cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
પ્રમુખ સ્વામી મહારાજ
શરૂઆતના વર્ષો
શાંતિલાલની માતાએ તેમને શાંત અને મૃદુભાષી, છતાં મહેનતુ અને સક્રિય બાળક તરીકે વર્ણવ્યાં. તેમના બાળપણના મિત્રો યાદ કરે છે કે શાંતિલાલે શહેરમાં અને શાળામાં એક પ્રામાણિક, વિશ્વસનીય, પરિપક્વ અને દયાળુ છોકરા તરીકે પ્રતિષ્ઠા વિકસાવી હતી. નાનપણમાં પણ, તે એક અસામાન્ય સહાનુભૂતિ ધરાવતો હતો જેના કારણે બીજાઓ મોટા અને નાના મામલામાં તેના મંતવ્યો અને ચુકાદાઓ શોધી કાઢવા અને તેના પર વિશ્વાસ કરવા લાગ્યા. શાંતિલાલનો ઉછેર એક સરળ ઘરના વાતાવરણમાં થયો હતો, કારણ કે તેનો પરિવાર સાધારણ સાધનનો હતો. તેમ છતાં તેમણે ભણતરમાં ઉત્તમ કામગીરી કરી, સાધુ બનતા પહેલા સત્તર વર્ષ તેમણે ઘરે ગાળ્યા, શાંતિલાલને ફક્ત છ વર્ષ શાળામાં જવાની તક મળી. જેમ જેમ તે મોટો થયો, શાંતિલાલ તેના પરિવારના ખેતરમાં કામકાજ કરીને તેમના ઘરની મદદ કરી.
પ્રારંભિક આધ્યાત્મિક ઝોક
left|thumb| પ્રમુખ સ્વામી મહારાજ (ડાબે) તેમના ગુરુ શાસ્ત્રીજી મહારાજ સાથે (જમણે) બીએપીએસ શ્રી સ્વામિનારાયણ મંદિર, સારંગપુર (1939) ખાતે સાધુ જીવનમાં પ્રવેશ્યા પછી તરત જ. [શંકરપ્રસાદ મુલશંકર ત્રિવેદી દ્વારા ફોટોગ્રાફ]. શાંતિલાલ નાનપણથી જ આધ્યાત્મિકતા તરફ મક્કમ હતા. સ્કૂલનું કામ પૂરું કર્યા પછી, તે ઘણીવાર ગામના હનુમાનજી મંદિર તરફ જતાં, જ્યાં તે અને નાનપણનો મિત્ર, હરિદાસ નામના હિન્દુ "પવિત્ર માણસ" ના પ્રવચનો સાંભળતો.
કિશોર વયે, શાસ્ત્રીજી મહારાજ સાથે શાંતિલાલનું બંધન ગાઢ બન્યું, અને તેમની નિષ્ઠા અને બુદ્ધિએ ઘણા લોકોને સાથીદારપણામાં પ્રભાવિત કર્યા. ઘણાને લાગ્યું કે શાંતિલાલ શાસ્ત્રીજી મહારાજની અધ્યક્ષતામાં સ્વામિનારાયણ સાધુઓના હુકમમાં જોડાવાથી સાધુજીવનનો આરંભ કરશે ત્યાં સુધી તે માત્ર સમયની વાત છે.
સાધુ જીવનમાં પ્રવેશ
૭ નવેમ્બર ૧૯૩૯ ના રોજ, જ્યારે શાંતિલાલ સત્તર વર્ષના હતા, ત્યારે તેમને તેમના ગુરુ શાસ્ત્રીજી મહારાજનો એક પત્ર મળ્યો, જેમાં સાધુમાં જોડાવા કહ્યું. તેમના માતાપિતાએ તેમની પરવાનગી અને આશીર્વાદ આપ્યા, અને શાંતિલાલ તે દિવસે શાસ્ત્રીજી મહારાજ અને તેમના સાધુઓમાં જોડાવા માટે ઘરેથી નીકળ્યા.
શાસ્ત્રીજી મહારાજે ૨૨ નવેમ્બર ૧૯૩૯ ના રોજ અમદાવાદના આંબલી વાલી પોળ ખાતે શાંતિલાલ પ્રાથમિક દીક્ષા, પાર્ષદ દીક્ષા આપી અને તેનું નામ શાંતિ ભગત રાખ્યું. શાસ્ત્રીજી મહારાજે નવી શરૂ કરેલી પહેલી વિનંતી એ શાંતિ ભગતને તેમના માટે સંસ્કૃતનો અભ્યાસ કરવાની હતી; શાંતિ ભગત આ ઇચ્છાનું પાલન કરે છે, અને તેમના અભ્યાસમાં ઉત્તમ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય શ્રેણી:૧૯૨૧માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૬માં મૃત્યુ
ઉલમાન પ્રક્રિયા
ઉલમાન પ્રક્રિયા (અંગ્રેજી: Ullamann reaction) ફ્રિટ્ઝ ઉલમાન દ્વારા વિકસાવવામાં આવી હતી. ડાયફિનાઈલ અને તેનાં વ્યુત્પન્નો તાંબું વાપરીને ઉલમાને બનાવ્યાં. ત્યાર પછી આ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ ઘણો જ બહોળા પ્રમાણમાં થયો.
પ્રક્રિયા
એરાઈલ હેલાઈડમાં તાંબુ ધીમે ધીમે ઉમેરીને પ્રક્રિયા 100 degC થી 300 degC સે. તાપમાને થોડાક કલાક સુધી કરવામાં આવે છે. કેટલીક પ્રક્રિયાઓમાં ડાય-મિથાઈલ ફોર્મેમાઈડ દ્રાવક વાપરીને કરવામાં આવે તો નીપજ સારી મેળવી શકાય છે. કૉપર કે કૉપર બ્રૉન્ઝને બદલે ઇલેક્ટ્રોલેટિક કૉપર વાપરવામાં આવે તો નીપજનું પ્રમાણ વધારી શકાય છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ
સુનીલ શેટ્ટી
સુનિલ શેટ્ટી (જન્મ: ૧૧ ઓગસ્ટ ૧૯૬૧; પૂરું નામ: સુનિલ વિરપ્પા શેટ્ટી) એક ભારતીય અભિનેતા, ચિત્રપટ નિર્માતા, ટીવી કલાકાર, અને વ્યાપારી છે જે મુખ્યત્વે હિંદી ફિલ્મજગતમાં સક્રિય છે. ૨૫ વર્ષ ઉપરાંતની કારકિર્દીમાં તેમણે ૧૦૦થી વધુ ચિત્રપટોમાં કામ કર્યું છે. ખાસ કરી ને તેઓએ હાસ્યપ્રધાન અને મારધાડવાળાં ચિત્રપટોમાં અભિનય આપ્યો છે. ચિત્રપટ ધડકનમાં તેમણે કરેલા અભિનય માટે તેમને ફિલ્મફેર એવોર્ડ મળી ચૂક્યો છે.
તેઓ પોપકોર્ન એન્ટરટેઇન્મેન્ટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ નામની ફિલ્મ નિર્માણ કંપનીના માલિક છે. તેમણે પોપકોર્ન એન્ટરટેઇન્મેન્ટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડના નેજા હેઠળ 'ખેલ - નો ઓર્ડિનરી ગેમ', 'રક્ત' અને 'ભાગમ ભાગ' જેવા ચિત્રપટોનું નિર્માણ કર્યું છે.
External links
શ્રેણી:અભિનેતા શ્રેણી:૧૯૬૧માં જન્મ
રાજપીપળા (તા.ગઢડા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામીના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે. ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા આવેલી છે. ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સગવડો પણ ઉપલબ્ધ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
બાવા ખાખરીયા (તા. કાલાવડ)
બાવા ખાખરીયા (તા. કાલાવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  કાલાવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાવા ખાખરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કાલાવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
બાલસર (તા. લોધિકા)
બાલસર (તા. લોધિકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લોધિકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાલસર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગોવર્ધનરામ: ચિંતક અને સર્જક
ગોવર્ધનરામ: ચિંતક ને સર્જક ભારતીય લેખક વિષ્ણુપ્રસાદ ત્રિવેદી દ્વારા લખાયેલું પુસ્તક છે. તે ગુજરાતી લેખક ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી વિશેનું ૧૯૬૨માં લખાયેલું ગુજરાતી ભાષાનું વિવેચનાત્મક લખાણ છે. તેને ગોવર્ધનરામ પરનું મહત્વનું કાર્ય માનવામાં આવે છે.
પ્રકાશન ઇતિહાસ
એન. એમ. ત્રીપાઠી પ્રા. લિ. નામના પ્રકાશન ગૃહ દ્વારા ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાં પ્રાયોજીત એક વ્યાખ્યાન માળાના ઉદ્ઘઘાટન પ્રવચનમાં ત્રિવેદીએ ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી પર ૧૬ ઓગસ્ટથી ૨૦ ઑગસ્ટ ૧૯૬૦ દરમ્યાન પાંચ વ્યાખ્યાનો આપ્યા હતા. આ વ્યાખ્યાનો ત્યાર પછી ગોવર્ધનરામ: ચિંતક અને સર્જક શિર્ષક હેઠળ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા.
વાંચન સમાવિષ્ટો
પ્રથમ વ્યાખ્યાનમાં ગોવર્ધનરામના જીવન દર્શનનો પરિચય થાય છે. બીજા પ્રકરણમાં સાક્ષરજીવન નો અભ્યાસ વિસેહ્ વિવેચન કરે છે, આ વિભાગ ગોવર્ધનરામના વિદ્વાન અને સાહિત્યિક જીવનની વિભાવનાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. ત્રીજું વ્યાખ્યાન ગોવર્ધનરામની કવિતાનું મૂલ્યાંકન કરે છે અને ચોથું વ્યાખ્યાન ગોવર્ધનરામની સર્વશ્રેષ્ઠ કૃતિ, સરસ્વતીચંદ્ર નામની નવલકથાનું મૂલ્યાંકન કરે છે. નવલકથાની ચર્ચા કરતી વખતે ત્રિવેદી, ગોવર્ધનરામ દ્વારા સ્વીકારવામાં આવેલી તકનીકો અને ગદ્ય શૈલીની ચર્ચા કરે છે.
ત્રિવેદી તર્ક કરવાનો પ્રયાસ કરે છે કે ગોવર્ધનરામ એક મોટા "સર્જક" સર્જનાત્મક કલાકાર; એક ચિંતક તરીકે, પ્રતિબિંબિત વિચારક છે.
પ્રતિભાવ
વિવેચક મનસુખલાલ ઝવેરીએ આ પ્રવચનોને ગોવર્ધનરામ પરના સાહિત્યમાં "મહત્વપૂર્ણ ફાળો" ગણાવ્યો. સમીક્ષક આર.એમ.પટેલે લખ્યું; "કદાચ તે અત્યાર સુધી કરવામાં આવેલ ગોવર્ધનરામનું શ્રેષ્ઠ અભ્યાસ અને મૂલ્યાંકન છે".
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય શ્રેણી:પુસ્તક
આત્મહત્યા
આત્મહત્યા એક સંકુલ મનોવૈજ્ઞાનિક વર્તનઘટના અને સામાજિક સમસ્યા છે. દરેક આત્મહત્યાના ૧૦થી ૧૫ પ્રયત્નોમાંથી એકમાં વ્યક્તિ સફળ રીતે આપઘાત કરે છે એવું નોંધાયું છે. પુરૂષો કરતાં સ્ત્રીઓ આત્મહત્યાના પ્રયાસો વધુ પ્રમાણમાં કરે છે; પરંતુ સ્ત્રીઓ કરતાં પુરુષો આત્મહત્યાના પ્રયાસોમાં વધુ સફળ નીવડે છે એવું અત્યાર સુધીના અભ્યાસ પરથી માલૂમ પડ્યું છે. અપરિણીત કે છૂટાછેડા લીધેલ, એકલી રહેતી કે વિધવા-વિધુર વ્યક્તિઓમાં થતી આત્મહત્યાનું પ્રમાણ પરિણીત અને સંતાનોવાળી વ્યક્તિઓ દ્વારા થતી આત્મહત્યાના પ્રમાણ કરતાં વધારે જોવા મળે છે.
