cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
સ્વાઝીલેન્ડ
ઇતિહાસ
નિયમિત બ્રિટિશ સૈનિકોની હાજરીથી કારભારી રાણીને તેમની સમક્ષ અનિયમિત સમુદાય “સ્ટેઈનેક્ટરના અશ્વ” અંગેની ચિંતા વ્યક્ત કરવાની મંજૂરી મળી શકી હતી. યુદ્ધની શરૂઆતમાં રચાયેલ આ સમુદાય બ્રિટિશ અંકુશ હેઠળના સાહસો અને ભાડાના સૈનિકોનો હતો, જેઓ બોઅરની સંપત્તિ લૂંટવા બદલ વિશેષ ઓળખાતા હતા. પરંતુ બોઅર વધુ ગરીબ બનતા ગયા, તેથી તેમણે પોતાનું ધ્યાન સ્વાઝી પશુધન તરફ વાળ્યું હતું. લાબોત્સીબેનીએ બંને પક્ષે ફરિયાદ કરી હતી કે આ સમુદાયમાં સામાન્ય લૂંટારા પણ હતા જે બ્રેમેર્સડ્રોપ પર કબજો જમાવતા હતા. બોથાને અશ્વ વિરુદ્ધ સૈનિકોની ટુકડી મોકલીને પ્રતિક્રિયા અપાઈ હતી. તેમણે કોઈપણ પ્રકારે સ્વાઝીનો વિરોધ કરવાનું ટાળ્યું હતું. સ્વાઝી રાષ્ટ્રીય પરિષદ તેમને નીકળવા દેવા માટે સહમત થઈ હતી. 21 અને 23 જુલાઈ 1901 દરમિયાન, અર્મેલો સૈનિકોને 35 માણસોને ઝડપી લઈને, કેટલાકની હત્યા કરીને કે તેમને ઈજા પહોંચાડીને, અને બ્રેમેર્સડ્રોપને સંપૂર્ણ ભષ્મીભૂત કર્યા બાદ મોટાભાગના “સ્ટેઈનેક્ટરના અશ્વ” દળોને પીછેહઠ કરાવવા માટે મજબૂર કરવામાં સફળતા મળી હતી,
બ્રિટિશ અને બોઅર્સ બંનેએ પ્રાસંગિક અથડામણો દ્વારા સ્વાઝીલેન્ડમાં પ્રવેશ માટે પ્રયત્નો ચાલુ રાખ્યા હતા. 8 નવેમ્બર 1901ના રોજ, ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો, મહામ્બા નજીક 13મા હુસાર્સે 14 પરદેશીઓને પકડી લીધા હતા. સ્વાઝીલેન્ડમાં આ અથડામણોનો ફેબ્રુઆરી 1902માં છેલ્લા બોઅર સમુદાયની હાર સાથે અંત આવ્યો હતો.
તેમ છતા પણ, સ્વાઝીલેન્ડ સ્વતંત્ર બંધારણની જાહેરાત બ્રિટન દ્વારા નવેમ્બર 1963માં કરવામાં આવી હતી અને એક બંધારણીય પરિષદ તેમજ એક કાર્યકારી પરિષદની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. આ પ્રગતિનો સ્વાઝી રાષ્ટ્રીય પરિષદ (લીકોકો) દ્વારા વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો.
ખાનપુર (તા. વડનગર)
ખાનપુર (તા. વડનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખાનપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સ્વાઝીલેન્ડ
ઇતિહાસ
અમુક વિરોધો છતા, ચૂંટણીઓ યોજાઈ અને 9 સપ્ટેમ્બર 1964ના રોજ સ્વાઝીલેન્ડની પ્રથમ બંધારણીય પરિષદની રચના થઈ હતી. બંધારણીય પરિષદ દ્વારા મૂળ બંધારણમાં ફેરફારો અંગે કરાયેલા પ્રસ્તાવને બ્રિટને સ્વીકાર્યો હતો અને હાઉસ ઓફ એસેમ્બલી (ધારાસભા ગૃહ) તેમજ સેનેટની જોગવાઈ ધરાવતું નવું બંધારણ તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ બંધારણ હેઠળ 1967માં ચૂંટણીઓ યોજવામાં આવી હતી. 1973થી, સ્વાઝીલેન્ડે બહુપક્ષીય પ્રવૃત્તિઓના સમર્થકો અને હાલની વહીવટી વ્યવસ્થાની તિંખુન્દલા (મતક્ષેત્રો) પ્રણાલી અથવા તો મૂળ લોકશાહી પ્રણાલી વચ્ચે સંઘર્ષો જોયા છે.
સરકાર
thumb|upright|વોશિંગ્ટન, ડી.સી.(D.C.) યુએસએ (USA) સ્વાઝીલેન્ડનું દૂતાવાસ આ રાજ્યનો વડો રાજા અથવા ન્ગ્વેન્યામા (ખરેખર  સિંહ ), હાલમાં રાજા મ્સવાતી (III) ત્રીજો, કે જેમણે તેમના પિતા રાજા સોભુઝા (II) બીજાનું 1982માં અવસાન થયા બાદ અને એક સમયગાળા સુધી રાજ્યકારભારી તરીકે બીજાએ હોદ્દો સંભાળ્યા બાદ 1986માં સિંહાસન સંભાળ્યું છે. પરંપરા પ્રમાણે, રાજા તેમની માતા અથવા ધાર્મિક સહભાગી, ન્દ્લોવુકાતી (ખરેખર માદા હાથી ) સાથે રાજ કરવાનું હોય છે. અહીં પહેલાનું પાત્ર એટલે માતાને રાજાને સંતુલિત રાખતા અસલ જવાબદાર સત્તા સાથેના, રાજ્યના વહીવટી વડા તરીકે જોવામાં આવતા હતા અને બાદમાં રાજ્યના આધ્યાત્મિક તેમજ રાષ્ટ્રીય વડા તરીકે જોવાતા હતા, પરંતુ સોભુઝા (II) બીજાના લાંબા શાસનકાળ દરમિયાન ન્દ્લોવુકાતી ની ભૂમિકા માત્ર સાંકેતિક એટલે કે કહેવા પૂરતી જ રહી ગઈ હતી. સર્વસત્તાધીશ તરીકે, રાજા સલાહાકાર સમિતિની સલાહને ધ્યાનમાં રાખી સરકારની ધારાસભામાંથી સરકારના વડા એટલે કે માત્ર વડાપ્રધાનની જ નિમણૂંક નથી કરતા પરંતુ લિબાંદલા (સંસદ)માં બંને ચેમ્બર માટે પણ નાની સંખ્યામાં ધારાસભ્યોની નિમણૂંક કરે છે. રાજાને કેટલાક વિશેષ હકો માટે અમુક સંસદ સભ્યોની નિયુક્તિ કરવા માટે બંધારણીય મંજૂરી છે. આ વિશેષ હકો એવા નાગરિકો હોય છે જેઓ ચૂંટણીની પ્રક્રિયા દરમિયાન મતદાનમંડળ દ્વારા પડતા મુકાયા હોય છે અથવા તેમાં ઉમેદવારો તરીકે પ્રવેશ્યા નથી હોતા. સંસદમાં વૈચારિક સમતુલન માટે આમ કરવામાં આવે છે. વિશેષ હકો અમુક ચોક્કસ જાતિ, વંશ, અસક્ષમતા, વ્યાપારિક સમુદાય, નાગરિક સમુદાય, વિદ્વાનો, વડાઓ વગેરે હોઈ શકે છે. સેનેટમાં 30 સભ્યોનો સમાવેશ કરેલો હોય છે જે પૈકી કેટલાકની નિયુક્તિ સલાહકાર સમિતિની ભલામણોના આધારે રાજા દ્વારા કરાયેલી હોય છે અને અન્યો નીચલા ગૃહમાં ચૂંટાયેલા હોય છે. ધારાસભા ગૃહમાં 65 બેઠકો છે, જેમાંથી 55 બેઠકો સમગ્ર દેશમાં વિવિધ 55 મતક્ષેત્રોમાંથી ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓની હોય છે, 10ની નિયુક્તિ સલાહકાર સમિતિની ભલામણોના આધારે રાજા દ્વારા કરવામાં આવે છે અને એટર્ની જનરલ હોદ્દાની રૂએ બનેલા સભ્ય હોય છે. દર પાંચ વર્ષે અહીં ચૂંટણી યોજાય છે.
ખાનપુર (તા. વડનગર)
શ્રેણી:વડનગર તાલુકો
સ્વાઝીલેન્ડ
સરકાર
1968માં, સ્વાઝીલેન્ડે વેસ્ટમિન્સટર-પ્રકારનું બંધારણ અપનાવ્યું હતું, પરંતુ સમગ્ર દેશમાં લોકો દ્વારા વ્યાપક ફરિયાદોના કારણે 1973માં રાજા સોભુઝા (II) બીજાએ સંસદની સલાહના પગલે તુરંત તેને રદ કર્યું હતું. 2001માં, રાજા મ્સ્વાતી (III) ત્રીજાએ નવા બંધારણનો મુસદ્દો તૈયાર કરવા માટે એક સમિતિની નિમણૂંક કરી હતી. આ મુસદ્દાને લોકોની ટીપ્પણીઓ માટે મે 1999 અને નવેમ્બર 2000માં જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. સ્વાઝીલેન્ડમાં નાગરિક સમુદાય સંગઠનો અને અન્યત્ર માનવાધિકાર સંગઠનો દ્વારા તેની પ્રબળ ટીકા થઈ હતી. બંધારણમાં સુધારા મામલે દેશમાં વ્યાપક ચર્ચા અને દલીલબાજી ચાલતી હોવા છતા, 2005માં, બંધારણ અમલમાં મુકવામાં આવ્યું હતું. સિત્તેરના દાયકાની શરૂઆતથી, અહીં શાહી વર્ચસ્વનો સક્રિય વિરોધ ચાલતો હતો. જોકે, પ્રગતિશીલ સંગઠનોના વિરોધ છતા, રાજાશાહીને પ્રબળ સમર્થન અને બહુમતિ વસ્તી દ્વારા રચાયેલી હાલની રાજકીય પ્રણાલી હજુ પણ અહીં છે. આ હકીકતના કારણે સમગ્ર દેશમાંથી લોકોએ બંધારણીય મુસદ્દા સમિતિ સહિત પંચને એવી રજૂઆત કરી હતી કે તેઓ હવે વર્તમાન સ્થિતિને જાળવી રાખવાનું પસંદ કરશે.
