cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ધનાળા (તા. હળવદ)
ધનાળા (તા. હળવદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હળવદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધનાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હળવદ તાલુકો
ઘંટોડી (તા. દાંતા)
ઘંટોડી (તા. દાંતા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઘંટોડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાંતા તાલુકો
કંદા (તા.પાદરા)
કંદા (તા.પાદરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા પાદરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કંદા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પાદરા તાલુકો
ધાનવાડા (તા. બાવળા)
ધાનવાડા (તા. બાવળા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લાના  બાવળા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ધાનવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:બાવળા તાલુકો
ગોરૈયા (તા. સાયલા)
ગોરૈયા (તા. સાયલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાયલા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોરૈયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાયલા તાલુકો
સાદડવન
સાદડવન ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વ્યારા તાલુકાનું ગામ છે. સાદડવન ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. ડાંગર, જુવાર, કેરી અને શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:વ્યારા તાલુકો
પિંપાલ (તા. ચાણસ્મા)
શ્રેણી:ચાણસ્મા તાલુકો
ગરાંભડી (તા. સાયલા)
ગરાંભડી (તા. સાયલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાયલા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગરાંભડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાયલા તાલુકો
નિઝરણ ફળિયા
નિઝરણ ફળિયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જાંબુઘોડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નિઝરણ ફળિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:જાંબુઘોડા તાલુકો
કણઝટ (તા.પાદરા)
કણઝટ (તા.પાદરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા પાદરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કણઝટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પાદરા તાલુકો
હરીપુરા (તા.ડેડીયાપાડા)
હરીપુરા (તા.ડેડીયાપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. હરીપુરા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:ડેડીયાપાડા તાલુકો
પંપા સરોવર
પંપા સરોવર ભારતના કર્ણાટક રાજ્યના કોપ્પલ જિલ્લાના હમ્પી નજીક આવેલું એક સરોવર છે. તુંગભદ્રા નદીની દક્ષિણે સ્થિત આ સરોવરને હિંદુઓ પવિત્ર માને અને તે પાંચ પવિત્ર સરોવરો પૈકીનું એક છે. હિંદુ ધર્મની પૌરાણિક કથા પ્રમાણે આ સ્થળે ભગવાન શિવની અર્ધાંગિની પંપા (પાર્વતી)એ પોતાનું શિવ પ્રતિ સમર્પણ દર્શાવવા માટે તપસ્યા કરી હતી. . આ સરોવરનો ઉલ્લેખ રામાયણમાં પણ જોવા મળે છે. રામાયણમાં આ એ જ સરોવર છે જેના કિનારે શબરીએ ભગવાન રામચંદ્રના આગમનની પ્રતિક્ષા કરતી હતી.
વર્ણન
પંપા સરોવર હોસપેટથી આનેગુંડી જતા માર્ગે પહાડોથી ઘેરાયેલી ખીણમાં આવેલું છે. હનુમાન મંદિર નામે જાણીતા પહાડની તળેટીથી લગભગ એક કિલોમીટર દૂર આવેલું છે અને કમળથી ભરેલું છે. જ્યારે કમળો ખીલેલા હોય ત્યારે સરોવર ખુબ નયનરમ્ય બની રહે છે. સરોવરના કિનારે લક્ષ્મી મંદિર અને એક શિવ મંદિર પણ આવેલાં છે. સરોવરની બાજુમાં જ આંબાના વૃક્ષ નીચે ગણપતિનું પણ નાનકડું સ્થાનક આવેલું છે.
પૌરાણિક કથા
રામાયણમાં પંપા સરોવરનો ઉલ્લેખ એ સ્થળ તરિકે કરવામાં આવ્યો છે જ્યાં માતંગ ઋષીની શિષ્યા શબરીએ ભગવાન રામને સિતાને પાછી લાવવા માટેની તેમની દક્ષિણ તરફની યાત્રામાં દિશાસુચન કર્યું હતું. કથા અનુસાર, શબરી રોજે પ્રાર્થના કરતી હતી કે તેને ભગવાન શ્રી રામના દર્શન કરવાનો મોકો મળે. તે તેના ગુરૂ માતંગના આશ્રમમાં રહેતી હતી, આ આશ્રમ આજના હમ્પીમાં માતંગ પર્વત નામે ઓળખાતા ક્ષેત્રમાં આવેલો હતો. તેના ગુરૂ માતંગે પોતાના અવસાન પહેલા તેને જણાવ્યું હતું કે તે અવશ્ય ભગવાન રામના દર્શન મેળવશે. ગુરૂના નિધન પછી પણ શબરી ભગવાન રામની પ્રતિક્ષામાં આશ્રમમાં રહેતી હતી. ઘણા વર્ષો વીતી ગયા અને શબરી વૃદ્ધ થઈ ગઈ હતી ત્યારે ભગવાન રામ લંકા જતાં રસ્તામાં તેના આશ્રમે પધાર્યા. તેણે રામ અને અનુજ લક્ષ્મણને પ્રેમે ભોજન કરાવ્યું. તેના ઔદાર્યને વશ થઈને રામ અને લક્ષ્મણે તેને પ્રણામ કર્યાં. ત્યાર બાદ તેમણે શબરીને સીતાના અપહરણની કથની કહી સંભળાવી અને શબરીએ તેમને દક્ષિણમાં આવેલા વાનર રાજ્યના હનુમાન અને સુગ્રીવની મદદ લેવા જણાવ્યું જેઓ પંપા સરોવર નજીક રહેતા હતાં.
ઉજાલા (તા. જામકંડોરણા)
ઉજાલા (તા. જામકંડોરણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જામકંડોરણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉજાલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામકંડોરણા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ઘોડાટાંકણી (તા. દાંતા)
ઘોડાટાંકણી (તા. દાંતા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઘોડાટાંકણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સાંકળી (વ્યારા)
સાંકળી (વ્યારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વ્યારા તાલુકાનું ગામ છે. સાંકળી (વ્યારા) ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. ડાંગર, જુવાર, કેરી અને શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
ઘોડાટાંકણી (તા. દાંતા)
શ્રેણી:દાંતા તાલુકો
સાંકળી (વ્યારા)
શ્રેણી:વ્યારા તાલુકો
નાગધરા
શ્રેણી:નવસારી તાલુકો
જોટવડ
જોટવડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જાંબુઘોડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જોટવડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:જાંબુઘોડા તાલુકો
ધરણોધર (તા. ધાનેરા)
ધરણોધર (તા. ધાનેરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધાનેરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધરણોધર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધાનેરા તાલુકો
બેડાસણ (તા. ભિલોડા)
બેડાસણ (તા. ભિલોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં અરવલ્લીની ગિરિમાળામાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. બેડાસણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભિલોડા તાલુકો
કોરી ખાડી
કોરી ખાડી એ ભારતના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌથી મોટા કચ્છ જિલ્લાના કચ્છના રણમાં આવેલી ખાડી (ભરતી) છે.
ભૂગોળ
આ ખાડી પર સ્થિત છે. આ ખાડી કચ્છના રણના કળણ વિસ્તારમાં આવેલી છે.
વિવાદ
શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો શ્રેણી:ભૂગોળ સ્ટબ
ઓરકુટ
ઓરકુટ એ ગૂગલ દ્વારા ચલાવવામાં આવતી સોશિયલ નેટવર્કિંગ સાઇટ (social networking service) છે. તેને તેના સર્જક અને ગૂગલના કર્મચારી [[ઓરકૂટ બ્યૂકકોકટેન|ઓરકૂટ બ્યૂકકોકટેન (Orkut Büyükkökten) પરથી આ નામ આપવા]] (Google)માં આવ્યું છે. આ સર્વિસનો મુખ્ય હેતુ નવા મિત્રો બનાવવા અને સંબંધને જાળવી રાખવાનો છે.ઓરકુટ અન્ય નેટવર્કિંગ સાઇટ (networking sites) સમાન જ છે.ઓક્ટોબર ૨૦૦6થી ઓરકુટે તેના વપરાશકર્તાને આમંત્રણ વિના એકાઉન્ટ શરૂ કરવા પરવાનગી આપી છે.
ઓરકુટ બ્રાઝિલ (Brazil)માં સૌથી વધુ અને ભારત (India)માં બીજા ક્રમની સૌથી વધુ મુલાકાત લેવાતી સાઇટ છે.ભારતમાં સૌથી વધુ વપરાશકર્તા કોલેજ અને હાઇસ્કૂલના વિદ્યાર્થી છે.ઓરકુટનું શરૃઆતનું ટાર્ગેટ માર્કેટ અમેરિકા હતુ, પરંતુ હવે તેના સૌથી વધુ વપરાશકર્તા બ્રાઝિલ અને ભારતમાં છે. મે 2008ના આંકડા પ્રમાણે ઓરકુટના 53.86 ટકા વપરાશકર્તા બ્રાઝિલ (Brazil)માં જ્યારે 16.97 % વપરાશકર્તા ભારતમાં હતા. આ ઉપરાંત 23.4 % ટ્રાફિક બ્રાઝિલ (Brazil)માંથી જ્યારે 18.૦ % ટ્રાફિક ભારતમાંથી આવે છે. ૨૦૦8માં બ્રાઝિલમાં 2 કરોડ 3૦ લાખ લોકોનું ઓરકુટમાં એકાઉન્ટ છે.
ઓરકુટમાં શરૂઆતનું વડું મથક [[કેલિફોર્નિયા
ઇતિહાસ
22 જાન્યુઆરી (January 22), 2003 (2003)ના તુર્કી (Turkish)ના સોફ્ટવેર એન્જિનીયર ઓરકુટ બ્યૂકકોકટેન (Orkut Büyükkökten) દ્વારા ગૂગલના સ્વતંત્ર પ્રોજેક્ટ તરીકે ઓરકુટ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. કોમ્યુનિટી મેમ્બરશિપ પહેલા માત્ર આમંત્રણ મળવા પર (ઇન્વિટેશન ઓન્લી) ચાલતી હતી. પ્રથમ વર્ષે અમેરિકા (United States)માં વપરાશકર્તાની સંખ્યા સૌથી વધુ હતી. બ્રાઝિલ (Brazil)ના લોકો કાનોકાન (word of mouth)થી વધુને વધુ લોકોને મિત્રોને આમંત્રણ આપવા લાગતા બ્લોગોસ્ફીયર (blogosphere)ની શરૂઆત થઇ હતી.આ પછી અમેરિકા કરતાં બ્રાઝિલમાં વપરાશકર્તાની સંખ્યા વધવા લાગી હતી અને બ્રાઝિલમાં પ્રચંડ લોકપ્રિયતા મળવા લાગી હતી. અમેરિકાના લોકોનો આ પછી માયસ્પેસ (MySpace)અને ફ્રેન્ડસ્ટર (Friendster) જેવી આ પ્રકારની અન્ય સાઇટ્સ તરફ ઝુકાવ વધ્યો હતો. આ ઘટના બાદ ઇંગ્લિશ બ્લોગોસ્ફીયરમાં બ્રાઝિલિયન્સની ટીકા કરવાના પ્રમાણમાં વધારો જોવા મળ્યો હતો.
