cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
લામ્બોરગીની
1987-1994: ક્રાઇસ્લરના તાબામાં
અગાઉ ક્રાઇસ્લર કંપની જયારે લગભગ નાદારી નોંધાવવાની તૈયારીમાં હતી ત્યારે આઈકોકાએ ચમત્કારિક રીતે તેનું સુકાન ફેરવ્યું હતું, એટલે આઈકોકાએ જયારે લામ્બોરગીની ખરીદવાનો નિર્ણય લીધો ત્યારે બોર્ડના નિર્દેશકો તરફથી તેમણે કોઈ પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો નહીં. લામ્બોરગીનીના બોર્ડમાં ક્રાઇસ્લરના લોકોને નીમવામાં આવ્યા, પરંતુ કંપનીના ઘણા ચાવીરૂપ સભ્યો એ જ પ્રમુખ હોદ્દાઓ પર રહ્યા, જેમાં અલ્ફાઈરી, મારમિરોલી, વેન્ટુરેલી અને સેસકારાનીનો સમાવેશ થતો હતો.ઉબ્લાદો સ્ગાર્ઝી વેચાણ વિભાગના ઉપરી તરીકેના પોતાના હોદ્દા પર ચાલુ રહ્યા. લામ્બોરગીનીના નવા અવતારનો આરંભ કરવા માટે તેમાં 50 મિલિયન ડૉલરના રોકડા રોકાણ કરવામાં આવ્યું હતું. ટોમેકરના નવા માલિકને "એકસ્ટ્રા પ્રિમિઅમ" સ્પોર્ટ્સ કારના માર્કેટમાં પ્રવેશ મેળવવામાં રસ હતો, જે દર વર્ષે આખા વિશ્વમાં આશરે 5,000 કારોનું ગણાતું હતું.1991 સુધીમાં ફેરારી 328 સાથે સ્પર્ધા કરી શકે તેવી એક કાર બનાવવાનું ક્રાઇસ્લરે નક્કી કર્યું, અને અમેરિકન માર્કેટ માટેની ક્રિસલર કારમાં વાપરી શકાય તે પ્રકારનું એક એન્જિન ઈટાલિયનો બનાવે તેવું પણ ઈચ્છતા હતા.કંપનીને છેવટે મોટરસ્પોર્ટ બનાવવાનો નિર્ણય લેવાયો; અને તેને લામ્બોરગીની એન્જિનિયરિંગ એસ.પી.એ. તરીકે ઓળખવાનું નક્કી થયું, જે ગ્રાન્ડ પ્રિકસ ટીમ માટે એન્જિનો વિકસાવવાનું કામ કરશે.આ નવો વિભાગ મોડેના ખાતે ઊભો કરવામાં આવ્યો હતો અને તેને 5 મિલિયન ડૉલરનું શરૂઆતનું બજેટ આપવામાં આવ્યું હતું. ડેનિયલ ઔડેટ્ટો તેના મૅનેજર બન્યા અને ઈમાઈલ નોવારો તેના પ્રમુખ બન્યા; બંનેએ મોટરસ્પોર્ટના વિશ્વમાં ચમકતા તારા જેવી ખ્યાતિ ધરાવનાર અને ગાઉ ફેરારીની ફોર્મ્યુલા 1 ટીમને સંભાળનાર માણસ માઉરો ફોરઘીઈરીને સૌથી પહેલા કામ પર રાખવા માટે પસંદ કર્યા.ફોરઘીઈરીએ 3.5-લિટરની ક્ષમતાવાળું વી12 એન્જિન ડિઝાઈન કરવું શરૂ કર્યું, જે સાન્ત’અગાતા ખાતે તૈયાર થઈ રહેલા રોડ-કાર માટેના એન્જિનના કામથી સ્વતંત્ર હતું. એ વખતે લામ્બોરગીની કાઉન્ટેકથી આગળની કાર, ડાયબ્લો પર કામ કરી રહ્યા હતા, આ કારનું નામ 19મી સદીના કાળમાં મર્દીદમાં મરણ પામેલા એક વિકરાળ આખલા પરથી પાડવામાં આવ્યું હતું. ડાયબ્લોની મૂળ ડિઝાઈન આ પહેલા કોચબિલ્ડર બેર્ટોન માટે કામ કરતી વખતે મિઉરા અને કાઉન્ટેકની ડિઝાઈન બનાવનાર અનુભવી મારસેલો ગાંદિનીએ બનાવી હતી.જો કે, ક્રાઇસ્લરના ઍકઝીકયુટીવ્સ ગાંદિનીના કામથી ખાસ પ્રભાવિત થયા નહીં અને તેમણે કારની બોડી ફરીથી ડિઝાઈન કરવાનું કામ અમેરિકન કાર-નિર્માતાની પોતાની ડિઝાઈન ટીમને સોંપ્યું, અને તેમણે ગાંદિનીની મૂળ ડિઝાઈનની ઓળખરૂપ તીક્ષ્ણ ધારો અને ખૂણાઓને ગોળાકાર બનાવી દીધા; તેમની ડિઝાઈનના આધારે તૈયાર થયેલું અંતિમ ઉત્પાદન જોઈને ઈટાલિયન ડિઝાઇનર ગાંદિની બિલકુલ પ્રભાવિત થયા નહોતા તે વાત જાણીતી છે. સપ્ટેમ્બર 1988માં જયારે લામ્બોરગીનીની રજત જયંતિ આવતી હતી તે પ્રસંગે ડાયબ્લોને જાહેરમાં પ્રદર્શિત કરવાનો ઈરાદો હતો, પણ એક વખત જયારે એવું સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે કદાચ એ સમય ચૂકી પણ જવાય કે તરત તેના બદલે કાઉન્ટેકના અંતિમ સ્વરૂપને ઉત્પાદન માટે મોકલી આપવામાં આવ્યું. રજત જયંતિના પ્રસંગે પ્રદર્શિત થયેલી એનીવર્સરી કાઉન્ટેક માટે પાછળથી તે સૌથી સરસ કાર છે દાવો કરવામાં આવ્યો હતો.
એપ્રિલ 1988માં, તુરિન મોટર શો ખાતે મિનિવાનને મળતું આવતું લામ્બોરગીનીની બ્રાન્ડ ધરાવતું વાહન, વી12-પાવર્ડ કવાટ્રોવાલ્વોલે, બેર્ટોન જિનેસિસ પ્રદર્શિત કરવામાં આવી.લોકોની પ્રતિક્રિયા માપવા માટેના ઈરાદા સાથે મૂકવામાં આવેલી આ અસામાન્ય કાર લગભગ સંપૂર્ણ રીતે તરછોડાઈ ગઈ, લામ્બોરગીની અને ક્રાઇસ્લર બંનેના ઉત્પાદનોની શ્રેણી સાથે તે કોઈ રીતે મેળ ખાતી નહોતી. એ વખતે લામ્બોરગીનીની શ્રેણીમાં ડાયબ્લોથી ઊતરતી કક્ષાની ખાલી જગ્યામાં જલ્પાને સ્થાને નવી "બેબી લામ્બો" મૂકવાનું આયોજન હતું, આ "બેબી લામ્બો"ની સાથે સાથે જ જિનેસિસનું કામ પણ સોંપાયું હતું.દર વર્ષે 2,000 કારનું વેચાણ થાય એવી સંભવનીય અપેક્ષા સાથે આ પ્રોજેકટને 25 મિલિયન ડૉલરનું બજેટ ફાળવવામાં આવ્યું હતું.
જાન્યુઆરી 21, 1990ના મોન્ટે કાર્લોમાં ‘હોટલ દે પેરિસ’ ખાતે એક સમારંભમાં ડાયબ્લોને લોકો સામે રજૂ કરવામાં આવી. ડાયબ્લો એ વખતે વિશ્વનું સૌથી ઝડપી ઉત્પાદન પામતી કાર હતી, અને તેનું વેચાણ પણ એટલું ઝડપી હતું કે લામ્બોરગીનીએ નફો કરવા માંડ્યો.આ પહેલાં કંપની યુ.એસ.માં હતી તો ખરી પરંતુ તેનું જોડાણ ખાસ્સું શિથિલ હતું અને તેના ખાનગી ડિલરોનું નેટવર્ક પણ ઘણું અવ્યવસ્થિત હતું; તેના બદલે ક્રાઇસ્લરે પૂરી સેવા/સર્વિસ અને પૂરજાઓ મળી રહે તેવી કાર્યક્ષમ ફ્રેંચાઈઝ સ્થાપી.કંપનીએ પાવરબોટ રેંસિગ માટે પણ તેના વી12 એન્જિન બનાવવા શરૂ કર્યાં.1991માં તેનો નફો 1 મિલિયન ડૉલરના આંકને વટાવી ગયો, અને આમ લામ્બોરગીનીએ આ હકારાત્મક યુગ માણ્યો.
