઓની ધરપકડ કરવાની સૂચના હતી.
ટેમ્પ્લરની ભૂલ અથવા નિર્દોષતા નક્કી કરવા માટે પોપ ક્લેમેન્ટે પોપ સુનાવણી બોલાવી, અને એક વખત તપાસ કરનાર અધિકારીની સ્વતંત્ર્યતાથી, ઘણાં ટેમ્પ્લરો પોતાના વિધાનોનું સ્વયં ખંડન કરવાનું તેઓએ કબૂલ્યું. સુનવણીમાં તેઓની જાતે જ બચાવ કરવાનો કેટલાકને પૂરતો કાયદાકીય અનુભવ હતો, પણ 1310માં ફિલિપે દબાણપૂર્વક કરાવવામાં આવેલા પાપના એકરારના ઉપયોગ વડે પેરિસમાં એક ડઝન જેટલા ટેમ્પ્લરોને સ્તંભ પર જીવતાં સળગાવી દઈ, આ પ્રયત્નોને અટકાવી દીધા.
પોપ તેની ઈચ્છાઓ સાથે જો ફરિયાદ કરે ત્યાં સુધી ફિલિપના ભયજનક લશ્કરી ક્રિયા સાથે, પોપ ક્લેમેન્ટ અંતે ઓર્ડરનું વિસર્જન કરવા સહમત થયા, જાહેર ઘોટાળાનો હવાલો આપતાં તે કબૂલનામા દ્વારા ઉત્પન્ન કરવામાં આવ્યું. 1312માં વિઈન્નેની કાઉન્સીલ ખાતે, તેમણે પોપના આજ્ઞાપત્રની શ્રેણીઓ રજૂ કરી, જેમાં, વોક્સ ઈન એક્સેસો નો સમાવેશ થાય છે, જે અધિકૃત પણે ઓર્ડરનું વિસર્જન કરતું હતું અને એડ પ્રોનીડામ, જે મોટાભાગના ટેમ્પ્લરની સંપત્તિને હોસ્પીટલરમાં પરિવર્તિત કરવાની હતી.
વડીલ ગ્રાન્ડ માસ્ટર જેક્યુઝ ડે મોલય, ઓર્ડરના નેતાઓ તરીકે, જેમણે યાતનાઓ હેઠળ ગુનાની કબૂલાત કરી હતીસ તેમણે તેમનું વિધાન ફેરવી નાખ્યું. તેમના સાથી જ્યોફ્ફ્રેય ડે ચાર્મનીય, નોર્મોન્ડીના ગુરુએ ડે મોલયના ઉદાહરણનું અનુસરણ કર્યું અને તેમની નિષ્કપટતા સતત માંગણી કરી. બંને વ્યક્તિઓને પોતે પાખંડી બન્યાની હીનભાવનાની જાહેરાત કરી અને તેઓને 18 માર્ચ, 1314ના દિવસે પેરિસમાં થાંભલા સાથે જીવતાં સળગાળી દેવાની સજા કરવામાં આવી હતી. ડે મોલય અંત સુધી તેમની અવગણના થયાનું નિવેદન કરતાં રહ્યા, તેમણે એવી રીતે બાંધવામાં આવ્યાં કે તે નોર્ટે ડમે કાર્થેડ્રલને જોઈ શકે અને તેમના બંને હાથ પ્રાર્થના કરતાં એક સાથે પકડી રાખ્યા. દંતકથા અનુસાર, તેઓ જ્વાળાઓમાંથી બૂમ પાડતાં હતાં કે પોપ ક્લેમેન્ટ અને રાજા ફિલિપ ઈશ્વરને મળે તે પહેલાં થોડા સમય પછી તેમને મળશે. તેમના વાસ્તવિક શબ્દો ચર્મપત્ર પર આ પ્રમાણે નોંધાયેલાં હતાં-  "Dieu sait qui a tort et a pëché.   Il va bientot arriver malheur à ceux qui nous ont condamnés à mort" (મુક્ત ભાષાંતરઃ"ઈશ્વર જાણે છે કે કોણ ખોટું છે અને કોણે પાપ કર્યું છે.  જેઓએ અમને સજા આપી છે તેઓને તરત જ ભારે આપત્તિનો ભોગ બનવું પડશે."). પોપ ક્લેમેન્ટ માત્ર એક મહિના પછી મૃત્યુ પામ્યા અને રાજા ફિલિપ એક વર્ષ પૂર્ણ થતાં પહેલાં શિકાર કરતી વખતે અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામ્યા.
ઓર્ડરના છેલ્લા નેતા જતાં રહ્યાં બાદ, યુરોપની આસપાસ બાકી રહેલાં ટેમ્પ્લરોની કાં તો ધરપકડ કરવામાં આવી અથવા પોપના તપાસ હેઠળ તેમને પકડી લેવામાં આવ્યાં (વાસ્તવિક રીતે તો કોઈ ગુનેગાર ન હતાં), નાઈટ્સ હોસ્પીટલરની જેમ અન્યને લશ્કરી આદેશોમાં લઈ લેવામાં આવ્યાં હતાં, અથવા કેદી બનાવવામાં આવ્યાં હતાં અને શાંતિ પૂર્વક જીવનના બાકીના દિવસો વ્યતીત કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. કેટલાંક પોપના નિયંત્રણથી બહારની બાજુએ અન્ય મુલકમાં નાસી ગયા હતાં, જેમ કે ધાર્મિક સામાજિક બહિષ્કારવાળા સ્કોટલેન્ટ અથવા સ્વીત્ઝરલેન્ડ. પોર્ટુગલમાં ટેમ્પ્લર સંગઠનોએ તેમનું નામ નાઈટ્સ ટેમ્પ્લરમાંથી નાઈટ્સ ઓફ ખ્રિસ્ત - ખ્રિસ્ત (પોર્ટુગલ)ના ઓર્ડરને જુઓ- કરવામાં આવ્યું.
ચિનોન ચર્મપત્ર
2001માં, ચિનોન ચર્મપત્ર તરીકે ઓળખાતો દસ્તાવેજ, સ્પષ્ટ પણે 1628માં ખોટી જગ્યાએ ભરાઈ ગયા બાદ, વેટિકન સીક્રેટ આર્ચીવઝમાં મળી આવ્યો. તે ટેમ્પ્લરની સુનાવણીની નોંધો છે અને એવું દર્શાવે છે કે ક્લેમેન્ટે ઔપચારિકપણે 1312માં ઓર્ડરનું વિસર્જન કર્યાં પહેલાં 1308માં ટેમ્પ્લરોના તમામ પાખંડીઓને નિરઅપરાધી ઠેરવ્યાં હતાં.
મધ્યયુગમાં નાઈટ્સ ટેમ્પ્લરનું દમન અન્યાયી હતું એવી વર્તમાન સમયમાં રોમન કેથોલીક ચર્ચનું મનોવલણ છે, ઓર્ડર અથવા તેના શાસન સાથે કશું અસ્વાભાવિક કરવામાં આવ્યું ન હતું અને જાહેર કૌભાંડના પરિમાણ અને રાજા ફિલિપ ચોથાના પ્રભાવ વર્ચસ્વ અને જાહેર કૌભાંડના મોટાપણા દ્વારા પોપ ક્લેમેન્ટને તેમના કાર્યમાં દબાણ કરવામાં આવ્યું હતું.
સંગઠન
ટેમ્પ્લરોની ગોઠવણી બર્નાર્ડના સીસટરસીન ઓર્ડરની જેમ મઠવાસીઓના ક્રમ તરીકે થઈ હતી, જે ગણના યુરોપમાં સૌ પ્રથમ અસરકારક આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠન તરીકે થતી હતી. સંગઠનના માળખામાં સત્તાધિકારીઓને મજબૂત સાંકળ હતી. મુખ્ય ટેમ્પ્લરની હાજરી સાથે દરેક દેશમાં (ફ્રાંસ, ઈંગ્લેન્ડ, આરાગોન, પોર્ટુગલ, પોઈટુઉ, એપુલીયા, જેરુસલેમ, ટ્રીપોલી, એન્ટીઓચ, એન્જૌઉ, હંગેરી અને ક્રૌટીયા) તે ક્ષેત્રમાં ટેમ્પ્લર માટે ઓર્ડરના માસ્ટર હોય છે. તેમાંના દરેક જેઓ પૂર્વમાં ઓર્ડરના લશ્કરી પ્રયાસો અને પશ્ચિમમાં તેમની આર્થિક પક્કડ એમ બંને પર દેખરેખ રાખે તેઓની આજીવન નિમણૂંક ગ્રાન્ડ માસ્ટરના શાસનને આધિન કરવામાં આવી હતી. કોઈ ચોક્કસ સંખ્યા નક્કી ન હતી, પણ તેવો અંદાજ છે કે જ્યારે ઓર્ડર શિખર પર હતું ત્યારં લગભગ 15000 થી 20000 ટેમ્પ્લરો હતાં, જેઓમાંથી માત્ર દશમાં ભાગના જ વાસ્તવિક નાઈટ્સ હતાં.
