cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
જય જય ગરવી ગુજરાત
રચના
આ કવિતામાં નર્મદ ગુજરાતી ભાષી લોકોના ક્ષેત્રને ઓળખીને પ્રાદેશિક ગૌરવની ભાવનાને રજૂ કરે છે. તેઓ ગુજરાતી ભાષી વસ્તી કઈ સીમામાં રહે છે તેની રેખા રેખાંકિત કરે છે. ઉત્તરમાં અંબાજી; પૂર્વમાં પાવાગઢ; દક્ષિણમાં વાપી નજીક કુંતેશ્વર મહાદેવ; અને પશ્ચિમમાં સોમનાથ, દ્વારકા. તેમણે ઉલ્લેખ કરેલો આ પ્રદેશ હવે ભારત દેશના પશ્ચિમ રાજ્ય આધુનિક ગુજરાત નું નિર્માણ કરે છે. કવિતાના અંતે નર્મદ ગુજરાતની જનતાને આશા આપે છે કે કાળાં વાદળો હટી રહ્યા છે અને એક નવી સવારની શરૂઆત થવામાં છે.
ગીત
ગીતના શબ્દો નીચે મુજબ છે:
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય શ્રેણી:કૃતિ શ્રેણી:ગુજરાતી ગીત
ઇન્દ્રવિજયસિંહજી જાડેજા
રાજકુમાર શ્રી ઇન્દ્રવિજયસિંહજી દિલાવરસિંહજી જાડેજા, ભારતીય ક્રિકેટર હતા. તેઓ પોતાની કારકિર્દી માં પશ્ચિમ ભારત, નવાનગર અને સૌરાષ્ટ્ર વતી પ્રથમ ક્રિકેટ શ્રેણી રમ્યાં હતા.
શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી શ્રેણી:૧૯૧૫માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૮૧માં મૃત્યુ
વાવડી (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ડાડોર (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
કોણાર્ક સૂર્ય મંદિર
સૂર્ય મંદિરનુ સ્થાપત્ય
આ મંદિર સૂર્ય દેવના રથના રૂપમાં નિર્મિત છે. આને પત્થર પર ઉત્કૃષ્ટ નક્શી કરીને ખૂબ જ સુંદર બનાવાયું છે. સંપૂર્ણ મંદિર સ્થળને એક બાર જોડી ચક્રોવાળા, સાત ઘોડાથી ખેંચાતા સૂર્ય દેવના રથના રૂપમાં બનાવાયું છે. મંદિરની સંરચના, જે સૂર્યના સાત ઘોડા દ્વારા દિવ્ય રથને ખેંચવા પર આધારિત છે, પરિલક્ષિત હોય છે. હવે આમાંથી એક જ ઘોડો બચ્યો છે. આ રથના પૈડાં, જે કોણાર્કની ઓળખ બની ગયા છે, ઘણાં ચિત્રોમાં દેખાય છે. મંદિરના આધાર ને સુંદરતા પ્રદાન કરતા આ બાર ચક્ર વર્ષના બાર મહિના ને પ્રતિબિંબિત કરે છે જ્યારે પ્રત્યેક ચક્ર આઠ આરાથી મળી ને બન્યો છે જે દિવસના આઠ પહોરને દર્શાવે છે.
આના પ્રવેશ પર બે સિંહ હાથીઓ પર આક્રમક થતા રક્ષામાં તત્પર દેખાડ્યાં છે. આ સંભવતઃ તત્કાલીન બ્રાહ્મણ રૂપી સિંહોંનું બૌદ્ધ રૂપી હાથીઓ પર વર્ચસ્વનું પ્રતીક છે. બનેં હાથી, એક-એક માનવ ઊપર સ્થાપિત છે. આ પ્રતિમાઓ એક જ પત્થરની બનેલી છે. આ ૨૮ ટનની ૮.૪ ફીટ લાંબી ૪.૯ ફીટ પહોળી તથા ૯.૨ ફીટ ઊંચી છે. મંદિરના દક્ષિણી ભાગમાં બે સુસજ્જિત ઘોડા બનેલા છે, જેમને ઑડિશા સરકારે પોતાના રાજચિહ્નના રૂપમાં અંગીકાર કરી લીધા છે. ૧૦ ફીટ લાંબા અને ૭ ફીટ પહોળા છે. મંદિર સૂર્ય દેવની ભવ્ય યાત્રાને બતાવે છે. આના પ્રવેશ દ્વાર પર જ નટ મંદિર છે. આ તે સ્થાન છે, જ્યાં મંદિરની નર્તકિઓ, સૂર્યદેવ ને અર્પણ કરવા માટે નૃત્ય કરતી હતી. પૂરા મંદિરમાં જ્યાં ત્યાં ફૂલ-બેલ અને ભૌમિતીક નમૂનાની નક્શીની ગકરાઈ છે. આ સાથે જ માનવ, દેવ, ગંધર્વ, કિન્નર આદિની આકૃતિઓપણ એન્દ્રિક મુદ્રાઓમાં દર્શિત છે. આમની મુદ્રાઓ કામુક છે, અને કામસૂત્રથી લેવાઈ છે. મંદિર હવે અંશિક રૂપે ખંડેરમાં પરિવર્તિત થઈ ચુક્યો છે. અહીંની શિલ્પ કળાકૃતિઓ નો એક સંગ્રહ, ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ વિભાગ ના સૂર્ય મંદિર સંગ્રહાલય માં સુરક્ષિત છે. કવિશ્રી રવિન્દ્રનાથ ટાગોર આ મંદિર વિષે લખે છે: કોણાર્ક - જ્યાં પથ્થરોની ભાષા મનુષ્યની ભાષાથી શ્રેષ્ઠતર છે.
તેરમી સદી નું મુખ્ય સૂર્ય મંદિર, એક મહાન રથ રૂપ માં બનેલ છે, જેના બાર જોડ઼ી સુસજ્જિત પૈડાં છે, તથા સાત ઘોડાં દ્વારા ખેંચાય છે. આ મંદિર ભારતના ઉત્કૃષ્ટ સ્મારક સ્થળોમાં એક છે. અહીંના સ્થાપત્ય અનુપાત દોષો રહિત તથા ગુણોત્તર આશ્ચર્યચકિત કરવાવાળા છે. અહીંની સ્થાપત્યકળા વૈભવ તથા માનવીય નિષ્ઠાના સૌહાર્દપૂર્ણ સંગમ છે. મંદિરની પ્રત્યેક ઇંચ, અદ્વિતીય સુંદરતા અને શોભાની શિલ્પાકૃતિઓથી પરિપૂર્ણ છે. આના વિષય પણ મોહક છે, જે સહસ્ર શિલ્પ આકૃતિઓ ભગવાનોં, દેવતાઓ, ગંધર્વોં, માનવો, વાદ્યકો, પ્રેમી યુગલો, દરબારની છબીઓ, શિકાર તથા યુદ્ધના ચિત્રો થી ભરેલ છે. આની વચ્ચે વચ્ચે પશુ-પક્ષીઓ (લગભગ બે હજાર હાથી, કેવળ મુખ્ય મંદિરના આધારની પટ્ટી પર ભ્રમણ કરતા) અને પૌરાણિક જીવો, સિવાય મહીન અને પેચીદા વેલ બૂટા તથા ભૌમિતીક નમૂના અલંકૃત છે. ઑડિયા શિલ્પકળાની હીરા જેવી ઉત્કૃષ્ત ગુણવત્તા પૂરા પરિસરમાં અલગ દેખાય છે.
સૂર્ય મંદિર ભારતીય મંદિરોની કલિંગ શૈલીનું છે, જેમાં કોણીય અટ્ટાલિકા (મીનાર રૂપી) ની ઉપર મંડપની જેમ છત્રી ઢંકાયેલી હોય છે. આકૃતિમાં, આ મંદિર ઑડિશાના અન્ય શિખર મંદિરોથી ખાસ ભિન્ન નથી લાગતું. ૨૨૯ ફીટ ઊંચા મુખ્ય ગર્ભગૃહ ૧૨૮ ફીટ ઊંચી નાટ્યશાલા સાથે જ બનેલ છે. આમાં બાહર નિકળેલી અનેક આકૃતિઓ છે. મુખ્ય ગર્ભમાં પ્રધાન દેવતાનો વાસ હતો, કિંતુ તે હવે ધ્વસ્ત થઈ ચુક્યો છે. નાટ્યશાલા હજી પૂરી બચી છે. નટ મંદિર તથા ભોગ મંડપ ના અમુક જ ભાગ ધ્વસ્ત થયાં છે. મંદિર નું મુખ્ય પ્રાંગણ ૮૫૭ ફીટ X ૫૪૦ ફીટ નું છે. આ મંદિર પૂર્વ –પશ્ચિમ દિશા માં બનેલ છે. મંદિર પ્રાકૃતિક હરિયાળી થી ઘેરાયેલ છે. આમાં કૈજ઼ુએરિના તથા અન્ય વૃક્ષ રોપેલ છે, જે રેતીલી ભૂમિ પર ઉગે છે. અહીં ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ વિભાગ દ્વારા બનાવેલ ઉદ્યાન છે.
ઇતિહાસ
thumb| કોણાર્કમાં પાષાણ કળા આ ઘણાં ઇતિહાસકારો નો મત છે, કે કોણાર્ક મંદિરના નિર્માણકર્તા, રાજા લાંગૂલ નૃસિંહદેવની અકાળ મૃત્યુને કારણે, મંદિરનું નિર્માણ કાર્ય ખટાઈમાં પડ્યું. આના પરિણામસ્વરૂપ, અધૂરો ઢાંચો ધ્વસ્ત થઈ ગયો. પણ આ મત ને ઐતિહાસિક આંકડાનું સમર્થન નથી મળતું. પુરીના મદલ પંજીના આંકડા અનુસાર, અને અમુક ૧૨૭૮ ઈ. ના તામ્રપત્રોથી ખબર પડે છે, કે રાજા લાંગૂલ નૃસિંહદેવએ ૧૨૮૨ સુધી શાસન કર્યું. ઘણાં ઇતિહાસકાર, એ મત ના પણ છે, કે કોણાર્ક મંદિર નું નિર્માણ ૧૨૫૩થી ૧૨૬૦ ઈ. ની વચ્ચે થયું હતું. અતઃ મંદિરના અપૂર્ણ નિર્માણનું કારણ તેનું ધ્વસ્ત થવું તર્કસંગત નથી.
વાસ્તુ દોષ
આ મંદિર પોતાના વાસ્તુ દોષોના કારણે માત્ર ૮૦૦ વર્ષોમાં જ ધ્વસ્ત થઈ ગયું. આ ઇમારત વાસ્તુ-નિયમોની વિરુદ્ધ બનેલ હતી. આ કારણે જ આ સમયથી પહેલા જ ઋગવેદકાળ તથા પાષાણ કળાનું અનુપમ ઉદાહરણ હોવા છતાં પણ સમયથી પૂર્વ ધરાશાયી થઈ ગયું.
