cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
તજ
તજ અને કેસીઅ
સિલોન તજ માટે ઉપયોગમાં લેવાતુ સાચું નામ સિનામોન છે, તે “સાચું તજ”તરીકે પણ ઓળખાય છે (વનસ્પતિશાસ્ત્ર નામ સી. ઝૈલાનીકમ  પરથી). જો કે, સંલગ્ના પ્રજાતિઓ, કેસીઅ (સિનેમોમમ એરોમેટીકમ), સૈગોન સિનામોન (સિનેમોમમ લૌરેરોય ) અને સિનેમોમમ બર્માની નું ક્યારેક તજના નામે વેચાણ કરવામાં આવે છે, ક્યારેક “ચાઇનીઝ તજ”, “વિએટનામીઝ તજ”, અથવા “ઇન્ડોનેશીયન તજ” તરીકે સાચા તજથી અલગ કરવામાં આવે છે; ઘણી વેબસાઇટો, ઉદાહરણ તરીકે, તેમના “તજ” નું કાસીઅ તરીકે વર્ણન કરે છે. સિલોન સિનેમોન, ફક્ત આંતર ત્વચાનો ઉપયોગ કરે છે, તે સ્વચ્છ, ઓછું ગાઢ, અને ખૂબ પોચી રચના ધરાવે છે, અને કેસીઆ કરતાં ઓછું મજબૂત તેને માનવામાં આવે છે. તજ કરતાં કાસીઆ થોડું વધારે મજબૂત (થોડે અંશે રૂક્ષ), સામાન્ય રીતે મધ્યમથી પ્રકાશિત લાલાશભર્યા તપખીરિયા રંગનું, રચનામાં કઠણ અને લાકડાં જેવું, અને જાડુ (2-3 મીમી જાડાઇ) હોય છે, કારણ કે છાલના તમામ આવરણનો ઉપયોગ કરવામાં આવેલ હોય છે.
કૌમારીન નામના હળવાં ઝેરી તત્વની હાજરીના કારણે, કેસીઅની મોટી માત્રામાં ઉપયોગ કરવા પ્રત્યે યુરોપિયન સ્વાસ્થ્ય એજન્સીઓએ તાજેતરમાં જ ચેતવણી આપી છે. ઓછા તૈલી તત્વના કારણે સિનામોમમ બર્માની માં ખૂબ ઓછી માત્રાનો સમાવેશ થાય છે. કૌમારીન વધુ માત્રામાં લેવાથી યકૃત અને કિડનીને ક્ષતિ પહોચાડે છે. સાચા સિલોન તજમાં નગણ્ય માત્રામાં કૌમારીનનો સમાવેશ થાય છે.
બંને છાલો, જ્યારે સંપૂર્ણ, સરળતાથી અલગ કરી શકાય છે, અને તેના માઇક્રોસ્કોપીક લક્ષણો તદ્દન અલગ હોય છે. તજની લાકડી (અથવા દાંડી) ખૂબ પાતળાં આવરણો ધરાવે છે અને કોફી અથવા મસાલા ગ્રાઇન્ડરનો ઉપયોગ કરી સરળતાથી ભુક્કો કરી શકાય છે, જ્યારે કેસીઅ લાકડી ખૂબ કઠણ હોય છે. ઇન્ડોનેશીયન કેસીઅ (સિનામોમમ બર્માની ) તે ઘણીવાર ચોખ્ખી દાંડીના સ્વરૂપે વેચાય છે જે એક જાડા આવરણની બનેલ હોય છે, જે મસાલા અથવા કોફી ગ્રાઇન્ડરને ક્ષતિ પહોંચાડવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. સૈગોન કેસીઅ (સિનામોમમ લૌરેરોય ) અને ચાઇનીઝ કેસીઅ (સિનેમોમમ એરોમેટીકમ ) હંમેશા છાલના તૂટેલા ટુકડાંમાં વેચવામાં આવે છે, કારણકે દાંડીઓ પર વીંટાળી શકાય તેવી છાલ મુલામય હોતી નથી. ભૂક્કો થયેલ કેસીઅમાંથી તજનો ભુક્કો કહેવો થોડો કઠિન છે. છાલના ભૂક્કાને આયોડિનના દ્રાવણ (સ્ટાર્ચના સ્વાદ માટે) સાથે મિશ્રણ કરવામાં આવે, સારી ગુણવત્તાના શુદ્ધ તજના કિસ્સામાં થોડી સ્પષ્ટ અસર જોઇ શકાય છે, પરંતુ જ્યારે કેસીઅ હોય, તો એક ઘેરો-ભૂરો રંગ તૈયાર થાય છે, રંગની તીવ્રતા કેસીઆના ભાગ પર આધારીત હોય છે.
માલાબાથ્રમ (સિનેમોમમ તમાલા ) અને સૈગોન તજ (સિનેમોમમ લૌરેરોય ) સાથે તજ ઘણીવાર મિશ્રીત કરવામાં આવે છે.
ઉપયોગો
તજની છાલ મોટાભાગે મસાલા તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે. તે મુખ્યત્વે વ્યંજન અને સ્વાદિષ્ટ વસ્તુ બનાવવામાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. ખાસ કરીને મેકસિકોમાં, ચોકલેટ બનાવવામાં તેનો ઉપયોગ થાય છે, જે સાચા તજનું મુખ્ય આયાતકાર છે. અમુક જાતની મીઠાઇ, જેમ કે એપલ પાઇ, ડોનટ્સ અને સિનેમોન કેક અને મસાલાયુક્ત કેન્ડી, ચા, ગરમ કોકા, અને દારૂ બનાવવામાં પણ તેનો ઉપયોગ થાય છે. સાચું તજ, કેસીઅ નહીં, મીઠાઇ વાનગીઓ માટે વધુ અનુકૂળ છે. મધ્ય પૂર્વમાં, મરઘાં અને ઘેટાની ફુદીના ડિશોમાં તેનો ઘણીવાર ઉપયોગ થાય છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં, તજ અને ખાંડનો ઉપયોગ ઘણીવાર કેરેલ્સ, બ્રેડ-આધારીત ડિશો, અને ફ્રુટ, ખાસ કરીને સફરજનની વાનગી બનાવવામાં થાય છે; અમુક હેતુ માટે તજ-ખાંડનું મિશ્રણ સ્વતંત્ર રીતે પણ વેચવામાં આવે છે. અથાણાંમાં પણ તજનો ઉપયોગ થઇ શકે છે. તજની છાલ થોડાં મસાલામાંથી એક છે જેનો સ્વતંત્ર રીતે ઉપયોગ કરી શકાય છે. પર્શિયન આહારમાં મહત્વના મસાલ તરીકે ઘણા લાંબા સમયથી તજનો ભુક્કો ઉપયોગ લેવાય છે, ઘાટ્ટા સૂપ, પીણાં અને મીઠાઇની વાનગીઓમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. રાંધવા માટે તજ-આધારીત દાળના ભુક્કો બનાવવા માટે ગુલાબજળ અને અન્ય મસાલા સાથે તેનું મિશ્રણ કરવામાં આવે છે અથવા મીઠાઇ વાનગી પર ફક્ત છાંટવામાં આવે છે (ખાસ કરીને શોલે-ઝર્દ પર્શિયન شله زرد).
તેના સુગંધિત આવશ્યક તેલના કારણે તેની લહેજતને 0.5% થી 1% તેનું બંધારણ તૈયાર કરે છે. છાલને કઠોર રીતે પીસવાથી, દરિયાઇ પાણીમાં પલાળી, અને બાદમાં ઝડપથી ગાળી આ તેલ તૈયાર કરવામાં આવે છે. તેનો સોનેરી-પીળો રંગ હોય છે, તજની સુગંધનું લક્ષણ સાથે અને ખૂબ ગરમ સુગંધ સ્વાદ હોય છે. તીખો સ્વાદ અને તજ એલડિહાઇડ અથવા સિનામાલડિહાઇડ (આશરે છાલ તેલના 60%) માંથી આવતી સુગંધ અને, ઓક્સીઝનના શોષણ દ્વારા તે લાંબો સમય રહે છે, તે રંગમાં ઘેરું હોય છે અને ચીકણું પ્રવાહી બને છે. આવશ્યક તેલના અન્ય રસાયણિક ઘટકોમાં અથાઇલ સિનામેટ, યુજેનોલ (મોટેભાગે પાંદડાંમાંથી મળે છે), સિનેમલડિહાઇડ, બેટા-કેરીઓફિલીન, લીનાલુલ, અને મીથાઇલ ચેવીકોલનો સમાવેશ થાય છે.
દવામાં તે અન્ય અસ્થિર તેલની જેમ કાર્ય કરે છે અને ઠંડીની સારવાર માટે તેને અકસીર માનવામાં આવે છે. તે ઝાડાં અને પાચનતંત્રની અન્ય સમસ્યાની સારવાર માટે પણ તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. તજ એન્ટિઓક્સીડન્ટ પ્રવૃતિમાં તીવ્ર છે. તજનું આવશ્યકત તેલ એન્ટિમાઇક્રોબલ તત્વો ધરાવે છે, જે અમુક આહારના સંગ્રહમાં મદદ કરી શકે છે.
ડાયાબિટીસ પ્રકાર 2 રોગ અને ઇન્સ્યુલીન પ્રતિકારની સારવારમાં નોંધપાત્ર ઔષધીય અસરો માટે તજની નોંધ લેવામાં આવી છે. જોકે, અભ્યાસમાં ઉપયોગમાં આવતા છોડ સાધનો મોટેભાગે કેસીઅમાંથી હતા અને તેમાંથી થોડાં જ સિનેમોમમ ઝૈલાનીકમ માંથી હતા (જુઓ કેસીઅના તબીબી ઉપયોગો તેનાં સ્વાસ્થ્ય લાભો વિશે વધુ માહિતી). પાયથોકેમિસ્ટ્રીના તાજેતરની પ્રગતિએ દર્શાવ્યું છે કે ''સી. ઝૈલાનીકમ માંથી સિનેમ્ટેનીન B1 છૂટું કરીને, સી. કેસીઅ'' પર મેનોપોઝ બાદના દર્દીના અપવાદ સાથે ડાયાબિટીસ પ્રકાર 2 ની તે સારવારલક્ષી અસર ધરાવે છે. તજનો પરંપરાગત ઉપયોગ દાંતના દુઃખાવા અને ખરાબ શ્વાસની સારવારમાં કરવામાં આવે છે અને તેના નિયમિત ઉપયોગથી સામાન્ય શરદી દૂર થાય છે અને પાચનમાં સહાય મળે છે તેવું માનવામાં આવે છે.
