cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
સ્નેહરશ્મિ
સર્જન
ગાંધીયુગના આદર્શોનું મૂલ્ય અને તત્કાલીન કપરી વાસ્તવિકતા પરત્વેની પ્રતિક્રિયામાં એમના સર્જનનાં મૂળ પડેલાં છે. ઊર્મિશીલતા, રંગદર્શિતા, રહસ્યમયતા અને લયમધુરતાની સામગ્રી એમના કાવ્યજગતને પોતીકી વિશિષ્ટતા અર્પે છે. અલબત્ત, સ્વાધીનતા અને દેશભક્તિનો સૂર એમના પ્રારંભના સંગ્રહોમાં પ્રમુખ છે, પણ પછી કવિસહજ સૌન્દર્યભિમુખ વલણ સ્પષ્ટ થતું આવે છે. ‘અર્ધ્ય’ (૧૯૩૫), ‘પનઘટ’ (૧૯૪૮), ‘અતીતની પાંખમાંથી’ (૧૯૭૪), ‘ક્ષિતિજે ત્યાં લંબાવ્યો હાથ’ (૧૯૮૪), ‘નિજલીલા’ (૧૯૮૪) વગેરે એમના કાવ્યસંગ્રહો આ વાતની પ્રતીતિ કરાવે છે. જાપાની કાવ્યપ્રકાર હાઈકુ પ્રત્યેના પક્ષપાતે એમને હાઈકુઓના વિપુલ સર્જન તરફ પ્રેર્યા અને એથી એમના હાથે ગુજરાતી કાવ્યજગતમાં હાઈકુ સુપ્રતિષ્ઠ થયું છે. આ સંદર્ભમાં ‘સોનેરી ચાંદ રૂપેરી સૂરજ’ (૧૯૬૭), ‘કેવળવીજ’ (૧૯૮૪) અને ‘સનરાઈઝ ઑન સ્નૉપીક્સ’ (૧૯૮૬) જેવા હાઈકુસંગ્રહો રસપ્રદ છે.
‘તરાપો’ (૧૯૮૦) અને ‘ઉજાણી’ (૧૯૮૦) એમના બાળકાવ્યોના સંગ્રહો છે. ‘સકલ કવિતા’ (૧૯૮૪) એમની ૧૯૨૧ થી ૧૯૮૪ સુધીની તમામ કાવ્યરચનાઓનો સમસ્તગ્રંથ છે.
એમણે ધૂમકેતુનું અનુસંધાન જાળવી ઊર્મિપ્રધાન ટૂંકીવાર્તાઓ આપી છે; જેમાં જીવનમૂલ્યોનું જત વિશેષ રીતે ઊપસી આવતું જોઈ શકાય છે. ‘ગાતા આસોપાલવ’ (૧૯૩૪), ‘તૂટેલા તાર’ (૧૯૩૪), ‘સ્વર્ગ અને પૃથ્વી’ (૧૯૩૫), ‘મોટી બહેન’ (૧૯૫૫), ‘હીરાનાં લટકણિયાં’ (૧૯૬૨), ‘શ્રીફળ’ (૧૯૬૯), ‘કાલાટોપી’ (૧૯૬૨), ‘સ્નેહરશ્મિની શ્રેષ્ઠ વાર્તાઓ’ (૧૯૮૩) વગેરે એમના વાર્તાસંગ્રહો છે. એમની ‘અંતરપટ’ (૧૯૬૧) નવલકથામાં વિવિધ પાત્રોને મુખે આપવીતી મૂકી કરેલું વિશિષ્ટ રચનાવિધાન સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક પરિમાણોમાં વિચારપ્રેરક રીતે વિસ્તર્યું છે. ‘મટોડુ ને તુલસી’ (૧૯૮૩) એમનો નાટકસંગ્રહ છે. ‘ભારતના ઘડવૈયા’ (અન્ય સાથે, ૧૯૫૭) એમનો ચરિત્રલેખસંગ્રહ છે. અભ્યાસી અને સહૃદય ભાવકની સંવેદનશીલતાનો પરિચય આપતો ‘પ્રતિસાદ’ (૧૯૮૪) એમનો વિવેચનસંગ્રહ છે.
‘મારી દુનિયા’ (૧૯૭૦), ‘સાફલ્ય ટાણું’ (૧૯૮૩) અને ‘ઊઘડે નવી ક્ષિતિજો’ (૧૯૮૭)માં વિસ્તરેલી એમની આત્મકથા કવિશિક્ષકની આંતરકથા તો છે જ, પણ સાથે સાથે તત્કાલીન રાજ્કીય અને સામાજિક પરિસ્થિતિઓના નિષ્કર્ષની અને મૂલ્યાંકનની કથા પણ છે. વ્યક્તિનિમિત્તે રચાયેલી આ યુગકથાનું સાંસ્કૃતિક મૂલ્ય ઊંચું છે.
‘ગાંધી કાવ્ય સંગ્રહ’ (ઉમાશંકર જોશી સાથે, ૧૯૩૭), ‘સાહિત્યપલ્લવ’ (અન્ય સાથે, ૧૯૪૧) અને ‘સાહિત્ય પાઠાવલિ’ (અન્ય સાથે, ૧૯૬૬) એમનાં સંપાદનો છે.
'પનઘટ (૧૯૪૮)': ‘સ્નેહરશ્મિ’ નો, એમના ‘અર્ધ્ય’નો અનુગામી કાવ્યસંગ્રહ. ‘સૂરજ આવોને !’, ‘હરિ આવોને !’, ‘કોણ ફરી બોલાવે ?’, ‘કોણ રોકે ?’ જેવાં મધુર ને અર્થવાહક ઊર્મિગીતો, ‘અગ્નિસ્નાન’ અને ‘ઘડાતા ઇતિહાસનું એક પાનું’ જેવાં દીર્ઘકાવ્યો તેમ જ થોડાંક રોચક સૉનેટો આ સંગ્રહનું આકર્ષણ છે. ઉપરાંત, તત્કાલીન સામાજિક સંપ્રજ્ઞતા અને સ્વાધીનતાપરક સંવેદનો દર્શાવતી રચનાઓ પણ અહીં છે. અહીં પ્રણય, સૌન્દર્ય અને સંસ્કારિતાનાં મૂલ્યોનું પ્રાધાન્ય છે અને એમાં ચિંતન કરતાં ઊર્મિનું નિરૂપણ વધુ સુભગ છે.
'મારી દુનિયા (૧૯૭૭)/ સાફલ્યટાણું (૧૯૮૩)': ઝીણાભાઈ દેસાઈ, ‘સ્નેહરશ્મિ’ ની આત્મકથા. વતન ચીખલીથી આરંભાતી આ કથાનો પ્રથમ ખંડ માતા, પિતા, મામા, ગામ ને નદીનો પરિવેશ, શાળાઓ શિક્ષકોના અનુભવોની દુનિયાનું આલેખન કરે છે. એમાં નિખાલસ કબૂલાત કરતા સંવેદનશીલ રીતે જીવતા કિશોરનું વ્યક્તિત્વ તો ઊપસે જ છે, સાથે સાથે તત્કાલીન રાજ્કીય, સામાજિક અને શૈક્ષણિક વ્યવસ્થાનો અણસાર પણ સાંપડે છે; તેમ જ એમની કેટલીક કૃતિઓના જીવનસંદર્ભોની સામગ્રીનો પરિચય થાય છે. ‘મારી દુનિયા’ ૧૯૨૦ ની આસપાસ અસહકારની લડત આગળ શાળાજીવનની વિદાય સાથે પૂરી થાય છે; તો ‘સાફલ્યટાણું’ અસહકારના આહવાનથી શરૂ થઈ ૧૯૩૩ ની આસપાસ સમાપ્ત થાય છે. તેર વર્ષની આ કથામાં ગાંધીજીનો, ગાંધીજીપ્રેર્યા વાતાવરણનો, ગાંધીજીની આસપાસની વ્યક્તિઓનો અને આઝાદીની લડતનો દસ્તાવેજી પ્રત્યક્ષ ચિતાર છે. સ્નેહરશ્મિના ઘડતરનાં આ વર્ષોમાં ગૂજરાત વિદ્યાપીઠનો જીવંત ઇતિહાસ ધબકે છે. લેખકની તકેદારી અને સમજદારીને સતત વ્યક્ત કરતી પ્રવાહી ગદ્યશૈલી આસ્વાદ્ય છે. એમની આત્મકથા આ પછી ‘ઊઘડે નવી ક્ષિતિજ’ અને ‘દિવસ ઊગ્યો અને’ ના વધુ ભાગોમાં આગળ ચાલે છે.
કાવ્યગ્રંથો: અર્ધ્ય, પનઘટ, અતીતની પાંખમાં, ક્ષિતિજે ત્યાં લંબાવ્યો હાથ, નિજલીલા તરાપો, ઉજણી વગેરે.
તેમણે જાપાનીઝ સાહિત્યના હાઇકુ પ્રકારના કાવ્યોને ગુજરાતી ભાષામાં રચના કરી જાણીતું કર્યું.
પુરસ્કાર
૧૯૬૧માં તેમને શ્રેષ્ઠ શિક્ષકનો રાષ્ટ્રપતિ પુરસ્કાર મળ્યો હતો. ૧૯૬૭માં તેમનો રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક અને ૧૯૮૫માં નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રક પ્રાપ્ત થયો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા શ્રેણી:નર્મદ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા શ્રેણી:૧૯૦૩માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૯૧માં મૃત્યુ
ગઢવાળા વાડા (તા. અબડાસા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
મલખમ
right|thumb|300x300px|મલખમનું પ્રદર્શન કરતી એક ટુકડી મલખમ ભારતની પરંપરાગત રમત છે કે જેમાં ખેલાડી લાકડાના આધારસ્તંભ પર અથવા લટકાવેલા કે જમીનને સમતળ બાંધેલા દોરડા  પર વિવિધ રીતે કરતબો દેખાડે છે. સામાન્ય રીતે એમાં ઉપયોગ કરવામાં આવતા સ્તંભને પણ 'મલખમ' જ કહેવાય છે.
'મલખમ' (શુદ્ધ, 'મલખંભ') શબ્દમાં બે શબ્દોનો સમાવેશ થાય છે - 'મલ્લ' (પહેલવાન અથવા યોદ્ધા) અને 'ખંભ' (સ્તંભ) છે.
સિલાસણ (તા. ભિલોડા)
સિલાસણ (તા. ભિલોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સિલાસણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ઞામમાં એક મંદિર છે. આ મંદિરમાં હનુમાનની એક મુર્તિ છે જે જમીનમાંથી બહાર આવી હોવાનું કહેવાય છે. એવી માન્યતા છે કે અહિયાં માનેલી માનતા પુરી થાય છે, એટલે આ જગ્યાનું નામ ઈચ્છાપુર્તિ હનુમાન છે.
