cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
નાના ફડણવીસ
મેનાવલી મહેલ
right|thumb|250x250px| નાના ફડણવીસના ઘર (નાના ફડણવીસ વાડા) નો પાછળનો પ્રવેશદ્વાર જે આજે પણ તે જ સ્થિતિમાં સચવાયલો છે જે નાનાએ ૧૭૮૦ માં બનાવ્યું હતું. સ્થાન: [[મહારાષ્ટ્રના સાતારા જિલ્લામાં વાઈ નજીક, મેનાવાલી]] ડિસેમ્બર ૧૭૬૮માં ઔંધના પંત પ્રતિનિધિ ભવન રાવ ત્ર્યંબક અને (સતારાના) રઘુનાથ ઘનશ્યામ મંત્રીએ નાનાને મેનાવલી ગામથી નવાજ્યા હતા. નાના ફડણવીસે આ ગામ વસાવ્યું અને ત્યાં એક વાડો (અંદરના આંગણાવાળી એક હવેલી), હવેલીથી કૃષ્ણ નદી તરફ જવાનો એક ઘાટ, અને બે મંદિરો (એક ભગવાન વિષ્ણુનું અને બીજું મેણેશ્વર શિવનું) બંધાવ્યા. વાડા પ્રકારનું નિવાસસ્થાન, જળાશય પરનો ઘાટ અને મંદિરનું સ્થાપત્ય સંયોજન એ પેશ્વા યુગની લાક્ષણિકતા હતી. જો કે, ૧૯૪૭ માં ભારતનું પ્રજાસત્તાક રાજ્ય બન્યા બાદ સરકાર દ્વારા રજવાડી માલિકોની જમીન અને મકાનોની સંપત્તિ છીનવાઈ ગયા પછી મોટાભાગના આવા રાજકીય બાંધકામોની અવ્યવસ્થા થઈ ગઈ. મેનાવલી ખાતે કૃષ્ણ નદીના કાંઠે નાના ફડણવીસ વાડા એ આવા ખૂબ જ દુર્લભ સ્થાનોમાંથી એક છે જ્યાં આવા સંયોજનને અકબંધ રાખવામાં આવ્યું છે. નાના ફડણવીસ વાડા એક વિશાળ માળખું છે, જેમાં છ ચતુર્ભુજ અથવા આંગણા, અને તેની પરિમિતિએ દિવાલ છે. સંકુલનું આ બાંધકામ ૧૭૮૦ ની આસપાસ પૂર્ણ થયું હતું. નજીકના અન્ય નોંધપાત્ર વાડા વાઈમાં રાષ્ટે વાડા અને રાનડે વાડા છે.
હિંગોલી જિલ્લો
હિંગોલી જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. હિંગોલી આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. હિંગોલી જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
કેઓરાપેત્સે ખોસિત્સિલે
કેઓરાપેત્સે વિલીયમ ખોસિત્સિલે (૧૯ સપ્ટેમ્બર ૧૯૩૮ - ૩ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮) દક્ષિણ આફ્રિકાના એક કવિ અને રાજકીય કાર્યકર્તા હતા. તેમનું ઉપનામ "બ્રા વિલિ" (અંગ્રેજી: Bra Willie) હતું. ૧૯૬૦ અને ૧૯૭૦ના દાયકાઓ દરમિયાન તેઓ અફ્રિકન નેશનલ કાંગ્રેસના પ્રભાવશાળી સભ્ય રહ્યા. તેમણે અફ્રિકન અમેરિકન સહિત્ય તથા સંસ્કૃતિનો ખુબ અભ્યાસ કર્યો હતો અને જેઝ સંગીતમાં તેમની ખાસ રુચિ હતી. તેમણે અફ્રિકનો અને કાળા અમેરિકનો વચ્ચેનો સંબંધને સશક્ત બનાવ્યો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:દક્ષિણ આફ્રિકા શ્રેણી:૧૯૩૮માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૮માં મૃત્યુ
બોલુન્દ્રા (તા. મોડાસા)
બોલુન્દ્રા (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બોલુન્દ્રા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઇતિહાસ
બોલુન્દ્રા મહી કાંઠા એજન્સીનું છઠ્ઠા દરજ્જાનું રજવાડું હતું. તેનો વિસ્તાર 6 sqmiનો હતો જેમાં પાંચ વધુ ગામોનો સમાવેશ થતો હતો અને ૧૯૦૧માં ૭૪૦ લોકોની વસતી હતી. બોલુન્દ્રા રજવાડાની વાર્ષિક આવક ૨,૪૯૯ રૂપિયા હતી જેમાંથી ૧૩૪ રૂપિયા ઇડર રાજ્યને અપાતા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
મોટા વગુદળ (તા. ધ્રોળ)
મોટા વગુદળ (તા. ધ્રોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટા વગુદળ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
યુઇએફએ યૂરો ૨૦૧૨ વિભાગ અ
યુઇએફએ યૂરો ૨૦૧૨ નો વિભાગ અ, , and.
!Key to colours in group tables
સ્થાનિક સમય (UTC+2)
પોલેંડ વિ ગ્રીસ
{| width=92%
રશિયા વિ ચેક રીપબ્લિક
{| width=92%
જૂજ
આ ગામ પાસે કાવેરી નદી પર બંધ બાંધવામાં આવ્યો છે, જે વાંસદા અને મહુવા તાલુકા માટે પાણીનો મહત્વનો સ્ત્રોત છે.
યુઇએફએ યૂરો ૨૦૧૨ વિભાગ અ
બાહ્ય કડીઓ
Group A શ્રેણી:2011–12 in Polish football
જૂજ
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
ભારતની શાસ્ત્રીય ભાષાઓ
વર્ષ ૨૦૦૪માં ભારત સરકારે કેટલાક જરૂરી માનકો પૂર્ણ કરતી પ્રાચીન ભાષાઓને "શાસ્ત્રીય ભાષા" નો દરજ્જો આપવાની શરૂઆત કરી છે. સૌપ્રથમ તમિલ ભાષાને વર્ષ ૨૦૦૪માં આ દરજ્જો અપાયો હતો, અત્યાર સુધી કૂલ છ ભાષાઓને "શાસ્ત્રીય" દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે, અને અન્ય કેટલીક ભાષાઓ માટે માંગ પણ કરવામાં આવી રહી છે.
શાસ્ત્રીય ભાષાઓની સૂચિ
શાસ્ત્રીય સૂચિની કૂલ છ પૈકી ચાર ભાષાઓ દ્રવિડ કુળની અને બે ભાષાઓ હિંદૂ-આર્ય કુળની છે.
"તેના પ્રારંભિક ગ્રંથો ઉચ્ચ પ્રાચીનકાળના/1500-2000 વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન લિપિબદ્ધ કરેલા હોઈ; તેના પ્રાચીન સાહિત્યનું/ગ્રંથોનું એક જૂથ, જેને તે ભાષાના વક્તાઓની પેઢીઓ દ્વારા મૂલ્યવાન વારસો માનવામાં આવતું હોઈ; તેની સાહિત્યિક પરંપરા મૂળ હોઈ અને અન્ય ભાષણ સમુદાયમાંથી લેવામાં આવેલી ન હોઈ; શાસ્ત્રીય ભાષા અને સાહિત્ય આધુનિકથી અલગ હોવાને કારણે, શાસ્ત્રીય ભાષા અને તેના પછીના સ્વરૂપો અથવા તેની શાખાઓ વચ્ચે પણ એક વિસંગતતા હોઈ શકે છે."
શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
બીજોરા
બીજોરા એ લીંબુની જાતનું એક જાડી છાલ ધરાવતું મોટું ખાટું સુગંધિત ફળ છે. વનસ્પતિશાસ્ત્રમાં તેને સાઈટ્રસ મેડિકા વર્ગમાં વર્ગીકૃત કરે છે. ખાટા ફળોની ચાર મૂળ પ્રજાતિઓમાંનું (અન્ય ત્રણ પ્રજાતિઓ પોમેલો, મેન્ડરિન અને પાપેડા છે.) પૈકીની આ એક છે જેમના પ્રાકૃતિક અને અપ્રાકૃતિક સંકરણથી પછીથી તમામ પ્રકારના ખાટા ફળો વિકસ્યા.
અન્ય ભાષાઓમાં
પર્શિયન ભાષાઓમાં તેને તુરંજ કહે છે (કડવા સંતરા -'નારંજ' થી વિપરીત). આ બંને નામો અરેબિક પરથી ઉતરી આવ્યા છે. ઈ.સ ૭૧૧માં સ્પેન અને પોર્ટુગલ પર મુસ્લિમ સત્તા આવતા તે ભાષાઓમાં આ શબ્દ ઉતરી આવ્યા અને તે શબ્દોનો અપભ્રશ થઈ, સંતરા માટે ઓરેંજ એ શબ્દ બન્યો. સિરિયામાં તેને કબ્બડ; જાપાનમાં તેને બુશુકાન (આંગળીઓના આકરની પ્રજાતિ) કહે છે.
રાંધણ
thumb|છાલ અને ગર કાઢ્યા પછી ખાંડ સાથે પકાવેલું એક બીજોરું લીંબુ અથવા નારંગીની માફક બીજોરાને છોલી રસ વાપરવામાં આવતો નથી કારણકે બીજોરાનો ગર સૂકો હોય છે તેમાં બહુ રસ હોતો નથી. બીજોરાનો રસ નહીં પણ તેની જાડી છાલનો ખાવામાં ઉપયોગ થાય છે. બીજોરાની છાલ અને ગર કાઢી અને સાકરમાં પકવીને કૅન્ડી પણ બનાવવામાં આવે છે. thumb|બીજોરાની ટૉર્ટ અત્યારે બીજોરાનો ઉપયોગ તેની બાહ્ય છાલમાં રહેલ સુગંધ (zest) મેળવવા થાય છે. પણ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સૌથી મહત્વનો ભાગ છાલ અને પેશીઓ વચ્ચેનો સફેદ ભાગ કે અંતર છાલ (pith or albedo) છે. તેનો ઉપયોગ સાકરની ચાસણી ઉમેરી સક્કેડ નામની કેન્ડી બનાવવા માટે થાય છે.
