cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
કાનપુરનો ઘેરો
કાનપુર ખાતે બળવો
બીજા બંગાળ અશ્વદળના ક્રાંતિકારી સૈનિકો દ્વારા ત્રણ ગોળીબાર વડે બળવાની શરુઆત ૫ જૂન ૧૮૫૭ની રાત્રિએ દોઢ વાગ્યા આસપાસ થઈ. વયસ્ક રિસાલદાર મેજર ભવાની સિંઘે રેજિમેન્ટનો ધ્વજ ક્રાંતિકારીઓને આપવા ના પાડી, જેમને પાછળથી સિપાહીઓએ મારી નાખ્યા. ૫૩મી અને ૫૬મી સ્થાનિક પાયદળ જે વિસ્તારના સૌથી વફાદાર સૈનિકો ગણાતા તેઓ આ ગોળીબારથી જાગી ગયા. ૫૬મી પાયદળના કેટલાક સૈનિકોએ નાશવા કોશિષ કરી. યુરોપી તોપખાનાંને એવી ગેરસમજ થઈ કે તેઓ પણ બળવો પોકારી રહ્યા છે અને તેમણે ભાગી રહેલ સિપાહીઓ પર ગોલંદાજી કરી. તે ગોલંદાજીમાં ૫૩મી પાયદળના સૈનિકો પણ અટવાઈ ગયા.
૬ જૂન ૧૮૫૭ના રોજ વહેલી સવારે ૧લી સ્થાનિક પાયદળના સૈનિકોએ બળવો કર્યો અને તેઓ સ્થળ છોડી ગયા. તેઓ સાથે રેજિમેન્ટનો કિંમતી સામાન અને દારુખાનું લઈ ગયા. આશરે ૧૫૦ સિપાહીઓ જનરલ વ્હિલરને વફાદાર રહ્યા.
હથિયાર, દારુગોળો અને પૈસા લઈ અને ક્રાંતિકારી સૈનિકોએ દિલ્હી તરફ બહાદુર શાહ ઝફર પાસેથી આદેશ મેળવવાના આસયથી કૂચ આદરી. બહાદુર શાહને બાદશાહ-એ-હિંદનો ખિતાબ આપવામાં આવ્યો હતો. અંગ્રેજ અધિકારીઓએ લાંબો ઘેરો નહિ સહન કરવો પડે તે વિચારી રાહતનો શ્વાસ લીધો.
નાના સાહેબની સંડોવણી
નાના સાહેબ મરાઠા સામ્રાજ્ય ના ભૂતપૂર્વ પેશવા બાજી રાવ બીજાના દત્તક પુત્ર હતા. દત્તક લીધેલા હોવાને કારણે તેમને પેશવાને મળતા નિવૃત્તિ વેતન અને અન્ય સન્માનો અંગ્રેજોએ આપવા ઇન્કાર કર્યો. આ નિર્ણય વિરુદ્ધ નાના સાહેબે પોતાના દૂત દિવાન અઝીમુલ્લાહ ખાનને લંડન ખાતે રાણીને અપીલ કરવા મોકલ્યા પરંતુ તેમની તરફેણનો નિર્ણય ન મળ્યો.
૧૮૫૭માં કાનપુરમાં અંધાધૂંધીના માહોલ વચ્ચે નાના સાહેબ પોતાની ટુકડી સાથે અંગ્રેજ મેગેઝીનમાં પ્રવેશ્યા. તેની સુરક્ષા કરી રહેલ ૫૩મી સ્થાનિક પાયદળના સૈનિકો બાકીના શહેરમાં પ્રવર્તમાન પરિસ્થિતિથી સંપૂર્ણપણે જાણકાર નહોતા. તેમણે અનુમાન લગાવ્યું કે નાના સાહેબ અંગ્રેજો વતી મેગેઝીનની સુરક્ષા માટે આવ્યા છે કારણ કે અગાઉ નાના સાહેબે પોતાની અંગ્રેજો તરફ વફાદારીની જાહેરાત કરી હતી અને જનરલ વ્હિલરને જરુર પડ્યે સહાય કરવા તૈયારી પણ બતાવી હતી. પરંતુ, મેગેઝીનમાં પ્રવેશ્યા બાદ નાના સાહેબે જાહેરાત કરી કે તેઓ અંગ્રેજો વિરુદ્ધની ક્રાંતિના સમર્થક છે અને બહાદુર શાહ ઝફર હેઠળ કાર્યવાહીમાં સામેલ થવા માગતા હતા.
ખજાનો કબ્જે કર્યા બાદ નાના સાહેબ ગ્રાન્ટ ટ્રન્ક માર્ગ પર આગળ વધ્યા. તેમનો ઉદ્દેશ પેશવા પરંપરા અનુસાર મરાઠા સામ્રાજ્યની પુનઃસ્થાપના કરવાનો હતો અને તેમણે કાનપુર કબ્જે કરવા નિર્ણય કર્યો. માર્ગમાં તેમને કલ્યાણપુર ખાતેના ક્રાંતિકારી સિપાહીઓ મળ્યા. તેઓ બહાદુર શાહને મળવા દિલ્હી તરફ આગળ વધી રહ્યા હતા. નાના સાહેબે તેમને કાનપુર તરફ તેમની સાથે આવી અને અંગ્રેજોને હરાવવા મદદ કરવા સમજાવ્યા. સિપાહીઓ શરુઆતમાં અચકાયા પણ પાછળથી નાના સાહેબ સાથે જોડાયા જેમણે અંગ્રેજ છાવણીના નાશના બદલામાં તેમનું વેતન બમણું કરી અને સોના વડે ચૂકવવા વાયદો કર્યો.
વ્હિલરની છાવણી પર હુમલો
right|thumb|જનરલ વ્હિલરની છાવણીનું દવાખાનું (૧૮૫૮). આ સ્થળ પર કાનપુર ખાતે સૌપ્રથમ અંગ્રેજો મોટી જાનહાનિ વેઠી ૫ જૂન ૧૮૫૭ના રોજ નાના સાહેબે જનરલ વ્હિલરને એક નમ્રતાભરી ચિઠ્ઠી દ્વારા જાણ કરી કે તેઓ આગામી સવારે ૧૦ વાગ્યે હુમલો કરવા ધારતા હતા. ૬ જૂન ૧૮૫૭ના રોજ નાના સાહેબના નેતૃત્વ હેઠળ આશરે ૧૦.૩૦ વાગ્યે સવારે હુમલો કર્યો. અંગ્રેજો હુમલા માટે પૂરતા તૈયાર નહોતા પણ તેઓ લાંબા સમય સુધી આત્મરક્ષણ કરવામાં સમર્થ રહ્યા. વધુમાં, હુમલો કરનાર સિપાહીઓ છાવણીમાં પ્રવેશવા નહોતા ઇચ્છતા. નાના સાહેબના સૈન્યને એવી ગેરસમજ હતી કે છાવણીમાં ખાઇઓ દારુગોળા વડે ભરી હતી અને તેઓ જો નજીક પહોંચ્યા તો તેમાં વિસ્ફોટ થશે.
નાના સાહેબની અંગ્રેજ વિરુદ્ધની આગેકૂચના ખબર પ્રસરતાં વધુ ક્રાંતિકારી સૈનિકો તેમની સાથે જોડાયા. ૧૦ જૂન સુધીમાં આશરે ૧૨ થી ૧૫ હજાર સૈનિકો તેમની સાથે જોડાયા હોવાનું માનવામાં આવે છે. thumb|આશરે ૧૦૦૦ અંગ્રેજ સૈનિકો, તેમના પરિવારો અને વફાદાર સિપાહીઓ જનરલ વ્હિલરની છાવણીમાં ત્રણ અઠવાડિયાં સુધી છુપાયેલા રહ્યા. પાણી અને ખાધાખોરાકીના ઓછા પુરવઠા છતાં અંગ્રેજોએ ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હંગામી છાવણીને જાળવી રાખી. ઘણાના મૃત્યુ પાણીના અભાવે અને લૂ લાગવાને કારણે થયાં. જમીન સખત હોવાને કારણે અંગ્રેજો મૃતદેહોને છાવણીના મકાનોની બહાર રાખતા અને રાત્રિ દરમિયાન તેને સુકાઈ ગયેલા કુવામાં ફેંકી દેતા. સ્વચ્છતાના અભાવે કોલેરા અને મરડાનો રોગચાળો ફેલાયો જેને કારણે અંગ્રેજ રક્ષકો વધુ નબળા પડ્યા. શીતળાનો પણ નાનો રોગચાળો ફેલાયો જે સિમીત રહ્યો.
ઘેરાના પ્રથમ અઠવાડિયામાં નાના સાહેબના સૈનિકોએ  છાવણીને ઘેરી અને છીંડા તૈયાર કર્યા. તેમણે આસપાસના મકાનોમાં પણ ગોળીબાર માટે યોગ્ય સ્થળો તૈયાર કર્યાં. ૩૨મી (કોર્નવોલ) હળવા અશ્વદળના અધિકારી કેપ્ટન જ્હોને મુરે તેના પ્રતિકારમાં રાત્રિ દરમિયાન હુમલાઓ દ્વારા કર્યો. નાના સાહેબે પોતાનું મુખ્યાલય લડાઈના સ્થળથી આશરે ૩ કિમી દૂર સવાડા કોઠી ખાતે સ્થાપ્યું. રાત્રિ દરમિયાનના હુમલાઓના વિરોધમાં નાના સાહેબે છાવણી પર સીધો હુમલો કરવા સૂચવ્યું પણ સિપાહીઓએ આમ કરવા તૈયારી ન બતાવી.
૧૧ જૂને નાના સાહેબના સૈન્યએ વ્યૂહરચના બદલી. તેમણે ચોક્કસ મકાનો પર ગોલંદાજીને કેન્દ્રિત કરી અને રક્ષણાત્મક કિલ્લેબંધીને નિશાન બનાવી. તેને કારણે કેટલાક મકાનોને નુક્શાન પહોંચાડવામાં સફળતા મળી અને નાના સૈનિક આવાસ પડી ભાંગ્યા અને તેમને આગચંપીની પણ કોશિષ કરી.
૧૨ જૂનની સાંજે નાના સાહેબ પક્ષે પ્રથમ મોટો હુમલો કર્યો. પરંતુ, હુમલો કરનાર સિપાહીઓને હજુ પણ શંકા હતી કે અંગ્રેજોએ ખાઇઓમાં દારુગોળો ભર્યો છે અને છાવણી વિસ્તારમાં ન પ્રવેશ્યા. ૧૩ જૂનના રોજ અંગ્રેજોએ તેમનું દવાખાનું એક આગમાં ગુમાવ્યું તેમાં મોટા ભાગનો દવાદારુ નાશ પામ્યો અને સંખ્યાબંધ ઘાયલ અને બીમાર તોપચીઓ આગમાં જીવતા બળી મર્યા. રક્ષણકર્તા અંગ્રેજો માટે આ મોટો આંચકો હતો. નાના સાહેબના સૈન્યએ હુમલાની કોશિષ કરી પણ લેફ્ટનન્ટ જ્યોર્જ આશેના નેતૃત્વ હેઠળ તોપખાનાંએ તેને નિષ્ફળ બનાવ્યો. ૨૧ જૂન સુધીમાં અંગ્રેજોએ તેમના ત્રીજા ભાગના સંખ્યાબળને ગુમાવ્યું હતું.
