cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ગુજરાત વિદ્યા સભા
ગુજરાત વિદ્યા સભા, જેનું મૂળનામ ગુજરાત વર્નાક્યુલર સોસાયટી હતું, તે એક સ્થાનિક ગુજરાતી સાહિત્ય અને શિક્ષણનો પ્રસાર કરતી અને હસ્તપ્રતો તથા મુદ્રિત પુસ્તકોના સંગ્રહ માટે કાર્ય કરતી એક સાહિત્યિક સંસ્થા છે. આ સંસ્થા ભારતના અમદાવાદ શહેરમાં આવેલી છે. તેની સ્થાપના બ્રિટીશ એડમિનિસ્ટ્રેટર, એલેક્ઝાંડર કિનલોક ફોર્બ્સે ૧૮૪૮ માં ગુજરાતી લેખક દલપતરામ સાથે મળી કરી હતી. સંસ્થાના શતાબ્દી પ્રસંગે સંસ્થાનું નામ બદલી "ગુજરાત વિદ્યા સભા" રાખવામાં આવ્યું હતું.
આ સંસ્થાએ ગુજરાતનું પહેલું અખબાર, પહેલું ગુજરાતી સામયિક શરૂ કર્યું તથા પ્રથમ પુસ્તકાલય અને છોકરીઓ માટે પ્રથમ ગુજરાતી શાળાની સ્થાપના કરી.
ઇતિહાસ
thumb| [[બુદ્ધિપ્રકાશ|બુધિપ્રકાશ, ગુજરાતી સામયિક, ૧૮૫૦]] thumb| વર્તામન, ગુજરાતી અખબાર, ૧૮૪૯ ગુજરાત વર્નાક્યુલર સોસાયટીની સ્થાપના બ્રિટીશ ઈસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીના સંચાલક, એલેક્ઝાંડર કિનોલોચ ફોર્બ્સે ૨૬ ડિસેમ્બર ૧૮૪૮ ના દિવસે દલપતરામની સાથે મળીને કરી હતી. સ્થાનિક લોકો, વડોદરા રજવાડું અને બ્રિટીશ અધિકારીઓ પાસેથી રૂપિયા ૯૬૦૧ નું ભંડોળ ઉભું કરવામાં આવ્યું હતું. ઈ. સ. ૧૮૭૭માં આ સોસાયટીમાં રૂ. ૨૭,૯૧૦ નું ભંડોળ હતું, જેમાં મુંબઈના પ્રેમચંદ રાયચંદ દ્વારા રૂ. ૧૦,૦૦૦ ની ફાળવણી કરવામાં આવી હતી. આ સોસાયટી દ્વારા ગુજરાતમાં પ્રથમ અખબારની શરૂઆત અમદાવાદમાં કરવામાં આવી હતી. આ એક સાપ્તાહિક વર્તમાન હતું અને દર બુધવારે અમદાવાદથી પ્રકશિત થતું. આને કારણે તે સમયે અમદાવાદથી પ્રકાશીત થતા દરેક સમાચાર પત્રને બુધવારીયા કહેવાતા. હાલમાં હેમાભાઇ સંસ્થામાં સમાવિષ્ટ થયેલ પુસ્તકાલય અને અમદાવાદની પ્રથમ કન્યા શાળા, આ સંસ્થાની સહાયથી સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. તેના દ્વારા ઉપયોગી પુસ્તકો છાપવામાં આવ્યાં હતાં, અને બીજા પુસ્તકોના પ્રકાશનને નાણાંના અનુદાન દ્વારા મદદ મળી હતી. આ સંસ્થાએ બુદ્ધિપ્રકાશ નામનું માસિક બહાર પાડ્યું. ઈ.સ. ૧૮૭૬માં આ માસિક ૧૨૫૦ પ્રતોનું વેચાણ ધરાવતું હતું. આ સામાયિક હજી પ્રકાશિત થાય છે. આ સોસાયટી ગુજરાત અને કાઠિયાવાડના તમામ ભાગોમાં પુસ્તકાલયોને મદદ કરે છે અને શાળાઓને ઈનામ આપે છે. આ સાથે તે પુસ્તકોના વેચાણ અને વિતરણનું કાર્ય પણ કરે છે અને વિવિધ ઉપયોગી વિષયો પર નિબંધો માટે વાર્ષિક ઇનામ આપે છે. મુંબઈના વેપારી, સોરાબજી જમશેદજી જીજીભોય દ્વારા ૧૮૬૪ માં કરવામાં આવેલી રૂ. ૨૫૦૦ની ફાળવણીમાંથી આપવામાં આવતા ભંડોળ દ્વારા આપેલ વિષય પરના શ્રેષ્ઠ ગુજરાતી નિબંધ માટે, વાર્ષિક રૂ. ૧૫૦નું ઇનામ આપવામાં આવતું હતું. ૧૮૭૭માં સંસ્થાના પુસ્તકાલયમાં વિવિધ ભાષાઓના ૧૫૯૦ પુસ્તકો હતા. ૧૮૭૬ ના અંતમાં તેમાં આડતાળીસ આજીવન સભ્યો, બે વાર્ષિક સભ્યો અને બે માનદ સભ્યો હતા. તેની વાર્ષિક રસીદો લગભગ રૂ. ૧૮૦૦ અને તેનો ખર્ચ રૂ. ૧૨૯૦ હતો.
ગુજરાતના કાપડના અગ્રણી, રાવ બહાદુર રણછોડલાલ છોટાલાલે, ગુજરાત વર્નાક્યુલર સોસાયટી દ્વારા ૧૮૯૨ માં શરૂ થયેલી એક કન્યા શાળા (ગર્લ્સ હાઈસ્કૂલ)ને શરૂ કરવા માટે નાણાં આપ્યા હતા, અને દાતા પરથી તે શાળાનું નામ આર. બી. રણછોડલાલ છોટાલાલ ગર્લ્સ હાઇ સ્કૂલ રાખવામાં આવ્યું હતું.
૧૯૪૬માં સંસ્થાએ પોતાનું નામ બદલીને "ગુજરાત વિદ્યા સભા" રાખ્યું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય માટે કાર્યરત સંગઠનો
ખરખાડી (તા. ઘોઘંબા)
ખરખાડી (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખરખાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
રવિભાણ સંપ્રદાય
રવિભાણ સંપ્રદાય એ ગુજરાતમાં પ્રચલિત કબીર પરંપરાનો એક સંપ્રદાય છે.
લોલાડા (તા. શંખેશ્વર)
લોલાડા (તા. શંખેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા શંખેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક  અને મોટું ગામ છે. લોલાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આણંદ તાલુકો
આણંદ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના આણંદ જિલ્લામાં આવેલો તાલુકો છે. આણંદ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:આણંદ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
આંગણવાડી
આંગણવાડી અથવા બાલમંદિર (અંગ્રેજી: ) પાંચ કે છ વર્ષથી નાની વયના બાળકો માટેના શિક્ષણની વ્યવસ્થા છે.
ગુજરાત રાજ્યમાં બાળકલ્યાણના હેતુથી દરેક ગામમાં નાનાં બાળકો માટે આંગણવાડીની યોજના અમલમાં મુકવામાં આવેલી છે. બાળકો પ્રાથમિક શિક્ષણ લેતાં હોય એ પહેલાં એના આરોગ્ય અને શિક્ષણનું ધ્યાન રાખવાનો મુખ્ય હેતુ હોય છે. પાંચ વર્ષથી નાની વયનાં બાળકોને આંગણવાડીમાં દાખલ કરવામાં આવે છે. આ બાળકોને અહીં રમતો રમાડવામાં આવે છે, ગીતો ગવડાવવામાં આવે છે તેમ જ પૌષ્ટિક આહાર પણ આપવામાં આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર શ્રેણી:શિક્ષણ શ્રેણી:આરોગ્ય
રામરેચી (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
મોખાણા (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
ચિદંબરમ સુબ્રમણ્યમ
જન્મ અને શિક્ષણ
ચિદંબરમ સુબ્રમણ્યમનો જન્મ તામિલનાડુ રાજ્યના કોઈમ્બતુર જિલ્લાનાં પોલાચીમાં થયો હતો. ચેન્નાઇની પ્રેસીડન્સી કોલેજમાંથી ભૌતિકશાસ્ત્રમાં સ્નાતક અને મદ્રાસ (ચેન્નઈ) લો કોલેજમાંથી કાયદાની પદવી લીધી હતી. પોતાના કોલેજકાળ દરમ્યાન તેઓએ 'વનામાલર સંગમ' સંસ્થાની સ્થાપના કરી હતી આ ઉપરાંત 'પીથાન' નામનું સામયિક પણ ચાલુ કર્યુ હતું.