આ મંદિરના મુખ્ય વાસ્તુ દોષ છે:
ચુમ્બક પત્થર
ઘણી કથાઓ અનુસાર, સૂર્ય મંદિરના શિખર પર એક ચુમ્બક પત્થર લાગેલ છે. આના પ્રભાવ થી, કોણાર્ક ના સમુદ્રથી પસાર થતાં સાગરપોત, આ તરફ ખેંચાઈ આવે છે, જેથી તેને ભારી ક્ષતિ થઈ જાય છે. એક અન્ય કથા અનુસાર, આ પત્થરના કારણે પોતોં ને ચુમ્બકીય દિશા નિરુપણ યંત્ર સાચી દિશા નથી બતાવતા. આ કારણે પોતાના પોતોં ને બચાવવા હેતુ, મુસ્લિમ નાવિકો આ પત્થર ને કાઢી ગયાં. આ પત્થર એક કેન્દ્રીય શિલા નું કાર્ય કરી રહ્યો હતો, જેથી મંદિરની દીવાલો ના બધાં પત્થર સંતુલનમાં હતાં. આના હટવાથી, મંદિરની દીવાલોનું સંતુલન ખોવાઈ ગયું, અને પરિણામતઃ તે પડી ગઈ. પરન્તુ આ ઘટના નું કોઈ ઐતિહાસિક વિવરણ નથી મળતું, ન તો આવા કોઈ ચુમ્બકીય કેન્દ્રીય પત્થરનું અસ્તિત્વનું કોઈ વિવરણ ઉપલબ્ધ છે.
અર્ચના બંધ થવી
આ બાદ ૧૫૬૮ માં ઑડિશા મુસ્લિમ નિયંત્રણમાં આવી ગયું. ત્યારે પણ હિંદુ મંદિરોને તોડવાના નિરંતર પ્રયાસ થતાં રહ્યાં. આ સમયે પુરી ના જગન્નાથ મંદિર ના પંડોં એ ભગવાન જગન્નાથજીની મૂર્તિને શ્રીમંદિરથી હટાવી કોઈ ગુપ્ત સ્થાન પર છુપાડી દીધા. આ પ્રકારે, કોણાર્કના સૂર્ય મંદિર ના પંડોં એ પ્રધાન દેવતાની મૂર્તિ ને હટાવી, વર્ષોં સુધી રેતીમાં દબાવી છુપાવી રાખી. પાછળથી, આ મૂર્તિ પુરી મોકલાવી દેવાઈ, અને ત્યાં જગન્નાથ મંદિરના પ્રાંગણમાં સ્થિત, ઇંદ્ર ના મંદિરમાં રખાવી દેવાઈ. અન્ય લોકો અનુસાર, અહીંની પૂજા મૂર્તિઓ હજી પણ શોધવાની બાકી છે. પણ ઘણાં લોકોનું કહેવું છે, કે સૂર્ય દેવની મૂર્તિ, જે નવી દિલ્હીના રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય માં રાખી છે, તે જ કોણાર્કની પ્રધાન પૂજ્ય મૂર્તિ છે.
તો પણ કોણાર્કમાં, સૂર્ય વંદના મંદિરથી મૂર્તિના હટવા બાદ બંધ થઈ ગઈ. આ કારણે કોણાર્કમાં તીર્થયાત્રિઓની આવન જાવન બંધ થઈ ગઈ. કોણાર્ક બંદર પણ ડાકુઓ ના હુમલા ને કારણે, બંદ થઈ ગયું. કોણાર્ક સૂર્ય વંદના ની સમાન જ વાણિજ્યિક ગતિવિધિઓ હેતુ પણ એક કીર્તિવાન નગર હતું, પરંતુ આ ગતિવિધિઓ નું બંધ થઈ જવાને ના કારણે, આ એકદમ નિર્વાસિત થઈ ગયું, અને વર્ષોં સુધી એક ગહન જંગલથી ઢંકાઈ ગયું.
સન ૧૬૨૬ માં, ખુર્દા ના રાજા, નૃસિંહ દેવ, સુપુત્ર શ્રી પુરુષોત્તમ દેવ, સૂર્યદેવની મૂર્તિને બે અન્ય સૂર્ય અને ચન્દ્રની મૂર્તિઓ સહિત પુરી લઈ ગયાં. હવે તે પુરીના મંદિરના પ્રાંગણમાં છે. પુરીના મદલ પંજીના ઇતિહાસથી જ્ઞાત થાય છે, કે સન ૧૦૨૮ માં, રાજા નૄસિંહદેવ એ કોણાર્કના બધાં મંદિરોના માપ-જોખ નો આદેશ આપ્યો હતો. માપન ના સમય સુધી, સૂર્ય મંદિર પોતાની અમલક શિલા સુધી અસ્તિત્વ માં હતું, એટલેકે લગભગ ૨૦૦ ફીટ ઊંચા. કાલાપહાડે કેવળ તેનો કલશ, પણ પદ્મ-ધ્વજા, કમલ-કિરીટ અને ઊપરી ભાગ પણ ધ્વંસ કર્યાં હતાં. પહેલાં બતાવ્યા અનુસાર, મુખશાળા સામે, એક મોટો પ્રસ્તર ખંડ – નવગ્રહ પાટ, હોતી હતી. ખુર્દાના તત્કાલીન રાજા એ તે ખંડ હટાવી દીધો, સાથે જ કોણાર્કથી ઘણાં શિલ્પ કૃત પાષાણ પણ લઈ ગયા. અને પુરીના મંદિરના નિર્માણમાં તેમનો પ્રયોગ કર્યો હતો. મરાઠા કાળમાં, પુરીના મંદિરની ચહારદીવારીના નિર્માણમાં કોણાર્કના પત્થરનો પ્રયોગ કર્યો હતો. એમ પણ બતાવાય છે, કે નટ મંદિરના બધાં ભાગ, સૌથી લાંબા કાળ સુધી, પોતાની મૂળ અવસ્થામાં રહે છે. અને આને મરાઠા કાળ માં જાણે કરી અનુપયોગી ભાગ સમજી તોડી ગયા. સન ૧૭૭૯માં એક મરાઠા સાધુ એ કોણાર્કના અરુણ સ્તંભ ને હટાવી પુરી ના સિંહદ્વાર સામે સ્થાપિત કરાવી દીધો. અઢારમી શતાબ્દી ના અન્ત સુધી, કોણાર્ક એ પોતાનો, બધો વૈભવ ખોઈ દીધો, અને એક જંગલમાં ફેરવાઈ ગયો. આ સાથે જ મંદિરનું ક્ષેત્ર પણ જંગલ બની ગયું, જ્યાં જંગલી જાનવર અને ડાકુઓના અડ્ડા હતાં. અહીં સ્થાનીય લોકો પણ દિવસના પ્રકાશમાં જવાથી પણ ડરતાં હતાં.
કથાઓ
right|200px| કોણાર્ક સૂર્ય મંદિર – ૨૦૦૬ right|200px|thumb| કોણાર્ક મંદિર – રાત માં એક કથા અનુસાર, ગંગ વંશ ના રાજા નૃસિંહ દેવ પ્રથમ એ પોતાના વંશનું વર્ચસ્વ સિદ્ધ કરવા હેતુ, રાજસી ઘોષણાથી મંદિર નિર્માણનો આદેશ આપ્યો. બારસો વાસ્તુકારો અને કારીગરોની સેના એ પોતાની સૃજનાત્મક પ્રતિભા અને ઊર્જાથી પરિપૂર્ણ કળાથી બાર વર્ષોંની અથાગ મેહનતથી આનું નિર્માણ કર્યું. રાજાએ પહલાં જ પોતાના રાજ્યના બાર વર્ષોની કર-પ્રાપ્તિ બરાબર ધન વ્યય કરી દીધું હતું. પણ નિર્માણની પૂર્ણતા ક્યાંય દેખાતી ન હતી. ત્યારે રાજાએ એક નિશ્ચિત તિથિ સુધી કાર્ય પૂર્ણ કરવાનો કડક આદેશ દીધો. બિસુ મહારાણાના પર્યવેક્ષણ માં, આ વાસ્તુકારોની ટીમ એ પહલાં જ પોતાનું પૂરું કૌશલ લગાવી રાખ્યું હતું. ત્યારે બિસુ મહારાણા ના બાર વર્ષીય પુત્ર, ધર્મ પાદ આગળ આવ્યો. તેણે ત્યાં સુધી નિર્માણનું ગહન નિરીક્ષણ કર્યું, જોકે તેને મંદિર નિર્માણ નું વ્યવહારિક જ્ઞાન ન હતું, પરન્તુ તેણે મંદિર સ્થાપત્યના શાસ્ત્રોનો પૂર્ણ અધ્યયન કર્યું હતું. તેણે મંદિરના અંતિમ કેન્દ્રીય શિલાને લગાડવાની સમસ્યા સુલઝાવવાનો પ્રસ્તાવ દીધો. તેણે આ કરી સૌને આશ્ચર્યમાં નાખી દીધાં. પણ આની તુરન્ત બાદ જ આ વિલક્ષણ પ્રતિભાવાનનું શબ સાગર તટ પર મળ્યું. કહે છે, કે ધર્મપાદે પોતાની જાતિના હિતાર્થ પોતાની જાન સુદ્ધાં દઈ દીધી.
પૌરાણિક મહત્ત્વ
આ મંદિર સૂર્યદેવ (અર્ક) ને સમર્પિત હતું, જેમને સ્થાનીય લોકો બિરંચિ-નારાયણ કહતાં હતાં. આ જે ક્ષેત્રમાં સ્થિત હતું, તેને અર્ક-ક્ષેત્ર કે પદ્મ-ક્ષેત્ર કહેવાતું હતું. પુરાણ અનુસાર, કૃષ્ણના પુત્ર સામ્બ ને તેમના શ્રાપથી કોઢ રોગ થઈ ગયો હતો. સામ્બ એ મિત્રવનમાં ચંદ્રભાગા નદીના સાગર સંગમ પર કોણાર્કમાં, બાર વર્ષ તપસ્યા કરી, અને સૂર્ય દેવને પ્રસન્ન કર્યાં. સૂર્યદેવ, જે બધાં રોગોના નાશક હતાં, તેમણે આના રોગનો પણ અંત કર્યો. તેમના સન્માનમાં, સામ્બ એ એક મંદિર નિર્માણનો નિશ્ચય કર્યો. પોતાના રોગ-નાશ પછી, ચંદ્રભાગા નદીમાં સ્નાન કરતાં, તેને સૂર્યદેવની એક મૂર્તિ મળી. આ મૂર્તિ સૂર્યદેવના શરીરના જ ભાગ થી, દેવશિલ્પી વિશ્વકર્માએ બનાવી હતી. સામ્બ એ પોતાના બનાવેલા મિત્રવનમાં એક મંદિરમાં, આ મૂર્તિની સ્થાપના કરી. ત્યારથી આ સ્થાન પવિત્ર મનાવા લાગ્યું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઑડિશા શ્રેણી:ભારતના વિશ્વધરોહર સ્થળો
ખાસી ભાષા
ખાસી અથવા ખસી (Khasi language) ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના મેઘાલય રાજ્યમાં ખાસી સમુદાય દ્વારા બોલાતી ભાષા છે. તે ઓસ્ટ્રો-એશિયન ભાષા પરિવારની સભ્ય છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
યાદવેન્દ્રસિંહજી જાડેજા
રાજ કુમાર શ્રી યાદવેન્દ્રસિંહજી જાડેજા, ભારતીય ક્રિકેટર હતા. તેઓ પશ્ચિમ ભારત તથા નવાનગર વતી પ્રથમ શ્રેણી ક્રિકેટ રમ્યા હતા.
શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
અમલાપુરમ
અમલાપુરમ ભારત દેશમાં આંધ્ર પ્રદેશ રાજ્યમાં પૂર્વ ગોદાવરી જિલ્લામાં આવેલુ શહેર છે. શહેર પંચલીંગપુરમ તરીકે પણ ઓળખાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતનાં શહેરો શ્રેણી:આંધ્ર પ્રદેશ
સાન ફ્રાન્સિસ્કો
સાન ફ્રાન્સિસ્કો ( San Francisco  ; વૈકલ્પિક ઉચ્ચાર: સેન ફ્રેન્સિસ્કો) એ યુએસ દેશના કેલિફોર્નિયા રાજ્યમાં આવેલ ચોથું સૌથી મોટું શહેર છે અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ૧૨મું સૌથી મોટું શહેર છે. આ શહેર ઉત્તરી કેલિફોર્નિયામાં સાન ફ્રાન્સિસ્કોના અખાતના કિનારે આવેલું છે અને સાન ફ્રાન્સિસ્કો ખાડી વિસ્તારનું એક મુખ્ય શહેર છે.
પરિવહન
સાન ફ્રાન્સિસ્કો ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ અહીંનું મુખ્ય એરપોર્ટ છે.
ખાડીમાં શહેરને જોડતા બે પુલ છે. ગોલ્ડન ગેટ બ્રિજ ઉત્તરથી મરીન કાઉન્ટીને જોડે છે અને સાન ફ્રાન્સિસ્કો બે બ્રિજ સાન ફ્રાન્સિસ્કોને ઓકલેન્ડ સાથે જોડે છે.
બે એરિયા રેપિડ ટ્રાન્ઝિટ અને બાર્ટ એ સાન ફ્રાન્સિસ્કો શહેરમાં અને ત્યાંથી જતી સ્થાનિક ટ્રેન સેવાઓ છે.
રમતો
નીચેની ટીમો સાન ફ્રાન્સિસ્કો ખાડી વિસ્તારની મુખ્ય ટીમો છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:અમેરિકા
મોડાસા તાલુકો
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
બારડોલી સુગર ફેક્ટરી
બારડોલી સુગર ફેક્ટરી (અંગ્રેજી : Bardoli Sugar Factory) થી જાણીતી શ્રી. ખેડૂત સહકારી ખાંડ ઉદ્યોગ મંડળી લિ. સહકારી મંડળી ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના બારડોલી તાલુકાના બાબેન ગામે સ્થિત છે.
ઈતિહાસ
ભારતમાં સહકારી પ્રવૃતિનો આરંભ ઈ.સ. ૧૯૦૪ના શરાફી મંડળીના કાયદાથી થયો. ગુજરાતના સુરત જિલ્લાના બારડોલી તાલુકાના પ્રદેશમાં ત્યારે સિંચાઈ અને આધુનીક ખાતરના અભાવે ખેડૂત મોસમી વરસાદ આધારિત ખેતી-કપાસ, જુવાર, ડાંગર, મગફળી જેવા સાધારણ પાક લઇ શકાતો અને વેપારી વર્ગનો ભોગ બનતા તેઓને ખાસ વળતર મળતું પણ ન હતું.
ભારતની આઝાદી પછી શ્રી સરદાર સાહેબે આ વિસ્તારની તાપી સિંચાઈ યોજનાને મંજુરી આપીને સિંચાઈનો પ્રશ્ન હલ કર્યો. સાથે બારડોલી તથા તેની આજુ બાજુના વિસ્તારની જમીનના પ્રતને આધારે શેરડીની ખેતી કરી શકાય એવા સમાચાર ત્યારના વર્તમાનપત્રોમાં પ્રસિદ્ધ થયા અને તેના પર બારડોલીના અગ્રણીઓએ કઈક આગવું કરવાનો વિચાર સ્ફૂર્યો જેના ફળ સ્વરૂપે સહકારી ધોરણે ખાંડનું કારખાનું સ્થાપવાનું સ્વપ્નું સેવ્યું. યોગાનુયોગ મુંબઈ સરકાર તરફથી પણ સહકારી ક્ષેત્રે સ્થાપનારા ખાંડના કારખાનાને પ્રોત્સાહન આપવાની નીતિની જાહેરાત થઇ.
આ સાથે બાબેનજીનના મહારથીઓ સ્વ. ગોપાળદાદા, સ્વ. નારણજીકાકા, બાબેનજીન ના સેક્રેટરી સ્વ. પરભુભાઈ ભીખાભાઈ-ગાંગપુર જેવા સહકારી આગેવાનો અને પ્રાણવાન કાર્યકર્તાઓએ જાહેમત ઉઠાવી તેના ફળસ્વરૂપે ઈ.સ ૧૯૫૫માં મંડળી રજીસ્ટર થઇ. ડો. દયારામભાઈ પટેલ-વણેસા કે જેમણે અમેરિકાની વિસ્કોન્સિત વિશ્વવિદ્યાલય માંથી P.H.D. કર્યું હતું, પરંતુ સરકારશ્રી સાથે કરબદ્ધ હોય, સરકારે તેમને સુગર કેઈન રીસર્ચ સ્ટેશન, પાંડેગાવ ખાતે ફરજ –સેવાર્થે પર મુક્યા હતા પણ આ મંડળીના આગેવાનો સરકારને આગ્રહભરી વિનંતી કરીને લોન રૂપે ડો. દયારામભાઈ પટેલને બારડોલી સુગર ફેક્ટરી ખાતે લઇ આવ્યા. ડો. દયારામભાઈ પટેલ જેવા સમર્પિત અને કર્મઠ મેનેજીનીગ ડાયરેક્ટર ની મદદથી ખાંડ ઉદ્યોગનો ઉદય દક્ષીણ ગુજરાતમાં થયો.
તા. ૫ માર્ચ ૧૯૫૬ના રોજ ત્યારના મુંબઈ રાજ્યના માનનીય મુખ્યમંત્રી શ્રી. મોરારજીભાઈ દેસાઈના હસ્તે બારડોલી સુગર ફેક્ટરીનો શિલાન્યાસ વિધિ કરાયો. ૧૯૫૫ ના ઓગસ્ટ મહિનામાં પશ્ચિમ જર્મનીની M/s. Buckau wolf પાસેથી ખાંડની મશીનરી ખરદી ત્યારે સંસ્થા પાસે શેરભંડોળ, સરકારશ્રી નું શેર ભંડોળ, લોન વિગરે મળીને કુલ ૮૮ લાખ રૂપીયાની મૂડી હતી. તા. ૨૧ એપ્રિલ ૧૯૫૭ ના રોજ સમગ્ર ભારતમાં ત્રીજું અને ગુજરાત પ્રદેશનું સહકારી ક્ષેત્રનું ખાંડનું પહેલું કારખાનું ૮૦૦ મેં.ટન દૈનિક પીલાણ ક્ષમતાવાળું બાબેન-બારડોલીમાં શરૂ થયું.
શરૂઆતની અડચણો
પ્રારંભમાં શેરડીના રોપાણ માટે નહેરનું પાણી ન મળતા કારખાનાની ઉત્પાદન અંગે વિકટ પરિસ્થિતિ થઇ. તેમાં કાકરાપાર યોજનાનું નહેરનું પાણી જે સને ૧૯૫૫માં મળનાર હતું તે ઉપલબ્ધ થયું નહિ જે ખરેખર ૧૯૫૯-૬૦ માં થયું જેથી કારખાનાની શરૂઆત પછી પહેલી ચાર સીઝન સુધી શેરડીનો પુરવઠો ન મળતા સંસ્થાનું આર્થિક માળખું હાલી ઉઠ્યું. પરંતુ સંસ્થાના કાર્યકર્તાઓ ની હિમંત, સાહસિકતા અને સંસ્થા પ્રત્યેની નિષ્ઠા અને વિસ્તારના ખેડૂતોના અભૂતપૂર્વ સહકારને લીધે આ કારખાનું આજે એશિયાખંડના ખાંડ ઉદ્યોગમાં શિરમોર શિખર પર પહોચેલ છે.
હાલની સ્થિતિ
કારખાનાની હાલની સ્થિતિ પર નજર દોડાવીએતો આજે સંસ્થાના કાર્યક્ષેત્ર પૈકી ૨૩૪૭૫ હેક્ટરનો વાવેતર વિસ્તાર ધરાવે છે. કારખાનનો વિસ્તાર જોઇએતો તે ૧૪૫ એકરમાં ફેલાયેલું છે. સ્થાપના સમયે કારખાનાની દૈનિક શેરડીની પિલાણ ક્ષમતા ૮૦૦ ટન હતી તે વધીને આજે ૧૦,૦૦૦ ટન થઇ છે. સંસ્થા હાલ આશરે ૫૬૬૫ જેટલા સભાસદો ધરાવે છે. કારખાનામાં હાલ ૧૦ જુદા જુદા પ્લાન્ટ ચાલે છે. જે કાચા માલ શેરડીને તેની મુખ્ય પેદાશ ખાંડમાં ફેરવે છે અને તેની ઉપપેદાશ તરીકે મોલાસીસ, બગાસ, પ્રેસ-મડ મળે છે. ખાંડ આવશ્યક ચીજ વસ્તુમાં આવતી હોવાથી ભારત સરકારની વેચાણનીતિ મુજબ ખાંડનું વેચાણ કરવાનું રહે છે જેમાં ભારત સરકારને ઉત્પાદિત ખાંડમાં ૧૦% ભારત સરકારનો લેવી (Levy) સુગર ભાવ (રાહત દર) કર સ્વરૂપે આપવાની રહે છે અને બાકીની ૯૦%માં મુક્ત બજારમાં ભારત સરકાર તરફથી દરમહીને ફાળવવામાં આવતા ક્વોટા મુજબ વેચાણ કરવાની રહે છે.
ઈ.સ. ૧૯૬૦માં સ્થાપિત થયેલ ગુજરાત રાજ્ય સહકારી ખાંડ ઉદ્યોગ સંઘ લિમિટેડમાં આ મંડળી સભ્ય છે.
કારખાનાના પિલાણના કેટલાક સીમાચીન્હરૂપ આંકડાઓ નીચે મુજબ છે.
કારખાનામાં આજે કામદારો માટે કેન્ટીન, આરામ ગૃહ, દવાખાના અને રહેઠાણ જેવી પ્રાથમિક સવલતો છે. સંસ્થા પોતના કર્મચારીઓને સુરક્ષા સલામતી માટે વખતોવખત તાલીમ કાર્યક્રમો યોજે છે. કારખાનામાં ભારત સરકારના કાયદા પ્રમાણે કામદારોની ભરતી અને તેમને વળતર ચૂકવાય છે. કારખાનું વર્ષ દરમ્યાન ૬ મહિના ૨૪ કલાક ચાલુ રહે છે. બાકીના ૬ મહિનામાં કારખાનાની સાર-સંભાળ લેવાય છે.
કારખાનામાં ચાલતા વિવિધ પ્લાન્ટો તથા પ્રવૃતિઓ
ખાંડ ઉત્પાદન પ્લાન્ટો : મીલ, પાવર ટર્બાઈન, સ્ટીમ ટર્બાઇન, જ્યુસ ક્લેરીફીકેશન અને ઇવોપરેશન, સીરફ ક્લીરીફીકેશન, પેનબોઈલીંગ સેન્ટ્રીફ્યુશલ, સુગર ગ્રેડિંગ અને સુગર પેકિંગ.