જંતુનાશક તરીકે તજના ઉપયોગનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે, જોકે તેની હજુ ચકાસણી થઇ નથી. મચ્છર મારવામાં તજના પાંદડાંનું તેલ ખૂબ અસરકાર જોવામાં આવ્યું છે. સિનેમલડિહાઇડ, સિનેમાઇલ એસિટેટ, યુજેનોલ, અને એનેથોલ ઘટકો જેનો સમાજેશ સિનામોન પાંદડાંનુ તેલ કરે છે, તે મચ્છરના ઉપદ્રવ સામે ખૂબ અસરકાર હોવાનું જોવામાં આવ્યું છે.
વૃક્ષના ભાગમાં અર્થસભર એન્ટિઓક્સિડન્ટ તત્વો હોવાથી, છાલમાંથી બનેલ સિનેમોમમ ઝૈલાનીકમ ની ચા નિયમિત પીવાથી માનવોની બિમારી સંલગ્ન ઓક્સિડેટીવ દબાણમાં લાભકારક થઇ શકે છે.
તજ કામોત્તેજક પણ હોઇ શકે છે.
તજની એક ચમચીમાં દાડમના જ્યુસનો એક સંપૂર્ણ કપ અને બ્લુબેરીનો ½ કપ જેટલું એન્ટિઓક્સિડન્ટ હોય છે.
બાહ્ય લિંક્સ
શ્રેણી:તેજાના શ્રેણી:વનસ્પતિ શ્રેણી:વનસ્પતિશાસ્ત્ર‎ શ્રેણી:આયુર્વેદિક ઓસડિયાં શ્રેણી:ઔષધીય વનસ્પતિ
સીમેજ (તા. ધોળકા)
સીમેજ (તા. ધોળકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધોળકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સીમેજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ધોળકા તાલુકો
નાની ભાદોલ
નાની ભાદોલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા સાવલી તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. નાની ભાદોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વસ્તી-વિષયક માહિતીઓ
વસ્તીવિષયક અથવા વસ્તીવિષયક માહિતી  માનવ વસ્તીની લાક્ષણિકતા છે જે સરકાર, વેચાણ અથવા અભિપ્રાય સંશોધનને ઉપયોગી છે અથવા વસ્તીવિષયક અથવા વસ્તીવિષયક માહિતી એ માનવ વસ્તીની લાક્ષણિકતા છે જે સરકાર, વેચાણ અથવા અભિપ્રાય સંશોધન અથવા આવા સંશોધનમા વપરાતા વસ્તીવિષયક રેખાચિત્રમા ઉપયોગી છે. "વસ્તી-અભ્યાસ" શબ્દથી તફાવત નોંધો.(નીચે જુઓ) સામાન્ય રીતે વપરાતા વસ્તીવિષયકોમા લિંગ,વંશ,ઉંમર,આવક,અક્ષમતા,વહન(કામ માટે મુસાફરીનો સમય કે હાજર વાહનોની સંખ્યાના અર્થમા),શૈક્ષણિક પ્રાપ્તિ,ઘરની માલિકી,રોજગારી સ્તર અને જગ્યાનો પણ સમાવેશ થાય છે. વસ્તીવિષયક ચલમા અને ગૃહતંત્રમા મૂલ્યોની વહેચણી એ રસનો વિષય તેમજ વર્ષોની પંરપરા પણ છે. વસ્તી અભ્યાસ આર્થિક અને વેચાણ સંશોધનમા અવારનવાર વપરાય છે. વસ્તી અભ્યાસ અને સાયકોગ્રાફિક્સ વચ્ચેનો ભેદ પારખવો એ મહત્વનુ છે.
વસ્તી અભ્યાસનુ વલણ એ સમયાંતરે વસ્તીમા વસ્તીવિષયકોમા થતા બદલાવ વર્ણવે છે. જેમ કે,વસ્તીની સરેરાશ ઉંમર સમયાંતરે વધી શકે. તે ઘટી પણ શકે છે. એ આંકડાઓ બદલવાની બાબતમા અમુક ચોક્કસ મર્યાદાઓ પણ મુકી શકાય. જેમ કે ચીનમા એક બાળક નીતિ.
વસ્તીવિષયક એ ઘણી વાર ભૂલથી વસ્તી અભ્યાસ-માનવવસ્તી,તેનુ બંધારણ અને બદલાવના અભ્યાસની જગ્યાએ નામ તરીકે વપરાય છે. કોઇ સચોટ વર્ણન ન હોવા છતા વસ્તીઅભ્યાસ એ વસ્તી બંધારણ,પદ્ધતિઓ અને ગતિ-શાસ્ત્ર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે જ્યારે વસ્તીવિષયકો એ મોટા ભાગે વિજ્ઞાપનના અભ્યાસો,જાહેરાતો,ખરીદ-વેચાણ અને મતદાન કામગીરીના ક્ષેત્રમા વપરાય છે તેમજ 'વસ્તીઅભ્યાસ' કે (વિસ્તારમા)"વસ્તીનુ નિરીક્ષણ"ને બદલે તેનો ઉપયોગ ન કરવો જોઇએ.
માર્કેટિંગમા વસ્તીવિષયક રેખાચિત્ર
લે-વેચ કરનાર લાક્ષણિક રીતે વસ્તી વિષયક રેખાચિત્રને વ્યાખ્યાયિત કરવા માટે કેટલાક ચલોને ભેગા કરે છે. વસ્તી વિષયક રેખાચિત્ર (ક્યારેક ટૂંકમાં "વસ્તીવિષયક")એ આ માની લીધેલા સમુહનુ માનસિક ચિત્રણ કરવા માટે આ સમુહના લાક્ષણિક સભ્ય વિશે પૂરતી માહિતી પૂરી પાડે છે. દાખલા તરીકે એક લે-વેચ કરનાર કદાચ પરિણીત,નારી,મધ્યમ-વર્ગ,ઉમર 18 થી 24 ,કોલેજ સુધી ભણેલી એવો વસ્તીવિષયક કહે.
લે-વેચ સશોધકો પાસે લાક્ષણિક રીતે આના અનુંસધાનમા બે ઉદ્દેશો છેઃએક તો સમગ્ર વસ્તીમા ક્યા ભાગો કે પેટાવિભાગો છે એ નક્કી કરવુ અને બીજુ એ દરેક વિભાગના લાક્ષણિક સભ્યના ગુણધર્મોનુ પારદર્શક અને સંપૂર્ણ ચિત્રણ કરવુ. એક વાર આ રેખાચિત્રો બની ગયા બાદ,તેઓ લે-વેચની વ્યૂહરચના અને લે-વેચની યોજના તૈયાર કરવામા ઉપયોગમા લઇ શકાય છે. લે-વેચમા વપરાતા પાંચ પ્રકારના વસ્તીવિષયકો આ છેઃઉમર,જાતિ,આવક સ્તર,વંશ અને વંશીયતા.
પેઢી સમૂહો
પેઢી સમૂહ એ "વ્યક્તિઓનો સમૂહ(કોઇ એક વસ્તીમાંનો)કે જેમણે ચોક્કસ ઘટના એકજ સમયગાળા દરમિયાન અનુભવી હોય" તરીકે ઓળખાય છે. સમાન ઐતિહાસિક ઘટનાઓના અનુભવની વાતો એકબીજાની સાથે કરીને ભેગા થવાની લોકોની ભાવના 1920ના ગાળામા ઉદ્દભવી. આજે આ વિચાર એ પ્રખ્યાત વાક્યાંશો જેવા કે "બેબી બૂમર" અને "જનરેશન એક્સ" દ્વારા ખૂબ જાણીતો થયો છે.
યુનાઇટેડ કિંગડમમા ચાર રાષ્ટ્રીય જન્મ સમૂહ અભ્યાસોની હારમાળા છે,પહેલી ત્રણ 12 વર્ષના અંતરે 1946 રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય અને વિકાસ સર્વેક્ષણ,1958 રાષ્ટ્રીય બાળવિકાસ અભ્યાસ, 1970 બ્રિટિશ સમૂહ અભ્યાસ, અને મિલેનિયમ સમૂહ અભ્યાસ હમણાંજ 2000મા શરૂ થયો. આ અભ્યાસો લોકોના નમૂનાના જીવન(લાક્ષણિક રીતે દરેક અભ્યાસમા લગભગ 17000થી શરૂ કરીને)ને ઘણા વર્ષોથી અનુસરે છે અને હજુ પણ ચાલુ છે. નમૂનાઓ રાષ્ટ્રીય પ્રતિનિધિક રીત અનુસાર મેળવાયા હોવાથી,આ અભ્યાસો દ્વારા બ્રિટિશ લોકોની ચાર પેઢીના તેમના આરોગ્ય,શિક્ષણ,વલણો,ગર્ભધારણ અને રોજગારીને લગતા અંતરો વિશેના પરિણામો મેળવી શકાયા. છેલ્લા ત્રણ એ સમાંતર અભ્યાસોના કેન્દ્ર દ્વારા ચલાવાય છે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમા સમૂહો
વિલિયમ સ્ટ્રોસ અને નીલ હોવના તેમની પુસ્તકો જનરેશન્સ અને ચોથા વળાંક માંના અભ્યાસો 15મી શતાબ્દી સુધી પાછળ જાય છે અને 20 વર્ષના એક એવા ચાર તબક્કા એમ 80 વર્ષ પસાર કરે છે અને પેઢીને લગતી સમાનતાઓ અને અંતરો સમજાવે છે. પ્રથમ તબક્કામા સાપેક્ષ સંક્રમણકાળનો સમાવેશ થાય છે અને આ સમયગાળા દરમિયાન જન્મેલા લોકો "કલાકાર" કહેવાય છે. એ પછીનો તબક્કો "ઉચ્ચ"કાળ અને એ દરમિયાન જન્મેલા "પયગંબર" કહેવાય છે. એ પછીનો તબક્કો "જાગૃતિકાળ" અને એ દરમિયાન જન્મેલાને "યાયાવર" કહેવાય છે. આખરી તબક્કો "નિરાકરણકાળ" અને એ દરમિયાન જન્મેલા "વીર" કહેવાયા. સૌથી હાલનો "ઉચ્ચકાળ" 50 અને 60ના દશકમા આવ્યો (તેથી બેબી બૂમર એ પયગંબરના સૌથી હાલની નીપજ છે.)
યુ.એસ. પેઢીકીય સમૂહોનો હાલનો સૌથી પ્રમાણભૂત અભ્યાસ સ્કુમેન અને સ્કોટ(1989) દ્વારા 1985મા કરવામા આવ્યો કે જેમા દરેક વયના પુખ્ત વ્યક્તિઓના સમૂહોના વિશાળ નમુનાને પૂછવામા આવ્યુ કે "દુનિયાની કઇ ઘટનાઓ તમારા માટે ખરેખર મહત્વની છે?" તેમણે જાણ્યુ કે 33 ઘટનાઓનો મોટી સંખ્યામા ઉલ્લેખ થયો. જ્યારે પ્રતિવાદીઓના યુગને વ્યક્ત મહત્વ કક્ષા સાંથે સાંકળવામા આવ્યો,સાત અલગ સમૂહો સ્પષ્ટ થયા. આજે નીચે મુજબના વર્ણનપ્રકારો આ સમૂહો માટે વપરાય છેઃ
યુ.એસ. જન્મ સમૂહો
ધ યુએસ સેન્સસ બ્યુરો સામાન્ય રીતે નીચેના વસ્તીવિષયક જન્મ સમૂહ જન્મ દર પર આધારિત ગણે છે,જે આંકડાકીય રીતે માપી શકાય તેમ છે.