આ પછી બ્રાઝિલમાં ઓરકૂટ વપરાશકર્તાની સંખ્યામાં સતત વધારો થવા લાગ્યો હતો. મોટાભાગના બ્રાઝિલિયન્સે ઓરકુટમાં એકાઉન્ટ શરૂ કરતાં બ્રાઝિલમાં ઓરકુટ ખૂબ જ લોકપ્રિય બની ગયું હતું. [[બ્રાઝિલ મોબાઇલ વપરાશકર્તા સરળતાથી ઓરકુટનો ઉપયોગ કરી શકે તે માટે 'm.orkut.com'. શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. જે વપરાશકર્તાની ઇન્ટરનેટ સ્પિડ ઓછી હોય તેમના માટે 2008માં -વ્યૂ ઓરકુટ ઇન ધ લાઇટર વર્ઝન સેટિંગ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. ખૂબ જ ઓછા સમયમાં ઓરકુટ નંબર-વન વેબસાઇટ બની ગઇ છે. એવો પણ દાવો કરવામાં આવે છે કે ઓરકુટની એડસેન્સ રેવન્યુ જનરેશન સિસ્ટમથી ગૂગલને તોતિંગ નફો થાય છે.
==ફિચર્સ ==
વપરાશકર્તા સૌપ્રથમ પ્રોફાઇલ તૈયાર કરે છે, જેમાં તેણે પોતાના વિષે "સોશિયલ", :પ્રોફેશનલ" અને "પર્સનલ" માહિતી આપવાની હોય છે. વપરાશકર્તા ઓરકુટ પ્રોફાઇલમાં કેપશન સાથે ફોટા અપલોડ કરી શકે છે. વપરાશકર્તા યુ ટ્યુબ (YouTube) કે ગૂગલ વિડીયો (Google Video)માંથી પોતાની પ્રોફાઇલમાં વિડીયો પણ અપલોડ કરી શકે છે. જેમાં તેની પાસે વપરાશકર્તાની કોમ્યુનિટી માટે નિયંત્રિત અથવા અનિયંત્રિત પોલ તૈયાર કરવાના વધારાના વિકલ્પ પણ હોય છે. લોકોને એકત્ર કરવા જી ટોક (GTalk) (ગૂગલનું ઇન્સ્ટન્ટ મેસેન્જર) તેમજ ઓરકૂટમાં ચેટિંગ અને ફાઇલ શેરિંગ કરી શકાય છે.
સ્ક્રેપબૂક
ઓફલાઇન અને ઓનલાઇન ચેટિંગ માટે ઓરકુટ કોમ્યુનીટીમાં "સ્ક્રેપિંગ" ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. ડિસેમ્બર 2007માં સ્ક્રેપ આવે કે તરત જ પોપ અપ એલર્ટ આવે તેવી સિસ્ટમ શરૂ કરવામાં આવી છે. સ્ક્રેપફિચરનો ઉપયોગ ક્યારેક ચેટિંગ માટે પણ કરવામાં આવે છે.
કોમ્યુનિટિસ
ઓરકુટમાં અન્ય એક ફિચર "કોમ્યુનિટીસ (Communities)"નું હોય છે. જેની પણ પાસે ઓરકુટનું એકાઉન્ટ છે તે કોમ્યુનિટી શરૂ કરી શકે છે. જેમાં કોઇ પણ ચર્ચા રજૂ કરી શકે છે, કોઇ ઇવેન્ટની જાણ કરી શકે છે, સવાલ પૂછી શકે છે તેમજ ગેમ્સ રમી શકે છે. ઓરકુટમાં એક કરોડ કરતાં પણ વધુ કોમ્યુનિટી હોય છે જેમાં પિઝા અને પાસ્તાની કોમ્યુનિટીનો પણ સમાવેશ થઇ જાય છે. ઓરકુટ સાઇટ શરૂ કરાઇ તેના ૨૪ કલાકમાં જ પાંચ કોમ્યુનિટીની શરૂઆત થઇ ગઇ હતી. 24 માર્ચ, 2008ના ભારતીય સમય 4: 25 ( +5: 30 જીએમટી) પ્રમાણે ઓરકુટમાં કુલ 47,092,584 જેટલી કોમ્યુનિટી હતી. કોંમ્યુનિટીસમાં સર્ચ ટોપિક ફિચરની શરૃઆત કર્યા બાદ ઓરકુટ કોમ્યુનિટિસમાં ફિલ્મ, પુસ્તકની વેબસાઇટ લિંકના સોર્સ આપવામાં આવે છે. કોમ્યુનિટી મેમ્બર્સ પોલ તૈયાર કરી શકે છે અને તેમાં અન્ય સભ્યને પણ આમંત્રણ આપી શકે છે.
અન્ય કેટલાક વધારાના પાસાં
મેમ્બર્સ પોતાની મરજી મુજબનું મિત્રોનું ગ્રુપ બનાવી શકે છે. આ ઉપરાંત કોઇ પણ સભ્ય પોતાના મિત્રનો ફેન બની શકે છે. તેમજ તેનો મિત્ર "વિશ્વસનીય", "કૂલ", "સેક્સી" છે તે માટે ૧ થી ૩માં માર્ક આપી શકે છે. (આઇકનમાં માર્ક આપીને) આ બાબત પછી ટકાવારીને આઘારે ગણવામાં આવે છે. [[ફેસબૂક મહત્વપુર્ણ રીતે, દરેક સભ્ય તેની પ્રોફાઈલની પસંદગી(પ્રેફરન્સીસ)તેની રીતે કરી શકે છે તેમજ મિત્રો કે અન્યના ઓરકૂટ એકાઉન્ટમાં દેખાતી તેની માહિતીને નિયંત્રિત કરી શકે છે.(મિત્રોની યાદીમાં નહીં.)અન્ય એક પાસું એ છે કે કોઇ પણ મેમ્બર અન્ય મેમ્બરને "ક્રશ લિસ્ટ"માં સામેલ કરી શકે છે. બંને મેમ્બર એકબીજાના "ક્રશ લિસ્ટ"માં આવી જાય તો તેની જાણ આ બંને મેમ્બર્સને કરવામાં આવે છે.
જ્યારે યુઝર્સ લોગ ઈન થાય છે ત્યારે તેમના ફ્રેન્ડ લીસ્ટમાં જે પ્રમાણે લોકો સાઇટ પર લોગ ઈન થયા હોય છે તે ક્રમમાં દેખાય છે. જેણે સૌથી છેલ્લે લોગ ઈન કર્યું હોય છે તે વ્યકિત લીસ્ટમાં પ્રથમ દેખાય છે. ઓરકુટની સામે અન્ય પણ સાઈટો છે જેમ કે માય સ્પેસ (MySpace) અને [[ફેસબૂક
ઓરકુટ રીડીઝાઈન
24 ઓગસ્ટ 2007ના રોજ ઓરકુટે રીડીઝાઈનની જાહેરાત કરી. આ નવી ડીઝાઈનમાં યુઆઈ(Ui) (UI)માં રાઉન્ડ કોર્નર અને સોફ્ટ કલર હતા તેમજ ઉપર ડાબી બાજુ નાનો લોગો પણ હતો. રીડીઝાઈનની જાહેરાત ઓરકુટના સત્તાવાર બ્લોગ (Blog)પર કરવામાં આવી. 30 ઓગસ્ટ 2007 સુધીમાં મોટાભાગના ઓરકુટના વપરાશકર્તાઓએ આ પરિવર્તન અનુભવ્યું હતું. તેઓએ પોતાની પ્રોફાઈલ નવી ડીઝાઈનમાં નિહાળી હતી. 31 ઓગસ્ટ, 2007 ઓરકુટે નવા ફીચર જાહેર કર્યા જેમાં મિત્રો જોવાની સવલતમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો હતો. વપરાશકર્તાના હોમ પેજ પર 9 મિત્રોને દર્શાવવામાં આવતા હતા તેમજ તમારા મિત્રની મુખ્ય વસ્તુઓ  પ્રોફાઈલ પીક્ચરની નીચે દર્શાવવામાં આવતી હતી. આ ઉપરાંત નામો વિવિધ ભાષાઓ જેવી કે : હિન્દી, બંગાળી, મરાઠી, તમિળ અને તેલુગુમાં દર્શાવવાની સુવિધા પણ આપવામાં આવી હતી.પ્રોફાઈલ ફોટો નીચે જ એક બટન આપવામાં આવ્યું છે ( તેમજ દરેક પેજ પર બ્લુ સેટીંગ લિંક આપવામાં આવી છે.)જે દ્વારા પ્રોફાઈલને એડીટ કરી શકાય છે.
4 સપ્ટેમ્બર, 2007ના રોજ ઓરકુટે વધુ નવી સુવિધાઓ ઉમેરવાની જાહેરાત કરી. હવે હોમપેજ (homepage)પર તમે તમારા મિત્રએ કરેલી અપડેટ જોઈ શકો છો. જ્યાં તમારા મિત્રએ જ્યારે પણ પોતાની પ્રોફાઈલના નામમાં, ફોટામાં, કે વિડીયોમાં અપડેટ કરી હોય તરત જ તમને તેની જાણ થઈ જાય છે. આ ઉપરાંત, તમે કેટલીક વસ્તુઓ બધાને ન દર્શાવવા માંગતા હોવ તો ઓરકુટે સેટિંગ પેજમાં ઓપ્ટ આઉટ બટન દ્વારા આવી સગવડ આપી છે. સ્ક્રેપ (Scrap)(ઓરકુટમાં મેસેજને સ્ક્રેપ તરીકે ઓળખાય છે. ) પણ એચટીએમએલ (HTML)સાથે સાંકળવામાં આવ્યું જેથી યુઝર્સ વધુ સારી રીતે વાતચીત કરી શકે છે. 8 નવેમ્બર 2007, ના રોજ ઓરકુટે તેમના ભારતીય યુઝર્સ માટે દિવાળીની શુભેચ્છાઓ અનોખા અંદાજમાં આપી હતી. જે દ્વારા તેઓ લાલ કલરની થીમ દ્વારા ઓરકુટના દેખાવને બદલી શકતા હતા. 2008ના એપ્રિલ ફુલ દિવસે ઓરકુટે તેનું નામ તેના વેબપેજ પર બદલીને યોગર્ટ કરી દીધુ જે દેખીતી રીતે જ મજાક હતો. 2 જુન 2008ના રોજ ઓરકુટે થીમીંગ એન્જીનને લોંચ કર્યું હતું જેમાં કેટલીક ડીફોલ્ટ થીમ હતી. આ સાથે ઓરકુટમાં છેવટે ફોટો ટેગીંગ પણ શરૂ કરવામાં આવ્યું.
ઓરકુટ એપ્લીકેશન
16 એપ્રિલ 2008ના રોજ ઓરકુટે ઈન્ડિયામાં વપરાશકર્તાને એપ્લિકેશનનો લાભ આપવાનો શરૂ કર્યો. આ બાદ વિવિધ તબક્કે વિશ્વભરમાં એપ્લિકેશનની શરૂઆત કરવામાં આવી. હાલમાં ઓરકુટે ઘણી બધી એપ્લિકેશન લોંચ કરી છે. જેમાંથી ઘણી-ખરી ઓપન સોશિઅલ (OpenSocial) દ્વારા ફ્રેન્ડસ્ટર (Friendster) સાથે વહેંચવામાં આવી છે.
