cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
હોમરુલ આંદોલન
હોમરુલ આંદોલન એ હિંદુ રાષ્ટ્રવાદથી પ્રભાવિત થયેલું એક બંધારણીય અને શાંત આંદોલન હતુ, કે જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ બ્રિટિશ સામ્રાજ્યમાં રહીને ભારત માટે સ્વરાજ મેળવવાનો હતો. આ આંદોલન ઈ.સ. ૧૯૧૬ માં કરવામાં આવ્યું હતું. તેની સાથે સંકળાયેલા મુખ્ય નેતાઓમાં લોકમાન્ય ટિળક અને એની બેસન્ટનો સમાવેશ થતો હતો. અંગ્રેજોને 'સ્વરાજ' શબ્દના પ્રયોગ પ્રત્યે અણગમો હતો અને એ શબ્દને તેઓ 'રાજદ્રોહી' અને 'જોખમકારક' ગણતા હતા. તેથી લોકમાન્ય ટિળકે સ્વરાજ શબ્દના વિકલ્પ તરીકે હોમરુલ (Home rule) શબ્દ પ્રયોજ્યો હતો.
ઉદ્દેશો
આ આંદોલન ના મુખ્ય ઉદ્દેશો નીચે મુજબ હતા:
૧. સ્થાનિક સંસ્થા અને ધારાસભાઓમાં જનતા દ્વારા ચુંટાયેલા પ્રતિનિધિઓનુ શાસન સ્થાપવાનો.
૨. સ્વશાસિત હિંદ પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધમાં અંગ્રેજોને અધિક સહાયક પુરવાર થશે. તેથી હિંદને સ્વશાસન આપવાથી તેના લોકો અંગ્રેજોને યુદ્ધમાં નિષ્ઠાપૂર્વક સેના અને ધનની સહાય કરશે.
૩. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધના પ્રારંભ સુધી ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં નિષ્ક્રિયતા આવી હતી, તેથી હોમરુલ આંદોલન ચલાવીને ભરતીય જનતાને નિષ્ક્રિય અવસ્થામાંથી જાગૃત કરવાનું આવશ્યક હતું.
મુખ્ય નેતાઓ
હિંદમાં હોમરુલ આંદોલનના મુખ્ય પ્રણેતા ડો. એની બેસેન્ટ હતા.તેઓ ૧૮૮૯માં થિયોસોફિકલ સોસાયટીમાં જોડાયા અને ૧૮૯૩ માં હિંદમાં વસવાટ કર્યો. તેઓ ૧૯૦૭ માં થિયોસોફિકલ સોસાયટી ના પ્રમુખ બન્યા. પછી તેમને હિંદ ના રાજકારણમાં રુચી જાગી અને તેમને વિચાર્યુ કે જ્યાં સુધી ભરતના લોકો પ્રતિનિધિત્વ ન કરે ત્યા સુધી ભારતનો રાજકીય દરજ્જો ઉંચો આવે નહી તેથી તેમને આયર્લેન્ડની 'હોમરુલ'ની જેમ ભારતમાં પણ 'સ્વશાસન'ની માંગ માટે આ આંદોલન શરુ કરવાનુ નિર્ધાર્યુ. તેમને 'ધી કોમનવીલ' સાપ્તાહિક અને 'ન્યુ ઈન્ડિયા' દૈનિક દ્વારા હોમરુલનો પ્રચાર કર્યો.
અસરો અને પરિણામો
હોમરુલ આંદોલન દરમિયાન દેશની આમ જનતામાં અપૂર્વ અને આશ્ચર્યજનક જાગૃતિ આવી હતી. ગુજરાતના નગરોમાં હોમરુલ લીગની ૯૦ થી વધારે શાખાઓ સ્થાપવામાં આવી હતી. તેની સભાઓમાં મહાત્મા ગાંધી, ઇન્દુલાલ યાજ્ઞિક, જમનાદાસ દ્વારકાદાસ, કનૈયાલાલ મુનશી જેવા નામાંકીત નેતાઓએ ભાષણ કર્યા હતા.
આ આંદોલનના પરિણામે સરકારને જવાબદાર રાજ્યતંત્ર આપવાના પોતાના ધ્યેયની ઑગષ્ટ ૧૯૧૭ માં નીતિવિષયક જાહેરાત કરવી પડી હતી. તે મૉન્ટેગ્યૂની જાહેરાત તરીકે જાણીતી થઈ. હોમરુલ આંદોલનને કારણે ગાંધીજીની રાષ્ટ્રિય સત્યાગ્રહની લડતનો પાયો મજબૂત બન્યો.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ભારતનો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ
આંતરરાષ્ટ્રીય અહિંસા દિવસ
આંતરરાષ્ટ્રીય અહિંસા દિવસ દર વર્ષે ૨ ઓક્ટોબરના રોજ, મહાત્મા ગાંધીના જન્મદિવસ પર ઉજવવામાં આવે છે.
જાન્યુઆરી ૨૦૦૪માં, ઇરાની નોબેલ વિજેતા શિરીન ઇબાદીએ મુંબઇના વર્લ્ડ સોશિયલ ફોરમમાં આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓને ભણાવતા પેરિસના એક હિન્દી શિક્ષક પાસેથી આંતરરાષ્ટ્રીય અહિંસા દિવસનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. આ વિચાર ધીમે ધીમે ભારતની કોંગ્રેસ પાર્ટીના કેટલાક નેતાઓનું ધ્યાન આકર્ષિત કર્યું. જાન્યુઆરી ૨૦૦૭માં નવી દિલ્હીમાં સત્યાગ્રહ પરિષદના પ્રસ્તાવથી ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ અને યુનાઇટેડ પ્રોગ્રેસિવ એલાયન્સના (યુ.પી.એ.) અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધી અને આર્કબિશપ ડેસમંડ ટુટુએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રને આ વિચાર અપનાવવા અપીલ કરી હતી.
૧૫ જૂન, ૨૦૦૭ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ 2 ઓક્ટોબરને અહિંસાના આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ તરીકે સ્થાપિત કરવાનો મત આપ્યો હતો. સામાન્ય સભાના પ્રસ્તાવમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વ્યવસ્થાના તમામ સભ્યોને 2 ઓક્ટોબરની ઉજવણી યોગ્ય રીતે ઉજવવા અને શિક્ષણ તથા જનજાગૃતિ સહિત અહિંસાના સંદેશને પ્રસારિત કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મહત્વના દિવસો શ્રેણી:મહાત્મા ગાંધી
ઝેક ગણરાજ્ય
શ્રેણી: દેશ
શ્રેણી: યુરોપના દેશો ઝેક(ઝેકીયા) ગણરાજ્ય યુરોપમા આવેલ એક સ્વતંત્ર દેશ છે અને તેની રાજ્ધાની પ્રાગ છે.
ઈતિહાસ
નવમી સદીની શરુઆતમા બોહેમિયાનુ રાષ્ટ્ર બ્રુહદ મોરેવિયાનો એક ભાગ હતું ત્યાર બાદ તે જુદાજુદા સમય દરમ્યાન રોમન સામ્રાજ્ય અને ઓસ્ટ્રીયન સામ્રજ્યનો ભાગ રહ્યુ હતું. પ્રથમ વિશ્વયુધ્ધના અંત બાદ ઝેકોસ્લોવેકીયાનું ગણતંત્ર અસ્તિત્વમા આવ્યુ હતુ. બીજા વિશ્વયુધ્ધના અંત બાદ તે સોવીયેત રશિયાની અસર હેઠળ સામ્યવાદી રાષ્ટ્ર બન્યુ હતુ .૧૯૯૩મા સોવીયેટ રશિયાના પતન બાદ ઝેકોસ્લોવેકિયા બે સ્વતંત્ર દેશમા વિભાજીત થઈને ઝેક ગણરાજ્ય અને સ્લોવાકીયા એમ બે જુદા દેશો બન્યા હતા.
ભૂગોળ
ઝેક ગણરાજ્ય મધ્ય યુરોપમા ચોતરફ જમીનથી ઘેરાયેલો એક દેશ છે જે પ્રાચીન સમયમાં બોહેમિયાના નામે ઓળખાતો હતો. ઝેક રાજ્યની દક્ષિણે ઓસ્ટ્રીયા,પશ્ચિમે જર્મની,ઉત્તર-પુર્વમા પોલેન્ડ અને પુર્વમાં સ્લોવેકિયા આવેલ છે. ઝેક રાજ્યનો કુલ વિસ્તાર ૭૮,૮૭૧ ચો.કિ.મી જેટલો છે. ઝેક રાજ્યની આબોહવા ખંડીય પ્રકારની સમઘાત છે જેથી ઉનાળો હુંફાળો અને શિયાળો ઠંડો,બર્ફિલો અને વાદળછાયો હોય છે.
ઉદ્યોગ
ઝેક ગણરાજ્યનુ અર્થતંત્ર વિક્સીત દેશોની હરોળમા આવેછે અને મુખ્યત્વે સેવા અને પ્રવાસન ઉદ્યોગ પર આધાર રાખે છે. દેશના મુખ્ય ઉદ્યોગો રસાયણ,મોટર બનાવવાનો,પોલાદ,યંત્રસામગ્રી,વિજાણુ ઉદ્યોગ અને ખાદ્ય પદાર્થો બનાવવાનો છે. ખેતીવાડીમા મહદ અંશે જવ,મકાઈ,ફળફળાદી,રાઈ,ઘઉ અને હોપ છે.
વસ્તીવિષયક
ઝેક રાજ્યની મોટા ભાગની પ્રજા ઝેક પ્રજાતીની છે તે ઉપરાંત મોરેવિયન અને સ્લોવાકિયન લોકો પણ વસે છે. દેશની સત્તાવાર ભાષા ઝેક છે. સામ્યવાદની લાંબાગાળાની અસર હેઠળ દેશના મોટાભાગની પ્રજા કોઇ ચોક્કસ ધર્મનુ પાલન કરતા નથી પણ ઘણા લોકો રોમન કેથોલિક અને "ઇસ્ટર્ન ઓર્થોડોક્સ" ખ્રિસ્તી ધર્મનું પાલન કરે છે.
