cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
સીસીયમ
સીસીયમ કે સેસીયમ એ એક રાસાયણિક તત્વ છે જેની સંજ્ઞા Cs અને અણુ ક્રમાંક ૫૫ છે. આ એક મૃદુ ચળકતી, રૂપેરી-સોનેરી આલ્કલી ધાતુ છે. તેનું ગલન બિંદુ ૨૮°સે (૮૨°ફે). આમ તે ઓરડાના સામાન્ય ઉષ્ણતામાને પ્રવાહી સ્વરૂપે રહેલા માત્ર પાંચ ધાતુ તત્વોમાંનું એક તત્વ છે.(તે પાંચ તત્વો રુબિડીયમ (૩૯°સે [૧૦૨°ફે]), ફ્રેન્સીયમ (અનુમાનિત ૨૭°સે [૮૧°ફે]), પારો (-૩૯°સે [૩૮°ફે]), અને ગેલિયમ (૩૦°સે [૮૬°રે]); બ્રોમિન પણ ઓરડાના ઉષ્ણતામાને પ્રવાહી સ્વરૂપે હોય છે. (ગલન બિંદુ −૭.૨°સે, ૧૯°ફે) પણ તે એક હેલોજન છે, ધાતુ નથી.) આના ભૌતિક અને રાસાયણિક ગુણધર્મો રુબિડીયમ અને પોટેશિયમ જેવા છે. આ ધાતુ અત્યંત સક્રીય છે અને ઉત્ફૂરીત જ્વલન નો ગુણધર્મ ધરાવે છે, તે પાણી સાથે −૧૧૬°સે (−૧૭૭°ફે) જેટલા નીચા ઉષ્ણતામાને પણ પ્રક્રિયા કરે છે. સ્થિર સમસ્થાનિક ધરાવતું હોય તેવું તે સૌથી નિમ્ન વિદ્યુત ઋણભાર ધરાવતું તત્વ છે. આનું માત્ર એક સ્થિર સમસ્થાનિક છે, સીસીયમ-૧૩૩. સીસીયમને પ્રાયઃ પોલ્યુસાઈટ નામની ખનિજમાંથી મેળવવામાં આવે છે. તેના કિરણોત્સારી સમસ્થાનિક ક્ખાસ કરીને સીયમ-૧૩૭ને કેંદ્રીય ખંડનની પ્રક્રિયા દરમ્યાન આડ પેદાશ તરીકે અણુભઠ્ઠીઓમાંથેએ મેળવવામાં આવે છે.
બે જર્મન રસાયણ શાસ્ત્રીઓ રોબર્ટ બન્સન અને ગુસ્તાવ કીર્ચોફએ ૧૮૬૦માં ફ્લેમ-સ્પેક્ટ્રો-સ્કોપી પદ્ધતિ દ્વારા આ તત્વની શોધ કરી. સેસીયમનો સૌથી પહેલો ઉપયોગ અવકાશી નળીઓમાં ગ્રાહક તરીકે અને સૌર કોષ માં કે પ્રકાશીય કોષ થયો હતો. ૧૯૬૭માં આંતરરાષ્ટ્રીય માપન સંસ્થાન દ્વારા સેસીયમ-૧૩૩ના ઉત્સર્જન સ્પેક્ટ્રમને એક સેકન્ડના પ્રમાણભૂત માપન તરીકે સ્વીકારવામાં આવ્યું. ત્યાર બાદ આણ્વીક ઘડિયાળોમાં મોટે પાયે સીસીયમ વાપરવામાં આવે છે.
૧૯૯૦થી આ ધાતુનો પ્રમુખ ઉપયોગ ડ્રીલિંગ પ્રવાહી તરીકે થતો આવ્યો છે. તે સિવાય વિદ્યુત નિર્માણ,ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને રસાયણ ઉદ્યોગમાં પણ આ ધાતુ ઉપયોગિ છે. કિરણોત્સારી સીસીયમ -૧૩૭ નો અર્ધ આયુષ્ય કાળ ૩૦ વર્ષનો છે. તેનો ઉપયોગ ઈલાજ માટે, ઔદ્યોગિક માપન સાધનો અને પ્રવાહીશાસ્ત્રમાં થાય છે. આ તત્વ આંશિક પ્રમાણમાં ઝેરી છે પણ તે ધાતુ સ્વરૂપે જોખમી છે અને તેના કિરણોત્સારી સમસ્થાનિકો જો ગળવા લગે તો સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:રાસાયણિક તત્વો
કાંટોલ (તા.ઝઘડીયા)
કાંટોલ (તા.ઝઘડીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાંટોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઝઘડીયા તાલુકો
કીટલી
કીટલી ચા અથવા  કોફી જેવાં ગરમ પ્રવાહી વ્યંજનો પીરસવા માટેના ઉપયોગમાં લેવાતું વાસણ છે. આ કીટલી પિત્તળ, સ્ટેનલેસ સ્ટીલ કે એલ્યુમિનિયમ જેવી ધાતુઓમાંથી તેમ જ કાચ કે ચીનાઇ માટીમાંથી બનાવવામાં આવે છે. એમાં ગરમ પ્રવાહી ભરવા માટે ઉપરના ભાગમાં પહોળા મોઢાવાળું ઢાંકણ, દુર સુધી લઇ જવામાં સરળ પડે તે માટે હાથો તેમ જ પીરસતી વખતે સરળ પડે તે માટે સાંકડું નાળચું રાખવામાં આવેલું હોય છે. thumb|left|200px|ચીનાઇ માટીમાંથી બનાવવામાં આવેલી કીટલી thumb|left|200px| સુંદર કીટલી
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:રસોઇનાં વાસણો
કછોલી (તા. ચોર્યાસી)
કછોલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ચોર્યાસી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, કેળ, પપૈયા, કેરી, શેરડી તેમજ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવા આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, પોસ્ટ ઓફિસ તેમજ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:ચોર્યાસી તાલુકો
દીવી (તા.કરજણ)
દીવી (તા.કરજણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા કરજણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દીવી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મોટી શેરડી (તા. બોરસદ)
મોટી શેરડી (તા. બોરસદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોરસદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી શેરડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગોંયદી ભાઠલા
ગોંયદી ભાઠલા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગણદેવી તાલુકાનું ગામ છે. ગોંયદી ભાઠલા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.
આ ગામના લોકો મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલનનો વ્યવસાય કરી પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:ગણદેવી તાલુકો
જસપુર (તા. કલોલ)
શ્રેણી:કલોલ તાલુકો
જુનવાણ
જુનવાણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. જુનવાણ ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.
શ્રેણી:સોનગઢ તાલુકો
મેત્રાણા (તા. સિદ્ધપુર)
મેત્રાણા (તા. સિદ્ધપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સિદ્ધપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મેત્રાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સિદ્ધપુર તાલુકો
ભોપાલ - બિલાસપુર એક્સપ્રેસ
ભોપાલ - બિલાસપુર એક્સપ્રેસ/ પેસેંજર અથવા બિલાસપુર એ મધ્ય પ્રદેશની રાજધાની ભોપાલ શહેરના ભોપાલ જંક્શન રેલ્વે સ્ટેશન અને છત્તીસગઢના બિલાસપુર વચ્ચે દોડતી એક્સપ્રેસ યાત્રી ટ્રેન સેવા છે.
ક્રમ અને નામકરણ
ટ્રેનનો ક્રમ ૧૮૨૩૫ ભોપાલથી બિલાસપુર, છત્તિસગઢ અને ૧૮૨૩૬ બિલાસપુર, છત્તિસગઢ થી ભોપાલ. ટ્રેન બંન્ને બાજુથી સામાન્ય રીતે 'બિલાસપુર'ના નામથી ઓળખાય છે જે તેના મુકામ અને ઉગમ સ્થળના શહેરના નામનું સુચન કરે છે.
આવવા અને જવાની માહિતી
ટ્રેન રોજ બંન્ને બાજુથી ચલાવવામાં આવે છે. ટ્રેન ક્રમાંક ૧૮૨૩૫ રોજ સવારે ૮:૦૦ કલાકે ભોપાલ જંક્શનથી ઉપડે છે, જ્યારે પાછી ફરતી ટ્રેન ક્રમાંક ૧૮૨૩૬ ૧૭.૩૦ કલાકે ભોપાલના ભોપાલ નિશાતપુરા રેલ્વે સ્ટેશને આવે છે.
બોગીની રચના
ટ્રેન એક પેસેંજર ટ્રેન છે અને તેમાં વાતાનુકૂલિત ડબ્બો નથી.
અંદાજીત ઝડપ અને આવૃત્તિ
ટ્રેન ક્રમાંક ૧૮૨૩૫ ભોપાલ – બિલાસપુર એક્સપ્રેસ ૫૪ કિલોમીટર પ્રતિકલાકની અંદાજીત ઝડપે ભોપાલ જંક્શનથી ખુરાઇ રેલ્વે સ્ટેશન સુધી દોડે છે. પછી ખુરાઇ સુમરેરી (ખુરાઇનુ પરાનું રેલ્વે સ્ટેશન)થી બિલાસપુર, છત્તિસગઢ જાય છે તેની અંદાજીત ઝડપ ૪૦ કિલોમીટર પ્રતિકલાકથી ઘટી જાય છે.
ટ્રેન ક્રમાંક ૧૮૨૩૬ બિલાસપુર – ભોપાલ પેસેંજર એ ફક્ત પેસેંજર ટ્રેન છે જે ૩૪ કિલોમીટર પ્રતિકલાકની અંદાજીત ઝડપે ભોપાલ સુધીના દરેક સ્ટોપ પર રોકાણ કરે છે.
ટ્રેન રોજ બંન્ને શહેરોથી ચલાવવામાં આવે છે જે ૨૩ કલાક્માં ૭૨૦ કિલોમીટરનું કુલ અંતર કાપે છે.