ફ્લડર્સ અને ખોટી પ્રોફાઈલો
અન્ય સોશિઅલ નેટવર્ક વેબસાઈટોની જેમ ઓરકુટ પર પણ કેટલીય ખોટી પ્રોફાઈલો અસતિત્વમાં છે. જેલની સજાના અભાવે તેમજ વપરાશકર્તાની ઘણી મોટી સંખ્યાને કારણે આવી પ્રોફાઈલોને દુર કરી શકાતી નથી. અને જો દુર કરવામાં આવે તો તે સરળતાથી ફરીથી અસતિત્વમાં આવી જાય છે. આ પ્રોફાઈલો સામાન્ય રીતે ટ્રોલ (troll), સ્પામ (spam), તોફાન કરવા કે માત્ર મજા ખાતર બનાવવામાં આવે છે. એકથી વધુ પ્રોફાઈલ ધરાવતા કેટલાય યુઝર્સ હોય છે. કેટલાકે તો મોટા પ્રમાણોમાં આવી નકલી પ્રોફાઈલો બનાવી હો છે.
2005માં ઓરકુટમાં અદ્રશ્ય પ્રોફાઈલ, કોમ્યુનિટી, અને ટોપીક દેખાવવાની શરૂઆત થઈ હતી. આ બધી કરામત એચટીએમ (HTML)દ્વારા કરવામાં આવતી હતી. કેટલાક કોડમાંથી છટકીને તેમજ એક બાય એક પીક્શેલ ફોટા દ્વારા સાઈટને મોનિટર કરી રહેલા એન્જીનને મુર્ખ બનાવતા હતા. આ બધી કરામતને પછી દુર કરવામાં આવી. તેમજ પ્રોફાઈલ ઈમેજ ડાઈમેન્શનને પણ નીચી લાવી દેવામાં આવી છે.
ઓગસ્ટ 2005માં એક બ્રાઝિલ (Brazil)ના નાગરિક દ્વારા ઓરકુટને પરેશાન કરવા માટેડેલ્ફી પ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજ (Delphi)માં ફ્રીવેર (freeware) પ્રોગ્રામ ફ્લ્ડટુડો(પોર્ટુગીઝ (Portuguese)માં ટુડોનો અર્થ બધું જ થાય છે. ) બનાવવામાં આવ્યો હતો. સરળતાથી ડાઉનલોડ થઈ શકતો હોવાથી યુઝર્સમાં આ ઝડપથી પ્રસરી ગયો હતો.( સૌથી પ્રસિદ્ધ ફ્લ્ડટુડો વર્ઝન 1.2, 1.5, 2.0, 2.2 હતા.) આ પ્રોગ્રામ હજારો સ્પામર્સ ઉપયોગ કરતા હતા જેથી સપ્ટેમ્બર અને ઓક્ટોબર 2005 દરમિયાન ઓરકુટ પર સ્પાર્મે તરખાટ મચાવ્યો. આ ઉપરાંત અન્ય એક સ્ક્રેપ ફ્લ્ડર હતું..જાવામાં બનાવવામાં આવેલા(પ્રચલિત વર્ઝન 2.4, 3.3, અને 5.1) "કાર્બલ કોપી સ્ક્રેપર" અને "બ્લાઈન્ડ કાર્બન કોપી સ્ક્રેપર" (જેને સીસીએસ અને બીસીસીએસ (CCS & BCCS)તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.) મોટાભાગની ઓરકુટ કોમ્યુનિટીમાં ઉપલબ્ધ હતા. આ પ્રકારના પ્રોગ્રામોનો મુળ હેતું એક જ પ્રકારના સ્ક્રેપને બધા જ મિત્રોને એક જ સમયે મોકલવાનો હતો પરંતુ તેનો દુરઉપયોગ સ્પાર્મર્સે કર્યો
ઓરકુટનો દુરઉપયોગ વધતા ડેવલપર્સે આ સમસ્યાને દુર કરવા માટે કેટલાક નવા ફીચર ઉમેર્યા. આ ફિચરમાં એવી સગવડ હતી કે વપરાશકર્તાને બે કે તેથી વધુ ટોપીક કે સ્ક્રેપબુક એન્ટ્રી મોકલી શકે નહીં. જેને કારણે યુઝર્સે નવા સ્ક્રેપ બુક એન્ટ્રી કે ટોપીક પોસ્ટ કરતા પહેલા રાહ જોવી પડતી હતી. અને જ્યારે પણ સ્ક્રેપબુક એન્ટ્રી હાઈપરલિંક વાળી હોય ત્યારે કાપ્ટચા (captcha)નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો.તેમજ કોમ્યુનિટી સંચાલકોને વધુ અધિકારો આપવામાં આવ્યા જેથી તેઓ વપરાશકર્તા પર સીધો પ્રતિબંધ ફરમાવી શકે. કોમ્યુનિટી મોડરેટરો ડેવલપર્સ આવા વપરાશકર્તાને દુર કરશે તેવો આધાર રાખતા હતા તેન જગ્યાએ અધિકારની રૂએ તેઓ આવા વપરાશકર્તાને પ્રતિબંધ ફરમાવી શકે તેમ હતા.
હાલમા ઓરકુટનો ઉપયોગ વિવિધ નફરત ફેલાવતા ગ્રુપ (hate group) દ્વારા કરતો હોવાનો વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. ઝેરી રેસિઝમ(વંશવાદ) અને ધર્માંધ જુથો દાવો કરે છે કે તેઓનો ઘણો મોટો અનુયાયી વર્ગ ઓરકુટ પર છે. ઘણી હેટ કોમ્યુનિટીઓરેસિઝમ (racism), નાઝીવાદ (Nazism) અને શ્વેત સર્વોપરિતા (white supremacy) પર કેન્દ્રીત હતી જેથી ગાઈડલાઈનના ભંગ બદલ દુર કરી દેવામાં આવી છે.
2005માં, રેસિઝમ (racism)ના વિવિધ કિસ્સાઓ  (cases)પોલીસના ધ્યાનમાં લાવવામાં આવ્યા તેમજ કેટલાક બ્રાઝીલીયન મીડિયા (media)માં પણ ચમક્યા. 2006માં ઓરકુટ પર કાળા આફ્રિકનો (Black African)વિરુદ્ધ બદનક્ષીભર્યું કન્ટેન્ટ મુકવા બદલ બ્રાઝીલની કોર્ટે 20 વર્ષના એક વિદ્યાર્થી (student)ને રેસિઝમ (racism) બદલ દોષી ઠેરવવામાં આવ્યો. આ દ્વારા આવા કેસોમાં ન્યાયનો દરવાજો ખુલી ગયો. બ્રાઝીલની કોર્ટે માર્ચ 2006માં ગૂગલને કોર્ટમાં હાજર રહીને ઓરકુટ પર નોંધાયેલા ગુનાને સમજાવવા કહ્યું હતું.
ધર્મ વિરુદ્ધ (Anti-religion) અને રાષ્ટ્ર વિરુદ્ધ તેમજ સમુદાય વિરુદ્ધ (anti-ethnic)ના હેટ ગ્રુપોને શોધી કાઢવામાં આવ્યા હતા. તાજેતરમાં જ ભારતની એક કોર્ટે આવા ગ્રુપો મામલે ગૂગલને એક નોટીસ ઈસ્યુ કરી હતી. રાજકીય જુથો દ્વારા ઉભા કરવામાં આવેલા વાંધા બાદ મુંબઈ (Mumbai)પોલીસે ઓરકુટ પર પ્રતિબંધ મુકવાની માંગ કરી હતી. કેટલાક રાજકીય નેતાઓ અને જાણીતી હસ્તીઓને બદનામ કરતા ગ્રુપો પણ પ્રકાશમાં આવ્યા છે. તેમજ 2005માં કેટલાક વંશીય ગ્રુપોને લગતા પણ કેસ નોંધાયા હતા.તેઓ તામિલ (Tamil)વિરુદ્ધના જુથો હતા. તાજેતરમાં જ તામિલ વિરુદ્ધના જુથના એક સભ્યને શોધી કાઢવામાં આવ્યો છે.
રાજ્ય નિયંત્રણ
ઓરકુટઈરાન (Iran)માં ઘણી લોકપ્રિય છે પરંતુ હાલમાં તેના પર ઈરાનમાં સરકાર દ્વારા પ્રતિબંધ મુકવામાં આવ્યો છે. (blocked by the government)સત્તાવાર રીપોર્ટ મુજબ આ પ્રતિબંધ રાષ્ટ્રની સુરક્ષાને લઈને તેમજ ડેટીંગ અને મેચ મેકિંગને લઈને ઈસ્લામ (Islam)અને સમુદાય (ethical)ને કારણે લગાવવામાં આવ્યો છે. તો આ બ્લોકને દુર કરીને ઈરાનીયન યુઝર્સ ઓરકુટ વાપરી શકે તે માટે orkutproxy.com (હાલમાં બંધ) જેવી સાઈટો બનાવવામાં આવી હતી. તેમજ અન્ય વેબસાઈટો જેવી કે યાહુ ગ્રુપ (Yahoo! Groups)અને ગૂગલ ગ્રુપ (Google Groups)માં પણ કેટલીક કોમ્યુનિટી છે જેઓ ઈરાનના ચોક્કસ સ્થળો પરથી ઓરકુટ સાઈટ પર લઈ જાય છે. આમ છંતા સરકારે ઓરકુટને બ્લોક કરેલા રસ્તાને પાસ કરી દેવામાં આવે ત્યારે સાઈટ અજાણ્યા પ્રોક્સી પરના એચટીટીપીએસ (HTTPS) પેજને બંધ કરી છે. હાલમાં સામાન્ય વપરાશકારો માટે ઈરાનમાં આ સાઈટ જોવી અશક્ય બની છે. ઓરકુટના બ્લોકેજ બાદ ઘણી વેબસાઈટો ઈરાનમાં હાજર છે જેઓ ઓરકુટ જેવા જ સોશિઅલ નેટવર્કિંગ મોડલ મુજબ છે. જેમા માયપાર્ડીસ ક્લુબ (Cloob) અને બહાનેહનો સમાવેશ થાય છે.
ઓગસ્ટ 2006ના રોજ સયુંકત આરબ અમિરાત (United Arab Emirates) ઈરાનને પગલે ચાલીને ઓરકુટ પર પ્રતિબંધ ફરમાવી દીધો.જો કે આ બ્લોક 2006ના ઓક્ટોબરમાં ઉઠાવી લેવામાં આવ્યો હતો.3 જુલાઈ 2007 ગલ્ફ ન્યુઝે (Gulf News) ફરીથી ઓરકુટ કોમ્યુનિટી વિરુદ્ધ ફરિયાદ કરતા સભ્યોની ફરિયાદો પ્રસિદ્ધ કરી. જે કોમ્યુનિટીની ફરિયાદ કરાઈ હતી તેમાં દુબઈ સેક્સ કોમ્યુનિટીનો સમાવેશ થતો હતો. આ ફરિયાદ ટેલિકોમ મંત્રાલયઈટીસલાટ (Etisalat)ના ધ્યાનમાં લાવવામાં આવી. 4 જુલાઈ 2007ના રોજ ઈટીસલાટે સાઈટ પર ફરી નવેસરથી પ્રતિબંધ લગાવી દીધો. ગૂગલે સયુંકત આરબ અમિરાત સાથે આ બાબતે વાતચીત કરવાની ખાતરી આપી હોવા છંતા આ પ્રતિબંધ યથાવત રહ્યો હતો. સાઉદી અરેબિયા (Saudi Arabia)માં પણ ઓરકુટ પર બ્લોક લગાવવામાં આવ્યો હતો. દરમિયાન બહેરીન (Bahrain)નું સંચાર મંત્રાલય પણ ઓરકુટ પર પ્રતિબંધ લાદવા ભારે દબાણ હેઠળ હતું.