તાડપાડા
તાડપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. તાડપાડા ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, તુવર તથા શાકભાજીની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
વાંસદાથી વઘઇ જતાં રાજ્ય ધોરી માર્ગ નં.૧૪ પર વઘઇથી આશરે ૬ કિલોમિટરના અંતરે આ ગામ આવેલું છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
ગોપાલ ચંદ્ર મુખોપાધ્યાય
વિભાજન હિંસા દરમિયાન ભૂમિકા
૧૯૪૬માં મુસ્લિમ લીગે ૧૬ ઓગસ્ટના દિવસે ડાયરેક્ટ એક્શન દ્વારા પાકિસ્તાનની સ્થાપના માટે હાકલ કરી હતી. બંગાળની મુસ્લિમ લીગ સરકારે તે દિવસે જાહેર રજા જાહેર કરી. કોલકાતા જિલ્લા મુસ્લિમ લીગે કોલકાતા મેદાન ખાતે ભવ્ય રેલી માટે વિગતવાર કાર્યક્રમ પ્રકાશિત કર્યો જેમાં હાથમાં તલવાર સાથે મહમદ અલી ઝીણાની એક તસવીર પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.
રમખાણો દરમિયાન તેમની ભૂમિકા
બાહિની સ્વયંસેવકોએ પોતાને છરીઓ, તલવારો, લાકડીઓ અને સળિયાથી સજ્જ કર્યા. ગોપાલ ચંદ્રની પાસે બે અમેરિકન બનાવટની ૦.૪૫ બોરની પિસ્તોલ સાથે કેટલાક ગ્રેનેડ પણ હતા. તેમણે શહેરમાં તૈનાત અમેરિકન સૈનિકો પાસેથી યુદ્ધ પછીના કોલકાતામાં પિસ્તોલ મેળવી હતી. ભારત છોડો આંદોલન દરમિયાન તેમના માણસો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા કેટલાક શસ્ત્રો ખરીદવામાં આવ્યા હતા.
થોડા દિવસોના રમખાણો પછી મુસ્લિમ લીગે શાંતિનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. મુસ્લિમ નેશનલ ગાર્ડના સભ્ય મુજીબુર રહેમાન સાથે મુસ્લિમ લીગની વિદ્યાર્થી પાંખના નેતા જી.જી. અજમીરીએ ગોપાલને રક્તપાત બંધ કરવા વિનંતી કરી હતી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:૧૯૧૩માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૦૫માં મૃત્યુ શ્રેણી:ભારતીય ઉદ્યોગપતિઓ
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 1 (ભારત)
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ૧ અથવા NH 1 ઉત્તર ભારતમાં આવેલો રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ છે જે દેશની રાજધાની દિલ્હીને ભારત-પાક સરહદ નજીક આવેલાં પંજાબનાં અટ્ટારી શહેર સાથે જોડે છે. આ શેરશાહ સૂરી દ્વારા નિર્મિત "ગ્રાન્ડ ટ્રંક રોડ"નો એક ભાગ છે. જે લાહોરથી બંગાળ સુધી લંબાયેલો છે. ભારતીય રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રાધિકરણ દ્વારા તેને બે ભાગમાં—દિલ્હીથી ઉત્તરમાં રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ૧ અને દક્ષિણમાં રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ૨માં વહેંચવામાં આવ્યો છે. આ ધોરીમાર્ગની સારસંભાળ ભારતીય રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રાધિકરણ રાખે છે. આ માર્ગ ભારતના સૌથી લાંબા અને જુના માર્ગોમાંનો એક છે.
પ્રસ્તાવના
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ૧ અમૃતસર, જલંધર, ફગવાડા, લુધિયાણા, રાજપુરા, અંબાલા, કુરુક્ષેત્ર, કર્નાલ, પાણીપત, સોનીપત અને દિલ્હી મારફતે પસાર થાય છે. તેની લંબાઇ 456 km છે. ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ચાલતી દિલ્હી-લાહોર બસ ભારતમાં રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ૧ પર પ્રવાસ કરે છે. રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ૧ની કોઇ એક નિર્ધારીત પહોળાઇ(માર્ગ-સંખ્યા) નથી. તેની પહોળાઇ પાકિસ્તાન-ભારતની વાઘા બોર્ડરથી વાયા અમૃતસર થઇને જલંધર સુધી ચતુર્માગીય છે. જ્યારે જલંધરથી હરિયાણા-દિલ્હીની સરહદે આવેલા સોનીપત સુધી તે ષષ્ઠમાર્ગીય છે. દિલ્હીમાં આવેલ સંપૂર્ણ ભાગ અષ્ઠમાર્ગીય છે. રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ૧નું સમાપન દિલ્હીના મુખ્ય માર્ગોમાંથી એક એવા રીંગ રોડમાં થાય છે.
NH 1 in Punjab
The northernmost stretch of NH 1 falls in the Indian state of Punjab. It initiates at the Wagah Border between India and Pakistan, at the Attari village and runs 30 km down to the city of Amritsar. From there, it passes through the districts of Kapurthala, Jalandhar, Ludhiana, Sangrur and Patiala. The cities of Kapurthala, Sangrur and Patiala, however, do not fall along the NH 1. In Patiala district, the highway passes through the town of Rajpura, which has gained prominence due to its important location on the GT Road.
NH 1 in Haryana
The NH 1 enters Haryana at the district of Ambala, from Punjab's Patiala district. Thereon, it passes southward through the districts of Kurukshetra, Karnal, Panipat and Sonipat. The city of Sonipat does not fall along the GT Road, while the city of Kurukshetra is marginally off it. In Ambala, it passes through one of Northern Railways' major railway junctions—the Ambala Cantonment, close to the Ambala City.
After Sonipat, the highway enters its last leg, into the national capital Delhi. The minor stretch of NH 1 in Sonipat district, leading up to the Delhi border, has been witnessing massive real-estate development along it.
NH 1 in Delhi
Delhi marks the last leg of the NH 1. It enters Delhi at the Singhu Border in the northern district and passes through all of North Delhi up to the ISBT Kashmiri Gate. There it merges into the Ring Road and proceeds beyond as NH 2, up to the Bangladesh border. In Delhi, the region through which the highway passes is the most underdeveloped and encroached district of the city. It is mostly industrial and ill-planned. The Guru Tegh Bahadur Memorial falls along the NH 1 close to the Singhu Border, in Delhi.
Spur Routes of NH 1
NH 1 presently has 4 different spur routes designated as 1A, 1B, 1C and 1D. Except for 1A, all these spurs are entirely within the state of Jammu and Kashmir. These spurs are strategically important as they connect remote cities and towns in the Himalayas with the rest of India.
National Highways Development Project
Approximately 380 km stretch of NH 1 from Jalandhar to Delhi is a part of the North-South Corridor.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 1A (ભારત)
સંદર્ભો
શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
ખાંભાખીરસરા (રણમલજી)
ખાંભાખીરસરા (રણમલજી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લોધિકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખાંભાખીરસરા (રણમલજી) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:લોધિકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગોરીંજા (તા. દ્વારકા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સપ્તક
સંગીતની પરિભાષામાં સા થી નિ સુધીમાં આવતા સ્વરોનાં સમુહને સપ્તક કહે છે. આ સ્વરોમાં તાર, સપ્તકનો સા ઉમેરવાથી એક સપ્તક પૂરું થાય છે. આમાં મુખ્ય સપ્તક મન્દ્દ, મધ્ય અને તાર એમ ત્રણ છે. આ ત્રણેય સપ્તકો એક બીજાથી બમણી ઊંચાઈએ આવેલ છે. સપ્તક શરીરનાં સ્થાન સાથે સંબંધિત છે.સપ્તકમાં ૧૨ સ્વરો હોય છે.તે સ્વરની વ્ચ્ચે ૨૨ શ્રુતિ હોય છે.
શ્રેણી:સંગીત
વાળ
thumbnail|વાળની આંતરિક રચના ઔજસદ્રવ્ય (પ્રોટિન) ના બાહ્ય વિકાસ ને વાળ કહે છે. વાળ એ સસ્તન પ્રાણીઓનું ખાસ લક્ષણ છે.
વાળ એ સ્તનધારી પ્રાણીઓ ની ચામડી પર જોવાં મળતું એક પ્રકારનો બાહ્ય વિકાસ (outer growth) છે. અમુક જીવજંતુઓમાં પણ જોયું હશે તેની ઉપર પણ વાળ જેવું હોઈ છે જેને તંતુમય વૃદ્ધિ કહેવાય છે. વાળ ઘણા પ્રકાર ના હોઈ છે ખુબ મુલાયમ થી લઇ ને અમુક વાળ ખુબ સખ્ત (કઠણ) અને ધારદાર પણ હોઈ છે. ઉદાહરણ તરીકે શાહુડી ના વાળ ધારદાર અને ડુક્કર (pig)ના વાળ થોડાક કઠણ જેવા હોઈ છે.
કુદરતે આ દુનિયા ના ખુબ ઠંડા પ્રદેશ માં વસતાં પ્રાણીઓ અને અન્ય જીવો માટે વાળ ખુબ ઉપયોગી બનાવ્યા છે. ઠંડી થી બચવા માટે આ વાળ ખુબ ઉપયોગી અને ગરમી વાળા પ્રદેશો માં અમુક પ્રાણીઓ માટે વાળ તેનાં શરીર ને તડકા થી બચાવે છે.
વાળ ની રચના
વાળનો જે ભાગ ત્વચાની બહાર રહે છે તેને શેફ્ટ (sheft) કહેવામાં આવે છે. અને ત્વચાના ત્રણ જેટલા ભાગો છે.
ક્યુટિકલ(cuticle) ની નીચે એક કઠણ સ્તર હોય છે, જેને કોર્ટેક્સ (cortex) કહેવાય છે અને આચ્છાદનના નીચેના ભાગના મધ્ય ભાગને મેડ્યુલા (medulla) કહેવામાં આવે છે.
વાળનો જે ભાગ ત્વચાની અંદર રહે છે તેને વાળનો મૂળ (root) કહેવામાં આવે છે. વિવિધ પ્રાણીઓમાં વાળ અલગ-અલગ ઝડપે વધે છે, અમુક માં ધીમે અને અમુક માં ખુબ ઝડપ થી.
