cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
રાભડા (તા. રાજુલા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજુલા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મોરેશ્વર મંદિર, મોરગાંવ
right|thumb|મોરેશ્વર મંદિર મોરેશ્વરમંદિર મોરગાંવ પુના જિલ્લામાં આવેલ ગણપતિજીનું મંદિર છે. આ મંદિર અષ્ટવિનાયક તરીકે પ્રસિદ્ધ આઠ ગણપતિ મંદિરો પૈકીનું એક છે. અષ્ટવિનાયક તરીકે પ્રસિદ્ધ આઠ ગણપતિ મંદિરો પૈકી પ્રથમ ગણપતિ એટલે મોરેશ્વર અથવા મયૂરેશ્વર, મોરગાંવ.
મંદિર
મોરેશ્વર મંદિર બહામની કાળમાં કાળા પથ્થરમાંથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. ગામની મધ્યમાં આવેલા મંદિરની ચારે બાજુઓ પર મિનારા આવેલ છે. મુઘલ સમયગાળામાં આક્રમણકારોથી બચાવવા માટે આ મંદિરને મસ્જિદ જેવો આકાર આપવામાં આવેલ છે. મંદિર સાથે ૫૦ ફૂટ ઊંચી સંરક્ષણ દિવાલ છે. ગર્ભગૃહ મયૂરેશ્વરની મૂર્તિ બેસેલી, ડાબી તરફ વળેલી સૂંઢવાળી, પૂર્વાભિમુખ અને અત્યંત આકર્ષક છે. મૂર્તિ આંખમાં હીરા જડેલ છે, મસ્તક ઉપર નાગરાજની ફેણ છે. આ મૂર્તિની ડાબી બાજુ રિદ્ધિ-સિદ્ધિની પિત્તળ મૂર્તિઓ છે. આ ઉપરાંત આગળ મૂષક અને મયુરની મૂર્તિઓ છે.
દંતકથા
એમ માનવામાં આવે છે કે, વર્ષો અગાઉ, સિંધુ નામના રાક્ષસે પૂથ્વી પર ઉત્પાત મચાવ્યો હતો. તેનો નાશ કરવા માટે દેવોએ પછી ભગવાન ગણેશની આરાધના કરી, ત્યારે ગણેશજીએ મયૂર પર સવારી કરી સિંધુ રાક્ષસનો વધ કર્યો. તેથી ગણપતિનું અહિં મયૂરેશ્વર નામ પડ્યું છે. આ ગામ મોરની સંખ્યા વધારે હોવાને કારણે પણ તેને મોરગાંવ કહેવાય છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
સોયલા (તા. ડીસા)
શ્રેણી:ડીસા તાલુકો
કાંઝ (તા. દેત્રોજ)
કાંઝ (તા. દેત્રોજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દેત્રોજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાંઝ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જુવાર, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામમાં આવેલાં રાયણના ઝાડ, કે જે ૨૦૦ વર્ષથી પણ વધારે જૂના છે, તેને ગુજરાત સરકારે હેરીટેજ તરીકે જાહેર કરેલ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:દેત્રોજ તાલુકો
રાધા રમણ મંદિર
રાધા રમણ મંદિર ભારત દેશના ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના વૃંદાવનમાં ખાતે આવેલ એક વૈષ્ણવ સંપ્રદાયનું મંદિર છે. આ મંદિરની સ્થાપના ચૈતન્ય મહાપ્રભુ દ્વારા મોકલવામાં આવેલ છ ષણ્ગોસ્વામીઓ પૈકીના એક દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશ
સુપદહાડ
સુપદહાડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. સુપદહાડ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપુર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
ઇન્દરવા નવા
ઇન્દરવા નવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાભર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઇન્દરવા નવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભાભર તાલુકો
ધારીખેડા
આ ગામમાં રાજપીપળા વિસ્તારના ખેડુતો દ્વારા સહકારી ધોરણે ચલાવવામાં આવતું ખાંડ બનાવવાનું કારખાનું આવેલું છે. આ ગામ અંકલેશ્વરથી રાજપીપળા જતા રાજ્ય ધોરીમાર્ગ પર આવેલું છે.
શ્રેણી:નાંદોદ તાલુકો
વ્યંકટપુરા
વ્યંકટપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા  તથા વડોદરાથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા  વાઘોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વ્યંકટપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાઘોડિયા તાલુકો
વાઢવા
વાઢવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના બારડોલી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. વાઢવા ગામમાં હળપતિ તેમ જ પાટીદારોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, સૂરણ, પપૈયાં, કેરી તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:બારડોલી તાલુકો
એસ.આર.રાવ
'''એસ. આર. રાવ''' (આખું નામ: સૂર્યદેવરા રામચંદ્ર રાવ) ૧૯૭૮ની બેચના આઇ.એ.એસ. અધિકારી છે. તેમનો જન્મ આંધ્ર પ્રદેશના વિજયવાડામાં થયો હતો.
કારકિર્દી
ગુજરાત સરકારની વહીવટી પાંખમાં પસંદગી પામ્યા બાદ ૧૯૯૬માં તેમની નિમણુક સુરત મહાનગર પાલિકામાં કમિશ્નર તરીકે થઇ હતી.
સુરતનો પ્લેગ
તેમની સુરતમાં થયેલ નિમણુક દરમિયાન સુરત પ્લેગની સમસ્યાથી ગ્રસિત હતું. તેઓ સુરતમાં આવેલ પ્લેગની મહામારી પછીના સ્વચ્છતા અભિયાન અને ટ્રાફિક સમસ્યાને સરળ બનાવવા માટે લીધેલા પગલાંઓ માટે જાણીતા બન્યા હતા.
રાવે ઓપરેશન હેલ્થ કેર અને ઓપરેશન ડિમોલિશન નામ હેઠળ સુરતને સ્વચ્છ અને ટ્રાફિક સમસ્યાથી મુક્ત બનાવવામાં મોટો ભાગ ભજવ્યો હતો. ખાસ કરીને સુરતના ચોકથી સ્ટેશનના રાજમાર્ગને પહોળો બનાવવા માટે તેમણે લીધેલાં પગલાં પ્રશંસા પામ્યા હતા.
સન્માન
તેમને ભારત સરકાર તરફથી પદ્મશ્રીનો પુરસ્કાર એનાયત થયો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
ફિંચડી (તા. બહુચરાજી)
ફિંચડી (તા. બહુચરાજી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બહુચરાજી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ફિંચડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:બહુચરાજી તાલુકો
મહા વદ ૧૦
મહા વદ ૧૦ ને ગુજરાતી માં મહા વદ દશમી કે મહા વદ દશમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના ચોથા મહિનાનો પચ્ચીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના અગિયારમાં મહિનાનો પચ્ચીસમો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
થેરવાડા (તા. ડીસા)
થેરવાડા (તા. ડીસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. થેરવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ડીસા તાલુકો
વણાગલા
વણાગલા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના  ઉંઝા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.આ ગામમા ગુજરાત સરકારે બનાવેલ ઉમિયા જળાસય આવેલુ છે આ ગામમા મુખ્યત્વે ચૌધરી, ઠાકોર કોમ ના લોકો રહે છે
શ્રેણી:ઉંઝા તાલુકો
થળા (તા. ધ્રાંગધ્રા)
થળા (તા. ધ્રાંગધ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રાંગધ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. થળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત ઘણા લોકો નજીક આવેલા કચ્છના નાના રણમાં મીઠું પકવવાનું કામ પણ કરે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
જસાણવાડા
જસાણવાડા (તા. ભાભર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાભર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જસાણવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભાભર તાલુકો
પીપાવાવ (તા. રાજુલા)
પીપાવાવ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાજુલા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. પીપાવાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજુલા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ધાનશાક
thumb|ધાનશાક|right ધાનશાક એ એક પ્રખ્યાત ભારતીય વાનગી છે જેને ખાસ કરીને પારસી સમાજ દ્વારા ખાવામાં આવે છે. આ વાનગી ઈરાની અને ગુજરાતી રાંધણના ગુણો ધરાવે છે. પારસી ઘરોમાં પારંપારિક રીતે રવિવારે બનાવાય છે. કેમકે આને રાંધતા ઘણો સમય લાગે છે.
