cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ત્રિશંકુ (પુસ્તક)
પૃષ્ઠભૂમિ
૧૯૪૫માં પ્રગટ થયેલ 'ત્રિશંકુ' અજ્ઞેયનો પ્રથમ નિબંધસંગ્રહ છે. આ સંગ્રહમાં કુલ ૧૬ નિબંધો સંગ્રહીત છે જે જુદા જુદા સમયે વિવિધ સાહિત્યિક સામયિકોમાં પ્રકાશિત થયા હતા. આ સંગ્રહનું પુન:મુદ્રણ ૧૯૭૩માં સૂર્યા પ્રકાશન મંદિર દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
વિષયવસ્તુ
અજ્ઞેય મનોવિશ્લેષક સાહિત્યિક વિવેચન સાથે સંકળાયેલા વિવેચક છે.
તેઓ સિગ્મંડ ફ્રોઈડ, આલ્ફ્રેડ એડ્લર અને ટી.એસ. ઇલિયટના સિદ્ધાંતોથી પ્રભાવિત હતા. આ ગ્રંથમાં સૈદ્ધાંતિક અને સામાન્ય વિષયો પરના સાત નિબંધો છે જેમાં 'સંસ્કૃતિ ઔર પરિસ્થિતિ', 'કલા કા સ્વભાવ ઔર ઉદ્દેશ્ય', 'રૂઢી ઔર મૌલિકતા', 'પુરાણ ઔર સંસ્કૃતિ', 'પરિસ્થિતિ ઔર ''સાહિત્યકાર, 'સંક્રાંતિકાલ કી કુછ સમસ્યાએ', અને 'ચેતન કા સંસારનો સમાવેશ થાય છે. ગ્રંથનું પરિશિષ્ટ છ ભાગોમાં છે, જેમાં મધ્યયુગીન અને આધુનિક હિન્દી લખાણોની વ્યવહારિક ટીકા છે: 'કેશવ કી કવિતાએ', 'ચાર નાટક', 'એક ભૂમિકા', 'દો ફૂલ', 'આધુનિક કવિ મહાદેવી વર્મા' અને 'વગર્થા પ્રતીપત્તયે'.
આવકાર
વિષયોની છણાવટ અને અભિવ્યક્તિની તાજગીને કારણે 'ત્રિશંકુને'ને હિન્દી વિવેચનાત્મક લખાણોના વિકાસમાં એક સીમાચિહ્નરૂપ પ્રદાન માનવામાં આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પુસ્તક
મથુરા
મથુરા ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના મથુરા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
ભારતની નદીઓની યાદી
right|thumb|345x345px|ભારતની નદીઓ ભારતમાં મૂળભૂત રીતે ચાર નદીઓનો પ્રવાહ વહે છે. સિંધુ નદી ઉત્તર ભારતમાં, ગંગા નદી ઉત્તર-મધ્ય ભારતમાં અને બ્રહ્મપુત્રા ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં. નર્મદા, કાવેરી જેવી મહા નદીઓ પણ આ વ્યવસ્થાનો ભાગ છે.
અહિ ભારત દેશની નદીઓની એક યાદી આપવાનો ઉપક્રમ છે.
મેઘના નદી સિસ્ટમ
બાંગ્લાદેશ અને ભારતમાં સુરમા-મેઘના-બરાક નદી પરિવારનો વિશાળ તટપ્રદેશ
ગંગા નદી સીસ્ટમ
right|thumb|400x400px| નકશા પર [[ગંગા નદી|ગંગા નદી બેસિન (કેસરી રંગ), બ્રહ્મપુત્રા નદીની પ્લેટ (જાંબલી), અને મેઘના નદી બેસિન (લીલો રંગ) જોવા મળે છે.]] right|thumb|400x400px| યમુના નદીનું બેસિન
ગોદાવરી નદીનું બેસિન
thumb|200x200px| [[ગોદાવરી, આંધ્ર પ્રદેશમાં ; E ભારતની સૌથી લાંબી નદી પણ હોવી જોઈએ]]
સિંધુ નદીનું બેસિન
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Indus_river.svg/220px-Indus_river.svg.png|right|thumb| સિંધુ નદીના તટપ્રદેશની નદીનું કુલ
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
નવેમ્બર ૯
૯ નવેમ્બર નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૩૧૩મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૩૧૪મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૫૨ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:નવેમ્બર
મુળી
મુળી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના મહત્વના મુળી તાલુકાનું ગામ છે, જે આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે. મુળી સુરેન્દ્રનગર શહેરથી આશરે ૨૦ કીમીનાં અંતરે આવેલું છે.
મુળીમાં સુપ્રસિધ્ધ માંડવરાયજી મંદિર આવેલુ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:મુળી તાલુકો
હરીશ મીનાશ્રુ
હરીશ મીનાશ્રુ (મૂળ નામ: હરીશ કૃષ્ણારામ દવે) ગુજરાતી સાહિત્યકાર છે. તેમને કાવ્યસંગ્રહ 'બનારસ ડાયરી' (૨૦૧૬) માટે ૨૦૨૦ના વર્ષનો સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયેલ છે.
ચિત્ર
ચિત્ર એ કોઇપણ વસ્તુનું માધ્યમ રેખાંકન છે. તે દ્વિ-પરિમાણી કે ત્રિ-પરિમાણી હોઇ શકે છે. ચિત્ર એકરંગી કે વિવિધરંગી હોઇ શકે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:કલા
ત્રાપજ (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગોડપર (સરલી) (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ત્રાપજ (તા. તળાજા)
ઇતિહાસ
ભાવનગર રજવાડાના સમયમાં મહારાજાએ અહીયા એક ટેકરી પર હવાખાવાના સ્થળ તરીકે સુંદર બંગલો બનાવરાવ્યો હતો. એ હાલ પણ ત્રાપજ બંગલોતરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
મહોબા
મહોબા ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના  મહોબા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
ત્રાપજ (તા. તળાજા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો
ગોડપર (સરલી) (તા. ભુજ)
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
ખંભાલીડા નાનોવાસ (તા. જામનગર)
ખંભાલીડા નાનોવાસ (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખંભાલીડા નાનોવાસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ચામથાણ (તા. વિજયનગર)
ચામથાણ (તા. વિજયનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચામથાણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વિજયનગર તાલુકો
ઉમરાળા (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો
મહારાજગંજ
મહારાજગંજ ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના  મહારાજગંજ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
ચોપટિયા (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક  ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
બાબરકોટ (તા. જાફરાબાદ)
બાબરકોટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જાફરાબાદ તાલુકામાં આવેલું સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલ પુરાતત્વીય મહત્વ ધરાવતું સ્થળ અને ગામ છે. બાબરકોટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
અમદાવાદથી આ સ્થળ ૩૨૫ કિમી અને ભાવનગરથી ૧૫૨ કિમી દૂર આવેલું છે.
ખોદકામ
યુનિવર્સિટી ઓફ પેન્સિલવેનિયાના ગ્રેગરી પોસેલે આ સ્થળનો વિગતવાર અભ્યાસ રોઝડી અને ઓરિયા ટીંબાની સાથે હાથ ધર્યો હતો.
ઐતિહાસિક મહત્વ
આ સ્થળ હડપ્પીય સંસ્કૃતિના પાછલા સમયનું છે અને ૨.૭ હેક્ટરનો વિસ્તાર ધરાવે છે. અહીં કિલ્લેબંધ દિવાલ પણ છે.
તારણો
આ સ્થળ પરથી અનાજ બાજરી વગેરેના અવશેષો મળ્યા છે, એવું જણાય છે કે ઇ.સ. પૂર્વે ત્રીજી સદી દરમિયાન બાજરીનો પાક અહીં લેવાતો હતો. બાબરકોટમાં બે પાકો, એક ઉનાળામાં અને અન્ય શિયાળા દરમિયાન, લેવાતા હતા એવું જણાયું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સિંધુ સંસ્કૃતિનાં સ્થળો શ્રેણી:જાફરાબાદ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ખારા બેરાજા (તા. જામનગર)
ખારા બેરાજા (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખારા બેરાજા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગોડસર (રખાલ) (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
જગદાલપુર
જગદાલપુર અથવા જગદલપુર ભારત દેશમાં  આવેલા છત્તીસગઢ રાજ્યમાં આવેલું મહત્વનું નગર છે. જગદાલપુર ખાતે બસ્તર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.
અહીંનું તાપમાન સામાન્યત: ઓછું રહે છે, અહીં અનેક દર્શનીય સ્થળો આવેલાં છે.
જગદલપુર શહેર ચારે તરફથી પહાડો અને ઘનઘોર જંગલો વડે ઘેરાયેલું છે. કાકતિયા રાજા જેને પાંડુઓના વંશજ કહેવામાં આવે છે, તેમણે જગદલપુર નગરને પોતાની અંતિમ રાજધાનીનું શહેર બનાવ્યું અને એને વિકસિત કર્યું. જગદલપુરનું નામ ઘણા સમય પૂર્વે જગતુગુડા હતું. જગદલપુરને ચૌરાહા કા શહર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ શહેર ખુબ જ ખૂબસૂરત રીતે વસાવવામાં આવેલું છે. અહીં વિભિન્ન સંસ્કૃતિઓનો સંગમ થાય છે. અહિયાં જગન્નાથ પીઠનું ભવ્ય મંદિર અને દેવી દંતેશ્વરીનું મંદિર છે. જગદલપુર શહેરના દશેરાનો ઉત્સવ ખુબ જ મશહૂર છે, જેની ભવ્યતા જોતાં જ વ્યક્તિ અંજાઇ જાય છે, એને જોવાને માટે દેશ અને વિદેશમાંથી અનેક પર્યટન આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:છત્તીસગઢ
ઉંચડી (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો
ભક્ત વિદુર (ચલચિત્ર)
ભક્ત વિદુર (भक्त विदुर) ૧૯૨૧માં કોહીનૂર ફિલ્મ કંપનીના નેજા હેઠળ બનેલી અને કાનજીભાઈ રાઠોડ દ્વારા દિગ્દર્શિત મુંગી ફિલ્મ છે. આ ફિલ્મમાં હિંદુ પૌરાણિક પાત્ર વિદુરને મહાત્મા ગાંધીનાં વ્યક્તિત્વમાં ઢાળવામાં આવેલું છે. આ પ્રથમ ભારતીય ચલચિત્ર હતું જેના પર પ્રતિબંધ મુકાયો હતો.