મનુષ્યોમાં વાળનો રંગ
કુદરત માં રહેલ રંગદ્રવ્યોના કારણે આપડા વાળ કાળા, ભૂરા અથવા લાલ થઈ શકે છે. આ રંગદ્રવ્ય કોર્ટેક્સના કોષોમાં જમા થાય છે. આપણા વાળ સફેદ થવાનું કારણ હજી જાણી શકાયું નથી. પરંતુ તે શક્ય છે કે સફેદ વાળ નું કારણ વૃદ્ધત્વ, રોગ, ચિંતા, શોક, આઘાત અને ચોક્કસ વિટામિન્સની ઉણપને કારણે હોઈ શકે છે. ડોકટરોનું માનવું છે કે વાળનું સફેદ થવું એ વારસાગત પણ હોય શકે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:માનવ શરીર
પરિચય પુસ્તિકા
thumb|પરિચય પુસ્તિકાનુ મુખપ્રુષ્ઠ પરિચય પુસ્તિકા ગુજરાતી ભાષામા દર મહીને વિવિધ વિષયો પર પ્રગટ થતી માહિતી પુસ્તિકઓ છે જે દર મહીને ૨ લેખે અને વાર્ષિક ધોરણે ૨૪ જેટલી પ્રગટ થાય છે. અત્યારે આ પુસ્તિકાઓનું પ્રકાશન ઈમેજ પ્રકાશન મુંબઈ દ્વારા થાય છે. પરિચય પુસ્તિકાનો પ્રારંભ ૧૯૫૮ની સાલમા વાડીલાલ ડગલી, પં.સુખલાલ, ઉમાશંકર જોશી, મહેન્દ્ર દેસાઈ, કિસનલાલ દિવાનજી અને જ્યવદન તક્તાવાલા દ્વારા થયો હતી. વાડીલાલ ડગલી અને યશવંત દોશી તે સમયે તેના સંપાદકો હતા. આ પુસ્તિકાઓ છેલ્લા ૬૦ કરતા પણ વધુ સમયથી પ્રકાશીત થાય છે અને અત્યાર સુધી લગભગ ૧૪૦૦ કરતા પણ વધારે પુસ્તિકાઓમાં વિવિધ વિષયો અને સાંપ્રત મુદ્દાઓ ને આવરી લેવાયા છે. આ પુસ્તિકાઓ વિશ્વકોશ પ્રણાલી પ્રમાણે લખાય છે. વિષયોનું ચયન અને લખાણ જે તે વિષયોના તજજ્ઞ લેખકો દ્વારા થાય છે. તેમાંના બધા જ વિષયો સંસ્કારી પ્રજા માટે અવશ્ય જાણવા જેવા અને જિજ્ઞાસાપોષક તેમજ વર્ધક હોય છે. પુસ્તિકાઓ ગુજરાતીમાં પ્રગટ થાય છે છતાં જે જ્ઞાનસંભાર હોય છે તે ભારતની અનેક ભાષાઓ તેમજ વિદેશી ભાષાઓનાં મહત્ત્વનાં લખાણોમાંથી સુયોગ્ય રીતે સંકલિત હોય છે.જે લેખકો પસંદ કરવામાં આવે છે તેઓ પોતાના વિષયના નિષ્ણાત અને નીવડેલા હોય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી: ગુજરાતી સામયિકો
મુકુંદ પરીખ
જીવન
તેમનો જન્મ ૨૬ જાન્યુઆરી ૧૯૩૪ના દિવસે નાદીસાર ગામમાં (હાલનો પંચમહાલ જિલ્લો, ગુજરાત) ભાઈલાલ પરીખને ત્યાં થયો હતો. તેમણે તેમનું પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણ તેમના વતનમાં બાલાસિનોર શહેરમાં લીધું. ૧૯૫૭માં રાજકોટની ધર્મેન્દ્રસિંહજી કૉલેજમાંથી તેઓ અર્થશાસ્ત્રના વિષય સાથે બી.એ. થયા. ૧૯૫૪થી ૧૯૮૦ દરમ્યાન તેમણે પ્રોવિડન્ટ ફંડ કમિશ્નર ઑફિસમાં કામ કર્યું. ૧૯૮૦માં અમદાવાદની ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી તેમણે એલ.એલ.બી.નો અભ્યાસ કર્યો અને ૧૯૮૧થી તેઓ વકીલ તરીકે કાર્યરત હતા.
રચનાઓ
મહાભિનીષ્ક્રમણ (૧૯૬૮) એ તેમની એક પ્રાયોગિક નવલકથા હતી. આ વાર્તા અમિત દલાલ નામના પાત્રના પ્રણય ત્રિકોણને અનુસરે છે. તેમાં ત્રણ મહિલાઓ સાથેના તેના સંબંધની સમીક્ષા કરવામાં આવી છે: તેની માતા ચંદન; તેની પત્ની રમા અને તેની પ્રેમીકા સરોજ. તેમણે પોતાના કથનમાં આંતરચેતના પ્રવાહ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કર્યો છે તેમજ પીપળાના ઝાડ અને અંધકાર જેવા પ્રતિકોનો ઉપયોગ કર્યો છે. તેમણે કથાના પાત્રોના સંબંધોમાં ઓડિપસ ગ્રંથિને વણી લીધી છે. આ નવલકથા તેની ભાષા માટે ખાસ પ્રશંસા પામી છે.
મન ચિતરીએ (૨૦૦૪) એ તેમનો ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા પુરસ્કૃત કાવ્યસંગ્રહ છે.
તેમણે રાવજી પટેલ સાથે મળીને 'શબ્દ' નામના કવિતાના સામાયિક સંપાદન કર્યું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:૧૯૩૪માં જન્મ
પંડિતા રમાબાઈ
પંડિતા રમાબાઈ સરસ્વતી (૨૩ એપ્રિલ ૧૮૫૮ – ૫ એપ્રિલ ૧૯૨૨) ભારતીય સમાજ સુધારક હતા. તેઓ મહિલાઓના શિક્ષણ અને ઉત્કર્ષ માટે અગ્રણી હતા. સંસ્કૃત વિદ્વાન તરીકે પંડિતા ખિતાબ મેળવનારા તેઓ પ્રથમ મહિલા હતા. તેઓ ૧૮૮૯ના કોંગ્રેસ અધિવેશનમાં ભાગ લેનારી ૧૦ મહિલા પ્રતિનિધિઓ પૈકી એક હતા. ૧૮૯૦ના દશકના ઉત્તરાર્ધમાં તેમણે પુણે શહેરથી ૪૦ માઇલ દૂર પૂર્વમાં કેડગાંવ ખાતે મુક્તિ મિશનની સ્થાપના કરી.
પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ
પંડિતા રમાબાઈ સરસ્વતીનો જન્મ ૨૩ એપ્રિલ ૧૮૫૮ના રોજ એક મરાઠી બ્રાહ્મણ પરીવારમાં રમાબાઈ ડોંગરે તરીકે થયો હતો. બાદમાં તેમણે ઇંગ્લેન્ડમાં ઇસાઇ ધર્મ અપનાવી લીધો હતો. તેમના પિતા અનંત શાસ્ત્રી ડોંગરે સંસ્કૃત વિદ્વાન હતા અને તેમણે ઘરે જ રમાબાઈને સંસ્કૃત શીખવ્યું. ૧૮૭૬-૭૮ના ભીષણ દુષ્કાળમાં રમાબાઈના પિતાનું અવસાન થતાં ફક્ત ૧૬ વર્ષની ઉંમરે તેમના ભાઈ શ્રીનિવાસ સાથે સંસ્કૃત શાસ્ત્રોના પાઠ કરતાં કરતાં સમગ્ર ભારતની યાત્રા કરી. વ્યાખ્યાતા તરીકે ખ્યાતિ પામેલા રમાબાઈને કલકત્તા ખાતે વ્યાખ્યાન આપવાનું આમંત્રણ મળ્યું. ૧૮૭૮માં કલકત્તા વિશ્વવિદ્યાલયે તેમને સંસ્કૃતના વિભિન્ન ક્ષેત્રોમાં તેમના જ્ઞાન અને કાર્ય બદલ પંડિતા અને સરસ્વતી જેવા ખિતાબોથી નવાજ્યા.
૧૮૮૦માં ભાઈના મૃત્યુ બાદ ૧૩ નવેમ્બર ૧૮૮૦ના રોજ રમાબાઈએ બંગાળી વકીલ બિપિન બિહારી દાસ સાથે લગ્ન કરી લીધાં. તેમના પતિ એક બંગાળી કાયસ્થ હતા. તેમના લગ્ન આંતરજ્ઞાતીય અને આંતરક્ષેત્રીય હતા. ૧૮૮૨માં તેમના પતિનું અવસાન થતાં ૨૩ વર્ષીય વિધવા રમાબાઈ તેમની પુત્રી મનોરમા સાથે પુણે ચાલ્યા ગયા. અહીં તેમણે મહિલા શિક્ષણના ઉત્થાન માટે એક સંગઠનની સ્થાપના કરી.
સામાજિક પ્રવૃત્તિઓ
પુણે આવ્યા બાદ તેમણે આર્ય મહિલા સમાજ નામના સંગઠનની સ્થાપના કરી. આ સંગઠનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ મહિલાઓની શિક્ષણને ઉત્તેજન આપવું તથા બાળવિવાહના કુરિવાજને અટકાવવાનો હતો. ૧૮૮૨માં ભારત સરકાર દ્વારા શિક્ષણની સ્થિતિનો તાગ મેળવવા લોર્ડ રિપનની આગેવાનીમાં એક સમિતિની રચના કરવામાં આવી હતી. સમિતિ સમક્ષ પ્રસ્તાવ રજૂ કરતા રમાબાઈએ શિક્ષકોના પ્રશિક્ષણ અને મહિલા સ્કૂલ નિરિક્ષકોની નિયુક્તિની ભલામણ કરી. ઉપરાંત ભારતીય મહિલાઓને તબીબી શિક્ષણમાં પ્રવેશ આપવાની દરખાસ્ત પણ કરી. લોર્ડ ડફરીન દ્વારા શરૂ કરાયેલ મહિલા ચિકિત્સા આંદોલન રમાબાઈની દરખાસ્તનું જ પરિણામ હતું.
