cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
વી ફોર વેન્ડેટા
સાંસ્કૃતિક પ્રભાવ
2008માં લંડનમાં સાયન્ટોલોજી સામેના વિરોધ પ્રદર્શનમાં દેખાવકારોએ "ગાય ફૉક્સ માસ્ક્સ" પહેરીને અજ્ઞાત, ઈન્ટરનેટ-આધારિત નેતૃત્વહીન જૂથે તેમના પ્રતીક સ્વરૂપે (ઈન્ટરનેટ મેમેના સંદર્ભમાં) ગાય ફૉક્સ માસ્કને અપનાવ્યું હતું, જેને સવિશેષ તો પ્રોજેક્ટ ચેનોલોજીના ચર્ચ ઓફ સાયન્ટોલોજી સામેના ધરણા દરમિયાન સભ્યો દ્વારા પહેરવામાં આવતા હતા. ગાય ફૉક્સ માસ્ક અપનાવવા અંગે એલન મૂરેનો અભિપ્રાય હતો, જેને તેમની કોમિક વી ફોર વેન્ડેટા માંથી લેવામાં આવ્યો હતો, જેમાં તેમણે એન્ટરટેઈન્મેન્ટ વીકલી પાસે કબૂલ્યું હતું કેઃ "હું બીજા દિવસે ઘણો દુખી થયો હતો જ્યારે મે આ સમાચાર જોયા કે સાયન્ટોલોજીના મુખ્ય કાર્યાલયમાં વિરોધ પ્રદર્શન થઈ રહ્યું છે, અને તેઓ અચાનક એક ક્લિપમાં એવું દર્શાવતા હતા કે પ્રદર્શનકારીઓએ વી ફોર વેન્ડેટા ના ગાય ફૉક્સ માસ્ક્સ પહેર્યા હતા. જેનાથી મને ઘણો સંતોષ થયો હતો. તેનાથી મને હર્ષની લાગણીનો અનુભવ થયો હતો."
રવિવાર
રવિવાર એ અઠવાડિયાનો પહેલો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. રવિવાર પહેલાંનો દિવસ શનિવાર તેમ જ રવિવાર પછીનો દિવસ સોમવાર હોય છે.
ગુજરાત રાજ્યમાં દરેક રવિવારના દિવસે સાપ્તાહિક રજા હોય છે. ભારતભરમાં તેમ જ વિશ્વના મોટા ભાગના દેશોમાં પણ રવિવારના દિવસે સાપ્તાહિક રજા હોય છે.
શ્રેણી:સમય શ્રેણી:ભારતીય સમય
નેસ હાથીપુરા
નેસ હાથીપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંતરામપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નેસ હાથીપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સંતરામપુર તાલુકો
અઠવાડિયું
અઠવાડિયું કુલ સાત દિવસનું હોય છે.
આખા વર્ષના કુલ ૫૨ (બાવન) અઠવાડિયાં હોય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સમય શ્રેણી:ભારતીય સમય
અમરાપુરી (તા. હાલોલ)
શ્રેણી:હાલોલ તાલુકો
રીવા કિલ્લો
આ કિલ્લો મહારાષ્ટ્ર સરકારના પુરાતત્વ અને સંગ્રહાલય વિભાગની દેખરેખ હેઠળ છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:મુંબઈ શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓ શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
દિધિયા (તા. ખેડબ્રહ્મા)
દિધિયા (તા. ખેડબ્રહ્મા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  ખેડબ્રહ્મા તાલુકામાં આવેલું  એક ગામ છે. દિધિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખેડબ્રહ્મા તાલુકો
ડેમાઇ (તા. બાયડ)
ડેમાઇ (તા. બાયડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ડેમાઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કનરા બુલબુલ
કનરા બુલબુલ (અંગ્રેજી: Himalayan Bulbul), (Pycnonotus leucogenys) એ ગાયકપક્ષી છે. જો તેના બચ્ચાને હેળવવામાં આવે તો તે સહેલાઈથી માણસનું હેવાયું થઈ જાય છે. તે ભારતીય ઉપખંડના ઉત્તરીય વિસ્તારમાં અને તે સાથે જોડાયેલા કેટલાંક પ્રદેશોમાં જોવા મળે છે. તે અફઘાનિસ્તાન, ભૂતાન, નેપાળ, પાકિસ્તાન અને તાજિકિસ્તાનમાં પણ જોવા મળે છે. આ પક્ષી બહેરીનનું રાષ્ટ્રીય પક્ષી છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:પક્ષી
તેરી (કપરાડા)
તેરી (કપરાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. તેરી(કપરાડા) ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કપરાડા તાલુકો શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
વાસણા ચૌધરી
વાસણા ચૌધરી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દહેગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાસણા ચૌધરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દહેગામ તાલુકો
રવિદરા
રવિદરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા અંકલેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. રવિદરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વસોદરા (તા. સાણંદ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાણંદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રવિદરા
શ્રેણી:અંકલેશ્વર તાલુકો
ખોલવડ
ખોલવડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લામાં આવેલા કામરેજ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ખોલવડ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ અને પાટીદારો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
આ ઐતિહાસિક ગામમા વર્ષો પુરાણી મસ્જીદો આવેલી છે.
પાણીયા દેવસ્થાન (તા. ધારી)
પાણીયા દેવસ્થાન (તા. ધારી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધારી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાણીયા દેવસ્થાન ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધારી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પાદેડી અદોર
પાદેડી અદોર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંતરામપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાદેડી અદોર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સંતરામપુર તાલુકો
વરધાના મુવાડા
વરધાના મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દહેગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વરધાના મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.ગામમાં જ્યોતી વિદ્યાલય નામની શાળા છે. આ ગામમાં સ્વામીનારાયણનું એક મંદિર પણ છે.
શ્રેણી:દહેગામ તાલુકો
મીઠી વાવ, પાલનપુર
મીઠી વાવ ગુજરાત રાજ્યના બનાસકાંઠા જિલ્લાના પાલનપુર શહેરમાં આવેલી પ્રાચીન અને ઐતહાસિક વાવ છે. ૮મી સદીમાં બંધાયેલી આ વાવ પરમાર વંશના શાસનની એકમાત્ર નિશાની તરીકે બાકી રહી છે.
સ્થાન
મીઠી વાવ પાલનપુરના પૂર્વ ભાગમાં આવેલી છે. આ વાવમાં પાંચ માળ આવેલા છે, જેમાં પશ્ચિમ બાજુથી પ્રવેશી શકાય છે.
શૈલી
તેની સ્થાપત્ય શૈલી પરથી એવું મનાય છે કે તેનું બાંધકામ મધ્યયુગના અંતમાં થયું હોવું જોઇએ પરંતુ દિવાલો પરની મૂર્તિઓ તેના કરતાં જૂની હોઇ શકે છે. મૂર્તિઓમાં ગણેશ, શિવ, અપ્સરાઓ, નૃત્યાંગનાઓ, પૂજા કરતું યુગલ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે અને તે ઉપરાંત ફૂલબુટ્ટા તેમજ ભૌમિતિક આકારોની કોતરણીઓ જોવા મળે છે. વાવમાં ડાબી બાજુની દીવાલ પરની એક મૂર્તિ પર લગભગ અસ્પષ્ટ થયેલો એક શિલાલેખ આવેલો છે તે સંવત ૧૩૨૦ની (ઇ.સ. ૧૨૬૩) સાલ દર્શાવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર શ્રેણી:રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક શ્રેણી:ગુજરાતની વાવો
સોમવાર
સોમવાર એ અઠવાડિયાનો બીજો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. સોમવાર પહેલાંનો દિવસ રવિવાર તેમ જ સોમવાર પછીનો દિવસ મંગળવાર હોય છે.
સંસ્કૃતમાં સોમવારને (इन्दुवासरम्) થી ઓળખવામાં આવે છે. દુનિયાની મોટાભાગની ભાષાઓમાં આ વારનાં નામનો અર્થ 'ચંદ્રનો વાર' તેવો થાય છે, અમુક ભાષાઓમાં તેનો અર્થ 'રવિવાર પછીનો' અને અમુકમાં 'પ્રથમ દિવસ' તેવો અર્થ પણ થાય છે. હિંદુ ધર્મના લોકોમાં સોમવારના દિવસે શિવજીના દર્શન અને પૂજા કરવાનો તેમ જ ઉપવાસ (એકટાણું) કરવાનો અનેરો મહિમા છે. એમાં પણ વિશેષ કરીને શ્રાવણ મહિનામાં સોમવારનું ધાર્મિક મહત્વ અત્યંત વધારે હોય છે.
શ્રેણી:સમય શ્રેણી:ભારતીય સમય
વ્રત
હિંદુ પુરાણોમાં નીચે પ્રમાણેના વ્રતનાં પ્રકાર દર્શાવાયા છે.
આમ હિંદુ ધર્મના પુરાણોનુસાર વ્રતો "મનસા-વાચા- કર્મણા" એટલે કે, મન, વચન ને કર્મથી કરાય છે.
જૈન ધર્મમાં વ્રત
હિંદુ ધર્મ ઉપરાંત જૈન ધર્મમાં પણ વ્રતનું ઘણું જ મહત્વ જણાય છે. જૈન ધર્મમાં વ્રતનાં બે પ્રકાર ગણાવાયા છે. (૧) મહાવ્રત-જે જૈન સાધુઓ કરે છે. અને (૨) અણુવ્રત-જે જૈન શ્રાવકો (ભક્તજનો) એ કરવાનાં હોય છે. જૈનધર્મમાં કુલ બાર વ્રતનું વર્ણન છે. જેમાં પ્રથમના પાંચ ’પંચ મહાવ્રત’ અને પછીના સાત ’સાત ગુણવ્રત’ ગણાય છે. જે આ પ્રમાણે છે; અહિંસા, અસ્તેય, સત્ય, બ્રહ્મચર્ય, અપરિગ્રહ, દિગ્પરિમાણ, દેશાવકાસિક, ભોગોપભોગ પરિણામ, અનર્થદંડ, સામાયિક, પૌષધ અને અતિથિ સંધિભાગ.