ઈરાનમાં બીજોરાની છાલના સફેદ ભાગનો ઉપયોગ જામ બનાવવા માટે થાય છે. પાકિસ્તાનમાં તેનો ઉપયોગ જામ તેમજ અથાણાં બનાવવા માટે થાય છે. ભારતમાં ગુજરાતના કચ્છ વિસ્તારમાં બીજોરાના ફળને છાલ સહિત ચીરી કરી તેને આથી, ગોળ અને મસાલા ભેળવી, અથાણું બનાવવામાં આવે છે. દક્ષિણ ભારતીય રસોઇમાં તેનો ઉપયોગ અથાણાં બનાવવામાં થાય છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં હોલીડે ફ્રુટ કેક બનાવવામાં બીજોરા મહત્વનું ઘટક છે જ્યારે કોરિયામાં યુજાચા નામની એક હર્બલ ચા બનાવવા માટે બીજોરા વપરાય છે. આ ચા ખાંસી અને નશાની અસર દૂર કરવા અને અપચામાં રાહત માટે પીવાય છે.
ઔષધીય
બીજોરાના રસમાં વિટામિન સી વિપુલ પ્રમાણમાં હોય છે અને તે કૃમિનાશક, ભૂખ લગાડનાર, શક્તિવર્ધક છે. તે ખાંસી, સંધિવા, ઊલટી, વાત, ત્વચાના રોગ અને નબળી દૃષ્ટિના ઇલાજમાં વપરાય છે.
બાંગ્લાદેશમાં આ ફળની ડઝનેક પ્રજાતિઓ થાય છે જેને લેવુ કહે છે. અહીં તેનો ઉપયોગ ખાટાં ફળ તરીકે થાય છે.
પ્રાચીન કાળથી મધ્યયુગ સુધી બીજોરાનો ઉપયોગ ઔષધી તરીકે થતો હતો. તેનો ઉપયોગ દરિયાઈ માંદગી, ફેફસાંની બિમારીઓ, આંતરડાના દુખાવા, સ્કર્વી (પેઢાનો રોગ) અને અન્ય તકલીફોના ઈલાજ માટે થતો. તેની છાલમાંથી નીકાળતું તેલ પ્રતિજૈવક માનવામાં આવે છે. થીઓફ્રેસ્ટાસની નોંધ અનુસાર વાઈન સાથે અપાયેલો બીજોરાનો રસ, અસરકારક વિષ નિવારક મનાતો હતો. આયુર્વેદમાં હજી પણ ઉબકા, ઊલટી અને વધુ પડતી તરસના ઈલાજમાં બીજોરાનો રસ વપરાય છે.
બૌદ્ધ ધર્મમાં
thumb|આંગળીઆકારના બીજોરા ચીનમાં ઉગતાં બીજોરાની એક જાતમાં આ ફળ આંગળી જેવા આકારે વધે છે. આ ફળને બૌદ્ધ મંદિરોમાં ધરવામાં આવે છે.
અત્તર - સુગંધી દ્રવ્યો
ઘણી સદીઓ સુધી બીજોરાના ફળની છાલમાંના સુગંધી તેલનો ઉપયોગ અત્તર તરીકે થતો આવ્યો છે. આ તેલ પ્રતિજૈવક તરીકે પણ વપરાય છે. લીમોનીની તેનું મુખ્ય ઘટક હોય છે.
વર્ણન અને વિવિધતા
thumb|બીજોરાના ફળની એક સંકરિત ઈટાલિયન પ્રજાતિ. (નોંધ જાડી અંદરની ત્વચા).
ફળ
બીજોરા મોટેભાગે લંબગોળાકાર હોય છે અને તેની ડાળી તરફ પાતળા થતા જાય છે. જોકે તેમના આકારમાં ઘણી વિવિધતા જોવા મળે છે. આ ફળમાં છાલના ગરનું પ્રમાણ વધુ હોય છે જેને કારણે વૃક્ષ પર ફળના સ્થાન, ડાળીનો ખૂણો અને અન્ય ઘણાં કારણો અનુસાર ફળ આકાર ધારણ કરે છે. આ ફળની છાલ ચામડા જેવી, કરચલી વાળી અને ચીટકેલી હોય છે. તેની અંત:છાલ જાડી, સફેદ અને સખત હોય છે જ્યારે બાહ્ય છાલ એકસરખી જાડાઈ ધરાવતી અને સુગંધી હોય છે. તેનો ગર મોટે ભાગે અમ્લીય હોય છે ક્યારેક મીઠો પણ હોય છે. બીજોરાની ગર વગરને પ્રજાતોઓ પણ જોવા મળે છે.
બીજોરાની મોટા ભાગની જાતોમાં એકગર્ભીય (મોનોએમ્બ્રિયોનીક) બીજ હોય છે. તે સફેદ હોય છે જેની અંદર શ્યામ પડ હોય છે. ખાટી જાતોમાં લાલ-જાંબલી ટપકાં અને મીઠી જાતોમાં રંગવિહીન ટપકાં અંદર પડ પર હોય છે. બીજોરાની કેટલીક જાતો સાવ અલગ હોય છે અને અને તેમની પોતાની અલગ વિકસવાની પદ્ધતિ હોય છે જેમકે કેટલીક જાતોમાં ફળ પાક્યા પછી ખરી પડતા નથી. આ જાતોના ફળ યહૂદી લોકો ધાર્મિક ઉપયોગમાં લેતા હોય છે.
મૂળ અને વિતરણ
<!-- છતાં વિવિધતા વચ્ચે સંવર્ધિત, સત્તાવાળાઓ સંમત લીંબુની જાતનું મોટું ફળ છે જૂની અને મૂળ જાતિઓ છે. ત્યાં પરમાણુ પુરાવા કે અન્ય તમામ ખેતી ખાટાં પ્રજાતિઓ થયો દ્વારા વર્ણસંકરતા વચ્ચે ચાર પૂર્વજોની પ્રકારના હોય છે, જે આ લીંબુની જાતનું મોટું ફળ, ગ્રેપફ્રૂટમાંથી, મેન્ડરિન અને કેટલાક papedas. આ લીંબુની જાતનું મોટું ફળ માનવામાં આવે છે રાજા, તેમને બધા છે, કારણ કે તે સામાન્ય રીતે ફલિત દ્વારા સ્વ-પોલિનેશન, અને તેથી સામાન્ય રીતે ગણવામાં આવે પુરુષ પિતૃ કોઇ ખાટાં હાઇબ્રિડ બદલે એક સ્ત્રી એક છે. <div class="reflist columns references-column-width" style="column-width: 30em; list-style-type: decimal;"> ફારસી ભાષા માં તેને તુરુંજ કે નારજ કહે છે. આ બંને નામ આરબી ભાષા પરથી ઊતરી આવ્યા છે. ઈ.સ. ૭૧૧માં સ્પેન પરના મુસ્લિમ અધિપત્યને કારણે આ શબ્દો તે ભાષાઓમાં આવ્યા છે. અને તે પરથી તેઓ ઑરેઞ શબ્દના ઉદ્ગમાર્થી શબ્દો બન્યા. સીરિયા તેને કબ્બાડ કહે છે જાપાનીઓ તેને બુશુકાન કહે છે  (કદાચ લાંબા આંગળી જેવા દેખાવને કારણે). --> ગુજરાતમાં તેને બીજોરા કહેવામાં આવે છે. અહીં તેનું અથાણું અને કેન્ડી બનાવવામાં આવે છે. <!-- There is another tree also with the same name of "citrus," and bears a fruit that is held by some persons in particular dislike for its smell and remarkable bitterness; while, on the other hand, there are some who esteem it very highly. This tree is used as an ornament to houses; it requires, however, no further description.
The citron tree, called the Assyrian, and by some the Median apple, is an antidote against poisons. The leaf is similar to that of the arbute, except that it has small prickles running across it. As to the fruit, it is never eaten, but it is remarkable for its extremely powerful smell, which is the case, also, with the leaves; indeed, the odour is so strong, that it will penetrate clothes, when they are once impregnated with it, and hence it is very useful in repelling the attacks of noxious insects.
The tree bears fruit at all seasons of the year; while some is falling off, other fruit is ripening, and other, again, just bursting into birth. Various nations have attempted to naturalize this tree among them, for the sake of its medical properties, by planting it in pots of clay, with holes drilled in them, for the purpose of introducing the air to the roots; and I would here remark, once for all, that it is as well to remember that the best plan is to pack all slips of trees that have to be carried to any distance, as close together as they can possibly be placed.
It has been found, however, that this tree will grow nowhere except in Media or Persia. It is this fruit, the pips of which, as we have already mentioned, the Parthian grandees employ in seasoning their ragouts, as being peculiarly conducive to the sweetening of the breath. We find no other tree very highly commended that is produced in Media.
Citrons, either the pulp of them or the pips, are taken in wine as an antidote to poisons. A decoction of citrons, or the juice extracted from them, is used as a gargle to impart sweetness to the breath. The pips of this fruit are recommended for pregnant women to chew when affected with qualmishness. Citrons are good, also, for a weak stomach, but it is not easy to eat them except with vinegar. -->
સંદર્ભો
શ્રેણી:ફળ
સેવ ઉસળ
સેવ ઉસળ નાસ્તા તરિકે ખાવામાં આવતી એક વાનગી છે. તેનાં નામ પરથી જ સ્પ્ષ્ટ થાય છે કે તે બે ઘટકો, સેવ અને ઉસળમાંથી બનતું હોવું જોઈએ. સેવ ઉસળ ખાસ કરીને ગુજરાતમાં અને મુંબઇમાં મળે છે તથા ગુજરાતી લોકોમાં પ્રખ્યાત છે. મહારાષ્ટ્રમાં બનતી અન્ય એક વાનગી મિસળ તે આને મળતી આવતી વાનગી છે, અને શક્ય છે કે સેવ ઉસળનો ઉદ્ભવ મિસળનાં એક અન્ય રૂપ તરીકે થયો હોય. ઉસળ એટલે પાતળા રસાવાળું વટાણા-બટાકાનું શાક, જેમાં સેવ નાંખીને ખાવામાં આવે છે.