તે બર્નાર્ડ ડે ક્લેરવૌક્સ અને હગ્ઝ ડે પેયેનસના સ્થાપક હતાં, જેઓએ ટેમ્પ્લર ઓર્ડર માટે ચોક્કસ વર્તણૂંકની આચારસંહિતા તૈયાર કરી હતી, જે આધુનિક ઇતિહાસકાર તરીકે લેટીન રૂલ તરીકે જાણીતા હતાં. તેની 72 કલમો નાઈટ્સ માટે આદર્શ વર્તણૂંક વ્યાખ્યાયિત કરતી હતી, જેમ કે તેઓએ પહેરવાના કપડાંના પ્રકારો અને તેઓ કેટલાં ઘોડાઓ રાખી શકે છે. નાઈટ્સ તેમનું ભોજન શાંત વાતાવરણમાં લેતાં હતાં, જે અઠવાડિયામાં ત્રણ વખતથી વધુ વખત ન હતું, અને તેના માટે કોઈ મહિલાઓ સાથે કે પોતાના પરિવારના સભ્યો સાથે પણ ભૌતિક સંપર્ક ન હતો. ઓર્ડરના માસ્ટર "ચાર ઘોડાઓ અને એક પાદરી અને ત્રણ ઘોડાઓ સાથે ક્લાર્ક અને બે ઘોડાઓ સાથે એક અધિકારી અને તેની ઢાલ અને ભાલો ઊંચકવા માટે એક ઘોડા સાથે અંગત નોકર"ની નિમણૂંક કરતાં. જેમ ઓર્ડરનો વિકાસ થયો, વધુ માર્ગદર્શિકામાં ઉમેરો થયો અને તેના અંતિમ સ્વરૂપમાં મૂળ 72 કલમોની યાદી કેટલાંય સૌ કલમોમાં વિસ્તાર પામી.
ટેમ્પ્લરોના ક્રમાંકના એરીસ્ટોક્રેટીક નાઈટ્સ, નાની ઉમંરના અધિકારીઓ અને પાદરીઓ, એમ ત્રણ વિભાગો હતા. નાઈટ્સને સરદારના વંશનો ઉદ્દગમ હોવા માટે અને સફેદ બાંય વિનાનો ખુલ્લો ઝભ્ભો પહેરવાની જરૂરિયાત હતી. તેઓ ભારે દળો, ત્રણ અથવા ચાર ઘોડાઓ અને એક અથવા બે પાટીદારોની જેમ સજ્જ રહેતાં. પાટીદારો સામાન્ય રીતે ઓર્ડરના સભ્યો ન હતાં, પણ તેઓને બહારની વ્યક્તિ રાખવાને બદલે તેમને ચોક્કસ સમયના ગાળા માટે હાયર કરવામાં આવ્યાં હતાં. ઓર્ડરમાં નાઈટ્સની નીચે અને અધિકારીઓ નિમ્ન સામાજિક સ્થિતીમાંથી આવેલાં હતાં. તેઓ ક્યાં તો એક ઘોડા સાથે હળવા દળોની જેમ સજ્જ હતાં અથવા ઓર્ડરની સંપત્તિનું વ્યવસ્થાપન કરવા જેવી અન્ય પદ્ધતિથી સેવા કરતાં હતાં, અથવા ઘરકામ અને વેપાર કરતાં હતાં. પાટીદારો ટેમ્પ્લર વર્ગના ત્રીજા બંધારણનું સર્જન કરી પાદરીઓને નિયુક્ત કરતાં હતાં જેઓ ટેમ્પ્લરોની આધ્યાત્મિક જરૂરિયાતોને જોતાં હતાં.
શરૂઆતમાં ઓર્ડરમાં રિસેપ્શન (receptio ) iતરીકે જાણીતી ઊંડું જ્ઞાન ધરાવતી સમિતિ હતી અને તે પ્રભાવી ઔપચારિક વિધિ સાથે સંકળાયેલી હતી. બહારનાઓ તે ઔપચારિક વિધિમાં હાજરી આપવાનું ટાળતાં હતાં, જે સુનવણીઓ પછી મધ્યયુગીન તપાસ અધિકારીઓ અંગે શંકા ઊભી કરતાં હતાં.
નવા સભ્યો સ્વૈચ્છાએ તેઓની સંપત્તિ અને સાધનો ઓર્ડરને નામે લખી આપે છે અને ગરીબી, પવિત્રતા, ધાર્મિકતા અને આજ્ઞાપાલનના શપથ લે છે. જોકે કેટલાંકને થોડા સમયગાળા માટે જોડાવા માટેની પરવાનગી હોવા છતાં મોટાભાગના ભાઈઓ જીવનભર જોડાયા હતાં. જો પરણિત પુરુષને તેની પત્ની મંજૂરી આપે તો કેટલીક વખત પરણિત પુરુષોને જોડાવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, પણ તેમને સફેદ બાંય વિનાનો ઝભ્ભો પહેરવાની અનુમતી ન હતી.
ટેમ્પ્લરો તેમના ઝભ્ભા પર જે લાલ ક્રોસ પહેરતાં હતાં તે શહાદતની નિશાની હતી અને લડતમાં મુત્યુ પામવાને શ્રેષ્ઠ આદર કે જે સ્વર્ગમાં પોતાની જગ્યા સુનિશ્ચિત કરવા તરીકે ગણતરી કરવામાં આવતી. ઓર્ડરના લડવૈયાએ માટે મૂળભૂત નિયમ એ હતો કે તેણે ટેમ્પ્લરનો ધ્વજ ઉપરથી નીચે પડી રહ્યો હોય તે સિવાય અને જો તેઓ હોસ્પીટલરસની જેમ ખ્રિસ્તી ઓર્ડરનું અન્ય જૂથ પહેલી વખત બનાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો, ત્યારે પણ તાબે થવું ન જોઈએ. માત્ર દરેક ધ્વજાઓ પડી ગઈ હોય ત્યારે તેમને યુદ્ધ ભૂમિ છોડી જવાની પરવાનગી હતી. મધ્યયુગીન સમયમાં ટેમ્પ્લરોને પ્રતિષ્ઠા, ઉત્તમ તાલીમ અને ભારે શસ્ત્ર સરંજામની સાથે તેમની ધૈર્યતાનો આ અણનમ સિદ્ઘાંતએ, અત્યંત ભયજનક લડતમાં બળ પૂરું પાડવા માટે તૈયાર કર્યા હતાં.
ગ્રાન્ડ માસ્ટરો
1118-119માં ઓર્ડરના સ્થાપક હુગ્યુસ ડે પાયેન્સથી શરુઆત કરતાં, ઓર્ડરની સૌથી વધુ ઓફિસ ગ્રાન્ડ માસ્ટરોની હતી, એ એવો દરજ્જો હતો જે જીવનભર માટે હતો, જો કે ઓર્ડરના લડાયક સ્વભાવને ધ્યાનમાં રાખતાં તેનો અર્થ ખૂબ ઓછા સમયગાળા માટે કરી શકાતો હતો. તમામ પણ ગ્રાન્ડ માસ્ટરોમાંના બેનું મૃત્યુ ઓફિસમાં થયું અને કેટલાંય લશ્કરી ઝુંબેશમાં મૃત્યુ પામ્યાં. ઉદા તરીકે, 1153માં એસ્કાલોનમા સીએઝ દરમિયાન ગ્રાન્ડ માસ્ટર બર્નાડ ડે ટ્રેમેલેય શહેરની દિવાલોમાં ગાબડું પાડી 40 ટેમ્પ્લરોના જૂથની ગોઠવણી કરી. જ્યારે બાકીના મુઝાહિદ્દીન લશ્કરે ટેમ્પ્લપરોનું અનુસરણ કર્યું ન હતું, ત્યારે તેમને ઘેરી લેવામાં આવ્યાં અને શિરવિચ્છેદન કરી નાખવામાં આવ્યું હતું, જેમાં તેમના ગ્રાન્ડ માસ્ટરનો પણ સમાવેશ થયો હતો. ગ્રાન્ડ માસ્ટર જીરાર્ડ ડે રીડેફોર્ડનું અકરેના સીએજ ખાતે 1189માં સલાદીન દ્વારા શિરવિચ્છેદન કરવામાં આવ્યું હતું.
ગ્રાન્ડ માસ્ટર ઓર્ડરના તમામ હિલચાલની દેખરેખ કરે છે, જેમાં પવિત્ર ભૂમિ અને પૂર્વ યુરોપની લશ્કરી હિલચાલ અને પશ્ચિમ યુરોપમાં ટેમ્પ્લરોના નાણાકીય અને વેપારી વિનિમયનો સમાવેશ થાય છે. કેટલાંક ગ્રાન્ડ માસ્ટરો યુદ્ધભૂમિના કમાન્ડર તરીકે સેવા પણ આપતાં હતાં, જો કે તે હંમેશા ડાહપણ ભર્યું ન હતું- હાટ્ટીન યુદ્ધભૂમિ ખાતે થયેલી નિષ્ફળતામાં ડે રીડેફોર્ડના યુદ્ધની નેતાગીરીની કેટલીય બેદરકારીભરી ભૂલોનો ફાળો રહેલો હતો. છેલ્લાં ગ્રાન્ડ માસ્ટર જેક્વાસ ડે મોલય હતાં, જેને રાજા ફિલિપ ચોથાના આદેશ દ્વારા 1314માં પેરિસમાં વધસ્તંભ બાળી મૂકવામાં આવ્યાં.