ગાંધીજીનાં અગિયાર મહાવ્રત
મહાત્મા ગાંધીએ આપેલાં અગિયાર મહાવ્રતો બહુ જાણીતા છે. એ અગિયાર મહાવ્રતો આ પ્રમાણે છે; સત્ય, અહિંસા, ચોરી ન કરવી, વણજોતું નવ સંઘરવું; બ્રહ્મચર્ય ને જાતે મહેનત, કોઈ અડે ના અભડાવું; અભય, સ્વદેશી, સ્વાદ ન કરવો, સર્વ ધર્મી સરખાં ગણવાં.
દલપતપુરા (તા. બાયડ)
શ્રેણી:બાયડ તાલુકો
વિદિશા કિલ્લો
thumb|પૌરાણિક કિલ્લો વિદિશા કિલ્લો  પથ્થરોના મોટા-મોટા ખંડો વડે બનાવવામાં આવેલ છે. તેની આસપાસ મોટા મોટા દ્વ્રારોની જોગવાઈ છે. કિલ્લાની આસપાસની પહોળી દિવાલ પર અલગ અલગ સ્થાન પર તોપ રાખવા માટેની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. ગઢના દક્ષિણ પૂર્વ તરફના દરવાજા બાજુ પર હજુ પણ કેટલીક તોપો જોઈ શકાય છે.
નિર્માણ
આ કિલ્લોના નિર્માણનો સમયકાળ સ્પષ્ટ નથી. ફણનીસી દફતરના દસ્તાવેજો અનુસાર તેને ઔરંગઝેબ દ્વારા કરાવવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ ઘણા વિદ્વાનો એમ માને છે કે આ કિલ્લો ખૂબ જ પ્રાચીન છે. એક શક્યતા મુજબ, તે ઈસ્વીસન પૂર્વેની સદીના એક શ્રીમંત પશુઓના વેપારી ભૈંસા શાહ દ્વારા બંધાવવામાં આવ્યો હતો. આ વંશના આ શાહની પુત્રી સાથે અશોકનું લગ્ન થયું હતું. વારંવાર હુમલાને કારણે આ કિલ્લાને નુકશાન થતું રહ્યું હશે. સમયાંતરે તેની દિવાલો પર મંદિરોમાં વાપરવામાં આવતા કેટલાક પથ્થરો લગાવવામાં આવ્યા હશે.
રાયસેન દરવાજા
ગઢની દક્ષિણ-પૂર્વમાં સ્થિત આ દરવાજાને "રાયસેન દરવાજા' કહેવામાં આવે છે, કારણ કે આ દિશામાં રાય્સેન શહેર આવેલ છે. દરવાજામાં એક બારી લગાવવામાં આવેલ છે, જે દરવાજાની બંધ સ્થિતિમાં વ્યક્તિઓની અવરજવર માટે કામ આવતી હતી. દરવાજા ઉપર પથ્થર વડે બનાવવામાં આવેલ શહતીર વિજયમંડલ દરવાજાની શહતીર છે.
વૈસ દ્વાર
કિલ્લો તરફથી નદી બાજુ આવેલ દ્વાર વૈસ દરવાજા તરીકે ઓળખાતો હતો. રક્ષણાત્મક દૃષ્ટિકોણ ધ્યાનમાં રાખી આ દરવાજાના બધા ફાટક એક જ લાઈનમાં બનાવવામાં આવેલ નથી. આ દરવાજાથી લઇને નેત્રવતી નદીના મહેલ ઘાટ સુધી પાકો સડક માર્ગ બનાવેલ હતો.
ખિડકી દ્વાર
ચોથું દ્વાર, જે હાલમાં અસ્તિત્વમાં નથી, પશ્ચિમ ભાગમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ દ્વારને ખિડકી દરવાજા કહેવામાં આવે છે. આ પ્રવેશદ્વારની અંદર કિલ્લામાં શાસક ઉપરી અધિકારીઓનો વસવાટ હતો. નજીકમાં જ એક સુંદર ચતુષ્કોણીય સરોવર બનાવવામાં આવેલ છે. તેને ચૌપરા કહેવામાં આવે છે. કટોકટીની પરિસ્થિતિઓમાં પણ આ જળાશય કામમાં લેવામાં આવતું હતું. મરાઠા શાસનકાળમાં ચૌપરા નજીક કિલ્લાની દિવાલ અડીને મહેલ બનાવવામાં આવ્યા હતા. તેમાં સૂબા, તાલુકા - કચેરીઓ આવેલ હતી, જે વર્ષ ૧૯૩૦ પછી કિલ્લાની બહાર ખસેડવામાં આવેલ છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:ભારતના કિલ્લાઓ શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
અરાદ (તા. હાલોલ)
અરાદ (તા.હાલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અરાદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મંગળવાર
મંગળવાર એ અઠવાડિયાનો ત્રીજો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. મંગળવાર પહેલાંનો દિવસ સોમવાર તેમ જ મંગળવાર પછીનો દિવસ બુધવાર હોય છે.
સંસ્કૃતમાં મંગળવારને (भौमवासरम्) થી ઓળખવામાં આવે છે. આ વાર યુદ્ધનાં દેવ મનાતા મંગળ ગ્રહ સાથે જોડાયેલ છે. જોકે ગુજરાતી ભાષામાં "મંગળ"નો અર્થ "કલ્યાણકારી" તેમ પણ થાય છે.
શ્રેણી:સમય શ્રેણી:ભારતીય સમય
વાઘજીપુર (તા. દહેગામ)
વાઘજીપુર (તા. દહેગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દહેગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાઘજીપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દહેગામ તાલુકો
નીલોસી
નીલોસી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. નીલોસી ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કપરાડા તાલુકો શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
કપાસી
કપાસી (અંગ્રેજી: Black-winged Kite), (Elanus caeruleus) એ નાનું દિવસે શિકાર કરતું પક્ષી છે જે ઘાસીયાં મેદાનો પર મંડરાવા માટે જાણીતું છે.
વર્ણન
આ લાંબી પાંખોવાળું શિકારી પક્ષી ખભા પર, પાંખના છેડે અને આંખો આસપાસ કાળા ડાઘ સાથેના રાખોડી કે સફેદ રંગનું હોય છે. આ પક્ષી મુખ્યત્વે તો મેદાનોમાં જોવા મળે છે પણ સિક્કિમમાં 3650 mની ઊંચાઈ પર પણ દેખાયાનું નોંધાયું છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:પક્ષી
કોળી ભરથાણા
કોળી ભરથાણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લામાં આવેલા કામરેજ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કોળી ભરથાણા ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ અને પાટીદારો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:કામરેજ તાલુકો
દિગથાલી
શ્રેણી:ખેડબ્રહ્મા તાલુકો
પાદરગઢ (તા. ધારી)
પાદરગઢ (તા. ધારી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધારી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાદરગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધારી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સજોદ
સજોદ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા અંકલેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. સજોદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર, શેરડી, કેળાં તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામ હાંસોટથી અંકલેશ્વર જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર આવેલું છે.સજોદમાં બળીયાદેવ નું મંદીર આવેલું છે.
શ્રેણી:અંકલેશ્વર તાલુકો
બુધવાર
બુધવાર એ અઠવાડિયાનો ચોથો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. બુધવાર પહેલાંનો દિવસ મંગળવાર તેમ જ બુધવાર પછીનો દિવસ ગુરુવાર હોય છે.
સંસ્કૃતમાં બુધવારને (सौम्यवासरम्) થી ઓળખવામાં આવે છે.
શ્રેણી:સમય શ્રેણી:ભારતીય સમય
આઈઝિસ
આઈઝિસ(Isis) ઇજિપ્તની પૌરાણિક કથાઓમાં દેવી હતી. તે ઓઝિરિસની બહેન અને પત્ની હતી, અને તેઓના દિકરાનું નામ હોરસ હતું. આઈઝિસ બાળકોને સુરક્ષિત રાખે છે, બિમારોને સાજા કરે છે અને તે જાદુની પણ દેવી છે. તે પ્રાચિન મિશ્રની સૌથી મહાન દેવી છે.
શક્તિઓ
આઈઝિસ પાસે રક્ષણ અને જાદુની ઘણી બધી શક્તિઓ છે. તેને રા પણ કહેવામાં આવે છે. તેની શક્તિઓનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ એ છે જ્યારે તે, પોતાની શક્તિઓ વડે ઓઝિરિસને એક રાત માટે સ્વર્ગમાંથી પૃથ્વી પર પાછો લાવે છે. તેની શક્તિઓ ઘણી મજબુત છે.
શારીરિક દેખાવ
આઈઝિસ ના માથા પર એક સૂર્ય ની તકતી દર્શાવાય છે. તેણીને એક રાણી તરીકે બતાવવામાં આવે છે, આઈઝિસને હંસનું ઇંડું પણ કહેવામાં આવે છે કારણ કે ગૅબ આઈઝિસના પિતા છે અને તેમનું પ્રતિકચિહ્ન હંસ છે. તેણી રાણી હોવાનો સંકેત આપવા તેના માથા પર સિંહાસન પણ દર્શાવાય છે.
બેજા રજવાડું
thumb|બેજા હુકુમતનો મહેલ/કિલ્લો thumb|બેજા રજવાડાના છેલ્લા રાજા લક્ષ્મણ ચાંદ તેની પત્ની સાથે બેજા રજવાડું  ભારતના વર્તમાન હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના વિસ્તારમાં આવેલ એક રજવાડું (રિયાસત અથવા હકુમત) હતું. આ રજવાડાની સ્થાપના ૧૮મી સદીમાં થઈ ત્યારથી ૧૫મી એપ્રિલ, ૧૯૪૮ના દિન સુધી તોમર વંશે તેનું શાસન સંભાળ્યું હતું. આ રજવાડું સિમલાના ૧૬ પર્વતીય રાજ્યો પૈકીનું એક હતું અને કસૌલીથી નીચેના પશ્ચિમ ભાગમાં ફેલાયેલ હતું. અન્ય રજવાડાં માહલોગ, પતિયાલા, કુથાર અને શિમલા જિલ્લાનો બરૌલી ભાગ આ રજવાડાની પડોશની સરહદ સાથે જોડાયેલ હતા. આ હુકુમતમાં ૪૫ ગામો હતા, જે ૧૩ ચોરસ કિમી અથવા ૫ ચોરસ માઈલ જેટલા વિસ્તારમાં ફેલાયેલા હતા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ઇતિહાસ શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
જૂના ભવનાથ મંદિર, મ‌ઉ
જૂના ભવનાથ મંદિર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા ભિલોડા તાલુકામાં આવેલા મઉ ગામ ખાતે આવેલું એક પ્રાચીન મંદિર છે.
