cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ગેમ ઑફ થ્રોન્સ
અભિનેતાઓ અને પાત્રો
thumb|પીટર ડીંક્લેજ (ટાયરીયન લેન્નિસ્ટર) બીજી શ્રેણીથી અભિનેતાઓમાં મુખ્ય પાત્ર તરીકે સૌથી આગળ રહ્યાં છે. આ શ્રેણી જેના પર આધારિત છે એ નવલકથાની જેમ જ ગેમ ઑફ થ્રોન્સની પાત્રસૃષ્ટિ ટેલિવિઝન પરની કદાચ સૌથી મોટી, ખૂબ વિસ્તૃત પણ વ્યવસ્થિત રીતે ગૂંથાયેલી છે. ત્રીજી શ્રેણીના નિર્માણ વખતે ૨૫૭ પાત્રોના નામ નોંધાયેલા છે. ૨૦૧૪માં, ઘંણાં અભિનેતાઓના કરાર ફરીથી બનાવવામાં આવ્યા જેથી તેમને સાતમી શ્રેણીમાં સમાવિષ્ટ કરી શકાય.અને એવી ચર્ચા પણ થઈ કે આ અભિનેતાઓ ટેલિવિઝન પરના સૌથી વધુ મહેનતાણું મેળવતા કલાકારો છે. અહીં ગેમ ઑફ થ્રોન્સની પાત્રસૃષ્ટિના ફક્ત એવા જ પાત્રો વિશે વાત કરાઈ છે જેમને શ્રેણીમાં મુખ્ય પાત્રો તરીકે નામાંકિત કરવામાં આવ્યા છે.
શ્રેણી:ધારાવાહિક
ગુજરાતી ફિલ્મોની યાદી
આ ગુજરાતી ભાષાના ચલચિત્રોની યાદી છે. નરસિંહ મહેતા પ્રથમ ગુજરાતી ભાષાનું પ્રથમ ચલચિત્ર હતું જે ૧૯૩૨માં રજૂ થયું હતું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી ચલચિત્ર
ગડચિરોલી જિલ્લો
ગડચિરોલી જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. ગડચિરોલી આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. ગડચિરોલી જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
વ્યાજનો વારસ
વ્યાજનો વારસ એ ગુજરાતી લેખક ચુનીલાલ મડિયા લિખિત નવલકથા છે જે ૧૯૪૬માં પ્રકાશિત થઈ હતી.
પાર્શ્વભૂમિ
મડિયાની અન્ય નવલકથાઓથી વિપરીત આ નવલકથા છાપામાં કદી હપતાવાર પ્રગટ થઈ નહોતી. મડિયાએ આ નવલકથા પોતાનાં માતા કસુંબાને અર્પણ કરી છે. મડિયાની આ આરંભની માત્ર ચોવીસ વર્ષની ઉંમરે લખેલી બીજી નવલકથા છે.
ઓગણીસમી સદીના અંતનું સૌરાષ્ટ્ર એ આ નવલકથાનો પરિવેશ છે. નવલકથાના શીર્ષક અનુસાર નાણું આ કથામાં કેન્દ્રસ્થાને છે. એ સમયની શરાફી અને નાણાવટ અંગેની આધારભૂત માહિતી માટે મડિયાએ ડી. આર. દેસાઈ લિખિત એમ.કોમ. ડિગ્રી માટેની થીસિસ ઇન્ડિજિનસ બૅન્કિંગ ઇન ગુજરાતનો તથા ડો. એલ. સી. જૈનના પુસ્તક ઇન્ડિજિનસ બેન્કિંગ ઇન ઇન્ડિયાનો આધાર લીધો છે. નવલકથામાં ચિત્રિત સમાજ પર અંગ્રેજોનું રાજકીય આધિપત્ય દર્શાવાયું છે પણ એ સમાજનાં મૂલ્યોમાં પશ્ચિમી સંસ્કૃતિ અને શિક્ષણનો ખાસ પ્રભાવ પડેલો જણાતો નથી. અમિતાભ મડિયા નોંધે છે કે આ નવલકથા દ્વારા ભારતીય જીવનમૂલ્યો અને સંસ્કૃતિને શુદ્ધ રૂપે નિરૂપિત કરવાનો મડિયાનો આશય હતો એમ જણાય છે.
કથાવસ્તુ
વ્યાજવટાવના ધંધામાંથી આભાશા ખૂબ ધન કમાયા છે. પણ મોટી ઉંમર સુધી તેઓ નિ:સંતાન રહે છે. આખરે પુત્ર રિખવ જન્મે છે, પણ રિખવ યુવાનીમાં પ્રવેશતાં જ લાડપ્યારથી બગડીને વંઠી જાય છે. સિંધી બાઈ એમીના ગામેથી પાછા ફરતાં રિખવનું ખૂન થાય છે. એમીને રિખવથી ગુલુ નામનો દીકરો જન્મે છે. વારસ માટે થઈને આભાશાને એમની પત્ની માનવંતી પોતાની બહેન નંદન પરણાવી દે છે, પણ આભાશાની બહેન અમરત પોતાના દીકરાને આભાશાનો વારસો મળે એ વેતરણમાં ભાઈને અફીણ આપી મારી નાખે છે.
આભાશાની સંપત્તિ પર પોતાનો કબજો સ્થાપવા માટે અમરત નંદનને પેટે 'ત્રણ તાંસળી' બાંધીને ગર્ભવતી જાહેર કરીને પછાત વસવાયા લોકો પાસેથી તાજું જન્મેલું બાળક ખરીદી લાવી એને વારસ જાહેર કરે છે. પણ એ વારસનું પણ પાંચ વરસની ઉંમરે દુશ્મનો દ્વારા ખૂન થઈ જાય છે. તેથી અમરત ગાંડી થઈ જાય છે. સાથે-સાથે એની કુટિલ કારવાઈઓમાં સાથ આપનાર આભાશાનો મુનીમ ચતરભજ પણ ભીખ માગતો થઈ જાય છે. હવે આખો વારસો રિખવની કાયદેસરની પત્ની સુલેખાના હાથમાં આવી પડે છે, પણ લગ્નની મધુર મિલનની પહેલી રાતે જ પતિના મદ્યશોખને સુલેખા વશ થયેલી નહિ તેથી નારાજ રિખવે તેને તરછોડી દીધી હતી. એ આજીવન સાત્ત્વિક કાર્યો અને કલામાં રમમાણ રહી. નિરાશ્રિત એમી અને તેના બાપ લાખિયારને સુલેખાએ પનાહ આપેલી. એમીનો ખોવાઈ ગયેલો દીકરો ગુલુ મોટો થતાં મહંત બનીને ત્યાં જ આવીને રહે છે. સદગત પતિના વારસાના ધનમાંથી ઊભા કરેલા અન્નક્ષેત્રનો ભાર સુલેખા એ ગુલુ(મહંત)ને સોંપે છે. સાચા અધિકારી પ્રજાજનોના ચરણે આ સઘળી સંપત્તિ પહોંચતાં સુલેખા પરમ કૃતાર્થતા અનુભવે છે. આ જનકલ્યાણ જોઈ પ્રસન્ન થયેલા જૈન સાધુ વિમલસૂરિજી આશીર્વાદ આપે છે, ત્યાં નવલકથા અટકે છે. સુલેખા એક કેળવાયેલી ચિત્રકાર છે અને આજીવન આદર્શ અને સૌન્દર્યમંડિત પુરુષની કલ્પનાને પોતાની કલા દ્વારા તાદશ કરવા મથતી રહે છે.
વિષયવસ્તુ
પૈસામાંથી જન્મતો પૈસો, પરસેવો પાડ્યા વિના કમાયેલું વ્યાજનું નાણું – આ નવલકથાનો સાચો નાયક છે. ઉમાશંકર જોશીએ આ નવલકથાને 'નાયક વિનાની નવલકથા' કહી છે. કારણ કે નવલકથાનો સ્થૂળ નાયક રિખવ તો સત્તરમાં પ્રકરણે અવસાન પામ્યો હોય છે અને સુલેખા, ગુલ તથા વિમલસૂરિજી સિવાય બીજાં બધાં જ પાત્રો એ પૈસો પ્રાપ્ત કરવાના પ્રપંચોમાં જે ડૂબેલા રહે છે. પ્રપંચોમાં સંડોવાયા વિના સાત્ત્વિક વૃત્તિથી સુકાયોંમાં રચ્યાંપચ્યાં રહેનાર સુલેખા અને ગુલુ દ્વારા આ પૈસો એના સાચા માલિકો – પ્રજાજનોના હાથમાં આવી પડે છે ત્યાં મડિયાએ અંત મૂક્યો છે. લક્ષ્મીનો સાચો ઉપયોગ માત્ર સમગ્ર સમાજ જ કરી શકે એવી પરંપરાગત પ્રાચીન ભારતીય ભાવનાને મડિયાએ મૂર્ત કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે.
આવકાર
ચુનીલાલ મડિયાની તેમજ ગુજરાતી સાહિત્યની કેટલીક મહત્ત્વની નવલકથાઓમાં આ નવલકથાનો ઉલ્લેખ અનિવાર્ય મનાય છે.
પૃથ્વી દિવસ
પૃથ્વી દિવસ એ ૨૨ એપ્રિલે પર્યાવરણીય સંરક્ષણનું સમર્થન દર્શાવવા માટે મનાવવામાં આવતો વાર્ષિક દિવસ છે. સૌપ્રથમ ૨૨ એપ્રિલ, ૧૯૭૦ના રોજ તેની ઉજવણી થયેલી. EarthDay.org (અગાઉ: અર્થ ડે નેટવર્ક) દ્વારા વૈશ્વિક સ્તરે વિવિધ કાર્યક્રમોની ઉજવણી થાય છે, તેમાં ૧૯૩થી વધુ દેશોના ૧ અબજ લોકો ભાગ લે છે. ઇ.સ. ૨૦૦૨નો પૃથ્વી દિવસ આપણા ગ્રહમાં રોકાણ કરો પર આધારિત છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
નાગમતી નદી
નાગમતી નદી પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લાના ભારપર ગામ નજીકથી ઉદ્ભવતી નદી છે. તેની મહત્તમ લંબાઇ ૫૦ કિમી છે. નદીનો કુલ સ્ત્રાવક્ષેત્ર ૧૩૫ ચોરસ કિમી છે.