અંગત
આ પહેલા ઓરકુટમાં દરકે સભ્ય અન્ય સભ્યના બધા જ ફોટા, વિડીયો અને સ્ક્રેપ જોઈ શકતો હતો, પણ આ દ્વારા ફોટા અને વિડીયોને ખોટી માહિતી સાથે ઈન્ટરનેટ પર મુકી દેતા લોકોને પ્રોત્સાહન મળતું હતું. જેમાં મોટાભાગે મહિલાના વલ્ગર પીક્ચર્સ હતા. આ ઉપરાંત સ્ક્રેપ્સ આસાનીથી વાંચી શકાતા હતા. હાલ સ્ક્રેપ્સ, પીક્ચર્સ, વિડીયો કે ટેસ્ટિમોનિયલમાં પ્રાઇવસી (privacy) જળવાઇ રહે તે માટે કેટલાક વિશેષ ફિચર્સ આપવામાં આવે છે. હાલ વપરાશકર્તા માટે ફ્રેન્ડ્સ/ફ્રેન્ડ્સ ઓફ ફ્રેન્ડ્સ/એવરીવન ઇન ધ નેટવર્ક જેવી પ્રાઇવસી આપવામાં આવે છે. ડિસેમ્બર-૨૦૦૮થી શરૃ કરવામાં આવેલા એક નવા ફિચર પ્રમાણે માત્ર કેટલાક ફ્રેન્ડ્સ કે ઇ-મેલ કોન્ટેક્ટ્સના જ આલ્બમ્સ જોઇ શકે તેવું ફિચર પણ શરૃ કરવામાં આવ્યું છે. વપરાશકર્તા પોતાની પ્રોફાઇલ અમુક મિત્રો કે અમુક મર્યાદિત ક્ષેત્રના લોકો જોઇ શકે તેવું પણ ફિચર આપવામાં આવ્યું છે. આ મિત્રો કે મર્યાદિત ક્ષેત્ર સિવાયના લોકો તે વપરાશકર્તાની માહિતી મેળવી શકતા નથી.
એક સામાન્ય અભિપ્રાય એ પણ છે કે સૌથી વધુ વપરાશકર્તા ધરાવતા બ્રાઝિલ અને ભારતમાંથી માત્ર ભારતીયોને અન્યની પ્રોફાઇલમાંથી અંગત માહિતી જાણવામાં રસ હોય છે. બીજી તરફ બ્રાઝિલમાં ઓપન સોસાયટી (open society) હોવાથી તેમને અન્યની અંગત માહિતી જાણવામાં વધારે રસ હોતો નથી. હકીકત એ પણ છે કે, બ્રાઝિલ અને ભારતમાં પોતાની અંગત માહિતી છુપાવતા વપરાશકર્તાની સંખ્યા લગભગ એકસમાન છે. એકમાત્ર ફરક એ છે કે બ્રાઝિલમાં આ માટે એક વિશેષ કોમ્યુનિટી તૈયાર કરવામાં આવી છે જેને "ક્વેર પ્રાયવસિડેડ ?નામ આપવામાં આવ્યુ છે. સેઇ ડુ ઓરકુટ ("વોન્ટ પ્રાઇવસી ?ગેટ આઉટ ઓફ ઓરકુટ") અગેઇનસ્ટ અધર પીપલ'સ પ્રાઇવસી..
સલામતી અને સુરક્ષા
અન્ય XSS (XSS)  ના ઉપયોગને  કારણે ડિસેમ્બર 2007માં લાખો લોકોની તેની અસર થઇ હતી. જેમાં કોઇ વપરાશકર્તા અમુક સ્ક્રેપ વાંચે કે તરત જ પરવાનગી વિના કોઇ કોમ્યુનિટીમાં સભ્ય બની જતો હતો. જે વપરાશતકર્તાને તેની અસર થઇ હોય તેના એકાઉન્ટમાંથી તેના ફ્રેન્ડ્સ લિસ્ટમાં સ્ક્રેપ પહોંચી જતી, જેનાથી ભારે અરાજક્તા સર્જાઇ.
MW.Orc worm(વોર્મ)
19 જૂન,2006ના ફેસ ટાઇમ સિક્યુરિટી લેબના રિસર્ચર્સ ક્રિસ્ટોફર બોયડ અને વેઇન પોર્ટરે વાયરસ શોઘ્યો હતો, MW.Orc આ વાયરસથી ઓરકુટ વડે તે વપરાશકર્તાની બેંકની માહિતી, યુઝરનેમ અને પાસવર્ડ જાણી શકાતા હતા. યુઝરને જેપીઇએજી(JPEG) (JPEG) ફાઇલ દ્વારા આ પ્રકારના અટેક કરવામાં આવતો હતો. આ પ્રકારના ઇન્ફેક્શનથી વપરાશકર્તાના કોમ્પયુટરમાં એક જ પ્રકારની બે ફાઇલ ઇનસ્ટોલ થઇ જતી હતી. આ પ્રકારની ફાઇલ તૈયાર થયા બાદ વપરાશકર્તા"માય કોમ્પ્યુટર"માં ક્લિક કરે કે તેનું ઇ-મેલ બેન્કિંગ કે પાસવર્ડ વાયરસ તૈયાર કરાવનાર પાસે પહોંચી જતું હતું.
અન્ય વપરાશકર્તાની ઓરકુટ સ્ક્રેપબૂકમાં યુઆરએલ (URL) પોસ્ટ કરવાની સાથે જ ઇન્ફેક્શન આપોઆપ ફેલાઇ જાય છે. સ્કેપબૂક એક પ્રકારની ગેસ્ટબૂક છે જેમાં વપરાશકર્તા જોઇ શકે તે માટે વિઝીટર કોઇ કોમેન્ટ મૂકી શકે છે. જેમાં યુઝરને પોર્ટુગિઝ ભાષાની લીંક સાથે વધારાના ફોટો આપવાની ઓફર કરાતી હતી. આ ટેક્સ્ટ મેસેજ દરેક વપરાશકર્તા પ્રમાણે અલગ અલગ હોય છે. અંગત માહીતી ઉપરાંત આ મેલવેર દુરના વપરાશકર્તાને પીસીને કંટ્રોલ કરવા દે છે અને તેને બોટનેટ (botnet)નો એક ભાગ બનાવે છે. આ નેટવર્ક ક્ષતિગ્રસ્ત પીસીનું છે. આ મેલવેરને કારણ બોટનેટ ઈન્ફેક્ટેડ પીસીની બેન્ડવીથ (bandwidth)નો ઉપયોગ કરીને નકલી મુવી ફાઈલો વહેંચે છે. તેમજ વપરાશકર્તાની કનેક્શન સ્પીડને ધીમી કરી દે છે.
પ્રથમ એક્ઝુકેટેબલ ફાઈલ(Minhasfotos.exe)ને શરૂ કરતા બીજી બે ફાઈલો ક્રિએટ કરે છે. winlogon_.jpg અને wzip32.exe(આ ફાઈલો System32  (System32)ફોલ્ડરમાં હોય છે. જ્યારે વપરાશકર્તા માય કમ્પ્યુટર આઈકન પર ક્લીક કરે છે ત્યારે વપરાશકર્તાની અંગત માહીતી મેઈલ દ્વારા મોકલી દે છે. આ ઉપરાંત, વપરાશકર્તા એસડીસીસી બોટનેટમાં જોડાઈ જાય છે. (ફાઈલ શેરિંગ માટે ઉપયોગ) તેમજ ઓરકુટ નેટવર્કમાં જાણતા હોય તેવા વપરાશકર્તાને ઈન્ફેક્શન લીંક મોકલી દે છે. આ ઈન્ફેક્શ મેન્યુઅલ ફેલાય છે, પરંતુ આ મેલવેરમાં " જુની તારીખો" આધારીત ઈન્ફેક્શન લીંક  ઈન્ફેક્ટેડ યુઝર્સના મિત્રો (friend)ની યાદી (list)માંના લોકોને  મોકલવાની શક્તિ હોય છે. ગૂગલે જાહેર કરેલા નિવેદન મુજબ, આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવા માટે ફેસટાઈમ ગ્રેયન્ટ્સ બ્લોગમાં જણાવ્યા પ્રમાણે કેટલાક ઉપાયો કરવામાં આવ્યા છે.
એચટીટીપીએસ સ્પષ્ટ નથી.
17 એપ્રિલ 2007,ની આસપાસ વપરાશકર્તાઓએ ફરિયાદ કરી કે સુરક્ષિત ઓરકુટમાં લોગઈન કરવા માટે સુરક્ષિત મનાતું એચટીટીપીએસ (https)ઉપલબ્ધ નથી. હકીકતમાં ગૂગલે મુખ્ય લોગઈન પેજ કાર્યક્ષમતા વધે તે માટે એચટીટીપીમાં બદલી નાંખ્યં હતું. પરંતુ ખરેખર લોગઈન સુરક્ષિત એચટીટીપીએસ (https)ઈનફ્રેમ (iframe) રહ્યું હતું. ગૂગલ દ્વારા આ માહીતી વ્યવસ્થિત રીતે ફેલાવવામાં આવી ન હતી.તેમજ વપરાશકર્તાને પણ એવી માહીતી આપવામાં આવી ન હતી કે તેમના બ્રાઉઝરમાં "સુરક્ષિત કનેક્શન" પેડલોક દેખાશે. 17 જુલાઈ 2007 વપરાશકર્તાને સુધારેલું લોગઈન પેજ એચટીટીપીએસ દ્વારા પુરૂ પાડવામાં આવ્યું.
સેશન મેનેજમેન્ટ એન્ડ ઑથન્ટિકેશન ઈસ્યું
22 જુલાઈ 2007ના રોજ સુસામ પાલ અને વિપુલ અગ્રવાલે ભેદતા બાબતે એક એડવાઝરી પ્રસિદ્ધ કરી જે ઑથન્ટિકેશન (authentication)ની બાબતે સંકળાયેલી હતી. સાયબર કાફેમાં ઈન્ટરનેટ કનેક્શનને લઈને ઘણા જોખમો રહ્યો છે. ઘણી વખત યુઝર્સ કામ કરતો હોય ત્યારે તેનું સેશન હાઈજેક થઈ જાય છે અને તેના એકાઉન્ટનો દુરઉપયોગ થાય છે. આ સમયે યુઝર્સ ચારે બાજુથી ઘેરાઈ (man-in-the-middle attack) જવાની લાગણી અનુભવે છે. હજુ ભેદતા અંગે કોઈ ઉકેલ આવી શક્યો નથી જેથી ઓરકુટ વપરાશકર્તાઓ માટે આ એક જોખમ છે.
