cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ગણિત
પાયો અને તત્વજ્ઞાન.
ગણિતના પાયાને સ્પષ્ટ કરવા માટે, ગણિતીય તર્કશાસ્ત્ર અને ગણશાસ્ત્રનાં ક્ષેત્રોનો વિકાસ થયો.ગણિતીય તર્કશાસ્ત્રમાં તર્કશાસ્ત્રનો ગણિતની દૃષ્ટિએ અભ્યાસ અને તેનો ગણિતના બીજા વિભાગોમાં ઉપયોગોની સમજ આવે છે.વસ્તુઓના સમૂહનો અભ્યાસ ગણિતની જે શાખામાં કરવામાં આવે છે તે ગણશાસ્ત્ર છે. ગણિતીય માળખાં અને તેની વચ્ચેના સંબંધોનો અમૂર્ત રીતે અભ્યાસ કરતી કેટેગરી થિયરી હજી વિકાસના તબક્કામાં છે. આશરે ઈ.સ. ૧૯૦૦થી ઈ.સ. ૧૯૩૦ સુધી ગણિતશાસ્ત્રના પાયાની ચોકસાઇની અત્યાગ્રહી શોધ ચાલી. તેને "પાયાની કટોકટી" એ શબ્દોમાં વર્ણવવામાં આવે છે. આજ સુધી પણ ગણિતના પાયા વિષે કેટલાક મતભેદ પ્રવર્તે છે. એ સમયે પ્રચલિત, કેંટરનાં ગણશાસ્ત્ર પરનો વાદવિવાદ અને બ્રૌવેર- હિલ્બર્ટ વાદવિવાદ જેવા ઘણા વાદવિવાદોએ પાયાની કટોકટીને ઉત્તેજી.
ગણિતીય તર્કશાસ્ત્રનું કામ, ગણિતને અત્યાગ્રહી ચોક્સાઇનાં સૈધ્ધાંતિક માળખાંમાં મૂકવાનું અને એવાં માળખાંના સૂચિતાર્થનો અભ્યાસ કરવાનું છે. આ રીતે તેમાં ગોડેલનું પ્રમેય છે જે (અનઔપચારીકપણે) જણાવે  છે કે મૂળભૂત અંકગણિત આવરી લેતી હોય તેવી કોઈ પણ પ્રભાવશાળી નિયમોની પ્રણાલિ, જો મજબૂત હોય (એટલે કે જેમાં સાબિત થઈ શકે તેવાં બધાં પ્રમેયો સત્ય છે) તો તે અનિવાર્યપણે અપૂર્ણ છે. (એટલે કે તેમાં સાચાં પ્રમેયો પણ છે જેને એ પ્રણાલિમાં સાબિત કરી શકાતાં નથી.) પાયા તરીકે સંખ્યાશાસ્ત્રને લગતા સિધ્ધાંતોનો કોઈ પણ ચોક્કસ સમૂહ લઈએ, ગોડેલએ બતાવ્યું કે સંખ્યાશાસ્ત્રની સાચી સૈદ્ધાંતિક હકીકત રજૂ કરે એવું નિયમ વિધાન કેવી રીતે બનાવવું, જે આ સિધ્ધાન્તો પરથી પ્રતિપાદિત થતું નથી. તેથી સંપૂર્ણ સંખ્યાશાસ્ત્રની પૂરેપૂરી સૈધ્ધાંતિકરણ હોય તેવી કોઇ નિયમ પ્રણાલિ નથી.આધુનિક તર્કશાસ્ત્ર, રિકર્ઝન થિયરી, મોડેલ થિયરી અને પ્રુફ થિયરીમાં વિભાજિત થયેલું છે અને શાસ્ત્રીય કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન [citation needed] અને કેટેગરી થિયરી સાથે બહુ નજીકથી સંકળાયેલું છે. શાસ્ત્રીય કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાનમાં ગણતરીપાત્રતાનું શાસ્ત્ર, ગણતરીને લગતી આંટીઘૂંટીનું શાસ્ત્ર અને માહિતીનું શાસ્ત્ર આવે છે.ગણતરીપાત્રતાનું શાસ્ત્ર, કમ્પ્યુટરના જુદા જુદા શાસ્ત્રીય નમૂનાઓની મર્યાદાની કસોટી કરે છે, જેનો પ્રખ્યાત નમૂનો the Turing machine છે.
ગણતરીને લગતી આંટીઘૂંટીનું શાસ્ત્ર એ, કમ્પ્યુટર વડે તેની કાબુમાં રાખી શકવાની શક્તિનો અભ્યાસ છે. કેટલીક સમસ્યાઓ, સૈધ્ધાંતિક રીતે કમ્પ્યુટરથી ઉકેલી શકાય તેવી હોય તો પણ સમય અને જગ્યાની બાબતમાં એટલી ખર્ચાળ હોય કે તેનો ઉકેલ વ્યાવહારિક રીતે અશક્ય જ રહેવાનો. કમ્પ્યુટર હાર્ડવેરના ઝડપી આધુનિકરણ છતાં પણ હજૂ આ પરિસ્થિતિ છે. આવો એક બહુ પ્રખ્યાત કોયડો, " P = NP? " છે, જે મિલેનિયમ ઈનામી કોયડામાંનો એક છે. અને છેલ્લે, માહિતીશાસ્ત્રને આપેલાં માધ્યમમાં સંઘરી શકાય એવા માહિતીના જથ્થા સાથે સંબંધ છે.તેથી જ એ સંક્ષેપ (Compression) અને ઉત્ક્રમ (Entropy) જેવા મૂળભૂત ખ્યાલો ઉપર કામ કરે છે.
જથ્થો
જથ્થાનો અભ્યાસ સંખ્યાઓથી શરુ થાય છે.પ્રથમ આવે છે પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ અને પૂર્ણાંકો (પૂર્ણ સંખ્યાઓ ) અને અંકગણિતે આલેખેલી તે સંખ્યાઓ પરની ક્રિયાઓ. સંખ્યાશાસ્ત્રમાં પૂર્ણાકોના ઊંડાણભર્યા ગુણધર્મોનો અભ્યાસ કરવામાં આવે છે.એ પરથી "ફરમાનું છેલ્લું પ્રમેય" જેવાં લોકપ્રિય પરિણામો મળ્યાં છે. જોડિયાં અવિભાજ્ય સંખ્યાઓનું અનુમાન (The twin prime conjecture ) અને ગોલ્ડબાકનું અનુમાન (Goldbach's conjecture) એ સંખાશાસ્ત્રના બે વણઉકેલાયેલા કોયડા છે.
જેમ જેમ સંખ્યાપ્રણાલિનો આગળ વિકાસ થયો તેમ પૂર્ણાંકોને સંમેય સંખ્યાઓ (અપૂર્ણાંકો)ના ઉપગણ તરીકે ઓળખાવાયા. આ બધી સંખ્યાઓ પાછી વાસ્તવિક સંખ્યાઓના સમૂહમાં સમાવી લેવામાં આવી છે. એ સંખ્યાઓનો, જથ્થાને અસ્ખલિત રુપે દર્શાવવા માટે ઉપયોગ થાય છે.વાસ્તવિક સંખ્યાઓનું સામાન્યીકરણ સંકુલ સંખ્યાઓમાં થાય છે. સંખ્યાઓના અધિક્રમમાં આ પ્રથમ પગથિયાં છે કે જેમાં આગળ જતાં ૪ સંખ્યાસમૂહ quaternions અને octonions નો સમાવેશ થાય છે.પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓને ધ્યાનમાં લેતાં આપણે અગણિત સંખ્યાઓ(transfinite numbers) મળે છે.જેના પરથી "અનંત" નો ખ્યાલ બાંધી શકાયો છે.અભ્યાસનો બીજો વિભાગ કદને લગતો છે. તેના પરથી કાર્ડિનલ સંખ્યાઓ અને અનંતનો એક બીજો ખ્યાલ, એલેફ સંખ્યાઓ મળે છે, એના લીધે અનંત રીતે મોટા ગણનાં કદની અર્થપૂર્ણ સરખામણી થઈ શકે છે.
માળખુ
સંખ્યાઓ અને વિધેયોના ગણ જેવી ઘણી ગણિતીય વસ્તુઓ, એ ગણ પર વ્યાખ્યાયિત કરેલી ક્રિયાઓ અને સંબંધોના પરિણામ સ્વરુપે, આંતરિક માળખું બતાવે છે.એ પછી એ માળખાંના સંદર્ભમાં વ્યક્ત કરી શકાય તેવા ગણના ગુણધર્મોનો ગણિત અભ્યાસ કરે છે.દા. ત. અંકગણિતની ક્રિયાઓમાં વ્યક્ત કરી શકાય તેવા પૂર્ણાંકોના ગણના ગુણધર્મોનો અભ્યાસ સંખ્યાશાસ્ત્ર કરે છે.એ ઉપરાંત, ઘણીવાર એવું બને છે કે આવા વિવિધ માળખાંરુપ ગણો, સરખા જ ગુણધર્મો બતાવે છે.જેને કારણે, અમૂર્તતાનું એક પગલું આગળ ભરીને, માળખાંઓના મોટા વર્ગ માટે સ્વયંસિદ્ધ સિધ્ધાંતો કહેવા અને પછી આ સ્વયંસિદ્ધ સિધ્ધાંતોને અનુરુપ આખા વર્ગનાં માળખાંઓનો અભ્યાસ કરવો એ શક્ય બને છે.આવી રીતે કોઈ પણ ગ્રુપ, રીંગ અને ફિલ્ડ અને બીજી તાત્વિક પ્રણાલિઓનો અભ્યાસ કરી શકાય છે.આવા અભ્યાસ ( બિજગણિતીય ક્રિયાઓ વડે વ્યાખ્યાયિત થયેલાં માળખાં માટે) તાત્વિક બીજગણિતનું કાર્યક્ષેત્ર રચે છે.તાત્વિક બીજગણિત, તેની બહુ મોટી સામાન્યતાને લીધે, દેખીતી રીતે એક બીજાથી સંબંધ ન ધરાવતી સમસ્યાઓ માટે પણ પ્રયોજી શકાય છે. દા. ત. કમ્પાસ અને ફૂટપટ્ટીથી થતી રચનાઓ સંબંધી ઘણા પ્રાચીન કોયડાઓના ઉકેલ છેવટે ગેલીઓસ થિયરીથી થયા, જેમાં ફિલ્ડ થિયરી અને ગ્રુપ થિયરી આવે છે.બીજગણિતીય શાસ્ત્રનો બીજો દાખલો સુરેખ બીજગણિત છે, જેમાં વેક્ટર અવકાશનો સામાન્ય અભ્યાસ થાય છે."વેક્ટર અવકાશ" ગણના ઘટકો વેક્ટર છે જેને માપ અને દિશા બન્ને છે.તેનો ઉપયોગ, અવકાશનાં બિંદુઓ અને તેની વચ્ચેના સંબંધો દર્શાવવા થાય છે.આ એવી ઘટનાનો એક દાખલો છે કે મૂળભૂત રીતે એકબીજાં સાથે કંઈ સંબંધ ન હોય તેવા બીજગણિત અને ભૂમિતિનાં ક્ષેત્રો વચ્ચે આધુનિક ગણિતશાસ્ત્રમાં મજબૂત આદાનપ્રદાન થાય છે. આપેલાં માળખાંમાં, કેટલી સંખ્યામાં ખૂબ વસ્તુઓને સમાવી શકાય તે જાણવાની રીતોનો અભ્યાસ કોમ્બિનેટોરિક્સમાં કરવામાં આવે છે.