સામગ્રી
ધાનશાકને તુવેર, શાકભાજી, મસાલા, જીરું, આદુ અને લસણ વાપરીને બનાવવામાં આવે છે આની સાથે બકરાનું માંસ અને દૂધી કે કોળું પણ વપરાય છે. પારસી સમાજમાં આને બકરીના માંસ સાથે અ બનાવાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વાનગી શ્રેણી:ભોજન
વડાવળ (તા. ડીસા)
વડાવળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વડાવળ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ટાકલીપાડા (પિપલાઇદેવી)
ટાકલીપાડા (પિપલાઇદેવી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. ટાકલીપાડા (પિપલાઇદેવી) ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપુર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
વરવાડા(ઉંઝા)
વરવાડા(ઉંઝા)  ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના  ઉંઝા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઉંઝા તાલુકો
વેસાણીયા
વેસાણીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા  તથા વડોદરાથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા  વાઘોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વેસાણીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાઘોડિયા તાલુકો
ધોબીસાળ
ધોબીસાળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વપટ્ટીમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગરૂડેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ધોબીસાળ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:ગરૂડેશ્વર તાલુકો
વાધગઢ (તા. ધ્રાંગધ્રા)
વાધગઢ (તા. ધ્રાંગધ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રાંગધ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાધગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
આચાર્ય ભદ્રબાહુ
300px|thumb|કલ્પસૂત્ર ગ્રંથનું એક પત્ર (પાનું) આચાર્ય ભદ્રબાહુ (અંગ્રેજી:Bhadrabahu; હિન્દી:भद्रबाहु) રાજા ચંદ્રગુપ્તના સમયકાળમાં મહાન જૈનાચાર્ય હતા. તેઓ અત્યંત ત્યાગી, તપસ્વી અને પરમાર્થપરાયણ હતા. એમના ધર્મજ્ઞાન અને પ્રકાંડ-પાંડિત્ય આગળ દેશભરના રાજાઓ તેમ જ વિદ્વાનો નતમસ્તક થતા તથા એમનો આદર કરતા. એમના પિતા સોમ શર્મા એક રાજ્યમાં રાજપુરોહિત હતા, આથી એમના ઘરમાં ધન-વૈભવની કોઈ કમી ન હતી. પરંતુ ભદ્રબાહુએ સાંસરિક સંપત્તિ કે સુખ પરત્વે ધ્યાન ન આપતાં યુવાવસ્થામાં જ ઘરનો ત્યાગ કરી તપસ્વી જીવન ગુજારવાનું શરુ કર્યું હતું. વનમાં જઈ એમણે કઠોર તપસ્યા કરી અને એમને જૈન મુનિઓના સંઘના આચાર્યપદે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા.
એમને દિગંબર અને શ્વેતાંબર બન્ને સંપ્રદાયો દ્વારા છેલ્લા શ્રુતકેવલી તરીકે માનવામાં આવે છે. તેઓ ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યના ગુરુ હતા. મહાવીર નિર્વાણ પછી લગભગ ૧૫૦ વર્ષ બાદ એમનો જન્મ થયો હતો. એમણે ઉપસર્ગહર સ્તોત્ર તેમ જ કલ્પસૂત્ર સહિત અનેક ગ્રંથોની રચના કરી હતી.
બાહ્ય કડી
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:શ્વેતાંબર જૈન સાધુઓ
વિશનસર સરોવર
વિશનસર (विशनसर,  Vishansar,  ﻭﻳﺸﻨﮧ سر ) ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલ જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના ગંડરબલ જિલ્લાના સોનમર્ગ વિસ્તાર નજીક સ્થિત એક સ્વચ્છ પર્વતીય સરોવર છે. ૩,૭૧૦ મીટર જેટલી ઊંચાઈ પર સ્થિત આ તળાવ પ્રખ્યાત કિશનગંગા નદીનું સ્ત્રોત છે. તેની લંબાઈ ૧.૦ કિ.મી. અને પહોળાઈ ૦.૬ કિ.મી. જેટલી છે.
વર્ણન
વિશનસર શ્રીનગર થી ૨૦૦ કિ. મી. ઉત્તર-પૂર્વ અને સોનમર્ગ થી ૨૦ કિ. મી દૂર સ્થિત છે. આ એક સુંદર પર્વતીય સરોવર છે, જેની પાછળના ભાગમાં વિષ્ણુ પર્વત ઊભો છે. આની સરખામણી ઘણી વખત કૃશનસર (તળાવ) સાથે કરવામાં આવે છે, કારણ કે જ્યાં કૃશનસરનો રંગ લીલાશ પડતો જોવા મળે છે, જ્યારે વિશનસરનો અત્યંત વાદળી છે. બંને તળાવોમાં ટ્રાઉટ માછલી મળે છે. તે ઉત્તરી યુરોપની નિવાસી છે, પરંતુ તે કાશ્મીરના ઘણા નદી-તળાવોમાં લાવીને છોડવામાં આવી હતી કે જેથી લોકો તેને પકડવા-ખાવાનો આનંદ લઈ શકે છે. વિશનસર આસપાસ મર્ગ (ચરાણ અથવા ઘાસ-ક્ષેત્ર) પથરાયેલા છે જ્યાં ગોવાળો તેના ઘેટાં-બકરા સાથે આવે છે. શિયાળામાં અહીં, ભારે બરફવર્ષા થાય છે અને તળાવ પણ થીજી જાય છે.
કૃશનસરમાંથી એક પ્રવાહ વિશનસરમાં આવે છે. વિશનસરમાં ઇગળતી હિમનદીનું, પાણી પણ આવે છે. વિશનસરમાંથી એક પ્રવાહ વહે છે જે વધુ આગળ ગયા પછી બે ભાગમાં વહેંચાઈ જાય છે. એક પ્રવાહ દક્ષિણ બાજુ જઈ સિંધુ નદીની ઉપનદી બને છે,  જ્યારે બીજા પ્રવાહમાંથી કિશનગંગા નદીની શરૂઆત થાય છે. ગાડસર સરોવર વિશનસર થી ૯ કિમી પશ્ચિમમાં છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:તળાવ શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર
તાજપોર બુજરંગ
તાજપોર બુજરંગ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના બારડોલી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. તાજપોર બુજરંગ ગામમાં હળપતિ તેમ જ પાટીદારોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, સૂરણ, પપૈયાં, કેરી તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:બારડોલી તાલુકો
જોરવાડા (તા. ભાભર)
જોરવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાભર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. જોરવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ધાર્મિક સ્થળો
ગામમા રામજી મંદિર આવેલું છે.
શ્રેણી:ભાભર તાલુકો
વેજલપુર (તા. વાઘોડિયા)
વેજલપુર (તા. વાઘોડિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા  તથા વડોદરાથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા વાઘોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વેજલપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાઘોડિયા તાલુકો
ગાલુપુરા
ગાલુપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વપટ્ટીમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગરૂડેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ગાલુપુરા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:ગરૂડેશ્વર તાલુકો
સુંઠીયા (તા. ડીસા)
સુંઠીયા (તા. ડીસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુંઠીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ડીસા તાલુકો
તેજપાળ
તેજપાળ એ તેરમી સદીમાં થઈ ગયેલ વાઘેલા વંશના રાજા વીરધવલના અમાત્ય (મંત્રી) હતા. તેઓ તેમના ભાઈ વસ્તુપાળ સાથે કરેલ રાજકીય, સાહિત્યિક અને સાંસ્કૃતિક કાર્યો માટે પ્રસિદ્ધ છે.
જીવન
તેજપાળે ગોધરાના રાજા ધૂધુલને હરાવ્યો હતો.
તેજપાળને બે પત્ની હતી: અનુપમાદેવી, જે ચંદ્રાવતીના પ્રપાટકુલની હતી, અને સુહડાદેવી. તેજપાળે આબુ ઉપર દેલવાડામાં અનુપમાદેવી અને તેમના પુત્ર લુણસિંહ (લુણીગ) ના આત્મશ્રેયાર્થે જૈન તીર્થંકર નેમિનાથનું ભવ્ય મંદિર લુણીગવસહી બંધાવેલું. તેમાં સુહડાદેવીના શ્રેયાર્થે બે સુશોભિત ગોખલા પણ બનાવેલ. તેજપાળે ગિરનાર પર કલ્યાણત્રયી જૈન મંદિર અને શત્રુંજય પર પણ જૈન દેરાસરો બંધાવેલા. વિક્રમ સંવત ૧૨૯૬ (સન ૧૨૪૦)માં વસ્તુપાલના અવસાન બાદ તેજપાળને મંત્રી બનાવવામાં આવેલા. અને તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન વાઘેલા રાજા વિસળદેવ ગાદી પર આવ્યો. તેજપાળનું મૃત્યુ વિક્રમ સંવત ૧૩૦૪ (સન ૧૨૪૮)માં થયું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ
ફાગણ વદ ૬
ફાગણ વદ ૬ ને ગુજરાતી માં ફાગણ વદ છઠ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના પાંચમાં મહિનાનો એકવીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના બારમાં મહિનાનો એકવીસમો દિવસ છે.
ફેબ્રુઆરી ૮
૮ ફેબ્રુઆરી નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૩૯મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન પણ ૩૯મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૨૬ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ફેબ્રુઆરી
તરભોણ
તરભોણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના બારડોલી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. તરભોણ ગામમાં હળપતિ તેમ જ પાટીદારોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, સૂરણ, પપૈયાં, કેરી તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:બારડોલી તાલુકો
ખીર
ખીર (સંસ્કૃત: क्षीर, હિંદી: खीर, પંજાબી: ਖੀਰ, ઉડિયા: (ଖିରି) ખીરી, ઉર્દૂ: کھیر) આને પાયસમ (તમિળ: பாயசம்), બંગાળી :પાયેશ, મલયાલમ: പായസം,  કન્નડ: ಪಾಯಸ, તેલુગુ :పాయసం) પણ કહેવાય છે. આ એક ચોખામ અને દૂધ માંથી બનતી મીઠાઈ છે. દક્ષિણ એશિયા આ મીઠાઈ ખૂબ પ્રસિદ્ધ છે. ચોખા સિવાય આને ઘઉંના ફાડિયામાં થી પણ બનાવવામાં આવે છે. તેમાં દૂધ અને સાકર ઉમેરી એલચી, સૂકી દ્રાક્ષ,કેસર , કાજુ, બદામ આદિ સ્વાદમાં વધારો કરવા વપરાય છે.  આને ભોન દર્મ્યાન કે ભોજન બાદ ખાવામાં આવે છે.
