cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
તેજાકુઇ (તા. ખાનપુર)
શ્રેણી:ખાનપુર તાલુકો
પીપળવા (તા. લાઠી)
પીપળવા (તા. લાઠી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લાઠી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પીપળવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લાઠી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
તાંતીવેલા (તા. વેરાવળ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા વેરાવળ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રાલ્દા
રાલ્દા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. રાલ્દા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:ડેડીયાપાડા તાલુકો
હારખોદ (તા.નસવાડી)
હારખોદ (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ  ભાગમાં આવેલા  નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હારખોદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
ઇશ્વરીયા (તા. કુતિયાણા)
ઇશ્વરીયા (તા. કુતિયાણા) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા કુતિયાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઇશ્વરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.
વસતી
વસતી ગણતરી ૨૦૧૧ પ્રમાણે ગામમાં કુલ ૬૮૫ કુટુંબ મળી ૩૨૭૮ લોકોની વસતી છે, જેમાં ૧૬૬૯ પુરુષો અને ૧૬૦૯ સ્ત્રીઓ છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:કુતિયાણા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કોલાબા કિલ્લો
કોલાબા કિલ્લો અથવા અલીબાગ કિલ્લો એ ભારતના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં આવેલો એક કિલ્લો છે. આ સ્થળ જાણીતું પર્યટન-સ્થળ છે, જેને સરકારે સંરક્ષિત સ્મારકોની યાદીમાં સમાવિષ્ટ કર્યું છે.
ભૌગોલિક સ્થાન
કોલાબા કિલ્લો અથવા કિલ્લે-કોલાબા ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના કોંકણ પ્રદેશના રાયગડ જિલ્લામાં મુંબઇથી ૩૫ કિલોમીટર દક્ષિણમાં આવેલા અલીબાગ ખાતે આવેલો છે. આ જળદુર્ગ (દરિયાઈ કિલ્લો) સમુદ્રતટ પરથી ૧થી ૨ કિલોમીટર દૂર અરબી સમુદ્રમાં સ્થિત છે.
સંદર્ભ
સાંગાતી સહ્યાદ્રીચા - મરાઠી પુસ્તક
ડોંગરયાત્રા - મરાઠી પુસ્તક, લે. આનંદ પાળંદે
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓ શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
ચીખલા
ચીખલા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં સૌથી છેલ્લા આવતા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. ચીખલા ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:વલસાડ તાલુકો
મધવાસ (તા. લુણાવાડા)
મધવાસ (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. ગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
તરકડી (તા. ખાનપુર)
તરકડી (તા. ખાનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ખાનપુર તાલુકાનું એક  ગામ છે. તરકડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંજય લીલા ભણશાળી
સંજય લીલા ભણશાળી(જન્મ: ૨૪ ફેબ્રુઆરી ૧૯૬૩) એક ભારતીય ફિલ્મ દિગ્દર્શક, નિર્માતા, પટકથા, અને સંગીત નિર્દેશક છે. ભારતીય સિનેમાના સૌથી વધુ સફળ ફિલ્મ નિર્માતાઓ માંના એક, ભનસાળી ઘણા પુરસ્કારોના પ્રાપ્તકર્તા છે જેમાં ચાર રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ એવોર્ડ અને દસ ફિલ્મફેર એવોર્ડ નો પણ સમાવેશ થાય છે. ૨૦૧૫ માં, ભારત સરકારએ તેમને ચોથા સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર પદ્મશ્રી સાથે સન્માનિત કર્યા હતા.
ભણશાળીએ તેમની નિર્દેશક તરીકેની શરૂઆત ખામોશી: ધ મ્યુઝિકલ (૧૯૯૬) થી કરી હતી, જેના માટે તેમણે શ્રેષ્ઠ ફિલ્મ માટે ફિલ્મફેર ક્રિટીક્સ એવોર્ડ મળ્યો હતો. તેમની વ્યાવસાયિક સફળ ફિલ્મ અને વ્યાપકપણે વખણાયેલી રોમાંચક ડ્રામા હમ દિલ દે ચૂકે સનમ (૧૯૯૯), રોમાંચક ડ્રામા દેવદાસ (૨૦૦૨) — જેને શ્રેષ્ઠ વિદેશી ફિલ્મ માટે બ્રિટિશ એકેડેમી ઓફ ફિલ્મ એન્ડ ટેલિવિઝન એવોર્ડ્સ (બાફ્તા) માં નામાંકન મેળવ્યું — અને ડ્રામા બ્લેક (૨૦૦૫), માટે તેમને અનેક શ્રેષ્ઠ નિર્દેશકના એવોર્ડ અને શ્રેષ્ઠ ફિલ્મના એવોર્ડ મેળવ્યા, સાથે બ્લેકને ફિલ્મફેર એવોર્ડ્સમાં શ્રેષ્ઠ ફિલ્મ માટે ક્રિટીક્સ એવોર્ડ, અને બ્લેક અને દેવદાસ બન્નેને અનેક રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ એવોર્ડ્સ પ્રાપ્ત થયા હતા, જેથી તેઓ ભારતીય સિનેમામાં પ્રાધાન્ય પામ્યા. જો કે પછી તેમણે સતત વ્યાવસાયિક રીતે ફ્લોપ ફિલ્મોનું નિર્દેશન કર્યું જેમ કે સાંવરિયા (૨૦૦૭) અને ગુઝારીશ (૨૦૧૦), જો કે, ગુઝારીશ ને વિવેચકો અને પ્રેક્ષકો તરફથી હકારાત્મક સમીક્ષાઓ પ્રાપ્ત થઈ હતી.
તેમના શેક્સપીયરના રોમિયો અને જુલિયેટનું રૂપાંતરણ — કરુણાજનક રોમાંચ ગોલિયો કી રાસલીલા - રામલીલા (૨૦૧૩) સાથે આ બદલ્યું — જેને હકારાત્મક સમીક્ષાઓ અને મજબૂત બૉક્સ ઑફિસ સંગ્રહ મળ્યું, જેના માટે તેમને ઘણા પુરસ્કારો અને નામાંકન મેળવ્યું હતું. તેમનું ઘર ઉત્પાદન જીવનચરિત્રાત્મક રમત ફિલ્મ મેરી કોમ (૨૦૧૪) એ તેમને ત્રીજો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ એવોર્ડ મેળવ્યો. તેમના સામયિક ડ્રામાઓ બાજીરાવ મસ્તાની (૨૦૧૫) અને પદ્માવત (૨૦૧૮) અત્યાર સુધીમાં સૌથી વધુ કમાણી કરનાર ભારતીય ફિલ્મો માં ક્રમ ધરાવે છે. બાજીરાવ મસ્તાની (૨૦૧૫) માટે, તેમને શ્રેષ્ઠ નિર્દેશક માટે રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારની સાથે ફિલ્મફેરમાં શ્રેષ્ઠ નિર્દેશક અને શ્રેષ્ઠ ફિલ્મનો એવોર્ડ પણ પ્રાપ્ત થયો હતા.
તેઓ ફિલ્મ એન્ડ ટેલિવિઝન ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઈન્ડિયાના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી હતા. તેઓ પ્રોડક્શન હાઉસ ભણસાળી પ્રોડક્શન્સના સ્થાપક છે. ભણસાળીએ તેમની માતાને શ્રદ્ધાંજલિ તરીકે મધ્ય નામ "લીલા" અપનાવ્યું છે.
અંગત જીવન
સંજય લીલા ભનસાળીનો જન્મ ભલેશ્વર, દક્ષિણ મુંબઈમાં એક ગુજરાતી કુટુંબમાં થયો હતો. તે ઘરમાં ગુજરાતી બોલે છે અને એમને ગુજરાતી ખોરાક, સંગીત, સાહિત્ય અને સ્થાપત્ય ગમે છે. તે જૈન ધર્મનું અનુસરણ કરે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ફિલ્મફેર પુરસ્કારોના વિજેતાઓ શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારના વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૬૩માં જન્મ
મોટા કેરાળા (તા. સાયલા)
મોટા કેરાળા (તા. સાયલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાયલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટા કેરાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાયલા તાલુકો
વડ
વડ એક અંજીર વર્ગનું વૃક્ષ છે, જેનાં બીજ ખડકોની ફાટમાં, યજમાન વૃક્ષનાં થડ પર કે મકાનો અને પુલોની ફાટોમાં પણ વૃધ્ધિ પામે છે. વડનાં બીજ મોટાભાગેતો ફળ ખાનાર પક્ષીઓ દ્વારા ફેલાય છે.
આ વૃક્ષ ઘેઘુર, ઘટાદાર હોય છે જેને કારણે ગામનાં પાદર, ચોક, કુવાકાંઠે વિગેરે જગ્યાઓ પર ખાસ વવાય છે. મોટા વડની ડાળીઓ પરથી નવાં મુળ ફુટે છે જે "વડવાઇ" કહેવાય છે. આ વડવાઇઓ અમુક સમયમાં વધતી વધતી જમીનમાં રોપાઇ જાય છે. ક્યારેકતો આને કારણે આ વૃક્ષને અનેક થડ હોય તેવું લાગે છે અને મુળ થડ કયું તે ખબર પડતી નથી. ગુજરાતમાં કબીર વડ આવું એક વિશાળ વટવૃક્ષ છે જે અંદાજે ૩૦૦ વર્ષથી વધુ જુનું છે. વડનાં વૃક્ષ પર નાનાં નાનાં લાલ રંગનાં ફળ આવે છે જે પાકે ત્યારે કાળા રંગનાં થાય છે. આ ફળને "ટેટા" કહેવાય છે.
વડને ભારતનાં રાષ્ટ્રીય વૃક્ષ તરીકેનું બહુમાન આપવામાં આવેલ છે. જે તેની વિકટ પરીસ્થિતિઓમાં પણ ફાલવા-ફુલવાની ક્ષમતા,અને પોતે ધોમ ધખતા તાપને સહન કરીને પણ ઘટા નીચે આશરો લેનારને છાંયડો આપવાનો ગુણને ધ્યાને રાખી અપાયેલ છે.