નિમ્નલિખિત વિષયો ગણિત નો વિસ્તાર,સમમિતિ અને માળખુ દર્શાવે છે.
અવકાશ
અવકાશના અભ્યાસનું મૂળ ભૂમિતિમાં છે, ખાસ કરીને યુક્લિડની ભૂમિતિમાં. ત્રિકોણમિતિ ગણિતની એવી શાખા છે, જે ત્રિકોણની બાજુઓ અને ખૂણા વચ્ચેના સંબંધોનો અને ત્રિકોણમિતીય વિધેયોનો અભ્યાસ કરે છે.એ અવકાશ અને સંખ્યાઓને સાંકળે છે. અને બહુ જાણીતાં પાયથાગોરસ પ્રમેયને આવરી લે છે. અવકાશનો આધુનિક અભ્યાસ, આ વિચારોને સામાન્ય બનાવીને, તેમાં બહુ પરિમાણવાળી ભૂમિતિ, યુક્લિડ સિવાયની ભૂમિતિઓ (જે સામાન્ય સાપેક્ષતામાં કેન્દ્રનો ભાગ ભજવે છે) અને ટોપોલોજીને સમાવી લે છે. પ્રુથક્કરણીય ભૂમિતિ, વિકલન આધારિત ભૂમિતિ અને બીજગણિત આધારિત ભૂમિતિ એ બધા વિષયમાં, જથ્થો અને અવકાશ બન્ને ભાગ ભજવે છે. બહિર્ગોળ (Convex) અને સુસ્પષ્ટ(Discrete) ભૂમિતિનો વિકાસ,સંખ્યાશાસ્ત્ર અને વિધેયોના પ્રુથક્કરણને લગતાં શાસ્ત્રના કોયડા ઉકેલવા માટે થયો.આજે હવે તેનો અભ્યાસ યથોચિતકરણ (Optimization) અને કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાનમાં પ્રયોજવા માટે થઈ રહ્યો છે.વિકલ ભૂમિતિમાં તંતુઓના સમૂહના અને કલનશાસ્ત્રના વિવિધ, ખાસ કરીને વેક્ટર અને ટેન્સર કલનશાસ્ત્રના ખ્યાલો રહેલા છે.બીજગણિતીય ભુમિતિમાં બહુપદી સમીકરણોના ઉકેલના સમૂહ તરીકે, ભૌમિતિક વસ્તુઓનું વર્ણન રહેલું છે, જે જથ્થા અને અવકાશના ખ્યાલોને ભેગા કરે છે.તેમાં ટોપોલોજીના સમૂહોનો પણ અભ્યાસ છે જેમાં માળખાંને અને અવકાશને એકત્ર કરવામાં આવે છે. લાય સમૂહોનો ઉપયોગ અવકાશ, માળખાં અને બદલાવના અભ્યાસ માટે થાય છે.વીસમી સદીનાં ગણિતશાસ્ત્રમાં, અનેક શાખા-પ્રશાખામાં વિભાજિત થઈને ટોપોલોજીનો વિષય સૌથી વધારે વિકસતું ક્ષેત્ર હોઈ શકે છે. તેનાં ક્ષેત્રમાં બિંદુગણ ટોપોલોજી, ગણશાસ્ત્રીય ટોપોલોજી, બિજગણિતીય ટોપોલોજી અને વિકલન ટોપોલોજી આવરી લેવાયાં છે. આધુનિક ટોપોલોજીનાં ઉદાહરણોમાં મેટ્રીઝેબીલીટી થિયરી, એક્ષિઓમૅટિક સૅટ થિયરી, હોમોટોપી થિયરી અને મોર્સ થિયરી મુખ્ય છે. ટોપોલોજીમાં હવે ઉકેલાઇ ચૂકેલ પૉઇનકૅરૅ અનુમાન અને હૉજ અનુમાનનાં વણઉકેલાયેલાં ક્ષેત્રો પણ આવરી લેવાયેલ છે. ભૂમિતિ અને ટોપોલોજીનાં ચાર રંગનું પ્રમેય અને કેપ્લર અનુમાન જેવાં પરિણામો તો કમ્પ્યુટરની મદદથી જ ઉકેલી શકાયાં છે.
પરિવર્તન
બધાં જ કુદરતી વિજ્ઞાનનો એક સામાન્ય વિષય છે બદલાવને સમજવો અને વર્ણવવો. આ સમજવા માટેનાં એક શક્તિશાળી સાધન તરીકે કલનશાસ્ત્રનો વિકાસ થયો.બદલતા જથ્થાને વર્ણવવા માટેના કેન્દ્રવર્તી ખ્યાલ તરીકે અહીં વિધેયો બને છે.વાસ્તવિક સંખ્યાઓના અને વાસ્તવિક ચલ સંખ્યાઓના વિધેયોનો ઊંડાણભર્યા અભ્યાસ વાસ્તવિક પ્રુથક્કરણશાસ્ત્ર તરીકે ઓળખાય છે.સંકુલ સંખ્યાઓના એવા જ ક્ષેત્રને સંકુલ પ્રુથક્કરણશાસ્ત્ર કહેવામાં આવે છે. વિધેયાત્મક પ્રુથક્કરણશાસ્ત્રમાં (ખાસ અગણિત પરિમાણવાળા) વિધેયના અવકાશ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવે છે.વિધેયાત્મક પ્રથક્કરણશાસ્ત્રના ઘણા ઉપયોગોમાંનો એકછે ક્વોન્ટમ મિકેનિક્સ. ઘણા કોયડાઓ, જથ્થો અને તેના બદલાવના દર વચ્ચેના સંબંધો તરફ લઈ જાય છે, જેનો અભ્યાસ વિકલ સમીકરણો તરીકે કરવામાં આવે છે.કુદરતની ગણી ઘટનાઓનું વર્ણન ગતિશાસ્ત્રની પ્રણાલિઓ વડે થઈ શકે છે. કેઓસ થિયરી (ગેરવ્યવસ્થાશાસ્ત્ર) ચોક્કસ રીતો બનાવે છે જેમાં આમાંની ઘણી પ્રણાલિઓ અણધાર્યું અને છ્તાં નિશ્ચિત કરી શકાય એવું વર્તન બતાવે છે.
પ્રયોજિત ગણિતશાસ્ત્ર
પ્રયોજિત ગણિતશાસ્ત્ર, ગણિતની એ પધ્ધતિઓ સાથે સંબંધ ધરાવે છે જે ખાસ તો વિજ્ઞાન,તંત્રવિદ્યા, વ્યાપારધંધા અને ઉદ્યોગોમાં વપરાય છે. આમ, " પ્રયોજિત ગણિતશાસ્ત્ર " એ ખાસ જાતનું જ્ઞાન ધરાવતું, ગણિતીય વિજ્ઞાન છે. પ્રયોજિત ગણિતશાસ્ત્ર એ શબ્દો, વ્યાવસાયિક ખાસિયતોને પણ વર્ણવે છે.એમાં ગણિતશાસ્ત્રીઓ વ્યવહારિક સમસ્યાઓ પર કામ કરે છે.વ્યાવહારિક કોયડાઓ પર કેન્દ્રિત વ્યવસાય તરીકે, પ્રયોજિત ગણિતશાસ્ત્ર વિજ્ઞાન, તંત્રવિદ્યા, અને ગણિતીય વ્યવહારનાં બીજાં ક્ષેત્રોમાં "ગણિતિય નમૂનાઓની રચના,અભ્યાસ અને ઉપયોગો" પર ભાર મૂકે છે.
ભૂતકાળમાં વ્યાવહારિક ઉપયોગોએ ગણિતીય સિધ્ધાંતોના વિકાસને ઉત્તેજ્યો, જે પછીથી શુધ્ધ ગણિતશાસ્ત્રના અભાસનો વિષય બન્યો કે જેમાં ગણિતનો અભ્યાસ તેના પોતાના ખાતર જ કરવામાં આવે છે. આમ પ્રયોજિત ગણિતશાસ્ત્રની પ્રવૃતિ, શુધ્ધ ગણિતશાસ્ત્રનાં શોધકાર્ય સાથે અગત્યપણે સંકળાયેલી છે.
આંકડાશાસ્ત્ર અને બીજાં નિર્ણયાત્મક વિજ્ઞાન
પ્રયોજિત ગણિતશાસ્ત્ર, આંકડાશાસ્ત્રની સાથે મહત્ત્વનું આચ્છાદન ધરાવે છે. તેના સિધ્ધાંતો, ખાસ કરીને સંભાવનાશાસ્ત્ર,ની રચના ગણિતીય રીતે થયેલી છે. (શોધકાર્ય પ્રકલ્પના એક ભાગ તરીકે કામ કરતાં) આંકડાશાસ્ત્રીઓ, યાર્દચ્છીક નમૂનાઓ લેવાની ક્રિયા વડે અને યાર્દચ્છીક પ્રયોગોથી, "યથાર્થ માહિતી ઊભી કરે છે." અને (માહિતી મળ્યા પહેલાં જ) આંકડાકીય નમૂના અથવા પ્રયોગની રચના માહિતીનાં પ્રુથક્કરણને સુનિશ્ચિત કરે છે.આંકડાશાસ્ત્રીઓ જ્યારે પ્રયોગો અને નમૂનાઓ પરથી માહિતીને ફરીથી હાથ પર લે છે અથવા જ્યારે નિરિક્ષણ આધારિત અભ્યાસ પરથી માહિતીનુ અર્થપૂર્ણ પૃથક્કરણ કરે છે ત્યારે, નમૂના લેવાની કળા અને નિષ્કર્ષ સિધ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીને, નમૂનાની પસંદગી અને આકારણીથી, "માહિતીને વધારે યથાર્થ બનાવે છે." આકારિત નમૂનાઓ અને પરિણામસ્વરુપ આગાહીઓ ની કસોટી નવી માહિતી પર કરવી જોઈએ.