વ્હિલરના લખનૌમાં અંગ્રેજ સૈન્યનું નેતૃત્વ કરી રહેલ હેન્રી લૉરેન્સને મોકલાયેલા વારંવાર સંદેશના જવાબ ન આપી શકાયા કેમ કે તેઓ પણ ઘેરાબંધીમાં હતા.
૨૩ જૂનનો હુમલો
thumb|૨૩ જૂન ૧૮૫૭નો હુમલો ૨૩ જૂન ૧૮૫૭ સુધી ગોળીબાર અને ગોલંદાજી ચાલતા રહ્યા. તે દિવસે અંગ્રેજોના ભારતમાં વિસ્તરણની મહત્ત્વપૂર્ણ ઘટના પ્લાસીની લડાઈ ની ૧૦૦મી તિથિ હતી. ૧૮૫૭ની ક્રાંતિનું એક કારણ એ ભવિષ્યવાણી પણ હતી જેને અનુસાર પ્લાસીની લડાઈના ૧૦૦ વર્ષ બાદ ભારતમાં તેમની સત્તાનો અંત આવશે. તેને કારણે આ દિવસે ક્રાંતિકારી સૈનિકોએ અંગ્રેજ છાવણી પર મોટો હુમલો કર્યો.
હુમલાનું નેતૃત્વ ૨જી બંગાળ અશ્વદળના સિપાહીઓએ કર્યું જેને અંગ્રેજ છાવણીની ૪૦ મિટર દૂર તોપખાનાએ પીછેહઠ કરવા ફરજ પાડી. અશ્વદળના હુમલા બાદ ૧લી સ્થાનિક પાયદળના સૈનિકોએ કપાસ ની ગાંસડીઓ અને દિવાલોની આડ લઈ આગળ વધી હુમલો કર્યો. અંગ્રેજો દ્વારા ગોળીબારની શરુઆતે જ તેમનું નેતૃત્વ કરી રહેલ રાધે સિંઘ શહીદ થયા. તેમણે કપાસની ગાંસડીથી રક્ષણની અપેક્ષા રાખી હતી પણ ગોળીબારમાં તેમાં આગ લાગી અને તે હુમલાખોર સૈનિકો માટે ખતરારુપ બન્યા. લેફ્ટનન્ટ મોબ્રે થૉમસનના નેતૃત્વ હેઠળના અંગ્રેજ સૈનિકોએ બીજી તરફ ભારતીય સિપાહીઓ સાથે હાથોહાથની લડાઈ લડી.
અંગ્રેજ દળોની શરણાગતિ
ઘેરાબંધી, ગોળીબાર, ગોલંદાજી અને વારંવારના હુમલાઓને કારણે અંગ્રેજ છાવણીએ મોટા પ્રમાણમાં જાનહાનિ વેઠી. તેઓ રોગચાળો, ખાધા ખોરાકીની અછત, પાણી અને દવાની અછતથી ગ્રસ્ત હતા. જનરલ વ્હિલરના પુત્ર લેફ્ટનન્ટ ગોર્ડન વ્હિલરના શિરચ્છેદ થવાને કારણે સેનાપતિનું મનોબળ ભાંગી ગયું હતું. જનરલના આદેશથી નાના સાહેબના સૈન્યની જાશુસી કરવા વેશપલટો કરી નીકળેલ જોનાહ શેપર્ડને સિપાહીઓએ બંદી બનાવ્યો.
૨૪ જૂનના રોજ નાના સાહેબે મંડાગાંઠ ઉકેલવા અંગ્રેજ સ્ત્રી યુદ્ધકેદી રૉઝ ગ્રીનવૅને છાવણીમાં સંદેશ સાથે મોકલ્યા. શરણાગતિના બદલામાં નાના સાહેબે અંગ્રેજોને સતિચુરા ઘાટ સુધી સલામત માર્ગ આપવા ખાતરી આપી અને ત્યાંથી તેમને ગંગા વાટે અલ્હાબાદ તરફ આગળ વધવા પણ અનુમતી આપી. વ્હિલરે આ પ્રસ્તાવ નકાર્યો કેમ કે તેના પર નાના સાહેબના હસ્તાક્ષર નહોતા અને કોઈ ખાતરી નહોતી કે આ પ્રસ્તાવ તેમના તરફથી જ છે.
આગામી દિવસ ૨૫ જૂને નાના સાહેબે અન્ય અંગ્રેજ બંદી શ્રીમતી જાકોબીના હસ્તે બીજી ચિઠ્ઠી મોકલી જેના પર તેમના હસ્તાક્ષર હતા. અંગ્રેજ છાવણીમાં બે ભાગલા પડી ગયા - એક રક્ષણ ચાલુ રાખવા માગતો હતો અને બીજો નાના સાહેબ પર વિશ્વાસ કરવા ધારતો હતો. આગામી ૨૪ કલાક સુધી નાના સાહેબના સૈનિકોએ અંગ્રેજો તરફ ગોળીબાર ન કર્યો. આખરે, જનરલ વ્હિલર શરણાગતિ કરવા તૈયાર થયા અને બદલામાં તેમણે અલ્હાબાદ સુધીનો સલામત માર્ગ માગ્યો. અંગ્રેજો એવી શરતે તૈયાર થઇ ગયા કે તેમને નાના શસ્ત્રો રાખવાની છુટ મળવી જોઇએ અને છુટકારાની કામગીરી ૨૭મીની સવારે દિવસે થવી જોઇએ. (નાના સાહેબ ઇચ્છતા હતા કે ૨૬મીની રાતે છુટકારાની કામગીરી થવી જોઇએ) ૨૭ જૂનની સવારે યુરોપીયન ટુકડી કિલ્લેબંધીમાંથી નીકળીને નદી તરફ ગઈ.
સતીચૌરા ઘાટ હત્યાકાંડ
નદીમાં ઘાટ પાસે પાણી સામાન્ય કરતાં ઓછું હતું અને અંગ્રેજોને નૌકાઓને વહાવવામાં મુશ્કેલી પડી. વ્હિલર અને તેમની ટુકડી નાવ પર ચડવામાં પ્રથમ હતા અને તેમની નાવ સૌપ્રથમ તરવામાં સફળ થઈ. આ ક્ષણે કેટલીક ગેરસમજ ઉભી થઈ અને ભારતીય નાવિકો કાંઠા પર યુદ્ધઘોષ સાંભળી અને નદીમાં કૂદી કાંઠા પર જવા લાગ્યા. તેમાં નાવમાં રહેલ સળગતા કોલસા નીચે પડતાં કેટલીક નાવોમાં આગ લાગી ગઈ.
આગામી કેટલીક ક્ષણો દરમિયાનની ઘટનાઓ અને પ્રથમ ગોળીબાર કોના દ્વારા થયો તે બાબત વિવાદાસ્પદ છે. પણ ટૂંક સમયમાં જ અંગ્રેજો પર ભારતીય સૈનિકોએ હુમલો કર્યો અને તેમને મારી નાંખ્યા અથવા બંદી બનાવ્યા.
કેટલાક અંગ્રેજોએ પાછળથી દાવો કર્યો કે સિપાહીઓએ નાવો કાદવમાં શક્ય તેટલી ઉંચી જગ્યાએ ગોઠવી હતી. એવો પણ દાવો કરાયો કે નાના સાહેબના સૈન્યએ બળવાખોર સૈનિકો અંગ્રેજો પર ગોળીબાર કરે તે પ્રકારે પુનઃનિયોજીત ગોઠવણી કરી હતી. ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીએ નાના સાહેબ ઉપર દગો કરવાનો અને નિર્દોષ લોકોને મારવાનો આરોપ મૂક્યો પણ નાના સાહેબ વિરુદ્ધ આ પ્રકારનું ષડયંત્ર રચવાનો અથવા આદેશ આપવાનો કોઈપણ પુરાવો ક્યારેય ન મળ્યો. કેટલાક ઈતિહાસકારોના મતે આ હત્યાકાંડ ગેરસમજને કારણે થયો હતો અને નાના સાહેબ તરફથી કોઈ આયોજન અથવા આદેશના કારણે નહિ. ચાર જીવિત પુરુષમાંના એક લેફ્ટનન્ટ મોબ્રે થૉમસન અનુસાર તેમની સાથે ચર્ચા કરનાર ભારતીય સિપાહીઓને આ પ્રકારની કોઈ ઘટના વિશે અંદેશો નહોતો.
ગોળીબારની શરુઆત બાદ નાના સાહેબના સેનાપતિ તાત્યા ટોપે એ કથિત રીતે ૨જી બંગાળ અશ્વદળના સૈનિકો અને કેટલાક તોપચીઓને અંગ્રેજો પર ગોળીબાર કરવા આદેશ આપ્યો હતો. અશ્વદળના સૈનિકો પાણીમાં ધસી ગયા અને બાકી બચેલા અંગ્રેજો પર તલવારો અને પિસ્તોલ વડે હુમલો કર્યો. બાકી બચેલા પુરુષોને મારી નાખવામાં આવ્યા અને સ્ત્રી તેમજ બાળકોને બંદી બનાવાયા કેમ કે નાના સાહેબે તેમને મારવા સહમતી ન આપી. આશરે ૧૨૦ સ્ત્રીઓ અને બાળકોને બંદી બનાવાયા અને સવાડા કોઠી તરફ લઈ જવાયા.
આ દરમિયાન બે નાવો ભાગવામાં સફળ થઈ હતી જેમાં એક જનરલ વ્હિલરની હતી અને બીજી જેમાં જળસ્તરથી નીચેના ભાગમાં ગોળીબારમાં છિદ્ર પડ્યું હતું. આ નાવમાં રહેલ અંગ્રેજો ડરના માર્યા જનરલ વ્હિલરની નાવ તરફ આગળ વધ્યા જે ધીમે ધીમે સલામતી તરફ આગળ વધી રહી હતી.