આત્મહત્યાથી થતા મૃત્યુનો દર પૂર્વ યુરોપના દેશોમાં વર્ષે એક લાખ વ્યક્તિઓએ ૨૫ કે તેથી વધારે છે, જ્યારે સ્પેન કે ઇટાલી જેવા કેટલાક દેશોમાં આ દર વર્ષે ૧ લાખ વ્યક્તિઓએ ૧૦ કે તેથી પણ ઓછો છે.
પ્રકારો
જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પોતાના સમૂહ કે સમાજ સાથે એટલી બધી હળીમળી જાય છે કે ત્યારે તે સમૂહ કે સમાજના કલ્યાણ માટે અથવા રક્ષણ માટે પોતાનું બલિદાન આપે છે. આ પ્રકારની આત્મહત્યા સમાજ માટે પોતાનો જીવ ન્યોછાવર કરી દેવાની ભાવનાથી પ્રેરાયેલ હોય છે, આથી આ પ્રકારની આત્મહત્યા ને પરોપકારી આત્મહત્યા ' કહેવામાં આવે છે. સૈનિક દ્વારા પોતાના દેશ માટે યુદ્ધમાં ખપી જવાની ક્રિયા, ભારતમાં પોતાના પતિ પાછળ સતી થવાની પ્રથા તથા જાપાનમાં હારાકીરીની પ્રથા વગેરે પરોપકારી આત્મહત્યાના ઉદાહરણો છે.
જ્યારે સામાજિક તથા વ્યક્તિગત વિઘટનની પરિસ્થિતિને કારણે આત્મહત્યા થાય છે ત્યારે તેને વિસંગત આત્મહત્યા કહેવામાં આવે છે. અહીં ધોરણ અસ્થિરતાની સ્થિતિ એવી હોય છે જેમાં વ્યક્તિ માટે સમૂહની મૂલ્યવ્યવસ્થા નો કોઈ અર્થ કે મહત્ત્વ રહેતું નથી, અને તેથી વ્યક્તિ પોતાને એકલી, અલગ — સમૂહથી ફેંકાયેલ અનુભવે છે. આવી સ્થિતિ વ્યક્તિને આત્મહત્યા કરવા પ્રેરે છે.
જ્યારે સમાજ સાથે વ્યક્તિના સંબંધો તૂટી જાય છે, એટલે કે વ્યક્તિ સમાજ સાથે અનુકૂલન સાધી શકતી નથી ત્યારે તે પોતાના જીવનને નિરર્થક સમજવા લાગે છે અને આત્મહત્યા કરવા તરફ પ્રેરાય છે. આ પ્રકારની આત્મહત્યાને અહંવાદી આત્મહત્યા કહેવામાં આવે છે.
પરિબળો
આત્મહત્યા ઘણી સંકુલ વર્તનઘટના છે, અને કોઈ એક પરિબળથી તેની સંપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી આપવી મુશ્કેલ છે. લાંબા સમયની શારીરિક માંદગી, દારૂ અને અન્ય નશાકારક પદાર્થોનું વ્યસન, માનસિક બિમારીઓ જેવી કે ખિન્નતા, મનોવિચ્છિન્નતા (schizophrenia), સંનિપાત વગેરે, સામાજિક એકાત્મતાનો અભાવ, નજીકના ભૂતકાળમાં બનેલા આઘાતજનક બનાવો — વગેરેને આપઘાત માટેના સંભવિત કારણો ગણાવી શકાય.
વ્યક્તિ આત્મહત્યા કરવા માટે અનેક કારણોસર પ્રેરાય છે. ક્યારેક વ્યક્તિ આ જીવન કરતાં વધુ સારા પરલોકના જીવન માટે આપઘાતનો માર્ગ પસંદ કરે છે. વિચ્છિન્નમનસ્કતાનો દર્દી ભ્રમ (hallucinations) અને વિભ્રમ (delusions)ને કારણે આપઘાત કરે છે. વ્યક્તિ ક્યારેક કોઈની સામે બદલો લેવાની ભાવનાથી આપઘાત કરે છે, તો ક્યારેક વ્યક્તિ માટે જીવન અસહ્ય હોય છે અને એમાંથી છૂટવા માટે આત્મહત્યાનો એકમાત્ર માર્ગ બચ્યો હોય એમ એ માને છે.
પદ્ધતિઓ
ઝેરી પદાર્થો અને ઝેરી દવા લેવી એ આત્મહત્યા માટે સૌથી વધુ વપરાતી પદ્ધતિ છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો આત્મહત્યા માટે ઊંચેથી કૂદી પડવું, ડૂબી મરવું, સળગી જવું કે ગળે ફાંસો ખાઈ લેવો પસંદ કરે છે. જ્યાં સ્ફોટક સાધનો અને પિસ્તોલ જેવા શસ્ત્રો મળે છે ત્યાં આત્મહત્યા કરવા માટે સામાન્ય રીતે તેનો ઉપયોગ થાય છે. કેટલીક વ્યક્તિઓ આપઘાતનો પ્રયાસ પોતાના જીવનનો અંત લાવવા માટે નથી કરતી હોતી, પણ આવા પ્રયાસ દ્વારા તે પોતાની અસહાય સ્થિતિ તરફ બીજાનું ધ્યાન દોરવા માંગતી હોય છે. આવા પ્રયાસોમાં આપઘાત માટે ઓછી ગંભીર અને ઓછી જોખમી પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ થાય છે. આપઘાતના આવા પ્રયાસોને અંગ્રેજીમાં અટેમ્ટેડ સ્યુસાઇડ કે પેરાસ્યુસાઇડ કહેવામાં આવે છે.
બાહ્ય કડી
શ્રેણી:સામાજિક મનોવિજ્ઞાન શ્રેણી:આત્મહત્યા
સરળ અંગ્રેજી
સરળ અંગ્રેજી (Simple English) અંગ્રેજી ભાષાનું સરળ સ્વરુપ છે. લખાણમાં અંગ્રેજી ભાષાની જેમ જ રોમન લિપિનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, પરંતુ આ સરળ અંગ્રેજીમાં અઘરા શબ્દોનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો નથી, પણ વાતચીત દરમ્યાન વપરાતા શબ્દોનો વધારે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. સરળ અંગ્રેજીનો ઉપયોગ ખાસ કરીને બાળકો તેમ જ ઓછું ભણેલા લોકો માટે કરવામાં આવે છે. આ ભાષાની જોડણી અંગ્રેજી ભાષાની સામાન્ય જોડણી જ હોય છે.
શ્રેણી:અંંગ્રેજી ભાષા‎
રળીયાણા (તા.ગઢડા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ચાંદલી (તા. લોધિકા)
શ્રેણી:લોધિકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સપ્તર્ષિ
સપ્તર્ષિના ચોરસના ૫શ્ચિમ તરફના પ્રથમ બે તારાઓમાંથી ઉત્તર દિશામાં નીચે લીટી મારીએ અને કોઈ પ્રકાશિત તારા સાથે અથડાઈ ૫ડીએ તો જાણવું કે, એ ઘ્રુવતારક પોતે. સપ્તર્ષિના પ્રથમ બે તારાઓનાં નામ ક્રતુ (in image "Dubhe") અને પુલહ (in image "Beta"). ઘ્રુવતારકની આસપાસ ગોળાકારે સપ્તર્ષિમંડળ ફરે છે, ૫ણ આ બે તારાઓ કદી ઘ્રુવતારક સાથેની એક લીટી છોડતા નથી. વર્ષના ગમે તે વખતે તમે એમને પૂછો તેઓ બંને ઘ્રુવ મહારાજનાં દર્શન કરાવાના. આથી તેમને અંગ્રેજીમાં (ધ પૉઈટર) "The Pointers" કહે છે.
સપ્તર્ષિના સાતે તારા લગભગ એકસરખા પ્રકાશિત છે. જેના નામ આ પ્રમાણે છે:
હિન્દુ માન્યતા
સ્વયંભુવ મન્વતરમાં પ્રજા ઉત્પન્ન કરવા માટે બ્રહ્મદેવે દસ પુત્રો ઉત્પન્ન કરેલાં, તેમાંના સાત પુત્રો તે આ સપ્તર્ષ. ઘ્રુવતારકનાં દર્શન કરાવનાર પ્રથમ બે ઋષિ તે ક્રતુ અને પુલહ. સપ્તર્ષિમંડળના ચોકઠામાં બીજા બે તારા રહ્યા તેમનાં નામ પુલસ્ત્સ અને અત્રિ. ચોકઠા બહાર નીકળતાં પ્રથમ તારો આવે તે અંગિરા ઋષિનો. છઠ્ઠો તારો વસિષ્ઠ મુનિનો.
સપ્તર્ષિમંડળમાં બીજા ઋષિઓ એકલા બેઠા છે ૫ણ વસિષ્ઠ મુનિ પાસે ઋષિ૫ત્ની અરુંઘતીનું સ્થાન દેવોની પેઠે આપણા જ્યોતિષીઓએ આપી દીઘું છે. વસિષ્ડના તારાની જમણી બાજુ ઝીણા તેજે પ્રકાશતો ચોથા વર્ગનો એક તારો દેખાય છે. એ તારો અરુંઘતીનો. સાથે દેખાતા એ બે તારા એકબીજાથી કરોડો ગાઉ દૂર બેઠા છે. વસિષ્ઠનો તારો એક જ દેખાય છે અને તેઓ બંને એકબીજાની આસપાસ ફરી રહ્યા છે.
સપ્તર્ષિમંડળમાં બાકી રહેલ સાતમો તારો મરીચિનો. સપ્તર્ષિના છેલ્લા ત્રણ તારાને પિચ્છભાર કહી આપણા શાસ્ત્રકારોએ સપ્તર્ષિને શિખંડી મોર એવું સુંદર નામ આપ્યું છે.
બેડીયા (તા. કાલાવડ)
બેડીયા (તા. કાલાવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  કાલાવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બેડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કાલાવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પત્તાદકલ
પત્તદકલ (કન્નડ - પત્તદકલુ) ભારતના કર્ણાટક રાજ્યનું એક નગર છે. જે ભારતીય સ્થાપત્યકળાની વેસર શૈલીના આરંભિક પ્રયોગોવાળા સ્મારક સમૂહ માટે પ્રસિદ્ધ છે. આ મંદિર આઠમી સદીમાં બંધાવાયા હતાં. અહીં દ્રવિડ (દક્ષિણ ભારતીય) તથા નાગર (ઉત્તર ભારતીય કે આર્ય) બંને શૈલિઓના મંદિરો છે. પત્તદકલ દક્ષિણ ભારતના ચાલુક્ય વંશની રાજધાની બાદામીથી ૨૨ કિ.મી. દૂર છે. ચાલુક્ય વંશના રાજાઓએ સાતમી અને આઠમી સદીમાં અહીં ઘણાં મંદિર બંધાવ્યાં. એહોલને સ્થાપત્યકળાનું વિદ્યાલય મનાય છે, બાદામીને મહાવિદ્યાલય તો પત્તદકલને વિશ્વવિદ્યાલય કહેવાય છે. પત્તદકલ શહેર ઉત્તર કર્ણાટક રાજ્યમાં બાગલકોટ જિલ્લા માં મલયપ્રભા નદીના તટ પર વસેલું છે. આ બાદામી શહેરથી ૨૨ કિ.મી. અને ઐહોલ શહેરથી માત્ર ૧૦ કિ.મી. દૂર છે. અહીંનું સૌથી નજીકનું રેલવે સ્ટેશન ૨૪ કિ.મી. દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં બાદામી છે. આ શહેરને ક્યારેક કિસુવોલાલ કહેવાતું, કેમકે અહીંના બલુઆ પત્થર લાલ આભા વાળા છે.