1994-1997: ઈન્ડોનેશિયન માલિકી
આવા ચઢાવવાળા, સારા સમયગાળા ટૂંકા જ હોય છે; 1992માં 239,000 ડૉલર ડાયબ્લો છેવટે અમેરિકન ઉત્સાહીઓ માટે પહોંચ બહાર રહી અને પરિણામે વેચાણ તૂટી પડ્યું.લામ્બોરગીની નાણા માટે લોહી નીંગળતી સ્થિતિમાં આવી ગઈ અને પોતાનું રોકાણ યોગ્ય ઠરે તેટલા પ્રમાણમાં હવે ઓટોમેકર કાર ઉત્પાદિત કરતું નથી એવું ક્રાઇસ્લરે ઠરાવ્યું.કોઈ લામ્બોરગીનીને તેમના હાથમાંથી લઈ લે તે માટેની શોધખોળ અમેરિકન કંપનીએ હાથ ધરી, અને મેગાટેક નામની એક હોલ્ડીંગ કંપની તેમને મળી ગઈ. આ કંપની બર્મ્યુડામાં નોંધાયેલી હતી અને સંપૂર્ણપણે ઈન્ડોનેશિયન માલિકી ધરાવતી હતી; આ સંગઠિત કંપનીઓની મંડળી સેડટકો પીટીવાય (SEDTCO Pty), કે જે ત્યારના ઈન્ડોનેશિયન પ્રમુખ સુહાર્તોના સૌથી નાના પુત્ર ટોમી સુહાર્તો અને વેપારી સેટીયવાન ડજોડીના નેતૃત્વમાં ચાલતી હતી.ફ્રેબુઆરી 1994 સુધીમાં, 40 મિલિયન ડૉલરની આપ-લે થયા પછી, લામ્બોરગીની ઈટાલિયન-અમેરિકન માલિકી પૂરી થઈ અને મેગાટેકે ઓટોમેકર, તેની મેડોના રેસિંગ એન્જિન ફેકટરી તથા અમેરિકન વિક્રેતાનો હિસ્સો, લામ્બોરગીની યુએસએ પર કબજો મેળવ્યો. ડજોડી મુશ્કેલીઓમાં અટવાયેલી અમેરિકન સુપરકાર ઉત્પાદક વેકટર મોટર્સમાં પણ 35% હિસ્સો ધરાવતા હતા, એટલે એમણે વિચાર્યું કે કદાચ વેકટર અને લામ્બોરગીની જોડાય તો તેમનો દેખાવ સુધરી શકે. પહેલાં લોટસ, જેગુઆર અને ત્યારે જનરલ મોટર્સના વહીવટી ઉપ-પ્રમુખ માઈકલ જે. કિમ્બરલીને પ્રમુખ અને મૅનેજિંગ ડાયરેકટર તરીકે નિયુકત કરવામાં આવ્યા.લામ્બોરગીનીનું સંપૂર્ણ નિરીક્ષણ કર્યા બાદ, કિમ્બરલીએ નિષ્કર્ષ પર આવ્યા કે કંપનીએ એક કે બે મૉડલો રજૂ કરવાને બદલે તેનાં ઉત્પાદનોની શ્રેણી વિશાળ બનાવવી જોઈએ અને અમેરિકન કાર ઉત્સાહીઓને પોસાઈ શકે તેવી કાર પૂરી પાડવી જોઈએ.તેમણે લોકોમાં લામ્બોરગીનીનો ઐતિહાસિક વારસો અને દંતકથા સમાન વાત ફેલાવવાની માર્કેટિંગ વ્યૂહનીતિ અમલમાં મૂકી.1995માં, ડાયબ્લોના સૌથી ઉચ્ચ કક્ષાના સુપરવેલોસ મૉડલને રજૂ કરીને લામ્બોરગીની સફળતાને વરી.પણ 1995માં જ વેચાણના વધતા આંકડાની સાથે કંપનીનું માળખું ફરીથી ઘડવામાં આવ્યું, જેમાં ટોમી સુહાર્તોની વિ’પાવર કોર્પોરેશનનો 60% અને જેફ યેપની મલેશિયન કંપની માયકોમ બીએચડી.(MyCom Bhd.),બાકીનો 40% હિસ્સો ધરાવતી હતી. વેચાણમાં થયેલા વધારા છતાં કદી નુકસાનીમાંથી બહાર ન આવતી લામ્બોરગીની માટે નવેમ્બર 1996માં વિટ્ટોરિઓ દી કાપુઆને પ્રમુખ અને મુખ્ય કારોબારી અધિકારી તરીકે નીમવામાં આવ્યા, એવી આશામાં કે આ ઓટો દિગ્ગજ ફિઆટ એસ.પી.એ.માં 40 કરતાં વધુ વર્ષો વીતાવનાર આ અનુભવી કદાચ છેવટે આ સ્પોર્ટ્સ કાર ઉત્પાદકને ફરીથી નફો પેદા કરતું એકમ બનાવી શકે. દી કાપુઆએ તરત જ કિંમત/ખર્ચ પર કાપ મૂકતાં પગલાં જારી કર્યાં, કંપનીના કેટલાય એકઝીકયુટીવ્સ અને પરામર્શકોને જવા દીધા અને કાર્યોત્પાદકતામાં 50% વૃદ્ધિ હાંસલ કરવા માટે ઉત્પાદનની ગતિ પર ભાર મૂકયો.1997માં છેવટે લામ્બોરગીની નહીં નફો-નહીં નુકસાનના તબક્કે પહોંચી, અને તે દરમ્યાન તેની 209 ડાયબ્લો વેચાઈ, તેના નફાકારક થવા માટે જોઈતી સંખ્યા કરતાં 13 વધુ.દી કાપુઆએ લામ્બોરગીનીના નામ અને ઓળખને પણ વટાવ્યાં અને ઉગ્ર વેચાણ માટેના (મર્કેન્ડાઈઝ) અને પરવાના આપવાના સોદાઓ કર્યા.છેવટે $100 મિલિયનના બજેટની જોગવાઈ સાથે "બેબી લમ્બો" બનાવવાનું કામ પણ શરૂ થયું.
એ વર્ષે જુલાઈમાં આખા એશિયા ખંડને ભરડામાં લેતી આર્થિક કટોકટીના કારણે જો કે ફરીથી લામ્બોરગીનીના માલિકી હક્કમાં બદલાવ માટેના સંજોગો સર્જાયા. 1998માં વોલ્સવેગનના સ્થાપક, ફેરડીનાન્ડ પોર્સ્ચેના દોહિત્ર, ફેરડીનાન્ડ પિઈચ, કે જે વોલ્કસવેગન એજીના નવા પ્રમુખ હતા, તે ખરીદવાના જોમમાં હતા, તેમણે લગભગ 110 મિલિયન ડૉલરમાં લામ્બોરગીનીને સંપાદિત કરી.વોલ્કસવેગનના લકઝરી કાર વિભાગ, ઔડી એજી (AUDI AG) દ્વારા લામ્બોરગીનીને ખરીદવામાં આવી હતી. ઔડીના પ્રવકતા જુઈરજેન દે ગ્રાઈવએ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ ને જણાવ્યું કે "લામ્બોરગીનીથી અૌડીનું સ્પોર્ટ્સને લગતું પાસું વધુ મજબૂત થશે અને બીજી બાજુ, લમ્બોરગીની અમારી તકનિકી નિપુણતાનો ફાયદો પણ ઉઠાવી શકશે."
1999-વર્તમાનઃ ઔડીનો પ્રવેશ
અમેરિકી માલિકી બાદ માત્ર પાંચ જ વર્ષમાં લામ્બોરગીની હવે જર્મન નિયંત્રણ હેઠળ હતી.તો પણ ફરીથી, આ મુશ્કેલીગ્રસ્ત ઈટાલિયન ઓટોમેકર ફરીથી ફેરગોઠવણ હેઠળ હતી, હવે એક હોલ્ડિંગ કંપની તરીકે લામ્બોરગીની હોલ્ડિંગ એસ.પી.એ. નામે તેનું માળખું ફરીથી ઘડવામાં આવી રહ્યું હતું, ઔડી પ્રમુખ ફ્રાન્ઝ-જોસેફ પાઈફજેન તેના ચૅરમેન હતા. ઓટોમોબિલી લામ્બોરગીની એસ.પી.એ. આ હોલ્ડિંગ કંપનીની પેટાકંપની બની, જેથી તે વિવિધ કારની ડિઝાઈન અને બનાવવા પર જ પોતાનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકે, જયારે કંપનીના પરવાના બાબતેના સોદાઓ અને દરિયાઈ એન્જિનનું ઉત્પાદન જેવી બાબતો અન્ય રીતે સંભાળી લેવાય.વિટ્ટોરીઓ દી કાપુઆ પોતાના હોદ્દા પર ચાલુ રહ્યા હતા, પણ પછી સમય જતા જૂન 1999માં તેમણે રાજીનામું આપ્યું.તેમની જગ્યા ફિઆટ, આલ્ફા રોમિયો અને ફેરારીનો અનુભવ ધરાવતા આ ઉદ્યોગના અન્ય એક અનુભવી ગિઉસેપે ગ્રેકોએ લીધું.ડાયબ્લોનું અંતિમ સ્વરૂપ, જીટી છેવટે પ્રદર્શિત કરવામાં આવી પણ તેના ઓછા-કદના ઉત્પાદનને કારણે પ્રદૂષણ અને વિનાશક્ષમતા અંગેની મંજૂરી મેળવવાની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પરવડે તેવું ન હોવાથી તેનો યુ.એસ. નિકાસ થઈ શકયો નહીં.
જેમ ડાયબ્લોની ડિઝાઈન પર અમેરિકી માલિકીની છાપ દેખાતી હતી, બરાબર તેવી જ રીતે લામ્બોરગીનીના નવા જર્મન માલિકોએ પણ ડાયબ્લોનું સ્થાન લઈ શકે તેવા વિકલ્પનું સર્જન કરવામાં મોટો ભાગ ભજવ્યો હતો. લગભગ એક દાયકા કરતાં પણ વધુ સમય પછી પહેલી નવી લામ્બોરગીની પ્રદર્શિત કરવામાં આવી, જેને અંદરખાને પ્રોજેકટ એલ140 તરીકે જાણીતી હતી; 40 વર્ષો પૂર્વે ફેરરુસિઓ લામ્બોરગીનીએ મિઉરા શ્રેણીનું નામ મૂળે જેના પરથી પાડવાની પ્રેરણા મળી હતી તે આખલા પરથી જ લમ્બોરગીનીનો પુનર્જન્મ દર્શાવતી આ કારને પણ તેની સાથે એકદમ મેળ ખાતું નામ આપવામાં આવ્યું:મુરસિએલાગો.આ નવી ફલેગશિપ કારની સજાવટ લામ્બોરગીનીના ડિઝાઈન વિભાગના નવા ઉપરી બેલ્જિયન લુક ડોન્કકેરવોલ્કે કરી હતી.
ઘણાં વર્ષોથી લામ્બોરગીનીએ જે સ્થિરતા જોઈ નહોતી તે તેને આ જર્મન માલિકીના કાળમાં મળી.પોતાની અવિશ્વસનીયતા માટે કુખ્યાત ઓટોમેકરની કારોને પ્રખ્યાત જર્મન ઈજનેરી જ્ઞાનનો ફાયદો મળ્યો અને પરિણામે એવી કારોનું ઉત્પાદન થઈ શકયું જે ઈટાલીઓની વિષમકેન્દ્રીતા તથા જર્મન કાર્યક્ષમતાનો હૉલ-માર્ક (ગુણવત્તાની છાપ) દર્શાવતી હોય.2003માં, મુરસિએલાગો પછીના ક્રમે લામ્બોરગીનીની નાની, વી10-સજ્જ ગેલાર્ડો કાર આવી, જે વધુ પોસાઈ શકે તેવી અને મુરસિએલાગો કરતાં વધુ વ્યવહારુ કાર હતી.આ કારમાંથી વળી ઘાતક લડાકુ કાર રેવેન્ટોનની બનાવટને પ્રેરણા મળી, જે અત્યંત મર્યાદિત-સંખ્યામાં રજૂ થયેલી સુપર કાર હતી અને અત્યાર સુધી વેચાયેલી લામ્બોરગીની શ્રેણીની સૌથી વધુ શકિતશાળી અને મોંઘી કાર તરીકે જુદી તરી આવી હતી.2007માં, ઔડી અને લામ્બોરગીનીના ડિઝાઈન વિભાગના ઉપરી તરીકે જવાબદાર વોલ્ટર દે’સિલ્વા, જેમણે પોતાના કાર્યકાળમાં માત્ર એક કાર- 2006ની મિઉરા વિભાવના-ની ડિઝાઈન માટેનું ઉત્તરદાયિત્વ લીધું હતું, તેમના સ્થાને નવા ઉપરી વોલ્ફગેંગ ઈગરની નિમણૂક કરવામાં આવી.ત્યારપછી આવેલી સૌથી નવીનતમ લામ્બોરગીની કાર હતી 2009ની મુરસિઓલાગો એલપી 670-4 એસવી, લામ્બોરગીનીના સુપરકાર આભામંડળમાંની એક સુપરવેલોસ કારનું નવું સ્વરૂપ.
કન્સેપ્ટ મૉડલ
મુખ્ય ડિઝાઈનર વોલ્ટર દી’સિલ્વા કૃત, પૂર્વકાલીન-પ્રકારની લામ્બોરગીની મિઉરા કન્સેપ્ટ કાર 2006માં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી.જો કે પ્રમુખ અને સીઈઓ સ્ટીફન વિંકેલમાનને આ પ્રકારની કન્સેપ્ટ કારનું ઉત્પાદન કરવાની વાતને નકારી હતી, તેમણે કહ્યું હતું કે "મિઉરાનો કન્સેપ્ટ એ અમારા ઇતિહાસની ઉજવણી છે, પણ લામ્બોરગીનીની આંખો તો ભવિષ્ય પર છે. પૂર્વકાલીન ડિઝાઈન માટે અમે આજે અહીં બેઠા નથી. એટલે અમે ફરીથી (નવી) મિઉરા ઉત્પાદિત કરીશું નહીં."