શ્રેણી:ભિલોડા તાલુકો
નાના પીપળવા (તા.મહુવા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મહુવા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે નાળીળેર, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહુવા તાલુકો
મરાઠા સામ્રાજ્ય
right|thumb|200px|ભવાનીની પ્રતિમાસાથે મરાઠા સામ્રાજ્યના છત્રપતિ શિવાજી મરાઠા સામ્રાજ્ય અથવા મરાઠા મહાસંઘ એ દક્ષિણ એશિયામાં એક સામ્રાજ્યવાદી શક્તિ હતી, આ ૧૬૭૪થી ૧૮૧૮ દરમ્યાન અસ્તિત્વમાં રહી. શિવાજીએ મરાઠા સામ્રાજ્યનો પાયો ૧૬૭૪માં નાખ્યો હતો. તેમણે ઘણા વર્ષો સુધી ઔરંગઝેબના મુઘલ સામ્રાજ્ય સાથે સંઘર્ષ કર્યો હતો. મરાઠા સામ્રાજ્યનો વિસ્તાર તેની ચરમસીમાએ ઉત્તર ભારત સુધી થયો હતો.
ગવા ડુંગરા (તા. ફતેપુરા)
શ્રેણી:ફતેપુરા તાલુકો
દીવ કિલ્લો
દીવ કિલ્લો ભારતના પશ્ચિમ કિનારે દીવમાં આવેલો એક પોર્ટુગીઝ કિલ્લો છે. ૧૬મી સદી દરમિયાન દીવ ટાપુની પૂર્વીય ટોચ પર પોર્ટુગીઝ ભારતની રક્ષણાત્મક કિલ્લેબંધીના ભાગરૂપે આ કિલ્લો બનાવવામાં આવ્યો હતો. દીવ નગરની સરહદ ધરાવતો આ કિલ્લો ઇ.સ. ૧૫૩૫માં ગુજરાતના સુલતાન બહાદુર શાહ અને પોર્ટુગીઝોની સંધિ પછી બનાવવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે મુઘલ બાદશાહ હુમાયુએ આ પ્રદેશ પર આક્રમણ કર્યું હતું. ૧૫૪૬ સુધી તેને મજબૂત બનાવવામાં આવ્યો હતો. ઇ.સ. ૧૫૩૭થી પોર્ટુગીઝોએ ડિસેમ્બર ૧૯૬૧માં ભારત સરકારે દીવ પાછું મેળવ્યું ત્યાં સુધી આ પ્રદેશ પર શાસન કર્યું હતું. આજે તે દીવનું એક સીમાચિહ્ન છે અને વિશ્વમાં પોર્ટુગીઝ મૂળની સાત અજાયબીઓમાંનો એક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવ શ્રેણી:દીવ જિલ્લો
અશોક ભટ્ટ
અશોક ચંદુલાલ ભટ્ટ ગુજરાત વિધાનસભાના સ્પિકર હતા. એ પહેલાં તેઓ ગુજરાત સરકારમાં સ્વાસ્થય, કાયદા અને ન્યાયમંત્રી રહી ચૂક્યા હતા.
તેઓ ૧૯૫૬માં મહાગુજરાત આંદોલન વડે જાહેર જીવનમાં પ્રવેશ્યા અને ૧૯૬૦માં જનસંઘમાં જોડાયા. તેઓ ગુટકા અને અન્ય તમાકુ ઉત્પાદનો પર પ્રતિબંધ મૂકવા માટેની માંગણી કરવામાં અગ્રેસર હતા. તેમણે નવનિર્માણ આંદોલનમાં પણ ભાગ લીધેલો.
અશોક ભટ્ટનું અવસાન સાલ હોસ્પિટલમાં વિવિધ અંગોની નિષ્ફળતાથી સપ્ટેમ્બર ૨૯, ૨૦૧૦ના રોજ થયું હતું, જ્યાં તેઓ ૩ અઠવાડિયાંથી હ્દય રોગની સારવાર લેતા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:૧૯૩૯માં જન્મ શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:રાજકારણી શ્રેણી:૨૦૧૦માં મૃત્યુ
રાણીખેત
રાણીખેત (હિન્દી: रानीखेत) એ ભારતના ઉત્તરાખંડ રાજ્યના અલમોડા જિલ્લા માં આવેલું એક ગિરિમથક અને છાવણીનું શહેર છે. અહીં કુમાંઉ ક્ષેત્રની સેનાની હોસ્પીટલ આવેલી છે. આ નગર નાગા રેજિમેંટનું ઘર છે અને તેને ભારતીય સેના દ્વારા સંભાળાય છે.
રાણીખેત સમુદ્ર સપાટીથી ૧૮૬૯મી ની ઊંચાઈએ આવેલું છે. અહીંથી હિમાલયની પશ્ચિમ ટેકરીઓ જોઈ શકાય છે.
ઇતિહાસ
રાણીખેત નો અર્થ થાય છે રાનીનું ખેતર (ક્ષેત્ર), તેનું આ નામ એક દંતકથા પરથી પડ્યું છે, કહે છે કે રાજા સુધારદેવ એ તેમની રાણી, રાણી પદમિનીનું હૃદય અહીં જીતી લીધું હતું, આગળ જતાં રાની પદમિનીએ આ ક્ષેત્રને પોતાનું નિવાસ બનાવ્યું આથી આ ક્ષેત્ર રાણીખેત તરીકે ઓળખાયું, જોકે અહીં કોઈ મહેલ આદિ અસ્તિત્વમાં નથી.
ભૂગોળ
રાણીખેત અક્ષાંસ રેખાંશ પર આવેલું છે. આની સરાસરી ઊંચાઈ ૧૮૬૯ મીટર છે. સૈન્ય છાવણી બે ટેકરી પર આવેલી છે: રાણી ખેત (૫૯૮૩ મી) અને ચૌબતીયા ટેકરી (૬૯૪૨ મી).
વાતાવરણ
રાણીખેત શિયાળામાં અત્યંત ઠંડુ પડી જાય છે અને ઉનાળા દરમ્યાન સામાન્ય રહે છે. અહીં સમય ગાળવાનો આદર્શ સમય ઓક્ટોબરથી માર્ચ છે. અહીં શિયાળામાં ખાસ કરીને ડિસેમ્બરથી ફેબ્રુઅરી દરમ્યાન હિમવર્ષા થાય છે.
વન અને પ્રાણી સંપદા
અહીંના પાઈન ઓક અને દેવદારના જંગલોમાં ઘણાં પ્રાણીઓ રહે છે જેમ કે ચિત્તો, ચિત્તા બિલાડી, પર્વતીય બકરી, ભસતાં હરણ, સાબર, આઈઅ માર્ટીન, ભારતીય સસલાં, લાલ મુખી વાંદરા, વરૂ, લંગૂર, રાતા શિયાળ અને પોર્ક્યુપાઈન.
વસ્તી
૨૦૦૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે રાણીખેતની વસ્તી ૧૯૦૪૯ હતી જેમાં ૬૧% પુરુષો અને ૩૯% સ્ત્રીઓ હતી. અહીંની સરાસરી સાક્ષરતા ૮૩% છે. ૮૭% પુરુષો અને ૭૬% સ્ત્રીઓ સાક્ષર છે. ૧૦% વસ્તી ૬ વર્ષની નીચે છે. હિન્દી અને કુમાંઉ અહીંની સ્થાનીય ભાષાઓ છે.
વાહનવ્યવહર
રાણીખેત દિલ્હીથી ૨૭૯ કિમી દૂર આવેલું છે, જે રેલ્વે અને રસ્તા માર્ગે સારી રીતે જોડાયેલ છે. સૌથી નજીકનું રેલ્વેસ્થાનક કાથ ગોદામ છે, જે અહીંથી ૮૦ કિમી દૂર આવેલું છે. સૌથી નજીકનું હવાઈ મથક પંતનગ અને શહેર અલમોડા અને નૈનિતાલ છે જે અનુક્રમે ૫૦ અને ૬૦ કિમી દૂર છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતના ગિરિમથકો શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
ઉર્જા
thumb|સૂર્ય એ પૃથ્વી પર રહેલી ઉર્જાનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે. એક તારા તરીકે સૂર્ય આણ્વિક ઉર્જાનો અખૂટ સ્ત્રોત છે અને તે પોતાની ઉર્જા પૃથ્વી પર પ્રકાશ અને ઉષ્મા ઉર્જા તરીકે મોકલે છે. ઉર્જા એ ભૌતિકશાસ્ત્ર નો માત્રાત્મક ગુણધર્મ છે કે જે પદાર્થ પર કામ કરવા અથવા તેને ગરમ કરવા માટે પદાર્થમાં સ્થાનાંતરિત થવી આવશ્યક છે. ઉર્જા એ એક સંરક્ષિત જથ્થો છે ; ઉર્જાના સંરક્ષણનો નિયમ જણાવે છે કે ઉર્જા એક સ્વરૂપમાંથી બીજા સ્વરૂપમાં રૂપાંતરિત થઈ શકે છે, પરંતુ ઉત્પન્ન અથવા નાશ પામતી નથી. ઉર્જાનો એસઆઈ એકમ જૂલ છે. જ્યારે કોઈ પદાર્થને ૧ મીટર ખસેડવા ૧ ન્યૂટન જેટલું કાર્ય કરવું પડે તો તેનો અર્થ છે કે ૧ જૂલ ઉર્જા આ કાર્ય દરમિયાન વપરાઈ છે.
ઉર્જાના વિવિધ સ્વરુપોમાં ગતિ ઉર્જા કે જે ગતિશીલ પદાર્થમાં હોય છે, સ્થિતિ ઉર્જા કે જે કોઈ પણ પદાર્થ જ્યારે તે ક્ષેત્ર (જેમ કે ગુરુત્વક્ષેત્ર, વિદ્યુતક્ષેત્ર કે ચુંબકીયક્ષેત્ર)માં રહેલ હોય ત્યારે સંગ્રહાયેલી હોય છે, સ્થિતિસ્થાપક ઉર્જા કે જે કોઈ ઘન પદાર્થને ખેંચવાથી સંગ્રહાય છે, રાસાયણિક ઉર્જા કે જે બળતણના બળવાથી ઉત્પન્ન થાય છે, પ્રકાશ ઉર્જા કે જે પ્રકાશના કિરણોમાં સંગ્રહાયેલી હોય છે, વિદ્યુત ઉર્જા કે જે વિદ્યુતભારમાં રહેલી હોય છે અને ઉષ્મા ઉર્જા કે જે પદાર્થના તાપમાન સાથે સંગ્રહાય છે તેનો મુખ્યત્વે સમાવેશ થાય છે.