સામગ્રી
સેવ ઉસળ બનાવવા માટે, વટાણા (લીલા કે કઠોળના), બટાકા, મીઠું, મરચું, હળદર, હિંગ, રાઈ, તેલ, ખજૂર આમલીની ચટણી, તીખી ચટણી, સેવ, કોથમીર, ડુંગળી, વિગેરે.
પીરસવાની રીત
ઉસળને એક ઉંડી ડિશ કે છીછરા વાડકામાં લઈ, તેના પર આપની પસંદ અને સ્વાદ પ્રમાણે ગળી અને તીખી ચટણીઓ રેડો, તેના પર સેવ ભભરાવો અને જો ખાતા હોવ તો ઝીણી સમારેલી ડુંગળી પણ નાંખી શકાય. સેવ વધારે પ્રમાણમાં લેવી જેથી રસો લગભગ સેવમાં શોષાઈ જાય (જોકે પસંદ પ્રમાણે વધુ કે ઓછી સેવ પણ લઈ શકાય).
શ્રેણી:ફરસાણ શ્રેણી:અલ્પાહાર
મંજલ (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
બૂટવાન રાજાનત
બુટવાન એક હિંદૂ રાજ્ય હતું, જે વર્તમાન દક્ષિણ ફીલીપાઈન્સના બૂટવાન શહેરમાં કેન્દ્રિત હતું. તે સોનાના ખાણકામ, સોનાના આભૂષણો અને નુસાન્તર ક્ષેત્રમાં તેના વ્યાપક વેપાર તંત્ર માટે પ્રચલીત હતું. જાપાન, ચીન, ઈરાન અને અન્ય ભારતીય વિસ્તારોની પ્રાચીન સંસ્કૃતિઓ સાથે આ રાજ્યના વેપાર સંબંધો હતા.
જેન્સી જેમ્સ
જેન્સી જેમ્સ (Jancy James) દક્ષિણ ભારતના કેરળ રાજ્યમાં કાસરગોડ ખાતે કેરળ કેન્દ્રીય વિશ્વવિદ્યાલયના પ્રથમ ઉપ-કુલપતિ છે. ડો. જેન્સી જેમ્સને સર્વશ્રેષ્ઠ અકાદમી માટે જાણીતા પ્રોફેસર એમ વી પાલે પુરસ્કાર માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા. આ પહેલાં તેણી કેરળ ખાતે મહાત્મા ગાંધી યુનિવર્સિટીના કુલપતિ હતા. તેઓ કેરળ યુનિવર્સિટીના ઉપ-કુલપતિ તરીકે પ્રથમ મહિલા હતી, જ્યારે તેણીની મહાત્મા ગાંધી યુનિવર્સિટી ખાતે નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. લેખક, સાહિત્યિક વિવેચક, સંશોધક અને અનુવાદક એવા જેન્સી જેમ્સએ કેન્દ્ર સાહિત્ય અકાદમીના સભ્ય તરીકે અને ભારતીય તુલનાત્મક સાહિત્ય સંઘના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષા તરીકે સેવા આપી છે. તેણી ૨૦૧૧ના વર્ષમાં ઓબામા-સિંહના હેતુ સાથે વોશિંગ્ટન ખાતે ભારત-અમેરિકા ઉચ્ચ શિક્ષણ પરિષદમાં માનવ સંસાધન વિકાસ મંત્રીના નેતૃત્વ હેઠળ ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળના સભ્ય રહ્યા હતા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:નારીવિશેષ શ્રેણી:કેરળ
બોરડી (તા. મોડાસા)
બોરડી (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બોરડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
કાંટુ (તા. ઘોઘંબા)
કાંટુ (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાંટુ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વીણા
વીણા (હિંદી:वीणा), (તેલુગુ: వీణ, કન્નડ: ವೀಣ-વીણા,ವೀಣೆ-વીણે, તમિલ: வீணை-વીણાઇ, வீணா-વિણા, મલયાલમ: വീണ) એ એક તાર વાદ્ય છે. વીણાના ઘણા પ્રકાર જોવા મળે છે. વીણા વાદકને વૈણિક અથવા વૈંણિકા કહેવામાં આવે છે.
કાંટુ (તા. ઘોઘંબા)
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
વીણા
ઇતિહાસ
કાળક્રમે વીણાની રચનામાં ઘણા પરિવર્તનો જોવા મળે છે. વીણાના પ્રકારોમાં દક્ષિણ ભારતમાં જોવા મળતી એકતારી વીણા, ઉત્તર ભારતની રુદ્રવીણા અને વિચિત્રવીણા મુખ્ય છે. મહાન સંગીતકાર તાનસેનના શિષ્યોએ રુદ્રવીણાને પરિવાર માટે અનામત રાખી અને ગર્વથી તેને સરસ્વતી વીણા તરીકે ગણી હતી. વળી ઇ. સ. ૧૬૦૦ ની આસપાસ, દક્ષિણ ભારતના થાન્જાવુર નગરના કારીગરો દ્વારા કિન્નરી વીણામાંથી બનાવવામાં આવતી વીણા શરુઆતમાં તાનજોરી વીણા તરીકે ઓળખાતી હતી, પરંતુ કાળક્રમે તે સરસ્વતી વીણા તરીકે ગણાવા લાગી.
કાંટુ (તા. ઘોઘંબા)
શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
વીણા
ઇતિહાસ
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત શ્રેણી:સંગીત વાદ્ય
ચીરાઇ નદી
ચીરાઇ નદી પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લામાં આવેલી નદી છે. નદીનું ઉદ્ગમ સ્થાન ખીરસરા નજીક છે. તેની મહત્તમ લંબાઇ ૩૦ કિમી છે. નદીનો કુલ સ્ત્રાવક્ષેત્ર ૩૬૫ ચોરસ કિમી છે.
નદી પર હેઠવાસમાં ટપ્પર બંધ બંધાયેલો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
નાનાખોખરા (તા. ઘોઘા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
કાળિમહુડી (તા. ઝાલોદ)
કાળિમહુડી (તા. ઝાલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. કાળિમહુડી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:ઝાલોદ તાલુકો
મહારાષ્ટ્ર નવનિર્માણ સેના
મહારાષ્ટ્ર નવનિર્માણ સેના (ટૂંકાણમાં: મનસે) મહારાષ્ટ્રનો એક રાજકીય પક્ષ છે. મહારાષ્ટ્ર નવનિર્માણ સેનાની સ્થાપના ૯ માર્ચ ૨૦૦૬ના રોજ રાજ ઠાકરે વડે કરાઇ હતી. તેમણે તેમના પિતરાઇ ભાઇ ઉદ્ધવ ઠાકરે સાથે મતભેદ થતા શિવ સેનામાંથી અલગ થઇને નવો પક્ષ બનાવ્યો હતો.
શ્રેણી:ભારતીય રાજકારણ
મંગવાણા (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કેલીયા
કેલીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. કેલીયા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. અહીંની મુખ્ય ખેતપેદાશ ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજી છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
કાંટાવેડા (તા. ઘોઘંબા)
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
નવરંગપુરા
નવરંગપુરા અમદાવાદ શહેરમાં આવેલો એક વિસ્તાર છે.
રમતગમત
શ્રેણી:અમદાવાદ શહેરના વિસ્તારો
ચારણવાડા (તા. મોડાસા)
ચારણવાડા (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચારણવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
ભાગીદારી કરારનામું
ભાગીદારી કરારનામું એ ભગીદારીનું વહીવટી બંધારણ છે. જેમાં પેઢીના વહીવટ અંગેની જોગવાઈઓનો ઉલ્લેખ હોય છે, લેખિત કરારનામું ઈચ્છવાયોગ્ય છે.
જોગવાઈઓ
૧. મૂડી અંગેની જોગવાઈ
૨. મૂડી પર વ્યાજની જોગવાઈ
૩. ઉપાડ અંગેની જોગવાઈ
૪. ઉપાડ પર વ્યાજની જોગવાઈ
૫. નફા-નુકસાન વહેંચણીનું પ્રમાણની જોગવાઈ
૬. ભાગીદારને ચૂકવવાનાં પગાર બોનસ, કમિશન કે મહેનતાણાં અંગેની જોગવાઈ
૭. ભાગીદારે પેઢીને આપેલ લોન પર વ્યાજની જોગવાઈ
૮. પેઢીની પાઘડીની ગણતરી અંગેની જોગવાઈ
૯. ભાગીદારના પ્રવેશ-નિવૃત્તિ અંગેની જોગવાઈ
૧૦. ભાગીદારી પેઢીના વિસર્જનની જોગવાઈ
શ્રેણી:વ્યાપાર
કોહિમાનું યુદ્ધ
right|thumb|300x300px|ઇમ્ફાલ અને કોહિમાના યુદ્ધનો નકશો. right|thumb|300x300px|કોહિમા નજીક જાપાનીઝ પોસ્ટ. right|thumb|293x293px|મુતાગુચી રેન્યા - કોહિમાના યુદ્ધમાં જાપાની સેનાના કમાન્ડર. right|thumb|200x200px|કોહિમાના યુદ્ધમાં આઝાદ હિંદ ફોજ દ્વારા માર્યા ગયેલા સૈનિકોની યાદમાં બ્રિટિશ સામ્રાજ્ય દ્વારા સ્થાપિત યુદ્ધ સ્મારક. કોહિમાનું યુદ્ધ (૪ એપ્રિલ ૧૯૪૪ થી ૨૨ જૂન ૧૯૪૪) એ ૧૯૪૪ના વર્ષમાં સુભાષચંદ્ર બોઝની આગેવાની હેઠળ બ્રિટિશ ભારતીય સેના અને આઝાદ હિંદ ફોજ અને જાપાનના સંયુક્ત દળો વચ્ચે બીજા વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન કોહિમાની આસપાસના વિસ્તારમાં લડાયેલું ભીષણ યુદ્ધ હતું. આ યુદ્ધમાં જાપાની સેનાને પીછેહઠ કરવી પડી અને આ એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક સાબિત થયો. આ યુદ્ધ ૪ એપ્રિલ ૧૯૪૪ થી ૨૨ જૂન ૧૯૪૪ સુધી ત્રણ તબક્કામાં લડવામાં આવ્યું હતું. આ યુદ્ધને બ્રિટિશ આર્મી સાથે સંકળાયેલી અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી લડાઈ તરીકે જાહેર કરવામાં આવી છે.