ક્ષેત્રીય ફેરફાર
ખીરને ઉત્સવો દરમ્યાન, મંદિરોમાં કે ખાસ પ્રસંગે બનાવવામાં આવે છે. ઉત્ર ભારતમાં આ વાનગી માટે વપરાતો ખીર શબ્દ સંસ્કૃતના ક્ષીરમ શબ્દ પરથી ઉતરી આવ્યો છે. (અર્થાત્ દૂધ). અન્ય ભાષાના શબ્દો જેમ કે પાયસ કે પાયસમ (દક્ષીણ ભારત) એ સંસ્કૃતના શબ્દ પાયસ પરથી ઉતરી આવ્યો છે, તેનો અર્થ અણ દૂધ થાય છે. આ વાનગી દૂધ, ચોખા (કે અન્ય ધાન્ય કે દાળ), ઘી, સાકર/ઘી. અને માવો જેવા પદાર્થો વાપરીને બનાવવામાં આવે છે. આને વધુ ભારે બનાવવા માટે તેમાં મલાઈ ઉમેરાય છે. આને કાજુ, બદામ, સૂકી દ્રાક્ષ ને પિસ્તાથી આને સજાવાય છે.
ઘણાં હિદુ તહેવારો કે મેજબાનીમાં આ આવશ્યક વાનગી છે. આને ઘઉં ચોખા સિવાય વર્મીસેલી કે સેવ (સિવૈયાં) માંથી પણ બનાવાય છે.
રોમન લોકો ને પણ ચોખાની જાણ હતી. યુરોપમાં લગભગ આઠમી કે દસમી સદીમા યુરોપમાં લવાયા, રાઈસ પુડીંગ તરીકે ઓળખાતી પછિમી વાનગી એ ખીરનું જ સંસ્કરણ મનાય છે. પોટેજ તરીકે ઓળખાતી પૂર્વના સમયની વાનગી એ અંગ્રેજી વાનગી લેખન શરૂ થયું તે શરૂઆતના સમયની વાનગી છે.
પૂર્વી ભારતીય સંસ્કરણ
ખીરનું ઉદ્ગમ ૨૦૦૦ વર્ષ પહેલાં ઉડિસાના પુરી શહેરમાં થયેલી હોવાનું મનાય છે. આજે પણ તેને મંદિરના રસોડે પકવામાં આવે છે. અહીં દરરોજ ૭૫૨ ચૂલે રસોઈ ચઢાવવામાં આવે છે. આ રસોડું વિશ્વનું સૌથી મોટું રસોડું છે જેમાં રોજ ૧૦૦ વાનગીઓ બને છે, જેમાં ખીર પણ શામિલ હોય છે આ રસોઈ ૧૦,૦૦૦ લોકો માટે બને છે.
બંગાળમાં આને પાયસ કે પાયેશ તરીકે ઓળખાય છે. પાર્આંપારિક બંગાળી ભોજન ખીર અને તેના પછી અન્ય મીઠાઈઓ દ્વારા થાય છે. અહીં પાયસને એક પવિત્ર ખોરાક મનવામાં આવે છે. બંગળ ના ઘરોમાં આ વાનગી નવજાત બાળકની અન્નપ્રાશન વિધી અને જન્મ દિવસની ઉજવણીમાં બનાવવામાં આવે છે. જો ચોખાના પ્રમાણમાં દૂધનિં પ્રમણ ખૂબ વધુ હોય તો તેવી વાનગીને બંગાળીમાં ખીર કહે છે. બાંગ્લાદેશના લોકો કેતકી, ચીકણા ચોખા, વર્મીસેલી, રવો અને નારિયેળમાંથી પાયેશ બનાવે છે.
બિહારમાં આને ચાવલકી ખીર  કહે છે. આ એક ખૂબ પ્રચલિત વાનગિ છે અને દરેકે શુભ પ્રસંગે રંધાય છે. ત્યં આને ચોખા, વધુ સત્વ ધરાવતા દૂધ, એલચી અને ખૂબ વધુ પ્રમાણમાં સૂકામેવા તથા કેસર નાખીને બનાવાય છે. ગોળમાં થી બનતી આવી ખીરને રસિયા કહેવાય છે, તે રંગે થોડી કથ્થૈ રંગની દેખાય છે.
દક્ષીણ ભારતમાં
પાયસમ કે પાયસ એ દક્ષિણભારતીય ભોજનનું અવિભાજ્ય અંગ છે. દક્ષિણ ભારતની પાયસમમાં ગોળ અને નારિયેળના દૂધનો વિપુલ પ્રમાણમાં ઉપયોગ થાય છે.
દક્ષિણ ભારતના શુભપ્રસંગના પારંપારિક ભોજનમાં પાયસમ કે પાયસા સૌથી પહેલાં પીરસાય છે. રસમ ભાત પછી અને ભોજનના છેલ્લાંચરણ એવા દહીં ભાત કે છાશ ભાત પહેલાં પણ ખીર પીરસાય છે. સાદ્યા તરીકે ઓળખાતી કેરળી મિજબાનીની પણ ખીર જરૂરી હોય છે. ત્યાં આને કેળાના પાંદળા પર પીરસવામાં આવે છે. કેરળી કે મલયાલમ ખોરાકમાં વિવિધ પ્રકરની પાયસમ બને છે. આ વિવિધ પ્રકારની પાયસમમાં કાંજી આધારિત ધાન્ય બદલાય છે.દા.ત. ચક્કપ્રધમન ને ફણસના ગરમાંથી બનાવાય છે, અદપ્રધાનમ ને પૌંઆ માંથી બનાવાય છે.
આનું હૈદ્રાબાદી સંસ્કરણ ગિલ એ ફીરદોસ તરીકે પ્રખ્યાત છે
દક્ષીણ ભારતના ઘણાં મંદિરોમાં પાયસમનો ભોગ ધરાવાય છે.
ઉત્તર ભારત અને પડોશી દેશમાં
ઉત્તર ભારતમાં લગભગ દરેક તહેવારોમાં ખીર બનાવાય છે. આને એક પવિત્ર મીઠાઈ માનવામાં આવે છે અને ભોગ કે પ્રાશ માં તેનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે. મુસલમાન લોકો આને તેમના લગ્ન માં બનાવે છે તે સિવાય ઈદ-ઉલ-ફીત્ર અને ઈદ-ઉલ-અધા ના દિવસે પણ ખવાય છે. ઉત્તરબહરત, પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાનના મુસલમાનો દ્વારા ખીર જેવી ફીરની નામની મીઠાઈ ખવાય છે. આજકાલ હોટેલમાં જુદા જુદા સ્વાદ વાળી ફીરની મળે છે જેમકે જરદાલુ, આંબો, અંજીર, કેસર અને સીતાફળ વગેરે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વાનગી શ્રેણી:મીઠાઈ
ટેકપાડા
ટેકપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. ટેકપાડા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
પટવા (તા. રાજુલા)
પટવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાજુલા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. પટવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. અહીં હિરા ઉદ્યોગનો પણ વિકાસ થયો છે. પટવા ગામના રીંગણ ખૂબ જ વખણાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજુલા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કપરુપુર (તા. ભાભર)
કપુરપુર (તા. ભાભર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાભર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કપુરપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભાભર તાલુકો
હીજડા
thumbnail|right
હીજડા એ ભારતીય ઉપખંડમાં રહેતા કિન્નરો, ઈતર લિંગી લોકો માટે વપરાતો શબ્દ છે. તેઓ અરવાણી,અરુવાણી,જગપ્પા અથવા છક્કા, તરીકે પણ ઓળખાય છે. ભારતમાં હીજડા સમુદાય, પૌરાણીક નૃત્ય સંગીત થી મનોરંજન કરનારા સમૂહ પરથી પોતાને કીન્નર તરીકે ઓળખાવવાનું પસંદ કરે છે.
ભારતીય ઉપમહાદ્વીપના દેશોમાં હિઝડાઓને સંપૂર્ણપણે પુરુષ કે સ્ત્રી માનવામાં ન આવતા હોવાથી સત્તાવાર રીતે ત્રીજા જાતિ તરીકે માન્યતા આપવામાં આવે છે. કામસૂત્ર કાળ થી લઈને હીજડાઓનો ભારતીય ઉપખંડમાં એક ઇતિહાસ જોવા મળે છે.