સ્વાઝીની બે ગૃહની સંસદ અથવા તો લિબાંદલામાં સેનેટ (30 બેઠકો; 10 સભ્યો ધારાસભા ગૃહ દ્વારા નિયુક્ત અને 20 સભ્યો રાજા દ્વારા નિયુક્ત; પાંચ વર્ષ સુધી સેવા આપવા માટે) અને ધારાસભા (65 બેઠકો; 10 સભ્યો રાજા દ્વારા નિયુક્ત અને 55 લોકપ્રિય મત દ્વારા ચૂંટાયેલા; પાંચ વર્ષ સુધી સેવા આપવા માટે)ની બનેલી હોય છે. ચૂંટણીઓઃ ધારાસભા – છેલ્લે 19 સપ્ટેમ્બર 2008ના રોજ યોજાઈ હતી (આગામી ચૂંટણી 2013માં યોજાશે) ચૂંટણી પરિણામોઃ ધારાસભા - અપક્ષ ધોરણે મતદાન થયું હતું; ચૂંટણી માટેના ઉમેદવારોનું નામાંકન દરેક મતક્ષેત્રોની સ્થાનિક પરિષદો દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતુ અને દરેક મતક્ષેત્ર માટે પ્રથમ રાઉન્ડમાં સર્વાધિક મતો ધરાવતા ત્રણ ઉમેદવારો લેવામાં આવ્યા હતા જેમાંથી બીજા રાઉન્ડમાં એક ઉમેદવારનો વિજય થયો હતો.
વહીવટી વિભાગો
સ્વાઝીલેન્ડ ચાર જિલ્લાઓમાં વહેંચાયેલું છે:
દરેક જિલ્લો બાદમાં તિંખુન્દલામાં વિભાજિત થયેલો છે. સ્વાઝીલેન્ડમાં 55 તિંખુન્દલા છે અને દરેકમાં સ્વાઝીલેન્ડના ધારાસભા ગૃહ માટે એક પ્રતિનિધિ ચૂંટાય છે.
ભૂગોળ
thumb|200px સ્વાઝીલેન્ડ ભૌગોલિક ખામીયુક્ત પ્રદેશ પર વસેલું છે જે લેસોથોની ડ્રેકેન્સબર્ગ પર્વતમાળા, ઉત્તર થઈને ઝિમ્બાબ્વેના પૂર્વીય ઉચ્ચપ્રદેશો, કેન્યાની ગ્રેટ રીફ ખાણો થઈને અંતે, પેટેર્સ હાલનું તૂર્કીમાં થઈને પસાર થાય છે.
thumb|સ્વાઝીલેન્ડમાં મેદાનો
નાનો, ચોતરફ ભૂમિ સરહદ ધરાવતો દેશ, સ્વાઝીલેન્ડ છે જેની ઉત્તર, પશ્ચિમ અને દક્ષિણ સરહદે દક્ષિણ આફ્રિકા ગણરાજ્ય છે અને પૂર્વ સરહદે મોઝામ્બિકા છે. સ્વાઝીલેન્ડમાં 17,364 કિમી2નો ભૂમિ વિસ્તાર હોવા છતા, અંદાજે તે વેલ્સના કદ અથવા અમેરિકાના ન્યૂ જર્સી રાજ્ય જેવડો દેશ છે, જેમાં ચાર ભૌગોલિક પ્રદેશો આવેલા છે. તે ઉત્તરથી દક્ષિણ તરફ ઊંચાઈવાળો પ્રદેશ ધરાવે છે.
મોઝામ્બિકા સાથેની પૂર્વ સરહદમાં પર્વતમાળા લુબોમ્બો છે, જે અંદાજે 600 મીટર ઊંચાઈ ધરાવે છે. ત્રણ નદીઓ ન્ગ્વાવુમા, ઉસુતુ અને મ્બ્લુઝીના ધસમસતા પ્રવાહના કારણે પર્વતો તુટી ગયા છે. આ દેશ પશુપાલન પર આધારિત છે.
દેશની પશ્ચિમ સરહદનો વિસ્તાર સરેરાશ 1200 મીટરની ઊંચાઈ ધરાવતા પ્રદેશોના ઢોળાવ પર વસેલો છે. પહાડો વચ્ચે થઈને પસાર થતી નદી ઊંડી ખાણોમાંથી ખળખળ કરતી વહે છે જેના કારણે આ પ્રદેશ ઘણો રમણીય લાગે છે. મ્બાબાને તેની રાજધાની છે જે ઊંચા સપાટ મેદાનો પર વસેલી છે.
મધ્યમ ઊંચાઈ ધરાવતો પ્રદેશ સમુદ્ર સ્તરથી લગભગ 700 મીટરે વસેલો છે જેમાં સ્વાઝીલેન્ડની સૌથી વધારે વસ્તી છે અને પર્વતીય પ્રદેશો કરતા ઓછો વરસાદ થાય છે. માન્ઝીની, અહીંનું મુખ્ય વ્યાપારિક અને ઔદ્યોગિક શહેર છે જે મધ્યમ ઊંચાઈઓના પ્રદેશો પર વસેલું છે.
સ્વાઝીલેન્ડનો નીચાણવાળો પ્રદેશ અંદાજે 250 મીટરની ઊંચાઈએ વસેલો છે અને બીજા વિસ્તારો કરતા ઓછી વસ્તી ધરાવે છે તેમજ વૃક્ષો અને ઘાંસના મેદાનોના કારણે લાક્ષાણિક આફ્રિકન દેશ દેખાય છે. આ પ્રદેશમાં પ્રારંભિક દિવસોમાં મોટાપાયે મેલેરિયા ફેલાવાથી તેનો વિકાસ થંભી ગયો છે.
આબોહવા
thumb|250px|સ્વાઝીલેન્ડનો ભૌગોલિક નક્શો
ઉત્તરી ગોળાર્ધ કરતા અહીં ઉલટી ઋતુઓ જોવા મળે છે જેમાં ડિસેમ્બરમાં મધ્ય-ઉનાળો અને જૂનમાં મધ્ય-શિયાળો હોય છે. સામાન્યપણે કહીએ તો, વરસાદ મોટાભાગે ઉનાળાના મહિનાઓમાં આવે છે, અનેક વખત અહીં અતિશય ઠંડા પવન કે બરફનું તોફાન પણ આવે છે. શિયાળો અહીં સુકી ઋતુ છે. પશ્ચિમમાં ઉચ્ચ પ્રદેશોમાં સૌથી વધારે વાર્ષિક વરસાદ નોંધાય છે, જે વર્ષ પ્રમાણે અંદાજે 1000 and 2000 mmની વચ્ચે હોય છે. પૂર્વમાં ઓછો વરસાદ નોંધાય છે, અને નીચાણવાળા પ્રદેશોમાં પ્રતિ વર્ષે 500 to 900 mm વરસાદ નોંધવામાં આવ્યો છે. અલગ અલગ ઊંચાઈ ધરાવતા પ્રદેશોના કારણે અહીં તાપમાનમાં પણ ફેરફારો જોવા મળે છે. ઊંચાઈવાળા પ્રદેશોમાં તાપમાન વધારે હોય છે, અને ભાગ્યેજ જોવા મળતી સ્થિતિમાં, કમનસીબે વધુ ગરમ હોય છે જ્યારે નીચાણવાળા પ્રદેશોમાં ઉનાળામાં અંદાજે 40 °C તાપમાન હોય છે.
મ્બાબાનેમાં ઋતુ પ્રમાણે નોંધાતુ સરેરાશ તાપમાન અહીં દર્શાવ્યા પ્રમાણે હોય છેઃ
અર્થતંત્ર
thumb|સ્વાઝીલેન્ડના સિક્કાઓ
સ્વાઝીલેન્ડનું વૈવિધ્યપૂર્ણ અર્થતંત્ર ખેતી, વનસંવર્ધન અને ખાણકામ આધારિત છે જે કુલ જીડીપી (GDP)ના 13% હિસ્સો ધરાવે છે, ઉત્પાદન (કાપડ અને ખાંડ સંબંધિત કામગીરીઓ) જીડીપી (GDP)ના 37% ટકા હિસ્સાને સમાવે છે અને સેવાઓ – મુખ્યત્વે સરકારી સેવાઓ સહિત – જીડીપી (GDP)નો 50% હિસ્સો ધરાવે છે. ટાઈટલ ડીડ લેન્ડ્સ (મુખ્ય સારી જમીનો (TDLs)) કે જ્યાં મોટાપાયે ઊંચા મૂલ્યના પાકનું વાવેતર થાય છે (ખાંડ, વનસંવર્ધન અને નારંગીઓ) તેને રોકાણ અને સિંચાઈના ઉચ્ચ સ્તર તરીકે દર્શાવાય છે, અને સૌથી વધુ ઉત્પાદક વિસ્તાર તરીકે પણ ગણાય છે. તેમ છતાં પણ, મોટાભાગની વસ્તીએ – અંદાજે 75% - સ્વાઝી રાષ્ટ્ર ભૂમિ (એસએનએલ (SNL))માં ખેતીને જ આજીવિકા તરીકે અપનાવી છે, જે ઉલટી ઓછી ઉત્પાદક છે અને રોકાણ માટે પણ નબળી ગણાય છે. એક તરફ કાપડ ઉત્પાદનક્ષેત્રે ઉચ્ચ ઉત્પાદકતા અને એ જ ભૂમિ પર કૃષિ ઔદ્યોગિક ટીડીએલએસ (TDLs) છે જ્યારે બીજી તરફ ઘટતી કૃષિ નિર્વાહ ઉત્પાદકતા (એસએનએલ (SNL)પર)ના કારણે સ્વાઝી અર્થતંત્રમાં બેવડી પ્રકૃતિ જોવા મળે છે, જે દેશના સરેરાશ ઓછા વિકાસ, ઊંચી અસમાનતા અને બેરોજગારીને વધુ સારી રીતે રજૂ કરે છે.