ઉપવિભાજિત જૂથો ટોચના કે ઉલ્ટી ચરમ સીમાના વર્ષોમાં હાજર છે,અને એક સામાન્ય કે ઉલ્ટા ઘંટાકારવક્ર (સીધા વક્રની બદલે) વડે દર્શાવી શકાય. ટોચના ઉપવિભાજિત સમૂહોને પૂર્વ-શીર્ષ(ટોચના વર્ષ સહિત) અને "પશ્ચાત-શીર્ષ" કહી શકાય. વર્ષ 1957 4.3 મિલિયન જન્મો અને 122.7 ફળદ્રુપતા દર સાથે નાની ટોચ ધરાવે છે. પશ્ચાત-શીર્ષ જન્મો (જેમકે ટ્રેઇલીંગ એજ બૂમર્સ)નો સ્વીકાર નથી થતો અને કોઇકવાર "બસ્ટ" કહેવાય છે,હજી પ્રમાણમાં ઘણી મોટી સંખ્યામાં જન્મો થાય છે. જન્મમાં ઓચિંતો ઘટાડાના સમૂહોમાં ઓછા જન્મના વર્ષ અને તેના પછીનાનો સમાવેશ થાય છે,જેની આગેવાની સામાન્ય જન્મ દર લે છે. 1958ની શરૂઆતમાં જન્મ દરના ઘટાડા અને 1960માં જન્મ નિયંત્રક ગોળીઓથી,બેબી બૂમર સામાન્ય વિતરણ વક્ર ઋણ તરફ વળ્યુ. 1958થી 1961ના જન્મ દરોના વલણનો 1969ના અંતમાં અંત થયો,તેથી પૂર્વ-WWII સ્તર પર પાછા ફરતા જન્મ દરમાં 12 વર્ષોનો વધારો અને 12 વર્ષોનો ઘટાડો થયો. યુદ્ધ પૂર્વેના જન્મ દરો 1939 અને 1941 ગમે ત્યાં વસ્તીવિષયકો દ્વારા વર્ણવ્યા મુજબ વચ્ચે જેમકે ટેયુબર્સ'સીસ,ફીલીપ્સ એમ. હાઉસર અને વિલિયમ ફ્રીલ્ડીંગ ઓક્બર્ન. 1962થી 1964 સુધી,વલણ અવલોકન 1965ને તળિયાના જન્મદરે પાછુ ફરેલ દર્શાવે છે,શક્યતઃ આ સમૂહને જનરેશન એક્સ કહેવાયો.
વસ્તીવિષયક ચિત્રણની ટીકાઓ અને યોગ્યતાઓ
વસ્તીવિષયક ચિત્રણ એ લોકોને સમૂહો વડે પેઢીઓમાં વહેચવાની અગત્યની કામગીરી છે. આવા સામાન્યકરણને લીધે આ સમૂહોમાંની ઘણી વ્યક્તિઓ ચિત્રણ સાથે મળતા નહી આવે- વસ્તીવિષયક માહિતી એકંદર અને શક્યતા આધારિત હોય છે,ચોક્કસ વ્યક્તિ આધરિત નહીં. વસ્તીવિષયક ચિત્રણના ટીકાકારો એવી દલીલ કરે છે કે આવુ ઉપરછલ્લા પેઢીકરણ મર્યાદિત દ્રષ્ટિ અને વિવાદાસ્પદ વ્યાવહારિક ઉપયોગિતા ધરાવે છે. જોકે,પરિણામો આંકડાકીય રીતે યોગ્ય અને પુનઃઉત્પાદક છે,આ ટીકાઓ આધારભૂત નથી.
મોટા ભાગની વસ્તીવિષયક માહિતી સંસ્કૃતિ આધારિત છે. ઉપરોક્ત પેઢીકીય સમૂહની માહિતી,ઉદાહરણ તરીકે મુખ્યત્વે ઉત્તર અમેરિકને લાગુ પડે છે(અને થોડા પ્રમાણમાં પશ્ચિમ યુરોપમાં) અને પરિણામોનુ સામાન્યકરણ કરવુ નકામુ થઇ શકે છે કારણકે વિવિધ દેશો વિવિધ સ્થિતિઓ અને ભાવિ સમસ્યાઓ ધરાવે છે.
આ પણ જુઓ
અન્યઃ
નાના અંકેવાલીયા (તા. લખતર)
નાના અંકેવાલીયા (તા. લખતર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લખતર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. નાના અંકેવાલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લખતર તાલુકો
કણભા (તા. દસ્ક્રોઇ)
કણભા (તા. દસ્ક્રોઇ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દસ્ક્રોઇ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કણભા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દસ્ક્રોઇ તાલુકો
કંજેઠા
કંજેઠા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા શિનોર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કંજેઠા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:શિનોર તાલુકો
ઋગ્વેદ
thumb|ઋગવેદની હસ્તપ્રત ઋગ્વેદ (સંસ્કૃત: ऋग्वेद:) એ વિશ્વનો સૌથી પ્રાચીનતમ ધાર્મિક ગ્રંથ છે આથી તેને ‘માનવજાતિના પ્રથમ વિધાન’ તરીકે ઓળખાય છે. તેનો રચનાકાળ પૂર્વ વૈદિક કાળ (ઈ.સ. પૂર્વે ૧૫૦૦ થી ૧૦૦૦) મનાય છે. આ ગ્રંથ ભારતીય પ્રાચીન વૈદિક ઋષિકુળો દ્વારા રચાયેલ સંસ્કૃત ઋચાઓનું સંકલન છે જે બલિના સમયે અથવા અન્ય પારંપરિક પ્રથાઓ સમયે ભાવપૂર્વક ગાવામાં આવતી હતી. ઋગ્વેદમાં ૧૦૧૭ (વાલખિલ્ય પાઠના ૧૧ સૂક્તોં સહિત કુલ ૧૦૨૮) સૂક્ત છે જે ૧૦ મંડળોમાં વિભાજીત છે. એક મત પ્રમાણે પ્રથમ અને દસમું મડળ બાદમાં જોડવામાં આવેલું છે કારણ કે તેની ભાષા અન્ય આઠ સૂક્તોથી અલગ છે. દસમા મંડળમાં પ્રસિદ્ધ પુરુષસૂક્તનો સમાવેશ થાય છે જેના અનુસાર ચાર વર્ણ (બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય તથા ક્ષુદ્ર) આદિ પુરુષ બ્રહ્માના ક્રમશ મુખ, ભુજાઓ, જંઘાઓ તથા ચરણોમાંથી ઉત્પન થયેલ છે. ઋગ્વેદમાં આપેલ કુલ સ્ત્રોત ની સંખ્યા ૧૦,૫૫૨ છે.
વનેડા (તા. મોરવા)
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:મોરવા (હડફ) તાલુકો
કોલાસણા
કોલાસણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જલાલપોર તાલુકાનું ગામ છે. કોલાસણા ગામમાં ખાસ કરીને કોળી પટેલો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, માછીમારી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.
શ્રેણી:જલાલપોર તાલુકો
સપ્ટેમ્બર ૭
૭ સપ્ટેમ્બરનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૫૦મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૫૧મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૧૫ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સપ્ટેમ્બર
પંડોર (તા. વાપી)
પાંડોર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાપી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાંડોર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:વાપી તાલુકો
વાંસદેલીયા (તા. મોરવા)
વાંસદેલીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોરવા (હડફ) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંસદેલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:મોરવા (હડફ) તાલુકો
અરેઠી (તા.ડેડીયાપાડા)
અરેઠી (તા.ડેડીયાપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. અરેઠી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
રીડગુજરાતી.કોમ
રીડગુજરાતી.કોમ ગુજરાતી ભાષાની વેબસાઇટ છે. આ વેબસાઇટ પર ગુજરાતી સાહિત્યને લગતાં લેખો અને કવિતા, વાર્તા, ગઝલો, પ્રવાસ વર્ણન, નિબંધ વગેરે પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે.
શ્રેણી:ગુજરાતી વેબસાઇટ
વૈશ્વિક આબોહવા પરિવર્તન
માનવ સર્જિત કે કુદરતી કારણોસર પૃથ્વીની આબોહવામાં થઇ રહેલા પરિવર્તનો જેવાકે સરેરાશ તાપમાનમાં વધારો, વરસાદની માત્રામાં ફેરફારો, વાવાઝોડાની ઘટનાઓમાં વધારો, વગેરે ને આબોહવા પરિવર્તન કે વૈશ્વિક ઉષ્ણતા કહેવામાં આવે છે. સમયાંતરે કુદરતી કારણોસર આબોહવામાં પરિવર્તન થતા રહે છે પરંતુ છેલ્લા સો વર્ષોમાં થયેલા પરિવર્તનો માટે મુખ્યત્વે માનવ નિર્મિત કારણોજ જવાબદાર છે. અશ્મિય બળતણ જેવાકે પેટ્રોલ, ડીઝલ, જમીનમાંથી નીકળતો કોલસો, વગેરેના વપરાશથી હવામાં કાર્બન ડાયોક્સાઈડ અને મિથેન જેવા વાયુઓનુંં પ્રમાણ વધ્યું છે. આ વાયુઓ પૃથ્વીમાંથી ઉત્સર્જિત વીજતરંગીય ઉર્જાને અંતરિક્ષમાં જતી રોકે છે જેના કારણે તાપમાનમાં વધારો થાય છે. ઉર્જા માટે અશ્મિય બળતણના વપરાશ ઉપરાંત ડાંગરની ખેતી અને પશુપાલનમાં વધારો, જંગલોનું ઓછું થવું, અને સિમેન્ટના ઉત્પાદન જેવી ઔદ્યોગીક પ્રવૃતીઓના કારણે પણ આ વાયુઓનું પ્રમાણ હવામાં વધ્યું છે અને તાપમાન ના વધવામાં ભાગ ભજવે છે. તાપમાન સાથે સંકળાયેલી અન્ય પ્રક્રિયાઓ જેવીકે પર્વતો અને ધ્રુવીય પ્રદેશમાં બરફાચ્છાદીત વિસ્તારો નો વ્યાપ, હવામાં ભેજનું પ્રમાણ, સમુદ્રની અને જંગલોની કાર્બન ડાયોક્સાઇડને હવામાંથી દુર કરવાની ક્ષમતા વગેરે નાના તાપમાનના ફેરફારોને ચક્રિય પ્રક્રિયા દ્વારા મોટા બનાવી દે છે. વર્ષ ૨૦૨૦માં વૈશ્વિક સરેરાશ તાપમાન વર્ષ ૧૮૫૦-૧૯૦૦ દરમિયાન સરેરાશ તાપમાન કરતાં ૧.૨ +/- 0.1 †C વધારે હતું.
