cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ધોરીબુટ (તા. દ્વારકા)
ધોરીબુટ (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધોરીબુટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ચામુંડી હીલ, મૈસુર
right|thumb|250x250px|ચામુંડી હિલ right|thumb|250x250px|ચામુડા દેવી મંદિર - ગોપુરમ left|thumb|250x250px|મહિષાસુર દૈત્ય મૂર્તિ
ચામુંડી હીલ એ દક્ષિણ ભારતમાં આવેલા કર્ણાટક રાજ્યના મૈસુર શહેર નજીક પૂર્વ દિશામાં આશરે ૧૩ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. દરિયાઈ સપાટીથી ૧૦૬૩ મીટર જેટલી ઊંચાઈ ધરાવતી આ ટેકરી પર દૈત્ય મહિષાસુરને ચામુંડા દેવીએ માર્યો હોવાથી ટેકરીનું નામ ચામુડા હીલ પાડવામાં આવ્યું છે. આસપાસના વિસ્તારમાં એકલો ઉચાંઈ ધરાવતો આ નાનો પર્વત આખા મૈસુર શહેરમાંથી દેખાય છે અને ટેકરી પરથી જ્યારે મૈસુર નગરનો વિસ્તાર અને આસપાસનો પ્રાકૃતિક નજારો જોતાં સુખદ અનુભવ થાય છે. મૈસુર આવતા પ્રવાસીઓ અને શ્રદ્ધાળુઓ માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ આકર્ષણ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો શ્રેણી:કર્ણાટક
નિષાદ
નિષાદ એ ભારતીય સંગીત શૈલીના સ્વર સપ્તક પૈકીનો સપ્તમ સૂર છે. આ સ્વર નો ઉચ્ચાર 'ની' છે. ભરતનાટ્યમ મુજબ આ સ્વર રુદન અને કરુમ રસનો દ્યોતક છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત
ગાદલવાડા (તા. પાલનપુર)
ગાદલવાડા-ગાલવાડા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગાદલવાડા-ગાલવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
નાનિમલ (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
અજબપુરા (તા. સાવલી)
અજબપુરા (તા. સાવલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા સાવલી તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. અજબપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાવલી તાલુકો
ભૈરવી
ભૈરવી ( भैरवी  ) એ એક હિંદુ દેવી છે, જેને મહાવિદ્યાઓમાંની એક તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે, જે મહાદેવીના દસ અવતાર છે. તેઓ દક્ષિણામૂર્તિના પત્ની છે.
ચિન્હશાસ્ત્ર
left|thumb|245x245px| [[કાલ ભૈરવ|ભૈરવ તેની પત્ની ભૈરવી સાથે.]] દેવી માહાત્મ્યમાં તેમના ધ્યાન શ્લોકમાં તેમના સ્વરૂપનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. તે કમળ પર ચાર હાથ, એક પુસ્તક, એક માળા, એક અભય મુદ્રા અને એક વરદ મુદ્રા સાથે બેઠેલી છે. તે લાલ વસ્ત્રો અને ગળામાં વિચ્છેદ કરાયેલા માથાની માળા પહેરે છે. તેમને ત્રણ આંખો છે અને તેમનું માથું અર્ધચંદ્રાકાર ચંદ્રથી શણગારેલું હોય છે. અન્ય એક સ્વરૂપમાં તેમને એક તલવાર, લોહીનો પ્યાલો ધારણ કરતી અને અન્ય બે હાથે અભય અને વરદ મુદ્રાઓ સાથે દર્શાવવામાં આવે છે. તેઓને શિવ પર બેઠેલા પણ દર્શાવવામાં આવી છે, આ અવતાર તાંત્રિક પૂજાઓમાં વધુ પ્રબળ છે. તેઓને એક રાણી તરીકે પણ દર્શાવવામાં આવી છે, જે રાજરાજેશ્વરીને મળતી આવે છે. right|thumb|150x150px| ભૈરવી યંત્ર ત્રિપુરાભૈરવી મૂલાધાર ચક્રમાં રહેતી હોવાનું કહેવાય છે. તેમના મંત્રમાં ત્રણ અક્ષરો છે અને તે બધા મૂલાધાર ચક્રની મધ્યમાં ઊંધો ત્રિકોણ બનાવે છે. તેમને કામરૂપ સ્વરૂપે મૂલાધાર ચક્રની નિર્માતા માનવામાં છે, જેમાં ત્રણ બિંદુઓનો સમાવેશ થાય છે. આ બિંદુઓ ઊંધો ત્રિકોણ બનાવે છે, અને તેમાંથી તમામ અન્ય ત્રિકોણોનો જન્મ થાય છે, જે છેવટે બ્રહ્માંડની રચના તરફ દોરી જાય છે. આ ત્રિકોણ્ મૂલાધાર ચક્રનો સૌથી અંદરનો ત્રિકોણ છે. ત્રિકોણના ત્રણ બિંદુઓમાં ત્રણ બીજક્ષરો (પવિત્ર અક્ષરો) હોય છે, તે ત્રણ બીજક્ષરો ત્રિકોણની બાજુઓ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે અને આ દરેક બાજુ ઈચ્છા શક્તિ, જ્ઞાન શક્તિ અને ક્રિયા શક્તિ અથવા દૈવી ઇચ્છા, દૈવી જ્ઞાન અને દૈવી ક્રિયાને દર્શાવે છે. ત્રિપુરા સુંદરી અને ત્રિપુરા ભૈરવી એકબીજા સાથે નજીકથી સંકળાયેલા છે પરંતુ તેઓ જુદી છે. ત્રિપુરા ભૈરવીને સુપ્ત ઉર્જા તરીકે સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે જ્યારે ત્રિપુરા સુંદરી આ સુષુપ્ત ઉર્જાને વાસ્તવિકતામાં પરિણમે છે અને આ ઊર્જાને સહસ્રાર ચક્ર સુધીના ઉચ્ચ ચક્રો તરફ લઈ જાય છે.
દંતકથા
તેમને મુખ્યત્વે દુર્ગા સપ્તશતીમાં કાલરાત્રી તરીકે જોઇ શકાય છે જે ચંડ, મુંડ અને રક્તબીજનો વધ કરે છે. તે મહાભારતમાં ભંડાસુરનો વધ કરે છે.
ઉંચી માંડલ (તા. મોરબી)
ઉંચી માંડલ (તા. મોરબી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરબી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉંચી માંડલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોરબી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
હ્યુ માસેકેલા
હ્યુ રામાપોલો માસેકેલા (સ્વાટી/અંગ્રેજી: Hugh Ramapolo Masekela)(૪ એપ્રિલ ૧૯૩૯ - ૨૩ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮) દક્ષિણ આફ્રિકાના ટ્રંપટ વાદક, ફ્લુગેલહોર્ન વાદક, કોર્નેટ વાદક, સંગીતકાર અને ગાયક હતા. તેઓ "દક્ષિણ આફ્રિકી જેઝ સંગીત ના પિતામહ" તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે. માસેકેલા પોતાની જેઝ રચનાઓ માટે જાણીતા હતા અને તેમણે રંગભેદ વિરોધ ઘણા ગીતો ની રચના કરી હતી; જેમ કે "સોવેટો બ્લૂઝ" અને "બ્રિંગ હિમ બેક હોમ".
જાન્યુઆરી ૨૦૧૮ માં પ્રોસ્ટેટ કેંસર કારણે માસેકેલા નું મૃત્યુ થયું, તેમની ઉમર ૭૮ વરસ હતી.
મઢે ઘાટ
alt=Madhe ghat waterfall|thumb|મઢે ઘાટ ધોધ thumb|કેલાડ ગામથી મઢે ઘાટ જવાનો રસ્તો thumb|ઊંડી ખીણમાં પડતો મઢે ઘાટ પરનો ધોધ મઢે ઘાટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં રાયગઢ જિલ્લાની સરહદે પુણેથી ૬૨ કિમી દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં આવેલ છે અને તોરણા કિલ્લો, રાજગઢ, રાયગઢ કિલ્લો અને ભાટઘર બંધના સરોવરની વચ્ચે આવેલ છે. અહીંના ધોધનું નામ લક્ષ્મી ધોધ છે. તે સમુદ્ર સપાટીથી લગભગ ૮૫૦ મીટર જેટલી ઊંચાઈ પર સ્થિત છે અને તોરણા કિલ્લાની પાછળ ગાઢ જંગલોમાં આવેલું છે. આ સ્થાન ખાતેથી રાયગઢ કિલ્લો, લિંગાણા, વરંધા ઘાટ અને શિવથર ઘાટ જેવા વિશાળ વિસ્તારનો નજારો જોઈ શકાય છે.