આંકડાકીય સિધ્ધાંતો, આંકડાકીય કાર્યનાં જોખમ (અપેક્ષિત નુકસાન) ને ઓછું કરવું, જેવાં કે પ્રાચલની આકારણી, પૂર્વધારણાની કસોટી અને શ્રેષ્ઠની પસંદગી માટે એક પધ્ધતિનો ઉપયોગ કરવો જેવી  નિર્ણય સમસ્યાઓનો અભ્યાસ કરે છે. ગણિતીય આંકડાશાસ્ત્રના આ રુઢિગત ક્ષેત્રોમાં, ખાસ અવરોધોની હાજરીમાં, અપેક્ષિત ખર્ચ કે નુકસાન જેવાં હેતુગત વિધેયોમાં ઘટાડો કરીને, એક આંકડાકીય નિર્ણય-સમસ્યાની રચના કરવામાં આવે છે. દા. ત. મોજણીની રચનામાં, વિશ્વાસપાત્રતાની એક આપેલી સપાટી સાથે, સમગ્ર માહિતિની આકારણી કરવાનો ખર્ચ ઓછામાં ઓછો કરવાની વાત આવે છે. ગણિતીય આંકડાશાસ્ત્ર, તેના યથોચિતપણાંના ઉપયોગને કારણે ઓપરેશન્સ રિસર્ચ, કન્ટ્રોલ થિયરી અને ગણિતીય અર્થશાસ્ત્ર જેવા બીજાં નિર્ણયલક્ષી વિજ્ઞાન સાથે સંબંધ ધરાવે છે. ]
કમ્પ્યુટરલક્ષી ગણિતશાસ્ત્ર
માનવસહજ સંખ્યાકીય ક્ષમતા માટે અતિ મોટા પડે તેવા ખાસ ગણિતીય કોયડાઓને ઉકેલવા માટેની પધ્ધતિઓનું સૂચન અને અભ્યાસ જેમા થાય છે તે કમ્પ્યુટરલક્ષી ગણિતશાસ્ત્ર છે. વિધેયલક્ષી પ્રુથક્કરણ અને અંદાજીકરણના સિધ્ધાંતોનો ઉપયોગ કરીને,પ્રુથક્કરણના કોયડાઓ માટેની પધ્ધતિનો અભ્યાસ સંખ્યાકીય પ્રુથક્કરણમાં થાય છે.સંખ્યાકીય પ્રુથક્કરણમાં અંદાજીકરણ અને અલગીકરણનો મોટે ભાગે અભ્યાસ થાય છે. તેનો ખસ સંબંધ ભૂલોને હળવી બનાવવાનો છે.સંખ્યાકીય પ્રુથક્કરણ અને વધારે આગળ વૈજ્ઞાનિક ગણતરીશાસ્ત્ર, પ્રુથક્કરણલક્ષી ન હોય તેવા ગણિતીય વિજ્ઞાનના વિષયો, ખાસ કરીને અલ્ગોરિધમ શ્રેણિક અને આલેખશાસ્ત્રનો અભ્યાસ છે.કમ્પ્યુટરલક્ષી ગણિતશાસ્ત્રનાં બીજાં ક્ષેત્રોમાં કમ્પ્યુટર બીજગણિત અને સાંકેતિક ગણતરીના વિષયો આવે છે.
ગણિતનાં પારિતોષિક/ખિતાબો
ગણિતનાં પારિતોષિક/ખિતાબો (awards) સામાન્યતઃ વિજ્ઞાનથી અળગા હોય છે. ગણિતનો સૌથી વધુ મહત્તા ધરાવતું પારિતોષિક ફિલ્ડ મેડલ, ૧૯૩૬માં સ્થાપવામાં આવ્યું હતું અને હવે દર ચાર વર્ષે ૪૦ વર્ષથી નીચેના કોઈક ગણિતજ્ઞને એનાયત થાય છે. તેને ગણિતના નોબલ પુરસ્કાર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ૧૯૭૮માં સ્થપાયેલું વુલ્ફ પારિતોષિક ગણિતશાસ્ત્રીઓના જીવનકાળ દરમ્યાનમાં તેમના યોગદાન માટે એનાયત કરવામાં આવે છે. આ સિવાય બીજા નામના ધરાવતા પારિતોષિકમાં અબેલ પારિતોષિક (સ્થાપના ૨૦૦૩) છે. આ પારિતોષિક ગણિતના ઘણા સમયથી વલઉક્લ્યા પ્રશ્નોના ઉકેલ મેળવનારને અપાય છે. આવા જ ૨૩ વણઉકલ્યા પ્રશ્નોની યાદી જર્મન ગણિતજ્ઞ ડેવિડ હિલ્બર્ટે ૧૯૦૦માં સંપાદિત કરી હતી જે "હિલ્બર્ટના પ્રશ્નો" તરીકે ખૂબજ પ્રખ્યાત છે. આ યાદીના લગભગ ૯ જેટલા પ્રશ્નો અત્યાર સુધીમાં ઉકેલી શકાયા છે. આ સિવાય "Millennium Prize Problems" તરીકે જાણીતી યાદીનું સંપાદન સન ૨૦૦૦માં કરવામાં આવ્યું હતું. આ પૈકીના કોઇપણ પ્રશ્નનો ઉકેલ આપનારને દસલાખ અમેરિકી ડૉલરનું પારિતોષિક અપાય છે. રીમાન હાઇપોથીસિસ નામનો ખૂબ જ અગત્યનો પ્રશ્ન આ યાદી અને હિલ્બર્ટના પ્રશ્નોમાં બન્નેમાં સામેલ છે.
ગણિત એ વિજ્ઞાનની રાણી
કાર્લ ફેડરિક ગાઉસ ગણિતને વિજ્ઞાનની રાણી કહેતા. વિજ્ઞાન માટેનો અંગ્રેજી શબ્દ Science લેટિન ભાષાના scientia અથવા ફ્રેન્ચ ભાષાના science,શબ્દો ઉપરથી આવ્યો છે. મૂળ બંને ભાષામાં તેનો અર્થ જ્ઞાન થાય છે. આમ મૂળભુત ભાષાના સંદર્ભમાં, અંગ્રેજીના સંદર્ભમા તો ગણિતને વિજ્ઞાન તરીકે જોવાય છે પણ હિન્દુ સંસ્કૃતિમાં પણ ગણિત એક વિજ્ઞાન ગણાય છે. વિજ્ઞાનને સ્પેશિયલાઇઝેશનના અર્થમાં જોવાની પ્રણાલિ બહુ જુની નથી. જો સાયન્સને આવા અથવા તો ભૌતિકીય વિજ્ઞાનો પુરતું સીમિત કરી દઇએ તો તેને વિજ્ઞાન ન કહેવાય, ખાસ કરીને પ્યોર ગણિત તો નહીં જ. બીજી તરફ વીસમી સદીના અંતમા ઉપર દર્શાવ્યા પ્રમાણે એલન કોન્સના ગણિતમાં પ્રદાન દ્વારા ક્વોન્ટમ મિકેનિક્સની સાથે બીજા ઘણા ભૌતિક વિજ્ઞાનોને સમજવા ગણિત સિવાય બીજો કોઇ રસ્તો જ નથી આમ ગણિત એ વ્યાપક અર્થમાં વિજ્ઞાનની નવી ભાષા તરીકે પણ ગણાય છે. વીસમી સદીના પૂર્વાર્ધ સુધી ગણિત સામાન્યતઃ ભૌતિક વિજ્ઞાન અને ઇજનેરીવિદ્યામાં વપરાતું પણ વીસમી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં તેનો ઉપયોગ ભાષાવિજ્ઞાન, જીવવિજ્ઞાન, અર્થશાસ્ત્ર જેવી જ્ઞાનની શાખાઓમાં ગણિતનો અનિવાર્ય ઉપયોગ પ્રસ્થાપિત થતાં હવે ગણિત જ્ઞાનની શાખાઓમાં સર્વોપરી બની ગયું છે. બીજી તરફ, બેલ
મહાન વૈજ્ઞાનિકોના ગણિત વિશેનાં વિધાનો પણ જાણવા જેવા છે. આલ્બર્ટ આઇનસ્ટાઇનના કહેવા મુજબ"જયારે જ્યારે ગણિતના નિયમો વાસ્તવિકતાની વાત કરે છે, ત્યારે ત્યારે તેમાં ચોકસાઇનો અભાવ હોય છે, અને જ્યારે ગણિત ચોકસાઇપૂર્વક કાંઇક કહે છે ત્યારે તે વાસ્તવિકતાની વાત કરી શકતું નથી."
ઘણાં તત્વચિંતકો માને છે કે ગણિતમાં પ્રાયોગિક ચકાસણીનો અભાવ છે અને તેથી તે કાર્લ પોપર. ની વ્યાખ્યા મુજબ વિજ્ઞાન નથી. જો કે, ૧૯૩૦ના દાયકામાં ગાણિતિક તર્કની દિશામાં થયેલા મહત્વના કામ પછી કાર્લ પોપરે પોતાની માન્યતા બદલતાં કહ્યું કે, "ભૌતિકવિજ્ઞાન, જીવવિજ્ઞાન તેમજ અન્ય વિજ્ઞાનોની જેમજ ગણિતની મોટા ભાગના સિદ્ધાંતો પણ hypothetico-deductive છે તેથી શુદ્ધ ગણિત પણ કુદરતી વિજ્ઞાન છે."
અંટોલી (તા. મેઘરજ)
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
શૃંગેરી
શૃંગેરી (હિંદી મિશ્રિત ઉચ્ચારમાં શ્રીંગેરી) ભારતનાં કર્ણાટક રાજ્યના ચિકમંગલૂર જિલ્લામાં આવેલું એક નગર અને શૃંગેરી તાલુકાનું વહીવટીમથક છે. શૃંગેરી તુંગ નદીને કિનારે વસેલું છે અને અહિં આદિ શંકરાચાર્યએ ૮મી સદીમાં સૌથી પહેલા સ્થાપેલો શૃંગેરીમઠ આવેલો છે. અહિં ૭૦૦ વર્ષ પહેલા બંધાએલું ઐતિહાસિક મંદિર પણ આવેલું છે.
વ્યુત્પત્તિ
શ્રેણી:કર્ણાટક
ટ્રાન્સજેન્ડર (ત્રીજું લિંગ)
ટ્રાન્સજેન્ડર હોવું એ યૌન અભિમુખતા થી અલગ અને સ્વતંત્ર છે. ટ્રાન્સજેન્ડર વ્યક્તિ વિષમલૈંગિક, સમલૈંગિક, દ્વિલૈંગિક, અલૈંગિક કે પછી અન્ય યૌન અભિમુખતા વાળો હોઈ શકે છે.
ઘણા ટ્રાન્સજેન્ડર લોકો ભેદભાવનો સામનો કાર્યસ્થળ પર ,જાહેર સવલતો, અને તબીબી સારવાર માં કરે છે .ઘણી જગ્યાએ તેઓ કાયદા વડે પણ સુરક્ષિત નથી.
ભારત
thumb| જોગપ્પા એ દક્ષિણ ભારતમાં ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાય છે. તેઓ પરંપરાગત લોક ગાયકો અને નર્તકો છે. એપ્રિલ 2014 માં, ભારતના સુપ્રીમ કોર્ટે ભારતીય કાયદામાં ટ્રાન્સજેન્ડરને 'ત્રીજું લિંગ' જાહેર કરવાની ઘોષણા કરી હતી. ભારતમાં ટ્રાન્સજેન્ડર કમ્યુનિટી ( હિજરા અને અન્ય લોકોની બનેલી) નું ભારત અને હિન્દુ પૌરાણિક કથાઓમાં લાંબા ઇતિહાસ છે.