ધરતીપર તાપમાનનો વધારો વૈશ્વિક સરેરાશ તાપમાન વધારા કરતાં લગભગ બમણું છે જેથી રણના વિસ્તારમાં વધારો થઇ રહો છે તેમજ ગરમીના મોજાઓની ઘટનાઓમાં વધારો થઇ રહ્યો છે. દાવાનળો (જંગલની આગ)ની ઘટનામાં વધારા માટે પણ હવામાનનું તાપમાન વધારો જવાબદાર છે.
કુદરતી ઘટના જેવી કે સોલાર વિવધતા (solar variation) અને લાવા (volcano)ની 1950ના ઔદ્યોગિક સમય પહેલાથી શક્યતઃ ઓછી વોર્મિંગ ઓસર હતી અને 1950થી ઓછી કૂંલીંગ અસર હતી. પાયાગત અંતને ઓછામાં ઓછા 30 જેટલા વૈજ્ઞાનિક સમુદાયો અને વૈજ્ઞાન શિક્ષણવિંદો દ્વારા સ્વીકૃતિ આપવામાં આવી છે, જેમાં મોટા ઔદ્યોગિક દેશો (major industrialized countries)ના વિજ્ઞાન ક્ષેત્રેના રાષ્ટ્રીય શિક્ષણવિંદોનો સમાવેશ થાય છે. નાની લઘુમતીઓ (small minority)એ આ તારણો સાથે અસંમતિ વ્યક્ત કરી હતી ત્યારે હવામાન ફેરફાર પર કામ કરતી વૈજ્ઞાનિકોની અભૂતપૂર્વ બહુમતીએ આઇપીસીસીના મુખ્ય અંત પર સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી.
હવામાન મોડેલ (Climate model) અંદાજો સુચવે છે કે વૈશ્વિક સપાટી તાપમાનમાં 21મી સદી (2.0 to 11.5 °F)દરમિયાનમાં હજુ પણ વધારો 1.1 to 6.4 °Cથવાની શક્યતા છે. આ અંદાજમાં અનિશ્ચિતતા ભવિષ્યના ગ્રીનહાઉસ ગેસ પ્રદૂષણ (estimates of future greenhouse gas emissions)ના અલગ અલગ અંદાજોનો અને વિવિધ હવામાન સંવેદનશીલ (climate sensitivity)તા સાથેના મોડેલોના ઉપયોગ કરવાથી ઊભી થાય છે.અન્ય કેટલીક અનિશ્ચિતતાઓ (uncertainties)માં વોર્મિંગ અને સંબંધિત ફેરફારો વિશ્વમાં અલગ અલગ પ્રદેશોમાં કેવી રીતે અલગ પડશે તેનો સમાવેશ થાય છે. મોટા ભાગના અભ્યાસો 2100 સુધીના ગાળા સુધી કેન્દ્રિત છે ત્યારે સમુદ્રની મહાકાય ગરમી ક્ષમતા અને વાતાવરણમાં સીઓ<સબ>2</સબ> (CO2)ના નવા પ્રદૂષણોના અભાવને વોર્મિંગ સતત રહે તેવી સંભાવના છે.
રાજકારણ (Political) અને જાહેર ચર્ચા  (public debate) વૈશ્વિક ઉષ્ણતાને યોગ્ય પ્રતિભાવ આપવા વિશે સતત રહી છે. મંતવ્યો ઉપલબ્ધ છેઃ વધુ પ્રમાણમાં થતા પ્રદૂષણમાં ઘટાડો કરવા (Mitigation) શાંત પાડવું; વૈશ્વિક ઉષ્ણતાને ઉંઘુ કરવા વોર્મિંગ અને જિયોએન્જિનીયરીંગ (Geoengineering) દ્વારા થયેલા નુકસાનમાં ઘટાડો કરવા માટે અનુકૂળ (Adaptation) થવું. મોટા ભાગની રાષ્ટ્રીય સરકારે (Most national governments)એ ગ્રીન હાઉસ પ્રદૂષણમાં ઘટાડો કરવાના ઉદ્દેશથી ક્યોટો પ્રોટોકોલ (Kyoto Protocol) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે અને સ્વૂકૃતિ આપી છે.
ગ્રીનહાઉસની અસર
તાજેતરના વોર્મિંગના કારણો સંશોધનનો સક્રિય વિસ્તાર છે. વૈજ્ઞાનિક સંમતિ (scientific consensus) ઔદ્યોગિક યુગના પ્રારંભથી અનુભવવામાં આવેલા વોર્મિંગ પાછળ માનવીય પ્રવૃત્તિઓ જવાબદાર છે અને તેના કારણે વાતાવરણીય ગ્રીનહાઉસ ગેસમાં વધારો થયો છે અને અનુભવવામાં આવેલું વોર્મિંગ ફક્ત કુદરતી કારણો દ્વારા જ સંતોષકારક રીતે સમજાવી શકાય તેમ નથી. તાજેતરના 50 વર્ષોમાં આ કારણ અત્યંત સ્પષ્ટ છે, જે એ સમય હતો જેમાં ગ્રીનહાઉસ ગેસ એકત્રીકરણના વધારાએ સ્થાન લીધુ હતુ અને તેના માટે અત્યંત સંપૂર્ણ માપદંડો અસ્તિત્વમાં છે.
ગ્રીનહાઉસની અસર જોસેફ ફોરીયર દ્વારા 1824 માં શોધી કાઢવામાં આવી હતી અને 1896માં સૌપ્રથમવાર જથ્થાબંધ રીતે સ્વાટે એરહેનીયસ દ્વારા તપાસ કરવામાં આવી હતી. આ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા એબ્સોર્પ્શન અને વાતાવરણીય ગેસદ્વારા ઇન્ફ્રારેડ (infrared) રેડીયેશનનું પ્રદૂષણ ગ્રહ ના નીચા વાતાવરણ અને સપાટીને હૂંફાળું કરે છે. ગ્રીનહાઉસની અસરનું અસ્તિત્વ એટલું વિવાદસ્પદ નથી. જ્યારે માનવ પ્રવૃત્તિઓ ખાસ પ્રકારના ગ્રીનહાઉસ ગેસના વાતાવરણીય જથ્થામાં વધારો કરે છે ત્યારે ગ્રીનહાઉસની મજબૂતાઇમાં કેટલો ફેરફાર થાય છે તે પ્રશ્ન છે.
જ્યારથી ઔદ્યોગિક ક્રાંતિએ વિવિધ ગ્રીનહાઉસ ગેસના વાતાવરણીય જથ્થામાં વધારો કર્યો છે ત્યારથી માનવીય પ્રવૃત્તિઓ સીઓ2, મિથેન, ટ્રોપોસ્સ્ફેરિક ઓઝોન, સીએફસી અને નાઇટ્રસ ઓક્સાઇડ માથી કિરણોત્સર્ગી બળો માં પરિણમી છે. સીઓ2અને મિથેનના વાતાવરણીય જથ્થા માં 1700ના દાયકાની મધ્યમાં જ્યારથી ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ નો પ્રારંભ થયો ત્યારથી અનુક્રમે 36 ટકા અને 148 ટકાનો વધારો થયો છે. આ સ્તરો છેલ્લા 650,000 વર્ષો, કે જેમાંથી બરફના ટુકડા માંથી વિશ્વસનીય ડેટા મેળવવામાં આવ્યો છે, તેમાં કોઇ પણ સમયની તુલનામાં નોંધપાત્ર રીતે ઊંચા છે. ઓછા સીધા જિયોલોજીકલ પૂરાવાઓ પરથી એવું માનવામાં આવે છે કે સીઓ2નું મૂલ્ય આશરે 20 મિલીયન વર્ષો પહેલા અનુભવાયેલા સ્તરોમાં ઊંચુ હતું. માનવીય પ્રવૃત્તિઓમાં સમાવિષ્ટ એવી ફોસીલ ફ્યૂઅલને બાળવાથી છેલ્લા 20 વર્ષોમાં સીઓ2માં આશરે ત્રણ ગણો વધારો થયો છે. જમીનના વપરાશ, ખાસ કરીને જંગલોના નાશ ને કારણે અન્ય વધારો થયો છે.
ફોસીલ ફ્યૂઅલ બાળવાની બાળવાની વધતી જતી પ્રવૃત્તિઓ અને જમીન વપરાશમાં ફેરફારને કારણે સીઓ2 જથ્થામાં સતત વધારો થતો રહે તેવી ધારણા સેવવામાં આવે છે. વધારાની માત્રાનો આધાર અચોક્કસ આર્થિક સોશિયોલોજીકલ, ટેકનોલોજીકલ અને કુદરતી પ્રગતિઓ પર રહેશે. આઇપીસીસીનો પ્રદૂષણની સ્થિતિ પરનો ખાસ અહેવાલ ભવિષ્યના સીઓ2 સ્થિતિની બહોળી રેન્જનો ખ્યાલ આપે છે, જે 541થી શરૂ થઇને 2100ના વર્ષ સુધીમાં 970 પીપીએમ સુધીની છે. આ સ્તર સુધી પહોંચવા માટે ફોસીલ ફ્યૂઅલની અનામત પૂરતી છે અને જો કોલસો (coal), ટાર સેન્ડઝ (tar sands) અથવા મિથેન ક્લેથ્રેટ (methane clathrate)નો સતત દુરુપયોગ કરવામાં આવશે તો ભૂતકાળના 2100 સુધી પ્રદૂષણ કરતા રહેશે.
ફોર્સીંગ અને ફીડબેક
આઇપીસીસી ફોર્થ એસેસમેન્ટ રિપોર્ટ દ્વારા અંદાજિત ગ્રીનહાઉસ ગેસ, સૂર્ય   (ઓર્બિટલ પરિબળોની આસપાસ વિસ્તારમાં ફેરફાર, સોલાર લ્યુમિનોસીટી માં ફેરફાર અને આકસ્મિક લાવાફાટી નીકળવા સહિતના બાહ્ય. પરિબળોના સંદર્ભમાં પૃથ્વીના વાતાવરણમાં   ફેરફાર એ પૃથ્વીના પોતાના તાપમાનમાં થતા ફેરફારો છે, જેના માટે યુએનએફસીસીસી વાતાવરણમાં ફેરફાર જેવો શબ્દ વાપરે છે.આ પણ સકારાત્મક અને નકારાત્મક પ્રતિભાવ છે, જે બાહ્ય પરિબળો સામે વાતાવરણ કેવો પ્રતિભાવ આપશે તે નક્કી કરે છે.