ઇતિહાસમાં, જ્યારે તાનાજી માલુસરે નામના મરાઠા યોદ્ધા સિંહગઢની લડાઇ વખતે મૃત્યુ પામ્યા હતા, ત્યારે તેમના મૃતદેહને પોલાદપુર નજીક આવેલા તેમના વતન ઉમરાથે ખાતે અંતિમ સંસ્કાર માટે લઈ જવામાં આવ્યો હતો. તાનાજી માલુસરેની અંતિમયાત્રા આ મઢે ઘાટ માર્ગથી તેમના વતન લઈ જવામાં આવી હતી.
મઢે ઘાટથી બીરવાડી જવા માટે પગપાળા માર્ગ છે. આ ઉપરાંત મઢે ઘાટની તળેટીમાં ભગવાન શિવનું નાનકડું મંદિર છે, જેમાં પાણીની નાની ટાંકી છે, જેને "દેવ ટેક" કહેવામાં આવે છે. અહીંથી જમણી બાજુની ટેકરીની મધ્યમાં એક વધુ પાણીનો ધોધ અને ઐતિહાસિક માર્ગ જોઈ શકાય છે. આ માર્ગને "બોરત્યાચી નળ" કહેવામાં આવે છે, જેનો ઉપયોગ છત્રપતિ શિવાજીની સેના દ્વારા કોકણ વિસ્તાર તરફ જવા માટે કરવામાં આવતો હતો. આ વિસ્તાર ટ્રેકિંગ માટે પ્રખ્યાત સ્થળ બની ગયો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
લોકનાથ સ્વામી મહારાજ
લોકનાથ સ્વામી (જન્મ ૧૯૪૯, અરાવડે, મહારાષ્ટ્ર)ના ગુરુ એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ હતા. લોકનાથ સ્વામી ગામે-ગામ કૃષ્ણ ભાવનામૃતનો પ્રચાર કરે છે. લોકનાથ સ્વામી મહારાષ્ટ્ર અને નોઇડામાં કૃષ્ણ ભાવનામૃતનો પ્રચાર કરે છે. તેઓનો સુર ખુબ સુંદર છે, અને તેમના મધુર કંઠે ગવાયેલા ભજનો ઇસ્કોન સમુદાયમાં લોકપ્રીય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:હિંદુ સંત શ્રેણી:ધર્મ શ્રેણી:ઇસ્કોન શ્રેણી:ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:હરે કૃષ્ણ શ્રેણી:૧૯૪૯માં જન્મ
પંજાબ, ભારત
alt=|right|228x228px
પંજાબ (પંજાબી: ਪੰਜਾਬ) ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલું એક રાજ્ય છે. તેનું પાટનગર ચંડીગઢ છે, જે પંજાબ રાજ્યની સીમાની બહાર આવેલું છે. પંજાબ રાજ્ય એ એક મોટા પંજાબ પ્રદેશનો એક ભાગ છે. આ રાજ્ય અને પાકિસ્તાનનું પંજાબ રાજ્ય ભેગા થઇને પંજાબ પ્રદેશ બને છે. "પંજાબ" શબ્દ બે ફારસી શબ્દો "પંજ" (પાંચ) અને "આબ" (પાણી) ભેગા થઇને બન્યા છે, જે આ પ્રદેશમાંથી વહેતી પાંચ નદીઓનું સુચન કરે છે. આ પાંચ નદીઓના કારણે પૂરતું પાણી મળવાને કારણે પંજાબ રાજ્ય ખેતીની બાબતમાં દેશભરમાં અવ્વલ નંબરે રહે છે. અહીં ઘઉં, શેરડી તેમ જ સરસવ મુખ્ય ખેત ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત આધુનિક ખેતીનાં ઉપકરણો વાપરવામાં તેમ જ આધુનિક ખેત-પદ્ધતિને અપનાવવામાં પણ પંજાબ દેશભરમાં મોખરાનું સ્થાન ધરાવે છે. આ રાજ્યની વહીવટી મુખ્ય ભાષા પંજાબી છે.
પંજાબ રાજ્યના જિલ્લાઓ
right|400x400px પંજાબ રાજ્યમાં ૨૨ જિલ્લાઓ આવેલા છે. આ જિલ્લાઓ નીચે મુજબ છે.
માન મરૂડી (તા. દ્વારકા)
માન મરૂડી (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માન મરૂડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
પંજાબ, ભારત
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો
દિંડોરી
દિંડોરી એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નાસિક જિલ્લો શ્રેણી:Coordinates on Wikidata શ્રેણી:Wikipedia page with obscure country or subdivision
માન મરૂડી (તા. દ્વારકા)
શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
લાકડશી
લાકડશી અથવા મોતૈયા લાડુ અથવા મોતીયા લાડુએ બૂંદીને ખાંડીને બનાવવામાં આવતી એક મીઠી વાનગી છે. કચ્છના વાગડ પ્રાંતમાં મોતૈયા લાડુ ખુબ લોકપ્રિય છે. એક અન્ય મત અનુસાર કઠણ અને સ્વાદવગરના લાડવાને પણ લાકડશી કહે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ખોરાક શ્રેણી:મીઠાઈ
મીલ રામપુરા
મીલ રામપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  તારાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે મીલ રામપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વિભાપર (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
પશ્ચિમ બંગાળ
પશ્ચિમ બંગાળ (পশ্চিমবঙ্গ) ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં બંગાળની ખાડી પર આવેલું રાજ્ય છે. ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ તે ભારતની ચોથી સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો રાજ્ય છે અને ૯ કરોડ થી વધુ રહેવાસીઓ તેમાં રહે છે. તેનો વિસ્તાર ૮૮૭૫૨ ચો.કિમી (૩૪૨૬૭ ચો.માઈલ) છે. વંશીય ભાષાકીય બંગાળ પ્રદેશનો એક ભાગ, બાંગ્લાદેશ તેની પૂર્વમાં છે અને ઉત્તરમાં નેપાળ અને ભૂટાન; તે પાંચ ભારતીય રાજ્યોની સાથે સરહદો વહેંચે છે: ઓડિશા, ઝારખંડ, બિહાર, સિક્કીમ અને આસામ. પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યનું પાટનગર કોલકાતા છે, જે ભારતનાં પ્રથમ ચાર મહાનગરોમાંનું એક મહાનગર છે. ભૌગોલિક દૃષ્ટિએ પશ્ચિમ બંગાળમાં દાર્જિલિંગ હિમાલયન પર્વતીય પ્રદેશ, ગંગાનો મુખ ત્રિકોણાકાર પ્રદેશ, રારહ પ્રદેશ અને દરિયાઇ સુંદરવનનો સમાવેશ થાય છે. ત્યાંની મુખ્ય ભાષા બંગાળી છે. મુખ્ય વંશીય જૂથ બંગાળીઓ છે, જેમાં બંગાળી હિન્દુઓ વસ્તી વિષયક બહુમતી ધરાવે છે.
પ્રાચીન બંગાળમાં અનેક મુખ્ય જનપદાસની જગ્યા હતી. ઈ.સ. પૂર્વે બીજી સદીમાં, આ પ્રદેશ સમ્રાટ અશોક દ્વારા જીત્યો હતો. આઠમી સદીના મધ્યભાગમાં બંગાળ માં પાલવંશનું શાસન હતું.ઈસવીસન પૂર્વે ચોથી સદીમાં, તે ગુપ્ત સામ્રાજ્યમાં સમાઈ ગયો હતો. ૧૩મી સદીથી, ૧૮ મી સદીમાં બ્રિટિશ શાસનની શરૂઆત સુધી આ ક્ષેત્ર પર અનેક સુલ્તાન, શક્તિશાળી હિંદુ રાજ્યો અને જમીનદારોનુ શાસન હતુ. બ્રિટીશ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીએ ૧૭૫૭ માં પ્લાસીના યુદ્ધના પગલે પ્રદેશ પર તેમની પકડ મજબૂત કરી, અને કલકત્તા બ્રિટિશ ભારતની રાજધાની તરીકે ઘણા વર્ષો સુધી રહ્યું હતુ. બ્રિટિશ વહીવટીતંત્રના પ્રારંભિક અને લાંબા સમય સુધી સંપર્કમાં આવવાથી પશ્ચિમી શિક્ષણનું વિસ્તરણ થયું, વિજ્ઞાનમાં વિકાસ, સંસ્થાકીય શિક્ષણ, અને આ પ્રદેશમાં સમાજ સુધારણામાં પરિણમ્યું, જે બંગાળી પુન:જીવન તરીકે જાણીતુ બન્યુ હતુ. ૨૦મી સદીની શરૂઆતમાં ભારતની સ્વતંત્રતા ચળવળનુ એક મુખ્ય સ્થળ હતુ, બંગાળને ૧૯૪૭માં ભારતની સ્વતંત્રતા પછી ધાર્મિક રેખાઓ પર વિભાજીત કરવામાં આવ્યુ હતું, પશ્ચિમ બંગાળ - ભારતનું એક રાજ્ય અને પૂર્વ બંગાળ - નવા બનેલા રાષ્ટ્રનું એક ભાગ પાકિસ્તાન કે જે પછી બાંગ્લાદેશ બન્યુ. ૧૯૭૭ અને ૨૦૧૧ ની વચ્ચે, વિશ્વની સૌથી લાંબી ચૂંટાયેલી સામ્યવાદી સરકાર દ્વારા રાજ્યનું સંચાલન કરવામાં આવ્યું હતું.