શિલ્પ સ્મારક
ચાલુક્ય શૈલીનો ઉદ્ભવ ૪૫૦ ઈ.માં એહોલમાં થયો. અહીં વાસ્તુકારોએ નાગર અને દ્રવિડ સમેત વિભિન્ન શૈલિઓના પ્રયોગ કર્યા હતાં. આ શૈલિઓના સંગમથી એક અભિન્ન શૈલીનો ઉદ્ભવ થયો. સાતમી શતાબ્દીની મધ્યમાં અહીં ચાલુક્ય રાજાઓના રાજ્યાભિષેક થતાં હતાં. કાલાંતરમાં મંદિર નિર્માણ નું સ્થળ બાદામીથી પત્તદકલ આવી ગયું. અહીં કુલ દસ મંદિર છે, જેમાં એક જૈન ધર્મશાળા પણ શામિલ છે. આને ઘેરેલા ઘણાં ચૈત્ય, પૂજા સ્થળ અને ઘણી અપૂર્ણ આધારશિલાઓ છે. અહીં ચાર મંદિર દ્રવિડ શૈલીના છે, ચાર નાગર શૈલીના છે તથા પાપનાથ મંદિર મિશ્રિત શૈલીનું છે. પત્તદકલને ૧૯૮૭માં યુનેસ્કો દ્વારા વિશ્વ ધરોહર સ્થળ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.
અહીંના ઘણા શિલ્પ અવશેષ અહિં જ બનેલા પ્લેન્સના સંગ્રહાલય તથા શિલ્પ દીર્ઘામાં સુરક્ષિત રખાયા છે. આ સંગ્રહાલયોનું સંરક્ષણ ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ વિભાગ કરે છે, જે ભૂતનાથ મંદિર માર્ગ પર સ્થિત છે. આ સિવાય અન્ય મહત્વપૂર્ણ સ્મારકોમાં, અખંડ એકાશ્મ સ્તંભ, નાગનાથ મંદિર, ચંદ્રશેખર મંદિર તથા મહાકુટેશ્વર મંદિર પણ છે, જેમાં અનેક શિલાલેખ છે. વર્ષના આરંભિક ત્રૈમાસમાં અહીં વાર્ષિક નૃત્યોત્સવનું આયોજન કરવામાં આવે છે, જેને ચાલુક્ય ઉત્સવ કહે છે. આ ઉત્સવનું આયોજન પત્તદકલ સિવાય બાદામી અને ઐહોલમાં પણ થાય છે. આ ત્રિદિવસીય સંગીત તથા નૃત્યનો સંગમ કલાપ્રેમીઓ ની ભીડ જમાવે છે. ઉત્સવના મંચની પૃષ્ઠભૂમિમાં મંદિરના દૃશ્ય અને પ્રખ્યાત કલાકાર આ દિવસોમાં અહીંના ઇતિહાસને જીવંત કરી દે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:કર્ણાટક શ્રેણી:ભારતના વિશ્વધરોહર સ્થળો
દુધઇ (તા. મુળી)
દુધઇ (તા. મુળી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મુળી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દુધઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મુળી તાલુકો
ચાવડા વંશ
ચાવડા વંશ એ હિંદુ ક્ષત્રિય કુટુંબ હતું જેમણે હાલના ઉત્તર ગુજરાતમાં ઇસ ૭૪૬ થી ૯૪૨ સુધી શાસન કર્યું હતું.
સાતમી સદી દરમિયાન પંચાસર ચાવડા શાસક જય શિખરીની રાજધાની હતી. ઈ.સ. ૬૯૭માં પંચાસર પર હુમલો થયો. આક્રમણમાં જય શિખરી માર્યા ગયા પરંતુ તેમના પત્ની ત્યાંથી ભાગી છૂટવામાં સફળ રહ્યા. જય શિખરીના પુત્ર વનરાજ ચાવડા અણહિલવાડ પાટણ શહેરના સ્થાપક (૭૪૬ અથવા ૭૬૫) બન્યા અને વંશના સૌથી પ્રમુખ શાસક રહ્યા. 'પ્રબંધ ચિંતામણી' અનુસાર, તેમણે ૬૦ વર્ષ સુધી શાસન કર્યું હતું. તેમના સ્થાને યોગરાજ (૩૫ વર્ષ) પછી ક્ષેમરાજ (૨૫ વર્ષ), ભૂયાદ (૨૯ વર્ષ), વિરસિંહ (૨૫ વર્ષ) અને રત્નાદિત્ય (૧૫ વર્ષ) સત્તા મેળવવામાં સફળ રહ્યા. રત્નાદિત્યના સ્થાને સામંતસિંહે સત્તા સંભાળી, જેમણે સાત વર્ષ શાસન કર્યું હતું. સામંતસિંહને કોઈ સંતાન નહોતું તેથી તેમણે પોતાના ભત્રીજા મૂળરાજને દત્તક લીધા, મૂળરાજે ૯૪૨માં સામંતસિંહને પદભ્રષ્ટ કર્યા અને ચાલુક્ય વંશની સ્થાપના કરી.
ઇતિહાસ
સાતમી સદીમાં, પંચાસર ચાવડા વંશના જય શિખરીની રાજધાની હતું અને એવું કહેવાય છે કે તેના સુશાસનને કારણે લોકોનું જીવન એટલું સુંદર હતું કે કોઇને સ્વર્ગમાં પણ જવાની ઇચ્છા નહોતી. આવા વૈભવને કારણ જય શિખરી (૬૯૭)ની સામે રાજા કલ્યાણ કટક (કદાચ કનૌજના)નો ટકરાવ થયો. પ્રથમ આક્રમણને જયશિખરીના મંત્રીઓને કારણે જય શિખરીએ ખાળી કાઢ્યું પણ બીજા આક્રમણમાં જય શિખરી માર્યો ગયો અને નગરનું પતન થયું. જય શિખરીની પત્નિ બચી ગઇ અને તેનો પુત્ર વનરાજ ચાવડા અણહિલવાડ પાટણનો સ્થાપક (ઇસ ૭૪૬) બન્યો. તેણે ૬૦ વર્ષ શાસન કર્યું.
ત્યારબાદ તેનો પુત્ર યોગરાજ (૩૫ વર્ષ શાસન), ક્ષેમરાજ (૨૫ વર્ષ શાસન), ભુવડ (૨૯ વર્ષ શાસન), વિરસિંહ (૨૫ વર્ષ શાસન) અને રત્નદિત્ય (૧૫ વર્ષ શાસન) ગાદીએ આવ્યા. રત્નદિત્ય પછી સામંતસિંહ ગાદીએ આવ્યા જેમણે ૭ વર્ષ ગાદી સંભાળી. છેલ્લા રાજા સામંતસિંહ ચાવડા નિ:સંતાન હોવાથી, તેણે તેના ભાણેજ મુળરાજ સોલંકીને દત્તક લીધો હતો, જેણે સામંતસિંહને ૯૪૨માં ઉથલાવીને ગાદી કબ્જે કરી અને સોલંકી વંશની સ્થાપના કરી.
ઇસ ૯૪૨માં સામંતસિંહની રાણીઓમાંની એક પોતાના એક વર્ષના બાળક સાથે પિતાના ઘરે જેસલમેર નાસી છૂટી. તે બાળક અહિપતે મોટા થઇને અણહિલવાડ પાટણની સત્તા સામે બદલો લેવાનો શરૂ કર્યો. તેણે કચ્છમાં ૯૦૦ કરતાં વધુ ગામો સર કર્યા અને મોરગરને પોતાની રાજધાની બનાવી. તેણે ઘણાં વર્ષો રાજ કર્યું અને તેના પછી તેનો પુત્ર વિક્રમસી સત્તા પર આવ્યો. તેનો વંશ વિભુરાજા, ઠાકુલજી, સેશકરણજી, વાઘજી, અખેરાજ, તેજસી, કરમસિંહ, તખનસિંહ, મોકસિંહ, પુંજાજી વડે આગળ ચાલ્યો. પુંજાજી અલાદ્દિન ખિલજીના સમયમાં ૧૩મી સદીના અંતમાં રાજ કરતા હતા.
વરસોડાનું નાનું રજવાડું ચાવડા વંશના રાજપુતો વડે ૧૯૪૭માં ભારતની સ્વતંત્રતા સુધી શાસિત હતું.
મંદિર
મેરુતુંગાના 'પ્રબંધચિંતામણિ' ગ્રંથમાં વનરાજ દ્વારા અણહિલવાડ પાટણ (વર્તમાન પાટણ) ખાતે વનરાજવિહાર મંદિર તેમજ કાન્તેશ્વરી-પ્રસાદના નિર્માણ વિશે જણાવે છે. કાન્તેશ્વરી, પછીના ચાલુક્ય રાજાઓની પણ કુળદેવી હતા. કુમારપાળે બાદમાં આ મંદિરમાં પશુઓના બલિદાન પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. 'પ્રબંધચિંતામણિ'માં ૯મી સદીની શરૂઆતમાં પાટણમાં યોગરાજ દ્વારા ભટ્ટારાક શ્રી યોગીશ્વરીના મંદિરના નિર્માણનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. ઉપરાંત ૯મી સદીના છેલ્લા ત્રિમાસિક ગાળામાં પાટણમાં ભૂયદા દ્વારા બાંધવામાં આવેલા ભૂયદેશ્વર મંદિરના નિર્માણનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. હરિભદ્ર સૂરી (૧૨મી સદીના મધ્યમાં) મુજબ, મંત્રી નિહયાના પુત્ર લાહરાએ પાટણ જિલ્લાના સંડેર ખાતે વિંધ્યવાસિની (યોગમાયા)નું મંદિર બનાવ્યું હતું. તેમણે નવરંગપુરા નગરની પણ સ્થાપના કરી હતી અને પોતાની માતાની સ્મૃતિમાં પંચાસરા પાર્શ્વનાથ મંદિરનું નિર્માણ કર્યું હતું. નવમી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં રાજા યશોભદ્રે દિનદુઆનપુરા ખાતે જૈન મંદિર નું નિર્માણ કર્યું હતું, જેનો ઉલ્લેખ 'પૂર્ણગચા-પટ્ટાવલી'માં કરવામાં આવ્યો છે. કાંસા પરના શિલાલેખ મુજબ રાજા રઘુસેને ઈ.સ. ૯૨૮માં રામસૈયાનપુરામાં રઘુસેન-વિહારનું નિર્માણ કર્યું હતું.
આ સમયગાળા (પ્રારંભિક નાગર તબક્કા)ના મંદિરોમાં વિજાપુર તાલુકાના લાકોદ્રા ખાતેના મંદિર, થાનગઢમાં આવેલા પુરાણા સૂર્યમંદિર, વઢવાણના રાણકદેવી મંદિર, કંથકોટના સૂર્યમંદિર તથા કચ્છના મંજલ નજીક પુરાનોગઢના શિવ મંદિરનો સમાવેશ થાય છે. શામળાજી ખાતેનું હરિશ્ચંદ્રની ચોરી, જૂના ભદ્રેશ્વર ખાતે આવેલું પંચાસરા પાર્શ્વનાથ મંદિર (હવે પુનઃનિર્માણ) અને રોડા મંદિર સમૂહનું ત્રીજું મંદિર ૯મી શતાબ્દીના અન્ય કેટલાક હયાત મંદિરો છે.