અંગ્રેજી નામનો અર્થ (વ્યુત્પત્તિ)
વડને અંગ્રેજીમાં Banyan Tree (બનિયાન ટ્રી) કહે છે. આ નામ ગુજરાતી વાણિયા પરથી પડેલ છે.જુનાં જમાનામાં મહદઅંશેતો વેપાર-ધંધો વાણિયા જ્ઞાતિનાં લોકોજ કરતા,જે હિન્દી ભાષામાં "બનિયા" તરીકે ઓળખાતા અને ગામે ગામ વડનાં વૃક્ષ નીચે પોતાની દુકાન લગાવતા.પોર્ટુગિઝ લોકોએ આ પ્રથાને કારણે જે વૃક્ષ નીચે વેપારીઓ ધંધો કરતા તે વૃક્ષનેજ "બનિયાન" તરીકે ઓળખવાનું ચાલુ કરી દીધું, અને ૧૬૩૪ આસપાસ આ શબ્દ અંગ્રેજી ભાષામાં પણ પ્રવેશ પામ્યો.
સુશોભન હેતુ
ઘટાદાર દેખાવ, ડાળીઓ અને વડવાઇઓના કારણે વડનું વૃક્ષ સુશોભન માટે બોન્સાઇ (મોટા વૃક્ષોને વામન સ્વરૂપ આપવાની કલા) માટે વધુ વપરાય છે. તાઇવાનમાં એક ૨૪૦ વર્ષ જુનું બોન્સાઇ વડવૃક્ષ છે.
પચ્છમ (તા. ધંધુકા)
પચ્છમ (તા. ધંધુકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધંધુકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પચ્છમ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ધંધુકા તાલુકો
કંસારાવીડ (તા. અમીરગઢ)
કંસારાવીડ (તા. અમીરગઢ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં અમીરગઢ તાલુકાનું એક ગામ છે. કંસારાવીડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ફિફા
ઇન્ટરનેશનલ ફેડરેશન ઑફ એસોસિએશન ફૂટબોલ  (ફ્રેન્ચ:Fédération Internationale de Football Association  ), સામાન્ય રીતે ટૂંકાનામ ફિફા (FIFA )થી ઓળખાતી (સામાન્ય) આ સંસ્થા એસોસિએશન ફૂટબોલ, ફુટસલ અને બીચ સોકરનું આંતરરાષ્ટ્રીય સંચાલક મંડળ છે. તેનું વડુમથક સ્વિટ્ઝરલેન્ડના ઝુરિચમાં આવેલું છે અને તેના વર્તમાન પ્રમુખ જિઆન્ની ઇન્ફન્ટિનો છે. 1930થી યોજાતી ફિફા (FIFA) વિશ્વ કપ જેવી નોંધપાત્ર ફૂટબોલની આંતરરાષ્ટ્રીય ટુર્નોમેન્ટો યોજવાની અને તેના સંચાલનની જવાબાદારી ફિફા (FIFA) નીભાવે છે. અત્યાર સુધી ફિફા (FIFA) વર્લ્ડ કપ 19 વખત યોજાઇ ચૂક્યો છે. હવે પછીનો વર્લ્ડ કપ 2022માં કતારમાં યોજાશે.
ફિફા (FIFA)માં 208 સભ્ય એસોસિએશનો છે, આ સભ્ય સંખ્યા ઇન્ટરનેશનલ ઓલમ્પિક કમિટી કરતાં ત્રણ વધારે છે અને ઇન્ટરનેશનલ એસોસિએશન ઓફ એથ્લેટિક્સ ફેડરેશન્સ કરતાં પાંચ ઓછી છે.
ઇતિહાસ
આંતરરાષ્ટ્રીય મેચોની લોકપ્રિયતા વધતા 20મી સદીની શરૂઆતમાં આ રમત પર નજર રાખવા માટે એક સંસ્થાની જરૂરિયાત ઊભી થઇ હતી. જેના પરિણામે 21 મે,1904ના રોજ પેરિસમાં ફિફા (FIFA)ની સ્થાપના કરવામાં આવી. તેનું ફ્રેન્ચ નામ અને ટૂંકુંનામ ફ્રેન્ચ-બોલતાં દેશોની બહાર પણ ન બદલાતાં એ જ રહ્યું. આ સંસ્થાના સ્થાપક સભ્યોમાં બેલ્જિયમ, ડેન્માર્ક, ફ્રાન્સ, નેધરલેન્ડ, સ્પેઇન, સ્વીડન અને સ્વિટ્ઝરલેન્ડનો સમાવેશ થતો હતો. સ્થાપનાના દિવસે જ જર્મન એસોસિએશને પણ ટેલીગ્રામ કરીને સંસ્થા સાથે જોડાવાની પોતાની ઇચ્છા દર્શાવી હતી. ફિફા (FIFA)ના પ્રથમ પ્રમુખ રોબર્ટ ગ્યુરિન હતા. 1906માં ગ્યુરિનના સ્થાને ઇંગ્લેન્ડના ડેનિયલ બર્લી વુલફોલ આવ્યા. ઇંગ્લેન્ડ ત્યાં સુધી સભ્ય એસોસિએશન બની ગયું હતું. તે પછી લંડનમાં 1908ની ઑલિમ્પિક્સની ફૂટબોલ સ્પર્ધા યોજાઇ, જેમાં ફિફા (FIFA)ના પાયાના નિયમોની વિરુદ્ધ, વ્યવસાયી ફૂટબોલરો હાજર રહ્યા, આમ છતાં તે વધુ સફળ રહી.
માળખું
thumb|400px|ફૂટબૉલના છ સંઘો સાથેનો વિશ્વનો નકશો. ફિફા (FIFA) સ્વિટ્ઝરલેન્ડના કાયદાઓ હેઠળ રચાયેલું એક સંગઠન છે. તેનું વડુંમથક ઝુરિચમાં છે. ફિફા (FIFA)નો સર્વોચ્ચ એકમ ફિફા (FIFA) કોન્ગ્રેસ છે, જે તેની સાથે જોડાયેલા સભ્ય એસોસિએશનોના પ્રતિનિધિઓનું બનેલું એક જૂથ છે. કોન્ગ્રેસ તેની સામાન્ય સભા માટે વર્ષમાં એક વખત મળે છે. 1998થી કોન્ગ્રેસમાં વધારાના અસામાન્ય સત્ર પણ યોજાય છે. માત્ર કોન્ગ્રેસ જ ફિફા (FIFA)ના ઠરાવોમાં સુધારાઓ પસાર કરી શકે છે. કોન્ગ્રેસ ફિફા (FIFA)ના પ્રમુખ, મહામંત્રી અને ફિફા (FIFA) એક્ઝીક્યુટિવ કમિટીના અન્ય સભ્યોને ચૂંટે છે. પ્રમુખ અને મહામંત્રી ફિફા (FIFA)ના મુખ્ય હોદ્દેદારો છે. તેના સચિવાલયના આશરે 280 કર્મચારીઓ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવતાં રોજબરોજના વહીવટની દેખરેખ પણ આ બંને હોદ્દેદારો જ રાખે છે. કોન્ગ્રેસના વિરામના સમયમાં પ્રમુખના વડપણ હેઠળની ફિફા (FIFA)ની એક્ઝીક્યુટિવ કમિટી જ સંસ્થાની મુખ્ય નિર્ણયકર્તા સમિતિ બની રહે છે. ફિફા (FIFA)ના વૈશ્વિક સંગઠન માળખામાં એક્ઝીક્યુટિવ કમિટી અથવા તો કોન્ગ્રેસ દ્વારા બનાવાયેલી સ્ટેન્ડિંગ કમિટીની સત્તા હેઠળ પણ અન્ય કેટલાક અન્ય સંગઠનોનો સમાવેશ થાય છે. આ કમિટીઓમાં ફાઇનાન્સ કમિટી, ડિસિપ્લિનરી કમિટી, રેફરી કમિટી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
વૈશ્વિક સત્તાઓ (પ્રમુખ, એક્ઝીક્યુટિવ કમિટી, કોન્ગ્રેસ વગેરે.) સિવાય ફિફા (FIFA)એ વિશ્વના જુદાજુદા ખંડો અને પ્રદેશોમાં આ રમત પર નજર રાખવા માટે છ સંઘોને માન્યતા આપી છે. ખંડના સંઘો નહીં પરંતુ રાષ્ટ્રીય એસોસિએશનો જ ફિફા (FIFA)ના સભ્યો બને છે. વિવિધ ખંડના સંઘોનું ફિફા (FIFA)ના ઠરાવો દ્વારા ધ્યાન રાખવામાં આવે છે. રાષ્ટ્રીય એસોસિએશનોએ ફિફા (FIFA) અને તેમનો દેશ ભૌગોલિક રીતે જે સ્થાનિક સંઘમાં આવતો હોય તે સંઘ એમ બંનેમાં સભ્ય બનવું ફરજિયાત છે. ફિફા (FIFA)ની સ્પર્ધાઓમાં પ્રવેશ મેળવવા માટે આ જરૂરી છે (નીચે આપેલા કેટલાક ભૌગોલિક અપવાદોને બાદ કરતા):
યુરોપ અને એશિયામાં બંને ખંડોમાં પરંપરાગત સરહદો ફેલાયેલી હોય તેવા રાષ્ટ્રો સામાન્ય રીતે સંઘની પસંદગી પોતાની જાતે જ કરે છે. જેના ભાગરૂપે રશિયા, તુર્કી, સાયપ્રસ, આર્મેનિયા, અઝરબૈઝાન અને જ્યોર્જિયા જેવા ઘણા બહુખંડીય રાષ્ટ્રોએ તેમનો મોટાભાગનો પ્રદેશ એશિયામાં પડતો હોવા છતાં યુઇએફએ (UEFA) સંઘનો ભાગ બનવાનું પસંદ કર્યું છે. એએફસી (AFC) સંઘના સભ્ય રાષ્ટ્રોની ટીમો દ્વારા દાયકાઓ સુધી બહિષ્કાર પામ્યા બાદ સંપૂર્ણરીતે એશિયામાં પડતું હોવા છતાં ઇઝરાયેલ 1994માં યુઇએફએ (UEFA) સંઘમાં જોડાયું હતું. 2002માં કઝાખસ્તાન પણ એએફસી (AFC)માંથી યુઇએફએ (UEFA)માં ખસી ગયું. છેલ્લે જાન્યુઆરી, 2006માં ઓસ્ટ્રેલિયા ઓએફસી (OFC) સંઘમાંથી એએફસી (AFC) સંઘમાં જોડાયું. ગુયાના અને સુરિનામ બંને દક્ષિણ અમેરિકન દેશો હોવા છતાં હંમેશા સીઓએનસીએસીએએફ (CONCACAF) સંઘના સભ્ય રહ્યા છે. બધું થઇને, ફિફા (FIFA)એ 208 રાષ્ટ્રીય એસોસિએશનો અને તેને સંલગ્ન પુરુષ રાષ્ટ્રીય ટીમોને તેમજ 129 મહિલા રાષ્ટ્રીય ટીમોને માન્યતા આપી છે; રાષ્ટ્રીય ફૂટબૉલ ટીમોની યાદી અને તેમના સંબધિત રાષ્ટ્રના કોડ નંબર જુઓ. સંયુક્ત રાષ્ટ્રો કરતાં પણ ફિફા (FIFA)ની સભ્યસંખ્યા વધુ છે. કારણ કે ફિફા (FIFA) કેટલાક બિન-સાર્વભૌમ અસ્તિત્વોને પણ અલગ દેશ તરીકે માન્યતા આપે છે, જેમ કે યુનાઇટેડ કિંગડમના ચાર હોમ નેશન્સ અથવા તો પેલેસ્ટાઇન જેવો રાજકિય રીતે વિવાદાસ્પદ પ્રદેશ. ફિફા (FIFA) વિશ્વ ક્રમાંકોને દર મહિને અપડેટ કરવામાં આવે છે. ક્રમાંકોમાં દર ટીમને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓ, ક્વોલિફાઇંગ મેચો અને મૈત્રી મેચોમાં દેખાવને આધારે ક્રમાંક આપવામાં આવે છે. ઉપરાંત, મહિલા ફૂટબૉલ માટે વિશ્વ ક્રમાંકો આપવામાં આવે છે જે વર્ષમાં ચાર વખત અપડેટ કરવામાં આવે છે.