તબીબી પ્રશિક્ષણ શરૂ કરવાના હેતુથી ૧૮૮૩માં તેઓ બ્રિટન ચાલ્યા ગયા. પ્રવાસ દરમિયાન તેમણે ઈસાઈ ધર્મ અંગીકાર કર્યો. ૧૮૮૬માં તેઓ બ્રિટનથી અમેરિકાના પ્રવાસે ગયા. અહીં તેમણે ભારતના પ્રથમ મહિલા ચિકિત્સક આનંદીબાઈ જોશીના સ્નાતક સ્તરના અભ્યાસ દરમિયાન પાઠ્યપુસ્તકોના અનુવાદનું કાર્ય કર્યું. ઉપરાંત સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકા તથા કેનેડામાં વ્યાખ્યાન આપ્યાં. તેમણે પોતાના એક મહત્ત્વપૂર્ણ પુસ્તક ધ હાઈ કાસ્ટ હિન્દુ વુમન પ્રકાશિત કર્યું. આ તેમનું પહેલું પુસ્તક હતું જે તેમણે અંગ્રેજીમાં લખ્યું હતું. આ પુસ્તક તેમણે ડૉ. આનંદીબાઈ જોશીને સમર્પિત કર્યું હતું. ધ હાઈ કાસ્ટ હિન્દુ વુમન પુસ્તક બાલિકાવધૂ અને બાલ વિધવાઓ સહિત હિન્દુ મહિલાઓના ખાસ કરીને બ્રાહ્મણ મહિલાઓના જીવન અંધકાર વિશે હતું. બ્રિટીશ ભારતમાં મહિલાઓ સાથે થતા અન્યાય અને ઉત્પીડનનો પર્દાફાશ કરવાની પણ માંગ કરી.
૧૮૯૬માં ભીષણ દુષ્કાળની પરિસ્થિતમાં રમાબાઈએ બળદગાડાઓના કાફલા સાથે મહારાષ્ટ્રના ગામેગામનો પ્રવાસ કર્યો તથા હજારો બાળકો, બાલવિધવાઓ, અનાથ તેમજ નિરાધાર મહિલાઓને બચાવી તેમને શારદા સદન અને મુક્તિ ખાતે આશ્રય આપ્યો. સાત ભાષાઓ પર પ્રભુત્ત્વ ધરાવતા રમાબાઈએ મૂળ હિબ્રૂ અને ગ્રીક ભાષામાંથી બાઈબલનો અનુવાદ તેમની માતૃભાષા મરાઠીમાં કર્યો હતો.
૧૯૦૦ની સાલ સુધીમાં મુક્તિ મિશનમાં લગભગ ૧૫૦૦ નિવાસી અને હજારથી પણ વધુ પશુઓ હતા. વિધવા, અનાથ, નેત્રહિન સહિત ઘણા જરૂરિયાતમંદ લોકસમૂહો માટે આવાસ, શિક્ષણ, વ્યાવસાયિક પ્રશિક્ષણ વગેરે ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે પંડિતા રમાબાઈ મુક્તિ મિશન આજે પણ સક્રિય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સમાજ સેવક શ્રેણી:૧૯૨૨માં મૃત્યુ
ઉમરકુઇ
ઉમરકુઇ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. ઉમરકુઇ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, તુવર તથા શાકભાજીની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
માઈક્રોસોફ્ટ ઓફિસ
માઇક્રોસોફ્ટ ઓફિસ એ માઇક્રોસોફ્ટ કંપનીએ વિકસાવેલું એપ્લિકેશન, સર્વર અને સર્વિસ માટેનું ઓફિસ સુટ છે. બિલ ગેટ્સે સર્વપ્રથમ 1 ઓગસ્ટ, 1988ના રોજ લાસ વેગાસમાં આયોજિત કોમડેક્સ (COMDEX, કમ્પ્યુટર ડીલર્સ એક્ઝિબિશન)માં માઇક્રોસોફ્ટ ઓફિસ વિશે ધોષણા કરી હતી. ઓફિસના પહેલા વર્ઝનમાં માઇક્રોસોફ્ટ વર્ડ, માઇક્રોસોફ્ટ એક્સેલ અને માઇક્રોસોફ્ટ પાવરપોઇન્ટનો સમાવેશ થતો હતો.
વર્ષો વીતતાં ઓફિસની એપ્લિકેશન્સ નક્કરપણે વદ્ધિ પામતી ગઈ અને એમાં કોમન સ્પેલ ચેકર, ઓલે ડેટા ઇન્ટિગ્રેશન અને વિઝ્યુઅલ બેઝિક ફોર એપ્લિકેશન્સ જેવા શેર થઈ શકે એવા ફિચર્સ ઉમેરાતાં ગયાં. માઇક્રોસોફ્ટે ઓફિસ બિઝનેસ એપ્લિકેશન્સ બ્રાન્ડ હેઠળ ઓફિસને લાઇન-ઓફ-બિઝનેસ માટે એક ડેવલપમેન્ટ પ્લેટફોર્મ તરીકે પ્રસ્તુત કર્યું. 10 જુલાઇ 2012ના રોજ સોફ્ટપિડીયાએ પોતાના અહેવાલમાં ટાંક્યું કે દુનિયાભરના એક અબજ કરતાંય વધારે લોકો ઓફિસનો ઉપયોગ કરે છે.
અલગ અલગ વપરાશકર્તાઓ અને કમ્પ્યુટિંગ એન્વાયન્મેન્ટને ધ્યાનમાં રાખીને ઓફિસનાં ઘણાં વર્ઝન વિકસાવવામાં આવ્યાં છે. ડેસ્કટોપ વર્ઝન એ સૌથી પહેલું અને સૌથી વધારે વપરાશમાં લેવાયેલું વર્ઝન છે, જે વિન્ડોઝ અને મેકિન્ટોશ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ ધરાવતાં પર્સનલ કમ્પ્યુટરમાં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યું. સૌથી તાજું ડેસ્કટોપ વર્ઝન ઓફિસ 2016 છે, જે વિન્ડોઝ અને મેકિન્ટોશ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ માટે છે. તે અનુક્રમે 22 સપ્ટેમ્બર 2015 અને 9 જુલાઈ 2015ના રોજ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું.
માઇક્રોસોફ્ટ એક્સેલ
માઇક્રોસોફ્ટ એક્સેલ (Microsoft Excel) એ માઇક્રોસોફ્ટ દ્વારા માઇક્રોસોફ્ટ વિન્ડોઝ, મેકઓએસ (Mac OS), એન્ડ્રોઇડ અને આઇઓએસ (iOS) માટે વિકસાવવામાં આવેલી સ્પ્રેડશીટ છે. તે ગણતરી, ગ્રાફિક ટૂલ્સ, પિવોટ ટેબલ્સ અને વિઝ્યુઅલ બેઝિક ફોર એપ્લિકેશન્સ નામની મેક્રોપ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજ જેવાં ફિચર્સ ધરાવે છે. 1993માં પાંચમું વર્ઝન લોન્ચ થયું તે પછી માઇક્રોસોફ્ટ એક્સેલ આ પ્લેટફોર્મ્સ માટે વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાતી સ્પ્રેડશીટ બની ગઈ છે. સ્પ્રેડશીટ માટેનું ઇન્ડસ્ટ્રી સ્ટાન્ડર્ડ અગાઉ લોટસ 1-2-3 ગણાતું હતું, પણ 1993 પછી આ સ્થાન માઇક્રોસોફ્ટ એક્સેલે લઈ લીધું.
માઈક્રોસોફ્ટ ઓફિસ
તાજી ગતિવિધિઓની વાત કરીએ તો, માઇક્રોસોફ્ટે ઓફિસ મોબાઇલ (Office Mobile) વિકસાવ્યું છે. મોબાઇલ ઉપકરણો માટે ઓફિસ એપ્લિકેશન્સની આ ફ્રી-ટુ-યુઝ એટલે કે નિઃશુલ્ક આ વૃત્તિઓ છે. આ ઉપરાંત, કંપની દ્વારા માઇક્રોસોફ્ટ અકાઉન્ટના ભાગરૂપે ઓફિસ ઓનલાઇન (Office Online, જે મૂળભૂત ઓફિસ એપ્સનું વેબ-બેઝ્ડ વર્ઝન છે)નું ઉત્પાદન પણ થાય છે.
સૂર
અવાજનાં સ્થૂલ સ્વરૂપને સ્વર અથવા સૂર કહે છે. સાધારણ ગાયન-વાદનમાં સ્થૂલ સ્વર પ્રયોજાય છે. અને ખાસ રાગ-રાગીણીઓનાં સાચાં સ્વરૂપો બતાવવામાં શ્રુતિઓનો ઉપયોગ થાય છે. ૨૨ શ્રુતિઓમાંથી અમુક શ્રુતિનાં નકકી કરેલ અંતરે શુધ્ધ તેમજ વિકૃત સ્વરો મનાય છે.
માઈક્રોસોફ્ટ ઓફિસ
શ્રેણી:માઈક્રોસોફ્ટ
સૂર
મુખ્ય સાત સ્વરોમા અનુક્રમે;
જોવા મળે છે. ગાતી વખતે તે સ્વરોને ટુંકાવીને ક્રમાનુસાર 'સા રે ગ મ પ ધ નિ' આ રીતે ઉચ્ચારાય છે. સ્વરનાં શુધ્ધ અને વિકૃત એમ બે પ્રકાર છે.
શ્રેણી:શાસ્ત્રીય સંગીત
માઇક્રોસોફ્ટ એક્સેલ
શ્રેણી:માઈક્રોસોફ્ટ
વાવડી (તા.ગઢડા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામીના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે. ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા આવેલી છે. ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સગવડો પણ ઉપલબ્ધ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 1B (ભારત)
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 1B (NH 1B) જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યમાં આવેલો ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ છે. એ બાટોટને ખનબલ સાથે જોડે છે અને 274 km લાંબો છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
માલીબા ફાર્મસી કોલેજ
માલીબા ફાર્મસી કોલેજ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં તરસાડી ગામ ખાતે આવેલ એક ખાનગી શિક્ષણ-સંસ્થા છે અને તેની સ્થાપના ૨૦૦૧ના વર્ષમાં કરવામાં આવી હતી. આ સંસ્થાનો હેતુ ફાર્મસી ક્ષેત્રમાં ઉત્તમ શિક્ષણ સ્થાનિક વિસ્તારને ઉપલબ્ધ કરાવવા માટેનો છે. આ કોલેજ ઉકા તરસાડીયા યુનિવર્સિટી સાથે સંલગ્ન છે તેમ જ તેના મુખ્ય કેમ્પસ તરસાડી ખાતે આવેલ છે. આ કોલેજ સાથે અન્ય મુખ્ય વિભાગો સંલગ્ન કોલેજો કેમ્પસમાં આવેલ છે. અહીં સ્નાતક, અનુસ્નાતક અને ડોક્ટરેટ પદવીઓ પ્રાપ્ત કરવા માટેનું શિક્ષણ ઉપલબ્ધ છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:શિક્ષણ શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
શાંતા
શાંતા એ હિંદુ મહાકાવ્યરામાયણનું એક પાત્ર છે. શાંતા દશરથ અને કૌશલ્યાની પુત્રી હોવાનું મનાય છે કે જે રોમપદ અને વર્ષિણીને દત્તક આપવામાં આવી હતી. ભારતનાં પૌરાણિક સંત વિભાંદકના પુત્ર રીષ્યશૃંગ સાથે તેણીએ લગ્ન કર્યા હતાં. શાંતા અને રીષ્યશૃંગના વંશજો સેંગર રાજપૂતો છે જેમને એકમાત્ર ઋષિવંશી રાજપૂતો કહેવામાં આવે છે.