ન્યાયમૂર્તિ કે.એસ. રાધાક્રિષ્નને તેમના નિર્ણયમાં નોંધ્યું હતું કે, "ભાગ્યે જ, આપણું સમાજ ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાયના સભ્યો પસાર થતાં આઘાત, પીડા અને પીડાને અનુભૂતિ કરે છે અથવા તેના પર ધ્યાન આપે છે, ખાસ કરીને તે લોકો કે જેમના ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાયના સભ્યોની લાગણીની લાગણીઓની પ્રશંસા થાય છે મન અને શરીર તેમના જૈવિક સંબંધને નકારે છે "
હિજરાને માળખાકીય ભેદભાવનો સામનો કરવો પડે છે જેમાં ડ્રાઈવિંગ લાઇસન્સ મેળવવા માટે, અને વિવિધ સામાજિક લાભો પ્રતિબંધિત છે. સમુદાયોમાંથી તેને બરતરફ કરવો તે પણ સામાન્ય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:LGBT
ગણિત
Important theorems and conjectures
See list of theorems, list of conjectures for more
Common misconceptions
Mathematics is not a closed intellectual system, in which everything has already been worked out. There is no shortage of open problems.
Pseudomathematics is a form of mathematics-like activity undertaken outside academia: and occasionally by mathematicians themselves. It often consists of determined attacks on famous questions, consisting of proof-attempts made in an isolated way (that is, long papers not supported by previously published theory). The relationship to generally-accepted mathematics is similar to that between pseudoscience and real science. The misconceptions involved are normally based on:
The case of Kurt Heegner's work shows that the mathematical establishment is neither infallible, nor unwilling to admit error in assessing 'amateur' work. And like astronomy, mathematics owes much to amateur contributors such as Fermat and Mersenne.
Mathematics is not accountancy. Although arithmetic computation is crucial to accountants, their main concern is to verify that computations are correct through a system of doublechecks. Advances in abstract mathematics are mostly irrelevant to the efficiency of concrete bookkeeping, but the use of computers clearly does matter.
Mathematics is not numerology. Numerology uses modular arithmetic to reduce names and dates down to numbers, but assigns emotions or traits to these numbers intuitively or on the basis of traditions.
External links
શ્રેણી:અમૂર્તતા શ્રેણી:ગણિત
વડલી (તા.મહુવા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મહુવા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે નાળીળેર, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કટોસણ રજવાડું
કટોસણ રજવાડું એ પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યનું એક ભૂતપૂર્વ રજવાડું હતું. હાલમાં કટોસણ ગામ જોટાણા તાલુકામાં આવેલું છે.
વડલી (તા.મહુવા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહુવા તાલુકો
કટોસણ રજવાડું
ઇતિહાસ
કટોસણ રજવાડુંએ ચોથા વર્ગ રજવાડું અને તાલુકો હતું. તેમાં અન્ય પાંચ ગામોનો સમાવેશ થાતો હતો. આ રજવાડું મહી કાંઠા એજન્સી હેઠળ ૧૦ ચોરસ માઇલ જેટલા ક્ષેત્રમાં ફેલાયેલું હતું. ઝાલા દરબાર અહીં શાસન કરતા હતા, જેમને બાપુ તરીકે સંબોધવામાં આવતા હતા.
૧૯૦૧ માં તેની સંયુક્ત વસ્તી ૫,૫૧૦ હતી, રાજ્યની આવક ૨૬,૬૧૭ રૂપિયા (લગભગ ત્રણ ચતુર્થાંશ જમીન મહેસૂલ દ્વારા ) હતી. તેમાંથા ગાયકવાડ ના વડોદરા રાજ્યને ૪,૮૯૩ની ખંડણી ચૂકવવામાં આવતી. આ સાથે કટોસણના આધિપત્ય હેઠળ આવતા ગામડાંમાંથી પણ નિશ્ચિત રાશિ વડોદરાને ચૂકવવામાં આવતી જેમાં નાડસા થી ૪૩૦ રૂપિયા જકાસણાથી ૬૨૩ રૂપિયા અજબપુરા થી ૯૬ રૂપિયા ગમાનપુરા માંથી ૧૩૯ રૂપિયા અને જોટાણાથી ૩,૫૮૦ રૂપિયાનો સમાવેશ થતો હતો.
૧૦ જુલાઈ, ૧૯૪૩ ના દિવસે, "અટેચમેંટ સ્કીમ" હેઠળ ગાયકવાડના વડોદરા રાજ્યમાં આ રજવાડાને ભેળવી દેતા આ રજવાડાનું અસ્તિત્વ અસ્ત થયું. ૧ ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૦ ના દિવસે કટોસણ થાણામાં કેટલાક ક્ષુલ્લક રજવાડાઓને તે જ રીતે વડોદરા રાજ્ય સાથે જોડી દેવાયા. ત્યાર પછી, વડોદરા સ્વતંત્ર ભારતના બૃહદ મુંબઇ રાજ્યનો એક ભાગ બન્યું, અને તે ત્યાર પછી ગુજરાતનું એક ભાગ બન્યું.
વિવાદ
૧૯ ઓક્ટોબર ૨૦૧૯માં કટોસણના ૪૪માં રાજા તરીકે ધર્મપાલસિંહ ઝાલાને રાજવી જાહેર કરીને તેમનો રાજ્યાભિષેક કરાયો હતો, જે બંધારણ વિરુદ્ધ હોવાથી વિવાદ ઊભો થયો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં રજવાડાં શ્રેણી:મહેસાણા જિલ્લો
બ્રાહ્મણવાડા
બ્રાહ્મણવાડા નામથી ગુજરાતમાં નીચેના ગામો આવેલા છે:
અન્નવાહક પેશી
અન્નવાહક પેશી જટીલ વનસ્પતિ પેશી છે. અન્નવાહક પેશીનાં ઘટકો ચાલની નલીકા, ચાલની કોષો, સાથી કોષોની બનેલી હોય છે. તેમાં સાથી કોષો જીવંત ઘટકો છે, જે ચાલની નલીકા માંથી ખોરાકનાં ઉધ્વ કે અધોદીશામાં વાહન ચાલની કોષો મારફતે કરાવે છે. આમ અન્નવાહક પેશી વનસ્પતિ માટે ખૂબ આવશ્યક પેશી છે.
શ્રેણી:વનસ્પતિશાસ્ત્ર
વીરપુર (રાજકોટ)
વીરપુર ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશના રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલું ગામ છે. અહીંથી રાજકોટથી જૂનાગઢ જતા રેલ્વે માર્ગ તેમ જ રાજ્ય ધોરી માર્ગ પસાર થાય છે.
જલારામબાપા મંદિર
આ નાનકડું ગામ આજે પૂજનીય સંત શ્રી જલારામ બાપાને કારણે ગુજરાતનું યાત્રાધામ બન્યું છે. અહીં જલારામ મંદિર દ્વારા ચાલતા અન્નક્ષેત્રમાં જેટલા વ્યક્તિ જમવા આવે, તે બધાને પ્રસાદ તરીકે જમાડવામાં આવે છે. આ પેટે કશું પણ લેવામાં આવતું નથી. હવે તો અહીંના ટ્રસ્ટે કોઇપણ પ્રકારનું દાન સ્વીકારવાનું પણ બંધ કરેલ છે.
કંઢાય (તા. અબડાસા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
બડાત્રાલના (છાપરા)
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
ઝિમ્બાબ્વે
ઝિમ્બાબ્વે આફ્રિકાની દક્ષિણ-પુર્વમાં આવેલો એક દેશ છે અને તેની રાજધાની હરારે છે.
ઈતિહાસ
૧૯૬૫થી ૧૯૮૦ની વચ્ચે તે રહોડેશીયાથી પણ ઓળખાતુ હતું. ૧૯૬૫માં ગોરી લઘુમતી સરકાર દ્વારા બ્રિટનથી સ્વતંત્રતા જાહેર કરવામાં આવી હતી અને ત્યારબાદ ૧૫ વરસ સુધી આંતરિક ગૃહયુદ્ધ ચાલ્યા પછી ૧૯૮૦માં દેશ પુર્ણ સ્વતંત્ર થયો હતો. ઝિમ્બાબ્વે સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ, રાષ્ટ્રકુળ અને આફ્રિકન સંઘ જેવી સંસ્થાઓનું સભ્ય છે. ઝિમ્બાબ્વેની રાજ્યવ્યવસ્થા પ્રમુખશાહી પ્રકારની લોકશાહીથી ચાલે છે.
ઉદ્યોગો
ખનિજો, સોનું, હિરાનું ખોદકામ અને ખેતીએ ઝિમ્બાબ્વેના અર્થતંત્રના ના મુખ્ય પાયા છે. દુનિયાનો સૌથી મોટો જળપ્રપાત "વિક્ટોરિયા ફોલ" ઝિમ્બાબ્વે અને ઝામ્બિયાની સરહદ ઉપર આવેલો છે, જે પ્રવાસન ઉદ્યોગમાં મોટો ભાગ ભજ્વે છે.
વસ્તી
ઝિમ્બાબ્વેની વસ્તી લગભગ ૧.૫ કરોડ જેટલી છે, જે મોટા ભાગે બાન્ટુ આફ્રિકન જાતીની છે. દેશની મોટાભાગની પ્રજા પ્રોટેસ્ટંટ ખ્રિસ્તી ધર્મ પાળે છે. દેશની મુખ્ય ભાષાઓમાં અંગ્રેજી, શોના અને એન્ડેબલ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:દેશ શ્રેણી:આફ્રિકાના દેશો
મીર ઘાટ, વારાણસી
thumb|250x250px|મીર ઘાટ, વારાણસી મીર ઘાટ ગંગા તટ પર આવેલો વારાણસી નો મનમોહક અને નોંધપાત્ર ઘાટ છે. એ જ ઘાટ પર શક્તિ પીઠ વિશાલાક્ષી અને બાબા વિશ્વનાથ મંદિર (નવીન) આવેલ છે, જેની સ્થાપના સ્વામી કરપાત્રી દ્વારા કરવામાં આવી હતી. સંધ્યાકાળે ચંદ્રની દુધીયા રોશનીમાં ઘાટનો નજારો જોવાલાયક હોય છે. નાવડીઓમાં સવાર થઈ દશાશ્વમેઘ ઘાટ પરની આરતીનો લ્હાવો લઈ શકાય છે.