જનરલ વ્હિલરની નાવમાં આશરે ૬૦ લોકો સવાર હતા અને તેનો પીછો કાંઠા પર રહી અને સિપાહીઓ કરી રહ્યા હતા. નાવ વારંવાર રેતી અને કીચડમાં ફસાતી હતી. આવા જ એક સ્થળે લેફ્ટનન્ટ થૉમસને બળવાખોર સૈનિકો પર વળતો હુમલો કર્યો અને કેટલોક દારુગોળો કબ્જે કરવામાં તે સફળ રહ્યો. બીજી સવારે નાવ ફરી રેતીમાં ફસાઈ જેને પરિણામે થૉમસને ૧૧ સૈનિકોને સાથે રાખી હુમલો કર્યો. કાંઠા પર ભીષણ લડાઈ બાદ તેમણે પાછા નાવ તરફ જવા નક્કી કર્યું પણ પાછા ફરતાં નાવને નિશ્વિત સ્થાન પર ન જોઈ.
તે દરમિયાન સામા કાંઠેથી સિપાહીઓએ નાવ પર હુમલો કર્યો હતો અને કેટલાક ગોળીબાર બાદ નાવ પર રહેલા અંગ્રેજોએ શરણાગતિનો સફેદ ધ્વજ લહેરાવ્યો. નાવને ફરી કાનપુર લઈ જવાઈ અને તમામને સવાડા કોઠી પર લઈ જવાયા. જીવિત બચેલા અંગ્રેજોને જમીન પર બેસાડવામાં આવ્યા અને નાના સાહેબના સૈનિકો તેમને ઠાર મારવા તૈયાર થયા. તેમની પત્નીઓએ પતિઓ સાથે મરવા તૈયારી બતાવી પણ આમ ન કરવા નાના સાહેબે આદેશ કર્યો. નાના સાહેબે અંગ્રેજ પાદરી મોંક્રીફને આખરી પ્રાર્થના કરવા પરવાનગી આપી. અંગ્રેજોને ત્યારબાદ ઠાર મારવામાં આવ્યા. સ્ત્રીઓ અને બાળકોને સવાડા કોઠીમાં બંદી બનાવવામાં આવ્યા.
નાવ ન મળતાં થૉમસનની ટુકડીએ સિપાહીઓથી બચવા પગપાળા ભાગવા નક્કી કર્યું. આ ટુકડીએ એક દેવસ્થાનમાં આસરો લીધો અને ત્યાં થૉમસને આખરી પ્રતિકારક હુમલાનું નેતૃત્વ કર્યું જેમાં છ અંગ્રેજ સૈનિકો માર્યા ગયા, જ્યારે બાકીના બચવામાં સફળ રહ્યા અને નદી તરફ ભાગ્યા. તેમણે તરી અને સલામત સ્થળે પહોંચવા નિર્ધાર કર્યો. પરંતુ નજીકના ગામના બળવાખોર સિપાહીઓએ તેમના પર હુમલો કર્યો જેમાં એક અંગ્રેજ સૈનિક મૃત્યુ પામ્યો જ્યારે બાકીના ચાર નદીમાં કૂદીને મધ્યમાં પહોંચી ગયા. કેટલાક કિમી સુધી તેઓ તરતા રહ્યા અને બાદમાં તેઓ કાંઠા પર પહોંચ્યા જ્યાં તેમને કેટલાક રાજપૂત વેપારીઓએ શોધી કાઢ્યા જેઓ રાજા ડિરીગિબિજાહ સિંઘ માટે કાર્ય કરતા હતા જે અંગ્રેજોને વફાદાર રહ્યો હતો. તેઓ અંગ્રેજ સૈનિકોને રાજાના મહેલ પર લઈ ગયા. આ ચાર અંગ્રેજ સૈનિકો અંગ્રેજ પક્ષે જીવિત બચનાર માત્ર ચાર પુરુષો હતા અને તે સિવાય અન્ય એક જોનાહ શેપર્ડ હતો જેને સિપાહીઓએ ઘેરાબંધી દરમિયાન જ બંદી બનાવ્યો હતો. ચાર પુરુષોમાં બે સૈનિકો મર્ફિ અને સુલિવાન હતા, લેફ્ટનન્ટ ડેલાફોસ્સે અને લેફ્ટનન્ટ (પાછળથી કેપ્ટન) મોબ્રે થૉમસન હતા. તેઓ ઘણા અઠવાડિયાં સુધી રાજાના આશ્રયે રહ્યા અને પછી કાનપુર તરફ ગયા જે ફરી અંગ્રેજોના કબ્જામાં હતું. મર્ફિ અને સુલિવાન ટૂંક સમયમાં કૉલેરાનો ભોગ બન્યા અને મૃત્યુ પામ્યા જ્યારે લેફ્ટ ડેલાફોસ્સે લખનૌનો ઘેરો ની કાર્યવાહીમાં જોડાયા જ્યારે લેફ્ટ થૉમસનને કાનપુરની છાવણીના સમારકામની જવાબદારી સોંપાઈ જ્યાં રહી તેમણે બીજી વખત જનરલ વિન્ડહમના નેતૃત્વ હેઠળ રક્ષણ કર્યું.
આ હત્યાકાંડમાં અન્ય એક જીવિત બચનાર ૧૭ વર્ષીત તરુણી ઍમી હોર્ન હતી. તે ગોળીબારની શરુઆતે જ નાવમાંથી નદીમાં પડી ગઈ અને તણાઈ ગઈ હતી. તે કેટલાક હેઠવાસમાં નદીની બહાર નીકળવામાં સફળ રહી હતી જ્યાં તે વ્હિલરની સૌથી નાની દીકરી માર્ગારેટને મળી. બંને છોકરીઓ ઝાડીઓમાં કેટલાક કલાકો સુધી છુપાયેલી રહી ત્યારબાદ તેમને બળવાખોર સિપાહીઓએ ખોળી કાઢી. માર્ગારેટને ઘોડા પર અપહરણ કરી લઈ જવામાં આવી અને ત્યારબાદ તેની કોઈ ભાળ ન મળી. પાછળથી એવી અફવા ફેલાઈ હતી કે તેના નિકાહ કોઈ મુસ્લિમ સૈનિક સાથે કરી દેવાયા હતા. ઍમીને નજીકના ગામમાં લઈ જવાઇ જ્યાં તેને ઇસ્લામ સ્વીકારવાની શરત હેઠળ એક મુસ્લિમ બળવાખોર સરદારના રક્ષણ હેઠળ રાખવામાં આવી. આશરે છ મહિના બાદ સર કૉલીન કેમ્પબેલના નેતૃત્વ હેઠળની હાઇલેન્ડર્સ ટુકડીએ શોધી કાઢી અને બચાવી હતી.
બીબીઘર હત્યાકાંડ
right|thumb|બીબીઘર કોઠી જ્યાં અંગ્રેજ સ્ત્રીઓ અને બાળકોને મારી તેમના મૃતદેહોને કુવામાં નાંખી દેવાયા હતા જે પાછળથી મળી આવ્યા thumb|ગુંગો મેહતર જેના પર કાનપુર ખાતે ખટલો ચલાવી હત્યાકાંડનો દોષિત જાહેર કરાયા અને કાનપુર ખાતે ૮ સપ્ટેમ્બર ૧૮૫૯ના રોજ ફાંસી પર ચડાવાયા right|thumb|બીબીઘર, ૧૮૬૦ જીવિત અંગ્રેજ અને બાળકો અને સ્ત્રીઓને સવાડા કોઠી ખાતેથી બીબીઘર ખાતે ખસેડવામાં આવ્યા. તેમાં ત્રણ અલગ સ્થળેથી પકડાયેલ બંદીઓ હતા જેમાં સતી ચૌરા ઘાટના, જનરલ વ્હિલરની નૌકાના અને ફતેહગઢના બંદી સ્ત્રીઓ અને બાળકોનો સમાવેશ થતો હતો. કુલ આશરે ૨૦૦ સ્ત્રીઓ અને બાળકો બંદી હતા.
મોટેરા
મોટેરા અમદાવાદનો એક વિસ્તાર છે. મોટેરા સાબરમતી નદીના કિનારે આવેલું છે અને અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના પશ્ચિમ ઝોનમાં આવે છે. તે ગાંધીનગર દક્ષિણ વિધાનસભા મતવિસ્તારનો ભાગ છે અને ગાંધીનગર લોકસભા મતવિસ્તાર હેઠળ આવે છે. મોટેરાનું મુખ્ય આર્કષણ વિશ્વનું સૌથી મોટું સ્ટેડિયમ, નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમ છે. ૨૦૧૫માં જૂનું સ્ટેડિયમ તોડી પાડીને નવું સ્ટેડિયમ બનાવવામાં આવ્યું હતું.
ઈતિહાસ
મોટેરા અગાઉ ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવતું હતું. જાન્યુઆરી ૨૦૦૮ પછી તે દસ્ક્રોઇ તાલુકામાં અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની હદમાં સમાવેશ થયું હતું. ગાંધીનગરની નજીક અને ઉત્તર-પશ્ચિમે હોવા છતાં તેનો સમાવેશ પશ્ચિમ ઝોનમાં કરાયો હતો.
કાનપુરનો ઘેરો
બીબીઘર હત્યાકાંડ
નાના સાહેબે તેમની દેખરેખની જવાબદારી હુસૈની બેગમના હસ્તક સોંપી હતી. તેણીએ બંદીઓને મકાઈ ને પીસી અને રોટલા બનાવવાનું કાર્ય કરાવતી હતી. સ્વચ્છતાના અભાવે કૉલેરા અને મરડાને કારણે મૃત્યુ થયા.
નાના સાહેબે આ બંદીઓનો ઉપયોગ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની સાથે વાટાઘાટમાં કર્યો. જનરલ હેન્રી હેવલોકને કાનપુર અને લખનૌ કબ્જે કરવા જવાબદારી સોંપાઈ અને તેમના નેતૃત્વ હેઠળ ૧૦૦૦ અંગ્રેજ, ૧૫૦ શીખ અને ૩૦ સ્થાનિક અશ્વદળના સૈનિકોની ટુકડી અલ્હાબાદ ખાતેથી રવાના થઈ. તેમાં ૬૪મી પાયદળ રેજિમેન્ટ અને ૭૮મી હાઇલેન્ડર્સ (જે આંગ્લ-પર્શિયન યુદ્ધમાંથી મોકલાઈ હતી), ચીન અભિયાનમાંથી વાળેલી, ૫મી ફ્યુઝિલર્સ, ૯૦મું હળવું પાયદળ, ૮૪મી પાયદળ રેજિમેન્ટ અને મદ્રાસ યુરોપી ફ્યુઝિલર્સ સામેલ હતા. તેઓ કલકત્તા અને મદ્રાસ ખાતેથી લવાયા હતા. તેમને પાછળથી મેજર રેનૌડ અને કર્નલ જેમ્સ નિલના સૈનિકોની સહાય મળી. નાના સાહેબે અંગ્રેજ સૈન્યને પાછું ખેંચવા માંગણી કરી પણ તેઓ આગળ વધતા રહ્યા. તેના જવાબમાં નાના સાહેબે સિપાહીઓને ફત્તેહગઢ ખાતે રક્ષણ માટે મોકલ્યા જ્યાં તેઓ અંગ્રેજ સૈન્ય સાથે લડાઈમાં ઉતર્યા. જનરલ હેવલોકનું સૈન્ય વિજયી નીવડ્યું અને ગામ પર તેણે કબ્જો કર્યો.