વૈજ્ઞાનિક ઢબેથી ખેતી સુધારણા કરવા માટેની વિવિધ પ્રવૃતિઓ : મંડળી ટીસ્યુ કલ્ચર પ્રયોગશાળા, હોટ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ, બાયો-કોમ્પોસ્ટ, પાણી – જમીન ચકાસણી પ્રયોગશાળા પોતાના સંકૂલમાં ચલાવે છે ઉપરાંત અવારનવાર શેરડી ખેતી માટેના સેમીનાર, કૃષિમેળાઓ વિગેરેનું આયોજન કરે છે.
ખેડૂતોની આર્થિક ઉન્નતિ
સહકારી ક્ષેત્રે ખાંડ ઉદ્યોગના અસરકારક વિકાસથી ખેડૂતોને ખેતી અંગે જરૂરી માહિતી, સ્થાનિક ભાષામાં યોગ્ય માર્ગદર્શન, નવીનવી શેરડીની જાતોના અખતરા અને સવર્ધન માટે ફાર્મ તેમજ જમીન અને પાણીના પૃથકરણ માટે સુસજ્જ પ્રયોગશાળા સહિતનું સંશોદન કેન્દ્ર સંસ્થામાં ઉપલબ્ધ કરતા પ્રયોગો, આધુનિક-વૈજ્ઞાનિક પધ્ધતી અને વિવિધ સંશોધનોનો તબક્કાવાર અમલ, સંસ્થાના ખેતી વિભાગના અધિકારીઓ તરફથી મળતા સચોટ માર્ગદર્શન અને મદદ વગરે સમયાંતરે મળતા ઉત્પાદનમાં નોધપાત્ર વધારો થયો. સાથે શેરડીના પોષણક્ષમ ભાવો મળતા તેનો આર્થિક વિકાસ નવી ક્ષિતિજો સર કરવા લાગ્યો અને આ વિસ્તારમાં વિવિધ પ્રકારના ઉદ્યોગો, વ્યાપારનો વિકાસ થતા વિસ્તારના સર્વે નાગરીકોને તેનો સીધો કે આડકતરી રીતે લાભ થયો છે અને તેમની આર્થિક પ્રગતિ થવા પામી છે.
પ્રેરણાસ્ત્રોત
બારડોલી ફેક્ટરીની સફળતાથી પ્રેરાઈને તથા તેની મદદ અને પ્રેરણાને કારણે દક્ષિણ ગુજરાતમાં મઢી, ચલથાણ, ગણદેવી, મરોલી, વ્યારા, મહુવા, કામરેજ, ગણેશ(વટારીયા), પંડવાઈ, સાયણ, વલસાડ વિગેરે ઘણી સુગર ફેકટરીઓનો ઉદય થયો થતા મધ્ય ગુજરાત અને ઉત્તર ગુજરાતમાં પણ સુગર ફેક્ટરીઓની સ્થાપના થઇ. બારડોલી સુગરના વહીવટકર્તાઓ એ ભારત દેશમાં ખાંડ ઉદ્યોગના વિકાસમાં સિહફાળો આપેલ છે. આજ સુધી ગુજરાત માં સ્થપાયેલ દરેક ખાંડના કારખાના સહકારી ક્ષેત્રે જ સ્થાપાયા છે.
છેલ્લા કેટલાય સમયથી બંધ પડેલી દાદરિયા સુગર ફેકટરીને આ સંસ્થા સહીત પાંચ સહકારી મંડળીઓએ ખરીદીને તેને સહકારથી સુવ્યવસ્થિત ચલાવી છે.
સમાજ પ્રત્યેનું ઉત્તરદાયિત્વ
સંસ્થા પ્રદેશનો સર્વાંગી વિકાસ થાય તે હેતુથી સતત જાગૃત રહી અનેકવિધ ક્ષેત્રો જેવાકે શેક્ષણિક, આરોગ્ય વિષયક, સંસ્કૃતિક, સામાજિક, રસ્તા, પાણી જેવી પ્રાથમિક સગવડો બારડોલી વિસ્તારની જનતાને પૂરી પાડવા ફંડો ઉભા કરી નીચે મુજબની અનેકવિધ પ્રવૃતિઓ કરે છે.
જાહેરકામોમાં યોગદાન
જાહેર રસ્તાઓની યોગ્ય જાળવણી અને મરામત થાયતો વાહનવ્યવહાર ઝડપી અને કરકસર યુક્ત બની રહે તે ઉમદાહેતુથી સરકાર સાથે લોકભાગીદારી યોજના હેઠળ ૫૦% ખર્ચ ઉપાડી ગ્રામ્ય રસ્તાઓ અને ડામર રોડનું નવીનીકરણનું કામ તબક્કાવાર કરતી રહે છે. બારડોલી નગરમાં સુગર ફેક્ટરીના સામે આવેલી તાપ્તી લાઈનની રેલ્વે ફાટક વારંવાર બંધ થતી હતી તેથી ત્યા થતા ટ્રાફિક ની સમસ્યા ને હાલ કરવા સંસ્થાએ રેલ્વે મંત્રાલય માં અસરકારક રજૂઆત કરી જરૂરી મંજુરી મેળવી સંસ્થાના ખર્ચે રેલ્વે લાઈનની નીચે અંડર ગ્રાઉન્ડ ટનલ બનાવી વાહનવ્યવહારને અટકતો અટકાવ્યો છે.
રોજગારીની તક
આ સંસ્થા પ્રત્યક્ષ રીતે ૨૨૦૦થી વધુ કર્મચારીઓ ઉપરાંત પરોક્ષ રીતે કોન્ટ્રાક્ટના મજુરો, શેરડી કાપણી અને વાહતુક કરનાર આંતરરાજ્ય મજુરો, પરિવહનો વિગેરેના હજારો પરિવાર માટે જીવાદોરી સમાન છે.
શૈક્ષણિક સંકૂલો
બારડોલીના આજુબાજુ ના વિસ્તારોમાં રહેલા શૈક્ષણિક સંકૂલો માં ચાલતી શાળા, કોલેજોને તેના વિકાસ અને નિભાવ માટે દરવર્ષે એમની જરૂરિયાતને લક્ષમાં રાખી ઉદાર હાથે ફાળો અપાય છે. તેમના સંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો, અભ્યાસલક્ષી સેમિનારો, છાત્રાલય નિભાવ ખર્ચ વગેરેમાં પણ યોગ્ય ફાળો અપાય છે.
આરોગ્ય સંસ્થાઓ
બારડોલી વિસ્તારમાં રહેલી હોસ્પિટલોને અત્યાધુનિક સાધનોથી સજ્જ કરવા અને દરેક પ્રકારની માંદગીઓમાં સારવાર મળી રહે તેવા અદ્યતન સાધનો ખરીદવા દરવર્ષે જરૂરી ભંડોળ એકત્ર કરી ફાળો અપાય છે.
ધાર્મિક અને સામાજિક સંસ્થાઓ
સંસ્થા ધાર્મિક અને સામાજિક સંસ્થાઓ તરફથી લોક કલ્યાણ માટે કરવામાં આવતી વિવિધ પ્રવૃતિઓ તથા તેમના દ્વારા આયોજિત સંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો માટે આર્થિક સહાય કરે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:બારડોલી તાલુકો શ્રેણી:ભારતની સહકારી સંસ્થાઓ શ્રેણી:કંપનીઓ શ્રેણી:ગુજરાતનાં ઉધોગો
રણવીરસિંહજી જાડેજા
મહારાજ કુમાર શ્રી રણવીરસિંહજી જાડેજા ભારતીય ક્રિકેટ હતા. તેઓ નવાનગર તથા ભારતીય સેના વતી પ્રથમ શ્રેણી ક્રિકેટ અને ભારત વતી ઓસ્ટ્રેલિયા વિરુદ્ધ ટેસ્ટ-મેચ શ્રેણી રમ્યા હતા.
સંગાલ (તા. મેઘરજ)
સંગાલ (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સંગાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
કૃષ્ણા હઠીસિંગ
કૃષ્ણા નેહરૂ હઠીસિંગ (૨ નવેમ્બર ૧૯૦૭ - ૯ નવેમ્બર ૧૯૬૭) એક ભારતીય લેખક, જવાહરલાલ નેહરુ અને વિજયા લક્ષ્મી પંડિતના સૌથી નાના બહેન અને નહેરૂ–ગાંધી પરિવારનો ભાગ હતાં.
જીવન
thumb|કેન્દ્રમાં બેઠેલા [[મોતીલાલ નહેરૂની સાથે તેમનો પરિવાર. ઊભેલાં (ડાબેથી જમણે) જવાહરલાલ નેહરુ, વિજયા લક્ષ્મી પંડિત, કૃષ્ણા, ઈન્દિરા ગાંધી અને રણજીત સીતારામ પંડિત; બેઠેલ: સ્વરૂપ રાણી, મોતીલાલ નહેરૂ અને કમલા નેહરુ (લગભગ ૧૯૨૭).]] કૃષ્ણા નેહરુનો જન્મ મીરગંજ, અલ્હાબાદમાં ભારતીય સ્વતંત્રતા સેનાની મોતીલાલ નહેરૂ અને સ્વરૂપ રાણીના ઘરે ૨જી નવેમ્બર ૧૯૦૭ના રોજ થયો હતો. તેમણે ગુણોત્તમ (રાજા) હઠીસિંગ સાથે લગ્ન કર્યા હતા, જેઓ હઠીસિંહનાં દેરાં બાંધનારા અમદાવાદના એક જૈન કુટુંબ અગ્રણી સાથે સંકળાયેલ હતા. ૨૦મી સદી દરમિયાન ગુણોત્તમ હઠીસિંગ ભારતના ભદ્ર સામાજિક વર્તુળોમાં જાણીતા હતા. ૧૯૫૦ના દાયકા પછી, તેઓ નેહરુના ટીકાકાર બન્યા અને ૧૯૫૯માં પૂર્વ ગવર્નર જનરલ સી. રાજગોપાલાચારીને ટેકો આપ્યો કે જેથી બજાર ઉદાર રાજકીય પક્ષ તરીકે ઓળખાતા સ્વતંત્ર પક્ષની રચના થઈ શકે.
તેણી અને તેમના પતિ ભારતની આઝાદી માટે લડ્યાં હતા અને જેલમાં ઘણો સમય પસાર કર્યો હતો. રાજાના જેલવાસ દરમિયાન તેઓ તેમના બે યુવાન પુત્રો હર્ષ હઠીસિંગ અને અજીત હઠીસિંગનો ઉછેર કરી રહ્યાં હતાં. અજીત હઠીસિંગ આગળ જતા નિવેશ માટેના સલાહકાર બન્યા.
૧૯૫૦માં કૃષ્ણા અને તેમના પતિએ અમેરિકામાં લેક્ચર ટૂર માટે પ્રવાસ ખેડ્યો. ૧૯૫૮ના અંત ભાગમાં કૃષ્ણાએ ત્રણ દિવસ ઈઝરાયલમાં પ્રસાર કર્યા જ્યારે તેઓ યિગાલ અલોનને મળ્યાં.
