cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
માલપુર રજવાડું
ઇતિહાસ
માલપુર રજવાડાની સ્થાપના ૧૪૬૬માં થઈ હતી, પરંતુ તેના પ્રારંભિક ઇતિહાસ વિશે ખુબ ઓછી માહિતી ઉપલબ્ધ છે. રાવલ દિપસિંહજી સેઓસિંહજીએ ૧૨ એપ્રિલ ૧૮૮૨ના રોજ ગાદી સાંભળી હતી.
ડિસેમ્બર ૧૯૪૩માં જોડાણ યોજના હેઠળ માલપુર રજવાડાને બરોડા અને ગુજરાત સ્ટેટ્સ એજન્સીમાં ભેળવી દેવામાં આવ્યું હતું. છેલ્લા શાસક રાવલ ગંભીરસિંહજી હિમંતસિંહજી હતા, તેઓનો જન્મ ૨૭ ઓક્ટોબર, ૧૯૧૪માં થયો હતો અને તેમણે ૨૩ જૂન, ૧૯૨૩ના રોજ રાજગાદી પર બેઠા હતા. તેમણે સ્કોટ કૉલેજ, સદ્રા અને મેયો કૉલેજ, અજમેરમાં શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. રાવલ ગંભીરસિંહજીએ ખંડેલાના રાજા પ્રતાપસિંહની મોટી પુત્રી નંદ કંવર સાથે લગ્ન કર્યા હતા. ભારતમાં જોડાવાની પ્રક્રિયા સક્રિય હતી, તે દરમિયાન ૧૯૪૭ સુધી નામમાત્રનું શાસન કર્યું હતું. છેવટે બરોડા રાજ્યએ ૧ મે ૧૯૪૯ના રોજ ભારતીય સંઘને મંજૂરી આપી.
શાસકો
માલપુર રાજ્યના શાસકો રાઓલનું બિરુદ ધરાવતા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અરવલ્લી જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં રજવાડાં
ચોખંડા (તા. ભાણવડ)
ચોખંડા (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચોખંડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ચચાણા (તા. ચુડા)
ચચાણા (તા. ચુડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચુડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ચચાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઇતિહાસ
ચચાણા પૂર્વ કાઠિયાવાડ એજન્સીના ઝાલાવાડ પ્રાંતનું નાનું રજવાડું હતું, જેનાં શાસકો ઝાલા રાજપૂતો અને લીંબડીના ભાયાત હતા. તે ભોઇકા થાણા હેઠળ હતું.
ઇ.સ. ૧૮૭૨ની વસ્તી ગણતરી મુજબ ચચાણાની વસ્તી ૭૮૩ અને ઇ.સ. ૧૮૮૧માં ૭૮૨ હતી.
ઇ.સ. ૧૯૦૧માં વસ્તી ઘટીને ૪૫૯ થઇ ગઇ હતી, જેનાથી રજવાડાને ૫,૦૦૦ રૂપિયાની આવક હતી (૧૯૦૩-૦૪ મુજબ મોટાભાગની આવક જમીનમાંથી હતી), અને રાજ્ય બ્રિટિશરોને ૩૧૮ રૂપિયાનો કર ચૂકવતુ હતું.
સ્ત્રોત અને બાહ્ય કડીઓ
આ લેખ હવે પબ્લિક ડોમેનમાં રહેલા પ્રકાશન માંથી માહિતી ધરાવે છે.
શ્રેણી:ચુડા તાલુકો
નેપાલ ભાષા
નેપાલ ભાષા (નેપાલ ભાય) એ મૂળે નેપાળમાં ઉદ્ભવેલી નેપાળની મુખ્ય ભાષા છે. આ ભાષા ૧૪મી સદીથી ૧૮મી સદીના અંત સુધી નેપાળની વહીવટી ભાષા હતી. હાલમાં નેપાળની સત્તાવાર ભાષા નેપાળી ભાષા છે, નેપાળ ભાષા નથી.
વર્ગીકરણ
આ ભાષા ચીન-તિબેટીયન ભાષા પરિવાર હેઠળ તિબેટો-બરમાલે જૂથમાં જોડાયેલી છે.
લિપિ
નેપાળ ભાષા ઘણી લિપિમાં લખાયેલી છે. તેમાંની મુખ્ય લિપિઓ રાંઝણા, પ્રચલિત લિપિ, બ્રાહ્મી, ભુજિંગોલ, દેવનાગરી વગેરે છે. આ બધી સ્ક્રિપ્ટો ડાબેથી જમણે લખાયેલી છે. આ બધી લિપિઓમાં સ્વરમાલા અને વ્યાન્યાનમાલા નામના બે પ્રકારના અક્ષરો છે.
વિકાસ
નેપાળ ભાષા નેપાળ વિભાગ (કાઠમંડુ પ્રદેશ) ની મૂળ ભાષા છે. આ ભાષાનું મૂળ સ્થાન કાઠમંડુ છે. કાઠમંડુમાં, કિરાંતના શાસન દરમિયાન, આ ભાષા 'કિરાંતી ભાષા'થી પ્રભાવિત હતી. તિબેટ સાથેના સદીઓના વેપાર સંબંધોને કારણે આ ભાષામાં તિબેટીયન ભાષાનો નોંધપાત્ર પ્રભાવ પણ જોવા મળે છે. લિચ્છવી કાળ અને મલ્લ કાળમાં સંસ્કૃત ભાષા અને ખાસ ભાષાનો પ્રભાવ પણ આ ભાષામાં દેખાવા લાગ્યો.
તિબેટો-બરમાલે ભાષા પરિવારની ભાષા હોવા છતાં, વર્ષોથી ભરોપેલી ભાષાના સંબંધને કારણે નેપાળ ભાષા ખાસ કરીને નામપાડાનો સ્વભાવ થોડો ભારોપેલી જેવો થઈ ગયો છે.
નેપાળી મીડિયામાં ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી બાદ આ ભાષાના વિકાસને વેગ મળ્યો છે.
શ્રેણી:ભાષાઓ
અહીરવાલ
અહીરવાલ એ દક્ષિણ હરિયાણા અને ઉત્તર-પૂર્વી રાજસ્થાનનો વિસ્તાર ધરાવતો એક પ્રદેશ છે, જે બન્ને હાલમાં ભારતના રાજ્યો છે. આ પ્રદેશ એક સમયે રેવાડી શહેર રાજધાનીથી આધારીત એક રજવાડું હતું અને આહીર શાસકો દ્વારા નિયંત્રિત હતું.
અહીરવાલનો અર્થ "આહીરો ની ભૂમિ" થાય છે. જે. ઇ. શ્વાર્ટઝબર્ગે આ પ્રદેશને "લોક પ્રદેશ (Folk Region)" તરીકે વર્ણવ્યું છે અને લુકિયા મિચેલુત્તી પ્રમાણે આ "સાંસ્કૃતિક-ભૌગોલિક ક્ષેત્ર ... જેમાં રાજસ્થાનના અલવર, ભરતપુર અને હરિયાણા રાજ્યના મહેન્દ્રગઢ, રેવાડી, ગુરગાંવ(ગુડગાંવ) જિલ્લાના ભાગો શામેલ છે." દક્ષિણ હરિયાણાના અહીરવાલ ક્ષેત્રમાં લોકસભાની ત્રણ બેઠકો - ભવાની-મહેન્દ્રગઢ, ગુડગાંવ અને રોહતક (ફક્ત એક જ ભાગ) - આહીર મતદારોની વિશાળ સંખ્યા ધરાવતા 11 વિધાનસભા વિભાગો છે.
આ વિસ્તારની મુખ્ય ભાષા અહીરવતી છે. તે સામાન્ય રીતે મેવાતીની બોલી તરીકે લેવામાં આવે છે અને તે રાજસ્થાની ભાષાઓના જૂથમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે, પરંતુ તેમાં પાડોશી પશ્ચિમી હિન્દી જાતોમાં પણ લાક્ષણિકતાઓ છે. આ ભાષાથી સંબંધિત બંગ્રુ(જેને હરિયાણવી પણ કહેવામાં આવે છે) અને હિન્દી પણ આ પ્રદેશમાં બોલાય છે.
18 નવેમ્બર 1962 માં રેઝાંગ-લા ના યુદ્ધની ઘટનાઓમાં અહીરવાલ ક્ષેત્રના ઘણા સૈનિકો સામેલ હતા, જેઓ તેમના ચિની વિરોધીઓ કરતા ઘણી ઓછી સંખ્યામાં હતા.
ઇતિહાસ
અહીરવાલની રાજધાની રેવાડીની સ્થાપના આહીર રાજા રેવાત દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જેને રેવા(અર્થાત તારો) નામની પુત્રી હતી, જ્યારે રેવાના લગ્ન શ્રી કૃષ્ણના ભાઈ બલરામ ભેગા થયા, ત્યારે રાજા રેવાતે ભેંટમાં "રેવા વાડી" નામનું શહેર આપ્યું હતું, જે સમય પસાર થતા રેવાડી તરીકે પ્રચલિત થયું..
હરિયાણા રાજ્યનું નામ પણ અભિરાયણ (આ પ્રદેશનાં મૂળ વાસીઓ) પરથી ઉતરી આવ્યું હોય તેમ માનવામાં આવે છે. અભિરાયણ શબ્દનું મૂળ 'આભીર' એટલે કે નિડર શબ્દમાં રહ્યું હોય તેમ પણ શક્ય છે. અત્યાર સુધી ની ખોજ અનુસાર અહીર, આભીર અથવા યદુવંશ નો ઇતિહાસ ભગવાન વિષ્ણુ, અત્રિ, ચંદ્ર, તારા, બુધ, ઈલા, પુરુરવા-ઉર્વશી ઇત્યાદિ થી સંબંધિત છે.
રાવ રૂડા સિંહજી
તિજારાના એક આહીર શાસક રાવ રૂડા સિંહ ને રેવાડી ના જંગલો ની જાગીર પોતાની પ્રશંસનીય સામરિક મદદ ના બદલે સન 1555 માં હાસિલ થઈ હતી. રૂડા સિંહ એ રેવાડી થી દક્ષિણ પૂર્વ માં 12 કિલોમીટર દૂર બોલની ગામને પોતાનું મુખ્યાલય બનાવ્યું. એમને જંગલો ને સાફ કરાવી ને નવા ગામો ની સ્થાપના કરી.