પુરસ્કારો અને કદર
2002માં ફિફા (FIFA)એ પ્રસંશકોના મતદાનની મદદથી સર્વકાલીન સ્ટાર ખેલાડીઓ ધરાવતી ફિફા (FIFA) ડ્રીમ ટીમની જાહેરાત કરી હતી.
2004માં તેના શતાબ્દી મહોત્સવની ઊજવણીના ભાગરૂપે ફિફા (FIFA)એ ફ્રાન્સ અને બ્રાઝિલ વચ્ચે "મેચ ઓફ ધ સેન્ચ્યુરી"નું આયોજન કર્યું હતું.
રમતના નિયમો
ફૂટબૉલનું સંચાલન કરતાં અને સત્તાવાર રીતે લૉઝ ઓફ ધ ગેમ તરીકે જાણીતાં નિયમોની જવાબદારી માત્ર ફિફા (FIFA)ની નથી; આ નિયમોના અમલનું કાર્ય ઇન્ટરનેશનલ ફૂટબૉલ એસોસિએશન બૉર્ડ  (આઇએફએબી (IFAB)) નામનું સંગઠન કરે છે. આ સંગઠનમાં ફિફા (FIFA)ના ચાર પ્રતિનિધિ સભ્યો હોય છે; અન્ય ચાર સભ્યો યુનાઇટેડ કિંગડમના ફૂટબૉલ એસોસિએસનો ઇંગ્લેન્ડ, સ્કોટલેન્ડ, વેલ્સ અને નોર્ધન આયરલેન્ડ પૂરાં પાડે છે જેમણે સંયુક્ત રીતે 1882માં આઇએફએબી (IFAB)ની સ્થાપના કરી હતી. આ એસોસિએશનો ફૂટબૉલના સર્જન અને ઇતિહાસમાં માટે જાણીતાં છે. લૉઝ ઓફ ધ ગેમમાં કોઇ પણ ફેરફાર કરતાં પહેલાં આ આઠમાંથી છ સભ્યોની મંજૂરી ફરજિયાત છે.
રાષ્ટ્રીય એસોસિએશનોની શિસ્ત
ફિફા (FIFA) હંમેશા આ રમતને ચાલુ રાખવા અને વિશ્વભરમાં તેના વિકાસ માટે સક્રિયપણે રસ લે છે. તેના દ્વારા લેવામાં આવતાં વિવિધ પગલામાં ટીમો અને જોડાયેલા સભ્યોને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓમાંથી સસ્પેન્ડ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે સ્થાનિક સરકાર તેના સભ્ય સંગઠનના વહીવટમાં દખલ કરે છે અથવા તો સંગઠન પોતે જ યોગ્ય રીતે કાર્ય કરતું ન હોય ત્યારે ફિફા (FIFA) આ પ્રકારના પગલાં લે છે.
ખેલાડી મહતમ ત્રણ ક્લબોમાં જ નોંધણી કરાવી શકે તેમજ 1 જુલાઇએ શરૂ થતાં અને ૩૦ જૂને પૂરા થતાં વર્ષ દરમિયાન મહતમ બે જ ક્લબોની સત્તાવાર મેચોમાં રમી શકે તેવા 2007માં ફિફા (FIFA)એ આપેલા ચુકાદાએ ભારે વિવાદ પેદા કર્યો હતો. આ ચુકાદાએ ખાસ કરીને એવા દેશોમાં વિવાદ ઊભો કર્યો હતો જેમની ફૂટબૉલની સીઝનમાં આ તારીખોનો અવરોધ નડતો હોય, આ પ્રકારનો જ અવરોધ બે ભૂતપૂર્વ આયરલેન્ડના આંતરરાષ્ટ્રીય ખેલાડીઓને નડ્યો હતો. આ વિવાદનાં સીધા પરિણામરૂપે, ફિફા (FIFA)એ તેના પછીના જ વર્ષે લીગ મેચો અને આઉટ-ઓફ-ફેઝ સીઝનો વચ્ચે ખેલાડીઓની આપ-લે થઇ શકે તે માટે આ નિયમમાં ફેરફાર કરવો પડ્યો.
ફિફા (FIFA) સ્તોત્ર (ગીત)
યુઇએફએ (UEFA) ચેમ્પિયન લીગની જેમ જ ફિફા (FIFA)એ 1994 ફિફા (FIFA) વિશ્વ કપથી ગીત બનાવ્યું છે. આ ગીત જર્મન સંગીતકાર ફ્રાન્ઝ લેમ્બર્ટ દ્વારા રચવામાં આવ્યું છે. ફિફા (FIFA) સ્તોત્રને ફિફા (FIFA) દ્વારા માન્યતાપ્રાપ્ત આંતરરાષ્ટ્રીય મૈત્રી મેચો, ફિફા (FIFA) વિશ્વ કપ, ફિફા (FIFA) મહિલા વિશ્વ કપ, ફિફા (FIFA) અંડર-20 વિશ્વ કપ, ફિફા (FIFA) અંડર-17 વિશ્વ કપ, ફિફા (FIFA) અંડર-20 મહિલા વિશ્વ કપ, ફિફા (FIFA) અંડર-17 મહિલા વિશ્વ કપ, ફિફા (FIFA) ફુટસલ વિશ્વ કપ, ફિફા (FIFA) બીચ સોકર વિશ્વ કપ અને ફિફા (FIFA) ક્લબ વર્લ્ડ કપ જેવી મેચો અને સ્પર્ધાઓની શરૂઆતમાં વગાડવામાં આવે છે.
નાણાંકીય ગેરરીતિઓના આક્ષેપો
મે 2006માં બ્રિટિશ સંશોધક પત્રકાર એન્ડ્રૂ જેનિંગ્સના ફાઉલ! ધ સીક્રેટ વર્લ્ડ ઓફ ફિફા (FIFA): બ્રાઇબ્સ, વોટ-રિગિંગ એન્ડ ટિકિટ સ્કેન્ડલ્સ  (હાર્પર કોલિન્સ) નામના પુસ્તકમાં ફિફા (FIFA)ના માર્કેટિંગ ભાગીદાર આઇએસએલ (ISL)ના પડી ભાંગ્યા પછી આંતરરાષ્ટ્રીય કેશ-ફોર-કોન્ટ્રાક્ટ્સના કૌભાંડની વિગતો આપીને ફૂટબૉલ વિશ્વમાં વિવાદ જગાવ્યો. એટલું જ નહીં, કેટલાક ફૂટબૉલ અધિકારીઓએ મેળવેલી મલાઇ પાછી આપવા માટે તેમને કેવી રીતે આજીજીઓ કરવામાં આવી હતી તેની પણ ચોંકવાનારી વિગતો પણ આ પત્રકાર બહાર લાવ્યા હતાં. આ પુસ્તકે એવો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો કે સેપ્પ બ્લેટરના ફિફા (FIFA) પર એકહથ્થુ શાસનની લડાઇમાં મતદાન સાથે ચેડાં થયાં હતાં.