રાજકીય કારકિર્દી
ચિદંબરમ સુબ્રમણ્યમે તેમની કોલેજ કાર્યકાળ દરમ્યાન અસહકાર અને ભારત છોડો આંદોલનોમાં ભાગ લિધો હતો. ૧૯૪૭માં તેઓ બંધારણ સભામાં ચૂંટાયા હતા. સ્વતંત્રતા બાદ તેઓ તત્કાલીન મદ્રાસ રાજ્યમાં ૧૯૫૨ થી ૧૯૬૨ સુધી શિક્ષણ,કાયદા અને નાંણા મંત્રી તરીકે સેવાઓ આપી હતી. ૧૯૬૨માં લોકસભાની ચૂંટણીમાં ચૂંટાયા બાદ તેઓ કેન્દ્ર સરકારમાં પ્રથમ પોલાદ અને ખાણ અને બાદમાં અન્ન અને કૃષિ મંત્રીનો કાર્યભાર સંભાળ્યો હતો. ૧૯૭૧ થી ૧૯૭૨ના સમયગાળા દરમ્યાન તેઓ આયોજન મંત્રાલયના ઉપસભાપતી પદે રહ્યા હતા. ૧૯૬૯માં કોંગ્રેસના ભાગલા બાદ તેઓ કોંગ્રેસ (શાસક)ના પ્રમુખ પદે નિમાયા હતા અને આજગાળા દરમ્યાન ભારતીય રુપિયાનું સૌપ્રથમ વખત અવમુલ્યન કરવામાં આવ્યુ હતુ. ૧૯૭૫થી ૧૯૭૭ ના ગાળા (કટોકટીના સમય) દરમ્યાન તેઓએ દેશનાં નાણાં મંત્રીના રુપે સેવાઓ આપી હતી. ૧૯૭૭ની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસની હાર બાદ થયેલ ભાગલામાં તેઓ કોંગ્રેસ (ઉર્સ)માં જોડાયા હતા. ૧૯૭૯માં તેઓએ ચૌધરી ચરનસિંઘની અલ્પકાલીન સરકારમાં સંરક્ષણ મંત્રી અને ત્યારબાદ ૧૯૯૦-૯૩ ના સમયગાળામાં મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનાં રાજ્યપાલની સેવાઓ આપી હતી.
હરિત ક્રાંતિમાં ફાળો
તેમનાં કૃષિ મંત્રીના પદભાર દરમ્યાન ડો. સ્વમિનાથન અને ડો. નોર્મન બાર્લોગના સહયોગથી ભારત સૌપ્રથમ વખત અનાજ ઉત્પાદનમાં સ્વાવલંબી થયો હતો અને દેશમાં હરિત ક્રાંતિના મંડાણ થયા હતા. આ ઉપરાંત દુધ ઉત્પાદન વધારવા માટે કરેલ 'ઓપરેશન ફ્લ્ડ'માં પણ તેઓએ યોગદાન આપ્યુ હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા શ્રેણી:૨૦૦૦માં મૃત્યુ શ્રેણી:૧૯૧૦માં જન્મ
સુકો મેવો
thumb|right|સુકો મેવો thumb|કિસમિસ એક સામાન્ય સૂકો મેવો છે. thumb|સૂકવેલો ઓર્ગેનિક [[જરદાળુ. ]]
સૂકો મેવો એટલે પ્રાકૃતિક કે કૃત્રિમ રીતે સૂકવણી કરીને તેમાં રહેલ ભેજ ઓછો કરેલા ફળો કે શિંગો. ગુજરાતીમાં સૂકવેલ ફળો અને શિંગોમાટે એક જ શબ્દ વપરાય છે. જ્યારે અંગ્રેજીમાં સૂકવણી કરે ફળો માટે ડ્રાયફ્રુટ અને શિંગો માટે નટ્સ એ શબ્દ વપરાય છે. સૂકી દ્રાક્ષ (મનુકા, કિશમિસ), જરદાલુ, સૂકવેલા અંજીર અને ખજૂર એ ડ્રાય ફ્રુટના ઉદાહરણ છે. બદામ ,કાજુ, પિસ્તા આદિ નટ્સના ઉદાહરણ છે. અન્ય ફળો જેમ કે સફરજન, આલુ, કેળાં, ચેરી, ક્રેન બેરી,, કીવીફળ, કેરી, પપૈયા, પીચ, પેર, પેર્સીમોન, પાઈનેપલ, સ્ટ્રોબેરી અને ટમેટાંની પણ સૂકવણી કરી શકાય છે.
પોષણ
સૂકવણી ફળોને શીતકની (રેફ્રિજરેટર) ગેરહાજરીમાં પણ ફળોને લાંબાસમય સૂધી સાચવવામં મદદ કરે છે.જ્યારે તાજા ફળો નથી મળતાં, અમુક ક્ષેત્રમાં ન મળતા હોય કે અમુક જગ્યાએ લઈ જવા અયોગ્ય હોય, તેવા સમયે ડ્રાયફ્રુટ એક વિકલ્પ પૂરું પાડે છે. સવારના નાસ્તામાં ખવાતી સિરિયલ નામની વાનગીને પકવતી વખતે તેમાં સૂકાફળો ઉમેરવામાં આવે છે.
તાજા ફળોની જેમ, સૂકા મેવા પણ (વિટામિન,A, B1, B2, B3,B6, પેન્ટોથેનીક એસિડ) અને પાચક ક્ષાર (કેલ્શિયમ, આયર્ન લોહ, મેગ્નેશિયમ, ફોસ્ફરસ, પોટેશિયમ, સોડિયમ, કોપર, મેન્ગેનીઝ) માં સમૃદ્ધ હોય છે.
સૂકવણી આ ફળોની જળ ધારકતા ઓછી કરે છે આને લીધે આ ફળોની સોડમ તાજા ફળો કરતાં વધુ તીવ્ર હોય છે.
ગ્રાહક ઉત્પાદનો
ધંધાદારી રીતે તૈયાર કરેલ સૂકવેલા ફળોમાં સલ્ફર ડાયોક્સાઈડ હોવાની શક્યતા છે જે સંવેદી લોકોમાં અસ્થમા પેદા કરી શકે છે. ; સલ્ફર ડાયોક્સાઈડ વિનાના ડ્રાય ફ્રુટ પણ મળે છે. ઓક્સિડેશન થી થતાં ફળોના નુકશાનથી બચવા તેમાં સલ્ફર ઉમેરવામાં આવે છે, જેથી ઘેરા રંગના ફળો અને એક હળવી ચા જેવી સોડમ સૂકા ફળોને મળે છે. ફળોના રંગોને પણ અમુક હદે બદલી શકાય છે.આના સ્વાદને પણ અમુક હદે સુધારાય છે (જેમકે ફળોને સૂકવતા પહેલાં લીંબુ અને પાણી ના મિશ્રણમાં પલાળવામાં આવે છે.)
હાલના વર્ષોમાં સૂકા ફળો તે " ખાવા માટે તૈયાર " હોય છે તે પ્રચલિત બન્યાં છે. આ ફળોને સાચવવાતેને સીલ બંદ રાખવા જોઈએ.આ પ્રકારના જર્દાલુ જેવા ફળો ચાવવા પડતાં નથી તે નરમ હોય છે.
સ્વાસ્થ્ય મુદ્દા
તાઈપેઈ, તાઈવાનના ૩૩% સૂકા ફળોએ સ્વાસ્થની મૂળભૂત પરીક્ષા પાર ના કરી, તેમાં સાયક્લેમેટની આત્યંતીક માત્રા હતી., તેમાંના અમુકમાં તો નિર્ધારીતે પ્રમાણ કરતાં ૨૦ ગણું હતું. સાયક્લેમેટનું વધુ પડતું સેવન બ્લેડર કેન્સર કરાવે છે..
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ખોરાક શ્રેણી:સૂકોમેવો
આર બી રણછોડલાલ છોટાલાલ ગર્લ્સ હાઈસ્કુલ
'''આર. બી. (રાવ બહાદુર) રણછોડલાલ છોટાલાલ ગર્લ્સ હાઈસ્કુલ''' એ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ શહેર માં આવેલી એક કન્યા શાળા છે. આ શાળા દેશની સૌથી જૂની કન્યા શાળા (ગર્લ્સ સ્કૂલ)માંની એક છે.
વર્તમાન સ્થિતિ
જૂના અમદાવાદના ખાડિયા ખાતે આવેલી આ શાળા આજે પણ યુવતીઓને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ પ્રદાન કરે છે. આ શાળાના શિક્ષકને ૧૯૮૮ માં ભારત સરકારનો પ્રતિષ્ઠિત - સીસીઆરટી શિક્ષકોનો એવોર્ડ મળ્યો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની શાળાઓ
શેખપાટ (તા. જામનગર)
શેખપાટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. શેખપાટત ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શેખપાટ ગામ રુપારેલ નદીને કાંઠે વસેલું છે. શેખપાટ ગામ સંત ભૂમિ કહેવાય છે, કેમકે રાજાભગત, ગરીબદાસ, નિષ્કુળાનંદ, નાગજીભગત જેવા સંતોનો જન્મ થયો હતો આ ગામમાં ઘણા મંદિરો આવેલા છે જેમાં સુખનાથ મહાદેવ, સંકટમોચન હનુમાન, ખેતલપીર, સચિયાય માનું મંદિર, રજનશાપીર, મેલડી મા, વગેરે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
બદરુદ્દીન શેખ
પ્રારંભિક જીવન
શેખ અમદાવાદની ભક્ત વલ્લભ ધોળા કૉલેજમાંથી સ્નાતક થયા અને એચ. કે. આર્ટ્સ કૉલેજ માંથી અનુસ્નાતક થયા હતા. તેઓએ એલ. એ. શાહ લો કૉલેજમાંથી કાયદાનો અભ્યાસ કર્યો. રાજકારણમાં જોડાયા તે પહેલા તેઓ વકીલ હતા.