મુખ્ય કૃષિ ઉત્પાદક, ભારતની ચોખ્ખી સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં યોગદાનની દ્રષ્ટિએ પશ્ચિમ બંગાળ છઠ્ઠા ક્રમે છે. રાજ્યનો સાંસ્કૃતિક વારસો, વિવિધ લોક પરંપરાઓ ઉપરાંત, નોબેલ પારિતોષક વિજેતા રવિન્દ્રનાથ ટાગોર તેમજ સંગીતકારો, ફિલ્મ નિર્માતાઓ અને કલાકારો સહિત સાહિત્યમાં નોંધપાત્ર લેખકોનો સમાવેશ થાય છે. કોલકાતાને "ભારતની સાંસ્કૃતિક રાજધાની" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર
બંગાળ નામની ઉત્પત્તિ (બંગાળીમાં બાંગ્લા અને બાંગો) એ જાણમાં નથી. એક સિદ્ધાંત સૂચવે છે કે શબ્દ "બેંગ" પરથી આવ્યો છે, દ્રવીડીયન આદિજાતિ જે આશરે ઇ.સ. પૂર્વે ૧૦૦૦માં વિસ્તાર સ્થાયી થયેલ છે. બંગાળી શબ્દ બૉંગો વાંગ (અથવા બાંગા) ના પ્રાચીન સામ્રાજ્યમાંથી ઉતરી આવ્યો હોવાનું મનાય છે. જોકે કેટલાક પ્રારંભિક સંસ્કૃત સાહિત્યમાં વાંગ નામનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, આ પ્રદેશનો પ્રારંભિક ઇતિહાસ અસ્પષ્ટ છે.
ભારતીય ઉપખંડ પર બ્રિટીશ શાસનના અંતમાં, બંગાળ પ્રદેશને ૧૯૪૭ માં ધાર્મિક રેખાઓ ના આધાર પર પૂર્વ અને પશ્ચિમમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યું હતુ.પૂર્વીય ભાગને પૂર્વ બંગાળ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, અને પશ્ચિમ ભાગ પશ્ચિમ બંગાળ તરીકે જાણીતો બન્યો, જે એક ભારતીય રાજ્ય તરીકે ચાલુ રહ્યો. ૨૦૧૧ માં પશ્ચિમ બંગાળની સરકારે રાજ્યના સત્તાવાર નામમાં પોશ્ચિમબોન્ગોમાં ફેરફાર કરવાની દરખાસ્ત કરી હતી. આ રાજ્યનું મૂળ નામ છે, જે મૂળ બંગાળી ભાષામાં પશ્ચિમ બંગાળનો શાબ્દિક અર્થ છે. ઓગસ્ટ ૨૦૧૬ માં, પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભાએ પશ્ચિમ બંગાળના નામને અંગ્રેજી માં "બેંગાલ", હિન્દીમાં "બંગાળ", અને બંગાળીમાં "બાંગ્લા" બદલવાનો એક બીજો ઠરાવ પસાર કર્યો. નામ પરિવર્તનના ઠરાવ અંગે સર્વસંમતિ ઉભી કરવા તૃણમૂલ કોંગ્રેસ સરકારના મજબૂત પ્રયાસો છતાં, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ, ડાબેરી મોરચા અને ભારતીય જનતા પાર્ટીએ આ ઠરાવનો વિરોધ કર્યો હતો. જો કે, તે હવે ભારતીય સંસદની મંજૂરીની રાહ જોઈ રહ્યું છે.
જિલ્લાઓ
પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં કુલ ૨૩ જિલ્લાઓ આવેલા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો
ચિટકુલ, હિમાચલ પ્રદેશ
પરિચય
"ચિટકુલ" (અથવા છિતકુલ) દરિયાઈ સપાટીથી ૩૪૫૦ મીટર જેટલી ઊંચાઇ પર હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના કિન્નોર જિલ્લામાં આવેલું એક ગામ છે, જે બાસ્પા નદીના ખીણ-પ્રદેશ ખાતે આવેલ ભારત દેશનું છેલ્લું અને સૌથી વધુ ઊંચાઈ પર વસેલું ગામ છે. બાસ્પા નદીના જમણા કિનારા પર આવેલ આ ગામમાં સ્થાનિક દેવી માથીનાં ત્રણ મંદિર આવેલ છે. એવું કહેવાય છે કે માથી દેવીનાં મુખ્ય મંદિર ૫૦૦ વર્ષ પહેલા ગઢવાલના એક નિવાસી દ્વારા બંધાવવામાં આવ્યાં હતાં.
માર્ગ-દર્શન
નેશનલ હાઇવે ૨૨ પર આવેલા કરછમ ખાતેથી રાકછમ અને સાંગલા થઈ ચિટકુલ જઈ શકાય છે.
મકનપુર (તા. દ્વારકા)
મકનપુર (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મકનપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સંગીતજ્ઞ
સંગીતજ્ઞ એક પદવી કે વિશેષ ઓળખ છે જે ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતના (હિંદુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીત અને કર્ણાટક સંગીત બન્ને)ના વિદ્વાનોને આપવામાં આવે છે. આ વ્યક્તિઓને સંગીતજ્ઞ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને આ વર્ગના લોકો પાસે ગાયન, વાદન, નર્તન પૈકી કોઇપણ કળાનું વિશેષ જ્ઞાન હોય છે.
આ પણ જૂઓ
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત શ્રેણી:સંગીત
ગઠામણ (તા. પાલનપુર)
ગઠામણ (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગઠામણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
નાની પાણીયાળી (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
મુંજપુર (પરમાર)
મુંજપુર (પરમાર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મુંજપુર (પરમાર) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
ડાંડિયો
ડાંડિયો એ ગુજરાતી ભાષાનું સાહિત્યિક પખવાડિક સામયિક હતું જેની સ્થાપના નર્મદાશંકર લાભશંકર દવેએ કરી હતી. ૧ સપ્ટેબર ૧૮૬૪માં શરૂ થયેલું આ પખવાડિક ૧૮૬૯ની આખરમાં 'સન્ડે રિવ્યુ' સાથે ભેળવી દેવામાં આવ્યું હતું.
ઈતિહાસ
ઇંગ્લેન્ડમાં ૧૮મી સદીમાં પ્રકાશિત 'ટેટલર' અને 'સ્પેક્ટેટર' જેવાં સમાજ સુધારક સામયિકોની તરાહ પર તત્કાલીન સમાજમાં વ્યાપેલી અંધશ્રદ્ધા, વહેમ, રૂઢિજડતા જેવી બદીઓ અને સામાજિક દુષણોનો સામનો કરવા નર્મદ અને તેમના સાથી મિત્રોને જરૂરિયાત જણાઈ, જેના પરિણામે ૧ સપ્ટેબર ૧૮૬૪ના રોજ ડાંડિયો સામયિકનું પ્રકાશન શરૂ થયું.
'ડાંડિયો'ના પ્રકાશન સંબંધે નર્મદે લખ્યું હતું કે :
- નર્મદ.
સામયિકનું નામ નર્મદના મિત્ર નગીનદાસ મારફતિયા દ્વારા સૂચવવામાં આવ્યું હતું. "મ્હોટું નામ રાખી હલકું કામ કરવું, તેના કર્તાં હલકું નામ રાખી મોટું કામ કરવું વધારે સારું" — એ વિચારે નર્મદે આ નામકરણ મંજૂર રાખ્યું હતું.
પ્રકાશિત સામગ્રી
'દાંડિયો' ડેમી કદનાં ૮ થી ૧૨ પાનાઓમાં પ્રકટ થતું હતું. તેની વાચનસામગ્રીમાં પ્રથમ પાને પ્રાસંગિક વિષય પરનો લેખ છપાતો. આ ઉપરાંત સમાજ, ઇતિહાસ, ભાષા, ધર્મ, સંસ્કૃતિ, શેરસટ્ટા, વ્યંગચિત્રો, સ્થાનિક વહીવટદારોના ભ્રષ્ટાચાર, સામાજીક બદીઓ સંદર્ભે નીતિબોધ, વિખ્યાત વ્યક્તિઓના સંક્ષિપ્ત જીવનચરિત્રો જેવા વૈવિધ્યસભર વિષયોને તેમાં આવરી લેવામાં આવતા હતા.