2008ના પૅરિસ મોટર શોમાં, લામ્બોરગીનીએ તેની ચાર-દરવાજાની વિભાવના ધરાવતી બેઠા ઘાટની ઈસ્ટોક રજૂ કરી.જો કે ઈસ્ટોકના આખરના ઉત્પાદન અંગે ઘણાં અનુમાનો થતાં રહ્યાં હતાં, સાન્ત’અગાતાના કારખાનામાંથી બહાર આવનાર સૌથી પહેલી ચાર-દરવાજાવાળી કાર કઈ હશે તે અંગે લામ્બોરગીનીના વ્યવસ્થાપને કોઈ નિર્ણય લીધો નહોતો.
મોટરસ્પોર્ટ
લામ્બોરગીનીના નિરીક્ષણ હેઠળ બનેલી ખરેખરી રેસ કારોમાં ખૂબ ફેરફારો કરીને બનાવેલી થોડી પ્રોટોટાઈપ કારોને ગણી શકાય. તેમાં કારખાનાના ટેસ્ટ ડ્રાઈવર બોબ વૅલાસે બનાવેલી કારો- જેમ કે મિઉરા એસવી આધારિત "જોટા" અને જરામા એસ-આધારિત "બોબ વૅલાસ સ્પેશિયલ". સમાન રસના લોકો માટે પૂરતા પ્રમાણમાં ઉત્પાદન કરી શકાય તેવી કાર ઘડવા માટે જયોજર્સ-હેન્રી રોસ્સેટ્ટીના વ્યવસ્થાપનમાં લામ્બોરગીનીએ બીએમડબ્લ્યૂ(BMW) સાથે કરાર કર્યો હતો. જો કે કરાર અનુસાર પોતાનો હિસ્સો ભજવવામાં લામ્બોરગીની નિષ્ફળ રહી હતી.આખરે એ કાર બીએમડબ્લ્યૂના પોતાના જ બીએમડબ્લ્યૂ મોટરસ્પોર્ટ ડિવિઝનમાં વિકસાવવામાં આવી હતી, અને તેનું ઉત્પાદન કરી તેને બીએમડબ્લ્યૂ એમ1 તરીકે વેચવામાં આવી હતી. 1980ના દાયકામાં, લામ્બોરગીનીએ 1986ની ગ્રૂપ સી ચેમ્પિયનશિપ સિઝન માટે કયુવીએકસ (QVX) બનાવી.એક કાર બની ગઈ, પણ પછી પૂરતી સ્પોન્સરશિપના અભાવે તે સિઝન ચૂકી ગયા.આ કયુવીએકસ માત્ર એક જ સ્પર્ધામાં ઊતરી- દક્ષિણ આફ્રિકામાં કયાલામી ખાતે થયેલી નોન-ચેમ્પિયનશિપ 1986 સાઉથર્ન સન્સ 500 કિમી રેસમાં ટિફ નીડેલે તેને હંકારી હતી.રેસમાં તેની શરૂઆત કરતાં અંત સારો હોવા છતાં, ફરી એક વાર તેને સ્પોન્સરશિપ મળી નહીં અને આખરે એ કાર્યક્રમ પડતો મૂકવો પડ્યો.
લામ્બોરગીની 1989 અને 1993 દરમ્યાન ફોર્મ્યુલા વન સિઝન માટે ફોર્મ્યુલા વનએન્જિન પૂરાં પાડનાર પણ રહી હતી.તેણે લારરોઉસી (1989-1990,1992-1993), લોટસ (1990), લિગિઈર (1991), મિનાર્દી (1992) અને મોડેના ટીમને 1991માં એન્જિનો પૂરાં પાડ્યાં હતાં.જો કે આ ગાળાનો સામાન્ય રીતે ફેકટરી ટીમ તરીકે ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે, પરંતુ કંપની પોતાને હંમેશાં એક સપ્લાયર તરીકે જોતી હતી, એક ટેકેદાર તરીકે નહીં.1992ની લારરોઉસી-લામ્બોરગીની બહુ મોટા પાયે અસ્પર્ધાત્મક રહી પરંતુ ઈગ્ઝોસ્ટ તંત્રમાંથી ઓઈલ બહાર ફેંકી દેવાનું તેનું વલણ ખાસ્સું નોંધપાત્ર રહ્યું.રેસના અંતે લારરોઉસીની પાછળ નજીક રહેલી કારો મોટા ભાગે પીળાશ પડતા કથ્થાઈ રંગથી રંગાઈ ગઈ હતી.
1991ના ઉત્તરાર્ધમાં, કોન્રાડ કેએમ-011 ગ્રૂપ સી સ્પોર્ટ્સ કારમાં લામ્બોરગીની ફોર્મ્યુલા વન મોટરનો ઉપયોગ થયો હતો, પણ કમનસીબે પ્રોજેકટ રદ થવાથી આ કાર માત્ર થોડી રેસો સુધી જ ટકી શકી હતી.એ જ એન્જિન, ત્યારની તેની મુખ્ય કંપનીના નામે લામ્બોરગીની દ્વારા ક્રાઇસ્લર તરીકે બહાર આવી, 1994ની સિઝન દરમ્યાન તેને વાપરવાના ઈરાદાથી 1993ની સિઝનના અંત ભાગમાં મૅકલારેનને તેની ચકાસણી કરી હતી. એન્જિનના દેખાવથી તેના ચાલક આર્ટોન સેના પ્રભાવિત થયા હોવાનું નોંધાયું હતું છતાં મૅકલારેન વાટાઘાટોમાંથી ખસી ગયા હતા અને આ એન્જિનના સ્થાને પીયજીઓટ એન્જિન પસંદ કર્યું હતું, અને આમ ક્રાઇસ્લરે આ પ્રોજેકટ પર પૂર્ણવિરામ મૂકી દીધું હતું.
1996થી 1999 દરમ્યાન વાર્ષિક ધોરણે મૂકાતી માત્ર એક-મૉડલની રેસિંગ શ્રેણી ડાયબ્લો સુપરટ્રોફી માટે ડાયબ્લોના બે રેસિંગ સ્વરૂપો બનાવવામાં આવ્યાં હતાં.પહેલા વર્ષે, આ શ્રેણીમાં ડાયબ્લો એસવીઆર મૉડલ વાપરવામાં આવ્યું હતું, જયારે બાકીનાં ત્રણ વર્ષ ડાયબ્લો 6.0 જીટીઆર મૉડલનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. વર્ષ 2004માં એફઆઈએ જીટી ચેમ્પિયનશિપ, સુપર જીટી ચેમ્પિયનશિપ અને અમેરિકન લે માન્સ શ્રેણીમાં રેસિંગ કારના ઉત્પાદક તરીકે સ્પર્ધામાં ઉતરવા માટે લામ્બોરગીનીએ મુરસિઆલાગો આર-જીટીને બનાવી હતી. એ વર્ષે આ કારે જે રેસમાં ભાગ લીધો તેમાંથી વેલેન્સિઆ ખાતે આયોજાયેલી એફઆઈએ જીટી ચેમ્પિયનશિપમાં રેઈટર એન્જિનિયરિંગ વતી પાંચમા સ્થાનેથી શરૂ કરીને ત્રીજા સ્થાને અંતિમ રેખા પાર કર્યાનો શ્રેષ્ઠ દેખાવ આપ્યો હતો. 2006માં સુઝુકા ખાતે સુપર જીટી ચેમ્પિયનશિપના ઓપનિંગ રાઉન્ડમાં, જાપાન લામ્બોરગીની ઓનર્સ કલબ દ્વારા રેસમાં ભાગ લઈને આર-જીટીએ સૌથી પહેલો વિજય (વર્ગ પ્રમાણે) નોંધાવ્યો હતો. રેઈટર એન્જિનિયરિંગે ગેલાર્ડોનું જીટી3 રૂપ પણ વિકસાવ્યું હતું. ક્રિસ્ટોફે બોઉચુટ અને સ્ટેફન મુકેએ હંકારેલી અને આોલ-ઈન્કલ.કોમ વતી સ્પર્ધામાં પ્રવેશેલી મુરસિઆલાગો આર-જીટીએ ઝુહાઈ ઈન્ટરનેશનલ સર્કિટ ખાતે આયોજાયેલી એફઆઈએ જીટી ચેમ્પિયનશિપમાં વિજય મેળવ્યો- લામ્બોરગીની માટે આ પહેલો મુખ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય રેસ વિજય હતો.
વ્યકિતત્વ /ઓળખ
લામ્બોરગીનીની ઓળખનો એક ચાવીરૂપ હિસ્સો તે આખલાઓની લડાઈનું વિશ્વ હતો. 1962માં ફેરરુસિઓ લામ્બોરગીનીએ સ્પેનિશ લડાકુ આખલાઓના પ્રખ્યાત સંવર્ધક, સેવિલે પશુઉછેર મથકના ડોન ઈડ્યુઆર્ડો મિઉરાની મુલાકાત લીધી હતી.લામ્બોરગીની, જે જાતે વૃષભ રાશિના હતા, તે આ જાજરમાન મિઉરા પ્રાણીઓથી એટલા પ્રભાવિત થયા કે તેમણે ટૂંક સમયમાં પોતે જે ઓટોમેકર ખોલવા માગતા હતા તેના પ્રતીક રૂપે તેમણે એક ક્રોધીલો આખલો દત્તક લેવાનું નક્કી કર્યું.
વર્ણમાળા-ગાણિતિક આધારિત નામો ધરાવતી બે કારોનું નિર્માણ કર્યા બાદ, લામ્બોરગીની ફરી એક વાર પ્રેરણા માટે આખલાઓના સંવર્ધન તરફ વળ્યા હતા. જયારે ડોન ઈડ્યુઆર્ડોને ખબર પડી કે ફેરરુસિઓએ પોતાની એક કારને તેના કુટુંબ અને તેમના આખલાઓની હાર પરથી નામ આપ્યું છે ત્યારે તેમની છાતી ગજ ગજ ફૂલવા માંડી; ચોથી મિઉરાને તેમના પશુઉછેર મથકમાં, સેવિલે ખાતે તેમની સમક્ષ અનાવરણ કરવામાં આવ્યું હતું.
આ યંત્રનિર્માતાએ એ પછી ભવિષ્યનાં વર્ષોમાં પણ આખલાની લડાઈ સાથે જોડાયેલા તંતુને જાળવી રાખ્યો હતો.ઈસ્લેરોનું નામ 1947માં પ્રખ્યાત આખલાની લડાઈના યૌદ્ધા માનોલેટેને મારનાર મિઉરા આખલા પરથી પાડવામાં આવ્યું હતું. એસ્પાડા એ તલવાર માટેનો સ્પેનિશ શબ્દ છે, જે કયારેક આખલાના યૌદ્ધા માટે પણ વાપરવામાં આવે છે.જરામાનું નામ વિશિષ્ટ રીતે દ્વિ-અર્થી છે; તેનો ઈરાદો માત્ર સ્પેનમાંના  ઐતિહાસિક આખલાની લડાઈના વિસ્તારની સ્મૃતિ કરાવવાનો હતો, પરંતુ ફેરરુસિઓને એ પણ ચિંતા હતી કે કેટલાક તેને ઐતિહાસિક જમારા મોટર રેસિંગ ટ્રેક સાથે ભેળસેળ કરી બેસશે.