રાજકીય કારકિર્દી
શેખે તેમની રાજકીય કારકિર્દી ૧૯૭૯માં ગુજરાત યુનિવર્સિટીના સેનેટ સભ્ય તરીકે શરૂ કરી હતી. તેમણે નેશનલ સ્ટુડન્ટ્સ યુનિયન ઓફ ઈન્ડિયા (૧૯૮૪-૧૯૮૬)ના જનરલ સેક્રેટરી અને ગુજરાત પ્રદેશ યુથ કોંગ્રેસના જનરલ સેક્રેટરી (૧૯૮૫-૧૯૯૦) તરીકે સેવા આપી હતી. બાદમાં તેઓ ગુજરાત યુનિવર્સિટીના સિન્ડિકેટ સભ્ય હતા (૧૯૯૦-૧૯૯૩). તેઓ ગુજરાત પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના લઘુમતી સેલના અધ્યક્ષ (૧૯૯૨–૧૯૯૫) અને પક્ષના લઘુમતી સેલ (૨૦૨૦)ના ઉપાધ્યક્ષ હતા. ભારતના લઘુમતી બાબતોના મંત્રાલય દ્વારા તેમને ખ્વાજા સાહેબ દરગાહ સમિતિ, અજમેર શરીફ દરગાહના ઉપપ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
તેઓ ૧૯૯૫માં અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલર તરીકે ચૂંટાયા હતા અને ત્યારબાદ બહેરામપુરા વોર્ડમાંથી ચાર ટર્મ (૧૯૯૫-૨૦૦૦, ૨૦૦૦-૨૦૦૫, ૨૦૧૦-૨૦૧૫, ૨૦૧૫-૨૦૨૦) સેવા આપી હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન, તેઓ સ્થાયી સમિતિના અધ્યક્ષ (૨૦૦૦-૨૦૦૩) તેમજ સ્થાયી સમિતિ, નગર આયોજન સમિતિ, કાનૂની સમિતિ અને વાડીલાલ સારાભાઈ હોસ્પિટલ મેનેજમેન્ટ બોર્ડના સભ્ય હતા. તેમણે પક્ષના પ્રવક્તા તરીકે પણ સેવા આપી હતી. તેઓ 2010 થી 2020 માં તેમના મૃત્યુ સુધી અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં વિરોધ પક્ષના નેતા હતા
કોવિડ-૧૯ મહામારી દરમિયાન ૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૦ના રોજ તેમનું કોવિડ-૧૯થી અવસાન થયું હતું. બે દિવસ પછી અમદાવાદના દાણીલીમડામાં ગંજશહીદ કબ્રસ્તાન ખાતે તેમને દફનાવવામાં આવ્યા હતા. તેમની પત્ની ફરીદા ખાતુનને પણ કોવિડ-૧૯નો ચેપ લાગ્યો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૨૦૨૦માં મૃત્યુ શ્રેણી:૧૯૫૨માં જન્મ
ગોંડલ તાલુકો
ગોંડલ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લાનો તાલુકો છે. ગોંડલ શહેર આ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
ગોંડલ તાલુકામાં આવેલાં ગામો
ગોંડલ તાલુકામાં કુલ ૮૪ ગામ આવેલાં છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:રાજકોટ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
રાજગઢ જિલ્લો
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
આમદપુરા મુમનવાસ (તા. વડગામ)
આમદપુરા મુમનવાસ (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આમદપુરા મુમનવાસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વડગામ તાલુકો
રીવા જિલ્લો
રીવા જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા ૫૦ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. રીવા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક રીવા શહેરમાં આવેલું છે.
ભૂગોળ
રીવા જિલ્લો ૨૪૦ ૧૮’ અને ૨૫૦ ૧૨’ ઉત્તર અક્ષાંસ અને ૮૧૦ ૨’ અને ૮૨૦ ૧૮’ વચ્ચે આવેલો છે. જિલ્લાની ઉત્તરે ઉત્તર પ્રદેશ, પૂર્વ અને અગ્નિ ખૂણામાં સીધી જિલ્લો, દક્ષિણમાં શાહડોલ જિલ્લો, અને પૂર્વમાં સતના જિલ્લો આવેલા છે. રીવા જિલ્લો રીવા પ્રાંતનો ભાગ છે અને ૬,૨૪૦ ચો.કિમી. વિસ્તાર ધરાવે છે. તેનો આકાર સમદ્રિબાજુ ત્રિકોણ જેવો બને છે અને પાયો સતના જિલ્લા સાથે સરહદ બનાવે છે.
હઝૂર, સિરમોર અને મઉગંજ તાલુકાઓ કૈમૂર પર્વતમાળાની વચ્ચે દક્ષિણમાં આવેલા છે. ઉત્તરમાં રીવા ઉચ્ચપ્રદેશમાં બિંજ પહાર આવેલું છે. ઉત્તરમાં તિઓન્થર તાલુકો આવેલો છે, જે ઉચ્ચપ્રદેશના અન્ય તાલુકાઓથી અલગ ભુપૃષ્ઠ ધરાવે છે. રીવાના ઉચ્ચપ્રદેશમાં દક્ષિણથી ઉત્તર જતા ઊંચાઇમાં ઘટાડો થાય છે. કૈમૂર પર્વતમાળા સમુદ્ર સપાટીથી ૪૫૦ મીટરની ઊંચાઇએ છે, જ્યારે તિઓન્થર ૧૦૦ મીટરની ઊંચાઇ ધરાવે છે.
શિતળા માતાજી મંદીર, કાલાવડ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:જામનગર જિલ્લો શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
રીવા જિલ્લો
તાલુકાઓ
રીવા જિલ્લાને ૧૧ તાલુકાઓમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે.
વસ્તી
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ રીવા જિલ્લો ૨૩,૬૩,૭૪૪ વ્યક્તિઓની વસ્તી ધરાવે છે, જે લાટવિયા દેશ અથવા અમેરિકાના ન્યૂ મેક્સિકો રાજ્યની વસ્તી બરાબર છે. વસ્તીની દ્રષ્ટિએ ભારતના ૬૪૦ જિલ્લાઓમાંથી તેનો ૧૯૧મો ક્રમ આવે છે. જિલ્લાની વસ્તી ગીચતા ૩૭૪ વ્યક્તિ/ચોરસ કિમી છે. ૨૦૦૧-૨૦૧૧ના દાયકા દરમિયાન જિલ્લાનો વસ્તી વૃદ્ધિ દર ૧૯.૭૯% રહ્યો છે. રીવામાં જાતિ પ્રમાણ ૯૩૦ છે, અને સાક્ષરતા દર ૭૩.૪૨% છે.
ભાષાઓ
હિંદી અહીંની અધિકૃત અને મુખ્ય ભાષા છે. અગારિયા અહીંની અન્ય ભાષા છે, જે આશરે ૭૨,૦૦૦ લોકો દ્વારા બોલાય છે; બાઘેલી ભાષા, જે હિંદી સાથે ૭૨-૯૧% સમાનતા ધરાવે છે, (જર્મન ભાષા અંગ્રેજી સાથે ૬૦% સમાનતા ધરાવે છે) તે બાઘેલખંડમાં આશરે ૭૮,૦૦,૦૦૦ લોકો દ્વારા બોલાય છે; અને ભારીયા ભાષા, જે દ્વવિડિયન મૂળની ભાષા છે અને ૨,૦૦,૦૦૦ ભારીયા આદિવાસી લોકો દ્વારા બોલાય છે અને દેવનાગરી લિપી માં લખાય છે.
જોવાલાયક સ્થળો
દેવકોઠાર ઇ.સ. પૂર્વે ૩જી સદીમાં મૌર્ય સમ્રાટ અશોક દ્વારા સ્થાપિત બૌદ્ધ સ્તુપ માટે જાણીતું છે. રીવા જિલ્લાનો વિસ્તાર પ્રાચીન દક્ષિણપંથ વ્યાપાર માર્ગ વચ્ચે આવતો હતો, જે પાટલીપુત્ર થી પ્રતિષ્ઠાના (મહારાષ્ટ્ર) સુધી જતો હતો. ગોવિંદગઢ તેના સફેદ વાઘ માટે જાણીતું છે. ભારતભરમાં માત્ર અહીં જ સફેદ વાઘ જોવા મળે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
જયશંકર પ્રસાદ
મહાકવિના રૂપમાં સુવિખ્યાત એવા જયશંકર પ્રસાદ (૧૮૮૯-૧૯૩૭) હિંદી સાહિત્યમાં એક વિશિષ્ટ સ્થાન ધરાવે છે. તિતલી, કંકાલ અને ઇરાવતી જેવી નવલકથાઓ તથા આકાશદીપ, મધુઆ અને પુરસ્કાર જેવી નવલિકાઓ એમના ગદ્ય લેખન ક્ષેત્રે અપૂર્વ ઊંચાઇઓ દર્શાવે છે. કાવ્ય સાહિત્યમાં કામાયની બેજોડ કૃતિ છે. કથા સાહિત્ય ક્ષેત્રમાં પણ એમનું યોગદાન મહત્ત્વપૂર્ણ રહ્યું છે. ભાવના-પ્રધાન વાર્તાઓના લેખન કાર્યમાં તેઓ અનુપમ હતા. એમના પાંચ વાર્તા-સંગ્રહ, ત્રણ નવલકથા (ઉપન્યાસ) તથા લગભગ બાર જેટલા કાવ્ય-ગ્રંથ ઉપલબ્ધ છે.
જીવન
એમનો જન્મ ૩૦મી જાન્યુઆરી, ૧૮૯૦ના રોજ વારાણસી નગરમાં થયો હતો. એમણે પ્રારંભિક શિક્ષણ આઠમા ધોરણ સુધી લીધું, પરંતુ ઘરે રહી સંસ્કૃત, અંગ્રેજી, પાલી, પ્રાકૃત ભાષાઓનું અધ્યયન કરતા. ત્યાર બાદ એમણે ભારતીય ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ, દર્શન, સાહિત્ય તથા પુરાણ કથાઓનું એકનિષ્ઠ સ્વાધ્યાય શરુ કર્યું. એમના પિતા દેવી પ્રસાદ તમાકુ અને છીંકણી (સુંઘની)નો વ્યવસાય કરતા હતા, આથી એ સમયમાં વારાણસી ખાતે એમનો પરિવાર સુંઘની સાહૂના નામથી પ્રસિદ્ધ હતો.
૧૪મી જાન્યુઆરી, ૧૯૩૭ના રોજ વારાણસી શહેર ખાતે એમનું અવસાન થયું હતું.