બાહ્ય જોડાણો
ટ્રેનના સમયની યાદી
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય રેલ
ચાંચાવદરડા (તા.માળિયા-મિયાણા)
ચાંચાવદરડા (તા. માળિયા-મિયાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માળિયા (મિયાણા) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાંચાવડારડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માળિયા (મિયાણા) તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
નવાણીયા (તા. બાબરા)
નવાણીયા (તા. બાબરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાબરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવાણીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:બાબરા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કનસાડ (તા. ચોર્યાસી)
કનસાડ(તા.ચોર્યાસી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ચોર્યાસી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કનસાડ ગામમાં મુખ્યત્વે અનાવીલ,કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:ચોર્યાસી તાલુકો
વલ્લભ ભટ્ટ
વલ્લભ ભટ્ટ મધ્યકાલીન ગુજરાતી કવિ હતા. અમદાવાદમાં જન્મેલા તેઓ પછીથી બહુચરાજી જઈને વસ્યા કારણકે તેઓ બહુચર માતાના ભક્ત હતા. તેઓ તેમના ગરબાઓ, ખાસ કરીને 'આનંદનો ગરબો' માટે જાણીતા છે.
જીવન
તેમના જીવન વિષે ખાસ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી. તેમની રચનાઓ અને લોકકથાઓમાંથી એમના જીવન વિષે કેટલીક માહિતી મળે છે. તેઓ જન્મે ભટ્ટ મેવાડા બ્રાહ્મણ જ્ઞાતિના હતા. તેમનો જન્મ અમદાવાદના નવાપુરા પરામાં આસો સુદ આઠમના દિવસે વિક્રમ સંવત ૧૬૯૬માં થયો હતો. તેઓ અમદાવાદથી ચુંવાળ (હાલ બહુચરાજી) આવીને વસ્યા. તેઓ અને તેમના ભાઈઓ પાંચ વરસની ઉંમરે યજ્ઞોપવીત થયા અને થોડો સમય પરમાનંદ સ્વરૂપ બ્રહ્મચારીની નીચે ભણ્યા. તેઓ શરૂઆતમાં વિષ્ણુના અવતાર શ્રીનાથજીના ભક્ત હતા પરંતુ પાછળથી શક્તિપૂજક બન્યા. તેમણે લગ્ન કર્યા નહતા. તેમની કવિતા પરથી જણાય છે કે, તેમણે સંસ્કૃતનો અભ્યાસ કરેલો હતો. તેમના ત્રણ ભાઈ હતા; હરિ, ધોળા અને ત્રીજાનું નામ પ્રાપ્ય નથી. હરિ અને ધોળા પણ કવિ હતા. તેમણે તેમનો પ્રથમ ગરબો, આનંદનો ગરબો, સંવત ૧૭૦૯ના ફાગણ સુદ ત્રીજના દિવસે તેર વરસની ઉંમરે લખ્યો હતો જે એમના ગરબાના શબ્દો પરથી જાણી શકાયું છે.
""સંવત દસ શત્ સાત નેવું ફાલ્ગુન સુદેમા...તિથિ તૃતિયા વિખ્યાત શુભ વાસર બુધે મા..""
તેમણે બહુચર માતાને સંબોધીને લખેલા ગરબા આજે પણ ગુજરાતમાં પ્રચલિત છે. તે અને તેમના ભાઈઓના નામ આજે પણ બહુચર માતાના મંદિરમાં આરતી પછી બોલાતી જયમાં વણી લેવાયા છે; જેમકે વલ્લભ-ધોળાની જય અથવા વલ્લભ-હરિની જય.
તેમનું મૃત્યુ સંવત ૧૮૦૭ની આસો સુદ આઠમના રોજ થયું.
લોકકથા
નર્મગદ્યમાં વલ્લભ ભટ્ટ વિષે એક લોકકથા નોંધવામાં આવી છે. એવું કેહવાય છે કે એકવાર તેઓ શ્રીનાથજીના દર્શન માટે નાથદ્વારા ગયા. ત્યાં તેમનાથી ભૂલથી થુંકાઈ જતા લોકોએ તેમની ટીકા કરી. તેમણે વળતો જવાબ આપ્યો કે માતાપિતા તેમના સંતાનોને તેમના ખોળામાં થુંકે તોય વઢતા નથી. મંદિરના પૂજારીઓએ કહ્યું માતા કદાચ ન વઢે પણ પિતા તો વઢે જ અને શ્રીનાથજી પુરુષ છે. આથી વલ્લભ ભટ્ટે શ્રીનાથજીની ભક્તિ છોડી સ્ત્રી સ્વરૂપ શક્તિ એટલેકે બહુચર માતાની ભક્તિ શરુ કરી.
રચનાઓ
વલ્લભ ભટ્ટે પ્રથમ લાવણી લખી જે માતાજીને અનુલક્ષીને લખાયેલ હતી. લાવણી એ ચોક્કસ તાલમાં લખાયેલ કવિતા છે. તેમણે ઘણાં ગરબા, ઢાળ, પદ, આરતીઓ લખી છે જે બહુચર માતાને અનુલક્ષીને લખાઈ છે. આ ઉપરાંત કેટલીક રચનાઓ ધાર્મિક અને પૌરાણિક પાત્રોને અનુલક્ષીને પણ લખી છે.
વણગામ
વણગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગણદેવી તાલુકાનું ગામ છે. વણગામ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દુધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.
આ ગામના લોકો મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલનનો વ્યવસાય કરી પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:ગણદેવી તાલુકો
અથાણું
thumb|150x150px|ભારતીય મિશ્ર અથાણું અથાણું કે અથાણાં એ ભારતીય અને ગુજરાતી ભોજનનું એક ખાસ અંગ છે. અથાણાંં મોટા ભાગે ફળ અને શાકભાજીને, તેલ અથવા લીંબુ કે અન્ય ખાટાં પાણી, મીઠું(લવણ) અને વિવિધ મસાલાઓના ઉપયોગ વડે, આખું વર્ષ સાચવી રાખવાની એક પ્રક્રિયા છે.
ઘરે બનતા અથાણાં ઉનાળામાં બનાવાય છે, તેને લાંબો સમય સુધી સૂર્યનાં તાપમાં સુકવવામાં આવે છે. ત્યાર પછી કાચ અથવા ચીનાઈ માટીની હવાચુસ્ત બરણીમાં ભરી સાચવવામાં આવે છે. અથાણાઓમાં રહેલ ખટાશનો અમ્લિય ગુણ તેમાં જીવાણુઓને થતાંં રોકે છે અને તેલ તેના સંરક્ષક (preservative) તરીકે કાર્ય કરે છે. અથાણાંં ભેજરહિત વાતાવરણમાં લાંબો સમય તાજા અને સુવાસિત રહે છે. ધંધાદારી અથાણાંં બનાવનાર 'સાઇટ્રિક એસિડ' (Citric acid) અને 'સોડિયમ બેન્ઝોએટ' (Sodium benzoate)નો ઉપયોગ સંરક્ષક તરીકે કરે છે.
ભારતમાં વિવિધ પ્રદેશોમાં વિવિધ રીતે અથાણાંં બનાવવામાં આવે છે, તેલ અને મસાલાઓ પણ અલગ અલગ પ્રકારનાં વાપરવામાં આવે છે. જેને કારણે ભારતમાં અથાણાઓમાં સ્વાદ અને સુગંધનું ઘણું વૈવિધ્ય જોવા મળે છે.
નાના આમદરા (કદવાલ)
નાના આમદરા (કદવાલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાવી જેતપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. નાના આમદરા (કદવાલ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.
શ્રેણી:પાવી જેતપુર તાલુકો
મુડાણા (તા. સિદ્ધપુર)
મુડાણા (તા. સિદ્ધપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સિદ્ધપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મુડાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
જેઠલાજ (તા. કલોલ)
જેઠલાજ (તા. કલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  કલોલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જેઠલાજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રાઇ, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કલોલ તાલુકો
ચંપાનેર (તા.માળિયા-મિયાણા)
ચંપાનેર (તા. માળિયા-મિયાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માળિયા (મિયાણા) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચંપાનેર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માળિયા (મિયાણા) તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
નમાણ (તા. બોરસદ)
નમાણ (તા. બોરસદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોરસદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નમાણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:બોરસદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
કાકડકુવા (સોનગઢ)
શ્રેણી:સોનગઢ તાલુકો
ત્રિકમ સાહેબ
ત્રિકમ સાહેબ એ ભારત દેશનાં ગુજરાત રાજયનાં કચ્છ જિલ્લાનાં ચિત્રોડ ગામે કબીર પરંપરાનાં એક મહાન, તેજસ્વી અને ચમત્કારીક સંત થઈ ગયાં. તેઓ એ પોતાનાં જીવનકાળ દરમિયાન ઘણા બધા ભાવવાહી ભજનોની રચનાઓ કરી હતી. તેમની ભજનવાણીમાં નિર્ગુણ બ્રહ્મ ઉપાસના, રહસ્યાત્મક ભજન અને કબીરવાણીનો વિશેષ પ્રભાવ જોવા મળે છે. પોતાનાં જીવન દરમિયાન તે સમયે છુતાછુતનાં રિવાજથી તેઓએ ઘણો સંઘર્ષ કર્યો હતો અને તેઓ એક સિધ્ધ સંતમાં સ્થાન પામ્યા હતાં અને તેઓને ભાણસંપ્રદાયમાં ત્રિકમ સાહેબનું બિરૂદ પામ્યા હતાં.
જન્મ
ત્રિકમ સાહેબનો જન્મ ભારત દેશનાં ગુજરાત રાજ્યનાં કચ્છ જિલ્લાનાં રાપર તાલુકાનાં રામવાવ ગામે થયો હતો. તેમનાં પિતા ગોકળદાસ વ્યવસાયે ખેતી અને વણાટકામ સાથે જોડાયેલા હતાં. તેથી નાનપણથી જ ત્રિકમ સાહેબ ખેતીકામ કરતા હતાં. પોતાના ખેતરમાંથી પક્ષીઓ પાકનાં દાણા ચણી જતા છતા પણ તેઓ તો ભક્તિમાં જ લીન રહેતા હતાં. આમ તેમને નાનપણથી આધ્યાત્મિક અને દયાળુ જીવન પસંદ કર્યુ હતુ. તેઓનાં ખેતરની પાસે જ આવેલ કાગનોરાની ગુફા આવેલી હતી. ત્યાં રામગુરુ નામનાં એક યોગી મહાત્મા નિવાસ કરતા હતાં. તેથી ત્રિકમ સાહેબ ત્યાં વારંવાર જતા હતાં.