નાના સાહેબે તેમના ભાઈ બાલા રાવના નેતૃત્વ હેઠળ બીજું સૈન્ય રવાના કર્યું. જુલાઈ ૧૫ ના રોજ હેવલોકે બાલા રાવના સૈન્યને અંગની લડાઈમાં હાર આપી. આ લડાઈમાં કેટલાક સિપાહીઓ જીવિત પકડાયા જેમણે બાતમી આપી કે આગળ માર્ગમાં ૫,૦૦૦ બળવાખોર સૈનિકો અને આઠ તોપો ધરાવતું સૈન્ય હતું. હેવલોકે પડખેથી હુમલો કરવા નિર્ણય કર્યો પણ ક્રાંતિકારી સૈનિકોએ તેમને જોઈ લીધા અને ગોળીબારની શરુઆત કરી. બંને પક્ષે મોટા પાયે ખુવારી થઈ પણ કાનપુરનો માર્ગ અંગ્રેજો માટે ખુલ્લો થયો.
આ દરમિયાન એ સ્પષ્ટ થયું કે નાના સાહેબના વાટાઘાટના પ્રયત્નો નિષ્ફળ રહ્યા હતા અને કંપનીનું સૈન્ય કાનપુર પાસે આવી રહ્યું હતું. નાના સાહેબને ખબર મળ્યા કે મદ્રાસ ફ્યુઝિલર્સનના લેફ્ટનન્ટ કર્નલ જેમ્સ જ્યોર્જ સ્મિથ નિલ દ્વારા અવ્યવસ્થિત શિક્ષાત્મક પગલાં લેવામાં આવ્યા હતા. નજીકના ફતેહગઢ શહેરમાં એક ટોળાએ સ્થાનિક યુરોપીયન લોકો પર હુમલો કરીને તેમની હત્યા કરી હતી. આ કારણોસર નિલે ગ્રાન્ટ ટ્રન્ક માર્ગ આસપાસના તમામ ગામડાઓને સળગાવી દેવાનો અને તેના વસાહતીઓને ફાંસીએ ચઢાવી દેવાનો આદેશ આપ્યો હતો. નિલની પદ્ધતિ "ઘાતકી અને ભયાનક" હતી. કેટલાક ઈતિહાસકારોના મતે તેના બદલા સ્વરુપે બીબીઘર હત્યાકાંડ કરવામાં આવ્યો.
નાના સાહેબ, તાત્યા ટોપે અને અઝીમુલ્લાહ ખાન વચ્ચે બંદીઓ વિશે વિસ્તારમાં ચર્ચા થઈ. કેટલાક સલાહકારોએ આગેકૂચ કરી રહેલ અંગ્રેજો દ્વારા કરાયેલ હિંસાના બદલા રુપે બંદીઓને મારી નાખવા નિર્ધાર કર્યો હતો. નાના સાહેબના ઘરની સ્ત્રીઓએ તેના વિરોધમાં અન્નનો ત્યાગ કર્યો પણ તેઓ નિષ્ફળ ગયા.
આખરે ૧૫ જુલાઈના રોજ બંદીઓને મારી નાંખવા આદેશ અપાયો. આ નિર્ણય કોનો હતો તે અસ્પષ્ટ છે.
બળવાખોર સિપાહીઓએ ફત્તેહગઢના ચાર પુરુષ બંદીઓને મારી નાખ્યા જેમાં ૧૪ વર્ષનો એક તરુણ હતો. તેમણે સ્ત્રીઓ અને અન્ય બાળકોને મારવા ના પાડી. કેટલાક સૈનિકોને તાત્યા ટોપે એ ફરજ પરથી પાછા હટવા માટે ઠાર મારવા ચેતવણી આપતાં તેમણે બંદીઓને કોઠીમાંથી હટાવવા તૈયારી બતાવી. નાના સાહેબ આ ક્ષણે સ્થળ છોડી જતા રહ્યા.
શરુઆતમાં સિપાહીઓએ ગોળીબાર કર્યો પણ સ્ત્રીઓના ચિત્કાર સાંભળી તેમણે વધુ ગોળીબાર કરવા ઇન્કાર કર્યો.
બેગમ હુસૈનીએ સિપાહીઓને કાયર ગણાવ્યા અને તેના પ્રેમીને કાર્યવાહી પૂર્ણ કરવા આદેશ આપ્યો જેણે ભાડૂતી હત્યારાઓ સાથે મળી અને માંસ કાપવાની છૂરી વડે બાકીના બંદીઓને મારી નાખ્યા. એવું કહેવાય છે કે કેટલાક બંદીઓ જીવિત બચ્યા હતા પણ તેમને પણ અન્ય મૃતદેહો સાથે કુવામાં ફેંકી દેવામાં આવ્યા. અંતે કોઈપણ જીવિત ન બચ્યું.
અંગ્રેજોનો પુનઃકબ્જો અને બદલો
કંપનીના સૈન્યએ ૧૬ જુલાઈના રોજ કાનપુર પર પુનઃકબ્જો કર્યો. કેટલાક અંગ્રેજ સૈનિકો અને અધિકારીઓ બીબીઘર તરફ બંદીઓને બચાવવાના આસયથી ધસી ગયા. તેમને બીબીઘર ખાલી મળ્યું અને કોઈ મૃતદેહ પણ ન મળ્યો. પરંતુ, લોહીના ધાબાં, સ્ત્રીઓ અને બાળકોનાં કપડાં વગેરે મળ્યું.
અંગ્રેજ સૈનિકો આવેશમાં આવી ગયા અને કાનપુરના સ્થાનિક પ્રજાજનો વિરુદ્ધ હિંસા આચરવા લાગ્યા. તેમણે ઘરો લૂંટવા અને આગચંપી કરવા લાગ્યા એમ કહેતાં કે સ્થાનિકોએ હત્યાકાંડ અટકાવ્યો નહોતો. બ્રિગેડિયર નિલે સ્થળ પર જ સજા સંભળાવવાનો ભયંકર કાર્યવાહીની શરુઆત કરી. શહેરમાંથી પકડાતો કોઈપણ સિપાહી જે એમ સાબિત ન કરી શકે કે પોતે હત્યાકાંડમાં સામેલ નહોતો તેને મૃત્યુદંડ આપવામાં આવ્યો. કેટલાક સિપાહીઓ જેમના પર બીબીઘર હત્યાકાંડમાં સામેલ હોવાનો સંશય હતો તેમને બીબીઘરની ફરસ ચાટવા ફરજ પાડવામાં આવી. સિપાહીઓને ધાર્મિક રીતે અપમાનિત કરવામાં આવ્યા અને જો તે હિંદુ હોય તો ગૌમાંસ અને મુસ્લિમ હોય તો ડુક્કરનું માંસ ખાવા ફરજ પાડવામાં આવી. ફાંસી આપતા સમયે મુસ્લિમ સિપાહીને ડુક્કરના ચામડાં સાથે બાંધવામાં આવ્યા અને હિંદુ સિપાહીઓને દલિતોના હાથે ફાંસી આપવામાં આવી.
મોટાભાગના બંદી સૈનિકોને બીબીઘરના કુવા પાસે જ ફાંસી પર ચડાવવામાં આવ્યા અને માર્ગની આસપાસ દફનાવવામાં આવ્યા. અન્યોને ઠાર મારવામાં આવ્યા અને સંગીન વડે મારવામાં આવ્યા. કેટલાકને તોપના મોઢે બાંધવામાં આવ્યા.
હત્યાકાંડના પરિણામે ભારતના અંગ્રેજ સૈનિકોમાં બદલાની ભાવના આવી અને બાકીની ક્રાંતિ દરમિયાન "કાનપુરને યાદ કરો!"નો યુદ્ધ ઘોષ પ્રચલિત બન્યો. તેના કારણે બળવાની શક્યતા પણ ધરાવતા ગામ અને શહેરોમાં મોટા પ્રમાણમાં હિસા કરવા લાગ્યા. એક ગામમાં હાઇલેન્ડર્સે ૧૪૦ ગામજનોને એકઠા કરી દસને કોઈ પુરાવા વિના ફાંસી આપી અને બાકીનાને કોરડા વડે માર માર્યો. અન્ય એક ગામમાં આશરે ૨,૦૦૦ ગામલોકો લાઠી લઈ અને વિરોધ કરવા બહાર નીકળ્યા તો અંગ્રેજોએ ગામને આગચંપી કરી અને આગથી બચવા ભાગી રહેલા ગામલોકોને ઠાર મારવામાં આવ્યા.
પ્રત્યાઘાત
૧૯ જુલાઇના રોજ જનરલ હેવલોકે બિથુર ખાતે કાર્યવાહી સંભાળી લીધી. મેજર સ્ટિવનસન મદ્રાસ ફ્યુઝિલર્સ અને શીખ સૈનિકોને લઈ બિથુર લઈ ગયા અને નાના સાહેબના મહેલ પર કોઈ પ્રતિરોધ વિના કબ્જો મેળવ્યો. અંગ્રેજ સૈનિકોએ બંદૂકો, હાથી અને ઊંટો કબ્જે કર્યા અને નાના સાહેબના મહેલને આગચંપી કરી.
નવેમ્બર ૧૮૫૭માં તાત્યા ટોપે એ કાનપુર પર પુનઃકબ્જો કરવા ગ્વાલિયર વિસ્તારના ક્રાંતિકારી સિપાહીઓને એકઠા કર્યા. નવેમ્બર ૧૯ સુધીમાં તેમના સૈન્યમાં આશરે ૬,૦૦૦ સિપાહીઓ જોડાયા જેમણે કાનપુરથી પશ્ચિમ અને ઉત્તર પશ્ચિમ તરફ જતા તમામ માર્ગો કબ્જે કર્યા. જોકે તે સૈન્યને કાનપુરની બીજી લડાઈમાં કોલીન કેમ્પબેલના સૈન્યએ હાર આપી અને તેને પરિણામે કાનપુર વિસ્તારમાં ક્રાંતિનો અંત આવ્યો. તાત્યા ટોપે ત્યારબાદ રાણી લક્ષ્મીબાઈ સાથે જોડાયા.