બાહ્ય કડીઓ
આ લેખ હવે પબ્લિક ડોમેઇનમાં રહેલા પુસ્તક માંથી લખાણના અંશો ધરાવે છે.
શ્રેણી:ઇતિહાસ શ્રેણી:રાજપૂત કુળો
ખેડા લોક સભા મતવિસ્તાર
ખેડા લોક સભા મતવિસ્તાર પશ્ચિમ ભારતમાં ગુજરાત રાજ્યના ૨૬ લોક સભા મતવિસ્તારો પૈકીનો એક છે.
વિધાનસભા વિભાગો
ખેડા લોકસભા મતવિસ્તારમાં સાત વિધાન સભા વિભાગોનો સમાવેશ થાય છે:
સંદર્ભ
શ્રેણી:ખેડા જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતના લોકસભા મતવિસ્તાર
ગઢાદ (તા. મુળી)
ગઢાદ (તા. મુળી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મુળી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગઢાદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મુળી તાલુકો
મુકેશ અંબાણી
મુકેશ ધીરૂભાઇ અંબાણી (જન્મ 19 એપ્રિલ 1957) એ ભારતીય અબજોપતિ બિઝનેસ મેગ્નેટ છે, અને ચેરમેન, મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ (આરઆઈએલ) ના સૌથી મોટા શેરહોલ્ડર, ફોર્ચ્યુન ગ્લોબલ 500 કંપની અને માર્કેટ વેલ્યુ દ્વારા ભારતની સૌથી મૂલ્યવાન કંપની છે. એપ્રિલ 2020 સુધી, મુકેશ અંબાણી એશિયાના સૌથી ધનિક વ્યક્તિ હતા. તેઓ ફોર્ચ્યુન ગ્લોબલ ૫૦૦માં સ્થાન ધરાવતી અને બજાર કિંમત પ્રમાણે ભારતની સૌથી મોટી બીજી કંપની રીલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ (RIL)ના ચેરમેન, મેનેજીંગ ડિરેક્ટર અને સૌથી વધુ શેર ધરાવનાર વ્યક્તિ છે.
પ્રારંભિક જીવન
મુકેશ ધીરૂભાઇ અંબાણીનો જન્મ 19 એપ્રિલ 1957 માં એડિન (હાલના યમનમાં) ના બ્રિટીશ ક્રાઉન કોલોનીમાં ધીરુભાઇ અંબાણી અને કોકિલાબેન અંબાણીથી થયો હતો. તેનો એક નાનો ભાઈ અનિલ અંબાણી અને બે બહેનો નીના ભદ્રશ્યામ કોઠારી અને દિપ્તી દત્તરાજ સાલ્ગાઓકાર છે.
અંબાણી માત્ર યમનમાં થોડા સમય માટે જ રહયા હતા કારણ કે તેમના પિતાએ 1958 માં ભારત પાછા જવાનું નક્કી કર્યું મસાલા અને કાપડ પર કેન્દ્રિત એવા વેપારનો ધંધો શરૂ કરવા. તેમનો પરિવાર 1970 ના દાયકા સુધી મુંબઇના ભુલેશ્વરમાં બે-બેડરૂમના એક સામાન્ય એપાર્ટમેન્ટમાં રહેતો હતો. જ્યારે તેઓ ભારત ગયા ત્યારે પરિવારની આર્થિક સ્થિતિમાં થોડો સુધારો થયો હતો પરંતુ અંબાણી હજી પણ સહપરિવાર રહેતા હતા, જાહેર પરિવહનનો ઉપયોગ કરતા હતા અને તેમને ક્યારેય ભથ્થું મળતું નહોતું. ધીરુભાઈએ પાછળથી કોલાબામાં 'સી વિન્ડ' નામનો એક 14 માળનો એપાર્ટમેન્ટ બ્લોક ખરીદ્યો, જ્યાં અંબાણી અને તેના ભાઈ પરિવારો સાથે રહેતા હતા.
શિક્ષણ
અંબાણીએ તેમના ભાઇ અને આનંદ જૈન સાથે મુંબઇની હિલ ગ્રેંજે હાઇ સ્કૂલમાં અભ્યાસ કર્યો, જે પાછળથી તેના નજીકના સાથી બન્યા. તેમણે ઇન્સ્ટિટ્યૂટ કેમિકલ ટેકનોલોજીમાંથી કેમિકલ એન્જિનિયરિંગમાં બી.ઇ.ની ડિગ્રી મેળવી. બાદમાં અંબાણીએ સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીમાં એમબીએ માટે પ્રવેશ મેળવ્યો. પરંતુ, 1980 માં પિતાને રિલાયન્સ બનાવવામાં મદદ માટે પાછા આવ્યા, જે તે સમયે એક નાનો પણ ઝડપથી વિકાસ કરતો સાહસ હતો. ધીરુભાઇ માનતા હતા કે વાસ્તવિક જીવનની આવડત અનુભવો દ્વારા લેવામાં આવે છે, વર્ગખંડમાં બેસીને નહીં. તેથી તેમણે તેમની કંપનીમાં યાર્ન ઉત્પાદન પ્રોજેક્ટની કમાન સંભાળવા સ્ટેનફોર્ડથી મુકેશભાઈ અંબાણીને ભારત પાછા બોલાવ્યા. તેઓ એમ કહેતા આવ્યા છે કે તેઓ તેમના પ્રોફેસર વિલિયમ એફ. શાર્પ અને મેન મોહન શર્માથી પ્રભાવિત હતા કારણ કે તેઓ "એવા પ્રકારનાં પ્રોફેસરો છે જેમણે તમને બોક્સની બહાર વિચારવાની શરૂઆત કરી."
કારકિર્દી
1981 માં તેમણે તેમના પિતા ધીરૂભાઇ અંબાણીને તેમના પરિવારનો વ્યવસાય, રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડને ચલાવવામા મદદ શરૂ કરી. આ સમય સુધીમાં, તે પહેલાથી વિસ્તૃત થઈ ગયું હતું જેથી તે રિફાઇનિંગ અને પેટ્રોકેમિકલ્સમાં પણ વ્યવહાર કરતા હતા. આ વ્યવસાયમાં રિટેલ અને ટેલિકમ્યુનિકેશન્સ ઉદ્યોગોના ઉત્પાદનો અને સેવાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. રિલાયન્સ રિટેલ લિમિટેડ, એક અન્ય પેટાકંપની, તે ભારતની સૌથી મોટી રિટેલર કંપની પણ છે. રિલાયન્સ જિઓ 5 સપ્ટેમ્બર, 2016 ના રોજ જાહેરમાં લોકાર્પણ થયું. ત્યારથી દેશની દૂરસંચાર સેવાઓમાં ટોચના પાંચમાં સ્થાન મેળવ્યું છે.
૨૦૧૬ સુધીમાં, અંબાણી 38 મા ક્રમાંક પર હતા અને છેલ્લાં દસ વર્ષથી ફોર્બ્સ મેગેઝિનની સૂચિમાં ભારતના સૌથી ધનિક વ્યક્તિનું બિરુદ સતત ધરાવે છે. ફોર્બ્સના વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી લોકોની યાદીમાં તેઓ એકમાત્ર ભારતીય ઉદ્યોગપતિ છે. જાન્યુઆરી 2018 સુધીમાં, મુકેશ અંબાણીને ફોર્બ્સ દ્વારા વિશ્વની 18 મી ધનિક વ્યક્તિ તરીકે સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું. જુલાઈ 2018 માં 44.3 અબજ ડોલરની સંપત્તિ સાથે એશિયાના સૌથી ધનિક વ્યક્તિ બનીને તેણે અલીબાબા ગ્રુપના એક્ઝિક્યુટિવ ચેરમેન જેક માને પાછળ છોડી દીધા. તે વિશ્વમાં ઉત્તર અમેરિકા અને યુરોપની સૌથી ધનિક વ્યક્તિ પણ છે. ચીનનાં હુરન રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટનાં જણાવ્યા મુજબ 2015 સુધીમાં, અંબાણી ભારતનાં પરોપકારોમાં પાંચમાં ક્રમે છે. તેઓ બેન્ક ઓફ અમેરિકાના ડિરેક્ટર તરીકે નિમણૂક થયા હતા અને તેના બોર્ડમાં રહેલા પ્રથમ બિન-અમેરિકન બન્યા હતા.
રિલાયન્સ દ્વારા, તે ઈન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ ફ્રેન્ચાઇઝ મુંબઇ ઇન્ડિયન્સની પણ માલિકી ધરાવે છે અને તે ઇન્ડિયન સુપર લીગ, ભારતની ફૂટબોલ લીગના સ્થાપક છે. 2012 માં, ફોર્બ્સે તેમને વિશ્વના સૌથી ધનિક રમતના માલિકોમાંના એક તરીકે નામ આપ્યું. તે એન્ટિલીયા બિલ્ડિંગમાં રહે છે, જે વિશ્વની સૌથી મોંઘી ખાનગી નિવાસસ્થાન(રેસીડેન્સી)માંની એક છે, જેની કિંમત 1 બિલિયન ડોલર છે.
1980 - 1990 નો દાયકો
1980માં, ઇન્દિરા ગાંધીની અધ્યક્ષતામાં ભારત સરકારે પીએફવાય (પોલિએસ્ટર ફિલેમેન્ટ યાર્ન) નું ઉત્પાદન ખાનગી ક્ષેત્રમાં ખોલ્યું. ધીરુભાઇ અંબાણીએ પીએફવાય વાળા ઉત્પાદન પ્લાન્ટ સ્થાપવા માટેના લાઇસન્સ માટે અરજી કરી હતી. લાઇસન્સ મેળવવું એ લાંબા ગાળાની પ્રક્રિયા હતી જેને અમલદારશાહી પ્રણાલીમાં મજબૂત જોડાણની જરૂર હતી, કારણ કે તે સમયે, સરકાર કાપડ માટે યાર્નની આયાતને અશક્ય બનાવતી, મોટા પાયે ઉત્પાદન પર પ્રતિબંધ લગાવતી હતી. ટાટસ, બિરલાસ અને 43 અન્ય લોકોની કડક હરીફાઈ હોવા છતાં ધીરુભાઈને લાઇસન્સ આપવામાં આવ્યું હતું, જેને સામાન્ય રીતે લાઇસન્સ રાજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમને પીએફવાય વાળો પ્લાન્ટ બનાવવામાં મદદ કરવા માટે, ધીરુભાઈએ તેમના મોટા પુત્રને તેમની સાથે કંપનીમાં કામ કરવા માટે સ્ટેનફોર્ડની બહાર ખેંચી લીધો, જ્યાં તેઓ એમબીએ માટે અભ્યાસ કરી રહ્યા હતા, અંબાણી તેમના યુનિવર્સિટીના કાર્યક્રમમાં પાછા ફર્યા નહીં, રિલાયન્સના પછાત સંકલન તરફ દોરી ગયા, જ્યાં કંપનીઓ તેમના સપ્લાયર્સની માલિકી ધરાવે છે, તે વધુ સપ્તાહ પેદા કરવા અને કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરવા લાગ્યા. 1981 માં કાપડમાંથી પોલિએસ્ટર રેસામાં અને પેટ્રોકેમિકલ્સમાં, જેમાંથી યાર્ન બનાવવામાં આવ્યા હતા. કંપનીમાં જોડાયા પછી તેમણે દરરોજ તત્કાલીન એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર રસિકભાઇ મેસવાણીને જાણ કરી. આ કંપની શરૂઆતથી બનાવવામાં આવી હતી જે દરેકને સિધ્ધાંત ધંધામાં ફાળો આપે છે અને પસંદ કરેલા વ્યક્તિઓ પર ભારે આધાર રાખતો નથી. ધીરુભાઈએ તેમને વ્યવસાયિક ભાગીદાર તરીકે માન્યા હતા, જેનાથી ઓછા અનુભવ હોવા છતાં પણ ફાળો આપી શકશે. આ સિદ્ધાંત 1986 માં રસીકભાઇના મૃત્યુ પછી અને 1985 માં ધીરૂભાઈને સ્ટ્રોક થયા પછી અમલમાં આવ્યો હતો, જ્યારે તમામ જવાબદારી મુકેશ અંબાણી અને તેના ભાઈને સોંપી હતી. મુકેશ અંબાણીએ રિલાયન્સ ઇન્ફોકોમ લિમિટેડ (હાલ રિલાયન્સ કમ્યુનિકેશંસ લિમિટેડ) ની સ્થાપના કરી, જે માહિતી અને સંદેશાવ્યવહાર તકનીકી પહેલ પર કેન્દ્રિત હતી. 24 વર્ષની વયે, જ્યારે કંપની તેલ રિફાઇનરી અને પેટ્રોકેમિકલ્સમાં ભારે રોકાણ કરતી હતી ત્યારે અંબાણીને પાટલગંગા પેટ્રોકેમિકલ પ્લાન્ટના નિર્માણનો હવાલો સોંપાયો હતો.