ઘણા હીજડાઓ ગુરુ ની આગેવાનીમાં સુચાલિત અને વ્યવસ્થિત હીજડા સમુદાયોમાં રહે છે. આ સમુદાયોમાં તે પારાવાઅર ગરીબીમાં રહેતા, ઘર છોડીને નીકળી ગયેલા, પરિવાર અને સમાજ દ્વારા બહિષ્કૃત થયેલા વ્યક્તિઓ સદીઓથી આવા સમુદાયોમાં આવી વસે છે. ઘણા લોકો અસ્તિત્વ માટે દેહ-વિક્રયનો વ્યવસાય(સેક્સ વર્કર તરીકે)કરે છે.
હીજડા એ એક હિન્દુસ્તાની શબ્દ છે. પરંપરાગત રીતે તેનું અંગ્રેજીમાં ભાષાંતર યુનક(eunuch) અથવા હર્માફ્રોડાઈટ(hermaphrodite) તરીકે કરવામાં આવે છે અને અહીં પુરૂષ જનનેન્દ્રિયોની અનિયમિતતા એ વ્યાખ્યા કેન્દ્રિત હોય છે. જો કે, સામાન્ય રીતે હીજડા નર સ્વરૂપે જન્મે છે, અમુક જ એવા હોય છે જેનો જન્મ ઇતર લિંગી રૂપે થાય છે. કેટલાક હીજડાઓ સમુદાયમાં પ્રવેશવા માટે નિરવાણ નામના દીક્ષા વિધિ કરાવે છે, જેમાં શિશ્ન, અંડકોશ અને વૃષણને દૂર કરવામાં આવે છે.
૨૦ મી સદીના અંતથી, કેટલાક હીજડા સમાજ કાર્યકરો અને બિન-સરકારી સંગઠનો (એન. જી. ઓ)એ હીજડાઓને માણસ કે સ્ત્રી સિવાયના ત્રીજી જાતિ તરીકે સત્તાવાર માન્યતા મળે તે માટે ઝુંબેશ ચલાવી, લોબિંગ કર્યું છે   હીજડાઓને બાંગ્લાદેશમાં આ માન્યતા મળી છે અને તેઓને શિક્ષણમાં અગ્રતા મળે છે. ભારતમાં, સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયે એપ્રિલ ૨૦૧૪ ના દિવસે હીજડા, ટ્રાન્સ જેન્ડર, કીન્નરો, યુનક, ઇતરલિંગી વગેરેને ત્રીજી જાતિ તરીકે કાયદેસર માન્યતા આપી છે. નેપાળ, પાકિસ્તાન, ભારત અને બાંગ્લાદેશ બધાએ ત્રીજી જાતિના અસ્તિત્વને કાયદેસર રીતે સ્વીકાર્યું છે, જેમાં ભારતે અને નેપાળે તેમના પાસપોર્ટ અને કેટલાક સત્તાવાર દસ્તાવેજોમાં પણ ત્રીજી જાતિના વિકલ્પનો સમાવેશ કર્યો છે.
પરિભાષા
હિન્દુસ્તાની શબ્દ હીજડાને એકાંતરે હીજીરા, હીજરા, હીજરાહ વગેરે નામે બોલાવાય છે. આ શબ્દ ઉર્દૂમાં અપમાન જનક ગણવામાં આવે છે અને તેને બદલે વધુ સભ્ય શબ્દ ખ્વાજા સારા વપરાય છે. આ પ્રકારનો બીજો શબ્દ છે ખસુઆ અથવા ખુસરા. બંગાળી માં, હીજડાને હીજરા, હીજ્રા, હીજલા, હીજ્રે, હીઝરા કે હીઝરે કહેવાય છે.
ભારતીય ઉપખંડમાં સાંસ્કૃતિક અને ભાષાકીય વૈવિધ્યસભરતા ને કારણે તેજ લિંગની ઓળખ માટે ભિન્ન ભિન્ન શબ્દો હોય છે. તેમનો અર્થ મોટે ભાગે સમાન થતો હોવા છતાં પ્રાદેશિક સાંસ્કૃતિક તફાવતોને કારણે તેઓને તે સંસ્કૃતિની પૃષ્ઠભૂમિમાં જ સારી રીતે સમજી શકાય છે. ઓડિયા માં હીજડાને હીંજીડા, હેંજડા અથવા નપુંસક કહે છે. તેલુગુ માં નપુંસકુડુ(నపుంసకుడు  ), કોજ્જા(కొజ్జ) અથવા માડ (మాడ), તમિળમાં થિરુ નાંગાઈ (મિસ્ટર વુમન), અલી, અરવન્ની, અરાવની અથવા અરુવાની, પંજાબીમાંખુસરા અથવા જાન્ખા, કન્નડમાં મંગલમુખી (ಮಂಗಳಮುಖಿ) અથવા છક્કા (ಚಕ್ಕ), સિંધીમાં ખાદ્રા તરીકે, અને ગુજરાતીમાં પવૈયા તરીકે (પાવૈયા) ઓળખવામાં આવે છે.
ઉત્તર ભારતમાં પાવૈયાઓ દ્વારા બહુચરા માતાની પૂજા કરવામાં આવે છે. દક્ષિણ ભારતમાં, રેણુકા દેવીમાં કોઈની જાતિ બદલવાની શક્તિ હોવાનું માનવામાં આવે છે. સ્ત્રી વસ્ત્રોમાં પુરૂષ ભક્તોને જોગપ્પા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ હીજડા સમાન જ ભૂમિકાઓ ભજવે છે, જેમ કે જન્મ સમારોહ અને લગ્નમાં નૃત્ય અને ગાયન.
કોથી (અથવા કોટી) શબ્દ ભારતમાં સામાન્ય છે જેમકે થાઇલેન્ડમાં કેથોય, જોકે કોથીઓ ઘણીવાર હીજડાથી અલગ પડે છે. કોથીઓ સ્ત્રૈણ પુરૂષો અથવા છોકરાઓ હોય છે જે પુરુષો સાથે સંભોગમાં સ્ત્રીની ભૂમિકા લે છે, પરંતુ હીજડાઓની જેમ ઇરાદાપૂર્વકના તેમના સમુદાયોમાં રહેતા નથી. આ ઉપરાંત, બધા કોઠીઓ હીજડા બનવા માટે દીક્ષા વિધિઓ કે શરીર સુધારણાનાં પગલાં લીધાં નથી. કોથીઓ માટે સ્થાનિક સંસ્કૃતિમાં દુરાની( કોલકાતા ), મેનકા(કોચિન),મેતી (નેપાળ) અને ઝેનાના(પાકિસ્તાન) જેવા નામો વપરાય છે.
હીજડાનું અંગ્રેજીમાં ભાષાંતર ""યુનક અથવા "હર્માફ્રોડાઇટ" તરીકે થતું હોય છે. જોકે એલ. જી. બી. ટી ઇતિહાસકારો અથવા માનવાધિકાર કાર્યકર્તાઓએ તેમને ટ્રાંસજેન્ડર તરીકે શામેલ કરવાની માંગ કરે છે. ભારતના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા મંત્રાલય અને ટ્રાંસજેન્ડર નિષ્ણાતોની સમિતિ દ્વારા ઓક્ટોબર ૨૦૧૩ થી જાન્યુઆરી ૨૦૧૪ ની વચ્ચે બોલાવવામાં આવેલી બેઠકોની શ્રેણીમાં, હીજડાઓ અને અન્ય ઈતર લિંગીઓએ સરકારી દસ્તાવેજોમાં યુનક શબ્દ હટાવવા કહ્યું હતું"કેમકે તે એ શબ્દ હીજડા કે ઈતર લિંગી સમુદાયોની યોગ્ય ઓળખ આપતો નથી.
ભાષા
હીજડા સમુદાયે એક ગુપ્ત ભાષા વિકસાવી હતી જેને હીજડા ફારસી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ભાષામાં વાક્યની રચના મોટે ભાગે હિન્દુસ્તાની હોય છે અને ઓછામાં ઓછી એક હજાર શબ્દોના ખાસ શબ્દભંડોળ પર આધારિત છે. હિન્દીભાષી હીજડા સમુદાય દ્વારા ઉપયોગમાં લેવામાં આવતી વિધિઓ માટેના અને કેટલાક સગપણના નિયમો અને નામો, હીજડા સમુદાયની બહારના લોકો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવામાં આવતા નામો કરતા અલગ છે. દાખલા તરીકે સામાન્ય હિંદીમાં દાદી એ પિતૃ દાદી માટેનો શબ્દ છે પણ હીજડા સમુદાયમાં ગુરુના ગુરુને સંબોધવા માટે તે વપરાય છે. ઉપમહાદ્વીપના ઉર્દૂ-હિન્દી ભાષિત વિસ્તારો ઉપરાંત, હજી પણ હીજડા સમુદાય તેમની મૂળ ભાષાઓમાં જ શબ્દભંડોળનો ઉપયોગ કરે છે. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2018)">સંદર્ભ આપો  ]
સંદર્ભો
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
લોકમાન્ય ટિળક
લોકમાન્ય ટિળક (મરાઠી: बाळ गंगाधर टिळक) (૨૩ જુલાઇ ૧૮૫૬ - ૧ ઓગસ્ટ ૧૯૨૦) તરીકે જાણીતા બાળ ગંગાધર ટિળક ભારતની આઝાદીની લડતના પ્રથમ લોકપ્રિય આગેવાન, સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, શિક્ષક અને સમાજ સુધારક હતા.