નાના સાહેબ અદૃશ્ય થયા અને ૧૮૫૯માં તેઓ કથિત રીતે નેપાલ ભાગી ગયા. તેમનો આખરી અંજામ ક્યારેય નક્કી ન થઈ શક્યો. ૧૮૮૮ ની સાલ સુધી અફવાઓ ફેલાતી રહી કે નાના સાહેબ પકડાઈ ગયા અને ઘણા લોકો પોતાને વૃદ્ધ નાના સાહેબ ઓળખાવી અને અંગ્રેજો સમક્ષ હાજર થતા રહ્યા પણ તમામ ખબર ખોટી સાબિત થઈ. અંતે નાના સાહેબને પકડવાના પ્રયાસો અટકાવી દેવામાં આવ્યા.
અંગ્રેજ જોનાહ શેપર્ડ જેમને હેવલોકના સૈન્યએ બચાવ્યા હતા તેમણે અનેક વર્ષો સુધી કાનપુરના ઘેરા દરમિયાન માર્યા ગયેલા અંગ્રેજોની યાદી બનાવી. તેમનો સમગ્ર પરિવાર આ ઘેરામાં માર્યો ગયો હતો. પાછળથી ૧૮૬૦ના દાયકાના અંતમાં તેઓ કાનપુરની ઉત્તરમાં એક નાના ખેતરમાં સ્થાયી થઈ ગયા હતા.
સ્મારકો
કુવાનો કાંઠો હજુ પણ નાના રાવ બાગ ખાતે જોઈ શકાય છે. સ્મારકના સ્થળ પર સ્વતંત્રતા બાદ તાત્યા ટોપેનું બાવલું ઉભું કરવામાં આવ્યું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતનો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ
દાળવડાં
દાળવડાં એ મોટાભાગે ગુજરાતમાં વરસાદની મોસમ વખતે ખાવામાં આવતો નાસ્તો છે. મગની ફોતરાંવાળી દાળ અને ફોતરાં ઉતારેલી દાળ ભેગી કરીને, પલાળીને વાટી લેવામાં આવે છે. તેને થોડો સમય આથો આવવા માટે રાખવામાં આવે છે. આ ખીરામાં લીલા મરચાં, આદું, કોથમીર, વગેરે નાખીને તેના વડા ગરમ તેલમાં તળવામાં આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વાનગી શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન શ્રેણી:આથો ચઢાવેલી વાનગીઓ
જાનવર કડો (તા. કલ્યાણપુર)
જાનવર કડો (તા. કલ્યાણપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા  કલ્યાણપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જાનવર કડો ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કલ્યાણપુર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પાલીયા (તા. પાવીજેતપુર)
પાલીયા (તા. પાવી જેતપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાવી જેતપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.
શ્રેણી:પાવી જેતપુર તાલુકો
ચારડા (તા. થરાદ)
ચારડા (તા. થરાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  થરાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચારડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:થરાદ તાલુકો
ટૂકન
ટૂકન દક્ષિણ અમેરિકાના ઉષ્ણકટિબંધ વિસ્તારમાં વસવાટ કરતું પક્ષી છે.ટૂકનપક્ષી તેની ચાંચના લીધે વિશ્વમાં જાણીતું છે.
નામો અને વર્ગીકરણ
તેનું નામ ટુપી ભાષાના શબ્દ ટુકાના પરથી રાખવામા આવ્યું છે. તેની પાંચ જાતિઓ અને ૪૦ પ્રજાતિઓ આવેલી છે. તેના કુળમાં ટૂકન, એરેકેરિસ અને ટૂકનેટ્સ વગેરે પક્ષીઓનો સમાવેશ થાય છે.
રહેઠાણ
તે ખાસ કરીને દક્ષિણ અને મધ્ય અમેરિકના જંગલોમાં જોવા મળે છે.
શારીરિક બાંધો
ટૂકનનું કદ ૨૯ સેન્ટિમીટર થી ૬૩ સેન્ટિમીટરનું હોય છે.તેનું વજન આશરે ૧૩૦ ગ્રામથી ૬૮૦ ગ્રામ હોય છે. તેની પૂંછડી ગોળાકાર હોય છે. જે શરીરના કદ કરતાં અડધા કદની હોય છે. ટુકનની ડોક ટૂંકી અને જાડી હોય છે. જ્યારે પાંખો નાની હોય છે. તેના પગ મજબૂત અને નાના હોય છે. તેના પંજામાં ચાર અંગૂઠા હોય છે જેની મદદથી તે વૃક્ષ પર પોતાની મજબૂત પકડ રાખી શકતા હોય છે.
વિશેષતા
નાના ટૂકન પીળા રંગના હોય છે. ટુકનમાં નર અને માદાની ઓળખ તેની ચાંચના આધારે થઈ શકે છે. માદા ટુકનની ચાંચ કદમાં નાની,ઊંડી અને ક્યારેક સીધી જોવા મળે છે. જ્યારે નર ટુકનમાં ચાંચનું કદ મોટું હોય છે. ટુકનને પરસેવો થતો નથી. જગ્યુઆરઅને બીજી મોટી બિલાડીઓ ટુકનનો શિકાર કરતા હોય છે. ટૂકન પક્ષી પાંચ કે છ ના ટોળામાં જોવા મળે છે. તેઓ વૃક્ષમાં બખોલ કરી રહે છે. ટૂકન સર્વભક્ષી હોય છે. માદા ટૂકન ૨થી ૪ સફેદ ઇંડાને જન્મ આપે છે. ટુકનનો જીવનકાળ ૨૦ વર્ષ સુધીનો હોય છે.
શ્રેણી:પક્ષી
ગાંધુ
ગાંધુ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગ અને દક્ષિણ ભાગને જોડતા ભરુચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાલિયા તાલુકાનું એક ગામ છે. ગાંધુ ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે.
આ ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો સરકારી કે ખાનગી નોકરી પણ કરે છે. જુવાર, તુવર, મકાઈ, કપાસ તથા અન્ય શાકભાજી અહીંના મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.
શ્રેણી:વાલિયા તાલુકો
ચૈત્ર સુદ ૪
ચૈત્ર સુદ ૪ ને ગુજરાતી માં ચૈત્ર સુદ ચોથ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના છઠ્ઠા મહિનાનો ચોથો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના પ્રથમ મહિનાનો ચોથો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
દિહેણ
દિહેણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા ઓલપાડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે.  દિહેણ ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, માધ્યમિક શાળા  તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:ઓલપાડ તાલુકો
ચૌડા, દાદરા અને નગરહવેલી
શ્રેણી:દાદરા અને નગરહવેલી શ્રેણી:દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લો
કોપરેજ
કોપરેજ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોપરેજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હાલોલ તાલુકો
પાનવી (તા. રાધનપુર)
પાનવી (તા. રાધનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  રાધનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાનવી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:રાધનપુર તાલુકો
ભાવનગર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન
ભાવનગર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન કે બીએમસી (BMC) ભાવનગર શહેરનું મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન છે. તેની સ્થાપના બોમ્બે પ્રોવિઝનલ કોર્પોરશન એક્ટ, ૧૯૪૯ હેઠળ કરવામાં આવી હતી.
ભાવનગર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના નેજા તળે નીચે પ્રમાણેના વહિવટી વિભાગો અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર
ભારતના રાષ્ટ્રપતિ
ભારતના રાષ્ટ્રપતિ ભારતીય ગણતંત્રના વડા અને ભારતીય સૈન્ય દળના કમાન્ડર-ઇન-ચીફ છે. તેઓ તમામ પ્રકારની કટોકટી લાદે છે અને દૂર કરે છે, યુદ્ધ / શાંતિની ઘોષણા કરે છે. તેઓ દેશના પ્રથમ નાગરિક છે. ભારતના રાષ્ટ્રપતિ ભારતીય નાગરિક હોવા જરૂરી છે.
સૈદ્ધાંતિક રીતે, રાષ્ટ્રપતિ પાસે પૂરતી શક્તિ છે. પરંતુ કેટલાક અપવાદો સિવાય, રાષ્ટ્રપતિના કાર્યાલયમાં આપવામાં આવેલી મોટાભાગની સત્તાઓ વાસ્તવમાં વડા પ્રધાનની આગેવાની હેઠળની મંત્રી પરિષદ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાય છે. ભારતના રાષ્ટ્રપતિ નવી દિલ્હીના રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં રહે છે, જેને રાયસીના હિલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. રાષ્ટ્રપતિ કેટલી વખત પદ સંભાળી શકે તેની કોઈ મર્યાદા નથી. અત્યાર સુધી માત્ર પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્ર પ્રસાદે આ પદ પર બે વખત પોતાનો કાર્યકાળ પૂરો કર્યો છે.
પ્રતિભા પાટીલ ભારતના ૧૨મા રાષ્ટ્રપતિ હતા અને આ પદ સંભાળનાર પ્રથમ મહિલા રાષ્ટ્રપતિ હતા. તેમણે ૨૫ જુલાઈ ૨૦૦૭ના રોજ પદ અને ગોપનીયતા ના શપથ લીધા હતા. હાલમાં ભારતના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે દ્રૌપદી મુર્મૂ છે.
ઇતિહાસ
ભારત ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ના રોજ બ્રિટનથી સ્વતંત્ર થયું અને વચગાળાની વ્યવસ્થા હેઠળ દેશ કોમનવેલ્થ ડોમિનિયન બન્યો. આ વ્યવસ્થા હેઠળ, ભારતના ગવર્નર જનરલની સ્થાપના ભારતના રાજ્યના વડા તરીકે કરવામાં આવી હતી, જેમની નિમણૂક બ્રિટિશ ભારતમાં બ્રિટનના વચગાળાના રાજા જ્યોર્જ છઠ્ઠા દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જે અંગ્રેજોને બદલે ભારતના વડા પ્રધાનની સલાહથી કરવામાં આવી હતી.
આ એક અસ્થાયી માપદંડ હતો, પરંતુ ભારતીય રાજકીય વ્યવસ્થામાં સામાન્ય રાજાનું અસ્તિત્વ ચાલુ રાખવું એ ખરેખર સાર્વભૌમ રાષ્ટ્ર માટે યોગ્ય વિચાર નહોતો. આઝાદી પહેલા ભારતના છેલ્લા બ્રિટિશ વાઇસરોય લોર્ડ માઉન્ટબેટન ભારતના પ્રથમ ગવર્નર જનરલ બન્યા હતા. તેમણે ટૂંક સમયમાં ચક્રવર્તી રાજગોપાલાચારીને પદ સોંપ્યું, જેઓ ભારતના એકમાત્ર ભારતીય મૂળના ગવર્નર જનરલ બન્યા.
રાષ્ટ્રપતિની ચુંટણી
ભારતના રાષ્ટ્રપતિ કલમ ૫૫ મુજબ પ્રમાણસર પ્રતિનિધિત્વ પ્રણાલીની સિંગલ ટ્રાન્સફરેબલ વોટ સિસ્ટમ દ્વારા ચૂંટાય છે. રાષ્ટ્રપતિની પસંદગી ભારતની સંસદના બે ગૃહો (લોકસભા અને રાજ્યસભા) તેમજ રાજ્યની ધારાસભાઓ (વિધાનસભાઓ)ના ચૂંટાયેલા સભ્યો દ્વારા પાંચ વર્ષની મુદત માટે કરવામાં આવે છે.