નર્મદની જુસ્સાદાર વેધક ગદ્યશૈલી અને 'ડાંડિયો'માં પ્રકાશિત અન્ય લેખોની ભાષાશૈલી વિશે જણાવતાં વિજયરાજે લખ્યું છે કે :
"ગદ્ય વાંચવા અણટેવાયેલી પ્રજાને વાંચતી કરવા 'ડાંડિયો' એ પોતાના સમયના પત્રકારત્વે ગદ્યની જે શૈલીનાં બીજ રોપ્યાં અને જેને યથાસંસ્કાર ખીલવી તેમાં આજના રસજ્ઞ વાચકોને સુઘડતા ઓછી જણાશે અને લાલિત્ય તો બિલકુલ નહીં જડે. એ મર્યાદાઓને જો વાચક ધૈર્યથી નભાવી લે તો પછી ગુણપક્ષે તેને એ લખાણોમાં પ્રાથમિક ઉછળતું જોમ અને કેટલોક મજેદાર તરવરાટ જણાશે અને તાક્યું તીર માર્યે જ રહેનારી સચોટતા ને તીક્ષ્ણતા પણ જણાશે."
'ડાંડિયો'ની કુલ ત્રણ શ્રેણીઓ પ્રકટ થઈ હતી. પ્રથમ શ્રેણીમાં ૩૨ અંકો, દ્વિતીય શ્રેણીમાં ૨૭ અંકો અને તૃતીય શ્રેણીમાં ૫૮ અંકો પ્રકાશિત થયા હતા. ૧૮૬૯ની આખરમાં આ ચોપાનિયું 'સન્ડે રિવ્યુ' સાથે ભેળવી દેવામાં આવ્યું હતું.
'ડાંડિયો' અંગે રામનારાયણ પાઠક, વિજયરાય વૈદ્ય અને રમેશ શુક્લએ સંશોધન કાર્ય કર્યું છે. વિજયરાયે આ સામયિકને 'ગુલામ પ્રજાનું આઝાદ પત્ર' કહેલું. રમેશ શુક્લએ 'ડાંડિયો'ના ઉપલબ્ધ ૬૩ અંકોનું સંપાદન કરીને વિસ્તૃત સંશોધનાત્મક પ્રસ્તાવના સહિત પ્રકાશિત કરેલ છે. આ સંપાદન કવિ નર્મદ યુગવર્તક ટ્રસ્ટે (સુરત) પ્રકાશિત કરેલ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો
શ્રી સોમનાથ સંસ્કૃત યુનિવર્સિટી
શ્રી સોમનાથ સંસ્કૃત યુનિવર્સિટી ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલ એક જાહેર યુનિવર્સિટી છે અને તેની સ્થાપના ગુજરાત રાજ્યના ૨૦૦૫ના અધિનિયમ હેઠળ સંસ્કૃત ભાષા અને સાહિત્યનાં સંવર્ધન સાથે ભારતીય સાંસ્કૃતિક વારસા અને ભાષાના વિકાસ માટે કરવામાં આવેલ હતી. યુનિવર્સિટીનું મુખ્ય કેમ્પસ વેરાવળ ખાતે આવેલ છે અને તેની સાથે ૭ મુખ્ય વિભાગો અને ૧૧૦ જેટલી સંલજ્ઞ કોલેજો અને સંશોધન સંસ્થાઓ જોડાયેલ છે. યુનિવર્સિટી ૯ જેટલા વિષયોમાં સ્નાતક, અનુસ્નાતક અને ડોક્ટરેટ પદવીઓ આપે છે. યુનિવર્સિટી દ્વારા 'સોમજ્યોતી' ત્રિમાસીક બહાર પાડવામાં આવે છે.
શ્રેણી:શિક્ષણ શ્રેણી:ગુજરાતની યુનિવર્સિટીઓ
જેતપુર
જેતપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લાનું એક મહત્વનું નગર છે અને જેતપુર તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે.
જેતપુર કોટન ની સાડીઓ માટે જાણીતું છે.
ભૂગોળ
જેતપુર ભાદર નદીના પશ્ચિમ કાંઠે વસેલું છે. ભાદર નદી, જે દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં વહે છે તે જેતપુરથી થોડા કિમી દૂર ઉત્તર દિશામાં વળાંક લઇને ફરી પશ્ચિમ દિશામાં વહે છે. ભાદર નદી પર જેતપુરથી થોડા કિમી દૂર રાજકોટ-જુનાગઢ હાઇવે પર પુલ બાંધવામાં આવ્યો છે.
પરિવહન
જેતપુર ગુજરાતના બધાં મોટા શહેરો ના જાહેર માર્ગ પરિવહન સાથે જોડાયેલું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:જેતપુર તાલુકો
સંગીતકાર
સંગીતકાર એક એવી ઓળખ છે જે સંગીત સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલા વ્યક્તિ માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે, તે ઓળખ ઉપરાંત વ્યવસાય પણ છે. સંગીતકાર ધૂનો બનાવવી, ગાવી, વગાડવી વગેરે કામ કરે છે. ફિલ્મ ક્ષેત્રે, ગાયન, વાદન ક્ષેત્રે વિવિધ સંગીતકારો સંકળાયેલા છે.
ઉલ્લેખનીય સંગીતકારો
શ્રેણી:સંગીતકાર શ્રેણી:સંગીત
ગણેશપુર (તા. મોડાસા)
ગણેશપુર (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગણેશપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
ઝીંકીયાળી (તા. મોરબી)
ઝીંકીયાળી (તા. મોરબી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરબી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઝીંકીયાળી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોરબી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
માનવ અધિકારોની વિશ્વવ્યાપી ઘોષણા
સન 1948 ના ડિસેમ્બર મહિનાની 10 મી તારીખે સયુંકત રાષ્ટ્રોની સામાન્ય સભાએ માનવ અધિકારોની વિશ્વવ્યાપી ઘોષણાનો સ્વીકાર કરીને તેની જાહેરાત કરી તેની સંપૂર્ણ ચાંદી હેઠળના પાનાઓમાં આપવામાં આવી છે.
આ ઘોષણામાં એક વ્યક્તિના હક્કોની પુષ્ટિ કરતા 30 લેખનો સમાવેશ થાય છે, જે કાયદાકીય રીતે પોતાને બંધન ન હોવા છતાં, તે પછીના આંતરરાષ્ટ્રીય સંધિઓ, આર્થિક સ્થાનાંતરણો, પ્રાદેશિક માનવ અધિકાર સાધનો, રાષ્ટ્રીય બંધારણો અને અન્ય કાયદાઓનું વિસ્તૃત વર્ણન કરે છે. ઘોષણા એ આંતરરાષ્ટ્રીય બિલ ઓફ હ્યુમન રાઇટ્સની રચનાની પ્રક્રિયાનું પ્રથમ પગલું હતું, જે 1966 માં પૂર્ણ થયું હતું, અને પૂરતા પ્રમાણમાં દેશોએ તેને માન્યતા આપ્યા પછી, 1976 માં અમલમાં આવી.
વેરસલપર (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
આંતરરાષ્ટ્રીય ઓઝોન સ્તર સંરક્ષણ દિવસ
૧૬ સપ્ટેમ્બરને સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની સામાન્ય સભા દ્વારા ઓઝોન સ્તરની જાળવણી માટેના આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. ૧૯૮૭માં ઓઝોન સ્તરને ઘટાડતા પદાર્થોના ઉત્સર્જન પર નિયંત્રણ લાવવાના મોન્ટ્રિયલ પ્રોટોકોલ પરની વૈશ્વિક સહમતીની યાદમાં આ ઉજવણીની ઘોષણા ૧૯ ડિસેમ્બર, ૨૦૦૦ના કરવામાં આવી હતી.
પ્રોટોકોલ પર હસ્તાક્ષર થયાના ૩૦ વર્ષ પછી વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા ઓઝોન સ્તરમાં પડેલા ગાબડામાં ઘટાડો થવાના અહેવાલ નોંધાયા હતા. ઓઝોન અવક્ષય માટે જવાબદાર વાયુઓની પ્રકૃતિને કારણે તેમની રાસાયણિક અસરો ૫૦ થી ૧૦૦ વર્ષ સુધી ચાલુ રહેવાની સંભાવના છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
પેરિસ–બ્રેસ્ટ
પેરિસ – બ્રેસ્ટ એ એક ફ્રેંચ મિઠાઈ છે, જે પેસ્ટ્રી વડે બનાવવામાં આવે છે અને એક પ્રકારના સૂકામેવાના સ્વાદ વાળી હોય છે.
