cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
દાદા ભગવાન
પ્રારંભિક જીવન
અંબાલાલ મૂળજીભાઈ પટેલનો જન્મ ૭ નવેમ્બર ૧૯૦૮ના રોજ વડોદરા નજીક તરસાલી નામના ગામમાં થયો હતો. તેમના માતાપિતા મુળજીભાઇ અને ઝવેરબા વૈષ્ણવ પાટીદારો હતા. તેઓ મધ્ય ગુજરાતનાં ભાદરણ નામનાં ગામમાં ઉછર્યા. અંબાલાલભાઈએ તેમની અંદર અહિંસા, સહાનુભૂતિ, નિઃસ્વાર્થ ઉદારતા અને આધ્યાત્મિક તપશ્ચર્યાનાં મૂલ્યોની પ્રારંભિક શિક્ષા માટે તેમની માતાને શ્રેય આપ્યો હતો. એવું કહેવામાં આવે છે કે તે તેર વર્ષના હતા ત્યારે એક સંતે તેમને આશીર્વાદ આપ્યા હતો કે તેઓ મુક્તિ પ્રાપ્ત કરશે. તેમણે ૧૯૨૪માં હીરાબા સાથે લગ્ન કર્યાં. ૧૯૨૮ અને ૧૯૩૧માં જન્મેલાં તેમનાં બાળકો જન્મ પછીના કેટલાક મહિનાઓમાં જ મૃત્યુ પામ્યાં હતાં, જેથી તેમના કોઈ બાળકો હયાત ન હતા. આ સમયગાળા દરમિયાન તેઓ શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર નામના જૈન સાધુનાં લખાણોથી પણ પ્રભાવિત થયા જે ગૃહસ્થ, ધાર્મિક શિક્ષક અને મહાત્મા ગાંધીના આધ્યાત્મિક ગુરુ હતા. જેમના જ્ઞાને નવી ધાર્મિક ચળવળને પ્રેરણા આપી. તેમણે હંગામી બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરવાનું શરૂ કર્યું અને બાદમાં આજીવન બ્રહ્મચર્યનું વ્રત અંગીકાર કર્યું. તેઓ વ્યવસાયે ઠેકેદાર હતા. તે મુંબઈ સ્થળાંતરીત થયા જ્યાં તેમણે પટેલ એન્ડ કુંના કોન્ટ્રાક્ટર તરીકે સફળતાપૂર્વક કામ કર્યું. કંપની મુંબઈ બંદરમાં ડ્રાય ડોક્સનું રાખરખાવ અને સમારકામ કરતી હતી.
દાદા ભગવાન
તેમણે જૂન ૧૯૫૮ માં સુરત રેલ્વે સ્ટેશન પર પ્લેટફોર્મ નંબર ૩ પર બેંચ પર બેસતી વખતે આત્મ-અનુભૂતિ પ્રાપ્ત કરવાનો દાવો કર્યો હતો. તે લગભગ ૬ વાગ્યાનો સમય હતો અને તે ૪૮ મિનિટ ચાલ્યો હતો. જો કે આ વાત શરૂઆતમાં તેમના દ્વારા જાહેર કરવામાં આવી ન હતી.
તેમના તે અનુભવ પછી, નજીકના કોઈ સબંધીએ તેમને દાદા ("આદરણીય દાદા" માટે એક ગુજરાતી શબ્દ) એ આધ્યાત્મિક નામથી સંબોધન કરવાનું શરૂ કર્યું અને પછી ભગવાન તેમનું આધ્યાત્મિક નામ બન્યું. તેમના આત્મ-અનુભૂતિને આત્માની અંદરના ભગવાનની અથવા આત્માના નિર્મળ સ્વરૂપની, કે શરીર સ્વરૂપ લેતો પરમાત્માની ઓળખ તરીકે પણ વર્ણવવામાં આવે છે. તે આત્માને તેમણે પાછળથી તેમણે દાદા ભગવાન તરીકે સંબોધ્યા. તેમણે પોતાને પટેલ અને આત્માને દાદા ભગવાન તરીકે ઓળખાવી ભેદ પાડ્યો હતો.
તેમણે આધ્યાત્મિક લક્ષ્યો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે વ્યવસાય ભાગીદારોને સોંપી દીધો. તેમણે કંપનીના શેરના ડિવિડન્ડ પર જીવન નિર્વાહ ચાલુ રાખ્યો. તેમણે તેમના ગૃહસ્થ જીવનને ચાલુ રાખ્યું કારણ કે તેમના શિક્ષણ અનુસાર મુક્તિ મેળવવા સંસાર ત્યાગ કરવાની અથવા સંન્યાસની જરૂર નથી.
અક્રમ વિજ્ઞાન ચળવળ
દાદા ભગવાન એક આંદોલન શરૂ કર્યું જેને તેમણે અક્રમ વિજ્ઞાન ચળવળ એવું નામ આપ્યું. જૈન સિદ્ધાંતો અનુસાર એક પછી એક પગલા ભરી આત્મ શુદ્દ્વી મેળવાય એ માન્યતાથી વિરૂદ્ધ અક્રમ વિજ્ઞાન સિમંધર સ્વામીની કૃપાથી ત્વરિત મુક્તિનું વચન આપે છે, જેમના માટે દાદા ભગવાન એક માધ્યમ છે. તેમના અનુયાયીઓ માને છે કે તેઓ મહાવિદેહમાં (જૈન બ્રહ્માંડવિદ્યામાં વર્ણવેલ એક પૌરાણિક ભૂમિ) બે ભવ જન્મ લેશે, અને ત્યાંથી તેઓ મોક્ષ (મુક્તિ) પ્રાપ્ત કરશે કારણ કે તેઓ જ્ઞાની સાથે સંપર્કમાં છે. ફ્લુગેલ આ આંદોલનને જૈન-વૈષ્ણવ દર્શનના સમ્મુચય સ્વરૂપ તરીકે ગણે છે, જે બૌદ્ધ ધર્મના મહાયાન ફિરકાની સમાન છે.
શરૂઆતમાં, તેમણે પોતાના અનુભવો લોકો સમક્ષ જાહેર કર્યા ન હતા, પરંતુ તેમના કેટલાક નજીકના સંબંધીઓ અને મિત્રો તેમને જાણતા હતા. ૧૯૬૨ માં, તેમની સાથે વાતચીત દરમિયાન, યુગાન્ડાના ચંદ્રકાંત પટેલ નામના વ્યક્તિને અચાનક આત્મ-અનુભૂતિ થઈ. આવા અનુભવને પરંપરાગત જૈન ધર્મમાં ક્ષાયક સમ્યત્વ તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે જે ફક્ત તીર્થંકરની હાજરીમાં જ પ્રાપ્ત થાય છે. કનુભાઇ કે. પટેલ બીજા વ્યક્તિ હતા, (તે તેમના વ્યવસાયિક ભાગીદાર પણ હતા), જેમણે દાદા ભગવાન પાસેથી ૧૯૬૩ માં ત્વરિત જ્ઞાન મેળવ્યું હતું.