ભારતના કોઈપણ નાગરિક કે જેની ઉંમર ૩૫ વર્ષ કે તેથી વધુ છે તે આ પદ માટે ઉમેદવાર બની શકે છે. રાષ્ટ્રપતિ પદ માટેનો ઉમેદવાર લોકસભાના સભ્ય બનવા માટે લાયકાત ધરાવતો હોવો જોઈએ અને સરકાર હેઠળ કોઈ લાભનું પદ ધરાવતો ન હોવો જોઈએ. સુપ્રીમ કોર્ટને રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી સંબંધિત કોઈપણ વિવાદનો નિર્ણય કરવાનો અધિકાર છે.
ન્યાયિક સત્તાઓ
દયા: વ્યક્તિને થયેલી સંપૂર્ણ સજા અને પ્રતીતિ અને ગેરલાયકાતને બાજુ પર રાખવી અને તેને એવી સ્થિતિમાં મૂકવો કે જાણે તેણે કોઈ ગુનો કર્યો ન હોય. આ લાભ સંપૂર્ણ અથવા આંશિક રીતે આપવામાં આવે છે અને સજા ભોગવતા પહેલા અથવા પછી આપી શકાય છે.
પરિવર્તન: કઠોર સજા ને સામાન્ય અથવા હળવી સજામાં બદલી નાખવી, જેમ કે સશ્રમ સજા ને શ્રમ હટાવી સામાન્ય સજામાં બદલી દેવી.
નિવારણ: સજાની મુદત ઘટાડી દેવી પરંતુ તેનો સ્વભાવ બદલવો નહીં.
વિરામ: સજા માં માફી આપવી, તે ખાસ પરિસ્થિતિ માં પર ઉપલબ્ધ છે જેમ કે સગર્ભા સ્ત્રી માટે સજામાં ઘટાડો કરવો.
વિલંબ: સજાના અમલમાં વિલંબ, ખાસ કરીને ફાંસીની સજાના કિસ્સામાં
રાષ્ટ્રપતિની માફીની સત્તા સંપૂર્ણપણે તેમની ઇચ્છા પર નિર્ભર છે.
રાષ્ટ્રપતિની સંસદીય શક્તિ
રાષ્ટ્રપતિ સંસદનો એક ભાગ છે. તેમની મંજુરી વિના કોઈપણ બિલ ગૃહમાં પસાર થઈ શકતું નથી કે લાવી શકાતું નથી.
બંધારણ હેઠળ રાષ્ટ્રપતિનું પદ
રામજસ કપૂર કેસ અને શેર સિંહ કેસમાં ચુકાદો આપતાં સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે સંસદીય સરકારમાં વાસ્તવિક કાર્યકારી સત્તા મંત્રી પરિષદમાં હોય છે. ૪૨, ૪૪મા સુધારા પહેલા, કલમ ૭૪ નું લખાણ હતું કે વડા પ્રધાનની અધ્યક્ષતામાં મંત્રીમંડળ હશે જે રાષ્ટ્રપતિને સલાહ અને મદદ કરશે. આ લેખમાં એ જણાવ્યું નથી કે તે આ સલાહ સ્વીકારવા માટે બંધાયેલા હશે કે નહીં. માત્ર અંગ્રેજી પરંપરા મુજબ જ તે બાધ્ય હતા. ૪૨મા સુધારા દ્વારા, કલમ ૭૪ ના લખાણમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો અને રાષ્ટ્રપતિ સલાહ મુજબ કાર્ય કરવા માટે બંધાયેલા હતા. ૪૪મા સુધારા દ્વારા કલમ ૮૪ ફરીથી બદલવામાં આવી. હવે રાષ્ટ્રપતિ પુનઃવિચાર માટે તેમને આપવામાં આવેલી સલાહ પરત કરી શકે છે પરંતુ તેમને બીજી વખત મળેલી સલાહ મુજબ કામ કરવું પડશે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારત
સોમલ
સોમલ (આર્સેનિક) એ એક રાસાયણિક તત્વ છે, જેની સંજ્ઞા As છે, અણુ ક્રમાંક ૩૩ અને સાપેક્ષ અણુભાર ૭૪.૯૨ છે. સોમલ ઘણી ખનિજોમાં મળી આવે છે, ખાસ કરીને ગંધક અને ધાતુઓની સાથે અતથ્ળવાતો શુદ્ધ ધાતુ સ્વરૂપે આવે છે. આનો સૌથી પ્રથમ લેખિત ઉલ્લેખ અલ્બેર્ટસ મેગ્નસ દ્વારા ૧૨૫૦માં થયો છે.
કડવા પટેલ
કડવા પટેલ એ પાટીદારોની ઉપજ્ઞાતિ છે. તેઓ મુખ્યત્વે ખેતી અથવા ખેતી આધારિત વ્યવસાયો સાથે સંકળાયેલા છે.
સોમલ
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:રાસાયણિક તત્વો
કડવા પટેલ
સંદર્ભ
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
ઘાણીખુંટ
ઘાણીખુંટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગ અને દક્ષિણ ભાગને જોડતા ભરુચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા નેત્રંગ તાલુકાનું એક ગામ છે. ઘાણીખુંટ ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે.
આ ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો સરકારી કે ખાનગી નોકરી પણ કરે છે. જુવાર, તુવર, મકાઈ, કપાસ તથા અન્ય શાકભાજી અહીંના મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.
શ્રેણી:નેત્રંગ તાલુકો
સોનગઢ (તા. પોશીના)
સોનગઢ (તા. પોશીના) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  પોશીના તાલુકામાં આવેલું  એક ગામ છે. સોનગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પોશીના તાલુકો
કચ્છનો અખાત
કચ્છનો અખાત ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર-પશ્ચિમ વિસ્તારમાં કચ્છ જિલ્લા તેમ જ પોરબંદર જિલ્લા વચ્ચે આવેલો અખાત છે.
ભૂગોળ
આ અખાતની પશ્ચિમે અરબી સમુદ્ર આવેલો છે, આમ આ અખાત અરબી સમુદ્રનો જ એક ભાગ છે. આ દરિયાકીનારો કચ્છના અખાત અને ખંભાતના અખાતથી બનેલો છે. કચ્છનો અખાત દરરોજ આવતી ભરતી માટે જાણીતો છે. કચ્છના અખાતની મહત્તમ ઊંડાઇ 401 ft છે. આ વિસ્તાર તેની ઊંચી ભરતી માટે જાણીતો છે એટલે વિદ્યુત ઉત્પાદન માટેનું આદર્શ સ્થળ છે. કચ્છનો અખાત લંબાઇમાં 99 km છે અને ગુજરાતના કચ્છ અને કાઠિયાવાડને જુદાં પાડે છે. રુકમાવતી નદી અરબી સમુદ્રમાં અહીં મળે છે. તેની દક્ષિણે ખંભાતનો અખાત અને ઉત્તરે કચ્છનું મોટું રણ આવેલું છે.
જીવસૃષ્ટિ
કચ્છના અખાતમાં મીઠાપુર નજીક સૌ પ્રથમ પરવાળાં બગીચો (કોરલ ગાર્ડન) બનાવવામાં આવશે. વિવિધ પ્રકારની પરવાળાં સૃષ્ટિ ગોઠવવામાં આવશે અને પર્યટન માટે તે વિકસાવવામાં આવશે. આ કાર્ય ગુજરાત રાજ્ય વન વિભાગ, વાઇલ્ડલાઇફ ટ્રસ્ટ ઓફ ઇન્ડિયા અને ટાટા કેમિકલ્સના સંયુક્ત પ્રયત્નોથી કરવામાં આવશે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની ભૂગોળ
જામપર (તા. કલ્યાણપુર)
શ્રેણી:કલ્યાણપુર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ચૈત્ર સુદ ૫
ચૈત્ર સુદ ૫ને ગુજરાતીમાં ચૈત્ર સુદ પાંચમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના છઠ્ઠા મહિનાનો પાંચમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના પ્રથમ મહિનાનો પાંચમો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
કુબેરપુરા (તા. હાલોલ)
કુબેરપુરા (તા.હાલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કુબેરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હાલોલ તાલુકો
ઓલીયાકલમ
ઓલીયાકલમ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાવી જેતપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઓલીયાકલમ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.
શ્રેણી:પાવી જેતપુર તાલુકો
નભોઇ (તા. ગાંધીનગર)
નભોઇ (તા. ગાંધીનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગાંધીનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નભોઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રાઇ, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગાંધીનગર તાલુકો
ચીખલી, દાદરા અને નગરહવેલી
ચીખલી, દાદરા અને નગરહવેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દાદરા અને નગરહવેલીના દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લાના એકમાત્ર તાલુકાનું મહત્વનું ગામ છે. ચીખલી ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ તેમની કુકણા બોલી, ધોડિઆ બોલીનો ઉપયોગ પોતાના સામાન્ય વહેવાર દરમ્યાન કરે છે. આ બોલીઓ ગુજરાતી ભાષા કરતાં જુદી હોય છે.
શ્રેણી:દાદરા અને નગરહવેલી શ્રેણી:દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લો
હરીપર (તા. કલ્યાણપુર)
હરીપર (તા. કલ્યાણપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા  કલ્યાણપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હરીપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કલ્યાણપુર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
નવી રુંઢી
નવી રુંઢી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાવી જેતપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવી રુંઢી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પાવી જેતપુર તાલુકો
લિમેજ (તા.જંબુસર)
લિમેજ (તા.જંબુસર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા  જંબુસર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લિમેજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જંબુસર તાલુકો
ઘર ઉંદર
ઘર ઉંદર એ સસ્તન વર્ગનુ અતિ મહત્ત્વનું પ્રાણી છે. ઘર ઉંદર જંગલી હોવા છતાં માણસોની વચ્ચે રહે છે. તેને અણીયાળું નાક, નળાકાર શરીર અને વાળવિહીન પૂંછડી હોય છે. ઘર ઉંદરનો ઉપયોગ પાલતુ ઉંદર તરીકે તથા પ્રયોગશાળામાં સંશોધન માટે થાય છે. તે રોડન્ટ ગોત્રનું નાનું અને જીવવિજ્ઞાનમાં અતિ મહત્ત્વનું સજીવ છે. તે સૌથી વધુ વૈજ્ઞાનિક સંશોધન માટે વપરાય છે.