કથા
આ ફિલ્મની કથા હિંદુ પૌરાણિક મહાકાવ્ય મહાભારત અને પાંડવ કૌરવ વચ્ચેના શ્રેણીબદ્ધ વિખવાદ પર આધારીત છે. વિદુર, જે હસ્તિનાપુરના રાજાઓ ધૃતરાષ્ટ્ર અને પાંડુના સાવકા ભાઈ છે, તે આ ચલચિત્રનું મુખ્ય પાત્ર છે અને ફિલ્મનો ઘટનાક્રમ તેમના પરિપ્રેક્ષ્યથી ચિત્રિત કરાયેલો છે. સમગ્ર ફિલ્મમાં વિદુર વખતો વખત પોતાની કરુણા અને સહાનુભૂતિ પાંડવોના પક્ષમાં દર્શાવતા દેખાય છે. તે પાંડવોને આશ્વાસન આપે છે તથા ખાત્રી આપે છે કે, સત્યનો હંમેશા વિજય થાય છે, અને કૌરવોને તેનાં પાપી કૃત્યોની સજા જરૂર થશે. પાંડવો અને કૌરવો વચ્ચેનો શ્રેણીબદ્ધ વિખવાદ અંતે ભયાનક કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધમાં પરીણમે છે.
પ્રતિબંધો
ભક્ત વિદુર ભારતની પ્રથમ એવી ફિલ્મ છે જેના પર પ્રતિબંધ મુકાયો હોય. આ ફિલ્મ ભારતમાં રોલેટ એક્ટ પસાર થયા પછી તુરંત આવી હતી. વિદુરનું પાત્ર કથિતપણે મહાત્મા ગાંધીના વ્યક્તિત્વની છાંટ ધરાવતું જણાય છે. ફિલ્મનાં ઘણાં દૃશ્યોમાં વિદુર ગાંધીજી જેવા, ખાદીવસ્ત્ર અને ગાંધીટોપી વગેરે, લેબાશમાં દર્શાવાયા છે. ફિલ્મમાં સંદર્ભરૂપે ભારતની ઘણી સમકાલીન રાજકિય ઘટનાઓ દર્શાવાઈ હતી. પરિણામ સ્વરૂપ, ફિલ્મ પર પ્રતિબંધ લાદી દેવાયો હતો, સેન્સર બોર્ડના તારણ પ્રમાણે– "અમે જાણીયે છીએ કે તમે શું કરો છો, આ વિદુર નથી, ગાંધીજી છે, અમે આને મંજૂરી નહિ આપીએ." સેન્સર બોર્ડના અહેવાલમાં એમ પણ જણાવાયું કે– "આ સરકાર સામેનો અસંતોષ વધારે છે અને લોકોને અસહકાર માટે ઉશ્કેરે છે." આ ફિલ્મને મદ્રાસ, કરાચી અને અન્ય ઘણાં પ્રાંતોમાં પ્રતિબંધિત કરી દેવાઈ હતી.
આ પણ જુઓ
ગુજરાતી સિનેમા
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી ચલચિત્ર
પ્રાણાયામ
right|thumb|300x300px|પ્રાણાયામ પ્રાણાયામ એ યોગમાં શ્વાસ નિયંત્રણની પ્રથા છે. તેનો કસરત તરીકે આધુનિક યોગમાં આસનો વચ્ચેની ગતિવિધિઓ સાથે શ્વાસને સુમેળમાં લેવાનો સમાવેશ થાય છે; પરંતુ તે સ્વયં શ્વાસ લેવાની કસરત પણ છે, જે સામાન્ય રીતે આસનો પછી કરવામાં આવે છે. ભગવદ ગીતા અને પતંજલિના યોગસૂત્રો જેવા ગ્રંથોમાં અને પછી હઠ યોગ ગ્રંથોમાં તેનો અર્થ શ્વાસની સંપૂર્ણ સમાપ્તિ છે.
વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર
પ્રાણાયામ (દેવનાગરી : प्राणायाम) એક સંસ્કૃત સંયોજન છે. તે વિવિધ લેખકો દ્વારા વિવિધ વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
મેકડોનેલના અનુસાર પ્રાણાયામ એટલે કે પ્રાણ (શ્વાસ) નો આયામ (નિયંત્રણ). thumb| મોનિઅર-વિલિયમ્સે કુંભકના તત્વોની દ્રષ્ટિએ પ્રાણાયામની વ્યાખ્યા કરી હતી. મોનીયર વિલિયમ્સે તેની વ્યાખ્યા '' ત્રણ કસરત (પૂરક,રેચક અને કુંભક)ના સમન્વય" તરીકે કરી હતી. આ તકનીકી વ્યાખ્યા શ્વાસ નિયંત્રણની ચોક્કસ પ્રણાલીનો સંદર્ભ આપે છે, જે ભટ્ટાચાર્ય દ્વારા સમજાવાયેલ ત્રણ પ્રક્રિયાઓ છે : પૂરક (શ્વાસ અંદર લઈ જવા માટે), કુંભક (તેને જાળવવા માટે), અને રેચક (ઉચ્છવાસ માટે).
ભગવદ ગીતા
ભગવદ ગીતાના ૪.૨૯ શ્લોકમાં પ્રાણાયામનો ઉલ્લેખ છે.
ભગવદ-ગીતા તેના મૂળ રુપે અનુસાર તેનો અનુવાદ "બધા શ્વાસ બંધ કરીને સ્થિતિ " ઉત્પન્ન કરવા માટે કરવામાં આવે છે.
પતંજલિના યોગ સૂત્રો
પ્રાણાયામ એ પતંજલિના યોગ સૂત્રોમાં શ્લોક ૨.૨. માં ઉલ્લેખિત અષ્ટંગ યોગના આઠ અંગોનું ચોથું "અંગ" છે. પતંજલિ પ્રાણની પ્રકૃતિને સંપૂર્ણ રીતે સ્પષ્ટ કરી શકતા નથી, અને પ્રાણાયામનો સિદ્ધાંત અને અભ્યાસ તેમના પછી નોંધપાત્ર વિકાસ થયો હોવાનું જણાય છે. તે પ્રાણાયમની આવશ્યકતા એક કસરત તરીકે રજૂ કરે છે જે અગાઉના બૌદ્ધ ગ્રંથોની જેમ જ એકાગ્રતાની પ્રાથમિક છે.
કસરત તરીકે યોગ
યોગ વિદ્વાન એન્ડ્રીયા જૈન જણાવે છે કે પ્રાણાયામ ૨૦ મી સદી પહેલા "સૌથી વધુ વ્યાપકપણે ટાંકવામાં આવતા સ્રોતોથી સીમાંત" હતા; તે લખે છે કે આધુનિક યોગમાં જ્યારે પ્રાણાયામ કરવામાં આવે છે ત્યારે કસરત તરીકે શ્વાસને હલનચલન ( આસન વચ્ચે) સાથે સુમેળમાં સમાવેલો છે, ભગવદ ગીતા અને પતંજલિના યોગ સૂત્રો જેવા ગ્રંથોમાં, પ્રાણાયામનો અર્થ "શ્વાસનો સંપૂર્ણ સમાધિ" છે, જેના માટે તે બ્રોનહર્સ્ટ ૨૦૦૭ ટાંકે છે.
બૌદ્ધ ધર્મ
પાલી બૌદ્ધ કેનન અનુસાર, બુદ્ધે તેમના જ્ઞાનવૃત્તિ પહેલાં ધ્યાનની તકનીકનો અભ્યાસ કર્યો હતો જેમાં જીભથી તાળવું દબાવવું અને શ્વાસને બળજબરીપૂર્વક સંયમિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. આ બંને અત્યંત દુઃખદાયક અને જ્ઞાનપ્રાપ્તિ માટે અનુકૂળ ન હોવા તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે. બૌદ્ધ યોજના અનુસાર, શ્વાસ ચોથા ઝાના (બૌદ્ધ અભિભાવના) સાથે અટકી જાય છે, જો કે આ તકનીકીની આડઅસર છે અને હેતુપૂર્ણ પ્રયત્નોના પરિણામ રૂપે આવતું નથી.
લાભો
કેટલાક સંશોધકોએ અહેવાલ આપ્યો છે કે પ્રાણાયામ તકનીકીઓ તાણ-સંબંધિત અનેક વિકારોની સારવારમાં ફાયદાકારક છે. શ્વાસ લેવાની કસરત દ્વારા અસ્થમાની રોગનિવારક રાહત અંગેની કોચ્રેન પદ્ધતિસરની સમીક્ષામાં આંકડાકીય રીતે નોંધપાત્ર સુધારણા મળી નથી પરંતુ જાણવા મળ્યું કે પ્રાણાયામ શ્વાસ દરમિયાન એફઈવી૧ (પીડી૨૦)માં ૨૦%નો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.
જોખમો
પ્રમાણમાં સલામત હોવા છતાં, હઠયોગ જોખમ મુક્ત નથી. પ્રારંભિક લોકોએ તેમની ક્ષમતાઓમાં ભારે ચાલ અને વ્યાયામ કરવાનું ટાળવું જોઈએ. કાર્યાત્મક મર્યાદાઓને ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ.
મિર્જાપુર
right|thumb|250px|upright|મિર્જાપુર
મિર્જાપુર ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના  મિર્જાપુર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
લખતર
લખતર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના લખતર તાલુકાનું નગર અને મુખ્ય મથક છે.
મુજફ્ફરનગર
મુજફ્ફરનગર ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના  મુજફ્ફરનગર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
લખતર
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:લખતર તાલુકો
મેરઠ
મેરઠ ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના  મેરઠ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
ચાંદવાસા (તા. વિજયનગર)
ચાંદવાસા (તા. વિજયનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાંદવાસા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વિજયનગર તાલુકો
ભૂતેશ્વરનાથ મંદિર, મરૌદા
ભૂતેશ્વરનાથ મંદિર ભારત દેશના છત્તીસગઢ રાજ્યના રાયપુર જિલ્લામાંથી છૂટા પાડી અલગ રચવામાં આવેલા ગરિયાબંદ જિલ્લાના મરૌદા ગામમાં ગાઢ જંગલોની વચ્ચે એક પ્રાકૃતિક શિવલિંગ છે. આ સ્થળ જિલ્લામથક ગરિયાબંદથી આશરે ત્રણ કિલોમીટર જેટલા અંતરે દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં આવેલ છે.