અંગ્રેજ વસાહતી હોદ્દેદારો તેમનું અપમાન કરવા અને તેમને નીચા પાડવા "ભારતીય અશાંતિના જનક" એવા નામે બોલાવતાં, જ્યારે ભારતીય લોકોએ તેમને સન્માનથી 'લોકમાન્ય'નું વિશેષણ આપ્યું હતું. ટિળક સ્વરાજ્યની માંગણી કરનાર પ્રથમ પેઢીના નેતા હતા. "સ્વરાજ્ય એ મારો જન્મ સિદ્ધ અધિકાર છે, અને તે હું મેળવીને જ જંપીશ" એ વાક્ય આજે પણ ભારતીય લોકોને સારી રીતે યાદ છે.
પ્રારંભિક જીવન
તે સમયની પરંપરા અનુસાર સમાજીક કાર્યોમાં સક્રીય રહેવાની ટિળક પાસે આશા રખાતી હતી. ટિળક માનતા હતાં કે ધર્મ અને ગૃહસ્થ જીવન જુદા નથી. સંન્યાસ લેવાનો અર્થ જીવનનો ત્યાગ એવો નથી. ખરી ચેતના તો એ છે કે જેમાં તમારા દેશને તમારું કુટુંબ માનવામાં આવે અને તેના ઉત્થાન માટે કાર્ય કરવામાં આવે. તેનાથી આગલ એક પગલું તે કે સર્વ માનવ સમાજ માટેની સેવા કરવામાં આવે અને તેનાથી આગળનું પગલું તે પ્રભુની સેવા કરવામાં આવે.
પત્રકારત્વ
ટિળકે તેમના મિત્રો ગોપાલ ગણેશ આગરકર અને વિષ્ણુશાસ્ત્રી ચિપલુણકર સાથે મળી ઈ.સ. ૧૮૮૧માં બે વર્તમાનપત્રો ચાલુ કર્યાં:
માત્ર બે વર્ષમાં કેસરીનો વાચક વર્ગ ભારતના કોઈ પણ વર્તમાનપત્ર કરતાં વધુ થઈ ગયો. આ છાપાનો તંત્રીલેખ મોટે ભાગે બ્રિટિશ રાજમાં લોકોને ભોગવવી પડતી હાલાકી પર હતો. આ છાપાએ લોકોને પોતાના હક્ક માટે લડી લેવાની વાત કહી.
ટિળક તેમના સહકર્મચારીને હમેંશા કહેતાં - તમે વિદ્યાપીઠના વિદ્યાર્થી માટે નથી લખતાં. કલપના કરો કે તમે એક ગામડાંના માણસ સાથે વાત કરો છો અને લખો. તમારા તથ્યો એકદમ પાકા રાખો. તમારા શબ્દો દિવસના પ્રકાશ સમાન સ્પષ્ટ રાખો.
ટિળકે સરકારની વિચાર સ્વાતંત્ર્યય પરની જોહુકમીનો પ્રખર વિરોધ કર્યો ખાસ કરીને બંગાળના ભાગલા, ભારતીય સંસ્કૃતિ, લોકજીવન, વગેરેની અવહેલના સંદર્ભે તેઓ સરકારની સખત ઝાટકણી કાઢતાં. તેમણે બ્રિટીશરો ભારતને સ્વરાજ્ય તાત્કાલ આપે તેવી માંગણી કરી.
ભારતીય રાષ્ટ્રીય મહાસભા
thumb|200px|right|લોકમાન્ય ટિળક
ઇ.સ. ૧૮૯૦માં ટિળક ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ (કોંગ્રેસ)માં જોડાયા. તેમણે કોંગ્રેસના નરમ વલણની ટીકા કરી, ખાસ કરીને સ્વરાજ્યની માંગણી તરફના નરમી વલણની. ૧૮૯૧માં ટિળકે સહેમતીની આયુના કાયદાનો વિરોધ કર્યો જેમાં સ્ત્રીઓની વિવાહની નિમ્ન આયુને ૧૦ થી વધારીને ૧૨ વર્ષ કરવામાં આવી હતી. મહાસભાએ આ કાયદાનું સ્વાગત કર્યું પણ, ટિળકે આને હિંદુ સંસ્કૃતિના નિજી મામલામાં હસ્તક્ષેપ ગણાવી. જોકે તેઓ જાતે બાલ વિવાહના વિરોધી હતાં અને તેમણે પોતાની બાલિકાને પણ ૧૬ વર્ષે પરણાવી હતી.
ઈ.સ. ૧૮૯૬માં પ્લેગનો રોગચાળો મુંબઈથી પુણે સુધી ફેલાયો, જન્યુઆરી ૧૮૯૭ સુધી તો તે એક મહામારી બની ગયો. પ્લેગના રોગકાળાને ડામવા આક્રમક પગલાં લેવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું. તે અનુસાર ૮ માર્ચ ૧૮૯૭ના એક પ્લેગ કમીટી નીમવામાં આવી જેનું કાર્ય ક્ષેત્ર પુણે શહેર તેના ઉપનગરો અને પુણે કેંટોન્મેટ સુધી વિસ્તરેલું હતું. આના પ્રમુખ ડબલ્યુ. સી. રૅંડ નામના આઇ.સી.એસ. અધિકારી હતાં જેઓ તે સમયે પુણેના આસિસ્ટંટ કલેક્ટર હતાં. ૧૨ માર્ચ ૧૮૯૭ના દિવસે મેજર પૅગેટના નેતૃત્વ હેઠળની ડુર્હમ લાઇટ ઇંફેંટ્રીના અંગ્રેજ અને સ્થાનીય એવા ૮૯૩ અધિકારી અને અન્ય કર્મકારીને પ્લેગ ડ્યુટી પર મોકલવામાં આવ્યાં. મે મહીના અંત સુધી આ મહામારી કાબુમાં આવી આવે અને હળવે હળવે સૈન્ય કાર્યવાહી બંધ કરાઇ.
પ્લેગ સંબંધી વહીવટના અહેવાલમાં રૅંડએ લખ્યું હતું, "આ પ્લેગ કમીટીના સભ્યો માટે અત્યંત સંતોષની વાત છે કે સ્ત્રીઓના સ્ન્માનની અવહેલના થઇ એવી કોઇ ફરિયાદ તેમને કે તેમના અફસરોને ન મળી". તેઓ એમ પણ લખે છે કે કાર્ય કરો ઉપર ચાંપતી નજર રખાઈ હતી અને લોકોની પરંપરા અને રીતી રિવાજોની અવહેલના ન થાય તેનું ખાસ ધ્યાન રખાયું હતું. ભારતીય સ્ત્રોત દ્વારા મળતી માહિતી અનુસાર સૈન્ય અધિકારીની નિમણૂક કરવાથી પ્લેગ નાથવાના કાર્યક્રમમાં એક તીવ્રતા આવી અને ઘર તલાશમાં અતિરેક પણ થયો આને લીધે લોકોમાં અસંતોષ ફેલાયો. લોકો ભડકી ગયાં અને આને રાસ્તાપેઠ ક્ષેત્રમાં લોકોએ સૈનિકોને માર પણ માર્યો. "અજાણતા કે જાણેકરી ઠેકડી ઉડાવતા, તેઓ ચાળા પાડતા, વાનરવેડા કરતા, મૂર્ખાઇ ભર્યું વર્તન કરતાં, છેડખાની કરતાં, અડતા, તેમને મુંડતા, કોઇપણ સ્થળે વિના કારણે ઘુસી જતાં, મૂલ્યવાન વસ્તુઓ ખિસ્સે કરી લેતાં, ઇત્યાદિ." ટિળકે તેમના છાપા કેસરીમાં સૈનિકોની આ ત્રાસદીની વિરુદ્ધ તેજાબી લેખ લખી લોકોની લાચારીને વાચા આપી, ભગવદ્ ગીતા નો સંદર્ભ આપી તેમણે લખ્યું, જો કોઇ દમન કરનારને કોઇ પણ ફળની આશા વિના હત્યા કરે તે કોઇ પણ આરોપનો ભાગી નથી. આ બાદ, ૨૨મી જૂન ના દિવસે દિવસે રેન્ડ અને અન્ય બ્રિટિશ અધિકારી લેફ્ટેનેંટ યેર્સ્ટની ચાફેકર બંધૂઓ અને તેમના સહયોગીઓ દ્વારા ગોળી મારીને હત્યા કરવામાં આવી. ટિળકને હત્યાની ઉશેરણીના ગુનામાં ૧૮ મહિનાના કારાવાસની સજા થઈ. જ્યારે તે કેદમાંથી છૂટ્યાં ત્યારે તેઓ એક દેશ ભક્ત અને લોક્નાયક તરીકે પ્રસિદ્ધ થયાં. તેમણે નવું સૂત્ર અપનાવ્યું, "સ્વરાજ્ય એ મારો જન્મ સિદ્ધ અધિકાર છે અને તે હું મેળવીશ જ."