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:હિંદી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૩૭માં મૃત્યુ
કલ્પના દત્ત
કલ્પના દત્ત (૨૭ જુલાઈ ૧૯૧૩ - ૮ ફેબ્રુઆરી ૧૯૯૫) (પાછળથી કલ્પના જોશી) એક ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળના કાર્યકર અને સૂર્ય સેનની આગેવાની હેઠળ યોજાયેલી સશસ્ત્ર સ્વતંત્રતા ચળવળના સભ્ય હતા, જેણે ૧૯૩૦ માં ચિત્તગોંગ (ચટગાંવ) શસ્ત્રાગાર પર દરોડો પાડ્યો હતો. બાદમાં તેઓ ભારતીય કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીમાં સામેલ થયા અને ઈ.સ. ૧૯૪૩ માં ભારતની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના મહાસચિવ પૂરણચંદ જોશી સાથે લગ્ન કર્યા.
પ્રારંભિક જીવન
કલ્પના દત્તનો જન્મ બ્રિટિશ ભારતના બંગાળ પ્રાંતના ચિત્તાગોંગ જિલ્લાના એક ગામ શ્રીપુર ખાતે થયો હતો, (આ ગામ હવે બૉલખાલી ઉપજિલ્લા, બાંગ્લાદેશમાં આવેલું છે). ચિત્તાગોંગથી ઈ.સ. ૧૯૨૯ માં મેટ્રિકની પરીક્ષા પાસ કર્યા પછી તેઓ કોલકાતા ગયા અને વિજ્ઞાનમાં સ્નાતકના અભ્યાસ માટે બેથુન કોલેજમાં જોડાયા. ટૂંક સમયમાં, તે છત્રિ સંગઠન નામના એક મહિલા વિદ્યાર્થી સંગઠનમાં જોડાયા જે એક અર્ધ-ક્રાંતિકારી સંસ્થા હતી. તેમાં બીના દાસ અને પ્રીતિલતા વાડ્ડેદાર પણ સક્રિય સભ્ય હતા.
સશસ્ત્ર સ્વતંત્રતા ચળવળ
૧૮ એપ્રિલ ૧૯૩૦ ના રોજ ચિત્તાગોંગ શસ્ત્રાગાર પર દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. મે ૧૯૩૧ માં તેઓ સૂર્ય સેનની આગેવાની હેઠળ સશસ્ત્ર ક્રાંતિકારી જૂથ "ભારતીય રિપબ્લિકન આર્મી, ચટગ્રામ શાખા" માં જોડાયા. સપ્ટેમ્બર, ૧૯૩૧ માં સૂર્ય સેને તેને પ્રિતિલતા વાડ્ડેદારની સાથે ચિતાગોંગમાં યુરોપિયન ક્લબ પર હુમલો કરવાની જવાબદારી સોંપી. પરંતુ આ હુમલાના એક અઠવાડિયા પહેલા, તે વિસ્તારની જાસૂસી કાર્યવાહી કરતી વખતે તેણીની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. જામીન પર છૂટ્યા બાદ તે ભૂગર્ભમાં ગઈ હતી. ૧૭ ફેબ્રુઆરી ૧૯૩૩ ના દિવસે પોલીસે તેમના છુપાવવાના સ્થાન ગેરીલા ગામને ઘેરી લીધું હતું, અને સૂર્ય સેનની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી પરંતુ કલ્પના ત્યાંથી છટકી ગયાં.
છેવટે ૧૯મી મે ૧૯૩૩ ના દિવસે તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી. ચિત્તાગોંગ આર્મરી રેઇડ કેસની બીજી પૂરક સુનવણીમાં, કલ્પનાને આજીવન હદપારની સજા કરવામાં આવી. તેણીને ૧૯૩૯ માં મુક્ત કરવામાં આવી હતી.
પછીનું જીવન
કલ્પના દત્તે ૧૯૪૦ માં કોલકાતા વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી સ્નાતક થયા અને ભારતની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીમાં જોડાયા. ૧૯૪૩ ના બંગાળ દુષ્કાળ દરમિયાન અને બંગાળના ભાગલા દરમિયાન તેઓ રાહત કાર્યકર તરીકે કાર્ય કરતા હતા. તેણીએ બંગાળી ભાષામાં એક આત્મકથાત્મક પુસ્તક લખ્યું હતું, "চট্টগ্রামে আগাগোড়কারী রোগীদের সংসৃতি" જેનું અંગ્રેજી ભાષાંતર અરુણ બોઝ અને નિખિલ ચક્રવર્તી દ્વારા દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ પુસ્તકનું આમુખ તેમના પતિ, અને એક સામ્યવાદી નેતા પી.સી. જોશી દ્વારા "ચિત્તાગોંગ આર્મરી રાઇડર્સ: રીમાઇન્સિસન્સ" તરીકે, ઓક્ટોબર ૧૯૪૫ માં અંગ્રેજીમાં પ્રકાશિત થયું. ઈ.સ. ૧૯૪૬ માં, તેઓ બંગાળ વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ચિત્તાગોંગના ભારતીય કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી ઑફ ઇન્ડિયાના ઉમેદવાર તરીકે લડી હતી, પરંતુ તે જીતી શકી ન હતી.
બાદમાં, તેઓ ભારતીય સ્ટેટિસ્ટિકલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં જોડાયા, જ્યાં તેમણે નિવૃત્તિ સુધી કામ કર્યું. ૮ ફેબ્રુઆરી ૧૯૯૫ ના દિવસે તેમનું કોલકાતામાં અવસાન થયું.
અંગત જીવન
ઈ.સ. ૧૯૪૩ માં, તેમણે ભારતીય કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના તત્કાલીન મહાસચિવ, પૂરણચંદ જોશી સાથે લગ્ન કર્યા. તેમને બે પુત્ર હતા: ચાંદ અને સૂરજ. ચાંદ જોશી (૧૯૪૬-૨૦૦૦) એક જાણીતા પત્રકાર હતા, જેમણે હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સ માટે કામ કર્યું હતું. તેઓ તેમની રચનાઓ, ભિંદ્રનવાલે: માન્યતા અને વાસ્તવિકતા(૧૯૮૫) માટે જાણીતા હતા. ચાંદની પત્ની માનીની (ચેટરજી) એ ચિત્તાગોંગ શસ્ત્રાગાર દરોડા પર એક પુસ્તક લખ્યું, તેનું શિર્ષક હતું ડૂ એન્ડ ડાઇ: ધ ચેટગ્રામ અપરાઈસિંગ ૧૯૩૦-૩૪. ''
કલાત્મક ચિત્રણ
ઈ.સ. ૨૦૧૦ માં, દીપિકા પાદુકોણે ચિત્તાગોંગ શસ્ત્રાગાર દરોડા પર આધારિત હિંદી ફિલ્મ ખેલેં હમ જી જાન સે માં કલ્પના દત્તની ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મ ૧૨ ઑક્ટોબર, ૨૦૧૨ ના રોજ પ્રદર્શિત થઈ હતી. તેનું નિર્માણ અને નિર્દેશન બેદાબ્રાતા પેઇન દ્વારા કર્યું હતું જેઓ નાસાના ભૂતપૂર્વ વૈજ્ઞાનિક છે.
બાહ્ય ક઼ડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી શ્રેણી:૧૯૧૩માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૯૫માં મૃત્યુ
સામાજિક વનીકરણ
સરકારે બનાવેલા એક કાર્યક્રમ હેઠળ રસ્તાઓ, રેલ્વે અને નહેરોની બાજુઓ પર, સાર્વજનિક અને સરકારી ઑફિસો તેમજ શિક્ષણ સંસ્થાઓના પરિસરમાં, પડતર જમીનો પર અને વેરાન ડુંગરાળ વિસ્તારો પર નાગરિકો અને ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓની મદદથી ચોમાસામાં વૃક્ષારોપણ કરવામાં આવે છે, તેને સામાજિક વનીકરણ કહે છે.
જંગલોનું પ્રમાણ વધારવા માટે ગુજરાત વનવિભાગ દ્વારા ૧૯૬૯-૭૦માં "સામાજિક વનીકરણ યોજના" અમલમાં મુકવામાં આવી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સરકારી યોજનાઓ
સરમત (તા. જામનગર)
સરમત (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સરમત ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગ્રેટા થનબર્ગ
ગ્રેટા થનબર્ગ (જન્મ: ૩ જાન્યુઆરી ૨૦૦૩) ગ્લોબલ વોર્મિંગના જોખમો પર લડી રહેલી સ્વીડિશ પર્યાવરણ ચળવળકાર છે. ઓગસ્ટ ૨૦૧૮માં, ૧૫ વર્ષની ઉંમરે ગ્રેટા થનબર્ગે સ્કૂલમાંથી સમય કાઢી હાથમાં સ્ટ્રોંગર ક્લાઇમેટ એક્શન લખેલા કાર્ડ બોર્ડ વડે સ્વીડનના સંસદની બહાર પ્રદર્શન કરવાનું શરૂ કર્યું. ઓગસ્ટ ૨૦૧૮ પછી 15 વર્ષની ગ્રેટા થનબર્ગ અંગે દુનિયાને જાણ થઈ. એ સમયે તેમણે #FridaysForFuture નામની એક ઝુંબેશ શરૂ કરી હતી. તેમણે ત્રણ અઠવાડિયાં સુધી સ્વીડનની સંસદ બહાર પર્યાવરણના સંકટ મામલે પૂરતાં પગલાં ન લેવાયાં હોવાનો વિરોધ કર્યો.
પોતે કરી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શન વિશે તેમણે સોશિયલ મીડિયામાં માહિતી આપી અને તેમની પોસ્ટ વાઇરલ થઈ ગઈ, જે બાદ વિશ્વભરના લોકોનું ધ્યાન તેમની તરફ ખેંચાયું. જે બાદ ૮ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૮ના દિવસથી તેમણે નક્કી કર્યું કે પર્યાવરણને બચાવવા માટે તેઓ દર શુક્રવારે હડતાળ કરશે.