આ વિશ્વમાં સૌથી મોટું પ્રાકૃતિક શિવલિંગ ગણાય છે. આ શિવલિંગ વિશે ખાસ બાબત છે કે એની લંબાઈ અને જાડાઈ જાતે જ વધી રહી છે. આ શિવલિંગ ૧૮ ફુટ ઊંચાઈ અને ૨૦ ફુટ જેટલો ઘેરાવો ધરાવે છે. દર વર્ષે આની ઉંચાઈ માપવામાં આવે છે, જે ૬ થી ૮ ઈંચ જેટલી દર વર્ષે વધતી હોવાનો ઉલ્લેખ છે.
આ શિવલિંગ ગાઢ જંગલમાં સ્થાપિત છે, તો પણ અહિંંયા મોટી સંખ્યામાં ભક્તો દર્શનાર્થે આવે છે. આ શિવલિંગ સાથે જોડાયેલા ચમત્કારોના કારણે આ લોકોના આકર્ષણનું કેંદ્ર બનેલું છે. કેટલાક ભક્તો તો દર વર્ષે શિવલિંગની વધતી લંબાઈનો ચમત્કાર જોવા જાય છે. કહેવાય છે કે અહીં કરેલી પ્રાર્થના જરૂર પૂરી થાય છે.
આ સ્થાન ભકુરા મહાદેવ નામથી પણ ઓળખાય છે. આ શિવલિંગનો ઉલ્લેખ કેટલાક પુરાણોમાં પણ મળે છે, એમાં દર્શાવ્યા મુજબ આ એક અજોડ અને મહાન શિવલિંગ છે, જેની પૂજા-અર્ચના કરવાથી ભક્તોની બધી જ મનોકામના પૂર્ણ થાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:છત્તીસગઢ શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
મુરાદાબાદ
મુરાદાબાદ ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના  મુરાદાબાદ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
ખારા વેધા (તા. જામનગર)
ખારા વેઘા (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખારા વેઘા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મુરાદાબાદ
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
ખારા વેધા (તા. જામનગર)
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રામપુર
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
ચિતરીયા (તા. વિજયનગર)
ચિતરીયા (તા. વિજયનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચિતરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામ ના એક ડુંગર પર સંચરાઈ માં નું મંદિર આવેલ છે.
શ્રેણી:વિજયનગર તાલુકો
પાવઠી (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દસાડા
દસાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના દસાડા તાલુકાનું નગર છે.
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:દસાડા તાલુકો
કોલ્વી ગુફાઓ
કોલ્વી ગુફાઓ અથવા ખોલ્વે ગુફાઓ ભારત દેશના રાજસ્થાન રાજ્યના ઝાલાવાડ જિલ્લામાં કોલ્વી ગામ ખાતે આવેલ છે. આ ગુફાઓ લેટરાઈટ જાતના પથ્થરની ટેકરીમાં કોતરીને બનાવવામાં આવેલ છે. આ બૌદ્ધ ધાર્મિક સ્થળ ખાતે સ્તૂપો અને ચૈત્યો છે, જે  બૌદ્ધ સંપ્રદાય આધારીત છે. તેની સ્થાપત્ય શૈલી પર અહીંના હિન્યના પ્રદેશનું પ્રભુત્વ જોવા મળે છે. આ ગુફાઓ ખાતે ધ્યાનમગ્ન બુદ્ધ મૂર્તિઓ અને ઊભેલી સ્થિતિમાં છે. આ ગુફા ખાતે સ્તૂપો અને મોટા કદની બુદ્ધ મૂર્તિઓ છે, જે પુરાતાત્વિક દૃષ્ટિએ નોંધપાત્ર છે. કોલ્વા ગામની આસપાસ અન્ય સમાન ગુફાઓ મળી આવેલ છે, જે આ પ્રદેશમાં સમૃદ્ધ બૌદ્ધ સંસ્કૃતિનું અસ્તિત્વ સાબિત કરે છે.
આ ગુફાઓને કુદરતી હવામાનને પરિણામે ઉત્તરીય અને પૂર્વીય બાજુ પર સંપૂર્ણ નુકસાન થયેલ છે, પરંતુ તેના સ્થાપત્યના કારણે પુરાતત્વની દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ છે. આ જૂથ ૫૦ ગુફાઓ ધરાવે છે, જેમાં અનેક ગુફાઓએ તેમના આકાર અને ચહેરા સમયકાળને કારણે ક્ષીણ થતાં ગુમાવેલ છે. હાલમાં ગુફાઓ પર કોઈનો કબજો નથી. થોડી ગુફાઓ ખુલ્લી છે અથવા સ્તંભો ધરાવતા વરંડાવાળી છે.
આ પણ જુઓ
આર્કિયોલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા, રાજસ્થાન દ્વારા રક્ષિત સ્મારકો
સંદર્ભો
શ્રેણી:રાજસ્થાનનો ઇતિહાસ શ્રેણી:પુરાતન સ્થળો શ્રેણી:ભારતની ગુફાઓ
ગોરેવલી (તા. ભુજ)
ગોરેવલી ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
રાયબરેલી
રાયબરેલી (અંગ્રેજી ભાષા: Raebareli, હિંદી ભાષા: रायबरेली, ઉર્દૂ ભાષા: رائے بریلی,) ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના  રાયબરેલી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
રાયબરેલી શહેર સાઇ નદીના કિનારે, લખનૌથી દક્ષિણપૂર્વ દિશામાં ૮૨ (બ્યાસી) કિલોમીટર (૫૦ માઇલ)ના અંતરે આવેલું છે. આ ઐતિહાસિક શહેર અહીં આવેલાં સ્થાપત્યો માટે જાણીતું છે, જે પૈકી મુખ્ય છે રાયબરેલીનો મજબૂત અને વિશાળ કિલ્લો કે જે ઇ. સ. ૧૪૦૩માં બાંધવામાં આવ્યો હતો. આ ઐતિહાસિક કિલ્લો ૨ (બે) ફુટ લાંબી, ૧ (એક) ફુટ જાડી અને ૧.૫ (દોઢ) ફુટ પહોળી ઇંટો વડે ચણવામાં આવેલો છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
શેતાન
thumb|right|200px|કોડેક્સ ગિગાસમાં દેખાય છે તે પ્રમાણે શેતાનનું ચિત્રણ
શેતાન  (ગ્રીક: διάβολος  અથવા ડિઆવોલોસ  = 'નિંદા કરનાર' અથવા 'આક્ષેપ કરનાર')ને કેટલાક ધર્મ અને સંસ્કૃતિમાં શક્તિશાળી માનવામાં આવે છે, શેતાનનો અવતાર અલૌકિક અસ્તિત્વ તરીકેનો હોય છે અને તે ભગવાન અને માનવજાતિનો દુશ્મન છે. શેતાનને સામાન્ય રીતે પાખંડીઓ, નાસ્તિક અને અન્ય અશ્રદ્ધાળુઓ સાથે જોડવામાં આવે છે. અબ્રાહમ મૂળના ધર્મોએ શેતાનને, વિવિધ રીતે માનવોને પાપ કરવા અથવા શેતાની કૃત્ય કરવા પ્રેરતા બળવાખોર સ્વર્ગચ્યુત દેવ અથવા રાક્ષસ તરીકે ઓળખાવ્યો છે. અન્યો શેતાનને શ્રદ્ધાની કટોકટી, વ્યક્તિવાદ, ઇચ્છા સ્વાતંત્ર્ય, ડહાપણ અને બોધના પ્રતિનિધિત્વના રૂપક તરીકે ગણે છે. ખ્રિસ્તી મુખ્ય પ્રવાહમાં, ભગવાન અને શેતાનને સામાન્ય રીતે મનુષ્યોની આત્માઓ માટે લડતાં બતાવવામાં આવ્યા છે, જેમાં શેતાન લોકોને ભગવાનથી દૂર નરકમાં લઇ જવા માટે લાલચો આપતો હોય છે. શેતાન રાક્ષસ (ડીમન) તરીકે ઓળખાતા દુષ્ટ દેવોના ટોળા પર હકૂમત ચલાવે છે. યહૂદી બાઇબલ (અથવા ઓલ્ડ ટેસ્ટામેન્ટ) આ શત્રુ(હા-શેતાન)ને માનવજાત સામે દુષ્કૃત્યો માટે ઉશ્કેરતા દેવ તરીકે વર્ણવે છે. ઘણા અન્ય ધર્મોમાં પણ શેતાન જેવા જ ઠગ અથવા પાપ કરવા માટે લલચાવનારા સ્વરૂપો અસ્તિત્વ ધરાવે છે. શેતાન વિશેના આધુનિક ખ્યાલોમાં એક ખ્યાલ એવો છે કે શેતાન માનવોની ખુદની હલકી મનોવૃત્તિ અથવા પાપ પ્રકૃત્તિનું પ્રતિક છે.
લોકો સામાજિક અને રાજનૈતિક સંઘર્ષોમાં શેતાનનો ખ્યાલ એવું કારણ આપીને મૂકતા હોય છે કે તેમના વિરોધીઓ શેતાનથી પ્રભાવિત છે અથવા જાણીજોઇને શેતાની કૃત્યોનું સમર્થન કરી રહ્યા છે. બીજા લોકો શા માટે ખોટી અને નાસ્તિક શ્રદ્ધાઓ ધરાવે છે તે દર્શાવવા માટે પણ શેતાનનો ઉપયોગ થાય છે.
યહૂદી ધર્મ
યહૂદી ધર્મના મુખ્ય પ્રવાહમાં ખ્રિસ્તી અથવા મુસ્લિમ મુખ્ય પ્રવાહની જેમ શેતાનનો ખ્યાલ અસ્તિત્વમાં નથી. હીબ્રૂમાં, બાઇબલીય શબ્દ હા-સતાન (השָׂטָן)નો અર્થ થાય છે "શત્રુ" અથવા "વિઘ્ન " અથવા "ફરિયાદી" (ભગવાનને અંતિમ ન્યાયાધીશ તરીકે જોવામાં આવે છે તેને ધ્યાનમાં લેતાં).