પ્રતિભાવ
અનેક અત્યંત મજબૂત સકારાત્મક પ્રતિભાવ અસરોમાંની એક પાણીમાંથી વરાળને લાગે વળગે છે. જો વાતાવરણ હૂંફાળું હોય તો, સેચ્યુરેશન વરાળ દબાણ (saturation vapour pressure) વધે છે, અને વાતાવરણમાં પાણીની વરાળનો જથ્થો વધવાપાત્ર છે. પાણીની વરાળ ગ્રીનહાઉસ હોવાથી, પાણીની વરાળમાં તત્વોનો વધારો વાતાવરણને વધુ હૂંફાળું બનાવે છે; આ વોર્મિંગને વાતાવરણને હજુ વધુ પાણીની વરાળ જાળવી રાખવા માટે ફરજ પાડે છે (સકારાત્મક પ્રતિભાવ (positive feedback)), અને તે રીતે જ્યાં સુધી અન્ય પ્રક્રિયાઓ પ્રતિભાવ આપવાનું બંધ ન કરે. તેનું પરિણામ એ છે કે ફક્ત સીઓ 2ને કારણે વધુ મોટી ગ્રીનહાઉસની અસર થાય છે. આ પ્રતિભાવ પ્રક્રિયાને કારણે વાયુના સંપૂર્ણ ભેજવાળા તત્વમાં વધારો થાય છે છતાં, સંબંધિત વસતી (relative humidity) સતત રહે છે અથવા ગરમ વાયુને કારણે તેમાં નજીવો ઘટાડો થાય છે.
અન્ય અગત્યની પ્રતિભાવ પ્રક્રિયા બરફ અલબેડો પ્રતિભાવ છે. જ્યારે વૈશ્વિક તાપમાન વધે છે, ત્યારે પોલ નજીકનો બરફ વિસ્તરિત દરે પીગળે છે. બરફ પીગળે છે એટલે જમીન અથવા ખુલ્લા જળ તેનું સ્થાન લે છે જમીન અને ખુલ્લા જળ બરફની તુલનામાં ઓછા પ્રતિબિંબીત છે અને આમ વધુ સોલાર રેડીયેશન ગ્રહણ કરે છે. આને કારણે વધુ વોર્મિંગ થાય છે, જે સામે વધુ ઘટાડામાં પરિણમે છે અને આ ચક્ર ચાલતું જ રહે છે. ઝડપી આર્કટિક સંકોચન (Arctic shrinkage) અગાઉથી જ થતું હોય છે, જેમાં 2007માં સૌથી નીચો સમુદ્રી બરફ (sea ice) વિસ્તાર રેકોર્ડ કરવામાં આવ્યો હતો.
જમીન અને ઊંડા સમુદ્ર ફ્લોર એમ બન્ને સ્ત્રોતોમાંથી મિથેન છૂટા થવા માટે વેરિયેબલને બળ આપે છે, જે આ બન્ને શક્ય પ્રતિભાવ અસરો ઉત્પન્ન કરે છે. સીઓ2અને સીએચ4 છૂટા થવાથી પર્માફ્રોસ્ટ ને પીગળાવવું, જેમ કે સાઇબિરીયા માં ફ્રોઝન પીટ, બોગ, સકારાત્મક પ્રતિભાવ નું સર્જન કરે છે. પર્માફ્રોસ્ટમાંથી મિથેન ડિસ્ચાર્જ હાલમાં ઉગ્ર અભ્યાસ હેઠળ છેક્લેથ્રેટ ગન કલ્પનાના આધારે મિથેન ક્લેથ્રેટ /મિથેન હાયડ્રેટ ની વિશાળ ઊંડા સમુદ્રની અનામતોમાંથી ‘ફ્રોઝન’માંથી હૂંફાળા ઊંડા સમુદ્ર તાપમાનની જેમ ગ્રીન હાઉસ ગેસ મિથેનને છૂટો કરી શકે છે. કાર્બન બળજબરીપૂર્વક હાંસલ કરવાની સમુદ્ર ઇકોસિસ્ટમ્સની ક્ષમતા તે ગરમ થાય ત્યારે ઘટાડો થવાની ધારણા છે. મેસોપેલાજિક ઝોન (આશરે 200થી 1000 મીટરની ઊંડાઇએ)ના નીચા ન્યૂટ્રીઅન્ટ સ્તરો પરિણમતા હોવાથી કાર્બનના નબળા બાયોલોજિકલ પંપ એવા નાના ફિટોપ્લેન્કટોન ની તરફેણમાં ડાયેટોન નો વિકાસ મર્યાદિત કરે છે.
કણીયાલ (તા. દસ્ક્રોઇ)
શ્રેણી:દસ્ક્રોઇ તાલુકો
વૈશ્વિક આબોહવા પરિવર્તન
તાજેતરનું
સમુદ્રની ભારે ગરમી ક્ષમતાને કારણે અને સમુદ્ર જમીનની તુલનામાં વધુ ઝડપથી વરાળ દ્વારા ગરમી ગુમાવતો હોવાથી જમીનની સરખામણીમાં સમુદ્રના તાપમાનમાં વધુ ધીમે ધીમે વધારો થાય છે. ઉત્તરીય ગોળાર્ધમાં દક્ષિણ ગોળાર્ધની તુલનામાં વધુ જમીન હોવાથી તે ઝડપથી ગરમી પકડી લે છે. ઉત્તરીય ગોળાર્ધમાં પણ વિસ્તરિત સીઝનલ બરફ વર્ષાના વિસ્તારો છે અને સમુદ્રી બરફ આવરણનો આધાર આઇસ અલબેડો પ્રતિભાવ પર રહેલો છે. દક્ષિણ ગોળાર્ધ કરતા ઉત્તરીય ગોળાર્ધમાં વધુ ગ્રીનહાઉસ ગેસ છોડવામાં આવે છે, પરંતુ તેના કારણે વોર્મિંગમાં તફાવત પડતો નથી કેમકે મોટા ભાગનો ગ્રીનહાઉસ ગેસ ગોળાર્ધમાં ભળવા માટે લાંબા ગાળા સુધી રહે છે.
નાસા ના ગોડ્રાડ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ફોર સ્પેસ સ્ટડીઝ ના અંદાજને આધારે જ્યારે 1800ના અંતમાં વિશ્વસનીય, બહોળા પ્રમાણમાં મહત્વના માપદંડો ઉપલબ્ધ બન્યા ત્યારથી 2005નું સૌથી ગરમ રહ્યું હતું, જે અનેક ડિગ્રીઓ દ્વારા 1998માં નક્કી કરવામાં આવેલા અગાઉના રેકોર્ડ કરતા વધી જાય છે. વર્લ્ડ મીટીરીયોલોજીકલ કેન્દ્રઅને ક્લાયમેટિક રિસર્સ યુનિટદ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા અંદાજોને અંતે એવું તારણ નીકળે છે કે 1998 પછી 2005નું વર્શ સૌથી વધુ ગરમી ધરાવતું વર્ષ હતું. 1998માં તાપમાન અસમાન્ય રીતે ગરમ રહ્યું હતું, કેમ કે ભૂતકાળની સદીઓનું મજબૂત અલ નીનો ઓક્સીલેશને (El Niño-Southern Oscillation) તે વર્ષમાં સ્થાન લીધુ હતું.
ખાસ કરીને સલ્ફેટ એરોસોલતરીકે જાણીતા અન્ય પ્રદૂષિત (pollutant) એન્થ્રોપોજેનિક પ્રદૂષણો આવતા સૂર્યપ્રકાશના પ્રતિબિંબમાં વધારો કરીને કૂલીંગ અસર જાળવી શકે છે. 20મી સદીના મધ્યમાં નોધાયેલા તાપમાનમાં કૂલીંગ માટે થોડાઘણા અંશે આ જવાબદાર છે, જો કે કૂલીંગ કુદરત વિવિધતામાં કૂલીંગ બાકી રહી શકે છે. જેમ્સ હેનસન (James Hansen) અને સાથીઓએ એવુ સુચન કર્યું છે કે ફોસીલ ફ્યૂઅલ કોમ્બુસશન-સીઓ2 અને ઓરોસોલની પેદાશોની અસર ટૂંકા ગાળા માટે રહે છે, મોટે ભાગે એકબીજાની અસર ખાળે છે, તેથ તાજેરતના વર્ષોમાં મુખ્યત્વે નોન સીઓ2 ગ્રીનહાઉસ ગેસ દ્વારા કુલ વોર્મિંગ થયું હતું.
પાલેયોક્લાયમેટોજિસ્ટ વિલીયમ રુડીમેને દલીલ કરતા જણાવ્યું છે કે કૃષિ માટે જમીન ખુલ્લી કરવા જંગલોનો નાશ કરવાનું શરૂ થતા અને એશિયન રાઇસ ઇરીગેશનનો 5,000 વર્ષો પૂર્વે પ્રારંભ થતા વૈશ્વિક વાતાવરણ પર માનવી આધારિત અસરોની શરૂઆત થઇ હતી. મિથેન ડેટાને આધારે ઐતિહાસિક રેકોર્ડનો રુડીનનો ભાવાર્થ વિવાદાસ્પદ છે.
માનવીના અસ્તિત્વ પહેલાની વાતાવરણ વિવિધતા
બરફશિલાઓના જથ્થામાં એન્ટાર્ફટિકા અને વિવિધતાઓના વૈશ્વિક રેકોર્ડમાં બે સ્થળોએ ભૂતકાળમાં પૃથ્વીએ વોર્મિંગ અને કૂલીંગનો ઘણી વખત અનુભવ કર્યો છે. ઇન્ટરગ્લેસિયલ વોર્મ ગાળાઓ સાથે ઓર્બિટલ વિવધતાદ્વારા ચકાસાયેલા આઠ ગ્લેસિયલ સાયકલ્સ સહિત તાજેતરના એન્ટાર્ફટિક ઇપીઆઇસીએ આઇસ કોરનો 800,000 વર્ષોનો ગાળો પ્રવર્તમાન તાપમાન સાથે તુલનાત્મક છે. જુરાસિક ગાળા(આશરે180 મિલીયન વર્ષો પહેલા)ના પ્રારંભમાં ઝડપથી બંધાયેલા ગ્રીનહાઉહાઉસ ગેસને ભારે વોર્મિંગ પેદા થયુ હતું, જેમાં તાપમાનમાં 5 અને એનબીએસપી; °સી (9 અને એનબીએસપી; °એફ)નો વધારો થતો હતો. ઓપન યુનિવર્સિટીદ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલું સંશોધન સુચવે છે કે વોર્મિંગને કારણે ભેખડો વેધરીંગ માં 400 ટકાનો વધારો થાય છે. આ પ્રકારનું વેધરીંગ કાર્બનને કેલ્સાઇટ અને ડોલોમાઇટ માં ફેરવે છે, અને સીઓ2 સ્તર પછીના 150,000 વર્ષોમાં ફરી સાધારણ સ્થિતિમાં આવી જાય છે. મિથેનમાંથી ક્લેથ્રેટ કંપાઉન્ડ નું એકાએક છૂટં થવું (ક્લેથ્રેટ ગન કલ્પના એ કાલ્પનિક છે, કેમ કે બન્નેનું કારણ અને થોડા પહેલાના ભૂતકાળમાં અન્ય વોર્મિંગ ઘટનાઓની અસર છે, જેમાં પેરામિયા ટ્રિયાસિક શૂન્ય ઘટના (આશરે 251 મિલીયન વર્ષો પહેલા)અને પાલોસીન ઇસેન થર્મલ મેક્સીમમ નો સમાવેશ થાય છે.