જ્યારે તેમણે સ્વીડનની સરકાર સામે વિરોધ કરવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે તેમની માગ હતી કે સરકાર પેરિસ ક્લાઇમેટ સમજૂતીનું પાલન કરે અને તેને અનુરૂપ નીતિઓ ઘડે. પેરિસ ક્લાઇમેટ સમજૂતીમાં વૈશ્વિક તાપમાન ૨ ડિગ્રી સુધી ઘટાડવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પર્યાવરણ પ્રેમી શ્રેણી:સ્વીડિશ શ્રેણી:૨૦૦૩માં જન્મ
સિહોર જિલ્લો, મધ્ય પ્રદેશ
સિહોર જિલ્લો, મધ્ય પ્રદેશ ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યનો જિલ્લો છે. સિહોર જિલ્લાનું મુખ્યાલય સિહોર, મધ્ય પ્રદેશમાં છે.
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
આંગળી
thumb|આંગળીઓ. મનુષ્યના પ્રત્યેક હાથ તેમ જ પગના તળિયાના અગ્રભાગોને આંગળી કહેવાય છે. મનુષ્યના પ્રત્યેક હાથ તેમ જ પગમાં પાંચ-પાંચ આંગળીઓ આવેલી છે. આમ દરેક માનવશરીરને કુલ વીસ આંગળીઓ હોય છે. આંગળીમાં આભૂષણ તરીકે વીંટી પહેરવામાં આવે છે, જેને વેઢ પણ કહેવાય છે.
હાથની આંગળીઓનાં નામ
શ્રેણી:માનવ શરીર
મોરા (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
મેઘવદર (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
ધુળેટા (તા. ઉમરેઠ)
ધુળેટા (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધુળેટા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
કોંકણ રેલ્વે
કોંકણ રેલ્વેને ટુંકા નામથી  કે આર  તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ રેલવે કેન્દ્ર સરકારના રેલવે મંત્રાલયની સીધી દેખરેખ હેઠળ ચાલે છે.
આ રેલ્વે કંપનીની સ્થાપના જાન્યુઆરી ૨૬, ૧૯૯૮ના દિવસે થઇ હતી. કોંકણ રેલ્વેનું મુખ્ય કાર્યાલય નવી મુંબઇના બેલાપુરમાં આવેલું છે.
કનીષ્ઠિકા
હાથ તેમ જ પગના તળિયાના અગ્રભાગોને આંગળી કહેવાય છે. મનુષ્યના પ્રત્યેક હાથ તેમ જ પગમાં પાંચ-પાંચ આંગળીઓ આવેલી છે. આમ દરેક માનવશરીરને કુલ વીસ આંગળીઓ હોય છે.
ધોરાજી તાલુકો
ધોરાજી તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લાનો એક મહત્વનો તાલુકો છે. ધોરાજી આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
ધોરાજી તાલુકામાં આવેલાં ગામો
ધોરાજી તાલુકામાં ૩૦ જેટલાં ગામો આવેલાં છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
બ્રહ્મગુપ્ત
બ્રહ્મગુપ્ત (ઉચ્ચાર ) (જન્મ: આશરે ઇ.સ. ૫૯૮ - મૃત્યુ: આશરે ઇ.સ. ૬૬૮) ભારતીય ગણિતશાસ્ત્રી અને ખગોળશાસ્ત્રી હતા. તેઓ ગણિત અને ખગોળશાસ્ત્રના સૈદ્ધાંતિક ગ્રંથ બ્રહ્મસ્કૂટસિદ્ધાંત (ઇ.સ. ૬૨૮) અને વ્યવહારુ ગ્રંથ ખંડઅખંડ્યકા (ઇ.સ. ૬૬૫) ના રચયિતા હતા.
શૂન્ય સાથે ગણતરી કરવાના નિયમો આપવામાં બ્રહ્મગુપ્ત પ્રથમ હતા. તેમના દ્વારા રચેલા ગ્રંથો સંસ્કૃતમાં શ્લોક રૂપે છે, જે ભારતીય ગણિતની પ્રચલિત પ્રથા હતી. તેમના ગ્રંથોમાં કોઇ સાબિતી આપેલી નથી એટલે તેના પરિણામો કેવી રીતે મળ્યા તે હજુ જાણીતું નથી.
જીવન અને કારકિર્દી
બ્રહ્મગુપ્તનો જન્મ તેમના પોતાના કથન અનુસાર ઇ.સ. ૫૯૮માં થયો હતો. તેઓ ચાવડા વંશના શાસક વ્યાગ્રહમુખના શાસન દરમિયાન ભીનમાલમાં (હાલમાં રાજસ્થાનમાં) રહેતા હતા. તેઓ જિષ્ણુગુપ્તના પુત્ર હતા, જેઓ શૈવ સંપ્રદાયના હતા. મોટા ભાગના વિદ્વાનો માને છે તેમનો જન્મ ભીનમાલમાં થયો હતો પરંતુ તેના કોઇ સચોટ પુરાવા નથી. જોકે, તેઓ ત્યાં રહેતા હતા અને જીવનનો મોટાભાગનો સમય ત્યાં પસાર કર્યો હતો. એક ટીકાકાર પ્રિથુદકા સ્વામીએ તેમને ભીનમાલાચાર્ય તરીકે ઓળખ્યા છે. સમાજશાસ્ત્રી જી. એસ. ઘુર્યે તેમને મુલ્તાન અથા આબુના માને છે.
ઇ.સ. ૬૨૮માં ૩૦ વર્ષની વયે તેમણે બ્રહ્મસ્કૂટસિદ્ધાંતની રચના કરી હોવાનું મનાય છે, જે બ્રહ્મપક્ષ શાળાના સિદ્ધાંતોની સુધારેલી આવૃત્તિ મનાય છે. વિદ્વાનો માને છે કે તેમણે તેમની આવૃત્તિમાં પોતાની મૌલિક્તા ઉમેરી હતી અને ઘણી નવી સામગ્રીનો સમાવેશ કર્યો હતો. આ પુસ્તક ૨૪ પ્રકરણો અને ૧૦૦૮ છંદોનો સમાવેશ કરે છે. ખગોળશાસ્ત્રની સાથે તે ગણિત, બીજગણિત, ભૂમિતિ, ત્રિકોણમિતિ અને અલગોરિથમના વિષયોનો પણ સમાવેશ કરે છે, જે બ્રહ્મગુપ્તની મૌલિકતાનો સમાવેશ કરે છે.
બ્રહ્મગુપ્ત પાછળથી ઉજ્જૈનમાં સ્થાયી થયા હતા, જે ખગોળશાસ્ત્રના અભ્યાસનું મુખ્ય કેન્દ્ર હતું. ૬૭ વર્ષની વયે તેમણે તેમનો બીજો અત્યંત જાણીતો ગ્રંથ ખંડઅખંડ્યકા લખ્યો હતો, જે ભારતીય ખગોળશાસ્ત્રના અભ્યાસુ માટેનો વ્યવહારુ ગ્રંથ છે.
બ્રહ્મગુપ્ત ઇ.સ. ૬૬૫ થી વધુ સમય માટે જીવિત હતા. એવું મનાય છે કે તેમનું મૃત્યુ ઉજ્જૈનમાં થયું હતું.
સિદ્દિઓ
વિજ્ઞાન ઇતિહાસકાર જયોર્જ સર્ટોન તેમને "તેમના સમયના સૌથી મહાન વૈજ્ઞાનિકોમાંના એક" ગણે છે. બ્રહ્મગુપ્તનું ગણિત ભાસ્કરાચાર્ય વડે આગળ ધપાવવામાં આવ્યું હતું. ભાસ્કારાચાર્યે તેમને ગણક-ચક્ર-ચુડામણિ (ગણિતશાસ્ત્રીઓમાં રત્ન) કહ્યા છે. પ્રિથુદકા સ્વામીએ તેમના બંને ગ્રંથો પર ટીકા લખી છે, અને જટિલ શ્લોકોને સરળ ભાષા અને રેખાચિત્રો વડે સરળ બનાવ્યા છે. લલ્લા અને ભટ્ટોપલાએ, ૮ મી અને ૯મી સદીમાં ખંડઅખંડ્યકા પર ટીકા લખી છે. ૧૨મી સદીમાં તેમના ગ્રંથો પર વધુ વિવેચન થયેલું જોવા મળે છે.