શંકાસ્પદ પ્રમાણો ધરાવતાં હીબ્રૂ ધાર્મિક લખાણો
શંકાસ્પદ પ્રમાણો ધરાવતાં લખાણો (એપોક્રિફ) એ એવા લખાણો છે જે સામાન્ય રીતે યહૂદી ધર્મ તેમજ ખ્રિસ્તી ધર્મના ઘણા આધુનિક પ્રોટેસ્ટન્ટ પંથો દ્વારા પવિત્ર ગ્રંથ તરીકે સ્વીકાર્ય નથી. બુક ઓફ વિઝ્ડમમાં શેતાનને વિશ્વમાં મૃત્યુ લાવનારા પ્રતિનિધિ તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
સ્લેવોનિક બુક ઓફ એનોચ તરીકે પણ જાણીતી સેકન્ડ બુક ઓફ એનોચ, વોચર ગ્રિગોરીનો સંદર્ભ ધરાવે છે જે સતાનેલ તરીકે ઓળખાય છે. તે અચોક્કસ તારીખ અને અજાણ્યા લેખકનું બનાવટી ઉત્કીર્ણ લેખનું લખાણ છે. આ લખાણો સતાનેલને સ્વર્ગમાંથી કાઢી મૂકાયેલા ગ્રિગોરીના રાજા તરીકે તેમજ "પાપી" અને "પવિત્ર" શું છે તે વચ્ચેના તફાવતને જાણતા દુષ્ટ આત્મા તરીકે વર્ણવે છે. બુક ઓફ ફર્સ્ટ એનોચ વિશે પણ આવી જ વાર્તા જોવા મળે છે; જો કે તે પુસ્તકમાં ગ્રિગોરીના રાજાને સેમ્જાઝા કહેવામાં આવ્યો છે.
શાસ્ત્રોના આધાર વિનાના સાહિત્યમાં, શેતાનને દેવોના યજમાન પર રાજ કરતો બતાવવામાં આવ્યો છે. ઇસાકના બલિદાન દ્વારા ભગવાનને અબ્રાહમની પરિક્ષા માટે લલચાવનાર માસ્ટેમા અને શેતાનના નામ અને સ્વભાવમાં સમાનતા જોવા મળે છે.
18મી સદીના ચાસિડિક યહૂદીઓ માટે, હા-શેતાન બાલ દાવર હતો. બુક ઓફ ઇનોચ સેતારીયલનો સંદર્ભ ધરાવે છે, જે શેતાનિએલ અને શેતાને'લ પણ હોઇ શકે છે (વ્યુત્પત્તિ બેબિલોનિઅન મૂળ સુધી વિસ્તરે છે). તેની સ્વર્ગમાંથી હકાલપટ્ટી પહેલાના તેના દૈવી બંધુઓ માઇકલ, રાફેલ, યુરિઅલ, ગેબ્રિઅલના નામો પણ તેના નામ જેવા જ જોવા મળે છે.
ખ્રિસ્તી ધર્મ
thumb|right|1854માં એરી શેફર લિખિત ધ ટેમ્પ્ટેશન ઓફ ક્રાઇસ્ટમાં શેતાનનું ચિત્રણ. ખ્રિસ્તી ધર્મના મુખ્ય પ્રવાહમાં ડેવિલને શેતાન તરીકે અને ક્યારેક લ્યુસિફર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જોકે ઇસાઇઆહ 14:12ના લ્યુસિફર કે સન ઓફ મોર્નિંગ અંગેનો સંદર્ભ બેબિલોનના રાજાનો સંદર્ભ છે તે વાત નોંધાયેલી છે. ઘણા આધુનિક ખ્રિસ્તીઓ શેતાનને ત્રીજા ભાગના દૈવી યજમાનો(રાક્ષસો) સાથે મળીને ભગવાન સામે બળવો પોકારનારા અને તેના ભાગરૂપે લેક ઓફ ફાયરની સજા મેળવનારા દેવ તરીકે ગણે છે. તેને તમામ માનવતાને નફરત કરનારા તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યો છે, અથવા વધુ ચોક્કસ રીતે જોઇએ તો તે ભગવાનનો વિરોધ કરનારું, જૂઠાણા ફેલાવનારું અને માનવ આત્માઓ પર આપત્તિઓ નોંતરનારું સર્જન છે. અન્ય ખ્રિસ્તીઓ બાઇબલમાં ભગવાનનો વિરોધ કરનારી માનવ વ્યવસ્થા તેમજ માનવ પાપ અને લાલચ માટે શેતાનને લાક્ષણિક રીતે જવાબદાર ગણે છે.
શેતાનને હંમેશા ઇવને પ્રતિબંધિત ફળ ખાવા માટે મજબૂર કરનારા સર્પ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે; આમ, શેતાનને હંમેશા સર્પ તરીકે ચીતરવામાં આવ્યો છે. જોકે, આદમ અને ઇવની વાર્તામાં આ ઓળખ હાજર નથી, પણ આ વાત બુક ઓફ રેવિલેશન લખાયું તે સમયની છે જેમાં શેતાનની ખાસ સર્પ તરીકે ઓળખ આપવામાં આવી છે.
બાઇબલમાં શેતાનને "ધ ડ્રેગન" તરીકે અને બુક ઓફ રેવિલેશન 12:9માં "ધ ઓલ્ડ સર્પન્ટ" તરીકે, 20:2માં પણ શેતાનની ઓળખ આપવામાં આવી છે, બુક ઓફ જોહ્ન 12:31,14:30માં "ધ પ્રિન્સ ઓફ ધિસ વર્લ્ડ" તરીકે તે ઓળખાયો છે; મેરિરિમ તરીકે પણ જાણીતો "ધ પ્રિન્સ ઓફ ધ પાવર ઓફ ધ એર", અને "ધ સ્પિરિટ ધેટ નાઉ વર્કેથ ઇન ધ ચિલ્ડ્રન ઓફ ડિસઓબેડિઅન્સ" તરીકે ધ બુક ઓફ એફેસિઅન્સ 2:2માં; અને 2 કોરીન્થીઅન્સ 4:4માં "ધ ગોડ ઓફ ધિસ વર્લ્ડ" તરીકે તેની ઓળખ આપવામાં આવી છે. બુક ઓફ રેવિલેશનમાં તેની ઓળખ ડ્રેગન (ઉદાહરણ તરીકે, ), અને ગોસ્પેલ્સ(ઉદાહરણ તરીકે, )ના ઠગ તરીકે પણ આપવામાં આવી છે.
બીલ્ઝેબુબ મૂળ તો ફિલિસ્તિની ભગવાનનું નામ છે (વધુ સ્પષ્ટ રીતે બાલનો ચોક્કસ પ્રકાર, Ba‘al Zebûb પરથી, lit.  "લોર્ડ ઓફ ફાઇલ્સ") પરંતુ તેનો ઉપયોગ ન્યુ ટેસ્ટામેન્ટમાં શેતાનના સમાનાર્થી તરીકે થયો છે. ધ ડિવાઇન કોમેડીમાં આ ભ્રષ્ટ આવૃતિ બેલ્ઝેબૌબ દ્રશ્યમાન થાય છે.
ખ્રિસ્તીઓની મુખ્યપ્રવાહની ન હોય તેવી અન્ય માન્યતાઓમાં (દા.ત. ક્રિસ્ટાડેલ્ફિઅન્સની માન્યતાઓ) બાઇબલના શબ્દ "શેતાન"ને અલૌકિક કે વ્યક્તિના સંદર્ભે નથી ગણવામાં આવ્યો પરંતુ કોઇ શત્રુ તરીકે અને લાક્ષણિક રીતે માનવોના પાપ અને લાલચના સંદર્ભે ગણવામાં આવ્યો છે.
લલિતપુર
લલિતપુર ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના  લલિતપુર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
શેતાન
ઈસ્લામ ધર્મ
ઇસ્લામમાં શેતાનને ઇબ્લિસ તરીકે સંબોધવામાં આવે છે. (અરેબિક: શૈતાન, દુષ્ટ અને પિશાચ-જેવા લોકો માટે વપરતો શબ્દ). કુર'આન પ્રમાણે, ભગવાને ઇબ્લિસનું સર્જન "ધુમાડારહિત આગ"માંથી કર્યું હતું (જિન્નની સાથે) અને માનવને માટીમાંથી ઘડ્યો હતો. શેતાનના હુબ્રિસ સિવાયના પ્રાથમિક લક્ષણો એ છે કે તેની પાસે સ્ત્રી અને પુરુષોની આત્માઓને દુષ્ટ સલાહો આપવા સિવાયની કોઇ શક્તિઓ નથી હોતી.
મુસ્લિમ ધર્મશાસ્ત્રો મુજબ, ઇબ્લિસે જ્યારે સમગ્ર માનવજાતના પિતા આદમને અંજલિ આપવાનો ઇનકાર કરવાનું પસંદ કરીને ભગવાનનો અનાદર કર્યો ત્યારે ભગવાને આદમને તેમની કૃપાદ્રષ્ટિથી હાંકી કાઢ્યો હતો. તેણે પોતે આદમ કરતાં ચડિયાતાં હોવાનો દાવો કર્યો હતો, અને કારણ આપ્યું હતું કે મનુષ્યને પૃથ્વી પર તેના કરતાં અલગ રીતે ઘડવામાં આવ્યો હતો. દેવોનું જોઇએ તો તેમણે ભગવાનનો આદર કરવા અને પોતાની અંજલિ દર્શાવવા માટે આદમને સાષ્ટાંગ પ્રણામ કર્યા હતા. જોકે, મનુષ્ય ઉતરતો છે તેવા મતને વળગી રહેલા અને દેવોની જેમ પસંદગીનો અવકાશ ન રહેતાં ઇબ્લિસે ભગવાનનો અનાદર કરવાનું નક્કી કર્યું હતું. આને લીધે ભગવાને તેને કાઢી મૂક્યો હતો, જેના માટે ઇબ્લિસ માનવતાને જવાબદાર ગણતો હતો. શરૂમાં, શેતાન આદમને છેતરવામાં સફળ રહ્યો હતો, પરંતુ એક વખત તેના હેતુઓ સ્પષ્ટ થયા બાદ, આદમ અને ઇવ બંનેએ ભગવાન સમક્ષ પશ્ચાતાપ કર્યો અને તેથી ભગવાને તેમને ખરાબ કાર્યોથી મુક્ત કરીને માફ કર્યા. ભગવાને તેમને ઇબ્લિસ અને નર્કની આગ બાબતે કડક ચેતવણી આપી અને તેમને તેમજ તેમના બાળકો (માનવજાત)ને શેતાન દ્વારા તેમની ઇન્દ્રિયો પર થતાં છળકપટથી દૂર રહેવા પણ જણાવ્યું હતું.