રાષ્ટ્રવાદી ચળવળને નબળી પાડવા લોર્ડ કર્ઝને ૧૯૦૫માં બંગાળના ભાગલા કર્યાં, તેના પ્રતિરોધ રૂપે ટિળકે બહિષ્કારની નિતી અપનાવી, અને સ્વદેશી ચળવળનો જન્મ થયો.
રાષ્ટ્રીય મહાસભામાં ગોપાલ કૃષ્ણ ગોખલેના નરમ વલણનો તેમણે વિરોધ કર્યો, અને આમાં તેમને બંગાળના બિપીનચંદ્ર પાલ અને પંજાબના લાલા લાજપતરાયનો સાથ મળ્યો. તેઓ લાલ-બાલ-પાલની ત્રિપુટી તરીકે ઓળખાયા. ઇ.સ. ૧૯૦૭માં મહાસભા (કોંગ્રેસ)નું રાષ્ટ્રીય અધિવેશન સૂરત-ગુજરાતમાં ભરાયું. મહાસભાના નવા પ્રમુખ કોણ બને તે મુદ્દે નરમ વલણ અને તીવ્ર વલણ ધરાવતાં જૂથો વચ્ચે મતભેદ ઊભા થયાં. મહાસભા બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગઈ. ટિળક, પાલ અને લાજપતરાયની આગેવાની હેઠળના "જહાલ મતવાદી" ("ગરમ પક્ષ," કે અંતિમવાદી) અને "મવાળ મતવાદી" ("નરમ પક્ષ," કે મધ્યમ વાદી).
ધરપકડ
૩૦ એપ્રિલ ૧૯૦૮ ના દિવસે કલકત્તાના ચીફ પ્રેસીડેંસી મેજીસ્ટ્રેટ ડગ્લસ કિંગ્સફર્ડની હત્યા કરવા માટે બે બંગાળી યુવકો પ્રફુલ્લ ચંદ્ર ચાકી અને ખુદીરામ બોઝે મુઝફ્ફરપુરમાં એક ગાડી પર બોમ્બ ફેંક્યો. આમ કરતાં ભૂલ થઇ અને એક પ્રવાસી મહિલા મૃત્યુ પામી. પકડાઇ જતાં ચાકી એ આત્મઘાત કર્યો અને બોઝને ફાંસીની સજા અપાઇ.
thumb|સરદાર ગૃહ લોજ, મુંબઇ માં હતાં ત્યારે ટિળક અહીં રહેતા હતા. ૧૯૦૮માં તેમના પર ચલાવેલા મુકદમા વિષે ઘણું લખાયું છે, તે એક ઐતિહાસિક મુકદમો બની ગયો છે. નિર્ણાયકોએ આપેલા અંતિમ ચુકાદા પરની તેમની ટિપ્પણી આ પ્રમાણે હતી: "નિર્ણાયકોના ન્યાય છતાં પણ હું માનુ છું હું નિર્દોષ છું. માણસના કે દેશના ભાગ્ય કરતાં પણ મોટી શક્તિ વિહરમાન છે અને આ તેની જ ઇચ્છા હોય કે હું જે ધ્યેય માટે લડું છે તેને મારી મુક્તિ કરતાં મારી કેદ વધુ વેગ આપે.". મુંબઇ ઉચ્ચ ન્યાયાલયના રૂમ નં ૪૬ માં આ શબ્દો આજે પણ કોતરેલા જોઇ શકાય છે.
કેદ પછીનું જીવન
જૂન ૧૯૧૪માં તેમની મુક્તિ પછી ટિળક નરમ પડ્યાં. જ્યારે પ્રથમ વિશ્વવિગ્રહ ફાટી નીકળ્યું ત્યારે તેઓએ બ્રિટેનના રાજાને પોતાનો ટેકાનો સંદેશ પાઠવ્યો અને તેમના લેખન દ્વારા થોડાં વધુ લોકોને સૈન્યમાં જોડાવવા પ્રયત્ન કર્યો. બ્રિટિશ સંસદ દ્વારા પારિત ઈંડિયન કાઉંસીલ્સ એક્ટ, જેને મિંટો-મોર્લીના સુધારા તરીકે ઓળખાય છેમ તેનું તેમણે સ્વાગત કર્યું. તે સંદર્ભે તેમણે લખ્યું કે ‘રાજ કરનાર અને રૈયત વચ્ચે વધેલા આત્મ વિશ્વાસની આ નિશાની છે’. તેઓ માનતા હતા કે હિંસાવાદ રાજનૈતિક ફેરફાર અને સુધારાની ગતિને તીવ્ર બનાવવાને બદલે ધીમો પાડતી હતી. તેઓ મહાસભા સાથે મન મેળાત કરવા આતુર હતાં અને તેમણે પોતાની સીધાં પગલાની નીતિને છોડીને ગોપાલ કૃષ્ણ ગોખલે પ્રેરિત ‘બંધારણની હદમાં રહીને જ’ - વિરોધ દર્શાવવાની નીતિને અપનાવી હતી.
અખિલ ભારત હોમ રુલ લીગ
બાદમાં તેઓ પોતાના અન્ય રાષ્ટ્રવાદી મિત્રો સાથે જોડાયાં અને ૧૯૧૬માં મહાસભામાં (કોંગ્રેસ) ફરીથી જોડાયાં. તેમણે ૧૯૧૬-૧૮માં જોસેફ બાપ્ટીસ્ટા, એની બેસંટ, જી. એસ. ખાપર્ડે અને મહમદ અલી જીણા સાથે મળી ઓલ ઈંડિયા હોમ રુલ લીગની સ્થાપનામાં મદદ કરી. મહાસભાના જહાલ અને મવાળ તત્વોની વચ્ચે સુમેળ કરાવી આપવાના વર્ષોના પ્રયત્નો પછે હવે તેમણે હોમ રુલ પ્ર ધ્યાન કેંદ્રીત કર્યું, જેનો ઉદ્દેશ્ય સ્વરાજ્ય હતો. ટિળકે ગામડે ગામડે ફરીને ખેડૂત આદિ સ્થાનીય લોકોમાં સ્વરાજ્ય મેળવવાની ચળવળને ટેકો મેળવવા પ્રયત્નો કર્યાં. ટિળક રશિયન ક્રાંતિ (૧૯૧૭)થી અત્યંત પ્રભાવિત હતાં, અને લેનિનની તેમણે ઘણી પ્રસંશા.
ટિળકે પોતાની રાજનૈતિક કારકીર્દી એક મરાઠી પ્રણેતા નેતા તરીકે ચાલુ કરી, પણ તેમના જીવનના પાછલા ભાગમાં ખાસ કરીને બંગાળના ભાગલા બાદ તેમના મહાસભાના અન્ય નેતાઓ સાથે ના સંપર્કમાં આવ્યાં બાદ તેઓ એક રાષ્ટ્રીય નેતા તરીકે ઉભરાઇ આવ્યાં. જ્યારે કલકત્તામાં તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે તેઓ સ્વતંત્ર ભારતમાં મરાઠી પ્રભુત્વ ધરાવતું શાસન જુઓ છો ત્યારે તેમણે જવાબ આપ્યો કે, ૧૭મી અને અઢારમી સદેમાં શાશકોમાં મરાઠી પ્રભુત્વ હતું તે ૨૦મી સદીમાં કાળગ્રસ્ત થઇ ગયું છે. સ્વતંત્ર ભારતમાં તેઓ એવું સમવાય તંત્ર જુએ છે કે જેમાં દરેક ધર્મ જાતિ સરખે સરખા ભાગીદાર હોય. જો આવી ગોઠવણી હશે તે જ ભારતની સ્વતંત્રતા ટકાવી રાખશે. દેવનાગરી લીપીમાં લખાયેલ હિંદી ને ભારતની રાષ્ટ્રભાષા તરીકે અપનાવી જોઈએ એમ કહેનારા તેઓ પ્રથમ કોંગ્રેસ નેતા હતાં.
સામાજિક યોગદાન
ઈ.સ. ૧૮૯૪માં ઘરેઘરે થતી ગણેશ પૂજાને ટિળકે સાર્વજનીક ગણેશોત્સવમાં ફેરવી અને શિવજયંતિને (છત્રપતિ શિવાજી મહારાજની જન્મજયંતિને) પણ તેમણે એક સામાજિક તહેવાર તરીકે સ્થાપી. સરઘસ આ તહેવારોનું એક પ્રમુખ અંગ હતું. ટિળકે શરૂ કરેલા છાપા કેસરીના ૧૮૮૧માં પ્રથમ તંત્રી હતા ગોપાલ ગણેશ આગરકર. ટિળક સાથે રાજનૈતિક સુધારા અને સામાજિક સુધારા સંબંધે મતભેદ થતાં ગોપાલ ગણેશ આગરકરે કેસરી વર્તમાનપત્ર છોડ્યું અને "સુધારક" નામે પોતાનું સામાયિક શરૂ કર્યું હતું.