આખલાની એક જાતિ પરથી ઉર્રાકોને નામ આપ્યા બાદ, 1974માં લામ્બોરગીનીએ પોતાની આ પ્રણાલીને તોડી અને કાઉન્ટેકને કોઈ આખલા પરથી નહીં પણ કાઉન્ટેક!, એટલે કે એક સુંદર સ્ત્રીને જોઈને પિડોમોન્ટીઝ માણસના મોંમાંથી સરી પડતા આશ્ચર્યના ઉદ્ગાર પરથી નામ આપ્યું હતું. કાઉન્ટેકની અજમાયશી કાર, ‘પ્રોજેકટ 112’ને પહેલીવહેલી જોઈને સ્ટાયલિસ્ટ નુસસિઓ બર્ટોનના મોંમાંથી આ શબ્દો સરી પડ્યા હતા અને તેના પરથી ફેરરુસિઓએ કારને નામ આપ્યું હતું.લામ્બોરગીનીની નામ પ્રણાલીમાં સ્પોર્ટ ઉપયોગિતા વાહન એલએમ002 અને સિલુએટ એ આવા બીજા અપવાદો છે.
1982ની જલ્પાને પણ આખલાની એક જાતિ પરથી નામ આપવામાં આવ્યું હતું; ડાયબ્લોને 1869માં મેડ્રીડમાં થયેલી અતિપ્રખ્યાત પૌરાણિક લડાઈ જેમાં "ઈલ ચિકોર્રો" વિરુદ્ધ ડ્યૂક ઓફ વેરાગુઆના વિકરાળ આખલો લડે છે તે આખલા પરથી નામ આપવામાં આવ્યું હતું; મુરસિઆલાગો- દિગ્ગજ આખલો, "ઈલ લાગારતીજો" જેના 1879ના દેખાવને યાદ કરીને તેનું જીવન બક્ષી દે છે તેના પરથી; ગેલાર્ડો, પૂર્વજો પાસેથી વારસામાં મળેલી પાંચ સ્પેનિશ લડાકુ આખલાઓની જાતિમાંની એક પરથી નામ આપવામાં આવ્યું હતું; અને રેવેન્ટોન, 1943માં જે આખલાએ યુવાન મેકિસકન ટોરીરો ફેલિકસ ગુઝમૅનને હરાવ્યો હતો તેના પરથી પાડવામાં આવ્યું હતું.2008ની એસ્ટોકની વિભાવનાને એસ્ટોક એટલે કે આખલાઓની લડાઈમાં પરંપરાગત રીતે મેટાડૉર  દ્વારા વપરાતી તલવાર પરથી નામ આપવામાં આવ્યું હતું.
કોર્પોરેટ કામકાજ
લામ્બોરગીની લામ્બોરગીની જૂથ ની કંપનીઓનો એક હિસ્સો હતી, જેમાં હોલ્ડિંગ કંપની ઓટોમોબિલી લામ્બોરગીની હોલ્ડિંગ એસ.પી. એ. હેઠળ ત્રણ જુદી જુદી કંપનીઓ હતીઃ કારોની બનાવટ/ઉત્પાદન કરતી ઓટોમોબિલી લામ્બોરગીની એસ.પી. એ. ; મોટોરી મરિની લામ્બોરગીની એસ.પી. એ., જે દરિયાઈ એન્જિન બનાવતી હતી; અને ઓટોમોબિલી લામ્બોરગીની આર્ટીમાર્કા એસ.પી. એ. , જે પરવાના અને વેપાર અંગેના કંપનીના કામકાજ સંભાળતી હતી.
મોટોરી મરિની લામ્બોરગીની વિશાળ કદના વી12 દરિયાઈ એન્જિનના બ્લોક બનાવતી હતી, જેનો ઉપયોગ પાવર બોટ રેસિંગમાં થતો હતો, ખાસ કરીને વર્લ્ડ ઓફશોર સિરીઝ કલાસ 1માં. આ એન્જિન આશરે 8171 ccથી 940 hpજેટલી ઊર્જા પેદા કરતું હતું.
ઓટોમોબિલી લામ્બોરગીની આર્ટીમાર્કા અન્ય કંપનીઓનાં ઉત્પાદનો અનેઆનુષંગિક ચીજવસ્તુઓ અર્થે ઓટોમોબિલી લામ્બોરગીનીના નામ અને છાપનો ઉપયોગ કરવા માટેના પરવાના જારી કરતી હતી.વિવિધ પ્રકારની સાજ-શણગારની વસ્તુઓ, વિવિધ મૉડલ કારલાઈનો અને એએસયુએસ(ASUS) લામ્બોરગીની વીએકસ સિરીઝ નોટબુક કમ્પ્યૂટર્સ તેનાં કેટલાંક ઉદાહરણો છે.
લેટિન અમેરિકાની લામ્બોરગીની
ઓટોમોવિલ્સ લામ્બોરગીની લેટિનોમેરિકા એસ.એ. (Lamborghini Automobiles of Latin America S.A.) એ એક મેકિસકન કંપની છે જે ઈટાલિયન ઓટોમેકર પાસેથી પરવાનો મેળવીને લામ્બોરગીનીના નામે કારોનું ઉત્પાદન કરે છે.1995માં જયારે ઓટોમોબિલી લામ્બોરગીનીને ઈન્ડોનેશિયન કોર્પોરેશન મેગાટેકે ખરીદી લીધી અને માઈકલ કિમ્બેરલીએ તેનું સુકાન સંભાળ્યું ત્યારે આ પરવાનાના કરારની બાબત અટવાઈ.આ આર્જેન્ટાઈન જૂથને લામ્બોરગીનીને લગતાં ઉત્પાદનો વેચવાની વિશ્વભરમાં છૂટ આપવામાં આવી, અને તેના કરારમાં એક કલમ ઉમેરવામાં આવી કે, "તેઓ "તેમની પોતાની રીતે ફરીથી સ્ટાઈલ કરેલાં" વાહનો, ચાહે તે તેમણે ઉત્પાદિત કર્યાં હોય કે પછી એકત્રિત કરીને બનાવ્યાં હોય, તેમનો ફેલાવો અને વેચાણ મેકિસકન યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ અને/અથવા લેટિનોમેરિકાના ક્ષેત્રમાં કરી શકશે." ઓટોમોવિલ્સ લામ્બોરગીનીએ ડાયબ્લોના બે પોતાની પ્રકારનાં સ્વરૂપો બનાવ્યાં છે જેને તે પોતાના લાયસન્સ કરાર હેઠળ ઈરોઝ અને કોટલ નામે સંબોધે છે. આ કંપની હાલ જોર્ગે અન્ટાનિયો ફર્નાન્ડીઝ ગાર્સિઆના નેતૃત્વમાં ચાલી રહી છે.
પાદટીપ (ફૂટનોટ)
<references group="Notes">
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મોટરગાડી
મોઢેશ્વરી
મા.ઢ. માં એટલે સાત્ત્વિક શકિત અને ઢ એટલે સંપન્ન. જેનામાં ભરપૂર સાત્ત્વિક શકિત છે, જે અનેક પ્રકારની ચેતનાઓથી સંપન્ન છે, જે શકિતનો આરાધક છે, જેણે આત્મનિર્ભરતા, આત્મસમર્પણ, નીડરતા જેવા ચાર ગુણોથી મોઢ શબ્દ સાકાર કર્યો છે. નાનાં અમથાં ગામડાઓમાંથી નીકળી શહેરોમાં પોતાની શકિતનો પરચો વિધાકીય ક્ષેત્રે, સામાજિક ક્ષેત્રે, વ્યાપાર ક્ષેત્રે આપ્યો છે. જેના માથા ઉપર માતંગીના અઢાર હાથની શકિત છે, તેવા મોઢ બ્રાહ્મણો, વૈશ્યો તથા ક્ષત્રિયો તથા કુળદેવી મોઢેશ્વરી માતા છે.
ધર્મારણ્ય
મોઢેરાની આસપાસના પ્રદેશને ત્રેતાયુગમાં ‘સત્યમંદિર’, દ્વાપરયુગમાં ‘વેદભુવન’, ‘કળિયુગમાં ‘મોહરેકપુરી’ અને કળિયુગના મઘ્ય ભાગમાં મોઢેરા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પુરાણોમાં તેને ‘ધર્મારણ્ય’ નામ આપવામાં આવ્યું છે. વ્યાસજી ઋષિઓને કહે છે કે, ‘પૃથ્વીવ્યાં નૈમિષં શ્રેષ્ઠં તરછ્રેષ્ઠં ધર્મસંજ્ઞકમ્’ હે! ઋષિઓ આ પૃથ્વી ઉપર તપ કરવા માટે બે જ સ્થળો શ્રેષ્ઠ છે. એક નૈમિષારણ્ય અને બીજું ધર્મારણ્ય. આ ભૂમિ ઉપર ધર્મરાજા (યમરાજા) એ એક હજાર વર્ષ તપ કરીને શિવને પ્રસન્ન કર્યા હતા. શિવજીએ ધર્મરાજાને વરદાન માગવા કહ્યું ત્યારે ધર્મરાજાએ શિવને પ્રાર્થના કરી હે, ‘ભોળાનાથ આપને આપવું જ હોય તો આ સ્થળને મારા નામ સાથે જૉડી દો.’ આથી શિવજીએ આ સ્થળને ‘ધર્મારણ્ય’ નામ આપ્યું. ત્યાર પછી આ ભૂમિ ઉપર ‘વૈવસ્વત મનુ’ એ તપ કર્યું. સૂર્યની પત્ની ‘સંજ્ઞા’ એ પણ તપ કર્યું, રામચંદ્ર ભગવાન પણ જયારે રાવણ ઉપર વિજય પ્રાપ્ત કરીને આવ્યા ત્યારે વશિષ્ઠજીએ રાવણને મારવાથી લાગેલા બ્રહ્મહત્યાના પાપને દૂર કરવા રામના ઇષ્ટદેવ સૂર્યનારાયણની સ્થાપના કરાવી હતી.
મોઢેશ્વરીની ઉત્પત્તિ
ધર્મારણ્યની રક્ષા માટે દેવોએ ‘શ્રીમાતા’ની નિયુકિત કરી હતી. એક સમયે ‘કણાટર્’ નામના દૈત્યનો ત્રાસ આ ભૂમિ ઉપર ખૂબ જ વધી ગયો, આ દૈત્ય સ્ત્રીઓને ઉપાડી જતો, લોકોને લૂંટી લેતો, બાળકોને ખાઇ જતો. આથી બ્રાહ્મણો આ દૈત્યના ત્રાસથી બચવા શ્રીમાતાના ચરણમાં ગયા. માતાજીને પ્રસન્ન કર્યા. આથી શ્રીમાતાએ બ્રાહ્મણોને અભયવચન આપતાં કહ્યું કે હે બ્રાહ્મણો! તમે મારા શરણે આવ્યા છો, માટે હું આપ સર્વને આ દૈત્યના ત્રાસમાંથી મુકત કરીશ. આપ સર્વે નિશ્ચિંત બનો. ત્યાર પછી શ્રીમાતાએ પોતાનું વિરાટ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું. માતાજીનાં નેત્રો લાલ બન્યાં. શ્યામવર્ણ, સિંહ ઉપર સવારી, લાલ ફૂલની માળા, મોઢામાંથી અગ્નિજવાળાઓવાળું માતાજીનું અદ્ભૂત સ્વરૂપ પ્રગટ થયું. અઢાર હાથમાં રકતમાળા, ધનુષબાણ, ખેટક, ખડગ, કુહાડી, ગદા, સર્પ, પરિઘ, શંખ, પાશ, કટારી, છરી, ત્રિશૂલ, મધપાત્ર, અક્ષમાળા, શકિત, તોમર, મધકુંભ ધારણ કરેલાં હતાં, કડાં તથા બાજુબંધ પહેરેલાં હતાં સાથે કૂતારાઓ હતા. માનું આવું સુંદર સ્વરૂપ જૉઇએ બ્રાહ્મણો હર્ષમાં આવી ગયા. માતાજીની સ્તુતિ કરવા લાગ્યા. માતાજીએ ક્રોધમાં આવીને કણાટર્ દૈત્યની છાતીમાં પોતાનું ત્રિશૂળ માર્યું. દૈત્યનો નાશ થયો. ત્યારથી શ્રીમાતાનું ‘માતંગી’ સ્વરૂપ પૂજનીય બન્યું. સમસ્ત મોઢ બ્રાહ્મણોએ તેમને કુળદેવી તરીકે સ્થાપ્યાં. ધર્મવાવ બનાવી માતાજીની સ્થાપના કરી અને સુખપૂર્વક રહેવા લાગ્યા.