કુર'આનની આયાતો પ્રમાણે, કિયામાહ અથવા પુનરુદ્ધાર દિન યાઉમ-ઉલ-કિયામા ન આવે ત્યાં સુધી શેતાનનું જીવનધ્યેય આદમના બાળકો (માનવજાત)ને છેતરતા રહેવાનું છે. તે પછી, તેને તેના દ્વારા છેતરાયેલા લોકોની સાથે જ નર્કની આગમાં મૂકવામાં આવશે. શેતાનને ઘણા જિન્નોમાંથી એક ગણવામાં પણ આવે છે, કેમ કે તે બધા ધુમાડારહિત આગમાંથી સર્જાયા છે. કુર'આન ઇબ્લિસને ભગવાનના દુશ્મન તરીકે નથી ચીતરતું, કારણ કે ભગવાન તેના તમામ સર્જનોથી સર્વોચ્ચ છે અને ઇબ્લિસ પણ તેમના સર્જનોમાંથી જ એક છે. ઇબ્લિસનો એકમાત્ર દુશ્મન માનવતા છે. તે મનુષ્યોને ભગવાનનો આદર કરતા રોકવા માગે છે. આમ, શેતાનના અડપલાં અને લાલચો આપવાની વૃત્તિની સામે માનવજાતને સંઘર્ષ (જિહાદ ) કરવા માટે ચેતવવામાં આવી છે. જે લોકો આમ કરવામાં સફળ થાય છે તેને સ્વર્ગ (જન્નથ ઉલ ફિરદૌસ )થી નવાજવામાં આવે છે, જે માત્ર પ્રામાણિક વર્તનથી જ મેળવી શકાય છે.
બહા'ઈ આસ્થા
બહા'ઇ આસ્થામાં, શેતાન  કે દુરાત્મા જેવું દુષ્ટ, દૈવી અસ્તિત્વ હોતું જ નથી તેવી માન્યતા છે. જોકે, આ શબ્દો બહા'ઇ લખાણોમાં દ્રશ્યમાન થાય છે, જ્યાં તેમનો ઉપયોગ મનુષ્યના મૂળ સ્વભાવ માટેના રૂપકો તરીકે થાય છે. મનુષ્યોમાં સ્વતંત્ર ઇચ્છાશક્તિ જોવા મળે છે, અને તે રીતે તેઓ ઇશ્વર તરફ વળી શકવા અને આધ્યાત્મિક ગુણો વિકસાવવા માટે સક્ષમ હોય છે અથવા તો ભગવાનથી વિમુખ થઇને સ્વ-કેન્દ્રી ઇચ્છાઓમાં ડૂબી જાય છે. ખુદની લાલચોને અનુસરતી વ્યક્તિઓ અને આધ્યાત્મિક ગુણો ન વિકસાવનારા લોકોને બહા'ઈ લખાણોમાં હંમેશા શેતાનિક  તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે. બહા'ઈ લખાણો એવું પણ કહે છે કે શેતાન એ "સ્વ-આગ્રહી" અથવા "હલકાં લોકો" માટે વપરાતું રૂપક છે. આ બંને દરેક વ્યક્તિમાં જોવા મળતાં સ્વંયસેવિત માનસિક વલણ છે. જે લોકો પોતાની હલકી મનોવૃત્તિને અનુસરે છે તેમનું પણ "શેતાન" તરીકે વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.
યાઝિદિ ધર્મ
યાઝિદિના પ્રયોગાત્મક ઇન્ડો-યુરોપીયન સર્વદેવમંદિરોના મુખ્ય દેવનું વૈકલ્પિક નામ મલેક ટૌસ એટલે શૈતાન. યાઝિદિ ધર્મને શેતાનિક કરતાં વધુ સારી રીતે પૂર્વ-ઇસ્લામિક મધ્ય પૂર્વ ધર્મના અવશેષ અને/અથવા શાયખ આદીની ઘુલટ સુફી ચળવળ તરીકે સમજી શકાય તેમ છે. મૂળ તો મુસ્લિમ પરદેશીઓએ સ્થાપેલા શેતાન સાથેના સબંધે, 19મી-સદીના યુરોપીયન પ્રવાસીઓ અને રહસ્ય લેખકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું.
નૂતન પેગનવાદ
ખ્રિસ્તી પરંપરાએ વારંવાર કહ્યું છે કે પેગન ધર્મો અને મેલીવિદ્યા શેતાનની અસર હેઠળ છે. શરૂઆતના આધુનિક યુગમાં ચર્ચે કહેવાતી ડાકણો પર શેતાન સાથેના સહચર્ય અને કાવતરાંના આક્ષેપો કર્યા હતાં. જેક ચિક અને જેમ્સ ડોબ્સન જેવા કેટલાક આધુનિક રૂઢિચુસ્ત ખ્રિસ્તી લેખકોએ આજના નૂતનપેગન અને મેલીવિદ્યાના ધર્મને નિશ્ચિતપણે શેતાની તરીકે ચીતર્યો છે.
નૂતનપેગન પુનઃનિર્માણ અંગેની કેટલીક પરંપરાઓ શેતાન અથવા દુરાત્માને સંપૂર્ણપણે સ્વીકારે છે. જોકે, ઘણા નૂતનપેગન જૂથો એક પ્રકારના શિંગડાધારી ઇશ્વરને પૂજે છે, જેમ કે વિક્કામાં તેને મહાન દેવીના ભાગીદાર તરીકે પૂજાય છે. આ ભગવાનો સામાન્ય રીતે સર્નુનોસ અથવા પેન જેવા પૌરાણિક સ્વરૂપો દર્શાવે છે, અને ખ્રિસ્તી શેતાન સાથે તેનું કોઇ પણ સામ્ય એ માત્ર 19મી સદીમાં ડોકીયું કરતું હોય તેમ લાગે છે, કેમ કે તે સમયે સાહિત્ય અને કળામાં પેનના વધતાં જતાં મહત્વની સામે ખ્રિસ્તીઓની પ્રતિક્રિયાને લીધે તેની છબી શેતાન તરીકેના રૂપાંતરમાં પરિણમી હતી.
નવયુગની ચળવળ
શેતાન કે દુરાત્મા વગેરે માટે નવયુગની ચળવળના સહભાગીઓ વ્યાપક પ્રમાણમાં વિવિધ મતો ધરાવે છે. વિશેષિત ખ્રિસ્તી ધર્મમાં શેતાનના કેટલાંક સ્વરૂપો અનિષ્ટ તરીકે જ રહે છે, અથવા તેઓ ઓછામાં ઓછાં પાપ અને ભોગવાદના રૂપક હોય છે, પરંતુ ખરેખર તો તેમના અસ્તિત્વને જ નકારી દેવાનું વલણ સૌથી વ્યાપક છે. બીજી બાજુ, મૂળ રોમન અર્થમાં પ્રકાશ-લાવનાર તરીકે જાણીતો લ્યુસિફર કેટલાક જૂથોના વ્યાકરણમાં કંઇક અલગ જ પ્રકારના શેતાનના સ્વરૂપમાં વારંવાર દ્રશ્યમાન થાય છે, અને તે પણ અનિષ્ટ તરીકેના કોઇ પણ સૂચિતાર્થ વગર. ઉદાહરણ તરીકે, થીઓસોફી (સર્વ જ્ઞાનનું મૂળ ઈશ્વર જ્ઞાન' છે એવો સિદ્ધાંત)ના શોધક મડામ બ્લાવેત્સ્કીએ તેમનાં જર્નલનું નામ લ્યુસિફર  આપ્યું હતું કારણ કે તેઓ તેને "પ્રકાશ લાવનાર" તરીકે માનતા હતાં. ઘણી નવયુગ વિચાર શાળાઓ, અનિષ્ટના મૂળભૂત ખ્યાલને ઊડાવી દેવામાં આવ્યો છે તેવા અદ્વૈતવાદી તત્વજ્ઞાનને અનુસરે છે. thumb|150px|right|ધ બફોમેટ, લેફ્ટ-હેન્ડ પાથ સીસ્ટમ દ્વારા અપનાવાયેલું પ્રતિક, ઇશ્વરવાદને લગતાં શેતાનવાદ સાથે. દ્વૈતવાદી માળખાંને અનુસરવામાં આવે છે ત્યારે પણ યિન અને યાંગની ચીની પ્રણાલીની જેમ, સારું અને અનિષ્ટ નિશ્ચિતપણે એકબીજાના પૂરક હોવા જરૂરી માનવામાં આવતાં નથી. ભગવાન અને અનિષ્ટ અથવા અંધારા અને પ્રકાશ વચ્ચેના આધ્યાત્મિક યુદ્ધ પર ભાર મૂકતી વિચાર શાળાઓ રૂડોલ્ફ સ્ટેઇનર, અગ્નિ યોગા અને ચર્ચ યુનિવર્સલ એન્ડ ટ્રાયમ્ફન્ટ જેવી વિચારસરણીઓને ધ્યાનમાં રાખે છે.
શેતાનવાદ
કેટલાક ધર્મો શેતાનની પૂજા કરે છે. શેતાનની જેમ જ "ભગવાન"  અને અન્ય તમામ દેવોને પાલનહાર માનતાં બહુદેવવાદી સમાજમાં આ શક્ય છે; અથવા તો વધુ એકેશ્વરવાદી મત ધરાવતાં સમાજમાં તે શક્ય છે કે જ્યાં ભગવાનને જ સાચા ઇશ્વર ગણવામાં આવે છે, પરંતુ ક્યારેય તેને પડકારવામાં નથી આવતાં.
એન્ટોન લાવે'સ ચર્ચ ઓફ શેતાન જેવા કેટલાક રૂપો ભગવાન અને શેતાન બંનેના અસ્તિત્વને નકારી કાઢે છે, પરંતુ તેઓ ખુદને તો શેતાનવાદીઓ તરીકે જ ઓળખાવે છે. આવા લોકો શેતાનને માનવતાના મૂળભૂત અને કુદરતી સ્વરૂપ તરીકે જોવે છે.
હળવદ
હળવદ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લાના હળવદ તાલુકાનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
શેતાન
શેતાનવાદ
વધુ "શેતાની" પરંપરાગત દંતકથાઓ મૂળ શેતાનવાદીઓ પાસે નહીં, પરંતુ ખ્રિસ્તીઓ પાસે ઉદ્ભવે છે. રાક્ષસો અને ડાકણોની આસપાસ ફરતી મધ્યયુગીન લોકમાન્યતા અને બ્રહ્મજ્ઞાન સૌથી વધુ જાણીતાં હશે. 1980ના વર્ષોના શેતાની કર્મકાંડી અનિષ્ટોનો ફફડાટ એ વધુ તાજું ઉદાહરણ છે – મિશેલ રેમેમ્બર્સ ની જીવનીથી શરૂ કરીઓ તો - તેમાં શેતાનવાદને બાળકોના શોષણ અને માનવબલિના પક્ષપાતી વિશાળ (અને આધારવિહીન) કાવતરાં તરીકે ચીતરવામાં આવ્યો છે. પોતાના કર્મકાંડો ચલાવવા માટે આ લોકો નિયમિતપણે કહેતા હોય છે કે શેતાન તો ખરેખર વ્યક્તિની અંદર દેખાતો હોય છે.