જીવન
કર્ણાટકના શ્રુંગેરી શહેરની નજીકના કિગ્ગા નગરે તેનું મંદિર આવેલું છે. અહીં તે શૂંગ ઋષિની પ્રતિમા સાથે નિવાસ કરે છે.
ઇલા આરબ મહેતા
ઇલા આરબ મહેતા ગુજરાતી નવલકથાકાર અને વાર્તા લેખક છે.
ચૂસણા (તા. દ્વારકા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ઇલા આરબ મહેતા
જીવન
તેમનો જન્મ ૧૬ જૂન ૧૯૩૮ના રોજ મુંબઈમાં ગુજરાતી લેખક ગુણવંતરાય આચાર્યને ત્યાં થયો હતો. તેમનું મૂળ વતન જામનગર છે. તેમણે શાળાકીય અભ્યાસ જામનગર, રાજકોટ અને મુંબઇમાં કર્યો. ૧૯૫૮માં તેમણે ગુજરાતી વિષય સાથે રૂઇઆ કોલેજમાંથી બી. એ. અને ૧૯૬૦માં એમ.એ.ની પદવી મેળવી. ૧૯૬૦થી ૧૯૬૭ સુધી તેઓ રૂઇઆ કોલેજ અને ત્યારબાદ ૧૯૭૦થી ૨૦૦૦માં તેમની નિવૃત્તિ સુધી સેંટ ઝેવિયર્સ કોલેજ, મુંબઈમાં અધ્યાપક રહ્યા.
સર્જન
તેમના શરૂઆતના દિવસોમાં તેમણે અખંડ આનંદ, નવનીત અને સ્ત્રી સામયિકોમાં લખ્યું હતું. તેમણે અનેક નવલકથાઓ લખી છે, જેમાં ત્રિકોણની ત્રણ રેખાઓ (૧૯૬૬), થીજેલો આકાર (૧૯૭૦), રાધા (૧૯૭૨), એક હતા દિવાન બહાદુર(૧૯૭૬), બત્રીસ લક્ષો (૧૯૭૬), વારસદાર (૧૯૭૮), આવતી કાલનો સૂરજ (૧૯૭૯), બત્રીસ પુતળીની વેદના (૧૯૮૨) અને મૃત્યુ (૧૯૮૨), દરિયાનો માણસ (૧૯૮૫), વસંત છલકે (૧૯૮૭), નાગ પરીક્ષા, પાંચ પગલા પૃથ્વી પર (૧૯૯૫), ધ ન્યૂ લાઇફ (૨૦૦૪), પરપોટાની પાંખ (૧૯૮૮), ઝીલી મેં કુંપળ હથેળીમા (૨૦૦૭) નો સમાવેશ થાય છે. જાહેરખબરનો માણસ (૧૯૮૫), શબને નામ હોતું નથી (૧૯૮૧) નવલકથાઓ અલગ પ્રકારના વિષયોની છે. તેમની નવલકથા વાડ (૨૦૧૧) અંગ્રેજીમાં રીટા કોઠારી દ્વારા ફેન્સ (૨૦૧૫) તરીકે અનુવાદિત થઇ છે. તેમની નવલકથા બત્રીસ પુતળીની વેદના મહિલાઓ સામે થતા અન્યાય સામનો સંધર્ષ અને તેમની ઓળખ સ્થાપિત કરવા માટેના પ્રયત્નો વિશેની છે. આ નવલકથા અનુરાધાની આસપાસ ઘૂમે છે જે મુખ્ય પાત્ર છે અને કુન્દનિકા કાપડીઆની નવલકથા સાત પગલા આકાશમાં (૧૯૮૪‌) ની જેમ જે પુરુષો સામે આક્રોશ પ્રગટ કરે છે.
એક સિગારેટ એક ધુપસળી (૧૯૮૧), વિએના-વુડ્સ (૧૯૮૯), ભાગ્યરેખા (૧૯૯૫), બાળવો બાળવી બાળવું (૧૯૯૮), યોમ કિપુર (૨૦૦૬), ઇલા આરબ મહેતાનો વાર્તા વૈભવ (૨૦૦૯) તેમના વાર્તા સંગ્રહો છે. તેમણે વર્ષા અડાલજાની વાર્તાઓનું સંપાદન વર્ષા અડાલજાની શ્રેષ્ઠ વાર્તાઓ (૧૯૯૧) માં કર્યું છે.
મૃત્યુ નામ પરપોટા મરે (૧૯૮૪) તેમનું વિવિધ લેખકો દ્વારા મૃત્યુ પરના લેખોનું સાહિત્યિક સંકલન છે.
તેમના લખાણોને નારીવાદી ગણવામાં આવે છે.
પુરસ્કારો
તેમને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી, મહારાષ્ટ્ર ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી અને ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ તરફથી વિવિધ પુરસ્કારો પ્રાપ્ત થયા છે.
અંગત જીવન
તેમણે ડૉક્ટર આરબ મહેતા સાથે ૧૯૬૪માં લગ્ન કર્યા હતા, જેનાથી તેમને એક પુત્ર સલિલ અને પુત્રી સોનાલી છે. તેઓ મુંબઇમાં રહે છે. તેમના પિતા ગુણવંતરાય આચાર્ય અને તેમની નાની બહેન વર્ષા અડાલજા પણ ગુજરાતી લેખક છે.
વીકળીયા (તા.ગઢડા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામીના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે. ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા આવેલી છે. ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સગવડો પણ ઉપલબ્ધ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
બિહારના મુખ્યમંત્રીઓ
અહીં ભારતદેશના બિહાર રાજ્યના મુખ્યમંત્રીઓની યાદી અપાયેલી છે:
આ પણ જુઓ
ભારતનાં રાજ્યોના મુખ્ય મંત્રીઓ
નોંધ
શ્રેણી:બિહાર
ઉદારવાદ
thumb|સમાન અધિકાર માટેનું ચિત્ર ઉદારવાદ એ રાજકીય અને નૈતિક દર્શન છે જે સ્વતંત્રતા, શાસિતની સંમતિ અને કાયદા સમક્ષ સમાનતા પર આધારિત છે. ઉદારવાદીઓ આ સિદ્ધાંતોને તેમની સમજણ પર આધાર રાખીને વિશાળ સંખ્યાના મંતવ્યોને સમર્થન આપે છે, પરંતુ તેઓ સામાન્ય રીતે મર્યાદિત સરકાર, વ્યક્તિગત અધિકાર ( નાગરિક અધિકાર અને માનવ અધિકાર સહિત), મૂડીવાદ ( મુક્ત બજારો ), લોકશાહી, ધર્મનિરપેક્ષતા, લિંગ સમાનતા, વંશીય સમાનતા, આંતરરાષ્ટ્રીયતા, વાણી સ્વાતંત્ર્ય, અખબારોની સ્વતંત્રતા અને ધર્મની સ્વતંત્રતા ને સમર્થન આપતાં હોય છે. પીળો એ રાજકીય રંગ છે જે સામાન્ય રીતે ઉદારવાદ સાથે સંકળાયેલ છે.
યુરોપ અને ઉત્તર અમેરિકામાં, સામાજિક ઉદારવાદની સ્થાપના (યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ઘણી વાર ફક્ત " ઉદારવાદ " તરીકે ઓળખાય છે) કલ્યાણ રાજ્યના વિસ્તરણમાં એક મુખ્ય ઘટક બની હતી. આજે, ઉદાર પક્ષો સમગ્ર વિશ્વમાં સત્તા અને પ્રભાવ આપવાનું ચાલુ રાખે છે. જો કે, આફ્રિકા અને એશિયામાં ઉદારવાદની સામે હજી પણ પડકારો છે. સમકાલીન સમાજના મૂળભૂત તત્વો ઉદાર મૂળ ધરાવે છે. બંધારણીય સરકાર અને સંસદીય સત્તાનું વિસ્તરણ કરતી વખતે ઉદારવાદના પ્રારંભિક તરંગો આર્થિક વ્યક્તિવાદને લોકપ્રિય બનાવતા હતા. ઉદારવાદીઓએ બંધારણીય હુકમની માંગ કરી અને સ્થાપિત કરી, જેમાં વાણીની સ્વતંત્રતા અને સંગઠનની સ્વતંત્રતા જેવા મહત્વપૂર્ણ સ્વતંત્રતાઓને મહત્ત્વ આપવામાં આવ્યું; સ્વતંત્ર ન્યાયતંત્ર અને જાહેર ટ્રાયલ ; અને કુલીન વિશેષાધિકારો નો ભંગ. પાછળથી આધુનિક ઉદાર વિચાર અને સંઘર્ષની લહેરોથી નાગરિક અધિકારને વિસ્તૃત કરવાની જરૂરિયાત તીવ્ર પ્રભાવિત થઈ. ઉદારવાદીઓએ નાગરિક અધિકારને પ્રોત્સાહન આપવા માટે તેમની ઝુંબેશમાં લિંગ અને વંશીય સમાનતાની હિમાયત કરી છે અને ૨૦ મી સદીમાં યોજાયેલી વૈશ્વિક નાગરિક અધિકાર ચળવળ એ આ બંને ધ્યેયો તરફ અનેક ઉદ્દેશ્યો પ્રાપ્ત કરે છે. કોંટિનેંટલ યુરોપિયન ઉદારવાદ મધ્યમ અને પ્રગતિવાદીઓ વચ્ચે વહેંચાયેલું છે, મધ્યમવાદી લોકો જ્ઞાનવાદ તરફ વલણ ધરાવે છે. પ્રગતિવાદીઓ મૂળભૂત સંસ્થાઓના વૈશ્વિકરણને સમર્થન આપે છે, જેમાં સાર્વત્રિક મતાધિકાર, સાર્વત્રિક શિક્ષણ અને સંપત્તિના અધિકારોના વિસ્તરણનો સમાવેશ થાય છે. સમય જતાં મધ્યમવાદી લોકોએ ખંડોના યુરોપિયન ઉદારવાદના મુખ્ય રક્ષકો તરીકે પ્રગતિશીલોને વિસ્થાપિત કર્યા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજનૈતિક વિચારધારા
વિભા ત્રિપાઠી
વિભા ત્રિપાઠી (Vibha Tripathi; विभा त्रिपाठी) (*૧૯૪૮) એ એક ભારતીય પુરાતત્વવિદ્ છે. તેમણે યુનિવર્સિટી ઓફ અલ્હાબાદ ખાતે અભ્યાસ કરી સ્નાતકની ઉપાધિ પ્રાપ્ત કરી હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:નારીવિશેષ
વાડીચોંઢા
વાડીચોંઢા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. વાડીચોંઢા ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, તુવર તથા શાકભાજીની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
ધબક
ધબક એ ગુજરાત, ભારતમાંથી પ્રકાશિત થતું ગુજરાતી ભાષાનું ત્રિમાસિક ગઝલ સામયિક છે. તેનું સંપાદન રશીદ મીર દ્વારા કરવામાં આવે છે. તે ગુજરાતી ગઝલના વિકાસ, પ્રચાર અને તેના સ્વરૂપને સમર્પિત છે.