2000 - હાલમાં
6 જુલાઇ, 2002 ના રોજ, મુકેશ અંબાણીના પિતાનું બીજો સ્ટ્રોક થયા બાદ અવસાન થયું, જેના કારણે ભાઈઓ વચ્ચે તણાવ વધી ગયો, કેમ કે ધીરુભાઈએ 2004માં સામ્રાજ્ય (મિલકત)ના વિતરણનો દસ્તાવેજ બનાવ્યો ન હતો. તેમની માતાએ સંઘર્ષને રોકવા માટે દખલ કરી, કંપનીને બે ભાગ પાડ્યા, અંબાણીએ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ અને ભારતીય પેટ્રોકેમિકલ્સ કોર્પોરેશન લિમિટેડનો નિયંત્રણ મેળવ્યો, જેને ડિસેમ્બર 2005 માં બોમ્બે હાઈકોર્ટે મંજૂરી આપી હતી.
અંબાણીએ ભારતના જામનગર ખાતે વિશ્વની સૌથી મોટી ગ્રાસરૂટ પેટ્રોલિયમ રિફાઇનરી બનાવવાનું નિર્દેશન અને આગેવાની લીધી હતી, જેમાં 2010 માં પેટ્રોકેમિકલ્સ, વીજળી ઉત્પાદન, બંદર અને સંબંધિત માળખાગત ઉપકરણો સાથે સંકળાયેલ 660,000 બેરલ (દર વર્ષે 33 મિલિયન ટન) ઉત્પાદન કરવાની ક્ષમતા હતી. ડિસેમ્બર 2013 માં અંબાણીએ જાહેરાત કરી હતી કે, મોહાલીમાં પ્રગતિશીલ પંજાબ સમિટમાં ભારતી એરટેલ સાથે ભારતમાં 4G નેટવર્ક માટે ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સ્થાપવામાં "સહયોગી સાહસ" થવાની સંભાવના છે. 18 જૂન, 2014 ના રોજ, મુકેશ અંબાણીએ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના 40 મા એજીએમને સંબોધન કરતાં કહ્યું કે તેઓ આગામી ત્રણ વર્ષમાં વ્યવસાયોમાં રૂ. 1.8 ટ્રિલિયન (ટૂંકા ધોરણ) નું રોકાણ કરશે અને 2015 માં 4G બ્રોડબેન્ડ સેવાઓ શરૂ કરશે. ફેબ્રુઆરી, 2016 માં અંબાણીની આગેવાનીવાળી જિઓએ એલવાયએફ નામની પોતાની 4G સ્માર્ટફોન બ્રાન્ડ લોન્ચ કરી. જૂન 2016 માં, તે ભારતનો ત્રીજો સૌથી વધુ વેચાણ કરતો મોબાઇલ ફોન બ્રાન્ડ હતો. રિલાયન્સ જિઓ ઇન્ફોકોમ લિમિટેડ, જેને સામાન્ય રીતે જિઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેને સપ્ટેમ્બર, 2016 માં રિલીઝ કર્યું તેમાં સફળતા મળી, અને રિલાયન્સના શેરમાં વધારો થયો. આરઆઈએલની 40 મી વાર્ષિક સામાન્ય સભા દરમિયાન, તેમણે 1: 1 ના ગુણોત્તરમાં બોનસ શેરોની ઘોષણા કરી, જે ભારતમાં દેશનો સૌથી મોટો બોનસ ઇશ્યુ છે, અને ₨ 0 ની અસરકારક કિંમતે જિઓ ફોનની જાહેરાત કરી. ફેબ્રુઆરી 2018 સુધીમાં, બ્લૂમબર્ગના "રોબિન હૂડ ઇન્ડેક્સ" નો અંદાજ હતો કે અંબાણીની અંગત સંપત્તિ 20 દિવસ સુધી ભારતના સંઘીય સરકારના કામકાજ માટે ભંડોળ પૂરતી હતી.
કે.જી. બેસિનમાંથી પ્રાકૃતિક ગેસના ભાવોમાં ગેરરીતિ કરવા બદલ મુકેશ અંબાણી વિરુદ્ધ ફોજદારી ગુનાઓનો આરોપ લગાવનારી પહેલી માહિતી અહેવાલમાં (એફઆઇઆર) દાખલ કરવામાં આવી હતી. અરવિંદ કેજરીવાલ, જેમણે દિલ્હીના મુખ્ય પ્રધાન તરીકે ટૂંકા ગાળાના હતા અને એફઆઈઆરનો આદેશ આપ્યો હતો, તેમણે વિવિધ રાજકીય પક્ષો પર ગેસના ભાવ મુદ્દે મૌન હોવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. કેજરીવાલે રાહુલ ગાંધી અને નરેન્દ્ર મોદી બંનેને ગેસ ભાવોના મુદ્દા પર પોતાનો વલણ સ્પષ્ટ કરવા જણાવ્યું છે. કેજરીવાલે આરોપ લગાવ્યો કે કેન્દ્ર દ્વારા ગેસની કિંમત આઠ ડોલર થવા દેવામાં આવી છે, જોકે મુકેશ અંબાણીની કંપની એક યુનિટ બનાવવા માટે ફક્ત એક ડોલર ખર્ચ કરે છે, જેનો અર્થ દેશને વાર્ષિક 540 અબજ રૂ.નું નુકશાન થયું.
અંગત જીવન
તેમણે 1985 માં નીતા અંબાણી સાથે લગ્ન કર્યા અને તેમને બે પુત્રો છે અનંત અને આકાશ અને એક પુત્રી છે ઇશા. તેમના પિતા નૃત્ય પ્રદર્શનમાં હાજરી દીધા બાદ તેઓ મળ્યા હતા, જેમાં નીતાએ ભાગ લીધો હતો અને બંને વચ્ચે લગ્નની ગોઠવણ કરવાનો વિચાર કર્યો હતો.
તેઓ એન્ટીલીયામાં રહે છે, મુંબઇની એક ખાનગી 27 માળની ઇમારત, જેની કિંમત 1 અબજ યુએસ ડોલર હતી અને તે સમયે વિશ્વની સૌથી મોંઘી ખાનગી નિવાસ હતી. આ બિલ્ડિંગમાં જાળવણી માટે 600 નો સ્ટાફ જરૂરી છે, અને તેમાં ત્રણ હેલિપેડ્સ, 160-કાર ગેરેજ, ખાનગી મૂવી થિયેટર, સ્વિમિંગ પૂલ અને ફિટનેસ સેન્ટર શામેલ છે.
2007 માં, અંબાણીએ 44 મી જન્મદિવસ માટે તેમની પત્નીને 60 મિલિયન ડોલરની એરબસ એ 319 ભેટ આપી. 180 મુસાફરોની ક્ષમતા ધરાવતા આ એરબસમાં એક વસવાટ ખંડ(લીવીંગ રૂમ), બેડરૂમ, સેટેલાઇટ ટેલિવિઝન, વાઇફાઇ, સ્કાય બાર, જેકુઝી અને ઓફિસનો સમાવેશ કરવા માટે કસ્ટમ ફીટ કરવામાં આવી છે.
આઈપીએલ ક્રિકેટ ટીમ મુંબઈ ઈન્ડિયન્સની 2008 માં 111.9 મિલિયન ડોલરમાં ખરીદી બાદ અંબાણીને "વિશ્વની સૌથી ધનિક રમત ટીમના માલિક"નું નામ આપવામાં આવ્યું હતું.
માર્ચ 2017 માં રાજદીપ સરદેસાઈ સાથેની એક મુલાકાતમાં, તેમણે કહ્યું હતું કે તેમનો પ્રિય ભોજન ઇડલી સાંબર છે અને તેની પ્રિય રેસ્ટોરન્ટ મૈસુર કાફે છે, કિંગ્સ સર્કલ (મુંબઇ) માં એક રેસ્ટોરન્ટ છે જ્યાં તે યુડીસીટીમાં વિદ્યાર્થી તરીકે ખાય છે. મુકેશ અંબાણી એક કડક શાકાહારી અને ટેટોટોલર છે. તેઓ બોલિવૂડ મૂવીઝના ખૂબ જ ચાહક છે, તે અઠવાડિયામાં ત્રણ મૂવીઝ જુએ છે કારણ કે તે કહે છે કે "તમારે જીવનમાં થોડીક પલાયનવાદન પણ જરૂરી છે."
31 માર્ચ, 2012 ના રોજ પૂરા થતાં નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન, તેણે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ (આરઆઈએલ) ના ચીફ તરીકે વાર્ષિક પગારમાંથી આશરે રૂ. ૨0૦ મિલિયન ગુમાવવાનું નક્કી કર્યું છે. નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન આરઆઇએલ દ્વારા તેના ટોચનાં મેનેજમેન્ટ કર્મચારીઓને કુલ મહેનતાણું પેકેજો વધ્યા પછી પણ તેમણે આ કરવાનું પસંદ કર્યું. મુકેશ અંબાણીની કંપનીમાં તેના 44.7% શેરનો હિસ્સો છે. આ પગલાથી તેમનો પગાર સતત ચોથા વર્ષમાં રૂ. 150 મિલિયન થઈ ગયો.
વિગત
તેઓ કંપનીમાં ૪૪.૭% હિસ્સો ધરાવે છે. RILનો મુખ્ય વ્યાપાર તેલ, પેટ્રોલિયમ રસાયણો અને ગેસ ઉદ્યોગમાં છે. રીલાયન્સ રીટેલ્સ લિમિટેડ બીજી સહકંપની છે, જે ભારતની સૌથી મોટી છૂટક વેચાણ કરતી કંપની છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:૧૯૫૭માં જન્મ શ્રેણી:ગુજરાતી ઉદ્યોગપતિઓ
સીતાપુર, વાંસદા તાલુકો
સીતાપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. સીતાપુર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દુધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. અંહીનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. અહીંની મુખ્ય ખેતપેદાશ ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજી છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
બેરાજા (તા. કાલાવડ)
શ્રેણી:કાલાવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
બેડી બંદર
બેડી બંદર એ ગુજરાતના જામનગર જીલ્લાના જામનગર તાલુકામાં આવેલું ગામ અને કચ્છના અખાતના દક્ષિણ કાંઠે આવેલું બંદર છે.