વારસો
યુરોપ અને પવિત્ર ભૂમિની આસપાસ લશ્કરી મિશન અને અઢળક નાણાંકીય સ્રોતો સાથે નાઈટ્સ ટેમ્પ્લરે અસંખ્ય બાંધકામના પ્રોજેક્ટોમાં રોકાણ કર્યું હતું. તેમાંના ઘણાં બાંધકામો હજુ પણ છે. ઘણાં સ્થળોની ટેમ્પ્લરો સાથેના સદીઓ જૂના સંબંધને કારણે તેનું નામ "ટેમ્પ્લર" તરીકે હજુ પણ દુરસ્ત રાખવામાં આવ્યું  છે. ઉદા તરીકે, લંડમાં ટેમ્પ્લરોની કેટલીક જમીન પાછળથી વકીલોને ભાડે આપવામાં આવી, જેનું નામ ટેમ્પ્લર બાર ગેટવે અને ટેમ્પ્લર ટ્યુબ સ્ટેશન રાખવામાં આવ્યું. ચાર ઈનસ ઓફ કોર્ટમાંથી બે ઈનર ટેમ્પ્લર અને મિડલ ટેમ્પ્લર છે, જેને બેરીસ્ટરનું કાર્ય કરવા માટે સભ્યો એવું કહી શકાય છે.
ટેમ્પ્લરના બાંધકામોની આગવી બાંધકામની શૈલીના તત્વોમાં એક ઘોડા પર બે નાઈટ્સ છબીના ઉપયોગનો સમાવેશ થાય છે, જે નાઈટ્સની ગરીબાઈની રજૂઆત કરે છે અને ગોળાકાર બિલ્ડીંગોની ડિઝાઈન જેરુસલેમમાં પવિત્ર સેપુલ્ચ્રેના ચર્ચને મળતી આવે છે.
આધુનિક ટેમ્પ્લર સંગઠનો
પોપના હુકમનામાથી, ટેમ્પ્લરોની સંપત્તિ હોસ્ટપીટલરના ઓર્ડરને સોંપવામાં આવી હતી, જેમાં ઘણાં ટેમ્પ્લરોના સભ્યોનો પણ સમાવેશ થયો હતો. તેની અસરમાં, બે પ્રતિસ્પર્ધી ઓર્ડરોના એકીકરણ તરીકે ટેમ્પ્લરોનું વિસર્જન જોઈ શકાય.
રહસ્યમય વાર્તા પણ શક્તિશાળી મધ્યયુગીન ટેમ્પ્લરો, ખાસ કરીને તેઓનું દમન અને અચાનક વિસર્જન અન્ય જૂથો માટે લલચાવનારા સ્રોત હતાં, તેઓની પોતાની છબી અને રહસ્યોને તીવ્ર બનાવવાના માર્ગ તરીકે ટેમ્પ્લરો સાથેના જોડાણોનો આક્ષેપ અનુસાર ઉપયોગ કર્યો હતો. ઓછામાં ઓછી 18મી સદીથી ફ્રીમાસનસએ કેટલાંક ટેમ્પ્લરોના ચિહ્નો અને ધાર્મિક વિધીઓનો સાંકળ્યાં હતાં, મોટાભાગના મેસોનીક બંધારણમાંથી મળવા લાગ્યાં, જે યુનાઈટેડ રીલિજીયસ, ટેમ્પ્લરના મિલેટ્રરી અને મેસોનીક ઓર્ડરો અને જેરુસલેમના સેઈન્ટ જોહ્ન, પેલેસ્ટાઈન, રહોડીસ અને માલ્ટા અથવા ફક્ત નાઈટ્સ ટેમ્પ્લર તરીકે સંદર્ભ ટાંકવામાં આવ્યો હતો. આ સંગઠન ક્યાં તો સ્વતંત્ર્ય પણે અસ્તિત્વ ધરાવે છે અથવા મોટાભાગના સમગ્ર વિશ્વમાં યોર્ક રીટના ભાગ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. જેરુસલેમના ટેમ્પ્લરના સોવેરૈગ્ન મિલેટરી ઓર્ડરની સ્થાપના 1804માં થઈ હતી, જેણે ચેરીટેબલ સંસ્થા તરીકેયુનાઈટેડ નેશનસની સ્વૈચ્છિક સંસ્થા નામના મેળવેલી છે.
14મી સદીમાં ખંડિત થયેલાં અને 18મી સદીમાં જાહેર પણ ઉદ્ભવેલાં આ અન્ય સંગઠનોમાંની કોઈ પણનું સ્પષ્ટ ઔતિહાસીક જોડાણ નાઈટ્સ ટેમ્પ્લર વચ્ચે રહેલું નથી. તેમ છતાં, મોટાભાગે સાર્વજનિક ગુંચવાડો રહેલો છે અને 400 વર્ષ વચ્ચેના મોટા અંતર જોઈ શકાતું નથી. લારમેનીયસ ચાર્ટર ઘણી વખત મેસોનીક ટેમ્પ્લરાઝમ સાથે ઔતિહાસિક નાઈટ્સ ટેમ્પ્લરને જોડાણ કરે છે. ઘણાં સ્વ-શૈલી ધરાવતાં ઓર્ડરો છે.
દંતકથા અને અવશેષો
મોટાભાગની ટેમ્પ્લરની દંતકથાઓનું જોડાણ જેરુસલેમમાં ટેમ્પલ માઉન્ટના ઓર્ડરના પ્રારંભિક વ્યવસાય સાથે કરવામાં આવે છે અને ત્યાં ટેમ્પ્લરોના મળેલાં અવશેષો અંગે અનુમાન કરવામાં આવે છે, જેમ કે હોલી ગ્રેઈલ અથવા કોવેન્ન્ટનો અર્ક. તે ટેમ્પ્લરો કબજામાં હતાં, તેવા એવું ખાતરીપૂર્વક કેટલાંક અવશેષો ખાતરીપૂર્વક રહે છે. ઘણાં ચર્ચો હજી પણ પવિત્ર અવશેષો તરીકે પ્રદર્શનમાં છે જેમ કે સંતોના હાડકાઓ, પવિત્ર પુરુષ દ્વારા એક વખત પહેરવામાં આવેલાં કપડાંની ચીંદડીઓ, અથવા શહીદોની ખોપડી, ટેમ્પ્લરોએ એવું જ કર્યું હતું. તેઓએ સાચ્ચા ક્રોસના ટુકડાને રાખીને દસ્તાવેજીકરણ કર્યું હતું, જે હાટ્ટીનના વિનાશક હોર્ન્સ ખાતેના યુદ્ધમાં અકરેના બિશપ(ઘર્માઘિકારી) માંથી ખેંચી લેવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે યુદ્ધમાં પરાજય થયો ત્યારે સાલાદીને અવશેષો ભેગા કર્યાં, 1191માં જ્યારે મુસ્લિમોએ અકરે શહેરનો કબજો પાછો આપ્યો ત્યારે તેને ખંડણી રૂપે જેહાદીઓને પાછા આપ્યાં હતાં. ચાલ્સેડોનના સંત યુફેમીયાનું માથું સાચવી રાખવા માટે ટેમ્પ્લરો જાણીતાં હતાં. જેમ કેટલાંક સુનવણીના દસ્તાવેજમાં કેટલાક પ્રકારની મૂર્તિપૂજાનો સંદર્ભ હતો તેમ ટેમ્પ્લરોની શોધ દરમિયાન અવશેષોની પાત્રતાનો મુદ્દો પણ આગળ આવ્યો, જે કેટલાંક કિસ્સામાં એક બિલાડી, રીંછનું માથું અથવા કેટલાંક કિસ્સામાં બાફોમેટ તરીકે સંદર્ભ ટાંકવામાં આવ્યો હતો. ટેમ્પ્લરની વિરુદ્ધમાં મૂર્તિપૂજાનો આરોપ મેલીવિદ્યા કરનારા કેટલાંક ટેમ્પ્લરો દ્વારા આધુનિક માન્યતા મુજબ પણ મૂકવામાં આવ્યો છે. તેમ છતાં, આધુનિક સ્કોલરો સુનવણીના દસ્તાવેજમાંથી સામાન્ય પણે બાફોમેટ (Baphomet )ને સમજાવતાં કહે છે તે મોહમ્મદ (Mahomet- Muhammad) ના નામની ફેન્ચ ભાષાની ખોટી જોડણી કરવાથી થઈ છે.