ઇતિહાસ
૧૯૧૦માં આ ગોળાકાર પેસ્ટ્રી મિઠાઇનું સ્વરૂપ લુઇ ડુરાન્ડ દ્વારા પિઅરી ગિફ્ફાર્ડની વિનંતીથી તેના દ્વારા ૧૮૯૧માં શરૂ કરાયેલી પેરિસ-બ્રેસ્ટ-પેરિસ સાયકલ રેસ માટે બનાવવામાં આવ્યું હતું. તેનો ગોળ આકાર ચક્રનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તે પેરિસ-બ્રેસ્ટ સાયકલ રેસ કરનારાઓ માટે લોકપ્રિય બની હતી. તેની ઉચ્ચ કેલરી કિંમતને કારણે તે હવે ફ્રાંસની મોટાભાગની પેસ્ટ્રી દુકાનોમાં જોવા મળે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વાનગી
કરિશ્મા મહેતા
કરિશ્મા મહેતા એક જાણીતી લેખિકા અને ફોટોગ્રાફર છે. તે જાન્યુઆરી ૨૦૧૪માં શરૂ થયેલી વેબસાઈટ હ્યુમન્સ ઓફ બોમ્બેના સ્થાપક અને પ્રબંધક છે, અને તેના સંબંધિત એક પુસ્તક હ્યુમન્સ ઓફ બોમ્બેના લેખિકા છે. તેઓ એક સ્વતંત્ર લેખિકા હોવાની સાથોસાથ TEDx રજૂકર્તા પણ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
વસંતનગર ટાઉનશીપ
વસંતનગર ટાઉનશીપ અમદાવાદ શહેરમાં ગોતા ખાતે આવેલું છે. વસંતનગર ટાઉનશીપ ગોતાથી ઓગણજ જતા રસ્તા પર આવેલું છે.
શ્રેણી:અમદાવાદ શહેરના વિસ્તારો
ટુવા (તા. વઢવાણ)
ટુવા (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ટુવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
નાની રાજસ્થળી (તા. પાલીતાણા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
જાફરાબાદ (તા. તારાપુર)
જાફરાબાદ (તા. તારાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  તારાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે જાફરાબાદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:તારાપુર તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
ગોઢ (તા. પાલનપુર)
ગોઢ (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
લોવરાલી (તા. દ્વારકા)
લોવરાલી (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લોવરાલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રાણી કર્ણાવટી
રાણી કર્ણાવતીને અથવા રાણી કર્માવતી (મૃત્યુ ૮ માર્ચ ૧૫૩૪) ભારતના બુંદી રજવાડાના રાજકુમારી અને હંગામી શાસક હતી. તેમના લગ્ન મેવાડના રાણા સાંગા (c.1508-1528) સાથે થયા હતા. તેઓ બે રાણા રાણા વિક્રમાદિત્ય અને રાણા ઉદય સિંહની માતા અને મહારાણા પ્રતાપની દાદી થાય. તેમણે ૧૫૨૭ થી ૧૫૩૩ સુધી તેમના પુત્રની નાની વય દરમિયાન શાસક તરીકે કારભાર ચલાવ્યો હતો. તેઓ તેમના પતિની જેમ જ ઉગ્ર હતા અને સૈનિકોની નાની ટુકડી સાથે ગુજરાતના બહાદુર શાહની સેના સામે અંતિમ સમય સુધી ચિત્તોડનો બચાવ કર્યો. તેઓએ ભાગી જવાનો ઇનકાર કર્યો અને પોતાના આત્મસન્માનની રક્ષા માટે જૌહર કર્યું.
જીવનચરિત્ર
રાણી કર્ણાવતીએ તેના મોટા પુત્ર વિક્રમાદિત્યના નામે શાસન ચલાવ્યું જે એક નબળા શાસક હતો. આ દરમિયાન, ગુજરાતના બહાદુર શાહ દ્વારા મેવાડ પર બીજી વખત હુમલો કરવામાં આવ્યો. આ પહેલાં પણ વિક્રમાદિત્ય તેનાથી હાર્યો હતો. આ બાબત રાણી માટે બહુ ચિંતાનો વિષય હતી.
વિરોધી ઉમરાવો વિક્રમાદિત્ય માટે લડવા માટે તૈયાર ન હતા અને નિકટવર્તી યુદ્ધ સિસોદિયાના ઇતિહાસમાં વધુ એક ડાઘ પાડશે એમ નિશ્ચિત હતું. રાણી કર્ણાવતીએ ઉમરાવોને સિસોદિયાના સન્માન માટે આગળ આવવા માટે પત્ર લખ્યો, અને વિક્રમાદિત્ય માટે નહીં તો મેવાડ માટે લડવા માટે ઉમરાવોને સમજાવ્યા. તેમની એકમાત્ર શરત એ હતી કે વિક્રમાદિત્ય અને ઉદય સિંહે તેમની અંગત સુરક્ષા માટે યુદ્ધ દરમિયાન બુંદી જવું. પછીના કેટલાક અપ્ર્માણિત દંતકથાઓ કહે છે કે રાણીએ મુઘલ સમ્રાટ હુમાયુને પણ રાખડી મોકલી હતી, તેને ભાઈ કહીને મદદ માટે પૂછ્યું હતું. આમ તેનું નામ રક્ષાબંધનના તહેવાર સાથે અમર રીતે જોડાઈ ગયું. જો કે આને કોઈ સમકાલીન લેખક દ્વારા સમર્થન મળતું નથી અને સતીશ ચંદ્ર જેવા આધુનિક ઈતિહાસકારો આને ઐતિહાસિક હકીકતને બદલે એક દંતકથા માને છે.
હાર નિકટવર્તી છે તેમ સમજીને, કર્ણાવતી અને દરબારની અન્ય ઉમદા મહિલાઓએ ૮ માર્ચ, ૧૫૩૪ ના દિવસે જૌહરમાં પોતાને અગ્નિદાહ આપ્યો, જ્યારે બધા પુરુષો ભગવા વસ્ત્રો પહેરીને મૃત્યુ સામે લડવા માટે નીકળ્યા અને આ રીતે સાકાનું આયોજન કર્યું. ચિત્તોડ ખાતે કરવામાં આવેલ ત્રણ જૌહરમાંથી આ બીજો પ્રસંગ હતો.
ગારુડી (તા. મોડાસા)
ગારુડી (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગારુડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
સામાજિક નિયંત્રણ
સામાજિક નિયંત્રણ (Social control) એ સમાજશાસ્ત્રનો એક ખ્યાલ છે કે જે વ્યક્તિના વર્તન પર સામાજિક કે સાંસ્કૃતિક રીતે મુકાતાં નિયમનોનો નિર્દેશ કરે છે. સામાજિક પ્રક્રિયાઓ અને વ્યક્તિઓ તથા જૂથો ના વર્તનને નિયંત્રિત કરતા, સમાજજીવનના હિતમાં સમાજના સભ્યો દ્વારા સ્વીકૃત થયેલા અંકુશોને સામાજિક નિયંત્રણ કહેવામાં આવે છે. આ નિયંત્રણોમાં કાયદાઓ, પ્રથાઓ, લોકનીતિઓ, લોકરીતિઓ, સમાજસ્વીકૃત આદર્શો, રીવાજો, રૂઢિઓ, માન્યતાઓ, પરંપરા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
આ નિયંત્રણોથી વ્યક્તિઓ અમુક જ પ્રકારનું વર્તન કરવા પ્રેરાય છે તથા મૂલ્યો અને ધોરણો થી વિપરીત વર્તન કરતાં રોકાય છે. સામાજિક નિયંત્રણ હકારાત્મક અને નકારાત્મક તેમજ ઔપચારિક અને અનૌપચારિક હોઈ શકે છે. સામાજિક નિયંત્રણની પ્રક્રિયા સ્થળકાળની આવશ્યકતા સાથે સંબંધ ધરાવે છે. સામાજિક પરિવર્તન ની સાથે સાથે સામાજિક નિયંત્રણનાં ધારાધોરણો પણ બદલાતાં રહે છે.
વ્યાખ્યા
સામાજિક નિયંત્રણનો અર્થ આપવામાં બધા સમાજશાસ્ત્રી ઓ પોતપોતાનો મત ધરાવે છે. મુખ્યત્વે તેઓમાં બે પક્ષો જોવા મળે છે. એક પક્ષ સામાજિક નિયંત્રણને સામાજિક વ્યવસ્થા ટકાવનારું સાધન માને છે, જ્યારે બીજો પક્ષ તેને સામાજિક ઉન્નતી વધારનારું માધ્યમ માને છે.
સામાજિક નિયંત્રણ પ્રત્યેક સમાજમાં જુદા જુદા સ્વરૂપે જોવા મળે છે. આથી સમાજશાસ્ત્રીઓએ તેની જુદી જુદી વ્યાખ્યાઓ આપી સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે. કિમ્બોલ યંગના મત અનુસાર "સામાજિક નિયંત્રણ પ્રતીકાત્મક કે શારીરિક બળનો ઉપયોગ કરે છે, જે દ્વારા અપેક્ષિત વર્તણૂક ક્રિયાઓનો અમલ કરાય છે." ઓગબર્ન અને નીમકોફના મત મુજબ "સામાજિક નિયંત્રણ એવી પ્રક્રિયાઓ અને સાધનો છે જેના દ્વારા સામાજિક ધોરણો નું ઉલ્લંઘન મર્યાદિત બનાવવામાં આવે છે." રોબર્ટ મોરિસન મેકાઈવર અને ચાર્લ્સ હંટ પેજના મત મુજબ "સમગ્ર સામાજિક વ્યવસ્થાને સુગ્રથિત રાખતી અને તેનું સાતત્ય ચાલુ રાખવાની રીત એટલે સામાજિક નિયંત્રણ." જ્યારે જે. એસ, રોક જણાવે છે કે "સામાજિક નિયંત્રણ અમુક પ્રક્રિયાઓ માટે સંયુક્ત રીતે વપરાતો શબ્દ છે, જે દ્વારા આયોજિત અથવા અનાયોજિત રીતે વ્યક્તિઓને તેમના સમૂહ ના મૂલ્યો સમજાવવામાં કે શીખવવામાં આવે છે અથવા તેને અનુરૂપ બનાવા દબાણ કરવામાં આવે છે."