મોઢ બ્રાહ્મણ, વૈશ્ય, ક્ષત્રિયની ઉત્પત્તિ
એક વાર પૃથ્વી ઉપર જળપ્રલય આવ્યો. તેવા સમયે ધર્મારણ્યમાં ‘શિવશર્મા’ નામનો બ્રાહ્મણ રહેતો હતો. તે જળપ્રલય જૉઇને પોતાની પત્ની ‘સુશીલા’ને સાથે લઇ લાકડાનો તરાપો બનાવીને ‘ત્રિશંકુ’ પર્વત ઉપર જતો રહ્યો. ત્યાં તેની પત્નીએ સુંદર પુત્રને જન્મ આપ્યો. કાળક્રમે બાળક થોડો મોટો થયો. એવામાં બ્રાહ્મણનું અવસાન થયું. તેની પત્ની પણ બાળકને ભગવાનના સહારે મૂકીને સતી થઇ. થોડા સમય પછી બાળક કલ્પાંત કરવા લાગ્યો. તેનું કલ્પાંત સાંભળી બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, મહેશ પ્રગટ થયા. તેઓ બાળકને સાથે લઇને જતા રહ્યા. બાળકને ત્રણ દેવનું જ્ઞાન આપ્યું. બાળક મોટો થતાં એક દેવકન્યા સાથે તેનાં લગ્ન કર્યા. આ બ્રાહ્મણના ત્યાં ત્રણ પુત્રોનો જન્મ યો. તેઓનું નામ ‘દેવશર્મા’, ‘બ્રહ્મશર્મા’ તથા ‘વિષ્ણુશર્મા’ પાડયું. આ ત્રણેય પુત્રોના ત્યાં આઠ આઠ પુત્રોનો જન્મ થયો. આમ કુલ ૨૪ બન્યા. તેમનો વંશ કુલ ૧૮૦૦૦ બન્યા. આમ ત્રણ વેદો ભણવાથી ત્રૈવેદ મોઢ બન્યા તથા કુલ ૨૪ સંખ્યાથી ચાતુર્વેદીય મોઢ બન્યા. તેમણે ધર્મારણ્યની પૂર્વમાં ધર્મેશ્વરની સ્થાપના કરી, પિશ્ચમમાં સૂર્યમંદિર, ધર્મકૂપ, સૂર્યકુંડ તથા દક્ષિણ દરવાજે ગણપતિની સ્થાપનાઓ કરી. બ્રહ્માજીએ આ બ્રાહ્મણોની રક્ષા માટે ગાયની ખરીમાંથી ‘ગોભવા’ નામે વૈશ્યો તથા ક્ષત્રિયો ઉત્પન્ન કર્યા. આજે પણ મોઢેરાની પાસે ‘ગાંભુ ગામ છે. આમ બ્રાહ્મણ, વૈશ્ય તથા ક્ષત્રિય મોઢ ઉત્પન્ન થયા.
કાળક્રમે વિધર્મીઓના હાથથી માતાજીની મૂર્તિને બચાવવા બ્રાહ્મણોએ માતાજીને ‘વાવ’માં પધરાવ્યાં. વિધર્મીઓની ધર્મભ્રષ્ટ નીતિથી બચવા ધર્મારણ્યના બ્રાહ્મણોએ ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર, ઇંદોર, ભોપાલ, ઉજજૈન વગેરે અલગ અલગ સ્થળોએ પોતાનો વસવાટ કર્યો. ગાયકવાડે રામરાજયની સ્થાપના કરી ત્યારબાદ તેમની મંજૂરી મેળવી ઇ.સ. ૧૯૬૨માં માતાજીનો જીર્ણોદ્ધાર શરૂ થયો. ઇ.સ. ૧૯૬૬માં મહા સુદ, ૧૩ના દિવસે માતાજીની મૂર્તિની પ્રાણપ્રતિષ્ઠા થઇ ધર્મશાળા, કોટ, સિંહદ્વારનું નિર્માણ થયું.
દેગામ (તા. વાપી)
દેગામ (પારડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાપી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેગામ (પારડી) ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:વાપી તાલુકો
ક્યુરીયમ
ક્યુરીયમ એ એક કૃત્રિમ તત્વ છે જેની સંજ્ઞા Cm અને અણુ ક્રમાંક ૯૬ છે. આ એક કિરણોત્સારી ખંડનથી નિર્મીત  એક્ટિનાઈડ શ્રેણીનું ટ્રાંસ-યુરેનિક તત્વ છે. આનું નામ મેરી ક્યુરીના અને તેમના પતિ પીરી ક્યુરીના નામ પરથી રખાયું છે. આનું ઉત્પાદન યોજનાબદ્ધ રીતે ૧૯૪૪ના ઉનાળામાં ગ્લેન ટી. સીબ્રોગની ટોળી એ કર્યું હતું. આની જાણકારી ગુપ્ત રખાઈ હતી અને આને ૧૯૪૫માં પ્રસિદ્ધ કરાઈ હતી. પ્રાયઃ આ ધાતુને યુરેનિયમ અને પ્લુટોનિયમ પ્ર ઈલેક્ટ્રોનનઓ મારે કરીને મેળવવામાં આવે છે એક ટન અણ્વીક ઈંધણમાંથી ૨૦ ગ્રામ ક્યુરીયમ મેળવી શકાય છે.
આ એક સખત, ભારે સફેદ ચળકતી ધાતુ છે.એક્ટોઇનાઈડ શ્રેણીના તત્વમાં આ તવ સરખામણીએ ઊંચું ગલન અને ઉત્કલન બિંદુ ધરાવે છે. સામાન્ય તાપમાને આ ધાતુ પ્રતિ ચુંબકીય ગુણધર્મો ધરાવે છે પણ ઠંડો પડતા તે અચુંબકીય ગુણધર્મો પ્રદર્શિત કરે છે. આ સિવાય ક્યુરિયમના સમ્યોજનોમાં અન્ય અસ્થિર અને બદલાતા ચુંબકીય ગુણધર્મો પણ જોવા મળે છે. સામાન્ય રીતે સંયોજનોમાં ક્યુરીયમ +૩ બંધનાંક અને ક્યારેક +૪ બંધનાંક દર્શાવે છે, દ્રાવણોમાં પ્રાયઃ તે +૩ બંધનાંક દર્શાવે છે. આ ધાતુ ખૂબ ઝડપથેએ ઓક્સિડેશન પામે છે અને આના ઓક્સાઈડ વધુ પ્રમાણમામ્ મળતું સંયોજન છે. કાર્બનિક સંયોજનો સાથે તે ફ્લોરોસેંટ સંયોજનો બનાવે છે. પણ કોઈ જીવાણુ કે આર્કીયા માં મળી આવતાં નથી. માનવ શરીરમાં પ્રવેશતા તે હાડકાઓ, ફેંફસાઓ અને યકૃતમાં જમા થવા માંડે છે અને કેન્સર ઉત્પન્ન કરે છે.
શ્રેણી:રાસાયણિક તત્વો
કુવાઝર
કુવાઝર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરવા (હડફ) તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કુવાઝર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:મોરવા (હડફ) તાલુકો
આસણા
આસણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જલાલપોર તાલુકાનું ગામ છે. આસણા ગામમાં ખાસ કરીને કોળી પટેલો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, માછીમારી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.
શ્રેણી:જલાલપોર તાલુકો
છપિયા
પ્રાસાદિક જગ્યાઓ
આ ધામમાં યાત્રિકોના દર્શન માટે ભગવાન સ્વામિનારાયણની પ્રાસાદિક ૨૫-પચ્ચીસથી વધુ જગ્યાઓ આવેલી છે.
મહીયાપુર (તા. માલપુર)
મહીયાપુર (તા. માલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મહીયાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માલપુર તાલુકો
રાજપરા (ચોબારી)
રાજપરા (ચોબારી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચોટીલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાજપરા (ચોબારી) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ચોટીલા તાલુકો
કલ્યાણ પટેલનું મુવાડુ (તા. ડેસર)
કલ્યાણ પટેલનું મુવાડુ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા ડેસર તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. કલ્યાણ પટેલનું મુવાડુ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ડેસર તાલુકો
અચિસરા
શ્રેણી:શિનોર તાલુકો
માળીયા (તા. લુણાવાડા)
માળીયા (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. માળીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
વાંસનોલી
વાંસનોલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એવા હાંસોટ તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. વાંસનોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હાંસોટ તાલુકો
ધગડમાળ (તા. પારડી)
ધગડમાળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પારડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધગડમાળ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.
ધગડમાળ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો શ્રેણી:પારડી તાલુકો
ભકિતફેરી
ભકિતફેરી શબ્દ સ્વાધ્યાય પ્રવ્રુત્તિ ના પ્રણેતા પૂ. પાંડુરંગ શાસ્ત્રી આઠવલેએ આપેલ છે. ભકિતફેરીનો સામાન્ય અર્થ કરીએ તો, ભકિત+ફેરી (ફરવુ, ઘુમવું, અન્ય પાસે જવું), એટલે ભકિતના દ્રષ્ટિકોણથી અન્ય પાસે જવું. ભગવાન અને આપણી વચ્ચેનો સંબંધ સમજવા અને સમજાવવા જવું.
મનુષ્ય ગૌરવદિન ની ભકિતફેરી
મનુષ્ય ગૌરવદિન ની ભકિતફેરી એટલે તારીખ ૧૯ થી ૨૫ ઓક્ટોબર વચ્ચે ગોઠવવામાં આવતી ભકિતફેરી, જેમાં લાખોની સંખ્યામાં સ્વાધ્યાય પરીવારના અનુયાયિઓ દૈવિ સંબંધ બાંધવાં ભકિતફેરીમાં નિકળે છે. આ સહુ પોતાના ટિકીટ, ટિફીન અને ટાઇમ ખર્ચીને ભક્તિફેરીમાં જોડાય છે.