રાવ મિત્રસેન આહીર
રાવ મિત્રસેન, રાવ તુલસીરામ ના પુત્ર હતા તથા ચંદ્રવંશી આહીર શાસક હતા જેમણે રેવાડી પર રાજ કર્યું. રાવ રાજા મિત્રસેન એ મુસ્લિમ આક્રમણકારીઓ, અંગ્રેજો, જયપુર ના કછવાહા અને શેખાવત રાજપૂત ઇત્યાદિ થી યુદ્ધ કર્યું. રેવાડી થી બદલો લેવાના ઉદેશ્ય થી, સન 1781 ના પ્રારંભિક મહિનાઓ માં જયપુર ના રાજપૂત શાસકો એ રેવાડી ઉપર હમલો બોલી દીધો, પરંતુ તે રાવ મિત્રસેન થી હારી ગયા અને સામરિક દૃષ્ટિકોણ થી એમને ભારી નુકસાન સહન કરવું પડ્યું.
રાવ ગુલાબ સિંહ
ગુલાબ સિંહ, રાવ મિત્રસેન આહીર ના પુત્ર હતા. ગુલાબ સિંહ એ મુનિમ બેગ ના સાથે રેવાડી નજીક સ્વતંત્ર રાજ્ય સ્થાપિત કરવા ની યોજના બનાવી. ગુલાબ સિંહ એ સિંધિયા મરાઠા સામે યુદ્ધ કર્યું અને 1790 માં સિંધિયા સેના ને પરાજિત કર્યું હતું. પછી સિંધિયા અને નજફ કુલી ની સયુંકત સેના ના હાથો ગુલાબ સિંહ પરાજિત થયા અને એમને પાછા ગોકુલગઢ જવું પડ્યું.
રાવ રામ સિંહજી
રૂડા સિંહ ના પછી, એમના પુત્ર રાવ રામ સિંહ (રામોજી) એ રેવાડી ની રાજગાદી સંભાળી. એમના રાજ્ય માં ડાકુઓ અને લૂંટેરાઓ ના કારણે ભય અને અશાંતિ નો માહોલ હતો. રામ સિંહ એ બોલનીમાં એક દુર્ગ નો નિર્માણ કર્યો હતો તથા સુરક્ષા હેતુ ત્યાં સૈનિકો તૈનાત કર્યા હતા. તે એક નીડર યોદ્ધા હતા એટલે એક લાંબા સંઘર્ષ ના પછી અપરાધિઓ ને બેઅસર કરવા માં સફળ રહ્યા. બે મશહૂર ડાકુઓ ને ગિરફ્તાર કરીને એમને સમ્રાટ ને હવાલે કર્યા. રામ સિંહ ના આ સહાસપૂર્ણ કાર્ય થી પ્રસન્ન થઈને સમ્રાટે એમને દિલ્હી સૂબે ની રેવાડી સરકાર ના ફોજદાર નિયુક્ત કરી દીધા. રામ સિંહ અકબર અને જહાંગીર ના કાળ માં રેવાડી ની રાજગાદી પર આસીન હતા. સન 1784 માં રાવ રામ સિંહ એ રેવાડી પર મરાઠા આક્રમણ ને વિફળ કર્યું. રાવ મિત્રસેન ની મૃત્યુ ના પછી મરાઠાઓ એ રેવાડી પર ફરી થી આક્રમણ કર્યું પરંતુ એ રાવ રામ સિંહ સામે જીતી ન શક્યાં. રાવ રામ સિંહ લડાઈમાં શહીદ થઈ ગયા.
રાવ શાહબાજ સિંહજી
રાવ રામ સિંહ ના પછી એમના પુત્ર અને ઉત્તરાધિકારી, શાહબાજ સિંહ રાજા બન્યા. રાવ એક મહાન યોદ્ધા હતા તથા ધાના ના બઢગુજર, હાથી સિંહ નામના ડાકુ ના સાથે લડાઈમાં શહીદ થયા હતા.
રાવ નંદરામ અને રાવ માન સિંહજી
શાહબાજ સિંહ ના પછી એમના જ્યેષ્ઠ પુત્ર નંદરામ રાજા બન્યા. ઔરંગઝેબ એ પોતાની જાગીર નો હક સંપાદિત કરી એમને "ચૌધરી" ના ખિતાબ થી સન્માનિત કર્યા. તેમણે પોતાનું મુખ્યાલય બોલની થી રેવાડી માં ખસેડ્યું. રેવાડીમાં નંદ સાગર નામક જળ સંગ્રાહક આજે પણ એમની સ્મૃતિ ની સૂચક છે. ભરતપુર ના તત્કાલીન રાજા એ ડાકુ હાથી સિંહ ને પોતાની સેવા માં લગાડી લીધું હતું, તથા હાથી સિંહ ની વધતી શક્તિ નંદરામ અને એમના ભાઈ માન સિંહ ના માટે અસહનીય હતી. પછી બન્ને ભાઈઓ એ મળીને હાથી સિંહ ને આગરા માં મારી પાડ્યો તથા પોતાના પિતા ની મૌત નો બદલો લીધો. નંદરામ સન 1713 માં મૃત્યુ ને પ્રાપ્ત થયા તથા રાજ્ય ની બાગડોર એમના જ્યેષ્ઠ પુત્ર બાલકિશન ને સૌંપી દેવાઈ.
રાવ બાલકિશનજી
બાલકિશન 24 ફેબ્રુઆરી 1739 ના કરનાલ યુદ્ધ માં નાદિર શાહ ના વિરુદ્ધ લડતાં મૃત્યુ પામ્યા હતા. એમની બહાદુરી થી ખુશ થઈ ને મોહમ્મદ શાહ એ બાલકિશન ના ભાઈ ગૂજરમલ ને "રાવ બહાદુર" નો ખિતાબ આપ્યો તથા 5000 ની સરદારી આપી. એમના રાજ્ય ની સીમા નો વિસ્તાર કરીને એમાં હિસાર જિલ્લાના 52 ગામ અને નારનૌલ ના 52 ગામ જોડવામાં આવ્યા. એમની જાગીર માં રેવાડી, ઝજ્જર, દાદરી, હાંસી, હિસાર, કનૌદ, અને નારનૌલ આદિ પ્રમુખ નગર શામિલ હતા. સન 1743 માં 2,00,578 રૂપિયા ની મનસબદારી વાળા થોડાક અન્ય ગામ પણ જોડવામાં આવ્યા હતા.
રાવ ગૂજરમલ સિંહજી
ફરુખનગર નો બલોચ રાજા અને હાથી સિંહ નો વંશજ ઘસેરા નો બહાદુર સિંહ બન્ને રાવ ગૂજરમલ ના કાતર શત્રુ હતા. બહાદુર સિંહ, ભરતપુર ના જાટ રાજા સૂરજમલ થી અલગ થઈને સ્વતંત્ર શાસન કરતો હતો. ત્યારે રાવ ગૂજરમલ એ સૂરજમલ ના સાથે મળીને એને મુહતોડ જવાબ આપ્યો. ગૂજરમલ નો બહાદુર સિંહ ના સસુર નીમરાના ના ટોડરમલ સાથે પણ મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધ હતા. સન 1750 માં, ટોડરમલ એ રાવ ગૂજરમલ ને બહાદુર સિંહ ના કહેવા પર આમંત્રિત કર્યું અને છલ-કપટ થી એમનો વધ કરી નાખ્યો. આહીર પરિવાર ની શક્તિ રાવ ગૂજરમલ ના સમય માં ચરમ સીમા પર હતી. ગુરવડા અને ગોકુલગઢ ના કિલ્લા આ જ કાળ ની દેન છે. ગોકુલ સિક્કા મુદ્રા નું પ્રચાલન આ જ કાળ માં કરવામાં આવ્યું. પોતાના પિતા ના નામ સ્તૂપ અને જળાશય નું પણ નિર્માણ ગૂજરમલ એ કરાવ્યું હતું. એમણે મેરઠ ના બ્રહનપુર અને મોરના તથા રેવાડી માં રામગઢ, જૈતપુર અને શ્રીનગર ગામો ની સ્થાપના કરી હતી.
રાવ ભવાની સિંહ
રાવ ગૂજરમલ ના પુત્ર ભવાની સિંહ એમના પછી રાજા બન્યા. ભવાની સિંહ નાકામયાબ સાબિત થયા. એના રાજ્ય ના કેટલાક હિસ્સાઓ પર ફરુખનગર ના બલોચ નવાબ, ઝજ્જર ના નવાબ અને જયપુર ના રાજા નો કબ્જો થઈ ગયો અને ભવાની સિંહ ના પાસે માત્ર 22 ગામ જ શેષ બચ્યા. એમના જ રાજ્ય ના એક સરદારે 1758 માં એમનું વધ કરી નાખ્યું.
રાવ તેજ સિંહ
આગલા રાજા હીરા સિંહ પણ નાકામયાબ હતા અને રાજ કાજ નું નિયંત્રણ એક સ્થાનીય વ્યવસ્યાહી જૌકી રામ એ હથિયાવી લીધું હતું. દિલ્હી ના એક બાગી સરદાર નજફ કુલી ખાન એ ગોકુલગઢ કિલ્લા પર કબ્જો જમાવી લીધો હતો. દિલ્હી ના સમ્રાટ શાહ આલમ દ્વિતીય એ બેગમ સમરુ ના સાથે મળીને તેને દનડીટ કરવાનું નક્કી કર્યું. 12 માર્ચ 1788 ના, ભાડાવાસ માં શાહ આલમ એ ડેરો જમાવ્યો અને રાત ના સમય નજફ કુલી પર હમલો બોલી દીધો જેમાં નજફ કુલી ને ભારી નુકસાન થયું. બેગમ સમરુ ના તોપખાના ના અસર થી કુલી ખાન સમજોતાં માટે મજબૂર થઈ ગયો.
જૌકી રામ ની પ્રભુતા આખા રાજ્ય માટે અસહનીય હતી. ત્યારે રેવાડી ના રાવ ના એક રિષતેદાર તેજ સિંહ જે કે તૌરુ ના શાસક હતા, રાવ રામ સિંહ ની માતા ના અનુરોધ પર સામે આવ્યા. એમને રેવાડી પર હમલો કર્યો અને જૌકી રામ ને મૌત ના ઘાટે ઉતારી દીધો અને પોતાની સત્તા સ્થાપિત કરી.