તાલુકા મથક ભિલોડાથી આશરે ૬ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું આ સ્થળ લગભગ ૧૩૦૦ વર્ષ જૂનું હોવાનો આધાર શિલાલેખ પરથી મળે છે. ભવનાથનું નામ ભૃગુકુંડને લીધે જાણીતું છે. આ કુંડની માટીથી સ્નાન કરવાથી કોઢનો રોગ મટે છે એવી સ્થાનિક માન્યતા છે. આ સ્થળ પર મહાદેવનું મંદિર તથા ભૃગુઋષિના પુત્ર અવનઋષિનું મંદિર પણ આવેલ છે. આ સ્થળ હાથમતી નદી પરના બંધના તટ ઉપર અને ડુંગરોની વચ્ચે રમણીય સ્થાન પર આવેલું છે. શ્રાવણ માસના છેલ્લા સોમવારે તેમજ શિવરાત્રિના દિવસે મેળો ભરાય છે. આ મેળામાં મોટી સંખ્યામાં લોકો આવે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો શ્રેણી:ભિલોડા તાલુકો
પાધરીયા (તા. સંતરામપુર)
શ્રેણી:સંતરામપુર તાલુકો
દખણેશ્વર (તા. બાયડ)
દખણેશ્વર (તા. બાયડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દખણેશ્વર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:બાયડ તાલુકો
વાસણા ઇયાવા
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાણંદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડીઓ, પુસ્તકાલય, બેંક તેમ જ દૂધની ડેરી તેમજ દૂધ ઉત્પાદક મંડળી તથા નજીકમાં ITI તાલીમ કેન્દ્ર જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
હરીયાવાડા (તા. દાંતીવાડા)
હરીયાવાડા (તા. દાંતીવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાંતીવાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હરીયાવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાંતીવાડા તાલુકો
વાસણા ઇયાવા
વસ્તી
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે ગામની વસ્તી ૨૬૨૪ છે. ગામની સાક્ષરતા ૮૧.૩૬% છે.
બળીયાદેવ (તા. હાલોલ)
બળીયાદેવ (તા.હાલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બળીયાદેવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હાલોલ તાલુકો
વડવાસા (તા. દહેગામ)
વડવાસા (તા. દહેગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દહેગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વડવાસા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દહેગામ તાલુકો
નવા ચરખા (તા. ધારી)
નવા ચરખા (તા. ધારી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધારી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવા ચરખા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધારી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગુરુવાર
ગુરુવાર એ અઠવાડિયાના સાત દિવસો પૈકીનો પાંચમા ક્રમે આવતો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. ગુરુવાર પહેલાંનો દિવસ બુધવાર તેમ જ ગુરુવાર પછીનો દિવસ શુક્રવાર હોય છે.
સંસ્કૃતમાં ગુરુવારને (गुरूवासरम) થી ઓળખવામાં આવે છે. ગુજરાતી ભાષામાં "ગુરુ" નો અર્થ મોટું, વિશાળ તેવો થાય છે. શિક્ષણની પરિભાષામાં "ગુરુ" નો અર્થ શિક્ષક એવો થાય છે. આ વાર સૌથી મોટા ગ્રહ 'ગુરુ' સાથે સંબંધ ધરાવે છે.
શ્રેણી:સમય શ્રેણી:ભારતીય સમય
મિનેપોલિસ
મિનેપોલિસ કે જેને હુલામણાં નામ તરીકે તળાવોનું શહેર અથવા તો મિલોનું શહેર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ પરગણું હેનેપિન પરગણાં,માં આવેલું છે. યુએસનાં મિનેસોટા રાજ્યમાં આવેલું આ સૌથી વિશાળ શહેર છે તેમજ સમગ્ર યુએસનું 48મા ક્રમનું સૌથી વિશાળ શહેર છે. તેનું નામ તેના પ્રથમ શાળા શિક્ષકનાં નામ ઉપરથી રાખવામાં આવ્યું છે. જેમાં મિની એટલેકે ધ ડાકોટા અર્થાત પાણી માટેનો શબ્દ અને પોલિસ  એટલે કે ગ્રીક ભાષામાં શહેર માટેનાં શબ્દોનો સમાવેશ થાય છે. મિનેપોલિસના રહેવાસીને મિનિયેપોલિટન કહેવામાં આવે છે.
મિનેપોલિસ મિસિસિપી નદીના બંને કાંઠાઓ ઉપર વસેલું શહેર છે. મિસિસિપી નદીનો મિનેસોટા નદી સાથે સંગમ થાય છે તેની ઉત્તરે તે આવેલું છે.અને રાજ્યનાં પાટનગર સેન્ટ પૌલની જોડે તે આવેલું છે. મિનેપોલિસ-સેન્ટ પૌલ "પડોશના શહેરો" તરીકે ઓળખાય છે. આ વિસ્તાર યુએસનો 16મા ક્રમનો મહાનગરીય વિસ્તાર છે. અહીંની વસતી 35 લાખની છે. મેટ્રોપોલિટન કાઉન્સિલનો અંદાજ છે કે વર્ષ 2009માં શહેરની વસતી 3,86,691ની હતી.
આ શહેરમાં પાણીની સમૃદ્ધિ ભરપૂર છે. અહીં વીસ જેટલાં તળાવો અને ભીની જમીનનાં વિસ્તારો આવેલા છે. ઉપરાંત અહીં મિસિસિપી નદીનું દલદલ તેમજ ધોધ પણ આવેલા છે. આ પૈકીના ઘણા પાર્કવેઝ મારફતે ચેઇન ઓફ લેક્સ અને ગ્રાન્ડ રાઉન્ડ સેનિક બાયવે સાથે જોડાયેલાં છે. એક જમાનામાં તે વિશ્વમાં અનાજ દળવાની ઘંટીનાં પાટનગર તરીકે જાણીતું હતું આ ઉપરાંત અહીં ઈમારતી લાકડાંનો વેપાર પણ થતો હતો. હાલમાં તે શિકાગો અને સિટલ વચ્ચેનું મુખ્ય વેપારી કેન્દ્ર ગણાય છે. આ અમેરિકાનું સૌથી વધારે સાક્ષર શહેર ગણાતું હોવાને કારણે અહીં ઘણાં સાંસ્કૃતિક કેન્દ્રો આવેલાં છે. જેના કારણે રચનાત્મક લોકો અને પ્રેક્ષકો શહેરમાં નાટકો, વિઝ્યુઅલ આર્ટ, લેખન અને સંગીત માટે આવતાં રહે છે. વિવિધ સંસ્કૃતિના લોકો અહીં રહેતા હોવાને કારણે આ શહેરમાં પ્રગતિકારક જાહેર સામાજિક કાર્યક્રમનો મારફતે ધરમાદાનો ટેકો સારો એવો મળી રહે છે. ઉપરાંત ખાનગી અને ઉદ્યોગજગત પણ પરોપકારી છે.
ઇતિહાસ
thumb|left|Taoyateduta was among the 121 Sioux leaders who from 1837 to 1851 ceded what is now Minneapolis. |alt=નાનો કાગડો ત્રીજાભાગની ઊંચાઇએ બેઠો છે. એક વ્યક્તિ ત્રણ પીંછા ધરાવતો મુગટ પહેરીને હાથમાં ભાલો લઈને ઊભો છે. thumb|upright|alt=Two men who loaded flour and a bag of flour that says Monahan's Minneapolis and a Pillsbury truck|લોડિંગ ફ્લોર, પિલ્સબરી, 1939
વર્ષ 1680માં જ્યાં સુધી ફ્રેન્ચ ઉત્ખનનકારો અહીં ન આવ્યા ત્યાં સુધી અહીં ડાકોટા સાયક્સ પ્રજાતિનો જ નિવાસ રહેતો હતો. વર્ષ 1819ની આસપાસ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ લશ્કર દ્વારા સ્નેલિંગ કિલ્લાનું નિર્માણ કરવામાં આવતાં આ વિસ્તારનો વિકાસ વધવા પામ્યો. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સરકારે ડાકોટાના મંડળ મેડવેકાન્ટોનને તેમની જમીન વેચી દેવા માટે અને પૂર્વમાંથી લોકો અહીં આવીને વસવાટ કરી શકે તે માટે દબાણ કર્યું વર્ષ 1856માં મિનેસોટા ટેરિટોરિયલ લેજિસ્લેટરે હાલના મિસિસિપી નદીનાં પશ્ચિમી કાંઠે વસેલા મિનેપોલિસને શહેર તરીકેની માન્યતા આપી હતી. વર્ષ 1867માં મિનેપોલિસને મોટાં શહેરનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો અને વર્ષ દરમિયાન મિનેપોલિસ અને શિકાગો વચ્ચે રેલવ્યવહારની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ મોડેથી વર્ષ 1872માં તે પૂર્વ કિનારાનાં શહેર સેન્ટ એન્થોની સાથે જોડાયું હતું.