ફાઉલ! ના પ્રકાશન પછી તરત જ બીબીસી (BBC ) ટેલિવિઝન પર જેનિંગ્સ અને બીબીસી (BBC) નિર્માતા રોજર કોર્ક દ્વારા ખુલ્લા પડાયેલાં કૌભાંડને બીબીસી  (BBC)ના સમાચાર કાર્યક્રમ પેનોરામા માં પ્રસારિત કરવામાં આવ્યું. 11 જૂન, 2006ના રોજ પ્રસારિત થયેલા એક-કલાક લાંબા આ કાર્યક્રમમાં જેનિંગ્સ અને પેનોરામા  ટીમે સ્વીકાર્યું હતું કે સ્વિસ પોલીસ ફૂટબૉલ અધિકારીઓના ખિસ્સામાં ગયેલી એક મિલિયન પાઉન્ડથી વધુ રકમની લાંચને પરત આપવા માટે થયેલા એક ગુપ્ત સોદામાં સેપ્પ બ્લેટરની ભૂમિકા બાબતે તેમની તપાસ કરી રહી છે.
પેનોરામા કાર્યક્રમમાં દર્શાવવામાં આવેલા તમામ પુરાવાઓને બનાવટી અવાજો, દ્રશ્યો અથવા તો બંને દ્વારા પૂરાં પાડવામાં આવ્યા હતાં; યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ટોસન યુનિવર્સિટીના ભૂતપૂર્વ વ્યાખ્યાતા મેલ બ્રેન્નન (તેઓ 2001–2003 વચ્ચે સીઓએનસીએસીએએફ (CONCACAF)ના હેડ ઓફ સ્પેશ્યલ પ્રોજ્ક્ટ્સ, ઇ-ફિફા (FIFA) પ્રોજેક્ટ સાથેના લિએઝન અને ફિફા (FIFA) વિશ્વ કપ પ્રતિનિધિ રહી ચૂક્યા છે) ચોંકવારા આક્ષેપો કરનારાં ફૂટબૉલના પ્રથમ ઉચ્ચ-કક્ષાના અધિકારી બન્યાં. તેમણે સીઓએનસીએસીએએફ (CONCACAF) અને ફિફા (FIFA)ની નેતાગીરી પર લાલચ, ભ્રષ્ટાચાર, અકૃત્યો અને દુષ્કૃત્યોના જાહેર આક્ષેપો કર્યા. પેનોરામા કાર્યક્રમમાં કૌભાંડ ખુલ્લું પાડતી વખતે, વિશ્વ ફૂટબૉલ સંચાલનના ઇતિહાસમાં ઉચ્ચ-કક્ષા પર રહેનાર આફ્રિકન-અમેરિકન બ્રેન્નન, જેનિંગ્સ અને અન્ય ઘણા લોકોએ સીઓએનસીએસીએએફ (CONCACAF)ને ફિફા (FIFA) દ્વારા થયેલી નાણાંની અયોગ્ય ફાળવણીઓને ખુલ્લી પાડી હતી. સીઓએનસીએસીએએફ (CONCACAF)ની તથાકથિત ગુનાખોરી અને ફિફા (FIFA)ના પણ તેવા જ વર્તન વચ્ચેની સાંઠગાંઠ તરફ પણ તેમણે ધ્યાન દોર્યું હતું. બેન્નનનું ધ એપ્રેન્ટિસ: ટ્રેજીકોમિક ટાઇમ્સ એમોન્ગ ધ મેન રનિંગ-એન્ડ રુઇનિંગ-વર્લ્ડ ફૂટબૉલ પુસ્તક 2010માં બહાર પડવાની ધારણા છે.
વિડીઓ રીપ્લે
ફિફા (FIFA) મેચો દરમિયાન વિડીઓ પુરાવાને માન્ય ગણતું નથી, જોકે મેચ સંદર્ભે શિસ્તના પગલાં ભરવા માટે વિડીઓને પુરાવા તરીકેની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. 1970માં ભરાયેલી ઇન્ટરનેશનલ ફૂટબૉલ એસોસિએશન બૉર્ડની બેઠકમાં "ટેલિવિઝન સત્તાઓને રેફરીના કોઇ પણ નિર્ણય પર વિપરીત અસર કરે તે રીતે સ્લો-મોશન પ્લે-બેક ન દર્શાવવા માટે વિનંતી કરવા બાબતે સર્વસંમતિ સાધવામાં આવી હતી" 2008માં ફિફા (FIFA)ના પ્રમુખ સેપ્પ બ્લેટરે કહ્યું હતું: "તેને જેમનું તેમ રહેવા દઇએ અને ચાલો [ફૂટબૉલને]ભૂલો સાથે છોડી દઇએ. ટેલિવિઝન કંપનીઓ પાસે [રેફરી] સાચા છે કે ખોટા તે કહેવાનો હક હશે, પરંતુ છેલ્લે તો રેફરી જ નિર્ણય કરે છે - જે માણસ છે, મશીન નથી."
એવું કહેવાય છે કે 22 ખેલાડીઓની પ્રવૃત્તિઓ પર આટલા વિશાળ મેદાનમાં ધ્યાન રાખવા માટે ત્વરિત રીપ્લેની જરૂર છે, એવી દરખાસ્ત પણ કરવામાં આવી છે કે પેનલ્ટી, રેડ કાર્ડ તરફ દોરી જતાં ફાઉલો અને બૉલે ગોલ લાઇનને પસાર કરી છે કે નહીં તે ચકાસવા માટે ત્વરીત રીપ્લેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે, કારણ કે આ બાબતો રમતને બદલવા પ્રત્યે ખૂબ સંવેદનશીલ હોય છે.
ટીકાકારો એ બાબત પ્રત્યે ધ્યાન દોરે છે કે ત્વરીત રીપ્લે રગ્બી યુનિયન, ક્રિકેટ, અમેરિકન ફૂટબૉલ, કેનેડિયન ફૂટબૉલ, બાસ્કેટબૉલ, બેઝબૉલ, ટેનિસ અને આઇસ હોકી જેવી રમતોમાં તો ક્યારનુંય અસ્તિત્વમાં છે. રમતના નિયમો અને અન્ય રમતોમાં વિડીઓ રીપ્લેના ઉપયોગ અંગેના ચુકાદાઓ:
2010 ફિફા (FIFA) વિશ્વ કપની ઇંગ્લેન્ડ-જર્મની વચ્ચેની બીજા-રાઉન્ડની મેચમાં એક બનાવ દરમિયાન, ફ્રેન્ક લેમ્પાર્ડના શોટે લાઇન ક્રોસ કરી લીધી હતી પરંતુ મેચના અધિકારીઓને તેમ ન લાગ્યું. આ શોટથી ઇંગ્લેન્ડ-જર્મનીનો સ્કોર 2–2 પર પહોંચી સરખો થઇ જાય તેમ હતો. આ ઘટના બાદ ફિફા (FIFA)ના ઉચ્ચ અધિકારીઓને જાહેર કરવું પડ્યું છે કે તેઓ ગોલ-લાઇન ટેક્નોલોજીના ઉપયોગની ફેર-તપાસ કરશે.
ફિફા (FIFA) આયોજિત સ્પર્ધાઓ
પુરૂષોની સ્પર્ધાઓ
મહિલા સ્પર્ધાઓ
પ્રયોજકો
ફિફા (FIFA)ના પ્રયોજકો નીચે મુજબ છે ("ફિફા (FIFA) પાર્ટનર્સ" કહેવાય છે):
પોમલાપાડા
પોમલાપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. પોમલાપાડા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:ડેડીયાપાડા તાલુકો
દેદા (તા. વેરાવળ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા વેરાવળ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સાબરમતી કેન્દ્રીય કારાગૃહ
સાબરમતી કેન્દ્રીય કારાગૃહ (અમદાવાદ કેન્દ્રીય કારાગૃહ, સુભાષ બ્રીજ સર્કલ નજીક, અમદાવાદ)એ ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ શહેરનું મુખ્ય કારાગૃહ છે. તેની સ્થાપના ૧૮૯૫માં થઈ હતી. ઈ.સ ૧૯૨૨માં મહાત્મા ગાંધીને આ કારાગૃહમાં અમુક દિવસો માટે રાખવામાં આવ્યા હતા. આ કારાગૃહ કેદીઓની સુધારણા, પુનર્વસન અને પુનર્ગઠન જેવી ક્રિયાઓનું કેન્દ્ર રહી છે. ઈગ્નુ (IGNOU - ઈંદિરાગાંધી નેશનલ ઑપન યુનિવર્સિટી) અને બાબાસાહેબ આંબેડકર ઓપન યુનિવર્સિટી અહીં કેદીઓને ઘેરબેઠા અભ્યાસક્રમો પુરા પાડે છે. પતંજલી યોગપીઠ, આર્ટ ઑફ લીવિંગ, રામકૃષ્ણ મિશન, ઈસ્કોન, ચિન્મય મિશન, ઑલ વર્લ્ડ ગાયત્રી પરિવાર, આર્ય સમાજ, સ્વાધ્યાય પરિવાર, ઈશા યોગ ફાઉન્ડેશન, બ્રહ્મા કુમારી, ભારત સેવાશ્રમ સંઘ, શ્રીમદ રાજચંદ્ર મિશન વગેરે જેવા આધ્યાત્મિક મંડળો અહીં વ્યાખ્યાન, શિક્ષણ કાર્યક્રમ, કાર્યશાળા આદિ યોજે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અમદાવાદ
વાઘપરા (દુમલા)
વાઘપરા (દુમલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. વાઘપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક, માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાઓ, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, બેંક, પોલીસ સ્ટેશન, સરકારી હોસ્પિટલ, પશુ દવાખાનું તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઝઘડીયા તાલુકો
કાળહસ્તી મંદિર
શ્રીકાળહસ્તી આંધ્ર પ્રદેશ રાજ્યના ચિત્તુર જિલ્લા માં તિરુપતિ શહેર નજીક સ્થિત એક શિવ મંદિર છે, જેને કાલાહસ્તી પણ  કહેવાય છે. આ મંદિર પેન્નાર નદીની શાખા સ્વર્ણમુખી નદીને કિનારે સ્થિત છે. દક્ષિણ ભારતમાં સ્થિત ભગવાન શિવના તીર્થસ્થાનોમાં આ મંદિર મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે. આ તીર્થ નદીના તટ પાસેથી પર્વતની તળેટી સુધી ફેલાયેલ છે અને લગભગ २००० વર્ષોથી તે દક્ષિણ કૈલાસ અથવા દક્ષિણ કાશી  નામથી પણ ઓળખાય છે. આ મંદિરની પાછળની બાજુમાં તિરુમાલાની પહાડીઓ દેખાય છે અને મંદિરનું શિખર દક્ષિણ ભારતીય શૈલીમાં બનેલ છે અને તેનો રંગ સફેદ છે. આ મંદિરના ત્રણ વિશાળ ગોપુરમ છે, જે સ્થાપત્ય દ્રષ્ટિ અજોડ છે. આ મંદિર માં સો થાંભલા છે, જે અનન્ય છે. અંદર સસ્ત્રશિવલીંગ પણ સ્થાપિત છે, જે પણ ક્યારેક ક્યારેક જ દૃશ્યમાન છે. અહીં ભગવાન કાળહસ્તીશ્વરની સાથે દેવી જ્ઞાનપ્રસૂન‌અંબાની પણ સ્થાપના કરવામાં આવેલ છે. દેવીની મૂર્તિ પરિસરમાં દુકાનો પછી, મુખ્ય મંદિરની બહાર જ સ્થાપિત છે. મંદિરનો આંતરિક ભાગ પમી સદીમાં બનાવવામાં આવેલ છે અને બાહ્ય ભાગ પાછળથી ૧૨મી સદીમાં બનાવવામાં આવેલ છે.