દ્રવ્યમાન (દળ) અને ઉર્જા એકબીજા સાથે ગાઢ સંબંધ ધરાવે છે. દ્રવ્યમાન ઉર્જા સમકક્ષતાના સિદ્ધાંતને લીધે, કોઈ પણ પદાર્થનું જે સ્થિર દળ હોય છે તેમાં અમુક સ્થિર ઉર્જા પણ રહેલી હોય છે. પણ જ્યારે સ્થિર ઉર્જામાં વધારે ઉર્જા ઉમેરવામાં આવે છે, ત્યારે તે પદાર્થના દળમાં પણ વધારો થાય છે. જો કોઈ પદાર્થને ઉર્જા આપવામાં આવે તો તેના દળમાં પણ તેને સમકક્ષ વધારો થાય છે અને જો કોઈ સંવેદનશીલ માપન સાધન હોય તો તેને માપી પણ શકાય છે.
મનુષ્ય જે રીતે ખોરાકમાંથી ઉર્જા મેળવે છે તે જ રીતે દરેક જીવંત તત્વને જીવવા માટે ઉર્જા જોઈએ છે. માનવીય સભ્યતાને કાર્ય કરવા માટે ઉર્જાની જરુર છે, જે તે અશ્મિભૂત બળતણ, પરમાણુ બળતણ અથવા પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા સ્ત્રોતોમાંથી મેળવે છે. પૃથ્વીની આબોહવા અને નિવસન તંત્રની પ્રક્રિયાઓ પૃથ્વીને સૂર્ય વડે મળતી ઉર્જા વડે અને પૃથ્વીની અંદર રહેલી ભૂગર્ભીય ઉર્જા વડે પૂર્ણ થાય છે.
ફુલાયા વાંઢ (તા. અબડાસા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
નાની જોગધાર (તા.મહુવા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મહુવા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે નાળીળેર, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહુવા તાલુકો
સ્ફટિક
સ્ફટિક અથવા સ્ફટિકીય ઘન  એક એવો ઘન પદાર્થ છે જેના ઘટક અણુ અથવા આયન સુનિયોજિત રીતે પુનરાવર્તન પેટર્નમાં ગોઠવાયેલા હોય અને તે ત્રણ અવકાશીય પરિમાણોમાં સુધી ફેલાયેલા હોય. સ્ફટિક અથવા સ્ફટિક નિર્માણના વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસને ક્રિસ્ટલોગ્રાફી કહે છે. સ્ફટિક વૃદ્ધિ મારફતે સ્ફટિક નિર્માણની પ્રક્રિયાને સ્ફટિકીકરણ અથવા ઘનીકરણ કહેવાય છે.
સ્ફટિક શબ્દ પ્રાચીન ગ્રીક શબ્દ polytonic(κρύσταλλος) પરથી ઉતરી આવ્યો છે, જેનો અર્થ છે. "ખડક-સ્ફટિક" અને polytonic પરથી "બરફ", "બરફીલો ઠંડો, હીમ". એક સમયે ક્વાર્ટ્ઝ (કાચમણિ), અથવા "ખડક સ્ફટિક"નો ઉલ્લેખ કરવા તેનો ઉપયોગ થતો હતો. દૈનિક જીવનમાં ઉપયોગમાં લેવાતી મોટા ભાગની ધાતુઓ બહુસ્ફટિકો છે. સ્ફિટક જોડીયા રચવા માટે સ્ફટિકોને ઘણીવાર સમપ્રમાણરીતે આંતરવૃદ્ધિ કરવામાં આવે છે.
સ્ફટિક માળખું
પ્રવાહી અથવા પ્રવાહીમાં ઓગળેલા પદાર્થમાંથી સ્ફટિકીય માળખું રચાવાની પ્રક્રિયાને ઘણીવાર સ્ફટિકીકરણ કહેવાય છે. સ્ફટિક શબ્દના મૂળ અર્થના જૂના ઉદાહરણમાં ઠંડુ કરાયેલુ પાણી તેની પ્રાવસ્થા બદલીને પ્રવાહીમાંથી ઘન સ્વરૂપમાં ફેરવાય છે. આ પ્રક્રિયા બરફના નાના સ્ફટિકો રચાવાથી શરૂ થાય છે અને જ્યાં સુધી તે ફ્યુઝના થાય ત્યાં સુધી તે વધતા રહે છે અને એક બહુસ્ફટિકીય માળખાની રચના કરે છે. બરફના ભૌતિક ગુણધર્મોનો આધાર વ્યક્તિગત સ્ફટિકો અથવા દાણાના કદ અને ગોઠવણ પર રહેલો હોય છે. ઓગળેલી સ્થિતિમાંથી ઘનીકરણ પામેલી ધાતુમાં પણ આ જ ગુણધર્મ જોવા મળે છે.
પ્રવાહી ક્યું સ્ફટિક માળખું રચશે તેનો આધાર પ્રવાહીના રસાયણશાસ્ત્ર, તે જે સ્થિતિમાં ઘનીકરણ થાય છે તે અને એમ્બિયન્ટ દબાણ|સ્ફટિક માળખું રચશે તેનો આધાર પ્રવાહીના રસાયણશાસ્ત્ર, તે જે સ્થિતિમાં ઘનીકરણ થાય છે તે અને એમ્બિયન્ટ દબાણ પર આધાર રાખે છે. ઠંડુ કરવાની પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે સ્ફટિકીય પદાર્થના નિર્માણમાં પરિણમે છે ત્યારે ચોક્કસ સ્થિતિમાં પ્રવાહી બિનસ્ફટિકીય સ્થિતિમાં થીજી જઇ શકે છે. મોટા ભાગના કિસ્સામાં, ઠંડુ થવાની પ્રક્રિયા એટલી ઝડપથી થાય છે કે અણુ તેનુ ચલન ગુમાવે તે પહેલા તેની લેટાઇસ સાઇટ સુધી પહોંચી શકતા નથી. બિનસ્ફટિકીય પદાર્થ, જે લાંબા ગાળાની સુવ્યવસ્થા ધરાવતો નથી, તેને આકારહીન, કાચના જેવું ગુણવાળો અથવા કાચવાળો પદાર્થ કહેવાય છે. સ્ફટિકીય ઘન અને આકારહીન ઘન વચ્ચે સ્પષ્ટ તફાવત હોવા છતાં તેને ઘણીવાર આકારહીન ઘન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. મોટે ભાગે કાચ રચતી પ્રક્રિયા ફ્યુઝન ગુપ્ત ઉષ્મા મુક્ત કરતી નથી.
સ્ફટિકીય માળખા તમામ પ્રકારના રાસાયણિક બંધ સાથેના તમામ વર્ગના પદાર્થમાં રચાય છે. મોટે ભાગે તમામ ધાતુ બહુસ્ફટિકીય સ્થિતિમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે, આકારહીન કે એકીય સ્ફટિક ધાતુનું ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવા છતા પણ કૃત્રિમ રીતે ઉત્પાદન થઇ શકતું નથી. આયનિક બંધ ધરાવતા સ્ફટિકો ક્ષારના ધનીકરણ દરમિયાન અથવા પીગળેલા પ્રવાહીમાથી અથવા દ્રાવણમાંથી સ્ફટિકીકરણ દરમિયાન રચાય છે. સહસંયોજક બંધ ધરાવતા સ્ફટિકો પણ ઘણા સામાન્ય છે, તેના જાણીતા ઉદાહરણ હીરો, સિલિકા અને ગ્રેફાઇટ છે. પોલિમર પદાર્થો સામાન્ય રીતે સ્ફટિકીય ક્ષેત્રો રચશે પંરતુ અણુની લંબાઈ સંપૂર્ણ સ્ફટિકીકરણને અટકાવે છે. નબળા વાન ડર વાલ બળ પણ સ્ફટિક માળખામાં ભૂમિકા ભજવી શકે છે. દાખલા તરીકે, આ પ્રકારના બંધ ગ્રેફાઇટમાં ષટકોણીય પેટર્નવાળી શીટને નબળી રીતે એકજૂથ રાખી શકે છે. મોટા ભાગના સ્ફટિકીય પદાર્થો વિવિધ પ્રકારની સ્ફટિકશાસ્ત્રીય ખામી ધરાવે છે. આ ખામીના પ્રકાર અને માળખા પદાર્થના ગુણધર્મો પરની અસરને મર્યાદિત કરી શકે છે.
વિશેષ કિસ્સાઓ
સ્ફટિક જેવા વ્યક્તિગત અણુઓ, જે નિયમિત રીતે પુનરાવર્તિત થતા નથી તેમની પ્રાથમિક શોધ 1982માં ડેન સ્કેટમેન દ્વારા થઇ હોવા છતાં આ વિચાર અને અર્ધસ્ફટિક શબ્દની સ્વીકૃતિએ ઇન્ટરનેશનલ યુનિયન ઓફ ક્રિસ્ટલોગ્રાફીને સ્ફટિક શબ્દની વ્યાખ્યા બદલવાની ફરજ પાડી હતી કે સ્ફટિક એટલે "ડિસ્ક્રીટ અપાકર્ષણ આલેખ ધરાવતો કોઇ પણ ઘન પદાર્થ", આમ ક્રિસ્ટલિટીના જરૂરી પરિબળો સ્થિતિ અવકાશ થી તબદીલ થઇને ફોરીયર સ્પેસમાં તબદીલ થાય છે. સ્ફટિક પરિવારમાં પરંપરાગત સ્ફટિકને, જે આવર્ત અને પુનરાવર્તક છે તેને પરમાણ્વિક માપ પર અલગ પાડી શકાય છે, જ્યારે અનાવર્ત સ્ફટિકો એમ નથી. 1996માં સ્વીકારાયેલી આ બૃહદ વ્યાખ્યા તે વર્તમાન સમજને સમર્થન આપે છે કે સ્ફટિકો માટે માઇક્રોસ્કોપિક આવર્તતા પુરતી છે પરંતુ જરૂરી સ્થિતિ નથી.