આ નદી પર ગજોડ ગામ નજીક ગજોડ જળાશય યોજના હેઠળ બંધ બાંધવામાં આવ્યો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
પેટ્રોનાસ જોડિયા ટાવર
ઈ. સ. ૧૯૯૮ તાઈપેઈ ૧૦૧ તરીકે પ્રસિદ્ધ ઈમારત (૧૦૪ મજલા) પૂર્ણ થઈ ત્યાં સુધી આ ઈમારત દુનિયાની સૌથી ઊંચી ઈમારત હતી, અને આજે પણ આ પેટ્રોનાસ ટાવર દુનિયાની સૌથી ઊંચી જોડિયા ઈમારત છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મલેશિયા શ્રેણી:સ્થાપત્ય
નથુવડલા (તા. ધ્રોળ)
નથુવડલા (તા. ધ્રોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નથુવડલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મહુવાસ
મહુવાસ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. મહુવાસ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, સરકારી દવાખાનું, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. અહીંની મુખ્ય ખેતપેદાશ ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજી છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી,ગામીત અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષા થી એકદમ અલગ હોય છે.
આ ગામમાંથી ચિખલીથી વાંસદા, વઘઇ થઇને આહવા જતો રાજ્ય ધોરી માર્ગ પસાર થાય છે. આ ગામ આ માર્ગ પર વાંસદાથી વઘૈ રસ્તા તરફ આગળ વધતા ચારણવાડા અને આંબાબારીની વચ્ચે આવેલું છે. આ ઉપરાંત અહીંથી ઉત્તર દિશામાં પાકા સડક માર્ગ દ્વારા સરા તેમ જ તોરણિયા ડુંગર અને દક્ષિણ દિશામાં પાકા સડક માર્ગ દ્વારા સીતાપુર તથા મનપુર ગામ જઇ શકાય છે.
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
બાજકોટ (તા. મોડાસા)
બાજકોટ (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાજકોટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
અહીં દેવાયત પંડિતનું સમાઘિ સ્‍થળ અને રમણીય મંદિર છે જે શ્રઘ્‍ઘાળુઓ માટે યાત્રાઘામ છે.
પીપાવાવ શીપયાર્ડ
પીપાવાવ શીપયાર્ડ (હવે રિલાયન્સ ડિફેન્સ એન્ડ એન્જિનિયરીંગ કંપની) એ આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાએ જથ્થાબંધ સામાનના પરિવહન માટેના જહાજોનું નિર્માણ અને ઑફશોર રિગ સમારકામ કરતી સંસ્થા છે જે યુદ્ધજહાજો, સબમરીન વગેરે બનાવવામાં પણ સક્ષમ છે. અહીં ભારતનો સૌથી મોટો ડ્રાય ડૉક, ૬૦૦ ટન ક્ષમતા ધરાવતી બે વિશાળ ક્રેન તથા વિશાળ અને આધુનિક ફેબ્રિકેશન સુવિધા છે. આ શીપયાર્ડ ગુજરાતમાં અમરેલી જિલ્લામાં પીપાવાવ ખાતે આવેલું છે. તેનું સંચાલન અનિલ અંબાણી ગૃપના નેજા હેઠળના રિલાયન્સ ડિફેન્સ એન્ડ એન્જિનિયરીંગ કંપની દ્વારા કરવામાં આવે છે જેનું હેડ ક્વાર્ટર મુંબઈ ખાતે આવેલું છે.
ઇતિહાસ
નિખિલ ગાંધી અને ભાવેશ ગાંધીના સ્કિલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર દ્વારા દ્વારા સ્થાપિત અને વિકસિત આ શિપયાર્ડનો પીપાવાવ ખાતે ૨૦૦૭માં પ્રારંભ થયો હતો. ૨૦૦૮ પછી કંપનીમાં અન્ય લોકોએ તથા અન્ય બિનભારતીય સંસ્થાઓએ પણ રોકાણ કરતાં કંપની પાસે રોકાણમાં વધારો થયો હતો. ૨૦૦૯માં કંપની બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જનઝ મારફતે પબ્લિક ઈસ્યુ બહાર પાડીને જાહેર સાહસ તરીકે બજારમાં આવી હતી તથા તેનું નામ બદલીને પીપાવાવ ડિફેન્સ એન્ડ ઑફશોર એન્જીનીયરીંગ કંપની કરવામાં આવ્યું હતું. ભારતના પૂર્વ પ્રધાનમંત્રી મનમોહન સિંહ દ્વારા આ શિપયાર્ડ દેશને અર્પણ કરાયું હતું.
પીપાવાવ શીપયાર્ડ ભારતની ખાનગી ક્ષેત્રની પ્રથમ કંપની બની છે જે ભારતીય નેવી માટે યુદ્ધજહાજો, સબમરીન વગેરે બનાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. ભારતીય નેવી માટે યુદ્ધજહાજો અને અન્ય વિકલ્પોની જરૂરિયાતો પૂરી પાડવા સક્ષમ ભારતની અગ્રગણ્ય કંપની છે. અહીં ખાનગી ક્ષેત્ર માટે જથ્થાબંધ માલની હેરફેર માટેના પોસ્ટ પનામેક્સ વ્યાપારિક જહાજો સતત બની રહ્યાં છે. ભૂમિગત તેલની શોધ માટે વપરાતી ઑફશોર સુવિધા - રિગનું અહીં સમારકામ સફળતાપૂર્વક થઈ રહ્યું છે. ઉપરાંત અહીં ઑફશૉર સપ્લાય માટેના જહાજો પણ બની રહ્યાં છે.
૨૦૧૫માં ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા મેક ઇન ઇન્ડિયા પ્રોજેક્ટ હેઠળ ભારતને યુદ્ધજહાજોના નિર્માણમાં એશિયાનું હબ બનાવવા માટે પીપાવાવ શીપયાર્ડની પસંદગી કરવામાં આવી હતી. મૂળ ગુજરાતી એવા ભારતના ટોચના ઉદ્યોગપતિ અનિલ અંબાણીએ પીપાવાવ શીપયાર્ડમાં રોકાણ કર્યું. ૫ માર્ચ ૨૦૧૫ના રિલાયન્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લિ. દ્વારા $૧૩૦ મિલિયન ડોલરના જંગી રોકાણ માટેના કરાર કરાયા. રિલાયન્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લિ. એ પીપાવાવ શીપયાર્ડનું સુકાન સંભાળતા અનિલ અંબાણી તેના નવા ચેરમેન બન્યા અને કંપનીનું નામ બદલીને નવું નામ રિલાયન્સ ડિફેન્સ એન્ડ એન્જિનિયરીંગ કંપની નોંધાવવામાં આવ્યું છે.
સુવિધાઓ
પીપાવાવ શિપયાર્ડ ખાતે એક જંગી ડ્રાય ડૉક (૬૬૨ મીટર લંબાઈ, ૬૫ મીટર પહોળાઈ અને ૧૧.૫ મીટર ઉંડાઈ) બનાવાયો છે. ઉપરાંત એક વેટ ડૉક, બે જંગી ક્રેન (૬૦૦ ટન સુધીની ક્ષમતા ધરાવતી), એક જેટી તથા જહાજોના બાંધકામ માટેની ખૂબ જ વિશાળ ક્ષેત્રમાં ફેલાયેલી સુવિધા ઉપલબ્ધ છે.
શ્રેણી:અમરેલી જિલ્લો
બામણવાડ (તા. મોડાસા)
બામણવાડ (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બામણવાડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
કાળાઆંબા
કાળાઆંબા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. કાળાઆંબા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. અહીંની મુખ્ય ખેતપેદાશ ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજી છે.
કાળાઆંબા ગામમાં સરા લાઇન તરીકે ઓળખાતી વઘઇથી બીલીમોરા જતી નેરોગેજ રેલ્વેનું એક સ્ટેશન છે. આ ગામની વસ્તી લગભગ ૧૦૦ ટકા આદિવાસીઓની છે, અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો શ્રેણી:નવસારી જિલ્લામાંનાં રેલ્વે સ્ટેશનો
ઉષા મહેતા
ઉષા મહેતા (૨૫ માર્ચ ૧૯૨૦ – ૧૧ ઑગસ્ટ ૨૦૦૦) એ એક ગાંધીવાદી સ્વાતંત્ર્ય સેનાની અને સમાજ સેવિકા હતા. ઈ.સ ૧૯૪૨ ના ભારત છોડો આંદોલન સમયે તેમણે રાષ્ટ્રીય મહાસભા (કોંગ્રેસ)ના છૂપા કે ભૂમિગત રેડિયો ચલાવવામાં યોગદાન આપ્યું હતું. ઈસ. ૧૯૯૮માં ભારત સરકારે તેમને ભારતનો બીજો સૌથી ગૌરવશાળી પુરસ્કાર, પદ્મવિભૂષણનો ખિતાબ આપ્યો હતો.
બાળપણ
ઉષા મહેતાનો જન્મ નવસારી જિલ્લાના સરસ (ઓલપાડ) ગામમાં થયો હતો. તેમણે તેમની ૫ વર્ષની ઉંમરે ગાંધીજીને અમદાવાદ આશ્રમમાં જતા જોયા હતા. ત્યાર બાદ અમુક સમય પછી, તેમના ગામ નજીક ગાંધીજીએ એક શિબિર યોજી હતી, તેમાં ઉષા મહેતાએ ભાગ લીધો હતો અને થોડું કાંતણ શીખ્યા હતા.
ઈ.સ ૧૯૨૮માં તેમણે સાયમન કમિશન વિરોધી પદયાત્રામાં ભાગ લીધો અને "સાયમન પાછો જા" નો ઘોષ કર્યો. તેઓ અન્ય બાળકો સાથે પ્રભાતફેરી અને દારૂની દુકાન સામે પિકેટિંગ કરવામાં ભાગ લેતા. આવા એક વિરોધ પ્રદર્શન સમયે ભારતીય ધ્વજ ધરીને ચાલતી એક બાલિકાને પોલીસે લાઠી મારતા તે ધ્વજ સહિત પડી ગઈ. આ વાત બાળકોએ તેમના માતા-પિતાઓને કહી. માતા પિતાઓએ બાળકોને ત્રિરંગા ધ્વજના વસ્ત્રો પહેરાવી ફેરીઓમાં મોકલ્યા. આ રંગના વસ્ત્રો પહેરી બાળકોએ પોલીસને પડકાર ફેંક્યો કે "પોલીસ, તમે તમારી લાઠીઓ મારી શકશો પણ મારા ધ્વજને નીચે નહીં ઉતારી શકો."