બ્રહ્મગુપ્તના મૃત્યુના થોડા દાયકાઓ પછી ઇ.સ. ૭૧૨માં સિંધ આરબ શાસન હેઠળ આવ્યું હતું. ગુર્જરદેશ પર પણ આક્રમણ થયું હતું. ભીનમાલનું રાજ્ય આ આક્રમણ હેઠળ આવ્યું હતું પરંતુ ઉજ્જૈને આ આક્રમણો ખાળી કાઢ્યા હતા. ખલીફા અલ-મન્સુર (૭૫૪-૭૭૫)ના દરબારમાં કનક નામના ખગોળશાસ્ત્રી મોકલવામાં આવ્યા હતા, જેમણે કદાચ યાદ રાખેલ ભારતીય ખગોળગ્રંથોનું, જેમાં બ્રહ્મગુપ્તના ગ્રંથોનો પણ સમાવેશ થયો હતો, અરબી ભાષામાં મહંમદ-અલ-ફઝારી વડે ભાષાંતર કરવામાં આવ્યું હતું, જેને સિંધહિંદ અને અરાખંડ નામ અપાયું હતું. જેનું તાત્કાલિક પરિણામ ગ્રંથોમાં વપરાયેલ દશાંશ પદ્ધતિ હતી. અલ-ખ્વારીઝમી (૮૦૦ - ૮૫૦) નામના ગણિતશાસ્ત્રીએ અલ-જામ વાલ-તારિફ બી હિસાલ-અલ-હિંદ (ભારતીય ગણિતશાસ્ત્રમાં સરવાળા અને બાદબાકી) નામનો ગ્રંથ લખ્યો જે ૧૩મી સદીમાં અલ્ગોરિથમિ ડી ન્યૂમરો ઇન્ડોરમ નામે ભાષાંતરિત થયો હતો. આ ગ્રંથો દ્વારા દશાંશ પદ્ધિતિ અને બ્રહ્મગુપ્તના પ્રમેયો અને અલગોરિથમ સમગ્ર વિશ્વમાં વ્યાપી ગયા. અલ-ખ્વારિઝમીએ સિંધહિંદની પોતાની આવૃત્તિ પણ લખી હતી, જે અલ-ફઝારીની આવૃત્તિમાં રેખાચિત્રો તેમજ ટોલેમીનું ગણિત સમાવેશ કરતી હતી. ભારતીય ખગોળશાસ્ત્ર સદીઓ સુધી સમગ્ર વિશ્વમાં, પ્રાચીન લેટિન લખાણો પહેલાં પહોંચી ગયું હતું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય ગણિતજ્ઞ
મંડોર્ણા (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
ગુના જિલ્લો
ગુના જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૫૦ (પચાસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ગુના જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ગુના શહેરમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
ખરોડ (તા. ઘોઘંબા)
ખરોડ (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખરોડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
વર્ધા નદી
વર્ધા નદી ( મરાઠી: वर्धा, તેલુગુ: వార్ధా నది) એ ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વિદર્ભ પ્રદેશની સૌથી મોટી અને મહત્વની નદી છે. આ નદી મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના મધ્યમાં આવેલી સાતપુડ઼ા પર્વતમાળામાંથી નીકળી નાગપુર નગરથી ૭૦ માઇલ ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશામાંથી નિકળે છે. મુખ્યત્વે દક્ષિણ-પૂર્વ દિશામાં આ નદી મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાંથી પસાર થઇને મહારાષ્ટ્ર તથા આંધ્ર પ્રદેશ સીમા પર, ચાંદા જિલ્લા (મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય)માં આવેલા સિવની સ્થાન પર, વેનગંગા નદી સાથે મળી જાય છે. આ બંન્ને નદીઓના સંગમ પછી નદીનું નામ પ્રાણહિતા નદી થઇ જાય છે, કે જે ગોદાવરી નદીની સહાયક નદી છે. વર્ધા નદીની મુખ્ય સહાયક નદી પેનગંગા નદી છે. આ નદી એક કપાસ ઉત્પાદક ક્ષેત્રના મધ્ય ભાગમાંથી વહે છે. વર્ધા નદીની કુલ લંબાઈ ૨૯૦ માઇલ જેટલી છે.
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રની નદીઓ શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશની નદીઓ
અમીરપુરા (તા. વડગામ)
અમીરપુરા (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અમીરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વડગામ તાલુકો
અંગૂઠો
100px|right|અંગુઠો હાથ તેમ જ પગના તળિયાના અગ્રભાગોને આંગળી કહેવાય છે. હાથ તેમ જ પગની આંગળીઓ પૈકી સૌથી વધારે જાડાઇ ધરાવતી આંગળી જેને આપણે સામાન્ય રીતે અંગૂઠો કહીએ છીએ, તેનું વાસ્તવિક નામ "અંગુષ્ઠ" છે. મનુષ્યના પ્રત્યેક હાથ તેમ જ પગમાં પાંચ-પાંચ આંગળીઓ આવેલી છે. આમ દરેક માનવશરીરને કુલ વીસ આંગળીઓ હોય છે.
શ્રેણી:માનવ શરીર
મોહેં-જો-દડો
સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિમાંથી મળી આવેલાં નગરોમાં મોહેં-જો-દડો નગર આયોજનની દ્રષ્ટિએ શ્રેષ્ઠ હતું.
મકાનો
અહીંનાં મકાનોને પૂર તથા ભેજથી બચાવવા ઊંચા ઓટલા પર બાંધવામાં આવતાં હતાં. શ્રીમંત લોકોનાં મકાનો બે માળનાં અને પાંચથી સાત ઓરડાવાળાં હતાં, જ્યારે નીચલા વર્ગના લોકોનાં મકાનો એક માળનાં અને બેથી ત્રણ ઓરડાવાળાં હતાં. મકાનોના દરવાજા મુખ્ય રસ્તાઓ ઉપર પડવાને બદલે ગલીમાં પડતા હતા. ઊંચાણવાળા ભાગની ફરતે કિલ્લો અને સમગ્ર નગરની ફરતે દીવાલની રચના કરવામાં આવી હતી.
રસ્તાઓ
મોહેં-જો-દડો નગરના રસ્તાઓ ૯.૭૫ મીટર જેટલા પહોળા હતા. નાના રસ્તાઓ મોટા રસ્તાઓને કાટખૂણે મળતા હતા. પરિણામે સમગ્ર નગરના ચોરસ અને લંબચોરસ એવા ખંડ પડતા હતા. આ રસ્તાઓ એવી રીતે બાંધેલા હતા કે પવન ફૂંકાતાં તેના પર વેરાયેલો કચરો સાફ થઇ જતો. રસ્તાઓની બાજુમાં ચોક્કસ અંતરે આવેલા એકસમાન ખાડા રાત્રિપ્રકાશ માટે વપરાતા થાંભલાઓના હોવાનું મનાય છે. મોહેં-જો-દડોના રસ્તાઓ આધુનિક ઢબના અને સુવિધાવાળા હતા.
જાહેર સ્નાનાગાર
હડપ્પીય સંસ્કૃતિના લોકોએ જાહેર સ્નાનાગૃહો બાંધેલાં હતાં. મોહેં-જો-દડોમાંથી મળી આવેલું જાહેર સ્નાનાગૃહ ૫૪.૮૦ મીટર લાંબું અને ૩૨.૯૦ મીટર પહોળું છે. સ્નાનાગૃહની વચ્ચે આવેલો સ્નાનકુંડ આશરે ૧૨.૧૦ મીટર લાંબો, ૭ મીટર પહોળો અને ૨.૪૨ મીટર ઊંડો છે. સ્નાનકુંડની ચારે બાજુ કપડાં બદલવા માટેની ઓરડીઓ આવેલી છે. કુંડમાં ઊતરવા માટે પગથિયાં બાંધેલાં છે. જાહેર ઉત્સવો અને ધાર્મિક પ્રસંગોએ સમૂહસ્નાન થઈ શકે એ આશયથી આવાં જાહેર સ્નાનગૃહો બાંધવામાં આવ્યાં હશે, એમ માનવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઇતિહાસ શ્રેણી:સંસ્કૃતિ શ્રેણી:સિંધુ સંસ્કૃતિનાં સ્થળો
અડી કડી વાવ
ઇતિહાસ
જુનાગઢ જિલ્લા વહીવટીતંત્રની વેબસાઈટ મુજબ, આ વાવનું નિર્માણ ૧૫મી સદીમાં કરવામાં આવ્યું હતું. અન્ય સ્ત્રોતો કહે છે કે તેનું નિર્માણ ૧૦મી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં અથવા ૧૧મી સદીમાં ચુડાસમા વંશના શાસન દરમિયાન કરવામાં આવ્યું હતું. અન્ય સ્ત્રોત કહે છે કે તે ઇ.સ. પૂર્વે ૩૧૯માં બાંધવામાં આવી હતી અને ઇ.સ. ૯૭૬માં ફરીથી શોધાઇ હતી.
સ્થાનિક ઈતિહાસકાર પરિમલ રૂપાણીના મતે, આ બે અલગ-અલગ વાવ હતી. આ અડી વાવ છે અને કડી વાવ હજુ પણ જમીનની અંદર છે.
તે રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક (S-GJ-114) છે.
સ્થાપત્ય
આદિ કડી વાવ એ નંદા પ્રકારની વાવ છે. તે બાંધવામાં આવી નથી, પરંતુ કુદરતી ખડકોમાંથી કોતરવામાં આવી છે. કૂવાના તળિયા સુધી સુધી પહોંચવા માટે સાંકડી પરસાળમાં ૧૬૬ પગથિયાં આવેલા છે. કૂવાની ઉપર પાતળી ખડકના પડમાં એક નાની બારી કોતરેલી છે. ખડકોનો ભાગ ધોવાઇ ગયેલી દિવાલોમાં દેખાય છે. આ કૂવો ૧૨૩ ફીટ ઊંડો છે. અન્ય વાવની જેમા તેમાં કોઈ સુશોભન કે થાંભલાઓ નથી.
લોકસંસ્કૃતિમાં
ગુજરાતીમાં એક કહેવત છે: અડી કડીની વાવ ને નવઘણ કૂવો, જે ના જુએ તે જીવતો મુઓ.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની વાવો
રાશી
ભારતીય જ્યોતિષશાસ્ત્ર પ્રમાણે કુલ બાર રાશી છે. દરેક રાશીના પોતાના નામ, ચિન્હ અને લાક્ષણિકતાઓ છે. આ બાર રાશી નીચે પ્રમાણે છે:
250px|thumb|right|૧૬મી સદીનું કાષ્ટકારીગરી ચિત્ર
શ્રેણી:જ્યોતિષ
નાભોઇ (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
આર્ય કન્યા ગુરુકુળ
આર્ય કન્યા ગુરુકુલ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના પોરબંદર શહેરમાં આવેલી એક કન્યા છાત્રાલય છે. આ શાળા K -12 (બાળમંદિરથી ૧૨ ધોરણ સુધી સિક્ષણ આપતી સંસ્થા) બોર્ડિંગ સ્કૂલ છે.