શ્રેણી:વારાણસી શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
સુહાસિની ગાંગુલી
સુહાસિની ગાંગુલી (૩ ફેબ્રુઆરી ૧૯૦૯ – ૨૩ માર્ચ ૧૯૬૫) એ ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સેનાની હતા
પ્રારંભિક જીવન
શ્રીમતી ગાંગુલીનો જન્મ ૩ ફેબ્રુઆરી ૧૯૦૯ ના દિવસે બ્રિટિશ ભારતમાં બંગાળ પ્રાંતના ખુલના (હાલમાં બાંગ્લાદેશ)માં અવિનાશચંદ્ર ગાંગુલી અને સરલા સુંદરા દેવીને ઘેર થયો હતો. તેમનો પરિવાર બંગાળના ઢાકા બિક્રમપુરનો નિવાસી હતો. તેમણે ઢાકા ઈડન સ્કૂલમાંથી ૧૯૨૪ માં મેટ્રિકની પરીક્ષા પાસ કરી હતી. ઈન્ટરમીડિએટ ઑફ આર્ટ્સનો અભ્યાસ કરતી વખતે, તેમને બહેરા અને મૂંગા વિદ્યાર્થીઓ માટેની શાળામાં શિક્ષકની નોકરી મળતા તેઓ કોલકાતા આવ્યા.
પ્રારંભ
કોલકાતામાં રહીને તેઓ કલ્યાણીદાસ અને કમલા દાસગુપ્તાના સંપર્કમાં રહ્યા. તેઓ તેમને જુગંતર પાર્ટીમાંના સંપર્કમાં લાવ્યા અને તેના છત્રી સંઘના તેઓ સભ્ય બન્યા. કલ્યાણી દાસ અને કમલા દાસગુપ્તાના સંચાલન હેઠળ, ગાંગુલી, છત્રી સંગઠન વતી, રાજા શ્રીશંદ્ર નંદીના બગીચામાં તરણ શીખવતા હતા. ત્યાં ઈ. સ. ૧૯૨૯માં તેમનો પરિચય ક્રાંતિકારી રસિકદાસ સાથે થયો. જ્યારે બ્રિટીશ સરકારને તેમની પ્રવૃત્તિઓની જાણ થઈ ત્યારે તેમણે ચંદનનગરમાં આશરો લીધો, જે એક ફ્રેન્ચ સંસ્થાન હતું.
ચિત્તાગોંગ શસ્ત્રાગાર પરનો દરોડો
૧૮ એપ્રિલ ૧૯૩૦ના દિવસે, છત્રી સંગઠનના નેતાઓની સૂચનાથી ચિત્તાગોંગ શસ્ત્રાગારના દરોડા પછી, તેમણે અને શશિધર આચાર્યે પતિ પત્ની તરીકે વેશ ભજવી ચંદનનગરમાં અનંત સિંહ, લોકનાથ બાલ, આનંદ ગુપ્તા, જીવન ઘોષલ (માખન) અને અન્ય લોકોને મે ૧૯૩૦માં આશ્રય આપ્યો હતો. ૧ સપ્ટેમ્બર ૧૯૩૦ ના દિવસે, અંગ્રેજ પોલીસે તેમના ઘરે દરોડા પાડ્યા હતા અને એક ઝપાઝપી થઈ હતી. જીવન ઘોષાલ આ ઝપાઝપીમાં મૃત્યુ પામ્યા હતા અને શ્રીમતી સુહાસિની ગાંગુલી સહિતના અન્ય ક્રાંતિકારીઓ પકડાઈ ગયા હતા. પરંતુ તેઓને ટૂંક સમયમાં જ છોડી દેવામાં આવ્યા હતા.
અન્ય પ્રવૃત્તિઓ
તેઓ બીના દાસ સાથે સંકળાયેલા હતા, જેમણે ૧૯૩૨ માં બંગાળના રાજ્યપાલ સ્ટેનલી જેક્સનની હત્યા કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ઈ. સ. ૧૯૩૮ થી ૧૯૩૨ સુધી બંગાળના ક્રિમીનલ લૉ એમેન્ડમેન્ટ (BCLA) ઍક્ટ હેઠળ તેમને હિલજી ડિટેન્શન કેમ્પમાં રાખવામાં આવ્યા હતા. ત્યાંથી છૂટ્યા પછી તેમણે ભારતની કોમ્યુનિસ્ટ ચળવળમાં ભાગ લીધો હતો. તેઓ ભારતના સામ્યવાદી પક્ષના મહિલા મોરચા સાથે જોડાયેલા હતા. ભારતની કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીએ ભારત છોડો આંદોલનમાં ભાગ લીધો ન હતો આથી તેમણે પણ તેમાં ભાગ ન લીધો, પરંતુ તેમણે કોંગ્રેસના સાથીઓને મદદ કરી હતી. ભારત છોડો ચળવળના કાર્યકર હેમંત તારાફદરને તેમણે આશ્રય આપ્યો હોવાથી ઈ. સ. ૧૯૪૨ અને ૧૯૪૫ ની વચ્ચે તેમને ફરીથી જેલમાં પુરવામાં આવ્યા હતા. તેમને ઈ.સ. ૧૯૪૮ અને ૧૯૪૯ માં વેસ્ટ બેંગાલ સિક્યુરિટી એક્ટ હેઠળ ઈ.સ. ૧૯૪૮ માં સામ્યવાદ સાથેના જોડાણો માટે ઘણા મહિનાઓ માટે કેદ કરવામાં આવ્યા હતા.
પાછળનું જીવન અને મૃત્યુ
સુહાસિની જીવનભર સામાજિક સંઘર્ષ સાથે જોડાયેલા હતા. ઈ.સ. ૧૯૬૫માં એક માર્ગ અકસ્માતને કારણે તેમને કોલકાતાની પી. જી. હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ બેદરકારીને લીધે તેમને ટેટનસનો ચેપ લાગ્યો હતો અને ૨૩ માર્ચ ૧૯૬૫ ના દિવસે તેમનું અવસાન થયું હતું
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી શ્રેણી:૧૯૦૯માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૬૫માં મૃત્યુ
બાંથીવાડા (અજુહીરોલા)
બાંથીવાડા (અજુહીરોલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાંથીવાડા (અજુહીરોલા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દ્વિલૈંગિકતા (ઉભયલૈંગિકતા)
thumb|ઉભયલિંગી ગૌરવ ધ્વજ. દ્વિલૈંગિકતા એ બન્ને લિંગ ના, એટલે કે પુરુષ અને સ્ત્રી પ્રત્યે ઉદ્દભવતું રોમેન્ટિક આકર્ષણ, યૌન અભિમુખીકરણ કે યૌન આકર્ષણ છે. તેને કોઈ પણ લિંગ પ્રત્યે ઉદ્દભવતું આકર્ષણ તરીકે પણ વ્યાખ્યાયિત કરી શકાય છે.
નવા અમરપર (તા. હળવદ)
નવા અમરપર (તા. હળવદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હળવદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. નવા અમરપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દ્વિલૈંગિકતા (ઉભયલૈંગિકતા)
દ્વિલૈંગિકતા એ ઇતિહાસ અને પશુઓમાં પણ સમાન રીતે જોવા મળી છે. દ્વિલૈંગિકતા શબ્દ પણ સમલૈંગિકતા અને વિષમલૈંગિકતા ની જેમ જ ૧૯મી સદીમાં શોધાયો હતો.
નવા અમરપર (તા. હળવદ)
શ્રેણી:હળવદ તાલુકો
દ્વિલૈંગિકતા (ઉભયલૈંગિકતા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:LGBT
દેવગઢ
દેવગઢ ભારત દેશમાં  આવેલા ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલું મહત્વનું નગર છે. દેવગઢ દેવગઢ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.આ શહેર અક્ષાંશ-રેખાંશ પર આવેલું છે. સમુદ્ર સપાટીથી ૮૦ મીટરની ઊંચાઈ પર. દેવગઢ શહેર પૂર્વ બમંડા અથવા બમરા રજવાડુંની રાજધાની હતું. આ રજવાડાના રાજા ગંગા વામસી રાજવંશ પરિવારથી હતા. રાજા શ્રી બાસુદેવ સુધાલ દેવ (૧૮૬૯-૧૯૦૩) એક સંસ્કારી શાસક હતા. તેમના યોગદાન સાહિત્ય, શિક્ષણ અને કલા પ્રત્યે વધારે હતી. તેમનાં પુત્રએ પણ દેવગઢની સામાજિક, સાંસ્કૃતિક અને વૈજ્ઞાનિક વિકાસ માટે યોગદાન આપ્યું હતું.
ઇશ્વરીયા (તા.ગઢડા)
ઇશ્વરીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામિના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સુવિધા ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી પણ ઉપલબ્ધ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે.
વસતી
વસતી ગણતરી ૨૦૧૧ પ્રમાણે ગામમાં કુલ ૧૯૭ કુટુંબ મળી ૧૨૪૨ લોકોની વસતી છે, જેમાં ૬૪૦ પુરુષો અને ૬૦૨ સ્ત્રીઓ છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ગઢડા તાલુકો
કનકપર (તા. અબડાસા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો, ટેટી અને તરબૂચ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
ભારતના રાષ્ટ્રપતિઓની યાદી
આ ભારતના રાષ્ટ્રપતિઓની યાદી છે.