શબ્દ "સ્ફટિક" પદાર્થ વિજ્ઞાન ઘન-સ્થિતિ ભૌતિક વિજ્ઞાનમાં ચોકક્સ અર્થ ધરાવે છે ત્યારે કોલોક્વલી "સ્ફટિક" શબ્દ એવા ઘન પદાર્થોનો ઉલ્લેખ કરે છે જે ઘણી વાર સુવ્યાખ્યાયિત અને સુંદર ભૌમિતિક આકાર આપે છે. શબ્દના આ સંદર્ભમાં સ્ફટિકના ઘણા પ્રકારો કુદરતમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. આ સ્ફટિકોના આકારનો આધાર અણુઓ વચ્ચેના આણ્વિક બંધ તેમજ તેની કઇ સ્થિતિમાં રચના થાય છે તેના પર રહે છે. સ્નોફ્લેક, હીરો, અને મીઠું સ્ફટિકના સામાન્ય ઉદાહરણો છે. કેટલાક સ્ફટીકય પદાર્થો ફેરોઇલેક્ટ્રિક અસર અથવા પીઝોઇલેક્ટ્રિક અસર જેવા વિશેષ ઇલેક્ટ્રિકલ ગુણધર્મ ધરાવે છે. વધુમાં સ્ફટિકમાંથી પસાર થતા પ્રકાશનું ઘણી વાર વક્રિભવન થાય છ અથવા અન્ય દિશામાં વળે છે અને વિવિધ રંગો પેદા કરે છે. સ્ફટિક ઓપ્ટિક્સ આ અસરોનો અભ્યાસ છે. પિરિયોડિક ડાઇઇલેક્ટ્રિક માળખામાં ફોટોનિક સ્ફટિકમાં જોવા મળતા વિશેષ ઓપ્ટિકલ ગુણધર્મો મળવાની આશા રાખી શકાય છે.
સ્ફટિકીય ખડકો
અકાર્બનિક દ્રવ્ય, જો તે જે ભૌતિક સ્થિતિમાં સૌથી સ્થિર હોય છે તે સ્થિતિ મેળવવા માટે મુક્ત હોય તો તેનું સ્ફટિકીકરણ થાય છે. યોગ્ય સ્થિતિ હેઠળ સ્ફટિક જે કદ હાંસલ કરે છે તે માટે કોઇ મર્યાદા નથી. નાઇકા, મેક્સિકોમાં કેવ ઓફ ક્રિસ્ટલ્સમાં 10 મીટર મોટા સેલેનાઇટ સિંગલ સ્ફટિકો મળી આવ્યા છે.
સ્ફટિકીય ખડકો જલીય દ્રાવણો અથવા પીગળેલા લાવામાંથી ઘનીકરણ પામ્યા છે. મોટા ભાગના અગ્નિ ખડકો આ જૂથના છે અને સ્ફટિકીકરણની માત્રાનો આધાર તેઓનું કઇ સ્થિતિ હેઠળ ઘનીકરણ થાય છે તેના પર રહે છે. ગ્રેનાઇટ જેવા આવા ખડકો જે અત્યંત ધીમી ઝડપે ઠંડા પડેલા છે અને સંપૂર્ણપણે સ્ફટિકીકરણ પામ્યા છે પરંતુ ઘણા લાવા પૃથ્વીની સપાટી બહાર નિકળે છે અને ઝડપથી ઠંડો પડે છે. આ જૂથમાં આકારહીન અથવા કાચ જેવા પદાર્થો અવારનવાર મળી આવે છે. અન્ય સ્ફટિકીય ખડકો, ઇવેપોરાઇટજેમ કેખડક ક્ષાર, જીપ્સમ અને કેટલાક ચૂનાના પત્થરો શુષ્ક આબોહવામાં બાષ્પીભવનને કારણે જલીય દ્રાવણમાંથી જમા થયા છે. અન્ય જૂથ મેટામોર્ફિક ખડકોમાં આરસ, માઇકા-શીસ્ટ અને ક્વાર્ટ્ઝાઇટનો સમાવેશ થાય છે. મેટામોર્ફિક ખડકોનું ફેરસ્ફટિકીરણ થાય છે. ઉલ્લેખનીય છે કે તે પ્રથમ વિભાજિત ખડકો હતા જેમ કે ચૂનાના પત્થરો, શેલ રેતીનો પત્થર ક્યારેય પીગળેલી સ્થિતિમાં ન હતા કે ક્યારેક સંપૂર્ણપણે દ્રાવણમાં ન હતા. મેટામોર્ફિઝમના ઊંચા તાપમાન અને દબાણની સ્થિતિએ તેમના મૂળ માળખા દૂર કરવાનું કામ કર્યું છે અને ઘન સ્થિતિમાં ફેર સ્ફટિકીકરણને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે.
જગોલા (તા. ફતેપુરા)
જગોલા (તા. ફતેપુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જગોલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ફતેપુરા તાલુકો
અમૃતલાલ વેગડ
અમૃતલાલ વેગડ (૩ ઓક્ટોબર ૧૯૨૮ – ૬ જુલાઈ ૨૦૧૮ ) જાણીતા ગુજરાતી અને હિંદી ભાષાના લેખક અને ચિત્રકાર હતા. તેઓ જબલપુર, મધ્ય પ્રદેશ, ભારતમાં રહેતા હતા.
જીવન
તેમનો જન્મ ગોવામલ જીવણ વેગડને ત્યાં થયો હતો. તેમના પિતા માધાપર, કચ્છના વતની હતા અને જબલપુરમાં આવીને વસ્યા હતા. તેઓ અન્ય મિસ્ત્રી સમુદાય સાથે બંગાળ નાગપુર રેલ્વે લાઇનના ગોંદિયા-જબલપુર ભાગમાં રેલ્વે કોન્ટ્રાક્ટર તરીકેનું કામ કરતા ૧૯૦૬માં ત્યાં સ્થાયી થયા હતા.
અભ્યાસ
અમૃતલાલ વેગડે તેમનો અભ્યાસ વિશ્વ ભારતી યુનિવર્સિટી, શાંતિનિકેતન ખાતે કર્યો હતો અને તેમણે નંદલાલ બોઝ જેવા શિક્ષકોના હાથ નીચે ૧૯૪૮ થી ૧૯૫૩ દરમિયાન તાલીમ મેળવી હતી. નંદલાલ બોઝ પાસે તેઓ પ્રકૃત્તિ અને તેની સુંદરતાનો આદર કરવાનું શીખ્યા. તેઓ પાણીના રંગો વડે ચિત્રકામ શીખ્યા હતા પરંતુ તૈલી રંગો (ઓઇલ કલર) વડે પણ ચિત્રો દોરતા હતા. જબલપુરમાં પાછા ફર્યા બાદ, તેઓ ત્યાં ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ ફાઇન આર્ટ્સમાં શિક્ષક તરીકે જોડાયા. શાંતિનિકેતનમાં અભ્યાસ દરમિયાન લખેલો તેમનો નિબંધ - ઇન્ટ્રોડ્યુશિંગ અહિંસા ટુ ધ બેટલફિલ્ડ - ૧૯૬૮માં પ્રકાશિત લોકપ્રિય ગાંધી-ગંગા પુસ્તકનો ભાગ બન્યો હતો.
સર્જન
અમૃતલાલ વેગડને તેમનાં પ્રવાસવર્ણન સૌંદર્યની નદી નર્મદા માટે ૨૦૦૪નો સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર મળ્યો હતો અને તેમના વિવિધ સર્જન માટે મધ્ય પ્રદેશ રાજ્ય સાહિત્ય પુરસ્કાર અને રાષ્ટ્રપતિ પુરસ્કાર મળ્યા હતા. હિંદી માટે તેમને મહાપંડિત રાહુલ સાંકૃત્યાયન પુરસ્કાર પણ પ્રાપ્ત થયો હતો.
તેમના સૌથી પ્રખ્યાત પુસ્તકોમાં હિંદીમાં લખેલ નર્મદાકી પરક્રમા અને ગુજરાતીમાં સૌંદર્યની નદી નર્મદા (પ્રવાસવર્ણન) અને પરિક્રમા નર્મદા મૈયાની નો સમાવેશ થાય છે જેના માટે તેમને વિવિધ પુરસ્કારો મળ્યા છે. વધુમાં તેમણે ગુજરાતીમાં લોક વાર્તાઓ અને નિબંધો થોડું સોનું, થોડું રૂપું નામના પુસ્તક રૂપે લખ્યા છે. તેમના અન્ય પુસ્તકોમાં અમૃતસ્ય નર્મદા અને તીરે તીરે નર્મદા નો સમાવેશ થાય છે. આ પુસ્તકોનું ભાષાંતર ગુજરાતી (તેમનાં જ દ્વારા), અંગ્રેજી, બંગાળી અને મરાઠીમાં થયું છે.
તેમણે આ પુસ્તકો ત્રીસ વર્ષોથી તેમના દ્રારા કરાતી નર્મદાના કિનારાની તેમની અંગત પદયાત્રાઓ - નર્મદાના મૂળ અમરકંટકથી લઇને ભરૂચના દરિયા સુધી - ના અનુભવથી લખ્યા છે. નર્મદા પર તેમનું પ્રથમ પુસ્તક - રીવર ઓફ બ્યુટી હતું. નર્મદાના માર્ગ પર તેમણે તેમની પ્રથમ પદ યાત્રા ૧૯૭૭માં ૪૯ વર્ષની ઉંમરે કરી હતી. છેલ્લી યાત્રા તેમણે ૭૧ વર્ષની ઉંમરે ૧૯૯૯માં કરી હતી. તેમનાં આ પ્રવાસોમાં તેમની પત્નિએ સાથ આપ્યો હતો.
તેમનું સંપૂર્ણ સર્જન નીચે પ્રમાણે છે:
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:હિંદી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૨૮માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૮માં મૃત્યુ
સિહોલી (તા. હિંમતનગર)
સિહોલી (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સિહોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
હરીશ પટેલ
હરીશ પટેલ હિન્દી ચલચિત્રોના એક અભિનેતા છે.
વ્યક્તિગત જીવન
હરીશ પટેલનો ઉત્તર આયરલેન્ડ ખાતે બેલફાસ્ટ શહેરમાં જન્મ થયો હતો. તેઓ ભારતીય મૂળના છે. તેમણે ૭ વર્ષની વયે હિંદુ ધારાવાહિક રામાયણમાં કિશોર અને કિશોરી તરીકેની ભુમિકાઓ અદા કરી હતી. તેમણે ૧૯૮૩ના વર્ષમાં શ્યામ બેનેગલ નિર્દેશીત હિન્દી ચલચિત્ર મંડી માટે ભુમિકા કરી ફિલ્મક્ષેત્રમાં પદાર્પણ કર્યું હતું.