મિનેપોલિસ સેન્ટ એન્થોનીના ધોધની આસપાસ વિસ્તરવા માંડ્યું. આ ધોધ મિસિસિપી નદી ઉપરનો સૌથી વિશાળ ધોધ હતો. ઇસવિસન પૂર્વે પ્રથમ સદીથી મિલધારકો જળવિદ્યુત ઊર્જાનો ઉપયોગ કરતાં હતાં. પરંતુ 1880થી 1930 દરમિયાન મિનેપોલિસમાં જે પરિવર્તન આવ્યું તે ખૂબ જ નોંધપાત્ર હતું. શહેરનું વર્ણન "વિશ્વએ ક્યારેય નહીં જોયેલું સીધી જળવિદ્યુત ઊર્જાનું કેન્દ્ર" તરીકે કરવામાં આવતું હતું. શરૂઆતનાં વર્ષોમાં લાકડાંના ઉદ્યોગ માટે ઉત્તરમિનેસોટા ખાતે આવેલાં જંગલો મુખ્ય સ્રોત ગણાતા હતા.આ ઉદ્યોગમાં સત્તર જેટલાં લાકડાં વહેરવાનાં કારખાનાંઓ આવેલાં હતાં જે પાણીના ધોધમાંથી ઉત્પન્ન થતી ઊર્જા વડે ચાલતા હતાં. વર્ષ 1871 સુધીમાં પશ્ચિમી નદી કિનારા ઉપર સત્યાવીસ જેટલા નવા ઉદ્યોગો શરૂ થયા જેમાં અનાજ દળવાની ઘંટીઓ, ઊનની મિલો, લોખંડનાં કારખાનાઓ, રેલમાર્ગ મશિનની દુકાનો, કપાસ, કાગળ, રેશમ અને લાકડાને સમતળ બનાવવા માટેની મિલોનો સમાવેશ થતો હતો. ગ્રેટ પ્લેઇન્સના ખેડૂતો અનાજ ઉગાડતા જેને રેલવે મારફતે શહેરની ચોંત્રીસ અનાજ દળવાની ઘંટીઓમાં મોકલવામાં આવતું હતું. અહીં પિલ્સબરી અને સામાન્ય મિલો પ્રક્રિયા કરનારી બની ગઈ હતી. વર્ષ 1905 સુધીમાં મિનેપોલિસ દેશના 10 ટકા લોટનું અને દળણું દળવાનું કામકાજ કરવા માંડ્યું. જ્યારે ઉત્પાદન તેની ચરમસીમાએ હતું ત્યારે વોશબર્ન ક્રોસબાય ખાતે આવેલી એક મિલ પ્રતિદિન 1.20 કરોડ બ્રેડ બનાવી શકે તેટલો લોટ બનાવવાને સક્ષમ હતી.
વર્ષ 1866થી મિનેપોલિસમાં તફાવતોનો ભેદ પાડવા માટે ખૂબ જ નાટ્યાત્મક બદલાવ આવ્યો. આ સમયગાળા દરમિયાન માર્થા રિપ્લેએ કુંવારી તેમજ પરિણિત માતાઓ માટે પ્રસુતિગૃહની શરૂઆત કરી હતી. મહામંદી દરમિયાન આ દેશનું ભાગ્ય બદલાયું, આ સમયગાળા દરમિયાન હિંસક 1934ની ટેમ્સ્ટર્સ હડતાળ બાદ કામદાર સંગઠનોના કાયદાઓ બન્યા. આજીવન નાગરિક અધિકાર ચળવળકારી અને કામદાર સંગઠનના હિમાયતી મેયર હર્બર્ટ હમ્ફ્રીએ શહેરમાં કામદારોનું હિત જળવાય તે રીતે કામ થાય તેની વ્યવસ્થા કરી. ઉપરાંત તેમણે વર્ષ 1946માં માનવ સંસાધન કેન્દ્રની સ્થાપના કરી આ કેન્દ્ર લઘુમતીઓના પ્રશ્ને દરમિયાનગીરી કરતું હતું. મિનેપોલિસમાં ગોરાઓનું રાજ આવ્યું કે જેણે વિપૃથક્કરણ તેમજ આફ્રિકન-અમેરિકન નાગરિક અધિકાર ચળવળમાં ભાગ લીધો હતો. અને વર્ષ 1968 અમેરિકન ઇન્ડિયન ચળવળનું જન્મવર્ષ હતું.
વર્ષ 1950 અને 1960 દરમિયાન શહેરી નવીનીકરણની યોજનાના ભાગરૂપે શાસને શહેરના પચ્ચીસ જેટલા બ્લોક્સમાં આવેલી લગભગ 200 જેટલી ઇમારતો જમીનદોસ્ત કરી નાખી. આ પૈકીના 40 ટકા જેટલી ઇમારતો શહેરના મધ્યભાગમાં આવેલી હતી. આમાં ગેટવે ડિસ્ટ્રિક્ટ ઇમારત પણ તોડી પાડવામાં આવી તેમજ મેટ્રોપોલિટન બિલ્ડિંગ સહિતના નોંધપાત્ર સ્થાપત્યોને તોડી પાડવામાં આવ્યાં હતાં. ઇમારતોને બચાવવાના પ્રયાસો નિષ્ફળ રહ્યા પરંતુ તેના કારણે રાજ્યમાં ઐતિહાસિક સ્મારકોની જાળવણી કરવાનો રસ વધવા પામ્યો.
ભૂગોળ અને આબોહવા
thumb|left|alt=People flying kites on Lake Harriet frozen and covered with snow|શિયાળામાં થીજી ગયેલું હેરિયેટ તળાવખીણમાં બરફ વર્ષા મિનેપોલિસનું તળાવ જામી જાય છે અને તેના ઉપર જામેલા બરફને પાછો ખીણમાં નાખી દેવામાં આવે છે..
મિનેપોલિસનો આર્થિક અને ઐતિહાસિક વિકાસ પાણી સાથે સંકળાયેલો છે. શહેરની વ્યાખ્યાયિત ભૌતિક લાક્ષણિકતાને આ પ્રદેશ ગત હિમયુગનો હોવાનું માનવામાં આવે છે. દસ હજાર વર્।ો પહેલાં હાલના પોષણ પામી રહેલાં હીમશિલાઓ અને તળાવો હીમશિલાની નદીઓમાંથી નીકળીને મિસિસિપી અને મિનેહાહા નદીને છેદીને નીકળતા હતા જેના કારણે પાણીના ધોધોનું સર્જન થવા પામ્યું હતું જે આધુનિક મિનેપોલિસ માટે જરૂરી છે. પાતાળકૂવાઓ ઉપર પથરાયેલું અને અન્યથા સમતળ જમીન ધરાવતા મિનેપોલિસમાં58.4 sqmi કુલ વિસ્તાર પૈકી 6 ટકા વિસ્તાર ઉપર પાણી પથરાયેલું છે. પાણીનું સંચાલન જલવિભાજન પ્રદેશો મારફતે કરવામાં આવે છે.આ પ્રદેશો મિસિસિપી અને શહેરનાં નદીના ત્રણ ફાંટા સાથે સામ્યતા ધરાવે છે. મિનેપોલિસમાં બાર મોટાં સરોવરો, ત્રણ વિશાળ તળાવો અને પાંચ બેનામી જળભૂમિઓ આવેલી છે.
શહેરનો મધ્યભાગ દક્ષિણમાં 45°ના ઉત્તરીય કોણે અંતરે આવેલો છે. શહેરનો સૌથી નીચાણવાળો વિસ્તાર686 ft મિનેહાહા નદીનો ફાંટો મિસિસિપી નદીને મળે છે તે સ્થળે આવેલો છે. શહેરનો સૌથી ઊંચાઈ વાળો વિસ્તાર પ્રોસ્પેક્ટ પાર્ક વોટરટાવરને ગણવામાં આવે છે. અને ડેમિંગ હાઇટ્સ પાર્ક ખાતે લખવામાં આવેલી ભીંતપત્રિકા અનુસાર તે સ્થળને સૌથી ઊંચાઈવાળો વિસ્તાર ગણવામાં આવે છે પરંતુ ગુગલ અર્થ દ્વારા આપવામાં આવેલી પુષ્ટિ અનુસાર ઉત્તરપૂર્વીય મિનેપોલિસ ખાતે આવેલા વેઇટે પાર્ક અને તેની આજુબાજુના વિસ્તારને974 ft સૌથી ઊંચાઇ વાળો પ્રદેશ ગણવામાં આવે છે.
thumb|200px|Lake Calhoun|alt=કાલહાઉન તળાવ અને તેની ડોકની આસપાસના વિસ્તારનો મધ્યભાગ
મિનેપોલિસનું વાતાવરણ ખંડીય વાતાવરણ છે. તે ઉપરના મધ્યપશ્ચિમી જેવું છે. અહીં શિયાળામાં ઠંડું અને સૂકું વાતાવરણ હોય છે જ્યારે ઉનાળો ગરમ અને ભેજવાળો હોય છે. કોપન આબોહવા વર્ગીકરણ અનુસાર મિનેપોલિસને ગરમ ઉનાળો ભેજવાળા ખંડીય વાતાવરણની શ્રેણીના વિભાગમાં (ડીએફએ ); અને યુએસડીએ દ્વારા તેને પ્લાન્ટ હાર્ડિનેસના 5a/4b વિભાગમાં મૂકવામાં આવ્યું છે. શહેરમાં બરફનો તોફાની વરસાદ પડવાની અને તેને લગતી અન્ય ઘટનાઓનો અનુભવ થાય છે. જેમાં બરફ પડવો, બરફના કરા સાથેનો વરસાદ પડવો, વાવાઝોડું, વંટોળ, ગરમ હવાનું તોફાન અને ધુમ્મસ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. મિનેપોલિસમાં108 F સૌથી વધુ ગરમ તાપમાન જુલાઈ 1936માં નોંધાયું હતું અને સૌથી ઠંડું તાપમાન -41 F જાન્યુઆરી 1888માં નોંધાયું હતું. સૌથી વધુ બરફ પડ્યો હોય તેવું 1983-84માં નોંધાયું હતું જ્યારે98.4 in અહીં બરફ પડ્યો હતો.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની ઉત્તરે આવેલું હોવાને કારણે અને હવાને ઘટાડવા માટે પાણીનાં બંધારણનો અભાવ હોવાને કારણે મિનેપોલિસમાં આર્કટિક દેશોના ઠંડા પવનો ફૂંકાય છે. ખાસ કરીને જાન્યુઆરી અને ફેબ્રુઆરી માસમાં આવું વારંવાર બને છે. મિનેપોલિસ-સેન્ટપૌલનું વાર્ષિક સરેરાશ તાપમાન45.4 F આપવામાં આવે છે તે સમગ્ર યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ખંડનાં કોઈ પણ મહાનગરીય વિસ્તાર કરતાં એકદમ ઠંડું હોય છે.