કૃષ્ણાએ પોતાના ભાઈ જવાહરલાલ અને પોતાની ભત્રીજી ઇંદિરા ગાંધીના જીવનના દસ્તાવેજીકરણમાં અગત્યની ભૂમિકા ભજવી છે. તેમનાં પુસ્તકો વી ધ નેહરૂસ્, વિથ નો રીગ્રેટ્સ, અને ડિયર ટૂ બીહોલ્ડ આ માટે મહત્વનાં છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:૧૯૦૭માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૬૭માં મૃત્યુ
સિંધી ભાષા
સિંધી ભાષા ભારતનાં પશ્ચિમ અને ઉત્તર ભાગમાં અને એમા પણ ખાસ કરીને ગુજરાત અને દિલ્હી તથા પાકિસ્તાનનાં સિંધ પ્રાંતમાં બોલવામા આવતી એક મૂળ ભાષા છે.
મૂળ સિંધ પ્રદેશમાંથી સ્થળાંતર કરીને આવેલાં લોકો કે જેઓ સિંધી તરિકે ઓળખાય છે તેઓની આ માતૃભાષા છે. તેનું વર્ગીકરણ આર્ય ભાષાના પેટા પ્રકાર તરીકે કરવામાં આવે છે. આર્ય ભાષા પરિવાર જેમા સંસ્કૃત, હિન્દી, ગુજરાતી, પંજાબી, વિગેરે ભાષાઓ શામેલ છે. સિંધી ભાષા અરબી લિપિમાં લખવામાં આવે છે અને ભારતમાં આના માટે અરબી અને દેવનાગરી બંને લિપિઓનો ઉપયોગ થાય છે.
અરબી
સિંધી ભાષા અરબી ભાષાની જેમ જમણા થી ડાબી બાજુ લખાય છે. આમા 52 અલ્ફાબેટસ છે. જેમા 34 અલ્ફાબેટસ ફારસી ભાષા માં થી છે અને 18 અલ્ફાબેટસ આ પ્રમાણે છે, ڄ, ٺ , ٽ , ٿ , ڀ , ٻ , ڙ , ڍ , ڊ , ڏ , ڌ , ڇ , ڃ , ڦ , ڻ , ڱ , ڳ , ڪ.
દેવનાગરી
જ્યારે ભારત માં અરબી અને દેવનાગરી એમ બને લિપી નો ઉપયોગ થાય છે. દેવનાગરી લિપી જે ગુજરાતીની જેમ ડાબે થી જમણી બાજુ લખાય છે.
આમ બોલચાલ
શ્રેણી:ભાષાઓ શ્રેણી:દેવનાગરી લિપિમાં લખાતી ભાષાઓ
વેળાવદર (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સાપક્ડા (તા. હળવદ)
સાપકડા (તા. હળવદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હળવદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સાપકડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામની વસ્તી આશરે ૮૫૦૦ જેટલી છે.
શ્રેણી:હળવદ તાલુકો
ખાન અબ્દુલ ગફાર ખાન
ખાન અબ્દુલ ગફાર ખાન (પશ્તો: خان عبدالغفار خان); ફખર-એ-અફઘાન (ઉર્દૂ: فخر افغان‎) અને બાચા ખાન (પશ્તો: باچا خان‎, મતલબ "સરદારોના બાદશાહ") (૧૮૯૦ - ૨૦ જાન્યુઆરી ૧૯૮૮) એક પઠાણ રાજકીય અને અધ્યાત્મિક આગેવાન હતા. તેઓ મહાત્મા ગાંધીના એક સારા દોસ્ત હતા અને તેઓ સરહદના ગાંધી તરીકે પણ ઓળખાવાય છે. તેઓ ભારતીય ઉપખંડમાં બ્રિટિશ શાસન વિરુદ્ધ જદોજહેદમાં અહિંસાના પ્રયોગ માટે જાણીતા છે. તેઓ શાંતિવાદી અને ધર્મનિષ્ઠ મુસલમાન હતા. ૧૯૧૦માં બાચા ખાને પોતાના મૂળ નગર ઉત્માનઝાઈમાં મદરેસા ખોલ્યા, અને ૧૯૧૧માં તુરંગઝાઈના હાજી સાહેબની આઝાદી તહેરીકમાં શામેલ થયા. પણ ૧૯૧૫માં બ્રિટિશ સરકારે તેમના મદરેસા પર પાબંદી મૂકી હતી. એક સમયે તેમનું સ્વપ્ન સંયુક્ત, સ્વતંત્ર અને ધર્મનિરપેક્ષ ભારત હતું. આ સ્વપ્ન માટે તેમણે ૧૯૨૦માં ખુદાઈ ખિદમતગાર નામે સંગઠનની સ્થાપના કરી. આ સંગઠન લાલ કુડતી કે બાદશાહ નામોથી પણ ઓળખાવાય છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૯૮૮માં મૃત્યુ
કોબા તીર્થ
કોબા તીર્થ ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલ ગાંધીનગર જિલ્લાના કોબા ગામમાં આવેલ એક પ્રસિદ્ધ જૈન તીર્થસ્થળ છે. તીર્થંકર મહાવીર ભગવાનને સમર્પિત દેરાસર સાબરમતી નદીના કિનારા પર આવેલ છે, જેમાં પદ્માસન મુદ્રામાં મહાવીર ભગવાનની સફેદ રંગની મૂર્તિ છે.
આ પવિત્ર જૈન તીર્થ સ્થળનું નિર્માણ આચાર્ય શ્રી સાગરસુરીજા મહારજ સાહેબ દ્વારા ૧૯૮૦ના વર્ષમાં કરાવવામાં આવ્યું હતું. આ તીર્થની વિશેષતા એ છે કે દર વર્ષે ૨૨ માર્ચના દિવસે ઊગતા સૂર્યનાં પ્રથમ કિરણો તેના શિખર પરથી પસાર થાય છે અને મહાવીર સ્વામીના મસ્તક પર પડે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જૈન તીર્થ શ્રેણી:ગાંધીનગર જિલ્લો
સારંગપુર (તા. મેઘરજ)
સારંગપુર (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સારંગપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
માલપુર તાલુકો
માલપુર તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના અરવલ્લી જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. માલપુર આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
જામ સાહેબ
જામ સાહેબ, નવાનગર રાજ્યના શાસક મહારાજાનું રાજશિર્ષક છે. આ શિર્ષકધારી જામ સાહેબો, યદુવંશી જાડેજા રાજપૂત કુળના છે, જે ચંદ્રવંશનું એક મહત્વનું શાખા ગોત્ર છે. ફારસી ભાષાના શબ્દ જામનો શબ્દાઅર્થ "સરદાર","પિતા" અથવા "રાજા" થાય છે. જ્યારે, સાહેબ એ અરબી ભાષાનો શબ્દ છે જેનો અર્થ "માલિક" થાય છે.
માલપુર તાલુકો
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
ભેંસદળ (તા. ધ્રોળ)
ભેંસદળ (તા. ધ્રોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભેંસદળ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ચાવડકા (તા. નખત્રાણા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
જામ (રાજશિર્ષક)
જામ, ભારતીય ઉપખંડના ચંદ્રવંશી રાજપૂત કુળ સમા અને તેના શાખા-કુળ જાડેજાના કેટલાંક રજવાડાંના રાજાઓનું રાજશિર્ષક છે. જામ શિર્ષક ધારણ કરનાર પ્રથમ રાજા જામ તમાચીજી હતા.
દુધીનો હલવો
દૂધીનો હલવો એ એક હળવા પૌષ્ટિક મિષ્ટાન્નની શ્રેણીમાં આવતી એક મીઠાઈ છે. દૂધી, દૂધ, ખાંડ કે સાકર અને ઘી વાપરીને આ મિઠાઇને તૈયાર કરવામાં આવે છે.
ઘી રહિત
જે લોકો તબિયતના કારણે ઘી ન ખાય કે કેલેરી પ્રત્યે સજાગ હોય તેવા લોકો માટૅ ઘી વિના પણ આ હલવો બનાવી શકાય છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન શ્રેણી:વાનગી શ્રેણી:મીઠાઈ
નાની બરા
નાની બરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાની બરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ફતેપુરા તાલુકો
લાલજી ટંડન
લાલજી ટંડન (૧૨ એપ્રિલ ૧૯૩૫ - ૨૧ જુલાઈ ૨૦૨૦ ) એક ભારતીય રાજકારણી હતા. તેઓ મધ્ય પ્રદેશ ના ૨૨મા રાજ્યપાલ અને બિહાર ના ૨૮મા રાજ્યપાલ તરીકે સેવા આપી હતી. ટંડન ૧૯૬૬થી ૨૦૧૪ સુધી સંસદ સભ્ય રહ્યા હતા. તે ઉપરાંત ઉત્તરપ્રદેશ વિધાનસભાના વિરોધ પક્ષના નેતા તરીકે ૨૦૦૩થી ૨૦૦૭ સુધી કાર્ય કર્યું હતું. તેઓ ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) ના સભ્ય અને અટલ બિહારી વાજપેયી ના માર્ગદર્શક હતા.
અંગત જીવન
ટંડનનો જન્મ લખનૌના ચોક ગામમાં થયો હતો. ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે તેઓ કાલિચરણ મહાવિદ્યાલયમાં પ્રવેશ મેળવીને સ્નાતક થયા. ટંડને ૨૬ ફેબ્રઆરી ૧૯૫૮ના રોજ કૃષ્ણ ટંડન સાથે લગ્ન કર્યા અને તેમને ત્રણ પુત્રો હતા.
મૃત્યુ
તેઓ લખનૌમાં લાંબા સમયની બીમારના કારણે ૨૧ જુલાઈ ૨૦૨૦ના રોજ મૃત્ય પામ્યા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી: રાજકારણી શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના લોકો શ્રેણી:૨૦૨૦માં મૃત્યુ શ્રેણી:૧૯૩૫માં જન્મ
બી. જી. હોર્નિમન
બેન્જામિન ગાય હોર્નિમાન (૧૮૭૪ - ૧૯૪૮) એ બ્રિટીશ પત્રકાર અને બોમ્બે ક્રોનિકલના સંપાદક હતા. તેઓ ખાસ કરીને ભારતીય સ્વતંત્રતાના સમર્થન માટે જાણીતા છે.
પ્રારંભિક જીવન
હોર્નીમનનો જન્મ ઇંગ્લન્ડમાં સસેક્સના ડવ કોર્ટમાં વિલિયમ હોર્નિમન અને સારાહને ઘેર થયો હતો. તેમના પિતા રોયલ નેવીમાં પેમાસ્ટર-ઇન-ચીફ હતા. તેમનો અભ્યાસ પોર્ટ્સમાઉથ ગ્રામર સ્કૂલ અને પછી એક લશ્કરી એકેડેમીમાં થયો હતો.