નાની બોરુ
નાની બોરુ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધોળકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. નાની બોરુ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ભાલીયા ઘઉં, કપાસ, તેમ જ જીરુના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી છે. ગામમાં પ્રશ્નોરા નાગર બ્રાહ્મણોના ઇષ્ટ દેવતા હાટકેશ્વરનું અતિ પ્રાચીન મંદિર આવેલ છે. કહેવાય છે કે આ ગામમાં ભગવાન સ્વામિનારાયણ રૂબરૂ પધારેલા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ધોળકા તાલુકો શ્રેણી:ભાલ વિસ્તાર
બરડીયા (તા. જામકંડોરણા)
બરડીયા (તા. જામકંડોરણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામકંડોરણા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બરડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
બંધીયા (તા. જામકંડોરણા)
બંધીયા (તા. જામકંડોરણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામકંડોરણા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બંધીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામકંડોરણા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
માતરીયા વાડી
માતરીયા વાડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોરવા (હડફ) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માતરીયા વાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:મોરવા (હડફ) તાલુકો
ભાઠા (જલાલપોર)
ભાઠા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જલાલપોર તાલુકાનું ગામ છે. ભાઠા ગામમાં ખાસ કરીને કોળી પટેલો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, માછીમારી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.
શ્રેણી:જલાલપોર તાલુકો
નિકોટિન
નિકોટિન  એ ભોંયરીંગણી પરિવારના ઝોડ (સોલાનસેઇ )માં મળતું અલ્કલી ઝેર છે જે સૂકી તમાકુનું 0.6–3.0% વજન ધરાવે છે, જેનું જૈવ સંયોજન છોડના મૂળમાં ઉદ્ભવે છે અને ભરાવો પાંદડાંમાં થાય છે. તે જીવજંતુઓ સાથે શાકાહારવિરોધી રસાયણ તરીકે ખાસ ચોક્સાઇથી કાર્ય કરે છે. તેથી જ ભૂતકાળમાં નિકોટિન જંતુનાશક દ્વવ્ય તરીકે વ્યાપક પ્રમાણમાં ઉપયોગમાં લેવાતું હતું, અને વર્તમાન સમયમાં ઇમિડેક્લોપ્રિડ જેવા નિકોટિનના પર્યાયો વ્યાપક પ્રમાણમાં વપરાય છે. સોલાનસેઇ પરિવારના અન્ય કેટલાક સભ્યોમાં પણ નિકોટિન મળી આવે છે. રીંગણીના છોડ અને ટામેટા જેવી જાતોમાં પણ તે નાના પ્રમાણમાં હાજર હોય છે.
ઓછા કેન્દ્રીકરણ (સરેરાશ સિગારેટ આશરે એક મિલિગ્રામ જેટલું એકરસ નિકોટિન પેદા કરે છે)માં આ પદાર્થ સસ્તન જીવોમાં ઉત્તેજક તરીકેનું કાર્ય કરે છે અને તે તમાકુ ધુમ્રપાનના ગુલામ-બનાવતા ગુણધર્મો લાવવા માટેનું મુખ્ય પરિબળ છે. અમેરિકન હાર્ટ એસોસિએશનના મત મુજબ, નિકોટિનનું વ્યસન અત્યાર સુધી ન તોડી શકાય તેવા સખત વ્યસનોમાંથી એક રહ્યું છે. તમાકુ તેમજ હેરોઇન અને કોકેઇન જેવા ડ્રગ્સના વ્યસનો નક્કી કરતાં ઔષધ વિજ્ઞાન અને વર્તન અંગેના લક્ષણો સરખાં જ જોવા મળે છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોના ગાળામાં સિગારેટોમાં નિકોટિનનું પ્રમાણ ધીરેધીરે વધ્યું છે, અને એક અભ્યાસ મુજબ 1998થી 2005ના વર્ષો વચ્ચે આ પ્રમાણમાં પ્રતિવર્ષ 1.6%નો સરેરાશ વધારો થયો હતો. બજારમાં મળતી તમામ જાતની સિગારેટોને આ વાત લાગુ પડતી હતી.
કાલુપુરા (તા. સાવલી)
કાલુપુરા (તા. સાવલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા સાવલી તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. કાલુપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
નિકોટિન
ઇતિહાસ અને નામ
ગેરી પિન્નર દ્વારા 1893માં તેનું માળખું શોધવામાં આવ્યું તેમજ 1904માં એ.પેક્ટેટ અને ક્રેપ્યુક્ષ દ્વારા તેનું પ્રથમ વખત કુત્રિમ રીતે સેન્દ્રિયકરણ થયું.
રસાયણશાસ્ત્ર
નિકોટિન એ ભેજનું શોષણ કરનારું, તૈલી પ્રવાહી છે જે પાણી સાથે તેના મૂળ સ્વરૂપે ભળી શકે તેવું હોય છે. નાઇટ્રોનવાળાં મૂળ તરીકે નિકોટિન એસિડ સાથે મીઠું બનાવે છે જે સામાન્ય રીતે સખત અને પાણીમાં ઓગળી શકે તેવાં હોય છે. નિકોટિન સરળતાંથી ચામડીમાં ઘૂસી જાય છે. ભૌતિક આંકડાંમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે, અલ્કલી ઝેર આધારિત કુદરતી પ્રોડક્ટ નિકોટિન તેના ઉત્કલન બિંદુ કરતાં નીચેના તાપમાને સળગી જાય છે, અને વરાળનું દબાણ નીચું હોવા છતાં તેના ધુમાડાં હવામાં ઝટ સળગી જાય છે308 K. આ કારણસર, જ્યારે સિગારેટ પીવામાં આવે છે ત્યારે મોટાભાગનું નિકોટિન બળી જાય છે; જોકે, ઇચ્છિત અસરો પૂરી પાડવા માટે તેનું પૂરતું પ્રમાણ શ્વાસમાં લેવું પડે છે. તમાકુના ધુમ્રપાન દ્વારા શ્વાસમાં લેવામાં આવતું નિકોટિનનું પ્રમાણ એ તમાકુના પાંદડામાં હાજર નિકોટિનનો માત્ર એક હિસ્સો જ હોય છે.
મલેકપુર (તા. લુણાવાડા)
મલેકપુર (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. મલેકપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામમાં પેટ્રોલ પંપ પણ આવેલો છે.
કાલુપુરા (તા. સાવલી)
શ્રેણી:સાવલી તાલુકો
નિકોટિન
પ્રકાશશાસ્ત્રીય પ્રવૃતિ
નિકોટિન એ પ્રકાશશાસ્ત્રીય રીતે સક્રિય છે અને તેને દર્પણ પ્રતિબિંબ ધરાવતાં બે સ્વરૂપો છે. નિકોટિનનું કુદરતી રીતે ઉદ્ભવતું સ્વરૂપ [α]D = –166.4° સાથે લીવોરોટેટરી હોય છે. તેનું ડેક્ષ્ટ્રોરોટેટરી સ્વરૂપ (+)-નિકોટિન અન્ય (–)-નિકોટિનથી માત્ર અડધી જ શારીરિક પ્રવૃતિ કરે છે. માટે તે એટલું નબળું હોય છે કે તેની સરખી અસર મેળવવા માટે તેનો ઊંચો ડોઝ લેવો પડે. (+)-નિકોટિનના ક્ષારો સામાન્ય રીતે ડેક્ષ્ટ્રોરોટેટરી હોય છે.
મલેકપુર (તા. લુણાવાડા)
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
નિકોટિન
ફાર્માકોકાઇનેટિક્સ
નિકોટિન જેવું શરીરમાં દાખલ થાય છે, તે ખૂબ જ ઝડપથી લોહીના પ્રવાહમાં ભળી જાય છે અને તેથી તે લોહી-મગજના અવરોધને વટાવી શકે છે. શ્વાસમાં લીધા બાદ આ પદાર્થને મગજ સુધી પહોંચવામાં સરેરાશ આશરે સાત સેકન્ડ લાગે છે. શરીરમાં નિકોટિનની હાફ લાઇફ (કીરણોત્સારી ગુણ ઘટીને અડધો થતાં લાગતો સમય) બે કલાકની આસપાસ છે.
ધુમ્રપાનથી શરીર દ્વારા ગ્રહણ કરવામાં આવતાં નિકોટિનના પ્રમાણનો આધાર ઘણા પરિબળો પર નભે છે. જેમાં તમાકુનો પ્રકાર, ધુમાડો શ્વાસમાં લેવાય છે કે નહીં, ફીલ્ટરનો ઉપયોગ થયો છે કે નહીં વગેરે જેવા પરિબળોનો સમાવેશ થાય છે. મોંઢામાં હોઠ અને પેઢાં વચ્ચે ભરાવાતી અથવા તો નાક દ્વારા લેવાતી વિવિધ ચાવવાની તમાકુ, ઝબોળવાની તમાકુ, સ્નસ (તમાકુની એક પ્રોડક્ટ) અને છીંકણી વગેરેનું શરીરમાં છૂટતું પ્રમાણ ધુમ્રપાન કરતાં અનેકગણું રહે છે. નિકોટિનની યકૃતમાં થતી ચયાપચયની ક્રિયા સાયટોક્રોમ P450 ઉત્સેચકો દ્વારા થાય છે (મોટેભાગે CYP2A6 દ્રારા અને CYP2B6 દ્વારા પણ). કોટિનાઇન એ અતિમહત્વનું મેટાબોલાઇટ (ચયાપચયની ક્રિયા કરનાર) છે. અન્ય પ્રાથમિક મેટાબોલાઇટોમાં નિકોટિન એન-ઓક્સાઇડ, નોર્નિકોટિન, નિકોટિન આઇસોમેથોનિયમ આઇઓન, 2-હાઇડ્રોક્સીનિકોટિન અને નિકોટિન ગ્લુકુરોનાઇડનો સમાવેશ થાય છે. નિકોટિનથી કોટિનાઇન સુધીની ગ્લુકુરોનિડેશન અને ઑક્સીકરણ કરેલી ચયાપચયની ક્રિયા બંને મેન્થોલ દ્વારા અંકુશિત થાય છે, અને એ રીતે તે નિકોટિનની ઇન વિવો  હાફ લાઇફ વધારે છે. મેન્થોલ ધરાવતી સિગારેટોમાં મેન્થોલ એક ઉમેરણ હોય છે.
વપરાશની શોધ
ઝેરીઅસર કે તબીબી-કાનૂની મૃત્યુની તપાસના નિદાનની ખરાઇ કરવાના હેતુસર લોહી, જીવનરસ કે મૂત્રમાં નિકોટિનનું પ્રમાણ જાણવું પડે છે. નોકરી પહેલાંનાં અને આરોગ્ય વીમાની તબીબી તપાસ કાર્યક્રમોના હેતુસર મૂત્ર કે લાળને લગતું કોટિનાઇન કેન્દ્રીકરણ હંમેશા માપવામાં આવે છે. પરિણામોનું કાળજીપૂર્વકનું અર્થઘટન ખૂબ જ મહત્વનું છે, કારણ કે સિગારેટના ધુમાડાનું પરોક્ષ રીતે સેવન નિકોટિનના નોંધનીય ભરાવામાં પરિણમે છે, અને બાદમાં તેના મેટાબોલાઇટો શરીરના વિવિધ સ્ત્રાવોમાં દ્રશ્યમાન થાય છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, સ્પર્ધાત્મક રમતોના કાર્યક્રમોમાં નિકોટિન પર કોઇ નિયંત્રણો હોતા નથી, છતાં આ કેફી પદાર્થ વ્યાયામને લગતાં પ્રદર્શનમાં નોંધપાત્ર લાભકર્તા અસર ધરાવે છે તેમ દર્શાવવામાં આવે છે.