ગુરૂ દિક્ષા
એક દિવસ ખીમ સાહેબ અને તેમના અન્ય સત્સંગીઓ સૌરાષ્ટ્રમાં જતા હતાં. તે જાણીને ત્રિકમ સાહેબ પણ તેમની સાથે દરીયાઈ માર્ગે હોડી મારફત જવા પહોંચી ગયાં. પરંતુ તે સમયનાં ઉંચનીચ અને છુઆછુતનાં રિવાજ મુજબ લોકોએ તેમને હોડીમાં બેસવાની ના પાડી દીધી. પરંતુ ત્રિકમ સાહેબ અંતરથી લાગેલી ભક્તિ અને આસ્થાથી રોકાયા નહી અને પોતાનો અંચળો (શાલ જેવું કાપડ) દરિયામાં નાખતા તે દરિયા પર તરવા લાગ્યું અને તેની પર ઉભા રહી દરિયો પાર કરી. જે જગ્યાએ ખીમ સાહેબ અને સત્સંગીઓ પહોંચવાનાં હતાં તે જગ્યાએ તેમના પહેલા પહોંચી ગયાં અને બધાને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધાં. આ પ્રંસંગ ખીમ સાહેબને પ્રભાવિત કરી નાખ્યા.અને તેઓને થયું કે આ યુવાન ખરેખર ભક્તિપ્રવાહને જીવંત રાખે તેમ છે. જેથી ત્રિકમ સાહેબની આસ્થા અને ભકિતની તાલાવેલી જોઈને ખીમ સાહેબે તેમનાં શિષ્ય બનાવી દીધા અને તેમને સાહેબનું બિરુદ આપ્યું. ત્યાર થઈ તેઓ ત્રિકમ સાહેબ કહેવાયા. આમ તેમણે ભાણ સંપ્રદાયમાં આગળ વધીને ગુરૂ આદેશથી રાપર તાલુકાનાં ચિત્રોડ ગામે આશ્રમ સ્થાપ્યો. જે હાલ સંત શ્રી ત્રિકમ સાહેબની જગ્યા વિકાસ સંસ્થાના નેજા હેઠળ ચાલે છે.
સદાવ્રત
પોતાનાં ગુરૂ આદેશને શિરોમાન્ય સમજીને તેઓએ ચિત્રોડ ગામે સ્થાપેલા તેમનાં આશ્રમે સદાવ્રત ચાલુ કર્યુ. તે સમયે ઝડપી વાહન વ્યવહારની કોઈ સગવડ ન હતી, તેથી ધાર્મિક દેવસ્થાનોની યાત્રાએ નીકળેલા સાધુ-સંતોને અને અન્ય યાત્રાળુને નાત-જાતનાં ભેદભાવ રાખ્યા વિના જમાડવાની શરુઆત કરી. તે દરમિયાન તેમણે લોકોની ટીકાઓ અને વિરોધનો ઘણોબધો સામનો કર્યો હતો અને છતા પણ અડગ રહીને તેઓ સામાજિક પ્રવૃતિઓ કરવા લાગ્યા. તેમનાં આ કાર્યની સાથે તેઓએ ગુજરાતી ભાષામાં મહત્વનુ યોગદાન કહી શકાય તેવા ભજનોની રચનાં કરી. તેમનાં ભજનો આજે પણ વિખ્યાત છે. ભાણ સંપ્રદાયની પરંપરાને જીવંત રાખતાની સાથે તેમણે ઘણા શિષ્યોને કંઠી બાંધી હતી. તેમના સાત શિષ્યો હતા જેમાં મુખ્ય બે શિષ્ય, જેમાં રાધનપુરનાં નથુરામ સાહેબ અને બીજા સૌરાષ્ટ્રનાં આમરણ ગામનાં મેઘવાળના બ્રાહ્મણ (ગરૂડા) જ્ઞાતિનાં ભીમ સાહેબ. ભીમ સાહેબનાં પણ એક શિષ્ય થયા તે ઘોઘાવદરનાં દાસી જીવણ. આમ કબીરથી શરૂ થયેલી આ પરંપરામાં ઘણાબધા સિધ્ધ સંતો થયા જેઓએ સદાવ્રતની સાથે સાહિત્યને સમૃધ્ધ રાખવા ભજનોની રચના કરી.
સમાધી
વિક્રમ સંવત ૧૮૯૨ નાં શ્રાવણ વદ ૮ એટલે કે જન્માષ્ટમીનાં દિવસે ચિત્રોડ ગામે આવેલા તેમનાં આશ્રમે તેઓએ દેહત્યાગ કર્યો. તેમની સમાધિ ગુરૂ શ્રી ખીમ સાહેબની સમાધીની બાજુમાં રાપરનાં આશ્રમે છે.
સંત શ્રી ત્રિકમ સાહેબનાં આદેશ મુજબ તેમનાં શિષ્યો તેમના દેહને સમાધી આપવા રાપર ગામે ગુરૂઆશ્રમે લાવ્યા. રસ્તા માં તરસ લાગતા પાણી વિના તેંઓ ટળવળતા હતા ત્યારે અચાનક એક સાધુ એ આવી તેમને બાજુ માં જ પાણી નું ઝરણું બતાવ્યું જેનું પાણી અમૃત સમાન હતું. કહેવાય છે કે એ સાધુ પોતે સંત શ્રી ત્રિકમ સાહેબ જ હતા.આજે ૫૦૦ વરસ પછી પણ રાપર ની બાજુ માં આવેલ તે જગ્યા પાણી ગમે તેવા દુષ્કાળ માં પણ અવિરત વહેતું રહે છે. તે જગ્યા ને સંત શ્રી ત્રિકમ સાહેબ ગંગાઘાટ વીરડા ના નામ થી પ્રખ્યાત છે.દર અષાઢી બીજ ના ત્યાં મોટો મેળો લાગે છે. સંત શ્રી ત્રિકમ સાહેબ ના દેહ ને પાલખી માં લઇ ને નીકળેલા તેમના શિષ્યો જયારે રાપર ની બજાર માં પ્રવેશ્યા તે સમયે એવો બનાવ બન્યો કે ત્યાનાં ગામજનો અને આશ્રમનાં અનુયાયીઓએ ત્રિકમ સાહેબ હરિજન પછાત જ્ઞાતિનાં હોવાથી તેમને સમાધી ખીમ સાહેબની સમાધીની બાજુમાં આપવાની ના પાડી. ગામજનો નું કહેવું હતું કે અવસાન પામેલ વ્યક્તિ નો દેહ ગામ માં થઈ બહાર લઇ જવાય કોઈ કાળે બહાર થઈ ગામ માં ના લવાય .તેમાંયે દલિત સમાજ ના સાધુ ની સમાધી લોહાણા સમાજ ના આશ્રમ માં ન આપવાય .જેથી ઘણો વિરોધ વંટોળ થયો. રાપર ના લોકો એ સંત શ્રી ત્રિકમ સાહેબ ની પાલખી પર ધૂળ અને પથ્થર ઉડાડ્યા.ધૂળ નું અબીલ ગુલાલ અને અને પથ્થર નારિયેળ બની ગયા. એક દમ હવાના રુખ બદલાયા ,ઓતરાદા પવન ઠંડો પડ્યો. આકાશ માં થઈ પુષ્પવૃષ્ટિ થઈ અને સંત શ્રી ત્રિકમ સાહેબે પાલખીમાંથી પગ બહાર મુક્યો. અને સંત કબીર કહેતા કે જાત ન પુછો સાધુ કી, પુછ લીજયો જ્ઞાન, મોલ કરો તલવાર કા, પડા રહને દો મ્યાન. આવી ભક્તિમય સમજાવટથી ત્રિકમ સાહેબને તેમનાં ગુરૂ ખીમ સાહેબની સમાધીની બાજુમાં જ સમાધી આપવામાં આવી. જે હાલ પણ રાપર ગામે આવેલ ખીમ સાહેબની જગ્યામાં છે. રાપરનાં દરિયાસ્થાનમાં આજે પણ તેમની સમાધિ આવેલી છે. જયાં પ્રથમ તેમની પુજા થાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતના સંતો શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
એ. આર. રહેમાન
અલ્લાહ રખા રહેમાન (:ஏ.ஆர்.ரகுமான்; જન્મ ૬ જાન્યુઆરી ૧૯૬૬ એ. એસ. દિલીપકુમાર તરીકે) એ એક ભારતીય ફિલ્મ કંપોઝર, રેકોર્ડ નિર્માતા, સંગીતકાર અને ગાયક છે. ૧૯૯૦ના દાયકાની શરૂઆતમાં તેમની ફિલ્મી કારકીર્દિની શરૂઆત થઇ હતી. તેમણે તેર ફિલ્મફેર પુરસ્કાર, ચાર રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારો, એક બાફ્ટા પુરસ્કાર, એક ગોલ્ડન ગ્લોબ, બે ગ્રેમી પુરસ્કારો અને બે એકેડેમી પુરસ્કારો જીત્યા છે.
ભારતના વિવિધ ફિલ્મ ઉદ્યોગો, આંતરરાષ્ટ્રીય સિનેમા અને રંગભૂમિમાં કામ કરી રહેલા અને વર્ષ ૨૦૦૪ સુધીમાં દસ વર્ષની લાંબી કારકીર્દિ ધરાવતા રહેમાને વિશ્વભરમાં તેમના ફિલ્મ સ્કોર્સ અને સાઉન્ડટ્રેક્સની ૧૫ કરોડથી વધારે રેકોર્ડ્સનું વેચાણ કર્યું હતું, અને 200 મિલિયન કેસેટ્સનું વેચાણ કર્યું હતું, જેને પગલે તેઓ વિશ્વના ઓલ-ટાઇમ ટોપ સેલિંગ રેકોર્ડીંગ આર્ટિસ્ટ્સમાં સ્થાન પામ્યા હતા.
ટાઇમ મેગેઝિને તેમને "મોઝાર્ટ ઓફ મદ્રાસ" ગણાવ્યા હતા અને ઘણા તમિલ કોમેન્ટેટરોએ તેમને ઇસાઇ પુયાલનું ઉપનામ આપ્યું હતું (તમિળ: இசைப் புயல்; અંગ્રેજી: Music Storm ). ૨૦૦૯માં, મેગેઝિને 'વિશ્વના સૌથી વગદાર વ્યક્તિઓ'ની ટાઇમ ૧૦૦ની યાદીમાં રહેમાનને સ્થાન આપ્યું હતું.