નોંધપાત્ર ખર્ચાઓ વધુ વિકાસ નથી થવા દેતા અને ગરીબોને લાભ પણ થવા દેતા નથી. મોટાભાગના વધેલા ખર્ચાઓના નાણાં હાલના પગાર, બદલીઓ અને આર્થિક સહાય (સબ્સિડી) સંબંધિત ખર્ચાઓમાં જતા રહ્યા છે. હાલના દિવસોમાં પગાર બિલ જીડીપી (GDP)ના 15% છે અને કુલ સાર્વજનિક ખર્ચામાં 55% હિસ્સો ધરાવે છે; આફ્રિકન ખંડમાં આ સૌથી ઊંચા સ્તરો પૈકી છે. જોકે એસએસીયુ (SACU) મહેસૂલમાં તાજેતરમાં આવેલી ઝડપી વૃદ્ધિના કારણે નાણાકીય સ્થિતિ ઊંધી થઈ છે અને 2006થી દેખીતી સિલક નોંધાય છે. હાલમાં સરકારની કુલ આવકમાં 60% હિસ્સો એસએસીયુ (SACU) મહેસુલનો છે. સકારાત્મક બાજુએ, છેલ્લા 20 વર્ષમાં વિદેશી દેવાના બોજામાં સ્પષ્ટ ઘટાડો નોંધાયો છે, અને સ્થાનિક દેવું લગભગ નજીવું થઈ ગયું છે; 2006માં વિદેશી દેવુ જીડીપી (GDP)ના ટકા પ્રમાણે 20% કરતા ઓછુ નોંધાયું હતું.
સ્વાઝી અર્થતંત્ર દક્ષિણ આફ્રિકાન અર્થતંત્ર સાથે ખુબ જ નિકટતાથી જોડાયેલું છે, જ્યાંથી તે પોતાની આયાતનો 90% હિસ્સો મેળવે છે અને ત્યાં અંદાજે કુલ નિકાસમાંથી 70% નિકાસ કરવામાં આવે છે. સ્વાઝીલેન્ડના અન્ય ચાવીરૂપ વ્યાપારિક ભાગીદારો યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈયુ (EU) છે, જેના તરફથી આ દેશને સાજ-સજાવટની વસ્તુઓ (આફ્રિકન વૃદ્ધિ અને તકો ધારો - એજીઓએ (AGOA)- હેઠળ યુએસ (US)માં) અને ખાંડ (ઈયુ (EU)માં)ની નિકાસ માટે વ્યાપાર પ્રોત્સાહન મળ્યું છે. આ કરાર હેઠળ, સાજ-સજાવટની વસ્તુઓ અને ખાંડ બંનેની સારી રીતે નિકાસ થઈ શકે છે જેના કારણે ઝડપી વૃદ્ધિ અને સીધા વિદેશી રોકાણની મજબૂત આવક થાય છે. 2000 અને 2005 દરમિયાન કાપડ નિકાસમાં 200%થી વધારે વૃદ્ધિ થઈ છે અને આજ સમયગાળામાં ખાંડની નિકાસમાં 50%થી વધારે વૃદ્ધિ થઈ છે.
કાપડ બજાર માટે વ્યાપાર પ્રોત્સાહનમાં ઘટાડો તેમજ પૂર્વ એશિયન દેશોમાં તે માટે વધતા પ્રોત્સાહનના કારણે, ઉપરાંત ઈયુ (EU) બજારમાં ખાંડના ભાવોમાં થતા ઘટાડાના કારણે સતત ધબકતા રહેતા નિકાસ ક્ષેત્ર પર જોખમ ઉભુ થયું છે. આમ સ્વાઝીલેન્ડને વૈશ્વિકફલક પર બાકી રહેલી સ્પર્ધાના પડકારોનો સામનો કરવો પડશે. તેમના માટે આ પડકારમાં સામનો કરવો પડે તેવું નિર્ણાયક પાસુ રોકાણ માટેની ખાસિયતો છે. તાજેતરમાં સંપન્ન થયેલા ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ક્લાઈમેટ એસેસમેન્ટ (રોકાણની ખાસિયતોની આકારણી)માં આ અંગે તેમના માટે કેટલીક સકારાત્મક બાબતો રહી હતી, ખાસ કરીને અન્ય પ્રદેશોમાં મધ્યમ આવક ધરાવતા દેશોની કંપનીઓની સરખામણીએ સ્વાઝીલેન્ડની કંપનીઓની ઉત્પાદકતા ઓછી હોવા છતા ઉપ-સહારા આફ્રિકામાં સૌથી વધારે ઉત્પાદન કરતી કંપનીઓમાં તેમને ગણાવાઈ હતી. ઓછી મધ્યમ આવક ધરાવતા દેશોની કંપનીઓ સાથે તેમની વધુ તરફેણ સાથે સરખામણી કરવામાં આવી હતી, પરંતુ અપૂરતી વહીવટી વ્યવસ્થા અને આંતરમાળખાકીય સુવિધાઓના અભાવે તેમના માટે અંતરાયો છે.
સ્વાઝીલેન્ડનું ચલણ દક્ષિણ આફ્રિકાન રેન્ડ પર નિર્ભર છે, જે સ્વાઝીલેન્ડની નાણાં નીતિને દક્ષિણ આફ્રિકા હેઠળ લાવે છે. દક્ષિણ આફ્રિકન કસ્ટમ્સ યુનિયનનો સીમા વેરો, જે સંભવતઃ આ વર્ષે સરકારની આવકના 70%ની સમકક્ષ છે, અને દક્ષિણ આફ્રિકામાંથી આવતી કામદારોના પગારની રકમ પ્રત્યક્ષરૂપે તેમની વધારાની કમાયેલી સ્થાનિક આવક છે. સ્વાઝીલેન્ડ આઈએમએફ (IMF) કાર્યક્રમમાં યોગ્યતા પામવા માટે પૂરતો ગરીબ નથી; જોકે, આ દેશ તેમની નાગરિક સેવાઓનું કદ ઘટાડવા માટે અને જાહેર ઉદ્યોગોના નુકશાનો પર કાબુ લાવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યો છે. સરકાર સીધા વિદેશી રોકાણ માટે વધુ સારુ વાતાવરણ ઉભું કરવા માટે પ્રયત્નો કરી રહી છે.
સ્વાસ્થ્ય
વર્ષ 2004માં, સ્વાઝીલેન્ડને પ્રથમવાર જાણ થઈ કે તે એઈડ્સ (AIDS)ના સંકટથી પીડાઈ રહ્યું છે, જેમાં પરીક્ષણ કરાયેલી સગર્ભા મહિલામાંથી 38.8% એચઆઈવી (HIV) પીડિત હતી (જૂઓ આફ્રિકામાં એઈડ્સ (AIDS)). વડાપ્રધાન થેમ્બા દ્લામીનીએ, દુષ્કાળ, ભૂમિ ધોવાણ, વધેલી ગરીબી અને એચઆઈવી/એઈડ્સ (HIV/AIDS)ની સંયુક્ત અસરના કારણે માનવીય કટોકટી જાહેર કરી. અહીં અપેક્ષિત આયુષ્ય 2000માં 61 વર્ષનું હતું તે ઘટીને 2009માં 32 વર્ષનું થઈ ગયું. 18%ના મરણ દર સાથે, ક્ષયરોગ પણ એક મહત્વની સમસ્યા બની ગઈ છે. ઘણા દર્દીઓ મલ્ટી-ડ્રગ (એક કરતા વધારે દવાઓ) પ્રતિકારક વલણ ધરાવે છે, અને 83% એચઆઈવી (HIV)થી પણ અસરગ્રસ્ત છે.
દેશમાં જાહેર ખર્ચ દેશના કુલ જીડીપી (GDP)ના 4% હતો, જ્યારે ખાનગી ખર્ચ 2.3% હતો. 2000ના દાયકાના આરંભમાં અહીં 1,00,000 વ્યક્તિ દીઠ 16 તબીબ હતા. 2005માં પ્રત્યેક 1,000 શિશુ દીઠ મરણ દર 110 હતો, જેમાં હુ (WHO)એ દર્શાવ્યા પ્રમાણે 5 વર્ષથી નીચેની વયના કુલ મૃત્યુનાં 47% મૃત્યુ એચઆઈવી-એઈડ્સ (HIV/AIDS)ના કારણે થયા હતા.
સંસ્કૃતિ
thumb|ગ્રામ્ય સાંસ્કૃતિક નાટકમાં નૃત્ય કરતા સ્વાઝી લોકો thumb|સ્વાઝીલેન્ડમાં પરંપરાગત મકાનો
મુખ્ય સ્વાઝી સમાજ રચનાના ઘર, સૂકા ઘાસ સાથેની છતવાળા પરંપરાગત મધપૂડા આકારની ઝુંપડીઓ છે. બહુપત્નીત્વ ધરાવતાં ઘરમાં, દરેક પત્નીને પોતાની આગવી ઝુંપડી અને પોલા ઘાંસ(રાડા)ની વાડ સાથે ફરતો વરંડો હોય છે. તેમાં ઉંઘવા, રાંધવા અને સંગ્રહ (ગાળેલા બીયરને રાખવા) માટે ત્રણ બાંધકામ હોય છે. મોટાઘરોમાં કુંવારાઓ માટેના ઓરડાઓ અને મહેમાન માટેની સુવિધા તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતું બાંધકામ પણ હોય છે.
પરંપરાગત ઘરની મધ્યમાં ઢોર માટેની ગમાણ હોય છે, આ વિસ્તાર ડાળીઓ ધરાવતા વૃક્ષના વિશાળ લાકડાથી બંધ એવો ગોળાકાર ભાગ હોય છે. ઢોરોની ગમાણએ સંપત્તિના સંગ્રહ અને પ્રતિષ્ઠાના પ્રતિક તરીકે ધામિર્ક ઉપરાંત વ્યવહારુ મહત્વ ધરાવે છે. તેમાં અનાજના દાણા રાખવાની બંધ કોઠીઓનો સમાવેશ થાય છે. ઢોરની ગમાણના આગળના ભાગમાં એક મોટી ઝુંપડી હોય છે જેના પર ઘરના વડા પુરુષની માતાનું આધિપત્ય હોય છે.
ઘરનો વ઼ડો પુરુષ ઘરની તમામ બાબતોમાં કેન્દ્ર સ્થાને હોય છે અને તે બહુપત્ની ધરાવતો હોય છે. તે ઘરની તમામ સામાજીક બાબતો અંગે પોતાની પત્નીઓને ઉદાહરણો અને સલાહો દ્વારા માર્ગદર્શન આપે છે આ ઉપરાંત પરિવારના વિશાળ જીવનનિર્વાહનું ધ્યાન રાખે છે. તે નાના બાળકો સાથે હળીમળીને રહેવા માટે સમય ફાળવે છે, આ બાળકો તેનાં પુત્રો અથવા નજીકના સગાં હોય છે, ઉપરાંત ઉછેર અને મર્દાનગીની અપેક્ષાઓ અંગે તેઓને સલાહ પણ આપે છે.