ચળવળનું વિસ્તરણ
૧૯૬૨ અને ૧૯૬૮ ની વચ્ચે, બહુ ઓછા નજીકના લોકોને દાદા ભગવાન દ્વારા "જ્ઞાન" પ્રાપ્ત થયું. ૧૯૬૮ પછી જેમણે વિનંતી કરી, તેમને તેમણે "જ્ઞાન" આપ્યું. જ્ઞાન દાન કે જ્ઞાનવિધિ એ આ આંદોલનનો પાયો છે. તેમણે કહ્યું શરૂઆતમાં તેઓ શ્રીમદ્ રાજચંદ્રની સાથે થયું તેવા લોકોના અભિપ્રાયના ડરથી જ્ઞાન મેળવ્યાની વાત જાહેર કરતા ન હતા, પરંતુ ખંભાતના એક ઋષભ મંદિરની મુલાકાત પછી તેમણે આત્મ જ્ઞાન અન્યને આપવાની જ્ઞાનવિધીને જાહેરમાં કરવાનો નિર્ણય કર્યો. ૧૯૬૮ માં, મુંબઈમાં પ્રથમ જ્ઞાનવિધી યોજવામાં આવી હતી. વર્ષોથી, જ્ઞાનવિધિ વધુ વિસ્તૃત થઈ અને ૧૯૮૩ માં તે તેના વર્તમાન સ્વરૂપમાં આવી. તેઓ આખા વિશ્વમાં આધ્યાત્મિક પ્રવચનો આપતા રહ્યા. તેમણે શાસ્ત્ર કે ક્રિયાકાંડ કરતા જ્ઞાનીનો સંપર્ક સાધી જ્ઞાન મેળાવવા પર ભાર મૂક્યો. તેમના અનુયાયીઓ શરૂઆતમાં તેમના વતન વડોદરા અને મુંબઈમાં ફેલાયેલા હતા. આ આંદોલન ૧૯૬૦ અને ૧૯૭૦ના દાયકામાં દક્ષિણ ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, પૂર્વ આફ્રિકા, ઉત્તર અમેરિકા અને યુકેમાં ગુજરાતી વસતીઓમાં વિસ્તર્યું. ૧૯૮૩માં, તેમણે આશરે ૫૦,૦૦૦ અનુયાયીઓ નોંધ્યા હતા.
૨ જાન્યુઆરી ૧૯૮૮ ના રોજ તેમનું અવસાન થયું ત્યારે તેમના અંતિમ સંસ્કારમાં લગભગ ૬૦,૦૦૦ અનુયાયીઓ હાજર રહ્યા હતા.
માન્યતા
૨૦૧૨ માં, અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને વિસત ક્રોસરોડ અને સાબરમતી ક્રોસરોડ વચ્ચેના રસ્તાને પૂજ્ય દાદા ભગવાન રોડ અને ઝુંડાલ ચોકને દાદા ભગવાન ચોક તરીકે નામ આપ્યું હતું.
લોકપ્રિય સંસ્કૃતિમાં
ફ્રેન્ચ-અલ્જેરિયાના દિગ્દર્શક સલીમ ખાસા દ્વારા દિગ્દર્શિત ૨૦૧૨ ની સ્વતંત્ર ફિલ્મ ડેસ્પરેટ એન્ડેવર્સમાં ગુલશન ગ્રોવરે દાદા ભગવાનનું પાત્ર ભજવ્યું હતું.
ગ્રંથસૂચિ
દાદા ભગવાન નીચે આપેલા પુસ્તકો હવે અંગ્રેજીમાં ભાષાંતર કરેલા છે:
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૯૦૮માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૮૮માં મૃત્યુ
કેરાળા (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો
ધ્રોબાણા (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
ત્રિભુવનપાળ
<mapframe text="ત્રિભુવનપાળનો એકમાત્ર શિલાલેખ કડી ખાતે મળી આવ્યો છે.." width="250" height="250" zoom="5" longitude="72.33" latitude="23.30"> {	"type": "FeatureCollection", "features": [ {			"type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "monument", "title": "કડી" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [72.3310025, 23.2978500] } }	] } ત્રિભુવનપાળ (ઈ.સ. ૧૨૪૦-૧૨૪૪) પશ્ચિમ ભારતના ચાલુક્ય વંશના છેલ્લા રાજા હતા. તેમણે પોતાની રાજધાની અણહિલવાડ પાટણ (આધુનિક પાટણ)થી હાલના ગુજરાત અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં શાસન કર્યું હતું. વારસદાર તરીકે મૃત્યુ પામતા પહેલા અથવા સત્તા પરથી દૂર થતા પહેલા તેમણે ટૂંકા ગાળા માટે શાસન કર્યું હતું, જે પછી વાઘેલા વંશે રાજ્ય પર કબજો કરી લીધો હતો.
પ્રારંભિક જીવન
ત્રિભુવનપાળે ચાલુક્ય રાજા તરીકે ભીમદેવ દ્વિતીયનું સ્થાન મેળવ્યું હતું. તેઓ કડી શિલાલેખ (ઈ.સ.૧૨૪૨-૪૩), કેટલીક 'પટ્ટાવલી' અને નાટકોની પ્રસ્તાવનાથી જાણીતા છે. રાજવંશ વિશેના ઇતિહાસોમાં તેમનો ઉલ્લેખ નથી.
ત્રિભુવનપાળનો ભીમદેવ સાથેનો સંબંધ નિશ્ચિત નથી, જોકે વિવિધ અભિલેખ સૂચવે છે કે તેઓ સિંહાસનના કાનૂની વારસદાર હતા. તેમના શિલાલેખમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે તેમણે ભીમદેવના ચરણોમાં ચિંતન કર્યું હતું (સાચા વારસદારનું વર્ણન કરવાનો પરંપરાગત માર્ગ). તેમના શિલાલેખનો કોતરણીકાર સોમસિંહ હતો અને તેનું વર્ણન કરનાર ('દુતક') વૈજલદેવ હતો. આ બંને વ્યક્તિઓએ ભીમદેવના અનુદાનના શિલાલેખો પર પણ કામ કર્યું હતું. ત્રિભુવનપાળના શિલાલેખમાં વેદગર્ભરાશિને અનુદાન આપવામાં આવ્યું છે, જેમને ભીમદેવ દ્વારા શૈવ મઠના ટ્રસ્ટી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. આમ, ત્રિભુવનપાળ કાયદેસરના ઉત્તરાધિકારી હોવાનું જણાય છે.