ક્લાયમેટ મોડેલ્સ
વૈજ્ઞાનિકોએ ક્લાયમેટના કોમ્પ્યુટર મોડેલો સાથે વૈશ્વિક વોર્મિંગનો અભ્યાસ કર્યો છે. કોમ્પ્યુટર પાવર અને ક્લાયમેટ સિસ્ટમની જટિલતા (કોમ્પ્લેક્સીટી) ને કારણે સરળીકરણ જરૂરી હોવાની સાથે ફ્લુઇડ ડાયનામિક્સના ફિઝીકલ સિદ્ધાંતો, કિરણોત્સર્ગી તબદિલી અને અન્ય પ્રક્રિયાઓ પર આ મોડેલો આધારિત છે. દરેક આધુનિક ક્લાયમેટ મોડેલોમાં વાતાવરણીય મોડેલ કે જેમાં સમુદ્રી મોડેલ અને જમીન અને સમુદ્રમાં બરફના આવરણનો સમાવેશ થાય છે. કેટલાક મોડેલોમાં કેમિકલ અને બાયોલિજીકલ પ્રક્રિયાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ મોડેલો ગ્રીનહાઉસ ગેસના વધતા જતા સ્તરને કારણે હૂંફાળા ક્લાયમેટને રજૂ કરે છે. આમ છતાં, ભવિષ્યના ગ્રીનહાઉસના સ્તર માટે સમાન નિર્ધારણનો ઉપયોગ કરવામાં આવે ત્યારે, તેમાં નોંધપાત્ર રેન્જમાં ક્લાયમેટ સંવેદનશીલતા (climate sensitivity) રહેલી હોય છે.
ભવિષ્યના ગ્રીનહાઉસ ગેસ જથ્થાઓ અને ક્લાયમેટ મોડેલીંગમાં અનિશ્ચિતતા સહિત આઇપીસીસી 21મી સદીના અંતમાં આશરે 1980-1999 સુધી વોર્મિંગ 1.1 °C to 6.4 °C (2.0 °F to 11.5 °F)થવાની ધારણા સેવે છે. તાજેતરના ક્લાયમેટ ફેરફારના કારણ ની તપાસ કરવામાં સહાયરૂપે આ મોડેલોનો ઉપયોગ થાય છે, જેમાં વિવિધ કુદરતી અને માનવ આધારિત કારણોમાંથી મોડેલ્સોમાં જરૂરી ફેરફારની તુલના કરવામાં આવે છે.
પ્રવર્તમાન ક્લાયમેટ મોડેલ્સ છેલ્લી સદીના વૈશ્વિક તાપમાન ફેરફારોના નિરીક્ષણો સામે સારી રીતે મેળ ખાય તેવા મોડેલો ઉત્પન્ન કરે છે. કુદરતી વિવિધતા અથવા માનવ અસરો પર આશરે 1910 થી 1945 સુધી થયેલા વોર્મિંગને આ મોડેલો યશ આપતા નથી; જોકે, તેઓ એવુ સુચન કરે છે કે 1975થી જેનું પ્રભુત્વ રહ્યું છે તેવા વોર્મિંગ પાછળનું કારણ માનવ સર્જિત ગ્રીનહાઉસ ગેસ (greenhouse gas) પ્રદૂષણ છે.
ભવિષ્યના ક્લાયમેટના વૈશ્વિક ક્લાયમેટ મોડેલ અંદાજો લદાયેલા ગ્રીનહાઉસ ગેસ પ્રદૂષણ સ્થિતિ પ્રેરીત છે, જે આઇપીસીસીના પ્રદૂષણ સ્થિતિ પરના ખાસ અહેવાલ (Special Report on Emissions Scenarios) (એસઆરઇએસ)માં ઘણી વાર જોવા મળે છે. મોડેલોમાં ખોટા કાર્બન ચક્ર (carbon cycle)નો પણ સમાવેશ સામાન્ય રીતે ઓછો જોવા મળે છે; આ સામાન્ય રીતે સકારાત્મક પ્રતિભાવ દર્શાવે છે, જો કે આ પ્રતિભાવ અનિશ્ચિત છે. કેટલાક નિરીક્ષણાત્મક અભ્યાસો પણ સકારાત્મક પ્રતિભાવ દર્શાવે છે. તાજેતરનું પેપર એવું સુચન કરે છે કે “વૈશ્વિક સપાટી તાપમાનમાં હવે પછીના દશકામાં વધારો થશે નહી, કેમ કે ઉત્તર એટલાંટિક અને ટ્રોપીકલ પેસિફિકમાં કુદરતી ક્લાયમેટ ફેરફારો અંદાજિત એન્થ્રોપોજેનિક વોર્મિંગની અસર ઓછી કરે છે”, જે સમુદ્રી તાપમાન નિરીક્ષણો પર આધારિત છે.
પ્રવર્તમાન સમયના મોડેલોમાં વાદળોની પ્રક્રિયા અનિશ્ચિતતાનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે, જો કે આ સમસ્યા અંગે પ્રગતિ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
પર્યાવરણીય
ચોક્કસ વાતાવાતારણ ઘટનાઓને ગ્લોબલ વોર્મિંગ સાથે જોડવાનું મુશ્કેલ હોવા છતાં, વૈશ્વિક તાપમાનમાં થયેલો વધારો બરફશિલાઓમાં ઘટાડો (glacial retreat), આર્કટિક સંકોચન (Arctic shrinkage) અને વિશ્વસ્તરે સમુદ્રી સ્તર (sea level rise)માં વધારા સહિત વ્યાપક ફેરફારો (changes)માં પરિણમે છે. પ્રેસિપીટેશન (precipitation)ના જથ્થા અને પદ્ધતિમાં ફેરફારો પૂર (flood) અને દુષ્કાળ (drought)માં પરિણમે છે. ભારે વાતાવરણ (extreme weather) ઘટનાઓનું આવર્તન અને ઉગ્રતામાં ફેરફારો થવાની શક્યતા છે. અન્ય અસરોમાં કૃષિ ઉપજમાં ફેરફાર, નવા વેપાર માર્ગમાં વધારો, ઓછો ઉનાળું સ્ટ્રીમફ્લો (streamflow), સ્પેસીઓનો લોપ (extinctions) અને વિવિધ પ્રકારના રોગો વેક્ટર (disease vectors)માં વધારો થવો તેનો સમાવેશ થાય છે.
કુદરતી પર્યાવરણ (natural environment) અને માનવ જીવન (human life) એમ બન્ને પર કેટલીક અસરો થોડી થોડી હોય છે, જે ગ્લોબલ વોર્મિંગને આભારી હોય છે. આઇપીપીસીનો 2001નો અહેવાલ એવું સુચવે છે કે બરફશીલાઓનું ઓગળવું (glacier retreat), આઇસ શેલ્ફ અંતરાય (ice shelf disruption) જેમ કે લાર્સન આઇસ શેલ્ફ (Larsen Ice Shelf), દરિયાઇ સ્તરમાં વધારો (sea level rise), વરસાદની પદ્ધતિમાં ફેરફાર અને ભારે વાતાવરણ ઘટનાઓ (extreme weather events)ની ઉગ્રતા અને ફ્રીક્વન્સીમાં થયેલો વધારો થોડા ઘણા અંશે ગ્લોબલ વોર્મિંગને આભારી છે. અન્ય સંભવિત અસરોમાં કેટલાક પ્રદેશોમાં પાણીની તંગી અને અન્ય પ્રદેશોમાં પ્રેસિપિટેશનમાં વધારો, પર્વતીય બરફજથ્થમાં ફેરફારો અને હૂંફાળા તાપમાનને કારણે આરોગ્ય પર વિપરિત અસરનો સમાવેશ થાય છે.
અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં વધતી જતી વસતી (growing population)ની માત્રાને કારણે ગ્લોબલ વોર્મિંગની સામાજિક અને આર્થિક અસરો વધુ ખરાબ બની શકે છે. સાધારણ વાતાવરણ વાળા પ્રદેશોમાં કેટલાક ફાયદાઓ જેમ કે ઠંડીને કારણે થોડી માત્રમાં મૃત્યુઓ થવાની ધારણા સેવાય છે. શક્ય અસરો અને તાજેતરની સમજૂતિઓનો સંક્ષિપ્ત સાર આઇપીસીસી થર્ડ એસેસમેન્ટ રિપોર્ટ (IPCC Third Assessment Report)માં વર્કીંગ ગ્રુપ II દ્વારા તૈયાર કરવામા આવેલા અહેવાલમાં શોધી શકાય છે. નવો આઇપીસીસી ફોર્થ એસેસમેન્ટ રિપોર્ટ (IPCC Fourth Assessment Report) સંક્ષિપ્ત સાર એવો અહેવાલ આપે છે કે 1970થી ઉત્તર એટલાન્ટિક સમુદ્ર (Atlantic Ocean)માં ઉગ્ર ટ્રોપીકલ વાવાઝોડા (tropical cyclone) ગતિવિધિમાં વધારો થયો હતો તેવા નિરીક્ષણયુક્ત પૂરાવાઓ છે, જે સમુદ્રની સપાટીના તાપમાન (જુઓ એટલાન્ટિક મલ્ટીડેકેડલ ઓસીલેશન (Atlantic Multidecadal Oscillation)))માં થતા વધારાની સાથ સહસંબંધ ધરાવે છે, પરંતુ નિયમિત ઉપગ્રહ (satellite) નિરીક્ષણોના રેકોર્ડ પૂર્વે લાંબા ગાળાના વલણો શોધી કાઢવા તે જટિલ છે. સંક્ષિપ્તસાર એવું પણ સુચવે છે કે વિશ્વભરમાં ટ્રોપીકલ વાવાઝોડાઓની વાર્ષિક સંખ્યામાં કોઇ સ્પષ્ટ વલણ નથી.