હળવદ
ઈતિહાસ
હળવદ ગામનો પાયો રાજા રાજોધરજીએ ઇ.સ. ૧૪૮૮ના મહા વદી ૧૩ના રોજ નાખ્યો હતો. ઉપરાંત આ ગામનો વસવાટ હળ જેવો હોય તેનું નામ હળવદ પડયું છે. હળવદના વિવિધ રાજવીઓ કુશળ અને બાહોશ હતા જેમાં રાજોધરજી, માનસિંહજી, રાવસિંહજી, ચંદ્રસિંહજી, આશાહારમજી, અમરસિંહજી, મેઘરાજજી, ગજસિંહજી, જશવંતસિંહજી, પ્રતાપસિંહજી, રુપસિંહજી, રણમલસિંહજી, મયુરધ્વજસિંહજી જેવા પરાક્રમી વીર રાજાઓ થઈ ગયા.
શેતાન
પારસી
પારસી અવેસ્તાનાં, ખુદ ઝોરોઆસ્ટર દ્વારા જ રચાયેલા સૌથી પુરાણાં લખાણો ગાથાઓમાં કવિએ કોઇ દેખીતાં દુશ્મનનો ઉલ્લેખ કર્યો નથી. અહુરા મઝદાની રચના "સત્ય", આશા  છે. "જૂઠું" (ડ્રજ ) એ માત્ર સડો અથવા અરાજકતાં દર્શાવે છે, કોઇ અસ્તિત્વને નહીં.
હળવદ
જોવાલાયક સ્થળો
હળવદ ફરતો કિલ્લો અને ગઢ આવેલા છે અને આ ગઢને છ દરવાજાઓ - ધ્રાંગધ્રા દરવાજો, મોરબી દરવાજો, કુંભાર દરવાજો, દંતેશ્વર દરવાજો, ગોરી દરવાજો, તળાવ દરવાજો આવેલા છે. હળવદ શહેર મધ્યે આવેલું સાતસો એકરનો ફેલાવો ધરાવતું સામંતસર તળાવ આવેલું છે. ઇ.સ. ૧૭૦૯માં રાજા જયવંતસિંહે સામંતસર તળાવના કિનારે એક ભવ્ય રાજમહેલ બનાવ્યો હતો, જે હળવદનું જાણીતું સ્થળ છે.
શેતાન
પારસી
બાદમાં, ઝુર્વનવાદ (ઝુર્વનાઇટ પારસીવાદ)માં, આહુરા મઝદા અને અનિષ્ટનો સિદ્ધાંત, આન્ગ્રા મૈન્યુ, બંને ઝુર્વન, "સમય" ના જોડિયાં સંતાનો તરીકે જોવા મળે છે. 10મી સદી પછી ઝુર્વનવાદના કોઇ અવશેષ જોવા મળતાં નથી.
હળવદ
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:હળવદ તાલુકો
શેતાન
પારસી
આજે, ભારતના પારસીઓ આન્ગ્રા મૈન્યુ એ આહુરા મઝદાનું "વિનાશી નિર્ગમન" છે તેવું 19મી સદીનું અર્થઘટન સ્વીકારે છે. મઝદાની વિરૂદ્ધમાં ઝઝૂમવા કરતાં આન્ગ્રા મૈન્યુ મઝદાના 'સર્જનાત્મક નિર્ગમન' સ્પેન્ટા મૈન્યુ સાથે યુદ્ધ કરે છે.
હિન્દુ ધર્મ
ખ્રિસ્તી, ઇસ્લામ અને ઝોરાસ્ટ્રીઅન ધર્મોથી વિપરિત હિન્દુ ધર્મમાં ભગવાનનો વિરોધ કરનારું શેતાન જેવું કોઇ કેન્દ્રિય દુષ્ટ બળ કે અસ્તિત્વ નથી. હિન્દુ ધર્મમાં કેટલાક તત્વો (દા.ત.અસુરો) અને અસ્તિત્વ તમસ્  ગુણની કામચલાઉ અસર હેઠળ કેટલાંક દુષ્કૃત્યો અને શાબ્દિક પીડા કરી શકે છે. માયાના રાજસિક અને તામસિક ગુણો ખાસ કરીને અબ્રાહમિક ખ્યાલ, અંતિમ ભ્રાંતિના "પ્રકૃતિ" તરીકે ઓળખાતા નર્કના ભાગોના નજીક માનવામાં આવે છે. અદ્વૈત (અદ્વૈતવાદ)નો ખ્યાલ આનું મૂર્ત સ્વરૂપ છે કે જ્યાં કોઇ સારું કે ખરાબ નથી પરંતુ માત્ર સમજણના જુદાજુદા સ્તર છે.
તમિલનાડુ(દ્રવિડિઅન વારસો ધરાવતું ભારતનું દક્ષિણનું રાજ્ય)માં જાણીતી હિન્દુ ધર્મની સત્તાવાર શાખા અય્યાવઝ્હીમાં અનુયાયીઓ હિન્દુ ધર્મની અન્ય શાખાઓથી વિપરિત શેતાન જેવા સ્વરૂપ ક્રોનિમાં માને છે. અય્યાવઝ્હી પ્રમાણે ક્રોનિ આદિકાળથી જાણીતું શેતાનનું એક રૂપ છે અને તે જુદાજુદા સમય કે યુગમાં શેતાનના વિવિધ સ્વરૂપમાં છતું થાય છે, દા.ત., રાવણ, દુર્યોધન, વગેરે. શેતાનના આવી રીતે દેખાયા બાદ અય્યા-વઝ્હી ધર્મમાં માનતા શ્રદ્ધાળુઓ માને છે કે ભગવાન તરીકે વિષ્ણુનો અવતાર રામ અને કૃષ્ણની જેમ શેતાનને પરાસ્ત કરવા માટે જન્મ લે છે. છેલ્લે, નારાયણની આત્મા સાથેનો એકમ, ક્રોનિના અંતિમ સ્વરૂપ કાલિયાણનો નાશ કરવા માટે વિશ્વમાં અય્યા વૈકુન્દર તરીકે અવતરે છે.
કલિયુગની આત્મા ક્રોનિ વર્તમાન યુગમાં સર્વવ્યાપી છે અને માટે જ મોટાભાગના હિન્દુઓની જેમ અય્યા વઝ્હીના અનુયાયીઓ પણ માને છે કે વર્તમાન યુગ એટલે કે કલિયુગ ખૂબ જ ભ્રષ્ટ છે
બૌદ્ધ ધર્મ
બૌદ્ધ ધર્મમાં શેતાન જેવું સ્વરૂપ મારા છે. તે પાપ કરવા લલચાવે છે અને તેણે ગૌતમ બુદ્ધને પણ સુંદર સ્ત્રીઓના દર્શનથી ભ્રષ્ટ કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો, દંતકથાઓ પ્રમાણે આ સ્ત્રીઓ મારાની દીકરીઓ જ હતી. મારા આધ્યામિક જીવનનાં "મૃત્યુ" સમાન, બિનકુશળતાને મૂર્તિમંત કરે છે. તે દુન્વયી પ્રલોભનો આપી અથવા તો નકારાત્મકને હકારાત્મક દર્શાવી, માનવોને આધ્યાત્મિક જીવન જીવવાથી દૂર લઇ જવાનો પ્રયત્ન કરે છે. મારાનું બીજું અર્થઘટન એ છે કે તે મનુષ્ય મનમાં હાજર અને સાચું જોવામાં રૂંધનારી ઇચ્છાઓ છે. માટે એ રીતે જોવા જઇએ તો મારા સ્વતંત્ર અસ્તિત્વ નથી પરંતુ વ્યક્તિનો પોતાનો જ એક ભાગ છે જેને હરાવવો જરૂરી બને છે. બુદ્ધના રોજિંદા જીવનમાં શેતાનની ભૂમિકા દેવદત્તને આપવામાં આવી છે.
પ્રાચીન ઈજિપ્ત
ઔસેરીઅન નાટકમાં આપણે જોઇએ છીએ કે ઔસર (ગ્રીક: ઓસિરિસ)ને સેટ 13 કટકામાં કાપી નાખે છે. ઔસેટ (ઇસિસ) તમામ કટકા ભેગા કરીને તેના લિંગને સાચવે છે. ઔસરનો પુત્ર હોરુસ અને ઔસેટ આ હત્યાનું વેર વાળવા માટે અને તેના પિતાના અંગવિચ્છેના કારણોસર સેટ સાથે બાખડી પડે છે. હોરુસ સેટ પર વિજેતા બને છે અને મૃત્યુ પામેલો ઔસર પરત ફરીને પ્રેતલોકનો સમ્રાટ બને છે. આ નાટક આપણને સારા અને અનિષ્ટ વચ્ચેના વૈશ્વિક સંઘર્ષનો ચીતાર આપે છે, જેમાં સેટ અનિષ્ટને મૂર્ત બનાવે છે. આ કહેવાનો અર્થ એ નથી કે પ્રાચીન ઇજીપ્શિયન ધર્મશાસ્ત્રોમાં સેટને હંમેશા અનિષ્ટ પાત્ર તરીકે જ જોવામાં આવતો હતો. પ્રાચીન ઇજીપ્શિયન ઇતિહાસમાં એવી કેટલીય તકો આવી હતી જ્યાં વિવિધ "ગૃહો" વચ્ચેના સંઘર્ષો એકથી બીજા ભગવાનના સબંધીઓની કમી કરી દેવામાં આવી હોય.