પછી, 1803 માં તેજ સિંહ અને એમનું સંપૂર્ણ રાજ્ય બ્રિટિશ હુકુમત એ પોતાના કબ્જા માં લઈ લીધું અને તેજ સિંહના પાસે માત્ર 58 ગામ જ શેષ બચ્યા. 1823 માં એમની મૌત પછી એમની સંપત્તિ તેમના ત્રણ પુત્રો પૂરન સિંહ, નાથુ રામ અને જવાહર સિંહ ના હાથ માં આવી. જવાહર સિંહની કોઈ સંતાન નતી. પૂરન સિંહ અને નાથુ રામ ના પછી એમના રાજ્ય ના ઉત્તરાધિકારી એમના પુત્ર તુલારામ અને ગોપાલ દેવ બન્યા.
રાજા રાવ તુલારામ સિંહજી આહીર
રાજા રાવ તુલારામ સિંહજી(9 ડિસેમ્બર 1825 – 1863), એક આહીર શાસક હતા, તેઓ ॰હરિયાણા માં 1857 ની સ્વતંત્રતા ક્રાંતિ ના પ્રમુખ નાયક હતા. અસ્થાયી રૂપ થી બ્રિટિશ શાસન ની જડો વર્તમાન ના દક્ષિણ પશ્ચિમ હરિયાણા થી ઉખાડી ફેંકવા તથા દિલ્હી ના ક્રાંતિકારીઓ ની તન, મન, ધન થી મદદ નો શ્રેય તુલારામજી ને જ દેવાય છે. 1857 ની ક્રાંતિ ના પછી એમને ભારત છોડી દીધું અને ભારત ની આઝાદી ના યુદ્ધ હેતુ અફઘાનિસ્તાન, ઈરાન ના શાસકો અને રુસ ના જારો ની મદદ માંગી. પરંતુ એમની આ યોજના 23 સપ્ટેમ્બર 1863 માં 38 વર્ષ ની આયુ માં એમની મૃત્યુ ના કારણે અસફળ રહી.
રાવ ગોપાલ દેવજી
રાવ ગોપાલ દેવ રેવાડી માં 19વી શતાબ્દી ના ક્રાંતિકારી હતા, જેમને પોતાના ચચેરા ભાઈ તુલા રામ ના સાથે મળીને, 1857 ની ક્રાંતિ માં અંગ્રેજો થી લડાઈ કરી હતી.
રાવ કિશન ગોપાલજી
રાવ તુલા રામના અનુજ(ભાઈ) રાવ કિશન ગોપાલ એમની રેવાડી ની સેના ના સેનાપતિ હતા. તેઓ બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની માં પણ અધિકારી હતા. આહીર વીર રાવ કિશન ગોપાલના નેતૃત્વમાં મેરઠમાં સ્વતંત્રતાનું સંગ્રામ આરંભ થયું હતું તથા નસીબપુરના યુદ્ધમાં એમને જ જનરલ ટિમલે ને માર્યા હતાં.
રુપખેડા (તા. ઝાલોદ)
રુપખેડા (તા. ઝાલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. રુપખેડા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:ઝાલોદ તાલુકો
રાજકોટ
રાજકોટ એ ભારત દેશનાં પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલું શહેર છે તથા રાજકોટ જિલ્લાનું પાટનગર છે. આ ઉપરાંત રાજકોટ તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે. રાજકોટ ગુજરાતનું ચોથા ક્રમનું સૌથી મોટું શહેર છે. આ શહેર આજી નદીના કાંઠે વસેલું છે. રાજકોટ એ સૌરાષ્ટ્રનું મહત્વનું શહેર માનવામાં આવે છે. રાજકોટ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ૨૭થી ગુજરાતનાં અન્ય શહેરો સાથે જોડાયેલ છે.
ઇતિહાસ
ભારતના રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધી એ તેમના જીવનકાળનાં પ્રારંભિક વર્ષો રાજકોટમાં ગાળ્યાં હતાં, કે જ્યાં તેમના પિતા દિવાન તરીકે ફરજ બજાવતા હતા.
૧૫ એપ્રિલ ૧૯૪૮થી ૩૧ ઓક્ટોબર ૧૯૫૬ સુધી રાજકોટ સૌરાષ્ટ્ર રાજ્યનું પાટનગર રહ્યું હતું.
વસ્તી
૨૦૧૧માં પ્રસિદ્ધ થયેલા આંકડાઓ અનુસાર, રાજકોટ શહેરની કુલ વસ્તી અંદાજે ૧૪,૪૨,૯૭૫ છે. રાજકોટ શહેરી વિસ્તારમાં મનહરપુર, માધાપર, ઘંટેશ્વર, આનંદપર, મુંજકા, મોટામૌવા, વાવડી, બેડી અને કોઠારીયાનો સમાવેશ થાય છે.
સ્થાનિક સરકાર
રાજકોટ શહેર ઘણા સરકારી જુથો દ્વારા સંચાલિત છે. આમાં જિલ્લા સેવા સદન (રાજકોટ શહેર કલેસ્ટર ઑફિસ), રાજકોટ મહાનગર પાલિકા, રાજકોટ શહેરી વિકાસ સંસ્થા (RUDA) અને ગુજરાત પોલિસ ખાતું તેમજ રાજકોટ શહેર ટ્રાફિક પોલિસ ખાતાનો સમાવેશ થાય છે.
મહાનગર પાલિકા દ્વારા ૨૪x૭ કૉલ સેન્ટર શરુ કરવામાં આવ્યો છે. આ પ્રકારનો કોલ સેન્ટર ગુજરાતમાં પહેલો અને ભારતમાં બીજો છે.
શાળાઓ
શહેરમાં આવેલી અમુક શાળાઓ રાજકોટ મહાનગર પાલિકા દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે. આ શાળાઓમાં ૨૦ શાળાઓ અને બાળ કેંદ્ર છે, જેમાં ૩ પ્રાથમિક શાળા, ૭ માધ્યમિક શાળા, ૪ ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા, ૪ ઉચ્ચતર શાળા, ૧ શિક્ષણ કેંદ્ર અને ૧ ખાસ શાળાનો સમાવેશ થાય છે. અન્ય સ્વયં સંચાલિત શાળાઓ પણ રાજકોટના શિક્ષણમાં મહત્વનો ફળો ધરાવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:રાજકોટ તાલુકો
દેવગિરિના યાદવ
દેવગિરિના યાદવ (કન્નડ : ಸೇವುಣರು (સેવુણરુ), મરાઠી: દેવગિરિચે યાદવ) 850–1334) ભારત નો એક રાજવંશ હતો, જેણે તેના પરાકાષ્ઠા દરમિયાન તુંગાભદ્ર નદી થી નર્મદા સુધીના ક્ષેત્ર પર શાસન કર્યું હતું, જેમાં વર્તમાનના મહારાષ્ટ્ર, ઉત્તર કર્ણાટક અને મધ્ય પ્રદેશ ના કેટલાક ભાગો શામેલ હતા. તેમની રાજધાની દેવગિરિ હતી જે હાલમાં દૌલાતાબાદ તરીકે ઓળખાય છે.
ઇતિહાસ
યાદવ વંશ ભારતીય ઇતિહાસમાં ઘણો પ્રાચીન છે અને પોતાને પ્રાચીન યદુવંશી ક્ષત્રિયો થી સંબંધિત માને છે. રાષ્ટ્રકૂટ અને ચાલુક્યોના પરાકાષ્ઠામાં, યાદવ વંશના રાજાઓ ગૌણ સામંતશાહી રાજાઓનો હોદ્દો ધરાવતા હતા. પરંતુ જ્યારે ચાલુક્યોની શક્તિ નબળી પડી ત્યારે તેઓ સ્વતંત્ર થઈ ગયા અને હાલના ઔરંગાબાદ (મહારાષ્ટ્ર) ક્ષેત્રમાં સ્થિત દેવગિરિ(દૌલતાબાદ)માં એક કેન્દ્ર બનાવીને પોતાનો ઉદય શરૂ કર્યો.
યદુવંશી આહીરોના મજબૂત ગઢ, ખાનદેશ થી પ્રાપ્ત અવશેષોને બહુચર્ચિત 'ગવલી રાજ' થી સંબંધિત માનવામાં આવે છે તથા પુરાતાત્વિક રૂપ થી એમને દેવગિરિના યાદવો થી જોડવામાં આવે છે. કેટલાક ઇતિહાસકારોનું મંતવ્ય છે કે 'દેવગિરિના યાદવ' પણ અભીર(આહીર) હતા. યાદવ શાસન દરમિયાન ઘણા નાના આશ્રિત રાજાઓનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે, જેમાં મોટા ભાગના આભીર અથવા આહીરના નામથી ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે, અને આ સમુદાયની વસ્તી આજ સુધી ખાનદેશમાં વિપુલ પ્રમાણમાં હાજર છે.
સેઉના રાજવંશ ઉત્તર ભારતના યદુવંશી અથવા ચંદ્રવંશી સમાજમાંથી ઉતરી આવ્યો હોવાનો દાવો કરે છે. સેઉના મૂળ રૂપે ઉત્તરપ્રદેશ ના મથુરાથી નીકળી દ્વારિકા જઈને વસ્યા હતા. તેઓ "કૃષ્ણકુલોત્પન્ન (ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના વંશમાં જન્મેલા)", "યદુકુલ વંશ તિલક" તથા "દ્વારવાટીપુરવારધીશ્વર (દ્વારકાના માલિક)" તરીકે પણ ઓળખાય છે. ડૉ॰ કોલારકર જેવા ઘણા વર્તમાન સંશોધનકારો પણ માને છે કે યાદવો ઉત્તર ભારતથી આવ્યા હતા. નીચે આપેલા સેઉના યાદવ રાજાઓએ દેવગિરિ પર શાસન કર્યું -
પનિયિમ્પલી ક્રિશ્નનક્યુટી વાયરિયર
પનિયિમ્પલી ક્રિશ્નનક્યુટી વોરિયર (જન્મ ૫ જુન, ૧૯૨૧) '''પી. કે. વોરિયર''' તરીકે જાણીતા ભારતીય આયુર્વેદિક ચિકિત્સક છે. તેમનો જન્મ ભારતના કેરળ રાજ્યના મલપ્પુરમ જિલ્લાના કોટક્કલમાં થયો હતો. તેઓ આર્ય વૈદ્ય શાળાના મુખ્ય ચિકિત્સક અને મેનેજિંગ ટ્રસ્ટી છે. તેઓ આર્ય વૈદ્ય શાળાના સ્થાપક વૈદ્યરતમનમ પી. એસ. વોરિયરના સૌથી નાના ભત્રીજા છે.