પત્રકાર તરીકેની કારકિર્દી
હોર્નિમને તેમની પત્રકારત્વની કારકીર્દિની શરૂઆત ઈ. સ. ૧૮૯૪ માં પોર્ટ્સમાઉથ ઇવનિંગ મેઇલ નામના વર્તમાન પત્રથી કરી હતી. ઈ. સ. ૧૯૦૬ માં કલકત્તામાં સ્ટેટસમેન વર્તમાન પત્રના ન્યૂઝ એડિટર તરીકે જોડાવા માટે ભારત આવ્યા તે પહેલાં તેમણે ઈંગ્લેન્ડમાં ડેઇલી ક્રોનિકલ અને માન્ચેસ્ટર ગાર્ડિયન સહિત અનેક દૈનિકોમાં કામ કર્યું હતું. ઈ. સ. ૧૯૧૩ માં, તેઓ 'બોમ્બે ક્રોનિકલ'ના સંપાદક બન્યા, જેની સ્થાપના દૈનિક ફિરોજેશ મહેતા દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ વર્તમાન પત્રે એક કઠોર વસાહતી વિરોધી અવાજ અપનાવ્યો અને હોર્નીમાનના તંત્રીપણા હેઠળ આ અંગ્રેજી છાપું સ્વતંત્રતા ચળવળનું મુખપત્ર બન્યું. જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડને પગલે, હોર્નિમેન આ ઘટનાના ફોટોગ્રાફ્સની દાણચોરી કરાવવામાં સફળ રહી હતી અને તે ફોટાઓને લેબર પાર્ટીના મુખપત્ર ડેલી હેરાલ્ડમાં આ હત્યાકાંડ અને તેના પછીની કથા છાપવામાં આવી હતી. આ બાબતે સેન્સરશીપ તોડી નાંખવામાં આવતાં આ ઘટનાઓ અને હન્ટર કમિશન અંગે બ્રિટિશ લોકોમાં બળવો થયો હતો. તેમના એક સંવાદદાતા, ગોવરધન દાસને ત્રણ વર્ષ માટે જેલમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. વસાહતી સરકારની હત્યાકાંડ અને ટીકાના કવરેજ માટે હોર્નિમનની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને તેને લંડન મોકલી દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યો હતો, અને ક્રોનિકલ (અસ્થાયી રૂપે) બંધ થઈ ગયું હતું.
ઈંગ્લેન્ડમાં તેમણે વસાહતી સરકાર સામે તેમની પત્રકારત્વની કાર્યવાહી ચાલુ રાખી અને ૧૯૨૦ માં બ્રિટીશ એડમિનિસ્ટ્રેશન અને અમૃતસર મેસક્રે નામનું પુસ્તક લખ્યું. થોડા વર્ષો પછી તેઓ ભારત પાછા ફર્યા અને ક્રોનિકલનું સંપાદન ફરી શરૂ કર્યું. ઈ. સ. ૧૯૨૯ માં તેણે પોતાનું એક અખબાર ઈન્ડિયન નેશનલ હેરાલ્ડ અને તેનું સામાયિક વીકલી હેરાલ્ડ શરૂ કર્યું. બાદમાં તેમણે બોમ્બે ક્રિનિકલમાંથી રાજીનામું આપી બોમ્બે સેંટિનેલ નામના એક સાંજના અખબારની શરૂઆત કરી જે તેમણે ૧૯૩૩ સુધી (૧૨ વર્ષ) સુધી સંપાદિત કર્યું.
ઈ. સ. ૧૯૪૧ માં, હોર્નિમેને, રુસી કરંજિયા અને દિનકર નાડકર્ણી સાથે મળીને 'બ્લિટ્ઝ' નામના ટેબ્લોઇડની સ્થાપના કરી.
ભારતની સ્વતંત્રતાની લડતમાં ભૂમિકા
હોર્નીમેને ઍની બેસન્ટ હેઠળના હોમ રૂલ લીગના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ તરીકે કામગીરી બજાવી હતી અને ઈ. સ. ૧૯૧૯ માં ધ બોમ્બે ક્રોનિકલ દ્વારા જાહેર સભાઓમાં રોલટ એક્ટ સામે સત્યાગ્રહ અભિયાનની હાકલ કરી હતી. જ્યારે ગાંધીજીએ રૉલેટ એક્ટ સામે રાષ્ટ્રીય અભિયાન શરૂ કરવા માટે સત્યાગ્રહ સભાની રચના કરી ત્યારે હોર્નિમનને તેના ઉપપ્રમુખ બનાવવામાં આવ્યા હતા. સરકારી સેન્સરશીપની અવગણના કરી જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડ અંગેના અનધિકૃત ફોટા દાણચોરીથી લાવી છાપવાના તેમના નિર્ણયના પરિણામે બ્રિટીશ વસાહતી સરકાર દ્વારા તેમને દેશનિકાલ યુનાઇટેડ કિંગડમમાં મોકલવામાં આવ્યા.
મૃત્યુ અને વારસો
ઈ. સ. ૧૯૪૮ માં તેમનું અવસાન થયું. અગાઉ મુંબઈના એલ્ફિન્સ્ટન સર્કલ નામના ચોકને તેમના માનમાં હોર્નીમાન સર્કલ ગાર્ડન્સ એવું નામ નામ આપવામાં આવ્યું હતું. મૃત્યુ સમયે અધૂરા લખાયેલા તેમના સ્મરણો, ફીફ્ટી યર્સ ઑફ જર્નાલિઝમ નામે છપાયા.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:૧૯૪૮માં મૃત્યુ
ભવભૂતિ
ભવભૂતિ (સંસ્કૃત: भवभूति) ભારતના ૮મી શતાબ્દીના નાટ્ય અને કાવ્ય જેવા સંસ્કૃત સાહિત્યના વિદ્વાન સાહિત્યકારોમાંના એક હતા. તેમનાં નાટકો કાલિદાસના નાટકોની સમકક્ષ ગણાય છે. તેમનો જન્મ મધ્ય ભારતના, હાલના મહારાષ્ટ્ર અને મધ્ય પ્રદેશના સરહદી વિસ્તાર એવા, વિદર્ભક્ષેત્રના ગોંદિયા જિલ્લાના પદ્મપુરા ગામના દેશસ્થ બ્રાહ્મણ પરિવારમાં થયેલો. તેમનું સાચું નામ શ્રીકાંત નિલકંઠ હતું, તેમના માતા-પિતાનું નામ જતુકર્ણી અને નિલકંઠ હતું. તેમણે ગ્વાલિયરથી દક્ષિણ-પશ્ચિમે ૪૨ કિ.મી. દૂર આવેલા પદ્મપવય નામના સ્થાને, તેમના ગુરુ તરીકે જાણીતા પરમહંસ ધ્યાનનિધિ પાસેથી, શિક્ષણ પ્રાપ્ત કરેલું. તેમણે તેમનું ઐતિહાસિક નાટક "કલ્પી" યમુના નદીના કિનારે રચેલું. એમ મનાય છે કે તેઓ કનોજના રાજા યશોવર્ધનના રાજકવિ હતા.
પલ્લીનો મેળો
thumb|વરદાયિની માતાનું મંદિર, રુપાલ, ગાંધીનગર. thumb|પલ્લીનો રથ પલ્લીનો મેળો ગુજરાત રાજ્યના ગાંધીનગર જિલ્લાના રુપાલ ગામમાં વરદાયિની માતાના મંદિરે આસો સુદ નોમ ‍(૯)ના દિવસે ભરાતો પ્રસિધ્ધ મેળો છે. દેવી વરદાયિની માતાના શ્રદ્ધાળુ ભક્તો એ દિવસે માતાની પાલખી સાથે શોભાયાત્રા કાઢે છે.
સમય અને સ્થળ
ગુજરાત રાજ્યના પાટનગર ગાંધીનગરથી ૧૩ કિલોમીટરના અંતરે આવેલા રુપાલ ગામે દર વર્ષે નવરાત્રિ દરમિયાન આસો સુદ નોમના દિવસે પલ્લીનો મેળો યોજાય છે.
ઇતિહાસ
વરદાયિની માતાના મંદિર માટે કહેવાય છે કે, તેઓ અહી નવદુર્ગાનાં નવ સ્વરૂપો પૈકી દ્વિતીય સ્વરૂપે બહુ ચારિણી હંસવાહીની સ્વરૂપે બિરાજમાન છે. ત્રેતાયુગમાં રામ વનમાં ગયા હતા ત્યારે શૃંગ ઋષિના આદેશથી વરદાયિની માતાએ પ્રસન્ન થઈ રામને અમોઘ દિવ્ય બાણ આપ્યું, જેનો ઉપયોગ કરી રામાયણના અંતિમ યુદ્ધમાં રામે રાવણનો વધ કર્યો હતો. દ્વાપરયુગમાં પાંડવોએ ગુપ્તવાસ દરમિયાન માતાજીના દર્શન કરી ત્યાં આવેલા વરખડીના ઝાડ ઉપર પોતાના શસ્ત્રો સંતાડી જુદા જુદા વસ્ત્રો ધારણ કરી, વનવાસ પૂર્ણ કરી માતાજીના આશીર્વાદ મેળવી યુદ્ધમાં વિજય મેળવ્યો હતો. ત્યારબાદ આસો સુદ ૯ના દિવસે કૃષ્ણ, પાંડવો અને દ્રૌપદી સાથે માતાજીની સોનાની પલ્લી બનાવી, તેની ઉપર પાંચ કુંડની સ્થાપના કરી, ગામમાં પલ્લી યાત્રા કાઢી, પંચબલી યજ્ઞ કર્યો હતો.
ધાર્મિક મહત્વ
વરદાયિની માતાને પ્રસન્ન કરવા ચોખ્ખું ઘી ધરાવાય છે. જેમાં અંદાજે ચાર લાખ કિલો ઘીનો અભિષેક કરવામાં આવે છે. દેવીની પલ્લી-પાલખીને ઉંચકી જતો લાંબો વરઘોડો આ મેળાની વિશિષ્ટતા છે. દર વર્ષે પલ્લીમાં ૧૦ લાખ જેટલા ભાવિકો આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:હિંદુ તહેવારો શ્રેણી:ગુજરાતના લોકમેળા
અમેઠી
અમેઠી ભારત દેશમાં ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં અમેઠી જિલ્લામાં આવેલું અને રાજકીય ક્ષેત્રે મહત્વપૂર્ણ ગણાતું એક શહેર અને લોકસભા મતક્ષેત્ર છે તેમજ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક પણ છે. કોંગ્રેસ પ્રેરિત ગઠબંધનવાળી સરકાર દ્વારા સુલતાનપુર જિલ્લાના ૩ તાલુકાઓ મુસાફીરખાના, અમેઠી, ગૌરીગંજ અને રાયબરેલી જિલ્લાના બે તાલુકાઓ સલોન અને તિલોઇને મેળવીને વર્ષ ૨૦૧૦માં નવા જિલ્લાનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. શરુઆતમાં તેનું નામ છત્રપતિ શાહુજી મહારાજ નગર હતું, પણ પાછળથી બદલીને અમેઠી કરી દેવાયું છે.