પ્રારંભિક જીવન અને અસરો
એ. આર. રહેમાન ભારતના તમિલ નાડુ રાજ્યના ચેન્નઈ ખાતે સંગીતના પ્રભાવ હેઠળના મુદલિયાર તમિલ કુટુંબમાં જન્મ્યા હતા. તેમના પિતા આર. કે. શેખર ચેન્નઈ સ્થિત કંપોઝર અને મલયાલમ ફિલ્મોના વૃંદવાદનના સંચાલક હતા. રહેમાને ખૂબ જ યુવા વયે તેમના પિતાને ગુમાવી દીધા હતા અને તેમના કુટુંબે આવક મેળવવા માટે સંગીતના સાધનો ભાડે આપ્યા હતા. તેમની માતા કરીમા (કસ્તુરી)એ તેમને ઉછેર્યા હતા. ત્યાર બાદ 8 વર્ષની ઉંમરે ઇસ્લામ ધર્મ અપનાવ્યો અને તેમનું નામ બદલીને રહેમાન કરી દીધું. તેમના સંઘર્ષકાળ દરમિયાન, રહેમાને તેમના બાળપણના મિત્ર અને પર્કશનિસ્ટ શિવમણી, જોહ્ન એન્થની, સુરેશ પિટર્સ, જોજો અને રાજા સાથે "રૂટ્સ" જેવા બેન્ડોમાં કીબોર્ડ પ્લેયર અને વ્યવસ્થાપક તરીકે કામ કર્યું હતું. રહેમાન ચેન્નાઇસ્થિત રોક ગ્રુપ, "નેમસિસ એવન્યુ"ના સ્થાપક છે. તેઓ પિઆનો, સિન્થેસાઇઝર, હાર્મોનિયમ અને ગિટાર વગાડતા હતા. મુખ્યત્વે સિન્થિસાઇઝર પ્રત્યેની તેમની જિજ્ઞાસામાં વધારો થયો, કેમકે તેઓ કહેતા, તે "સંગીત અને તકનીક વચ્ચેનું આદર્શ મિશ્રણ છે". તેમણે માસ્ટર ધનરાજના માર્ગદર્શન હેઠળ સંગીતમાં પ્રારંભિક તાલિમ લેવાની શરૂઆત કરી. 11 વર્ષની વયે, તેઓ ઇલૈયારાજાના ટ્રૂપ સાથે કિબોર્ડ વગાડનાર તરીકે જોડાયા, જેઓ રહેમાનના પિતા સાથે જોડાયેલા સંગીતના સાધનો જેમને ભાડે આપવામાં આવતા હતા, તેમાંના એક કંપોઝર હતા. ત્યાર પછી રહેમાન એમ.એસ. વિશ્વનાથન, રમેશ નાયડૂ અને રાજ કોટિના ઓર્કેસ્ટ્રામાં કામ કર્યું અને વિશ્વના પ્રવાસમાં ઝાકિર હુસૈન, કુન્નકુડી વૈદ્યનાથન અને એલ. શંકરને સાથ આપ્યો તથા તેમણે ટ્રિનીટી કોલેજ ઓફ મ્યુઝિકની સ્કોલરશીપ મેળવી, જ્યાં તેમણે વેસ્ટર્ન ક્લાસિકલ મ્યુઝિકમાં સ્નાતકની પદવી મેળવી.
ફિલ્મ સ્કોરિંગ અને સાઉન્ડટ્રેક્સ
૧૯૯૨માં, રહેમાને પોતાના ઘરની પાછળના ભાગમાં પોતાનો પંચાતન રેકોર્ડ ઇન નામનો મ્યુઝિક રેકોર્ડિંગ અને મિક્સીંગ સ્ટુડિઓ શરૂ કર્યો, જે વિકાસ પામીને ભારતના સૌથી અદ્યતન રેકોર્ડિંગ સ્ટુડિઓમાં પરિવર્તીત થયો. શરૂઆતમાં તેઓ જાહેરાતો, ભારતીય ટેલીવિઝન ચેનલ્સ અને દસ્તાવેજી ફિલ્મો માટે મ્યુઝિક જિંગલ્સ બનાવવા ઉપરાંત અન્ય પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરતા હતા. 1992માં, ફિલ્મ દિગ્દર્શક મણી રત્નમે તેમની તમિલ ફિલ્મ રોજાના સ્કોર અને સાઉન્ડટ્રેક કંપોઝ કરવા માટે રહેમાનનો સંપર્ક કર્યો. તેની શરૂઆતે જ રહેમાનને રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર ખાતે શ્રેષ્ઠ સંગીત દિગ્દર્શક માટેનો રજત કમલ પુરસ્કાર જીતાવી આપ્યો, જે પ્રથમ વાર ફિલ્મ કંપોઝ કરી રહેલા વ્યક્તિએ પુરસ્કાર મેળવ્યો હોય તેવો પ્રથમ પ્રસંગ હતો. ત્યાર પછી રહેમાને આ પુરસ્કાર વધુ ત્રણ વખત (મિનાસારા કનાવુ માટેના તેમના સ્કોર્સ માટે (ઇલેક્ટ્રિક ડ્રીમ્ઝ, તમિલ) ૧૯૯૭માં, લગાન ૨૦૦૨માં, કન્નાથિલ મુથમિટ્ટલ (તમિલ), ૨૦૦૩માં મેળવ્યા, જે કોઇ કંપોઝરે મેળવેલા સૌથી વધુ હતા.
'રોજા'ના સ્કોરનું ઉંચુ વેચાણ થયું અને તેના અસલ તેમજ ડબ આવૃત્તિમાં સારો આવકાર મળ્યો, જેને પગલે તે સમય ફિલ્મી સંગીતમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન આવ્યું, અને રહેમાને ત્યાર બાદ વિવિધ સફળ સ્કોર્સ આપ્યા, જેમાં ચેન્નાઇ ફિલ્મ ઉદ્યોગની તમિલ-ભાષાની ફિલ્મો, રત્નમની રાજકીય રીતે અગ્રણી 'બોમ્બે', 'શહેરી' ફિલ્મ કધાલન, ભરથરીરાજા ની કરૂથ્થમ્મા, સેક્સોફોનિક ડ્યુએટ ઇન્દિરા, અને રોમેન્ટિક હાસ્યપ્રધાન મિસ્ટર રોમિયો અને લવ બર્ડ્ઝનો સમાવેશ થાય છે, જેણે લોકોનું નોંધપાત્ર ધ્યાન ખેંચ્યું હતું. જાપાનમાં મુથુને મળેલી સફળતા બાદ ત્યાં તેમના ચાહકોની સંખ્યામાં વધારો થયો હતો. જે સાઉન્ડટ્રેક્સે તેમને તમિલ નાડું ફિલ્મ ઉદ્યોગ અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેમની સર્વતોમુખીતા શૈલી માટે જાણીતા બનાવ્યા હતા તેમાં પાશ્ચાત્ય ક્લાસિકલ, કેર્નાટિક, તમિલ પરંપરાગત/લોકગીત, જેઝ, રાગા અને રોક મ્યુઝિકનો સમાવેશ થાય છે. રત્નમની બોમ્બે ફિલ્મની બોમ્બે થીમ પાછળથી દીપા મહેતાની ફાયર અને વિવિધ સંકલનો અને માધ્યમોમાં ફરી જોવા મળી હતી. રામ ગોપાલ વર્મા દ્વારા દિગ્દર્શીત રંગીલાથી રહેમાને મુંબઇ ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં હિન્દી ભાષાની ફિલ્મોમાં પ્રવેશ કર્યો. ફિલ્મો માટેના સફળ સ્કોર્સમાં દિલ સે અને ત્યાર બાદ સંગીતમય તાલનો સમાવેશ થાય છે. સૂફી રહસ્યવાદ અગાઉને આધારે છૈયા છૈયાના પાયાની રચના કરશે અને ફિલ્મના તેમના સ્કોરમાંથી કંપોઝીશન "ઝીક્ર" કે Netaji Subhas Chandra Bose: The Forgotten Hero જેના માટે તેમણે વિશાળ ઓર્કેસ્ટ્રલ અને કોરલ ગોઠવણી કરી હતી. 'સંગમમ' અને 'ઇરૂવર'ના સ્કોર્સના સંગીતમય સંકેતો માટે રોક ગિટાર અન જેઝની આગેવાની સાથે વીણા જેવા કેર્નાટિક ધ્વનિજનકો અને સાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. 2000ના દાયકામાં રહેમાન રાજીવ મેનનની કન્ડુકોડેઇન કન્ડુકોડેઇન, અલૈયપયુથેય, આશુતોષ ગોવારિકરની સ્વદેસ અને રંગ દે બસંતી માટે હિટ સ્કોર્સનું સર્જન કર્યું. તેમણે વોટર (૨૦૦૫) માટે હિન્દુસ્તાની માટિફ્સ સાથે ગીત કંપોઝ કર્યું હતું.
રહેમાને જાવેદ અખ્તર, ગુલઝાર, આનંદ બક્શી, પી.કે. મિશ્રા, મેહબુબ, વૈરામુથુ અને વાલિ જેવા ભારતીય કવિઓ અને ગીતકારો સાથે કામ કર્યું છે. કેટલાક ફિલ્મ દિગ્દર્શકો સાથેની તેમની જોડીએ હંમેશા સફળ સાઉન્ડટ્રેક્સ આપ્યા છે, જેમાં મુખ્યત્વે મણિ રત્નમનો સમાવેશ થાય છે જેમની સાથે તેઓ રોજા, અને અન્ય સફળ ફિલ્મોથી કામ કરે છે, અને દિગ્દર્શ એસ. શંકર સાથેની ફિલ્મો જેન્ટલમેન , કધાલન , ઇન્ડિયન , જીન્સ , મુધાલવન, નાયક , બોય્ઝ અને શિવાજી નો સમાવેશ થાય છે.