ઉષા મહેતાના પિતાજી બ્રિટિશ રાજ્યના ન્યાયાલયમાં ન્યાયાધીશ હતા. આથી તેમણે ઉષાના સ્વતંત્રતાની ચળવળમાં ભાગ લેવાને ઉત્તેજન ન આપ્યું. પણ ૧૯૩૦માં પિતાજી સેવા નિવૃત થતા આ મર્યાદા સમાપ્ત થઈ. ઈ.સ. ૧૯૩૨માં ઉષાબેનનું કુટુંબ મુંબઈમાં સ્થાયી થયું આથી તેમને સ્વતંત્રતાની ચળવળમાં ભાગ લેવાના વધુ અવસરો મળ્યા. તેઓ અન્ય બાળકો સાથે મળી ગુપ્ત ચોપાનિયાઓ વહેંચતા, જેલવાસી સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓના સગા વહાલાંઓને મળવા જતાં અને તેમન સુધી સંદેશાઓ પહોંચાડતા.
ઉષાના જીવન પર ગાંધીજીનો ઘણો જ પ્રભાવ હતો આથી આગળ જતાં તેઓ ગાંધીવાદી બન્યા. તેમણે શરૂઆતમાં જ આજીવન બ્રહ્મચારી રહીને સંયમી જીવન જીવવાનો નિર્ણય લીધો. તેમણે ગાંધી જીવન ચર્યા અપનાવી અને તેઓ હંમેશાં ખાદી પહેરતા અને તેમણે સર્વ વૈભવ વિલાસ ત્યાગ કર્યો હતો. સમય જતાં તેઓ પ્રખર ગાંધીવાદી વિચારધારાના સમર્થક તરીકે ઉભરી આવ્યા.
ઉષાબેનનો શરૂઆતી શાળાકીય અભ્યાસ ખેડા અને ભરૂચમાં થયો ત્યાર બાદનો અભ્યાસ તેમણે ચંદારામજી હાઈસ્કુલ, મુંબઈમાં કર્યો. તેઓ અભ્યાસમાં સામાન્ય વિદ્યાર્થીની હતા. ૧૯૩૫ની મેટ્રિક્યુલેશનની પરીક્ષામાં તેઓ તેમના વર્ગના ટોચના ૨૫ વિદ્યાર્થીઓમાં સ્થાન પામ્યા હતા. તેમણે મુંબઈની વિલ્સન કૉલેજમાં અભ્યાસ ચાલુ કર્યો અને ૧૯૩૯માં પ્રથમ વર્ગમાં તત્વજ્ઞાન વિષયમાં સ્નાતક થયા. ત્યાર બાદ તેમણે કાયદાનો અભ્યાસ ચાલુ કર્યો, પણ ૧૯૪૨માં ભારત છોડો ચળવળમાં ભાગ લેવા તે અભ્યાસ છોડી દીધો. ૨૨ વર્ષની ઉંમરે તેઓ ભારતની સ્વતંત્રતાની ચળવળમાં સંપૂર્ણ રીતે સક્રીય બન્યા.
સ્વતંત્રતાની લડતમાં કાર્યભાર
ગાંધીજી અને કોંગ્રેસે જાહેરાત કરી હતી કે ૯ ઑગસ્ટ ૧૯૪૨ના દિવસે ગોવાલિયા ટેંક મેદાનથી અંગ્રેજો વિરૂદ્ધ 'ભારત છોડો' ચળવળ ચાલુ થશે. તે દિવસ પહેલાં જ ગાંધીજી અને અન્ય નેતાઓની ધરપકડ કરવામાં આવી. તેમ છતાં તે દિવસે ઘણી મોટી માનવ મેદની ગોવાલિયા ટેંક મેદાનમાં જમા થઈ. લોકોને ઉદ્દેશીને ભાષણ કરવા અને ધ્વજ ફરકાવવાની જવાબદારી કાર્યકરો અને નાના નેતાઓ પર આવી પડી. ૯ ઑગસ્ટ ૧૯૪૨ના દિવસે જેમણે ત્યાં ધ્વજ ફરકાવ્યો તેમાં ઉષા મહેતા પણ એક હતાં. પાછળથી તે મેદાનનું "ઑગસ્ટ ક્રાંતિ મેદાન" રાખવામાં આવ્યું.
૧૪ ઑગસ્ટ ૧૯૪૨ના દિવસે ઉષા મહેતા અને તેમના અમુક સાથીઓએ ભૂમિગત કોંગ્રેસ રેડિયો શરૂ કર્યો. આ રેડિયો પર તેમણે પ્રથમ શબ્દો ઉચ્ચાર્યા હતા કે: "૪૨.૩૪ (વેવલેન્થ)પર ભારતના અમુક સ્થળેથી પ્રદર્સ્થિત થતો આ કોંગ્રેસ રેડિયો છે." વિઠ્ઠલભાઈ ઝવેરી, ચંદ્રકાંત ઝવેરી, બાહુભાઈ ઠક્કર અને શિકાગો રેડિયોના માલિક નાન્કા મોટવાણી (તકનીકી સહયોગ પૂરા પાડનાર) તેમના સાથીઓ હતા. અન્ય કોંગ્રેસી નેતાઓ જેમ કે ડૉ રામ મનોહર લોહીયા, અચ્યુતરાવ પટવર્ધન અને પુરુષોત્તમ ત્રિકમદાસ આદિએ રેડિયોને માર્ગદર્શન આપ્યું. રેડિયો પરથી મહાત્મા ગાંધી અને અન્ય જાણીતા ભારતીય નેતાઓના સંદેશાઓ પ્રસારીત કરવામાં આવતા. સત્તાધીશો ને થાપ આપવા આ રેડિયોન અપ્રસારણનું સ્થાન રોજ બદલવામાં આવતું. છેવટે ૧૨ નવેમ્બર ૧૯૪૨માં પોલીસે તેમને પકડી પાડ્યા અને ઉષા મહેતા સહીત અન્ય આયોજકોની ધરપકડ કરવામાં આવી. અને સૌને જેલ થઈ.
ભારતીય પોલીસની સી.આઇ.ડી.એ છ મહિના સુધી તેમની પુછ પરછ કરી. આ સમય દરમ્યાન તેમને ચળવળ સંબંધી ગુપ્ત માહિતી આપવા વિદેશમાં અભ્યાસ આદિ પ્રલોભનો આપવામાં આવ્યા. પરંતુ તેઓ ચુપ રહ્યા અને હાઈ કોર્ટના ખટલા વખતે તેમણે ન્યાયાધીશને પૂછ્યું શું તેમને તે જવાબ આપવા જ પડશે. જ્યારે ન્યાયધીશે કહ્યું કે તે જરૂરી નથી ત્યારે તેમણે કહ્યું કે તેઓ પોતાને બચાવવા ખાતર પણ મોં નહી ખોલે. ખટલા પછી તેમને ચાર વર્ષની (૧૯૪૨-૧૯૪૬) સજા થઈ. તેમના બે સાથીઓને પણ સજા થઈ. ઉષા મહેતાને પુનાની યરવાડા જેલમાં રાખવામાં આવ્યા હતાં. તેમની તબિયત બગડાતા તેમને મુંબઈની જે. જે, હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા. હોસ્પિટલમાં તેમની ઉપર સતત ચાર પોલીસનો પહેરો રહેતો. તેમની તબિયત સુધરતા તેમને ફરી યરવાડા જેલમાં લઈ જવાયા. ઈ.સ. મુંબઈમાં મોરારજી દેસાઈ જ્યારે અંતરિમ ગૃહરાજ્ય મંત્રી બન્યા ત્યારે તેમના આદેશથી માર્ચ ૧૯૪૬માં મુક્તિ પામનાર ઉષા મહેતા પ્રથમ રાજદ્વારી કેદી હતા.
કોંગ્રેસ રેડિયો જોકે ત્રણ જ મહીના ચાલ્યો, પણ તે સમય દરમ્યાન અંગ્રેજ સરકાર દ્વારા છુપા રાખવામાં આવતા સમાચારો આ રેડિયો પર પ્રસારિત થતા ચળવળને ઘણી મદદ મળી. આ રેડિયોને કારણે નેતાઓ જનતાના સંપર્કમાં રહ્યા. તે દિવસોને યાદ કરતાં ઉષા મહેતા કહે છે કે, એ તેમના સૌથી સુંદર દિવસોમાંના એક હતા, પણ એ સાથે તેમની માટે તે દિવસો દુઃખમય પણ રહ્યા કેમકે તેમાંના એક તકનીક સહાયક ફૂટી ગયો અને સરકારને જાણ કરી દીધી હતી.
સ્વતંત્રતા બાદ
ભારતની સ્વતંત્રતા પછી પણ ઉષા બહેન ખાસ કરીને ગાંધીવાદી વિચારધારાના પ્રસાર કાર્યમાં સક્રીય રહ્યા. તેમણે ગુજરાતી અને અંગ્રેજી ભાષામાં ઘણાં લેખો અને પુસ્તકો લખ્યા. ગાંધી વારસાની જાળવણી કરતા ગાંધી સ્મારક નીધિના તેઓ પ્રમુખ ચુંટાયા હતા. આ નીધિએ સરદાર વલ્લભભાઇ પટેલની દીકરી મણિબેનના નિવાસસ્થાન (મુંબઈ રોકાણ દરમ્યાન જ્યાં ગાંધીજી હંમેશા ઉતરતા)ને ગાંધી સ્મારકમાં ફેરવ્યું. તેઓ ગાંધી પિસ ફાઉન્ડેશન, નવી દીલ્હીના સભ્ય હતા.તેઓ ભારતીય વિદ્યા ભવનના કાર્યો સાથે પણ જોડાયેલા હતા. સ્વતંત્રતાની ૫૦મી વર્ષગાંઠના ઘણાં કાર્યક્રમોમાં ભારત સરકારે તેમને શામિલ કર્યા.
ઈ.સ. ૧૯૯૮માં ભારત સરકારે તેમને પદ્મવિભૂષણનો ખિતાબ અપ્યો. જે ભારતનું બીજું સર્વોચ્ચ સન્માન છે.