એક અઠવાડીયા બાદ 29 જુન 2007ના રોજ સુસાલ પાલ વધુ એક એડવાઈઝરી જારી કરી જેમાં ઓરકુટ ઓથેન્ટિકેશન ઈસ્યુ તેમજ ગૂગલ અને જીમેલ સેશન્સનો ગેરકાયદે ઉપયોગ કરે છેતે વાત સમજાવવામાં આવી હતી. કેટલાક સંજોગોમાં આ એકાઉન્ટોનો ગેરકાયદે ઉપયોગ થાય છે.
W32/KutWormer(કુટવોર્મર)
19 ડિસેમ્બર 2007ના રોજ જાવા સ્ક્રીપમાં બનાવાયેલા વોર્મે તરખળાટ મચાવવાનો શરૂ કર્યો. "રોડરીગો લાસેરડા" તરીકે ઓળખાતા બ્રાઝિલિયન યુઝર્સે વોર્મ બનાવવામાં આવ્યો હતો. આ દ્વારા યુઝર્સને તે વાયરસવાળી કોમ્યુનિટીમાં સામેલ કરી દે છે અને તેના મિત્રોની સ્કેપબુકોને ઈન્ફેક્શન લગાડી દે છે. આ વોર્મને કારણે 700,000 વપરાશકર્તા (user)ને અસર પહોંચી હતી. આ કારણે ઈન્ફેક્શન (infection)નું મોઝું ફેલાયું હતું. આ વોર્મ ઓરકુટ દ્વારા તાજેતરમાં જ આપવામા આવેલી સુવિધા દ્વારા ફેલાતો હતો. આ સુવિધા મુજબ યુઝર્સ એચટીએમએલ કોડ ધરાવતા મેસેજ લખી શકતા હતા. ફ્લેસ કે જાવા સ્ક્રીપ કન્ટેન્ટ હોય તેવા ઓરકુટ સ્ક્રેપ કરવાની સુવિધા થોડા સમય પહેલા જ શરૂ કરવામાં આવી હતી. 3 માર્ચ 2008ના રોજ W32/Scrapkut નામનો વાયરસ મળી આવ્યો. આ વોર્મ ઓરકુટ વપરાશકર્તાને સ્ક્રેપ મોકલતો હતો જેમાં વોર્મ સુધી પહોંચવાની જ લીંક હતી.ઉપનામો ડાઉનલોડરબાનલોડ.ONK (GRISoft) TR/Dldr.ઓરકુટ.અ (અવીરા)ટ્રોજન-ડાઉનલોડર(A (Avira) Trojan-Downloader.)Win32.Banload.auf (IKARUS) Trojan.DL.Win32.બાનલોડ.ડીઝેટએમ(રાઈઝિંગ)ડબલ્યુ32.સ્કેપકુટ(સાઈમનટેક).
અંગત આલ્બમમાં છીંડા
2007ના ડિસેમ્બર મહિનામાં બ્રાઝીલિ (Brazil)યન ક્રેકર (cracker) રોડરીગ લાસેરડાએ એક સ્ક્રીપ (script)બનાવી જે દ્વારા વપરાશકર્તા અન્ય લોકોના અંગત ફોટા પર સ્ક્રેપ કરી શકતા હતા. આ ખામી તેના સામાન્ય સ્ટ્ક્ચરને કારણે થતી હતી. ફોટો યુઆરએલ જનરેટ થતી હતી. આ આખો આઈડીયા "માસ્ટર શેખર" કહેવાતા ભારતીય ક્રેકરનો હતો. આ ક્રેકરોને કારણે ઓરકુટ ટીમને આલ્બમ અને ફોટો માટે નવી સુરક્ષિત સુવિધાઓ ઉભી કરવી પડી.
સોશિઅલ એન્જિનિયરિંગ
સોશિઅલ (social)એન્જિનિયરિંગ (engineering)નો ઉપયોગ કરીને ઓરકુટ પર હુમલા (Attack) કરવાનો સિલસિલો ક્યારે બંધ રહ્યો નથી. આ માટેનો સહેલો તરીકો એ હતો કે વપરાશકર્તાને પરફોર્મન્સ સુધારવા માટે બ્રાઉઝરના એડ્રેસ એરિયામાં એક સ્ક્રિપ ઉમેરી દેવામાં આવતી હતી. જેથી વપરાશકર્તાતે તરફ આકર્ષાય.
બ્રાઝીલ
22 ઓગસ્ટ 2006ના રોજ બ્રાઝીલના ન્યાયમુર્તિ જોસે માર્કોસે 28 સપ્ટેમ્બર સુધી ઓરકુટના માધ્યમ દ્વારા ડ્રગ અને ચાઈલ્ડ પોર્નોગ્રાફી કરતા બે ડઝનથી વધુ બ્રાઝીલિયન નાગરિકોની યાદી આપવાનો ગૂગલને આદેશ કર્યો.આ ઉપરાંત ન્યાયમુર્તિએ જ્યા સુધી આ માહીતી બ્રાઝીલની સરકારને આપવામાં ન આવે ત્યાં સુધી ગૂગલને દિવસ દીઠ 23,000 ડોલર દંડ પેટે ચુકવવાનો આદેશ કર્યો.બ્રાઝીલની સરકારના જણાવ્યા મુજબ જે માહીતી માંગવામાં આવી હતી તે ચાઈલ્ડ પોર્નોગ્રાફી (child pornography) અને નફરતભરી ભાષા (hate speech)નો ઉપયોગ કરતા લોકોને શોધી કાઢવાનો પણ હતો. 27 સપ્ટેમ્બર,2006ના રોજ ગૂગલે કહ્યું કે તેઓ માહીતી આપી શકશે નહીં. કારણ કે જે માહીતી માંગવામાં આવી છે તે અમેરિકાના સર્વરમાં છે બ્રાઝીલના સર્વરમાં નથી જેથી બ્રાઝીલના કાયદા (Brazilian laws)તેને લાગુ પડે નહીં.
ભારત
ત્યાર બાદ ભારતમાં ઓરકુટના ઉપયોગકર્તાઓ સતત વધી રહ્યા છે. 10 ઓક્ટોબર, 2006ના રોજ બોમ્બે (Bombay)હાઈકોર્ટની ઓરંગાબાદ (Aurangabad) બેન્ચે ભારત સામેના હેટ કેમ્પેન અંગે ગૂગલને નોટીસ ફટકારી હતી. ઓરકુટમાં આ કમ્યુનિટી હતી અમે ભારતને નફરત કરીએ છીએ. કોમ્યુનિટી પર ભારતના રાષ્ટ્રધ્વજને સળગાવવામાં આવતો હતો અને જેમાં કેટલુંક ભારત વિરોધી કન્ટેન્ટ (anti-India) હતું. ઓરંગાબાદના એક એડવોકેટે દાખલ કરેલી જાહેર હીતની અરજીને કારણે હાઈકોર્ટે આ નોટિસ ઈસ્યુ કરી હતી. ગૂગલે આ મામલે જવાબ આપવા છ સપ્તાહનો સમય માંગ્યો હતો.આ અરજી કરાઈ તે પહેલા કેટલાક ઓરકુટના વપરાશકર્તાઓએ નોંધ્યું હતું કે આ કોમ્યુનિટી અને તેમના સંપર્કો દ્વારા આ કમ્યુનિટીને બંધ કરવાના મેસેજ ગૂગલને મોકલવામાં આવતા હતા. જેને કારણે તેને દુર કરવામાં આવી.આ કોમ્યુનિટીને હાલમાં દુર કરવામાં આવી છે પરંતુ તેણ અમે ભારતને નફરત કરીએ છીએ ઘણી કોમ્યુનિટી રચવાનો રસ્તો બતાવી દીધો.ભારતના 60માં સ્વાતંત્ર્ય દિવસ પહેલા ઓરકુટના મુખ્ય પેજને ફરી બનાવવામાં આવ્યું. સેક્શનમાં મોટભાગે વિવિધ વ્યકિતઓના ફોટો દેખાડવામાં આવતા હતા ત્યાં ઓરકુટનો મોટો લોગો દર્શાવવામાં આવ્યો હતો.દેવનાગરી (Devanagiri)માં લખાયેલા ઓરકુટ શબ્દને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કલરો (Indian national colours)માં રંગી દેવામાં આવ્યો હતો. લોગો પર ક્લિક કરતાં તે ઓરકુટ ઇન્ટરનલ બ્લોગમાં ઓરકુટ ઇન્ડિયા પ્રોડક્ટ મેનેજર મનુ રેખી તરફ લઇ જાય છે. ઓરકુટને મીડિયાના વિરોધનો પણ વારંવાર સામનો કરવો પડ્યો છે. કેમકે, કેટલાક યુવાનોએ બનાવટી પ્રોફાઇલની લાલચમાં આવી ગયા હતા અને પછી હકીકત માલૂમ થતાં તેમનું ખૂન થયું હતું.
ઓરકુટ પર એન્ટિ શિવાજી (Shivaji) વેબ કોમ્યુનિટી શરૃ કરવામાં આવી હતી. ૨૩ નવેમ્બરે બોમ્બે હાઇકોર્ટે રાજ્ય સરકારને સોશિયલ નેટવર્કિગ સાઇટ પર પ્રતિબંધ કરવાની માગ કરતી પિટીશનનો જવાબ આપવા કહ્યું હતું. તાજેતરમાં પૂણે ગ્રામ્ય પોલીસે નાર્કોટિસ સાથે ચાલી રહેલી [[રેવ પાર્ટી|રેવ પાર્ટી (rave party)પર દરોડા પાડ્યા હતા. ]] (narcotics) (ઇન્ડિયન) નાર્કોટિક ડ્રગ્સ એન્ડ સાયકોટ્રોપિક્સ સબસ્ટાનિસિસ એક્ટ, ૧૯૮૫ (એનટીપીએસ)ના કાયદા હેઠળ આરોપીઓને દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા. મીડિયાના અહેવાલ પ્રમાણે એનડીપીએસ ઉપરાંત આરોપી પર ઇન્ડિયન ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી એક્ટ, 2000 પણ લગાવાયો હતો. કેમકે, ઓરકુટના માધ્યમથી આ આરોપી ડ્રગ્સને લઇ સંપર્કમાં રહેતા હતા. સાયબર પોલીસ ઓફ ઇન્ડિયાએ આ પછી ઓરકૂટ પર કરાર કર્યા હતા. જે મુજબ ઓરકૂટનો જે ખોટી રીતે ઉપયોગ કરતું હોય તેમની ધરપકડ કરવાની સવલત આપવામાં આવે.