મોટાભાગની સર્વદેવવાદી આસ્થાઓમાં વણાયેલા પાત્રો પોતાની જાતને શેતાનની એ પશ્ચિમી પરંપરાથી અલગ પાડે છે કે તમામ ભગવાન નજીકના સબંધીઓ હોય છે. આ કિસ્સામાં, સખ્યાબંધ ઐતિહાસિક લખાણો સૂચવે છે કે સેટ હોરુસના કાકા અથવા ભાઈ છે અને સેટના "પરાજય"માં, હોરુસના બાજનું માથું અને સેટ (અજાણ્યા પ્રાણી)ના માથાનાં બંને નિરૂપણો દ્વારા આપણે સેટના હોરુસમાં ઐક્યમાંના માપદંડથી અલગ જ બાબત જોઇ શકીએ છીએ. આ બાબત (બુદ્ધ ધર્મની જેમ) બંને જૂથના વિસર્જનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
વૈશ્વિક લોકમાન્યતા
thumb|150px|right|મેયર હોલનો ઇન્ટરવ્યૂ લેતાં શેતાનનું ચિત્રણ પશ્ચિમી ખ્રિસ્તી પરંપરામાં, શેતાન તેના ઠગ સ્વરૂપની ભૂમિકાને લીધે જાણીતી લોકમાન્યતામાં આવી ગયો છે. આયરલેન્ડ, ન્યુફાઉન્ડલેન્ડ, ઇટાલી અને યુનાઇટેડ કિંગડમ વગેરે દેશોમાં સંખ્યાબંધ પરંપરાગત લોકકથાઓ અને દંતકથાઓમાં તે પાત્ર તરીકે જોવા મળે છે, જેમાં અન્ય પાત્રો સાથે તે હંમેશા ચાલાકી અને લુચ્ચાઇ કરવાના પ્રયત્નો કરે છે. આમાંથી કેટલીક વાર્તાઓમાં, શેતાનને દુષ્ટતાના મૂર્તિમંત અવતાર કરતાં લોકપ્રિય ખલનાયક તરીકે વધુ ચીતરવામાં આવ્યો છે. શેતાનો કેટલાક સંતચરિત્ર ગ્રંથોની વાર્તાઓમાં અથવા તો લોકપ્રિય સંત સેન્ટ. ડન્સ્ટન જેવા સંતોની વાર્તાઓમાં પણ પ્રમુખપણે દેખા દે છે, જેમાંની કેટલીક તો સત્તાવાર ધાર્મિક સિદ્ધાંતોની મર્યાદા બહાર લખાયેલી હોય છે. ભૌગોલિક નામોના વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર સમજાવતી વાર્તાઓમાં શેતાનનું પાત્ર ઉદ્બવે છે, ધ ડેવિલ્સ ચિમની જેવા કુદરતી સ્વરૂપોને પણ શેતાને પોતાનું નામ આપ્યું છે.
અન્ય નામો
વધુ માહિતી: ખ્રિસ્તીધર્મમાં શેતાનનાં નામો
રાક્ષસો
કેટલાક ધર્મો અને પરંપરાઓમાં, આ મથાળાં રાક્ષસોને જુદા પાડે છે; અન્યો આ નામોને શેતાનના ઢોંગી તરીકે ઓળખે છે. તેમાં પણ જ્યારે વ્યક્તિગત રાક્ષસો વિશે વિચારાય છે, ત્યારે કેટલાક વિશે તો હંમેશા જાણે તે શેતાનના સીધા કાબુમાં હોય તેવું વિચારાય છે. આ વિચારો માત્ર શેતાન તરીકેના વિચારોને વ્યક્ત કરે છે; રાક્ષસોની યાદીમાં વધુ સામાન્ય નોંધો છે.
વિવિધ નામ
મોટેભાગે શેતાન માટે વપરાતાં વિવિધ નામો આ મુજબ છે.
666 અથવા 616, નંબર ઓફ બીસ્ટ
શેતાનના કર્મકાંડને લગતાં નામો જેફરી બર્ટોન રસેલ, લ્યુસિફર, ધ ડેવિલ ઇન ધ મિડલ એજીસ (કોર્નેલ યુનિવર્સિટી પ્રેસ, 1986), પા.128, નોંધ 76 online.માં મળી શકે છે.
શેતાન તરીકે ઇશ્વર
સમગ્ર ઇતિહાસમાં કેટલાક ધાર્મિક લેખકોએ એવો વિચાર વહેતો મૂ્ક્યો છે કે અબ્રાહમિક બાઇબલ  અને તેના ઉત્તરાર્ધોના ભગવાન, પાત્રોની બાબતે શેતાનની સાથે સુસંગત છે. તેઓ એવો દાવો મૂકે છે કે બાઇબલના ભગવાન એવી દિવ્ય શક્તિ છે જે દુઃખ, મૃત્યુ અને વિનાશ તેમજ હિંસક કૃત્યો અને જનસંહાર કરવાની લાલચોથી મુક્તિ અપાવે છે.
ન્યુ ટેસ્ટામેન્ટના "સાચા ભગવાન"ની સામે ઘણા લેખકો માત્ર અબ્રાહમિક પવિત્ર ગ્રંથો(તનખ )ના ભગવાન જેહોવાહનું જ વિવેચન કરે છે. જોકે, અન્ય લેખકો તેમની નિંદા યહૂદી, ખ્રિસ્તી અને ઇસ્લામના ત્રણેયના વડા ઇશ્વર તરફ પ્રયોજે છે.
લેખકો બાઇબલના સંખ્યાબંધ પવિત્ર લખાણોના સંદર્ભો દર્શાવીને ભારપૂર્વક તેમના દાવા રજૂ કરતાં કહે છે કે ભગવાનના જે કાર્યોની વાતો થાય છે તે કાં તો સારા હોય છે અથવા અનિષ્ટ-જેવા હોય છે. આ મુદ્દે ઘણા લેખકોને તેમના લખાણો માટે સખત સજા પણ કરવામાં આવી છે અને તેમના અનુયાયીઓને મોતને ઘાટ ઊતારવામાં આવ્યા છે.
આ પણ જોશો
હેલ, હેડ્સ, અન્ડરવર્લ્ડ
બાહ્ય લિંક્સ
શ્રેણી:અબ્રાહમિક માયથોલોજી શ્રેણી:ક્રિશ્યન માયથોલોજી શ્રેણી:ઇન્ડિવિજ્યુઅલ એન્જલ્સ શ્રેણી:ડીમોન્સ શ્રેણી:ડીમોન્સ ઇન ક્રિશ્યાનિટી શ્રેણી:ફોલન એન્જલ્સ શ્રેણી:હેલ શ્રેણી:જ્યુડીઓ-ક્રિશ્યન ટોપિક્સ શ્રેણી:પેગનિઝમ શ્રેણી:હોર્ન્ડ ડીઇટીઝ શ્રેણી:શેતાન
જમાલપરા (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
કુંદાળી (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો
પિનકોડ
પિનકોડ એટલે કે પોસ્ટલ ઇન્ડેક્સ નંબર અથવા ટપાલ સૂચક સંખ્યા (સંક્ષેપ: PIN) એ એક પદ્ધતિ છે, જેના દ્વારા વિસ્તારોને એક વિશિષ્ટ સંખ્યાત્મક ઓળખ આપવામાં આવે છે. આ વિશિષ્ટ સંખ્યા એ સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદરૂપ થાય છે કે તમામ પ્રકારની ટપાલ વસ્તુઓ યોગ્ય ગંતવ્ય સુધી પહોંચે છે. ભારતમાં પિન કોડ ૬ અંકનો બનેલો છે અને ભારતીય ટપાલ વિભાગ દ્વારા વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. PIN પદ્ધતિ ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૭૨ ના રોજ રજૂ કરવામાં આવી હતી.
પિન કોડનું માળખું
ભારતમાં ૯ પિન વિસ્તારો નીચે મુજબ છે:
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય પોસ્ટ વિભાગ
ખીજડીયા (તા. જામનગર)
ખીજડીયા (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખીજડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ખીજડીયા પક્ષી અભયારણ્ય
આ ગામની બાજુમાં જ ખીજડીયા પક્ષી અભયારણ્ય આવેલ છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
માઉન્ટ આબુ વન્યજીવ અભયારણ્ય
માઉન્ટ આબુ વન્યજીવ અભયારણ્ય ભારત દેશના રાજસ્થાન રાજ્યના સિરોહી જિલ્લામાં માઉન્ટ આબુના પહાડી વિસ્તાર આવેલ પ્રસિદ્ધ પર્યટન સ્થળ છે. અહીં મુખ્યત્વે ભારતીય દિપડો, સ્લોથ રીંછ, જંગલી ભેંસ, સાંભર, ચિંકારા અને લંગુર વગેરે પ્રાણીઓ જોવા મળે છે. અરવલ્લી પર્વતમાળામાં ૨૮૮ ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તારમાં ફેલાયેલ આ અભયારણ્યની સ્થાપના ઈ. સ. ૧૯૬૦ના વર્ષમાં કરવામાં આવી હતી. તેમજ ૧૯૮૦માં તેને અભયારણ્યનો હોદ્દો અપાયો હતો. અહીં પક્ષીઓની લગભગ ૨૫૦ તેમ જ વનસ્પતિની ૧૧૦ કરતાં વધુ પ્રજાતિઓ જોઈ શકાય છે. પક્ષી નિરિક્ષણમાં રસ ધરાવતા શોખીનો માટે આ યોગ્ય સ્થળ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજસ્થાન શ્રેણી:વન્ય
ચીકણો (તા. વિજયનગર)
ચિકણો (તા. વિજયનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચિકણો ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વિજયનગર તાલુકો
ભારતીય જનસંઘ
'ભારતીય જન સંઘ ( સંક્ષેપ: BJS), અથવા જનસંઘ એ ભારતીય જમણેરી રાજનૈતિક પક્ષ હતો જે ૧૯૫૧ થી ૧૯૭૭ સુધી અસ્તિત્વમાં હતો. આ સંસ્થા રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (હિંદુ રાષ્ટ્રવાદી સ્વયંસેવી સંગઠન - આર.એસ.એસ.) નામની સ્વૈચ્છીક સંસ્થાની રાજનૈતિક શાખા હતી. ઈ.સ. ૧૯૭૭માં ભારતીય રાષ્ટ્રીય મહાસભા (કોંગ્રેસ) વિરૂદ્ધ જમણેરી, ડાબેરી, મધ્યમાર્ગી પક્ષો એકત્રીત થયા અને જનતા પાર્ટી નામનો રાજનૈતિક પક્ષ સ્થાપ્યો. ભારતીય જનસંઘ પણ આ પક્ષમાં વિલિન થયો. ૧૯૮૦માં જનતા પાર્ટીનું વિભાજન થયું અને ભારતીય જનતા પાર્ટી નામે નવો પક્ષ રચાયો.