પુરસ્કારો અને સન્માન
વર્ષ ૧૯૯૯માં તેમને કાલિકટ યુનિવર્સિટી દ્વારા માનદ ડો. લિટ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. પી. કે વોરિયરને મહારાષ્ટ્રના ગવર્નર પી.સી. એલેકઝાન્ડર દ્વારા ૩૦મો ધનવંતરી એવોર્ડ પ્રદાન કરવામાં આવ્યો હતો. વોરિયરને આયુર્વેદમાં યોગદાન બદલ ભારત સરકાર તરફથી વર્ષ ૧૯૯૯માં પદ્મશ્રી અને વર્ષ ૨૦૧૦માં પદ્મભૂષણ એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા શ્રેણી:૧૯૨૧માં જન્મ
મોટી ભાલસન (તા. જામનગર)
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
હૈલાકાંડી જિલ્લો
હૈલાકાંડી જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર - પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  આસામ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૭ (સતાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. હૈલાકાંડી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક હૈલાકાંડી શહેરમાં આવેલું છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:આસામના જિલ્લાઓ
ભાલીયા ઘઉં
thumbnail|બજારમાં ભાલીયા ઘઉં ભાલીયા ઘઉં, જે દાઉદખાની ઘઉં તરીકે પણ ઓળખાય છે, ગુજરાતના ખંભાતના અખાતની ઉત્તરે આવેલા ભાલ વિસ્તારના ઘઉં છે. આ ઘઉંના દાણા સામાન્ય ઘઉં કરતા સહેજ લાંબા હોય છે. આ ઘઉંને ૨૦૧૧ના વર્ષમાં ભૌગોલિક ઓળખ (GI) વડે સુરક્ષિત કરવામાં આવ્યા છે. ભાલીયા ઘઉંની એક જાત ગુજરાત ઘઉં-૧, ગુજરાતમાં લોકપ્રિય છે.
ઉત્પાદન
ભાલ વિસ્તારમાં અંદાજે બે લાખ હેકટર વિસ્તારમાં સપ્ટેમ્બરના અંતથી નવેમ્બરના પહેલા સપ્તાહમાં ઘઉંની વાવણી શરૂ થાય છે અને માર્ચ થી એપ્રિલમાં પાક તૈયાર થાય છે. અહીં વર્ષે ૧.૭૦ લાખથી ૧.૮૦ લાખ મેટ્રીક ટન ભાલીયા ઘઉંનું ઉત્પાદન ૨ લાખ હેક્ટર જેટલા વિસ્તારમાં થાય છે. ભાલીયા ઘઉંમાં સિંચાઇના પાણીની જરૂર નથી અને માત્ર ચોમાસાના વરસાદનો ભેજ જ પૂરતો છે.
વિશેષતા
આ ઘઉં ગ્લુટેન, એક પ્રકારના એમિનો એસિડથી સમૃદ્ધ હોય છે. તે પ્રોટિન અને કેરોટિનની વધુ માત્રા ધરાવે છે તેમજ પાણીનું ઓછું શોષણ કરે છે.
નસવાડી
નસવાડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના છોટાઉદેપુર જિલ્લાના નસવાડી તાલુકાનું નગર અને મુખ્ય મથક છે.
ભાલીયા ઘઉં
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાલ વિસ્તાર શ્રેણી:ધાન્ય
નસવાડી
ઇતિહાસ
આઝાદી પહેલા નસવાડી સોલંકી વંશના રાજપૂતોના હેઠળનું રજવાડું હતું. તેનો વિસ્તાર ૫૧ ચોરસ કિમી હતો. નસવાડી વડોદરાના ગાયકવાડી શાસન હેઠળ આવતું ખંડણી ભરતું રજવાડું હતું.
ભૂગોળ
નસવાડી નગર વડોદરાથી ૭૧ કિમી અને રાજ્યના મુખ્ય મથક ગાંધીનગરથી ૧૭૩ કિમીના અંતરે આવેલું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
ચાવીન્દાની લડાઈ
ચાવીન્દાની લડાઈ એ ૧૯૬૫ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન સિઆલકોટ અભિયાનના ભાગરુપે લડવામાં આવી હતી. આ લડાઈને બીજા વિશ્વ યુદ્ધમાં લડાયેલ કુર્સ્કની લડાઈ બાદ મોટી રણગાડીની લડાઈઓમાંની એક માનવામાં આવે છે.
ચાવીન્દા પાસેના શરુઆતના સંઘર્ષ ફિલ્લોરાની લડાઈ સાથે થયા હતા. તે લડાઈમાં પાકિસ્તાનની હાર થતાં પાકિસ્તાની સૈન્ય એ પીછેહઠ કરી અને ચાવીન્દા પાસે રક્ષણાત્મક તૈનાતી ગોઠવી. જોકે ચાવીન્દા પાસે ભારતીય આગેકૂચ રોકવામાં પાકિસ્તાન સફળ થયું અને તેનો વિજય થયો. આ લડાઈ સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ દ્વારા જાહેર યુદ્ધવિરામને કારણે અટકી.
સૈન્ય
ભારતીય ભૂમિસેનાની ૧લી કોરનું નેતૃત્વ કરી રહેલ જનરલ ડન્નને ૧લી બખ્તરિયા ડિવિઝન, ૬ઠ્ઠી પહાડી ડિવિઝન, ૧૪મી ડિવિઝન અને ૨૬મી ડિવિઝન સોંપવામાં આવી. પાકિસ્તાની સેનામાં ભારતનો હુમલો રોકવા ૧૫મી ડિવિઝન, ૬ઠ્ઠી બખ્તરિયા ડિવિઝન અને ૪થી કોર તોપખાનું સામેલ હોવાની શક્યતા હતી. પાછળથી ૮મી પાયદળ ડિવિઝન અને ૧લી બખ્તરિયા ડિવિઝન સ્વરુપે વધારાની કુમક પાકિસ્તાન દ્વારા નિયુક્ત કરવામાં આવી.
લડાઈ
ભારતની યોજના સિઆલકોટ અને ૬ઠ્ઠી બખ્તરિયા ડિવિઝનને વિખૂટી પાડવાની હતી. તે મુજબ ભારતની ૧લી બખ્તરિયા ડિવિઝન હેઠળની એક બખ્તરિયા રેજિમેન્ટ ભારવાહક ૪૩મી બ્રિગેડની સહાયથી ગટ ઉપર હુમલો કરવા આગળ વધી અને બાકીની ડિવિઝને ફિલ્લોરા ઉપર હુમલો કર્યો. પાકિસ્તાની હવાઈ હુમલા રણગાડીને ખાસ અસર ન કરી શક્યા પરંતુ પાયદળ અને ભારવાહક વાહનો પર તેની ઘાતક અસર થઈ. આ વિસ્તારનો ભૂપ્રદેશ લાહોર આસપાસના વિસ્તાર કરતાં ખાસ્સો અલગ હતો. ધૂળ વાળી જમીનના કારણે પાકિસ્તાની આસાનીથી દૂરથી જ ભારતીય સૈન્યની હિલચાલ પર નજર રાખી શકતા હતા અને આ જ કારણોસર ૨૫મા અશ્વદળે હુમલા પહેલાં જ તેના વિશે જાણકારી મેળવી લીધી હતી. વધુમાં, તે ચારવા-ફિલ્લોરા માર્ગ પરથી આવી રહ્યો હતો તે પણ તેમને જાણ હતી.
ભારતીય સેનાએ ૧૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ હુમલાઓ કરી અને પાકિસ્તાની સૈન્યને ચાવીન્દા સુધી પીછેહઠ કરાવી દીધી હતી. ફિલ્લોરા પર પાકિસ્તાન દ્વારા કરાયેલ વળતો હુમલો પણ નિષ્ફળ રહ્યો હતો. આથી, પાકિસ્તાની સૈન્યએ રક્ષણાત્મક સ્થિતિમાં સૈનિકોને નિયુક્ત કરી દીધા હતા.
જોકે, ટૂંક સમયમાં જ પાકિસ્તાને વધુ બે સ્વતંત્ર બ્રિગેડ, ૮મી પાયદળ ડિવિઝન અને ૧લી બખ્તરિયા ડિવિઝન સ્વરુપે સહાય મોકલી. ત્યારબાદ આગામી કેટલાક દિવસો સુધી પાકિસ્તાનીઓ ચાવીન્દા પરના ભારતીય હુમલાને ખાળતા રહ્યા. ૧૮મી સપ્ટેમ્બરના રોજ ભારતે ૧લી બખ્તરિયા ડિવિઝન અને ૬ઠ્ઠી પહાડી ડિવિઝન વડે હુમલો કર્યો જેને પાકિસ્તાને નિષ્ફળ બનાવ્યો અને ભારતે મોટાપ્રમાણમાં ખુવારી વેઠી. ૨૧ સપ્ટેમ્બરના રોજ ભારતે પણ રક્ષણાત્મક નીતિ અપનાવતાં તેની ૧લી બખ્તરિયા ડિવિઝનને પાછી ખેંચી અને આ મોરચા પર લડાઈ સમાપ્ત થઈ. પાકિસ્તાની સૈન્યનું નેતૃત્વ કરી રહેલા અધિકારીએ "ઓપરેશન વાઇન્ડ અપ" નામની વળતો હુમલો કરવાની કાર્યવાહી માટે ના કહી કેમ કે બંને દેશોએ મોટાપ્રમાણમાં રણગાડીઓ ગુમાવી હતી. વળતા હુમલાનો કોઈ વ્યૂહાત્મક લાભ નહોતો અને પાકિસ્તાની રાજકીય નેતૃત્વ એ યુદ્ધવિરામનો પ્રસ્તાવ સ્વીકારી લીધો હતો.