આશ્ચર્યની વાત એ છે કે યુદ્ધમાં બંને તરફ ભારતીય સૈનિકો હતા. વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન, નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝે ભારતને આઝાદ કરવાની યોગ્ય તક ગણી અને જાપાન સરકારની મદદથી અંગ્રેજોને હાંકી કાઢવાની યોજના બનાવી. અહીં નેતાજી પાસે આઝાદ હિંદ ફોજ હતી તો બીજી તરફ બ્રિટિશ આર્મીમાં પણ ભારતીયો હતા.
શાન્તા ગાંધી
શાન્તા કાલિદાસ ગાંધી (૨૦ ડિસેમ્બર ૧૯૧૭ – ૬ મે ૨૦૦૨) ભારતીય રંગભૂમિ દિગ્દર્શક, નૃત્યાંગના અને નાટ્યકાર હતા. તેઓ ભારતીય સામ્યવાદી પક્ષની સાંસ્કૃતિક પાંખ આઇપીટીએ સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલા હતા. તેમણે ૧૯૩૦ના દાયકાની શરૂઆતમાં ઇન્દિરા ગાંધી સાથે રહેણાંક શાળામાં અભ્યાસ કર્યો હતો. તેમને ૧૯૮૪માં પદ્મશ્રી પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. તેઓ ૧૯૮૨-૮૪ દરમિયાન નેશનલ સ્કૂલ ઓફ ડ્રામાના અધ્યક્ષપદે પણ રહ્યા હતા.
કોહિમાનું યુદ્ધ
પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન, ૪ એપ્રિલ ૧૯૪૪ના રોજ, જાપાની સૈનિકોએ હાલના નાગાલેંડની રાજધાની કોહિમા પર હુમલો કર્યો. અહીં બ્રિટિશ ઈન્ડિયન આર્મીની કમાન વિલિયમ સ્લિમ પાસે હતી. ત્રણ મહિના સુધી ચાલેલા આ યુદ્ધમાં જાપાનને હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આ યુદ્ધમાં લગભગ ૫૩૦૦૦ જાપાની સૈનિકો માર્યા ગયા હતા. જ્યારે બ્રિટિશ આર્મીના ૧૬૦૦૦ થી વધુ સૈનિકો અને મોટી સંખ્યામાં નાગાઓ માર્યા ગયા હતા. બ્રિટન ઉપરાંત ભારત, ઓસ્ટ્રેલિયા, આફ્રિકાના સૈનિકો પણ હતા.
શાન્તા ગાંધી
પૃષ્ઠભૂમિ
તેઓ ભારતીય જન નાટ્યસંઘ (ઇન્ડિયન પીપલ્સ થિયેટર એસોસિએશન (આઇપીટીએ))ની કેન્દ્રીય મંડળીના સ્થાપક-સભ્ય હતા અને ૧૯૫૦ના દાયકામાં વ્યાપકપણે દેશનો પ્રવાસ કર્યો હતો. એક નાટ્યકાર તરીકે તેમને પ્રાચીન ભારતીય નાટક ખાસ કરીને સંસ્કૃત નાટક અને લોક રંગભૂમિને આધુનિક ભારતીય રંગભૂમિમાં પુનર્જીવિત કરનારા પ્રારંભિક પ્રણેતા તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે. રઝિયા સુલતાન અને જસ્મા ઓડણ એ તેમના સૌથી નોંધપાત્ર નાટકો છે. જસ્મા ઓડણ એ સત્તી પ્રથા પરનું ગુજરાતી દંતકથા પર આધારિત નાટક છે, જે ગુજરાતી ભવાઈ શૈલીમાં નિર્માણ કરાયું છે અને સમકાલીન ભારતીય રંગભૂમિમાં સીમાચિહ્નરૂપ બની ગયું છે. તેમના બહેન દીના ગાંધી (પાછળથી પાઠક) સાથેનું 'મૈના ગુર્જરી' આજે પણ સૌથી લોકપ્રિય ભાવાઈઓમાંનું એક છે.
કોહિમાનું યુદ્ધ
જૂનના અંતમાં, સાથી દળોએ ભીષણ યુદ્ધ દ્વારા જાપાનીઓને અહીંથી ભગાડ્યા. આ પછી જાપાનીઓએ ઇમ્ફાલમાં રોક લગાવી દીધી. ત્રણ તબક્કામાં લગભગ અઢી મહિના સુધી ચાલેલા કોહિમા-ઈમ્ફાલ યુદ્ધમાં જાપાની સેનાને હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. બ્રિટિશ ભારતીય સૈન્યએ દરેક મોરચે જાપાનીઓને હરાવી દીધા. જાપાનની હાર સાથે આ સપનું પૂરું ન થઈ શક્યું. ઈતિહાસકારો માને છે કે જાપાનનો ઈરાદો પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધમાં કોહિમાથી ઈમ્ફાલ સુધી લશ્કરી દિવાલ બનાવવાનો હતો. પરંતુ આ હાર તેને દક્ષિણ એશિયામાં આગળ વધતા અટકાવી હતી. આ યુદ્ધ પછી જાપાનને બર્મા છોડવાની ફરજ પડી હતી.
શાન્તા ગાંધી
પૃષ્ઠભૂમિ
તેઓ ૧૯૮૧માં સ્થપાયેલા શિક્ષણ સંસાધન કેન્દ્ર અવેહીના સ્થાપક-સભ્ય હતા અને ૧૯૮૨-૧૯૮૪ની રાષ્ટ્રીય નાટ્યશાળા (નેશનલ સ્કૂલ ઓફ ડ્રામા)ના અધ્યક્ષ પણ રહ્યા હતા. તેમને ભારત સરકાર દ્વારા ૧૯૮૪માં પદ્મશ્રી અને ૨૦૦૧માં દિગ્દર્શન માટેનો સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
કોહિમાનું યુદ્ધ
આ નિર્ણાયક યુદ્ધમાં આઝાદ હિંદ ફોજ દ્વારા માર્યા ગયેલા સૈનિકોની યાદમાં, બ્રિટિશ સામ્રાજ્ય દ્વારા એક યુદ્ધ સ્મારક બનાવવામાં આવ્યું છે, જે કોમનવેલ્થ દ્વારા જાળવવામાં આવે છે.
શાન્તા ગાંધી
પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ
તેઓ ૧૯૩૨માં પુણેની પ્રાયોગિક રહેણાંક શાળામાં જોડાયા હતા, જ્યાં તેમના સહપાઠી ઇન્દિરા નહેરુ સાથે મિત્રતા થઈ હતી. બાદમાં તેઓ બોમ્બે રહેવા ગયા. તેઓ ૧૯૩૦ના દાયકામાં ડાબેરી વિદ્યાર્થી ચળવળમાં ખૂબ જ સક્રીય થયા હતા આથી તેમના પિતાએ તેમને દવાનો અભ્યાસ કરવા માટે ઇંગ્લેન્ડ મોકલી દીધા હતા. અહીં પણ તેમણે થોડા જ સમયમાં ઇન્ડિયા હાઉસમાં અવારનવાર આવવાનું શરૂ કર્યું, કૃષ્ણ મેનન અને તેમના યુવાન 'ફ્રી ઇન્ડિયા' સહયોગીઓ સાથે મુલાકાત કરી અને સ્પેનિશ ગૃહયુદ્ધ માટે ભંડોળ એકત્ર કરવા માટે એક નૃત્ય મંડળીમાં પણ જોડાયા. પરંતુ થોડા જ સમયમાં યુરોપમાં બીજું વિશ્વયુદ્ધ શરૂ થઈ રહ્યું હોવાથી તેમના પિતાએ તેમને પરત બોલાવી લીધાં. આમ, તેમની સંભવિત તબીબી કારકિર્દીનો અંત આવ્યો.
કોહિમાનું યુદ્ધ
આ યુદ્ધ દરમિયાન, જાપાનીઓએ નાગાલેંડ પર ભીષણ હુમલો કર્યો હતો, જેમાં મોટી સંખ્યામાં સૈનિકો અને અધિકારીઓ માર્યા ગયા હતા. હુમલામાં માર્યા ગયેલા આ તમામ સૈનિકોને ગેરિસન હિલ ખાતે દફનાવવામાં આવ્યા હતા. બાદમાં તેમનીસ્મૃતિમાં ૧૪૨૧ કબરો બનાવવામાં આવી હતી. સ્થાનિક લોકો શહીદ થયેલા જવાનોને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા આવે છે. આ સમાધિઓ કોહિમા આવતા પ્રવાસીઓને પણ બતાવવામાં આવે છે.
શાન્તા ગાંધી
કારકિર્દી
તેઓ ઉત્તરાખંડના અલ્મોડાથી ૩ કિમી દૂર સિમ્તોલા ખાતે ઉદય શંકરના 'ઉદય શંકર ઇન્ડિયા કલ્ચરલ સેન્ટર'માં જોડાયા હતા અને એક શિક્ષક પાસેથી ભરત મુનિના નાટ્યશાસ્ત્રનો અભ્યાસ કર્યો હતો. ૧૯૪૨ માં આ સેન્ટર બંધ થતું ત્યાં સુધી તેઓ ત્યાં જ રહ્યા. ત્યારબાદ તરત જ તેઓ તેમની યુવાન બહેનો દિના પાઠક (૧૯૨૨-૨૦૦૨) અને તરલા ગાંધી સાથે મુંબઈમાં ભારતીય જન નાટ્યસંઘ (ઇન્ડિયન પીપલ્સ થિયેટર એસોસિએશન)ની નૃત્ય શાખા લિટલ બેલે ટ્રુપના પૂર્ણકાલીન સભ્ય બન્યા. આ બેલે મંડળીએ ૧૯૫૦ના દાયકામાં રવિશંકર, શાંતિ વર્ધન અને અન્ય કલાકારો સાથે ભારતની મુસાફરી કરી આધુનિક ભારતીય ડાન્સ થિયેટર અને સંગીતમાં નામના મેળવી. મુંબઈમાં ગુજરાતી રંગભૂમિના પુનરુત્થાનમાં આ ત્રણે બહેનો ઘણા વર્ષો સુધી સામેલ હતી.