વધારાની ધારેલી અસરોમાં 1980-1999 સાથે સંબંધિત 2090-2100માં સમુદ્રી સ્તર0.18 to 0.59 meters (0.59 to 1.9 ft)માં વધારો, કૃષિ ક્ષેત્રે સંકટ (repercussions to agriculture), થર્મોહેલાઇન સર્ક્યુલેશનનું સંભવિત ધીમા પડવું  (possible slowing of the thermohaline circulation), ઓઝોન સ્તરમાં ઘટાડો  (ozone layer), ઉગ્રતામાં વધારો (પરંતુ ઓછુ ફ્રિક્વન્ટ) વાવાઝોડાઓ અને ભારે વાતાવરણ ઘટનાઓ  (hurricanes and extreme weather events), સમુદ્ર પીએચ (pH)નું સ્તર નીચુ આવવું (lowering), સમુદ્રમાં ઓક્સીજનમાં ઘટાડો, અને વિવિધ રોગોનો ફેલાવો જેમ કે મેલેરીયા  (malaria)અને ડેન્ગ્યુ તાવ (dengue fever),  તેમજ લીમ રોગ (Lyme disease), હેન્ટાવાયરસ ચેપ (hantavirus infections), ડેન્ગ્યુ તાવ (dengue fever), બૂબોનીક પ્લેગ (bubonic plague) અને કોલેરા (cholera)નો સમાવેશ થાય છે ભવિષ્યના ક્લાયમેટ અંદાજોને આધારે એક અભ્યાસમાં 1,103 પ્રાણીઓ પ્લાન્ટ સ્પેશીના નમૂનાઓમાંથી 18 ટકાથી 35 ટકાનો 2050ની સાલ સુધીમાં લોપ (extinct) થશે તેવી ધારણા સેવવામાં આવી છે. જોકે, બહુ ઓછા અભ્યાસોએ તાજેતરના ક્લાયમેટ ફેરફાર ને કારણે લોપ થશે તેવી ધારણા સેવી છે અને એક અભ્યાસ સુચવે છે કે લોપના અંદાજિત દરો અનિશ્ચિત છે.
અર્થશાસ્ત્ર
કેટલાક અર્થશાસ્ત્રીઓએ વિશ્વભરમાં ક્લાયમેટ ફેરફારથી થયેલા નુકસાનના ચોખ્ખા આર્થિક ખર્ચનો અંદાજ બાંધવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો. આ પ્રકારના અંદાજોએ હજુ સુધી કોઇ અંતિમ તારણો હાંસલ કર્યા નથી; 100 અંદાજોના એક સર્વેમાં કાર્બન(ટનદીઠ કાર્બન ડાયોક્સાઇડના યુએસ$12) ટનદીઠ યુએસ$43ની સરેરાશ સાથે મૂલ્ય કાર્બન (ટીસી)ટનદીઠ યુએસ$- (US$)10(કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ટનદીઠ યુએસ$-3)થી લઇને યુએસ$ (US$)350/ટીસી (ટનદીઠ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ યુએસ$95). સંભવિત આર્થિક અસર પરના એક વ્યાપક જાહેર અહેવાલ એ સ્ટર્ન સમીક્ષા (Stern Review) છે. તે સુચવે છે કે ભારે વાતાવરણ કદાચ વૈશ્વિક કાચી ઘરેલું પેદાશ માં એક ટકા સુધીનો ઘટાડો કરી શકે છે, અને ખરાબમાં ખરાબ કિસ્સામાં વૈશ્વિક માથાદીઠ (per capita) વપરાશ કદાચ 20 ટકા સુધી ઘટી શકે છે. અહેવાલની પદ્ધતિ, તરફેણકારી વલણ અને ઉપસંહારની ઘણા અર્થશાસ્ત્રાઓએ ટીકા કરી છે, આ ટીકાઓ મુખ્યત્વે સમીક્ષાની ડિસ્કાઉન્ટીંગ ની ધારણાઓ અને તેની સ્થિતિ અંગેની પસંદગીઓ અંગેની છે. જ્યારે અન્યોએ સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ આર્થિક જોખમોને લગતા સામાન્ય પ્રયત્નોને ટેકો આપ્યો છે. યુનાઇટેડ નેશન્સ એન્વાયર્નમેન્ચ પ્રોગ્રામ (યુએનઇપી) અનુસાર, આર્થિક ક્ષેત્રો જેમ કે બેન્ક, કૃષિ, વાહનવ્યવહાર અને અન્ય સહિત ક્લાયમેટ ફેરફાર સંબંધિત સમસ્યાઓનો સામનો કરે તેવી શક્યતા છે. જે વિકસિત દેશો કૃષિ પર નિર્ભર છે તેમને ખાસ કરીને ગ્લોબલ વોર્મિંગથી નુકસાન થશે.
અપનાવવું અને પહોંચી વળવું
ક્લાયમેટ વૈજ્ઞાનિકોમાં એક વ્યાપક સંધિએ છે કે વૈશ્વિક તાપમાનમાં થઇ રહેલો વધારો કેટલાક રાષ્ટ્રો, રાજ્યો, કોર્પોરેશનોઅને વ્યક્તિગતોને પ્રતિભાવ અમલી બનાવવામાં પરિણમ્યો છે. ગ્લોબલ વોર્મિંગ અંગેના આ પ્રતિભાવો ગ્લોબલ વોર્મિંગની અસરો સામે વ્યવસ્થા કરવી અને ઘટાડવી અથવા ગ્લોબલ વોર્મિંગને ઉલ્ટી કરવી તે બે વચ્ચે વ્યાપક રીતે વહેંચાય છે. પાછળથી પહોંચી વળવું તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને તેમાં પ્રદૂષણ ઘટાડો અને અટકળયુક્ત જિયોએન્જિયનીયરીંગ એમ બન્નેનો સમાવેશ થાય છે.
પહોંચી વળવું
વૈકલ્પિક બળતણ ના વપરાશ સામે વિસ્તરિત ઉર્જા કાર્યક્ષમતા અને મર્યાદિત પગલાંઓ સહિત ક્લાયમેટ ફેરફાર પર વ્યાવસાયિક પગલાંનો પણ સમાવેશ થાય છે. જાન્યુઆરી 2005માં યુરોપીયન યૂનિયને તેની યુરોપીયન યૂનિયન એમિસન ટ્રેડીંગ સ્કીમ રજૂ કરી હતી, જે અનુસાર ગ્રીનહાઉસ ગેસ પ્રદૂષણ ટ્રેડીંગ યોજના મારફતે કંપનીઓ સરકાર સાથે મળીને પોતાના પ્રદૂષણ પર નિયંત્રણ મૂકવા સંમત થાય છે અથવા તેમની મંજૂરીઓ અંતર્ગત કામ કરતા લોકો પાસેથી ક્રેડિટની ખરીદી કરે છે. ઓસ્ટ્રેલીયાએ 2008માં તેની કાર્બન પોલ્યુશન રિડક્શન સ્કીમ (Carbon Pollution Reduction Scheme)ની જાહેરાત કરી હતી. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના પ્રમુખ બરાક ઓબામા (Barack Obama)એ જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ અર્થતંત્ર આધારિત નિયંત્રણ અને વેપાર (cap and trade) યોજના રજૂ કરશે.. ગ્લોબલ વોર્મિંગને નાથવા માટે વિશ્વની પ્રાથમિક આંતરરાષ્ટ્રીય સંધિ એ ક્યોટો પ્રોટોકોલ (Kyoto Protocol) છે, 1997માં વાટાઘાટ હાથ ધરાઇ હતી તે યુએનએફસીસીસી (UNFCCC)માં એમેન્ડમેન્ટ. આ પ્રોટોકોલ હવે વૈશ્વિક સ્તર 160 કરતા વધુ દેશોને અને 55થી વધુ વૈશ્વિક ગ્રીનહાઉસ ગેસ પ્રદૂષણોને આવરી લે છે. ફક્ત યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (United States) અને કઝાખસ્તાને (Kazakhstan) સંધિને સ્વીકારી નથી, કેમ કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઐતિહાસિક રીતે ગ્રીનહાઉસ ગેસ છોડનાર (largest emitter) વિશ્વનો સૌથી મોટો દેશ છે. આ સંધિ 2012માં પૂરી થાય છે અને તેના પછીની ભવિષ્યની સંધિ કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય વાટાઘાટો મે 2007માં શરૂ થઇ હતી.
યુ.એસ. પ્રમુખ જ્યોર્જ ડબ્લ્યુ. બુશે ક્લાયમેટ ફેરફારને નાથવા માટે સુધારેલી ઉર્જા ટેકનોલોજી આગળ ધપાવી હતી, જ્યારે અમેરિકામાં આવેલા વિવિધ રાજ્યો અને શહેરી સરકારે સ્થાનિક ધોરણે ક્યોટો પ્રોટોકોલને ટેકો અને પાલન કરવાનો સંકેત આપતા પોતાના પ્રયાસો શરૂ કર્યા હતા, જેમાં રિજીયોનલ ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઇનિશીયેટિવનો સમાવેશ થાય છે
ગ્લોબલ વોર્મિંગને પહોંચી વળવા અને ખર્ચાઓને વર્ગીકૃત કરવા અને વિવિધ ખ્યાલોના ફાયદાઓ સંદર્ભે કામ કરતા અહેવાલો માટે આઇપીસીસીનું વર્કીંગ ગ્રુપ III જવાબદાર છે. 2007માં આઇપીસીસી ફોર્થ એસેસમેન્ટ રિપોર્ટમાં તેઓએ અંતમાં દર્શાવ્યું હતું કે કોઇ પણ ટેકનોલોજી અથવા ક્ષેત્ર ભવિષ્યના વોર્મિંગને પહોંચી વળવા સંપૂર્ણપણે જવાબદાર નથી. વિવિધ ક્ષેત્રોમાં અગત્યના આચરણો અને ટેકનોલોજી હોવાનું તેમણે શોધી કાઢ્યું હતું જેમાં ઉર્જા પુરવઠો, વાહનવ્યવહાર ઉદ્યોગ અને કૃષિ નો સમાવેશ થાય છે, જેનો વૈશ્વિક પ્રદૂષણો ઘટાડવા માટે અમલ કરી શકાય.તેઓ એવો અંદાજ બાંધે છે કે 2030 સુધીમાં 445 અને 710 વચ્ચે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઇક્વેલન્ટ સ્થિર થાય તો તે વૈશ્વિક કાચી ઘરેલું પેદાશમાં 0.6 ટકા વધારામાં અને ત્રણ ટકા ઘટાડાની વચ્ચે પરિણમશે. વર્કીંગ ગ્રુપ III અનુસાર તાપમાન વધારાને 2 ડિગ્રી સેલ્સીયસ સુધી નિયંત્રિત રાખવા માટે “જો વિકસતા દેશો નોંધપાત્ર ઘટાડો કરે તો પણ વિકસિત દેશોને એક જૂથ તરીકે 2020માં પોતાના પ્રદૂષણોને 1990થી નીચે ઘટાડવાની જરૂર પડશે (મોટા ભાગના વિચારેલી વ્યવસ્થાઓ માટે 1990ના નીચેના સ્તરે 10 ટકાથી 40 ટકાના ક્રમે) અને 2050 સુધી તેનાથી પણ નીચેના સ્તરે (40 ટકા(એસઆઇસી. બોક્સમાં 80 ટકા 13.7, પી776) થી 1990ના નીચેના સ્તરે 95 ટકા).” ગ્રીનહાઉસ ગેસ પ્રદૂષણોને ઘટાડવા માટેના ધીમા પગલાંઓને કારણે કેટલાક વૈજ્ઞાનિકો જેમ કે કેન કેલ્ડેઇરાઅને નોબેલ પ્રાઇઝ વિજેતા પાઉલ ક્રૂટઝન ને જિયોએન્જિનીયરીંગ ટેકનિક સુચવવા પ્રેર્યા છે.