ઇતિહાસ
ધબકની સ્થાપના ૧૯૯૧માં રશિદ મીર દ્વારા ગુજરાતી લેખક જયંત પાઠકના સૂચનથી કરવામાં આવી હતી. પ્રવિણ દરજીએ પત્રિકાનું નામ સૂચવ્યું હતું. ‘ગઝલને જ વરેલું ત્રૈમાસિક’ એ તેનો મુદ્રાલેખ છે.
વિષયવસ્તુ
ધબક ગઝલ, વિવેચન અને ગઝલસંગ્રહની સમીક્ષા, જીવનચરિત્ર અને ગઝલકારોની મુલાકાતો પ્રકાશિત કરે છે. તે ઉર્દૂ ગઝલના કવિઓ અને તેમની કૃતિઓ પર પણ મહત્વપૂર્ણ લેખો પ્રકાશિત કરે છે. ‘પ્રયોગશીલ ગઝલ વિશેષાંક’ (સપ્ટેમ્બર ૧૯૯૨), ‘ફારસી કાવ્યશાસ્ત્ર વિશેષાંક’ (માર્ચ ૧૯૯૫), ‘શૂન્ય પાલનપુરી વિશેષાંક’ (જૂન ૧૯૯૯) એ તેના ખૂબ જ આવકાર પામેલા ગઝલ વિશેષાંકો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
કાંગશીયાળી (તા. લોધિકા)
કાંગસીયાળી (તા. લોધિકા) અથવા કાંગશીયાળી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લોધિકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાંગસીયાળી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
નોંધ
શ્રેણી:લોધિકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
વાંસિયાતળાવ
વાંસિયાતળાવ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. વાંસિયાતળાવ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, તુવર તથા શાકભાજીની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
નાયકા બંધ
નાયકા બંધ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના મુળી તાલુકામાં આવેલો બંધ છે. આ બંધ ભોગાવો નદી પર આવેલો છે. પૂર નિયંત્રણની સાથે આ બંધ સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં પાણીનો મહત્વનો સ્ત્રોત છે.
૭ ગામો આ બંધની હેઠળ આવેલા છે. ૧ ગામ સંપૂર્ણ જ્યારે ૧ ગામ આંશિક રીતે બંધમાં બંધાયેલા સરોવરમાં ડૂબી ગયા છે. બંધના સરોવરમાં ૧૨૨ હેક્ટર્સ (૩૦૦ એકર્સ, ૦.૪૭ ચોરસ માઇલ) વન જમીન, ૧૪૦ હેક્ટર્સ (૩૫૦ એકર્સ, ૦.૫૪ ચોરસ માઇલ) પડતર જમીન અને ૩૨૪ હેક્ટર્સ (૮૦૦ એકર્સ, ૧.૨૫ ચોરસ માઇલ) ખેતીલાયક જમીન ડૂબાણમાં ગઇ હતી.
૧૯૯૭-૯૮ના વર્ષમાં ૧,૯૩૫ હેક્ટર્સ (૪,૭૮૦ એકર્સ, ૭.૪૭ ચોરસ માઇલ) જમીનમાં આ બંધ વડે સિંચાઇ થઇ હતી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતના ડેમ શ્રેણી:સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો
ટુપણી (તા. દ્વારકા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો, તરબુચ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
વીરાવાડી (તા.ગઢડા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામીના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે. ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા આવેલી છે. ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સગવડો પણ ઉપલબ્ધ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
આલ્ફ્રેડ હાઈસ્કૂલ (રાજકોટ)
આલ્ફ્રેડ હાઈસ્કૂલ, રાજકોટ અથવા મોહનદાસ ગાંધી હાઈસ્કૂલ ભારતની સૌથી જૂની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાંની એક છે.
ઇતિહાસ
આ શાળાનું નિર્માણ ભારતમાં બ્રિટીશ શાસન દરમિયાન રાજકીય એજન્ટ કર્નલ સિંઘ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, તે સૌરાષ્ટ્ર (પ્રદેશ) ની પહેલી અંગ્રેજી શાળા હતી. મૂળ રાજકોટ ઇંગ્લિશ સ્કૂલ તરીકે ઓળખાતી આ શાળાની સ્થાપના ૧૭ ઓક્ટોબર ૧૮૫૩ ના રોજ થઈ હતી, અને પછીથી તે એક સંપૂર્ણ ઉચ્ચ શાળા બની. ૧૮૬૮ સુધીમાં તે રાજકોટ હાઇસ્કૂલ તરીકે જાણીતી બની બાદમાં ૧૯૦૭માં તેનું નામ આલ્ફ્રેડ હાઇસ્કૂલ રાખવામાં આવ્યું. આલ્ફ્રેડ હાઈસ્કૂલની વર્તમાન ઇમારતો જૂનાગઢના નવાબ, નવાબ સર મોહમ્મદ બહાદુર ખાનજી બાબી દ્વારા કાઠિયાવાડ માટે બાંધવામાં આવી હતી અને તેને સ્મારક તરીકે પ્રિન્સ આલ્ફ્રેડ, ડ્યુક ઓફ એડિનબર્ગ નામ આપવામાં આવ્યું હતું.
મોહનદાસ ગાંધી
મહાત્મા ગાંધીએ ૧૮૮૭ માં ૧૮ વર્ષની ઉંમરે રાજકોટ હાઇસ્કૂલમાંથી સ્નાતક થયા હતા. ગાંધીજીના શાળા અભ્યાસ માટેના સમયગાળા માટે મતમતાંતર છે કેટલાક વર્ણનો સૂચવે છે કે તેઓ એક શાંત અને શૈક્ષણિક રીતે નોંધપાત્ર વિદ્યાર્થી હતા, જેમણે રમતગમત કે બાહ્ય શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લીધો ન હતો. ગાંધીએ તેમની શાળાકીય શિક્ષણ વિશે જણાવ્યું હતું કે, "મને મારી ક્ષમતા પ્રત્યે કોઈ ખાસ આદર નહોતો. જ્યારે પણ હું ઇનામો અને શિષ્યવૃત્તિઓ જીતતો ત્યારે મને આશ્ચર્ય થતું." જો કે, રાજમોહન ગાંધી સૂચવે છે કે આ દૃષ્ટિકોણ તેમની "સ્વ-અવમૂલ્યન" આત્મકથાને ખોટી રીતે વાંચીને આવે છે. હાઈસ્કૂલની પ્રવેશ પરીક્ષા પાસ કરનારા ૩૮ વિદ્યાર્થીઓમાંથી ગાંધી તેમના વર્ષમાં માત્ર બે જ વિદ્યાર્થીઓમાંથી એક હતા. સ્નાતક થયા પછી ગાંધીજીએ ભાવનગરની શામળદાસ કોલેજમાં પ્રવેશ મેળવ્યો, જ્યાં તેઓ લંડન પ્રવાસ કરતા પહેલા એક સત્ર રહ્યા.
૧૯૪૭માં ભારતની આઝાદી બાદ, ગાંધીજીના સન્માનમાં શાળાનું નામ "મોહનદાસ ગાંધી હાઇસ્કૂલ" રાખવામાં આવ્યું.
૨૦૧૭માં, શાળા બંધ કરી હતી અને જાહેરાત કરી હતી કે તેને સંગ્રહાલયમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવશે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહાત્મા ગાંધી
ધુન ધોરાજી (તા. કાલાવડ)
ધુન ધોરાજી (તા. કાલાવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  કાલાવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધુન ધોરાજી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કાલાવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
દેવળીયા (તા.મહુવા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લા ના કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મહુવા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે નાળીળેર, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહુવા તાલુકો
માઈક્રોસોફ્ટ વિન્ડોઝ
માઈક્રોસોફ્ટ વિન્ડોઝ (Microsoft Windows) એ કેટલીક ગ્રાફિકલ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ સમૂહોનું જૂથ છે, જે તમામ માઇક્રોસોફ્ટ દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે તેમજ તેમનું માર્કેટિંગ અને વેચાણ પણ માઇક્રોસોફ્ટ દ્વારા થયું છે. ગ્રાફિકલ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમનો પ્રત્યેક સમૂહ કમ્પ્યુટિંગ ઇન્ડસ્ટ્રીના કોઈ ચોક્કસ સેક્ટરને સુવિધા પૂરી પાડે છે. સક્રિય વિન્ડોઝ સમૂહોમાં વિન્ડોઝ એનટી (Windows NT) અને વિન્ડોઝ એમ્બેડેડ (Windows Embedded)નો સમાવેશ થાય છે, જે વિન્ડોઝ એમ્બેડેડ કોમ્પેક્ટ (વિન્ડોઝ સીઈ - Windows CE) અથવા વિન્ડોઝ સર્વર (Windows Server) જેવા કેટલાક પેટાસમૂહોને પોતાનામાં સમાવી લે છે. નિષ્ક્રિય વિન્ડોઝ સમૂહોમાં વિન્ડોઝ નાઇનએક્સ (Windows 9x), વિન્ડોઝ મોબાઇલ (Windows Mobile) અને વિન્ડોઝ ફોન (Windows Phone)નો સમાવેશ થાય છે.