સાહિત્યિક કારકિર્દી
નાટકો ઉપરાંત તેમણે ગુજરાતીમાં એક ટૂંકી વાર્તા સંગ્રહ ઉગતા છોડ (૧૯૫૧) અને નવલકથા અવિનાશ (૧૯૫૨) લખી હતી. તેમના પુસ્તક ગુજરાતને પગલે પગલે (૧૯૪૮)માં પ્રાચીન અને આધુનિક મહિલાઓના રેખાચિત્રો સામેલ છે.
કોહિમાનું યુદ્ધ
જ્હોન મેક્સવેલ એડમન્ડના આ શબ્દો યુદ્ધ સ્મારક પરની તકતી પર અંગ્રેજી ભાષામાં લખાયેલા છે:
શાન્તા ગાંધી
અંગત જીવન
તેમણે ૧૯૩૮માં બોમ્બે (વર્તમાન મુંબઈ)માં માર્ક્સવાદી ઇતિહાસકાર વિક્ટર કાઇર્નાન સાથે લગ્ન કર્યા હતા, પરંતુ કાઇર્નાને ભારત છોડ્યું તે પહેલાં ૧૯૪૬માં આ દંપતીએ છૂટાછેડા લીધા હતા.
અંગોલા (તા. પાલનપુર)
અંગોલા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અંગોલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કોહિમાનું યુદ્ધ
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:નાગાલેંડ
અંગોલા (તા. પાલનપુર)
ધાર્મિક સ્થળો
ગામમાં મહાકાળી માતાનું મંદિર અને શિવ મંદિર આવેલા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
ગજણસર નદી
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
તાનસેન
તાનસેન ‌(આશરે ૧૫૦૦ - ૧૫૮૬) ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતના મહાનતમ ગાયકોમાંનો એક ગણાય છે. તે શહેનશાહ અકબરના નવરત્નોમાંના એક હતો. તાનસેનનું મૂળ નામ રામતનુ પાન્ડે હતું.
તાનસેનનો ગુજરાત સાથેનો સંબંધ પણ જાણીતો છે. જ્યારે શહેનશાહ અક્બરે તાનસેનને દિપક રાગ ગાવા ખૂબ જ આગ્રહ કર્યો, ત્યારે આ રાગ ગાવાને કારણે તાનસેનના આખા શરીરમાં બળતરા થવા લાગી હતી. આ બળતરા શાંત કરવા માટે તાનસેન આખા હિન્દુસ્તાનમાં ફર્યો, પણ તેમની બળતરા કોઇ શાંત કરી શક્યું નહીં. ત્યારે ગુજરાતના વડનગર ખાતે રહેતી બે બહેનો તાના અને રીરીએ મલ્હાર રાગ ગાઇને તાનસેનના શરીરની બળતરાને શાંત કરી હતી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:શાસ્ત્રીય સંગીત
નાંદેડ જિલ્લો
નાંદેડ જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. નાંદેડ આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. નાંદેડ જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
જોગિન્દર જસવંત સિંઘ
જનરલ જોગિન્દર જસવંત સિંઘ (જન્મ ૧૭ સપ્ટેમ્બર ૧૯૪૫) ભારતના ૨૨મા મુખ્ય સેનાઅધ્યક્ષ હતા. તેમની નિમણૂંક ૨૭ નવેમ્બર, ૨૦૦૪ ના રોજ થઈ અને ૩૧ જાન્યુઆરી ૨૦૦૫એ તેમના પૂર્વગામી જનરલ એન સી વિજના નિવૃત્ત બાદ પોતાની ભૂમિકા સંભાળી. તેમના બાદ જનરલ દિપક કપૂરે સ્થાન લીધું. તેમણે મુખ્ય સેનાઅધ્યક્ષ તરીકે ૩૧ જાન્યુઆરી ૨૦૦૫થી ૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૭ સુધી સેવા આપી હતી.
તેઓ પ્રથમ શીખ હતા જેમણે ભારતીય સેનાનું નેતૃત્વ લીધું અને પશ્ચિમી પ્રદેશમાં આવેલ ચાદીમંદિરથી ૧૧મા મુખ્ય સેનાઅધ્યક્ષ હતાં. તેમની પસંદગી આશ્ચર્યજનક ન હતી પણ પોતાની નિમણૂક સમયે તેઓ જનરલ એન સી વિજ પછી સેનામાં સૌથી વરિષ્ઠ અધિકારી હતા. તેમની નિવૃત્તિ બાદ, ૨૭ જાન્યુઆરી ૨૦૦૮મા તેઓ અરુણાચલ પ્રદેશ રાજ્યના ગવર્નર બન્યા.
તેઓ રાષ્ટ્રીય રક્ષા એકેડેમીના, ખડકવાસલાના પૂર્વ વિદ્યાર્થી છે અને ૨ ઓગસ્ટ ૧૯૬૪ના રોજ ૯ મરાઠા લાઈટ ઈન્ફેન્ટ્રીમાં નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:૧૯૪૫માં જન્મ
પરમ વિશિષ્ટ સેવા ચંદ્રક
પરમ વિશિષ્ટ સેવા ચંદ્રક (પીવીએસએમ) ભારતનો એક લશ્કરી પુરસ્કાર છે. તેની રચના ૧૯૬૦માં કરવામાં આવી હતી અને પછીથી આજ સુધી તે અસાધારણ રીતે શાંતિના સમયમાં સેવા માટે એનાયત કરવામાં આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય સૈન્ય પુરસ્કારો
નાગપૂર જિલ્લો
નાગપૂર જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. નાગપૂર આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. નાગપૂર જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
લુડબય (તા. નખત્રાણા)
લુડબય ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
જિજ્ઞેશ મેવાણી
જિજ્ઞેશકુમાર નટવરલાલ મેવાણી ગુજરાતના એક રાજકારણી છે. તેઓ ગુજરાત વિધાનસભામાં વડગામ મતદાર ક્ષેત્રના પ્રતિનિધિ છે. તેમણે એક સામાજિક ચળવળકાર અને વકીલ તરીકે પણ કામ કર્યું છે. તેમણે ૨૦૧૬માં ગુજરાતમાં દલિત દેખાવોની આગેવાની કરી હતી.
પ્રારંભિક જીવન
મેવાણીનો જન્મ ૧૧ ડિસેમ્બર ૧૯૮૨માં અમદાવાદ ખાતે થયો હતો. તેમનું કુટુંબ મેઉ, મહેસાણા જિલ્લા નું વતની છે. તેમણે પોતાનો શાળા અભ્યાસ સ્વસ્તિક વિદ્યાલય અને વિશ્વ વિદ્યાલય માધ્યમિક શાળામાંથી કર્યો હતો. તેમણે ૨૦૦૩માં એચ.કે. આર્ટ્સ કોલેજ અમદાવાદમાંથી સ્નાતકની પદવી પ્રાપ્ત કરી. ૨૦૦૪માં તેમણે પત્રકારિતા અને જનસંચારમાં ડિપ્લોમા કર્યું. ૨૦૦૪ થી ૨૦૦૭ સુધી તેમણે ગુજરાતી સાપ્તાહિક "અભિયાન"માં પત્રકાર તરીકે કામ કર્યું. ૨૦૧૩માં તેમણે ડી.ટી કોલેજ અમદાવાદમાંથી કાયદા સ્નાતકની પદવી પ્રાપ્ત કરી હતી.
રાજકારણ
જીજ્ઞેશ મેવાણીએ ગુજરાત વિધાનસભા ૨૦૧૭ ના ચૂંટણી ફોર્મ ભરવાના છેલ્લા દિવસે બનાસકાંઠા જિલ્લા નાં વડગામ ખાતેથી ચૂંટણી લડવાની જાહેરાત કરીને સૌને ચોંકાવ્યા હતા. જીજ્ઞેશ મેવાણીના સમર્થનમાં કોંગ્રેસે પોતાનો ઉમેદવાર હટાવી લીધો હતો. તેઓ ભાજપના ઉમેદવારને હરાવી ધારાસભ્ય બન્યા હતા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:રાજકારણી
કનપુર (તા. ઘોઘંબા)
કનપુર (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કનપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
સાંગાવાડી નદી
સાંગાવાડી નદી પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલી નદી છે. આ નદીનું ઉદ્ગમ સ્થાન ગીરના જંગલમાં છે. તેની મહત્તમ લંબાઇ ૩૮ કિમી છે. નદીનો કુલ સ્ત્રાવક્ષેત્ર ૫૭૬ ચોરસ કિમી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્રની નદીઓ
વાયોલેટ આલ્વા
વાયોલેટ હરિ આલ્વા (૨૪ એપ્રિલ ૧૯૦૮ – ૨૦ નવેમ્બર ૧૯૬૯) એક ભારતીય વકીલ, પત્રકાર અને રાજકારણી તથા રાજ્યસભાના ઉપાધ્યક્ષ અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ (આઈએનસી)ના સભ્ય હતા. તેઓ ભારતની ઉચ્ચ અદાલતના પ્રથમ મહિલા વકીલ અને રાજ્યસભાની અધ્યક્ષતા કરનાર પ્રથમ મહિલા હતા.
પ્રારંભિક જીવન
આલ્વાનો જન્મ ૨૪ એપ્રિલ ૧૯૦૮ના રોજ અમદાવાદ ખાતે થયો હતો. તેઓ તેમના માતા-પિતાના નવ બાળકોમાં આઠમા ક્રમે હતા. વાયોલેટના પિતા, રેવરેન્ડ લક્ષ્મણ હરિ, ચર્ચ ઓફ ઇંગ્લેંડના પ્રથમ ભારતીય પાદરીઓમાંના એક હતા. જ્યારે તેઓ સોળ વર્ષના હતા ત્યારે તેમનાં માતા-પિતા બંનેને ગુમાવ્યાં હતાં. તેમનાં મોટાં ભાઈ-બહેનોએ બોમ્બેના ક્લેર રોડ કોન્વેન્ટમાં મેટ્રિક્યુલેશન થયું ત્યાં સુધી તેમનું શિક્ષણ પૂરું પાડ્યું હતું. તેમણે સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજ, બોમ્બે અને ગવર્મેન્ટ લો કોલેજમાંથી સ્નાતકની પદવી મેળવી હતી. એ પછી થોડા સમય માટે તેઓ મુંબઈની ઇન્ડિયન વિમેન્સ યુનિવર્સિટીમાં અંગ્રેજીના પ્રોફેસર રહ્યાં હતાં.