પુસ્તકો
૧૯૦૩માં તેમણે પુસ્તક લખ્યું ધ આર્કટીક હોમ ઇન વેદાસ (વેદોનું આર્કટીક મૂળ). તેમાં તેમણે દલીલ કરી કે વેદો નું ઉદગમ આર્કટીક જ હોવું જોઇએ, અને આર્ય કવિઓ (ચારણો) દ્વારા હિમ યુગ પશ્ચાત તેને દક્ષિણ તરફ લાવવામાં આવ્યાં. તેમણે વેદોની રચનાના સમય શોધવાની નવો મૂળ માર્ગ બતાવ્યો. તે સમય સુધી, વેદોનો પુરાતન કાળ તેમાં વપરાયેલી ભાષાને આધારે બતાવાતો હતો. . તેમણે વેદોનો કાળ વિભિન્ન નક્ષત્રોની સ્થાન ને આધારે શોધવાનો પ્રયત્ન કર્યો. જુદા જુદા વેદોમાં નક્ષત્રોની સ્થિતિઓ વર્ણવેલી છે. નક્ષત્રોની હલચલનની ગતિ અને તેમના સ્થાન વર્તમાન અને તે સમયના સ્થાન ને આધારે આપણે વેદોનો કાળ જાણી શકીએ તેમ તેમણે જણાવ્યું. તેમણે એવું તારણ કાઢ્યું કે વેદો '''ઈ.પૂ. ૪૫૦૦''' ની આસ પાસ લખાયા હોવા જોઇએ, કેમકે વિદિક સૂત્રો અનુસાર તે સમયે વસંતનો વિષુવદિન (દિવસ અને રાત સરખા સમયના) મૃગ (કે ઓરિઓન) નક્ષત્રમાં હતો, અને ત્યાર બાદ તે કૃતિકા નક્ષત્રમાં વિલિન થયો હતો (લગભગ ઇ.પૂ. ૨૫૦૦) બ્રાહ્મણોના કાળમાં. આ તેમના તારણનો મૂળભૂતઆધાર હતો. અમુક વિદ્વાનોએ આ અનુમાનની આલોચના કરી, જ્યારે અમુકે તેમના વખાણ કર્યાં. પણ મોટે ભાગે એક અનુત્તર પ્રશ્નનો ઉત્તર શોધવાનો આ નવતર પ્રયોગને સૌએ આવકાર્યો.
ટિળકે એક અન્ય પુસ્તક પણ લખ્યું' શ્રીમદ ભાગવદ ગીતા રહસ્ય' - જેમાં ભગવદ ગીતામાંના 'કર્મયોગ' પર વિવેચન આપેલ છે.
તેમના લેખનના અન્ય સંગ્રહો છે:
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
વસાડવા (તા. ધ્રાંગધ્રા)
વસાડવા (તા. ધ્રાંગધ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રાંગધ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વસાડવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
ગુલવણી
ગુલવણી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વપટ્ટીમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગરૂડેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ગુલવણી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:ગરૂડેશ્વર તાલુકો
ખારા (તા. ભાભર)
ખારા (તા. ભાભર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાભર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખારા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.ખારા ગામમાં ગોચરમા મહાકાલી માતાનું મંદિર જોવાલાયક છે જયાં ભાદરવી પુનમે મેળો ભારાય છે.
તાલેગઢ (તા. ડીસા)
તાલેગઢ (તા. ડીસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તાલેગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ડીસા તાલુકો
ફાગણ વદ ૭
ફાગણ વદ ૭ ને ગુજરાતી માં ફાગણ વદ સપ્તમી કે ફાગણ વદ સાતમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના પાંચમાં મહિનાનો બાવીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના બારમાં મહિનાનો બાવીસમો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
ખડોલ (તા. ધનસુરા)
ખડોલ (તા. ધનસુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધનસુરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખડોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વેદપુર (તા. વાઘોડિયા)
વેદપુર (તા. વાઘોડિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા  તથા વડોદરાથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા  વાઘોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વેદપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાઘોડિયા તાલુકો
બિયાસ નદી
બિયાસ નદી, જે બિઆસ અથવા બ્યાસ નદી તરીકે પણ ઓળખાય છે, (સંસ્કૃત: विपाशा Vipāśā; Hyphasis), અને ઉત્તર ભારતમાં વહેતી એક મહત્વની નદી છે. આ નદી હિમાલય પર્વતમાળામાં આવેલા ભારત દેશના હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના મધ્ય ભાગમાંથી નીકળે છે અને 470 km જેટલું અંતર કાપી ભારતીય રાજ્ય પંજાબ ખાતે સતલજ નદીમાં મળી જાય છે.
તેની કુલ લંબાઈ 470 km છે અને તેનો સ્ત્રાવ વિસ્તાર 20,303 km2 જેટલો મોટો છે.
વર્ષ ૨૦૧૭ના અહેવાલ પ્રમાણે આ નદી સિંધુ ડોલ્ફિન તરીકે ઓળખાતી નાની અલગ વસ્તી ધરાવતી પ્રજાતિનું ઘર છે, જે એક માત્ર પાકિસ્તાનમાં સ્થિત થયેલ છે. ૧૯ મે, ૨૦૧૮ના રોજ ગુરદાપુર ખાતેની ખાંડ મિલોમાંથી બિયાસ નદીમાં છોડવામાં આવેલ રસાયણયુક્ત પ્રદુષિત જળને કારણે નદીના પાણીમાં પ્રાણવાયુના પ્રમાણમાં ઘટાડો થવાને કારણે મોટા પાયે માછલીઓ મૃત્યુ પામી હતી.
વ્યુત્પત્તિ
આ નદી વેદોમાં અર્જિકુજા (Arjikuja) અથવા પ્રાચીન ભારતીયોમાં વિપાશા (Vipasha) અને પ્રાચીન ગ્રીકોમાં હાયફાસિસ (Hyphasis) તરીકે પણ ઓળખાય છે.
એવું કહેવાય છે કે બિયાસ શબ્દ વ્યાસા શબ્દનો અપભ્રંશ થઈને બનેલ છે ('વ'ને બદલે 'બ'નો ઉપયોગ અને હંમેશા છેલ્લા સ્વરને કાપી નાંખવાની રીત સામાન્યપણે ઉત્તર ભારતીય ભાષાઓમાં છે) અને એ નામ વેદ વ્યાસ (આ નદીના મુખ્ય આશ્રયદાતા)ના નામ પરથી પડ્યું હતું. તેમણે વ્યાસ કુંડ તરીકે ઓળખાતા સરોવરમાંથી આ નદીની ઉત્પત્તિ કરી હતી.
ગાંભુ (તા. બહુચરાજી)
ગાંભુ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બહુચરાજી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે.
બિયાસ નદી
ઇતિહાસ
બિયાસ નદી ઈ. સ. ૩૨૬ પૂર્વેના સમયમાં એલેક્ઝાન્ડર ધી ગ્રેટ દ્વારા જીતી લીધેલા પ્રદેશની સૌથી પૂર્વીય સરહદ હતી. આ નદી ભારત પર આક્રમણ કરવામાં એલેક્ઝાન્ડર માટે સમસ્યા બની હતી. પોતાના વતન થી આઠ વર્ષ માટે દૂર રહેલા તેમના સૈનિકોએ બંડ કરી અહીંથી આગળ વધવા ૩૨૬ બીસીઇના સમયમાં ઇનકાર કર્યો હતો. એલેક્ઝાન્ડર પોતે તેના તંબુમાં ત્રણ દિવસ માટે પુરાઈ રહ્યો હતો, છતાં જ્યારે તેમના માણસોએ તેમની ઈચ્છા બદલી ન હતી, ત્યારે તેમણે આ બાર વિશાળ પ્રદેશોની જીતના ભવ્ય અભિયાનનો અંત કરી સરહદ બનાવી હતી.
ગાંભુ (તા. બહુચરાજી)
ઇતિહાસ
આ ગામ પાસે સોલંકી રાજા કર્ણ દ્વારા બાંધવામાં આવેલ કર્ણસાગર તળાવના અવશેષો આવેલાં છે. આ ગામ ઇતિહાસમાં ગાંભુયત નામે પણ ઓળખાતું હતું. જૈન સાધુ શીલગુણસૂરિ અહીં રહ્યા હતા અને ચાવડા વંશના રાજા વનરાજનો ગુપ્તવાસ અહીં વીત્યો હોવાની માન્યતા છે.
બિયાસ નદી
ઇતિહાસ
રાજશેખર રચિત કાવ્યમીમાંસા ગ્રંથ અનુસાર   ગુર્જર-પ્રતિહાર રાજા મહિપાલ પહેલાએ ઉત્તર-પશ્ચિમ પ્રદેશમાં તેમનું રાજ્યશાસન બિયાસ નદીના ઉપરવાસ સુધી વિસ્તૃત કર્યું હતું.