પરિણામ
બીજા વિશ્વ યુદ્ધ બાદની મોટી રણગાડીઓની લડાઈમાંની એક આ લડાઈ માનવામાં આવે છે. ૨૨ સપ્ટેમ્બરના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ ની સુરક્ષા સમિતિએ યુદ્ધવિરામનો પ્રસ્તાવ સર્વાનુમતે સ્વીકાર્યો. યુદ્ધની શરુઆતે જ બંને દેશોને કરાતી સૈન્ય અને આર્થિક મદદ રોકી દેવામાં આવી હતી. પાકિસ્તાને મોટા પ્રમાણમાં સૈન્ય તાકાત ગુમાવી હતી અને માટે જ તેણે યુદ્ધવિરામ સ્વીકાર્યો હતો.
યુદ્ધના અંતે ભારતે સિઆલકોટ વિસ્તારમાં ૫૧૮ વર્ગ કિમી પાકિસ્તાની વિસ્તાર કબ્જે કર્યો હતો. સિઆલકોટ શહેરની પૂર્વ અને દક્ષિણમાં ફિલ્લોરા, દેઓલી, બજરાગઢી, સુચેતગઢ, પાગોવાલ, છપરાર, મુહાદપુર અને તિલકપુર નામના ગામો અને શહેરો કબ્જે કર્યા હતા જે તાશ્કંદ સમજૂતી બાદ પાકિસ્તાનને પરત કરી દેવાયા.
જુણા (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
બારપેટા જિલ્લો
બારપેટા જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર - પૂર્વ ભાગમાં આવેલા આસામ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૭ (સતાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. બારપેટા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક બારપેટા શહેરમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:આસામના જિલ્લાઓ
સમય વિસ્તાર
મોટાભાગના સમય વિસ્તારો વિશ્વ માનક સમય (UTC) થી આગળ અથવા પાછળ એ રીતે ટૂંકાક્ષરોમાં દા.ત. UTC−12 થી UTC+14 મપાય છે. અમુક સમય વિસ્તારો અડધો કલાક અથવા પીસ્તાલીસ મિનિટનો પણ ભેદ ધરાવે છે. દા.ત. નેપાળ માનક સમય, UTC+05:45 છે અને ભારતીય માનક સમય UTC+05:30 છે.
હોલોંગ (વૃક્ષ)
હોલોંગ (Dipterocarpus macrocarpus) એ ભારત અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં થતું, સાધારણ કઠણ લાકડું ધરાવતું વૃક્ષ છે. ભારતનાં આસામ અને અરુણાચલ પ્રદેશ રાજ્યોનું એ રાજ્ય વૃક્ષ છે. આસામમાં સ્થાનિક બોલીમાં તે "હોલોંગ" તરીકે ઓળખાય છે.
સમય વિસ્તાર
કેટલાક દેશો ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઇમને અનુસરે છે, જે મુજબ તેઓ અમુક ઋતુમાં ઘડિયાળને એક કલાક આગળ અથવા પાછળ મૂકી છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સમય
અભિજાત જોશી
અભિજાત જોશી (જન્મ પહેલી ડિસેમ્બર 1969) ભારતીય પટકથા લેખક (હિન્દી), ફિલ્મ દિગ્દર્શક, નિર્માતા અને સંપાદક છે. હિન્દી સિનેમામાં કામ કરે છે. લગે રહો મુન્નાભાઈ (2006), 3 ઈડિયટ્સ (2009), પીકે (2014) અને સંજુ (2018) આ ફિલ્મો માટે વિનોદ ચોપરા પ્રોડક્શન્સ અને દિગ્દર્શક રાજકુમાર હિરાણી સાથે પટકથા લેખક તરીકે જાણીતા છે. હાલ તેઓ 2003 થી વેસ્ટરવિલે, ઓહિયોમાં ઓટરબીન યુનિવર્સિટીમાં અંગ્રેજી વિષયના પ્રાધ્યાપક છે.
આભિજાત જોશીનું બાળપણ  અમદાવાદમાં, વીત્યું છે ગુજરાતમાં  જયંત જોશી તેમના પિતાછે. અંગ્રેજીના જાણીતા પ્રોફેસર હાલ નિવૃત ..પરિવારમાં માતાજી નીલાબેન અને નાનો ભાઈ સૌમ્ય જોશી પણ અધ્યાપક છે. અભિજાત જોશીનું શરૂયાતનું શિક્ષણ ગુજરાતી માધ્યમમાં થયું હતું. તેમણે ઉચ્ચ શિક્ષણ  શ્રી હરિવલ્લ્ભદાસ કાળીદાસ વિનયન મહાવિદ્યાલય માથી લીધું  હતું, (બગલ થેલા જૂથ સાથે) ગુજરાતી નાટકોની વાર્ષિક સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લીધો. . તેણે અનેક એવોર્ડ જીત્યા ભાષા સાહિત્યભવન . ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી એમ.એ ની ઉપાધિ. ડિસ્ટિંક્શન સાથે (અંગ્રેજી) મેળવી હતી.
અભિજાત જોશી એ  પછી   યુનિવર્સિટી ઓફ ટેક્સાસના  મિશેનર સેન્ટર ફોર રાઈટર્સમાંથી ફાઈન આર્ટ્સમાં માસ્ટરની  ઉપાધિ  મેળવી છે. એમની માતૃભાષા આમ તો મરાઠી છે.પણ અંગ્રેજી ઉપરાંત, તે ગુજરાતી ભાષા પણ  અસ્ખલિતપણે વાંચી, લખી અને બોલી શકે છે એનું કારણ એ હશે કે  તેમનો જન્મ અને ઉછેર ગુજરાતમાં  થયો હતો.
શ્રી વિદ્યાનગર હાઈસ્કૂલ નામની અમદાવાદની ખૂબ જ પ્રતિષ્ઠિત ગુજરાતી શાળાઓમાંની એકમાં તેમણે અભ્યાસ કર્યો, જ્યાં તેમણે શાળામાં ગુજરાતી નાટકોની વાર્ષિક સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લીધો. . તેણે અનેક એવોર્ડ જીત્યા. તેને ક્રિકેટ રમવાની મજા આવતી હતી. અમદાવાદ શહેરના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલી સી.યુ.શાહ આર્ટસ કોલેજમાં એમએફએ ડિગ્રી માટે યુએસ જતા પહેલા તેઓ થોડા સમય માટે અંગ્રેજીના પ્રોફેસર તરીકે જોડાયા હતા. . વાર્તાઓ અને નાટકો લખવાનો તેમનો નાનપણથી શોખ હતો. તેમણે ગુજરાતી અને અંગ્રેજી ભાષાઓમાં સંખ્યાબંધ નાટકો, સ્કીટ્સ લખ્યા છે.
., અભિજાત સાને ગુરુજીથીઘણો પ્રભાવિત હતો. તેમના પિતાએ તેમનું ધ્યાન અધ્યાત્મ તરફ દોર્યું  પિતા જયંત જોશીની જેમ, જેઓ સાને ગુરુજી (વિખ્યાત મરાઠી સમાજ સુધારક પાંડુરંગ સદાશિવ સાને) વિદ્વાન છે  તેમના આ બધા વાંચનથી તેમને વાર્તાઓ લખવામાં ખૂબ મદદ મળી છે.
તેમણે વિધુ વિનોદ ચોપરાની હોલીવુડ ફ્લિક બ્રોકન હોર્સીસની સ્ક્રિપ્ટ 2015 માં લખી. 2016 સુધીમાં, તે બે સ્ક્રિપ્ટ પર કામ કરીરહ્છેયા હતા, મુન્નાભાઈ શ્રેણીની ત્રીજી ફિલ્મ અને અભિનેતા સંજય દત્તની બાયોપિક.
અંગત જીવન
2016 માં, જોશીની મુંબઈની હિન્દુજા હોસ્પિટલમાં મગજની સર્જરી કરવામાં આવી હતી, જે ન્યુરોસર્જન બીકે મિશ્રા દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
ફિલ્મગ્રાફી
અને ગેસ્ટ એપીયરંસ પણ
સંદર્ભ
<references group="" responsive="1">
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ફિલ્મફેર પુરસ્કારોના વિજેતાઓ શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:૧૯૬૯માં જન્મ
કંથારીયા (તા. વિજયનગર)
કંથારીયા (તા. વિજયનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કંથારીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વિજયનગર તાલુકો
રામપુરા (તા. પાલનપુર)
રામપુરા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રામપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
કંથરોટી (તા. વિજયનગર)
શ્રેણી:વિજયનગર તાલુકો
સુદાન
right|150px right|200px thumb| સુદાન (હિંદી:सूडान), આધિકૃત રીતે સુદાન ગણરાજ્ય, ઉત્તર પૂર્વ આફ્રિકામાં સ્થિત એક દેશ છે. આ આફ્રિકા તથા અરબ જગતનો સૌથી મોટો દેશ છે, આ ઉપરાંત ક્ષેત્રફળના હિસાબથી જોતાં સુદાન દુનિયાનો દસમો સૌથી મોટો દેશ છે. આ દેશ ઉત્તર દિશામાં મિસ્ર, ઉત્તર પૂર્વ દિશામાં લાલ સાગર, પૂર્વ દિશામાં ઇરિટ્રિયા અને ઇથિયોપિયા, દક્ષિણપૂર્વ દિશામાં યુગાન્ડા અને કેન્યા, દક્ષિણ પશ્ચિમ દિશામાં કાંગો લોકતાન્ત્રિક ગણરાજ્ય અને મધ્ય આફ્રિકી ગણરાજ્ય, પશ્ચિમ દિશામાં ચાડ અને પશ્ચિમોત્તર દિશામાં લીબિયા સ્થિત છે. દુનિયાની સૌથી લાંબી નદી નીલ નદી, દેશને પૂર્વી તથા પશ્ચિમી હિસ્સામાં વિભાજિત કરે છે. આ દેશની રાજધાની ખાર્તૂમ શહેરમાં આવેલી છે. સુદાન દુનિયાના કેટલાક એવા ગણતરીના ચુનંદા દેશોમાં સામેલ છે, જ્યાં આજે પણ ઈ. સ. પૂર્વે 3000 વસેલા માનવોની પેઢીઓ પોતાનું અસ્તિત્વ બચાવીને વસવાટ કરે છે. યુનાઇટેડ કિંગડમના શાસનમાંથી ઈ. સ. ૧૯૫૬ના વર્ષમાં સ્વતંત્રતા પ્રાપ્ત કર્યા બાદ સુદાનને ૧૭ વરસ લાંબા ગૃહ યુદ્ધનો સામનો કરવો પડ્યો, જેમાંના અરબી અને ન્યૂબિયન મૂળની બહુમતીવાળા ઉત્તરી સુદાન અને ઈસાઈ તથા એનિમિસ્ટ નિલોટ્સ બહુમતીવાળા દક્ષિણી સુદાનની વચ્ચે જાતીય, ધાર્મિક તથા આર્થિક યુદ્ધ છેડાયું હતું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:દેશ શ્રેણી:આફ્રિકા
મોટી માંડવાળી (તા. તળાજા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો
દાંદગા નેસ (તા. ભાણવડ)
શ્રેણી:ભાણવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:નેસ
રાયપુરા (તા. ઝાલોદ)
રાયપુરા (તા. ઝાલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. રાયપુરા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:ઝાલોદ તાલુકો
જેપુર (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
નાના ઘાણા (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. .