રહેમાને 2005માં ચેન્નાઇના કોદામ્બક્કમ ખાતે પંચાતન રેકોર્ડ ઇન સાથે એએમ સ્ટુડિઓઝ નામનો વિકસીત એક્સટેન્શન સ્ટુડિઓ જોડી દીધો - જે એશિયાનો સૌથી વધુ વિકસીત, સાધનોની સજ્જ અને ઉચ્ચ શ્રેણીનો સ્ટુડિઓ ગણાય છે. 2006માં, રહેમાન પોતાના મ્યુઝિક લેબલ, કેએમ મ્યુઝિકની રજૂઆત કરી. સિલ્લુનુ ઓરૂ કધાલ ફિલ્મનો તેમનો સ્કોર તેની પ્રથમ રજૂઆત હતી. રહેમાને ચાઇનીઝ અને જાપાનીઝ ક્લાસિકલ સંગીતના સંશોધન અને ઉપયોગ બાદ 2003માં મેન્ડેરિન ભાષાના પિક્ચર વોરિઅર્સ ઓફ હેવન એન્ડ અર્થ માં સ્કોર્સ આપ્યા, અને વર્ષ 2007માં શેખર કપૂરની આગેવાનીમાંElizabeth: The Golden Age સાથે સંગીત આપ્યું. તેમના કંપોઝિશન્સનો ઉપયોગ ભારતમાં ફરી કરવામાં આવ્યો અને ઇન્સાઇડ મેન, લોર્ડ ઓફ વોર , ડિવાઇન ઇન્ટરવેન્શન અને ધી એક્સીડેન્ટલ હસબન્ડ માં જોવા મળ્યું. 2008માં, સ્લમડોગ મિલિયોનેર સાઉન્ડટ્રેકની રચના કરી, જેના માટે તેમને ગોલ્ડન ગ્લોબ અને બે એકેડેમી પુરસ્કારો મળ્યા, જેને પગલે આ મેળવનાર પ્રથમ ભારતીય નાગરિક બન્યા. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં, સાઉન્ડટ્રેકે ડાન્સ/ઇલેક્ટ્રોનિક આલ્બમ્સ ચાર્ટમાં ટોચનું સ્થાન મેળવ્યું અને બિલબોર્ડ 200 ચાર્ટમાં #4 સુધી પહોંચ્યું. ગીત "જય હો" યુરોચાર્ટ હોટ 100 સિંગલ્સના બીજા ક્રમે અને યુએસ બિલબોર્ડ હોટ 100માં 15માં ક્રમે પહોંચ્યું હતું.
અન્ય કામગીરી
રહેમાને ફિલ્મ સિવાયના પ્રોજેક્ટ્સમાં પણ ભાગ લીધો હતો. તેમણે ભારતની 50મી સ્વતંત્રતાની વર્ષગાંઠ નિમિત્તે વંદે માતરમ (1997) આલ્બમ બનાવ્યું, જેને વ્યાપારી સફળતા મળી. ત્યાર બાદ તેમણે ભારત બાલા દ્વારા દિગ્દર્શીત જન ગણ મન માટે આલ્બમ બનાવ્યો, જેમાં ભારતીય ક્લાસિકલ મ્યુઝિકના ઘણા અગ્રણી પ્રતિનિધિઓ/કલાકારોએ એકસાથે અભિનય કર્યો હતો. રહેમાને જાહેરાતો માટે ઘણી જિંગલ્સ લખ્યા છે તેમજ એથ્લેટિક્સ ઇવેન્ટ્સ, ટી.વી. અને ઇન્ટરનેટ મિડીયા પ્રકાશનો, દસ્તાવેજી ફિલ્મો અને ટૂંકી ફિલ્મો માટે ઘણા વૃંદવાદન કંપોઝ કર્યા છે.
1999માં, રહેમાને કોરિઓગ્રાફરો શોભના અને પ્રભુ દેવા સુન્દરમ તથા તમિલ સિનેમાના ડાન્સીંગ ટ્રૂપ સાથે મ્યુનિક અને જર્મનીમાં તેની "માઇકલ જેક્સન એન્ડ ફ્રેન્ડ્ઝ કોન્સર્ટ" માટે માઇકલ જેક્સન સાથે કાર્યક્રમ આપ્યો હતો. 2002માં, લંડનના વેસ્ટ એન્ડમાં સફળ સાબિત થયેલ મ્યુઝિકલ થિયેટર કંપોઝર એન્ડ્રૂ લ્યોડ વેબર તરફથી કમિશન બાદ તેમણે તેમના પ્રથમ સ્ટેજ પ્રોડક્શન બોમ્બે ડ્રિમ્ઝ (2002) કંપોઝ કર્યું. ફિનીશ લોકસંગીત બેન્ડ Värttinä સાથે, તેમણે ધી લોર્ડ ઓફ ધી રિંગ્ઝ થિયેટર પ્રોડક્શન માટે મ્યુઝિક તૈયાર કર્યુ અને 2004માં, રહેમાને વેનેસા મીના આલ્બમ કોરિઓગ્રાફી માટે "રાગાઝ ડાન્સ"ને કંપોઝ કર્યું.
છેલ્લા છ વર્ષોમાં, રહેમાને સિંગાપોર, ઓસ્ટ્રેલિયા, મલેશિયા, દૂબઇ, યુકે, કેનેડા, ધી યુએસ (હોલિવુડ બોલ અને થર્ડ ટુર) અને ભારતના ચાહકો સામે તેમની કોન્સર્ટ્સના ત્રણ સફળ પ્રવાસો કર્યા હતા. તેમણે કેરેન ડેવિડના આગામી સ્ટુડિઓ આલ્બમ માટે કામ કરી રહ્યા છે. તેમણે તમિલ ફિલ્મના સ્કોર્સ માટે કંપોઝ કરેલા 25 ગીતોને દર્શાવતા ઇન્ટ્રોડ્યૂસીંગ એ. આર. રહેમાન ના બે ડિસ્કના સાઉન્ડટ્રેકને મે 2006માં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમના બિન-ફિલ્મી આબ્લમ કનેક્શન ની રજૂઆત 12 ડિસેમ્બર, 2008ના રોજ કરવામાં આવી.
સંગીત શૈલી અને અસર
કેર્નાટિક સંગીત, પાશ્ચાત્ય ક્લાસિકલ, હિન્દુસ્તાની સંગીત અને નુસરત ફતેહ અલિ ખાન શૈલીની કવ્વાલીમાં કુશળથા ધરાવતા, રહેમાન ફિલ્મના ગીતો લખવા માટે પણ જાણીતા છે જે આ સંગીતની પદ્ધતિઓનું મિશ્રિત તત્ત્વ છે અને સંગીતની અભિવ્યક્તિમાં ફેરફાર કરીને યોગ્ય રીતે સુધારો કરે છે. સ્વર સંગતિ વાળા ઓર્કેસ્ટ્રલ થીમે તેમના સ્કોર્સને સાથ આપ્યો હતો, જ્યાં તેમણે લીટમોટિફનો ઉપયોગ કર્યો હતો. 1980માં, રહેમાને મોનો રેકોર્ડ અને કંઠ કે વાદ્ય બેસાડ્યા, જે કે. વી. મહાદેવન અને વિશ્વનાથન-રામમૂર્તિ જેવા પૂર્વગામીઓ સમયને સમાન હતું, પરંતુ પાછળથી તેણે પદ્ધતિમાં ફેરફાર કર્યો. રહેમાને નવા ઇલેક્ટ્રોનિક અવાજો અને તકનીકો સાથે પરંપરાગત સાધનોના મિશ્રણ પર કામ કર્યુ.
સંગીતના પ્રવાહો પ્રત્યેના તેમના રસ અને દેખાવે સંશોધન માટેના પ્રેમમાં વધારો કર્યો. ભૂતકાળના અને સમકાલીન ચેન્નાઇ ફિલ્મ કંપોઝરોની છટા ધરાવતા રહેમાનના સંયોજનોમાં કાઉન્ટરપોઇન્ટ, ઓર્કેસ્ટ્રેશન અને માનવીય અવાજનો ઓટરિસ્ટીક ઉપયોગ જોવા મળે છે, જે ભારતીય પોપ મ્યુઝિકને અજોડ ધ્વનિના વિશિષ્ટ ગુણ, પ્રકારો અને ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટેશન સાથે ઉત્ક્રાંત કરે છે. આ ખાસિયતો, વિવિધતા ધરાવતા ગીતો અને સમન્વિત શૈલીને કારણે તેમની થીમને ભારતીય સમાજના વિવિધ ભાગો દ્વારા સ્વીકારવામાં આવ્યા છે.
ફિલ્મ વિવેચક રિચાર્ડ કોર્લિસે જણાવ્યું રહેમાનની પ્રારંભિક વૈશ્વિક પહોંચ પાછળ સાઉથ એશિયન ડાયસ્પોરા જવાબદાર છે. ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં કામ કરનારા અત્યાર સુધીના સૌથી નવિન કંપોઝર ગણાતા, રહેમાનની અજોડ શૈલી અને 1990ના દાયકામાં મેળવેલી અદભૂત સફળતાએ કેટલાક ફિલ્મ પ્રસ્તુતકર્તાઓને સંગીતને વધુ ગંભીરતાથી લેવા માટે પ્રોત્સાહન આપ્યું. સંગીત નિર્માતા રોન ફેરે રહેમાનને "વન ઓફ ધી વર્લ્ડ્સ ગ્રેટ લિવીંગ કંપોઝર્સ ઇન એની મિડીયમ" તરીકે ગણાવ્યા.
દિગ્દર્શક બેઝ લુહરમેને નોંધ્યું "હું એ. આર. રહેમાનના મ્યુઝિક સુધી પહોંચ્યો બોમ્બે ના લાગણીશીલ અને આવિષ્કારી સ્કોર અને કલ્પના અને લગાન ની ઉજવણી દ્વારા. પરંતુ એઆરના વધુ સંગીતનો અનુભવ થયો અને હું વધુ પ્રભાવિત થયો જ્યારે શૈલીમાં તદ્દન વિવધતા: ઝૂલતા બ્રાસ બેન્ડ્સથી યશસ્વી ગીત; આનંદિત પોપથી વેસ્ટ-એન્ડ મ્યુઝિકલ્સ. કોઇ પણ શૈલી હોય, એ. આર. રહેમાનનું સંગીતમાં હંમેશા માનવતા અને જુસ્સાની પ્રક્રિયા જોવા મળે છે, જે ગુણવત્તા મને પ્રોત્સાહન આપે છે સૌથી વધુ.