વસ્તી-વિષયક માહિતી
આ ઉપરાંત હિસ્પેનિક અથવા તો લેટિનો લોકો કે જેઓ કોઈ પણ જાતિના હોઇ શકે છે તેમની સંખ્યા કુલ વસતીના 9.2% જેટલી હોવાનું માનવામાં આવે છે.
મિનેપોલિસની કુલ વસતી પૈકી બે તૃતિયાંશ ભાગ જેટલી વસતી અમેરિકી ગોરાઓની છે. આ પ્રજાતિ મુખ્યત્વે જર્મન અને સ્કેન્ડેનેવિયન સંસ્કૃતિની છે. શહેરમાં 82,870 જર્મન અમેરિકનો વસે છે, જે શહેરની કુલ વસતીના એક પંચમાંશ ભાગ (23.1%) જેટલા છે. સ્કેન્ડેનેવિયન અમેરિકી વસતી નોર્વે અને સ્વિડનથી સ્થાયી થયેલી છે. શહેરમાં 30,103 નોર્વેઇયન અમેરિકીઓ વસે છે જે કુલ વસતીના 10.9% જેટલા છે. જ્યારે 30,349 સ્વિડિશ અમેરિકનો છે કે જે શહેરની કુલ વસતીના 8.5% જેટલા થાય છે. શહેરમાં ડેનિશ અમેરિકી લોકોની વસી વધારે માત્રામાં નથી. અહીં માત્ર 4,434 ડેનિશ અમેરિકી લોકો વસે છે. જે શહેરની કુલ વસતીના માત્ર 1.3% જેટલા છે. નોર્વેયન, સ્વિડિશ અને ડેનિશ અમેરિકન ત્રણેયની કુલ વસતી સમગ્ર શહેરની વસતીના 20.7% જેટલી થાય છે. આનો મતલબ એ થાય કે જર્મન અને સ્કેન્ડેનેવિયન લોકો મિનેપોલિસની કુલ વસતીના 43.8% જેટલા છે. અને મિનેપોલિસના બિન હિસ્પેનિક ગોરાઓની સંખ્યામાં તેમની બહુમતી જોવા મળે છે. શહેરમાં વસવાટ કરતાં અન્ય ગોરા લોકોનાં જૂથમાં નોંધપાત્ર રીતે આઇરિશ લોકો (11.3%), અંગ્રેજ લોકો (7.0%), પોલિશ લોકો (3.9%), અને ફ્રેન્ચ લોકો (3.5%)નો સમાવેશ થાય છે.
હિસ્પેનિક અને લેટિનો લોકોની વસતીમાં મેક્સિકન લોકોનું ચલણ વધારે માત્રામાં છે. શહેરમાં મેક્સિકન લોકોની સંખ્યા અંદાજે 21,741ની છે. જે શહેરની કુલ વસતીના 6.1% જેટલી છે. મિનેપોલિસમાં 958 પ્યુઅર્ટો રિકન્સ અને 467 ક્યુબન લોકો પણ વસે છે. કુલ વસતીમાં તેમની ટકાવારી અનુક્રમે 0.3% અને 0.1%ની થાય છે. શહેરમાં વિવિધ કુળના 10,008 હિસ્પેનિક અને લેટિનો લોકો (મેક્સિકન, પ્યુઅર્ટો રિકન્સ અને ક્યુબન્સ સિવાયના)પણ વસે છે.
મિનેપોલિસમાં એશિયાઇ લોકોની સંખ્યા પણ સારી એવી માત્રામાં છે. મિનેપોલિસમાં અંદાજે 17,686 એશિયાઇ અમેરિકનો વસે છે.જે શહેરની કુલ વસતીના 5% કરતાં પણ ઓછી સંખ્યા ગણાવી શકાય. એશિયાઇ વસતી મોટા ભાગે મોન્ગ અમેરિકી લોકો દ્વારા બનેલી છે. મિનેપોલિસમાં અંદાજે 2,925 ચીની અમેરિકી લોકો વસવાટ કરે છે. જે કુલ વસતીના 0.8% જેટલા છે. અહીં અંદાજે 2,000 જેટલા ભારતીય અમેરિકી લોકો વસવાટ કરે છે કે જેમની સંખ્યા કુલ વસતીના 0.6% જેટલી છે. વિયેતનામી અમેરિકનો અને કોરિયાઇ અમેરિકનોની વસતી કુલ વસતીના 0.4% જેટલી છે. મિનેપોલિસમાં ફિલિપાઇન્સ અને જાપાની લોકોની સંખ્યા ખૂબ જ ઓછી છે. મિનેપોલિસમાં 603 ફિલિપિનો અમેરિકી લોકો અને 848 જાપાની લોકો વસવાટ કરે છે. તેમની પ્રત્યેકની વસતી શહેરની કુલ વસતીના 0.2% જેટલી છે.
મિનેપોલિસમાં અમેરિકી મૂળના લોકો પણ સારી એવી માત્રામાં વસવાટ કરે છે જેમાં ચિપેવા લોકોનું ચલણ વધારે છે. શહેરમાં ચિપેવા લોકોની વસતી કુલ વસતીના લગભગ 1.0% જેટલી છે. કુલ 5,983 અમેરિકી મૂળના લોકો પૈકી 3,709 લોકો ચિપેવા આદિવાસીઓ છે. વધુમાં મિનેપોલિસ ખાતે નાની સંખ્યામાં સાયક્સ પ્રજાતિના લોકો પણ વસવાટ કરે છે. અહીં અંદાજે 847 લોકો સાયક્સ પ્રજાતિના લોકો છે કે જે કુલ વસતીના 0.2% જેટલા ગણાવી શકાય.
મિનેપોલિસમાં 10,711 લોકો મિશ્રપ્રજાતિના વ્યક્તિગત લોકો પણ રહે છે. ગોરા અને કાળા કુળના મિશ્ર લોકોની સંખ્યા 3,551ની છે કે જે કુલ વસતીના 1.0% જેટલા થાય છે. ગોરા અને અમેરિકી મૂળનાં મિશ્ર લોકોની સંખ્યા 2.319ની છે કે જે કુલ વસતીના 0.6% જેટલા છે. ગોરા અને એશિયાઇ મૂળના મિશ્ર લોકોની સંખ્યા 1,871ની છે કે જે કુલ વસતીના 0.5% જેટલા છે. અંતે કાળા અને અમેરિકી મૂળના મિશ્ર લોકોની સંખ્યા 885ની છે કે જે મિનેપોલિસની કુલ વસતીના 0.2% જેટલા છે.
ડાકોટા પ્રજાતિના મેડવાકાન્ટોન નામના આદિવાસીઓને 16મી સદીથી આ શહેરના કાયમી વસવાટ કરનારા લોકો તરીકે માનવામાં આવે છે અને તેઓ તેમની ધાર્મિક જગ્યા સેન્ટ એન્થોનીના ધોધની આસપાસમાં વસેલા છે. વર્ષ 1850 અને 1860માં મિનેપોલિસ ખાતે ન્યૂ ઇન્ગલેન્ડ, ન્યૂ યોર્ક અને કેનેડા ખાતેથી નવા વસાહતીઓએ આવવાની શરૂઆત કરી હતી. અને 1860ના મધ્યભાગ દરમિયાન ફિનલેન્ડ અને સ્કેન્ડેનેવિયન (સ્વિડન, નોર્વે અને ડેનમાર્કથી આવેલા) લોકોએ આ શહેરને તેમનાં ઘર તરીકે ઓળખાવવાનું શરૂ કર્યું આ દરમિયાન મેક્સિકો અને લેટિન અમેરિકાથી આવેલા વસાહતી કામદારો પણ તેમાં જોડાયા. ત્યારબાદ મોડેથી જર્મની, ઇટાલી, ગ્રીસ, પોલેન્ડ અને દક્ષિણ તેમજ પૂર્વીય યુરોપમાંથી પણ લોકો અહીં આવીને સ્થાયી થયા. આ વસાહતીઓ ઉત્તરપૂર્વીય પાડોશમાં જોડાયા જેના કારણે અહીં આજ પણ સાંસ્કૃતિક વારસાની મહેક જીવી રહી છે. આ વિસ્તાર પોલિશ લોકોને કારણે ખૂબ જ પ્રખ્યાત છે. વર્ષ 1950 અને 1960માં પશ્ચિમનાં પરાં વિસ્તારોમાં સ્થાયી થયાં તે પહેલાં રશિયા અને પૂર્વીય યુરોપથી આવેલા યહૂદીઓ પ્રાથમિક રૂપે શહેરની ઉત્તરે સ્થાયી થયા હતા. એશિયાઇ લોકોએ ચીન, ફિલિપાઇન્સ, જાપાન અને કોરિયામાંથી આવીને વસવાટ કર્યો. યુએસ સરકારે પુનઃ સ્થાપનાની શરૂઆત કરી તેના ટૂંકાગાળામાં બે જૂથો આવીને વસ્યા હતા. જાપાનીઓ 1940માં આવ્યા હતા જ્યારે અમેરિકી મૂળના લોકો 1950માં સ્થાયી થયા હતા. વર્ષ 1970થી વિયેતનામ, લાઓસ, કમ્બોડિયા અને થાઇલેન્ડ જેવા એશિયાઇ દેશોમાંથી લોકોએ વસવાટ કરવાની શરૂઆત કરી. વર્ષ 1990ની શરૂઆતથી લેટિનો લોકોનું આગમન મોટી સંખ્યામાં થયું. તેમની સાથે હોર્ન ઓફ આફ્રિકા પ્રદેશ ખાસ કરીને સોમાલિયામાંથી પણ લોકો અહીં સ્થાયી થયા. મહાનગરીય વિસ્તાર એ વસાહતીઓ માટે પ્રવેશવાનો મુખ્ય દરવાજો હતો.વર્ષ 1990થી 2000 દરમિયાન અહીં વિદેશી લોકોની સંખ્યામાં 127%નો વધારો નોંધાયો હતો.