નરગીસ
નરગીસ દત્ત (नर्गिस, ; 1 જૂન 1929 – 3 મે 1981), તેમનું મૂળ નામ ફાતીમા રાશીદ  હોવા છતાં પોતાના પડદા પરના નામ, નરગીસ થી જાણીતાં છે, તેઓ એક ભારતીય ફિલ્મ અભિનેત્રી હતાં. હિન્દી સિનેમાના ઇતિહાસમાંની મહાન અભિનેત્રીઓમાંની એક તરીકે તેમને મોટે ભાગે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે 1935માં તલાશ-એ-હક માં બાળક તરીકે સૌ પ્રથમ વખત સ્ક્રીન અભિનય આપ્યો હતો, પરંતુ તેમની અભિનય કારકીર્દીનો પ્રારંભ 1942માં તમન્ના થી થયો હતો. 1940ના દાયકાથી લઇને 1960ના દાયકા સુધી પથરાયેલી કારકીર્દી દરમિયાન નરગીસ અસંખ્ય વ્યાપારી રીતે સફળ અને આલોચકોની દ્રષ્ટિએ વખાણાયેલી ફિલ્મોમાં દેખાયાં હતાં, તેમાંની મોટા ભાગની ફિલ્મોમાં તેમની સાથે અભિનેતા અને ફિલ્મનિર્માતા રાજકપૂર મુખ્ય અભિનેતા તરીકે હતા. તેમની સૌથી શ્રેષ્ઠ-જાણીતી ભૂમિકાઓમાંની એક હતી એકેડમી અવૉર્ડ માટે નામાંકિત થયેલી મધર ઇન્ડિયા (1957) ફિલ્મમાં રાધાની ભૂમિકા, તેમની આ અદાકારીને કારણે તેમને શ્રેષ્ઠ એભિનેત્રી માટે ફિલ્મફેર અવૉર્ડ અને કાર્લોવી વૅરી ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટીવલ ટ્રોફી મળી હતી. 1958માં નરગીસે મધર ઇન્ડિયા માં તેમના સહઅભિનેતા રહેલા સુનિલ દત્ત સાથે લગ્ન કર્યાં અને ફિલ્મ-ઉદ્યોગમાંથી વિદાય લીધી. 60ના દાયકામાં તેમણે ફિલ્મોમાં જવલ્લે જ દેખા દીધી હતી. આ ગાળાની તેમની ફિલ્મોમાં નાટક રાત ઔર દિન (1967)નો સમાવેશ થાય છે, જેમના માટે તેમણે શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી તરીકેનો પહેલવહેલો નેશનલ ફિલ્મ અવૉર્ડ જીત્યો હતો.
તેમના પતિની સાથે, નરગીસે અજંતા આર્ટ્સ કલ્ચરલ ટ્રુપ ની રચના કરી હતી, જેમાં તે સમયના અગ્રણી અભિનેતાઓ અને ગાયકોને સમાવવામાં આવ્યા હતા અને તેમને લઈને સરહદી વિસ્તારોમાં સ્ટેજ શો કર્યા હતા. 1970ના દાયકાના પ્રારંભમાં તેઓ સ્પેસ્ટિક્સ સોસાયટી ઓફ ઇન્ડિયાના પહેલા આશ્રયદાતા બન્યાં હતાં, અને આ સંસ્થા સાથેના તે પછીના કામકાજે તેમને સામાજિક કાર્યકર્તાની ઓળખ અપાવી હતી, અને પાછળથી 1980માં રાજ્ય સભામાં તેમની નિમણૂક થઇ હતી.
1981માં, તેમના પુત્ર સંજય દત્તે બોલીવુડની ફિલ્મ થકી અભિનય ક્ષેત્રે પહેલવહેલો પ્રવેશ કર્યો, તેના થોડા દિવસો પહેલાં સ્વાદુપિંડના કેન્સરના કારણે નરગીસનું અવસાન થયું. 1982માં, તેમની યાદમાં નરગીસ દત્ત મેમોરિયલ કેન્સર ફાઉન્ડેશન ની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. વાર્ષિક નેશનલ ફિલ્મ અવૉર્ડ્ઝ સમારંભમાં રાષ્ટ્રીય એકીકરણ પરની શ્રેષ્ઠ ફિચર ફિલ્મ માટે અપાતા અવૉર્ડને તેમના સન્માનમાં નરગીસ દત્ત અવૉર્ડ તરીકે સંબોધવામાં આવે છે.
શરૂઆતનું જીવન અને પૂર્વભૂમિકા
નરગીસનો જન્મ કલકત્તાની તવાયફ પરંપરામાં થયો હતો. અલ્લાહાબાદ-સ્થિત હિન્દુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીત ગાયિક અને ઉચ્ચ દરજ્જાનાં ગણિકા એવાં તેમનાં માતા જદ્દાનબાઇ એ, તેમને તવાયફ પરંપરામાં પડતા રોકવા માટે, ગાવાનું શીખવાડ્યું ન હતું. તેના બદલે, તેમણે પોતાની દીકરીને તે સમયે ભારતમાં ખીલી રહેલી ચલચિત્ર સંસ્કૃતિમાં લાવી મૂક્યાં. તેમના પિતા રાવલપિંડીના શ્રીમંત ડૉકટર હતા. તેમના એક માત્ર ભાઈ, અનવર હુસૈન, પણ ફિલ્મ અભિનેતા બન્યા હતા.
કારકિર્દી
ફાતિમા નાની ઉંમરે સિનેમામાં લાગી ગયાં હતાં. જ્યારે તેઓ છ વર્ષનાં હતાં ત્યારે, 1935માં તેમણે પ્રથમ ફિલ્મ તલાશે હક માં અભિનય આપ્યો, જેમાં તેમનું નામ "બેબી નરગીસ" દર્શાવવામાં આવ્યું હતું. પડદા પરના તેમના નામ, નરગીસનો અર્થ "નાર્સિસસ", એક પ્રકારનું ફૂલ એવો થાય છે. ત્યારબાદ, તેમની તમામ ફિલ્મોમાં તેમને નરગીસ ના નામે જ ઓળખવામાં આવ્યાં હતાં.
નરગીસે તેમની પ્રથમ ફિલ્મ બાદ અનેક ફિલ્મોમાં અભિનય આપ્યો; પાછળથી, પોતાની પુખ્ત ભૂમિકાઓ માટે પણ તેમણે સ્થાયી પ્રસિદ્ધિ મેળવી, જેનો પ્રારંભ 14 વર્ષની વયે, 1943માં મેહબૂબ ખાનની તકદીર થી થયો હતો, જેમાં તેઓ મોતીલાલ સાથે ચમક્યાં હતાં. 1940ના દાયકાના અંતમાં અને 1950ના દાયકામાં તેમણે ઘણી લોકપ્રિય હિન્દી ફિલ્મોમાં અભિનય આપ્યો હતો, જેમ કે બરસાત (1949), અંદાઝ  (1949), આવારા  (1951), દીદાર  (1951), શ્રી 420  (1955), અને ચોરી ચોરી  (1956). તેમની મોટા ભાગની ફિલ્મોમાં તેમણે રાજકપૂર અને દિલીપ કુમાર સાથે અભિનય કર્યો હતો.
અંગત જીવન
તેમના પતિની સાથે તેમણે અજંતા આર્ટસ કલ્ચરલ ટ્રુપ ની સ્થાપના કરી હતી, જેમાં તે સમયના વિવિધ અગ્રણી અભિનેતાઓ અને ગાયકોને સમાવવામાં આવ્યા હતા અને ભારતીય સૈનિકોના મનોરંજન માટે નિર્જન સરહદોએ જઈને કાર્યક્રમો પેશ કર્યા હતા; 1971ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ પછી અને બાંગ્લાદેશની રચના બાદ ઢાકા ખાતે કાર્યક્રમ પ્રદર્શન આપનારું આ પ્રથમ નટનટીઓનું મંડળ હતું. બાદમાં, નરગીસે સ્નાયુ તાણ સાથે મગજનો લકવો ધરાવતાં બાળકો માટે કામ કર્યું. તેઓ ધ સ્પેસ્ટિક્સ સોસાયટી ઓફ ઇન્ડિયાના પ્રથમ આશ્રયદાતા બન્યાં હતાં. આ સંસ્થા સાથેના તેમના ચેરિટેબલ કામના કારણે તેઓ એક સામાજિક કાર્યકર તરીકે ઓળખાવા લાગ્યાં હતાં.
મૃત્યુ
નરગીસને સ્વાદુપિંડનું કેન્સર હોવાનું નિદાન થયું હતું અને આ રોગ માટે તેમણે ન્યૂ યોર્કમાં મેમોરિયલ સ્લોન-કેટ્ટેરીંગ કેન્સર સેન્ટર ખાતે સારવાર લીધી હતી. ભારત ખાતે પરત ફર્યા બાદ, તેમની સ્થિતિ વધુ કથળી હતી અને તેમને મુંબઇમાં બ્રિચ કેન્ડી હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યાં હતાં. તેઓ 2 મે 1981ના રોજ, કોમા(બેભાનાવસ્થા)માં જતાં રહ્યાં હતાં અને 3 મે 1981ના રોજ મૃત્યુ પામ્યાં હતાં. 7 મે 1981ના, તેમના પુત્રની પહેલી ફિલ્મ રૉકી ના પ્રિમિયરમાં તેઓ રહ્યા ન હોવા છતાં, તેમના માટે ત્યાં એક બેઠક ખાલી રાખવામાં આવી હતી, તે રાષ્ટ્રીય સ્તરે જાણીતી થયેલી ઘટના હતી.
નરગીસને મરીન લાઇન્સ, મુંબઇ ખાતે આવેલા બડાકબ્રસ્તાનમાં દફનાવવામાં આવ્યાં છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતાઓ
શ્રેણી:બોલીવુડ શ્રેણી:અભિનેત્રી
ડાંગરા (તા. ધ્રોળ)
ડાંગરા (તા. ધ્રોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ડાંગરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ભડભિડ (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામ ભાલ વિસ્તારનુ ગામ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:ભાલ વિસ્તાર
સરંભડા (તા. હળવદ)
સરંભડા (તા. હળવદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હળવદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સરામભડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હળવદ તાલુકો
શકુની
શકુની (સંસ્કૃત: शकुनिः) ગાંધાર દેશનો રાજા અને ગાંધારી નો ભાઈ હતો. તે ધૃતક્રિડામાં અત્યંત પારંગત હતો અને તેણે ધૃતક્રિડામાં પાંડવોનું રાજ્ય તેના પ્રિય ભાણેજ દુર્યોધન માટે જીત્યું હતું.
અમુક સ્ત્રોત કહે છે કે જ્યારે શકુનીએ તેની પ્રિય બહેનને અંધ કુરુ રાજા સાથે પરણાવી ત્યારે તેનું અપમાન કરવામાં આવ્યું અને ત્યારે જ તેણે કુરુ વંશનો નાશ કરવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી. આ પ્રતિજ્ઞા પૂરી કરવા તેણે પોતાના અસ્થિર ભાણેજ દુર્યોધનને પાંડવો સાથે યુદ્ધ કરવા પ્રેર્યો, જેથી કૌરવ કુળનો નાશ થયો. આમ, ઘણાં લોકો તેને કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધનું કારણ માને છે. એવું પણ કહેવાય છે કે જ્યારે શકુની એ કૌરવ કુળનો નાશ કરવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી ત્યારે શકુનીના પિતાએ શકુનીના પગ પર લાત મારીને લંગડો કરી દીધો જેથી તે જ્યારે પણ ચાલે ત્યારે તેને લીધેલી પ્રતિજ્ઞા યાદ આવે.