શાસન
સુબ્બાતાના સંસ્કૃત નાટક 'દુતંગડા'ના ઉચ્ચારણમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે આ નાટક 'મહારાજાધિરાજ' ત્રિભુવનપાળની 'પરિષદ'ના હુકમથી રચવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રસંગે દેવપટ્ટના (આધુનિક પ્રભાસ પાટણ અથવા સોમનાથ)માં 'કુમારપાલેશ્વર'ની વસંત મહોત્સવશોભાયાત્રા નીકળી હતી. આ તહેવાર સંભવતઃ અગાઉના રાજા કુમારપાળ દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલા શિવ મંદિરના જીર્ણોદ્ધારની ઉજવણી માટે યોજવામાં આવ્યો હતો.
એક અભિલેખ મુજબ ત્રિભુવન-રાણકા નામના શાસકે ગુહિલા શાસક જૈત્રસિંહના સેનાપતિ બાલાની હત્યા કરી હતી, જે કોટ્ટાડાકા (આધુનિક કોટડા)ને પુનઃ કબજે કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો હતો. આ ત્રિભુવન-રાણકાની ઓળખ ત્રિભુવનપાળ તરીકે થાય છે.
ચાલુક્ય વંશનો અંત ત્રિભુવનપાળ સાથે થયો. વાઘેલા વંશના સેનાપતિઓ લવણપ્રસાદ અને વિરધવલ તેમના પુરોગામી ભીમદેવ બીજાના શાસનકાળ દરમિયાન શક્તિશાળી બન્યા હતા. ત્રિભુવનપાળના મૃત્યુ પછી વિરધવલનો પુત્ર વિશળદેવ રાજા બન્યો. એક સિદ્ધાંત એ છે કે વાઘેલાએ ત્રિભુવનપાળને બળજબરીપૂર્વક પદભ્રષ્ટ કર્યા હતા. જોકે, એ પણ શક્ય છે કે ત્રિભુવનપાળનું વારસદાર વિના મૃત્યુ થયું હતું, જેના કારણે વાઘેલાઓએ રાજ્યનો કબજો સંભાળી લીધો હતો.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:સોલંકી વંશ શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ
કાલોલ
કાલોલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લાના કાલોલ તાલુકાનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
કાલોલ નગર વાપીથી શામળાજી જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ નં. ૫ અ પર ગોધરા અને હાલોલ વચ્ચેનું મહત્વનું કેન્દ્ર છે. આથી અહીંથી રાજ્યના વિવિધ સ્થળોએ જવા માટે સરળતાથી વાહનો મળી શકે છે. અહીંથી પશ્ચિમ દિશામાં ત્રણ કિલોમીટર દૂર દેરોલ ખાતેથી વડોદરાથી દિલ્હી જતી બ્રોડગેજ રેલ્વે માર્ગ પસાર થાય છે. આથી દેરોલ સ્ટેશન ઉતરી અહીં સરળતાથી પહોંચી શકાય છે.
અહીં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા તેમ જ કોલેજની સગવડ છે, જેમાં અંગ્રેજી માધ્યમની શાળા પણ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:કાલોલ તાલુકો
ખદડપર (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો
અમદાવાદ જિલ્લાના રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકોની યાદી
આ ભારતના અમદાવાદના મહત્વના રાષ્ટ્રીય સ્મારકોની યાદી છે. આ સ્થળો ભારતીય પુરાતત્ત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) દ્વારા અધિકૃત રીતે જાહેર કરાયેલા અને તેના જાળસ્થળ પર નોંધાયેલા છે. સ્મારક સૂચકાંક એ યાદીના પેટા વિભાગ (રાજ્ય,પુરાતત્ત્વ મંડળ)નું ટૂંકું રૂપ અને ભારતીય પુરાતત્ત્વ સર્વેક્ષણના જાળસ્થળ પર પ્રસિદ્ધ થયા ક્રમના અંક દ્વારા બનેલો છે. ગુજરાતમાં ભારતીય પુરાતત્ત્વ સર્વેક્ષણ દ્વારા ૨૦૩ સ્મારકોને રાષ્ટ્રીય મહત્વના સ્મારક તરીકે જાહેર કરાયા છે. ગુજરાતમાં ASI દ્વારા ૨૦૩ સ્થાપત્યોને રાષ્ટ્રીય મહત્વના સ્મારકો તરીકે જાહેર કરાયા છે.
રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકોની યાદી
તકનિકી કારણોસર અમદાવાદ જિલ્લાનાં સ્મારકોની યાદી અલગથી બનાવી છે. ગુજરાતના રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકોની યાદી અલગ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
શિવસેના
alt=શિવસેનાનું ચૂંટણી પ્રતિક|thumb|200x200px|શિવસેનાનું ચૂંટણી પ્રતિક
શિવસેના (અનુવાદ:શિવાજી ની સેના) એ મરાઠી પ્રાદેશિક અને હિન્દૂ રાષ્ટ્રવાદી રાજકીય સંગઠન છે. રાજકીય કાર્ટૂનિસ્ટ બાલ ઠાકરેએ ૧૯ જૂન ૧૯૬૬ના રોજ તેની સ્થાપના કરી હતી. આ પક્ષ મૂળ બોમ્બે (હાલના મુંબઈ) ના એક આંદોલનમાંથી ઉભર્યો હતો, જે શહેરમાં સ્થળાંતર કરતા મહારાષ્ટ્રીયન લોકો માટે અધિમાનની માંગ કરતો હતો. શિવસેનાના સભ્યોને શિવસૈનિક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
બોલીવુડ ફિલ્મ ઉદ્યોગ ઉપર પાર્ટીની શક્તિશાળી પકડ છે. તેને "ઉગ્રવાદી", "અંધરાષ્ટ્રવાદી",  તેમજ " ફાસીવાદી પક્ષ" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. શિવસેનાને ભિવંડીમાં ૧૯૭૦ની કોમી હુલ્લડો, ૧૯૮૪ના ભિવંડી હુલ્લડ અને ૧૯૯૨-૧૯૯૩નાં બોમ્બેના રમખાણોમાં થયેલી હિંસા માટે જવાબદાર ઠેરવવામાં આવ્યા છે.
પાર્ટી મહારાષ્ટ્રના મરાઠા અને કુંબી સમુદાયોનું સમર્થન ધરાવે છે, જેને સેનાએ કોંગ્રેસ પાર્ટીથી દૂર કરી દીધા છે.