ગાંભુ (તા. બહુચરાજી)
ઇતિહાસ
હરિભદ્રસૂરિકૃત નેમિનાહ-ચરિઉ મુજબ વનરાજ ચાવડાના રાજ્યાભિષેક સમયે ગાંભુય ગામના (મૂળે શ્રીમાલ/ભીનમાલના) પ્રાગ્વટ વંશના વૃદ્ધ જૈન વેપારી ઠકકુર નિન્નયને પાટણ રહેવા અને રાજદરબારમાં મંત્રી બનવા અને તેમના પુત્ર લાહરને દંડપતિ બનવા જણાવ્યું હતું.
બિયાસ નદી
ઇતિહાસ
૨૦મી સદીમાં આ નદીને સિંચાઈ અને હાઈડ્રોઈલેક્ટ્રીક પાવર જનરેશન હેતુઓ માટે બિયાસ યોજના અંતર્ગત વિકસાવવામાં આવી હતી. પોંગ બંધનું કાર્ય બીજા તબક્કામાં વર્ષ ૧૯૭૪માં પૂર્ણ થયું હતું અને તેને અનુસરતાં વર્ષ ૧૯૭૭માં પ્રથમ તબક્કામાં 140 km ઉપરવાસમાં પાંડોહ બંધ નું કાર્ય કરવામાં આવ્યું હતું. પોંગ બંધ શરૂઆતમાં મુખ્યત્વે તલવારાની હેઠવાસના વિસ્તારને સિંચાઈ પૂરી પાડવા માટે હતો, પરંતુ ટૂંક સમયમાં જળવીજળીના ઉત્પાદન માટે વિકસાવવામાં આવ્યો; જેની ૩૬૦ મેગાવોટ સ્થાપિત ક્ષમતા છે. પાંડોહ બંધ નદીના પ્રવાહને ટનલ અને નહેર દ્વારા સતલજ નદી પર બાંધવામાં આવેલ દેહાર વિજળી મથક (૯૯૦ મેગાવોટ ક્ષમતા) તરફ વાળી બંને નદીઓને જોડે છે.
ગાંભુ (તા. બહુચરાજી)
જાણીતા સ્થળો
આ ગામ જૈન ધર્મનું યાત્રાધામ છે. અહીં ગંભીરા પાર્શ્વનાથનું જૈન દેરાસર આવેલું છે. ૨૦૨૨માં અહીં ખોદકામ દરમિયાન અગિયાર જૈન પ્રતિમાઓ મળી હતી જે ૧૧મી-૧૨મી સદીની હતી.
બિયાસ નદી
પ્રવાહ
thumb|[[મનાલીની દક્ષિણમાં આવેલ કુલ્લુ ખાતે બિયાસ નદી અને પર્વતોનું દૃશ્ય]] thumb|બિયાસ નદીમાં રાફ્ટિંગ કરતા પ્રવાસીઓ, [[કુલ્લૂ]] thumb|મંડી નજીક બિયાસ નદી પરનો પુલ thumb|મંડી-કુલ્લુ માર્ગ પર બિયાસ નદી આ નદી સમુદ્ર સ્તર કરતાં 4361 m જેટલી ઊંચાઈ પરથી કુલ્લુ ખાતે આવેલા રોહતાંગ ઘાટની દક્ષિણ તરફથી નીકળે છે. અહીંથી તે મંડી જિલ્લામાંથી પસાર થઈને અને કાંગરા જિલ્લા ખાતે સાંધોલ ખાતે સમુદ્ર સપાટીથી 590 m જેટલી ઊંચાઈ પ્રવેશ કરે છે. આ દરમિયાન આ નદી નીચાણ તરફ વહેતી અનેક ઘાટો અને કોતરો (દરાઈ)માંથી પસાર થાય છે. કાંગરા જિલ્લામાં રેહ નજીક તેનું વિભાજન ત્રણ પ્રવાહોમાં થાય છે, કે જે પસાર કર્યા પછી ફરી સમુદ્ર સપાટીથી 300 m જેટલી ઊંચાઈ પર મીરથાલ ખાતે એકઠા થઈ વહે છે. બેઠક પર આ શિવાલિક પહાડીઓમાં હોશિયારપુર ખાતે આ નદી ઉત્તર દિશ તરફ તીવ્ર વળાંક બનાવી, કાંગરા જિલ્લા સાથે સીમા બનાવે છે. પછી શિવાલિક પહાડીઓમાં ઘુમતી આ નદી દક્ષિણીય દિશા પકડે છે અને ગુરુદાસપુર અને હોશિયારપુર જિલ્લાઓને અલગ કરે છે. પછી જલંધર જિલ્લામાંથી ટૂંકા અંતર માટે સ્પર્શ કરી, આ નદી અમૃતસર અને કપુરથાલા જિલ્લાઓ વચ્ચે સરહદ સ્વરૂપમાં વહે છે. છેલ્લે બિયાસ નદી 470 km જેટલું અંતર કાપીપંજાબ રાજ્યના કપુરથાલા જિલ્લાની દક્ષિણ-પશ્ચિમ સરહદ પર વહેતી સતલજ નદીમાં જોડાઈ જાય છે. તેની મુખ્ય ઉપનદીઓ બેઈન, બાણગંગા, લુણી અને ઉહાલ છે. પછી સતલજ નદી પાકિસ્તાની પંજાબ તરફ જાય છે અને બહાવલપુર નજીક ઉચ ખાતે ચિનાબ નદીમાં જોડાય છે, જ્યાંથી તે પંજનાડ નદી તરીકે ઓળખાય છે; ત્યારબાદ મીઠાનકોટ ખાતે તે સિંધુ નદી માં મળી જાય છે.
ગાંભુ (તા. બહુચરાજી)
સવલતો
ગામમાં એક પ્રાથમિક અને ત્રણ માધ્યમિક શાળા, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર અને ડાકઘર છે.
બિયાસ નદી
પ્રવાહ
બિયાસ નદીનું પાણી ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેની સિંધુ જળ સંધિ મુજબ ભારત દેશને ફાળવવામાં આવેલ છે.
કરૂણાંતિકા
૮ જૂન ૨૦૧૪ના રોજ ૨૪ એન્જિનિયરિંગના વિદ્યાર્થીઓ અને એક પ્રવાસ સંચાલક, લાર્જી બંધના દરવાજા કથિત રીતે યોગ્ય ચેતવણીઓ અને પ્રક્રિયા વગર ખોલવામાં આવ્યા હતા, ત્યારે તેના પૂરમાં તણાઈ ગયા હતા. પાણીનું સ્તરમાં અચાનક 5 to 6 ft જેટલું વધ્યું હતું અને આ વધારો વિદ્યાર્થીઓને પ્રવાહમાં તાણી ગયો હતો.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
ગાંભુ (તા. બહુચરાજી)
સંદર્ભ
શ્રેણી:બહુચરાજી તાલુકો શ્રેણી:જૈન તીર્થ
કેલિફોર્નિયા
કેલિફોર્નિયા સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકામાં પશ્ચિમ બાજુએ આવેલું રાજ્ય છે. તે અમેરિકાનું સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા રાજ્યોમાંનું એક છે,  અમેરિકાના આઠમાંથી ૧ માણસ અહીં રહે છે અને કુલ વસ્તી ૩.૮ કરોડ લોકોની છે. વિસ્તારની રીતે, અલાસ્કા અને ટેક્સાસ પછી તે ત્રીજું સૌથી મોટું રાજ્ય છે. કેલિફોર્નિયાની ઉત્તરે ઓરેગોન, પૂર્વે નેવાડા, દક્ષિણ-પૂર્વે એરિઝોના અને દક્ષિણે મેક્સિકોનું સ્ટેટ ઓફ બાજા કેલિફોર્નિયા આવેલું છે. તે દેશના બીજાં અને પાંચમાં સૌથી ગીચ વસ્તી ધરાવતા પ્રદેશો (ગ્રેટર લોસ એન્જેલસ અને સાન ફ્રાન્સિસ્કો અખાત વિસ્તાર) ધરાવે છે. તેમજ દેશનાં સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતાં ૫૦ શહેરોમાં આઠ (લોસ એન્જેલસ, સાન ડિએગો, સાન હોઝે, સાન ફ્રાન્સિસ્કો, ફ્રેસ્નો, સાક્રામાન્ટો, લોંગ બીચ અને ઓકલેન્ડ) ધરાવે છે. સાક્રામાન્ટો ૧૮૫૪થી રાજ્યનું પાટનગર છે.
જોવા લાયક સ્થળો
કેલિફોર્નિયામાં આવેલ જોવા લાયક સ્થળોમાં યુનિવર્સલ સ્ટુડિયો હોલિવુડ - લોસ એન્જલસ, ડિઝની લેન્ડ - એનાહેઇમ, સી વર્લ્ડ - સેન ડિએગો, ગોલ્ડન ગેટ - સાન ફ્રાન્સિસકો, પામ સ્પ્રિંગ્સ, સાન્ટા બાર્બરા, યોસેમિતી નેશનલ પાર્ક, સીકોયા નેશનલ પાર્ક, માલીબુ, ફ્રેસનો, બિગબેર લેક, ન્યૂપોર્ટ બીચ, નાપા વેલી, બેવેર્લિ હિલ વગેરે આવેલ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:અમેરિકા શ્રેણી:અમેરિકાના રાજ્યો