લક્ષણો
ઘર ઉંદરમાં એક પુખ્ત શરીરની લંબાઈ પૂંછડીના આધારથી નાકની ટોચ સુધી ૭.૫-૧૦ સેમી અને ૫-૧૦ સેમી હોય છે. વજન સામાન્ય રીતે ૧૦-૨૫ ગ્રામ છે. જંગલી વિસ્તારમાં ઘર ઉંદર આછાથી ઘાંટા કથ્થાઇ રંગના હોય છે પણ પાલતુ અને પ્રયોગશાળા ના ઉંદરો સફેદથી શેમ્પેઇનથી કાળા રંગ સુધીના હોય છે. તેમના કાન તથા નાક પાસે ઓછા વાળ હોય છે. તેમના શરીર પર પણ ટૂંકા વાળ હોય છે. તેમના પાછલા પગ એપોડેમસ (w:Apodemus) કરતાં નાના હોય છે, માત્ર ૧૫-૧૯મીમી. તેઓ ૪૫ સેમી સુધી ઊભું કૂદી શકે છે. સામાન્ય રીતે, લગભગ ૪.૫ સેમીનું લાંબું ડગલું ભરી ચાલે છે. તેમનો અવાજ ઉચ્ચ ચીંચ હોય છે. ચીંચ એ ઉંદરો ધ્વારા નીકળતો લાક્ષણીક અવાજ છે.
ઘર ઉંદર માણસની આસપાસ દરેક જગ્યાએ જોવા મળે છે, જેમકે ઘર, ખેતર, વાડામાં વગેરે.
તાજા જન્મેલા બચ્યાનુ લીંગ ઓળખવું સરળ છે. તેમના જનનાંગ વિસ્તારમાં રહેલ ઉપસેલો ભાગ જો એક હોય તો તે માદા અને જો બે હોય તો તે નર હોય છે, જે પ્રયોગો બાદ નક્કી થયુ છે. માદાના જન્મનાં દસ દિવસ પછી પાંચ જોડ સ્તનગ્રંથી તથા ડિંટડી જોવા મળે છે. નરમાં ડિંટડી હોતી નથી. શારીરિક પરીપક્વ નરને માદાથી અલગ પડતું અંગ હોય છે. જનનાંગ વિસ્તારમાં નરને મોટા શુક્રપીંડ હોય છે. આ શુક્રપીંડો તેના શરીરની સરખામણીમાં બીજા પ્રાણીઓ કરતાં મોટા હોય છે. આ શુક્રપીંડો શરીરમાં અંદર સંકોચન પામી શકે છે.
ઘર ઉંદરની પૂંછડી જે આમ તો પાતળા વાળના આવરણ ધરાવે છે અને શરીર નું સમતોલન જાળવવા હોય છે.પરંતુ તેનું મુખ્ય કાર્ય શરીર માં ગરમીનિયંત્રકનું છે. જ્યારે બહારનુ તાપમાન વધે ત્યારે શરીર નુ લોહી પૂંછડી માંથી પસાર થાય છે. પૂંછડી નુ તાપમાન 10 ડિગ્રી વધે છે. આ માટે શરીરનું આર્ટરીયોવિનસ એનેસ્ટોમોસીસ (arteriovenous anastomosis) તંત્રકામ કરે છે. પૂંછડી ગરમી ને દૂર કરી શરીર નુ તાપમાન જાળવી રાખે છે. તેમની પૂંછડીની લંબાઈ વાતાવરણના તાપમાન પર આધારિત છે. જો ઘર ઉંદર ગરમ પ્રદેશમાં રહેતો હોય તો તેમની પૂંછડી વધુ લાંબી હોય છે. પૂંછડીનો બીજો ઉપયોગ ચડતી કે દોડતી વખતે સમતોલન જાળવવા અને પાછલા પગ પર ઊભા રહેવા (જે વર્તણૂક ને ટ્રાયપોડીંગ કહે છે) તથા બીજા ઘર ઉંદર સાથેની નાની મુલાકાતમાં તે ઉંદરની તેના જૂથમાં તેની પ્રતિભા જાણી શકે છે. છાતીમાં નિયમિત નાના બીજ કદના ગરદનના મૂળ પાસેની એક અંગ ઉપરાંત, ઘર ઉંદરમાં શ્વાસનળી આગળ જે ગળામાં એક બીજા વિધેયાત્મક pinhead માપ ગરદનના મૂળ પાસેની એક અંગ છે.
નાયટવાડા (તા. રાધનપુર)
નાયટવાડા (તા. રાધનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  રાધનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાયટવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:રાધનપુર તાલુકો
ઘર ઉંદર
સંદર્ભ
શ્રેણી:પ્રાણીઓ
ગોલા (ઓલપાડ)
ગોલા (ઓલપાડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા ઓલપાડ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોલા ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:ઓલપાડ તાલુકો
પાલજ (તા. ગાંધીનગર)
પાલજ (તા. ગાંધીનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગાંધીનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાલજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રાઇ, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગાંધીનગર તાલુકો
ચિંચપાડા, દાદરા અને નગરહવેલી
ચિંચપાડા, દાદરા અને નગરહવેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દાદરા અને નગરહવેલીના દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લાના એકમાત્ર તાલુકાનું મહત્વનું ગામ છે. ચિંચપાડા ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ તેમની કુકણા બોલી, ધોડિઆ બોલીનો ઉપયોગ પોતાના સામાન્ય વહેવાર દરમ્યાન કરે છે. આ બોલીઓ ગુજરાતી ભાષા કરતાં જુદી હોય છે.
આન્દ્રે અગાસી
આન્દ્રે કિર્ક અગાસી (જન્મ 29 એપ્રિલ, 1970) એ એક નિવૃત્ત અમેરિકન વ્યાવસાયિક ટેનિસ ખેલાડી અને ભૂતપૂર્વ વિશ્વના નં. 1 ખેલાડી છે. સામાન્ય રીતે ટીકાકારો અને સાથી ખેલાડીઓ દ્વારા અત્યાર સુધીના મહાન ખેલાડીઓમાંના એક તરીકે ગણવામાં આવતા, અગાસીને રમતના ઇતિહાસમાં શ્રેષ્ઠ સર્વિસ રિટર્નર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સિંગલ્સ ટેનિસમાં, અગાસી ઇતિહાસનો એકમાત્ર પુરુષ ખેલાડી છે છે જેણે કેરિયર ગોલ્ડન સ્લેમ પ્રાપ્ત કર્યું હોય. આ ઉપરાંત કેરિયર ગ્રાન્ડ સ્લેમ મેળવનારા છ ખેલાડીઓમાં તે રોડ લેવર, ડોન બજ, ફ્રેડ પેરી, રોય ઇમર્સન, અને રોજર ફેડરર સાથેની યાદીમાં અને ત્રણમાંથી એક (લેવર અને ફેડરર સાથે) ઓપન એરાની શરૂઆતથી સ્થાન ધરાવે છે. તેમણે સોળ ગ્રાન્ડ સ્લેમ ફાઇનલમાંથી આઠ ગ્રાન્ડ સ્લેમ સિંગલ્સ ટુર્નામેન્ટ્સની ફાઇનલમાં જીત મેળવી હતી, જેને પગલે તેઓ પુરૂષ ખેલાડીઓ દ્વારા ગ્રાન્ડ સ્લેમ સિંગલ્સ ટુર્નામેન્ટમાં જોઇન્ટ ફિફ્થ થયા હતા, જેમાં સિંગલ્સમાં ઓલમ્પિક ગોલ્ડ મેડલનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેમણે સત્તર એટીપી માસ્ટર્સ સિરીઝ પણ જીતી હતી, જે 2004-2010 દરમિયાન વિક્રમ રહ્યો છે. તેમણે 1990 એટીપી ટુર વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશીપ્સ જીતી હતી અને 1990 અને 1992માં ડેવિસ કપની વિજેતા ટીમના એક ભાગ રહ્યા હતા. અગાસી ફ્રેન્ચ ઓપન, (1999) અને ઓસ્ટ્રેલિયન ઓપન (2003) માં જીત મેળવનાર અંતિમ અમેરિકન ખેલાડી છે.
તેની પીઠના બે મણકાની વચ્ચે આવેલા સોજાને કારણે થયેલા સાઇટીકા, સ્પોન્ડાઇલોલિસ્થેસિસ (વર્ટેબ્રલ ડિસ્પ્લેસમેન્ટ) અને હાડકાની વ્યાધિ કે જેને કારણે મજ્જાતંતુ પર પર અસર થતી હતી, જેને પગલે તેણે 3 સપ્ટેમ્બર, 2006ના રોજ યુએસ ઓપનમાં ત્રીજા રાઉન્ડમાં હાર્યા બાદ વ્યાવસાયિક ટેનિસમાંથી નિવૃત્તિ લઇ લીધી. તેઓ આન્દ્રે અગાસી ચેરિટેબલ ફાઉન્ડેશનના સ્થાપક છે, જેણે સધર્ન નેવાડાના જોખમમાં જીવતા બાળકો માટે 60 મિલિયન ડોલરથી વધારે રકમ એકઠી કરી હતી. 2001માં, ફાઉન્ડેશન દ્વારા લાસ વેગાસમાં આન્દ્રે અગાસી પ્રિપરેટરી એડેકેમીની સ્થાપના કરવામાં આવી, જે જોખમમાં જીવતા બાળકો માટે કે-12 પબ્લિક ચાર્ટર સ્કૂલ છે. નિવૃત્તિ સમયે બીબીસી (BBC) દ્વારા "કદાચ રમતના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટા વૈશ્વિક સિતારા" તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા હતા તેવા અગાસીનું પ્રદર્શન, તેના બિનરૂઢીગત વસ્ત્રો અને વર્તન સાથે તેને રમતના ઇતિહાસનો સૌથી વધુ પ્રભાવશાળી ખેલાડી ગણવામાં આવતા, અને 1990ના દાયકા દરમિયાન ટેનિસની લોકપ્રિયતામાં વધારો કરવાનો શ્રેય પણ તેમના ફાળે જાય છે. તેમણે નિવૃત્ત વ્યાવસાયિક ટેનિસ ખેલાડી સ્ટેફી ગ્રાફ સાથે લગ્ન કર્યા છે.
1970–1985: પ્રારંભિક જીવન
અગાસીનો જન્મ લાસ વેગાસ, નેવાડામાં ઇમેન્યુઅલ "માઇક" અગાસિયન અને એલિઝાબેથ "બેટ્ટી" અગાસી (née Dudley)ને ત્યાં થયો હતો. તેમના પિતા આર્મેનિયન અને એસિરીયન વંશના ઇરાની હતા, જેમણે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં સ્થાયી થતા પહેલા 1948 અને 1952ની ઓલમ્પિક રમતોમાં બોક્સિંગની રમતમાં ઇરાનનું પ્રતિનિધીત્વ કર્યુ હતું. આન્દ્રે અગાસીની માતા, બેટ્ટી સ્તન કેન્સરથી બચેલી મહિલા હતા.