સપ્ટેમ્બર ૧૬
૧૬ સપ્ટેમ્બરનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૫૯મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૬૦મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૦૬ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સપ્ટેમ્બર
ગળધરા
ખોડિયાર માતાજીના ધામ તરીકે પ્રસિધ્ધ ગળધરા ગામ ભારત દેશનાં પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યનાં અમરેલી જિલ્લાના ધારી તાલુકાના મુખ્ય મથક ધારીથી આશરે પાંચેક કિ.મી.નાં અંતરે આવેલું છે. આ ગામમાં શેત્રુંજી નદીના કાંઠે ખુબ જ પ્રભાવશાળી ખોડિયાર માતાજીનું મંદિર આવેલું છે. અહીં શેત્રુંજી નદીની વચ્ચે ખુબ ઉંડો પાણીનો ધરો આવેલો છે. તેને ગળધરો અથવા કાળીપાટ ઘુનો પણ કહેવાય છે. ત્યાં ઘુનાની બાજુમાં ઊંચી ભેખડો ઉપર રાયણનાં ઝાડ નીચે ખોડિયાર માતાજીની સ્થાપના થયેલી છે. આ નદીને કિનારે હાલ મોટું મંદિર બનાવવામાં આવ્યું છે, તેમજ ત્યાં રહેવાની વ્યવસ્થા પણ છે. આ સ્થાનક પાસે શેત્રુંજી નદી ઉપર મોટો ડેમ બાંધવામાં આવેલ છે. જે ખોડિયાર બંધ તરીકે ઓળખાય છે. આ બંધનું પાણી આજુબાજુના ગામનાં ખેડુતોને ખેતીમાં સિંચાઈ તરીકે અપાય છે.
ભુજ હવાઇમથક
ભુજ હવાઈ મથક ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ શહેરમાં આવેલું હવાઇમથક છે. પહેલા આ હવાઈમથક ભુજ રુદ્રમાતા એર ફોર્સ બેસ જેની સાથે તે રન વે (હવાઈ પટ્ટી વહેંચે છે) બે બંકર કે ઈમારતોમાં બનેલું હતું. રસ્તાની એક તરફ ઈંડિયન એયરલાઈંસનું બંકર છે અને બીજી તરફ જેટ એયરવેઝનું બંકર છે. ત્યાંથી કોઈક વાહન દ્વારા ભારતીય વાયુસેનાના મેદાન પાર કરાવીને પ્રસ્થાન ઈમારત તરફ લઈ જાય છે. છેલ્લા અમુક વર્ષોથી એક યોગ્ય એવું ટર્મિનલ બનાવાયું છે જેમાં પાર્કિંગ અને પીક અપ અને ડ્રોપ આઉટની વ્યવસ્થા છે.
ગળધરા
ઇતિહાસ
જુનાગઢના રાજા રા'નવઘણનાં માતા સોમલદેને ખોડિયાર માતાજી ઉપર ખુબજ શ્રધ્ધા હતી અને કહેવાય છે કે ખોડિયાર માતાજીના આશિર્વાથી જ રા'નવઘણનો જન્મ થયો હતો. આમ જુનાગઢ રાજને ગાદીનો વારસ આપનાર ખોડિયાર માતાજીને ત્યારથી ચુડાસમા રાજપૂતોએ કુળદેવી તરીકે પુજવાનું શરૂ કર્યુ હતું. રા'નવઘણ વારંવાર પોતાના રસાલા સાથે અહીં ગળધરા ખોડિયાર માતાજીએ દર્શન કરવા આવતો હતો. કહેવાય છે કે જયારે રા'નવઘણ તેની જીભની માનેલી બહેન જાસલ(જાહલ)ની વ્હારે ચડ્યો ત્યારે તે અહીંથી પસાર થયો હતો અને તેનો ઘોડો આશરે ૨૦૦ ફુટ ઉપરથી નીચે નદીમાં પડ્યો ત્યારે ખોડિયાર માતાજીએ રક્ષા કરી હતી. જે સ્થળ હાલ પણ ઘુનાથી થોડે દુર છે. આમ શ્રી ખોડિયાર માતાજીનું પ્રથમ સ્થાનક આ ગળધરામાં આવેલું છે.
ભુજ હવાઇમથક
૨૦૦૧માં કચ્છમાં આવેલ ભૂકંપમાં આ હવાઇમથકની મદદ વડે રસદ પહોંચાડાઈ હતી. આ હવાઈ મથકને શ્યામજી કૃષ્ણ વર્માનું નામ અપાયું છે.
ગળધરા
ઇતિહાસ
અહીં પહોંચવા માટે ધારીથી પાકા સડક માર્ગ દ્વારા એસ.ટી. બસ અથવા ખાનગી વાહન દ્વારા જઇ શકાય છે. જેનો રસ્તો ખોડિયાર બંધના બાંધકામ ઉપરથી પસાર થાય છે. ચોમાસામાં અહીંનું કુદરતી સૌંદર્ય ખાસ માણવાલાયક હોય છે.
ભુજ હવાઇમથક
શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં હવાઈ મથકો
ગળધરા
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ધારી તાલુકો
હેલાબેલી (તા. કુતિયાણા)
હેલાબેલી (તા. કુતિયાણા) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા  કુતિયાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. હેલાબેલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.
શ્રેણી:કુતિયાણા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
અમદાવાદ
અમદાવાદ ગુજરાત રાજ્યનું સૌથી મોટુંં અને વસ્તી પ્રમાણે ભારતનું પાંચમા અને શહેરી વસ્તી પ્રમાણે સાતમા ક્રમનું શહેર છે. સાબરમતી નદીના કિનારે વસેલું આ શહેર અમદાવાદ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે અને ૧૯૬૦થી ૧૯૭૧ સુધી ગુજરાત રાજ્યનું પાટનગર રહી ચૂક્યું છે.
અંગ્રેજ શાસન દરમ્યાન અમદાવાદ એક આધુનિક અને મોટુંં શહેર બની ગયું હતું. તે દરમિયાન તેને બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીનો એક ભાગ બનાવી દેવામાં આવ્યું. અમદાવાદ ત્યારે પણ ગુજરાત પ્રદેશનો એક અગત્યનો ભાગ રહ્યું. કાપડ ઉદ્યોગનું તે મુખ્ય સ્થળ હતું અને અહીં સ્થપાયેલા ટેક્સ્ટાઈલ ઉદ્યોગને કારણે તેને 'માન્ચેસ્ટર ઑફ ધ ઈસ્ટ' તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું.
ઇતિહાસ
thumb|left|200px|એક કપડા પર અમદાવાદનો નકશો, ૧૯મી સદી પુરાતત્વીય પુરાવા સૂચવે છે કે અમદાવાદ આસપાસનો વિસ્તાર ૧૧મી સદીથી વસવાટ ધરાવે છે અને તે આશાપલ્લી અથવા તો આશાવલ નામથી ઓળખાતો હતો.
એ વખતે અણહીલવાડના સોલંકી રાજા કરણદેવે આશાવલના ભીલ રાજા સામે યુદ્ધ જાહેર કર્યું અને કર્ણાવતી નામના શહેરની સ્થાપના કરી, જે અત્યારે સાબરમતી નદી પાસેનો મણીનગર વિસ્તાર તરીકે ઓળખાય છે.
સોલંકી વંશનું રાજ ૧૩મી સદી સુધી ચાલ્યું, ત્યાર બાદ ગુજરાતનું સંચાલન ધોળકાના વાઘેલા વંશના હાથમાં આવ્યું. સન ૧૪૧૧માં મુસલમાનોના ભારત પરના આક્રમણ દરમ્યાન કર્ણાવતી પર દિલ્હીના સુલતાને વિજય મેળવ્યો અને ગુજરાતમાં મુઝફ્ફરીદ વંશની સ્થાપના કરી.
ગુજરાત સલ્તનત બની અને સુલતાન અહમદશાહે (મૂળ નામ: નાસીરુદીન અહમદશાહ) પાટનગર તરીકે કર્ણાવતી પાસેની જગા પસંદ કરી. તેનું નામ પોતાના નામ પરથી 'અહમદાબાદ' રાખ્યું. સમય જતાં તે અપભ્રંશ થઈને 'અમદાવાદ' તરીકે ઓળખાવા લાગ્યું.