ચોક્કસ પરિવારના પૂર્વજો દ્વારા પસંદ કરાયેલા પરંપરાગત જ્યોતિષને સંગોમા કહેવાય છે. સંગોમાની તાલિમને “ક્વેટફ્વાસા” કહેવાય છે. તાલિમના અંતે, પદવીદાન સમારંભ યોજાય છે જ્યાં તમામ સ્થાનિક સંગોમા મિજબાની અને નૃત્ય માટે એકત્રિત થાય છે. વિવિધ કારણો માટે જ્યોતિષની સલાહ લેવામાં આવે છે, જેમ કે માંદગી અથવા મોતના કારણો માટે. તેઓ “કૂભૂલા”ના આધાર પર રોગનું નિદાન કરે છે, કૂભૂલા સમાધી દ્વારા, કુદરતની સર્વોપરીશક્તિ સાથે સંપર્ક કરવાની પ્રક્રિયા છે. બોન થ્રોઈંગ સ્કિલ (અસ્થિ ફેંકવાની કળા) (“કૂશ્ય ઈમાટસ્મબો”) ધરાવતાં ઈનયંગા (આધુનિક પરિભાષામાં તબીબી અને દવા ક્ષેત્રના વિશેષજ્ઞ)નો ઉપયોગ માંદગીના કારણ નક્કી કરવા માટે થાય છે.
સ્વાઝીલેન્ડની સૌથી મહત્વની સાંસ્કૃતિક ઘટના ઈન્ક્વાલા ઉત્સવ છે. 21 ડિસેમ્બરના સૌથી લાંબા દિવસની નજીકના પૂર્ણ ચંદ્રોદય બાદ ચૌથા દિવસે આ ઉત્સવ ઉજવાય છે. ઈન્ક્વાલાનો અનેકવાર, ‘ફસ્ટ ફ્રૂટ સેરિમની’ તરીકે અંગ્રેજીમાં અર્થ કરાયો છે, પણ રાજા નવા પાકનો સ્વાદ માણે તે આ લાંબા જાહેર ઉત્સવનુ એક માત્ર પાસું હોવાનું અનેક લોકો માને છે. ઈન્ક્વાલાનો શ્રેષ્ઠ અર્થ ‘કિંગશિપ સેરિમની’ છેઃ જ્યારે કોઈ રાજા ન હોય, ત્યારે ઈન્ક્વાલા ઉત્સવ ઉજવાતો નથી. ઈન્ક્વાલાની ઉજવણી કરવી કોઈ અન્ય વ્યક્તિ માટે ઘોર રાજદ્રોહ ગણાય છે.
દરેક સ્વાઝી ઈન્ક્વાલાના જાહેર કાર્યક્રમમાં ભાગ લે છે ઈન્ક્વાલાનો ચોથો દિવસ ઉત્સવની પરાકાષ્ટા હોય છે. રાજા, રાજમાતા, રાજવી વહુઓ અને બાળકો, રાજવી વહીવટદારો (ઈન્ડૂનાઓ), વડાઓ, સૈન્ય વડાઓ અને “બેમાન્તી” અથવા “વોટર પીપલ” મહત્વની હસ્તીઓ ગણાય છે.
સ્વાઝીલેન્ડમાં સૌથી જાણીતો સાંસ્કૃતિક ઉત્સવ વાર્ષિક વાંસના રાડા નૃત્ય (રીડ ડાન્સ) છે. આઠ દિવસના આ સમારંભમાં, યુવતીઓ રાડા કાપે છે અને રાજમાતાને સમર્પિત કરે છે અને તે પછી નૃત્ય કરે છે. (તેમાં કોઈ વિધિવત સ્પર્ધા નથી.) તે ઓગસ્ટના અંતમાં અથવા સપ્ટેમ્બરના આરંભમાં ઉજવાય છે. તેમાં માત્ર નિઃસંતાન, કુંવારી યુવતીઓ જ ભાગ લઈ શકે છે. સમારંભનો ઉદ્દેશ યુવતીઓની પવિત્રતા સુરક્ષિત રાખવાનો, રાજમાતા માટે શ્રમની ભેટ આપવી, અને એકસાથે કામગીરી કરીને એકતાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. રાજવી પરિવાર સામાન્ય વર્ગની અપરિણીત સ્ત્રીને યુવતીઓની “ઈન્ડૂના” (સુકાની) તરીકે નિમણૂંક કરે છે અને તે સમારંભની તારીખોની રેડિયો પર જાહેરાત કરે છે. તે નિષ્ણાત નૃત્યાંગના અને રાજવી શિષ્ટાચાર અંગે જાણકાર હોવી જોઈએ. રાજાની પુત્રીઓમાંની એક તેણીની સમકક્ષ હોઈ શકે.
આજે રીડ ડાન્સ પ્રાચીન સમારંભ રહ્યો નથી, પણ જૂની “ઉમચ્વાશો” રીત-રિવાજમાંથી વિકસિત કરાયો છે. “ઉમચ્વાશો”માં, તમામ યુવાન છોકરીઓને મહિલાઓની ઉંમરના સંગઠનમાં મુકવામાં આવે છે. કોઈ છોકરી લગ્ન બાહ્ય સંબંધથી સગર્ભા બને તો, તેના પરિવારે દંડ પેટે સ્થાનિક વડાને એક ગાય આપવી પડે છે. ઘણા વર્ષો બાદ, યુવતીઓ લગ્નની ઉંમર સુધી પહોંચે ત્યારે, તેઓ રાજમાતા માટે નૃત્ય અને મિજબાની સાથે પૂરી થતી શ્રમ સેવા પ્રદાન કરે છે. આ દેશ, 19 ઓગસ્ટ, 2005 સુધી “ઉમચ્વાશો”ના પવિત્રતા આચાર હેઠળ હતો. “ઉમચ્વાશો”નું અર્થઘટન, લગ્ન પૂર્વે પ્રજનનક્ષમતા સિદ્ધ કરવાની યુવતીઓની સામાન્ય જરૂરિયાત સાથે ઊંડો સંઘર્ષ ધરાવે છે. અનેક યુવાન છોકરીઓને, સામાન્ય રીતે ફળદ્રુપતાની સાબિતી રૂપે લગ્નસંબંધ બહાર એક બાળક હોય છે. ઘણીવાર આ બાળક યુવતીના વાગ્દત્તનું જ સંતાન હોય છે, પણ તેમાં સફળ નહીં થવાય તેમ જણાતું હોય અને પુરુષની પ્રજનનક્ષમતા ગૂઢ પ્રશ્નાર્થ ઊભો કરતી હોય, ત્યારે યુવતી પ્રજનનક્ષમતા પૂરવાર કરવા પુરુષના અથવા પોતાના જ કોઈ સગા પાસે જઈ શકે છે. આ બાબતમાં સીધા સંકળાયેલાઓ દ્વારા ખૂબ જ સુરક્ષિત ગુપ્તતા જાળવવામાં આવે છે અને વર ક્યારેય આ રહસ્ય શોધી શકતો નથી. આ બાળક યુવતીના પિતાની સંપત્તિ બને છે. લગ્ન પૂર્વે વરરાજા ચોક્કસ દહેજ ચૂકવે છે, તે પછી જ વરરાજા સ્વીકૃત વળતર દ્વારા પિતા પાસેથી પોતાના બાળકને કદાચ પાછું મેળવી શકે છે.
શિક્ષણ
સ્વાઝીલેન્ડમાં હવે પ્રાથમિક સ્તરે ખાસ કરીને 1લા અને 2જા ધોરણમાં શિક્ષણ વિનામૂલ્યે અપાય છે તેમજ અનાથ અને નિર્બળ બાળકો માટે પણ વિનામૂલ્યે શિક્ષણ અપાય છે, પણ ફરજિયાત નથી. 1996માં, પ્રાથમિક સ્તરે જાતિ સમાનતા સાથે ચોખ્ખો પ્રાથમિક શાળા ભરતી દર 90.8% હતો. 1998માં, 80.5% બાળકો પાંચમા ધોરણ સુધી પહોંચ્યાં હતાં. યુનિવર્સિટી ઓફ સ્વાઝીલેન્ડ ઉચ્ચ શિક્ષણ પૂરું પાડે છે.
વસ્તી-વિષયક માહિતી
સ્વાઝીલેન્ડની મોટાભાગની વસ્તી ઝૂલૂ અને શ્વેત આફ્રિકનની નાની સંખ્યાના મિશ્રણ સાથે સ્વાઝી જાતિની છે. મોટાભાગના લોકો બ્રિટિશ અને અફ્રિકનર વંશના છે. પરંપરાગત સ્વાઝી લોકો ગુજરાન માટે ખેડૂત અને પશુપાલકો છે, પણ મોટાભાગના લોકોએ હવે વધી રહેલા શહેરી અર્થતંત્ર અને સંચાલન જેવી પ્રવૃત્તિઓને પરંપરાગત વ્યવસાય સાથે જોડી દીધી છે. કેટલાંક સ્વાઝી દક્ષિણ આફ્રિકાની ખાણોમાં કામ કરે છે.
સ્વાઝીલેન્ડે પોર્ટુગીઝ વસાહતીઓ અને મોઝામ્બિકના આફ્રિકન નિરાશ્રિતોને પણ સ્વીકાર્યા છે. સ્વાઝીલેન્ડમાં ખ્રિસ્તી ધર્મ ક્યારેક પરંપરાગત માન્યતાઓ અને રીત-રિવાજો સાથે ભળી જાય છે. ઘણા પરંપરાવાદીઓ માને છે કે મોટાભાગના સ્વાઝીઓ, સર્વસત્તાધારી શાસક માટે એક વિશેષ આધ્યાત્મિક ભૂમિકા ધરાવે છે. સ્વાઝીલેન્ડના રહીશો વિશ્વમાં સૌથી ઓછા અધિકૃત આયુષ્યની અપેક્ષા ધરાવે છે, જે વિશ્વના સરેરાશ અપેક્ષિત આયુષ્ય 69.8 વર્ષ કરતાં લગભગ અડધા ભાગનું એટલે કે 31.88 વર્ષ છે.
ભાષાઓ
સીસ્વાતી (સ્વાતી, સ્વાઝી અથવા સેસ્વાતી  તરીકે પણ ઓળખાય છે) ન્ગુની જૂથની બાન્તુ ભાષા છે, જે સ્વાઝીલેન્ડ અને દક્ષિણ આફ્રિકામાં બોલાય છે. તે ભાષા બોલનારા 2.5 મિલિયન લોકો છે અને શાળાઓમાં શીખવાડાય છે. તે સ્વાઝીલેન્ડ (અંગ્રેજી સાથે)ની સત્તાવાર ભાષા છે અને દક્ષિણ આફ્રિકાની સત્તાવાર ભાષાઓમાંની એક છે.