સંદર્ભો
2004). ધ પોટેન્શિયલ ફોર માર્કેટર્સ ટુ એક્સપ્લોઇટ ધ એમર્જિંગ ટ્રેન્ડ ઓફ ઓનલાઇન સોશિયલ નેટવર્કિંગ ગ્રૂપ્સ 2006).ગૂગલ ડેટા બ્રાઝીલના ન્યાયાધીશને આપશે નહીં. હેમ્પલ, એ. ( 2004). ઓરકુટ એટ ઇલેવન વિક્સ એન એક્સપ્લોરેશન ઓફ એ ન્યૂ ઓનલાઇન સોશિયલ નેટવર્ક કોમ્યુનિટી
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગૂગલ
ધૂમ્રપાન
ધૂમ્રપાન એક એવી ટેવ છે જેમાં મોટે ભાગે તમાકુ અને અન્ય કેફી દ્રવ્યોને બાળી શ્વાસ દ્વારા તેના ધુમાડાનો આસ્વાદમાં લેવામાં છે. આ ટેવનો પ્રારંભ ઈ. સ. પૂ. ૫૦૦૦-૩૦૦૦ના પ્રારંભમાં થયો હતો. તે સમયે ઘણા લોકો ધાર્મિક રૂઢીઓ દરમિયાન ધૂપદ્રવ્ય બાળતા. અમુક સમય બાદ આનંદ અથવા સામાજિક સાધન તરીકે ધુમ્રપાન અપનાવવામાં આવ્યું. ૧૫૦૦ની સદીના અંતમાં તમ્બાકુને જૂના વિશ્વમાં સૌ પ્રથમ વાપરવામાં આવ્યું હતું, તે સામાન્ય વેપાર માર્ગો થકી તેનો ફેલાવો થયો. આ પદાર્થની વારંવાર ટીકા કરવામાં આવતી તેમ છતાં તે લોકપ્રિય બનતું ગયું. જર્મન વૈજ્ઞાનિકોએ ઈ.સ. ૧૯૨૦ના અંતમાં ધૂમ્રપાન અને ફેંફસાના કેન્સર વચ્ચે એક કડી ઔપચારીક રીતે શોધી કાઢી હતી. તેના પરિણામે આધુનિક ઇતિહાસની પ્રથમ ધૂમ્રપાન વિરોધી ઝુંબેશમાં શરૂ થઈ હતી. આ ચળવળ જોકે બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન નિષ્ફળ રહી હતી અને ત્યાર બાદ ઝડપથી બિનલોકપ્રિય બની હતી. ૧૯૫૦માં, સરકારી આરોગ્ય વિભાગે ફરીથી ધૂમ્રપાન અને કેન્સર વચ્ચેના સંબંધનું સુચન કરવાનું શરૂ કર્યુ. ૧૯૮૦માં આ અંગેના વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓમાં પણ વધારો થયો હતો, અને ફરીથી આ ટેવ સામે રાજકીય પગલા લેવાનું દબાણ વધ્યું હતું. વિકસીત વિશ્વમાં 1965 બાદ વપરાશનો દર કદાચ વધ્યો હતો કે ઘટ્યો હતો. જોકે, આ દરો વિકાશીલ વિશ્વમાં સતત વધતો રહ્યો હતો.
તમાકુનો વપરાશ કરવા માટે ધૂમ્રપાન એ અત્યંત સામાન્ય રીત છે અને તમાકુ ધૂમ્રપાન કરવામાં આવનારો અત્યંત સામાન્ય પદાર્થ છે. અન્ય ઉમેરા સાથે કૃષિ પેદાશમાં ઘણી વખત મિશ્રણ કરવામાં આવે છે અને ત્યાર બાદ પિરોલિઝ્ડનો ઉમેરો કરવામાં આવે છે. પરિણામ સ્વરૂપે થતી વરાળને ત્યાર બાદ શ્વાસમાં લેવામાં આવે છે અને કશ દ્વારા ફેફસામાં સક્રિય પદાર્થ જાય છે. આ સક્રિય પદાર્થ નસના અંત ભાગોમાં રસાયણ ઉથલો લાવે છે, જે હૃદયના ધબકારાના દર, યાદશક્તિ, સતર્કતા અને પ્રતિક્રિયા સમયમાં વધારો કરે છે. ડોપામાઇન અને બાદમાં એન્ડોર્ફિન્સ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા, જેને ઘણી વખત આનંદ સાથે સાંકળવામાં આવ્યા હતા. 2000માં આશરે 1.22 અબજ લોકો ધૂમ્રપાનનું સેવન કરતા હતા. જેમાં મોટે ભાગે પુરુષો અને ત્યાર બાદ સ્ત્રીઓ હતી, જોકે તેમાં નાની વયનાઓનો ઉમેરો થતા જાતિ વચ્ચેનો ગાળો ઘટી ગયો હતો. ગરીબો મોટે ભાગે અને ત્યારબાદ શ્રીમંતો સેવન કરતા હોય અને વિકસિત દેશો કરતા વિકસતા દેશોના લોકો વધુ સેવન કરતા હોય છે. ઘણા ધૂમ્રપાન કરનારા કિશોરાવસ્થા અથવા પુખ્ત વયના પ્રારંભે ધૂમ્રપાનનો પ્રારંભ કરે છે. સામાન્ય રીતે પ્રારંભિક તબક્કાઓમાં, ધૂમ્રપાન આનંદની લાગણી આપે છે, જે સકારાત્મક મજબૂતીકરણના એક સ્ત્રોત તરીકે કામ કરે છે. જે તે વ્યક્તિ જો વર્ષો સુધી ધૂમ્રપાન કરે તો તેને પાછું ખેંચવાનું ધ્યાનમાં નહી લેવાના લક્ષણો અને નકારાત્મક મજબૂતીકરણ મુખ્ય પ્રેરણા સતત રહે છે.
અગાઉનો વપરાશ
thumb|બેન્કિવટ, ફ્લોરેન્ટાઇન કોડેક્સ ખાતે 16મી સદીમાં ખાતા પહેલા એઝટેક સ્ત્રીઓને ફૂલો અને ધૂમ્રપાનની ટ્યૂબો આપવામાં આવી હતી. ધૂમ્રપાનનો ઇતિહાસ ઘણો જૂનો એટલે કે 5000–3000 સદી જેટલો વહેલો છે જ્યારે દક્ષિણ અમેરિકામાં કૃષિ પેદાશોનું વાવેતર કરવામાં આવતું હતુ; ત્યાર બાદ આકસ્મિક રીતે છોડોને બાળવાના વપરાશ તરીકે અથવા વપરાશના અન્ય સ્વરૂપને ઓળખી કાઢવાના ઉદ્દેશ તરીકે સંશોધન કરવાના ઇરાદાથી તેનો વિકાસ થયો હતો. આ ટેવ શરમજનક રૂઢી તરીકે ગણાતી હતી. ઘણા જૂના જમાનાના નાગરિકો, જેમ કે બેબીલોનીયન્સ, ભારતીયો અને ચાઇનીઝોએ ઘાર્મિક રૂઢી પ્રમાણે ધૂપસળી સળગાવતા હતા, જેમ કે ઇઝરાયેલીઓ અને બાદમાં કેથોલિક અને જૂના ખ્રિસ્તી ચર્ચમાં કરવામાં આવતું હતું. અમેરિકનોમાં ધૂમ્રપાનનું મૂળ સંભવતઃ શમનની વિધિમાં ધૂપસળી સળગાવવામાં રહેલું હતું, પરંતુ બાદમાં તેને આનંદ અથવા સામાજિક સાધન તરીકે અપનાવવામાં આવ્યું હતું. તમાકુનુ ધૂમ્રપાન અને વિવિધ ભ્રમોત્પાદક ઔષધોનો ઉપયોગ નિંદ્રાવસ્થા હાસલ કરવામાં અને ઇશ્વરીય દુનિયા સાથે સંપર્ક કરવા માટે કરવામાં આવતો હતો.
પૂર્વીય ઉત્તરીય અમેરિકન જાતિઓ વેપારની તૈયાર સ્વીકાર્ય ચીજ તરીકે પાઉચોમાં મોટા જથ્થામાં તમાકુ લઇ જતા હતા અને કેટલીક વાર તેને પાઇપમાં કદાચ તેને પવિત્ર તરીકેની ગણના કરીને સ્થાપિત વિધિ તરીકે પીતા હતા અથવા સોદો પાકો કરવા માટે પણ પીતા હતા, અને કદાચ બાળપણ સહિત જીવનના દરેક તબક્કે ધૂમ્રપાન કરતા હતા. એવું માનવામાં આવતું હતું કે તમાકુ એ ઇશ્વરની ભેટ છે અને જે લોકો તમાકુનો ધુમાડો બહાર કાઢે છ તે જે તે વ્યક્તિના વિચારો અને પ્રાર્થના સ્વર્ગ સુધી પહોંચાડે છે.
ધૂમ્રપાન સિવાય તમાકુના ઔષધ તરીકેના અસંખ્ય ઉપયોગ છે. દર્દ નાશક તરીકે તેનો ઉપયોગ કાન અને દાંતના દુઃખાવા માટે અને પ્રસંગોપાત પોટીસ મૂકવા તરીકે પણ તેનો ઉપયોગ થતો હતો. રણમાં વસતા ભારતીયો માટે ધૂમ્રપાનને ઠંડીનો ઉકેલ હોવા તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે, તેમાંયે ખાસ કરીને જો તમાકુને ડેઝર્ટ સાગે સાલ્વિયા ડોરિલ પાંદડાઓ સાથે અથવા ભારતીય બામ વૃક્ષના મૂળીયા અથવા ખાંસીના મૂળીયા લેપ્ટોટેનીયા મલ્ટીફિડા  સાથે  મિશ્રણ કરવામાં આવતા હતા, જેના ઉમેરણથી તે ખાસ કરીન અસ્થમા અથવા ફેફસાના ક્ષયરોગ માટે સારુ ગણવામાં આવતું હતું.
લોકપ્રિયતા
thumb|left|મુહમ્મદ કાસીમ દ્વારા પર્શિયન છોકરી ધૂમ્રપાન. ઇસ્ફાહન,1600 1612મા, જેમ્સટાઉનના સમાધાનના છ વર્ષો બાદ જોહ્ન રોલ્ફને તમાકુને રોકડીયા પાક તરીકે ગણાવનાર પ્રથમ સમાધાનકર્તા તરીકેની ખ્યાતિ આપવામાં આવી હતી. તમાકુ તરીકે તેની માગમાં ઝડપથી વધારો થયો હતો, ભૂખરા સોના તરીકે ગણવામાં આવેલું તમાકુ વર્જીનીયા જોઇન સ્ટોક કંપનીને સોનાના પ્રારંભમાં મળેળી નિષ્ફળતા બાદ તમાકુમાં પુનઃજીવન પ્રાપ્ત થયું હતું. જૂના જમાનાની માગને પહોંચી વળવા માટે તમાકુને બીજા પાક બાદ ઉગાડવામાં આવતું હતું, જે ઝડપથી જમીનનું ધોવાણ કરતું હતું. આ પરિબળ પશ્ચિમને અજાણ્યા ખંડમાં પ્રસ્થાપિત કરનાર તરીકે ઉત્તેજક સાબિત થયું હતું અને તે રીતે તમાકુના ઉત્પાદનનું વિસ્તરણ થયું હતું. બેકોનના રિબેલીયન અસ્તિત્વમાં આવ્યું તે પહેલા કરારી ગુલામીપ્રથા પ્રાથમિક શ્રમ દળ ઉભરી આવી હતી, જેમાંથી ગુલામી તરફ ધ્યાન રૂપાંતરીત થયું હતું. ગુલામીપ્રથા બિનનફાકારક ગણવામાં આવી હોવાથી આ પ્રવાહ અમેરિકન ક્રાંતિને પગલે નાશ પામ્યો હતો. જોકે, કપાસ જિનની શોધને કારણે આ આચરણ 1794માં પુનઃસજીવન થયું હતું.