પુરસ્કારો
રહેમાનને 1995માં સંગીતમાં પ્રદાન બદલ મોરિશ્યસ નેશનલ પુરસ્કાર અને મલેશિયન પુરસ્કારની નવાજવામાં આવ્યા હતા. તેમના પ્રથમ વેસ્ટ-એન્ડ પ્રોડક્શન માટે તેઓ લોરેન્સ ઓલિવર પુરસ્કાર માટે નામાંકિત થયા હતા. ચાર વખત રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારના વિજેતા અને ભારત સરકાર પાસેથી પદ્મ શ્રી મેળવનાર, રહેમાને તેમના સંગીત અને સ્કોર્સ માટે છ તમિલ નાડું સ્ટેટ ફિલ્મ પુરસ્કારો, તેર ફિલ્મફેર પુરસ્કારો અને બાર ફિલ્મફેર પુરસ્કરો દક્ષિણ મેળવ્યા હતા. 2006માં, વૈશ્વિક સંગીતમાં પ્રદાન આપવા બદલ સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટી તરફથી તેમને માનદ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો. 2009માં, સ્લમડોગ મિલિયોનેર ના સ્કોર માટે, રહેમાને ક્રિટીક્સ ચોઇસ પુરસ્કાર, શ્રેષ્ઠ ઓરિજીનલ સ્કોર માટે ધી ગોલ્ડન ગ્લોબ પુરસ્કાર, શ્રેષ્ઠ ફિલ્મ સંગીત માટે બાફ્ટા પુરસ્કાર, અને 2009ના ઓસ્કાર્સ ખાતે શ્રેષ્ઠ ઓરિજીનલ મ્યુઝિક સ્કોર અને શ્રેષ્ઠ ઓરિજીનલ ગીત માટે બે એકેડેમી પુરસ્કારો મેળવ્યા હતા. મિડલેસેક્સ યુનિવર્સિટી અને અલિગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટીએ એવી જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ રહેમાનને ડોક્ટરની માનદ પદવી આપવાનું આયોજન ધરાવે છે. તેમણે બેસ્ટ કમ્પાઇલેશન સાઉન્ડટ્રેક આલ્બમ અને બેસ્ટ સોંગ રિટન ફોર વિઝ્યુઅલ મિડીયા માટે બે ગ્રેમી પુરસ્કારો પણ જીત્યા છે. રહેમાનને 2010માં ભારતના ત્રીજા ક્રમના સર્વોચ્ચ સન્માન પદ્મ ભૂષણની નવાજવામાં આવ્યા હતા.
અંગત જીવન
તેઓ સાયરા બાનુને પરણ્યા હતા અને તેમને ત્રણ બાળકો, ખારિજા, રહિમા અને આમિન છે. રહેમાન કંપોઝર જી. વી. પ્રકાશ કુમારના મામા છે, જેઓ રહેમાનના મોટા બેન એ. આર. રેહાનાના દિકરા છે. બાળપણના સંઘર્ષોને પરિણામે તેઓ નાસ્તિક બની ગયા, અંતે 1989માં તેઓ તેમની માતાના કુટુંબના ધર્મ ઇસ્લામમાં પરિવર્તીત થઇ ગયા. તેઓ તેમની માતાને ખૂબ સમર્પિત હતા. ઓસ્કાર પુરસ્કાર દરમિયાન, રહેમાને એવું કહેતા તેણીને સન્માન આપ્યું: "હિન્દીમાં 'મેરે પાસ મા હૈ' એવો એક સંવાદ છે, જેનો અર્થ એવો છે કે મારી કઇં પણ ન હોય તો પણ મારી માતા અહીં છે."
સામાજિક સેવા
રહેમાન ઘણા સખાવતી કાર્યો સાથે સંકળાયેલા છે. 2004માં, તેઓ ડબલ્યુએચઓ(WHO)ના એક પ્રોજેક્ટ, સ્ટોપ ટીબી પાર્ટનરશીપના ગ્લોબલ એમ્બેસેડર તરીકે નિયુક્તિ પામ્યા. તેમણે સેવ ધી ચિલ્ડ્રન, ભારત સહિતના સખાવતી કાર્યોને ટેકો આપવામાં રસ દર્શાવ્યો અને તેમના ગીત "ઇન્ડિયન ઓસન" માટે કેટ સ્ટિવન્સ / યુસુફ ઇસ્લામ સાથે કામ કર્યું. આ ગીતમાં a-ha કીબોર્ડ પ્લેયર મેગ્ને ફ્યુરુહોલમેન અને ટ્રેવિસ ડ્રમર નિલ પ્રિમરોઝને દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. આ ગીતથી થયેલી કમાણી બંદા આકેહના અનાથ લોકોની મદદ માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવી હતી, જે 2004ના ભારતીય સમુદ્રના સુનામીથી અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંનો એક હતો. તેમણે ડોન એશિયન દ્વારા મુખ્તાર સહોતા સાથે સિંગલ "વી કેન મેક ઇટ બેટર" પ્રસ્તુત કર્યું. 2008માં, રહેમાને કંઠ્ય સંગીત, સાધનો, સંગીતની તકનીકો અને સાઉન્ડ ડિઝાઇન શીખવા માગતા આકાંક્ષી લોકોને તાલિમ આપવા માટે ઓડિઓ મિડીયા એજ્યુકેશન ફેસિલીટી સાથે મળી કેએમ મ્યુઝિક કન્ઝર્વેટરીની શરૂઆત કરી. ખૂબ જાણીતા સંગીતકારો જેની સમિતીમાં છે અને નવી શોધવામાં આવેલી સિમ્ફની ઓર્કેસ્ટ્રા છે એવી કન્ઝર્વેટરી ચેન્નાઇના કોદામબક્કમમાં આવેલા સ્ટુડિઓમાં સ્થિત છે, જે પ્રારંભિક, પાયાના અને ડિપ્લોમા કક્ષાના કોર્સ ઓફર કરે છે. રહેમાને ચેન્નાઇની નિરાધાર મહિલાઓની મદદ માટે વર્ષ 2006માં એક ટૂંકી ફિલ્મ ધી બયાન માટે થીમ સંગીત કંપોઝ કર્યું. 2008માં, રહેમાને પરકશનીસ્ટ શિવમણી સાથે ફ્રી હગ્ઝ કેમ્પેઇનથી પ્રેરાઇને "જીયા સે જીયા" શીર્ષક સાથેના ગીતની રચના કરી અને ભારતના વિવિધ શહેરો તેના વિડીઓનું સર્જન કર્યું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય મુસ્લિમો શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:ફિલ્મફેર પુરસ્કારોના વિજેતાઓ શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારના વિજેતાઓ શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા
હંગેરી
હંગરી ગણતંત્ર સ્થિતિ
૪૫અંશ ૫૦મિનટ થી ૪૮અંશ ૪૦મિનટ ઉત્તરી. અક્ક્ષાંશ તથા ૧૬અંશ સે ૨3અંશ પર્વી રેખાંશ. આ ગણતંત્ર ની અધિકતમ લંબાઈ ૨૫૯ કિમી અને પહોળાઈ ૪૨૮ કિમી છે. હંગરી, મધ્યયુરોપ ની ડૈન્યૂબ નદીના મેદાનમાં સ્થિત છે. આની ઉત્તરમાં ચેકોસ્લોવાકિયા પૂર્વ માં રોમાનિયા, દક્ષિણ માં યૂગોસ્લાવિયા તથા પશ્ચિમમાં આસ્ટ્રિયા છે. આ દેશમાં સમુદ્રતટ નથી.
પ્રાકૃતિક બનાવટ
આ આલ્પ્સ પર્વતશ્રેણીઓ થી ઘેરાયેલો છે. અહીં કાર્પેથિયન પર્વત પણ છે જે મેદાન ને લઘુ એલ્ફોલ્ડ અને વિશાળ એલ્ફોલ્ડ નામક ભાગોમાં વિભક્ત કરે છે. સર્વોચ્ચ શિખર કેકેસ 3,33૦ ફુટ ઊઁચો છે. આમાં બે મોટા સરોવરો છે - (૧) બાલાટાન (લંબાઈ ૭૭૫ કિમી અને પહોળાઈ ૫ કિમી) (૨) ન્યૂસીડલર (આને હંગરીમાં ફર્ટો (Ferto) કહે છે). પ્રમુખ નદિઓ છે : ડૈન્યૂબ, ટિજા અને દ્રવા.
આબોહવા
દેશ કી આબોહવા શુષ્ક છે. શિયાળામાં અધિક ઠંડી અને ગ્રીષ્મકાળ માં અધિક ગરમી પડે છે. ન્યૂનતમ તાપમાન ૪3 સેં. અને અધિકતમ તાપમાન 3૬ સેં. પણ અધિક થઈ જાય છે. પહાડ઼ી જિલ્લામાં સરેરાશ વર્ષા ૧૦૧૬ મિમી અને મેદાની જિલ્લામાં 3૮૧ મિમી થાય છે. સૌથી અધિક વર્ષા શિયાળામાં થાય છે જે ખેતીના માટે હાનિકારક નથી હોતી.
કૃષિ
રાષ્ટ્ર ની અડધાથી વધુ આવક કૃષિથી થાય છે. ડૈન્યૂબ નદીના મેદાનોમાં મકાઈ, ઘઉં, જવ, રાઈ આદિ અનાજોના સાથે બટેટા, ચુકંદર(બીટ) કાંદા(ડુંગળી) અને શણ પણ ઉગાડી શકાય છે. ચુકંદરથી સાકર બનાવાય છે. અહીં સારા ફળ પણ ઉગે છે. દ્રક્ષમાંથી એક વિશિષ્ટ પ્રકાર ની શરાબ ટોકે (Tokay) બનાવાય છે. મેદાનોમાં ચરાગાહ છે જ્યાં હરણ, સૂવર અને સસલા આદિ પશુ પાળવામાં આવે છે. પૈપ્રરીકા (paprika) નામક મિર્ચ થાય છે. અહીંના વનોમાં પહોળા પાંદડાવાળા વૃક્ષ, ઓક, બીચ, ઐશ તથા ચેસ્ટનટ જોવા મળે છે.