દેશમાં 76,000 લોકો ઝૂલૂ ભાષા બોલે છે. પ્રદેશભરમાં ઘણા લોકો દ્વારા બોલચાલમાં વપરાતી ત્સાંગા ભાષા સ્વાઝીલેન્ડમાં 19,000 લોકો બોલે છે. અફ્રિકેનર વંશના કેટલાંક રહીશો દ્વારા પણ અફ્રિકાન્સ ભાષા બોલાય છે.
ધર્મો
સ્વાઝીલેન્ડમાં સૌથી સામાન્ય ખ્રિસ્તી ધર્મ છે જે કુલ વસ્તીનાં 82.70% છે જેમાં આફ્રિકન ઝિઓનિસ્ટ સહિત વિવિધ પ્રોટેસ્ટન્ટ અને સ્વદેશી આફ્રિકન ચર્ચો બહુમતી ખ્રિસ્તીઓને સમાવે છે, તે પછી રોમન કેથલિકવાદ આવે છે. દેશમાં ઈસ્લામ (0.95%), બહાઈ આસ્થા (0. 5%) અને હિન્દુ (0.15%) જેવા બિન-ખ્રિસ્તી ધર્મ પણ પાળવામાં આવે છે.
બાહ્ય લિંક્સ
શ્રેણી:સ્વાઝીલેન્ડ શ્રેણી:આફ્રિકન દેશો શ્રેણી:આફ્રિકન કેન્દ્રીય સભ્ય રાજ્યો શ્રેણી:બંધારણીય રાજાશાહી શ્રેણી:અંગ્રેજી ભાષા બોલતા દેશો અને પ્રદેશો શ્રેણી:ચોતરફ ભૂમિ સરહદ ધરાવતા દેશો શ્રેણી:કોમનવેલ્થ રાષ્ટ્રોના સભ્યો શ્રેણી:1968માં સ્થાપાયેલાં રાજ્યો અને પ્રદેશો શ્રેણી:આફ્રિકા શ્રેણી:દેશ
શાહદેસર (તા. ઉના)
શાહદેસર એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વરસાણા (તા. અંજાર)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અંજાર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અંજાર તાલુકો
કેસીંપા (તા. વડનગર)
કેસીંપા (તા. વડનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કેસીંપા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામ રૂપેણ નદીનાં કિનારે આવેલું છે.
નામકરણ
ચેહરભા નામના ચરમટા શાખના રબારીના નામ પરથી ગામનુ નામ ચેહમ્પા પડેલુ, જે પાછળથી અપભ્રંશ થતાં કેસમ્પા, કેસીમ્પા કે કેસીંપા ના નામે ઓળખાય છે.
શ્રેણી:વડનગર તાલુકો
કૃતવર્મા
કૃતવર્મા (સંસ્કૃત:कृतवर्म) યાદવોની સેનાના મુખ્ય સેનાપતિ હતા અને કૃષ્ણના સમકાલીન હતા. મહાભારત સહિત કેટલાંક અન્ય પૌરાણીક ગ્રંથો જેમકે વિષ્ણુ પુરાણ, ભાગવત અને હરીવંશ વિગેરેમાં તેમનો ઉલ્લેખ છે.
યાદવોનાં અંધક કુળમાં તેમનો જન્મ થયો હતો. અમુક જગ્યાએ એવો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે કે તેઓ હૃતિકના ભાઈ હતાં જેઓ કૃષ્ણાના પરદાદા હતાં. પણ એ વાત શક્ય લાગતી નથી. ભલે વિષ્ણુ પુરાણમાં તેનો ઉલ્લેખ શ્રીકૃષ્ણના ભક્ત તરીકે કરાયો હોય પણ તેમનો સંબંધ શ્રીકૃષ્ણ સાથે બહુ મીઠો રહ્યો ન હતો. સ્યામંતક મણીના પ્રકરણમાં શ્રી કૃષ્ણના સસરા સત્યજીતની હત્યાના ષડયંત્રમાં તે શામિલ હતાં. કુરુક્ષેત્રના મહાયુદ્ધમાં કૃતવર્મા પાંડવો વિરુદ્ધ કૌરવો સાથે જોડાયા હતાં અને યદુ સેના (નારાયણી સેના)નું નેતૃત્વ કર્યું હતું. સમગ્ર કૌરવ સેનાના બચેલા ત્રણ વ્યક્તિ પૈકી તે એક હતાં. તેમણે અશ્વત્થામાને પાંચાલ રાજાઓના રાત્રિસંહારની યોજનામાં સાથ આપ્યો હતો જેમાં અશ્વત્થામાએ અન્યો સહિત ધૃષ્ટદ્યુમ્ન (પાંડવ સેનાપતિ), શિખંડી અને દ્રૌપદીના પાંચ પુત્રોની હત્યા કરી હતી. મહભારતના સૌપ્તિક પર્વના પ્રકરણમાં આનું વર્ણન આવે છે. યુદ્ધ પછી તે પોતાના રાજ્યમાં પાછા આવ્યાં જ્યાં સાત્યકી દ્વારા યાદવોના વિનાશ દરમ્યાન તેની હત્યા કરવામાં આવી, જેનું વર્ણન મહાભારતના મૌશલ પર્વ નામના પ્રકરણમાં કરવામાં આવ્યું છે.
ચોસાલા (તા. દાહોદ)
ચોસાલા (તા. દાહોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચોસાલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાહોદ તાલુકો
વેળાકોટ (તા. ગીર ગઢડા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ગીર ગઢડા તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કરશનપુરા (તા. વડનગર)
કરશનપુરા (તા. વડનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કરશનપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વડનગર તાલુકો
સરકડિયા (તા. ઉના)
સરકડિયા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દાસલા (તા. દાહોદ)
દાસલા (તા. દાહોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દાસલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાહોદ તાલુકો
અગલોડ (તા. વિજાપુર)
અગલોડ જૈન તીર્થ
અગલોડ જૈન તીર્થ ૧૫૧ સેમી. ઊંચી ભગવાન વૌપૂજ્યસ્વામીની પદ્માસન મુદ્રામાં સ્થાપિત પ્રતિમા માટે પ્રસિદ્ધ છે. મુખ્ય મંદિરની નજીકમાં મણીભદ્રવીર મંદિર પણ જોઇ શકાય છે. આ મંદિર સિદાના માટે એક આદર્શ સ્થળ છે. આ મંદિરને ગુજરાતનાં સૌથી લોકપ્રિય મંદિરોમાં ગણવામાં આવે છે.
શ્રેણી:વિજાપુર તાલુકો શ્રેણી:જૈન તીર્થ
કરબટીયા (તા. વડનગર)
કરબટીયા (તા. વડનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કરબટીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વડનગર તાલુકો
ડેલસર (તા. દાહોદ)
ડેલસર (તા. દાહોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ડેલસર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
બલરામ
હિંદુ ધર્મના પૌરાણીક મહાકાવ્ય મહાભારતમાં વર્ણવ્યા પ્રમાણે બલરામ (સંસ્કૃત: बलराम), શ્રીકૃષ્ણના મોટાભાઈ હતા. પાંચરાત્ર શાસ્ત્રો અનુસાર બલરામ (બલભદ્ર) ભગવાન વાસુદેવની છાયા અથવા સ્વરૂપ છે. એમનું કૃષ્ણના અગ્રજ (મોટાભાઈ) તથા શેષ અવતાર હોવાનું બ્રાહ્મણ ધર્મને અભિમત છે. જૈનોના મત પ્રમાણે એમનો સંબંધ તીર્થકર નેમિનાથ સાથે છે. બલરામ અથવા સંકર્ષણના પૂજનની પરંપરા ઘણાં વર્ષો પહેલાંથી ચાલતી આવી હતી, પરંતુ એમની સર્વપ્રાચીન મૂર્તિઓ મથુરા અને ગ્વાલિયર ક્ષેત્રમાંથી પ્રાપ્ત થયેલી છે, જે શુંગકાલીન ગણાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો
વીડી (તા. અંજાર)
વીડી ગામ તાલુકા મથક અંજાર થી ૪ કિમીના અંતરે આવેલું છે.
જાણીતા વ્યક્તિઓ
કચ્છ ગૂર્જર ક્ષત્રિયો માંથી કેટલાક રેલ્વેના કોન્ટ્રાક્ટર બન્યા હતા અને ૧૮૬૦-૧૯૧૦ના સમયગાળામાં ખ્યાતિ પામ્યા હતા.
વીડી ગામ ક્રિકેટ ખેલાડી રાજેશ ચૌહાણના વડવાઓનું ગામ છે.
મંદિરો
વીડી ગામની બહાર ગુફામાં હનુમાન મંદિર આવેલું છે, જે ખૂબ પ્રખ્યાત છે. ગામમાં ગૂર્જર ક્ષત્રિયોના કુળદેવીના મંદિરો આવેલા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અંજાર તાલુકો
ધામરડા (તા. દાહોદ)
ધામરડા (તા. દાહોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધામરડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાહોદ તાલુકો
અશ્વત્થામા
તે ભગવાન શંકરનો અંશાવતાર હતો. દ્રોણાચાર્યને ઘણો પ્રિય હતો. તેમના પુત્રના મૃત્યુની અફવા સાંભળી લાગેલા આઘાતની અસર નીચે તેઓ ધૃષ્ટદ્યુમ્નના હાથે હણાયા. પ્રતિશોધની આગમાં બળતા અશ્વત્થામાએ મરણ શૈયા પર પોઢેલાં દુર્યોધન પાસે ધૃષ્ટદ્યુમ્નને યુદ્ધ સમાપ્તીની સત્તાવાર ઘોષણા પછી પણ મારવાની પરવાનગી મેળવી લીધી. અશ્વત્થામાએ દુર્યોધનને યુદ્ધને અંતે પાંડવોનો અંત લાવવાનું પણ વચન આપ્યું.
અશ્વત્થામાએ યુદ્ધનાં છેલ્લે દિવસે વિચાર કર્યો કે દિવસના સમયે કાગડાં ઘુવડ પર ત્રાટકે છે અને રાત્રે ધુવડ પાછો પ્રતિઘાત કરે છે. પ્રકૃતિના આ નિયમ અનુસાર જે જ્યારે શક્તિમાન હોય ત્યારે આક્રમણ કરે તે ઉચિત જ છે તેમ તેણે માન્યું. તેણે કૃતવર્મા અને કૃપાચાર્ય વિગેરે સાથે મળી પાંડવોની છાવણી પર હુમલો કર્યો. ત્યાં તેને કૃષ્ણનાં દાનવ દ્વારપાળ દ્વારા રોકવામાં આવ્યો. તે છતાં કૃષ્ણએ તકેદારી રાખી પાંડવો અને સત્યકીને ગંગા કિનારે ખસેડ્યાં હતાં.