પાછલા વર્ષો
સમય જતાં ઉષા બહેન સામાજિક અને રાજનીતિના ક્ષેત્રોમાં થયેલા ફેરફારોથી દુઃખ રહેતા. એક વખત ઇન્ડિયા ટુડે ને આપેલા સાક્ષાતકારમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે: "અમે જે આઝાદી માટે લડ્યા તે આવી તો ન હતી." તેમણે આગળ જણાવ્યું હતું કે તેમના સમવયસ્ક સ્વતંત્રસેનાનીઓ માનતા કે "જો વ્યક્તિના હાથમાં સત્તા આવે તો સડો દાખલ થાય જ છે." જો કે તેમના શબ્દોમાં, "અમે ધાર્યું નહોતું કે સડો આટલો જલ્દી ઘર કરી જશે." જોકે, સ્વતંત્રતા બાદ ભારતે કરેલા વિકાસને પણ તેમણે વણદેખ્યું ન કર્યું હતું: "ભારતમાં લોકશાહી સફળ રહી અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રે પણ ભારતે સારી પ્રગતિ કરી," તેમણે કહ્યું "તેમ છતાં પણ અમારા સપનાઓનું ભારત નથી".
ઑગસ્ટ ૨૦૦૦ની સાલમાં તબિયત નાદુરસ્ત હોવા છતાં પણ દર વર્ષની જેમ તેમણે ઑગસ્ટ ક્રાંતિ મેદાનમાં થતી ભારત છોડો ઉજવણીમાં ભાગ લીધો. તેઓ ઘરમાં ખૂબ થાકેલા પહોંચ્યા. તે પછી બે દિવસે ૧૧ ઑગસ્ટ ૨૦૦૦ના દિવસે તેમણે શાંતિ પૂર્વક, ૮૦ વર્ષની વયે, પ્રાણ ત્યાગ કર્યો. તેમની પાછળ તેમના મોટા ભાઈ અને બે ભત્રીજા છે. એમનો એક ભત્રીજો કેતન મહેતા જાણીતા ફીલ્મ નિર્માતા છે. તેમનો અન્ય ભત્રીજા, ડૉ યતીન મહેતા જાણીતા એનસ્થેટીસ્ટ છે અને ગુરગાંવમાં તબીબી ક્ષેત્રે કાર્યરત છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી: ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની શ્રેણી:૧૯૨૦માં જન્મ શ્રેણી:પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:૨૦૦૦માં મૃત્યુ
અલીગઢ (તા. પાલનપુર)
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
વાલેસપુર (તા. ઘોઘા)
ઇતિહાસ
૧૮૭૧માં વડોદરા રાજ્ય બાજુથી કેટલાક ખ્રિસ્તી મિશનરીઓ ઘોઘા રહેવા આવ્યા અને પછી ઘોઘાથી ૧૧ માઇલ દક્ષિણ-પશ્ચિમે વસવાટ શરૂ કર્યો. આ જગ્યાએ લાંબો સમય વસવાટ કરનારા રેવ. જેમ્સ વાલેસની યાદમાં આ વસાહતને વાલેસપુર નામ આપવામાં આવ્યું. આ જગ્યાએ આઠ મકાન, એક ઘંટવાળુ ચર્ચ, એક મીશનરી ઘર, એક આરામગૃહ, એક જનતા માટેનો કુવો અને એક હવાડો હતા. આ ગામ ગુજરાતનું એકમાત્ર સંપૂર્ણ ખ્રિસ્તી ધર્મની વસ્તી ધરાવતું ગામ છે, જેની વસ્તી અંદાજે ૫૦૦ની છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
મગજના લાડુ
thumbnail|મગસના લાડુ મગજ અથવા મગસના લાડુ એ એક મિઠાઇ અને લાડુનો પ્રકાર છે.
રીત
સૌપ્રથમ એક કપ કકરા બેસનને શેકો (એટલે કે બે મિનિટ માઈક્રોવેવમાં રાખો). હવે ચારથી પાંચ ચમચી ઘી નાખો અને સતત ચલાવતા રહો. બેસન જ્યાં સુધી એ સોનેરી રંગનું ન થઈ જાય. ત્યં સુધી શેકો. બેસન બળે નહી તેનું ધ્યાન રાખજો. તેને સાતથી આઠ મિનિટ માઈક્રોવેવમાં મૂકો. માઈક્રોવેવનો ઉપયોગ તમે માત્ર બેસન શેકવા માટે જ કરો. બેસન બહાર કાઢી ઠંડુ કરો. ઘી અને ખાંડ તમે ઓછુ વત્તા કરી શકો છો. હવે દળેલી ખાંડ એક કપ, ૧ ચમચી દળેલી ઈલાયચી અને ડ્રાયફ્રૂટ્સ નાખીને વચ્ચે બાઉલમાં નાખી હલાવતા રહો. જ્યારે ઠંડુ થાય ત્યારે તેના નાના-નાના લાડુ બનાવી લો અને ચાંદીની વરખ લગાવીને રજૂ કરો.
માનસી (સામયિક)
માનસી એ ગુજરાતી લેખક વિજયરાય વૈદ્ય દ્વારા સંપાદિત સામયિક હતું. આ સામયિક ૧૯૩૫થી ૧૯૬૦ સુધી ચાલ્યું હતું.
ઈતિહાસ
વિવેચક, નિબંધકાર અને સાહિત્યિક પત્રકાર વિજયરાય વૈદ્યે ૧૯૩૫માં ડેમી કદમાં માનસી ત્રૈમાસિકનો પ્રારંભ કર્યો. તેમણે આ સામયિકને 'સર્જન અને ચિંતનની ગ્રંથશ્રેણી' તરીકે ઓળખાવ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે 'માનસી' એટલે 'સકલ મનોવ્યાપારનો આવિર્ભાવ'. આ પૂર્વે તેમણે ૧૯૨૪થી ૧૯૩૫ સુધી 'કૌમુદી' માસિકનું સંપાદન કરી પ્રગટ કર્યું હતું. ૧૯૬૦ના ડિસેમ્બરમાં ભાવનગરથી કોંગ્રેસ સ્મરણિકા અંક પ્રકાશિત કરીને વિજયરાય વૈદ્યે 'માનસી' બંધ કર્યું હતું. ત્યારબાદ એમણે 'રોહિણી' નામનું સામયિક પ્રગટ કર્યું હતું.
પ્રકાશિત સામગ્રી
માનસીમાં કાવ્યો, નાટક, વાર્તા, ચરિત્ર, નિબંધ, હળવા નિબંધ, પ્રવાસ અને વિવેચન જેવાં સાહિત્યસ્વરૂપોના લેખો પ્રગટ થયેલા છે. 'નિસ્કર્ષ', 'બસો પાંચસો શબ્દોમાં', 'હજારેક શબ્દોમાં' શીર્ષક હેઠળ પુસ્તક સમીક્ષા પ્રગટ કરવામાં આવતી હતી. 'મનન' વિભાગમાં ચિંતનાત્મક અને પ્રેરણાત્મક લખાણો તથા 'મંજૂષા' વિભાગમાં હિન્દી અને સંસ્કૃત સાહિત્ય વિશે લેખો પ્રગટ થતાં હતાં. ૧૯૫૦થી 'માનસી'માં અંગ્રેજી વિભાગ પ્રગટ થવાનું શરૂ થયું હતું. 'વાસરિકા' વિભાગમાં સાંપ્રત સાહિત્યિક ઘટનાઓની ચર્ચા કરવામાં આવતી અને તેમાંથી ક્યારેક સાહિત્યિક વિવાદ પણ જાગતો હતો. સર્જકોનાં સ્મરણો અન્ય વ્યક્તિ દ્વારા કે સર્જક પાસે લખાવીને પ્રકાશિત કરવામાં આવતાં. દેશ-પરદેશના સાહિત્યકારો, શતાબ્દીઓ, જયંતીઓ અને અવસાનનોંધ આપવામાં આવતી. વિજયરાય અભ્યાસીઓને પુસ્તક મોકલતા અને તેમની પાસેથી ચીવટપૂર્વક સમીક્ષાઓ તૈયાર કરાવતા. વિશ્વનાથ ભટ્ટ, ડોલરરાય માંકડ, અંબાલાલ પુરાણી, વિષ્ણુપ્રસાદ ત્રિવેદી, દુર્ગાશંકર શાસ્ત્રી, ધનસુખલાલ મહેતા, કે. કા. શાસ્ત્રી વગેરેના લેખો 'માનસી'માં પ્રગટ થયેલાં છે. 'માનસી'ને આર્થિક રીતે સધ્ધર સ્થિતિમાં પહોંચાડવા માટે વિજયરાય વૈદ્ય ઘણો સંઘર્ષ કર્યો હતો.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો
મહાદેવ પહાડીઓ
મહાદેવ પહાડીઓ ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં નર્મદા અને તાપી નદીઓ વચ્ચે આવેલ છે. આ પહાડીઓ દરિયાઈ સપાટીથી ૨૦૦૦ થી ૩૦૦૦ ફૂટ જેટલી ઊંચાઈ ધરાવતો ઉચ્ચપ્રદેશ છે, જે દખ્ખણના લાવામાંથી બનેલ છે. આ પહાડીઓ આદ્ય-મહાકલ્પ (Archaean Era) અને ગોન્ડવાના કાળના લાલ બલુઆ પથ્થરો દ્વારા બનેલ છે. મહાદેવ પહાડીઓના દક્ષિણના ઢોળાવ પર મેંગેનીઝ અને છિંદવાડા નજીક પેંચ ખીણમાંથી કોલસો મેળવવામાં આવે છે. વેનગંગા અને પેંચ ખીણના થોડાં પહોળાં મેદાનોમાં ઘઉં, જુવાર અને કપાસ પકવવામાં આવે છે. પશ્ચિમ બાજુ બુરહાનપુર કોતરપ્રદેશમાં થોડી ખેતી કરવામાં આવે છે. અહીં આદિવાસી ગોંડ જાતિ વસવાટ કરે છે. ઘાસવાળા વિસ્તારોમાં પશુપાલન કરવામાં આવે છે. અહીં પ્રખ્યાત ગિરિમથક પંચમઢી આવેલ છે. છિંદવાડા એક નાનું શહેર છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
મોટા ઇટાળા (તા. ધ્રોળ)
મોટા ઇટાળા (તા. ધ્રોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટા ઇટાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
બાયલ (તા. મોડાસા)
બાયલ (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. બાયલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
૨૦૧૯ વડોદરા પૂર
પૃષ્ઠભૂમિ
૩૧ જુલાઈ ૨૦૧૯ ના રોજ શહેરમાં ૧૨ કલાકમાં ૫૦૦ મિમિ જેટલો વરસાદ નોંધાયો હતો. ભારે વરસાદ બાદ વડોદરા શહેરના મધ્યમાંથી પસાર થતી વિશ્વામિત્રી નદી ભયજનક સપાટીથી માત્ર ૩ ફૂટ નીચે વહી રહી હતી તથા આજવા ડેમ ઓવરફ્લો થયો હતો.