{{legend|wheat|કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ (૩)|border=1px solid #AAAAAA}}{{legend|" |રાષ્ટ્રપતિ અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે (૨)|border=1px solid #AAAAAA}}{{legend|" |રાષ્ટ્રપતિ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના ઉમેદવાર તરીકે (૧૦)|border=1px solid #AAAAAA}}{{legend|" |રાષ્ટ્રપતિ ભારતીય જનતા પાર્ટીના ઉમેદવાર તરીકે (૧)|border=1px solid #AAAAAA}}{{legend|" |રાષ્ટ્રપતિ જનતા પાર્ટીના ઉમેદવાર તરીકે (૧)|border=1px solid #AAAAAA}} †- કાર્યકાળ દરમિયાન અવસાન ⸸- રાજીનામું
દરિયાપુર (અમદાવાદ)
thumb|દરિયાપુર દરવાજો દરિયાપુર અમદાવાદમાં આવેલો એક વિસ્તાર છે. આ વિસ્તાર અમદાવાદ શહેરની મધ્યમાં આવેલો છે અને અમદાવાદના કેટલાંક લોકપ્રિય પ્રવાસી સ્થળોનો સમાવેશ કરે છે. કુતુબ શાહ મસ્જિદ અને રાણી સિપ્રીની મસ્જિદ, મુહાફીઝખાનની મસ્જિદ વગેરે આ વિસ્તારની જાણીતી મસ્જિદો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અમદાવાદ શહેરના વિસ્તારો
બાંથીવાડા (જેમાના)
બાંથીવાડા (જેમાના) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાંથીવાડા (જેમાના) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
અગિયાળી (તા. સિહોર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના ભાવનગર જિલ્લાના સિહોર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સિહોર તાલુકો
મીયાણી (તા. હળવદ)
મીયાણી કે મિયાણી, ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હળવદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મિયાણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હળવદ તાલુકો
હરિશ્ચંદ્ર ઘાટ, વારાણસી
thumb|250x250px|હરિશ્ચંદ્ર ઘાટ પર અંતિમ સંસ્કાર વારાણસી ના બધા જ ઘાટ ખૂબ જ મનમોહક છે. પરંતુ કેટલાક ઘાટ પૌરાણિક દ્રષ્ટિએ ખાસ મહત્વના છે, તેમાંથી હરિશ્ચંદ્ર ઘાટ પણ નોંધપાત્ર છે. આ ઘાટ મૈસુર ઘાટ અને અને અન્ય ગંગા ઘાટની મધ્યમાં સ્થિત છે. હરિશ્ચંદ્ર ઘાટ પર હિન્દૂ અંતિમવિધિ રાત્રે અને દિવસે કરવામાં આવે છે. હરિશ્ચંદ્ર ઘાટ નજીક કાશી નરેશ દ્વારા ખૂબ ભવ્ય ઈમારત "ડોમ રાજા"ના નિવાસ માટે દાન કરવામાં આવી હતી. તે કુટુંબ પોતાને પુરાણ સમયગાળામાં વર્ણવાયેલ "કાલુ ડોમ"ના વંશજ માને છે. હરિશ્ચંદ્ર ઘાટ પર અંતિમવિધિ માટે જરૂરી તમામ સામગ્રી લાકડાં, કફન, ધૂપ, રાળ, વગેરેની યોગ્ય વ્યવસ્થા છે. આ ઘાટ પર છે રાજા હરિશ્ચંદ્ર માતા તારામતી અને રોહતાશ્વનું ખૂબ પ્રાચીન મંદિર છે, સાથે એક શિવ મંદિર પણ છે. આધુનિકતાના યુગમાં અહીં એક વિજળી સંચાલિત સ્મશાનગૃહ પણ બનાવવામાં આવેલ છે, પરંતુ તેનો ઉપયોગ ઓછા લોકો કરે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:વારાણસી શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
લેસ્બિયન (સમલૈંગિક સ્ત્રી)
thumb|270x270px|સપ્ફો અને એરિના, એક બગીચામાં, ઇ.સ. ૧૮૬૪ લેસ્બિયન (અંગ્રેજી:Lesbian) શબ્દ નો અર્થ એક સમલૈંગિક સ્ત્રી થાય છે. લેસ્બિયન શબ્દનો ઉપયોગ જાતીય લૈંગિક નિર્ધારણ, અથવા સ્ત્રી સમલૈંગિકતા, અથવા સમાન-લિંગ આકર્ષણ માટેની સંજ્ઞાઓને સાંકળવા અથવા સાંકળવા માટે ની વિશેષતા તરીકે તેમની જાતીય ઓળખ અથવા જાતીય વર્તણૂંક સંબંધમાં પણ થાય છે.
લેસ્બિયન શબ્દ લેસ્બોસ (Λέσβος માંથી Λέσβος), ગ્રીસમાં આવેલા એક ટાપુ પરથી આવ્યો છે. પ્રાચીન કવયિત્રી સપ્ફો લેસ્બોસ પર રહેતા હતા. સપ્ફો મોટે ભાગે પ્રેમ વિશે કવિતાઓ લખતો હતો. તેની ઘણી પ્રેમ કવિતાઓ મહિલાઓને લખાઈ છે. તેથી તેણીનું નામ અને તે ટાપુ જ્યાં તે રહેતું હતું, લોકોને મહિલાઓને પ્રેમ કરતી સ્ત્રીઓ વિશે વિચારવા માટે બનાવે છે. કેટલીકવાર લેસ્બિયન્સને સપ્ફો નામથી સપ્ફિસ્ટ પણ કહેવામાં આવે છે.
કાયદો અને ધર્મ
પુરુષો વચ્ચે ગે સેક્સથી વિપરીત, લેસ્બિયન સેક્સ ઘણા સ્થળોએ કાયદાની વિરુદ્ધ નથી. કેટલાક ધર્મો કે જે પુરૂષોના સમલૈંગિક પુરુષ સેક્સની નિંદા કરે છે તે લેસ્બિયન સેક્સ વિશે કંઇ કહેતા નથી. અબ્રાહમિક (ઈસ્લામ, ખ્રિસ્તી અને યહૂદી) ધર્મના લોકો સામાન્ય રીતે ગે અને લેસ્બિયન સંબંધોને અનૈતિક તરીકે જુએ છે. રોમનના પત્રમાં પૌલ (૧:૨૬) લેસ્બિયનિઝમને 'અકુદરતી' અને 'શરમજનક' ગણાવે છે. તેમ છતાં, મોટે ભાગે નવી ધાર્મિક ચળવળ લેસ્બિયન સંબંધોને સ્વીકારે છે.
ભારતમાં લેસ્બિયનીઝમ
પૌરાણિક કથામાં રાજા ભગીરથનો જન્મ બે મહિલાઓથી થયેલ જાણવા મળેલ છે. વશિષ્ઠે આપેલાં વરદાન અનુસાર બે વિધવા રાણીમાં થી મોટી રાણી પ્રસાદ ગ્રહણ કરે છે અને નાની રાણી પુરુષનો અવતાર ધારણ કરે છે. વીર્ય વગર જન્મેલ હાડકાં વગરનો થાય છે. આ કથા બંગાળમાં ખૂબ જ પ્રચલિત છે.
આવનારી ફિલ્મ શીર કોરમામાં સ્વરા ભાસ્કર અને દિવ્યા દત્તા એક મુસ્લિમ મહિલાનું પાત્ર ભજવે છે અને તે મુખ્યત્વે લેસ્બિયન મહિલાઓ ને સમાજમાં પડતી તકલીફો પર કેન્દ્રિત છે. ગુજરાતમાં આશા ઠાકોર અને ભાવના ઠાકોર નામના લેસ્બિયન યુગલે ૨૦૧૮માં ઍલિસ બ્રીજ પરથી આપઘાત કર્યો હતો, જેનાં સક્રિયતાવાદીઓમાં ઘેરા પ્રત્યાઘાત પડ્યાં હતાં.
સંદર્ભ
શ્રેણી:LGBT
કૃષિ યુનિવર્સિટી, આણંદ
આણંદ કૃષિ યુનિવર્સિટી ગુજરાત રાજ્યના આણંદ ખાતે આવેલ એક કૃષિ યુનિવર્સિટી છે. આ યુનિવર્સિટી પહેલા ગુજરાત કૃષિ યુનિવર્સિટીના ભાગરુપ હતી. આ યુનિવર્સિટીનું કાર્યક્ષેત્ર રાજ્યના ખેડા, આણંદ, અમ્દાવાદ,વડોદરા, પંચમહાલ અને દાહોદ જિલ્લાઓ છે. યુનિવર્સિટી ખેતીવાડી, બાગકામ, ઇજનેરી, મેનેજમેન્ટ અને આઈ.ટી ક્ષેત્રોમાં શિક્ષણ આપે છે.
ઈતિહાસ
કૃષિ યુનિવર્સિટી પહેલા ગુજરાત કૃષિ યુનિવર્સિટીનો એક ભાગરુપે ખેતીવાડી કોલેજ હતી અને તેની સ્થાપના ૧૯૩૮માં સરદાર પટેલ અને ક. મા. મુન્શીના પ્રયત્નોથી કૃષિ ગો વિદ્યા ભવનના નામે થઈ હતી. ખેતીવાડીના નામે જાણીતી આ સંસ્થા ૧૯૭૨ની સાલમાં આણંદની વેટરનરી કોલેજ (સ્થાપના: ૧૯૬૪) સાથે ગુજરાત કૃષિ યુનિવર્સિટીનો ભાગ બની હતી. ૨૦૦૪ની સાલમાં આ યુનિવર્સિટી સ્વતંત્ર યુનિવર્સિટી બની હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:શિક્ષણ શ્રેણી:ગુજરાતની યુનિવર્સિટીઓ
માવઠું
ચોમાસા સિવાયના વરસાદને માવઠું કહે છે.
મોટાભાગે માવઠું શિયાળા દરમિયાન થતું હોય છે. પરંતુ, ઉનાળામાં પણ માવઠું થઇ શકે છે. આવો વરસાદ મોટાભાગે પાકને ભારે નુકસાન પહોંચાડે છે. શિયાળા પછી થતો વરસાદ કેરી તેમજ ઘઉંના પાકને બગાડી શકે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પર્યાવરણ
લઠેડી (તા. અબડાસા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
ઇંગોરાળા (ખાલસા) (તા.ગઢડા)
ઇંગોરાળા (ખાલસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામિના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સુવિધા ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી પણ ઉપલબ્ધ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે.
શ્રેણી:ગઢડા તાલુકો
ગોવિંદભાઈ પટેલ
ગોવિંદભાઈ પટેલ ગુજરાતી ચલચિત્રોના દિગ્દર્શક અને નિર્માતા હતા જેઓ તેમની સફળ ફિલ્મો ઢોલામારૂ અને દેશ રે જોયા દાદા પરદેશ જોયા માટે જાણીતા હતા.
જીવન
ગોવિંદભાઈ પટેલનો જન્મ ૧૧ જાન્યુઆરી ૧૯૪૩ના રોજ થયો હતો. તેઓ કેશોદના વતની હતા. ફિલ્મ નિર્માણમાં આવ્યા પહેલાં તેઓ સિનેમાહોલનું સંચાલન કરતા હતા. ૧૯૮૦ આસપાસ તેમણે જી. એન. ફિલ્મ્સના બેનર હેઠળ ફિલ્મો બનાવવાનું શરુ કર્યું. ઢોલામારૂ (૧૯૮૩) તેમની પ્રથમ સફળ ફિલ્મ હતી. તેમણે બીજી ઘણી સફળ ફિલ્મોનું નિર્માણ કર્યું જેમાં જોડે રેહજો રાજ, લાડી લાખની સાયબો સવા લાખનો, સેજલ સરજુ, હિરણને કાંઠે, પાટણથી પાકિસ્તાન, તારો મલક મારે જોવો છે, ગામમાં પિયરીયું ને ગામમાં સાસરિયું, ઢોલી તારો ઢોલ વાગે (૨૦૦૫) નો સમાવેશ થાય છે. તેમની દેશ રે જોયા દાદા પરદેશ જોયા (૧૯૯૮) ધંધાકીય રીતે અત્યંત સફળ નીવડી અને અંદાજે રૂપિયા ૧૦ કરોડની કમાણી કરી શકી હતી.
તેમનું મૃત્યુ ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૧૫ના રોજ વડોદરા ખાતે થયું. તેમના અગ્નિસંસ્કાર ખાસવાડી સ્મશાનગૃહ ખાતે કરવામાં આવ્યા.
અંગત જીવન
ગોવિંદભાઈ પટેલના લગ્ન ચંદ્રિકાબેન સાથે થયા હતા અને તેમને ત્રણ પુત્ર અને એક પુત્રીઓ હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય ફિલ્મ દિગ્દર્શકો શ્રેણી:૨૦૧૫માં મૃત્યુ
પુલિન બિહારી દાસ
પુલિન બિહારી દાસ (૨૮ જાન્યુઆરી ૧૮૭૭ – ૧૭ ઓગસ્ટ ૧૯૪૯) એક બંગાળી ક્રાંતિકારી અને ઢાકા અનુશીલન સમિતિના સ્થાપક-પ્રમુખ હતા.