વર્ષ 2007ની યુએસની વસતી ગણતરીના અંદાજમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે મિનેપોલિસની વસતી 3,77,392ની નોંધાઈ છે જે વર્ષ 2000 બાદ 1.4%નો ઘટાડો સૂચવે છે. વર્ષ 1950 સુધી વસતીનું પ્રમાણ વધવા પામ્યું અને તેની ચરમસીમા 5,21,718 ઉપર પહોંચી પરંતુ 1990 દરમિયાન લોકોએ પરાં વિસ્તારોમાં વસવાટ શરૂ કરતાં તેમાં ઘટાડો નોંધાવાની શરૂઆત થઈ. વર્ષ 2006 સુધીમાં મિનેપોલિસનો સમલૈંગિક, સમલૈંગિક સ્ત્રીઓ અને ઉભયલિંગી લોકોની સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ સમગ્ર યુએસમાં ચોથો ક્રમ આવતો હતો. તેમનું પ્રમાણ 12.5%નું નોંધાયું હતું, જોકે તે સાનફ્રાન્સિસ્કો કરતાં પાછળ અને સિટલ તેમજ એટલાન્ટા કરતાં થોડું પાછળ હતું. અન્ય વંશના લોકો ગોરાઓ કરતાં અભ્યાસમાં પાછળ છે. અહીં 15.0% કાળા લોકો અને 13.0% હિસ્પેનિક લોકો સ્નાતકની પદવી ધરાવે છે. તેમની સરખામણીએ ગોરા લોકોમાં આ પ્રમાણ 42.0%નું છે. અહીંના લોકોનું જીવનધોરણ સુધરી રહ્યું છે. મિડવેસ્ટમાં લોકોની આવક સૌથી વધારે છે. પરંતુ લઘુમતિઓની આવક પ્રમાણમાં ખૂબ જ ઓછી છે તેની સામે ગોરાઓની આવક 17,000 ડોલર કરતાં પણ વધારે છે. પ્રાદેશિક દ્રષ્ટિએ જોઇએ તો લઘુમતિઓમાં પોતાનું ઘર ધરાવનારા લોકોની સંખ્યા ગોરાઓ કરતાં અડધી છે, જોકે એશિયાઇ લોકોમાં પોતાનું ઘર ધરાવનારા લોકોની સંખ્યા બમણી છે. વર્ષ 2000માં ગોરાઓની ગરીબીનો દર 4.2% ટકાનો હતો જ્યારે કાળાઓમાં આ દર 26.2% ટકાનો, એશિયાઇઓમાં આ દર 19.1%નો, અમેરિકી મૂળના લોકોમાં 23.2%નો અને હિસ્પેનિક લોકોમાં આ દર 18.1%નો હતો.
અર્થતંત્ર
thumb|left|White U.S. Bancorp towers reflected in the Capella Tower|alt=વિશાળ કેપેલા ટાવર્સ અને યુ.એસ. બેન્કોર્પ ટાવર્સનું પ્રતિબિંબ આજે મિનેપોલિસનું અર્થતંત્ર વેપાર, નાણાકીય સેવાઓ, રેલવે, ટ્રકિંગ સેવાઓ, આરોગ્ય અને ઉદ્યોગો ઉપર નભે છે. કેટલાંક નાના એકમો પ્રકાશન, મિલો, ખાદ્યસંસ્કરણ, ગ્રાફિક આર્ટ્સ, વીમા, શિક્ષણ અને ઉચ્ચ ટેકનોલોજીનાં આવેલાં છે. ઉદ્યોગજગત ધાતુ અને ઓટોમોટિવ, રસાયણો કૃષિપેદાશો, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, તબીબી સાધનો અને ઉપકરણો, પ્લાસ્ટિક અને મશિનરીનું ઉત્પાદન કરે છે.
ફોર્ચ્યુન 500 પૈકીની પાંચ કંપનીઓનાં વડામથકો મિનેપોલિસમાં આવેલાં છે. જેમાં ટાર્ગેટ કોર્પોરેશન, યુએસ બેન્કોર્પ, એક્સેલ એનર્જી, અમેરિપ્રાઇસ ફાયનાન્સિયલ અને થ્રાઇવેન્ટ ફાયનાન્સિયલ ફોર લ્યુથરન્સનો સમાવેશ થાય છે. ફોર્ચ્ુવ 1000 કંપનીઓ કે જે મિનેપોલિસમાં આવેલી છે તેમાં પેપ્સી અમેરિકાસ, વાલસ્પાર, ગ્રાકો અને ડોનાલ્ડસન કંપનીનો સમાવેશ થાય છે. સરકાર ઉપરાંત શહેરમાં સૌથી વધુ રોજગારી આપનારી કંપનીઓમાં ટાર્ગેટ, વેલ્સ ફાર્ગો, અમેરિપ્રાઇસ, સ્ટાર ટ્રિબ્યુન, યુએસ બેન્કોર્પ, એક્સેલ એનર્જી, આઈબીએમ, પાઇપર જેફ્રી, આરબીસી ડેઇન રાઉશર, આઈએનજી જૂથ અને ક્યુવેસ્ટનો સમાવેશ થાય છે. thumb|alt=Target's tower seen behind its flagship store on the Nicollet Mall|ટાર્ગેટ કોર્પોરેશનના 3,51,000 કર્મચારીઓ વર્મોન્ટ સિવાય યુએસનાં તમામ રાજ્યોમાં 1,740 રિટેલ સ્ટોર્સનું સંચાલન કરે છે.. જે વિદેશી કંપનીઓની યુએસ ખાતેની ઓફિસ મિનેપોલિસમાં આવેલી છે તેવી કંપનીઓમાં કોલોપ્લાસ્ટ, આરબીસી અને આઈએનજી જૂથનો સમાવેશ થાય છે.
મિનેપોલિસમાં વાઈ-ફાઈ, પરિવહનનાં સાધનો, તબીબી પરીક્ષણો, વિશ્વવિદ્યાલય સંશોધનો અને વિકાસ પાછળના ખર્ચ, કાર્યદળો પાસે આધુનિક પદવીઓ અને ઇંધણની સાચવણીની જે પ્રાપ્યતા છે તે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતાં ઘણી વધારે છે. વર્ષ 2005માં પોપ્યુલર સાયન્સે મિનેપોલિસનો સમાવેશ યુએસનાં ટોચનાં "તકનિકી શહેરો"માં કર્યો હતો. વર્ષ 2006માં આ પડોશના શહેરોને કિપલિંગર્સના સ્માર્ટ પ્લેસિસ ટુ લિવ નામનાં સર્વેક્ષણમાં દેશનાં બીજા ક્રમનાં શ્રેષ્ઠ શહેરોનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો હતો. યુવા વ્યાવસાયિકો માટે મિનેપોલિસ સાત આરામદાયક શહેરો પૈકીનું એક છે.
ફેડરલ રિઝર્વ બેન્ક ઓફ મિનેપોલિસ હેલેના, મોન્ટાના ખાતે આવેલી તેની એક શાખા મારફતે મોન્ટાના, ઉત્તર અને દક્ષિણ ડાકોટા અને વિસ્કોન્સિન તેમજ મિશિગનના કેટલાક ભાગોમાં સેવાઓ આપે છે. ફેડરલ રિઝર્વ સિસ્ટમમાં રહેલી બાર નાનામાં નાની પ્રાદેશિક બેન્કો સમગ્ર દેશમાં ચૂકવણીની પદ્ધતિ, વિદેશી સભ્ય બેન્કો તેમજ બેન્ક હોલ્ડિંગ કંપનીઓ અને યુએસ ટ્રેઝરીમાં બેન્કર તરીકેની સેવાઓ આપે છે. મિનેપોલિસ ગ્રેઇન એક્સચેન્જની સ્થાપના વર્ષ 1881માં કરવામાં આવી હતી. તે હજી પણ નદીકિનારે સ્થિત છે. હાલમાં પણ તે કઠણ લાલ શિયાળુ ઘઉંના વાયદાના તેમજ ઓપ્શનના સોદા માટે જાણીતું છે.
કલા
thumb|left|link=|વોકર આર્ટ સેન્ટર દેશનાં ટોચનાં પાંચ આધુનિક કલા સંગ્રહસ્થાન પૈકીનું એક છે.. વર્ષ 2008ના પ્રજાસત્તાક દિવસની ગુગલની વેનિટી ફેર પાર્ટી
માથાદીઠ જીવંત નાટ્ય માં મિનેપોલિસ ન્યૂ યોર્ક બાદ બીજા ક્રમે આવે છે. યુએસમાં તે ન્યૂ યોર્ક અને શિકાગો બાદ ત્રીજા ક્રમનું નાટકનું સૌથી મોટું બજાર છે. અહીં ઇલ્યુઝન, જંગલ, મિક્સ્ડ બ્લડ, પેનમ્બ્રા, મુ પરફોર્મિંગ આર્ટ્સ, બેડલેમ થિયેટર, બ્રેવ ન્યૂ વર્કશોપ, મિનેસોટા ડાન્સ થિયેટર, રેડ આઈ, સ્ક્યુડ વિઝન્સ, થિયેટર લાટે દા, ઇન ધ હાર્ટ ઓફ ધ બીસ્ટ પપેટ એન્ડ માસ્ક થિયેટર, લુન્ડસ્ટન સેન્ટર ફોર પરફોર્મિંગ આર્ટ્સ અને ચિલ્ડ્રન્સ થિયેટર કંપની વગેરે જેવી નાટ્ય સંસ્થાઓ આવેલી છે. યુએસ ખાતે નિર્ણાયકો વિનાનો સૌથી મોટો નાટ્ય મહોત્સવ મિનેસોટા ફ્રિન્જ ફેસ્ટિવલ અહીં યોજવામાં આવે છે. ફ્રેન્ચ આર્કિટેક્ટ જિન નોઉવેલે ગુથ્રી થિયેટર માટે ત્રણ સ્ટેજ ધરાવતા એક કોમ્પ્લેક્સ ની ડિઝાઇન તૈયાર કરી છે. આ બ્રોડવેની નકલ અને તેનો વિકલ્પ છે. મિનેપોલિસ ખાતે તેની સ્થાપના વર્ષ 1963માં કરવામાં આવી હતી. મિનેપોલિસે ઓર્ફિયમ, સ્ટેટ અને પેન્ટેજિસ નાટ્યગૃહો ખરીદીને તેનું સમારકામ કરાવ્યું હતું. ઉપરાંત તેણે હેનેપિન એવેન્યૂ ખાતે આવેલાં વાઉડેવિલે અને ફિલ્મગૃહ પણ ખરીદ્યું હતું. હાલ તેનો ઉપયોગ સંગીતના જલસાઓ તેમજ નાટકો માટે કરવામાં આવે છે. કાળક્રમે ચોથું સમારકામ કરાયેલું નાટ્યગૃહ હેનેપિન સેન્ટર ફોર ધ આર્ટ્સ સાથે જોડાયું. તે મિનેસોટા સબઅર્બ પરફોર્મિંગ આર્ટ્સ એન્ડ એજ્યુકેશન સેન્ટર બન્યું. અહીં 20 જેટલાં નાટ્યમંડળો કાર્યરત છે અને તે વેબ આધારિત કલા ક્ષેત્રે પ્રશિક્ષણ આપે છે.