ફાર્માકોડાયનેમિક્સ
નિકોટિન એસેટીલ્કોલાઇન રીસેપ્ટર્સ પર કામ કરે છે, ખાસ કરીને ગેન્ગ્લિઅન પ્રકારના નિકોટિન રીસેપ્ટર અને એક સીએનએસ (CNS) નિકોટિન રીસેપ્ટર પર તે કામ કરે છે. આ બંનેમાંથી પહેલા પ્રકારનું નિકોટિન મૂત્રપિંડ પાસેની અસ્થિમજ્જા અને અન્ય જગ્યાએ હાજર હોય છે, જ્યારે બીજા પ્રકારનનું નિકોટિન કેન્દ્રીય જ્ઞાનતંતુ ચક્ર (સીએનએસ)માં હાજર હોય છે. નાના ભરાવાઓ દ્વારા નિકોટિન આ રીસેપ્ટરોની પ્રવૃતિ વધારે છે. ઓછી સીધી કાર્યપદ્ધતિ દ્વારા નિકોટિનની વિવિધ અન્ય ન્યુરોટ્રાન્સમિટર્સ પર પણ અસરો હોય છે.
સીએનએસ (CNS)માં
નિકોટિનિક એસેટીલ્કોલાઇન રીસેપ્ટર્સ સાથે બંધાઇને નિકોટિન કેટલાક ન્યુરોટ્રાન્સમિટર્સના સ્તરોમાં વધારો કરે છે - આમ કરીને તે એક પ્રકારના અવાજ નિયંત્રક તરીકે કાર્ય કરે છે. એવું વિચારવામાં આવે છે કે મગજની રીવોર્ડ સર્કીટમાં ડોપામાઇનના વધેલા સ્તરો સુખબોધ, રાહત અને નિકોટિનથી થતાં અંતિમ વ્યસન માટે જવાબદાર હોય છે. નિકોટિનને હાડપિંજરના સ્નાયુઓ કરતાં મગજના એસેટીલ્કોલાઇન રીસેપ્ટર્સ માટે વધુ આકર્ષણ હોય છે, જોકે ઝેરી ડોઝ વખતે તે સંકોચનો અને શ્વાચ્છોશ્વાસને લગતો લકવો પેદા કરી શકે છે. ચોક્કસ એમિનો એસિડના આ રીસેપ્ટર પેટાપ્રકારો પર તફાવતોને કારણે જ નિકોટિનની પસંદગી થતી હોવાનું માનવામાં આવે છે.
તમાકુનો ધુમાડો મોનોએમાઇન ઓક્સીડેસ ઇનહિબિટર્સ હર્માન, નોરહર્માન, એનાબેસાઇન, એનટેબાઇન અને નોર્નિકોટાઇન ધરાવે છે. આ સંયોજનો ધુમ્રપાન કરનારાઓની એમએઓ (MAO )પ્રવૃતિમાં અસરકારક રીતે ઘટાડો કરે છે. MAO પાચકરસો ડોપામાઇન, નોરેપિનેફ્રાઇન અને સેરોટોનિન જેવા મોનોએમિનર્જિક ન્યુરોટ્રાન્સમિટર્સને ભાંગી પાડે છે.
તમાકુના ધુમ્રપાન દ્વારા લેવામાં આવતું હઠીલું નિકોટિન નાના મગજ અને મગજના મધ્યભાગ વિસ્તારમાં  આલ્ફા4બીટા2* nAChRને અપ-રેગ્યુલેટ (વધે એ રીતે નિયંત્રિત) કરે છે પરંતુ હેબીન્યુલોપેડુન્ક્યુલર માળખાઓમાં કોઇ ફેરાફાર કરતું નથી. વેન્ટ્રલ ટેગ્મેન્ટલ એરિયા(મગજના ભાગમાં મજ્જાતંતુ કોશિકાનું જૂથ)માં હાજર આલ્ફા4બીટા2 અને આલ્ફા6બીટા2 રીસેપ્ટર્સ, નિકોટિનની વધારાની અસરોમાં મધ્યસ્થી બનવા ખૂબ જ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
એસએનએસ (SNS)માં
સ્પ્લેન્ચનિક નસોથી મૂત્રપિંડ પાસેની અસ્થિમજ્જા સુધી કાર્ય કરીને નિકોટિન સીમ્પેથેટિક નર્વસ સીસ્ટમને પણ સક્રિય કરે છે, એપિનેફ્રાઇનની મુક્તિનું ઉદ્દીપન પણ કરે છે. પ્રી-ગેન્ગ્લિઓનિક સીમ્પેથેટિક રેસાઓ દ્વારા આ નસોનું મુક્ત થયેલું એસેટીલ્કોલાઇન, નિકોટિનિક એસેટીલ્કોલાઇન રીસેપ્ટર્સ પર કાર્ય કરે છે, જેના ભાગરૂપે એપિનેફ્રાઇન (અને નોરેપિફ્રાઇન) લોહીના પ્રવાહમાં મુક્ત થાય છે. મેલાનિન સમન્વયના પૂર્વવર્તી કાર્ય અથવા તો મેલાનિન અને નિકોટિનના અફર બંધનને કારણે નિકોટિનને મેલાનિન-ધરાવતાં કોષમંડળો પ્રત્યે પણ આકર્ષણ હોય છે. શ્યામવર્ણની વ્યક્તિઓમાં વધતી જતી નિકોટિનની ગુલામી અને ઘટતાં ધુમ્રપાન નિષ્ક્રિયતાના દરના મૂળમાં પણ આ વાત હોવાનું જ કહેવામાં આવ્યું છે.
મૂત્રપિંડ પાસેની અસ્થિમજ્જામાં
મૂત્રપિંડ પાસેની અસ્થિમજ્જામાં ગેન્ગ્લિઅન પ્રકારના નિકોટિન રીસેપ્ટર્સને બાંધીને નિકોટિન એડ્રેનાલિન (એપિનેફ્રાઇન)નો પ્રવાહ વધારે છે, જે ઉદ્દીપન કરતું હોર્મોન અને ન્યુરોટ્રાન્સ્મિટર છે. રીસેપ્ટર્સ સાથે બાંધવાથી તે કોશિકા વિધ્રુવીકરણ પેદા કરે છે અને સાથે વોલ્ટેજ-ગેટેડ કેલ્સિયમ ચેનલમાંથી કેલ્સિયમનો અંતરપ્રવાહ પણ વહે છે. કેલ્સિયમ ક્રોમાફિન સુક્ષ્મ કણોનું એક્ઝોસીટોસિસ ઉત્પન્ન કરે છે અને તે રીતે લોહીના પ્રવાહમાં એપિનેફ્રાઇન (અને નોરેપિનેફ્રાઇન)ને મુક્ત કરે છે. એપિનેફ્રાઇન (એડ્રેનાલિન)ની મુક્તિને લીધે હૃદયના ધબકારા, લોહીના દબાણ અને શ્વાચ્છોશ્વાસમાં વધારો થાય છે, અને સાથે સાથે લોહીની શર્કરાના સ્તરોમાં પણ વધારો થાય છે.
thumb|280px|નિકોટિનની આડ અસરો.
નિકોટિન 1થી 2 કલાકની હાફ-લાઇફ ધરાવતી તમાકુની કુદરતી પ્રોટક્ટ છે. બીજી બાજુ, નિકોટિનનું મેટાબોલાઇટ કોટિનાઇન લોહીમાં 18થી 20 કલાક સુધી રહે છે, જેનાથી તે વધુ સ્થિર સંયોજન બને છે અને તેની લાંબી હાફ-લાઇફને કારણે વધુ ઇચ્છિત અને સરળ અવલોકન કરી શકાય છે.
મનોસક્રિય અસરો
નિકોટિનની મિજાજ-બદલતી અસરો જુદીજુદી છે: ચોક્કસ રીતે જોવા જઇએ તો તે ઉદ્દીપક અને મુક્તિદાતા બંને છે. પહેલા તે શર્કરાને યકૃતમાંથી અને એપિનેફ્રાઇન (એડ્રેનાલિન)ને મૂત્રપિંડ પાસેની અસ્થિમજ્જા માંથી મુક્ત કરાવે છે, બાદમાં તે ઉદ્દીપન માટે નિમિત્ત બને છે. તેના વપરાશકારો રાહત, હોશિયારી, પ્રશાંતિ અને ચપળતાની લાગણીઓ વ્યક્ત કરતાં હોય છે. ભૂખને ઘટાડવા અને ચયાપચયની ક્રિયાને વધારવાની અસરરૂપે કેટલાક ધુમ્રપાન વ્યસનીઓના વજનમાં ઘટાડો થઇ શકે છે.
જ્યારે સિગારેટ પીવામાં આવે છે, ત્યારે નિકોટિન-સમૃદ્ધ લોહી ફેફસામાંથી પસાર થઇને મગજ સુધી સાત સેકન્ડમાં જ પહોંચે છે અને તરત જ એસેટીલ્કોલાઇન, નોરેપિનેફ્રાઇન, એપિનેફ્રાઇન, વેસોપ્રેસ્સિન, આર્જિનાઇન, ડોપામાઇન, ઓટોક્રાઇન એજન્ટ્સ અને બીટા-એન્ડ્રોર્ફિન જેવા ઘણા રસાયણિક સંદેશાવાહકો મુક્ત થાય તેનું ઉદ્દીપન કરે છે. ન્યુરોટ્રાન્સ્મિટરો અને હોર્મોન્સની આ મુક્તિ નિકોટિનની મોટાભાગની અસરો માટે જવાબદાર છે. એસેટીલ્કોલાઇનમાં વધારાના કારણે જ નિકોટિન એકાગ્રતા અને સ્મરણશક્તિમાં વધારો કરતું જણાય છે. એસેટીલ્કોલાઇન અને નોરેપિનેફ્રાઇનમાં વધારાના લીધે તે ચપળતામાં પણ વધારો કરે છે. નોરેપિનેફ્રાઇનમાં વધારાના લીધે જ ઉત્તેજના વધે છે. એસેટીલ્કોલાઇન અને બીટા-એન્ડ્રોર્ફિનમાં વધારાના કારણે દુખાવામાં રાહત થાય છે. બીટા-એન્ડ્રોર્ફિનના વધવાથી વ્યગ્રતામાં ઘટાડો થાય છે. નિકોટિન ડોપામાઇન ની હકારાત્મક અસરોના સમયના ગાળાને લંબાવે છે અને બ્રેઇન રીવોર્ડ સીસ્ટમમાં સંવેદનશીલતાને વધારે છે. મોટાભાગની સિગારેટો (શ્વાસમાં લેવાતા ધુમાડામાં) 1થી 3 મિલિગ્રામ નિકોટિન ધરાવતી હોય છે.
સંશોધનો સૂચવે છે કે, જ્યારે ધુમ્રપાન વ્યસનીઓ ઉત્તેજનાપૂર્ણ ઇચ્છા પ્રાપ્ત કરવા માંગતા હોય છે ત્યારે તેઓ ટૂંકા અને ઝડપી કસ મારે છે, જે લોહીમાં નિમ્નસ્તરીય નિકોટિન ઉત્પન કરે છે. આ ઘટના જ્ઞાનતંતુના પ્રેષણને ઉશ્કેરે છે. જ્યારે વ્યસનીઓ હળવા થવા માગતા હોય ત્યારે તેઓ ઊંડા કસ મારે છે, જેનાથી લોહીમાં નિકોટિનનું ઊંચુ પ્રમાણ પેદા થાય છે, જે નસોના આવેગના રસ્તાનું સંકોચન કરે છે. આમ થવાથી મંદ શામક અસર પેદા થાય છે. ઓછા ડોઝ લેવામાં આવે ત્યારે નિકોટિન જોરદાર રીતે મગજમાં નોરેપિનેફ્રાઇન અને ડોપામાઇનના કાર્યોને વધારી દે છે, જેનાથી સાયકોસ્ટિમ્યુલન્ટ્સ જેવી લાક્ષણિક કેફી અસર ઊભી થાય છે. ઊંચા ડોઝ લેવાથી નિકોટિન સેરોટોનિન અને ઓપિએટ (અફીણી) પ્રવૃતિની અસરો વધારી દે છે, જે પ્રશાંતિની, પીડા-હરનારી અસરો ઉત્પન્ન કરે છે. માત્રા અને વપરાશ વધવાના સંદર્ભે જોઇએ તો મોટાભાગના કેફી પદાર્થમાં નિકોટિન અલગ તરી આવે છે, કારણ કે તેનો મિજાજ ઉત્તેજકથી લઇને શાંત પાડનાર/પીડા હરનાર તરીકે બદલાતો રહે છે.