ઇતિહાસ
ગુજરાતી ઉદ્યોગપતિ, મહેતા ગ્રુપના સ્થાપક અને દાનવીર, નાનજી કાલિદાસ મહેતા દ્વારા આ શાળાની સ્થાપના ઈ. સ. ૧૯૩૬માં કરવામાં આવી હતી. ગાંધીજી સાથેનો તેમનો સહવાસ અને આર્ય સમાજનાં નેતાઓ તરફથી મળેલ પ્રેરણા આ શાળાની સ્થાપનામાં પરિણમી. નાનજી કાલિદાસ મહાત્મા ગાંધી અને આર્ય સમાજના સિદ્ધાંતોથી ખૂબ પ્રભાવિત હતા અને તેથી તેઓએ ગુરુકુળનો શિલાન્યાસ એક દલિત બાળકી દ્વારા કરાવડાવ્યો હતો, તે સમયમાં આ એક ક્રાંતિકારી પગલું હતું.
ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ, ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન, ઝૈલસિંઘ, જવાહરલાલ નેહરુ, ઈન્દિરા ગાંધી, મોરારજી દેસાઈ, રાજીવ ગાંધી, સોનિયા ગાંધી, પ્રતિભા પાટીલ જેવા મહાનુભાવો દ્વારા શાળાની મુલાકાત લેવામાં આવી છે.
પરિસર
શાળા પરિસર ૯૦ એકર હરિયાળા વનીય વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની શાળાઓ
પરોઠા
પરોઠા (કે પરાઠા) (હિંદી: पराँठा, ઉર્દૂ: پراٹھا) એ એક ભારતીય ચપટી રોટી (પાવ) છે જેનો ઉદ્ગમ ભારત ઉપમહાદ્વીપમાં થયો. પરાઠા એ બે શબ્દોનો જોડ છે પરત (પડ) (હિંદી: परत, બંગાળી: পরত, ઉર્દૂ: پرت) અને આટા (લોટ) (હિંદી: आटा, બંગાળી: আটা, ઉર્દૂ: آٹا) જેનો શબ્દીક અર્થ થાય છે પકવેલા લોટના સ્તર કે પડ.
આ ભારતની આથા વિનાની એક સૌથી લોકપ્રિય અને પ્રખ્યાત ચપટી રોટી છે આને તવા પર શેકીને આખા લોટમાંથી (હોલ વીટ ફ્લોર) બનાવવામાં આવે છે. પરાઠાના કણકમાં ઘી કે તેલ ઉમેરવામાં આવે છે અને તેને વણતી વખતે તેની સપાટી પર પણ ઘી ચોપડાય છે. પરાઠામાં મોટે ભાગે સાંજો ભરવામાં આવે છે જેમકે બાફેલા બટેટા, મૂળાં કે ફ્લાવર અને/અથવા પનીર. ભરેલા પરોઠાને માત્ર તેના પર માખણનો ગઠ્ઠો મૂકીને કે ચટણી સાથે ખાઈ શકાય છે પણ તે ખાવાઅની અસલી મજા તો અથાણા અને દહીં સાથે ખાવાને આવે છે.આ સિવાય તેને જાડી કરી સાથે બનાવેલ પંજાબી શાક સાથે પણ ખવાય છે. અમુક લોકો પરાઠાને ભૂંગળીની જેમ વાળી ચા સાથે ખાવાનું પસંદ કરે છે.
પરોઠા ગોળ, ચોરસ કે ત્રિકોણાકાર હોઈ શકે. અમુક વખતે શાક ભાજીને કણ બાંધતા તેમાં જ ઉમેરી દેવામાં આવે છે અને તેવે શાક મિશ્રિત કણકના પર પરોઠા બનાવવામાં આવે છે. જ્યારે અમુક વખતે માત્ર લોટની કણકને વણી તમાં વચમાં સાંજો ભરવામાં આવે છે બાજુઆ લોટને મદદ વડે સાંજાને બંધ કરી વણી નાખમાં આવે છે. પહેલા પ્[રકારના પરોઠા એક જાડી રોટલી સમાન હોય છે જ્યારે બીજાં પ્રકરના પરોઠામાં સ્તરો હોય છે.
ઇતિહાસ અને ખ્યાતિ
પરોઠાની ઉત્પતિ પંજાબ ક્ષેત્રમાં થઈ પણ જલ્દી તે સમગ્ર ભારત પાકિસ્તાન અને દક્ષિણ ભારતમાં પ્રિય થઈ ગયાં. દક્ષિણ ભારતના રાજ્યોની પરોઠાની પણ એક અનુઠી રીત હોય છે અને તેમાં કેરાલા પરોટ્ટા સૌથી પ્રચલિત છે.
ભારતથેએ વિસ્થાપીત લોકો તેને મલેશિયા અને મોરિશિયસ લઈ ગયાં, જ્યાં તેને ફરાટા નામે ઓળખાય છે. આ સિવાય રોટી કનાઈ અને રોટી પરાઠા આતારીકે પણ તે પ્રચલિત બન્યાં. મ્યાનમાર (બર્મા, બ્રહ્મદેશ)માં આ પલાટા તરીકે ઓળખાય છે, આને ત્યાં વિવિધ કરી (જાડા રસાવાળા શાક)સાથે કે ઈંડા કે મટન કે સાકર સાથે મિષ્ટાન તરીકે ખવાય છે. હ્તાટ તા યા , અર્થાત્ 'સો પડ વાળો', તરીકે ઓળખાતો પરોઠો સાકર કે બાફેલાં વટાણા પે બ્યુક સાથે ખવાય. ટ્રીનીડાડ અને ટોબેગો માં બનતા પરોઠા એશિયામાં બનતા પરાઠા ને જુદા તરી આવે છે તે પાતળાં અને મોટા હોય છે. ત્યાં આને "બોસ્સ અપ શોટ", "બસ અપ શોટ", અથવા "બસ અપ શટ" કહે છે, કેમકે આની બનાવટમાં - સામાન્ય રીતે તૈયાર કરેલી ગરમ રોટીને પછાડીને નાના ટુકડા કરાય છે.
અન્ય માહિતી
પરોઠા મૂળ રૂપે પંજાબમાં બનાવાય અને પીરસાય છે પણ દક્ષિણ ભારતમાં આની ઘણી પ્રજાતિ પર્રોટ્ટા નામે જોવા મળે છે. પરોઠાને ઘેર બનાવેલા માખણ કે દહીં સાથે ખવાય છે. પરોઠાના રસિયાઓ લસ્સી કે છાશ સાથે ખાઈને એની મજા લેતા હોય છે.
પરોઠા વધુ પડતા તૈલી શાક સાથે જમવામાં સારા લાગતા નથી.
ખાવા માટે તૈયાર પરોઠા
પરોઠામાંં પડ બનાવવા અને તેને સાચવવા એક કળા હોય છે, આથી તેને તૈયાર કરી પેકેટમાં વેચવા અઘરા છે. તેમ છતાં એને ફ્રોઝન (શીત) કરી વેચાય છે. આ વાનગી પશ્ચિમમાં પ્રચલિત છે, જ્યાં પરોઠા બનાવવાની ઝંઝટમાં પડવા માટે લોકોને નથી સમય હોતો કે નથી ઇચ્છા હોતી.
રામફળ
right|250px|thumb|રામફળ અને પાન રામફળ (અંગ્રેજી: Bullock's Heart, Common Custard Apple; વૈજ્ઞાનિક નામ: અનોના રેટિક્યુલાટા) એક મીઠું ફળ છે. તેનું ઝાડ મધ્યમ ઊંચાઈનું હોય છે. રામફળના વૃક્ષનાં પાંદડા જામફળનાં પાન જેવા હોય છે. ઝાડ ઓછા પ્રમાણમાં મળી આવે છે. રામફળ ઉનાળામાં આવતું ફળ છે. ફળનું આવરણ તપખીરી કેસરી રંગનું હોય છે. રામફળ એ સીતાફળની જાતિનું છે.
આખ્યાયિકા
ખાવામાં અતિશય સ્વાદિષ્ટ અને દેખાવમાં આકર્ષક એવું રામફળ રામજન્મના સમયે એટલે રામનવમીની આસપાસ પાકવાની શરુઆત થાય છે.
ઉત્પાદન
શ્રેણી:ફળ
ગરનાળા (તા. ગોંડલ)
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
શાપડા (તા. જામનગર)
શાપડા (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. શાપડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ફતેપુરા (તા. ઉમરેઠ)
ફતેપુરા (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ફતેપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
લોટેશ્વર (તા. શંખેશ્વર)
લોટેશ્વર (તા. શંખેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા શંખેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લોટેશ્વર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઇતિહાસ
લોટેશ્વર ખારીનો ટીંબો તરીકે પણ ઓળખાય છે અને તે રૂપેણ નદી ની સહાયક નદી ખારી નદીની ડાબી બાજુએ આવેલું સિંધુ સંસ્કૃતિનું સ્થળ છે.
લોટેશ્વરનો કુંડ
અહીં આવેલો પ્રાચીન સ્થાપ્ત્ય એવો લોટેશ્વરનો કુંડ પ્રસિદ્ધ જોવાલાયક સ્થળ છે. રચના પરત્વે એ ચાર અર્ધવર્તુળાકારોને સ્વસ્તિકની પેઠે ચાર છેડે જોડેલા હોય એવો દેખાવ ધરાવે છે. એના મધ્ય ભાગે કૂવો છે જે સમચોરસ આકાર ધરાવે છે.