સંદર્ભો
શ્રેણી:હિન્દી ફિલ્મ અભિનેતાઓ
સિલાદરી (તા. ભિલોડા)
સિલાદરી (તા. ભિલોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સિલાદરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભિલોડા તાલુકો
ફૂલાય (તા. અબડાસા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ફૂલાય ગામ નલિયાથી ૧૯ કિમીના અંતરે ઉત્તરપૂર્વમાં આવેલું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
પીઠી
પીઠી એ હિંદુ ધર્મના લોકોમાં લગ્ન સંબંધની વિધીઓ પૈકીની એક પરંપરાગત અને શાસ્ત્રો પ્રમાણેની વિધી છે. એને હરિદ્રાલેપન સંસ્કાર તરીકે પણ ઓળખાય છે. વિવાહ પહેલાં વર અને કન્યાને હળદર ચઢાવવાનો રિવાજ છે.
આ વિધીનું સંક્ષિપ્ત વિધાન આ પ્રકારે છે- સવર્પ્રથમ ષટ્કર્મ, તિલક, કલાવા, કલશપૂજન, ગુરુવન્દના, ગૌરી-ગણેશ પૂજન, સર્વદેવનમસ્કાર, સ્વસ્તિવાચન કરો. તત્પશ્ચાત્ નિમ્ન મંત્ર બોલતા વર/કન્યા ની હથેળી- અન્ય-અવયવોં પર (લોકરીતિ કે અનુસાર) હરિદ્રાલેપન કરો- '''ૐ કાણ્ડાત્ કાણ્ડાત્પ્રરોહન્તી, પરુષઃ પરુષસ્પરિ ૤ એવા નો દૂવેર્ પ્ર તનુ, સહસ્ત્રેણ શતેન ચ૥''' -૧૩.૨૦ આ બાદ વર ના જમણા હાથ માં તથા કન્યા ના ડાબા હાથ માં રક્ષા સૂત્રકંકણ (પીળા વસ્ત્ર માં કોડ઼ી, લોખંડની વીંટી, પીળી સરસવ, પીળા અક્ષત આદિ બાંધી બનાવાય છે.) નિમ્નલિખિત મન્ત્ર થી પહેરાવો- '''ૐ યદાબધ્નન્દાક્ષાયણા, હિરણ્ય શતાનીકાય, સુમનસ્યમાનાઃ ૤ તન્મઽઆબધ્નામિ શતશારદાય, આયુષ્માઞ્જરદષ્ટિયર્થાસમ્૥''' -૩૪.૫૨ તત્પશ્ચાત્ ક્ષમા પ્રાથર્ના, નમસ્કાર, વિસજર્ન, શાન્તિપાઠ સાથે કાયર્ક્રમ પૂર્ણ કરો.
શ્રેણી:ભારતીય સંસ્કૃતિ
દ્વારકા તાલુકો
દ્વારકા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલો તાલુકો છે. દ્વારકા આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
દ્વારકા તાલુકાના ગામો
દ્વારકા તાલુકામાં ૪૫ ગામ આવેલા છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
અથરનાલા સેતુ
thumb|250x250px|અથરનાલા સેતુ, પુરી અથરનાલા સેતુ ઓરિસ્સા રાજ્યના પુરી શહેરમાં માંડુપુર નદી પર બનાવવામાં આવેલ છે. અથરનાલા સેતુનું બાંધકામ ૧૩મી સદીમાં થયું હતું. પુરી શહેરના પ્રવેશદ્વાર પર આ સેતુ ૮૫ મીટર લાંબો અને ૧૧ મીટર પહોળો છે. આ પુલને મધ્યયુગના સમયગાળાની સ્થાપત્ય કલાનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ ગણવામાં આવે છે.
શ્રેણી:ઑડિશા
નેસવડ (તા.મહુવા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મહુવા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહુવા તાલુકો
બિપિનચંદ્ર પાલ
બિપિન ચંદ્ર પાલ (૭ નવેમ્બર ૧૮૫૮ – ૨૦ મે ૧૯૩૨) એક ભારતીય રાષ્ટ્રવાદી, લેખક, વક્તા, સમાજ સુધારક અને ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળના સ્વાતંત્ર્ય સેનાની હતા. તેઓ "લાલ બાલ પાલ" ત્રિપુટીનો એક ભાગ હતા. પાલ, શ્રી અરવિંદની સાથે સ્વદેશી ચળવળના મુખ્ય સ્થપતિઓમાંના એક હતા. તેમણે બ્રિટીશ વસાહતી (સંસ્થાનવાદી) સરકાર દ્વારા બંગાળના ભાગલાનો પણ વિરોધ કર્યો હતો.
પ્રદાન
પાલને ભારતમાં ક્રાંતિકારી વિચારોના જનક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પાલ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના મુખ્ય નેતા બન્યા. ૧૮૮૭માં યોજાયેલી ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના મદ્રાસ અધિવેશનમાં બિપિન ચંદ્ર પાલે ભેદભાવપૂર્ણ પ્રકૃતિના શસ્ત્ર અધિનિયમને રદ કરવા માટે એક મજબૂત રજૂઆત કરી હતી. ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિ સાથે સંકળાયેલા લાલા લાજપતરાય અને બાલ ગંગાધર તિલકની સાથે તેઓ લાલ-બાલ-પાલની ત્રિપુટી તરીકે જાણીતા હતા. શ્રી અરવિંદ ઘોષ અને પાલને પૂર્ણ સ્વરાજ, સ્વદેશી, બહિષ્કાર અને રાષ્ટ્રીય શિક્ષણના આદર્શોની આસપાસ ફરતી નવી રાષ્ટ્રીય ચળવળના મુખ્ય પુરસ્કર્તા તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી હતી. તેમના કાર્યક્રમમાં સ્વદેશી, બહિષ્કાર અને રાષ્ટ્રીય શિક્ષણનો સમાવેશ થતો હતો. તેમણે સ્વદેશીના ઉપયોગ અને ગરીબી અને બેકારી નાબૂદ કરવા માટે વિદેશી ચીજવસ્તુઓના બહિષ્કારનો ઉપદેશ આપ્યો અને પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું. તેઓ સામાજિક દૂષણોને દૂર કરવા માગતા હતા અને રાષ્ટ્રીય અલોચના દ્વારા રાષ્ટ્રવાદની લાગણીઓને જગાડવા માગતા હતા. તેમને બ્રિટીશ વસાહતી સરકાર સાથે અસહકારના રૂપમાં હળવા વિરોધોમાં વિશ્વાસ ન હતો. તેમના જીવનના છેલ્લા છ વર્ષ દરમિયાન, તેમણે કોંગ્રેસ સાથેનો સાથ છોડી દીધો અને એકલવાયું જીવન જીવ્યા હતા. શ્રી ઓરોબિંદોએ તેમને રાષ્ટ્રવાદના સૌથી શક્તિશાળી પયગંબરોમાંના એક તરીકે ઓળખાવ્યા હતા. બિપિન ચંદ્ર પાલે સામાજિક અને આર્થિક બદીઓને દૂર કરવાના પ્રયાસો કર્યા હતા. તેમણે જાતિપ્રથાનો વિરોધ કર્યો હતો અને વિધવા પુનર્લગ્નની હિમાયત કરી હતી. તેમણે ૪૮ કલાકના કાર્યકારી સપ્તાહની હિમાયત કરી હતી અને કામદારોના વેતનમાં વધારો કરવાની માંગ કરી હતી. તેમણે ગાંધીજીની રીતો પ્રત્યે પોતાનો અણગમો વ્યક્ત કર્યો હતો.
એક પત્રકાર તરીકે, પાલે બંગાળ પબ્લિક ઓપિનિયન, ધ ટ્રિબ્યુન અને ન્યૂ ઇન્ડિયા માટે કામ કર્યું હતું, જ્યાં તેમણે રાષ્ટ્રવાદી વિચારોનો પ્રચાર કર્યો હતો. તેમણે ચીન અને અન્ય ભૂ-રાજકીય પરિસ્થિતિઓમાં થઇ રહેલા ફેરફારો અંગે ભારતને ચેતવણી આપતા કેટલાક લેખો લખ્યા હતા. ભારત માટે ભવિષ્યનું જોખમ ક્યાંથી આવશે તેનું વર્ણન કરતા પોતાના એક લખાણમાં પાલે "અવર રિયલ ડેન્જર" શીર્ષક હેઠળ લખ્યું હતું.
પૂરક વાંચન
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની શ્રેણી:૧૯૩૨માં મૃત્યુ
ગીડાચ (તા. મોરબી)
ગીડાય (તા. મોરબી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરબી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગીડાય ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોરબી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
જલાઇ (તા. ફતેપુરા)
જલાઇ (તા. ફતેપુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જલાઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ફતેપુરા તાલુકો
બૌઢ
<!-- Boudh (ବୌଦ୍ଧ)(also known as Baudhgarh) is a town and a notified area committee in Boudh district in the state of Orissa, India. It is the district headquarters of Boudh district. It is located on the bank of Mahanadi, the largest river of the state of Orissa.
History
Boudh was made the headquarters of the new district by the then Chief Minister Biju Pattanaik, during whose tenure the old Phulbani district was split in January 1994.
Geography
Boudh is located at 20.84°N, 84.32°W.
Demographics
India census, Baudhgarh had a population of 17,996. Males constitute 52% of the population and females 48%. Baudhgarh has an average literacy rate of 72%, higher than the national average of 59.5%; with 58% of the males and 42% of females literate. 12% of the population is under 6 years of age.
The population of the district is 373,000. Most of the population engage in agriculture, and are thus vulnerable to periods of drought and hunger; the region is among the poorest in Orissa.
Politics
Current MLA from Boudh Assembly Constituency is Pradip Kumar Amat, also Speaker in State Legislative Assembly Orissa. he who won the seat in State elections of 2009, 2004 and also in 2000 as an independent candidate. Previous MLAs from this seat include Sachidananda Dalal of JD who won this seat in 1995 and 1990, Sujit Kumar Padhi of INC in 1985, Himanshu Sekhar Pandhi of INC(I) in 1980, and Natabar Pradhan of JNP in 1977.
Boudh is part of Phulbani (Lok Sabha constituency).
Bibliography
-->
બૌઢ અથવા બોધગઢ એ ભારત દેશના દક્ષિણપૂર્વ ભાગમાં આવેલા ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલું મહત્વનું નગર છે. બૌઢ નગર ખાતે બૌઢ જિલ્લાનું વહીવટી મુખ્ય મથક આવેલું છે. આ નગર રાજ્યની સૌથી મોટી મહા નદીના કિનારે વસેલું છે.
ભૌગોલિક સ્થાન
બૌઢ શહેર ભૌગોલિક રીતે પર આવેલું છે.
ઈન્દુલાલ ગાંધી
ઈન્દુલાલ ફુલચંદ ગાંધી ગુજરાતી સાહિત્યકાર હતા.