આર્થિક અને રાજકીય ચર્ચા
ગ્લોબલ વોર્મિંગની આસપાસ વૈજ્ઞાનિક શોધોની વધેલી લોકપ્રિયતા રાજકીય અને આર્થિક ચર્ચામાં પરિણમી છે. ગરીબ પ્રદેશો જેમ કે આફ્રિકા (Africa) સૂચિત ગ્લોબલ વોર્મિંગનું ભારે જોખમ અનુભવતું હોય તેમ દેખાય છે, જ્યારે તેનું પ્રદૂષણ વિકસિત દેશોની તુલનામાં ઓછું છે. . તેની સાથે વિકસતા જતા દેશ (developing country)ને ક્યોટો પ્રોટોકોલમાં (Kyoto Protocol)થી મુક્તિ આપવામાં આવી છે જેની યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (United States) અને ઓસ્ટ્રેલીયા (Australia) દ્વારા ટીકા કરવામાં આવી છે અને પશ્ચિમી દુનિયા (Western world)માં યુ.એસ દ્વારા સતત નનૈયાના સિદ્ધાંતના એક ભાગ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે, ક્લાયમેટ પર માનવ અસરના ખ્યાલે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની તુલનામાં યુરોપ (Europe)માં વ્યાપક જાહેર સ્વીકૃત્તિ મેળવી છે.
ક્લાયમેટ ફેરફારના મુદ્દાએ આ પ્રકારના ફેરફારો ઉદભવશે તેના ખર્ચા (costs)ઓ સામે ગ્રીનહાઉસ ગેસ (greenhouse gas)ના ઔદ્યોગિક (industrial) પ્રદૂષણો (emissions)ને મર્યાદિત કરવાના ફાયદાઓ અંગે ઉગ્ર ચર્ચાની વિચારણાને વેગ આપ્યો છે. કાર્બન પ્રદૂષણ ઘટાડવાની દ્રષ્ટિએ વૈકલ્પિક ઉર્જા સ્ત્રોતો (alternative energy sources) અપનાવવાના ખર્ચાઓ અને ફાયદાઓ વિશે વિવિધ દેશોમાં ચર્ચા ચાલી રહી છે. સંસ્થાઓ અને કંપનીઓ જેમ કે કોમ્પીટીટીવ એન્ટરપ્રાઇઝ ઇન્સ્ટિટ્યુટ (Competitive Enterprise Institute) અને એક્ઝોનમોબિલે (ExxonMobil) કડક નિયંત્રણોના સંભવિત આર્થિક ખર્ચ પર ભાર મૂકતા વધુ સંકુચિત ક્લાયમેટ ફેરફાર સ્થિતિ પર ભાર મૂક્યો છે. તે રીતે વિવિધ પર્યાવરણને લગતી લોબીઓ અને અસંખ્ય જાહેર સંસ્થાઓએ ક્લાયમેટ ફેરફારના સંભવિત જોખમો (risks of climate change) અને કડક નિયંત્રણના અમલને આગળ ધપાવવા ભાર મૂકવા માટે ઝુંબેશનો પ્રારંભ કર્યો છે. કેટલીક ફોસીલ ફ્યૂઅલ કંપનીઓએ તાજેતરના વર્ષોમાં પોતાના પ્રયત્નોમાં પાછી પાની કરી છે અથવા ગ્લોબલ વોર્મિંગને ઘટાડવાની નીતિઓ ઘડવાનું આહવાન કર્યુ છે.
દલીલનો અન્ય મુદ્દો એ છે કે જેમાં વિકસતા અર્થતંત્રો (emerging economies) જેમ કે ભારત (India) અને ચીને (China) તેમના પ્રદૂષણોને નિયંત્રણમાં રાખવાની આશા સેવવી જોઇએ. તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર ચીનનું કુલ રાષ્ટ્રીય સીઓ <સબ>2</સબ>પ્રદૂષણ (gross national CO2 emissions) શક્યતઃ યુ.એસ. કરતા વધી જશે. ચીને એવી દલીલ કરી છે કે તેનું માથાદીઠ પ્રદૂષણ (per capita emissions) યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની તુલનામાં આશરે એક પંચમાશ જેટલું હોવાથી પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટે ઓછુ જવાબદાર છે. ભારતને પણ ક્યોટો પ્રોટોકોલમાંથી મુક્તિ આપવામા આવી છે અને અન્ય સૌથી મોટા ઔદ્યોગિક પ્રદૂષણોના સ્ત્રોતે પણ આ જ પ્રકારનું આહવાન કર્યું છે. યુ.એસ. એવી દલીલ કરે છે જો તેણે પ્રદૂષણ ઘટાડવાનું ખર્ચ સહન કરવું હશે તો ચીને પણ તેમ જ કરવું પડશે.
સંબંધિત ક્લાયમેટ મુદ્દાઓ
ગ્લોબલ વોર્મિંગના સંબંધે વિવિધ પ્રકારના મુદ્દાઓ ઘણી વખત ઉઠાવવામાં આવે છે.તેમાંનો એક છે સમુદ્રી એસિડીફિકેશન (ocean acidification). વધેલું વાતાવરણ સીઓ2 સમુદ્રમાં સીઓ2ને યથાવત રાખવાની માત્રામાં વધારો કરે છે. સમુદ્રમાં રહેલું યથાવત સીઓ2, કાર્બનિક એસિડ (carbonic acid)નું નિર્માણ કરવાની ક્રિયા કરે છે, જે પરિણામે એસિફિકેશનમાં પરિણમે છે. સમુદ્રી સપાટી પીએચ (pH) કે જે ઔદ્યોગિક યુગના પ્રારંભની નજીક 8.25 હતુ તે 2004 સુધીમાં 8.14 સુધી ઘટી ગયું હોવાનું માનવામાં આવે છે અને જેમ જેમ સમુદ્ર વધુ સીઓ2 ગ્રહણ કરશે તેમ 2100 સુધીમાં વધુ 0.14થી 0.5 યુનિટ સુધી ઘટવાનો અંદાજ છે. જ્યારે ઓર્ગેનિઝમ અને ઇકોસિસ્ટમ્સને પીએચની સંકુચિત મર્યાદામાં સ્વીકારવામાં આવ્યા છે ત્યારે, તેના કારણે લોપની ચિંતા ઊભી થાય છે, જે સીધી રીતે વધેલા વાતાવરણીય સીઓ2ને કારણે હોય છે, જેના કારણે ફૂ઼ડ વેબ માં અંતરાય ઊભો કરી શકે તેમ છે અને દરિયાઇ ઇકોસિસ્ટમ સર્વિસીસ પર નિર્ભર એવા માનવ સમાજ પર અસર કરે છે.
ગ્લોબલ ડીમીંગ, પૃથ્વીની સપાટી પર ગ્લોબલ ડાયરેક્ટ ઇરરેડીયન્સ (irradiance)ની માત્રામાં ધીમો ઘટાડો, કદાચ તેને કારણે 20મી સદીના અંતમાં ગ્લોબલ વોર્મિંગમાં થોડો ઘટાડો થયો હોવો જોઇએ. 1960થી 1990 સુધી માનવ આધારિત એરોસેલ્સે આ અસરને ઓછી કરી હશે તેવું મનાય છે. વૈજ્ઞાનિકોએ 66-90 ટકા વિશ્વાસ સાથે જણાવ્યું છે કે લાવા આધારિત ગતિવિધિ સાથે માનવ આધારિત એરોસેલની અસરોએ કેટલેક અંશે ગ્લોબલ વોર્મિંગની અસરો ખાળી છે અને જો આ ડીમીંગ એજન્ટો ન હોત તો નોંધવામાં આવ્યા છે તેના કરતા વધુ વોર્મિંગમાં ગ્રીનહાઉસ ગેસમાં પરિણમ્યા હોત. ઓઝોનમાં ઘટાડો, પૃથ્વીના સ્ટ્રેટોસ્ફીયરમાં ઓઝોનની કુલ માત્રામાં સતત ઘટાડો ગ્લોબલ વોર્મિંગના સંદર્ભમાં સતત નોધાયો છે. લિંકેજના વિસ્તારો હોવા છતાં બન્ને વચ્ચેનો સંબંધ મજબૂત નથી.
ઓલક (તા. લખતર)
ઓલક (તા. લખતર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લખતર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઓલક ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લખતર તાલુકો
અલજડા (તા. નડીઆદ)
શ્રેણી:નડીઆદ તાલુકો
સિંધરાજ (તા. ધોળકા)
સિંધરાજ (તા. ધોળકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધોળકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સિંધરાજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ધોળકા તાલુકો
નાની વરણોલી (તા. ડેસર)
નાની વરણોલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા ડેસર તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. નાની વરણોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કોઠમડી
કોઠમડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જલાલપોર તાલુકાનું ગામ છે. કોઠમડી ગામમાં ખાસ કરીને કોળી પટેલો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, માછીમારી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.
વેજમા (તા. મોરવા)
વેજમા (તા. મોરવા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોરવા (હડફ) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વેજમા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:મોરવા (હડફ) તાલુકો
પલસાણા (તા. પારડી)
પલસાણા (તા.પારડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પારડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પલસાણા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો શ્રેણી:પારડી તાલુકો
કુકસ
કુકસ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા શિનોર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કુકસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામમાં આવેલું શ્રી નાયાકાકા મહારાજનું મંદિર પવિત્ર યાત્રાધામ તરીકે પ્રખ્યાત છે.
શ્રેણી:શિનોર તાલુકો
કાસીંદ્રા (તા. દસ્ક્રોઇ)
કાસીંદ્રા (તા. દસ્ક્રોઇ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દસ્ક્રોઇ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાસીંદ્રા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કૃષ્ણપુર
કૃષ્ણપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જલાલપોર તાલુકાનું ગામ છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે માછીમારી, મજુરી, જેવાં કાર્યો કરે છે.