ઈતિહાસ
મુંબઈમાં ગુજરાતીઓ ઉદ્યોગો અને ધંધા પર રાજ કરતા હતાં અને દક્ષિણ ભારતના લોકો મજૂરી કરતા હતાં જેને લીધે ત્યાંના મરાઠી લોકોમાં અસંતોષ હતો; બાલ ઠાકરેએ શરુઆતથી જ આ અસંતોષનો ફાયદો ઉઠાવી પોતાના માર્મિક નામના સામયિકમાં પ્રહાર કર્યા અને ૧૯જૂન ૧૯૬૬ના રોજ પાર્ટીની સ્થાપના કરી. ત્યાંના સ્થાનિકોને ગુજરાતી અને દક્ષિણ ભારતીયો વિરુદ્ધ ભડકાવી હુમલા કરાવ્યા. બેરોજગાર મરાઠીઓ બાલ ઠાકરેના આવા વિચારોથી જોડાયા અને દક્ષિણ ભારતીયોની હોટલમાં તોડફોડ કરી મરાઠીઓને નોકરી અપાવવા દબાણ કરવા લાગ્યા. ૧૯૭૦ના દશકમાં આ અભિયાન નિષ્ફળ જતા ભાજપ સાથે ગઠબંધન કર્યું અને હિંદુવાદી અભિગમ અપનાવ્યો.
મુખ્યમંત્રીઓ
શિવસેના તરફથી મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રીઓની યાદી નીચે મુજબ છે
સંદર્ભો
શ્રેણી:રાજકારણ
અટલ પેડેસ્ટ્રીયન બ્રિજ
અટલ પેડેસ્ટ્રીયન બ્રિજ એ અમદાવાદ, ગુજરાત, ભારતમાં સાબરમતી નદી પર સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ પર આવેલો એક પદયાત્રી ટ્રસ બ્રિજ છે. તેમાં પતંગોથી પ્રેરિત ડિઝાઇન કરેલી છે. તે 300 m લાંબો અને 10 m થી 14 m પહોળો છે અને ૨૦૨૨માં તેનું ઉદ્ઘાટન થયું હતું.link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Foot_bridge_at_Ahmedabad_Sabarmati_Riverfront.jpg/220px-Foot_bridge_at_Ahmedabad_Sabarmati_Riverfront.jpg|thumb| બ્રિજના સ્ટીલ ફ્રેમ્સ અને રંગીન ફેબ્રિક પેનલ શેડ્સ
ઇતિહાસ
૨૧ માર્ચ ૨૦૧૮ ના રોજ, સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (SRFDCL) દ્વારા inr 740000000ના ખર્ચે સ્ટીલ ફૂટ ઓવરબ્રિજ (પેડેસ્ટ્રિયન બ્રિજ) મંજૂર કરવામાં આવ્યો હતો. અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને તેનું નામ ભારતના ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીની જન્મજયંતિ ૨૫ ડિસેમ્બર ૨૦૨૧ના દિવસે તેમના પર રાખ્યું. આ બ્રિજનું બાંધકામ જૂન ૨૦૨૨ સુધીમાં પૂર્ણ થયું હતું. ૨૭ ઓગસ્ટ ૨૦૨૨ના રોજ તેનું ઉદ્ઘાટન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
સ્થાપત્ય
આ બ્રિજ સરદાર બ્રિજ અને ઍલિસ બ્રિજ ની વચ્ચે આવેલો છે. મુંબઈ સ્થિત STUP Constructions Pvt Ltd દ્વારા તેની ડિઝાઇન કરવામાં આવી હતી અને P&R Infraprojects Ltd વડે તેને બનાવવામાં આવ્યો હતો. આ ડિઝાઇન અમદાવાદ શહેરમાં થતા આંતરરાષ્ટ્રીય પતંગોત્સવથી પ્રેરિત છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:અમદાવાદ શ્રેણી:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata શ્રેણી:Coordinates on Wikidata
મૌન મંદિર
મૌન મંદિર એ એક એવા પ્રકારના મંદિરના આકારમાં બનાવાયેલા ખાસ ઓરડાઓ છે જેમાં અગાઉથી નિર્ધારિત કરેલા અમુક અઠવાડિયાઓ માટે સાધકો આધ્યાત્મિક સાધના કરવા માટે બેસે છે. આ સમય દરમિયાન તેઓ બિલકુલ બહાર નીકળતા નથી. એક વખત સાધક આ મૌનમંદિરમાં પ્રવેશે એટલે બહારથી તાળુ મારીને દરવાજો બંધ કરી દેવામાં આવે છે. આ મૌન મંદિર ગુજરાતમાં નડિયાદ અને સુરત ખાતે આવેલા છે. જેની શરુઆત સંત પૂજ્ય શ્રી મોટા દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
સ્થાપના અને ઉદ્દેશ
ભારતમાં પ્રાચીન સમયમાં ૠષિમુનીઓ એકાંત ગુફાઓમાં બેસીને આધ્યાત્મિક સાધના કરતા હતા. હિમાલય, ગીરનાર અને ગીરના જંગલમાં આવેલી ગુફાઓમાં આજે પણ સાધુઓ સાધના કરતા હોવાનું મનાય છે. ગુજરાતમાં ઇસ્વીસનની ૨૦મી સદીમાં થઈ ગયેલા સંત પૂજ્ય શ્રી મોટાએ પોતાના જીવનકાળ દરમ્યાન આવા એકાંત સ્થળોએ સાધના કરી હતી. ત્યાં સુવિધાના અભાવે ઘણી મુશ્કેલીઓ પડતી, કેટલાક દિવસો સુધી નકોરડા અપવાસ કર્યા બાદ કોઇને ખબર પડે તો દયાભાવનાથી પ્રેરાઈને ભોજન આપવા આવતા. સ્વાનુભવથી પ્રેરાઈને આધ્યાત્મિક સાધકોને સુવિધા સાથેનું એકાંત પૂરું પાડવાના ઉદ્દેશથી આ મૌન મંદિરોની સ્થાપના કરાઇ હતી.
નડીઆદ ખાતે ઇ.સ.૧૯૫૫ અને સુરતમાં ઇ.સ.૧૯૫૬માં મૌનમંદિરોની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. આ મૌનમંદિરોનુ સંચાલન હરિ:ૐ આશ્રમ ટ્રસ્ટ, નડીઆદ અને સુરત દ્વારા કરવામાં આવે છે. મૌનમંદિરોના સમૂહને જ હરિ:ૐ આશ્રમ નામ આપવામાં આવેલુ છે. અહીં મૌન મંદિરની પ્રવૃત્તિ જ મુખ્ય છે.