12 સદીમાં પણ પવિત્ર ગ્રેઈલ ખૂબ જ ઝડપી ટેમ્પ્લરો સાથે જોડાઈ ગયાં. પ્રથમ ગ્રેઈલ રોમાન્સ, લે કોન્ટે ડુ ગ્રાલ (Le Conte du Graal ), ચરેટીયન ડે ટ્રોયસ દ્વારા 1180માં લખવામાં આવ્યો. કદાચ વીસ વર્ષ પછી પાર્ઝીવલ, વોર્ફ્રામ વોન ઈસ્કેનબાચની વાર્તાઓની આવૃત્તિ નાઈટ્સને સંદર્ભ ટાંકતું હતું, જે " ટેમ્પ્લેઈસેન" ગ્રેઈલ કીંગડમને કાબુમાં રાખે છે. ગ્રેઈલ ક્વેટના અન્ય હીરો સર ગાલાહાદએ સેઈન્ટ જ્યોર્જના ક્રોસ સાથે શિલ્ડના હાવભાવની રજૂઆત કરી હતી, એવી રીતે ટેમ્પ્લરના પદ ચિહ્નઃ આ આવૃત્તિ ખ્રિસ્તી અવશેષ તરીકે "પવિત્ર" ગ્રેઈલની રજૂઆત કરતી હતી. તેમ છતાં, ટેમ્પ્લર પદ ચિહ્નના અતિમૂલ્યવાન દસ્તાવેજોમાં ગ્રેઈલ અવેશેષો જેવો કંઈ પણ એક માત્ર ક્યારેય ઉલ્લેખ જોવા મળ્યો ન હતો, ચાલો ટેમ્પ્લરો દ્વારા તેના કબજાને વિખુટું પાડીએ. વાસ્તવમાં, મોટા ભાગના સ્કોલરો સહમત છે કે મધ્યયુગીન સમયમાં કાલ્પનિક વાતોનો પ્રસાર થયો તે જ પ્રમાણે ગ્રેઈલની વાર્તા હતી.
ટેમ્પ્લરો ટુરીનના શ્રાઉન્ડ છે તેની સાથેનું કંઈક જોડાણ રહેલું છે તે એક દંતકથાનો હેતુ છે. 1357માં, જીફ્ફરેય ડે ચાર્નેય, 1314માં જેક્વાસ ડે મોલયની સાથે વધસ્તંભ પર જે ટેમ્પ્લરને બાળી નાખવામાં આવ્યો હતો, તેના પૌત્રના પરિવાર દ્વારા સૌ પ્રથમ શ્રાઉન્ડનું જાહેર પ્રદર્શન થયું હતું, શ્રાઉન્ડનું મૂળ હજી પણ વિસંગતતાની બાબત છે, પણ 1988માં, કાર્બન કિરણોસર્ગી પૃથ્થકરણથી ફલિત થયું હતું કે શ્રાઉન્ડ 1260 થી 1390, વચ્ચે બન્યું હતું, આ સમયગાળોમાં ટેમ્પ્લરોના અસ્તિત્વની છેલ્લી અડધી સદીનો સમાવેશ થયા છે. કિરણોસર્ગી પદ્ધતિની પ્રમાણભૂતતા અંગે ક્રમશ પ્રશ્નો ઉદ્ભવ્યાં છે, અને શ્રાઉન્ડની ઉંમર હજી પણ વધુ ચર્ચાનો વિષય છે.
સંદર્ભો
ઈઝલે ઓફ ઓવાલોન, લુન્ડી. "ધી રુલ ઓફ ધી નાઈટ્સ ટેમ્પ્લર એ પાવરફુલ ચેમ્પેઈન." નાઈટ્સ ટેમ્પ્લર માયસ્ટીક રીલમ્સ, 2010. વેબ. 30 May 2010. <http://www.lundyisleofavalon.co.uk/templars/tempic09.htm>.
વધુ વાંચન
શ્રેણી:નાઈટ્સ ટેમ્પ્લર શ્રેણી:1119 સંસ્થાનો શ્રેણી:1312 બિનસંસ્થાન શ્રેણી:કેથોલીક વીર ઓર્ડરો શ્રેણી:લશ્કરી ઓર્ડરો શ્રેણી:રોમન કેથોલીક ઓર્ડરો અને સમાજ orders and societies શ્રેણી:યુદ્ધ વ્યવસાયો
શાનગઢ (તા.રાપર)
શાનગઢ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના  કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા  રાપર તાલુકામા આવેલુ  ગામ છે. શાનગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:રાપર તાલુકો શ્રેણી:વાગડ
ઓરિયો ટીંબો
ઓરિયો ટીંબો એ ભાવનગર જિલ્લા, ગુજરાતમાં આવેલું સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિનું સ્થળ છે. આ સ્થળ ૪ હેક્ટર્સમાં ફેલાયેલું છે અને રોઝડી, જે પણ સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિનું સ્થળ છે, ત્યાંથી ૭૦ કિમી દૂર આવેલું છે.
ખોદકામ
આ સ્થળનું ખોદકામ ગુજરાત રાજ્યના પુરાતત્વ વિભાગ અને યુનિવર્સિટી ઓફ પેન્સિલવાનિયાના યુનિવર્સિટી સંગ્રહાલય દ્વારા હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું.
જૈવિકપુરાતત્વ સંશોધનો
હડપ્પીય કાળના સ્થળમાં શરૂઆતી ખેતીકામના પુરાવાઓ મળ્યા છે. ઓરિયો ટીંબોમાં મોટા પ્રમાણમાં જૈવિકપુરાતત્વ સંશોધન કરવામાં આવ્યું છે અને સીતા નારાયણ રેડ્ડીએ આ સ્થળમાં ખેતી પ્રવૃત્તિઓની સારી એવી વિગતો એકઠી કરી છે. અહીં રાગીના વાવેતરના પુરાવા મળ્યા છે.
પુરાવાઓ
આ સ્થળ પર માઇક્રોલિથ (એક જાતનો પથ્થર) અને સિરામિક (ઓછા પ્રમાણમાં)ના સાધનો અને લાલ માટીના વાસણો મળ્યા છે (જે આ વિસ્તારના શહેરી યુગના પછીના કાળ માટે મહત્વના છે). ગ્રેગોરી પોશ્હેલ કહે છે કે "ઓરિયો ટીંબો એ કેટલાક માઇક્રોલિથ માટે રેડિયો કાર્બન રજૂ કરે છે (રિસમેન અને ચિતલવાલા ૧૯૯૦) જે દર્શાવે છે કે, આ ત્રીજા મિલેનિયમ કાળના, કદાચ ઇસ પૂર્વે ૩૭૦૦ના હોઇ શકે છે." અને આ વિસ્તારમાં લોથલ સમયમાં શિકારી પ્રકારના લોકો હોઇ શકે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભાવનગર જિલ્લો શ્રેણી:સિંધુ સંસ્કૃતિનાં સ્થળો
અલ બિરૂની
thumb|૧૯૭૩ સોવિયેત પોસ્ટ સ્ટેમ્પ પર અલ બિરુનીનું કથિત ચિત્ર અબુ રયહાન મુહંમદ ઇબ્ન અહમદ અલ-બિરુનિ (૪ કે ૫ સપ્ટેમ્બર, ૯૭૩- ૧૩ ડિસેમ્બર, ૧૦૪૮), ઈરાની મુસ્લિમ બહુગુણસંપન્ન વિદ્વાન હતા.
મધ્ય-ઇસ્લામી કાલખંડમાં તેઓને એક મહાન વિદ્વાન ગણવામાં આવે છે. ભૌતિકશાસ્ત્ર, ગણિત, અને કુદરતી વિજ્ઞાનમાં તેમને મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યા હતા અને આની સાથે તેઓ એક ઇતિહાસકાર અને ભાષાવૈજ્ઞાનિક પણ હતા. વિજ્ઞાનના લગભગ તમામ ક્ષેત્રોમાં તેમને અભ્યાસ કર્યા અને આ કઠિન કામ અને સંશોધન માટે તેમનું સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું.
તેમની માતૃભાષા ફારસી સિવાય અરબી, સંસ્કૃત, યુનાની, હીબ્રુ અને સિરિઆક બોલી શકતા હતા. ૧૦૧૭માં તેઓ દક્ષિણ એશિયા આવ્યા અને ભારતીય સંસ્કૃતિ અને હિંદુ ધર્મ નો અભ્યાસ (તહેકીક મા-લિ-લ-હિંદ) કર્યો હતો.
ગૌરીગંજ
ગૌરીગંજ ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૦ (સિત્તેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક એવા અમેઠી જિલ્લામાં આવેલું એક મહત્વનું શહેર છે. આ શહેર ખાતે અમેઠી જિલ્લાનું વહીવટી મુખ્ય મથક આવેલું છે.