અહમદશાહે ૨૬ ફેબ્રુઆરી ૧૪૧૧ના રોજ શહેરનો પાયો માણેક બુર્જ પાસે નાખ્યો (૧.૨૦ બપોરે, ગુરૂવાર, ધુ અલ-કિદાહ, હિજરી વર્ષ ૮૧૩ ). તેણે નવી રાજધાની ૪ માર્ચ ૧૪૧૧ના રોજ નક્કી કરી હતી.
દંતકથા અનુસાર અહમદશાહ બાદશાહ જ્યારે સાબરમતી નદીને કિનારે ટહેલતા હતા ત્યારે તેમણે એક સસલાંને કુતરાનો પીછો કરતા જોયું. સુલતાન કે જેઓ તેમના રાજ્યની રાજધાની વસાવવા માટેના સ્થળની શોધમાં હતા તેઓ આ બહાદુરીના કારનામાંથી પ્રાભાવિત થઇને સાબરમતી નદી કિનારા નજીકનો જંગલ વિસ્તાર પાટનગરની સ્થાપના માટે નક્કી કર્યો. આ બનાવ એક લોકપ્રિય કહેવતમાં વર્ણવેલ છે: જબ કુત્તે પે સસ્સા આયા, તબ બાદશાહને શહેર બસાયા.
ઈ.સ. ૧૪૮૭માં અહમદ શાહના પૌત્ર મહમદ બેગડાએ અમદાવાદની ચોતરફ ૧૦ કી.મી. પરીમીતીનો કોટ ચણાવ્યો, જેમાં ૧૨ દરવાજા અને ૧૮૯ પંચકોણી બુરજોનો સમાવેશ થાય છે. ઈ.સ. ૧૫૫૩માં જ્યારે ગુજરાતના રાજા બહાદુર શાહ ભાગીને દીવ જતા રહ્યા ત્યારે રાજા હુમાયુએ અમદાવાદ પર આંશિક કબજો કર્યો હતો. ત્યાર બાદ અમદાવાદ પર મુઝાફરીદ લોકોનો ફરીથી કબજો થઈ ગયો હતો અને પછી મુગલ રાજા અકબરે અમદાવાદને પાછું પોતાનું રાજ્ય બનાવ્યું. મુગલકાળ દરમ્યાન અમદાવાદ, રાજ્યનું ધમધમતું ઔદ્યોગિક કેન્દ્ર બન્યું જ્યાંથી કાપડ યુરોપ મોકલાતું. મુગલ રાજા શાહજહાંએ પોતાનો ઘણો સમય અમદાવાદમાં વિતાવ્યો, જે દરમ્યાન તેણે શાહીબાગમાં આવેલો મોતી શાહી મહાલ બનાવડાવ્યો. અમદાવાદ ૧૭૫૮ સુધી મુગલોનું મુખ્યાલય રહ્યું, ત્યાર બાદ તેમણે મરાઠા સામે સમર્પણ કર્યું. મરાઠાકાળ દરમ્યાન અમદાવાદ તેની ચમક ધીરે ધીરે ખોવા માંડ્યું અને તે પૂનાના પેશ્વા અને બરોડાના ગાયકવાડના મતભેદનો શિકાર બન્યું.
અંગ્રજોના શાસનકાળ દરમિયાન અમદાવાદ એક મુખ્ય નગર બની ગયું. અહીં તેમણે કોર્ટ, નગરપાલિકા વગેરે સ્થાપ્યાં. કાપડની મિલોને કારણે અમદાવાદ 'પૂર્વનું માંચેસ્ટર' પણ કહેવાતું હતું.
મે ૧૯૬૦થી નવા બનેલા ગુજરાત રાજ્યનું પાટનગર બન્યુ. ગાંધીનગર નવું પાટનગર બનવા છતાં અમદાવાદની મહત્તા એવી જ રહી છે.
૧૯૭૪માં એલ.ડી. કોલેજ ઓફ એન્જિનિયરિંગના છાત્રાલયના ભોજનાલયમાં દરમાં ૨૦%નો વધારો થતા તેનો વિરોધ શરૂ થયો, જે નવનિર્માણ આંદોલન માં પરિણમ્યો અને ભારતના ઈતિહાસમાં સૌપ્રથમ (અને માત્ર એકવાર) ચૂંટાયેલા મુખ્યમંત્રી - ચીમનભાઈ પટેલે આંદોલનને કારણે રાજીનામું આપવું પડ્યું. ૧૯૮૦ના દાયકામાં ૧૯૮૧ અને ૧૯૮૫માં અનામત વિરોધી આંદોલનો થયા. આ આંદોલનને કારણ સમાજના વિવિધ વર્ગો વચ્ચે રમખાણો થયા. ૨૦૦૧ના ધરતીકંપ માં શહેરના ૫૦ જેટલી બહુમાળી ઈમારતો ધરાશયી થઇ અને ૭૫૨ લોકોના મૃત્યુ થયા. તેના પછીના વર્ષે ૩ દિવસ સુધી ૨૦૦૨ના ગોધરાકાંડ ની અસરરૂપે હિંદુ-મુસ્લિમ રમખાણો ફાટી નીકળ્યા.
૨૦૦૭-૧૦ દરમિયાન સાબરમતી નદીના કિનારે રીવર ફ્રન્ટ યોજના વિકસાવવામાં આવી.
૨૦૦૮માં અમદાવાદમાં શ્રેણી બંધ બોમ્બ વિસ્ફોટો થયા જેના પરિણામે સંખ્યાબંધ લોકોના મૃત્યુ અને ઈજા થઇ. આંતકવાદી સંગઠન હરકત-એ-જિહાદ આ કૃત્ય પાછળ જવાબદાર હતું.
૨૦૦૯માં અમદાવાદ શહેરમાં બી.આર.ટી.એસ. સુવિધા શરૂ થઇ, જેને લીધે શહેરમાં માર્ગપરિવહનનું એક તદ્દન નવું માળખું અસ્તિત્વમાં આવ્યું છે અને અમદાવાદના પશ્ચિમના વિસ્તારોને સળંગ બસ સેવા દ્વારા પૂર્વના વિસ્તારો સાથે સાંકળી લેવામાં આવ્યું છે, જેના કારણે અમદાવાદની બંને દિશાના નાગરિકોનું અંતર ઘટી ગયું છે.
મોટા શેખપર (તા. સાયલા)
મોટા શેખપર (તા. સાયલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાયલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટા શેખપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
અમદાવાદ
ઇતિહાસ
અમદાવાદ આજે ધીકતું વ્યાપારી કેન્દ્ર છે. અમદાવાદ મુખ્યત્વે ૩ ભાગમાં વહેંચાયેલું છે. જૂનું શહેર મુંબઈ દિલ્હી રેલવે લાઇન અને સાબરમતી નદીની વચ્ચે વસેલ છે. રેલવે લાઇનની પૂર્વે ઔધોગિક વિકાસ થથો છે જયારે નવું શહેર જે નદીની પશ્ચિમ દિશામાં વિકસેલ છે. જુનું શહેર ગીચ છે જ્યારે નવું શહેર ઘણું વ્યવસ્થિત અને પહોળા રસ્તા વાળુ છે. વ્યાપારી કેન્દ્ર હોવા ઉપરાંત અમદાવાદ એક મહત્વનું ઔધોગિક કેન્દ્ર છે, જેમાં કાપડ, રંગ, રસાયણ અને આભુષણોને લગતા ઉધોગો મુખ્ય છે.
મોટા શેખપર (તા. સાયલા)
શ્રેણી:સાયલા તાલુકો
અમદાવાદ
ભૂગોળ
અમદાવાદ પશ્ચિમ ભારતમાં ઉત્તર-મધ્ય ગુજરાતમાં સમુદ્રની સપાટીથી ૫૩ મીટર (૧૭૪ ફીટ)ની ઊંચાઈએ સાબરમતી નદીના કિનારે સ્થિત છે. જે ૪૬૪.૧૬ ચો. કિમી (૧૭૯ ચો. માઇલ) જેટલા વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે.
શહેર એક સૂકા અને રેતાળ વિસ્તારમાં આવેલું છે. શહેરમાં અનેક તળાવો છે, જે પૈકીનું સૌથી પ્રખ્યાત અને અમદાવાદની ઓળખ સમાન કાંકરિયા તળાવ છે. આ ઉપરાંત વસ્ત્રાપુર તળાવ, નારોલ/સરખેજ પાસે ચંડોળા તળાવ, બાપુનગરમાં લાલબહાદુર શાસ્ત્રી તળાવ, જીવરાજ પાર્કમાં મલાવ તળાવ, વટવાનું બીબી તળાવ વગેરે અન્ય મોટા તળાવો છે.
વસ્તી
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે અમદાવાદની વસ્તી ૫૬,૩૩,૯૨૭ હતી જે અમદાવાદને ભારતમાં સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું પાંચમા ક્રમનું શહેર બનાવે છે. શહેરના વ્યાપને ગણતા અમદાવાદની વસ્તી ૬૩,૫૭,૬૯૩ની હતી, જે હવે ૭૬,૫૦,૦૦૦ની અંદાજીત છે, તેને ભારતમાં સાતમાં ક્રમનું સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું શહેર (વ્યાપ સાથે) બનાવે છે. શહેરની સાક્ષરતા ૮૯.૬૨%; જેમાં પુરુષો ૯૩.૯૬% અને સ્ત્રીઓની સાક્ષરતા ૮૪.૮૧% છે. અમદાવાદનો જાતિ ગુણોત્તર ૨૦૧૧માં ૧૦૦૦ પુરુષોએ ૮૯૭ સ્ત્રીઓનો હતો.