માઇક અગાસી મેચ દરમિયાન હથોડી સાથે લઇ જતા હતા અને આન્દ્રે જ્યારે પોઇન્ટ હારે ત્યારે તેઓ ફરતી વાડ પર પ્રહાર કરતા અને વારંવાર તેઓ અધિકારીઓ પર પણ ગુસ્સે થઇ જતા હોવાનું મનાય છે. 13 વર્ષની વયે, આન્દ્રેને ફ્લોરિડામાં નિક બોલેટરીની ટેનિસ એકેડેમીમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. તેઓ ફક્ત ત્રણ મહિના માટે ત્યાં રહી શક્યા, કેમકે તેમના પિતાને તેનો ખર્ચ પોષાય તેમ ન હતો. અગાસીને દસ મિનીટ માટે રમતો જોઇને બોલેટરીએ માઇકને બોલાવીને કહ્યું: "તમારો ચેક પાછો લઇ જાઓ. તે અહીંયા વિનામૂલ્યે રહેશે," તેમના મતે અગાસીમાં અન્ય સરખામણીએ વધારે કુદરતી આવડત હતી.
1986–1993
તેઓ 16 વર્ષની વયે વ્યાવસાયિક બન્યા અને તેમની પ્રથમ ટુર્નામેન્ટ લા ક્વિન્ટા, કેલિફોર્નિયામાં હતી. તેઓ જોહ્ન ઓસ્ટિન સામેની પ્રથમ મેચ 6-4, 6-2થી જીતી ગયા હતા, પરંતુ પછી મેટ્સ વિલાન્ડર સામેની બીજી મેચમાં તેઓ 6-1, 6-1થી હારી ગયા. તે વર્ષના અંતે, અગાસી વિશ્વમાં 91 ક્રમાંકે હતા. અગાસીએ ઇટાપેરિકાના સુલ અમેરિકન ઓપન ખાતે 1987માં પ્રથમ ઉચ્ચ-કક્ષાનું સિંગલ્સ ટાઇટલ જીત્યું હતું. તે વર્ષે તેઓ વૈશ્વિક રેન્કીંગમાં 25 નંબર પર હતા. તેણે 1988માં છ વધારાની ટુર્નામેન્ટ જીતી હતી (મેમ્ફિસ, યુ.એસ. મેન્સ ક્લે કોર્ટ ચેમ્પિયનશિપ્સ, ફોરેસ્ટ હિલ્સ ડબ્લ્યુસીટી, સ્ટટગાર્ટ આઉટડોર, વોલ્વો ઇન્ટરનેશનલ અને લિવિંગ્સ્ટન ઓપન), અને તે વર્ષના ડિસેમ્બર મહિના સુધીમાં તે ફક્ત 43 ટુર્નામેન્ટ્સ રમીને તેની કારકિર્દીમાં 2 મિલિયન US$ની સપાટી વટાવી ગયો હતો - આ સપાટીએ પહોંચનારા ખેલાડીઓમાં તે સૌથી ઝડપી હતો. તે વર્ષના અંતે તે વૈશ્વિક રેન્કીંગમાં 3 ક્રમ પર હતો અને ફક્ત બીજા ક્રમે રહેલા ઇવાન લેન્ડલ અને ટોચના ખેલાડી મેટ્સ વિલાન્ડર કરતા જ પાછળ રહ્યો હતો. અસોસિએશન ઓફ ટેનિસ પ્રોફેશનલ્સ અને ટેનિસ મેગેઝિન બંનેએ અગાસીને 1988ના વર્ષ માટે રમતમાં સૌથી વધુ સુધારો લાવનાર ખેલાડી તરીકે ગણાવ્યો.
ટુરમાં મજબૂત પ્રદર્શન બાદ અગાસીને ઝડપથી ભવિષ્યનો ગ્રાન્ડ સ્લેમ ચેમ્પિયન માનવામાં આવ્યો. કિશોર વયે પણ, તેઓ 1988માં ફ્રેન્ચ ઓપન અને યુએસ ઓપનની સેમિ-ફાઇનલ્સમાં પહોંચી ગયા અને 1989માં યુએસ ઓપનની સેમિફાઇનલ્સમાં પણ સ્થાન મેળવ્યું. તેમણે 1990ના દાયકાની શરૂઆત બહુ સારી રીતે ન કરી. તેઓ ફ્રેન્ચ ઓપનમાં 1990માં પ્રથમ ગ્રાન્ડ સ્લેમમાં પહોંચ્યા, તેઓ એન્દ્રેઝ ગોમેઝ સામે ચાર સેટ્સમા હાર્યા પહેલા જીતવા માટે સક્ષમ ગણાતા હતા. તેઓ યુએસ ઓપનમાં તે વર્ષની બીજી ગ્રાન્ડ સ્લેમ ફાઇનલમાં પ્રવેશ્યા, જેમાં તેમણે સેમિ-ફાઇનલ્સમાં અગાઉના વિજેતા બોરિસ બેકરને હાર આપી હતી. ફાઇનલમાં તેમના પ્રતિસ્પર્ધી ખેલાડી પેટ સામ્પ્રસ હતા; એક વર્ષ અગાઉ, અગાસીએ સામ્પ્રસને 6-2, 6-1થી માત આપી હતી, જેના બાદ તેમણે તેમના કોચને જણાવ્યું હતું કે તેમને સામ્પ્રસ માટે ખૂબ ખરાબ લાગ્યું છે અને તેઓ ક્યારેય તેને એક વિરોધી તરીકે નહીં જુએ. અગાસી સામ્પ્રસ સામેની યુએસ ઓપન ફાઇનલ 6-4, 6-3, 6-2થી હારી ગયા. આ બે અમેરિકન ખેલાડીઓ વચ્ચેની સ્પર્ધા દાયકાના બાકીના ભાગ દરમિયાન જાણીતી બની રહી. 1990માં પણ, અગાસીએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને આઠ વર્ષોમાં પ્રથમ વાર ડેવિસ કપ જીતવામાં મદદ કરી અને ફાઇનલમાં વિમ્બલ્ડન ચેમ્પિયન સ્ટેફન એડબર્ગને ફાઇનલમાં હરાવી તેનો પ્રથમ ટેનિસ માસ્ટર્સ કપ જીત્યો.
1991માં, અગાસી સતત બીજી ફ્રેન્ચ ઓપન ફાઇનલમાં પહોંચ્યા જ્યાં તેમની સામે બોલેટરી એકેડેમીના પૂર્વ સાથી જીમ કુરિયર હતા. પાંચ સેટની ફાઇનલમાં કુરીયરનો વિજય થયો. અગાસીએ 1991માં વિમ્બલ્ડનમાં રમવાનો નિર્ણય લીધો, જેના એક સપ્તાહ પહેલાથી તે કયા વસ્ત્રો પહેરશે તે અંગે મિડીયામાં અટકળો કરવામાં આવી. અંતે તેઓ પ્રથમ રાઉન્ડમાં સંપૂર્ણ સફેદ વસ્ત્રોમાં મેચ રમ્યા. તેઓ ક્વાર્ટર-ફાઇનલ્સ સુધી પહોંચ્યા, જ્યાં તેઓ ડેવિડ વ્હીટન સામે પાંચ સેટની મેચમાં હારી ગયા.
અગાસીના ગ્રાન્ડ સ્લેમ ટુર્નામેન્ટની શરૂઆત વિમ્બલ્ડનથી થઇ, નહીં કે ફ્રેન્ચ ઓપન કે યુએસ ઓપન કે જેમાં તેમણે અગાઉ સફળતા મેળવી હતી. 1992, તેમણે પાંચ સેટની ફાઇનલમાં ગોરાન ઇવાનિસેવિકને હાર આપી. આમ તેમણે ભૂતપૂર્વ વિમ્બલ્ડન ચેમ્પિયન્સ બોરિક બેકર અને જોહ્ન મેકેનરોને પાછળ રાખી દીધા. અન્ય કોઇ ખેલાડી વિમ્બલ્ડન ખાતે આ રીતે જીતી ન શક્યું, જે દસ વર્ષ બાદ લેટોન હેવિટ્ટે કરી બતાવ્યું. અગાસી 1992માં બીબીસી ઓવરસીઝ સ્પોર્ટ્સ પર્સનાલિટી ઓફ ધી યર બન્યા. અગાસી ફરીથી 1992માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની ડેવિસ કપ વિજેતા ટીમમાં રમ્યા. ત્રણ વર્ષના સમયગાળામાં આ તેમનું બીજુ ડેવિસ કપ ટાઇટલ હતું.
વર્ષ 1993માં અગાસીએ સિનસિનાટી માસ્ટર્સ ખાતે પેટર કોર્ડા સાથે મળી તેનું એકમાત્ર ડબલ્સ ટાઇટલ જીત્યું. અગાસીએ ઇજાઓને કારણે તે વર્ષનો શરૂઆતનો મોટો ભાગ વિતાવ્યો. વિમ્બલ્ડન ટાઇટલની ક્વાર્ટર ફાઇનલમાં પ્રવેશ કર્યો હોવા છતાં, તેઓ અંતિમ ચેમ્પિયન અને વિશ્વના પ્રથમ ક્રમના પેટ સામ્પ્રસ સામે પાંચ સેટની મેચમાં હારી ગયા. અગાસી યુએસ ઓપનના પ્રથમ રાઉન્ડમાં થોમસ એન્ક્વિસ્ટ સામે હારી ગયા અને વર્ષના અંત ભાગમાં તેમને કાંડાની સર્જરી કરાવવાની જરૂરિયાત ઉભી થઇ.
1994–1997
નવા કોચ, બ્રાડ ગિલ્બર્ટના આગમન બાદ, અગાસીએ વ્યૂહાત્મક, સતત અભિગમ અપનાવ્યો, જે તેના પુનરાગમનમાં મદદરૂપ સાબિત થયો. અગાસીએ 1994માં ધીમેધીમે રમવાની શરૂઆત કરી અને પ્રથમ સપ્તાહમાં ફ્રેન્ચ ઓપન અને વિમ્બલ્ડનમાં હાર થઇ. હાર્ડ કોર્ટ સિઝનમાં, અગાસીએ કેનેડિયન ઓપનમાં જીત મેળવીને સારી શરૂઆત કરી. તેમનું પુનરાગમન પરાકાષ્ઠાએ પહોંચ્યુ જ્યારે 1994 યુએસ ઓપનના ચોથા રાઉન્ડમાં વિરોધી માઇકલ ચાંગ સામે પાંચ સેટની મેચમાં જીત મેળવી અને ફાઇનલમાં માઇકલ સ્ટિચને હરાવી તેઓ યુએસ ઓપન મેળવનારા પ્રથમ અનસિડેડ ખેલાડી બન્યા.