પ્રાંરભિક જીવન
પુલિન એક મધ્યમ વર્ગના બંગાળી હિન્દુ પરિવારમાંથી આવતા હતા. તેમ છતાં તેમની પાસે કેટલીક જમીનની મિલકત હતી, તેઓ મોટે ભાગે વસાહતી નોકરીમાં કાર્યરત હતા. તેમના પિતા મદારીપુરની સબ-ડિવિઝનલ કોર્ટમાં એડવોકેટ હતા. તેના એક કાકા ડેપ્યુટી મેજિસ્ટ્રેટ હતા જ્યારે બીજા મુનસિફ હતા. પુલિનનો જન્મ વર્ષ ૧૮૭૭માં શરિયતપુર જિલ્લાના લોનસિંહ ગામમાં નબા કુમાર દાસને ત્યાં થયો હતો.
પુલિનબિહારીએ ૧૮૯૪માં ફરીદપુર જિલ્લા શાળામાંથી પ્રવેશ પરીક્ષા પાસ કરી હતી. તેઓ ઢાકા કોલેજમાં વિદ્યાર્થી હતા ત્યારે પ્રયોગશાળા સહાયક તરીકે કાર્ય કરતા હતા. બાળપણથી જ પુલિનબિહારી શરીર સૌષ્ઠવ તરફ આકર્ષાયા હતા. તેઓ ખૂબ જ સારા લઠ્ઠ લડવૈયા હતા. કોલકાતામાં સરલા દેવીના અખાડાની સફળતાથી પ્રેરિત થઈને તેમણે ૧૯૦૩માં ટિકાટૂલીમાં એક અખાડાની શરૂઆત કરી હતી. ૧૯૦૫માં તેમણે પ્રખ્યાત લઠ્ઠ લડવૈયા મુર્તઝા હેઠળ તલવારબાજી અને લાઠી ખેલની તાલીમ લીધી હતી.
ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિ
સપ્ટેમ્બર, ૧૯૦૬માં બિપિનચંદ્ર પાલ અને પ્રમથનાથ મિત્રએ પૂર્વ બંગાળ અને આસામ જેવા નવનિર્મિત પ્રાંતની મુલાકાત લીધી. તેમના ભાષાણોથી પ્રભાવિત થઈને પુલિનબિહારી રાષ્ટ્રવાદી કાર્યક્રમો તરફ વળ્યા હતા. ત્યાર બાદ અનુશીલન સમિતિની ઢાકા શાખાના આયોજન માટે તેમને નામાંકિત કરવામાં આવ્યા હતા. ઓક્ટોબરમાં,[૩] પુલિને ૮૦ યુવાનો સાથે મળીને ઢાકા અનુશીલન સમિતિની સ્થાપના કરી હતી.
પુલિન બિહારીએ ઢાકામાં નેશનલ સ્કૂલની સ્થાપના કરી હતી. તે મૂળભૂત રીતે ક્રાંતિકારી બળ વધારવા માટેના તાલીમના મેદાન તરીકે બનાવવામાં આવ્યું હતું. શરૂઆતમાં વિદ્યાર્થીઓને લાઠીઓ અને લાકડાની તલવારોથી તાલીમ આપવામાં આવી હતી. પછીથી તેમને ખંજરથી અને છેવટે પિસ્તોલ અને રિવોલ્વરથી તૈયાર કરવામાં આવ્યા હતા.
પુલિને ઢાકાના તત્કાલીન જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ બેસિલ કોપ્લેસ્ટન એલનને ખતમ કરવાનું કાવતરું ઘડ્યું હતું. ૨૩ ડિસેમ્બર, ૧૯૦૭ના રોજ જ્યારે એલન ઇંગ્લેન્ડ પરત ફરી રહ્યા હતા ત્યારે ગોલુન્ડો રેલવે સ્ટેશન પર તેમના પર ગોળીબાર કરવામાં આવ્યો હતો પરંતુ તેઓ જીવ બચાવવામાં સફળ રહ્યા હતા. ૧૯૦૮ની શરૂઆતમાં, પુલિને સનસનાટીભરી બારાહ લૂટનું આયોજન કર્યું હતું. ઢાકા જિલ્લાના નવાબગંજ પોલીસ સ્ટેશન હેઠળના બલ્લાહના જમીનદારના નિવાસસ્થાને ક્રાન્તિકારીઓના એક જૂથે ધોળા દિવસે આ બહાદુરીભરી લૂંટ ચલાવી હતી. આ ભંડોળનો ઉપયોગ શસ્ત્રો અને દારૂગોળો ખરીદવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો.
જુલાઈ, ૧૯૧૦માં, પુલિનની અન્ય ૪૬ ક્રાંતિકારીઓ સાથે રાજદ્રોહના આરોપસર ફરીથી ધરપકડ કરવામાં આવી. પાછળથી બીજા ૪૪ ક્રાંતિકારીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ઢાકા ષડયંત્ર તરીકે જાણીતા આ કેસમાં સુનાવણી બાદ પુલિનને આજીવન કેદની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. તેમની બદલી સેલ્યુલર જેલમાં કરવામાં આવી, જ્યાં તેઓ હેમચંદ્ર દાસ, બારિન્દ્રકુમાર ઘોષ અને વિનાયક સાવરકર જેવા ક્રાંતિકારીઓની સંગતમાં હતા.
પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધ પછી પુલિનની સજામાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો અને ૧૯૧૮માં તેમને જેલમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યો, પરંતુ બીજા વર્ષ સુધી તેમને નજરકેદમાં રાખવામાં આવ્યો. ૧૯૧૯માં જ્યારે તેમને સંપૂર્ણપણે મુક્ત કરવામાં આવ્યા, ત્યારે તેમણે ફરી એકવાર સમિતિની પ્રવૃત્તિઓને પુનર્જીવિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. સંગઠન પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યા બાદ તેના સભ્યો વેરવિખેર થઈ ગયા હતાઅને પુલિનના પ્રયાસોને નજીવો પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. નાગપુર કોંગ્રેસ અને બાદમાં કોલકાતા અધિવેશનમાં બચી ગયેલા ક્રાંતિકારીઓમાંના મોટા ભાગનાએ મોહનદાસ ગાંધીની નેતાગીરીનો સૈદ્ધાંતિક સ્વીકાર કર્યો અને અસહકારની ચળવળને ટેકો આપવાનું નક્કી કર્યું. જો કે, પુલિન અડગ રહ્યા અને ગાંધીજીના આદર્શો અને નેતાગીરીને સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો. તે સમયે સમિતિ એક પ્રતિબંધિત સંગઠન હોવાથી, તેમણે ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રાખવા માટે ૧૯૨૦માં ભારત સેવક સંઘની સ્થાપના કરી હતી. બેરિસ્ટર એસ.આર.દાસના આશ્રય હેઠળ તેમણે બે સામયિકો હક કથા અને સ્વરાજપ્રકાશિત કર્યા, જેના દ્વારા તેમણે ક્રાંતિકારી વિચારોનો પ્રસાર કરવાનું શરૂ કર્યું. તેમણે કોંગ્રેસની અહિંસાની નીતિની ટીકા કરવાનું શરૂ કર્યું. સમિતિ ગુપ્ત રીતે જ અસ્તિત્વમાં રહી, તેમ છતાં, સમિતિ સાથેના તેમના મતભેદો સપાટી પર આવવા લાગ્યા. તેમણે સમિતિ સાથેના તેમના તમામ સંબંધો કાપી નાખ્યા, ભારત સેવક સંઘને વિખેરી નાખ્યો અને ૧૯૨૨માં સક્રિય રાજકારણમાંથી નિવૃત્ત થયા.
૧૯૨૮માં તેમણે કોલકાતાના મેછુઆબજારમાં બંગિયા બાયાયમ સમિતિની સ્થાપના કરી હતી. તે શારીરિક સંસ્કૃતિની સંસ્થા હતી અને અસરકારક રીતે એક અખાડો હતો જ્યાં તેમણે યુવાનોને લાકડી ચલાવવા, તલવારબાજી અને કુસ્તીમાં તાલીમ આપવાનું શરૂ કર્યું.
વિરાસત
કલકત્તા વિશ્વવિદ્યાલય દ્વારા તેમના સન્માનમાં પુલિન બિહારી દાસ સ્મૃતિ પદક તરીકે ઓળખાતો એક સ્મૃતિ ચંદ્રક આપવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી શ્રેણી:૧૯૪૯માં મૃત્યુ શ્રેણી:અનુશીલન સમિતિ
મેઈતેઈ લોકો
મેઈતેઈ લોકો અથવા મીતેઈ લોકો ભારત દેશના પૂર્વોત્તર ભાગમાં આવેલા મણિપુર રાજ્યમાં વસવાટ કરતો બહુસંખ્યક સમુદાય છે. તેઓ મણિપુર ક્ષેત્રના મૂળ-નિવાસી છે, જેથી તેઓ 'મણિપુરી' તરીકે પણ ઓળખાય છે. ધાર્મિક દૃષ્ટિએ મોટા ભાગે મેઈતેઈ લોકો હિન્દુ છે. એમની પરંપરાગત માન્યતાઓ પૈકી 'સનમાહી' નામક વિશ્વાસ પરંપરા પણ સામેલ છે, જેમાં ઓઝાપ્રથા અથવા ભુવાપ્રથાના કેટલાક તત્ત્વો હોય છે.
ભાષા
મેઈતેઈ લોકો પોતાના સામાન્ય વહેવારમાં મણિપુરી ભાષા બોલે છે, જે 'તિબેટિયન-બર્મા ભાષા પરિવાર' પૈકીની એક છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:મણિપુર શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
ફજેતો
ફજેતો અથવા રસનો ફજેતો એક પ્રવાહી વાનગી છે. તે અમુક અંશે ઓસામણ, કઢી કે દાળ જેવી વાનગી છે. આ વાનગી પાકી કેરીનો રસ, દહીં, ચણાનો લોટ (બેસન) અને અન્ય મસાલાઓ વગેરે વાપરીને બનાવવામાં આવે છે. આ વાનગી પ્રાયઃ રસ પૂરીના જમણ સાથે ખવાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વાનગી શ્રેણી:ભોજન
અમરગઢ (તા. સિહોર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના ભાવનગર જિલ્લાના સિહોર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
પીલાજી રાવ ગાયકવાડ
પિલાજીરાવ ગાયકવાડ (મૃત્યુ ૧૪ મે ૧૭૩૨) મરાઠા સેનાપતિ હતા. તેઓ મરાઠા સામ્રાજ્યના ગાયકવાડ વંશના સ્થાપક માનવામાં આવે છે, જેઓ વડોદરાના મહારાજા બન્યા હતા.