નામ વિશે વાયકા
એક લોકવાયકા પ્રમાણે, પ્રાચીન સમયે કુંતી માતા સાથે પાંચ પાંડવો ફરતા ફરતાં આ પ્રદેશ આવ્યા ત્યારે આ પ્રદેશ હિડંબા વન તરીકે ઓળખાતો હતો. તે સમયે જયેષ્ઠ પુત્ર યુધિષ્ઠિર ને એવો નિયમ હતો કે ભગવાન શંકરના શિવલિંગના દર્શન કરી પછી જ ભોજન કરવું. પણ હિડંબા વનમાં એક પણ શિવલિંગ હતું નહિ, તેથી તેમણે પાણી પીવાના લોટાને (કળશ્યો) ઊંધો મૂકીને શિવલિંગ માનીને તેની પૂજા અર્ચના કરવા લાગ્યા. પણ કુંતી માતાએ પુત્રને રોકી અને કહ્યું કે આ શિવલિંગની પૂજા કહી શકાય નહી. ત્યારે બાજુમાં ઉભેલા સહદેવે ભીમને બોલાવીને કહ્યું કે આ ઊંધા લોટા પર ગદાનો પ્રહાર કર, ભીમે લોટા પર ગદાનો પ્રહાર કર્યો ત્યારે ત્યાંથી પાણીનો પ્રવાહ શરૂ થયો. ત્યારે લોટાની પૂજા અર્ચના કરી. ત્યાર પછી અહી એક સુંદર મંદિરનું નિર્માણ થયું અને આ મંદિરને 'લોટેશ્વર' તથા કુંડને 'લોટેશ્વર કુંડ' નામ આપ્યું.
મેળો
ફાગણ વદ અગિયારસથી ફાગણી અમાસ સુધી મંદિરે મેળો ભરાય છે. ભૂત-પ્રેત, દુઃખ-દર્દ, દૂર કરવા લોકો લોટેશ્વર મહાદેવજીના મંદિરે આવી ધૂણતા અને ત્યારથી આ મેળાનું નામ ધુણીયો મેળો પડી ગયું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:શંખેશ્વર તાલુકો
બળવંતપુરા (તા. હિંમતનગર)
બળવંતપુરા (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બળવંતપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
મેલાણા (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
મેષ રાશી
મેષ રાશી એ જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર કુલ ૧૨ (બાર) રાશિઓ પૈકીની એક રાશિ છે. રાશીચક્રની આ પહેલી રાશી છે. મેષ રાશી પૂર્વદિશાની ઘોતક છે અને તેનો સ્વામી મંગળ છે.
શ્રેણી:જ્યોતિષ
રાવટા (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
ખીલોડી (તા. ઘોઘંબા)
શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
જુનાગઢ જિલ્લો
જુનાગઢ જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પાસેના સોરઠ વિસ્તારમાં આવેલો જિલ્લો છે. જુનાગઢ જિલ્લાનું પાટનગર જૂનાગઢ શહેર છે, જે એક ઐતિહાસિક નગર છે અને મહાનગરપાલિકા છે.
ભૂગોળ
પોરબંદર, અમરેલી, રાજકોટ, ગીર સોમનાથ જિલ્લો એ જૂનાગઢ જિલ્લાની આજુબાજુ આવેલા જિલ્લાઓ છે. તેની પશ્ચિમે અરબી સમુદ્ર આવેલો છે.
તાલુકાઓ
૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૧૩ના રોજ આ જિલ્લામાંથી અલગ ગીર સોમનાથ જિલ્લાની રચના કરવામાં આવી હતી. નવ રચિત જિલ્લામાં, વેરાવળ, તાલાળા, સુત્રાપાડા, કોડીનાર, ઉના અને નવ રચિત ગીર ગઢડા તાલુકાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવેલો.
સિંચાઇ
જુનાગઢ જિલ્લામાં સામાન્‍ય રીતે ૧પ જુન થી ૩૦ સપ્‍ટેમ્‍બર સુધીમાં વરસાદ પડે છે. ઓઝત, મધુવંતી, હીરણ, મચ્‍છુન્‍દ્રી, શિંગાડા, રાવલ, ઉબેણ, સોનરખ, સાબલી, મેઘલ, વગેરે મોટી નદીઓ આવેલી છે. જિલ્‍લામાં મોટા ડેમ આવેલા નથી પરંતુ રાજય સિંચાઇ વિભાગના નિયંત્રણ હેઠળના મધ્‍યમ અને નાના મળી કુલ ૧૮ ડેમ આવેલા છે. સને ર૦૧૦ના વર્ષમાં આ જિલ્‍લામાં સૌથી વધુ વરસાદ તાલાળા તાલુકામાં ર૦ર૦ મી.મી. અને સૌથી ઓછો વરસાદ ભેંસાણ તાલુકામાં ૧૧પ૮ મિ.મી. નોંધાયો હતો. જિલ્‍લાનો સરેરાશ વરસાદ ૧પપ૪.ર૮ મી.મી. છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓ શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ડિંડોરી જિલ્લો
ડિંડોરી જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૫૦ (પચાસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ડિંડોરી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ડિંડોરી શહેરમાં આવેલું છે. ૬૧૨૮ ચોરસ કિલોમીટર જેટલો વિસ્તાર ધરાવતા આ જિ૯લાનો વહીવટ જબલપુર પ્રાંત દ્વારા કરવામાં આવે છે. આ જિલ્લાની પૂર્વ દિશામાં શાહડોલ, પશ્ચિમ દિશામાં મંડલા, ઉત્તર દિશામાં ઉમરિયા તેમ જ દક્ષિણ દિશામાં છત્તીસગઢ રાજ્ય નો નવરચિત મુંગેલી જિલ્લાઓ આવેલા છે. આ જિલ્લામાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ વસવાટ કરે છે, જે પૈકી બાઇગા આદિવાસીઓ મુખ્ય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
વૃષભ રાશી
વૃષભ રાશિ એ જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર કુલ ૧૨ (બાર) રાશીઓ પૈકીની એક રાશી છે. આ રાશી દ્વિતિય રાશી ગણાય છે.
શ્રેણી:જ્યોતિષ
બાંખોર (તા. હિંમતનગર)
બાંખોર (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાંખોર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
મંદસૌર જિલ્લો
મંદસૌર જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યનો જિલ્લો છે. મંદસૌર જિલ્લાનું મુખ્યાલય મંદસૌરમાં છે.
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
કોઠારા (તા. ઘોઘંબા)
કોઠારા (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોઠારા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
નાડાપા (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
ગંગાપુરા (તા. ઉમરેઠ)
ગંગાપુરા (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગંગાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
ઘોરા (તા. ઉમરેઠ)
ધોરા (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધોરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
મિથુન રાશી
મિથુન રાશી એ જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર કુલ ૧૨ (બાર) રાશિઓ પૈકીની એક રાશી છે. આ રાશીચક્રની તૃતિય રાશી છે. મિથુન રાશીનો સ્વામી બુધ છે. જે જાતકોના જન્મ સમયે ચંદ્ર મિથુન રાશીમાં સંચરણ કરતો હોય, તેમની રાશી મિથુન મનાય છે. જન્મલગ્ન મિથુન રાશી હોય તો પણ તે જાતક પર પોતાનો પ્રભાવ બતાવે છે.
બાવસાર (તા. હિંમતનગર)
બાવસાર (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાવસાર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
બ્રહ્મા વાવ
બ્રહ્મા વાવ ખેડબ્રહ્મા, ગુજરાત, ભારતમાં આવેલી એક વાવ છે. તેનું બાંધકામ ૧૪મી સદીમાં થયું હતું.
ઇતિહાસ
આ વાવ બ્રહ્મા મંદિરની સામે આવેલી છે. વાવમાં લઘુ મંદિરોના શિલ્પોના આધારે, તે ૧૪મી સદીની જણાય છે. વાવમાં તેની ખાતરી કરવા માટે કોઈ શિલાલેખ નથી.
સંવત ૧૮૦૦ની આસપાસ ઇડરના મહારાજા શિવસિંહજી સામે યુદ્ધમાં મૃત્યુ પામેલા ગામના ધાબી દ્વારપાળોને સમર્પિત કેટલાક પાળિયાઓ છે. તેમના પરના શિલાલેખો જીર્ણ થઈ ગયા છે.
હુમદ દિગંબર જૈનો અને ખેડાવલ બ્રાહ્મણો વાવને પવિત્ર માને છે અને તેમાં તેઓ કુળદેવતાઓની પૂજા કરતા હતા.
સ્થાપત્ય
વાવ ભૂખરા ગ્રેનાઈટ પથ્થરોથી બાંધવામાં આવી છે. તે પૂર્વ-પશ્ચિમ દિશામાં બાંધવામાં આવી છે; જેમાં પ્રવેશદ્વાર પૂર્વમાં અને કૂવો પશ્ચિમમાં છે. તે 38.10 m લાંબી; 30 m લાંબા પગથિયાઓની પરસાળ અને 8.10 m વ્યાસનો કૂવો ધરાવે છે. કૂવા તરફ નીચે જતાં પગથિયાઓ સાંકડા થતા જાય છે. તેમાં ચાર કુટ (મંડપ) છે જ્યાં ચોથો મંડપ કૂવા સાથે જોડાયેલ છે. પ્રવેશદ્વારમાં તેની પહોળાઈ 8.50 m (પેરાપેટ દિવાલ સહિત) અને 6.60 m (પેરાપેટ દિવાલ વિના) છે, જે બીજા કુટમાં ઘટીને 5.4 m અને ત્રીજા કુટમાં 3.90 m થાય છે. વાવની દિવાલમાં સુશોભન તરીકે લઘુ મંદિરોની હરોળ હતી, જે સૂચવે છે કે તે ૧૪મી સદીમાં બાંધવામાં આવી હતી. તે મંદિર જેવો દેખાવ ધરાવે છે અને ગોખલાઓ ધરાવે છે. તેમાં રહેલા ૨૭ ગોખલામાં હવે કોઇ મૂર્તિઓ નથી. જાળવણીના અભાવે તે હવે જીર્ણ સ્થિતિમાં છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની વાવો