પૂર અને બચાવ
ભારે વરસાદના પરિણામના ભાગરૂપે, શહેરમાં પાણીનું ભરાવું શરૂ થયું હતું જેને કારણે શહેરમાં વધુ નુકસાન થયું હતું. પહેલી ઓગસ્ટે વડોદરા એરપોર્ટ બંધ કરવામાં આવ્યું હતું, જીએસઆરટીસી બસો રદ કરવામાં આવી હતી અને વડોદરા જંકશન રેલ્વે સ્ટેશન પરથી પસાર થતી ટ્રેનો કાં તો રદ કરવામાં આવી હતી અથવા ફરીથી ગોઠવવામાં આવી હતી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વડોદરા શહેર શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ
ભુપેન હજારિકા
ભુપેન હજારિકા (૮ સપ્ટેમ્બર ૧૯૨૬ - ૫ નવેમ્બર ૨૦૧૧) આસામી ભાષાના ગાયક, સંગીતકાર, કવિ અને દિગ્દર્શક હતા.
૨૦૧૨માં તેમને ભારતનો દ્વિતિય સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર પદ્મવિભૂષણ અને ૨૦૧૯માં ભારતરત્ન એવોર્ડ એનાયત થયો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગાયક શ્રેણી:પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા શ્રેણી:૧૯૨૬માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૧માં મૃત્યુ શ્રેણી:દાદાસાહેબ ફાળકે પુરસ્કાર વિજેતા
ભરસાડા (તા. ગરબાડા)
ભરસાડા (તા. ગરબાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગરબાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભરસાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગરબાડા તાલુકો
નખત્રાણા તાલુકો
નખત્રાણા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. નખત્રાણા ખાતે આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. નખત્રાણા તાલુકામાં મુખ્ય ધંધો કોલસા પાડવાનો તથા ખેતી અને પશુપાલનનો છે.
તાલુકાનો વિસ્તાર 1984.67 sqkm છે.
જોવાલાયક સ્થળો
ધીણોધર ગામમાં આવેલું ધીણોધર ટેકરીઓ પર આવેલું મંદિર જોવાલાયક છે, જે નખત્રાણાથી ૨૦ કિમી દૂર નાની અરાલ ગામના રસ્તે આવેલું છે. આ ટેકરી ૧૧૯૦ ફીટ ઉંચી છે. મંદિરની દક્ષિણ બાજુમાંથી કર્કવૃત્ત પસાર થાય છે.
અન્ય સ્થળો:
સંદર્ભ
શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
મોરજર (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
બાંભણીયા (તા. ઘોઘા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
ગુલઝારીલાલ નંદા
ગુલઝારીલાલ નંદા (૪ જુલાઈ, ૧૮૯૮ - ૧૫ જાન્યુઆરી, ૧૯૯૮) ભારતીય રાજકારણી હતા. એમનો જન્મ સિયાલકોટ, પંજાબ, પાકિસ્તાન ખાતે થયો હતો. તેઓ ઈ. સ. ૧૯૬૪ના વર્ષમાં ભારત દેશના પ્રથમ વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુના અવસાન પછી કાર્યકારી વડાપ્રધાન બન્યા હતા. કોંગ્રેસ પક્ષ પ્રતિ સમર્પિત એવા ગુલઝારીલાલ નંદા પ્રથમ વાર પંડિત જવાહરલાલ નેહરુના અવસાન બાદ, અને ત્યાર પછી ઈ. સ. ૧૯૬૬ના વર્ષમાં લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીના અવસાન બાદ પણ કાર્યકારી વડાપ્રધાન બન્યા હતા. એમનો વડાપ્રધાન તરીકેનો કાર્યકાળ બંને વખત કોંગેસ પક્ષ દ્વારા નવા વડાપ્રધાન નક્કી કરવામાં આવ્યા, ત્યાં સુધી જ રહ્યો હતો. તેઓ ભારત દેશની પ્રથમ પાંચ લોકસભામાં ચુંટાઈ આવ્યા હતા. તેમણે કેબીનેટ કક્ષાના મંત્રી તરીકેના વિવિધ હોદ્દાઓ સંભાળ્યા હતા.
તેમનું ભારત રત્ન તેમ જ પદ્મવિભૂષણ તરીકે સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું.
સંદર્ભો
શ્રેણી:રાજનેતા શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા શ્રેણી:પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૯૮માં મૃત્યુ શ્રેણી:ભારતના વિદેશમંત્રીઓ
જય વિલાસ મહેલ, ગ્વાલિયર
right|thumb|300x300px|જયવિલાસ મહેલ, ગ્વાલિયર
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
પોલેંડ રાષ્ટ્રીય ફૂટબોલ ટીમ
ઇતિહાસ
પોલીશ ફોટબોલ મહામંડળ (Polski Związek Piłki Nożnej) ની સ્થાપના ડિસેમ્બર ૨૦, ૧૯૧૯ માં થઈ.
ઉપસળ
ઉપસળ ગામ વાંસદાથી ચિખલી જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર આવતા મોટી વાલઝર ગામથી દક્ષિણ દિશામાં પાકા રસ્તા પર આશરે ત્રણ કિલોમીટરના અંતરે આવેલું છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
અહિલાવતી
હિંદુ ધર્મના મહાભારત ગ્રંથમાં વર્ણવ્યા મુજબ પાંચ પાંડવો પૈકીના ભીમના પુત્ર ઘટોત્કચની પત્ની અહિલાવતી એક નાગ કન્યા હતી. લગ્નપૂર્વે તે મૌરવિ નામે ઓળખાતી હતી. ઘટોત્કચે તેણીના ખુબ અટપટા સવાલોના જવાબ આપી જીતી હતી. ઘટોત્કચથી તેને બર્બરિક નામનો પુત્ર થયો હતો.
શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો
અધિરથ
અધિરથ હસ્તિનાપુર નરેશ ધૃતરાષ્ટ્રના સારથી અને મિત્ર હોવાની સાથે સાથે દાનવીર કર્ણના પાલક પિતા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો
ખારોડ નદી
ખારોડ નદી એ પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લામાં ગઢશીશા ગામ નજીક ઉદ્ભવતી નદી છે. તેની મહત્તમ લંબાઇ ૪૦ કિમી છે. નદીનો કુલ સ્ત્રાવક્ષેત્ર વિસ્તાર ૩૫૪.૬૦ ચોરસ કિમી છે. આ નદી પર રાજડા બંધ અને અન્ય નાના બંધો બંધાયેલ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
કિષ્કિંધા
કિષ્કિંધા વાનરોના રાજા સુગ્રીવનું રામાયણના સમય દરમિયાનનું રાજ્ય હતું.
આ રાજ્ય તુંગભદ્રા નજીકનો વિસ્તાર હતો એમ ઓળખવામાં આવ્યું છે, જે હમ્પી નજીક છે અને કોપ્પાલ જિલ્લામાં કર્ણાટકમાં આવે છે. નદીની નજીકનો પર્વત ઋષિમુખ કહેવાય છે જ્યાં સુગ્રીવને વાલીએ રાજ્ય બહાર હાંકી કાઢતા તે તેના મિત્ર હનુમાનની સાથે તે સમય દરમિયાન રહ્યો હતો.
શ્રેણી:રામાયણ
ખીરસરા (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ભૂગોળ
ખીરસરા ખારી નદી ના કાંઠે આવેલું છે. જિલ્લા મથક ભુજ થી તે ૮૫ કિમીના અંતરે આવેલું છે.
ઇતિહાસ
ખીરસરા સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિ નું એક સ્થળ હતું.
સંશોધન
૧૯૭૬-૭૭ના સંશોધન દરમિયાન ભારતીય પુરાતત્વ ખાતાને અહીંથી ચોરસ વજનિયું, માટીનાં વાસણો, પાણી છાંટવાનું સાધન તેમજ લાલ માટીના વાસણો આ સ્થળ પરથી મળ્યા હતા. ડિસેમ્બર ૨૦૦૯માં પુરાતત્વ વિભાગની વડોદરાના વિભાગે ૩૦૦ ચોરસ મીટરની કિલ્લેબંધ દિવાલ શોધી કાઢી હતી.
ખોદકામ
alt=|thumb|ખીરસરામાંથી મળેલી પુરાતત્વીય ચીજ-વસ્તુઓ thumb|ખીરસરામાંથી મળેલું લખાણ, જે સિંધુ ખીણની લિપિ દર્શાવે છે. ખોદકામ દરમિયાન અહીંથી માટીના વાસણોના નમૂના મળ્યા હતા. આ સ્થળથી મળેલી મુદ્રાઓ કચ્છ સંગ્રહાલયમાં રાખવામાં આવી છે.
સ્થળ પરથી ૧૪ સમાંતર દિવાલો ધરાવતી વખાર મળી આવી છે. આ વખાર ૨૮ મીટર x ૧૨ મીટર ક્ષેત્રફળ અને ૧૦.૮ મીટર લંબાઇ અને ૧.૫૫ મીટર જાડાઇની દિવાલો ધરાવે છે. તેની ઉપર લાકડા અને માટીના લિંપણનું બાંધકામ હશે. અહીં મળેલા ઘરોની રચના સુંદર છે. ચોરસ ઓરડાઓ જે એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે, રસોડામાં ચૂલો અને પાયાના થાંભલાઓ મળી આવ્યા છે. ઘરની દિવાલો ઇંટો અને માટીથી બની છે. ઘરની બહારનો રસ્તો બનાવવા માટે માટી, વાસણના ટુકડાઓ, શંખ અને નાના પથ્થરોનો ઉપયોગ થયો હતો.
ઓરડાઓમાંથી અસ્થિ ભરેલા વાસણો (મૃત્યુ પછી શરીરની રાખ અને અસ્થિઓ સાચવવા માટે) અને શંખના ટુકડાઓ મળી આવ્યા છે. અહીંથી મળેલા વાસણો અન્ય હડપ્પીય સ્થળો સાથે સમાનતા ધરાવે છે. ઉપરના સ્તરે મળેલા વાસણો કરતાં નીચેના સ્તરે મળેલા વાસણો જૂનાં સમયના છે. આ સ્થળની અન્ય વિગતો જેવી કે વ્યાપાર અને જીવનનિર્વાહ વગેરે વધુ સંશોધનો પછી જાણવા મળશે.