અશ્વત્થામાએ શિવજી ની અર્ચના કરી અને પોતાનું શરીર શીવજી ને અર્પણ કર્યું. શીવજીએ તેને વરદાન આપ્યું કે તે રાત્રે જે તેની સાથે લડશે તે મૃત્યુ પામશે. તેણે મધ્ય રાત્રે પાંડવોની છાવણી પર હુમલો કર્યો અને ભૂલથી દ્રૌપદી અને પાંડવોના પાંચ પુત્રોને મારી બેઠો.
પાંડવોને આની ગંધ આવતાં જ અશ્વત્થામાનો પીછો કર્યો અને અર્જુન સાથે તેનો સામનો થયો. આ લડાઈ દરમ્યાન અશ્વત્થામાએ અત્યંત શક્તિશાળી એવા બ્રહ્મશિરા શસ્ત્રનો ઉપયોગ કર્યો જેનો એકવાર તેણે કૃષ્ણના સુદર્શન ચક્ર સામે નિષ્ફળ પ્રયોગ કર્યો હતો. આના પ્રત્યુતરમાં અર્જુને પણ તે જ શસ્ત્ર વાપર્યું. વિશ્વ વિનાશનાં ભય ને પામી ઋષી મુનીઓએ બનેંને પોતના શસ્ત્રો પાછા ખેંચી લેવા સમજાવ્યાં. અર્જુન તે કરી શક્યો પણ અશ્વત્થામા ઓછો નિપુણ હોવાથી તેમ ન કરી શક્યો અને તેને કોઈ એક નિશાન સાધવાનું કહેવામાં આવ્યું. અશ્વત્થામાએ શસ્ત્રને પાંડવ સ્ત્રીઓના ગર્ભ તરફ તાક્યો. જેમાં અર્જુનની પુત્રવધુ ઉત્તરા એક હતી.
અન્ય આવૃત્તિ અનુસાર એમ માનવામાં આવે છે કે તેને કળીયુગના અંત સુધી ભટકવાનો શ્રાપ મળ્યો હતો. એમ માનવામાં આવે છે કે અશ્વત્થામાએ આજના અરેબિયન ઉચ્ચ પ્રદેશ તરીકે ઓળખાતા પ્રદેશ તરફ સ્થળાંતર કર્યું.
સમઢીયાળા (નાના) (તા. ઉના)
સમઢીયાળા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સમઢીયાળા (મોટા) (તા. ઉના)
સમઢીયાળા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કમાલપુર (તા. વડનગર)
કમાલપુર (તા. વડનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કમાલપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વડનગર તાલુકો
કહીપુર (તા. વડનગર)
કહીપુર (તા. વડનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કહીપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગામમાં કાળકા માતાનું મંદિર, કેદારેશ્વર મહાદેવનું મંદિર અને રામજી મંદિર પણ છે.
શ્રેણી:વડનગર તાલુકો
બીલીયા (તા. વિજાપુર)
બીલીયા (તા. વિજાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બીલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વિજાપુર તાલુકો
ડોકી (તા. દાહોદ)
ડોકી (તા. દાહોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ડોકી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાહોદ તાલુકો
બામણવા (તા. વિજાપુર)
બામણવા (તા. વિજાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બામણવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામમાં ઐતિહાસિક બામનાથ મહાદેવનું મંદિર આવેલું છે. આ મંદિર આશરે બે હજાર વર્ષ જૂનું છે અને ગામનું નામ બામણવા તે પરથી જ ઉતરી આવેલું છે.
શ્રેણી:વિજાપુર તાલુકો
આસોડા (તા. વિજાપુર)
આસોડા (તા. વિજાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજાપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આસોડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કચ્છી ભોજન
કચ્છી ભોજન એટલે કચ્છ જિલ્લામાં રહેતાં અને કચ્છી ભાષાને માતૃભાષા તરીકે બોલનાર લોકો દ્વારા બનાવાતું અને ખવાતું પારંપારિક  ભોજન.
ભૌગોલિક રીતે કચ્છ પ્રદેશ ભારત વર્ષની ગુજરાત અને રાજસ્થાન ક્ષેત્રની નજીક હોવા છતાં પણ રણ અને દરિયાથી ચારે તરફથી ઘેરાયેલ હોવાને કારણે પુરાણ કાળમાં વાહન વ્યવહારની અલભ્યતાને કારણે આ પ્રદેશ અન્ય પાડોશી પ્રદેશની સંસ્કૃતિથી પ્રભાવિત ન થયો. આને પરિણામે એક નવી સંસ્કૃતિ પાંગરી અને આ પ્રદેશની એક અલગ જ પારંપારીક ખાણી પીણી વિકસી. આવી અમુક પારંપારિક કચ્છી વાનગીઓ આજે પણ પ્રચલીત છે.
અથાણાં
શ્રેણી:ખોરાક શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો
આસોડા (તા. વિજાપુર)
જોવાલાયક સ્થળો
આસોડામાં જસમલનાથજી મહાદેવ મંદિર આવેલું છે, જે રાષ્ટ્રીય સ્મારક (N-GJ-153) છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:વિજાપુર તાલુકો
ભીમપુરા વાલોર
ભીમપુરા વાલોર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભીમપુરા વાલોર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વિજાપુર તાલુકો
સાંસવડ (તા. ઉના)
સાંસવડ એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
હીરા મંદિર
હીરા મંદિર સ્વાધ્યાય પરિવારમાં જોડાયેલા સભ્યો દ્વારા કરવામાં આવતા વૃક્ષમંદિર, યોગેશ્વર કૃષિ જેવા પ્રયોગો પૈકીનો એક પ્રયોગ છે. આ પ્રયોગના વિચારને સુરત ખાતે હીરા ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા તેમજ સ્વાધ્યાય પરિવારમાં જોડાયેલા સભ્યો આચરણમાં મુકી રહ્યા છે. આ પ્રયોગમાં જોડાયેલ ભાઈબહેનો પોતાનો એક દિવસ આ મંદિરને દર મહિને અર્પણ કરે છે. હીરા મંદિર તેમની શક્તિનો ઉપયોગ આ દિવસ માટે સમાજના ઉત્થાનમાં કરી શકાય તેનું આયોજન કરી આપે છે. સુરત ખાતેના રત્નકલાકારો આ હીરા મંદિરના પ્રયોગમાં પોતાની શક્તિનો ઉમદા ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
શ્રેણી:સંસ્કૃતિ
પશવાડી ખારા (તા. અંજાર)
પશવાડી ખારા ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અંજાર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અંજાર તાલુકો
વીરા (તા. અંજાર)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અંજાર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આદુ
thumbnail|right|આદુ આદુ એ ભારતીય ઉપખંડમાં જોવા મળતી વનસ્પતિ છે, જેનાં મૃળમાં થતી ગાંઠનો ઉપયોગ આહારમાં મસાલા તરીકે કરવામાં આવે છે. સૌથી વધુ આદુની ખેતી ભારતમાં થાય છે.
વીરા (તા. અંજાર)
ઇતિહાસ
વીરા જૈન સાધુના વંશજોના શાસન હેઠળ હતું, જેમણે કચ્છ રાજ્યના રાવ ખેંગારજી (૧૫૩૭) વિશે ભવિષ્યવાણી કરી હતી.
આદુ
જગતમાં આદુની ખેતીમાં મળતા ઉત્પાદનમાં ભારતનો ૩૦% ભાગ જેટલો છે. ત્યાર બાદ ચીન, ઇન્ડોનેસિયા, નેપાળ, નાઇજેરિયા, બાંગ્લાદેશ, જાપાન, થાઈલેન્ડ , ફીલીપૈન્સ અને શ્રીલંકા ખાતે આદુની ખેતી કરવામાં આવે છે.
વીરા (તા. અંજાર)
જોવાલાયક સ્થળો
૬૪ જોગણીઓને સમર્પિત જોગણીનાર મંદિર અને તળાવ અહીં આવેલું છે. તે ઇ.સ. ૧૪૭૮માં બંધાયું હોવાનું કહેવાય છે અને ૧૮૫૩માં પુન:નિર્માણ થયું છે. આ સ્થળ મૃતાત્માની પૂજા કરવા માટે જાણીતું છે.
આદુ
આદુનાં વિવિધ પ્રદેશો અને ભાષાઓમાં જુદાં જુદાં નામો છે, સંસ્કૃતમાં વિશ્વોષધ, અંગ્રેજીમાં જીંજર, ઇન્ડોનેસિયામાં જાહે, નેપાળમાં અદુવા અને ફીલીપીનસમાં લુયા કહેવામાં આવે છે.
વીરા (તા. અંજાર)
જોવાલાયક સ્થળો
અહીં સિંધ સૈયદની ૩૫૦ વર્ષ જૂની પથ્થરની કબર આવેલી છે.
આદુ
લાભ
દરરોજ જમ્યા પેહલા આદુનો રસ કે આદુનું કચુંબર ખાવાથી વાયુનો નાશ થાય છે, તે કફ ને દુર કરે છે, શરદી-સળેખમ ને મૂળમાંથી ઉખેડી નાખે છે, હદયના વિકારોને હણે છે. આદુનો રસ સોજા, પેશાબની તકલીફો, કમળો, હરસ, દમ, ખાંસી, જલંદર વગેરે રોગોમાં લાભકર્તા છે.
વીરા (તા. અંજાર)
સંદર્ભ
શ્રેણી:અંજાર તાલુકો
આદુ
લાભ
ઘણા આયુર્વેદ નિષ્ણાતો નું એવો મત છે કે આદુના નિયમિત સેવન થી જીભ અને ગળાનું કેન્સર થતું નથી, આદુના રસના ટીપાં નાકમાં નાખવાથી માથાના દુખાવામાં ચોક્કસ રાહત મળે છે દુખતા દાંત પર આદુનો તુકો ઘસવાથી વેદના ઓછી થાય છે શહેરની ના સમયે અડું લાભકર્તા છે .એના રસ થી ભૂખમાં વધારો અને પંચાન શક્તિ સુધરે છે.