ધાર્મિક સ્થળો
ગામમાં ચામુંડા મા અને મેલડી માનો મઠ આવેલો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો
રણીયાર કણબી
રણીયાર કણબી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. રણીયાર કણબી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:ઝાલોદ તાલુકો
ઝુરા (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, વણાટકામ, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
મોટી બાણુંગાર (તા. જામનગર)
મોટી બાણુંગાર (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી બાણુંગાર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કાલયવન
કાલયવન (શબ્દાર્થ: કાળો યવન), એક યવન અસુર અને હિમાલયના ઉંતુંગ પર્વતોનો શાસક હતો, તે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનો વેરી હતો અને રાજા મુચુકુંદ દ્વારા તેની હત્યા કરવામાં આવી હતી. વિષ્ણુ પુરાણ અને હરિવંશ અનુસાર કાલયવનના પિતા ગાર્ગ્ય એક યવન સેનાપતિ હતા, તેમણે હિમાચલની અપ્સરા ગોપાલી સાથે લગ્ન કરીને હિમાલયમાં યવનોનાં સાર્વભૌમની સ્થાપના કરી હતી, કાલયવન તેમનું વર્ણ-સંકર સંતાન હતું.
ગુજરાતી બાળસાહિત્ય
ભારતની ગુજરાતી ભાષામાં બાળસાહિત્યનાં મૂળ પરંપરાગત લોક સાહિત્ય, પૌરાણિક સાહિત્ય અને સંસ્કૃત કથા અને વાર્તાઓમાં રહેલા છે. ૧૮૩૦ના દાયકા પછી પરંપરાગત અને પાશ્ચાત્ય સ્ત્રોતોમાંથી મોટી સંખ્યામાં વાર્તાઓ અને કથાઓનું રૂપાંતરણ અને ગુજરાતીમાં અનુવાદ થયો હતો. ગિજુભાઈ બધેકા અને નાનાભાઈ ભટ્ટના નેતૃત્વમાં બાળસાહિત્ય વાર્તા, કવિતાઓ, છંદો અને કોયડાઓના રૂપમાં ઝડપથી વિસ્તર્યું. કેટલાક લેખકો અને કવિઓએ ફક્ત બાળસાહિત્યનું સર્જન કર્યું. વીસમી સદીના મધ્યભાગમાં બાળકો માટે મોટી સંખ્યામાં સામયિકો પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા હતા. બાદમાં સાહસિક નવલકથાઓ, વિજ્ઞાન સાહિત્ય, તરૂણ સાહિત્ય પણ પ્રકાશિત થયાં. રમણલાલ સોની અને જીવરામ જોષીએ પાંચ દાયકા સુધી વાર્તાઓ, કાલ્પનિક પાત્રો અને નવલકથાઓ રચવામાં મહત્વનો ફાળો આપ્યો હતો. બાળકો માટે નાટકો ઓછી માત્રામાં જ્યારે ઐતિહાસિક પાત્રો વિશેના નાટકો મોટી સંખ્યામાં રજૂ થયા હતા.
બાળકોની વાર્તાઓ
ગુજરાતી લોકસાહિત્યમાં બાળકો માટે ઘણી વાર્તાઓ લોકપ્રિય છે. ભારતીય સાહિત્યમાં પુરાણોમાંની વાર્તાઓ મહત્વ ધરાવે છે. રામાયણ, મહાભારત, પંચતંત્ર, હિતોપ્રદેશ અને અકબર-બિરબલ, ભોજ-કાલિદાસ, સિંહાસન બત્રીસી, વેતાલ પચ્ચીસીમાંની વાર્તાઓ પેઢીઓથી બાળકોને કહેવામાં આવી રહી છે.
બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન ૧૮૨૬માં ગુજરાતી શિક્ષણ પશ્ચિમી પદ્ધતિ અનુરુપ બનતા હાલના બાળ સાહિત્યની શરુઆત થઇ હતી. ૧૮૨૦ના દાયકામાં બોમ્બે સ્થિત શાળાઓ અને પુસ્તક સંસ્થાઓએ નવી શાળાઓ માટે પુસ્તકો પ્રકાશિત કર્યા. તેઓ સહ-શિક્ષણ માટે હતા અને શરુઆતનું ગુજરાતી બાળ સાહિત્ય ભાષાંતર અને રુપાંતરણ હતું. ૧૮૨૬માં બાપુલાલ શાસ્ત્રી પંડ્યાએ ઇશપ ફાબેલ્સને ઇશપ નિતિકથાઓ તરીકે ભાષાંતર કર્યું હતું. પછીના વર્ષોમાં ઇશપની કથાઓના વધુ ભાષાંતરો પ્રકાશિત થયા હતા. ગુલિવર્સ ટ્રાવેલ્સનું ભાષાંતર ગુલિવરની મુસાફરી તરીકે થયું હતું. ૧૮૩૧માં બાલમિત્રના બે ભાગો પ્રકાશિત થયા હતા, જે વડે હાલના બાળસાહિત્યની શરુઆત થઇ હતી. તેમાં કવિતાઓ, વાર્તાઓ અને ટૂચકાઓ હતા. ૧૮૫૮માં રણછોડલાલ દવેએ ઇશપનિતિ વાતો પ્રકાશિત કર્યું હતું. ધ બોમ્બે એજ્યુકેશન સોસાયટીએ ૧૮૪૦માં ચાર પુસ્તકો પ્રકાશિત કર્યા હતા; શિશુસાબોધમાલા, બાલમિત્ર, બાલસાથી અને પાંચ પાંખો; જેમાં કવિતાઓ, વાર્તાઓ અને બાળકો માટે જીવનચરિત્રો હતા. અમિચંદ્રે સિંહાસન બત્રીસી આધારિત બત્રીસ પુતળીની વાર્તા પ્રકાશિત કરી હતી.
પૂરક વાચન
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
કઠવાવડી (તા. વિજયનગર)
શ્રેણી:વિજયનગર તાલુકો
આંગન કે પાર દ્વાર
આંગન કે પાર દ્વાર (અંગ્રેજી: Door Beyond the Courtyard) એ ભારતીય લેખક સચ્ચિદાનંદ હીરાનંદ વાત્સ્યાયન 'અજ્ઞેય' દ્વારા રચાયેલ કાવ્યસંગ્રહ છે, જે ૧૯૬૧માં પ્રગટ થયો હતો. આ પુસ્તકને ૧૯૬૪માં સાહિત્ય અકાદમી એવોર્ડ એનાયત થયો હતો.
વિષયવસ્તુ
આ સંગ્રહની કવિતાઓ ૧૯૫૯થી ૧૯૬૧ના સમયગાળા દરમિયાન લખાયેલ છે.
સંગ્રહની કવિતાઓને ત્રણ ભાગમાં વહેંચવામાં આવી છે: 'અંત:સલીલા', 'ચક્રંત શીલા', અને 'અસાધ્ય વીણા'. 'અંત:સલીલા'માં ૧૮ કવિતાઓ સમાવિષ્ટ છે. 'ચક્રંત શીલા'માં 27 કવિતાઓ છે, જે મુખ્યત્વે નવ્ય-રહસ્યવાદી વિષયવસ્તુ ધરાવે છે. છેલ્લો ભાગ 'અસાધ્ય વીણા' એ જ શીર્ષકની પ્રલંબ કવિતા ધરાવે છે.
સંગ્રહની કવિતાઓમાં અજ્ઞેયે તદભવ શબ્દોનો ઉપયોગ વધારે કર્યો છે, જયારે તત્સમ શબ્દોનો ઉપયોગ ટાળ્યો છે. તદભવ શબ્દોની રચનાત્મક શક્યતાઓને પ્રકાશમાં લાવવામાં આ પુસ્તકે નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પુસ્તક
સંખેડા
સંખેડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના છોટાઉદેપુર જિલ્લાના સંખેડા તાલુકાનું નગર અને મુખ્ય મથક છે.
મહત્વ
thumb|સંખેડા રાચરચીલું (ફર્નીચર) આ ગામ તેમાં બનાવાતા સંખેડા રાચરચીલા માટે વિશ્વ પ્રસિદ્ધ છે. વિશિષ્ઠ પ્રકારનાં ચિત્રો અને લીકર વર્કથી બનતું ફર્નિચર આખાય ગુજરાતની અનેરી ઓળખ છે. આ રાચરચીલું સાગના અથવા અન્ય વૃક્ષના લાકડામાંથી બનાવાય છે અને સાદા લાકડા ઉપર આ પ્રકારના કામને કારણે ઊભરી આવતી આ કલાને કારણે ફર્નિચર હસ્તકલાના અદ્ભુત નમૂનાની વિશ્વભરમાં નિકાસ થાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:સંખેડા તાલુકો
નારીયાની મુવાડી (તા. સંજેલી)
શ્રેણી:સંજેલી તાલુકો
ધારાગઢ (તા. ભાણવડ)
ધારાગઢ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધારાગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભાણવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મોટા થાવરીયા (તા. જામનગર)
મોટા થાવરીયા (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટા થાવરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રાણાવાસ (તા. પાલનપુર)
રાણાવાસ (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાણાવાસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
નવોદય વિદ્યાલય
જવાહર નવોદય વિદ્યાલય અથવા નવોદય વિદ્યાલય, ભારત સરકાર દ્વારા પ્રયોગમાં લાવવામાં આવેલ એક શિક્ષણ પરિયોજના છે. આ પ્રયોગનો મુખ્ય હેતુ ભારતના નાનામાં નાના ગામ સુધી ગુણવત્તાસભર શિક્ષણ પહોચાડવાનું છે, તે પણ વિદ્યાર્થિના કોઇ આર્થિક-સામાજીક ક્ષમતાના સંદર્ભ વગર.