ખનિજ સંપત્તિ
દેશમાં ખનિજ ધન અધિક નથી . લોખંડ, મૈંગેનીઝ અને ઐલ્યુમિનિયમ (બોક્સાઇટ)ના અમુક ખનિજ કઢાય છે. લોખંડના ખનિજ નિમ્ન કોટિના છે. અમુક પેટ્રોલિયમ તથા પ્રાકૃતિક ગૈસ પણ નિકળે છે. લિગ્નાઇટ કોલસો પણ અહીં કઢાય છે. જલવિદ્યુતના ઉત્પાદનના સાધનોં નો અહીં ખૂબ અભાવ છે.
ઉદ્યોગ ધંધા તથા વિદેશી વ્યાપાર
લોટ પીસવના અનેક કારખાના છે. શરાબ પર્યાપ્ત પ્રમાણ માં બને છે અને બાહર મોલકલાય છે. સાકરનું શુદ્ધિકરણ મહત્વ નો ઉદ્યોગ છે. શણ થી પણ અનેક સામાન તૈયાર કરાય છે. નિકાસની વસ્તુઓં માં સૂવર, મરઘાં, સુતરાઉ વસ્ત્ર, લોટ, સાકર, માખણ, તાજા ફળ, મકાઈ, શરાબ, ઊન અને સીમેંટ આદિ છે. આયાતની વસ્તુઓં માં કચું રૂ, કોલસો, ઇમારતી કાકડું, મીઠું આદિ છે. નાની નાની મશીનો પણ અહીં બને છે તેમનો ઉનકા નિકાસ થાય છે. અહીં નો વ્યાપાર સોવિયત રશિયા, ચેકોસ્લોવાકિયા, જર્મની, પોલેંડ, યૂગોસ્લાવિયા આદિ સાથે થાય છે.
અધિવાસી
હંગરીના અધિવાસિઓ ને મગ્યાર (Magyars) કહે છે. લગભગ ૯૦ ટકા મગ્યાર જ અહીં રહે છે; શેષ જનસંખ્યામાં જર્મન, સ્લોવાક, રોમાનિયન, ક્રોટ, સર્વ અને જિપ્સી છે. લગભગ અડધી જનસંખ્યા નગરોં માં રહે છે. હંગરીની કુલ જનસંખ્યા ૧,૦૦,૫૦,૦૦૦ (૧૯૬૨ અનુમાનિત) છે. અહીંના નિવાસી સ્વતંત્ર પ્રકૃતિના અને આનેવાલે હોય છે. આમના લોકગીત અને નૃત્ય સુપ્રસિદ્ધ છે. અહીંના લોકો રંગબેરંગી વસ્ત્ર પહેરે છે અને સ્વાદિષ્ટ ભોજન કરે છે અહીંની રસોઇ જગત પ્રસિદ્ધ છે. અહીંના નિવાસી ફુટબાલ, ટેનિસ, ઘોડેસવારી, તરણ આદિના શૌખીન છે.
ભાષા અને ધર્મ
હંગરીના ૬૮ ટકા નિવાસી રોમનકૈથોલિક, ૨૭ ટકા પ્રોટેસ્ટેંટ તથા શેષ યહૂદી તથા અન્ય ધર્માવલાંબી છે. અહીં ની ભાષા મગ્યાર છે.
વાહન વ્યવહાર
હંગરી માં ૮૮૦૦ કિમી લાંબી રેલ્વે, સડ઼કો, ૬૦૮૦૦ કિમી લાંબા રાજમાર્ગ અને ૧૯૨૦ કિમી લાંબા નૌગમ્ય જળમાર્ગ છે. અહીં નો હવાઈ મથક બહુ મોટું છે અને સમસ્ત યુરોપીય દેશોં સાથે સંબદ્ધ છે. રેલમાર્ગ પણ અન્ય યુરોપીય દેશોં સાથે સંબદ્ધ છે. દેશની અંદર પણ પર્યાપ્ત વિકસિત વાયુ યાતાયાત છે.
નગર
હંગેરીના પ્રમુખ નગર છે : બુડાપેસ્ટ (રાજધાની), દેવ્રેત્સેન (Debrecen), મિશકોલ્ત્સ (Miskolc) પૈક (Pécs)  સેગેડ (Szeged) અને ડ્યોર (Gyor).
સંદર્ભો
શ્રેણી:યુરોપ શ્રેણી:દેશ
વાસણ (તા. ગણદેવી)
આ ગામના લોકો મુખ્યત્વે ખેતી, દરિયાખેડુ, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલનનો વ્યવસાય કરી પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:ગણદેવી તાલુકો
ભરથાળી (તા.કરજણ)
ભરથાળી (તા.કરજણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા કરજણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભરથાળી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કરજણ તાલુકો
કપલેથા (તા. ચોર્યાસી)
કપલેથા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ચોર્યાસી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કપલેથા ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
ઇતિહાસમાં ઉલ્લેખ
ગાંધીજીના નેતૃત્વમાં કરવામાં આવેલા મીઠાના સત્યાગ્રહ હેઠળ આયોજીત દાંડી યાત્રા આ ગામમાં થઈ પસાર થઈ હતી. સત્યાગ્રહીઓને આ ગામની ભાગોળે વહેતી મીંઢોળા નદી પાર કરાવવા માટે ગામની હિન્દુ મુસ્લિમ લોકોએ પોતાના ગાડાંઓ નદીના પટમાં મૂકી હંગામી પુલ બનાવ્યો હતો.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:ચોર્યાસી તાલુકો
વનસ્પતિ
300px|right|છોડના ભાગો વનસ્પતિ એટલે ખાસ કરીને વન વિસ્તારમાં ઊગતા હોય તેવા વેલા, વૃક્ષો, ઝાડ, પાન, ફળ, ફૂલ, છોડ વગેરેને વનસ્પતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જંગલમાં મુખ્યત્વે અનેક પ્રકારની ઔષધિઓ થતી હોવાથી આ ઔષધિઓને ઔષધિય વનસ્પતિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. વનસ્પતિઓના અનેક પ્રકાર છે અને તેના વિવિધ ઉપયોગ થાય છે. ભારતમાં પ્રાચીન સમયમાં વનસ્પતિઓ અંગે ઘણું સંશોધન થયું છે અને આ સંશોધનની વિદ્યાને વનસ્પતિશાસ્ત્ર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આયુર્વેદના ગ્રંથોમાં પણ વનસ્પતિનું ઘણું જ મહત્વ વર્ણવવામાં આવ્યું છે.
વનસ્પતિના પ્રકાર
સામાન્ય રીતે વનસ્પતિના અનેક પ્રકારો છે જેમાં ઔષધિય વનસ્પતિ મુખ્ય છે. દરિયામાં તળિયે ઊગતા છોડ વગેરેને દરિયાઈ વનસ્પતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ઉપરાંત, ઝાડપાન, છોડ, ફૂલ, વેલા, વેલી, કઠોળ, ફળ, છાયાવાળા વૃક્ષ, દેવદાર, ઘટાદાર વૃક્ષ, પાઇન, ઘાસ, ચરિયાણ, ગૌચરનું ઘાસ, શંકુ આકારના વૃક્ષો, તરુવર, શાખા, ઉપશાખા, મૂળીયા, વડવાઈ સહિત અનેક પ્રકારો છે. ભારતીય શાસ્ત્રોમાં અઢારભાર વનસ્પતિનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.
શ્રેણી:વનસ્પતિ
કપાટ (તા.ઝઘડીયા)
કપાટ (તા.ઝઘડીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કપાટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કણથા (તા. કલોલ)
કણથા (તા. કલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કલોલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કણથા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રાઇ, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કપાટ (તા.ઝઘડીયા)
શ્રેણી:ઝઘડીયા તાલુકો
કણથા (તા. કલોલ)
શ્રેણી:કલોલ તાલુકો
નીલવળા (તા. બાબરા)
નીલવળા (તા. બાબરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાબરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નીલવળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:બાબરા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
નાની શેરડી (તા. બોરસદ)
નાની શેરડી (તા. બોરસદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોરસદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાની શેરડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:બોરસદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
કાનપર (તા. થાનગઢ)
કાનપર (તા. થાનગઢ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા થાનગઢ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાનપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:થાનગઢ તાલુકો
કાકડકુવા (ઉમરદા)
કાકડકુવા (ઉમરદા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. કાકડકુવા (ઉમરદા) ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.
શ્રેણી:સોનગઢ તાલુકો
હાથમતી નદી
હાથમતી નદી એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાંથી વહે છે. અરવલ્લીની પહાડીઓમાંથી નીકળતી આ નદી સાબરમતી નદીની ડાબા કાંઠાની ઉપનદીઓ પૈકીની એક છે. આ નદી પર હિંમતનગર નજીક બંધ બાંધવામાં આવ્યો છે. આ બંધ સાબરકાંઠા જિલ્લામાં સિંચાઈનો અગત્યનો સ્ત્રોત છે. ગુહાઈ નદી હાથમતી નદીની ઉપનદી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
ઇચ્છાપોર
ઇચ્છાપોર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગણદેવી તાલુકાનું ગામ છે. ઇચ્છાપોર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.