ઇતિહાસ
બ્રિટિશ શાસન સમયે તે નવાનગર રાજ્યનું મુખ્ય બંદર હતું.
ભૂગોળ
બેડી 22.5°N, 70.05°W પર આવેલું છે. સમુદ્ર સપાટીથી તેની સરેરાશ ઉંચાઇ ૭ મીટર (૨૨ ફીટ) છે.
વસતી
૨૦૦૧ની વસતી ગણતરી મુજબ બેડીની વસતી ૧૮,૭૭૧ હતી જેમાં પુરુષોની સંખ્યા ૫૧% અને સ્ત્રીઓની સંખ્યા ૪૯% હતી. બેડીની સરેરાશ સાક્ષરતા ૩૩% હતી જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ સાક્ષરતા દર ૫૯.૫% કરતા ઓછી હતી; જેમાં પુરુષોમાં સાક્ષરતા ૭૩% અને સ્ત્રીઓમાં ૨૭% હતી. વસતીના ૧૮% વ્યક્તિઓની વય ૬ વર્ષ કરતાં નાની હતી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં બંદરો
દ્વારકા
દ્વારકા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના ઓખામંડળ દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું પૌરાણિક સમયથી જાણીતું યાત્રાધામ તેમ જ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની કર્મભૂમિ એવી આ દ્વારકા નગરી પ્રાચીન સમયથી અત્યાર સુધીમાં અનેક વખત જિર્ણોદ્ધાર પામી છે. વર્ષ ૨૦૧૩ માં દ્વારકા નગરને દેવભૂમિ દ્વારકા નામ આપી અલગ જિલ્લા તરીકે ઘોષિત કરાયું.
અહીં દ્વારકાધીશનું મંદિર પાંચ માળનું અને ખૂબ સુંદર કોતરણી વાળુ છે. ૬૦ થાંભલાઓ પર ઉભા કરાયેલા આ મંદિરમાં ભક્તો વિશેષ સંરચના પ્રમાણે સ્વર્ગદ્રારેથી પ્રવેશ કરે છે અને મોક્ષ દ્રારેથી મંદિરની બહાર નિકળે છે. દ્વારકાથી ત્રીસ કિ.મી. દુર બેટદ્વારકા આવેલું છે, જે વૈષ્ણવ સંપ્રદાય માટે ખૂબ મહત્વ ધરાવે છે. દ્વારકાથી ઓખા સુધી જમીન માર્ગ દ્વારા બસ, કાર કે અન્ય વાહનો દ્વારા પહોંચીને ઓખાથી જળમાર્ગે બેટ દ્વારકા જવાય છે. અહિંયા મહાપ્રભુજીની બેઠક તથા શ્રી કૃષ્ણ ભગવાનની પટરાણીઓના મંદિરો અને શંખ તળાવ આવેલા છે.
દ્વારકાનું મહત્ત્વ
૪ ધામોમાંનું એક ધામ, ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ, કાળિયા ઠાકોરનું ગામ એટલે દેવભૂમિ દ્વારકા. જ્યાંનાં કણ કણમાં શ્યામ નિવાસ કરે છે એવી માન્યતા છે. અહીં અસંખ્ય ભાવિક ભક્તો ભગવાનને પ્રેમથી યાદ કરે છે. દ્વારકા ભગવાન કૃષ્ણની કર્મભૂમિ ગણાય છે.
અયોધ્યા મથુરા, માયા, કાશી કાંચી અવન્તિકા।
પુરી ઘારામતી ચૈવ સપ્તૈકા મોક્ષારયિકા।।
અર્થાત્ અયોધ્યા, મથુરા, માયાનગરી, કાશી, પુરી, ધારામતીએ સાત નગરીઓ મોક્ષ આપનારી છે.
આ નગરી વિશેષ ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક મહત્ત્વ ધરાવે છે. હિન્દુ ધર્મના ચાર ધામોમાં દ્વારકાનો પણ સમાવેશ થાય છે. દેવભૂમિ દ્વારકા જીલ્લામાં સ્થિત દ્વારકા એક મોટું નગર છે. અહીં હિન્દુ ધર્મના નાના મોટા અનેક મંદિરો છે. ગોમતી નદીના કિનારે વસેલું આ નગર હિન્દુ ધર્મનું પવિત્ર તીર્થ છે. દ્વારકા સાથે એક મોટું રહસ્ય જોડાયેલું છે. કહેવાય છે કે ભગવાન શ્રી કૃષ્ણના વૈકુંઠ ગયા બાદ તેમણે વસાવેલી દ્વારકા નગરી સમુદ્રમાં ગરકાવ થઈ ગઈ. આજે પણ ત્યાં તે નગરીના અવશેષો મળી આવે છે.
ઇતિહાસ
ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે તેમના મામા અને મથુરાના અત્યાચારી રાજા કંસનો વધ કર્યો. આથી કંસના સસરા મગધનરેશ જરાસંધ શ્રીકૃષ્ણ સાથે વેરભાવ રાખીને યાદવો પર વારંવાર આક્રમણ કરવા લાગ્યા. આથી વારંવારના આક્રમણોથી વ્રજભૂમિની રક્ષા કરવા માટે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે નવા સ્થળે વસવાટ કરવાનો નિર્ણય લીધો. આ માટે તેમણે કુશસ્થળી પર પસંદગી ઉતારી. કુશસ્થળીમાં આવતાં પહેલાં શ્રીકૃષ્ણે કુશાદિત્ય, કર્ણાદિત્ય, સર્વાદિત્ય અને ગૃહાદિત્ય નામના અસુરો સાથે યુદ્ધ કરીને તેમનો નાશ કરીને સમુદ્રતટ પર દ્વારકાનું નિર્માણ કર્યું.
શ્રીમદ્ ભાગવત જણાવે છે કે દ્વારકાનું નિર્માણ કરતાં પહેલાં શ્રીકૃષ્ણે સમુદ્રને ૧૨ યોજન જમીન આપવાની અને પાણીને ખસેડી લેવાની વિનંતી કરી. આથી સાગરદેવે જગ્યા આપી. ત્યાર પછી વિશ્વકર્માજીએ દ્વારકાનું નિર્માણ કર્યું. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે દ્વારકાનગરી વસાવીને તેને પોતાની પ્રવૃત્તિઓનું મુખ્ય કેન્દ્ર બનાવ્યું. શ્રીકૃષ્ણના જીવનની ઘણી મહત્ત્વની ઘટનાઓ દ્વારકાનગરીમાં જ બની, જેમ કે રુક્મિણીહરણ તથા વિવાહ, જાંબવતી, રોહિણી, સત્યભામા, કાલિન્દી, મિગવિન્દા, સત્યા, નાગ્નજિતી, સુશીલામાદ્રી, લક્ષ્મણા, દતા સુશલ્યા વગેરે સાથે વિવાહ, નરકાસુરવધ, પ્રાગ્જ્યોતિષપુરવિજય, પારિજાતહરણ, બાણાસુરવિજય, ઉષા-અનિરુદ્ધ વિવાહ, મહાભારત યુદ્ધ સંચાલન, દ્રૌપદીનું ચીરહરણથી રક્ષણ, શિશુપાલવધ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના સમયમાં દ્વારકાની ભૌતિક સમૃદ્ધિ સફળતાના શિખરે હતી. પાછળથી યાદવો ભોગવિલાસમાં ડૂબી જતાં અનેક ઘટનાઓ બનવા લાગી, જેમ કે યાદવોએ પિંડતારણ ક્ષેત્રમાં રહેતા ઋષિઓને હેરાન કર્યા. આથી ઋષિઓએ યાદવોને શ્રાપ આપ્યો. ઋષિઓના શ્રાપથી શ્રાપિત યાદવો કાળક્રમે નાશ પામવા લાગ્યા અને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે પોતાની લીલા સંકેલવા માંડી. શ્રીકૃષ્ણ દ્વારકા પર આવનારા સંકટને પારખીને યાદવોને લઈને પ્રભાસક્ષેત્ર (હાલના સોમનાથ)માં રહેવા ચાલ્યા ગયા. બીજી બાજુ શ્રીકૃષ્ણે દ્વારકાને છોડી દેતાં સમુદ્રનાં પાણી દ્વારકા પર ફરી વળ્યાં. જાણે કે સમુદ્રે આપેલી ભૂમિ પાછી ન લઈ લીધી હોય! કાળાંતરે ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે શ્રીકૃષ્ણના પ્રપૌત્ર વજ્રનાભને શૂરસેન દેશનો રાજા બનાવ્યો. મોટા થયા બાદ વજ્રનાભ દ્વારકા આવ્યા અને તેમણે શ્રીકૃષ્ણની સ્મૃતિમાં એક સુંદર વિશાળ મંદિરનું નિર્માણ કર્યું, જે આજનું વિદ્યમાન જગદ્મંદિર દ્વારકા.
દર્શનીય સ્થળો
દ્વારકામાં અનેક જોવાલાયક સ્થળો અને ધાર્મિક સ્થળો આવેલા છે.
જગતમંદિર
દ્વારકા જેના મંદિર થી પ્રખ્યાત છે, એવું ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનું દ્વારકાધીશનું મુખ્ય મંદિર આવેલું છે. જે જગતમંદિર તરીકે ઓળખાય છે. આ ભવ્ય મંદિર ૫ માળનું છે. તથા સુંદર કોતરણીથી સુશોભિત છે. આ મંદિરમાં કુલ ૬૦ સ્તંભ છે. જેમાં પ્રવેશ કરવા માટે સ્વર્ગ દ્વાર અને બહાર નીકળવા માટે મોક્ષ દ્વારની વિશેષ સંરચના છે. પુરાતત્વ વિભાગના મંતવ્ય પ્રમાણે આ મંદિર લગભગ ૧૨૦૦ વર્ષ જુનુ છે. એક તાર્કીક અંદાજ મુજબ ભગવાન શ્રી કૃષ્ણના પ્રપોત્ર વજ્રનાભે ઇ.સ. પુર્વે ૧૪૦૦ ની આસપાસ અગાઉ સમુદ્રમા ડુભી ગયેલા મંદિરની બચી ગયેલી છત્રી સ્થાપી હતી.જગદ્મંદિર દ્વારકામાં મુખ્ય શ્રી દ્વારકાધીશજીની મૂર્તિ કાળા પથ્થરોની બનેલી છે અને બે ફૂટ ઊંચી છે. આ રૂપમાં ભગવાને પોતાની ચાર ભુજાઓમાં શંખ, ચક્ર, ગદા, પદ્મ ધારણ કરેલાં છે. એવું માનવામાં આવે છે કે વિદેશી આક્રમણકારોથી બચવા પ્રાચીન મૂર્તિને દ્વારકાના સાવિત્રી નામના કૂવામાં સુરક્ષિત રાખવામાં આવી હતી. મંદિરમાં મૂર્તિ નહિ હોવાથી શ્રીમદ્ વલ્લભચાર્ય જીએ લાડવા ગામમાં રાખેલી મૂર્તિને લાવીને મંદિરમાં સ્થાપિત કરી. રુક્મિણીજી આ મૂર્તિની પૂજા કરતાં હતાં, તેવું માનવામાં આવે છે. ૧૬ મી સદીમાં તુર્કોએ મંદિર પર આક્રમણ કરતાં આ મૂર્તિને બેટ દ્વારકા લઈ જવામાં આવી છે અને સાવિત્રી કૂવામાંથી અસલી મૂર્તિ કાઢીને મંદિરમાં પ્રતિષ્ઠિત કરવામાં આવી. દ્વારકાધીશનાં મુખ્ય મંદિરોમાં દ્વારકાધીશ ઉપરાંત અન્ય ૨૪ જેટલાં મંદિરો આવેલાં છે, જેમાં શ્રી શક્તિમાતાજી મંદિર, શ્રી કુશેશ્વર મહાદેવ મંદિર, શ્રી કાશીવિશ્વનાથ મંદિર, શ્રી કોલવા ભગત, શ્રી ગાયત્રી મંદિર, શ્રી પ્રદ્યુમ્ન મંદિર, શ્રી અનિરુદ્ધ મંદિર, શ્રી અંબા મંદિર, શ્રી પુરુષોત્તમ મંદિર, શ્રી દત્તાત્રેય મંદિર, શેષાવતાર શ્રી બલદેવ મંદિર, શ્રી દેવકી માતા મંદિર, શ્રી રાધાકૃષ્ણ મંદિર, શ્રી માધવરાય મંદિર, શ્રી ત્રિવિક્રમ મંદિર, શ્રી દુર્વાસા મંદિર, શ્રી જાંબુવતી મંદિર, શ્રી રાધિકા મંદિર, શ્રી સત્યભામા મંદિર, શ્રી સરસ્વતિજી મંદિર, શ્રી લક્ષ્મીનારાયણ મંદિર, શ્રી જ્ઞાાનમંદિર, નારદપીઠ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત શારદાપીઠની પરંપરાના બે શંકરાચાર્યોની પ્રાચીન સમાધિ પણ અહીં છે.શામળશા ભગવાનનું મંદિર, સિદ્ધેશ્વર મહાદેવ, ભદ્રકાળી માતાજી મંદિર, કુકળશ કુંડ, ગાયત્રી શક્તિપીઠ, ભડકેશ્વર મહાદેવ.