પરિવહન
અમદાવાદ શહેરની બી.આર.ટી.એસ. સેવા, જેની દેખરેખ અમદાવાદ જનમાર્ગ લિમિટેડ હેઠળ ચાલી રહી છે,જે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની પેટાકંપની છે. તે સેપ્ટ યુનિવર્સિટી દ્વારા રચાયેલ છે. આ સેવાનો પહેલો ભાગ જે આર.ટી.ઓ. અને પીરાણાને જોડતો બનાવેલો, જેનુ ઉદ્ઘાટન ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ૧૪ ઑક્ટોબર ૨૦૦૯ના રોજ કર્યુ હતુ. બીજો ભાગ જે ચંદ્રનગર અને કાંકરિયા તળાવને જોડતો બનાવેલો છે, સંપૂર્ણ બી.આર.ટી.એસ. સેવા હાલમાં કાર્યરત છે.
હવામાન
૧૯મી મે ૨૦૧૬ના દિવસે બપોરે ૪૮ ડીગ્રી સેન્ટીગ્રેડ તાપમાન નોંધાવાની સાથે અમદાવાદમાં તાપમાનનો છેલ્લા ૧૦૦ વર્ષનો રેકોર્ડ તુટ્યો હતો. છેલ્લે ૧૭મી મે ૧૯૧૬ના દિવસે ૪૭.૮ ડીગ્રી સેન્ટીગ્રેડ તાપમાન નોંધાયું હતું.
પિતા
બાળકના પુરુષ વાલીને પિતા કહેવાય છે. પિતાના પૈતૃક સંબંધો ઉપરાંત તેમના બાળકોને માતાપિતા, કાયદેસર અને સામાજિક સંબંધ હોય શકે છે અને તે બાળક સાથે ચોક્કસ અધિકારો અને જવાબદારીઓ ધરાવે છે. દત્તક પિતા એક પુરુષ છે જે દત્તકની કાનૂની પ્રક્રિયા દ્વારા બાળકના માતાપિતા બન્યા છે. એક જૈવિક પિતા શિશુનું સર્જન કરવા માટે પુરૂષ આનુવંશિક યોગદાન આપનાર છે, જાતીય સંભોગ અથવા શુક્રાણુ દાન દ્વારા. એક જૈવિક પિતા તેના દ્વારા ઉઠાવવામાં આવતા બાળકને કાનૂની જવાબદારીઓ ધરાવતી નથી, જેમ કે નાણાંકીય સહાયની જવાબદારી. મૂર્તિપૂજક પિતા એ એક એવો વ્યક્તિ છે કે જેની સાથે બાળકનો જીવવૈજ્ઞાનિક સંબંધ હોવાનો આરોપ છે પરંતુ તે સ્થાપવામાં આવ્યો નથી. એક સાવકા પિતા એ એક પુરુષ છે જે બાળકની માતાના પતિ છે અને તેઓ એક પરિવાર એકમ બનાવી શકે છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે બાળકના સંબંધમાં પિતૃના કાનૂની અધિકાર અને જવાબદારીઓ નથી.
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
આમલચુની
આમલચુની ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આમલચુની ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.
શ્રેણી:માંડવી તાલુકો(સુરત) શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
પુંજાપર (તા. લાઠી)
પુંજાપર (તા. લાઠી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લાઠી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પુંજાપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લાઠી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
બાબુલનાથ મંદિર
બાબુલનાથ મંદિર ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના પાટનગર મુંબઈ ખાતે આવેલ એક પ્રાચીન શિવ મંદિર છે. તે ગીરગાંવ ચોપાટી નજીક એક નાની ટેકરી પર આવેલ છે. તે શહેરના સૌથી પ્રાચીન મંદિરો પૈકીનું એક છે. આ મંદિર ખાતે મુખ્ય દેવ તરીકે શિવ, બબુલ (અપભ્રંશ રૂપ: બાબુલ) વૃક્ષના દેવતા તરીકે પૂજાય છે. આ મંદિર ખાતે મહાશિવરાત્રિના અવસર પર પ્રતિવર્ષ લાખો ભાવિક ભક્તો દર્શન માટે આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મુંબઈ શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
ચીંચવાડા
ચીંચવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં સૌથી છેલ્લા આવતા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. ચીંચવાડા ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
હામદપરા (તા. કુતિયાણા)
હામદપરા (તા. કુતિયાણા) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા  કુતિયાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. હામદપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.
હરિપ્રસાદ ચૌરસિયા
પંડિત હરિપ્રસાદ ચૌરસિયા (જન્મ ૧ જુલાઈ ૧૯૩૮) સંગીત દિગ્દર્શક અને પ્રસિદ્ધ ભારતીય શાસ્ત્રીય વાંસળી વાદક છે.
હામદપરા (તા. કુતિયાણા)
શ્રેણી:કુતિયાણા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
હરિપ્રસાદ ચૌરસિયા
પ્રારંભિક જીવન
તેમનો જન્મ ૧ જુલાઈ ૧૯૩૮ના રોજ ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના અલ્હાબાદમાં થયો હતો. તેમના પિતા પહેલવાન હતા. તેઓ જ્યારે છ વર્ષના હતા ત્યારે તેમની માતાનું અવસાન થયું હતું. તેઓ પિતાની ઈચ્છા અનુસાર પહેલવાન બનવા માટે અખાડામાં નિયમિત જતા હતા પરંતુ તેમનું સંગીત તરફ આકર્ષણ હતું. સંગીત તરફના લગાવને કારણે શરૂઆતમાં તેમણે પિતાથી છુપાઈને મિત્રના ઘરે તબલા વાદનનો અભ્યાસ શરૂ કર્યો.
thumb|200px|right|પંડિત હરિપ્રસાદ ચૌરસિયા
કારકિર્દી
તેમણે ૧૫ વર્ષની ઉંમરે પડોશી રાજારામ પાસેથી સંગીત શીખવાની શરૂઆત કરી હતી. બાદમાં આઠ વર્ષો સુધી વારાણસીના ભોલારામ પ્રસન્નના માર્ગદર્શનમાં વાંસળી શીખવાની શરૂ કરી હતી. ૧૯૫૭માં તેઓ કટક (ઓરિસ્સા) ખાતેના ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો સાથે સંગીતકાર અને કલાકાર તરીકે જોડાયા. ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો સાથે કામ કરતાં તેઓ બાબા અલુદ્દીન ખાનની પુત્રી અને શિષ્યા અન્નપૂર્ણા દેવીના પરિચયમાં આવ્યા. અન્નપૂર્ણા દેવી સાર્વજનિક ગાયન-વાદન કરતાં નહોતા આથી અગાઉની તમામ સંગીત તાલીમ ભૂલીને નવેસરથી તાલીમ લેવાની શરતે ચૌરસિયાને અંગત માર્ગદર્શન આપવા તૈયાર થયા.
શાસ્ત્રીય સંગીત ઉપરાંત, તેઓએ શિવકુમાર શર્મા સાથે શિવ-હરિ નામનું એક સંગીતસમુહ બનાવ્યું. બન્નેની જોડીએ સિલસિલા, ડર, લમ્હેં અને ચાંદની જેવી કેટલીક લોકપ્રિય ફિલ્મોનું સંગીત તૈયાર કર્યું છે. આ જ પ્રમાણે તેમણે ઉડિયા સંગીતકાર ભુવનેશ્વર મિશ્રા સાથેના ભુવન-હરિ સંગીતસમુહ દ્વારા ઘણીબધી ઉડિયા ફિલ્મોમાં ઉત્કૃષ્ઠ સંગીત આપ્યું છે. ઉપરાંત તેઓ નેધરલેન્ડ ખાતેના વિશ્વ સંગીત વિભાગમાં કલાત્મક સંગીત નિર્દેશક તરીકે કાર્યરત છે. તેઓએ મુંબઈ અને ભુવનેશ્વરમાં ક્રમશ: વર્ષ ૨૦૦૬ અને ૨૦૧૦માં વૃંદાવન ગુરુકુલની સ્થાપના કરી હતી. તેમણે કેટલાંક પશ્ચિમી સંગીતકારો (ઉદા.જૉન મૅકલેગ્લીન) સાથે મળીને ભારતીય ફિલ્મોમાં સંગીત તૈયાર કર્યું છે.
અંગત જીવન
તેમના લગ્ન કમલા અને અનુરાધા સાથે થયા હતા. તેમને ત્રણ પુત્રો (વિનય, અજય અને રાજીવ) અને પાંચ પુત્રીઓ છે.
ફિલ્મોમાં સંગીત
શિવકુમાર શર્મા સાથે તેમણે ઘણી બધી હિન્દી ફિલ્મોમાં સંગીત આપ્યું છે.
આલ્બમ
પંડિત હરિપ્રસાદ ચૌરસિયા દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલ મુખ્ય આલ્બમ આ પ્રમાણે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા શ્રેણી:પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:શાસ્ત્રીય સંગીત શ્રેણી:સંગીતકાર શ્રેણી:૧૯૩૮માં જન્મ
વાઘપરા (સરકારી)
વાઘપરા (સરકારી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાઘપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઝઘડીયા તાલુકો
પિંગલાપાડા
પિંગલાપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. પિંગલાપાડા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
બોડેલી
બોડેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લાના બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક મોટું તેમ જ મહત્વનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. બોડેલીના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય વેપાર, ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. અહીં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. અહીં અંગ્રેજી માધ્યમની શાળા, પાંચ માધ્યમિક શાળાઓ અને કેટલીક અન્ય ખાનગી અને સરકારી શાળાઓ અને કોલેજ આવેલી છે.
ભૂગોળ
thumb|ઓરસંગ નદી, બોડેલી બોડેલી ઓરસંગ નદીના કાંઠે વસેલું છે. આ નગર વડોદરાથી પુર્વ દિશા તરફ આશરે ૭૦ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે અને રાજ્ય ધોરી માર્ગ દ્વારા તથા બ્રોડગેજ રેલ માર્ગ દ્વારા જોડાયેલું છે. આ ઉપરાંત અહીંથી સરદાર સરોવર નિગમની મુખ્ય નહેર પણ પસાર થાય છે.