વર્ષ 1915માં મિનેપોલિસ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આર્ટ્સની સ્થાપના કરવામાં આવી. તેને દક્ષિણ કેન્દ્ર મિનેપોલિસ ખાતે બનાવવામાં આવ્યું. આ મિનેપોલિસનું સૌથી વિશાળ કલા સંગ્રહસ્થાન છે. અહીં અંદાજે 1,00,000 વસ્તુઓનો સંગ્રહ કરવામાં આવ્યો છે. તેની નવી પાંખ માઇકલ ગ્રેવ્સ દ્વારા બનાવવામાં આવી છે. સમકાલિન આધુનિક કલાકૃતિઓ અને પ્રદર્શન માટે વધારે જગ્યા મળે તે હેતુથી તેનું બાંધકામ વર્ષ 2006માં પૂરૂં કરવામાં આવ્યું હતું. વોકર આર્ટ સેન્ટર લોરી હિલની ટોચ ઉપર બનાવવામાં આવ્યું છે. તે શહેરના મધ્યભાગની નજીક આવેલું છે. વર્ષ 2005 દરમિયાન હર્ઝોગ અને દે મ્યુરોન દ્વારા તેનું કદ વધારીને બમણું કરી દેવામાં આવ્યું હતું. માઇકલ ડેઝવિને દ્વારા મિનેપોલિસ સ્કલ્પચર ગાર્ડન પાર્કની ડિઝાઇન કરવામાં આવી તેમતેમ તેનું વિસ્તરણ15 acre ચાલુ રાખવામાં આવ્યું હતું. વેઇસમેન આર્ટ મ્યુઝિયમની ડિઝાઇન ફ્રાન્ક ગેહરી દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ ડિઝાઇન યુનિવર્સિટી ઓફ મિનેસોટા માટે તૈયાર કરવામાં આવી હતી અને તેની શરૂઆત વર્ષ 1993માં કરવામાં આવી હતી. ગેહરી દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા વધુ એક સેન્ટરને વર્ષ 2011 સુધીમાં શરૂ કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે.
મિનેસોટા ઓર્કેસ્ટ્રા ઓર્કેસ્ટ્રા હોલ ખાતે શાસ્ત્રીય અને પ્રખ્યાત સંગીતનું વાદન કરે છે. તેના સંગીત નિર્દેશક ઓસ્મો વાન્સ્કા છે. તેમને સમગ્ર દેશના શ્રેષ્ઠ સંગીતજ્ઞ માનવામાં આવે છે. ધ ન્યૂ યોર્કર ના એક વિવેચનાત્મક અહેવાલમાં વર્ષ 2010 દરમિયાન તેના વિશે લખવામાં આવ્યું હતું તે દિવસથી તે "વિશ્વની મહાન ઓર્કેસ્ટ્રા" ગણાય છે. વર્ષ 2008માં એક સદી જૂનું મેકફાઇલ સેન્ટર ફોર મ્યુઝિક નવી સુવિધા સાથે ખુલ્લું મૂકવામાં આવ્યું. જેની ડિઝાઇન જેમ્સ ડેટોન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી હતી.
ટોમ વેઇટ્સે આ શહેર અંગે બે ગીતો રજૂ કર્યાં હતાં ક્રિસમસ કાર્ડ ફ્રોમ અ હૂકર ઇન મિનેપોલિસ (બ્લુ વેલેન્ટાઇન  1978) અને 9થ એન્ડ હેનેપિન  (રેઇન ડોગ્સ  1985) તેમજ લ્યુસિન્ડા વિલિયમ્સે મિનેપોલિસ  (વર્લ્ડ વિધાઉટ ટિયર્સ  2003)માં ધ્વનિમુદ્રિત કર્યું હતું. આ શહેર એમએન સ્પોકન વર્ડ એસોસિયેશનનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે. આ મંડળ હિપ-હોપ પ્રકારનાં સંગીત માટે જાણીતું છે. રાઇમ સેયર્સ એન્ટરટેઇનમેન્ટ તેની પ્રખ્યાત કંપની છે જેની નોંધ રેપ સંગીત અને હિપ-હોપ પ્રકારનાં સંગીત માટે લેવામાં આવે છે. આ શહેર તેની સ્પોકન વર્ડ કોમ્યુનિટી માટે પણ જાણીતું છે. ભૂગર્ભમાંનું હિપ-હોપ જૂથ એટમોસ્ફિયર (મિનેસોટાનું વતની) તેનાં ગીતોમાં ઘણી વખત શહેર અને મિનેસોટા વિશે ટિપ્પણીઓ કરે છે.
મિનેપોલિસ અને સિટલને યુએસનાં ખૂબ જ સાક્ષર શહેરો માનવામાં આવે છે. પ્રકાશન અને મુદ્રણનું કેન્દ્ર ગણાતું મિનેપોલિસ કલાકારો માટે પોતાની ખુલ્લી કિતાબ રચવા માટેનું કુદરતી સ્થળ છે. યુએસનું સૌથી વિશાળ સાહિત્યિક અને પુસ્તક કલા સેન્ટર લોફ્ટ લિટરરી સેન્ટર અને મિનેસોટા સેન્ટર ફોર બુક આર્ટ્સ તેમજ મિલ્કવીડ એડિશન્સ અહીં સ્થિત છે. તેમને કેટલીક વખત દેશનાં સૌથી વિશાળ નફો નહીં કરનારા પ્રકાશન તરીકે માનવામાં આવે છે. આ કેન્દ્રમાં પરંપરાગત અને આધુનિક લેખન શૈલી શીખવવામાં આવે છે તેમજ તેનું પ્રદર્શન પણ કરવામાં આવે છે. ઉપરાંત કાગળની બનાવટ, લેટરપ્રેસ મુદ્રણ તેમજ પુસ્તકોની બાંધણી અંગે પણ શિક્ષણ આપવામાં આવે છે.
રમતગમત
thumb|left|American League MVP, Joe Mauer at bat, Hubert H. Humphrey Metrodome|alt=જો માઉર બાલ્ટિમોર સામે ઝૂલી રહ્યો છે. મેટ્રોડોમની પ્રજાની સામે ઝીલનાર અને અમ્પાયર દ્રષ્ટિગોચર થાય છે. મિનેપોલિસમાં વ્યાવસાયિક રમતગમત સારી રીતે વિકાસ પામ્યાં છે. વર્ષ 1884માં પ્રથમ વખત રમતાં મિનેપોલિસ મિલર્સ નામની બેઝબોલની ટીમે તત્કાલિન સમય દરમિયાન અનેક નોંધપાત્ર અને પ્રખ્યાત વિક્રમો બનાવ્યા હતા. આ ટીમે બેઝબોલ હોલ ઓફ ફેમમાં પંદર ખેલાડીઓનું યોગદાન આપ્યું છે. વર્ષ 1940 અને 1950 દરમિયાન મિનેપોલિસ લેકર્સ નામની બાસ્કેટબોલ ટીમ એ શહેરની કોઈ પણ રમતમાં સૌપ્રથમ હરિફાઈ યોજનારી ટીમ હતી. આ ટીમ લોસ એન્જલસમાં સ્થાનાંતરિત થઈ તે પહેલાં તેણે બાસ્કેટબોલ હરિફાઈની ત્રણ ચેમ્પિયનશિપ જીતી હતી. ભૂતકાળમાં એનડબલ્યૂએના નામે જાણીતું અમેરિકન રેસલિંગ એસોસિયેશન, મિનેપોલિસ બોક્સિંગ એન્ડ રેસલિંગ ક્લબનું સંચાલન મિનેપોલિસ ખાતેથી 1960થી 1990ના દાયકા સુધી કરવામાં આવ્યું હતું.