ઉદ્ભવ
મહાત્મા ગાંધીની હત્યા બાદ ૧૯૪૮માં આર.એસ.એસ. પર પ્રતિબંધ મુકવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રતિબંધ ૧૯૪૯માં ઉઠાવી લેવાયો. પોતાના પક્ષની વિચારધારાનો વધુ ફેલાવો કરવા, આર. એસ.એસ.ના સભ્યોએ રાજનૈતિક શાખા શરૂ કરવાનો વિચાર કર્યો. તેના ફળ સ્વરૂપે શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીએ ઈ.સ. ૧૯૫૧માં રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ સાથે દિલ્હીમાં ભારતીય જન સંઘની સ્થાપના કરી. તેનો ઊદ્દેશ કોંગ્રેસને સ્થાને એક અન્ય રાષ્ટ્રવાદી વિકલ્પ પુરો પાડવાનો હતો. શ્યામા પ્રસાદમુખર્જીના મૃત્યુ પછી આર.એસ.એસ. ના કાર્યકરોએ આગળ વધી જનસંઘને આર. એસ. એસનો રાજનૈતિક શાખા બનાવી. આ સંસ્થા આર. એસ.એસ.ની સહિયારી સંસ્થાના પરિવાર (સંઘ પરિવાર) નો એક અભિન્ન અંગ બની ગઈ.
તેલનો દીવો એ આ પક્ષનું ચુંટણી ચિન્હ હતું અને તેની વિચારધારા હિંદુત્વ કેન્દ્રીત હતી. ૧૯૫૨ની ચૂંટણીમાં જન સંઘને ૩ સીટ મળી. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી તેમાંના એક હતા. જનસંઘ પ્રાયઃ ચક્રવર્તી રાજગોપાલાચારી ની સ્વતંત્રતા પાર્ટીની સાથે ચર્ચા અને વાદવિવાદમાં જોડાતી. આ પાર્ટીનું સૌથી સારું પરિણામ ૧૯૬૭ની ચુંટણીમાં આવ્યું, તે સમયે કોંગ્રેસની બહુમતી સૌથી અલ્પ હતી.
વિચારધારા
જનસંઘની વિચારધારા આર.એસ.એસ.ની વિચારધારાની નજીક હતી અને તેમના ઉમેદવારો મોટે ભાગે આર.એસ.એસ.ના પદાધિકારીઓ રહેતા.
જવાહરલાલ નેહરુની સમાજવાદ તરફની વિચાર ધારાના વિરોધીઓ અને આર્થિક રીતે રૂઢિચુસ્ત મત ધરાવતા ઘણાં કોંગ્રેસી નેતાઓ પણ જનસંઘ તરફ આકર્ષાયા. જનસંઘ રાજસ્થાન, ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, મધ્ય પ્રદેશ બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશ ક્ષેત્રમાં પ્રબળ હતું
જનસંઘ પાકિસ્તાન અને ચીન સામે કડક વલણનું હિમાયતી હતું. તે યુ.એસ.એસ. આર. અને સમાજવાદનો પણ વિરોધી હતો. ૧૯૬૦માં જનસંઘના ઘણા નેતાઓએ ભારતમાં ગૌ હત્યા પર પ્રતિબંધ લાવવાની મોહીમ ચલાવી હતી.
૧૯૭૫ની કટોકટી
ઈ.સ. ૧૯૭૫માં ઈન્દિરા ગાંધી એ કટોકટી જાહેર કરી અને જનસંઘ સહિત મોટાભાગના વિરોધપક્ષના નેતાઓને જેલમાં નાખ્યા. ૧૯૭૭માં કટોકટી હટાવાઈ અને ચૂંટણી યોજાઈ. આ ચુંટણીમાં જનસંઘે ભારતીય લોક દલ, કોંગ્રેસ (ઓ), સોશિયાલીસ્ટ પાર્ટી આદિને ભેગા કરી જનતા પાર્ટી નામનો પક્ષ રચ્યો અને ચુંટણી જીતી, અને ભારતની સૌ પ્રથમ બિન-કોંગ્રેસી સરકાર બનાવી. તે સરકારમાં નેતા અટલ બિહારી વાજપેયી અને એલ.કે અડવાણી તે સમયે વિદેશ મંત્રી અને માહિતી અને સૂચના મંત્રી બન્યા હતા.
ચૂંટણી
ભારતીય જનસંઘની સ્થાપના ૧૯૫૧માં થઈ. ત્યાર બાદ પ્રથમ ચુંટણી ૧૯૫૧-૫૨માં હતી. તે ચુંટણીમાં તેમને ત્રણ સીટ મળી. હિંદુ મહાસભા ને ચાર સીટ અને રામરાજ્ય પરિષદને ૩ સીટ મળી. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી અને દુર્ગા પ્રસાદ બેનર્જી બંગાળમાંથી ચુંટાઈ આવ્યા અને બેરિસ્ટર ઉમાશંકર મુળજીભાઈ ત્રિવેદી રાજસ્થાનના ચિત્તોડમાંથી ચુંટાયા. સમાન વિચારધારા ધરાવતી પાર્ટીઓએ સંસદમાં શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીના નેજા હેઠળ એક સંઘ બનાવ્યો.
સંદર્ભો
શ્રેણી:રાજકારણ
ખેરી
ખેરી ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના  લખિમપુર ખેરી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
હબાય (તા. ભુજ)
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
લાલુભા જાડેજા
લાલુભા જાડેજા (૩૦ ઓગસ્ટ, ૧૯૨૨ - ૧૯ જુલાઈ, ૨૦૧૫) એ એક ભારતીય ક્રિકેટર હતાં. તેઓ સૌરાષ્ટ્ર અને સર્વિસીઝ માટે પ્રથમ-શ્રેણી ક્રિકેટ રમ્યાં હતાં.
શ્રેણી:૧૯૨૨માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૫માં મૃત્યુ શ્રેણી:ક્રિકેટર
નીલકંઠ (પક્ષી)
નીલકંઠ કોરેસિડી કુળનું એક પક્ષી છે. તે વ્યાપક પ્રમાણમાં પશ્ચિમ એશિયા અને ભારત ઉપખંડમાં જોવા મળે છે. આઇયુસીએન લિસ્ટમાં ઓછામાં ઓછી ચિંતાજનક જાતિ તરીકે સૂચિબદ્ધ છે.
લીલા અને ભૂરા રંગનું આ પક્ષી દેખાવે સુંદર હોય છે. નીલકંઠ પક્ષીનો ભલે રોલર પ્રજાતિ સાથે સબંધ હોય પણ તેનો રંગ તેનાથી તદ્દન અલગ હોય છે. તે ભારત ઉપરાંત દક્ષિણ એશિયા, ઇન્ડોનેશિયા અને ઈરાક જેવા દેશોમાં પણ જોવા મળે છે. તે પ્રવાસી પક્ષી તો નથી પણ ઋતુ પ્રમાણે તે પોતાની જગ્યા બદલતા રહેતા હોય છે. તે હંમેશાં રસ્તાના ઝાડ અને વાયરની આસપાસ જોવા મળે છે અને સામાન્ય રીતે ખુલ્લા ઘાસનાં મેદાનો અને ઝાડી વન વસાહતોમાં જોવા મળે છે. સૌથી વધુ વસ્તી ભારતમાં જોવા મળે છે અને ભારતના કેટલાંક રાજ્યોએ તેને તેમના રાજ્ય પક્ષી તરીકે પસંદ કર્યા છે.
વર્ણન
નીલકંઠ પક્ષીના માથા અને પાંખોનો રંગ લીલો હોય છે. તેમજ તેના ગળાનો રંગ હલકો ભૂરો હોય છે. તેની ચાંચ કાળા રંગની હોય છે. તેનો અવાજ કાગડા જેવો તીક્ષ્ણ અને કર્કશ હોય છે. નીલકંઠ નામનું આ પક્ષી લગભગ ૨૭ સેન્ટીમીટર જેટલું લાંબું હોય છે. તે દેખાવે મેના જેવું લાગ છે. તેનું વજન ફક્ત ૮૦થી ૧૦૦ ગ્રામ જેટલું હોય છે. નર અને માદા નીલકંઠ દેખાવમાં લગભગ એક જેવા જ હોય છે. નીલકંઠની ખાસીયત એ છે કે તે હવામાં ઊડતાં જાતજાતના કરતબ કરતું હોય છે. તે હવામાં ઊડતાંઊડતાં એરોબિક્સ મૂવ્સ કરે છે તેમજ ૩૬૦ અંશે ગોળ પણ ફરી શકે છે. નીલકંઠનો પ્રજનનકાળ ભારતમાં મેથી જૂન મહિના સુધીનો હોય છે. એટલે કે ગરમીની ઋતુમાં તે ઈંડાં મૂકે છે. નીલકંઠ પક્ષી જંગલો ઉપરાંત પર્વતીય વિસ્તારોમાં પણ વસવાટ કરે છે. આ ઉપરાંત તે જંગલ નજીક ઘાસના મેદાનોમાં પણ જોવા મળે છે. કેટલીક વખત તે રસ્તાઓ પરના થાંભલાના તાર પર પણ બેઠેલા જોવા મળે છે. નીલકંઠ પક્ષીનો મુખ્ય ખોરાક બીજ, નાની ઈયળો, જીવજંતુ, નાના સરિસૃપ પ્રાણીઓ, નાના વીંછી અને મકોડા છે.
વિતરણ અને નિવાસસ્થાન
આ નીલકંઠ પક્ષીને ખેડુતપ્રેમી પક્ષી પણ કહેવાય છે. તે ખેતરમાં જોવા મળતા કીટકોને ખાઈને પાકને બગડવાથી બચાવે છે. નર નીલકંઠ માદાને આકર્ષિત કરવા હવામાં ગુલાટીઓ મારે છે. આ સમયે તેની પાંખોનો લીલો રંગ ખૂબ જ સુંદર લાગતો હોય છે. સામાન્ય રીતે તેઓ પોતાનો માળો ઝાડ પર તેમજ ઝાડની બખોલમાં બનાવે છે. માદા નીલકંઠના ઈંડા સફેદ રંગનાં હોય છે. તે એક વખતમાં ત્રણથી ચાર ઈંડા મૂકે છે. નર અને માદા નીલકંઠ બંન્ને ભેગા મળીને ઈંડાને સેવે છે. વીસ દિવસ બાદ ઈંડામાંથી બચ્ચાં બહાર આવે છે. બે મહિના સુધી નર અને માદા નીલકંઠ બચ્ચાંનો ઉછેર કરે છે અને ત્યારબાદ બચ્ચાં માળો છોડીને ઉડી જાય છે.