માપ સાધનો
ભારતીય પુરાતત્વ વિભાગે ગઢ વાળી વડી નામના સ્થળ પરથી આધુનિક માપણી યંત્ર સમકક્ષ એવું માપનું સાધન શોધી કાઢ્યું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો શ્રેણી:સિંધુ સંસ્કૃતિનાં સ્થળો
ચંબલ વિભાગ (પ્રમંડલ)
26.5°N, 78°W
ચેકિતાન
ચેકિતાન (चेकितान) એ કૈકેઇ રાજ ધૃષ્ટકેતુનો પુત્ર હતો, જેણે પાંડવોના પક્ષમાં રહી કુરુક્ષેત્રનું યુદ્ધ કર્યુ હતું. મહાભારતના યુદ્ધના પ્રથમ દિવસે જ દુર્યોધનના હાથે તે હણાયો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહાભારત
ચંબલ વિભાગ (પ્રમંડલ)
ચંબલ વિભાગ (પ્રમંડલ) એ એક વહીવટી ભૌગોલિક એકમ છે, જે ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્ય માં આવેલ છે. આ વિભાગનું વહીવટી મથક મુરૈના શહેર ખાતે આવેલ છે. હાલમાં (૨૦૧૨) આ વિભાગ અંતર્ગત મુરૈના, ભિંડ અને શ્યોપુર એમ ત્રણ જિલ્લાઓનો સમાવેશ થાય છે.
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
મુંબઈ ઉપનગરી જિલ્લો
મુંબઈ ઉપનગરી જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. બાંદ્રા(પૂર્વ) આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. આ જિલ્લાનો વિસ્તાર ૩૬૯ ચો.કિમી. છે. વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ આ જિલ્લો મહારાષ્ટ્રમાં છેલ્લેથી બીજો અને વસ્તીની દ્રષ્ટિએ ભારતમાં પાંચમો આવે છે. તેની વસ્તી ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ ૯૩,૩૨,૪૮૧ છે. જે આ જિલ્લાનો ભારતમાં વસ્તી પ્રમાણે ૬૭૨માંથી પાંચમો ક્રમ આપે છે.
ભૂગોળ
આ જિલ્લામાં તુલસી તળાવ, વિહાર તળાવ, પવઇ તળાવ જેવા તળાવો આવેલા છે. મીઠી નદી આ જિલ્લાની મુખ્ય નદી છે.
તાલુકાઓ
મુંબઈ ઉપનગરી જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે:
દાળ ઢોકળી
thumb|દાળ ઢોકળી, મરાઠી રીત થી. thumb|દાળ ઢોકળી, ગુજરાતી રીત થી. કોથમીર અને ઘી સાથે. દાળ ઢોકળી (મરાઠી: वरण फळ અથવા चकोल्या) એક ગુજરાતી, રાજસ્થાની અને મહારાષ્ટ્રીયન વાનગી છે. જેમાં ઘઉંના જાડા લોટની ઢોકળી અથવા ફળી ઉકળતી તુવેરની દાળમાં બાફીને બનાવવામાં આવે છે. તે એક સાંસ્કૃતિક વાનગી માનવામાં આવે છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે મારવાડીઓએ ગુજરાતમાં સ્થળાંતર કર્યું, ત્યારે આ વાનગી સાથે લાવ્યા હતા. રાજસ્થાનના મારવાડમાં આ વાનગી લોકપ્રિય રહી છે, સાથેસાથે ગુજરાતમાં પણ ગુજરાતીઓએ તેને પોતાની દૈનિક વાનગી સમાન બનાવી દીધી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મરાઠી વાનગીઓ શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન
પદ્મા દેસાઈ
તેમને ૨૦૦૯ માં ભારત સરકાર દ્વારા પદ્મભૂષણ એનાયત કરાયો હતો.
પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ
તેમનો જન્મ અને ઉછેર ગુજરાતના સુરતમાં પરંપરાગત ગુજરાતી અનાવિલ બ્રાહ્મણ કુટુંબમાં થયો હતો.
તેણીએ ઈ.સ. ૧૯૫૧ માં મુંબઈ વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી બી. એ. (અર્થશાસ્ત્ર)નો અભ્યાસ કર્યો, ત્યારબાદ ૧૯૫૩ માં તે જ વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી એમ. એ. (અર્થશાસ્ત્ર) પણ કર્યું. ત્યારબાદ તેમણે ૧૯૬૦ માં હાર્વર્ડથી પીએચ.ડી. ની પદવી મેળવી.
કારકિર્દી
દેસાઈએ પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત હાર્વર્ડ વિશ્વવિદ્યાલયના (૧૯૫૭-૧૯૫૯) અર્થશાસ્ત્ર વિભાગમાં કરી હતી, ત્યારબાદ તેમણે ૧૯૫૯ થી ૧૯૬૮સુધી દિલ્હી યુનિવર્સિટીમાં દિલ્હી સ્કૂલ ઓફ ઈકોનોમિક્સમાં અસોસિએટ પ્રોફેસર તરીકે કાર્ય કર્યું.
નવેમ્બર ૧૯૯૨ માં, તેમણે કોલંબિયા વિશ્વવિદ્યલયમાં તુલનાત્મક આર્થિક પ્રણાલીના ગ્લેડીઝ એન્ડ રોલેન્ડ હેરિમેન પ્રોફેસર તરીકે જોડાયા અને તે જ વિશ્વ વિદ્યાલયમાં જ સેન્ટર ફોર ટ્રાન્ઝિશન ઇકોનોમીના નિર્દેશક બન્યા.
ત્યાબાદ તેઓ ૧૯૯૫ ના ઉનાળામાં રશિયન નાણા મંત્રાલયની યુ.એસ. ટ્રેઝરીની સલાહકાર રહ્યા. ઈ.સ. ૨૦૦૧ માં તેઓ એસોસિયેશન ફોર કોમ્પેરિટિવ ઇકોનોમિક સ્ટડીઝના પ્રમુખ હતા.
તેણીએ તેમની આત્મકથા ૨૦૧૨ માં પ્રકાશિત કર્યું, જેનું નામ બ્રેકિંગ આઉટ: એન ઈન્ડિયન વુમન્સ જર્ની હતું.
અંગત જીવન
તેમણે જગદીશ ભગવતી સાથે લગ્ન કર્યા છે, જે ભારતીય-અમેરિકન અર્થશાસ્ત્રી અને કોલંબિયા વિશ્વવિદ્યાલમાં અર્થશાસ્ત્ર અને કાયદાના પ્રોફેસર છે. આ દંપતીને એક પુત્રી છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા શ્રેણી:૧૯૩૧માં જન્મ
રેડિયો સ્ટુડિયો 54 નેટવર્કના
રેડિયો સ્ટુડિયો 54 નેટવર્ક, અથવા સ્ટુડિયો 54 નેટવર્ક, Locri, Calabria આધારિત ઇટાલિયન ખાનગી રેડિયો સ્ટેશન છે. Messina, રેજિયો Calabria, Vibo Valentia, Catanzaro, Cosenza, Crotone, લેસે, પોટેન્ઝા અને સાલેર્નો): ઉત્સર્જન દક્ષિણ ઇટાલી પાંચ પ્રદેશોમાં નવ પ્રાંતોમાં એફએમ પર સ્ટુડિયો 54 નેટવર્ક સુધી પહોંચે છે. આ પ્રોગ્રામિંગ 28 દૈનિક સુધારાઓ સાથે, સંગીતવાદ્યો હિટ અને પ્રત્યક્ષ સમયનો માહિતી પ્રસારણ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી: ઇટાલી રેડિયો સ્ટેશનો
કવિજીવન
કવિજીવન એ નર્મદ ઉપનામથી જાણીતા ગુજરાતી કવિ અને લેખક નર્મદાશંકર દવે વિશે ૧૮૮૭માં પ્રકાશિત જીવનચરિત્રાત્મક કૃતિ છે. તે નર્મદના સાથી ગુજરાતી લેખક અને વિવેચક નવલરામ પંડ્યા દ્વારા લખવામાં આવ્યું હતું. કવિજીવન એ મોટે ભાગે ૧૯૩૩માં મરણોપરાંત પ્રકાશિત નર્મદના પોતાના અંગત આત્મકથનાત્મક મારી હકીકત પર આધારિત છે. ગુજરાતી સાહિત્યમાં નર્મદનું આ પ્રથમ જીવનચરિત્ર હતું. તે નર્મદની સામાજિક અને સાહિત્યિક કારકિર્દીને આવરી લે છે અને તેના જાહેર જીવન વિશે વિગતો પ્રદાન કરે છે પરંતુ તેમના ખાનગી જીવનની ચર્ચા ટાળે છે.
પૃષ્ઠભૂમિ
નવલરામે કવિજીવન લખ્યું તે પહેલાં તેમણે બે જીવનચરિત્રો કરસનદાસ મૂળજી ચરિત્ર (૧૮૭૮) અને મહેતાજી દુર્ગારામ મંછારામનું ચરિત્ર (૧૮૭૯)ની સમીક્ષા કરી હતી. આ બંને ચરિત્રો મહીપતરામ રૂપરામ નીલકંઠ દ્વારા લખવામાં આવ્યા હતા. તેમણે મહાન વ્યક્તિઓના જીવનચરિત્રો લખવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો અને જીવનચરિત્ર માટેની પ્રમાણભૂત પદ્ધતિઓ વિશે ચર્ચા કરી હતી. તેઓ માનતા હતા કે મહાન લોકોના જીવનચરિત્રો સામાન્ય માણસને ઉચ્ચ આદર્શો અને ઉમદા કૃત્યોની ઇચ્છા રાખવા માટે પ્રેરિત કરે છે, તેમ છતાં તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જીવનચરિત્ર તેના વિષયને વ્યાખ્યાયિત ન કરતાં તેને ફક્ત 'મનુષ્ય' તરીકે રજૂ કરવો જોઈએ. જીવનચરિત્રકાર કુદરતી અને વાસ્તવિક હોવો જોઈએ. અલૌકિક તરીકે વર્ણવવામાં આવેલી મહાન વ્યક્તિઓ સામાન્ય માણસની કલ્પનાની બહાર છે અને ફક્ત પૂજા કરવામાં આવે છે, અનુસરવામાં આવતી નથી.