૧૯૮૫માં સૌથી પહેલા સ્થાપવામાં આવેલ નવોદય વિદ્યાલય તત્કાલીન "માનવ સંશાધન વિકાસ મંત્રી" પી.વી. નરસિંહારાવ (જેઓ પછી ભારતના પ્રધાનમંત્રી બન્યા)ના માનસની ઉપજ હતી. પહેલા નવોદય વિદ્યાલય તરીકે ઓળખાતી આ સંસ્થાઓનું નામ બદલીને પછી જવાહર નવોદય વિદ્યાલય કરવામા આવ્યુ હતુ. સમસ્ત ભારતમાં ૫૫૦થી પણ વધારે જ.ન. વિદ્યાલય છે. આ શાળાઓમાં દરેક વિદ્યાર્થીને નિ:શુલ્ક શિક્ષણ્ આપવામાં આવે છે. આ શાળાઓમાં વિદ્યાર્થીઓની ભરતી દેશવ્યાપી પ્રવેશ-પરિક્ષા દ્વારા થાય છે. આ પરીક્ષા જિલ્લા પ્રમાણે લેવામાં આવે છે.
વ્યવસ્થા
નવોદય વિદ્યાલયની સાંકળની વ્યવસ્થા નવોદય વિદ્યાલય સમિતી દ્વારા સાચવવામાં આવે છે. માનવ સંશાધન વિકાસ મંત્રાલયની દેખરેખમાં કામ કરતી આ સ્વયં-સંચાલિત સંસ્થા છે. માનવ સંશાધન વિકાસ મંત્રાલયના યુનિયન મીનિસ્ટર આ સમિતીના ચેરપર્સન પદે બિરાજે છે. રાજ્યકક્ષાના યુનિયન મંત્રી તેના વાઇસ-ચેરપર્સન પદે બિરાજે છે. સમિતીનું સહ-સંચાલન વિત્ત સમિતી અને શૈક્ષણિક-સલાહ સમિતી દ્વારા કરવામાં આવે છે.
સમિતીના ૮ સંભાગ છે અને તેમના સુગમ-સંચાલન માટે દરેક સંભાગના સંભાગીય કાર્યાલય છે. આ કાર્યાલય અલગ-અલગ રાજ્યોમાં છે. દરેક વિદ્યાલયના નીરીક્ષણ માટે એક વિદ્યાલય સલાહ સમિતી અને એક વિદ્યાલય વ્યવસ્થા સમિતી હોય છે. જિલ્લા મેજીસ્ટ્રેટ (સંબધિત જિલ્લા પ્રમાણે) વિદ્યાલય સમિતીના ચેરમેન હોય છે. સ્થાનિક વિદ્વાનો અને સાર્વજનિક કાર્યકર્તાઓ આ વિદ્યાલય સમિતીના સભ્યો હોય છે. નવોદય વિદ્યાલય સમિતીનું વડુ-કાર્યાલય નવી દિલ્હીમાં છે.
પ્રવેશ પધ્ધતિ
આ શાળાઓમાં તેજ્સ્વી વિદ્યાર્થીઓની ભરતી દેશવ્યાપી પ્રવેશ-પરિક્ષા દ્વારા થાય છે જે CBSE દ્વારા દરેક જિલ્લામાં લેવામાં આવે છે અને તેમને ધોરણ ૬માં પ્રવેશ આપવામાં આવે છે. ૧૯૯૮ સુધી આ પરિક્ષાઓ NCERT દ્વારા લેવામાં આવતી હતી. આ પરિક્ષા મુખ્યત્વે વૈકલ્પિક અને મોટેભાગે બીન-શાબ્દિક હોય છે. આ પરિક્ષાપત્રો ગ્રામિણ વિદ્યાર્થીઓની ક્ષમતાઓને અનુલક્ષીને તૈયાર કરવામાં આવે છે.
હવે ૯ અને ૧૧ ધોરણમાં પણ પ્રવેશ આપવામાં આવે છે. આ પ્રવેશ પણ વૈકલ્પિક અને મુદ્દાસર પરિક્ષા (અંગ્રેજી,ગણિત, વિજ્ઞાન અને સમાજવિદ્યા વિષય પર)દ્વારા આપવામાં આવે છે. આ વચગાળાનો પ્રવેશ જૂના વિદ્યાર્થીઓના શાળા છોડી જવાથી પડેલા ખાલી સ્થાન ભરવા માટે આપવા આવે છે.
લાયકાત
નવોદય વિદ્યાલયની પ્રવેશ પરિક્ષામાં બેસવા માટેની લાયકાત નીચે પ્રમાણે છે:
૧. વિદ્યાર્થી કોઇપણ સરકાર માન્ય શાળાના ધોરણ ૫ માં ભણતો હોવો જોઇએ.
૨. તેની ઉંમર ૯-૧૩ વચ્ચે હોવી જોઇએ.
૩. ગ્રામિણ સંરક્ષણ માટે ધોરણ ૩,૪ અને ૫નો અભ્યાસ સરકાર માન્ય ગ્રામ્ય વિસ્તારની શાળામાંથી કર્યો હોવો જોઇએ.
સંરક્ષણ
આ હેતુ ભારતના નાનામાં નાના ગામ સુધી શિક્ષણ પહોચાડવાનો છે માટે, દરેક જિલ્લા પ્રમાણે શાળાના ૭૫% સ્થાન ગ્રામિણ વિદ્યાર્થીઓ માટે સંરક્ષિત રાખવામાં આવે છે. એવો પ્રયત્ન કરવામાં આવે છે કે ૧/૩ ભાગના સ્થાન પર છોકરીઓને પ્રવેશ મળે. આ શાળામાં વિદ્યાર્થી ૧૨ ધોરણ સુધી અભ્યાસ કરી શકે છે. વિદ્યાર્થીને ભણતર-રહેવા-જમવા થી માંડી શાળાનો ગણવેશ નિ:શુલ્ક પુરો પાડવામાં આવે છે. આ સંપૂર્ણ ખર્ચ ભારત સરકાર દ્વારા ઉઠાવવામાં આવે છે.
બાહ્ય કડી
શ્રેણી:શિક્ષણ
કેલાવા (તા. વિજયનગર)
કેલાવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કેલાવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, મકાઈ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પોસ્ટ ઓફિસ, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કચ્છ સંગ્રહાલય
કચ્છ સંગ્રહાલય એ ગુજરાતનું સૌથી પ્રાચીન સંગ્રહાલય છે. તે ભુજ, કચ્છ, ગુજરાત, ભારતમાં હમીરસર તળાવ ની સામે આવેલું છે
કેલાવા (તા. વિજયનગર)
શ્રેણી:વિજયનગર તાલુકો
કચ્છ સંગ્રહાલય
ઇતિહાસ
કચ્છ રાજ્ય ના મહારાઓ ખેંગરજી ત્રીજા દ્વારા સ્થાપિત કલા શાળાના ભાગ રૂપે શરૂઆતમાં કચ્છ સંગ્રહાલયની રચના કરવામાં આવી હતી. તેની સ્થાપના ૧ જુલાઈ ૧૮૭૭ ના દિવસે કરવામાં આવી હતી. આ સંંગ્રહાલય અગાઉ ફર્ગ્યુસન મ્યુઝિયમ તરીકે જાણીતું હતું.
૧૯ ફેબ્રુઆરી ૧૮૮૪ ના દિવસે મહારાઓ ખેંગારજી ત્રીજાના લગ્ન સમયે ઘણી નવી વસ્તુઓ ભેટ મળી હતી અને તેના પ્રદર્શન માટે નવી ઈમારતની જરૂરિયાત હતી. આ માટે, ૧૪ નવેમ્બર ૧૮૮૪ ના રોજ, બોમ્બે પ્રેસીડેન્સીના રાજ્યપાલ સર જેમ્સ ફર્ગ્યુસન દ્વારા હાલના સંગ્રહાલયના મકાનનો શિલાન્યાસ થયો અને કચ્છના મહારાઓ દ્વારા તેમના નામ પર સંગ્રહાલયનું નામ ફર્ગ્યુસન મ્યુઝિયમ રાખ્યું હતું. બે માળવાળી આ ઈમારતની કિંમત તે સમયે. રૂ. ૩૨૦૦૦ થઈ હતી. ઈટાલિયન ગોથિક શૈલીમાં બનાવવામાં આવેલું આ સંગ્રહાલય નઝર બાગ બગીચાની સામે જ હમીરસર તળાવના કાંઠે મનોહર વિસ્તારમાં આવેલું છે. આ ઈમારત રાજ્યના ઇજનેર - મેક લેલેન્ડ દ્વારા ડિઝાઇન કરવામાં આવી હતી અને રાજ્યના ગઢેર - જયરામ રૂડા ગજધરની દેખરેખ હેઠળ કચ્છના મિસ્ત્રીઓ તરીકે ઓળખાતા સ્થાનિક કારીગરો દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી. ૧૯૪૮ સુધી આ સંગ્રહાલય કચ્છના મહારાવના સંરક્ષણમાં રહ્યું, આ સંગ્રહાલય તેઓ ફક્ત પોતાના અંગત મહેમાનોને જ બતાવતાં. તે દિવસોમાં ફક્ત મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક પ્રસંગોએ જ લોકો માટે આ સંગ્રહાલય ખોલવામાં આવતું હતું.