સણોસરા (તા. અબડાસા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
સિન્નર તાલુકો
સિન્નર તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લાના કુલ ૧૫ તાલુકાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો તાલુકો છે. સિન્નર આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
મોટા નતાવા
મોટા નતાવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટા નતાવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ફતેપુરા તાલુકો
જ્યોતીન્દ્ર દવે
જ્યોતીન્દ્ર દવે ગુજરાતી ભાષાના જાણીતા હાસ્યલેખક હતા.
જીવન
જ્યોતીન્દ્ર દવેનો જન્મ ર૧મી ઓક્ટોબર, ૧૯૦૧ના દિવસે દક્ષિણ ગુજરાતના સુરત શહેર ખાતે થયો હતો. તેમણે ૧૯૧૯માં મેટ્રિક, ૧૯૨૩માં બી.એ. અને ૧૯૨૫માં એમ.એ.ની પદવીઓ સુરતમાંથી મેળવી હતી. ૧૯૨૬ થી ૧૯૩૩ સુધી તેઓ મુંબઈમાં કનૈયાલાલ મુનશી સાથે ગુજરાતી સાહિત્યનો ઇતિહાસ લખવાના કાર્યમાં જોડાયા. મુનશી જેલમાં હતા એટલો થોડો સમય તેમણે કબિબાઇ હાઇસ્કૂલમાં અધ્યાપન કાર્ય કર્યું. તેમણે 'ગુજરાત' માસિકનું સહ-સંપાદન પણ કરેલું. ૧૯૩૩ થી ૧૯૩૭ દરમિયાન તેમણે સુરતની એમટીબી કોલેજમાં ગુજરાતીમાં અધ્યાપન કાર્ય કર્યું. કનૈયાલાલ મુનશીની વિનંતી પર તેઓ ફરી મુંબઈ આવ્યા અને મુંબઈ સરકારના કાર્યાલયમાં ભાષાંતરકારનું કામ તેમની ૧૯૫૬માં નિવૃત્તિ સુધી કર્યું. તેમણે પછી મુંબઈની વિવિધ કોલેજમાં અધ્યાપન કાર્ય કર્યું. તેઓ માંડવી, કચ્છ ખાતે પ્રિન્સિપાલ પણ રહ્યા હતા. તેઓ ૧૯૬૬માં ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રમુખ રહ્યા હતા.
તેમના માતાનું નામ ધનવિદ્યાગૌરી અને પિતાનું નામ હરિહરશંકર હતું. તેમનાં લગ્ન ઇ. સ. ૧૯૨૯માં કરસુખબેન સાથે થયાં હતાં અને પુત્રી રમા, પુત્ર પ્રદીપ, અસિતના તેઓ પિતા બન્યા.
એમનું અવસાન ૧૧ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૮૦ના રોજ મુંબઈ ખાતે થયું હતું.
તેમનું ઘર સુરતના આમલિરણ વિસ્તારમાં આવેલું છે.
સર્જન
તેમની મુખ્ય રચનાઓમાં 'રંગતરંગ' 'ભાગ ૧ થી ૬' (૧૯૩૨-૧૯૪૬), 'જ્યોતીન્દ્ર તરંગ', 'રેતીની રોટલી' (૧૯૫૨), 'વડ અને ટેટા' (હાસ્ય નિબંધો), 'અમે બધાં' (નવલકથા, ૧૯૩૬), 'વ્યતીતને વાગોળું છું' (આત્મકથા), 'હાસ્ય નિબંધ સંગ્રહ' - ૧૦, 'હાસ્યનવલકથા' - ૧, 'આત્મકથા' વગેરે મુખ્ય છે. વળી તેમના 'અવસ્તુદર્શન', 'અશોક પારસી હતો', 'મહાભારત: એક દ્રષ્ટિ', 'મારી વ્યાયામસાધના', 'સાહિત્યપરિષદ' જેવા ઘણા નિબંધો પણ તેમણે ગુજરાતી ભાષાને આપ્યા. કાવ્યોમાં તેમણે 'આત્મપરિચય', 'એ કોણ હતી?' તથા 'લગ્નના ઉમેદવાર' જેવી નાટ્યરચનામાં તેમણે તેમની પ્રતિભાનો પરિચય આપ્યો. ઉપરાંત 'વિષપાન' (૧૯૨૮) એ તેમની પ્રારંભિક અવસ્થામાં રચાયેલું એમનું ઐતિહાસિક ત્રિઅંકી નાટક છે. 'વડ અને ટેટા' (૧૯૫૪) એ મોલિયેરના પ્રહસન 'માઈઝર' નું રૂપાંતર છે. 'સામાજિક ઉત્ક્રાન્તિ' (૧૯૩૦) તથા 'એબ્રહમ લિંકન-જીવન અને વિચાર' (૧૯૬૧) એમના અનુવાદગ્રંથો છે. 'ખોટી બે આની', 'લગ્નનો ઉમેદવાર', 'પાનનાં બીડાં', 'સોયદોરો', 'ટાઈમટેબલ', વગેરે તેમની મહત્વની કૃતિઓ છે.
પુરસ્કાર
તેમને ૧૯૪૦માં નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રક અને ૧૯૪૧માં રણજિતરામ સુવર્ણ ચંદ્રક એનાયત થયો હતો.
તેમના માનમાં ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ તરફથી દર વર્ષે હાસ્ય સાહિત્યકારને 'જ્યોતીન્દ્ર દવે પારિતોષિક' અપર્ણ થાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:હાસ્ય સાહિત્યકાર શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા શ્રેણી:નર્મદ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
નાસિક તાલુકો
નાસિક તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લાના કુલ ૧૫ તાલુકાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો તાલુકો છે. નાસિક આ તાલુકાનું તેમ જ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
તત્વમસિ
તત્વમસિ લેખક ધ્રુવ ભટ્ટ દ્વારા લખાયેલી અને ૧૯૯૮માં પ્રકાશિત થયેલી ગુજરાતી નવલકથા છે. આ નવલકથા માટે ૨૦૦૨માં તેઓને સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર પણ પ્રાપ્ત થયો હતો.
આવકાર
પુસ્તક માટે તેના લેખક ધ્રુવ ભટ્ટને ૨૦૦૨માં સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. ૨૦૧૮માં આ પુસ્તક આધારિત ગુજરાતી ફિલ્મ રેવા રજૂ થઈ હતી; ફિલ્મને ૬૬મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોમાં 'નૅશનલ ફિલ્મ અવૉર્ડ ફોર બેસ્ટ ફીચર ફિલ્મ ઇન ગુજરાતી'નો પુરસ્કાર મળ્યો હતો.
આ પુસ્તકનો અંગ્રેજીમાં અનુવાદ અંજલિ નરાવણેએ 'That Thou Art' નામથી કર્યો છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય શ્રેણી:નવલકથા
સેંદરડા (તા. સિહોર)
સંદર્ભ
શ્રેણી:સિહોર તાલુકો
ત્ર્યંબકેશ્વર તાલુકો
ત્ર્યંબકેશ્વર તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લાના કુલ ૧૫ તાલુકાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો તાલુકો છે. ત્રંબક આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
અહીં મહાદેવજીનાં બાર જ્યોર્તિલિંગમાંનું એક ત્રંબકેશ્વરનું મંદિર આવેલું છે. આ મંદિરમાં આવતા દર્શનાર્થીઓની આવનજાવનના કારણે અહીં કાયમ ભીડ રહે છે તેમ જ જમવા-રહેવાની સગવડવાળી હોટલો પણ વિકાસ પામી છે.
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
સણવા (તા.રાપર)
સણવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના  કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા  રાપર તાલુકામા આવેલુ  ગામ છે. સણવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા,હાઇસ્કુલ, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:રાપર તાલુકો શ્રેણી:વાગડ
સુથરી (તા. અબડાસા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
સાંય (તા.રાપર)
સની ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના  કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા  રાપર તાલુકામા આવેલુ  ગામ છે. સની ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:રાપર તાલુકો શ્રેણી:વાગડ
મહુડી (તા. મેઘરજ)
મહુડી (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મહુડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
કસોલ
કસોલ (Kasol) ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના કુલ્લૂ જિલ્લામાં આવેલું નાનકડું નગર છે. આ નગર પાર્વતી ખીણ ખાતે પાર્વતી નદીના કિનારે ભુંતર થી મણિકરણ જતા માર્ગ પર આવેલ છે. કસોલ કુલ્લૂ થી પૂર્વ દિશામાં આશરે ૪૨ કિલોમીટર જેટલા અંતરે દરિયાઈ સપાટી થી ૧૬૪૦ મીટર (૫૩૮૦ ફૂટ) જેટલી ઊંચાઈ પર સ્થિત છે. કસોલ પર્યટકોમાં ગિરિમથક તરીકે જાણીતું છે તેમ જ ઘણા પર્યટકો બાજુમાં આવેલા ગ્રહણ અને તોશ ગામની મુલાકાત પણ લે છે.