એમએસ-ડોસ માટે ગ્રાફિકલ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ શેલ તરીકે માઇક્રોસોફ્ટે 20 નવેમ્બર 1985ના રોજ વિન્ડોઝ નામનું ઓપરેટિંગ એન્વાયર્ન્મેન્ટ લોન્ચ કર્યું હતું. આ પગલું ગ્રાફિકલ યુઝર ઇન્ટરફેસીસ (GUIs) પ્રત્યે વધતા જતા રસના અનુસંધાનમાં ભરવામાં આવ્યું હતું. માઇક્રોસોફ્ટ વિન્ડોઝે 1984માં દાખલ થયેલા મેક ઓએસ (Mac OS)ને પાછળ રાખી દઈને પર્સનલ કમ્પ્યુટરની વૈશ્વિક માર્કેટ પર 90 ટકા કરતાંય અધિક હિસ્સો કબ્જે કરીને એકાધિકાર જમાવ્યો. એપલ (Apple) કંપનીએ આ ગતિવિધિને પોતે શોધેલા અને લિસા (Lisa) તેમજ મેકિન્ટોશ (Macintosh) જેવી પ્રોડક્ટસમાં દાખલ કરેલા જીયુઆઈ ડેપલપમેન્ટ પર વિન્ડોઝ દ્વારા અયોગ્ય રીતે થયેલા અતિક્રમણ તરીકે જોઈ. (આ મામલાનો નિવેડો આખરે 1993માં અદાલતે માઇક્રોસોફ્ટની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો ત્યારે આવ્યો.) પર્સનલ કમ્પ્યુટર પર વિન્ડોઝ આજે પણ સૌથી વધારે લોકપ્રિય ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ છે. જોકે 2014માં માઇક્રોસોફ્ટે સ્વીકાર્યું હતું કે સ્માર્ટફોનના વેચાણમાં જબ્બર વધારો થવાને કારણે સમગ્રપણે ઓપરેટિંગ સિસ્ટમના માર્કેટમાં એન્ડ્રોઇડ (Android) આગળ નીકળી ગયું છે. 2014માં એન્ડ્રોઇડ ડિવાઇસીસ કરતાં વિન્ડોઝ ડિવાઇસીસનું વેચાણ 25 ટકા ઓછું નોંધાયું હતું. આ સરખામણી જોકે સંપૂર્ણપણે એટલા માટે પ્રસ્તુત નથી કે પરંપરાગત રીતે આ બન્ને ઓપરેટિંગ સિસ્ટમનું લક્ષ્ય અલગ અલગ પ્લેટફોર્મ્સ છે.
ડિસેમ્બર 2017ની સ્થિતિ પ્રમાણે, પર્સનલ કમ્પ્યુટર, ટેબ્લેટ, સ્માર્ટફોન અને એમ્બેડેડ ડિવાઇસીસ માટે વિન્ડોઝનું સૌથી તાજું વર્ઝન વિન્ડોઝ 10 (Windows 10) છે. વિન્ડોઝનું એક ખાસ વર્ઝન એક્સબોક્સ વન (Xbox One) વિડીયો ગેમ કોન્સોલમાં વપરાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ
સ્વાતંત્ર્યવાદ
સ્વાતંત્ર્યવાદ કે મુક્તિવાદ એ એવા રાજકીય ચિંતકો, રાજનૈતિક દર્શનો અને આંદોલનોનો સંગ્રહ છે જે તેમના મૂળ સિદ્ધાંત તરીકે સ્વતંત્રતા ને સમર્થન આપે છે. સ્વાતંત્ર્યવાદીઓ સામાન્ય રીતે રાજકીય સ્વતંત્રતા અને સ્વાયત્તતા વધારવા માંગે છે, અને તેથી તેમનો મુખ્ય ભાર પસંદગીના સ્વતંત્રતા, સ્વૈચ્છિક સંગઠનો અને વ્યક્તિગત ચુકાદા પર રહેલો છે. સ્વાતંત્ર્યવાદીઓ સત્તા અને રાજ્ય શક્તિ અંગે સરખી શંકા ધરાવે છે, પરંતુ તેઓ અસ્તિત્વમાં રહેલી આર્થિક અને રાજકીય પ્રણાલીઓ સામેના તેમના વિરોધને કારણે રાજકીય પટલ પર જુદા પડે છે. સ્વાતંત્ર્યવાદી વિચારસરણીના વિવિધ દર્શનો રાજ્ય અને ખાનગી સત્તાના કાયદેસર કાર્યોને લઈને વિવિધ મંતવ્યો પ્રદાન કરે છે, અને તેઓ ઘણીવાર મજબૂર સામાજિક સંસ્થાઓના પ્રતિબંધ અથવા વિસર્જન માટેની હિમાયત કરે છે.
આધુનિક જમણેરી સ્વાતંત્ર્યવાદી વિચારધારામાં વિચારધારાઓ જેવી કે અરાજક-મૂડીવાદ અને મિનાર્કીઝમ નો સમાવેશ થાય છે. સ્વાતંત્ર્યવાદ શબ્દ ૨૦મી સદીના મધ્યમાં મૂડીવાદી નીતિઓ અને સંપત્તિના અંગત અધિકારોની વકીલાત કરતો હતો.
વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર
સ્વાતંત્ર્યવાદ શબ્દનો પ્રથમ નોંધેલ ઉપયોગ ૧૭૮૯ માં થયો હતો, જ્યારે વિલિયમ બેલ્શેમે અધ્યાત્મના સંદર્ભમાં સ્વાતંત્ર્યવાદ વિશે લખ્યું હતું.
તત્વજ્ઞાન
બધા સ્વાતંત્ર્યવાદીઓની વિચારધારા વ્યક્તિગત સ્વાયત્તતાની કલ્પનાથી શરૂ થાય છે જ્યાંથી તેઓ નાગરિક સ્વાતંત્ર્યની તરફેણ કરે છે અને રાજ્યના મહત્વ ને ઘટાડે છે અથવા દૂર કરે છે.
ડાબેરી સ્વાતંત્ર્યવાદ માં એવી માન્યતાઓનો સમાવેશ થાય છે કે પૃથ્વી પરની તમામ સંપત્તિ લોકોમાં સમાન ભાગે વહેંચાવી જોઈએ અને તેની પર સૌનો સમાન હક્ક છે. તેઓ રાજ્યને અંગત સંપત્તિના અને મૂડીવાદને ગુલામીપ્રથા રક્ષક તરીકે માને છે.
જમણેરી સ્વાતંત્ર્યવાદ માં એવી માન્યતાઓનો સમાવેશ થાય છે કે જે રાજ્ય દ્વારા ધંધા અને ઉદ્યોગોમાં લઘુત્તમ દખલની વાત કરે છે. અરાજકવાદી મૂડીવાદીઓ રાજ્યને સંપૂર્ણ પણે હટાવવાની હિમાયત કરે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજનૈતિક વિચારધારા
રીમા સાઠે
જીવન
તેમણે કેમિકલ એન્જિનિયર તરીકે તાલીમ લીધી હતી.
તૈયાર ખાદ્ય પદાર્થોના ઉદ્યોગમાં સાત વર્ષ સુધી કામ કર્યા બાદ તેમણે "હેપી રૂટ્સ" નામની પોતાની બેવરેજ કંપની શરૂ કરી. તેણીએ સ્વ-રોજગાર મેળવવા માટે ૨૦૧૪ માં તેમની સ્થિર નોકરી છોડી દીધી હતી. જ્યારે તે કૃષી સ્ટાર નામની એક નવી કંપનીમાં માર્કેટિંગ મેનેજર તરીકે કામ કરતા હતા ત્યારે નાના ખેડૂતોની આત્મહત્યાની સંખ્યાથી તેઓ ચિંતિત બન્યા હતા.
તેમને જુલાઈ ૨૦૨૦ માં "સેરેન મીડોવ્ઝ" માં નાના ફેરફારોની શક્તિ પર ટૅડ્ એક્સ(TEDx) વ્યાખ્યાન આપ્યું હતું.
પુરસ્કારો
તેમને ૨૦૧૭ માં "બિઝનેસ ટુડે" નો "સૌથી શક્તિશાળી મહિલા" એવોર્ડ એનાયત કરાયો હતો.
૨૦૧૬ માં નારી શક્તિ પુરસ્કાર એનાયત કરવા માટે ૨૦૧૭ માં આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ પર તેમને નવી દિલ્હીમાં રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું. તે પુરસ્કાર મેળવનાર ૨૭ મહિલાઓમાંના તેઓ એક હતા આ સાથે પાંચ સંસ્થાઓને સન્માનિત કરવામાં આવી હતી. આ કાર્યક્ર્મમાં તેઓ મણિપુરના અન્ય પુરસ્કાર વિજેતા રિંગયુઇકોન વશુમને મળ્યા. તે પછીથી મણિપુરની મુલાકાત લેશે કે જેથી ત્યાંના લોકોને કેવી રીતે મદદ કરી શકે તે વિશે કાર્ય થઈ શકે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નારી શક્તિ પુરસ્કાર વિજેતા શ્રેણી:જીવિત લોકો
વાંગણ, વાંસદા તાલુકો
વાંગણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. વાંગણ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, તુવર તથા શાકભાજીની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
સ્વર નિયોજન
સંગીતનાં વાદ્યોમાં તાર વડે કે હવા વડે કે કાચ કે ધાતુમાં કંપન ઉત્તપન્ન કરીને ચોક્કસ પ્રકારનો ધ્વનિ ઉત્તપન્ન કરવામાં આવે છે. આ અવાજમાં અમુક પ્રકારે અને અમુક અંતરે સૂરોની ગોઠવણીથી ધારેલી અસર ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે, જેથી અવાજમાં જુદા જુદા આરોહ અને અવરોહ આવે છે. આ પ્રકારની ગોઠવણીને ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીત પરંપરા મુજબ સ્વર નિયોજન કહેવામાં આવે છે.