મૌન મંદિરની કાર્ય પ્રણાલી
મૌનમંદિર ૮ x ૮ કે ૧૨ x ૧૨ના ઓરડાઓ હોય છે જેમનો ગુંબજ મંદિરના જેવો છે. બહારથી તેનો આકાર મંદિર જેવો દેખાય તે રીતે બનાવવામાં આવેલા છે પરંતુ અંદર કોઇ ભગવાનની મૂર્તિના બદલે સાધના માટે બેઠેલો સાધક એ જ આ મંદિરનો અધિષ્ટાતા દેવ છે. આ મૌનમંદિરમાં પ્રવેશ મેળવવા માટે અગાઉથી બુકીંગ કરાવવું પડે છે. દર રવિવારે નવા મૌનાર્થીઓને સવારે ૬ વાગ્યે સામૂહિક પ્રાર્થના બાદ પ્રવેશ આપવામાં આવે છે. બુકીંગ મુજબ નિર્ધારીત દિવસે સાધક આગળના દિવસની રાત્રે અથવા વહેલી સવારે ત્યાં પહોચી જાય છે. જે સાધકના મૌનનો સમય પૂર્ણ થતો હોય તે બહાર નીકળે તેના સ્થાને અન્ય સાધકોને મૌનમંદિરમાં પ્રવેશ આપવામાં આવે છે. ઓછામાં ઓછા સાત અને સાત દિવસના ગુણાંકમાં અગાઉથી નોંધાવેલા સપ્તાહ માટેના ગાળા સુધી આ મૌનમંદિરમાં બેસી શકાય છે. સાધક મૌનમંદિરમાં પ્રવેશે એટલે બહારથી તાળુ મારી દેવામાં આવે છે. નિર્ધારેત દિવસો સુધી મૌનાર્થી બિલકુલ બહાર નીકળતા જ નથી અને કોઇ પણ વ્યક્તિ સાથે તેનો કોઇ પ્રકારનો સંપર્ક રહેતો નથી. બહારના વાતાવરણથી તે સદંતર અળગો જ રહે છે. અંદર મોબાઇલ ફોન કે લેપટોપ પણ લઇ જવાની મંજૂરી નથી.
આ ઉપરાંત મૌનમંદિરમાં સાધકોના ઉપયોગ માટે વીજળી, સુવા માટે પથારી, ઓશીકુ અને ઓઢવાના સાધનો, મચ્છરદાની, બેસવા કે લખવા માટે ટેબલ ખુરશી, પ્રાર્થના કરવા માટે બેસવાની વ્યવસ્થા, ટેબલ, આરામ ખુરશી, આધ્યાત્મિક પુસ્તકાલય, હીંચકો વગેરે સુવિધાઓ હોય છે. અંદર લાઇટ હોય છે પણ તેનો ઉપયોગ વાંચવા કે જમવાના સમયે જ કરવાનો હોય છે બાકીના સમયમાં સાધકો તદ્દન અંધારામાં જ બેસીને સાધના કરે છે. સૂર્યનું એક કીરણ પણ અંદર ન પ્રવેશે તેવી વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હોય છે. અંદર કોઇ પણ ધર્મ કે જ્ઞાતિના વ્યક્તિને કોઇ ભેદભાવ વગર પ્રવેશ આપવામાં આવે છે. વિદેશમાંથી પણ લોકો આ મૌન મંદિરમાં બેસવા માટે આવે છે. અહીં મોટા ભાગના સમયમાં ટાંકણી પડે તો પણ અવાજ આવે તેવી શંતિ હોય છે. સાધકોને પ્રવેશ આપવા સમયે પ્રાર્થના સિવાય અહીંનો કોઇ સામૂહિક કાર્યક્રમ હોતો નથી. અહીં ટોળા સ્વરુપે લોકોને જવાની અને અવાજ કરવાની મનાઇ ફરમાવવામાં આવે છે.
મૌનમંદિરમાં બેસતા સાધકો પોતાની ઇચ્છાથી જાતે બેસે છે અને તેમને અનેક પ્રકારના જુદા જુદા અનુભવો થયા છે, મૌન પૂર્ણ થયાના અંતિમ દિવસે સાધકો પોતાનો અનુભવ એક કાગળ પર લખી આપે છે. જો કે એ લખવુ ફરજીયાત હોતુ નથી. કોઇ આકસ્મિક ઘટના માટે મૌનમંદિરમાં એક ઘંટડીની સ્વીચ મૂકવામાં આવે છે જે દબાવવાથી સ્વયંસેવક તુરત જ બારી પાસે હાજર થઇ જાય છે. આ સેવાનો ઉપયોગ કટોકટીના સમયે જ કરવાનો હોય છે. આ મૌન મંદિરો શહેરથી દૂર એકાંતમાં નદીના કાંઠે નયનરમ્ય સ્થળોએ આવેલા છે.
મૌન મંદિરનું સમયપત્રક
મૌન મંદિરમાં સવારે ઊઠવાનો અને બહારથી અપાતા ભોજન, ચા વગેરનો સમય નિર્ધારિત હોય છે જ્યારે અંદર કરવાની ધ્યાન, નામસ્મરણ, યોગાભ્યાસ, વાચન વગેરે પ્રવૃત્તિનું સમયપત્રક સાધકે જાતે જ નક્કી કરવાનું હોય છે. મૌન મંદિરમાં ઊઠવાનો સમય સવારે 3:30 થી ૪:૦૦નો છે. ઊઠવા માટે એલાર્મ હોય છે. ૪:૩૦ વાગ્યે ચા, કોફી કે ઉકાળો (આ પૈકીનું કોઇ એક જે સાધકે નક્કી કર્યું હોય તે) બારી મારફતે આપવામાં આવે છે. ૪:૩૦ થી ૫:૦૦ વાગ્યા સુધી નહાવા માટે ગરમ પાણી મળે છે. આ પહેલા સાધકે મૌન મંદિરની સફાઇ કરીને કચરો એક તગારીમાં ભરીને બારીમાં મૂકી દેવાનો હોય છે. સ્નાન બાદ ૫:૩૦ વાગ્યે ધૂપ બારી મારફતે આપવામાં આવે છે, ધૂપદાની મૌનમંદિરમાં ફેરવીને પરત બારીમાં મૂકી દેવાની હોય છે. સ્નાન કર્યા બાદ ૫:૩૦ વાગ્યે ધૂપ આવે તે પહેલા સાધકે પોતાના ધોવાના કપડા, ગાદલા પરની ચાદર, બેસવાના આસન વગેરેની કપડાની નોટબુકમાં નોંધ કરીને તે કપડા બારીમાં મૂકી દેવાના હોય છે. ૧૦ વાગ્યે ભોજન, ૧ વાગ્યે ચા/કોફી/ઉકાળો અને સાંજે ૫:૦૦ વાગ્યે ભોજન આપવામાં આવે છે. ચા કે ભોજન બાદ એઠા વાસણો સાધકે જાતે સારી રીતે સાફ કરીને બારીમાં મૂકી દેવાના હોય છે. બપોર બાદ ધોયેલા કપડા બારી મારફતે પરત અપાય છે. દરેક નિર્ધારિત સમયનું વ્યવસ્થિત રીતે પાલન કરવામાં આવે છે. રાત્રે સૂવાનો સમય ૮:૩૦નો છે. સાધકોએ દિવસે સુવાની મનાઇ છે. સાધકોને અન્ય કોઇ ચીજની જરુર કે કોઇ અગવડતા, ફરિયાદ હોય તો એક ચીઠ્ઠી લખીને બારીમાં મૂકી શકાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:આધ્યાત્મિક સ્થળો
બ્લૉગ
બ્લોગ વેબલોગનું ટુંકુ રુપ (contraction). એક વેબસાઇટ (website) છે, જે સામાન્યપણે ટીપ્પણીઓની નિયમિત એન્ટ્રીઝ, ઘટનાઓનું વર્ણન કે પછી ગ્રાફિક્સ અથવા વિડીયો જેવી અન્ય સામગ્રી સાથે વ્યક્તિ દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે.એન્ટ્રીઝ સામાન્યપણે ઉલ્ટા કાલક્રમાનુસાર દર્શાવવામાં આવે છે."બ્લોગ"ને ક્રિયાપદ તરીકે પણ વાપરી શકાય છે, જેનો અર્થ બ્લોગ જાળવવો કે તેમાં વિગત ઉમેરવી એવો થાય છે.