ગોમતી ઘાટ
દ્વારકાધીશનું મંદિર ગોમતી નદીના જ કિનારે છે. ગોમતી ઘાટ પરથી ૫૬ સીડીઓ ચડીને મુખ્ય મંદિરમાં પ્રવેશ કરી શકાય છે, જેને સ્વર્ગદ્વાર કહેવામાં આવે છે. ગોમતી નદીના સામેના કિનારે પંચાનંદતીર્થ છે. આ સ્થળની વિશેષતા એ છે કે ચારે બાજુ સમુદ્ર હોવા છતાં તેના પાંચ કૂવાઓમાં મીઠું પાણી મળે છે. પાંડવોએ આ કૂવાઓનું નિર્માણ કરાવ્યું હોવાનો ઉલ્લેખ છે. ગોમતી નદીનો જે સ્થળે સમુદ્ર સાથે સંગમ થાય છે, તે સ્થળે સમુદ્રનારાયણ અથવા સંગમનારાયણ મંદિર છે. આ સ્થળ પાસે જ ચક્રતીર્થ આવેલું છે, જ્યાંથી ચક્રાંકિત શિલાઓ પ્રાપ્ત થાય છે. વિષ્ણુપુરાણ અનુસાર ભગવાન વિષ્ણુએ અસુરોનો નાશ કરીને સુદર્શનચક્રને આ સ્થળે પાણીમાં નાખીને સ્વચ્છ કર્યું હતું.
ગોમતી કુંડ
દ્વારકા નગરી જે નદીનાકિનારે વસેલ છે એવા દ્વારકાધીશ મંદિરની દક્ષિણે એક લાંબું તળાવ જે ‘ગોમતી તળાવ’ તરીકે ઓળખાય છે. તે વિશેષ ધાર્મિક મહત્ત્વ ધરાવે છે. ગોમતી તળાવની ઉપર નિષ્પાપ કુંડ છે, જેમાં ઉતરવા માટે સીડીઓની વ્યવસ્થા છે. નિષ્પાપ કુંડમાં પિતૃતર્પણ અને પિંડદાન નું વિશેષ મહત્ત્વ છે. ગોમતી કુંડથી થોડેજ દૂર કૈલાશ કુંડ આવેલો છે. કૈલાશ કુંડનું પાણી ગુલાબી રંગનું છે. ત્યાં સૂર્યનારાયણ નું સુંદર મંદિર આવેલું છે. ત્યાં પાસે જ ગોપી તળાવ દ્વારકાનું એક ખુબજ પ્રસિદ્ધ તળાવ છે. ગોપી તળાવની આસપાસની માટી પીળી છે. આ માટીને ગોપી ચંદન કહેવાય છે. ગોપી ચંદનનો ઉપયોગ સૌંદર્ય વધારવા માટે થાય છે. ગોપી તળાવની આસપાસ મોર જોવા મળે છે
બેટ દ્વારકા
દ્વારકા જતા શ્રદ્ધાળુઓ દ્વારા એવી માન્યતા છે કે બેટ દ્વારકાની યાત્રા વગર દ્વારકાની યાત્રા અધૂરી ગણાય છે. બેટ દ્વારકા જ એ જગ્યા છે જ્યાં ભગવાન શ્રી કૃષ્ણએ નરસિંહ મહેતાની હૂંડી સ્વીકારી હતી. બેટ દ્વારકામાં પાંચ મોટા મોટા મહેલ છે. પ્રથમ મહેલ શ્રી કૃષ્ણનો છે જે સૌથી ભવ્ય છે. તેની ઉત્તરે રુક્મિણી તથા રાધા મહેલ જ્યારે દક્ષિણે સત્યભામા અને જામ્બવતીના મહેલ આવેલા છે. આ પાંચેય મહેલ અત્યંત સુંદર છે. બેટ દ્વારકા શંખોદ્ધારતીર્થમાં રણછોડરાયજીની મૂર્તિસ્વરૂપે ભગવાન દ્વારકાધીશ બિરાજમાન છે. પાછળથી મુખ્ય મંદિરની બાજુમાં જ લક્ષ્મીજી, સત્યભામા અને જાંબુવતીનાં મંદિરો પણ અલગથી બનાવવામાં આવ્યાં. ચોમાસામાં દરેક અગિયારશે ભગવાન દ્વારકાધીશની સવારી નીકળે છે. મુખ્ય મંદિરમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની વ્યક્તિગત સેવા કરવાનું કાર્ય બે પટરાણીઓને સોંપવામાં આવ્યું હતું, જેમાં એક દિવસ લક્ષ્મીજીનો અને બીજો દિવસ સત્યભામાનો હોય છે. બેટ દ્વારકામાં જ આ શંખ તળાવ આવેલું છે. અહીં ભગવાન શ્રી કૃષ્ણએ શંખ નામના રાક્ષસનો વધુ કર્યો હોવાની માન્યતા છે. શંખ તળાવના કિનારે શંખ નારાયણનું મંદિર આવેલું છે. બેટ દ્વારકા ટાપુ પર ભગવાન દ્વારકાધિશજીના મંદિરથી લગભગ ત્રણેક કિલોમીટર દુર હનુમાનજીનું મંદિર છે, જે હનુમાનદાંડી મંદિર તરીકે ઓળખાય છે. આ સ્થળે ભાવિકા રામભક્ત હનુમાનની સોપારીની માનતા રાખે છે. આ સ્થળે હનુમાનજી પાતાળમાં રામચંદ્રજી લક્ષ્મણજીને લાવ્યા હતા એવી હનુમાનદાંડીની પૈરાણિક માન્યતા છે.
દ્વારકાની આસપાસનાં દર્શનીય સ્થળો
દ્વારકાની આસપાસ દર્શન કરવા લાયક ઘણાં જ સ્થળો છે, જેમાં નાગેશ્વર જયોર્તિલિંગ મંદિર મુખ્ય છે. દેશના દ્વાદશ જ્યોર્તિલિંગ પૈકીના એક નાગેશ્વર મંદિરનો જીર્ણોધ્ધાર કરીને સ્વ. ગુલશનકુમારના ટ્રસ્ટ દ્વારા રૂ. પાંચ કરોડના અંદાજીત ખર્ચે ભવ્ય મંદિર સંકુલ અને ૮૫ ફુટ ઉંચી શિવપ્રતિમાનું નિર્માણ થયું છે. આ મંદિરની સ્થાપના વિશેની કથા એવી છે કે ભુતકાળમાં અહિં સમુદ્રકાઠે આવેલા નવમા દારૂક નામના રાક્ષસ અને દ્વારૂકા નામની રાક્ષસીનો આતંક હતો. દ્વારૂકાના આતંકથી પુજાને બચાવવા નાગેશ નામના શિવભક્તે અહીં સરોવર કિનારે માટીનું શિવલીંગ બનાવીને ભગવાન શીવજીની આરાધના કરી હતી. હષૅદ માતા મંદિર
ભૂમાર્ગ
અમદાવાદથી રાજ્ય માર્ગ પરિવહન નિગમની એસટી બસો નિયમિતપણે અમદાવાદ-દ્વારકા વચ્ચે દોડે છે. આ ઉપરાંત, ખાનગી ટ્રાવેલ્સની બસો પણ ઉપલબ્ધ છે, બસ દ્વારા ભૂમિમાર્ગે નવ કે ૧૦ કલાકમાં દ્વારકા પહોંચી શકાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો શ્રેણી:યાત્રાધામ શ્રેણી:ગુજરાતનાં વિષ્ણુ મંદિરો
રામપરા (તા.ગઢડા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામીના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે. ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા આવેલી છે. ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સગવડો પણ ઉપલબ્ધ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કોડરમા જિલ્લો
કોડરમા જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ઝારખંડ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૨ (બાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. કોડરમા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક કોડરમામાં છે. નગરમાં આવેલું છે.
આ જિલ્લાની રચના દસમી એપ્રિલ, ૧૯૯૪ના દિવસે જુના હજારીબાગ જિલ્લાનું વિભાજન કરીને કરવામાં આવી હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઝારખંડ
ગઢડા (તા. મુળી)
ગઢડા (તા. મુળી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મુળી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગઢડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
પુષ્કર ચંદરવાકર
પુષ્કર પ્રભાશંકર ચંદરવાકર (જ. ૧૬ ફેબ્રુઆરી ૧૯૨૧, ચંદરવા, જિ. અમદાવાદ; અ. ૧૬ ઑગસ્ટ ૧૯૯૫, અમદાવાદ) એ એક ગુજરાતી નવલકથાકાર, વાર્તાકાર, એકાંકીકાર, લોકસાહિત્યના સંશોધક, સંપાદક છે. ઝવેરચંદ મેઘાણી પછી લોકસાહિત્ય અને લોકસંસ્કૃતિ ક્ષેત્રે ચંદરવાકરનું પ્રદાન ઉલ્લેખનીય માનવામાં આવે છે. તેઓ ર. ર. ર., પુષ્પજન્ય, સુધીર ઘોષ તખલ્લુસો હેઠળ પોતાનું સાહિત્ય લખતા. તેમને ૧૯૪૫માં સાહિત્ય ક્ષેત્રે તેમના કાર્ય બદ્દલ કુમાર સુવર્ણ ચંદ્રક એનાયત થયો હતો.