કારકિર્દી
૧૯૪૪માં, તેઓ ભારતના પ્રથમ મહિલા એડવોકેટ હતા, જેમણે હાઇકોર્ટની સંપૂર્ણ બેંચ સમક્ષ કેસની દલીલ કરી હતી. ૧૯૪૪માં આલ્વાએ મહિલા મેગેઝિન બેગમની શરૂઆત કરી હતી, જેનું નામ પાછળથી બદલીને ઈન્ડિયન વુમન કરવામાં આવ્યું હતું. ૧૯૪૬થી ૧૯૪૭ સુધી તેમણે બોમ્બે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના ડેપ્યુટી ચેરમેન તરીકે સેવા આપી હતી. ૧૯૪૭માં, આલ્વાએ મુંબઈમાં માનદ મેજિસ્ટ્રેટ તરીકે સેવા આપી હતી; અને ૧૯૪૮થી ૧૯૫૪ સુધી તેમણે જુવેનાઈલ કોર્ટના પ્રમુખ તરીકે સેવા આપી હતી. તેઓ યંગ વિમેન્સ ક્રિશ્ચિયન એસોસિયેશન, બિઝનેસ એન્ડ પ્રોફેશનલ વિમેન્સ એસોસિયેશન અને ઇન્ટરનેશનલ ફેડરેશન ઓફ વિમેન લોયર્સ જેવી અસંખ્ય સામાજિક સંસ્થાઓ સાથે સક્રિયપણે સંકળાયેલા હતા. તેઓ ૧૯૫૨માં અખિલ ભારતીય અખબારના સંપાદકોની પરિષદની સ્થાયી સમિતિમાં ચૂંટાયેલા પ્રથમ મહિલા પણ હતા.
૧૯૫૨માં, આલ્વા ભારતીય સંસદના ઉપલા ગૃહ, રાજ્યસભામાં ચૂંટાઈ આવ્યા હતા, જ્યાં તેમણે કુટુંબ નિયોજન, સંશોધન અને સંરક્ષણ વ્યૂહરચનાને આધીન પ્રાણીઓના અધિકારો, ખાસ કરીને નૌકાદળના ક્ષેત્રમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું હતું. તેમણે સરકારને વિદેશી મૂડી અને ભાષાકીય રાજ્યોને ટેકો આપતી વખતે સાવચેત રહેવાની ચેતવણી આપી હતી. ૧૯૫૭માં બીજી ભારતીય સામાન્ય ચૂંટણી બાદ તેઓ ગૃહ રાજ્ય કક્ષાના નાયબ મંત્રી બન્યા હતા.
૧૯૬૨માં આલ્વા રાજ્યસભાના ઉપસભાપતિ બન્યા હતા અને આ રીતે તેઓ ઇતિહાસમાં રાજ્યસભાની અધ્યક્ષતા કરનાર પ્રથમ મહિલા બન્યા. તેમણે રાજ્યસભામાં સતત બે ટર્મ સુધી સેવા આપી હતી. તેમનો પ્રથમ કાર્યકાળ ૧૯ એપ્રિલ ૧૯૬૨ના રોજ શરૂ થયો હતો અને ૨ એપ્રિલ ૧૯૬૬ સુધી ચાલ્યો હતો. તેમનો બીજો કાર્યકાળ ૭ એપ્રિલ ૧૯૬૬ના રોજ ઉપસભાપતિની ચૂંટણી સાથે શરૂ થયો હતો અને ૧૬ નવેમ્બર ૧૯૬૯ સુધી તેઓ આ પદ પર રહ્યા હતા.
૧૯૬૯માં, ઈન્દિરા ગાંધીએ તેમને ભારતના ઉપરાષ્ટ્રપતિ તરીકે ટેકો આપવાનો ઇનકાર કર્યા બાદ આલ્વાએ રાજીનામું આપી દીધું હતું.
અંગત જીવન
૧૯૩૭માં વાયોલેટ હરિએ રાજકારણી, વકીલ, પત્રકાર અને બાદમાં સ્વાતંત્ર્ય સેનાની અને સંસદસભ્ય જોઆચિમ આલ્વા સાથે લગ્ન કર્યા હતા. આ દંપતીએ સાથે મળીને કાનૂની પ્રેક્ટિસ શરૂ કરી હતી. આલ્વાને સંતાનોમાં બે પુત્રો નિરંજન અને ચિત્તરંજન તથા એક પુત્રી માયા હતા. નિરંજન આલ્વાએ સાંસદ તથા રાજસ્થાન અને ગુજરાતના પૂર્વ રાજ્યપાલ માર્ગારેટ આલ્વા સાથે લગ્ન કર્યા હતા. ૧૯૪૩માં બ્રિટિશ સત્તાવાળાઓ દ્વારા વાયોલેટ આલ્વાની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તેઓ પોતાના પાંચ મહિનાના પુત્ર ચિત્તરંજનને આર્થર રોડ જેલમાં પોતાની સાથે જેલમાં લઈ ગયા હતા.
મૃત્યુ અને વારસો
રાજ્યસભાના ડેપ્યુટી ચેરપર્સન પદેથી રાજીનામું આપ્યાના પાંચ દિવસ બાદ ૨૦ નવેમ્બર, ૧૯૬૯ના રોજ સવારે ૭:૪૫ વાગ્યે (ભારતીય સમયાનુસાર) નવી દિલ્હીમાં તેમના નિવાસસ્થાને સેરેબ્રલ હેમરેજને કારણે તેમનું અવસાન થયું હતું. આલ્વાના મૃત્યુ બાદ, સંસદના બંને ગૃહો તેણીના માનમાં તે દિવસે ટૂંકા ગાળા માટે મુલતવી રાખવામાં આવ્યા હતા. વડાપ્રધાન ઇંદિરા ગાંધીએ તેમને "રાષ્ટ્રીય હેતુ માટે મિલનસાર અને સમર્પિત કાર્યકર તરીકે વર્ણવ્યાં હતાં, જેમણે મહિલાઓને અનુસરવા માટે એક પથ તૈયાર કર્યો હતો." તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, રાજ્યસભાના ઉપાધ્યક્ષ તરીકે આલ્વાના કાર્યકાળમાં તેઓ કાર્યવાહી હાથ ધરતી વખતે સૌમ્ય પરંતુ મક્કમ હતા. રાજ્યસભાના અધ્યક્ષ ગોપાલ સ્વરૂપ પાઠકે ભારત છોડો આંદોલનમાં આલ્વાની ભાગીદારીને યાદ કરતા જણાવ્યું હતું કે તેઓ પોતાની પાછળ "ગૌરવ અને નિષ્પક્ષતાની પરંપરા" છોડી ગયા છે. અટલ બિહારી વાજપેયી, જેઓ તે સમયે ભારતીય જનસંઘના નેતા હતા, તેમણે યાદ કર્યું કે તેઓ આંદોલન દરમિયાન તેમના પાંચ મહિનાના બાળકને જેલમાં લઈ ગયા હતા અને તેમને લાગ્યું હતું કે આઈએનસી દ્વારા તેમની સાથે યોગ્ય વર્તન કરવામાં આવ્યું નથી. એરા સેઝિયાન, એ. કે. ગોપાલન અને નિર્મલચંદ્ર ચેટર્જી જેવા રાજકીય ક્ષેત્રના નેતાઓએ પણ આલ્વાને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી હતી અને સાદગીભર્યું જીવન જીવવા બદલ તેમની પ્રશંસા કરી હતી.
જોઆચિમ અને વાયોલેટ આલ્વા ભારતીય ઇતિહાસમાં પ્રથમ સંસદસભ્ય દંપતી હતા. ૨૦૦૭માં સંસદમાં તેમના ચિત્રનું અનાવરણ કરવામાં આવ્યું હતું. વાયોલેટની જન્મ શતાબ્દીના વર્ષ ૨૦૦૮માં ભારત સરકાર દ્વારા આ દંપતીની યાદમાં એક ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:૧૯૦૮માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૬૯માં મૃત્યુ શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની શ્રેણી:રાજકારણી
ચારણવાડા
ચારણવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. ચારણવાડા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. અહીંની મુખ્ય ખેતપેદાશ ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજી છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
વાંસદાથી વઘઇ જતાં રાજ્ય ધોરી માર્ગ નં.૧૪ પર વાંસદાથી આશરે ૪ કિલોમિટરના અંતરે આ ગામ આવેલું છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
ખંજરી
right|thumb|300x300px|[[નેપાળ ખાતે પ્રચલિત ખંજરી ભજન]] ખંજરી અથવા ખંજરી ડફ (ડફલી) એક નાનું વાદ્ય છે. તે બે-અઢી ઇંચ પહોળા લાકડાના ગોળાકાર પરિઘની એક બાજુ ચામડું મઢેલું હોય છે. તેની બીજી બાજુ ખુલ્લી રહે છે. તે એક હાથથી પકડીને બીજી બાજુ પર બીજા હાથ વડે થાપ મારી વગાડવામાં આવે છે. કેટલાક લોકો આ ગોળાકાર ઘેરાવામાં ધાતુના ચાર-પાંચ ગોળાકાર ટુકડાઓ લગાવે છે, જે ઝાંઝની જેમ થાપ સાથે આપોઆપ ઝંકાર પેદા કરે છે. આ સાધન મુખ્યત્વે ગીત ગાઈને ભીખ માગતા ભિક્ષુક, લોકગીત ગાયક કે સાધુ પ્રાર્થના, ભજન, સ્તુતિ ગાતી વખતે વગાડે છે.