સંગ્રહ
આ સંગ્રહાલયમાં ક્ષત્રપ શિલાલેખોનો સૌથી મોટો સંગ્રહ છે, જે પહેલી સદી જેટલો જૂનો છે. ખાવડાના અંધાઉ ગામમાં મળી આવેલા સૌથી જૂના છ ક્ષત્રપ શિલાલેખ-પત્થરો અહીં ખસેડવામાં આવ્યા છે. તેઓ મૂળ સ્વરૂપે લાશ્તી નામની ટેકરી પર મળ્યા હતા. તે રુદ્રદમન પહેલાના સમયમાં બનાવવામાં આવ્યા હતા. ત્રીજી સદીનો એકમાત્ર ગુજરાતી અભિર શિલાલેખ પણ અહીં છે. તેમાં લુપ્ત થયેલ કચ્છી લિપિના ઉદાહરણો પણ છે (હવે કચ્છી ભાષા મોટે ભાગે ગુજરાતી લિપીમાં લખાય છે) અને કચ્છની ૧૯૪૮ સુધીના સ્થાનિક ચલણ કોરી સહિતના સિક્કાઓનો રસિક સંગ્રહ અહીં જોવા મળે છે.
આ સંગ્રહાલયમાં લગભગ ૧૧ વિભાગ છે. પુરાતત્વીય વિભાગમાં સિંધુ મુદ્રાઓ(સીલ) છે. વિવિધ પ્રકારના પથ્થરની ગોળીઓ પણ ઉપલબ્ધ છે. કચ્છના વિવિધ વ્યવસાયો દર્શાવતા ચિત્રો પણ અહીં દર્શાવાયા છે. શાસ્ત્રીય અને સંગીતનાં સાધનો આવરી લેતો એક એક ઉત્તમ વિભાગ અહીં છે જેમાં નાગફણી, મોરચાંગ અને અન્ય ઘણા વાજિંત્રો છે.
આ સંગ્રહાલયમાં એક ચિત્ર ગેલેરી, માનવશાસ્ત્ર વિભાગ, પુરાતત્વીય વિભાગ, કાપડ, શસ્ત્રો, સંગીતનાં સાધનો, શિપિંગ વિભાગ અને ભરેલા પ્રાણીઓનો વગેરે વિભાગોનો સમાવેશ થાય છે.
મ્યુઝિયમના ભોંય તળિયે, મધ્યવર્તી ખંડમાં, 'અઈરાવત ' પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યો છે. ઐરાવત એક, લાકડાનો કોતરવામાં આવેલો બરફ જેવા સફેદ રંગનો હાથી છે જે સાત સૂંઢ ધરાવે છે. તેની રચના ૧૮ મી સદીમાં માંડવીમાં તીર્થંકરની ઉપાસનામાટે કરવામાં આવી હતી. તેના બાકીના શરીરને ફૂલોથી નક્શીથી શણગારવમાં આવ્યો છે. ભારત સરકારે ૧૯૭૮માં ઐરાવત દર્શાવતી એક ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડી હતી. આ 'ઐરાવત'નું નિરૂપણ પોસ્ટલ શ્રેણી "ટ્રેઝર્સ ઑફ મ્યુઝિયમ" અંતર્ગત કર્યું છે.
ગુજરાતનું આ સૌથી જૂનું મ્યુઝિયમ, એટલે કે કચ્છ મ્યુઝિયમ, ઈ. સ. ૨૦૧૦ માં ભારતનું સૌ પ્રથમ ઓનલાઈન વર્ચ્યુઅલ મ્યુઝિયમ બન્યું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:Coordinates on Wikidata શ્રેણી:સંગ્રહાલયો
નાની બાબરીયાત (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો
કાળી તળાવડી (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઢેબર (તા. ભાણવડ)
ઢેબર (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઢેબર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભાણવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
આંદામાન પદૌક (વૃક્ષ)
આંદામાન પદૌક (Pterocarpus dalbergioides), આંદામાન રેડવૂડ કે પૂર્વ ભારતીય મહૉગની, ને સ્થાનિક બોલીમાં નર્રા (narra) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ વૃક્ષ માત્ર ભારતમાં જ જોવા મળે છે. આ વૃક્ષ ભારતનાં કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ એવા આંદામાન અને નિકોબાર દ્વિપસમૂહનું "રાજ્ય વૃક્ષ" જાહેર કરાયેલું છે.
સાવલી
ઇતિહાસ
વડોદરાના પ્રથમ મહારાજા પીલાજી રાવ ગાયકવાડના અંતિમ સંસ્કાર અહીં કરવામાં આવ્યા હતા.
વાહનવ્યવહાર
સાવલી ગુજરાત રાજ્ય સ્ટેટ ટ્રાન્સપોર્ટ કોર્પોરેશનની બસ સેવા દ્વારા રાજ્યના બધાં મુખ્ય શહેરો સાથે જોડાયેલું છે.
સાલ (વૃક્ષ)
સાલ (Terminalia elliptica) (syn. T. alata Heyne ex Roth, T. tomentosa (Roxb.) Wight & Arn.) એ દક્ષિણ અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં ભારત, નેપાળ, બાંગ્લાદેશ, મ્યાનમાર, થાઇલેન્ડ, લાઓસ, કમ્બોડીયા અને વિયેતનામનું વતની એવું ’ટર્મિનાલિયા (Terminalia)’ પ્રજાતિનું વૃક્ષ છે. તે દક્ષિણ ભારતનાં ૧૦૦૦ મીટરથી વધુ ઉંચાઈએ સ્થિત સૂકા અને ભેજવાળા પાનખર જંગલોમાં વિપુલ પ્રમાણમાં ઉગે છે.
Common names are Asna, Saj or Saaj, Indian-laurel,Marutham(Tamil),Matti (Kannada), Taukkyan (Burma), Sadar, Matti or Marda (India), අසන - Asana (Sri Lanka), and casually "crocodile bark" due to the characteristic bark pattern.
It is a tree growing to 30 m tall, with a trunk diameter of 1 m. The fruit is ovoid, 3 cm long, with five wings not extending beyond the fruit apex. The bark is fire-resistant. The wood is coarse, fairly straight grained, dull to somewhat lustrous and without any smell or taste. The heartwood varies from light brown with few markings to dark brown or brownish black and figured with darker streaks. The sapwood is reddish white and sharply differentiated. The heartwood is moderately durable and the sapwood is liable to powder-post beetle attack.
Terminalia tomentosa has a remarkable attribute: some members of the species store water in the dry season. A survey conducted at Bandipur National Park, India showed that a proportion of trees store water and there is a girth dependent increase in the frequency and amount of water storage. The mechanism and ecophysiological significance of this water storage is not known.
વપરાશ
The wood is used for furniture, cabinetwork, joinery, paneling, specialty items, boat-building, railroad cross-ties (treated), and decorative veneers.
The leaves are used as food by Antheraea paphia (silkworms) which produce the tassar silk (Tussah), a form of commercially important wild silk. The bark is used medicinally against diarrhoea. Oxalic acid can be extracted from it. The bark and especially the fruit yield pyrogallol and catechol to dye and tan leather.
Water stored in the stem is often tapped and used as a source of potable water in the summer by forest folk. It is also thought to have curative value for stomach pain.
Outside of its native range, it is cultivated in southern China.
સંસ્કૃતિમાં
In Theravada Buddhism, this tree is said to have used as the tree for achieved enlightenment, or Bodhi by twenteeth Lord Buddha called "Tissa - තිස්ස". But in some text books, it is stated that Azadirachta indica is the Bodhi tree used by Tissa Lord Buddha.
આ પણ જુઓ
ભારતનાં ઈમારતી લાકડું આપતા વૃક્ષોની યાદી
ઐઝવાલ
ઐઝવાલ ભારતના મિઝોરમ રાજ્યનું પાટનગર છે. ઐઝવાલની સ્થાપના ૨૫ ફેબ્રુઆરી ૧૮૯૦ના રોજ થઇ હતી. ૨,૯૩,૪૧૬ની વસ્તી સાથે, તે રાજ્યનું સૌથી મોટું શહેર છે.
ડાયરા (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
કાનમેર (તા.રાપર)
કાનમેર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા રાપર તાલુકામાં આવેલું ગામ અને સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિ સાથે સબંધિત એક પુરાતત્વીય સ્થળ છે. કાનમેર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઉત્ખનન
૨૦૦૬ના વર્ષ દરમિયાન કાનમેરમાં ભારત અને જાપાન બંને દેશોએ સંયુક્ત ઉત્ખનન હાથ ધર્યું હતું, જેમાં રાજસ્થાન સ્ટડીઝ, RIHN, JRN રાજસ્થાન વિદ્યાપીઠ, પુરાતત્વ વિભાગ ગુજરાત અને જાપાનના સભ્યોનો સમાવેશ થતો હતો. ૨૦૦૮માં વાય.એ.રાવલે સિંધુ સભ્યતાના કુંભારી કામના ઉત્તમ નમૂનાઓ ની શોધ કરી હતી.
સ્થાપત્ય
આ સ્થળ નાનું હોવા છતાં કિલ્લેબંધ કરેલું હતું, એનું કારણ કદાચ તે સિંધ અને સૌરાષ્ટ્ર વચ્ચેના વેપાર માર્ગની વચ્ચે હોવાનું હોઇ શકે છે.
તારણો
આ સ્થળ પરથી મળેલી ચીનાઇ માટીની વસ્તુઓ વિકસેલી હડપ્પા સંસ્કૃતિનું સૂચન કરે છે. સિંધુ લિપી ધરાવતી, મધ્યમાં છિદ્ર ધરાવતી હોય એવી ત્રણ મુદ્રાઓ અહીંથી મળી છે. મોટી સંખ્યામાં મણકા નિર્માણની વસ્તુઓ મળી છે, જેમાં ૧૫૦ પથ્થરની માળાઓ, ૧૬૦ છિદ્ર પાડવાના સાધનો, ૪૩૩ માટીની ‍(faience) માળાઓ અને ૨૦,૦૦૦ સફેદ પત્થરની માળાઓ અહીં મળી છે, જે આ સ્થળનું ઔદ્યોગિક મહત્વ દર્શાવે છે. અહીંથી ૨૦ કિમી દૂર અકીકની ખાણ પણ મળી છે.