કસોલ ખાતે સાર પાસ ટ્રેક માટેનો બેઝ કેમ્પ આવેલ છે, જ્યાંથી સારપાસ ટ્રેકની શરૂઆત કરવામાં આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
સોનગઢ (તા. સિહોર)
સોનગઢ (જે સોનગઢ (કાનજીસ્વામીનું) તરીકે પણ ઓળખાય છે) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના  ભાવનગર જિલ્લાના સિહોર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દુધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સિહોર તાલુકો
મોટી બરા
મોટી બરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી બરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ભાનુબેન બાબરિયા
ભાનુબેન મનોહરભાઈ બાબરિયા એ ભારતીય રાજકારણી છે અને વર્તમાન ગુજરાત સરકારમાં કેબિનેટ મંત્રી છે. તેઓ ૨૦૧૭થી ગુજરાત વિધાનસભામાં રાજકોટ ગ્રામ્ય મતવિસ્તારમાંથી ધારાસભ્ય છે.
રાજકીય કારકિર્દી
તેઓ ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાજકારણી છે. ૨૦૨૨ની ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં તેમણે આમ આદમી પાર્ટીના ઉમેદવારને ૪૮,૪૯૪ મતોના તફાવતથી હરાવ્યો હતો.
તેઓ રાજકોટ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના વોર્ડ ક્રમાંક ૧માંથી ચૂંટાયેલા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજકારણી
એન્નીગેરી
એન્નીગેરી ભારતના કર્ણાટક રાજ્યના ધારવાડ જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. અહીં રેલ્વે સ્ટેશન આવેલું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી: ધારવાડ જિલ્લો શ્રેણી:કર્ણાટક
સરસલા (તા.રાપર)
સરસલા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના  કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા  રાપર તાલુકામા આવેલુ  ગામ છે. સરસલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:રાપર તાલુકો શ્રેણી:વાગડ
મોટી ચારોલી
શ્રેણી:ફતેપુરા તાલુકો
માંડા (તા. મેઘરજ)
માંડા (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માંડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
મોટા મઠ (તા. મેઘરજ)
મોટા મઠ (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટા મઠ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
કૃષિ યુનિવર્સિટી, સરદારકૃષિનગર દાંતીવાડા
ઇતિહાસ
ગુજરાત કૃષિ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના જુન, ઇ.સ. ૧૯૭૨માં કરવામાં આવી હતી, તે હેઠળ આ યુનિવર્સિટીનું સંચાલન મે, ૨૦૦૪ સુધી ગુજરાત કૃષિ યુનિવર્સિટી દ્વારા કરવામાં આવતું હતું. ત્યારબાદ યુનિવર્સિટીના ચાર ભાગ પાડી દેવામાં આવ્યા અને જુનાગઢ, નવસારી અને આણંદના કેમ્પસ અલગ યુનિવર્સિટીઓ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા.
શૈક્ષેણીક વિભાગો
આ સંકુલ કુલ છ કોલેજો ધરાવે છે. એમાં ડિપ્લોમા, સ્નાતક, અનુસ્નાતક અને પી.એચડી. સુધીનાં અભ્યાસની સુવિધાઓનો સમાવેશ થાય છે. ૧૯૯૬ સુધી લગભગ ૮૫૩૨ વિધ્યાર્થીઓ સ્નાતક, ૨૧૫૯ વિધ્યાર્થીઓ અનુસ્નાતક અને ૩૯૩ વિધ્યાર્થીઓ પી.એચડીની પદવી મેળવી ચૂક્યા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ખેતીવાડી શિક્ષણ શ્રેણી:ગુજરાતની યુનિવર્સિટીઓ શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો
સેલારી (તા.રાપર)
સેલારી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના  કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા  રાપર તાલુકામા આવેલુ  ગામ છે. સેલારી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:રાપર તાલુકો શ્રેણી:વાગડ
સ્વપ્નવાસવદત્તા
સ્વપ્નવાસવદત્તા એ સંસ્કૃત કવિ ભાસ રચિત નાટક છે. ભાસનાં નાટકોમાં આ નાટક પ્રાચીન અને આધુનિક બધા વિવેચકોએ શ્રેષ્ઠ નાટક માન્યું છે.
કથાવસ્તુ
ઉદયનકથાનો ઉત્તરાર્ધ આ છ અંકના બનેલા નાટકમાં રજૂ થયો છે. વાસવદત્તા સાથે વિલાસોમાં રચ્યાપચ્યા રાજા ઉદયનના રાજ્યનો કેટલોક ભાગ પાડોશી રાજા આરુણિ પડાવી લે છે. તે પાછું મેળવવા માટે વાસવદત્તાને આગમાં બળી ગયાની, અને તેને બચાવવા જતાં પ્રધાન યૌગંધરાયણ પણ બળી જવાની, અફવા, ફેલાવીને મગધની રાજકુમારી પદ્માવતી સાથે ઉદયનને બીજી વાર પરણાવવાની યોજના ઉદયનના પ્રધાનો ઘડે છે. પ્રથમ એ કપ વેશપલટો કરીને વાસવદત્તા અને યૌગંધયણ મગધના, તપોવનમાં, આવે છે. ત્યાં મગધની રાજકુમારી પદ્માવતી પારો વાસવદત્તાન, પોતાની પ્રોષિતભર્તૃકા બહેન ગણાવી થાપણ તરીકે યૌગંધયણ મૂકે છે. તપોવનમાં લાવાણકમાંથી આવેલો બ્રહ્મચારી, ત્યાં વાવંદના, અને, યૌગંધરાયણ બળી નો વૃત્તાન્ત જણાવે છે, વાસવદત્તાને માટે ઉદયનના અપૂર્વ પ્રેમની વાત સાંભળી પદ્માવતી રાજા ઉદયન ફરી, પરણશે કે નહિ તે વિશે વિચારે છે.
બીજા અંકમાં નિકટ સંબંધવાળાં. પદ્માવતી અને વાસવદત્તા કંદુક કીડામાંથી પદ્માવતીનાં લગ્નની, વાત કરે છે અને પદ્માવતી રાજા ઉદયન તરફ આકર્ષાયાની વાત દાસી વાસવદત્તાને જણાવે છે. એટલામાં ઉદયન સાથે પદ્માવતીનાં લગ્ન ગોઠવાયાંની વાત જાહેર થાય છે.
ત્રીજા અંકમાં દુ:ખની વાસવદત્તા, પદ્માવતીને માટે કૌતુકેમાલા ગૂંથી આપે છે.
ચોથા અંકમાં પદ્માવતી, વાસવદત્તા વગેરે સાથે અમદવનમાં આવે છે, બીજી બાજુથી ઉદયન વિદૂષક સાથે ત્યાં આવી પહોંચે છે, તેથી પદ્માવતી વગેરે. માધવીલતાના મંડપમાં જતાં રહે છે અને ઉદયન વિદપક સાથે, લતામંડપની બહાર બેસી વાત કરે છે, ઉદયન પોતાને વાસવદત્તા વધુ પ્રિય હોવાનો અભિપ્રાય વિદૂષક સાથેની વાતચીતમાં જણાવે છે. વિદૂષક વાસવદત્તાના મૃત્યુની યાદ અપાવે છે તેથી ઉદયનની આંખમાં, આંસુ આવે છે, ત્યાં પદ્માવતી આવી પહોંચે છે તેથી ઉદયન ફલની, પરાગરજ આંખમાં પડવાનું બહાનું કાઢે છે.
પાંચમાં અંકમાં પાવની, શિરોવેદનાને કારણે સમુદ્રગૃહમાં રહેલી છે એવી ખબર પડતાં ગુજા વિદૂષકની સાથે સમુદ્રગૃહમાં જાય છે, પણ પદ્માવતી, ત્યાં પહોંચી, ન હોવાથી તે ત્યાં આડે પડખે થાય છે, વાસવદત્તા પણ પદ્માવતીની, ખબર કાઢવા ત્યાં આવી પહોંચે છે, રાજા નિંદ્રામાં, વાસવદત્તા સાથે વાત કરે છે, વાસવદત્તા તેનો હાથ પથારીમાં સરખો કરીને જતી રહે છે એથી રાજા જાગીને વાસવદત્તાને જુએ છે, છતાં ત્યાં આવેલો વિદૂષક ઉદયને સ્વપ્નમાં વાસવદત્તાને જોઈ હશે એમ જણાવે છે. આરુણિ સામે યુદ્ધમાં જવાનો સંદેશો ઉદયનને મળતાં તે ત્યાં જાય છે.