શ્રેણી:સંગીત વાદ્ય
રત્નાગિરી જિલ્લો
રત્નાગિરી જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. રત્નાગિરી આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. રત્નાગિરી જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
દધાલીયા (તા. મોડાસા)
દધાલીયા (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દધાલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, બૅન્ક, ટપાલઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગામમાં ત્રણ પ્રાથમિક શાળાઓ તથા એક માધ્યમિક શાળા આવેલી છે. સાબરકાંઠા કો.ઓપ.બૅન્કની શાખા અહીં આવેલી છે. દધાલીયા નજીકની ટેકરી પર કાકરાઈ માતાનું મંદિર આવેલું છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
ઉસ્માનાબાદ જિલ્લો
ઉસ્માનાબાદ જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. ઉસ્માનાબાદ આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. ઉસ્માનાબાદ જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
કંકોડાકુઈ
કંકોડાકુઈ (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કંકોડાકુઈ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવેર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
વઘઈ રેલ્વે સ્ટેશન
વઘઈ રેલ્વે સ્ટેશન એ ગુજરાતના ડાંગ જિલ્લામાં આવેલું એક નાનું રેલ્વે સ્ટેશન છે. આ સ્ટેશનનો કોડ WGI છે. તે વઘઈ ગામમાં કાર્યરત છે. સ્ટેશનમાં ૧ પ્લેટફોર્મ છે. પ્લેટફોર્મ પર યોગ્ય રીતે છાંયો મળે તેવી વ્યવસ્થા નથી. તેમાં પાણી અને સ્વચ્છતા સહિતની અન્ય અનેક સુવિધાઓનો અભાવ છે. એક ટ્રેન અહીંથી નીકળે છે.
ટ્રેનો
નીચેની ટ્રેનો વઘઈ રેલ્વે સ્ટેશન ખાતેથી ઉપડે છે :
સંદર્ભ
શ્રેણી:ડાંગ જિલ્લાનાં રેલ્વે સ્ટેશનો
મીટીયાટીવાલી નદી
મીટીયાટીવાલી નદી પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લામાં આવેલી નદી છે. મીટીયાટીવાલી નદીનું ઉદ્ગમ સ્થાન મીટીયાલી ગામ પાસે છે અને તે કોરી ખાડી પાસે અરબી સમુદ્રને મળે છે. આ નદીની મહત્તમ લંબાઇ ૨૦ કિમી છે, જ્યારે કુલ સ્ત્રાવક્ષેત્ર ૧૬૫ કિમી છે.
આ નદી ઉપર ગોધાતડ બંધ આવેલ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
સમઢીયાળા (તા. ઘોઘા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
કોલ્હાપુર જિલ્લો
કોલ્હાપુર જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. કોલ્હાપુર આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. કોલ્હાપુર જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
હીરાબાઈ લોબી
જન્મ અને કૌટુંબિક જીવન
હીરાબાઈનો જન્મ ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના તાલાળા તાલુકામાં આવેલાં જાંબુર ગામમાં સીદી સમાજમાં થયો હતો. હીરાબાઈએ નાનપણથી જ માતાપિતા ગુમાવી દીધા હતા. તેમનો ઉછેર તેમના દાદીમાએ કર્યો હતો. વધુ શિક્ષા તો પ્રાપ્ત નથી કરી શક્યા. ૧૫ વર્ષની નાની વયે લગ્ન કરાવી દીધા હતા.
મહત્વના કામો
હીરાબાઈ હંમેશા બાળકો અને મહિલા સશક્તિકરણ માટે લડતા રહ્યા છે. સમાજ અને સમાજના વિચારોથી લડતા રહ્યા છે. પુરુષોનો વિરોધ સહન કરીને મહિલાઓને આગળ લાવ્યા. હીરાબાઈએ સીદી સમાજમાં શિક્ષણનું પ્રમાણ વધે તેના માટે છોકરા-છોકરીઓને ભણાવીને જાગૃતિ લાવી. સીદી સમાજની મહિલાઓ રોજગાર મેળવે તેના માટે તેમણે પ્રયત્નો કર્યા.
અહીં મહિલાઓ પગભર થઇ શકે એ માટે પોતાની આવડત પ્રમાણે કામ કરતા શીખવાડેલ અને અત્યારે મહિલાઓ સીવણકામ, ભણાવવું જેવા અનેક કામો કરે છે. આ માટે હીરાબાઈ એ વર્ષ ૨૦૦૪ મા "મહિલા વિકાસ ફાઉન્ડેશન"ની સ્થાપના કરી, જેથી સિદ્દી સમાજની મહિલાઓ આત્મનિર્ભર (બીજા પર આધારિત ના રહે) બને. આ સંસ્થા દ્વારા તેઓ મહિલાઓને પ્રગતિશીલ બનાવવાના રસ્તે લઇ જાય છે.
૨૬મી જાન્યુઆરી ૨૦૨૩માં ભારત સરકારે પદ્મશ્રી પુરસ્કારથી સન્માનિત કરાયા હતા. ત્યાર બાદ ગુજરાત સરકારે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની હાજરીમાં હીરાબાઈને સન્માનિત કર્યા હતા.
આંત્રોલી (તા. પાલનપુર)
આંત્રોલી (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંત્રોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
દક્ષા પટ્ટણી
દક્ષા વિજયશંકર પટ્ટણી (૪ નવેમ્બર ૧૯૩૮ - ૧૦ માર્ચ ૨૦૧૯) એ ભારતના એક ગુજરાતી શિક્ષણવિદ અને લેખિકા હતા. તેઓ મહાત્મા ગાંધી અથવા ગાંધીવાદ વિષયના જાણીતા વિદ્વાન છે; ગાંધીજીના તત્ત્વચિંતન પરનું તેમનું ૧૭૯૬નું ડોક્ટરલ થિસિસ (મહાનિબંધ)પાછળથી છ ભાગમાં પ્રકાશિત થયો હતો.
પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ
દક્ષા પટ્ટણીનો જન્મ ૪ નવેમ્બર ૧૯૩૮ ના દિવસે શાંતાબેન અને વિદ્વાન અને સાહિત્યકાર વિજયશંકર કાનજી પટ્ટણીના ઘેર, પ્રશ્નોરા નાગર બ્રાહ્મણ પરિવારમાં, ભાવનગરમાં થયો હતો. તેઓ લેખક મુકુન્દરાય પરાશર્યાની નાની બહેન અને ભાવનગર રાજ્યના મુખ્ય પ્રધાન પ્રભાશંકર પટ્ટણીના ભત્રીજી હતા. તેમણે પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણ ભાવનગરમાં પૂરું કર્યું. ૧૯૬૨માં તેમણે ગુજરાતી અને સંસ્કૃતમાં બી.એ., ૧૯૬૫ માં તેજ વિષયોમાં એમ.એ. અને ૧૯૭૬ માં ઇશ્વરલાલ આર. દવેના માર્ગદર્શન હેઠળ પી.એચ.ડી. કરી. તેમને આ પદવીઓ ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી મેળવી હતી. તેમના ડોક્ટરલ થીસીસ (મહાનિબંધ)નું નામ ગાંધીજીવન જીવન એની તેમના સિદ્ધાંતો હતું.
કારકિર્દી
તેમણે ૧૯૬૨ થી૧૯૬૫ થી ભાવનગરમાં ઘરશાળા વિદ્યાલયમાં ગુજરાતી શીખવ્યું. તેમણે ૧૯૬૯ થી ૧૯૭૦ દરમિયાન પોરબંદરની ગુરુકુલ મહિલા આર્ટ્સ કૉલેજમાં અધ્યાપન કર્યું હતું અને બાદમાં૧૯૭૦ થી ૨૦૦૧ માં નિવૃત્તિ સુધી તેમણે ભાવનગરની વાલિયા આર્ટસ્ અને મહેતા કોમર્સ કૉલેજમાં પ્રોફેસર તરીકે ફરજ બજાવી. તેમણે ભાવનગર યુનિવર્સિટીમાં ૧૯૭૭ થી ૧૯૯૪ દરમિયાન ગુજરાતી અને ગાંધી તત્વચિંતનના પાર્ટ-ટાઇમ પ્રાધ્યાપક તરીકે પણ સેવા આપી હતી. આ સાથે ગુજરાત વિદ્યાપીઠ અને સણોસરાની લોકભારતીમાં પાર્ટ-ટાઈમ પ્રાધ્યાપક તરીકે સેવા આપી. ૧૯૮૨ થી ૨૦૧૩ સુધી, તેઓ ભાવનગરના ગાંધીસ્મૃતિ સંગઠન દ્વારા ગાંધીવાદના ફિલસૂફીનો પ્રચાર કરતી સમિતિના સભ્ય હતા.
૧૦ માર્ચ ૨૦૧૯ ના દિવસે હ્રદયરોગની બિમારીથી તેમનું મૃત્યુ થયું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૩૮માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૯માં મૃત્યુ
રાફડો
300px|thumb|ભારતમાં ઉધઈનો એક રાફડો 300px|thumb|તામિલનાડુમાં મેલપટ્ટી નજીક વધુ ઊંચો એક રાફડો રાફડો એ કીટક વર્ગના ઉધઈ નામના જંતુનું ઘર છે. આ રાફડો જમીનના પેટાળમાં તેમ જ ઉપરની બાજુ અદ્ભૂત રચના કરી બનાવવામાં આવતા દર હોય છે. કીડી, મંકોડા, ઉધઇ જેવા કીટકો જમીનમાં ઊંડે દર બનાવીને રહે છે. આ બધા જંતુઓમાં ઉધઇ અગ્રણી છે. ઉધઇ સૌથી નબળુ કીટક છે અને વળી આંખ વગરનું હોવા છતાંય જમીનમાં ખોદકામ કરીને અદ્ભૂત ઘર બનાવે છે.
ઉધઇ વધારે ગરમી કે ઠંડી સહન કરી શક્તી નથી. આથી જ તેને સલામત અને વાતાનુકૂલિત (એરકંડિશન્ડ) ઘર બનાવવાની શક્તિ મળેલી છે. ઉધઇ હંમેશાં સમૂહમાં રહેતી હોય છે. તેમના સમૂહમાં રાણી (સ્વાર્મર), મજૂર (વર્કર) જેવા વર્ગ હોય છે. મજૂર ઉધઇ ઘર બનાવવાનું કાર્ય કરે છે. જમીનના પેટાળથી શરુઆત કરીને સપાટી પર નાનકડા ટેકરા જેવું તેમનું ઘર હોય છે. આ ટેકરાને રાફડો કહે છે. રાફડાની ઊંચાઈ કેટલીક વાર ઘણી વધુ હોય છે.