નર્મદની કવિતાઓના સંગ્રહ નર્મકવિતાની ત્રીજી અને વિસ્તૃત આવૃત્તિમાં તેનો સમાવેશ કરવા માટે નર્મદના મૃત્યુ પછી તરત જ આ જીવનચરિત્ર લખવામાં આવ્યું હતું. નવલરામે જીવનચરિત્રને પૂરક બનાવવા માટે નર્મદના પોતાના અંગત આત્મકથનાત્મક મારી હકીકત ઉપરાંત નર્મદની અંગત નોંધોનો પણ ઉપયોગ કર્યો હતો. આમ, કવિજીવન એ ગુજરાતી ભાષામાં પ્રકાશિત થયેલી નર્મદ વિશેની પ્રથમ જીવનકથા હતી.
વિષયવસ્તુ
જીવનચરિત્રનો મોટો ભાગ નર્મદના જીવનના ત્રણ તબક્કામાં વહેંચાયેલો છે: (૧) ૧૮૫૦-૫૫: આંતરિક સંઘર્ષનો સમયગાળો; (૨) ૧૮૫૫-૫૮: અવિરત પ્રવૃત્તિનો સમયગાળો; (૩) ૧૮૫૮-૫૯-૬૫, ૬૬: સંપૂર્ણ ગૌરવનો સમયગાળો.
પ્રથમ તબક્કામાં લેખક નર્મદની પ્રખ્યાત થવાની મહત્વાકાંક્ષા, સ્ત્રીઓ માટેની તેમની તીવ્ર ઝંખના, તેમનું પ્રથમ નિષ્ફળ લગ્ન, પ્રેમ અને વીરતા પ્રત્યેનો જુસ્સો, સામાજિક, ધાર્મિક અને સાહિત્યિક ચર્ચા-વિચારણા માટે સંગઠનો સ્થાપવામાં તેમના પરિશ્રમનું વર્ણન કરે છે.
બીજા તબક્કામાં તે સ્વ-અભ્યાસમાં તેમના પ્રયાસો અને ઉત્કૃષ્ટ ગુણવત્તા દર્શાવવાના પ્રયત્નોની વિગતવાર માહિતી આપે છે.
છેલ્લા તબક્કામાં તેઓ દલપતરામ સાથે કવિની સાહિત્યિક દુશ્મનાવટ અને તેની હકારાત્મક અને નકારાત્મક અસરો વર્ણવે છે; તેમની કવિતાઓના અવિરત પ્રકાશનો, સમાજ અને સાહિત્ય પર તેમની કવિતાની અસર; સાહિત્યિક, સામાજિક, ઐતિહાસિક, આર્થિક અને અન્ય વિષયો પરના નિબંધોમાં તેમની વિદ્વતા સ્પષ્ટ થાય છે; તેમણે પોતાની આગવી શૈલીથી આધુનિક ગુજરાતી ગદ્યનો પાયો નાંખ્યો હતો. ડાંડિયોમાં તેમનું સાહસિક પત્રકારત્વ અને તેમના વ્યંગાત્મક અને તીખા લેખો; તેમજ ગુજરાતીમાં પ્રથમ શબ્દકોશ નર્મકોશનું તેમનું એકલા હાથે સંકલન, એ તેમની વ્યક્તિગત તેમજ નવસર્જનના સંદર્ભમાં વિદ્વત્તાપૂર્ણ પ્રવૃત્તિઓના તથ્યો સમજવા માટે માળખાગત સુવિધાઓ પ્રદાન કરે છે.
ટીકા
ધીરુભાઈ ઠાકરે લખ્યું છે કે: “નર્મદની સામાજિક અને સાહિત્યિક કારકિર્દીનું મૂલ્યાંકન કરવાનો આ એક પરિપક્વ પ્રયાસ છે. નવલરામની વિવેચનાત્મક વિદ્વતા આ મોનોગ્રાફમાં શ્રેષ્ઠ છે કારણ કે તે કવિના મનનું વિવેકપૂર્ણ વિશ્લેષણ કરે છે અને સામાજિક સુધારા અંગેના તેમના વિચારોની કાયાપલટને યોગ્ય ઠેરવે છે.” ચંદ્રકાન્ત મહેતા જીવનચરિત્રની સમીક્ષા કરતાં જણાવે છે કે: “જીવનચરિત્રકારે અધિકૃત માહિતી આપી છે અને નર્મદની સર્જનાત્મક ઉત્ક્રાંતિ માટે જવાબદાર પરિબળોનું વિશ્લેષણ કર્યું છે. લેખકે એક વ્યાપક દૃષ્ટિકોણ અપનાવ્યો છે અને નર્મદના માનસનું વિશ્લેષણ કરતી વખતે કવિની માનસિકતામાં ઊંડે સુધી ડૂબી ગયા છે.” રમેશ શુક્લાએ જીવનચરિત્રની ટીકા કરતાં લખ્યું છે કે: “તેમના (નર્મદના) અંગત જીવનની ચર્ચા કરતી વખતે, તેમના લગ્નેત્તર સંબંધો વિશે સારી રીતે જાણતા હોવા છતાં તેઓ (નવલરામ) કવિને ક્લીન ચીટ આપે છે, તેઓ દલીલ કરે છે કે સુરત સ્થાયી થયા બાદ તેમણે ક્યારેય કોઈ સ્ત્રી સામે જોયું નથી. નર્મદે જ્યારે એક વિધવા સાથે બીજા લગ્ન કર્યા ત્યારે પણ નવલરામે તેનો બચાવ કર્યો છે. નવલરામ ગુપ્ત લગ્ન બાહ્ય સંબંધો રાખનારાઓ કરતા તેને વધુ ‘ગૌરવપૂર્ણ’ માનતા હતા. નર્મદની પત્ની ડાહીગૌરીને આ ‘ગૌરવપૂર્ણ’ કૃત્ય માટે સંમતિ આપવાની ફરજ પાડવામાં આવી હતી અને માનસિક ત્રાસ આપવામાં આવ્યો હતો. નવલરામ આ પ્રકરણને પણ અવગણે છે. વધુમાં, તેઓ અન્ય એક ઘટના પર પણ મૌન જાળવે છે, જેમાં કવિએ બીજી એક વિધવા સ્ત્રી સવિતાગૌરી સાથે લગ્ન કર્યા વિના તેને આશ્રય આપ્યો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય શ્રેણી:ગુજરાતી ગદ્ય
મોટા ગરેડીયા (તા. ધ્રોળ)
મોટા ગરેડીયા (તા. ધ્રોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટા ગરેડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કુકડ (તા. ઘોઘા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
આંબલીયાળ (તા. પાલનપુર)
આંબલીયાળ (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંબલીયાળ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ધાર્મિક સ્થળો
ગામમાં ગામની બહાર એક ટીંબો છે. આ ટીંબા ઉ૫ર જૂના સમયમાં એક રાજા રાજ કરતો હતો તે વાંઝીયો હોવાના કારણે તેનું નામ વાંઝિયો ટીંબો કહેવામાં આવે છે. ત્યાં એક કાલીકા માનું મંદિર છે. જે ખૂબ જ જૂનુ હોવાનું મનાય છે. નવા મંદિર બનેલ છે પંચવટી ઉઘાન સાથે મંદિર નું કામ થયેલ છે. ગામમાં દર વર્ષે મહા મહિનાની અગિયારસના દિવસે રામદેવપીરનો મેળો ભરાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
ભચાડિયા (તા. મોડાસા)
ભચાડિયા (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભચાડિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
વિજાપુર તાલુકો
વિજાપુર તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મહેસાણા જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. વિજાપુર આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
નવસારી રેલ્વે સ્ટેશન
thumb|નવસારી ખાતે કોચ નંબર નિર્દેશન બોર્ડ નવસારી રેલવે સ્ટેશન એ ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્ય ના નવસારી જિલ્લામાં આવેલા નવસારી શહેરમાં કાર્યરત રેલવે સ્ટેશન છે. તે પશ્ચિમ રેલ્વે વિભાગના મુંબઈ પશ્ચિમ રેલ્વે વિભાગનું "A" શ્રેણીનું રેલ્વે સ્ટેશન છે. તે ભારતીય રેલ્વેના પશ્ચિમ રેલ્વે ઝોનના મુંબઈ પશ્ચિમ રેલ્વે વિભાગ હેઠળ છે. તે ભારતીય રેલ્વેની નવી દિલ્હી-મુંબઈ મુખ્ય લાઇન પર સ્થિત છે.
નવસારી રેલ્વે સ્ટેશન દરિયાઈ સપાટીથી ૧૪ મીટર ઊંચાઈ પર સ્થિત છે અને તેમાં ત્રણ પ્લેટફોર્મ આવેલાં છે. ૨૦૧૬ના વર્ષ સુધીમાં, રેલ્વે લાઇનને ડબલ બ્રોડગેજ રેલ્વે લાઇનનું વિદ્યુતીકરણ કરવામાં આવ્યું છે. આ સ્ટેશન પર દરરોજ ૯૦ જેટલી પેસેન્જર, મેમુ, એક્સપ્રેસ અને સુપરફાસ્ટ ટ્રેનો અહીં ઉભી રહે છે. આ રેલ્વે સ્ટેશન સુરત એરપોર્ટ થી ૨૮ કિલોમીટર જેટલા અંતરે છે.
થાણા જિલ્લો
થાણા જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના કોંકણ વિભાગમાં આવેલો જિલ્લો છે.
૨૦૧૧ની વસતી ગણતરી પ્રમાણે તેની વસતી ૧,૧૦,૬૦,૧૪૮ વ્યક્તિઓની હતી અને તે ભારતનો સૌથી વધુ વસતી ધરાવતો જિલ્લો હતો. જોકે, થાણા જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવો જિલ્લો પાલઘર બનાવવામાં આવતાં હવે જિલ્લાની વસતી ૮૦,૭૦,૦૩૨ વ્યક્તિઓની છે.
જિલ્લાનું વડું મથક થાણા શહેર છે. નવી મુંબઈ, કલ્યાણ-ડોંબિવલી, મીરા-ભાયંદર, ભિવંડી, ઉલ્લાસનગર, અંબરનાથ, બદલાપુર, મુરબાડ અને શહાપુર જિલ્લાના અન્ય મોટા શહેરો છે. મહારાષ્ટ્રમાં સૌથી વધુ ઔદ્યોગિક રીતે વિકાસ પામેલા જિલ્લામાં થાણાનો ત્રીજો ક્રમ આવે છે.