તમે આદુંનો છોડ તમારા ઘરમા પણ ઉગાડી શકો છો એક કુંડાની અંદર કાળી માટી લઇ તેમાં આદુનો ટુકડો વાવીદો રોજ થોડું થોડું પાણી નાખતા રહો થોડાજ સમયમાં આદુનો છોડ ઉપર બતાવેલા ફોટા જેવું દેખાશે મહત્વની વાત એ છેકે આદું એક મુણ છે એટલે થોડા સમય સુંધી છોડ મોટો થવા દેવો, આદું થોડું થોડું કાપીને કાઢવું. પૂરે પૂરો છોડ કાઢી ન લેવો.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:આહાર શ્રેણી:વનસ્પતિ શ્રેણી:જમીનની અંદર થતાં શાકભાજી
સનખડા (તા. ઉના)
સનખડા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
અહીંના મરચાં સમગ્ર ગુજરાતમાં પ્રખ્યાત છે, તેમજ કેરીનો પાક પણ વિપુલ માત્રામાં થાય છે.
સોલંકી
સોલંકી ભારતના ક્ષત્રિય રાજપૂત કુળની અટક છે. પરંતુ, તે ક્ષત્રિય સિવાયના સમુદાયોમાં પણ ઘણીવાર વપરાય છે. રાજસ્થાનનો ભીલ સમુદાય, તેમજ ગુર્જર સમુદાય પણ આ અટક વાપરે છે.
સંદર્ભ
સંદર્ભો
પુસ્તક
શ્રેણી:રાજપૂત કુળો
જરી મંદિર
જરી મંદિર સ્વાધ્યાય પરિવારમાં જોડાયેલા સભ્યો દ્વારા કરવામાં આવતા વૃક્ષમંદિર, યોગેશ્વર કૃષિ જેવા પ્રયોગો પૈકીનો એક પ્રયોગ છે. આ પ્રયોગના વિચારને સુરત ખાતે જરી ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા તેમજ સ્વાધ્યાય પરિવારમાં જોડાયેલા સભ્યો આચરણમાં મુકી રહ્યા છે. આ પ્રયોગમાં જોડાયેલ ભાઈબહેનો પોતાનો એક દિવસ આ મંદિરને દર મહિને અર્પણ કરે છે. જરી મંદિર તેમની શક્તિનો ઉપયોગ આ દિવસ માટે સમાજના ઉત્થાનમાં કરી શકાય તેનું આયોજન કરી આપે છે. સુરત ખાતેના જરીકામ કરતા કલાકારો આ જરી મંદિરના પ્રયોગમાં પોતાની શક્તિનો ઉમદા ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
શ્રેણી:સંસ્કૃતિ
કાગળ
thumb|right|250px| કાગળની થપ્પી
કાગળ એ એક પાતળો પદાર્થ છે જેની પર લખવાનું કે છાપવાનું કાર્ય કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કાગળ વડે વસ્તુઓનું પડીકું વાળી બાંધી (પેકેજિંગ કરવું) પણ શકાય છે. માનવ સભ્યતાના વિકાસમાં કાગળનું ખુબ જ મોટું યોગદાન રહેલું છે. ભીના તંતુઓ (ફાઇબર્સ્)ને દબાણ આપીને તેમ જ તત્પશ્ચાત સુકવીને કાગળ બનાવવામાં આવે છે. આ તંતુ પ્રાય: સેલ્યુલોઝની લુગદી (પલ્પ) હોય છે, જે લાકડી, ઘાસ, વાંસ અથવા ચિથરાંમાંથી બનાવવામાં આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પદાર્થ શ્રેણી:વિકાસ
રાજતરંગિણી
રાજતરંગિણી, કલ્હણ દ્વારા રચિત એક સંસ્કૃત ગ્રંથ છે, જેનો શાબ્દિક અર્થ છે - રાજાઓની નદી અને ભાવાર્થ છે - રાજાઓનો ઇતિહાસ અથવા સમય-પ્રવાહ. આ ગ્રંથ કવિતાના રૂપમાં છે. જેમાં ખાસ કરીને કાશ્મીરનો ઇતિહાસ વર્ણિત કરવામાં આવ્યો છે. આ વર્ણનનો આરંભ મહાભારતના કાળથી થાય છે. આ ગ્રંથનો રચના કાળ ઈ. સ. ૧૧૪૭ થી ઇ. સ. ૧૧૪૯ સુધીનો ગણવામાં આવે છે.
પુરાતન કાળના કાશ્મીરનો ઇતિહાસ જાણવા માટે ઇતિહાસવિદો આ પુસ્તકનો સંદર્ભ ગ્રંથ તરીકે બહોળો ઉપયોગ કરતા હોય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સાહિત્ય શ્રેણી:ઇતિહાસ શ્રેણી:સંસ્કૃત ગ્રંથ
વૃંદાવન
વૃંદાવન ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના મથુરા જિલ્લાનું શહેર છે. લગભગ ૫૦૦૦ વર્ષ પહેલા કૃષ્ણ ભગવાને અહી લીલા કરી હતી. વૃંદાવનમા અનેક કુંડો, મંદિરો, નદીના ઘાટો, વગેરે આવેલા છે. લગભગ દરેક વૃક્ષ પર શ્રી રાધા લખ્યુ હોય છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશ શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
ટ્યૂલિપ
ટ્યૂલિપ એ ટ્યૂલિપા વર્ગના સુંદર ફૂલો સાથેનો બારમાસી, ગોળાકાર છોડ છે, જેમાં 109 જાતિઓ હોય છે અને લીલીયાસિયે પરિવાર સાથે જોડાયેલું છે. આ વર્ગની મૂળ રેંજ દૂર પશ્ચિમ જેમ કે દક્ષિણ યુરોપ, ઉત્તર આફ્રિકા, એનાટોલીયા, અને ઇરાન થી ચીનના ઉત્તર પશ્ચિમ સુધી વિસ્તરેલી છે. ટ્યૂલિપની વૈવિધ્યતાનું કેન્દ્ર પામિર, હિન્દુ કુશ, અને ટિયેન શાન પર્વતોમાં છે. અસંખ્ય જાતિઓ અને ઘણી વર્ણસંકર કલ્ટીવાર (મશાગત કરીને ઉગાડેલ વનસ્પતિની જાત)ને માટલા છોડ તરીકે અથવા તાજા કાપેલા ફુલોની જેમ દર્શાવવા માટે બગીચાઓમાં ઉગાડવામાં આવે છે. મોટા ભાગના ટ્યૂલિપના કલ્ટીવાર ટ્યૂલિપા જેસ્નેરિયાના પરથી આવ્યા છે.
વર્ણન
ટ્યૂલિપ્સ વસંતઋતુમાં પૂરબહારમાં ખીલતા બારમાસી છે જે ગોળાકારમાં ખીલે છે. જાતિ પર આધાર રાખતા ટ્યૂલિપ નાના 4 in અને મોટા 28 in ઊગી શકે છે. ટ્યૂલિપના મોટા ફૂલો સામાન્ય રીતે સ્કેપ્સ (સીધા મેદાનમાંથી) અથવા પાંદડા વિનાની દાંડી હોય છે, જેમાં પાંદડાના ભીંગડાનો અભાવ હોય છે. મોટા ભાગના ય્ટૂલિપ્સ દાંડીદીઠ ફક્ત એક જ ફુલ પેદા કરે છે, પરંતુ બહુ ઓછી જાતો ચાર ફૂલો ધરાવતી હોય છે. રંગબેરંગી અને આકર્ષક કાપેલા ફૂલોને ત્રણ પુષ્પદળ અને ત્રણ પાંખડાવાળા ભાગ હોય છે, જેને ઘણી વખત તેઓને મોટેભાગે ઓળખી શકાય તેવા હોવાથી ટેપાલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. છ ટેપાલ્સને ઘણી વાર નજીકના ઘાટા રંગ સાથે અંકિત કરવામાં આવે છે. ટ્યૂલિપ ફુલો ફક્ત વાદળી સિવાયના અનેક રંગમાં આવે છે (વિવિધ ટ્યૂલિપ 'બ્લ્યુ' નામથી આવે છે, જે ઝાંખો જાંબુડી રંગછટા ધરાવે છે).
ફૂલો છ તફાવત ધરાવે છે, ટેપાલ્સ કરતા પણ નાના થડ સાથે જોડાયેલા પુંકેસર હોય છે. ફૂલની દરેક પુષ્પયોનિ ત્રણ લટકતા ભાગ ધરાવે છે અને બીજકોષ ત્રણ ચેમ્બરો સાથે ચડિયાતા હોય છે. ટ્યૂલિપના ફળ ચામડા જેવા આવરણ સાથે કેપ્શૂલ હોય છે અને અર્ધગોળાકારમાં દીર્ઘવૃત્તીય હોય છે. દરેક કેપ્શૂલમાં અસંખ્ય સપાટ, ડિસ્ક આકારના બીજ ચેમ્બર દીઠ બે હરોળમાં હોય છે. આ હળવાથી ઘાટા ભૂખરા બીજ અત્યંત પાતળું બીજ આવરણ અને પોષક ટીસ્યુ ધરાવે છે જે સમાન્ય રીતે આખા બીજને ભરી દેતું નથી.
નામનું મૂળ
ટ્યૂલિપ્સ ઘણીવાર ધી નેધરલેન્ડઝ સાથે સંકળાયેલા હોવા છતા, ફૂલના વ્યાપારી વાવેતરનો પ્રારંભ ઓટ્ટોમાન સામ્રાજ્યમાં થયો હતો. ટ્યૂલિપ, અથવા લાલે ને (પર્શિયનમાંથી لاله, લાલેહ ) ઇરાન અને તૂર્કીમાં પણ કહેવાય છે, તે વિશાળ વિસ્તારનું સ્તાનિક ફૂલ છે, જેમાં આફ્રિકા, એશિયા, અને યુરોપના વિસ્તારને આવરી લે છે. શબ્દ ટ્યૂલિપ, કે જે અગાઉ ઇંગ્લીશમાં જેમ કે ટ્યૂલિપા અથવા ટ્યૂલિપન્ટ  સ્વરૂપમાં દેખાયો હતો, તેણે ફ્રેંચ ટ્યૂલિપે  અને તેના કાલગ્રસ્ત સ્વરૂપ ટ્યૂલિપન  અથવા ઓટ્ટોમાન તૂર્કીશ ટ્યૂબેન્ડ  ("મુસ્લીન" અથવા "ગૌઝ"")પરથી આધુનિક લેટિન ટ્યૂલિપા  મારફતે ભાષાઓમાં પ્રવેશ્યો હતો અને અંતે તેને પર્શિયન ડૂલબેન્ડ  ("ટર્બન") પરથી ઊતરી આવ્યો હતો.