જીવન
તેમનો જન્મ ૯ ડિસેમ્બર, ૧૯૦૫ના રોજ મકનસર ખાતે થયો હતો. તેમણે ઇન્ટર આર્ટસ સુધી અભ્યાસ કર્યો પછી પત્રકારત્વ, આકાશવાણીમાં નોકરી, સામયિક- સંપાદન જેવા વ્યવસાયિક કાર્યો કરેલા.
એમનું અવસાન ૧૦ જાન્યુઆરી, ૧૯૮૬ના દિવસે થયું હતું.
સાહિત્ય સર્જન
આંધળી માનો કાગળ, તેજરેખા, જીવનના જળ, ખંડિત મૂર્તિઓ, શતદલ, ગોરસી, ઇંધણા, ધનુરદોરી, ભાણી, ઉન્મેષ, પથ્થર ના પારેવા વગેરે તેમના કાવ્યગ્રંથો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૦૫માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૬૮માં મૃત્યુ
આર્કટિક મહાસાગર
આર્કટિક મહાસાગર પૃથ્વીના પાંચ મહાસાગરોમાં વિસ્તારમાં સૌથી નાનો અને છીછરો મહાસાગર છે. આ મહાસાગરનો કુલ વિસ્તાર ૧૪,૦૬૦,૦૦૦ ચોરસ કિ.મી છે અને તે બધા મહાસાગરોમાં સૌથી વધુ ઠંડો છે. આર્કટિક મહાસાગર ઉત્તર ગોળાર્ધમાં ઉત્તર ધ્રુવ પાસે યુરેશીયા અને ઉત્તર અમેરિકાથી ઘેરાયેલો છે. ઉતર ધ્રુવની પાસે હોવાને કારણે તે બારેય મહીના બરફથી ઢંકાયેલ હોય છે. બેફીનનો ઉપસાગર, બેરેન્ટસ સમુદ્ર, બ્યુફોર્ટ સમુદ્ર, ચુક્ચિ સમુદ્ર, પુર્વ સાઈબીરીયન સમુદ્ર, ગ્રિનલેન્ડનો સમુદ્ર, આઇસલેન્ડનો સમુદ્ર, નોર્વેજીયન સમુદ્ર અને હડસનનો ઉપસાગર આ મહાસાગરના ભાગ છે. આર્કટિક મહાસાગરને કિનારે કેનેડા, રશિયા, ગ્રિનલેન્ડ (ડેન્માર્ક) જેવા દેશો આવેલા છે. ઉત્વીગ્વિક, ચર્ચિલ અને મુર્મુન્સકુ જેવા મોટા બંદરો આ મહાસાગરને કાંઠે આવેલ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહાસાગર
મરિયમ ઝીણા
મરિયમ ઝીણા લગ્ન પહેલા રતનબાઇ પેટીટ તરીકે જાણીતા હતા. તેઓ ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળકાર અને ત્યારબાદ પાકિસ્તાનનાં સ્થાપક મહમદ અલી ઝીણાના બીજા પત્ની હતા.
તેઓ મુંબઇના ધનાઢય પારસી શ્રીમાન દિનશા પેટીટના એકમાત્ર પુત્રી હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:૧૯૨૯માં મૃત્યુ શ્રેણી:૧૯૦૦માં જન્મ
દાંતા તાલુકો
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
પ્રેમાનંદ સુવર્ણચંદ્રક
પ્રેમાનંદ સુવર્ણચંદ્રક એ એક સાહિત્યિક સન્માન છે, જે દર બે વર્ષે, જોકે કેટલીકવાર વાર્ષિક ધોરણે, ગુજરાતી લેખનમાં શ્રેષ્ઠતાને માન્યતા આપવા અને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રસ્થાપિત ગુજરાતી લેખકને આપવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતના પુરસ્કારો
મલયાનિલ
કંચનલાલ વાસુદેવ મહેતા (ઉપનામ: મલયાનિલ) (૧૮૯૨ - ૨૪ જૂન ૧૯૧૯) ગુજરાતી ભાષામાં આધુનિક ટૂંકી વાર્તાના પ્રણેતા માનવામાં આવે છે. તેમની ટૂંકી વાર્તા 'ગોવાલણી' આધુનિક શૈલીની ગુજરાતી ભાષાની પ્રથમ ટૂંકી વાર્તા હતી. સત્યાવીસ વર્ષની ટૂંકી વયે એમનું અવસાન થયું હતું. મૃત્યુ પછી તેમનો વાર્તાસંગ્રહ 'ગોવાલણી અને બીજી વાતો' પ્રકાશિત થયો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૧૯માં મૃત્યુ શ્રેણી:૧૮૯૨માં જન્મ
ધુણવાઈ (તા. અબડાસા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
બલાંગીર
બલાંગીર ભારત દેશમાં આવેલા ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલું મહત્વનું નગર છે. બલાંગીર બલાંગીર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
ભૂગોળ
બલાંગીર 20.72°N, 83.48°W પર સ્થિત છે. તેની સરેરાશ ઉંચાઇ ૩૮૩ મીટર છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઑડિશા
વોટર પાઇપ રેલ્વે સ્ટેશન
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાંના રેલ્વે સ્ટેશનો
માગે પર્વ
આ તહેવાર વિવિધ તબક્કામાં ઉજવવામાં આવે છે: અનાદેર, ઓતેઇલી, તૂમુટુ, લોયો-ગુરિ, મરંગ પોરોબ, બસિ મુસિંગ અને હર મગેયા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ઝારખંડ શ્રેણી:આદિવાસી સંસ્કૃતિ શ્રેણી:તહેવાર
નિઝર
નિઝર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના તાપી જિલ્લાના નિઝર તાલુકાનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
શ્રેણી:નિઝર તાલુકો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
વાવડી (તા.મહુવા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહુવા તાલુકો
કાઠિયાવાડ
કાઠિયાવાડ એ પશ્ચિમ ભારતમાં આવેલો એક દ્વિપકલ્પ છે જે ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર ક્ષેત્રનો એક ભાગ છે. તેની પશ્ચિમે કચ્છનો અખાત, દક્ષિણે અરબી સમુદ્ર અને પૂર્વે તથા અગ્નિ દિશાએ ખંભાતનો અખાત આવેલા છે. આ દ્વિપકલ્પને પશ્ચિમ છેડે જીગત પોઈન્ટ અને દક્ષિણ છેડે દીવ હેડ આવેલા છે.
નામ વ્યૂત્પત્તિ અને ઇતિહાસ
left|thumb|300x300px|ઈ.સ. ૧૮૫૫માં કાઠિયાવાડ પ્રાંત અને તેના જિલ્લાઓ: [[હાલાર, ઝાલાવાડ, સોરઠ અને ગોહિલવાડ.]] thumb|તીર કે બાણ સ્તંભ - સોમનાથ આ ક્ષેત્રમાં અને ખાસ કરીને મધ્ય સૌરાષ્ટ્રમાં કાઠિ દરબાર જ્ઞાતિના અમુક સદીઓના પ્રભુત્વ અને પ્રભાવને કારણે તેનું નામ કાઠિયાવાડ પડ્યું છે. જોકે આ ક્ષેત્રમાં કાઠી લોકો ૧૬મી સદીમાં આવ્યા હતા, છતાં દસ્તાવેજીત ઇતિહાસ અનુસાર તેમણે આ ક્ષેત્રની રાજનીતિમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. ભારતમાં ગુર્જર પ્રતિહાર વંશના રાજા મિહિર ભોજના સમયમાં ગુર્જર રાજ્ય કાઠિયાવાડથી બંગાળના ઉપસાગર સુધી ફેલાયેલું હતું. એક હડ્ડોલા શિલા લેખ પરથી જાણવા મળ્યું છે કે મહિપાલ પ્રથમના સમયમાં પણ આ ક્ષેત્ર પર ગુર્જર પ્રતિહારોનું રાજ્ય હતું. અહીં ઘણાં સ્થળે પ્રાચીન અવશેષો મળી આવ્યાં છે અને તે મહાભારતના કાળથી લઈ તથા સિંધુ સંસ્કૃતિથી લઈ ને સળંગ ઈતિહાસ ધરાવે છે. ૧૬મીથી ૨૦મી સદીના દરમ્યાન આ ક્ષેત્ર પર કાઠિઓનો વિશેષ પ્રભાવ હોવાથી આ ક્ષેત્ર કાઠિયાવાડ તરીકે ઓળખાયો અને સૌરાષ્ટ્ર ક્ષેત્રનો પર્યાયવાચી શબ્દ પણ બની ગયો.
ભૌગોલિક દૃષ્ટીએ કાઠિયાવાડ એ સૌરાષ્ટ્રનો મધ્યવર્તી ભાગ છે. સામંતશાહીના કાળ દરમ્યાન, સૌરાષ્ટ્રના અમુક મુખ્ય વિભાગો અમુક રજવાડાઓમાં પડતાં હતાં જેમકે, કાઠિયાવાડ, સોરઠ, ગોહીલવાડ, હાલાર, પાંચાળ, ઝાલાવાડ, નાઘેર, ઓખામંડળ વગેરે. જોકે કાઠિયાવાડનો મુખ્ય વિસ્તાર હાલના ૧૦ જિલ્લાઓને આવરી લે છે: રાજકોટ જિલ્લો, ભાવનગર, જામનગર, સુરેન્દ્રનગર, પોરબંદર, અમરેલી, જુનાગઢ, બોટાદ, મોરબી અને ગીર-સોમનાથ. અમુક ઇતિહાસકારોના મતે કાઠિયાવાડી લોકો ઈ.સ. પૂર્વે બીજી સદીમાં સૌરાષ્ટ્રમાં સ્થળાતર કારીને વસેલા મૂળે સાઇથિયન (Scythians) લોકો છે (તત્કાલીન ગ્રીકો તેમને સરોસ્ટસ કહેતાં).
ઈ.સ. ૮૭૫થી ૧૪૭૩ સુધીના ઘણાં લાંબા કાળ સુધી ચુડાસમા રાજપૂતોએ (રા' વંશ) આ ક્ષેત્ર પર શાસન કર્યું, તે સમયે આ ક્ષેત્ર સોરઠ તરીકે જાણીતું હતું. આ ક્ષેત્ર પર વારાફરતી વાળા (કાઠી), જેઠવા, રાયજાદા, ચુડાસમા, ગોહીલ, ઝાલા, જાડેજા, ચાવડા, સોલંકી, પરમાર, પટગીરો કે પ્રાગીરો, સરવૈયા, ઉપાધ્યાય અને સવજી જેવા વંશોએ શાસન કર્યું. ઈ.સ. ૧૮૨૦ સુધીમાં કાઠિયાવાડના દરેક રજવાડાને બ્રિટિશ સંરક્ષણ હેઠળ લાવવામાં આવ્યું હતું. અંગ્રેજો સાથે સંધિ કરનાર જેતપુર પ્રથમ કાઠિયાવાડી રજવાડું હતું. કાઠી રાજા વીરા વાળાએ ૨૬ ઓક્ટોબર ૧૮૦૩માં બ્રિટિશ કર્નલ વોકરને વડોદરા (ત્યારનું બરોડા)માં મળી અંગ્રેજો સાથે સંધિ કરી હતી.