ફ્રેન્ચ વ્યક્તિ જિયાન નિકોટે (જેના પરથી નિકોટીન શબ્દ લેવામાં આવ્યો છે)1560માં તમાકુને ફ્રાંસમાં રજૂ કર્યું હતું અને ત્યાર બાદ તમાકુનો ઇંગ્લેન્ડ સુધી ફેલાવો થયો હતો. ધૂમ્રપાન કરનારા અંગ્રેજ વ્યક્તિનો પ્રથમ અહેવાલ બ્રિસ્ટોલ સ્થિત એક ખલાસીનો 1556માં હતો, જેઓ "તેમના નાકમાંથી ધુમાડો બહાર કાઢતા હતા". ચા, કોફી અને અફીણની જેમ, તમાકુ અસંખ્ય માદક પદાર્થોમાનું એક હતું, જેનો મૂળભૂત રીતે ઔષધના સ્વરૂપમાં ઉપયોગ થતો હતો. ફ્રેન્ચ વેપારી દ્વારા તમાકુને 1600 સદીની આસપાસ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું જેને આપણે આજે ગામ્બીયા અને સેનેગલ તરીકે ઓળખીએ છીએ. તેની સાથે જ મોરોક્કો ના સહપ્રવાસી ટીંબક્ટુની આસપાસના વિસ્તારોમાં લઇ આવ્યા હતા અને પોર્ટુગીઝ આ કોમોડિટીને (અને છોડને) દક્ષિણ આફ્રિકામાં લઇ આવ્યા હતા, અને તમાકુની લોકપ્રિયતાને 1650ની સદી સુધીમાં સમગ્ર આફ્રિકામાં સ્થાપિત કરી હતી.
જૂના જમાનામાં રજૂઆત બાદ તરત જ તમાકુની રાજ્ય અને ધાર્મિક નેતાઓ દ્વારા સતત ટીકા કરવામાં આવી હતી. ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યના સુલ્તાન મુરાદ ચોથા, 1623-40, જનતાની હિંમત અને આરોગ્ય માટે જોખમ હોવાનો દાવો કરીને ધૂમ્રપાન પર પ્રતિબંધ મૂકનારા પ્રથમ હતા. ચાઇનીઝ શાસક ચોંગઝ્હેને તેમના મૃત્યુ પહેલાના બે વર્ષો પહેલા અને મિંગ રાજવંશને ઉથલાવ્યા પહેલા ધૂમ્રપાન પર પ્રતિબધ મૂકતી આજ્ઞા ફરમાવી હતી. બાદમાં, કિંગ રાજવંશના માન્ચુ, કે જેઓ મૂળભૂત રીતે રખડુ અશ્વ યોદ્ધાની જાતિના હતા, તેમણે જાહેરમાં કહ્યું હતું કે ધૂમ્રપાન "એ બાણવિદ્યાને અવગણવા જેવો ભયાનક ગુ્હો છે". ઇદો સમયના જાપાનમાં, કેટલાક અગાઉના તમાકુના વાવેતરનો શોગુનાતે દ્વારા તિરસ્કાર કરવામાં આવ્યો હતો, કેમ કે મૂલ્યવાન ખેતજમીનનો ખાદ્ય પાકના છોડ માટે ઉપયોગ કરવાને બદલે મનોંરંજન ઔષધ તરીકે ઉપયોગ કરતા તેને લશ્કરી અર્થવ્યવસ્થા સામે જોખમ હોવા તરીકે ગણવામાં આવ્યું હતું.
thumb|બોનસેકનું સિગારેટ રોલીંગ યંત્ર, યુ.એસ. પેટન્ટ 230,640માં દર્શાવ્યા અનુસાર.
ધૂમ્રપાન વ્યાભિચારી અથવા તદ્દન નિંદાત્મક પ્રવૃત્તિ છે તેવું માનનારા લોકોમાં ધાર્મિક નેતાઓ આગળ પડતા હતા. 1634માં મોસ્કોના વડા તમાકુના વેચાણ પર પ્રતિબંધ લાદ્યો હતો અને જે પુરુષો અને સ્ત્રીઓએ આ પ્રતિબંધ સામે પોતાના નાક ફુલાવીને ગુસ્સો દર્શાવ્યો હતો તેમને પાછળના ભાગમાં જ્યાં સુધી તેમની ચામડી દેખાતી બંધ ન થઇ ત્યાં સુધી તેમને સોટીઓથી ફટકાર્યા હતા. પશ્ચિમી ચર્ચના નેતા ઉરબાન સાતમાએ પણ 1642માં દાંડી પીટીને ધૂમ્રપાનને વખોડ્યું હતું. અનેક કેન્દ્રિત પ્રયત્નો, નિયંત્રણો અન પ્રતિબંધો હોવા છતાં તેને સર્વત્ર રીતે અવગણવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે ટેકીલા ધૂમ્રપાન વિરોધી અને એ કાઉન્ટરબ્લાસ્ટ ટુ ટોબેકો ના લેખક એવા ઇંગ્લેન્ડના જેમ્સ પહેલાએ, 1604માં તમાકુ પર 4000 ટકા કર લાદીને નવા પ્રવાહને નિયંત્રણમાં લેવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો, જોકે તે નિષ્ફળ રહ્યો હતો કેમ કે લંડનમાં 1600 સદીના પ્રારંભમાં આશર 7,000 જેટલા તમાકુનું વેચાણ કરનારાઓ હતા. બાદમાં, શુદ્ધ દાનતવાળા શાસકોને ધૂમ્રપાન પરના વ્યર્થ પ્રતિબંધની પ્રતીતી થઇ હશે અને તમાકુના વેપાર અન વાવેતરનું આકર્ષક સરકારી ઇજારામાં રૂપાંતર કર્યું હતું.
1600 સદીની મધ્યમાં, દરેક મોટા નાગરિકો સમક્ષ તમાકુ ધૂમ્રપાન રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું અને ઘણા શાસકો દ્વારા આ પ્રવૃત્તિને ડામી દેવા માટે આકરી શિક્ષા અથવા દંડ લાદવામાં આવ્યો હોવા છતાંયે કેટલાક કિસ્સાઓમાં આ પ્રવૃત્તિને મૂળ સંસ્કૃતિ તરીકે આત્મસાત કરવામાં આવી હતી. પેદાશ અને છોડ એમ બન્ને રીતે તમાકુએ મોટા બંદરો અને બજારોમાં મોટા વેપાર માર્ગને અનુસર્યો હતો અન ત્યાર બાદ તે આંતરિયાળ વિસ્તારોમાં પ્રસર્યું હતું. અંગ્રેજી ભાષાના શબ્દ સ્મોકીંગ ને 1700ના અંતમાં શોધી કાઢવામાં આવ્યો હતો; તે પહેલા આ પ્રવૃત્તિને ડ્રીંન્કીંગ સ્મોક કહેવામાં આવતી હતી.
જ્યારે 1860માં અમેરિકન સિવીલ યુદ્ધ થયું ત્યારે વૃદ્ધિ સ્થિર રહી હતી, જે સમયે પ્રાથમિક શ્રમ દળ ગુલામીપ્રથામાંથી હિસ્સા વાવેતર (ક્રોપીંગ)માં રૂપાંતર થયું હતું. આ બાબત માગમાં ફેરફાર થતા સિગારેટની સાથે તમાકુ ઉત્પાદનના ઔદ્યોગિકીકરણમાં પરિણમી હતી. જેમ્સ બોનસેક, નામના કારીગરે 1881માં સિગારેટના ઉત્પાદનમાં ઝડપ લાવવા માટે એક યંત્રની રચના કરી હતી.
સામાજિક કલંક
thumb|left|નાઝી ધૂમ્રપાન વિરોધી જાહેરાત જેનું શિર્ષક "ધી ચેઇન સ્મોકર" હતુ જે કહેતું હતું કે "તે તેનો (સિગારેટ)નો નાશ કરતો નથી, સિગારેટ તેનો નાશ કરે છે" જર્મનીમાં, ઘણી વખત એન્ટી લિક્વર જૂથોની સાથે મળીને એન્ટી સ્મોકીંગ જૂથોએ, 1912 અને 1932માં જર્નલ ડિર ટેબકજેગનર (તમાકુ વિરોધી)માં તમાકુના વપરાશની વિરુદ્ધમાં પ્રથમ હિમાયત પ્રકાશિત કરી હતી. 1929માં ડ્રેસ્ડેન, જર્મનીના ફ્રિટઝ લિકીટે તમાકુ સાથે જોડાયેલા ફેફસાના કેન્સરના ઔપચારીક આંકડાકીય પૂરાવાઓ સમાવતું પેપર પ્રકાશિત કર્યું હતું. એડોલ્ફ હિટલરે ભારે તણાવ હેઠળ તેમની અગાઉની ધૂમ્રપાનની ટેવને નાણાના દુરુપયોગ તરીકે અવગણી હતી, અને બાદમાં મજબૂત દાવો કર્યો હતો. નાઝી રિપ્રોક્ટીવ નીતિ સાથે આ ચળવળને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવી હતી, જેમાં ધૂમ્રપાન કરતી સ્ત્રીઓને જર્મન પરિવારમાં પત્ની અને માતા બનવા માટે અયોગ્ય ગણવામાં આવતી હતી.
નાઝી જર્મનીમાં તમાકુ વિરોધી ચળવળ બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન દુશ્મનોની સરહદ સુધી પહોંચી શકી ન હતી કેમ કે તમાકુ વિરોધી જૂથોએ ઝડપથી તેમનો લોકપ્રિય ટેકો ગૂમાવી દીધો હતો. બીજા વિશ્વયુદ્ધના અંતમાં અમેરિકન સિગારેટ ઉત્પાદકો ઝડપથી જર્મનીના કાળા બજારમાં પ્રવેશ્યા હતા. તમાકુની ગેરકાયદે હેરફેર સામાન્ય બની હતી, અને નાઝી ધુમ્રપાન વિરોધી ઝુંબેશના નેતાઓ મૂક બની ગયા હતા. માર્શલ યોજનાના ભાગરૂપે, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે જર્મનીમાં તમાકુનું વિનામૂલ્યે વહાણ મોકલ્યું હતું; જેમાં 1948માં 24,000 ટન અને 1949માં 69,000 ટન જથ્થો મોકલવામાં આવ્યો હતો. જર્મનીમાં યુદ્દ બાદ માથાદીઠ સિગારેટનો વપરાશ 1950માં 460 હતો તે સતત વધીને 1963માં 1523 થયો હતો. 1900 સદીના અંતમાં જર્મનીમાં ધુમ્રપાન વિરોધી ઝુંબેશ 1939-41 વર્ષોમાં નાઝીના યુગની જલદતાની અસરકારકતામાં વધારો કરી શકે તેમ ન હતી અન જર્મન તામકુ આરોગ્ય સંશોધનને રોબર્ટ એન. પ્રોક્ટોર દ્વારા "શાંત પડી ગયેલ" તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું હતું.
thumb|કાયદાકીય પગલા માટે જરૂરી મજબૂત સંગઠન સ્થાપિત કરવા માટે એક લંબાણપૂર્વકનો અભ્યાસ હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો.