જીવન
તેમનો જન્મ અમદાવાદના ચંદરવામાં થયો હતો, તેમના ગામના નામને અટક તરીકે ધારણ કરી તેઓ ચંદરવાકર બન્યા હતા. તેમણે પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણ ચંદરવા, બોટાદ અને લીંબડીમાં લીધું હતું. ૧૯૩૯માં તેઓ મૅટ્રિક થયા. અમદાવાદની ગુજરાત કૉલેજમાંથી મુખ્ય વિષય ગુજરાતી સાથે તેઓ ૧૯૪૪માં બી.એ. અને ત્યાર બાદ ૧૯૪૬માં ગુજરાત વિદ્યાસભાના અનુસ્નાતક ભવનમાંથી એમ.એ. થયા. અમદાવાદની એચ. એલ. કૉમર્સ કૉલેજમાં ૧૯૪૭થી અને બી. ડી. આર્ટ્સ કૉલેજમાં ૧૯૫૬થી તેઓ અધ્યાપનકાર્ય કરતા હતા. ૧૯૬૦થી તેમણે સૌરાષ્ટ્રની વિવિધ કૉલેજોમાં અધ્યાપનકાર્ય કર્યું અને ૧૯૬૯થી ૧૯૭૬ સુધી તેઓ સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીના લોકસંસ્કૃતિ અને ચારણી સાહિત્ય વિભાગમાં રીડર રહ્યા. ત્યારબાદ તેમણે તેમના વતન ચંદરવામાં લોકાયતન સંસ્થામાં પ્રાધ્યાપક અને માનદ્ નિયામક તરીકે કાર્ય કર્યું. ૧૬ ઑગસ્ટ ૧૯૯૫ ના દિવસે અમદાવાદમાં તેમનું અવસાન થયું.
સાહિત્ય
તેઓ ર. ર. ર., પુષ્પજન્ય, સુધીર ઘોષ જેવા ઉપનામ હેઠળ પોતાનું સાહિત્ય લખતા. ઝવેરચંદ મેઘાણી પછી લોકસાહિત્ય અને લોકસંસ્કૃતિ ક્ષેત્રે ચંદરવાકરનું પ્રદાન ઉલ્લેખનીય માનવામાં આવે છે. તેમને ૧૯૪૫માં સાહિત્ય ક્ષેત્રે તેમના કાર્ય બદ્દલ કુમાર સુવર્ણ ચંદ્રક એનાયત થયો હતો.
નવલકથા
તેઓ વાસ્તવદર્શી પ્રાદેશિક નવલકથાકાર છે. તેમની લોકપ્રિય નવલકથાઓમાં પઢાર, કોળી જેવી જાતિઓના રીતરિવાજ અને વટવહેવારનું પ્રભાવક નિરૂપણ છે. તેમણે ૧૫થી વધુ નવલકથાઓ લખી છે જે પૈકી કેટલીક નીચે પ્રમાણે છે:
વાર્તા સંગ્રહ
તેમની મોટા ભાગની વાર્તાઓ પ્રાદેશિક વાતાવરણ પર અવલંબિત છે.
લોકગીત સંગ્રહ
એમણે બનાસકાંઠાથી સોનગઢ-વ્યારા સુધીના પ્રદેશનો પ્રવાસ ખેડીને ભીલ, પોશી, પઢાર, કોળી વગેરે જાતિઓના સમાજજીવનને દર્શાવતા લોકગીતો ના સંગ્રહએ પ્રસિદ્ધ કરાવ્યા છે:
અન્ય સાહિત્ય
તેમણે લોકઘડતરમાળાની ૧૨ પુસ્તિકાઓનું સંપાદન કર્યું છે. નવો હલકો નું વિષયવાર વર્ગીકરણ તથા ઓલ્યા કાંઠાનાં અમે પંખીડાં નામના પુસ્તકમાં તેમણે કાશ્મીર, અસમ, પંજાબ, બિહાર, રાજસ્થાન અને આંધ્રપ્રદેશનાં લોકગીતો, એનો આસ્વાદ, ગઢવાલી લોકગીતો અને બીહુ લોકગીતો વિશેનો અભ્યાસ પ્રસિદ્ધ કર્યો છે. આ ઉપરાંત એમણે પ્રાણીઘર (૧૯૫૬) નામક બાળકથા તથા રેવલા ગોરનો નાનુ નામની કિશોરકથાઓ પણ રચી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:કુમાર સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા શ્રેણી:૧૯૨૧માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૯૫માં મૃત્યુ
રસનાળ (તા.ગઢડા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામીના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે. ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા આવેલી છે. ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સગવડો પણ ઉપલબ્ધ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
હોળીપાડા
હોળીપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. હોળીપાડા ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દુધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. હોળીપાડા વાંસદાથી વઘઇ જતા માર્ગ પર આવતા મોટી ભમતી ગામથી કુરેલિયા જતા માર્ગ પર આવેલું ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. હોળીપાડા ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
રાકેશ ઝવેરી
રાકેશ ઝવેરી (જન્મ ૨૬ સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૬), જેમને પૂજ્ય ગુરુદેવશ્રી રાકેશભાઈ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,  તે ભારતના એક આધ્યાત્મિક નેતા, રહસ્યમય, જૈન ધર્મના વિદ્વાન, લેખક અને વક્તા છે. યુવાન વયથી આધ્યાત્મિક રીતે વલણ ધરાવતા, તે જૈન આધ્યાત્મિક શિક્ષક શ્રીમદ રાજચંદ્રના અનુયાયી છે. તેમણે શ્રીમદ્ના કાર્ય આત્મસિદ્ધિ ઉપર ડોક્ટરલ અભ્યાસ પૂરો કર્યો. તેમણે શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર મિશન, ધરમપુરની સ્થાપના કરી જે આધ્યાત્મિક અને સામાજિક પ્રવૃત્તિઓને ટેકો આપે છે.
પ્રારંભિક જીવન
રાકેશ ઝવેરીનો જન્મ ભારતના મુંબઇમાં 26 સપ્ટેમ્બર 1966 ના રોજ દિલીપ અને રેખા ઝવેરીના ત્યાં થયો હતો, જેમણે જૈન ધર્મની શ્વેતામ્બર મૂર્તિપૂજક પરંપરાને અનુસરી હતી. ૧૯૬૮ માં, રાજસ્થાનના સાધુ સહજ આનંદજી, જેમણે હમ્પી ખાતે શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર આશ્રમની સ્થાપના કરી હતી તેઓ પાલિતાણા ખાતે હતા. રાકેશના માતાપિતા સહજ આનંદજી દ્વારા પ્રભાવિત હતા જેનું મૃત્યુ ૧૯૭૦ માં થયું હતું અને માતાજી દ્વારા તેમને પછીથી સંભાળવામાં આવ્યા હતા.
અંગત જીવન
તેમ છતાં તે જૈન સાધુપણાના ઘણા સિદ્ધાંતો (જેમ કે મહાવ્રત) નું પાલન કરે છે પરંતુ તે પોતાને સાધુ માનતા નથી. તે ધરમપુરના આશ્રમમાં તેમના અનુયાયીઓ સાથે રહે છે અને મુંબઈમાં હોય ત્યારે પોતાના પરિવાર સાથે રહે છે.
માન્યતા
તેમને ગાંધી ગ્લોબલ ફેમિલી, એક એનજીઓ દ્વારા ૨૦૧૭ માં ગાંધી સેવા ચંદ્રક એનાયત કરાયો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:૧૯૬૬માં જન્મ
ગઢવા જિલ્લો
ગઢવા જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ઝારખંડ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૨ (બાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ગઢવા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ગઢવા નગરમાં આવેલું છે.
ઇતિહાસ
પહેલી એપ્રિલ, ૧૯૯૧ના દિવસે આ જિલ્લાની પલામૂ જિલ્લામાથી અમુક ભાગ છુટો પાડી કરવામાં આવી હતી. આ પહેલાંના સમયમાં આ જિલ્લો પલામુ જિલ્લાનો જ એક તાલુકો હતો.
શ્રેણી:ઝારખંડ
સુધા મૂર્તિ
સુધા મૂર્તિ ભારતીય ઇજનેરી શિક્ષક છે તથા કન્નડ અને અંગ્રેજી ભાષાના લેખક છે.
સુધા મૂર્તિએ તેમની વ્યાવસાયિક કારકિર્દીની શરૂઆત કમ્પ્યુટર સાયન્સ અને એન્જિનિયરિંગમાં  કરી હતી. તે ઈન્ફોસિસ ફાઉન્ડેશનના અધ્યક્ષ અને ગેટ્સ ફાઉન્ડેશનની જાહેર આરોગ્ય સંભાળની પહેલના સભ્ય છે. તેમણે અનેક અનાથાલયોની સ્થાપના કરી, ગ્રામીણ વિકાસના પ્રયત્નોમાં ભાગ લીધો, કર્ણાટકની તમામ સરકારી શાળાઓને કમ્પ્યુટર અને પુસ્તકાલયની સુવિધા પ્રદાન કરવાના આંદોલનને સમર્થન આપ્યું, અને હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાં ધ મૂર્તિ ક્લાસિકલ લાઇબ્રેરી ઓફ ઈન્ડિયા ની સ્થાપના કરી. મૂર્તિએ કર્ણાટકની તમામ શાળાઓમાં કમ્પ્યુટર અને પુસ્તકાલયની સુવિધાઓ દાખલ કરવાનું એક સાહસિક કદમ ઉઠાવ્યું. તેમને ૧૯૯૫ માં બેંગ્લોર ખાતે રોટરી ક્લબ દ્વારા "બેસ્ટ ટીચર એવોર્ડ" થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. મૂર્તિ તેમના સામાજિક કાર્ય અને કન્નડ અને અંગ્રેજીમાં સાહિત્યમાં ફાળો આપવા માટે જાણીતા છે. ડોલર વહુ એ તેમની મૂળ કન્નડા માં લખાયેલી અને બાદમાં અંગ્રેજીમાં અનુવાદિત થયેલી લોકપ્રિય નવલકથા છે જે ૨૦૦૧માં જી ટીવી દ્વારા એક ધારાવાહિકના તરીકે રજૂ કરવામાં આવી હતી. સુધા મૂર્તિએ મરાઠી ફિલ્મ પિતૃઋણ અને કન્નડ ફિલ્મ પ્રાર્થના માં પણ કામ કર્યું છે. તેઓ કૌન બનેગા કરોડપતિ સીઝન ૧૧માં પણ જોવા મળ્યા હતા.
પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ
સુધા મૂર્તિનો જન્મ ૧૯ ઓગસ્ટ ૧૯૫૦ના રોજ કર્ણાટકના જમખંડી જિલ્લાના સવલાગી ગામે પિતા ડૉ આર.એચ. કુલકર્ણી અને માતા વિમલા કુલકર્ણીને ત્યાં એક બ્રાહ્મણ પરિવારમાં થયો હતો. તેમનો ઉછેર તેના માતાપિતા તથા નાનાનાની દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો. બાળપણના આ અનુભવો તેના પ્રથમ નોંધપાત્ર પુસ્તક  હાઉ આઈ ટોટ માય ગ્રાન્ડમાધર ટુ રીડ, વાઇઝ એન્ડ અધરવાઇઝ  નો આધાર બન્યા હતા. મૂર્તિએ બી.વી.બી કોલેજ ઓફ એન્જિનિયરિંગ એન્ડ ટેક્નોલોજીમાંથી ઈલેક્ટ્રીકલ એન્ડ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્જિનિયરિંગ વિષયમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવી કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી ને હસ્તે ગોલ્ડ મેડલ મેળવ્યો. ઉપરાંત ભારતીય વિજ્ઞાન સંસ્થામાંથી કમ્પ્યુટર સાયન્સમાં અનુસ્નાતક અભ્યાસમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવી ભારતીય ઈજનેરી સંસ્થામાંથી સુવર્ણ ચંદ્રક મેળવ્યો.