રાજનૈતિક ઇતિહાસ
right|thumb|254x254px|સંયુક્ત સૌરાષ્ટ્ર (કાઠિવાડ) રાજ્ય ૧૯૪૭-૫૬ ઈ.સ. ૧૯૪૭ની ભારતીય સ્વંત્રતા પહેલાં સમગ્ર કાઠિયાવાડ નાના રજવાડાઓમાં વિભાજીત હતું. આ રજવાડાઓ બ્રિટિશ આધિનતા સ્વીકારતા હતા અને તેના બદલામાં સ્થાનીય સાર્વભોમત્વ ભોગવતા હતાં. આ રજવાડાનો સમુહ કાઠિયાવાડ એજન્સી કહેવાતો હતો. આ સિવાયનો દ્વીપકલ્પનો ભાગ જેમાં ખાસ કરીને પૂર્વ તરફના ખંભાતના અખાતના કિનારાના પ્રદેશનો સમાવેશ હતો, તે ભાગ બોમ્બે પ્રેસિડન્સી હેઠળ બ્રિટિશ સરકારના સીધા તાબા હેઠળ હતો.
ઈ.સ. ૧૯૪૭માં ભારતની સ્વતંત્રતા બાદ કાઠિયાવાડને ભારત સાથે જોડી દેવામાં આવ્યું. ઈ.સ. ૧૯૪૭માં જુનાગઢના નવાબ તેમના રાજ્યને પાકિસ્તાન સાથે જોડવા માંગતા હતા પણ બહુમતિ હિંદુ પ્રજાએ બળવો કર્યો. જ્યારે નવાબ પાકિસ્તાન નાસી ગયો ત્યારે અહીં જનમત લેવામાં આવ્યો અને આ રજવાડાનું ભારતમાં વિલિનીકરણ થયું. કાઠિયાવાડનાં જૂનાં રજવાડાઓને મેળવી ને સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંત બન્યો. ઈ.સ. ૧૯૫૦માં તેમાંથી સૌરાષ્ટ્ર રાજ્ય બન્યું. ઈ.સ ૧૯૫૬માં સૌરાષ્ટ્રને મુંબઈ રાજ્યમાં ભેળવી દેવાયું અને ૧૯૬૦માં મુંબઇ રાજ્યનું ભાષા આધારિત બે રાજ્યોમાં વિભાજન થયું તે હેઠળ કાઠિયાવાડ ગુજરાતનો ભાગ બન્યું. ઈ.સ ૧૯૬૧ સુધી દીવ પોર્ટુગીઝોના હાથમાં રહ્યું. ભારતીય સેનાએ તેના પર કબ્જો મેળવ્યો અને ૧૯૬૨માં તે ગોવા, દીવ અને દમણ નામના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશનો ભાગ બન્યું.
ભૂગોળ અને પર્યાવરણ
thumb|કાઠિયાવાડનું દ્રશ્ય, પ્રવાસીઓ અને ભોમિયા, ૧૮૩૦. આ દ્વિપકલ્પ મુખ્યત્વે શુષ્ક ક્ષુપ પ્રકારના વનો ધરાવે છે જ્યારે વાયવ્ય તરફ કાંટાળા ક્ષુપ ધરાવતા વનોનું પર્યાવરણતંત્ર છે. આ દ્વિપકલ્પના દક્ષિણ-મધ્ય ભાગમાં ગીરના ડુંગરો તરીકે ઓળખાતી નીચી પહાડી આવેલી છે, તેનું સૌથી ઊંચુ શિખર ગીરનાર છે. આ ડુંગરો પર વિષુવવૃત્તીય પહોળા પાન ધરાવતા જંગલો આવેલાં છે જે કાઠિયાવાડ-ગીર પાનખરના જંગલોનો જ એક ભાગ છે. ગીરના ડુંગરોના જંગલ અને તેની આસપાસનો વિસ્તાર મેળવી ને ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને અભયારણ્યની રચના કરવામાં આવી છે જે પૃથ્વી પર બચેલું એશિયાઇ સિંહનું છેલ્લું કુદરતી નિવાસસ્થાન છે. આ સિવાય ખંભાતના અખાત પાસે વેળાવદર કાળિયાર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને કચ્છના અખાતમાં આવેલું દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને અભયારણ્ય એ આ ક્ષેત્રના અન્ય સંરક્ષિત વનવિસ્તારો છે.
ઐતિહાસિક, પુરાતત્ત્વિય, પ્રાકૃતિક અને ધાર્મિક સ્થળો
thumb|કાઠિયાવાડનું એક મંદિર, ૧૮૯૭. thumb|તેમનો પ્રખ્યાત રાસ રમતા મેર જાતિના લોકો thumb|કાઠિયાવાડની ભીલ સ્ત્રી, ૧૮૯૦
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:ગુજરાતના વિસ્તારો શ્રેણી:ગુજરાત
ઓનલાઇન એન્સાયક્લોપીડિયાની યાદી
આ એવા નોંધપાત્ર ઓનલાઈન વિશ્વકોષોની યાદી છે, જે ઇન્ટરનેટનાં માધ્યમથી સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે.
દવાઓ અને શસ્ત્રક્રિયા
દવાઓને લગતી ૬૯ ઑનલાઈન વિકિ વિશ્વકોષની યાદી ડેવિડ રોથમેન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલ છે.
ધ્રુફી નાની (તા. અબડાસા)
ધ્રુફી નાની કે નાની ધ્રુફી ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
જવેસી (તા. ફતેપુરા)
જવેસી (તા. ફતેપુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જવેસી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ફતેપુરા તાલુકો
ડુમરા (તા. અબડાસા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ડુમરા ગામ ચોક નદીની ડાબી (પશ્ચિમે) બાજુએ આવેલું છે. તે કોઠારા થી દક્ષિણ પશ્ચિમે 20 km અંતરે રાષ્ટ્રિય ધોરીમાર્ગ ૮એ પર અને એ જ માર્ગ પર માંડવીથી 38 km અંતરે ઉત્તર પશ્ચિમે આવેલું છે.
ભૂસ્તર
ડુમરાએ રેતીના પથ્થરો અને કોન્ગલોમેરેટ ખડકો ધરાવે છે અને કંકાવટી શ્રેણી પર આવેલું છે.
વસતિ
૨૦૦૧ની વસતિ ગણતરી મુજબ ડુમરામાં ૨,૫૨૩ વ્યક્તિઓની વસતિ હતી. તેમાં ૧,૩૩૩ પુરુષો (૫૨.૮%) અને ૧,૧૯૦ સ્ત્રીઓ (૪૭.૨%)નો સમાવેશ થતો હતો.
ઝાબ પૂર્વ (તા. ફતેપુરા)
ઝાબ પૂર્વ (તા. ફતેપુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઝાબ પૂર્વ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
નેપોલિયન હિલ
નેપોલિયન હિલ (ઓક્ટોબર ૨૬, ૧૮૮૩-નવેમ્બર ૮, ૧૯૭૦) ન્યૂ થોટ (નવવિચાર) ક્ષેત્રનાં પ્રતિષ્ઠિત અમેરિકન લેખક અને સફળતાને લગતા સાહિત્યનાં પ્રણેતા લેખકોમાંના એક હતા. તેમની ગણના સફળતા અંગેના સાહિત્યના મહાન લેખકોમાં કરવામાં આવે છે. તેમનું સૌથી નોંધપાત્ર પુસ્તક 'થિંક એન્ડ ગ્રો રિચ ' (વિચારો અને ધનવાન બનો) સૌથી વધુ વેચાયેલા પુસ્તકોમાં સ્થાન ધરાવે છે, જેની ૧૯૭૦ માં હિલના અવસાન પહેલા જ ૨ કરોડ નકલો વેચાઇ ગઈ હતી અને આજે પણ વિવિધ ભારતીય અને વૈશ્વિક ભાષાઓમાં વેચાય છે. હિલનાં લેખનો વ્યક્તિના વિચારો અને માન્યતાઓની શકિત અને તેમનાં વ્યક્તિગત સફળતામાં મહત્વ પર ભાર મુકે છે. ધન અને સફળતા માટેનાં જરૂરી ગુણો ('રહસ્યો') અને તેમના યોગ્ય ઉપયોગથી સફળતા મેળવવાની કળા તેમનાં લેખનોનું હાર્દ છે. હિલ સફળતા માટે તેમનાં લેખનોને માત્ર વાંચવા જ નહીં પરંતુ વારંવાર વાંચી, વિચારી અને અમલમાં મૂકવાની સલાહ આપે છે. તેમનાં લેખનોએ બોબ પ્રોક્ટર જેવાં અનેક લેખકો અને પ્રેરણાદાયી વક્તાઓને પ્રેરિત કર્યા છે.
પ્રારંભિક જીવન અને પરિવાર
નેપોલિયન હિલ ૧૮૮૩ માં પાઉન્ડ, વર્જિનિયાનાં ગરીબ કુટુંબમાં જન્મ્યા હતા. તેઓ માત્ર ૯ વર્ષના હતા ત્યારે તેમના માતા અવસાન પામ્યાં અને પિતાએ બીજા લગ્ન કર્યાં. ૧૩ વર્ષની વયે હિલે ગામડાંના સમાચારપત્રો માટે 'પર્વતીય પત્રકાર' તરીકે કામ શરૂ કર્યું અને તે કમાણીનો ઉપયોગ કાયદાશાસ્ત્રની શાળામાં પ્રવેશ માટે કર્યો પરંતુ તેમને પૈસાની તંગીને લીધે ટૂંક સમયમાં જ શાળા છોડવી પડી.