શ્રેણી:સંગીત શ્રેણી:ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીત
પુજા ઠાકુર
પૂજા ઠાકુર, (पूजा ठाकुर) ભારતીય વાયુ સેના ખાતે વિંગ કમાન્ડર અને હાલમાં વાયુ સેના મુખ્ય મથક ખાતે કર્મચારી અધિકારી કચેરી અંતર્ગત પ્રચાર સેલ 'દિશા' માટે કાર્યરત છે. તેણી જાન્યુઆરી ૨૫, ૨૦૧૫ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ ભવન ખાતે રાજકીય મહેમાન માટે 'આંતર-સેવા ગોર્ડન ઓફ ઓનર'નું નેતૃત્વ કરનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા અધિકારી છે. ગાર્ડ ઓફ ઓનરનું અમેરિકી પ્રમુખ બરાક ઓબામાએ નિરીક્ષણ કર્યું હતું. પૂજા ઠાકુર જયપુર, રાજસ્થાનના નિવાસી છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:નારીવિશેષ
ઢીણકી (તા. દ્વારકા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગઝલવિશ્વ
ગઝલવિશ્વ એ ગુજરાતી ભાષાનું ત્રિમાસિક ગુજરાતી ગઝલ સામયિક છે, જે વલી ગુજરાતી ગઝલ કેન્દ્ર, ગાંધીનગર દ્વારા ૨૦૦૬થી પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું. સામયિકમાં ગઝલ, ગઝલ સમીક્ષાઓ, વિવેચનાત્મક કૃતિઓ અને ગઝલકારોની મુલાકાતો પ્રકાશિત કરવામાં આવતી હતી.
ઇતિહાસ
૨૦૦૬માં, ગુજરાતી ગઝલને અભિવ્યક્તિના સાહિત્યિક સ્વરૂપ તરીકે પ્રોત્સાહન આપવા માટે વલી ગુજરાતી ગઝલ કેન્દ્રની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી અને તેના નેજા હેઠળ એક સામયિક પણ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. રાજેશ વ્યાસ તેના સ્થાપક સંપાદક હતા.
વિષયવસ્તુ
ગઝલવિશ્વ પ્રથાપિત તેમજ નવોદિત ગઝલકારોની ગઝલ પ્રકાશિત કરે છે. ગઝલનું છંદશાસ્ત્ર તથા ગઝલ વિમર્શ લેખો તેની નોંધપાત્ર વિશેષતા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો
વીરડી (તા.ગઢડા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામીના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે. ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા આવેલી છે. ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સગવડો પણ ઉપલબ્ધ છે.
ધાર્મિક સ્થળો
ગામમાં સ્વામિનારાયણ મંદિર, રામજી મંદીર, શિવ મંદિર તેમજ ખોડિયાર મંદિર આવેલા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
જેતકુબા (તા. લોધિકા)
જેતકુબા (તા. લોધિકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લોધિકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જેતકુબા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દક્ષિણ આફ્રિકા
દક્ષિણ આફ્રિકા, આધિકારિક રીતે દક્ષિણ આફ્રિકાનું પ્રજાસત્તાક આફ્રિકામાં દક્ષિણે આવેલ દેશ છે. તે નવ પ્રાંતોમાં વહચાયેલ છે અને 2798 kmનો દરિયાકિનારો ધરાવે છે.
તેની ઉત્તરે નામીબીઆ, બોત્સ્વાના અને ઝિમ્બાબ્વે તથા પૂર્વે મોઝામ્બિક અને સ્વાઝીલેન્ડ આવેલ છે; જ્યારે લેસોથો દેશ દક્ષિણ આફ્રિકાની ભૂમિ વચ્ચેમાં આવેલો છે. ક્ષેત્રફળ પ્રમાણે દક્ષિણ આફ્રિકા દુનિયામાં ૨૫મા ક્રમનો અને વસ્તીની દ્રષ્ટિએ ૨૪મા ક્રમનો દેશ છે.
જોહાનસબર્ગ દક્ષિણ આફ્રિકાનું સૌથી મોટું શહેર છે. વિવિધ પ્રયોજનો માટે દક્ષિણ આફ્રિકાનાં ત્રણ પાટનગરો હોય છે: પ્રિટોરીયા, જ્યાં સરકારનું મુખ્ય કાર્યાલય આવેલું છે; બ્લુમ્ફોંટેન, જ્યાં દેશની સૌથી ઉચ્ચ અદાલત આવેલી છે અને કેપટાઉન, જ્યાં સંસદ આવેલું છે.
દેશની અગિયાર સત્તાવાર ભાષાઓ છે - આફ્રિકાંસ, અંગ્રેજી, ન્ડેબેલે, ક્ષોસા, ઝુલુ, સ્વાટી, ત્સ્વારા, સોથો, સેસોટો સે લેબોઆ, વેન્ડા અને ત્સોંગા. આ દેશની વસ્તીની બહુવંશીયતાનું પ્રતિબિંબ છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:દક્ષિણ આફ્રિકા
ગાંધીવાદી સમાજવાદ
ગાંધીવાદી સમાજવાદ એ મહાત્મા ગાંધીના સિદ્ધાંતોના રાષ્ટ્રવાદી અર્થઘટન પર આધારિત સમાજવાદની શાખા છે. ગાંધીવાદી સમાજવાદ સામાન્ય રીતે ગાંધીજી દ્વારા રચિત હિન્દ સ્વરાજ પર આધારિત છે.
રાજકીય અને આર્થિક શક્તિનું ગઠબંધન, તકનીકીના આધુનિકીકરણ અને મોટા પાયે ઔદ્યોગિકીકરણ પ્રત્યે પરંપરાગતવાદી અનિચ્છા, જ્યારે સ્વ-રોજગાર અને આત્મનિર્ભરતા પર ભાર મૂકવો એ ગાંધીવાદી સમાજવાદની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ છે.
જમણેરી ભારતીય જનતા પાર્ટી (બીજેપી)ના અટલ બિહારી વાજપેયી અને પાર્ટીના અન્ય નેતાઓએ ગાંધીવાદી સમાજવાદને પાર્ટી માટેના સિદ્ધાંતોમાં શામેલ કર્યા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:મહાત્મા ગાંધી
મૅરી ક્યુરી
thumb|મૅરી ક્યુરી (૧૯૨૦માં) મૅરી સાલોમીઆ સ્ક્લોડોસ્કા – ક્યુરી (૭ નવેમ્બર ૧૮૬૭ – ૪ જુલાઈ ૧૯૩૪) પોલિશ અને ફ્રેન્ચ ભૌતિકશાસ્ત્રી, રસાયણશાસ્ત્રી અને નારીવાદી હતી. તેણે કિરણોત્સર્ગ પર સંશોધન કર્યું. તે નોબેલ પુરસ્કાર જીતનાર પ્રથમ મહિલા પણ હતી. તે પેરિસ યુનિવર્સિટીની પ્રથમ મહિલા પ્રોફેસર હતી. તે બે વખત નોબેલ પુરસ્કાર જીતનાર પ્રથમ વ્યક્તિ હતી. અનિયંત્રિત કિરણોત્સર્ગ પરના સંશોધન માટે તેને ભૌતિકશાસ્ત્રમાં નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો, જે હેન્રી બેકરેલ દ્વારા શોધી કાઢવામાં આવી.
પ્રારંભિક જીવન
ક્યુરી વોર્સો, પોલેન્ડ માં ૭ નવેમ્બર ૧૮૬૭ના દિવસે થયો હતો. તે ૨૨ વર્ષની હતી ત્યાં સુધી તે પોલેન્ડમાં રહેતી હતી. દસ વર્ષની ઉંમરે તેની બહેન જોફિયાનું અવસાન થયું હતું, તેની માતાનું બે વર્ષ પછી અવસાન થયું. મૅરી ક્યુરી તેના પરિવારનો પાંચમું બાળક હતી. તેનું અસલી નામ મારિયા હતું. તેના પિતા ગણિતના શિક્ષક હતા. તે ૧૧ વર્ષની હતી ત્યારે તેમનું મોત નીપજ્યું હતું. એક યુવાન છોકરી તરીકે તેને ભૌતિકશાસ્ત્રમાં રસ હતો.
તેણીએ પેરિસ અને વોર્સોમાં ક્યુરી ઇન્સ્ટિટ્યુટની સ્થાપના કરી.
ભૌતિકશાસ્ત્રી તરીકે કારકિર્દી
તેણી અને તેના પતિએ કિરણોત્સર્ગીતાનો સિદ્ધાંત બનાવ્યો (તે શબ્દ તેના અને તેના પતિ પિયર ક્યુરી દ્વારા બનાવવામાં આવ્યો). તેમને કિરણોત્સર્ગી આઇસોટોપ્સને અલગ પાડવા માટે વિવિધ રીતો મળી અને બે નવા તત્વો શોધી કાઢ્યાં: રેડિયમ અને પોલોનીયમ.
કેન્સરની નવી સારવાર વિકસાવવા તેણીએ રેડિયોએક્ટિવિટીના પોતાના અભ્યાસનો ઉપયોગ કર્યો. આ ઉપચારમાં કિરણોત્સર્ગી આઇસોટોપ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. તે નોબેલ પુરસ્કાર જીતનાર પ્રથમ મહિલા હતી. તે બે વાર નોબેલ પુરસ્કાર જીતનાર પ્રથમ વ્યક્તિ હતી.
રેડીયમની શોધ
ક્યુરીએ રેડિયમ શોધી કાઢ્યું. ૧૮૯૮માં આ શોધ તેણે પિયર ક્યુરી અને ગુસ્તાવે બેમોન્ટ સાથે કરી હતી.
મૃત્યુ
૪ જુલાઈ ૧૯૩૪ના રોજ મૅરી ક્યુરીનું મૂત્યુ થયું હતું. રેડિયોએક્ટિવ વિકિરણથી થયેલ એનીમિયાના કારણે તેનું મૃત્યુ થયું હતું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:૧૯૩૪માં મૃત્યુ શ્રેણી:નોબેલ પારિતોષિક વિજેતાઓ