પ્રકારો
બ્લોગ્સના ઘણા પ્રકારો છે, જે માત્ર વિષયવસ્તુના પ્રકારથી જ નહીં, બલકે કઈ રીતે વિષયવસ્તુ પુરું પાડવાની કે લખવાની બાબતમાં પણ અલગ પડે છે.
લોકપ્રિયતા
બ્લોગડેક્સ (blogdex) પ્રોજેક્ટ વેબને ક્રાઉલ કરવા અને હજારો બ્લોગ પર આવતી સામાજિક બાબતોનું સંશોધન કરવા તેમાંથી ડેટા ભેગો કરવા એમઆઇટી મીડિયા લેબ (MIT Media Lab)માં સંશોધકોએ શરુ કર્યો હતો.પ્રોજેક્ટે ચાર વર્ષ સુધી માહિતી એકઠી કરી અને બ્લોગ સમુદાયમાં સૌથી મોટા પ્રમાણમાં ફેલાતી માહિતીને તેની સાંપ્રતતા અને લોકપ્રિયતાના આધારે રેન્કિંગ આપીને સ્વાયત્તપણે ટ્રેક કરી હતી. તેથી તેને મીમટ્રેકર (memetracker)નું સૌ પ્રથમ ઉદાહરણ કહી શકાય.પ્રોજેક્ટ હવે સક્રિય નથી, પરંતુ તેના જેવી જ કામગીરી હવે ટેઇલરેન્ક ડોટ કોમ (tailrank.com) દ્વારા થઈ રહી છે.
ઇનકમિંગ લિન્ક્સની સંખ્યાના આધારે તેમ જ એલેક્સા ટુલબાર યુઝર્સની વેબહિટ્સ આધારિત એલેક્સા ઇન્ટરનેટ (Alexa Internet) દ્વારા ટેકનોરાતી (Technorati) બ્લોગ્સને રેન્કિંગ આપે છે.ઓગસ્ટ 2006માં, ટેકનોરાતીને જણાયું હતું કે ચીનની અભિનેત્રી ઝુ જિન્ગલેઈ (Xu Jinglei) ઇન્ટરનેટ પર બ્લોગ સાથે સૌથી વધારે જોડાયેલી છે.ચીનના માધ્યમ ઝિનહુઆ (Xinhua)એ અહેવાલ આપ્યો હતો કે આ બ્લોગ પર 5 કરોડથી વધારે પેઇજ વ્યૂઝ પ્રાપ્ત થયા હતા અને દાવો કર્યો હતો કે તે વિશ્વમાં સૌથી લોકપ્રિય બ્લોગ છે.ટેકનોરાતીએ બોઇંગ બોઇંગ (Boing Boing)ને જૂથ દ્વારા લખાતા અને સૌથી વધારે વંચાતા બ્લોગ નું રેટિંગ આપ્યું હતું.
ગાર્ટનરે (Gartner) આગાહી કરી હતી કે 2007માં પોતાની વ્યક્તિગત વેબસાઇટ ચલાવતા લેખકોની સંખ્યા 10 કરોડ થશે, ત્યારે બ્લોગિંગ તેની ટોચે પહોંચશે.ગાર્ટનરના વિશ્લેષકો એવી અપેક્ષા સેવે છે કે આ ઘટનામાં રસ ધરાવતા મોટા ભાગના લોકોએ તેનો કયાસ કાઢી લીધો હોવાથી આ માધ્યમનું નવીનતાનું તત્વ ઓછું થઈ જશે અને નવા બ્લોગર્સ કંટાળાને કારણે પોતાનું સર્જન છોડી દેનારા લેખકોનું સ્થાન લેશે.ફર્મનો અંદાજ એવો છે કે 20 કરોડ કરતા વધારે બ્લોગર્સ એવા છે, જેમણે તેમની ઓનલાઇન ડાયરીઓ પોસ્ટ કરવાનું બંધ કર્યું છે, જેના કારણે "ડોટસેમ" અને "નેટસેમ"ના પ્રમાણમાં અત્યંત વધારો થયો છે. જેમને નેટ પર અનિચ્છનીય તત્વો કહી શકાય. (ફ્લોટસેમ અને જેટસેમની જેમ).
સમૂહ માધ્યમો સાથે છેડછાડ
ખાસ કરીને ભાગીદારીયુક્ત પત્રકારત્વ (participatory journalism) સાથે સંકળાયેલા ઘણા બ્લોગર્સ તેમને મુખ્ય પ્રવાહના માધ્યમો (mainstream media)થી અલગ તારવે છે, જ્યારે અન્ય બ્લોગર્સ એ જ માધ્યમોના સભ્યો છે, પરંતુ અલગ ચેનલ દ્વારા કામ કરે છે. ઘણી સંસ્થાઓ બ્લોગિંગને "ફિલ્ટરની આસપાસ ફરવા"ના સાધન તરીકે ગણે છે અને લોકોને સીધે સીધા સંદેશાઓ (messages) મોકલે છે.Some critics worry that bloggers respect neither copyright (copyright) nor the role of the mass media (mass media) in presenting society with credible news. ટાઇમ (Time) મેગેઝિને 2006માં વર્ષની વ્યક્તિ (person of the year) તરીકે યુ (તમે)ની ઘોષણા કરી તેનું શ્રેય બ્લોગર્સ તેમ જ યુઝરજનરેટેડ કન્ટેન્ટ (user-generated content) પ્રદાન કરનારા અન્ય લોકોને જાય છે.