લેખક તરીકેની કારકિર્દી
હિલની જિંદગીનો મહત્વનો વળાંક ૧૯૦૮ માં સ્કોટ્ટીશ-અમેરિકન ઉદ્યોગપતિ, મોટા દાનેશ્વરી અને તે સમયે સૌથી પ્રભાવશાળીઓમાંના એક એવા એન્ડ્રુ કાર્નેગીના ઇન્ટર્વ્યૂ સમયે આવ્યો. તેમને જાણવા મળ્યું કે કાર્નેગીની માન્યતા મુજબ સફળતા પ્રાપ્ત કરવાની પ્રક્રિયાને એક સરળ સૂત્રમાં રજૂ કરી શકાય કે જેને સૌ કોઇ સમજી શકે અને પ્રાપ્ત કરી શકે. યુવાન હિલના ઉત્સાહથી પ્રભાવિત થઈને કાર્નેગીએ તેને સફળતા સબંધી રહસ્યોને ૫૦૦ જેટલ સફળ અને ધનવાન વ્યક્તિઓના ઇન્ટર્વ્યૂ અને અભ્યાસ દ્વારા એકઠા કરવાનું અને તેને સૂત્ર સ્વરૂપે પ્રકાશિત કરવાનું કામ સોંપ્યું. આ સંશોધનનાં ભાગરૂપે હિલે તે સમયનાં અમેરિકાનાં સૌથી સફળ વ્યક્તિઓના ઇન્ટર્વ્યૂ લીધાનો તેમનાં લેખનોમાં દાવો કરેલ છે. ૧૯૨૮માં હિલે બહુ-વિભાગીય લેખનકાર્ય ધી લો ઓવ સક્સેસ (સફળતાનો નિયમ) સાથે લેખનની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી. ધી લો ઓવ સક્સેસમાં તેમણે એવા ૪૫ લોકો કે જેમનો તેમણે પાછલા ૨૦ વર્ષોથી અભ્યાસ કરેલો તેમનો ઉલ્લેખ કરેલો છે અને આ લેખનકાર્ય એન્ડ્રુ કાર્નેગી, હેનરી ફોર્ડ અને થોમસ આલ્વા એડિસનનાં સહયોગી એડવિન બાર્ન્સની ઉપર કેન્દ્રિત છે. એન્ડ્રુ કાર્નેગીએ હિલની ઓળખાણ હેનરી ફોર્ડ સાથે કરાવી, જેમણે તેઓની ઓળખાણ એલેકઝાન્ડર ગ્રેહામ બેલ, એલ્મર ગેટ્સ, થોમસ એડિસન અને લ્યૂથર બર્બેંક જેવા માંધાતાઓ સાથે કરાવી આપી. હિલે બે અમેરિકન પ્રેસિડેન્ટ વૂડરો વિલ્સન અને ફ્રેન્ક્લિન રૂઝવેલ્ટના સલાહકાર તરીકે પણ ફરજ બજાવી હતી.
સફળતાની ફિલોસોફી
હિલ તેમના સફળતાના પાઠોને 'સફળતાની ફિલોસોફી' તરીકે ઓળખતા હતા અને તેમના મતે તેમાં આઝાદી, લોકશાહી, કેપિટાલિઝમ અને એકતાનો મહત્વનો ફાળો હતો. તેમના મતે નકારાત્મક ભાવનાઓ જેવી કે ડર, સ્વાર્થ વગેરે લોકોની નિષ્ફળતા માટે જવાબદાર હતા.
થિંક એન્ડ ગ્રો રિચ
હિલની સૌથી સફળ બુક થિંક એન્ડ ગ્રો રિચ ૧૯૩૭ ના ગ્રેટ ડિપ્રેશન સમયે પ્રકાશિત થઈ હતી જેમાં લેખકે પૈસા બનાવવાનાં રહસ્યો પર ભાર મૂકેલો છે અને દરેક અધ્યાયમાં એક મહત્વનાં ગુણની મહાન વ્યક્તિઓની સફળતાનાં સંદર્ભે ચર્ચા કરી છે. આ ગુણોમાં સફળતા મેળવવાની તીવ્ર ઇચ્છા, શ્રદ્ધા, નિર્ણયક્ષમતા અને દ્રઢતા પર ભાર મૂક્યો છે. આ પુસ્તકમાંથી લેખકે સફળતાના રહસ્યો શોધી કાઢવાનું વાચકો પર છોડી દીધું છે કારણ કે તેમના મત મુજબ આ રહસ્ય તો જ વધુ કારગર સાબિત થઈ શકે જો વાચક ખરેખર તેને પ્રાપ્ત કરવા માટે તત્પર હોય. ૭૦ વર્ષ પછી આજે પણ થિંક એન્ડ ગ્રો રિચ નેપોલિયન હિલનું સૌથી વધું વેચાતું પુસ્તક છે. બિઝનેસ વીકના બેસ્ટ સેલર લિસ્ટમાં આ ૬ઠું સૌથી વધું વેચાતું પેપરબેક વેપારસંબંધી પુસ્તક છે. આ પુસ્તક જહોન સી. મેક્સવેલની લાઇફટાઇમ મસ્ટ રીડ બુક્સ લિસ્ટ (જીવનપર્યંત વાંચવાયોગ્ય પુસ્તકોની યાદી) માં પણ સામેલ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:લેખક શ્રેણી:૧૯૭૦માં મૃત્યુ
ગોર ખીજડીયા (તા. મોરબી)
ગોર ખીજડીયા (તા. મોરબી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરબી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોર ખીજડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કમંડ (તા. અબડાસા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
રાણપરડા (તા.મહુવા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહુવા તાલુકો
કંકાસીયા (તા. ફતેપુરા)
કંકાસીયા (તા. ફતેપુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કંકાસીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ફતેપુરા તાલુકો
ઝિંકા વાઇરસ
શરૂઆત :- સૌ પ્રથમ ૧૯૪૭માં આફ્રિકાના યુગાન્ડા દેશમાં જોવા મળે છે.
ફેલાવો :- એડીસ ઇજિપ્તી માદા મચ્છરના કરડવાથી
એજન્ટ :- ઝીંકા (ફલેવી વાઇરસ - RNA વાઇરસ)
લક્ષણો :- તાવ સાથે માથાનો દુખાવો.
ઠંડી લાગે - ધ્રુજારી
શ્રેણી:વિષાણુ
પ્રિયંકા ગોસ્વામી
જીવન
ગોસ્વામીએ એથ્લેટિક્સમાં આવતા પહેલાં થોડા મહિના શાળામાં જિમ્નેસ્ટિક્સમાં ભાગ લીધો હતો. દોડવાની સ્પર્ધામાં સ્પર્ધકોને મળતી ઇનામોને કારણે તે દોડવા માટે આકર્ષાઇ હતી.
ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૧માં, તેણી ૨૦ કિમી ચાલવાની સ્પર્ધા (ઇન્ડિયન રેસવોકિંગ ચેમ્પિયનશીપ) જીતી હતી અને તેમાં ભારતનો નવો કિર્તીમાન ૧.૨૮.૪૫ બનાવ્યો હતો તેમજ ૨૦૨૦ની ઓલિમ્પિકમાં પસંદ થઇ હતી. આ અગાઉ તેણીએ ૨૦૧૭માં આ સ્પર્ધા જીતી હતી.
તે ભારતીય રેલ્વેમાં કારકુન તરીકે કામ કરે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:ખેલાડી શ્રેણી:૧૯૯૬માં જન્મ
ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટી
યુનિવર્સિટી ઓફ ઑક્સફર્ડ (સામાન્ય રીતે ઑક્સફર્ડ વિશ્વવિદ્યાલય અથવા ફક્ત ઑક્સફર્ડ) એ ઈંગ્લેન્ડનાં શહેર ઑક્સફર્ડમાં આવેલું એક જગવિખ્યાત વિશ્વવિદ્યાલય છે, જે હાલમાં હયાત હોય તેવા સૌથી જુના વિશ્વવિદ્યાલયોમાં ત્રીજા ક્રમે આવે છે, અને અંગ્રેજી બોલતા દેશોમાં સૌથી જુનું છે. . જો કે તેની સ્થાપનાનો ચોક્કસ દિવસ કે વર્ષ જાણમાં નથી, પરંતુ ઓછામાં ઓછી ૧૧મી સદીથી તેમાં શિક્ષણકાર્ય ચાલી રહ્યું હોવાના પુરાવાઓ છે. આ વિશ્વવિદ્યાલયનો વિકાસ ૧૧૬૭ પછી ખૂબ ઝડપથી થયો, જ્યારે ઈંગ્લેન્ડનાં રાજા હેન્રી બીજાએ અંગ્રેજ વિદ્યાર્થીઓનાં પેરિસ વિશ્વવિદ્યાલયમાં ભનવા જવા પર પ્રતિબંધ લાધ્યો. નામનાં અંતે અભ્યાસ કે પદવી દર્શાવતા શબ્દો તરિકે હંમેશા Oxon. (કેટિન શબ્દ ઓક્સોનિયેન્સિસ પરથી) વપરાતું આવ્યું છે, જો કે Oxf પણ અમુક અધિકૃત પ્રકાશનોમાં વપરાયું છે.
૧૨૦૯માં વિશ્વવિદ્યાલયનાં વિદ્યાર્થીઓ અને ઑક્સફર્ડ શહેરનાં રહેવાસીઓ વચ્ચે થયેલા વિખવાદને કારણે અમુક શિક્ષકો ઇશાન તરફ આવેલા કેમ્બ્રિજ ભાગી ગયા, જ્યાં તેમણે નવા વિશ્વવિદ્યાલયની સ્થાપના કરી, જે આગળ જતાં કેમ્બ્રિજ વિશ્વવિદ્યાલય બન્યું. આ બંને પૌરાણિક વિશ્વવિદ્યાલયો વચ્ચે અનેક સામ્યો છે, અને સંયુક્ત રીતે તે ઑક્સબ્રિજ તરીકે ઓળખાય છે. આ બંને વિશ્વવિદ્યાલયોનાં બ્રિટિશ સંસ્કૃતિ અને ઇતિહાસ સાથેનાં લાંબા સમન્વયની સાથે સાથે, એક-બીજા વચ્ચેની પ્રતિસ્પર્ધા પણ એટલીજ ગાઢ છે.
Most undergraduate teaching at Oxford is organised around weekly essay-based tutorials at self-governing colleges and halls, supported by lectures and laboratory classes organised by University faculties and departments. League tables consistently list Oxford as one of the UK's best universities,  and Oxford consistently ranks in the world's top 10. The University is a member of the Russell Group of research-led British universities, the Coimbra Group, the League of European Research Universities, International Alliance of Research Universities and is also a core member of the Europaeum. For more than a century, it has served as the home of the Rhodes Scholarship, which brings students from a number of countries to study at Oxford as postgraduates or a second bachelor's degree.
ઇતિહાસ
thumb|left| ઑક્સફર્ડ વિશ્વવિદ્યાલયની રાજમુદ્રા