ચોસર
thumb|જાવાનીઝ શકુની જ્યારે પાંડવોને હસ્તિનાપુરનો બંજર ભાગ આપવામાં આવ્યો- ત્યારે તેમણે મૂબ મહેનત અને કષ્ટ વેઠી તે બંજર અને શુષ્ક જમીનને ઇંદ્રપ્રસ્થ નામના એક સુંદર શહેરમાં રુપાંતરીત કરી. તુરંત જ આ શહેરની ખ્યાતી ચારે બાજુ ફેલાઈ અને ખુદ દુર્યોધન તેમનો મહેલ જોવા આવ્યો. તેણે પાણીને જમીન સમજી તેની ઉપર મુક્યો અને પાણીમાં પડી ગયો. આ જોઈ પાંડવોની પત્ની- દ્રૌપદી ખડખડાટ હસી પડી અને અંધ પિતાનો અંધ પુત્ર કહી તેનું અપમાન કર્યું. ક્રોધિત દુર્યોધન હસ્તિનાપુર પાછો ફર્યો. ભત્રિજાની મન: સ્થિતી સમજી પાંડવોને ઈંદ્રપ્રસ્થમાંથી હાંકી કાઢવાની ચતુર યોજના ઘડી કાઢી. તેણે પાંડવોને દુર્યોધન સાથે તેની પોતાની નિગરાનીમાં મૈત્રીપૂર્ણ ધૃતક્રિડાની રમત રમવા બોલાવ્યાં. જ્યારે રમત શરુ થઈ ત્યારે તેણે યુધિષ્ઠિરની ધૃતવિજયની લાલસાને તીવ્ર બનાવવા તેને નાની નાની રમતો જીતવા આપી. થોડીજ વારમાં શકુનીએ પોતાની કળા કામે લગાડી અને યુધિષ્ઠિરની લાલસાને લગામ આપી શકાય તે પહેલા તેઓ પોતાની સંપત્તિ અને રાજ્ય હારી ચૂક્યા હતાં. પછી શકુનીએ લાલચ આપી કે જો તે પોતાના ભાઈઓને દાવ પર લગાડે તો યુધિષ્ઠિરે ગુમાવેલું બધું તે જીતી શકે છે. જ્યારે જ્યારે યુધિષ્ઠિરે રવમવાનું છોડવાનો વિચાર કર્યો, ત્યારે તેણે ટોણાં મારી તેને રમવા ઉત્તેજીત કર્યો. અન્ય બે દાવમાં યુધિષ્ઠિર તેના ભાઈ અને તેની પત્ની દ્રૌપદીને પણ હારી ચૂક્યો- અને દુર્યોધનનો પ્રતિશોધ પૂર્ણ થયો.
કુરુક્ષેત્રમાં શકુની કૌરવોના પક્ષે લડ્યો. યુદ્ધભૂમિ પર તે સહદેવના હાથે માર્યો ગયો.
શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો શ્રેણી:મહાભારત
શીરોઇ (તા. હળવદ)
શીરોઇ (તા. હળવદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હળવદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. શીરોહી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હળવદ તાલુકો
તલ
બધાં તેલીબિયામાં તલ સૌથી વધુ તેલ ધરાવે છે. તલનું તેલ મીઠું હોય છે અને તે કારણે દુનિયાના લગભગ દરેક ભાગમાં ખાધ્યતેલ તરીકે વપરાય છે.
અન્ય સુકામેવા (નટ્સ-Nuts) અને ખાધ્ય પદાર્થોની જેમજ તલ પણ અમુક માણસોમાં એલર્જી પેદા કરી શકે છે.
૨૦૧૦ની સાલમાં વિશ્વમાં તલનું કુલ ઉત્પાદન ૩૮.૪ લાખ ટન થયું હતું અને મ્યાનમાર (બર્મા) સૌથી મોટો ઉત્પાદક દેશ હતો. ભારત સૌથી મોટો નિકાસકર્તા અને જાપાન સૌથી મોટો આયાતકર્તા દેશ હતો.
ઉદ્ભવ
તલને માનવજાતને જાણીતું સૌથી જૂનું તેલીબિયું ગણવામાં આવે છે. તલની ઘણી જાતિઓ છે, જે પૈકીની મોટા ભાગની જંગલી છે અને તે પૈકીની મોટાભાગની સબ-સહારન આફ્રિકાની વતની છે. સિસેમમ ઇન્ડિકમ (Sesame Indicum) કે જેની ખેતી કરવામાં આવે છે, તેનો ઉદ્ભવ ભારતમાં થયો હતો.
ઉત્ખનન દ્વારા મળી આવેલા તલના બળેલા અવશેષો ઇ.પૂ. ૩૫૦૦-૩૦૫૦ના ગાળાના હોવાનું સિદ્ધ થયું છે. ફુલરનો એમ નોંધે છે કે તલનો વેપાર મેસોપોટેમિયા અને ભારત (તથા આજના પાકિસ્તાન) વચ્ચે ઇ.પૂ. ૨૦૦૦ પહેલા શરૂ થઈ ચુક્યો હતો. કેટલાક એવો દાવો પણ કરે છે કે ઇજીપ્તમાં ટોલેમિયાક કાળ દરમ્યાન તલની ખેતી થતી હતી, જ્યારે અન્યોનું કહેવું છે કે નવા રાજ્યના કાળમાં સૌપ્રથમ ખેતી થઈ હતી.
આશરે ૪,૦૦૦ વર્ષ પુરાણા બેબીલોન અને એસ્સિરિયાના સંદર્ભોમાં પણ તલનો ઉલ્લેખ છે. ઇજીપ્તના લોકો તેને સેસેમ્ટ કહેતા અને ૩૬૦૦ કરતા પણ વધુ વર્ષો જૂના એબર્સ પેપીરસની હસ્તપ્રતમાં તેનો ઔષધિય વનસ્પતિ તરીકે સમાવેષ થયેલો છે. તુર્કીમાં થયેલા ઉત્ખનનના પુરાવાઓથી એમ સ્પષ્ટ થયું છે કે આજથી ઓછામાં ઓછા ૨૭૫૦ વર્ષ પૂર્વે ઉરર્તુના સામ્રાજ્યમાં તલ ઉગાડવામાં આવતા અને તેને પીલીને તેનું તેલ પણ કાઢવામાં આવતું.
તલ એક ખડતલ પાક છે જેને ખૂબ ઓછી માવજતની જરૂર પડે છે અને તે દુકાળમાં, ઊંચા તાપમાનમાં, ચોમાસા પછી જમીનમાં બચી ગયેલા ભેજના સહારે કે જ્યારે ચોમાસું આવ્યું જ ન હોય ત્યારે પણ ઉગી શકે છે અને એટલું જ નહિ, અત્યાધિક વરસાદમાં પણ તે ટકી જાય છે. એ એક એવો પાક હતો જેની ખેતી એવા ખેડૂતો કરતા જેમની પાસે ગુજરાનનું બીજું કોઈ સાધન ન હોય, જેઓ રણની કિનારે રહેતા હોય અને તેમના વિસ્તારમાં અન્ય કોઈ પાક થતા નહી હોય.
ઉત્પાદન
૨૦૧૦માં તલનું કુલ ઉત્પાદન ૩૮.૪ લાખ ટન હતું. મ્યાનમાર સૌથી મોટો ઉત્પાદક હતો અને મ્યાનમાર, ભારત અને ચીન ટોચના ત્રણ ઉત્પાદક દેશો હતા જેમણે ભેગા મળીને કુલ ઉત્પાદનનું અડધું ઉત્પાદન કર્યું હતું.
૭૮ લાખ હેક્ટરથી પણ વધુ જમીન પર તલનું વાવેતર ૨૦૧૦માં થયું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:તેલીબીયા
રાયડો
ભારતમાં ગુજરાત ઉપરાંત આસામ, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, ગુજરાત, પંજાબ અને હરિયાણા રાયડો પકવતા મુખ્ય રાજ્યો છે. ગુજરાતમાં પાટણ, મહેસાણા, બનાસકાંઠા અને સાબરકાંઠા જિલ્લાઓમાં રાયડાની ખેતી કરવામાં આવે છે.
ઉપયોગ
શ્રેણી:તેલીબીયા
મેઘરજ તાલુકો
મેઘરજ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના અરવલ્લી જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. મેઘરજ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:અરવલ્લી જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
જાદમ
જાદમ એ ભારતીય ગોત્ર અથવા કુળનું નામ છે, જે ઉત્તર-ભારતીય જાતિ જૂથનો ભાગ છે, જે યદુવંશી આહીર તરીકે ઓળખાય છે અને સામાન્ય રીતે ભારતના હરિયાણા રાજ્યમાં જોવા મળે છે.
ભાટી રાજપૂત, જાદમ ના વંશજો છે.
વિદ્યુત ઇજનેરી
thumb| મોટા સ્તર (મેક્રોસ્કોપિક) પર કેટલાક વિદ્યુત ઇજનેરો જટિલ પાવર સિસ્ટમ ડિઝાઇન કરે છે. thumb| વિદ્યુત ઇજનેરો માઇક્રોસ્કોપિક ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો અને ઇલેક્ટ્રોનિક સર્કિટ્રી માટે પણ ડિઝાઇન કરે છે, જેણે સિંગલ લોજિક ગેટ માટે 1 નેનોમીટરની રેકોર્ડ સેટિંગ લંબાઈ પ્રાપ્ત કરી છે. વિદ્યુત ઇજનેરી અથવા ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયરિંગ એ એક ટેકનિકલ શિસ્ત સંબંધિત અભ્યાસ સાથે, ડિઝાઇન અને એપ્લિકેશન સાધનો, ઉપકરણો અને સિસ્ટમોનો ઉપયોગ કરે છે; જેમાં વીજળી, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, અને વિદ્યુતચુંબકીય શાખાનો સમાવેશ થાય છે.
ઇલેક્ટ્રિકલ ઇજનેરી હવે કમ્પ્યુટર ઇજનેરી, પાવર ઇજનેરી, ટેલિકમ્યુનિકેશન, રેડિયો ફ્રીક્વન્સી એન્જીનિયરિંગ, સિગ્નલ પ્રોસેસિંગ, ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટેશન અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સહિત વિશાળ ક્ષેત્રોમાં વહેંચાયેલ છે. આમાંની ઘણી શાખાઓ અન્ય ઇજનેરી શાખાઓ સાથે ઓવરલેપ થાય છે, જેમાં હાર્ડવેર ઇજનેરી, પાવર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક્સ (વિદ્યુતચુંબકશાસ્ત્ર) અને મોજા, માઇક્રોવેવ એન્જીનિયરિંગ, નેનોટેકનોલોજી, ઇલેક્ટ્રોકેમિસ્ટ્રી (વિદ્યુતરસાયણશાસ્ત્ર), નવીનીકરણીય ઊર્જા, મેકેટ્રોનિક્સ અને ઇલેક્ટ્રિકલ મટિરીયલ્સ સાયન્સ(વિદ્યુત પદાર્થ વિજ્ઞાન) નો સમાવેશ થાય છે.
વિદ્યુત ઇજનેરો સામાન્ય રીતે વિદ્યુત ઇજનેરી અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક ઇજનેરીમાં ડિગ્રી ધરાવે છે. પ્રેક્ટિસિંગ એન્જિનિયરો પાસે વ્યવસાયિક પ્રમાણપત્ર હોઈ શકે છે અને વ્યવસાયિક સંસ્થા અથવા તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય માનક સંગઠનના સભ્યો હોઈ શકે છે. આમાં ઇન્ટરનેશનલ ઇલેક્ટ્રોટેક્નિકલ કમિશન (ICC), ઇલેક્ટ્રિકલ એન્ડ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્જિનિયર્સ (IEEE) અને ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ એન્જિનિયરિંગ એન્ડ ટેક્નોલોજી (IET) (અગાઉ આઇઇઇ) નો સમાવેશ થાય છે. આઇઇસી સર્વસંમતિ દ્વારા વિકસિત ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનીયરીંગ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો તૈયાર કરે છે, જેનાં ધોરણો વિશ્વભરમાં ૧૭૨ દેશોમાંથી આવતા ૨૦૦૦૦ ઇલેક્ટ્રોકનિકલ નિષ્ણાતોના કાર્યને આભારી છે.