મોરાય (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મોરગર (તા. નખત્રાણા)
(અથવા મોરગઢ) ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મોરાય (તા. નખત્રાણા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
મોરગર (તા. નખત્રાણા)
ઇતિહાસ
મોરગરની સ્થાપના ઇસ ૯૪૨માં અણહિલવાડ પાટણમાંથી ચાવડા વંશના પતન પછી સામંતસિંહ ચાવડાના પુત્ર અહિપતે કરી હોવાનું મનાય છે. અહિપતે કચ્છમાં શાસન સ્થાપ્યું હતું અને ૯૦૦ જેટલાં ગામો જીતીને મોરગરને પોતાની રાજધાની બનાવી હતી. હવે ચાવડકો તળાવના નામ સિવાય ચાવડા શાસનના કોઇ પુરાવાઓ મળતા નથી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
ખાંભલા
ખાંભલા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. ખાંભલા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. અહીંની મુખ્ય ખેતપેદાશ ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજી છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ  (ટૂંકા સ્વરૂપમાં એલિસ ઇન વન્ડરલેન્ડ  ) એ 1865માં અંગ્રેજ લેખક ચાર્લ્સ લ્યુટવિજ ડોડસન દ્વારા લુઇસ કેરોલ ઉપનામે લખવામાં આવેલી એક નવલકથા છે. તેમાં એલિસ નામની એક છોકરીની વાર્તા છે જે સસલાંના દરમાં પડી ગયા બાદ કલ્પનાના વિશ્વમાં જતી રહે છે જ્યાં વિચિત્ર અને માનવીની જેમ બોલી શકતા જીવો વસવાટ કરે છે. આ વાર્તામાં ડોડસનના મિત્રોનો અછડતો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. વાર્તા એ પ્રકારના તર્ક સાથે આગળ વધે છે કે બાળકોની સાથે પુખ્તવયના લોકોમાં પણ તે ઘણી લોકપ્રિય બની છે. તેને સાહિત્યિક નોનસેન્સ શૈલીનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ ગણવામાં આવે છે. અને તેની વર્ણનાત્મક પદ્ધતિ તથા માળખું અત્યંત અસરકારક છે, ખાસ કરીને ફેન્ટસીની શૈલીમાં.
ઇતિહાસ
right|thumb|એલિસેઝ એડવેન્ચર અન્ડર ગ્રાઉન્ડનું ફેક્સીમિલે પેજ એલિસ 1865માં રિવિયરેન્ડ ચાર્લ્સ લ્યુટવિજ ડોડસન અને રિવિયરન્ડ રોબિન્સન ડકવર્થ ત્રણ નાની બાળકીઓ સાથે એક બોટમાં બેસીને થેમ્સ નદીમાં ગયા તેના બરાબર ત્રણ વર્ષ પછી લખાઇ હતી. આ ત્રણેય છોકરીઓ ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીના વાઇસ-ચાન્સલર અને ક્રાઇસ્ટ ચર્ચના ડીન તથા વેસ્ટમિન્સ્ટર સ્કૂલના હેડમાસ્ટર હેનરી જ્યોર્જ લિડેલની પુત્રીઓ હતી. પુસ્તકના મોટા ભાગના સાહસો ઓક્સફર્ડ અને ક્રાઇસ્ટ ચર્ચ ખાતેના લોકો, પરિસ્થિતિ અને ઇમારતો પર આધારિત અને પ્રેરિત હતા જેમ કે રેબિટ હોલ એ ક્રાઇસ્ટ ચર્ચના મુખ્ય હોલમાં વાસ્તવિક દાદરાનું પ્રતિક છે. એવું માનવામાં આવે છે કે રિપન કેથડ્રલમાં જ્યાં કેરોલના પિતા એક કેનન હતા ત્યાં ગ્રિફોન અને સસલાના એક નકશીકામે વાર્તા માટે પ્રેરણા આપી હતી.
પરંતુ એલિસને તેની નકલ મળી તે પહેલા ડોડસન તેને પ્રકાશન માટે તૈયાર કરી રહ્યા હતા અને 15,500 શબ્દની અસર કૃતિને વિસ્તારીને 27,500 શબ્દની કરી રહ્યા હતા, તેમાં મુખ્ય રીતે કેશિયર કેટ અને મેડ ટી પાર્ટીના પ્રકરણનો ઉમેરો કર્યો હતો. 1865માં ડોડસનની વાર્તા એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ તરીકે “લુઇસ કેરોલ” દ્વારા પ્રકાશિત થઇ હતી જેમાં જોન ટેનિયલએ ચિત્રો દોર્યા હતા. ટેનિયલે પ્રિન્ટની ગુણવત્તા સામે વાંધો ઉઠાવતા 2000 નકલાના પ્રથમ પ્રિન્ટ ઓર્ડરને અટકાવી દેવાયું હતું. તે જ વર્ષે ડિસેમ્બરમાં એક નવી આવૃત્તિ રિલિઝ થઇ હતી, પરંતુ તેમાં 1866ની તારીખ હતી અને તે તુરંત પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી. પાછળથી જાણવા મળ્યું તેમ અસલ આવૃત્તિને ડોડસનની મંજૂરી સાથે ન્યૂયોર્કના પ્રકાશન ગૃહ એપેલટનને વેચવામાં આવી હતી. એપલેટન એલિસનું બાઇન્ડિંગ 1866ની મેકમિલન એલિસ જેવું જ હતું, માત્ર પ્રકાશકના નામમાં તફાવત હતો. એપલેટન એલિસ નું ટાઇટલ પેજ ઉમેરવામાં આવ્યું હતું અને 1865નું મેકમિલનનું ટાઇટલ પેજ કાઢી નાખવામાં આવ્યું હતું જેના પર ન્યૂયોર્કના પ્રકાશકની છાપ અને 1866ની તારીખ હતી. છપાયેલી તમામ નકલો તુરંત વેચાઇ ગઇ હતી. પ્રકાશન જગતમાં એલિસ એ ચકચાર મચાવી દીધી હતી, બાળકો અને મોટેરાઓ તેને એક સરખી રીતે ચાહવા લાગ્યા હતા. તેને રસપૂર્વક વાંચનારા પ્રથમ વાચકોમાં ક્વિન વિક્ટોરિયા અને બાળ ઓસ્કાર વાઇલ્ડનો સમાવેશ થતો હતો. આ પુસ્તક ક્યારેય આઉટ ઓફ પ્રિન્ટ થયું નથી. એલિસ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ નો 125 ભાષામાં અનુવાદ થયો છે. અત્યાર સુધીમાં આ પુસ્તકની એકસોથી વધુ આવૃતિ છપાઇ ગઇ છે તથા અન્ય મિડિયા વિશેષ કરીને થિયેટર અને ફિલ્મમાં અસંખ્ય વખત તેના પરથી પ્રેરણા લેવાઇ છે.
આ પુસ્તકને ટૂંકમાં એલિસ ઇન વન્ડરલેન્ડ ટાઇટલ અપાયું છે અને આટલા વર્ષોમાં સ્ટેજ, ફિલ્મ અને ટીવી પર તેના પરથી પ્રેરણા લઇને અનેક રજૂઆતોમાં આ ટાઇટલ લોકપ્રિય બન્યું છે. આ ટાઇટલના કેટલાક પ્રિન્ટિંગમાં એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ અને તેની અનુવર્તી  સિકવલ નવલકથા થ્રુ ધ લૂકિંગ ગ્લાસ તથા વ્હોટ એલિસ ફાઇન્ડ ધેર નો સમાવેશ થાય છે.
પ્રકાશનની હાઇલાઇટ્સ
thumb|250px|right|1898 આવૃત્તિનું મુખપૃષ્ઠ
સારાંશ
thumb|શ્વેત સસલું ઉતાવળમાં પ્રકરણ 1 – ડાઉન ધ રેબિટ હોલઃ એલિસ નદી કિનારે તેની બહેન સાથે બેસીને કંટાળી ગઇ છે ત્યારે તે કપડા પહેરેલા એક વ્હાઇટ રેબિટને જુએ છે જેના હાથમાં ઘડિયાલ છે અને ઝડપથી દોડતો હોય છે. એલિસ તેની પાછળ જઇને સસલાના એક દરમાં પડી જાય છે જ્યાં એક વિચિત્ર હોલ છે અને દરેક આકારના દરવાજા છે. તેને એક નાનકડા દરવાજાની ચાવી મળે છે જે તેના કદના પ્રમાણમાં ઘણો નાનો છે. પરંતુ તેમાંથી તે એક આકર્ષક બગીચો જુએ છે. ત્યાર બાદ તેને એક બોટલ મળે છે જેના પર લખ્યું છે “મને પી જાવ”, બોટલનું પ્રવાહી પીવાથી તેનું કદ સંકોચાઇ જાય છે અને ચાવી સુધી પહોંચી શકે છે. ત્યાં એક કેક મળે છે જેના પર લખ્યું છે “મને ખાઇ જાવ” જેને ખાધા બાદ તેનું કદ એટલું બધુ વધી જાય છે કે તેનું માથું છત સાથે અફળાય છે.
પ્રકરણ 2- આંસુનું તળાવઃ એલિસ દુખી થાય છે અને રડવા માંડે છે અને તેના આંસુથી હોલવે છલકાઇ જાય છે. તેણે પકડેલા એક પંખાના કારણે ફરી સંકોચાઇ જઇને એલિસ તેના આંસુંમાથી તરીને બહાર નીકળે છે અને એક ઉંદરને મળે છે જે સ્વયં તરતો હોય છે. એલિસ તેની સાથે વાત કરવા પ્રયાસ કરે છે, પરંતુ તે માત્ર પોતાની બિલાડી વિશે વાત કરી શકે છે જે ઉંદરને ગમતું નથી.
પ્રકરણ 4- સસલું ટચુકડા બિલને મોકલે છેઃ સફેદ સસલું ડચેસના મોજાં અને પંખાની શોધમાં ફરી ત્યાં આવી ચઢે છે. તે એલિસને ઘરમાં જઇને આ ચીજો શોધી આવવા જણાવે છે, પરંતુ તે અંદર જતાની સાથે કદમાં મોટી થવા લાગે છે. ગભરાઇ ગયેલું સસલું તેના માળી, બિલ ધ લિઝાર્ડને છત પર ચઢીને ત્યાંથી ચીમનીમાં ઉતરવા હુકમ આપે છે. બહાર ઉભેલી એલિસને અન્ય પ્રાણીઓના અવાજ સંભળાય છે જેઓ તેના વિશાળ હાથને જોવા એકત્ર થયા છે. પ્રાણીઓનું ટોળું તેના પર ટુકડા ફેંકે છે જે નાની કેકમાં ફેરવાઇ જાય છે અને એલિસ તેને ખાઇને ફરી તેના નાનકડા કદમાં આવી જાય છે.