વૈધાનિક રીતે જોઇએ તો, નિકોટિન પણ મહત્વનું વ્યસન છે, કારણ કે માત્ર તેના નિયંત્રણ દ્વારા કોઇ ખાસ ચોક્કસ લક્ષણો પ્રાપ્ત થતા નથી. જોકે, તમાકુમાં મળી આવતા એમએઓઆઇ (MAOI) વગેરે સાથેના સહ-સંચાલન બાદ જ નિકોટિન યોગ્ય વર્તનવિષયક સંવેદન પેદા કરી શકે છે. જે વ્યસનની ક્ષમતા માટેનું માપદંડ છે. જે એમ્ફેટામાઇનની અસરની જેમ જ હોય છે.
સામાન્ય રીતે 2-મિલિગ્રામ અને 4-મિલિગ્રામના ડોઝમાં નિકોટિન ગમ અને નિકોટિનની પટ્ટીઓ ઉપલબ્ધ છે. સાથે સાથે ધુમાડાસહીતની તમાકુમાં હોય તે તમામ ઘટકો ન હોય તેવી ધુમાડારહીત તમાકુ પણ ઉપલબ્ધ છે.
ગુલામી અને મુક્તિ
આધુનિક સંશોધનો દર્શાવે છે કે સંખ્યાબંધ અસરો પેદા કરવાના હેતુસર નિકોટિન મગજ પર કાર્ય કરે છે. ખાસ કરીને, તેના માદક સ્વભાવ માટે એવું જાણવા મળ્યું છે કે નિકોટિન પ્રતિભાવના રસ્તાઓ ખોલી દે છે. આનંદ અને સુખબોધની લાગણીઓને નિયંત્રિત કરતી મગજની પરિભ્રમણ કક્ષાને તે સક્રિય કરે છે.
ડોપામાઇન મગજની અંદર સમાવિષ્ટ સક્રિય ચાવીરૂપ ન્યુરોટ્રાન્સમિટર્સમાંથી એક છે. સંશોધન દર્શાવે છે કે મગજની રીવોર્ડ સર્કિટમાં ડોપામાઇમનનું પ્રમાણ વધારવાથી, નિકોટિન તીવ્ર માદક ગુણો ધરાવતા રસાયણ તરીકે કાર્ય કરે છે. ઘણાબધા અભ્યાસોમાં તો તેને કોકેઇન અને હેરોઇન કરતાં પણ વધુ માદક દર્શાવવામાં આવ્યું છે, જોકે અકસીર ઇલાજ ન હોય તેવી હઠીલી સારવારોમાં તેની અલગ જ અસર હોય છે. અન્ય ભૌતિક કેફી પદાર્થોની જેમ, નિકોટિન પણ ડોપામાઇન અને અન્ય ઉત્તેજક ન્યુરોટ્રાન્સમિટર્સના ઉત્પાદનનું ડાઉન-રેગ્યુલેશન (ઘટાડો) કરે છે કારણ કે તે સમયે મગજ કૃત્રિમ ઉત્તેજનાથી થતાં નુકસાનના સમતોલન માટે પ્રયત્નશીલ હોય છે. વધુમાં, નિકોટિનિક એસેટીલ્કોલાઇન રીસેપ્ટર્સની સંવેદનશીલતા ત્યારે ઘટે છે. સમતોલન કરવાની આ વ્યવસ્થાને યોગ્ય રાખવા મગજ કેટલાક રીસેપ્ટર્સને અપરેગ્યુલેટ કરે(વધારે) છે.આમ કરીને તે તેની નિયંત્રિત અસરોને અન્ય સમતોલન વ્યવસ્થાઓની પ્રતિક્રિયાના ભાગરૂપે સમતોલન વ્યવસ્થાથી પરિવલિત કરે છે. આની ચોખ્ખી અસરરૂપે પ્રતિક્રિયાના રસ્તાની સંવેદનામાં વધારો થશે. જે પ્રતિક્રિયાના રસ્તાની સંવેદના ઘટાડતાં કોકેઇન અને હેરોઇનથી વિરૂદ્ધ કહી શકાય. મજ્જાતંતુની કોશિકાને લગતો મગજનો આ બદલાવ વ્યસનનું સંચાલન પૂરું થઇ ગયાના મહિનાઓ પછી પણ ચાલુ રહે છે. પ્રતિક્રિયાના રસ્તાની સંવેદનામાં વધારાના લીધે, નિકોટિનથી મુક્તિ એ દારૂ અથવા હેરોઇનની મુક્તિ કરતાં પ્રમાણમાં હળવી હોય છે. નિકોટિનમાં માત્ર માનવો જ નહીં, પરંતુ પશુઓને પણ વ્યસનના ગુલામ બનાવવાની ક્ષમતા છે. ઉંદરોને નિકોટિન આપવામાં આવ્યા બાદ જ્યારે તેને આપવાનું બંધ કરી દેવામાં આવ્યું ત્યારે તેમાં મુક્તિની પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી હતી.
એક અભ્યાસ બાદ જાણવા મળ્યું હતું કે, કિશોર ઉંદરોમાં નિકોટિનના વપરાશથી તેમની ડોપામાઇન વ્યવસ્થાનો વિકાસ ખોરવાઇ જાય છે, આ અભ્યાસ પરથી કહી શકાય કે કિશોરાવસ્થામાં માટે આ પદાર્થના દુરૂપયોગનું જોખમ વધે છે.
રોગ-પ્રતિરક્ષાવિજ્ઞાન નિવારણ
વધુમાં, વિશિષ્ટ રોગપ્રતિકારક વ્યવસ્થા ધરાવતી વ્યક્તિઓ દ્વારા અંદરથી ઉત્પન થતાં હોર્મોન્સ અને સહેલાઇથી મળતી દવાઓની સામે પ્રતિદ્રવ્યો બનાવવા સામે પ્રશ્નો હોઇ, ટૂંકા સમયના રોગપ્રતિકારક રક્ષણ માટે મોનોક્લોનલ પ્રતિદ્રવ્યો વિકસાવવામાં આવ્યા છે. તેમની હાફ-લાઇફ કલાકોથી લઇને અઠવાડિયા સુધી વિસ્તરેલી હોય છે. તેમની હાફ-લાઇફ ઉપકલા કોષો દ્વારા પિનોસાયટોસિસથી થતાં પતનને ટાળવાની તેમની ક્ષમતા પર નભે છે.
વિષવિજ્ઞાન
નિકોટિનનું LD50 પ્રમાણ મોટા ઉંદરો માટે 50 મિલિગ્રામ/કિલો અને ઉંદર માટે 3 મિલિગ્રામ/કિલો થાય છે. 40–60 મિલિગ્રામ (0.5-1.0 મિલિગ્રામ/કિલો)નું પ્રમાણ પુખ્ત માનવો માટે પ્રાણઘાતક નીવડી શકે છે. માટે જ કોકેઇન જેવા અન્ય ઘણા અલ્કલી ઝેરની સરખામણીએ નિકોટિનમાં ઘણી વધુ ઝેરી અસર હોય છે, જેને ઉંદરને ખવડાવવામાં આવ્યું ત્યારે તેમાં LD50નું પ્રમાણ 95.1 મિલિગ્રામ/કિલો હતું. માત્ર ધુમ્રપાનથી જ વ્યક્તિમાં નિકોટિનનો ઓવરડોઝ આવી જાય તેવું શક્ય નથી, તેમ છતાં ધુમ્રપાનને ઓછું કરવા માટે વપરાતી નિકોટિન પટ્ટીઓ, ગમ, નાકના સ્પ્રે અથવા મોઢાંના ઇનહેલરોના વધુ પડતાં ઉપયોગથી ઝેરી અસરો ઉત્પન થઇ શકે છે. ચામડી પર નિકોટિનનું વધુ પ્રમાણ ફેલાવાથી ઝેરી અસર ઉત્પન થાય છે અથવા મૃત્યુ પણ થઇ શકે છે, કારણ કે નિકોટિન સીધું જ ચામડીના સંપર્ક દ્વારા લોહીના પ્રવાહમાંથી પસાર થાય છે.
તમાકુના ધુમાડાથી અલગ સ્વરૂપે નિકોટિનના ઉપયોગની કેન્સરજન્ય લાક્ષણિકતાઓનું આઇએઆરસી  (IARC) દ્વારા મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું નથી, અને આ પ્રકારની કામગીરી  કેન્સરના પદાર્થની તપાસ કરતાં કોઇ સત્તાવાર જૂથને પણ સોંપવામાં આવી નથી. વર્તમાન સમયમાં ઉપલબ્ધ સાહિત્યમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે, નિકોટિન તેની જાતે જ તંદુરસ્ત કોષોમાં કેન્સરના વિકાસને ઉત્તેજન આપતું નથી અને પરિવર્તન લાવનારા કોઇ પણ લક્ષણો તેનામાં નથી. જોકે, નિકોટિન અને તેનાથી વધેલી કોલિનર્જિક પ્રવૃતિ એપોપ્ટોસિસમાં અવરોધ પેદા કરતાં હોવાનું જોવા મળ્યું છે, જે શરીર બિનજરૂરી કોષો (કોષનું આયોજનપૂર્વકનું મૃત્યુ)નો નાશ કરે છે તેવી પ્રક્રિયાઓમાંથી એક છે. એપોપ્ટોસિસ કેન્સરને જન્મ આપતાં પરિવર્તીત અથવા સડી ગયેલા કોષને દૂર કરવામાં મદદ કરતું હોવાથી, નિકોટિનના અવરોધક પગલા કેન્સરને વિકસવા માટેનું યોગ્ય વાતાવરણ ઊભું કરી શકે છે, જોકે આ બાબતને સાબિત કરવી પડે તેમ છે.
નિકોટિનના ટેરાટોજેનિક (અસમાન્ય શારીરિક વિકાસને લગતાં) લક્ષણો બાબતે હજુ સુધી પૂરતું સંશોધન થયું નથી. નિકોટિનથી થતી જન્મજાત ખોડખાપણનું પ્રમાણ ખૂબ જ ઓછું છે અથવા તો તેનાથી ખોડખાપણ થતી જ નથી તેવું માનવામાં આવે છે. તેમ છતાં નિકોટિન રીપ્લેસમેન્ટ પ્રોડક્ટો વેચતા ઉત્પાદકો સગર્ભાવસ્થા કે સારવાર દરમિયાન નિકોટિન પટ્ટી અથવા નિકોટિન ગમ જેવી પ્રોડક્ટો વાપરતાં પહેલા ડોક્ટરોની સલાહ લેવાની ભલામણ કરે છે.