સામાજિક નિયંત્રણના સાધનો
દરેક સમાજમાં નિયંત્રણની વ્યવસ્થા કરવામાં આવેલી હોય છે. સામાજિક નિયંત્રણની રીતોમાં મુખ્યત્વે બે રીતો જોવા મળે છે: (૧)ઔપચારિક સામાજિક નિયંત્રણ અને (૨)અનૌપચારિક સામાજિક નિયંત્રણ. ઔપચારિક નિયંત્રણમાં કાયદાઓ અને બંધારણની કલમોનો સમાવેશ થાય છે, જેના મારફતે સામાજિક નિયંત્રણ થાય છે. અનૌપચારિક નિયંત્રણની રીતોમાં સમાજના લોકોએ ઊભી કરેલી વ્યવસ્થા જેવી કે લોકરીતિ, રૂઢિ, રિવાજ, માન્યતા, પરંપરા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્રીય પરિભાષાઓ
ટીંબા (તા. વઢવાણ)
ટીંબા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ટીંબા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
લીફા મરૂડી (તા. દ્વારકા)
લીફા મરૂડી (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લીફા મરૂડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગોલા (તા. પાલનપુર)
ગોળા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
નેસડી (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
શ્રીકાંત શાહ
શ્રીકાંત વલ્લભદાસ શાહ (૨૯ ડિસેમ્બર ૧૯૩૬ – ૨૨ જાન્યુઆરી ૨૦૨૦) એ ભારતીય ગુજરાતી ભાષાના કવિ, નવલકથાકાર, વાર્તાકાર અને નાટ્યલેખક હતા. તેઓ મુખ્યત્વે તેમની પ્રયોગાત્મક નવલકથા અસ્તી (૧૯૬૬) માટે જાણીતા હતા.
જીવનચરિત્ર
તેમનો જન્મ ૨૯ ડિસેમ્બર ૧૯૩૬માં ગુજરાતના જુનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા બાંટવામાં, વલ્લભદાસ અને વસંતબહેનને ઘેર થયો હતો. તેમણે તેમના ગામ બાંટવામાં શાળાનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો. ૧૯૫૯માં બી.એ. અને ૧૯૬૧માં બહાઉદ્દીન કૉલેજ, જૂનાગઢમાંથી મનોવિજ્ઞાન વિષય સાથે માસ્ટર ઑફ આર્ટ્સની પદવી મેળવી.
તેમણે ૧૯૬૨–૬૩માં એચ.કે. આર્ટ્સ કૉલેજ, અમદાવાદમાં વ્યાખ્યાતા (લેક્ચરર) તરીકે કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. ત્યાર બાદ તેમણે જામનગરમાં દૈનિક જનસત્તાના રોજગાર અધિકારી તરીકે, રાજકોટમાં દૈનિક જનસત્તાના મેનેજર અને અમદાવાદ ખાતે જનસત્તાના જનરલ મેનેજર તરીકે કાર્ય કર્યું. અંતે તેઓ અમદાવાદની વિવેકાનંદ કૉલેજમાંથી વ્યાખ્યાતા તરીકે નિવૃત્ત થયા.
તેમણે ૯ નવેમ્બર ૧૯૬૩ના રોજ રૂતા શાહ સાથે લગ્ન કર્યા. તેમના સંતાનોમાં એક પુત્રી અને એક પુત્ર હતા.
અર્થ અવર
અર્થ અવર એ વર્લ્ડ વાઇલ્ડલાઇફ ફંડ ફોર નેચર (WWF) દ્વારા આયોજિત વિશ્વવ્યાપી ચળવળ છે. આપણી પૃથ્વી પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાના પ્રતિક સ્વરૂપે, આ કાર્યક્રમ વાર્ષિક ધોરણે યોજવામાં આવે છે, જે વ્યક્તિઓ, સમુદાયો અને વ્યવસાયોને, માર્ચ મહિનાના છેલ્લા શનિવારે સાંજે ૮:૩૦ થી ૯:૩૦ વાગ્યા સુધી એક કલાક માટે બિન-જરૂરી વિજ-ઉપકરણો તથા લાઇટ્સ બંધ રાખવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે. આ કાર્યક્રમની શરૂઆત વર્ષ ૨૦૦૭માં ઓસ્ટ્રેલિયાના સિડનીમાં લાઇટ્સ-ઓફ ઇવેન્ટ તરીકે કરવામાં આવી હતી.
શ્રીકાંત શાહ
સર્જન
૧૯૬૨માં તેમનો એક કવિતા સંગ્રહ પ્રકાશિત થયો. તેમણે એક અસ્તિત્વવાદી નવલકથા અસ્તી લખી જે ૧૯૬૬માં પ્રકાશિત થઇ હતી. ત્યાર બાદ રહસ્ય નવલકથા ત્રીજો માણસ" પ્રકાશિત થઇ. તિરાડ અને બીજા નાટકો, નેગેટિવ, કેનવાસ પર ના ચહેરા, ...અને હું અને એકાંત નંબર ૮૦ તેમના નાટકો છે. ૨૦૦૩માં તેમનો કાવ્યસંગ્રહ એક માણસનું નગર ગુજરાતી લેખક નિરંજન ભગત દ્વારા લખાયેલ પ્રસ્તાવના સાથે પ્રકાશિત થયો. તેમના કેટલાક પુસ્તકો ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ અને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા પુરકૃત થયા છે.
અર્થ અવર
જવલ્લે જ અમુક વર્ષોમાં જ્યારે પવિત્ર શનિવાર માર્ચના છેલ્લા શનિવારે આવતો હોય, ત્યારે અર્થ અવર તેની રાબેતા મુજબ આવતી તારીખને બદલે એક સપ્તાહ વહેલો ખસેડવામાં આવે છે.
શ્રીકાંત શાહ
સર્જન
અસ્તિ એ તેમની પ્રાયોગિક નવલકથા છે, જેને તેમની આધુનિક નવલકથાનો પ્રયાસ માનવામાં આવે છે. આ નવલકથામાં કોઈ કથાવસ્તુ નથી અને તે એક નામ વગરની વ્યક્તિની આસપાસ કેન્દ્રિત છે, જેને "તે" કહેવાયો છે. આ અજ્ઞાત પાત્ર અસ્તિત્વના કપરા અનુભવમાંથી પસાર થાય છે અને મૃત્યુની ઇચ્છા કરે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય પુરુષ કવિઓ શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૨૦૨૦માં મૃત્યુ શ્રેણી:૧૯૩૬માં જન્મ
ગોખરવા (તા. મોડાસા)
ગોખરવા (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોખરવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ભારતનું સ્થાપત્ય
ભારતના સ્થાપત્યના મૂળમાં ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને ધર્મ છે. ભારતીય સ્થાપત્યએ સમય સાથે પ્રગતિ કરી વિશ્વના અન્ય ક્ષેત્રો સાથેના તેના બે હજાર વર્ષના  વૈશ્વિક વાર્તાલાપના પરિણામે આવેલા ઘણા પ્રભાવોને આત્મસાત કર્યા છે. ભારતમાં પ્રચલિત સ્થાપત્ય પદ્ધતિઓ તેની સ્થાપિત બાંધકામની પરંપરાઓ અને બહારના સાંસ્કૃતિક ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓની નિરીક્ષણ અને અમલીકરણનું પરિણામ છે. અસંખ્ય સ્થાપત્ય શૈલીઓ અને પરંપરાઓમાં વિરોધાભાસી હિન્દુ મંદિર સ્થાપત્ય અને ભારતીય-ઇસ્લામિક સ્થાપત્ય સૌથી જાણીતું છે. આ બંનેમાં હિંદુ મંદિર સ્થાપત્ય સંખ્યાબંધ પ્રાદેશિક શૈલીઓ પણ ધરાવે છે.
હિન્દુ મંદિર સ્થાપત્ય મુખ્યત્વે દ્રવિડિયન અને નાગર શૈલીમાં વહેંચાયેલું છે. ચોલા, ચેરા અને પાંડ્ય સામ્રાજ્યો તેમજ વિજયનગર સામ્રાજ્યના શાસન દરમિયાન દ્રવિડ સ્થાપત્ય વિકસ્યું હતું.