વાવેતર
ટ્યૂલિપ્સ પર્વતીય વિસ્તારોમાં સમશીતોષ્ણ આબોહવા સાથેના વિસ્તારને લાગેવળગે છે અને તેને ઠંડા નિષ્ક્રીયતાના સમયગાળાની જરૂર પડે છે. લાંબી, ઠંડી વસંત અને ઉનાળાના પ્રારંભમાં તે સારી કામગીરી બજાવે છે. આમ છતાં તે શાશ્વત છે, તેને ઘણી વખત વિશ્વના ગરમ વિસ્તારોમાં પુનઃ વાવવામાં આવે છે.
બલ્બસનું ખાસ કરીને ઉનાળાના અંતની આસપાસ અને અંતે સારો એવો ભેજ હોય તે સ્થળે સમાન્ય રીતે 4 in થી 8 in ઊંડે સુધી છોડના પ્રકારના આધારે વાવેતર કરવામાં આવે છે. વિશ્વના ભાગોમાં કે જ્યાં લાંબી ઠંડી વસંત અને વહેલો ઉનાળો હોતો નથી, ત્યાં બલ્બસને 12 in ઊંડે સુધી વાવવામાં આવે છે. તે ઉનાળાની ગરમી સામે થોડું રક્ષણ પૂરું પાડે છે અને છોડને દર વર્ષે અસંખ્ય નાના ખીલે નહી તેવાની તુલનામાં એક મોટો બલ્બ પેદા કરવા માટે દબાણ કરે છે. આ બાબત ગરમ વિસ્તારમાં છોડના આયુષ્યમાં થોડા વર્ષોનો વધારો કરી શકે છે, પરંતુ તે બલ્બના કદના ડિગ્રેડેશન અને આખરે છોડના નાશને દૂર રાખી શકતું નથી.
પ્રસરણ (વંશવૃદ્ધિ કરવી)
ઓફસેટ્ટસમાંથી વેચાઉ ટ્યૂલિપ્સના ઉત્પાદનમાં એક વર્ષ કે છોડ ફૂલ આપે તેવા મોટા ન થાય તે પહેલા વૃદ્ધિ પામવા માટે સમય લે છે. બીજમાંથી ઉગાડવામાં આવેલા ટ્યૂલિપ્સને ઘણી વખત છોડ ફૂલ આપવા જેવા કદના થાય તે પહેલા પાંચથી આઠ વર્ષની જરૂર પડે છે. વ્યાપારી ઉત્પાદકો સામાન્ય રીતે ઉનાળાના અંતે ટ્યૂલિપની લણણી કરે છે અને કદ અનુસાર તેને વહેંચે છે; બલ્બસ એટલા મોટા હોય છે કે જે ફૂલની વહેંચણી કરે છે અને વેચાણ કરે છે, જ્યારે નાના બલ્બસને કદમાં અને પુનઃવાવેતરમાં વહેંચવામાં આવે છે. હોલેન્ડ એ વ્યાપારી ધોરણે વેચાતા છોડનો મુખ્ય ઉત્પાદક દેશ છે, તે વાર્ષિક ધોરણે નહી નહી તો ૩ અબજ બલ્બસ પેદા કરે છે.
પશ્ચિમ યુરોપમાં રજૂઆત
કેરોલસ ક્લુસિયસે 1573માં વિયેનામાં ઇમ્પીરીયલ બોટાનિકલ બગીચાઓમાં અને બાદમાં લેઇડેન યુનિવર્સિટીના નવા જ સ્થાપિત થયેલા હોર્ટુસ બોટાનિકસમાં વાવેતર કર્યું હતું, જ્યાં તેમની નિમણૂંક ડિરેક્ટર તરીકે થઇ હતી. ત્યાં તેમણે તેમના કેટલાક ટ્યૂલિપ બલ્બ્સનું 1593ના અંતમાં વાવેતર કર્યું હતું. પરિણામે, બે અથવા ત્રણ દાયકાઓ પહેલા એન્ટવર્પ અને એમ્સ્ટરડેમમાં ખાનગી બગીચાઓમાં ફૂલોનું વાવેતર થઇ રહ્યું હોવાના અહેવાલો છતા 1594ના વર્ષને ટ્યૂલિપના ધી નેધરલેન્ડઝમાં પ્રથમ ફૂલ તરીકે ગણવામાં આવે છે. લેઇડેન ખાતે આ ટ્યૂલિપ્સ આખરે તો ટ્યૂલિપ મેનીયા અને હોલેન્ડમં વ્યાપારી ટ્યૂલિપ ઉદ્યોગ એમ બન્નેમાં પરિણમશે.
ટ્યૂલિપની પશ્ચિમ યુરોપમાં ઉત્પત્તિ અંગેની અન્ય નોંધ લોપો વાઝ ડે સેમ્પાઇઓની છે,જેઓ ભારતમાં પોર્ટુગીઝ માલિકી હેઠળના ભાગના ગવર્નર હતા. અધિકૃત્ત ગવર્નર પાસેથી સત્તા પચાવી પાડવાના પ્રયત્ન બાદ સેમ્પાઇઓને મરજી વિરુદ્ધ પોર્ટુગલ પાછા ફરવાની ફરજ પડી હતી. એવું મનાય છે કે તેઓ ટ્યૂલિપ બલ્બ્સને તમની સાથે શ્રી લંકાથી ફરી પોર્ટુગલ લઇ ગયા હતા. આ વાર્તા પૃથ્થકરણમાં ટકી શકતી નથી કારણ કે ટ્યૂલિપ શ્રી લંકામાં થતા નથી અને આઇલેન્ડ સેમ્પાઇઓ શક્યતઃ વહાણને લઇ ગયા હતા તે માર્ગથી દૂર છે.
યુરોપમાં ફૂલો કેવી રીતે આવ્યા તે બાબત મોટી નહી હોવા છતાં તેની લોકપ્રિયતામાં ઝડપથી વધારો થયો હતો. કાર્લોસ ક્લુસિયસ મોટે ભાગે ટ્યૂલિપ બલ્બ્સના સોળમી સદીના અંતિમ વર્ષોમાં ફેલાવા માટે જવાબદાર હોવાનું મનાય છે. તેમણે ટ્યૂલિપ પર પ્રથમ મોટા લખાણ કાર્યને 1592માં પૂર્ણ કર્યું હતું, અને તેમણે રંગમાં વૈવિધ્યતા અંગેની નોંધ કરી હતી જેણે ટ્યૂલિપને વખાણવાલાયક બનાવ્યા હતા. એક શિક્ષક સભ્ય તરીકે યુનિવર્સિટી ઓફ લેઇડેન ખાતે સ્કુલ ઓફ મેડિસીનમાં ખુરશી પ્રાપ્ત કરતા, ક્લુસિયસે ટીચીંગ ગાર્ડન અને પોતાની પાસે રહેલા ટ્યૂલિપ બલ્બ્સ એમ બન્નેનું વાવેતર કર્યું હતું. 1596 અને 1598માં ક્લુયસિયસ પોતાના બગીચામાંથી ચોરીથી હેરાન થયા હતા, જમાં એક જ વખતમાં સોએક જેટલા બલ્બ્સની ચોરી થઇ હતી.
1634 અને 1637ની વચ્ચે, નવા ફૂલો માટેના ઉત્સાહે અટકળયુક્ત ફ્રેંન્ઝીને વેગ આપ્યો હતો, જે હાલમાં ટ્યૂલિપ મેનીયા તરીકે ઓળખાય છે. ટ્યૂલિપ્સ અત્યંત ખર્ચાળ બની ગયા હતા કે તેમને ચલણના એક સ્વરૂપ તરીકે ગણવામાં આવતા હતા. આ સમયગાળાની આસપાસ વાઝમાં ફૂલોની પાંદડીઓના ફૂલોની કલગીના ડિસ્પ્લે માટે સિરામિક ટ્યૂલિપીયરની શોધ કરવામાં આવી હતી, જે 19મી સદી સુધી જવલ્લેજ ઉપલબ્ધ હતા, જો કે વાઝ અને ફૂલોની કલગીમાં સામાન્ય રીતે ટ્યૂલિપ્સનો ઉપયોગ થાય છે, તે ઘણી વખત ડચ સ્ટીલલાઇફ પેઇન્ટીંગમાં દેખાય છે. આ જ દિન સુધી, ટ્યૂલિપ્સ નેધરલેન્ડઝ સાથે સંકળાયેલા છે અને ટ્યૂલિપના વાવેતર સ્વરૂપ ઘણી વખત "ડચ ડ્યૂલિપ્સ" કહેવાય છે. ટ્યૂલિપ ઉદ્યોગ અને ટ્યૂલિપ તહેવારના વધારામાં ધી નેધરલેન્ડઝ કિયુકેનહોફ ખાતે વિશ્વનો સૌથી મોટો કાયમી ડિસ્પ્લે ધરાવે છે, આમ છતા ડિસ્પ્લે જાહેર જનતા માટે ફક્ત સીઝનમાં જ ખુલ્લો રહે છે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં રજૂઆત
એવુ મનાય છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં પ્રથમ ટ્યૂલિપ લિન અને સાલેન, મેસ્સાચ્યુએટ્સમાં ફે ઇસ્ટેટ ખાતે સ્પ્રીંગ પોન્ડમાં ઉગાડવામાં આવ્યા હતા. 1847 થી 1865 સુધી, અગાઉના જમીનદાર રિચાર્ડ સુલીવાન ફે, એસએસક્યુ., અને લિનના સૌથી શ્રીમંત વ્યક્તિ, થોડા સમય મટે આજના લિન અને થોડા સમય માટે આજના સાલેમમાં 500 acre રહ્યા હશે તેવું મનાય છે. જ્યારે ત્યાં શ્રી ફેએ ઘણા અગત્યના વૃક્ષો અને છોડોની વિશ્વના અનેક ભાગોમાંથી આયાત કરી હતી અને ફે એસ્ટેટની જમીન પર તેમનું વાવેતર કર્યું હતું.
રોગો
બોટ્રીટીસ ટ્યૂલિપા એ મોટો ફૂગ રોગ છે જે ટ્યૂલિપ્સને માઠી અસર કરે છે, જે કણોના મૃત્યુમાં અને આખરે છોડના વિનાશમાં પરિણમે છે. અન્ય રોગ ઉત્પાદક એજન્ટોમાં એન્થ્રાનોસ, બેક્ટેરીયલ સોફ્ટ રોટ, બ્લાઇટ કે જે ક્લેરોટીયમ રોલ્ફસિલ, બલ્બ નેમાટોડેને કારણે થાય છે, અન્ય સડાઓમાં બ્લ્યુ મોલ્ડ, બ્લેક મોલ્ડ અને મુશી રોટનો સમાવેશ થાય છે.