ઉદ્યોગો
બોડેલી પૂર્વ-પટ્ટી મોટું અને મહત્વનું નગર છે. બોડેલીમાં છોટાઉદેપુર જિલ્લા પૂર્વપટ્ટીના દરેક તાલુકા માંથી રસ્તો આવીને મળે છે. જેથી અહી ઉદ્યોગોની શક્યતા છે. અહીં સિમેન્ટ પાઈપ ફેક્ટરીઓ ખુબજ મોટા પ્રમાણમાં છે.
જોવાલાયક સ્થળો
અહીં સ્વામીનારાયણનું મોટું મંદિર આવેલું છે. બોડેલીના પ્રસિદ્ધ કાચના તાઝીયા જોવા માટે ઘણા લોકો મુહર્રમ માસમાં બોડેલી આવે છે. અહીંથી ફરવાલાયક સ્થળોમાં સરદાર સરોવર, જાંબુઘોડા અભયારણ્ય, પાવાગઢનો સમાવેશ થાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:બોડેલી તાલુકો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
જૂન ૧૧
૧૧ જૂનનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૧૬૨મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૧૬૩મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૦૩ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જૂન
બર્મિંગહામ સિટી ફૂટબૉલ ક્લબ
બર્મિંગહામ સિટી ફૂટબૉલ ક્લબ, એક પ્રખ્યાત અંગ્રેજી ફૂટબોલ ક્લબ છે, આ બર્મિંગહામ, ઇંગ્લેન્ડ સ્થિત છે. આ ક્લબ સેન્ટ એન્ડ્રુ સ્ટેડિયમ, બર્મિંગહામ માં આધારિત છે, તેઓ ફૂટબોલ લીગ ચેમ્પિયનશિપમાં રમે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઇંગ્લેન્ડની ફૂટબોલ ક્લબ
કપાસીયા (તા. અમીરગઢ)
કપાસીયા (તા. અમીરગઢ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં અમીરગઢ તાલુકાનું એક ગામ છે. કપાસીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ચણા, ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દાજીપુરા (તા.નસવાડી)
દાજીપુરા (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ  ભાગમાં આવેલા  નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દાજીપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
પડાણા (તા. ધંધુકા)
thumb|પડાણા ગામ માં આવેલ ૮૦ વર્ષ જુનો ચબુતરો પડાણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધંધુકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. પડાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સ્થાનકવાસી જૈન પરંપરાના અજરામર ફિરકાના આદ્ય ગુરુ અજરામર સ્વામીની આ જન્મભૂમિ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ધંધુકા તાલુકો
ચણવઇ
ચણવઇ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં સૌથી છેલ્લા આવતા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. ચણવઇ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
નાવદ્રા (તા. વેરાવળ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા વેરાવળ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
પ્રેમાનંદ
પ્રેમાનંદ અથવા પ્રેમાનંદ કૃષ્ણરામ ભટ્ટ (૧૬૪૯-૧૭૧૪) મધ્યકાલીન ગુજરાતી કવિ અને માણભટ્ટ આખ્યાનકાર હતા, જેઓ તેમની અખૈયા રચનાઓ માટે જાણીતા છે. લોકોએ તેમને "કવિ શિરોમણી" ની ઉપાધિથી નવાજ્યા છે.
પ્રેમાનંદ માણભટ્ટ પરંપરાનાં કવિ મનાય છે. માણ ઉપર હાથથી તાલ આપીને કથાપ્રસંગોનું પઠન અને ગાયન કરવામાં કુશળ પ્રેમાનંદે સાભિનય રજુઆત દ્રારા આખ્યાન લોકપ્રિય કર્યાં હતા. ગુજરાતી સાહિત્યમાં આખ્યાનોની શરૂઆત પ્રેમાનંદ દ્રારા થયેલી હોવાનું મનાય છે. ગુજરાતી સાહિત્યમાં ગુજરાતી ભાષાનો ઉપયોગ કરનાર પ્રેમાનંદ મનાય છે. ગુજરાતી ભાષાના સર્વોત્તમ આખ્યાન કવિ તરીકે પ્રખ્યાત થયેલા પ્રેમાનંદે લોકસમુદાયમાં આનંદ સાથે વિચારશક્તિ આપતી અનેક આખ્યાન રચનાઓ ગુંજાતી કરી હતી. તેમનાં જમાનામાં તેઓ 'રાસકવિ'તરીકે ઓળખાતાં હતાં. નરસિંહ મહેતા અને સુદામા જેવા ભક્તોનાં જીવનપ્રસંગો તથા પુરાણોમાંથી કથાવસ્તુ લઇ તેમણે આખ્યાનો રચેલાં. આખ્યાન તો કથનની કળા છે. પ્રેમાનંદ કથનકળામાં પ્રવિણ હોવા સાથે વર્ણનો, પાત્રાલેખન, રસનિરુપણ અને વાતાવરણચિત્રણમાં પણ કુશળ હતાં. એમનાં આખ્યાનોને ઉત્તમ બનાવવામાં એમની ભાષાશક્તિ અને રસનિરુપણ શક્તિનો મહ્ત્ત્વનો ફાળો હતો. તેમનાં સમયનાં મુઘલરાજા અને ગુજરાત પ્રદેશનાં શાસક ઔરંગઝેબ તેમને "મહાકવિ પ્રેમાનંદ" કહીને બોલાવતા.
જીવન
પ્રેમાનંદના જીવન વિશે આપણે ત્યાં લગભગ ત્રણ સદીથી ચર્ચા ચાલે છે. પ્રેમાનંદનાં જીવન વિશે વિશ્વાસપાત્ર હકીકત બહુ ઓછી જોવા મળે છે. એમની ઘણી કૃતિઓમાં રચનાવર્ષ આપ્યા છે તેવી કૃતિઓમાં સૌપ્રથમ કૃતિ "ચંદ્રહાસ આખ્યાન" આશરે ઈ.સ ૧૬૬૧માં અને "ઓખા હરણ" સંભવત ઈ.સ. ૧૬૬૭માં રચાયેલ હોવાનું મનાય છે. એમનું છેલ્લું આખ્યાન "દશમસ્કંધ" અધૂરું રહ્યુ હતુ. તે પછીથી સુંદરે ઈ.સ. ૧૭૧૭ કે ૧૭૪૦માં પુરું કર્યું છે. આમ, પ્રેમાનંદે કાવ્યસર્જન વીસ-બાવીસ વર્ષે શરુ કર્યું. ઈ.સ. ૧૭૦૦ પછી તેઓ બહુ જીવ્યા નહી. એમ માનીએ તો એમનો જીવનકાળ ઈ.સ. ૧૬૪૦ થી ૧૭૦૦ સુધીનો ગણી શકાય.
પ્રેમાનંદ વડોદરાના વતની હતા. તેઓ વડોદરાનાં વાડી મહોલ્લામાં રહેતાં હતાં. તેઓ ચોવિસા મેવાડા બ્રાહ્મણ હતાં. તેમનાં પિતાનું નામ કૃષ્ણરામ હતુ. તેમની પત્નીનું નામ હરકોર ભટ્ટ હતું. તેમનો એક પુત્ર હતો જેનું નામ વલ્લભભટ્ટ હતું.
'આખ્યાનો કરવાં' અને માણભટ્ટ એટલે કે કથાકારનો એમનો વ્યવસાય હતો. વ્યવસાય અર્થે એમણે થોડાંક વર્ષો દક્ષિણ ગુજરાતમાં સુરત અને ત્યાંથી ખાનદેશમાં નંદનબાર અને બુરહાનપુરામાં વિતાવેલાં.
કવિ નર્મદાશંકરને જાતતપાસથી મળેલી માહિતી અનુસાર પ્રેમનંદના દાદાનું નામ જયદેવ હતું. માતાપિતાનાં અવસાન પછી એ માસીને ત્યાં ઉછરાયાં હતાં. પોતાની પૌરાણિકવૃત્તિથી પ્રેમાનંદે ઠીક-ઠીક પૈસા એકઠા કર્યા હતા. કેમકે, પ્રેમાનંદે રુ.૧૦,૦૦૦ની કિંમતનું બંધાવેલ ઘર નર્મદાશંકરના સમયમાં એને વારસા તરીકે વાપરતાં હતાં.
પ્રેમાનંદે કેટલીક દંતકથાઓ પણ લખી છે. જડતર જેવા પ્રેમાનંદને કોઇ મહાત્માની કૃપાથી કવિત્ત્વશક્તિ પ્રાપ્ત થયેલી. વડોદરામાં કથા કરવાં માટે બેસવાનાં સ્થળની બાબતમાં કોઇ શાસ્ત્રીપુરાણી સાથે ઝઘડો થતાં પ્રેમાનંદ સંસ્કૃતમાં કથા કરવાનું છોડીને લોકભાગ્ય શૈલિમાં આખ્યાનો રચીને ગાવા મંડ્યા હતા.
ઈ.સ. ૧૮૮૪થી હરગોવિંદદાસ કાંટાવાળા સંપાદિત "પ્રાચિનકાવ્ય ત્રૈમાસિક" અને "પ્રાચીન કાવ્યમાળા" વડોદરાથી પ્રગટ થવા માંડેલી. તેમાં પ્રેમાનંદ અને તેમનાં પુત્ર વલ્લભની કૃતિઓ પ્રગટ કરેલી. એ કૃતિઓમાંના ઉલ્લેખો તેમજ પ્રચલિત દંતકથાઓને હવાલો આપી પ્રેમાનંદના જીવન વિશે તથા પ્રેમાનંદની ગૌરવયુક્ત છબી ખડી કરે તેવી માહિતી આપેલી છે.