રાફડો બાંધતી વખતે મજૂર ઉધઇ પોતાની લાળ માટીમાં ભેળવી નાની નાની ગોળીઓ તૈયાર કરે છે. આ ગોળીને ઇંટો માફક ગોઠવીને રાફડો તૈયાર કરે છે. સૌ પ્રથમ ગોળાકાર ચિમની બનાવે જે પેટાળથી માંડીને ઉપરની સપાટી સુધી બનાવવામાં આવે છે, જેથી હવાની આવ-જા થઈ શકે. એક રાફડામાં લાખો ઉધઇ રહેતી હોય છે.
બહાર દેખાતા લાલ માટીના ટેકરા જેવા રાફડા હેઠળ મોટા ઓરડા અને કોઠાર જેવી રચના હોય છે. તેમાં આવ જા માટે બારી અને બારણા જેવા બાકોરાં પણ હોય છે. ઇંડા મૂકવા માટે અલગ જગ્યા રાખવામાં આવે છે.
રાફડામાં રાણી ઉઘઇને રહેવા માટે અલગ ખંડ હોય છે. આપણને આશ્ચર્ય થાય પણ નબળી અને અંધ ઉધઇ પોતાના શરીરના કદ કરતાં કેટલાય ગણું મોટું ઘર બાંધવાની ક્ષમતા ધરાવતી હોય છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:રહેઠાણ શ્રેણી:પ્રાણીશાસ્ત્ર
બિન્દુસાર
બિંદુસાર મૌર્ય સામ્રાજ્યનો બીજા ક્રમાંકનો રાજા હતો. તે મૌર્ય સામ્રાજ્યના સ્થાપક ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યનો પુત્ર અને મૌર્ય સામ્રાજ્યના સૌથી પ્રસિદ્ધ શાસક અશોકનો પિતા હતો. તેનો શાસનકાળ ઈ.સ.પૂ. ૨૯૭ થી ઈ.સ.પૂ. ૨૭૩ સુધીનો માનવામાં આવે છે.
જીવન
બિંદુસારના જીવન વિશે સચોટ આલેખન જોવા મળતું નથી. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં બિંદુસાર માટે જુદા જુદા નામો મળે છે. જૈન ગ્રંથોમાં તેને ચંદ્રગુપ્તની પત્ની દુર્ધરાના પુત્ર સિંહસેન તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યો છે. સંસ્કૃત ગ્રંથોમાં તેના માટે અમિત્રઘાત (શત્રુઓનો વિનાશક) નામ મળે છે, જ્યારે ગ્રીક ઇતિહાસગ્રંથોમાં તેને મળતો 'અમિત્રચેટ્સ' શબ્દ પ્રયોજાયો છે. પુરાણોમાં તેનું નામ બિંદુસાર આપવામાં આવ્યું છે. ચીની સાહિત્યમાં 'બિંદુપાલ' નામનો ઉલ્લેખ મળે છે. જૈન વિદ્વાન હેમચંદ્ર તથા તિબ્બતી ઇતિહાસકાર તારાનાથના મતે ચંદ્રગુપ્તના અવસાન બાદ પણ ચાણક્ય જીવિત હતો તથા તે બિંદુસારનો પણ મંત્રી હતો.
પ્રાદેશિક વિજય
૧૬મી સદીના તિબેટીયન બૌદ્ધ લેખક તારાનાથના મતે ચાણક્યએ ૧૬ શહેરોના કુલીનો અને રાજાઓને નષ્ટ કરી દીધા અને બિંદુસારને પશ્ચિમી અને પૂર્વી સમુદ્રો (અરબી સમુદ્ર અને બંગાળી ખાડી) વચ્ચેના તમામ ક્ષેત્રનો માલિક બનાવી દીધો. કેટલાક ઇતિહાસકારોના મતે આ ઘટના બિંદુસારના દક્ષિણ વિજયને દર્શાવે છે જ્યારે અન્ય કેટલાકના મતે તે કેવળ વિદ્રોહોના દમનને દર્શાવે છે.
ઇતિહાસકાર શૈલેન્દ્રનાથ સેનના મત પ્રમાણે મૌર્ય સામ્રાજ્ય ચંદ્રગુપ્તના શાસનકાળ દરમિયાન જ પશ્ચિમી સમુદ્ર (સૌરાષ્ટ્ર) અને પૂર્વી સમુદ્ર (બંગાળ) સુધી વિસ્તરેલુ હતુ. આ ઉપરાંત, દક્ષિણ ભારતમાંથી પ્રાપ્ત થયેલા અશોકના શિલાલેખોમાં ક્યાંય પણ બિંદુસારના દક્ષિણ વિજય વિશે કોઇ ઉલ્લેખ જોવા મળતો નથી. આ આધારે શૈલેન્દ્રનાથ એ નિષ્કર્ષ આપે છે કે બિંદુસારે મૌર્ય સામ્રાજ્યનો વિસ્તાર નથી કર્યો પરંતુ ચંદ્રગુપ્ત પાસેથી વિરાસતમાં મળેલા ક્ષેત્રોને પ્રશાસનિક રીતે સાચવી રાખવામાં સફળ થયેલ છે.
બીજી તરફ કે. કૃષ્ણા રેડ્ડીનો એ તર્ક છે કે જો અશોકે દક્ષિણ ભારત પર વિજય મેળવ્યો હોત તો જરૂરથી તેના શિલાલેખોમાં તેનો ઉલ્લેખ જોવા મળતો અલબત રેડ્ડીના મતે બિંદુસારના શાસનકાળ દરમિયાન જ મૌર્ય સામ્રાજ્ય મૈસૂર સુધી વિસ્તર્યું હશે. તેમના અનુસાર દક્ષિણી રાજ્યો મૌર્ય સામ્રાજ્યનો હિસ્સો ન હતા પરંતુ આ રાજ્યો મૌર્ય સામ્રાજ્યના દયાપાત્ર રહ્યા હશે.
એલેન ડેનીયલનું માનવુ છે કે, બિંદુસારને એક એવું સામ્રાજ્ય વિરાસતમાં મળ્યું હતુ કે જેમાં દક્ષિણનો ક્ષેત્રિય વિસ્તાર પણ સમાવિષ્ટ હતો તથા બિંદુસારે તેમાં કોઇ ક્ષેત્રીય વધારો કર્યો નથી. તેનો આ તર્ક સંગમ સાહિત્યમાં નોંધાયેલ વમ્બા મોરિયાર (મૌર્ય વિજય) પર આધારિત છે. જોકે, સંગમ સાહિત્યમાં મૌર્ય અભિયાનો વિશે કોઇ વિવરણ આપેલ નથી. આમ, ડેનિયલ મંતવ્ય પ્રમાણે બિંદુસારની મુખ્ય ઉપલબ્ધિ ચંદ્રગુપ્ત દ્વારા વિરાસતમાં મળેલ સામ્રાજ્યની અખંડતા માત્ર હતી.
મૃત્યુ અને ઉત્તરાધિકાર
ઐતિહાસિક સાક્ષ્ય પ્રમાણે બિંદુસારનું મૃત્યુ ઇ.સ.પૂ. ૨૭૦માં થયું હતું. એલેન ડેનીયલના મતાનુસાર બિંદુસારનું મૃત્યુ ઇ.સ.પૂ. ૨૭૪માં થયું હતું. શૈલેન્દ્રનાથ સેનના મત પ્રમાણે તેનું મૃત્યુ ઇ.સ.પૂ. ૨૭૩-૨૭૨માં થયું હશે તથા તેના મૃત્યુના ચાર વર્ષ સુધી ઉત્તરાધિકારના સંઘર્ષ બાદ ઇ.સ.પૂ. ૨૬૯-૨૬૮માં તેનો પુત્ર અશોક મૌર્ય વંશની ગાદીએ આવ્યો હતો.
મહાવંશ અનુસાર બિંદુસારે ૨૮ વર્ષ સુધી શાસન સંભાળ્યું હતું. વાયુ પુરાણ તેનો શાસનકાળ ૨૫ વર્ષનો દર્શાવે છે. બૌદ્ધ સ્ત્રોત મંજૂશ્રી મૂળકલ્પ પ્રમાણે તેણે ૭૦ વર્ષ સુધી શાસન કર્યું હતું જે ઇતિહાસની દ્રષ્ટિએ વિશ્વસનીય નથી.
લગભગ બધા જ સંદર્ભો એકમત રીતે અશોકને તેના ઉત્તરાધિકારી તરીકે આલેખે છે. જોકે ઉત્તરાધિકાર માટેના તેના સંઘર્ષ અને પરિસ્થિતિઓનું અલગ અલગ વિવરણ જોવા મળે છે. મહાવંશ અનુસાર અશોકને ઉજ્જૈનનો પ્રશાસક નિમવામાં આવ્યો હતો. તથા તેના પિતાની ઘાતક બીમારી વિશેની જાણ થતાં જ તે રાજધાની પાટલીપુત્ર પહોંચ્યો હતો, જ્યાં તેણે તેના ૯૯ ભાઇઓની હત્યા કરી રાજગાદી મેળવી લીધી હતી.
સંદર્ભ સૂચિ
શ્રેણી:ભારતીય સમ્રાટો શ્રેણી:મૌર્ય રાજવંશ
બી. કે. ગઢવી
'''બી. કે. ગઢવી''' (પૂરુ નામ: ભૈરવદાન ખેતદાનજી ગઢવી) (૧૯૩૭ – ૨૦૦૫) ગુજરાતના ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ પક્ષના નેતા હતા જેમણે સાતમી, આઠમી અને અગિયારમી લોક સભા ચૂંટણીઓ જીતીને ૧૯૮૦ થી ૧૯૮૯ અને ૧૯૯૬ થી ૧૯૯૭માં બનાસકાંઠા જિલ્લાનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું. તેઓ ૧૯૮૬ થી ૧૯૮૯ દરમિયાન ભારત સરકારમાં રાજ્ય કક્ષાના નાણાં મંત્રી રહ્યા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:૧૯૩૭માં જન્મ શ્રેણી:ગુજરાત રાજ્યના સાંસદ શ્રેણી:રાજકારણી શ્રેણી:૨૦૦૫માં મૃત્યુ