ભારતનું પહેલું મોટુ ઇસ્લામિક સામ્રાજ્ય, દિલ્હી સલ્તનત હતું, જેણે ભારતીય અને ઇસ્લામિક લાક્ષણિકતાઓને જોડીને ભારતીય -ઇસ્લામિક સ્થાપત્યનો વિકાસ કર્યો. મુઘલ સામ્રાજ્યના શાસનમાં મોગલ સ્થાપત્ય વિકસ્યું હતું ત્યારનું   ભારતીય -ઇસ્લામિક સ્થાપત્ય  ઉત્કૃષ્ટ ગણવામાં આવે છે, તાજમહેલ તેમના યોગદાનનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે.
બ્રિટીશ વસાહતી સમયગાળા દરમિયાન, નિયોક્લાસિકલ, ગોથિક રિવાઇવલ અને બેરોક સહિત યુરોપિયન શૈલીઓ સમગ્ર ભારતમાં પ્રચલિત બની. ભારતીય-ઇસ્લામિક અને યુરોપિયન શૈલીઓના જોડાણને નવી શૈલી મળી, જેને ઇન્ડો-સેરેસિનિક શૈલી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આઝાદી પછી, વસાહતી સંસ્કૃતિમાંથી પ્રગતિના માર્ગ તરીકે આધુનિક સ્થાપત્યમાં આધુનિકતાવાદી વિચારો ફેલાયા. લી-કોર્બુઝિયર (Le Corbusier) કે જેમણે ચંડીગઢ શહેરની ડીઝાઈન કરી હતી, તેમણે 20 મી સદીમાં સ્થપતિઓને આધુનિક સ્થાપત્ય  તરફ  પ્રભાવિત કર્યા હતા .1991 ના આર્થિક સુધારાએ ભારતના શહેરી સ્થાપત્યને વધુ મજબૂત બનાવ્યું કારણ કે દેશ વિશ્વના અર્થતંત્ર સાથે વધુ સંકલિત બન્યો. પરંપરાગત વાસ્તુ શાસ્ત્ર સમકાલીન યુગ દરમિયાન ભારતના સ્થાપત્યમાં પ્રભાવશાળી રહ્યું છે.
કાંસ્ય યુગ (ઈ.સ.પૂર્વે 3300 – ઈ.સ.પૂર્વે 1300 )
સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિ (ઈ.સ.પૂર્વે 33૦૦-ઈ.સ.પૂર્વે  1300) એ સિંધુ નદીના પટ અને તેની આસપાસના વિશાળ ક્ષેત્રને આવરી લીધુ હતું. તેના પરિપક્વ તબક્કામાં, ઈ.સ. 2600 – ઈ.સ.પૂર્વે 1900, હડપ્પા, લોથલ અને યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ મોહેંજો-દારો સહિતના સ્થળોની વચ્ચે એકરૂપતા દ્વારા ચિહ્નિત કરાયેલા ઘણા શહેરોનું નિર્માણ કર્યું હતું. અહીના નાગરિક અને નગર આયોજન અને ઇજનેરી પાસા નોંધપાત્ર છે, પરંતુ ઇમારતોની રચના "એક આશ્ચર્યજનક ઉપયોગિતાવાદી પાત્રની" છે. અહીં દાણાદારીઓ, ગટર, પાણીની ટાંકી છે, પરંતુ ન તો મહેલો કે મંદિરો ઓળખાઈ શકાય છે, તેમ છતાં શહેરોના  મધ્યમાં "ગઢ" કે "કિલ્લા" જોવા મળે છે. મોહેંજો-દારોમાં કુવાઓ છે જે વાવની પુરોગામી હોઈ શકે છે. શહેરના માત્ર એક જ ભાગમાં ૭૦૦ જેટલા કુવાઓ મળી આવ્યા છે, જેના વિષે વિદ્નુવાનોનું એવું  માનવું છે કે 'નળાકાર ઇંટના પાકા કુવાઓ' સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિની શોધ કહી શકાય.
સ્થાપત્ય સુશોભન  ખૂબ જ ન્યૂનતમ છે, તેમ છતાં કેટલીક ઇમારતોની અંદર "અણીયારા ગોખલા " જોવા મળે  છે. મોટાભાગના સ્થળોએ માટીની ઇંટો ( મેસોપોટેમીયાની જેમ  તાપમાં પકવેલી નથી  ) નો ઉપયોગ મકાન સામગ્રી તરીકે કરવામાં આવ્યું છે, પરંતુ ધોળાવીરા જેવા કેટલાક સ્પથળોએ પત્થર નો ઉપયોગ થયેલો જોઈ શકાય  છે. મોટાભાગના ઘરોમાં બે માળ, લગભગ સમાન કાળ અને નકશામાં બનેલા જોવા મળે છે. મોટા શહેરો ગ્રામ્ય સંસ્કૃતિની અસરને લીધે કોઈ અગમ્ય કારણોસર  ઘટ્યા હોઈ શકે.
પ્રારંભિક હડપ્પન તબક્કો
હડપ્પાના શહેરી તબક્કાની તારીખ ઈ.સ. પૂર્વે 2600 ની જાણવા મળી છે એમ છતાય, કાલિબંગનમાં પ્રારંભિક અથવા પ્રોટો હડપ્પન કાળથી ખોદકામ પહેલાથી જ  કિલ્લેબંધી, ગ્રીડ લેઆઉટ અને ગટર વ્યવસ્થા સહીત  શહેરી વિકાસ દર્શાવે છે.
અંગ્રેજી બોન્ડ અને મકાન સામગ્રી
સમકાલીન કાંસ્ય યુગની સંસ્કૃતિમાં ઇમારતોની રચનામાં કાચી માટીની ઇંટોનો બહોળો વપરાશ જોવા મળતો હતો, જ્યારે સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિમાં લોકો પકવેલ માટીની  ઈંટનો ઉપયોગ કરવાનું પસંદ કરતા હતા. હડપ્પન સ્થાપત્યની વિશિષ્ટતા કહી શકાય એવું ચણતર કામમાં  ઈંગ્લીશ  બોન્ડનો  વિશ્વમાં સૌ પ્રથમ  ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. બાંધકામ ની આ મજબૂત પદ્ધતિમાં એક સ્તરમાં હેડર (ઈંટની નાના ભાગની સપાટી ) અને બીજા સ્તરમાં સ્ટ્રેચર (ઈંટના લાંબા ભાગની સપાટી) વૈકલ્પિક રીતે ગોઠવવામાં આવે છે. માટીનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે જોડાણ સામગ્રી તરીકે કરવામાં આવતો હતો પરંતુ જ્યાં વધુ સારી તાકાતની જરૂરિયાત હતી, જેમ કે ગટર, ત્યા ચૂનાં  અને જીપ્સમના મિશ્ર્રણ ને  પ્રાધાન્ય આપવામાં આવતું હતું. ગ્રેટ બાથ (જાહેર સ્નાનાગર ) જેવા સ્થાપત્યમાં, ડામરનો ઉપયોગ વોટર પ્રૂફિંગ માટે કરવામાં આવ્યો હતો. ઈમારત ની ઊભી રેખામાં ગોઠવણી પ્લમ્બ લાઇન (ઓળંબા) નો ઉપયોગ સૂચવે છે. ઇંટો 4: 2: 1 ના પ્રમાણિત ગુણોત્તરમાં ઉત્પન્ન કરવામાં આવતી હતી અને સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિમાં આ બાબત જોવા મળે  છે.
હડપ્પન યુગનો પશ્ચયાત તબક્કો
પરિપક્વ હડપ્પન શહેરી સમયગાળાના પતન પછી, કેટલાક શહેરો હજુ પણ શહેરી વસવાટ ધરાવતાં રહ્યાં. ગુજરાતમાં બેટ દ્વારકા, ચોલિસ્તાનમાં કુદવાલા(38.1 હેક્ટર) અને મહારાષ્ટ્રમાં દાઈમાબાદ (20 હેક્ટર) જેવા સ્થળોને શહેરી ગણવામાં આવે છે. દાઈમાબાદ (2000-1000 BC) એ તેના સંસ્કૃતિ સમયગાળામાં (1400-1000 BC) બુર્જ સાથે કિલ્લેબંધી દિવાલ વિકસાવી હતી અને તેમાં જાહેર ઇમારતો હતી જેમ કે લંબગોળ મંદિર અને લંબચોરસ ઘરો અને શેરીઓના લેઆઉટમાં આયોજનના પુરાવા દર્શાવે છે.10,000 લોકોની વસ્તી સાથે વિસ્તાર વધીને 50 હેક્ટર થયો હતો. ઈસ પૂ.1500 માં 580 મીટર લાંબી સંરક્ષણ દિવાલ બેટ દ્વારકા ખાતે મળી આવી હતી જે દરિયાઈ તોફાનને કારણે ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ ડૂબી ગઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે. મૌર્ય કાળની પૂર્તિ કરતો પથ્થરનો મહેલ કૌસમ્બીના ખંડેરમાંથી મળી આવ્યો છે. મહેલના સજ્જ પથ્થરો સરસ ચૂનામાં સુયોજિત હતા અને પ્લાસ્ટરના જાડા પડ સાથે કોટેડ હતા, આખી સ્થાપત્ય તેની પોતાની દિવાલો અને ટાવરોથી ગ fort જેવું લાગે છે. મહેલમાં થોડા ઓરડાઓ હતા, દરેક ઓરડામાં ત્રણ છાજલીઓ અને ટાવર તરફ જતા પગથિયાં સાથેનું એક મધ્યસ્થ હોલ આપવામાં આવતું હતું. આર્કિટેક્ચરનું નિર્માણ ત્રણ તબક્કામાં કરવામાં આવ્યું હતું અને તે ઇ.સ. પૂર્વે 8th મી સદીથી બીજી સદી પૂર્વે સુધીની છે. આ પથ્થરના મહેલની શોધ અશોકન અથવા મૌર્ય કાળ દરમિયાન ભારતીય પથ્થર સ્થાપત્યની વૃદ્ધિ પાછળના વિદેશી પ્રભાવના સિદ્ધાંતને બદનામ કરે છે.