દરમિયાન, મુખ્ય પ્રવાહના ઘણા બધા પત્રકારો તેમના પોતાના બ્લોગ લખતા થયા છે - 300થી વધારે તેમની સંખ્યા હોવાનું સાઇબરજર્નાલિસ્ટ ડોટ નેટની જે-બ્લોગ યાદી જણાવે છે.ન્યૂઝ સાઇટ પર બ્લોગનો સૌ પ્રથમ ઉપયોગ ઓગસ્ટ 1998માં થયો હોવાનું જણાયું છે, જ્યારે ચાર્લોટ ઓબ્ઝર્વર (Charlotte Observer)ના જોનાથન ડ્યૂબે (Jonathan Dube) હરીકેન બોની અંગે બ્લોગ પ્રગટ કર્યો હતો.
કેટલાક બ્લોગર્સ અન્ય માધ્યમો તરફ વળી ગયા છે. નીચેના બ્લોગર્સ (અને અન્યો) રેડીયો અને ટેલિવિઝન પર ઉપસ્થિત થઈ ચૂક્યા છેઃ ડંકન બ્લેક (Duncan Black) (તેમના તખલ્લુસ એટ્રીઓસથી વિશેષ જાણીતા છે), ગ્લેન રેનોલ્ડ્સ (Glenn Reynolds) (ઇન્સ્ટાપંડિત (Instapundit)), માર્કોસ મોલિત્સાસ જુનિગા (Markos Moulitsas Zúniga) (ડેઇલી કોસ (Daily Kos)), એલેક્સ સ્ટીફન (Alex Steffen) (વર્લ્ડચેન્જિંગ (Worldchanging)) અને આના મેરી કોક્સ (Ana Marie Cox) (વોન્કેટ્ટ (Wonkette))પ્રતિમુદ્દે, હુગ હેવિટ્ટ (Hugh Hewitt) સમૂહ માધ્યમોનું એવું વ્યક્તિત્વ છે, જે ઉલ્ટી દિશામાં ગયા છે અને વગદાર બ્લોગર બનીને તેમણે "જૂના માધ્યમ"માં પોતાની પહોંચનો વિસ્તાર કર્યો છે. એ જ રીતે ઘણા પ્રસ્થાપિત લેખકો, જેવા કે, મિત્ઝી ઝેરેટો (Mitzi Szereto)એ તેમના હાલના કાર્યોથી ચાહકોને વાકેફ કરવા જ નહીં, બલકે લેખનના નવા ક્ષેત્રોમાં વિસ્તરવા માટે બ્લોગનો ઉપયોગ કરવાનુ શરુ કર્યું છે.
અલગ થલગ વક્તાઓ અને શિખાઊઓને સાંકળીને બ્લોગ લઘુમતી ભાષા (minority language) પર પણ પ્રભાવ પાડે છે. આ ખાસ કરીને ગેલિક ભાષાઓ (Gaelic languages)માં લખાતા બ્લોગ્સમાં બન્યું છે.બિનખર્ચાળ બ્લોગિંગ દ્વારા લઘુમતી ભાષાના પ્રકાશનો તેમના વાચકો સુધી પહોંચી શકે છે, જે સામાન્ય સંજોગોમાં તેમને આર્થિક રીતે ના પણ પરવડે.
પોતાના બ્લોગ પર પુસ્તકો પ્રસિદ્ધ કરનારા ઘણા બ્લોગર્સ છે, જેમ કે, સલામ પોક્સ (Salam Pax), એલેન સિમોનેટ્ટી (Ellen Simonetti), જેસિકા કટલર (Jessica Cutler), સ્ક્રેપલફેઇસ (ScrappleFace)બ્લોગ-આધારિત પુસ્તકોને નામ અપાયું છે બ્લુક (blook).બ્લોગ-આધારિત શ્રેષ્ઠ પુસ્તક માટેના ઇનામની શરુઆત 2005માં થઇ હતીઃ લુલુ બ્લુકર પ્રાઇઝ (Lulu Blooker Prize). જોકે, આ પેકીના મોટા ભાગના પુસ્તકો તેમ જ તેમના બ્લોગ્સની જેમ વેચાયા નહીં હોવાથી ઓફલાઇન સફળતા મળી નથી. (નોંધઃ પુસ્તક એકવચનમાં નંપુસકલિંગમાં આવે છે અને તેનું બહુવચન પુસ્તકો-કેવા એમ કહેવાય.)એક માત્ર બ્લોગર ટકર મેક્સે (Tucker Max) ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદી (New York Times Bestseller List) માં પ્રવેશ મેળવ્યો છે.
બદનક્ષી કે જવાબદારી
બદનક્ષી કે જવાબદારી (defamation or liability) સંબંધિત મુદ્દાઓની બાબતમાં બ્લોગર્સ સામે રાષ્ટ્રીય અદાલતોમાં કેટલાક કેસો થયા છે. અદાલતોએ મિશ્ર પ્રકારના ચુકાદાઓ આપ્યા છે. સામાન્યપણે, ઇન્ટરનેટ સર્વિસ પ્રોવાઇડર (Internet Service Provider) (આઇએસપીઝ) ત્રાહિત પક્ષથી સર્જાતી માહિતી અંગે જવાબદારીમાંથી મુક્ત છે. (યુ.એસ. કમ્યુનિકેશન્સ ડીસન્સી એક્ટ (Communications Decency Act) એન્ડ ધી ઇયુ ડિરેક્ટિવ 2000/31/ઇસી).
જહોન ડો વિરુદ્ધ પેટ્રિક કાહિલામાં ડેલવરે સુપ્રીમ કોર્ટે (Delaware Supreme Court) ઠરાવ્યું હતું કે અનામી બ્લોગર્સને ખુલ્લા પાડવા કડક ધોરણો હોવા જોઇએ અને (અમેરિકી બદનક્ષી લખાણ કાયદા હેઠળ આધારવિહીન જણાતા)  બદનક્ષી લખાણ કેસને પુનઃવિચારણા માટે ટ્રાયલ કોર્ટ (trial court)ને પાછો મોકલવાના બદલે ખારીજ કરવાનું અસામાન્ય પગલું ભર્યું હતું.કેસને મળેલા વિચિત્ર વળાંકમાં, કાહિલા જહોન ડોની ઓળખ શોધી કાઢવામાં સફળ થયા હતા, જે તેમણે ધાર્યું હતું તેમ શહેરના મેયર કાઉન્સિલમેન કાહિલાનો રાજકીય પ્રતિદ્વંદ્વી નીકળ્યો હતો. કાહિલાએ તેમની મૂળ ફરિયાદ સુધારી હતી અને ટ્રાયલ કોર્ટમાં જવાના બદલે મેયરે કેસની માંડવાળ કરી હતી.