રિચાર્ડ ડોલે 1950માં બ્રિટીશ મેડિકલ જર્નલમાં સંશોધન પ્રકાશિત કર્યું હતું, જે ધૂમ્રપાન અને ફેફસાના કેન્સર વચ્ચે કડી દર્શાવતું હતુ. ચાર વર્ષ બાદ 1954માં 20 વર્ષોનો આશરે 40 ડોકટરોનો અભ્યાસ બ્રિટીશ ડોકટર્સ સ્ટડીએ સુચનોને સમર્થન આપ્યું હતું જેના આધારે, સરકારે સલાહ જારી કરેલી કે ધૂમ્રપાન અને ફેફસાના કેન્સર દર વચ્ચે સંબંધ છે. 1964માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના સર્જન જનરલના ધૂમ્રપાન અને આરોગ્ય જેવા અહેવાલમાં ધુમ્રપાન અન કેન્સર વચ્ચેની કડીનુ સુચન કરવામાં આવ્યું હતું.
1965થી 2006 સુધીમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ધૂમ્રપાનનો દર 42 ટકાથી ઘટીને 20.8 ટકા સુધી આવી ગયો હતો. જેમણે છોડી દીધું હતું તેવા મોટા ભાગના લોકોમાં વ્યાવસાયિકો, સંપન્ન પુરુષો હતા. વપરાશના સામાન્યકરણમાં ઘટાડો થયો હોવા છતાં દૈનિક વ્યક્તિદીઠ સિગારેટનો વપરાશ કરનારાના સરેરાશ ક્રમાંક 1954માં 22 હતા તે 1978માં વધીને 30 થઇ હતી. આ વિરોધાભાસ ઘટના સુચવે છે કે જેમણે ઓછી માત્રામાં ધૂમ્રપાન છોડ્યું હતું, જ્યારે જે લોકોએ ધુમ્રપાન કરવાનું સતત રાખ્યું હતું તેઓ વધુ હળવી સિગારેટનું ધૂમ્રપાન કરતા હતા. આ વલણ ઘણા ઔદ્યોગિકૃત્ત રાષ્ટ્રોમાં સમાંતર રહ્યો હતો જેમ કે દરો સ્તરથી નીચે ગયા હતા અથવા ઘટ્યા હતા. વિકસતા વિશ્વમાં, જોકે, તમાકુ વપરાશ સતત વધતો રહીને 2002માં 3.4 ટકાના સ્તરે રહ્યો હતો. આફ્રિકામાં મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં ધૂમ્રપાનને આધુનિક માનવામાં આવે છે અને પશ્ચિમમાં પ્રવર્તી રહેલા અનેક મજબૂત મંતવ્યોમાંનું એક એ છે કે તેણે ઘણા ઓછા લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. આજે, રશિયા તમાકુના વપરાશમાં મોખરે છે ત્યાર બાદ ઇન્ડોનેશિયા, લાઓસ, યુક્રેન, બેલારસ, ગ્રીસ, જોર્ડન, અને ચીનનો ક્રમ આવે છે.
પદ્ધતિઓ
તમાકુએ કૃષિ પેદાશ છે, જેને પ્રજાતિ નિકોટિયાના માં છોડના તાજા સ્તરોમાંથી પ્રોસેસ કરવામાં આવે છે. પ્રજાતિમાં અસંખ્ય જાતોનો સમાવેશ થાય છે, જોકે નિકોટિયાના ટોબેકમ સર્વત્ર ઉગાડવામાં આવે છે. નિકોટિયાના રુસ્ટિકા બીજા ક્રમનું ઊંચી માત્રામાં નિકોટીન તત્વ ધરાવે છે. આ પાંદડાઓની લણણી કરવામાં આવે છે અને ધીમા ઓક્સીડેશન થવા દેવા માટે અને તમાકુના પાંદડામાં કેરોટેનોઇડના ડિગ્રેડેશનના ઉપચાર કરવામા આવે છે. આ પ્રક્રિયા તમાકુના પાંદડાઓમાં ચોક્કસ પ્રકારના મિશ્રણો ઉત્પન્ન કરે છે, જેનો ઉપયોગ મીઠા ઘાસ, ચા, ગુલાબ તેલ અથવા ફળના મધુર સ્વાદવાળી બનાવવા માટે થાય છે. પેક કરતા પહેલા, તમાકુને ઘણી વખત નીચેના હેતુ માટે અન્ય ઉમેરણો સાથે મિશ્રણ કરવામાં આવે છે: જેમ કે ઉમેરેલી ચીજના ગુણમાં વધારો કરવા, પ્રોડક્ટ પીએચમાં ફેરફાર કરવા અથવા વધુ સ્વાદિષ્ટ બનાવીને ધૂમ્રપાનની અસરોમાં સુધારો કરવો. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં આ ઉમેરણો 599 પદાર્થોનું નિયમન કરે છે. આ પેદાશને બાદમાં પ્રોસેસ અને પેક કરવામાં આવે છે અને ઉપભોક્તા બજારમાં વહાણ મારફતે મોકલવામાં આવે છે. થોડી પેટા પેદાશો સાથે સક્રિય પદાર્થ પૂરો પાડવાની નવી પદ્ધતિ તરીકે એક તકના સ્વરૂપમાં વપરાશના ઉદ્દેશોમાં મોટો વધારો થયો છે તેને આવરી લેવાયા છે કે આવરી લેવાનો પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે:
ક્રેટેક્સ
ક્રેટેક્સ એવી સિગારેટ છે જે તમાકુ, લવિંગ અને ફ્લેવરીંગ "સોસ"ના સંયુક્ત મિશ્રણથી બનેલી છે. તે સૌપ્રથમ ફેફસામાં તબીબી ઇયુજેનોલ પૂરું પાડવા માટે 1980માં કુડુસ જાવામાં અમલમાં આવી હતી. તમાકુની ગુણવત્તા અને જાત ક્રેટેકના ઉત્પાદનમાં અગત્યનો ભાગ ભજવે છે, જેનાથી ક્રેટેક તમાકુના 30 જેટલા પ્રકારનો સમાવેશ કરી શકે છે. છુંદાયેલા સૂકા લવિંગના ફણગા કે જેનું વજન તમાકુ મિશ્રણના આશરે 1/3 જેટલું હોય છે તેને ફ્લેવરના ઉમેરા માટે મિશ્રણ કરવામાં આવે છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના વિવિધ રાજ્યોએ ક્રેટેક્સ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે,અને 2004માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે તમાકુ અને મેન્થોલ સિવાયના ચોક્કસ પદાર્થો ધરાવતી ચોક્કસ ફ્લેવર પરની સિગારેટો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો તે રીતે સિગારેટ તરીકે વર્ગીકૃત્ત કરવાથી ક્રેટેક્સને દૂર કરી હતી.
શરીર ક્રિયા વિજ્ઞાન
thumb|અન્ય સ્વરૂપની તુલનામાં નિકોટીન ગ્રહણ કરવાની ક્ષમતા ગ્રાફમાં દર્શાવવામાં આવી છે.
તમાકુ, ખાસ કરીને સિગારેટમાં રહેલા સક્રિય પદાર્થોનું નિયમન છોડના બળવાથી અને પરિણમતા વરાળયુક્ત ગેસને શ્વાસમાં લેવાથી થાય છે. આ ઝડપથી અને અસરકારક રીતે પદાર્થને રક્ત નસમાં ફેફસામાં રહેલા અલવિયોલી મારફતે ગ્રહણ કરીને મોકલે છે. ફેફસામાં આશરે 300 મિલીયન અલવિયોલીનો સમાવેશ થાય છે, જેનો સપાટી વિસ્તાર 70 એમ2થી વધુ હોય છે. (આશરે ટેનિસ કોર્ટના કદ જેટલો). મોટા ભાગનો ધુમાડો શ્વાસમાં જતો નહી હોવાથી આ પદ્ધતિ અપૂરતી છે અને કેટલીક માત્રાના સક્રિય પદાર્થો સળગવાની પાયરોલીસીસની ક્રિયા દરમિયાન ખોવાઇ જાય છે. પાઇપ અને સિગારના ઊંચા પ્રમાણમાં ક્ષારત્વ, કે જે શ્વાસનળી અને ફેફસામાં બળતરા કરાવે છે તેને કારણે તેનો ધુમાડો શ્વાસમાં જતો નથી. જોકે, સિગારેટના ધુમાડા (પીએચ 5.3)ની તુલનામાં તેના ઊંચા પ્રમાણમાં ક્ષારત્વ (પીએચ 8.5)ને કારણે બિનલોહ નિકોટીન મોઢામાં ચીકણા પદાર્થ દ્વારા ગ્રહણ કરે છે. સિગાર અને પાઇપ મારફતે નિકોટીનની ગ્રહણતા જોકે સિગારેટના ધુમાડા કરતા ઘણી જ ઓછી હોય છે.
શ્વાસમાં ગયેલા પદાર્થો નસના અંત ભાગોમાં રસાયણ પ્રતિક્રિયા ઉત્તેજિત કરે છે. કુદરતી રીતે થતા ન્યુરોટ્રાન્સમીટર એસીટીકોલાઇન દ્વારા ઘણી વખત કોલીનર્જીક રિસેપ્ટર ઉત્તેજિત થાય છે. એસીટીકોલાઇન અને નિકોટીન રસાયણીક સમાનતા પ્રદર્શિત કરે છે, જે નિકોટીનને રિસેપ્ટર (સંવેદનાઓ જીલતો શરીરનો ભાગ) ઉત્તેજિત થવા માટે સહાયરૂપ થાય છે. આ નિકોટીનયુક્ત એસીટીકોલાઇન રિસેપ્ટર મધ્ય નસ સિસ્ટમ અને હાડપિંજરને લગતા સ્નાયુઓના મજ્જાતંતુ સ્નાયુ જંકશનમાં આવેલા હોય છે; જેમની કામગીરી હૃદયના ધબકારા, સતર્કતા, અને ઝડપી પ્રતિક્રિયા બનાવે છે. નિકોટીન એસીટીકોલાઇન સ્ટિમ્યુલાઇઝેશન સીધી રીે ઉમેરણ હોતું નથી. જોકે, નિકોટીન રિસેપ્ટોર પર ડોપામિન છૂટો કરતી કોશિકા વિપુલ પ્રમાણમાં હોવાથી ડોપામિન છૂટી કરવામાં આવે છે. આમ ડોપામિનને છૂટો કરવાની પ્રક્રિયા આનંદ સાથે સંકળાયેલી હોવાથી, દબાણયુક્ત હોય છે અને તેનાથી શક્યતઃ કામ કરવાની યાદશક્તિમાં પણ વધારો થાય છે. મિકોટીન અને કોકેન સમાન પ્રકારની કોશિકાને સક્રિય કરે છે, જે આ પ્રકારની દવાઓમાં સામાન્યતઃ સબસ્ટ્રેટ (પાચકરસ પરનો પદાર્થ) આવેલો હોય છે તેવા ખ્યાલને ટેકો આપે છે.