વર્ષ 1961 દરમિયાન રાજ્યમાં મિનેસોટા વાઇકિંગ્સ અને મિનેસોટા ટ્વિન્સનું આગમન થયું. વાઇકિંગ્સ એનએફએલની એક્સપાન્શન ટીમ હતી. અને વોશિંગ્ટન સેનેટર્સ મિનેસોટા ખાતે સ્થાનાંતરિત થઈ ત્યારબાદ ટ્વિન્સની રચના કરવામાં આવી હતી. બંને ટીમો મેદાનમાં રમવાની રમતો બ્લૂમિંગ્ટનનાં પરાં વિસ્તારમાં આવેલાં મેટ્રોપોલિટન સ્ટેડિયમમાં રમતી હતી. ત્યારબાદ વર્ષ 1982માં આ ટીમો હર્બર્ટ. એચ. હમ્ફ્રી મેટ્રોડોમ ખાતે આવી હતી. અહીં ટ્વિન્સે વર્ષ 1987 અને 1991માં વિશ્વ શ્રેણી જીતી હતી. વર્ષ 2010માં ટ્વિન્સ ટાર્ગેટ ફિલ્ડ ખાતે સ્થાનાંતરિત થઈ. વર્ષ 1989માં મિનેસોટા ટિમ્બરવોલ્વ્સ એનબીએ બાસ્કેટબોલને ફરી પાછું મિનેપોલિસ ખાતે લઈ આવી. ત્યારબાદ 1999માં ડબલ્યૂએનબીએની ટીમ મિનેસોટા લિન્ક્સ પણ આવી. તેઓ ટાર્ગેટ સેન્ટર ખાતે રમી રહ્યાં છે.
thumb|alt=Fans in the stands behind then team-captain and others discussing a dispute|ગોલ્ડન ગોફર્સ બાસ્કેટબોલ શહેરના મધ્યભાગમાં આવેલા મેટ્રોડોમની શરૂઆત 1982માં કરવામાં આવી હતી. આ મિનેસોટા ખાતે આવેલું રમતનું સૌથી મોટું મેદાન છે. બાસ્કેટબોલની બે મુખ્ય ટીમોમાં વાઇકિંગ્સ અને યુનિવર્સિટીની ગોલ્ડન ગોફર્સનો સમાવેશ થાય છે.
બિનવ્યાવસાયિક રમતવીરોની ભેટ શાળઓ તરફથી આપવામાં આવે છે. તેઓ શાળામાં રમે છે. શહેરની મધ્યમાં આવેલી શાળા દ લા સાલે અને માર્શલ હાઇસ્કુલ્સની સ્થાપના 1920 તેમજ 1930ના દાયકામાં કરવામાં આવી હતી. વર્ષ 1930થી ગોલ્ડન ગોફર્સ બેઝબોલ, બોક્સિંગ, ફૂટબોલ, ગોલ્ફ, જિમનેસ્ટિક્સ, આઇસ હોકી, ઇનડોર અને આઉટડોર રમતો, તરણ સ્પર્ધા અને કુસ્તીમાં વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપ્સ જીતતી આવી છે.
બગીચાઓ અને મનોરંજનનાં સ્થળો
thumb|left|alt=Minnehaha Falls surrounded by dark green summer foilage|મિનેહાહા ધોધ એ [204] શહેરી વિસ્તાર કરતાં શહેરી બગીચાનો વિસ્તાર છે., કારણ કે તેની જળવિદ્યુત ઉપર તેની થોડે માઇલ દૂર ઉત્તરે આવેલા સેન્ટ એન્થોની ધોધનું પ્રભુત્વ રહેલું છે. અમેરિકા ખાતે મિનેપોલિસનાં બગીચાઓની રચના શ્રેષ્ઠ બનાવટ, શ્રેષ્ઠ ખર્ચ સાથે બનાવાયેલી અને શ્રેષ્ઠ રીતે સાચવવામાં આવેલી માનવામાં આવે છે. સમાજના નેતાઓની દીર્ઘદ્રષ્ટિ, દાન વગેરેના કારણે હોરાસ ક્લિવરલેન્ડને તેનું શ્રેષ્ઠ લેન્ડસ્કેપ આર્કિટેક્ચર બનાવવામાં સક્ષમતા મળી. અહીં ભૌગલિક સીમાચિહ્નોને સાચવી રાખવામાં આવ્યા છે. અને તેની સરખામણી બાઉલવાર્ડ્ઝ અને પાર્કવેઝ સાથે કરવામાં આવે છે. શહેરનાં તળાવોની સાંકળને વિવિધ પ્રકારના જાહેર માર્ગો સાથે સાંકળી દેવામાં આવી છે અને તેનો ઉપયોગ તરવા, માછલી પકડવા, ઉજાણી, નૌકાવિહાર તેમજ આઇસ સ્કેટિંગ માટે કરવામાં આવે છે. કાર માટેના રસ્તાઓ, બાઇક સવાર માટેના રસ્તાઓ અને પદયાત્રીઓ માટે ચાલવાના રસ્તાઓ ગ્રાન્ડ રાઉન્ડ્ઝ સેનિક બાયવેની સમાંતર52 mi છેક સુધી બનાવવામાં આવ્યા છે. ડિસેમ્બર માસની રાત્રિઓ દરમિયાન યોજાનારી હોલિડેઝલ પરેડને જોવા માટે લોકો કડકડતી ઠંડીનો સામનો પણ કરે છે.
બગીચાની પદ્ધતિનો વિકાસ થયો તે માટે થિયોડોર વિર્થને જશ આપવામાં આવે છે. આજે શહેરના 16.6% વિસ્તારમાં બગીચાઓ આવેલા છે. ઉપરાંત770 sqft દરેક નાગરિક માટે બગીચા જેવી જગ્યાની સુવિધા છે. વર્ષ 2008માં શહેરને તેના જેટલી જ વસતી ધરાવતાં શહેરોમાં ઘરદીઠ બગીચા જેટલી સૌથી વધારે જગ્યા હોવાનું સ્થાન મળ્યું હતું. thumb|alt=Three women, two smiling, and a man with his hand pointing into the air leading a large group of runners past Lake Calhoun and some observers|2006ના મેડ્રોનિક પડોશના શહેરો મેરેથોન
ઘણાં સ્થળોએ બગીચાઓને આંતરિક રીતે સાંકળી લેવામાં આવ્યા છે. અને મિસિસિપી નેશનલ રિવર એન્ડ રિક્રિએશન એરિયા સ્થાનિક બગીચાઓ અને મુલાકાતીઓનાં કેન્દ્રોને જોડે છે. દેશનો સૌથી જૂનો જંગલીફૂલોનો જાહે બગીચો ઇલોઇસ બટલર વાઇલ્ડ ફ્લાવર ગાર્ડન છે અને તેમાં પક્ષીઓનું અભયારણ્ય પણ આવેલું છે. ગોલ્ડન વેલીની સાથે આવેલો થિયોડોર વિર્થ ગાર્ડનનું કદ ન્યૂ યોર્ક શહેરમાં આવેલાં સેન્ટ્રલ પાર્કના 60 ટકા જેટલું છે. આશરે 53 ફૂટ (16 મિટર)ની ઊંચાઈએ આવેલો મિનેહાહા ધોધ અને મિનેહાહા પાર્ક શહેરના સૌથી જૂના બગીચાઓ છે અને તેઓ ખૂબ જ પ્રખ્યાત પણ છે. દર વર્ષે અહીં અંદાજે 5,00,000 કરતાં પણ વધારે મુલાકાતીઓ આવે છે. હેન્રી વેડ્ઝવર્થ લોન્ગફેલોએ આ મિનેપોલિસ ધોધનું નામ હિયાવાથાની પત્ની મિનેહાહાનાં નામ ઉપરથી આપ્યું છે. આ નામનો ઉલ્લેખ ધ સોન્ગ ઓફ હિયાવાથા માં કરવામાં આવ્યો હતો. આ કવિતાની ઘણી વખત નકલો કરવામાં આવી છે અને તે શ્રેષ્ઠ વેચાણ ધરાવતી કવિતા છે.
રનર્સ વર્લ્ડ દ્વારા આ પડોશના શહેરોને દોડનારા શોખીનો માટે દેશનું છઠ્ઠા ક્રમનું શ્રેષ્ઠ શહેર જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. ટીમ ઓર્થો મિનેપોલિસ મેરેથોન, હાફ મેરેથોન અને 5કેની પ્રાયોજક છે. આની શરૂઆત વર્ષ 2008થી કરવામાં આવી હતી અને શરૂઆતમાં તેમાં 1,500 લોકો જોડાયાં હતાં. દર વર્ષના ઓક્ટોબર માસ દરમિયાન મિનેપોલિસ અને સેન્ટ પૌલ ખાતે યોજાનારી ટ્વિન સિટિઝ મેરેથોનમાં 2,50,000 જેટલા લોકો ભાગ લેવા પહોંચી જાય છે. આ 26.2 miસ્પર્ધાને બોસ્ટન તેમજ યુએસએ ઓલિમ્પિકમાં લાયક ઠરવા માટેની સ્પર્ધા ગણવામાં આવે છે. આયોજકો અન્ય ત્રણ સ્પર્ધાનું આયોજન પણ કરે છે જેમાં બાળકોની મેરેથોન તેમજ1 mi અને10 mi યુએસનાં અન્ય શહેરો કરતા મિનેપોલિસમાં માથાદીઠ ગોલ્ફરોની સંખ્યા વધારે છે.
અન્ય રમતોમાં જોઇએ તો શહેરમાં વિવિધ સ્થળોએ પાંચ ગોલ્ફ કોર્સ આવેલા છે.જેમાં હેઝલટાઇન નેશનલ ગોલ્ફ ક્લબ અને ઇન્ટરલેશન કન્ટ્રી ક્લબ કે જે પરાં વિસ્તારોની નજીક આવેલી છે તે રાષ્ટ્રીય કક્ષાની ગોલ્ફ ક્લબ છે. મિનેસોટા રાજ્યમાં દેશમાં સૌથી વધારે માથાદીઠ સાઇકલ સવારો, રમતવીર માછીમારો, અને સ્નો સ્કાયર્સ છે. યુએસ ખાતે માથાદીઠ ઘોડા ધરાવનારા લોકોની સંખ્યામાં હેનિપિન કાઉન્ટીનો ક્રમ બીજો આવે છે. પોતાના મિનેપોલિસ ખાતેનાં વસવાટ દરમિયાન સ્કોટ અને બ્રેનન ઓલ્સને રોલર બ્લેડની શોધ કરી હતી જેને તેમણે પાછળથી વેચી નાખી હતી. આ કંપનીએ ઇનલાઇન સ્કેટિંગની રમતને ખૂબ જ પ્રખ્યાત બનાવી હતી.
સરકાર
thumb|left|alt=Two young persons seated on the ground watching two women dancing with fire|વિલાર્ડ હેના નોર્થ કોમન્સ પાર્ક ખાતે યોજાયેલી સ્પ્રિંગ આર્ટ પાર્ટી આ વિસ્તાર મિનેપોલિસના 81 પાડોશીઓ પૈકીનો એક છે.