અમરગઢ (તા. સિહોર)
આ ગામનું જુનુ નામ જીથરી છે. અહીં ભાવનગરના મહારાજા કૃષ્ણકુમારસિંહ ગોહીલે બંધાવેલી કે. જે. મહેતા ટી.બી. હોસ્પિટલ આવેલી છે.
પીલાજી રાવ ગાયકવાડ
પ્રારંભિક જીવન
પિલાજી, ઝીંગોજીરાવ કેરોજીરાવ ગાયકવાડના મોટા પુત્ર હતા. તેમના કાકા દામાજી (પ્રથમ) ગાયકવાડ (મૃત્યુ ૧૭૨૧) દ્વારા તેમને દત્તક લેવામાં આવ્યા હતા, જેમને યુદ્ધમાં બહાદુરી માટે છત્રપતિ શાહુએ ‘શમશેર બહાદુર’નું વારસાગત બિરુદ આપ્યું હતું.
અમરગઢ (તા. સિહોર)
સંદર્ભ
શ્રેણી:સિહોર તાલુકો
પીલાજી રાવ ગાયકવાડ
દભાડેની સેવામાં
ગાયકવાડ મૂળ દભાડે પરિવારના લેફ્ટનન્ટ, ગુજરાતના મરાઠા અગ્રણી અને ‘સેનાપતિ’નો ઈલકાબ ધરાવતા હતા. પિલાજી ત્રંબક રાવ દભાડેના ‘મુતાલિક’ (નાયબ) હતા. ૧૭૩૧માં જ્યારે ત્રંબક રાવને મરાઠા પેશવા સામે બળવો કરવા બદલ મારી નાખવામાં આવ્યા ત્યારે તેમના સગીર પુત્ર યશવંત રાવ દભાડેને ‘સેનાપતિ’ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. પેશવાએ પોતાની અડધી આવક મરાઠા છત્રપતિની તિજોરીમાં મોકલવાની શરતે દભાડેને ગુજરાતમાં પોતાના વિસ્તારો જાળવી રાખવાની મંજૂરી આપી હતી. પિલાજીએ યશવંતરાવની સેવા ચાલુ રાખી જેથી ‘શમશેર બહાદુર’ ઉપરાંત પેશવા દ્વારા ‘સેના ખાસ ખેલ’નું બિરુદ આપવામાં આવ્યું.
વારસો
૧૪ મે, ૧૭૩૨ના રોજ ગુજરાતના મુઘલ ગવર્નર અભાઈ સિંહના દૂતોએ ડાકોરમાં પિલાજીની હત્યા કરી હતી. વડોદરા-ડાકોર માર્ગ પર આવેલા સાવલી ગામમાં તેમના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા હતા. તેમના સ્થાને તેમના પુત્ર દામાજી રાવ ગાયકવાડ (દામાજી દ્વિતીય તરીકે પણ ઓળખાય છે) નિયુક્ત થયા. જ્યારે દભાડોએ (એક મહારાષ્ટ્રીય રાજવી પરિવાર) પેશવા સામે બળવો કર્યો હતો ત્યારે દામાજી પેશવા બાલાજી બાજીરાવ સામે લડ્યા હતા. આ લડાઈમાં તેઓ હારી ગયા હતા અને તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ બાદમાં પેશ્વાએ તેમને દભાડના સ્થાને ગુજરાતના મરાઠા વડા તરીકે નિયુક્ત કર્યા હતા. આમ પિલાજીના વંશજોએ ગાયકવાડ વંશના રૂપમાં ગુજરાત પર શાસન કર્યું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વડોદરા શહેર શ્રેણી:ઇતિહાસ શ્રેણી:ઐતિહાસિક ગુજરાતી પાત્રો
ઇંગોરાળા (તા.ગઢડા)
ઇંગોરાળા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામિના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સુવિધા ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી પણ ઉપલબ્ધ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:ગઢડા તાલુકો
મયુરનગર (તા. હળવદ)
મયુરનગર (તા. હળવદ) ‍(જૂનું નામ: વાંટાવદર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હળવદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મયુરનગર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હળવદ તાલુકો
ઈશ્વરીયા (તા. સિહોર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના ભાવનગર જિલ્લાના સિહોર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
વસ્તી
વસ્તી ગણતરી ૨૦૧૧ પ્રમાણે ગામમાં કુલ ૪૪૦ કુટુંબ મળી ૨૪૧૮ લોકોની વસ્તી છે, જેમાં ૧૨૧૫ પુરુષો અને ૧૨૦૩ સ્ત્રીઓ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સિહોર તાલુકો
બાંથીવાડા (લાલા કંપા)
બાંથીવાડા (લાલા કંપા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાંથીવાડા (લાલા કંપા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
લાલા (તા. અબડાસા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
ઝારસુગડા
ઝારસુગડા ભારત દેશમાં આવેલા ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલું મહત્વનું નગર છે. ઝારસુગડા ઝારસુગડા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.ઝારસુગડાની નજીક મોટી સંખ્યામાં થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ સ્થિત હોવા કારણે તે "પાવર હાઉસ" તરીકે ઓળખાય છે.ઝારસુગડા ભારતના મોટા શહેરોથી રેલ માર્ગ દ્વારા જોડાયેલું છે. સમુદ્ર સપાટીથી ૮૦ મીટરની ઊંચાઈ એ વસેલા ઝારસુગડાની વસ્તી ૨૦૦૧ની વસ્તીગણતરી અનુસર ૭૫,૫૭૦ હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઑડિશા
સુરેન્દ્રનાથ ટાગોર
સુરેન્દ્રનાથ ટાગોર (૧૮૭૨ – ૧૯૪૦) એક બંગાળી લેખક, સાહિત્યિક વિદ્વાન અને અનુવાદક હતા. રવિન્દ્રનાથ ટાગોરની અનેક કૃતિઓનું અંગ્રેજીમાં ભાષાંતર કરવા માટે તેઓ ખાસ જાણીતા છે.
પ્રારંભિક જીવન અને પૃષ્ઠભૂમિ
તેઓ કલકત્તાના ટાગોર પરિવારના સભ્ય હતા. તેમનો જન્મ સત્યેન્દ્રનાથ ટાગોર અને જ્ઞાનોદનંદિની દેવીને ત્યાં ૧૮૭૨માં મુંબઈમાં થયો હતો. ૧૮૭૩માં જન્મેલા સુરેન્દ્રનાથનાં બહેન ઇન્દિરા દેવી ચૌધરી જાણીતા સાહિત્યકાર, લેખક અને સંગીતકાર હતાં. તેઓ ૧૮૯૩માં સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજ, કલકત્તામાંથી સ્નાતક થયા હતા અને તેમના જીવનના પ્રારંભિક તબક્કે તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રવાદી ચળવળમાં સામેલ થયા હતા.
સાહિત્યિક યોગદાન
સુરેન્દ્રનાથ પર નાનપણથી જ તેમના કાકા રવીન્દ્રનાથની અસર થઈ હતી, જેના કારણે તેમને સાહિત્યમાં રસ જાગ્યો હતો. સુરેન્દ્રનાથની કૃતિઓમાં તેમની પોતાની સર્જનાત્મક કૃતિઓ, તેમજ બંગાળીમાંથી અંગ્રેજીમાં રવીન્દ્રનાથની કૃતિના અનુવાદોનો સમાવેશ થાય છે. સુરેન્દ્રનાથની પોતાની જાણીતી સાહિત્યિક કૃતિઓમાં વિજ્ઞાનના વિવિધ પાસાઓ પરના નિબંધોનો સમાવેશ થતો હતો, જે સાધના અને ભારતી સામયિકોમાં પ્રકાશિત થયા હતા. તેમણે આધુનિક સમીક્ષામાં અને પ્રાબાસીમાં પણ યોગદાન આપ્યું હતું.
તેમના અનુવાદોમાં રવીન્દ્રનાથની પ્રસિદ્ધ કૃતિઓ ઘરે બાહિરે અને છિન્નપત્રનો સમાવેશ થાય છે. ૧૯૪૦માં સુરેન્દ્રનાથ ટાગોરનું અવસાન થયું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:૧૯૪૦માં મૃત્યુ શ્રેણી:અનુશીલન સમિતિ
ડોસવાડા જળાશય યોજના
ડોસવાડા જળાશય યોજના એ દક્ષિણ ગુજરાતના તાપી જિલ્લાના સોનગઢ તાલુકા માં આવેલી એક સિંચાઈ યોજના છે.
ડોસવાડા ગામની ઉપરવાસમાંથી નીકળતી મીંઢોળા નદી ઉપર ડોસવાડા ગામ પાસે બંધ બાંધવામાં આવેલો છે. આ બંધની ઊંચાઈ ૧૦ મીટર અને લંબાઈ ૭૭૭ મીટર જેટલી છે. આ બંધ કોંક્રીટ, ચણતર અને માટીકામ વડે બનાવવામાં આવેલ છે. આ બંધ વડે રચાતા જળાશયનો મહત્તમ વિસ્તાર ૧.૩૩ ચોરસ કિલોમીટર જેટલો છે, જેમાં ૪.૭૪૬ મિલિયન ઘન મીટર જેટલું પાણી સંગ્રહ કરી શકાય છે.
મોહનલાલ કવિ
મોહનલાલ દલપતરામ કવિ (૧૮૭૨ થી ૧૯૦૩ દરમ્યાન હયાત) : કવિ. કવીશ્વર દલપતરામના મોટા પુત્ર.
જીવનના બાવીસ વર્ષ દરમિયાન છૂટકછૂટક પ્રગટ થયેલી કાવ્ય-પુસ્તિકાઓનું સંકલન ‘મોહનવાણી ઉર્ફે મોહન-કાવ્યદોહન’ (૧૮૮૮)માં દલપતરામની રીતિની કાવ્યરચનાઓ હોવા છતાં તેમના જેટલું વૈપુલ્ય કે સામર્થ્ય નથી.
શ્રેણી: ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:સાહિત્યકાર
બાસ્કાદાંતી
બાસ્કાદાંતી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાસ્કાદાંતી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મહાગુજરાત આંદોલન
મહાગુજરાત આંદોલન દ્વિભાષી બૃહદ મુંબઈ રાજ્ય માંથી ગુજરાતી ભાષા બોલતા લોકો માટે અલગ ગુજરાત રાજ્ય માટે ૧૯૫૬માં શરૂ થયેલું રાજકીય આંદોલન હતું. તે ૧ મે, ૧૯૬૦ના રોજ ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના તેમજ મરાઠી ભાષા બોલતા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યની રચના માટે કારણભૂત બન્યું હતું.
બાસ્કાદાંતી
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
મહાગુજરાત આંદોલન
નામ
મહાગુજરાત નામ ગુજરાતી ભાષા બોલતા ગુજરાત (તળ ગુજરાત), સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છનો સમાવેશ કરે છે.
કનૈયાલાલ મુનશીએ ૧૯૩૭માં કરાચીમાં મળેલી ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદની બેઠકમાં આ શબ્દ વાપર્યો હતો.