છઠ્ઠા અંકમાં ગુમાવેલું રાજ્ય શત્રુ પાસેથી જીતીને પાછા ફરેલા ઉદયનને તેની ઘોષવતી વીણા પાછી મળતાં તેને વાસવદત્તાની યાદ ફરી તાજી થાય છે. મહાસેન અને રાણી અંગારવતી જે ચિત્રની સાક્ષીએ ઉદયન અને વાસવદત્તાનું લગ્ન કરાવેલું તે ચિત્ર વાસવદત્તાની ધાવમાતા અને કંચુકી સાથે મોકલી આપે છે. તે મળતાં ઉદયન ભારે દુ:ખી થાય છે. એ સમયે યૌગંધાયણ પદ્માવતીને થાપણ તરીકે સોંપેલી પોતાની બહેનને પાછી લેવા આવે છે. તેને જોતાં તે વાસવદત્તા છે એમ ઉદયનને શંકા પડે છે. એ વખતે ઘૂંઘટ અને બનાવટી વેશ દૂર કરીને યૌગંધરાયણ અને વાસવદત્તા બંને જાહેર થાય છે. ઉદયન વાસવદત્તા અને પદ્માવતીની સાથે વાસવદત્તા જીવતી હોવાના સમાચાર આપવા જાય છે.
ભાસનાં નાટકોમાં આ નાટક પ્રાચીન અને આધુનિક બધા વિવેચકોએ શ્રેષ્ઠ નાટક માન્યું છે. ગુમાવેલા રાજ્ય અને વાસવદત્તાની પુન:પ્રાપ્તિ, સ્વપ્નમાં વાસવદત્તાનાં દર્શન, વાસવદત્તાનું કરુણ મનોમંથન વગેરે યાદગાર બનેલા છે. ભાસની નાટ્યકળા અહીં ચરમ સીમાએ પહોંચી હતી એમ મનાય છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:સંસ્કૃત સાહિત્ય શ્રેણી:નાટક
લીંબડી
ઇતિહાસ
લીંબડી રજવાડું બ્રિટિશ શાસન સમયે ૯ તોપોની સલામી ધરાવતું રજવાડું હતું અને તેના શાસકો ઝાલા વંશના હતા. લીંબડી કાઠિયાવાડ એજન્સી હેઠળ હતું.
લીંબડીના ઠાકોર સાહેબે સ્વામી વિવેકાનંદને પશ્ચિમમાં યોજાઇ રહેલી સનાતન ધર્મની પરિષદમાં ભાગ લેવા માટેની પ્રેરણા આપી હતી. ભવિષ્યમાં આ પ્રકારની ધર્મ પરિષદ યોજાવાની છે એવી વાત વિવેકાનંદે સૌપ્રથમવાર ગુજરાતમાં સાંભળી હતી. .
ધાર્મિક સ્થળો
લીંબડીમાં મુલનાયક શ્રી બાહુજીનસ્વામીનું જીનાલય તેમજ શેઠ શ્રી લાલચંદ ગોવિંદજી પરિવારના માવડીમાતાનું સ્થાનક આવેલું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:લીંબડી તાલુકો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
ભડભડીયા (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ભડભડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામ દરિયા કિનારા (કાંઠા વિસ્તાર)નું ગામ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:ભાલ વિસ્તાર
થુમડી (તા. અબડાસા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
હાથબ (તા.ભાવનગર)
હાથબ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા ભાવનગર તાલુકા માં આવેલું એક ગામ છે. ભાવનગરથી ૩૦ કિલોમિટર દૂર આવેલું આ દરિયાકિનારાના ગામ પાસે એક હવા ખાવાનું સ્થળ પણ છે.
ભારતીય પુરાતત્વ ખાતા દ્વારા હાથબમાં ઉત્ખનન કાર્ય હાથ ધરવામાં આવ્યું છે. અહીં માનવસંસ્કૃતિના પ્રાચીન અવશેષો મળી આવવાની શકયતા છે. ૧૯૮૫માં અહીંયા દરિયાઈ કાચબા ઊછેર કેંદ્ર દીપકભાઈ પ્ર. મેહતાએ ગુજરાત વન વિભાગના સહયોગથી બનાવેલું. હાથબ બંગલાની બાજુનાં મકાનમાં લોકશાળા ચાલે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો શ્રેણી:દરિયાકિનારો
સોમાણી વાંઢ (તા.રાપર)
સોમાણી વાંઢ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના  કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા  રાપર તાલુકામા આવેલુ  ગામ છે. સોમાણી વાંઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:રાપર તાલુકો શ્રેણી:વાગડ
તેરા (તા. અબડાસા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ભૂગોળ
આ ગામ નલિયા રેલ્વે સ્ટેશનથી ૧૭ કિ.મી., ભુજ રેલ્વે સ્ટેશનથી ૮૫ કિ.મી., સુથરી તીર્થથી ૪૨ કિ.મી., જખૌ-કોઠારા તીર્થથી ૩૦ કિ.મી.ના અંતરે આવેલું છે. ગામમાં ત્રણ તળાવો પણ આવેલા છે. જેમના નામ ચત્તાસર, છત્તાસર અને સુમરાસર છે. અહીં આવેલા તેરા કિલ્લાની તરત બહાર રાજા-રાણીની બેઠક સુમરાસર તળાવને અડીને આવેલી છે. ૨૦૦૧ના ભુકંપ પછી આ સ્થળ ખંડેર હતું. ત્યાર બાદ તેનું પુનઃ નિર્માણ થયું છે. સુમરાસર તળાવને સામે કિનારે એક સનસેટ પોઇન્ટનું પણ નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે. તેરા ગામ પ્રાચીન કિલ્લો, સુંદર તળાવ, હવેલીઓ, રામાયણ આધારિત કામાંગરી ચિત્રકલા, શિલ્પ સ્થાપત્ય યુક્ત જૈન દેરાસરને કારણે 'હેરીટેજ વિલેજ' તરીકે ખુબ જ જાણીતું છે.
ઇતિહાસ
તેરા ગામ મહારાવ શ્રી પ્રાગમલજી બીજાના નાનાભાઈ ગગુભા (હમીરજી)ને ગરાસમાં મળેલું. જેઓ મહારાવ શ્રી દેશળજી બીજાના લાડકા પુત્ર હતા તેથી ભુજ જેવો જ દરબારગઢ ત્યાં બંધાવેલો છે. દરબારગઢમાં આવેલા મોલાતમાં રામાયણના સુંદર કમાંગરી શૈલીનાં ચિત્રો આવેલાં છે. આ ચિત્રોની નકલ ભારતીય સંસ્કૃતિ દર્શન, કચ્છ સંગ્રહાલયમાં ભાવનગરના પ્રો. ખોડીદાસ પરમારે બનાવી છે.
ધાર્મિક સ્થળો
તેરા ગામમાં શ્રી જીરાવલ્લા પાર્શ્વનાથજી જૈન દેરાસર નામનું ભગવાન પાર્શ્વનાથનું જૈન મંદિર પણ આવેલું છે, જે ૧૪૬ વર્ષ જૂનું છે. આ દેરાસર શેઠ રાયમલ શીવજી તથા શેઠ બુઢ્ઢા ડોસાએ સંવત ૧૯૧૫માં બંધાવેલું છે. મૂળનાયક શ્રી શામળીયા પાર્શ્વનાથ ભગવાનનું દેરાસર (કાચમંદિર) ગોરજીઓ (યતિશ્રીઓ) એ બંધાવેલું છે, જે લગભગ ૨૭૫ વર્ષથી પણ અધિક પ્રાચીન છે. અહીં રહેવાની, ભોજનશાળાની તથા આયંબિલ ખાતાની સગવડ છે. અહીં મોઢેશ્વરી માતાનું પ્રાચિન મંદિર પણ આવેલું છે, જેનો જીર્ણોદ્ધાર મોઢ બ્રાહ્મણોએ કરાવેલો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
મોટી ઢઢેલી
મોટી ઢઢેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મોટી ઢઢેલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ફતેપુરા તાલુકો
વીજાપર (તા.રાપર)
વીજપાસર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના  કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા  રાપર તાલુકામા આવેલુ  ગામ છે. વીજપાસર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દેખન્ની
દેખન્ની અથવા દેખની ભારતના ગોવા રાજ્યનું અર્ધ શાસ્ત્રીય નૃત્ય સ્વરૂપ છે.
દેખન્નીનો અર્થ સુંદરતાને વહાવવું અને તે આ પ્રદેશના લોકોની દેવદાસી પ્રણાલીમાં મૂળ સાથેનું નૃત્ય છે. દેખન્ની કથક અને ભરતનાટ્યમ જેવા શાસ્ત્રીય ભારતીય નૃત્ય સ્વરૂપોમાંથી નોંધપાત્ર પ્રભાવ ધરાવે છે.