અહીં લાગુ આર્કિટેક્ચરની તકનીકમાં ડ્રેબડ પથ્થરોનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો હતો જે રોડાંવાળા કોરથી બનેલી દિવાલનો સામનો કરી રહ્યો હતો, આ પ્રાચીન કાળમાં ભારતીય સ્થાપત્યની વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.
વિરપરડા (તા. મોરબી)
વિરપરડા (તા. મોરબી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરબી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વિરપરડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોરબી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સંકાલી (તા. વઢવાણ)
સંકાલી (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સંકાલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
વેહાર (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
ફાફડા
ફાફડા એ ચણાના લોટમાંથી બનતું ફરસાણ છે, જે મોટાભાગે જલેબી સાથે ખવાય છે.
ફાફડા ચણાના લોટ ઉપરાંત અડદની દાળના લોટમાં પણ બનાવવામાં આવે છે. સૌરાષ્ટ્રમાં આને તાણેલા ગાંઠીયા પણ કહેવાય છે. ફાફડાને સ્વાદીષ્ટ બનાવવા તેમાં અજમો ઉમેરવામાં આવે છે.
ગુજરાતી લોકો દશેરાનો તહેવાર (મોટે ભાગે સવારના પહોરમાં) ફાફડા-જલેબી ખાઈને ઉજવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ખોરાક શ્રેણી:વાનગી શ્રેણી:ફરસાણ શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન
જાફરગંજ (તા. તારાપુર)
જાફરગંજ (તા. તારાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  તારાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે જાફરગંજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:તારાપુર તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
નોંધણવદર (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
લોધિકા
લોધિકા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લાનું એક નગર છે, જે લોધિકા તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે.
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:લોધિકા તાલુકો
લાંગા મરૂડી (તા. દ્વારકા)
લાંગા મરૂડી (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લાંગા મરૂડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગુજરાતી સાહિત્ય મહોત્સવ
ગુજરાતી સાહિત્ય મહોત્સવ જેને ગુજરાત લિટરેચર ફેસ્ટીવલ (સંક્ષિપ્ત જીએલએફ) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એક સાહિત્યિક ઉત્સવ છે જે દર વર્ષે ભારતીય શહેર અમદાવાદ, ગુજરાતમાં યોજાય છે. આ ઉત્સવ સામાન્ય રીતે ડિસેમ્બર-જાન્યુઆરીમાં યોજાય છે.
આ મહોત્સવનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ચર્ચા, પરિસંવાદ અને કાર્યશિબિર પદ્ધતિ દ્વારા ગુજરાતી સાહિત્યને પ્રોત્સાહન અને લોકપ્રિય બનાવવાનો છે. આ ઉત્સવની સ્થાપના શ્યામ પારેખ, સમકિત શાહ અને જુમના શાહે કરી હતી. આ મહોત્સવના અન્ય સભ્યોમાં પારસ ઝા, ફિલ્મ સર્જક અભિષેક જૈન, લેખક રામ મોરી અને કવિ રાજેન્દ્ર પટેલનો સમાવેશ થાય છે.
ઝાંખી
ગુજરાતી સાહિત્ય મહોત્સવ એ ગુજરાતનો સૌથી પ્રથમ અને સૌથી મોટો સાહિત્યિક ઉત્સવ છે. તે ગુજરાતી લિટરેચર ફેસ્ટીવલ (સંક્ષિપ્ત જીએલએફ) તરીકે પણ ઓળખાય છે. આ મહોત્સવનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ચર્ચા, પરિસંવાદ અને કાર્યશિબિર પદ્ધતિ દ્વારા ગુજરાતી સાહિત્યને પ્રોત્સાહન અને લોકપ્રિય બનાવવાનો છે. સત્તાવાર રીતે આ ત્રિદિવસીય કાર્યક્રમમાં સ્પર્ધાઓ અને કાર્યશિબિરોનું પણ આયોજન કરવામાં આવે છે. સાહિત્ય એ પુસ્તકના આવરણ વચ્ચે બંધાયેલું નથી એવી ફિલસૂફીથી શરૂ થયેલો આ મહોત્સવ જીએલએફ રંગમંચ, પટકથા, દસ્તાવેજી ફિલ્મો, સંગીત, પત્રકારત્વ, સોશિયલ મીડિયા અને મૌખિક પરંપરા સહિતના અનેક સ્વરૂપોને એકસાથે આવરી લે છે.
શ્યામ પારેખ અને સમકિત શાહ આ મહોત્સવના દિગ્દર્શક અને નિર્માતા છે, જ્યારે પારસ ઝા પ્રોગ્રામિંગ ડાયરેક્ટર તરીકે ફરજ બજાવે છે. કવિ રાજેન્દ્ર પટેલ અને ફિલ્મ સર્જક અભિષેક જૈન આ ઉત્સવના સભ્ય છે. ટુકડીના અન્ય સભ્યોમાં અદિતિ દેસાઈ, નિહારિકા શાહ, ભાર્ગવ પુરોહિત, આરજે આરતી અને આરજે દેવકીનો સમાવેશ થાય છે.
આ સમગ્ર મહોત્સવ ગુજરાત પ્રવાસન, રિલાયન્સ જૂથ, ઓઇલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન (ઓએનજીસી), હિન્દુસ્તાન કોકાકોલા બેવરેજીસ, ગુજરાત રાજ્ય હસ્તકલા અને હસ્તશિલ્પ વિકાસ નિગમ, વૉડાફોન, એલેમ્બિક ફાર્માસ્યુટિકલ્સ દ્વારા પ્રાયોજીત કરવામાં આવે છે. ગુજરાત યુનિવર્સિટી અને અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન મહોત્સવના ભાગીદાર તરીકે કાર્ય કરે છે.
પ્રથમ આવૃત્તિ
જીએલએફની પ્રથમ આવૃત્તિ ૩, ૪ અને ૫ જાન્યુઆરી, ૨૦૧૪ના રોજ યોજાઈ હતી. તેને વોડાફોન દ્વારા પ્રાયોજિત કરવામાં આવ્યું હતું.
દ્વિતીય આવૃત્તિ
જીએલએફની બીજી આવૃત્તિ ૨૦૧૫ માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ મહોત્સવ ૨૮ થી ૩૧ જાન્યુઆરી અને ૧ ફેબ્રુઆરી દરમિયાન અમદાવાદના કનોરિયા સેન્ટર ખાતે યોજાયો હતો. પ્રથમ બે દિવસ ફિલ્મ ટીકા વિશે કાર્યશિબિર અને પરિસંવાદ આયોજીત કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં લગભગ ૪૦ સત્ર હતા, જેમાં લગભગ ૧૨૫ વક્તાઓ હતા.
તૃતીય આવૃત્તિ
આ મહોત્સવની ત્રીજી આવૃત્તિ ૨૦૧૫માં ૮ થી ૧૦ જાન્યુઆરીથી દરમિયાન શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ આવૃત્તિનો મુખ્ય વિષય "નવા સાહિત્યના રૂપમાં ફિલ્મો" હતો. તેમાં લગભગ ૫૦ સત્રો હતા, જેમાં ૧૦૦થી વધુ વક્તાઓ હતા. કેટલાક નોંધપાત્ર વક્તાઓમાં અર્થશાસ્ત્રી લોર્ડ મેઘનાદ દેસાઈ, મલયાલમ કવિ કે. સચ્ચિદનંદન, ફિલ્મ દિગ્દર્શક શ્રીરામ રાઘવન, પટકથા લેખક (સ્ક્રિપ્ટ રાઇટર) વરુણ ગ્રોવર અને અંજુમ રાજાબાલીનો સમાવેશ થાય છે.