આ ગામના લોકો મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલનનો વ્યવસાય કરી પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:ગણદેવી તાલુકો
વૈશ્વિક ઉષ્ણતાની અસરો
ગ્લોબલ વોર્મિંગની અસરો અને આબોહવામાં થતો ફેરફાર પર્યાવરણ અને મનુષ્ય જીવન બંને માટે ચિંતાનો વિષય છે. તાપમાનમાં નોંધાયેલો વધારો, સમુદ્ર સપાટીની ઊંચાઈમાં થયેલો વધારો અને ઉત્તર ગોળાર્ધમાં બરફ આચ્છાદિત વિસ્તારોમાં નોંધાયેલો ઘટાડો આબોહવામાં થયેલા ફેરફારોના દેખીતા પૂરાવાઓ છે. આઇપીસીસી (IPCC)ના ચોથા આકલન અહેવાલ મુજબ, 20મી સદીના મધ્ય ભાગથી વૈશ્વિક તાપમાનમાં થયેલા વધારા પાછળનું અત્યંત સંભવિત કારણ ગ્રીનહાઉસ વાયુઓમાં થયેલો નોંધપાત્ર વધારો છે. એવું અનુમાન કરવામાં આવી રહ્યુ છે કે ભવિષ્યમાં આબોહવામાં ફેરફારો જેવાકે ગ્લોબલ વોર્મિંગમાં વધારો (જેમકે, વૈશ્વિક સામાન્ય તાપમાનમાં વધારાનું વલણ), સમુદ્ર સપાટીની ઊંચાઇમાં વધારો અને કેટલીક વાતાવરણને લગતી વિકટ ઘટનાઓમાં સતત વધારો થશે. આબોહવામાં થતા ફેરફારો સામે જીવસૃષ્ટિ સલામત નથી. ભવિષ્યના પર્યાવરણના ફેરફારો સામે સંતુલન સાધવાની મનુષ્ય જાતની ક્ષમતાને લઈને પણ ઘણા સવાલો ઉભા થયા છે. ભવિષ્યમાં આબોહવામાં થનારા મોટાપાયાના ફેરફારોના જોખમો ઘટાડવા માટે ઘણા દેશોએ ગ્રીનહાઉસ વાયુઓના ઉત્સર્જન સંબંધિ નીતીઓ ઘડી કાઢી છે અને તેનું અમલીકરણ કરવામાં આવ્યુ છે.
સર્વસામાન્ય નિરીક્ષણ
આબોહવામાં થતા ફેરફારોની માનવસૃષ્ટિ પર થનારી અસરો અસમાન પ્રમાણમાં થવાની સંભાવનાઓ છે. કેટલાક પ્રદેશોને ફાયદાઓ અને કેટલાકને નુક્શાન પહોંચવાની સંભાવનાઓ જોવાઈ રહી છે. વોર્મિંગના ઊંચા પ્રમાણને (2થી 3 ડીગ્રી સેલ્સીયસથી વધારે, 1990ના પ્રમાણ સંબંધિત) કારણે ભવિષ્યમાં થનારા ફાયદાઓમાં ઘટાડો અને નુક્શાનમાં વધારો થવાની સંભાવના છે. ભુમધ્ય રેખાંશથી ઓછુ અંતર ધરાવતા અને અલ્પવિકસિત પ્રદેશો સંભવતઃ આબોહવાના ફેરફારો સામે મોટુ જોખમ અનુભવી રહ્યા છે. પર્યાવરણના ફેરફારોને લીધે થતી અસરો સામે માનવની અનુકુલન સાધવાની ક્ષમતાઓ ઘણી છે પરંતુ થનારૂ નુક્શાન જાણી ન શકાય તેવું અને બહુ મોટુ છે. પર્યાવરણના ફેરફારોને પરિણામે જૈવિક સૃષ્ટિની વિવિધતામાં ઘટાડો અને ઘણા બધા સજીવોની જાતો નાશ પામશે. જૈવિક અને જૈવ ભૌતિક પ્રણાલીઓ મનુષ્યની સરખામણીમાં સંતુલન સાધવાની બાબતમાં ઘણી ઉતરતી કક્ષાની હોવાનો સંભવ છે.
હવામાન ઉપરની અસરો
તાપમાનમાં થતા વધારાથી મોટેભાગે વરસાદમાં વધારો થશે પરંતુ વાવાઝોડાઓ ઉપર થનારી અસરો સ્પષ્ટ થતી નથી. એકસ્ટ્રા ટ્રોપિકલ તોફાનો આંશિક રીતે તાપમાનના ફેરફારો ઉપર આધારિત હોવાથી ઉત્તર ગોળાર્ધમાં તેઓ નબળા પડવાની સંભાવનાઓ છે કારણ કે ધ્રુવીય પ્રદેશો ગોળાર્ધના બાકીના ભાગો કરતા વધારે ગરમી ગ્રહણ કરે છે.
ભારે હવામાન
ભારે હવામાનને કારણે કુદરતી આફતોનું પ્રમાણ વધ્યુ છે જેની પાછળનું મહત્વનું કારણ વસ્તી વધારો છે અને ભવિષ્યમાં વધનારી આફતો વાતાવરણના ફેરફારો કરતા સામાજિક ફેરફારો પર વધારે પ્રમાણમાં આધારિત રહેશે. વર્લ્ડ મિટરોલોજીકલ ઓર્ગનાઇઝેશન દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યુ છે કે વિષુવૃત્તીય વાવાઝોડા બાબતના રેકોર્ડમાં માનવજાતિના અસ્તિત્વ અંગેની હાજરી વિરૂદ્ધ અને તરફેણમાં પૂરાવાઓ મળવા છતા આ મુદ્દા ઉપર ચોક્કસ તારણ કાઢવું શક્ય નથી. તેઓ દ્વારા એ વાતની પણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે કોઈ પણ વિષુવવૃત્તીય વાવાઝોડું વાતાવરણના ફેરફારોને કારણે થયુ હોવાનું ખાત્રીપૂર્વક કહેવું શક્ય નથી.
સામાન્ય રીતે ભારે હવામાનને કારણે પ્રત્યક્ષ રીતે પેદા થતા મોટા જોખમોનો મતલબ સામાન્ય હવામાનથી સહેજ વધારે હવામાનને કારણે પેદા થતું મોટુ જોખમ નથી. તેમ છતા પૂરાવાઓ સ્પષ્ટ છે કે હવામાન પ્રતિકુળ થઈ રહ્યુ છે અને સામાન્ય વરસાદમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. તાપમાનમાં થઈ રહેલા વધારાને કારણે ભૂમિવિસ્તારોમાં ફેલાઇ રહેલી ગરમીની માત્રામાં અને ભયાનક વાવાઝોડાની તીવ્રતામાં વધારો થવાના અનુમાનો કરવામાં આવે છે.
બાષ્પીભવનમા વધારો
20મી સદીના સમયગાળા દરમિયાન વિશ્વભરમાં બાષ્પીભવનના દરમાં ઘટાડો થયો છે અને વૈશ્વિક ડિમીંગ દ્વારા આ વાત સમજવાનો અનેક લોકો દ્વારા મુશ્કેલ પ્રયાસ થયો છે. વાતાવરણની ગરમીમાં થતા સતત વધારાને કારણે વૈશ્વિક ડિમીંગમાં સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે અને આ સમુદ્રો પર ગરમીના કરણે બાષ્પીભવનનું પ્રમાણ વધશે. પૃથ્વી એક બંધ પ્રણાલી હોવાના કારણે આ બાબત ભારે વરસાદ અને ભારે ભૂમિ ધોવાણનું કારણ બનશે. આ ધોવાણ ખાસ અભેદ્ય ન કહી શકાય તેવા વિષુવવૃત્તીય વિસ્તારો (ખાસ કરીને આફ્રિકા)માં રણ વિસ્તરણની સ્થિતિ પેદા કરી શકે છે. બીજી તરફ બીજા કેટલાક પ્રદેશોમાં વરસાદનું પ્રમાણ વધવાના કારણે સુકા રણપ્રદેશોમાં જંગલોનું નિર્માણ શક્ય બનશે.
વૈજ્ઞાનિકોને કેટલાક તથ્યો સાંપડ્યા છે કે ગ્લોબલ વોર્મિંગના વધારા સાથે બાષ્પીભવનમાં થનાર વધારાના કારણે ભારે હવામાનની વિકટ સ્થિતિ પેદા થશે. આઇપીસીસી (IPCC)ના ત્રીજા વાર્ષિક અહેવાલમાં જણાવવામાં આવે છે: "...21મી સદી દરમિયાન વૈશ્વિક ક્ષેત્રે સામાન્ય બાષ્પીભવન અને વરસાદની માત્રામાં વધારો થવાની સ્થિતિ સંભવ છે. 21મી સદીના બીજા અર્ધ ભાગ દરમિયાન નિશ્ચિતપણે ઉત્તરીય મધ્યસ્થ ભાગોથી ઉચ્ચ અક્ષાંશો અને એન્ટાર્કટિકા વિસ્તારોમાં શિયાળાના સમય દરમિયાન વરસાદની માત્રામાં વધારો થવાનું અનુમાન છે.   નીચા રેખાંશ પર જમીની વિસ્તારમાં પ્રાન્તીય વધારો અને ઘટાડો બંને થાય છે.  જે વિસ્તારોમાં સામાન્ય વરસાદમાં વધારો થવાનું અનુમાન છે તેવા વિસ્તારોમાં દરેક વર્ષે વરસાદની સ્થિતિમાં ખુબ જ વિવિધતા અને ફેરફારો પેદા થવાની અટકળો છે."
ભારે હવામાનને કારણે થતું નુક્શાન
વર્લ્ડ મિટરોલોજીકલ ઓર્ગનાઇઝેશન દ્વારા સમજાવવામાં આવ્યુ છે કે નજીકના સમયમાં વિષુવવૃત્તીય ચક્રવાતોના કારણે સામાજિક અસરોમાં થયેલા વધારા પાછળનું મુખ્ય કારણ દરિયાકાંઠા વિસ્તારોમાં વધી રહેલા માનવ વસ્તી અને બાંધકામ છે. પિએલ્કે એટ અલ. (2008) દ્વારા 1900-2005થી 2005 સુધીની અમેરિકન મેઇન લેન્ડ હરિકેનના કારણે થયેલી હાનિની વિસ્તૃત છણાવટ કરવામાં આવી હતી અને શોધી કાઢવામા આવ્યુ કે ખુવારીનું પ્રમાણ વધવાનું ચિત્ર સ્પષ્ટ થતું નથી. 1970 અને 1980ના દાયકાઓ દરમિયાન થયેલી હાનિ બીજા દાયકાઓ દરમિયાન થયેલી હાનિની સરખામણીમાં ખુબ ઓછી હોવાની બાબત નોંધનીય છે. 1996-2005 દરમિયાન થયેલી હાનિ પાછલા 11 દાયકાઓમાં થયેલી ખુવારીમાં બીજા ક્રમની સૌથી વધુ હાનિ છે અને ફક્ત 1926થી 1935ના દશક દરમિયાન થયેલ ખુવારીનો આંક તેની હદ વટાવી ચુક્યો છે. 1926માં ત્રાટકેલ મિયામી હરિકેન સૌથી વધુ નુક્શાનકારક વાવાઝોડુ છે જેના લીધે લગભગ 157 અબજ ડોલરની હાનિ થઈ હતી.