વીજાપર (તા.રાપર)
શ્રેણી:રાપર તાલુકો શ્રેણી:વાગડ
માધુરી કાનિટકર
લેફ્ટનન્ટ જનરલ (ડૉ) માધુરી કાનિટકર એ ભારતીય સૈન્યના નિવૃત્ત જનરલ છે. લેફ્ટનન્ટ જનરલ પુનિતા અરોરા અને એર માર્શલ પદ્મા બંદોપાધ્યાય પછી, તેણીની ભારતીય સશસ્ત્ર દળોમાં ત્રીજી મહિલા છે, જેમને થ્રી-સ્ટાર રેન્કમાં બઢતી આપવામાં આવી છે. તેમણે ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ હેઠળ ડેપ્યુટી ચીફ ઓફ ઇન્ટિગ્રેટેડ ડિફેન્સ સ્ટાફ (મેડિકલ) તરીકે સેવા આપી હતી. માધુરી કાનિટકરે પ્રધાનમંત્રીની વિજ્ઞાન, પ્રૌદ્યોગિકી અને નવીનીકરણ સલાહકાર પરિષદ (પીએમ-એસટીઆઈએસી)માં પણ સેવાઓ આપી હતી.
૬ જુલાઈ ૨૦૨૧ ના રોજ, તેમને મહારાષ્ટ્રના રાજ્યપાલ દ્વારા મહારાષ્ટ્ર આરોગ્ય વિજ્ઞાન વિદ્યાપીઠ, નાસિકના વાઇસ ચાન્સેલર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. ઓક્ટોબર ૨૦૨૧ માં આર્મીમાંથી નિવૃત્ત થયા પછી તેણીએ આ હોદ્દો ગ્રહણ કર્યો હતો.
પુરસ્કાર અને ચંદ્રક
કાનિટકરને એક વખત જીઓસી-ઇન-સી (જનરલ ઓફિસર કમાન્ડિંગ-ઇન-ચીફ) પ્રશસ્તિપત્ર અને પાંચ વખત સેનાપ્રમુખ પ્રશસ્તિપત્ર એનાયત કરવામાં આવ્યું છે. તેમને 2014માં વિશિષ્ટ સેવા મેડલ, 2018માં અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ, અને જાન્યુઆરી 2022માં પરમ વિશિષ્ટ સેવા મેડલથી પણ નવાજવામાં આવ્યા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:૧૯૬૦માં જન્મ શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:નારીવિશેષ
મોટી નંદુકાણ
મોટી નંદુકાણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી નંદુકાણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ફતેપુરા તાલુકો
ગુજરાત મેટ્રો
ગુજરાત મેટ્રો અથવા અમદાવાદ મેટ્રો (પૂર્વે મેટ્રોલિંક એક્સપ્રેસ ગાંધીનગર અને અમદાવાદ (મેગા)) એ ભારતના અમદાવાદ અને ગાંધીનગર શહેરો વચ્ચે સાર્વજનિક પરિવહન માટેની રેલ્વે સેવા છે.
ગુજરાત મેટ્રો રેલ કોર્પોરેશન લિમિટેડની સ્થાપના ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૦ના રોજ કરવામાં આવી હતી અને ઓક્ટોબર ૨૦૧૩ના રોજ પ્રથમ તબક્કામાં ૪૦.૦૩ કિમીના માર્ગના પ્રસ્તાવને મંજૂરી મળી હતી, જેમાં ઉત્તર-દક્ષિણ અને પૂર્વ-પશ્ચિમ માર્ગોનો સમાવેશ થતો હતો. ૧૪ માર્ચ ૨૦૧૫ના રોજ બાંધકામની શરૂઆત થઇ હતી. પૂર્વ-પશ્ચિમના ૬.૫ કિમી માર્ગની શરૂઆત ૪ માર્ચ ૨૦૧૯ના રોજ થઇ હતી અને ૬ માર્ચ ૨૦૧૯માં તેને જાહેર જનતા માટે ખૂલ્લો મૂકાયો હતો. પ્રથમ તબક્કાનો બાકીનો માર્ગ ૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૨માં શરૂ કરાયો હતો અને ૨ અને ૬ ઓક્ટોબર ૨૦૨૨માં જાહેરમાં મૂકાયો હતો. કાંકરિયા પૂર્વ, સાબરમતી રેલ્વે સ્ટેશન અને થલતેજ ગામ સ્ટેશન હજુ સુધી તૈયાર થયા નથી, જેથી આ સ્ટેશનો પર ટ્રેન ઊભી રહેતી નથી. થલતેજ સ્ટેશનથી થલતેજ ગામનો માર્ગ હજુ તૈયાર નથી. ટ્રેન ૩૦ મિનિટની આવૃત્તિ ધરાવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:અમદાવાદ શ્રેણી:અમદાવાદમાં પરિવહન શ્રેણી:ગાંધીનગર
મોટી મોરી (તા. મેઘરજ)
મોટી મોરી (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી મોરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મોટી મોયડી (તા. મેઘરજ)
મોટી મોયડી (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી મોયડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મોટી મોરી (તા. મેઘરજ)
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
મોટી મોયડી (તા. મેઘરજ)
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
ભોગીલાલ સાંડેસરા
ભોગીલાલ જયચંદભાઈ સાંડેસરા (૧૩ એપ્રિલ ૧૯૧૭ – ૧૮ જાન્યુઆરી ૧૯૯૫) ભારતના ગુજરાતનાં સાહિત્યવિવેચક, વિદ્વાન અને સંપાદક હતા. તેઓ સંસ્કૃત, પ્રાકૃત, અપભ્રંશ (મધ્યકાલીન ઇન્ડો-આર્યન ભાષાઓ) અને જૂની ગુજરાતી ભાષાના વિદ્વાન હતા. તેમણે ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક સંશોધનના ક્ષેત્રમાં પણ ફાળો આપ્યો હતો. તેમણે મોટી સંખ્યામાં ઐતિહાસિક કૃતિઓનું સંપાદન કર્યું છે. ૧૯૮૭માં ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રમુખ તરીકે તેમની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.
પ્રારંભિક જીવન
ભોગીલાલ સાંડેસરાનો જન્મ ૧૩ એપ્રિલ ૧૯૧૭ના રોજ પાટણ નજીકના સંડેર ગામમાં જયચંદભાઈ ઈશ્વરદાસ સાંડેસરા અને તેમના પત્ની મહાલક્ષ્મીબેનના વૈષ્ણવ પરિવારમાં થયો હતો. તેમણે અમદાવાદમાં શાળાશિક્ષણ શરૂ કર્યું હતું. જ્યારે તે આઠ વર્ષના હતા ત્યારે તેમના પિતાના મૃત્યુ બાદ તેમનો પરિવાર પાટણ આવી ગયો હતો જ્યાં તેમણે શાળાનું શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું હતું. તેઓ ૧૯૩૧ માં મુનિ જિનવિજયજીના સંપર્કમાં આવ્યા હતા જેમણે મુનિ પુણ્યવિજયજી સાથે પરિચય કરાવ્યો હતો, જેમના માર્ગદર્શન હેઠળ તેમણે પાટણના પ્રાચીન પુસ્તકાલયોમાં સંરક્ષિત કૃતિઓનો અભ્યાસ કર્યો હતો. તેમને તેમના હાઈસ્કૂલના શિક્ષક અને સંશોધક રામલાલ ચુનીલાલ મોદીએ પણ માર્ગદર્શન આપ્યું હતું.
૧૯૩૫માં મેટ્રિક થયા બાદ તેમણે ૧૯૩૫થી ૧૯૩૭ સુધી ગુજરાત સમાચાર અને પ્રજાબંધુની સંપાદકીય ટીમો સાથે કામ કર્યું. તેમણે ૧૯૪૧માં ગુજરાત કૉલેજમાંથી ગુજરાતી-સંસ્કૃત વિષયો સાથે બી.એ. (પ્રથમ વર્ગ) અને ૧૯૪૩માં એ જ વિષયો સાથે એમ.એ.ની પદવી મેળવી. તેમણે અનુસ્નાતક કક્ષાએ સુવર્ણચંદ્રક મેળવ્યો હતો.
કારકિર્દી
૧૯૪૩થી ૧૯૫૦ સુધી અર્ધ-મગધી ભાષાના વ્યાખ્યાતા અને સંશોધક તરીકે સાંડેસરાએ અમદાવાદની શેઠ ભોળાભાઈ જેશીંગભાઈ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ લર્નિંગ એન્ડ રિસર્ચમાં કામ કર્યું હતું. તેમણે ૧૯૫૦માં તેમની સંશોધન કૃતિ મહામાત્ય વસ્તુપાળનું સાહિત્યમંડળ તથા સંસ્કૃત સાહિત્યમાં તેનો ફાળો માટે પીએચડીની પદવી મેળવી હતી. ૧૯૫૧માં તેઓ મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટી ઓફ બરોડામાં ગુજરાતીના પ્રોફેસર તરીકે જોડાયા અને ૫ એપ્રિલ ૧૯૭૫ના રોજ ગુજરાતી વિભાગના વડા તરીકે નિવૃત્ત થયા. તેઓ ૧૯૫૮ થી ૧૯૭૫ સુધી ઓરિએન્ટલ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (પ્રાચ્ય વિદ્યા મંદિર)ના ડિરેક્ટર પણ હતા. આ સમયગાળા દરમિયાન, તેમણે સંસ્થાના ત્રિમાસિક જર્નલ સ્વાધ્યાયના સંપાદક તરીકે કામ કર્યું હતું.