જાન્યુઆરી 2007માં, મલેશિયાના બે જાણીતા રાજકીય બ્લોગર્સ જેફ ઓઇ (Jeff Ooi) અને અહીરુદ્દીન અટ્ટાન (Ahiruddin Attan) પર સરકાર-તરફી અખબાર ધી ન્યૂ સ્ટ્રેટ્સ ટાઇમ્સ પ્રેસ (મલેશિયા) બરહાડ, કલિમુલ્લાહ બિન મશરુલ હસન, હિલામુદ્દીન બિન ઓન અને બર્નડન જહોન અને જહોન પરેરાએ કહેવાતી બદનક્ષી બદલ દાવો માંડ્યો હતો. વાદીઓને મલેશિયા (Malaysia)ની સરકાર નો ટેકો હતો. દાવાના પગલે મલેશિયાની સરકારે પક્ષકારોના હિતો માટે બહેતર અંકુશ જાળવવા મલેશિયામાં તમામ બ્લોગર્સની "નોંધણી" કરવાની દરખાસ્ત મુકી. દેશમાં બ્લોગર્સ સામે આ પ્રકારનો આ પ્રથમ કાનૂની કેસ હતો.
બ્રિટનમાં એક કોલેજની મહિલા લેક્ચરરે એક બ્લોગમાં પોતાના વિચારો વ્યક્ત કરનારા રાજકારણીને "નાઝી" સહિતના વિવિધ નિંદાત્મક નામોથી નવાજતું લખાણ એ જ બ્લોગમાં મોકલ્યું હતું. છદ્મ નામે લખનારી આ લેક્ચરરના અસલ નામની ખબર રાજકારણીને આઇએસપી દ્વારા પડી હતી અને તેણે લેક્ચરર પર નુકસાનીનો 10,000 £ (£)અને ખર્ચ પેટે 7,200 £નો સફળ દાવો માંડ્યો હતો.
અમેરિકામાં, બ્લોગર આરોન વોલ (Aaron Wall) પર 2005 માં ટ્રાફિક પાવરે બદનક્ષી (defamation) અને વ્યાપારી રહસ્યો (trade secrets)ની પ્રસિદ્ધિ બદલ દાવો માંડ્યો હતો. વાયર્ડ મેગેઝિનના જણાવ્યા પ્રમાણે, "સર્ચ એન્જિનના કહેવાતા રિગિંગ બદલ ટ્રાફિક પાવર પર ગુગલે પ્રતિબંધ મુક્યો" હતો. વોલ અને "વ્હાઇટ હેટ (white hat)" સર્ચ એન્જિન ઓપ્ટિમાઇઝેશન (search engine optimization) સલાહકારોએ ટ્રાફિર પાવરનો પર્દાફાશ કર્યો હતો. જાહેર જનતાના રક્ષણ માટેનો આ પ્રયાસ હોવાનો તેમનો દાવો હતો.બ્લોગ પર પોસ્ટ થતી ટીપ્પણી બદલ કોણ જવાબદાર છે તે ગુંચવાડાભર્યા સવાલને લગતો આ કેસ હોવાથી ઘણા બ્લોગર્સ દ્વારા તે નિહાળવામાં આવ્યો હતો. વ્યક્તિગત અધિકારક્ષેત્રના અભાવને કારણે કેસ ખારીજ કરવામાં આવ્યો હતો અને ટ્રાફિક પાવર નિર્ધારીત સમયમાં અપીલ કરવામાં નિષ્ફળ ગયું હતું.
રોજગારી
સામાન્યપણે, બ્લોગરનું નામ અને/અથવા નોકરીનું સ્થળ ખોટા નામે છુપાવવાના પ્રયાસો બ્લોગરનું રક્ષણ કરવામાં નિષ્ફળ ગયા છે. પોતાની નોકરીના સ્થળની વિગતો બ્લોગ પર જણાવતા કર્મચારીઓ કર્મચારી બ્રાન્ડિંગ (employee branding)નો મુદ્દો ઉઠાવે છે, કેમ કે તેમની પ્રવૃત્તિ તેમના માલિકની બ્રાન્ડ સ્વીકૃતિને અસર કરવા માંડે છે.
thumbnail|300px|ના પાનખરમાં એલેન સિમોનેટ્ટી[[એલેન સિમોનેટ્ટી|ને તેની કંપની (Ellen Simonetti)ડેલ્ટા એરલાઇન્સે નોકરીમાંથી ફારેગ કરી. એલેને તેના બ્લોગ પર અયોગ્ય લખાણ મુક્યું હોવાનું કંપનીને જણાયું હતું.  (Delta Air Lines)તેણે ત્યાર બાદ તેના બ્લોગ પર આધારીત એક પુસ્તક લખ્યું હતું.]] ડેલ્ટા એરલાઇન્સે (Delta Air Lines) ફ્લાઇટ એટેન્ડન્ટ (flight attendant) એલેન સિમોનેટ્ટી (Ellen Simonetti)ને બરતરફ કરી હતી, કારણ કે તેણે વિમાનમાં યુનિફોર્મમાં સજ્જ થઇને પડાવેલા તેના ફોટા પોસ્ટ કર્યા હતા અને તેના બ્લોગ પર "આકાશની રાણીઃ એક ફ્લાઇટ એટેન્ડન્ટની ડાયરી" એવી ટીપ્પણી મુકી હતી, જેને તેની કંપનીએ અયોગ્ય માની હતી. આ કેસે વ્યક્તિગત બ્લોગિંગ અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા વિરુદ્ધ માલિકના હક અને જવાબદારીઓના મુદ્દાને બહાર આણ્યો હોવાથી તેણે માધ્યમોનું વ્યાપક ધ્યાન ખેંચ્યું હતું. સિમોનેટ્ટીએ "ખોટી બરતરફી, ચરિત્રની બદનક્ષી અને ગુમાવેલા ભાવિ પગારો" બદલ એરલાઇન્સ સામે કાનૂની પગલું ભર્યું હતું. ડેલ્ટાએ નાદારીની કાર્યવાહી હાથ ધરી હોવાથી દાવો સ્થગિત રહ્યો હતો (કોર્ટ ડોકેટ ).
2006ના વસંત ઋતુમાં લંડન સ્કુલ ઓફ ઇકોનોમિક્સ (London School of Economics)માં મુદતી વરિષ્ઠ લેક્ચરર, એરિક રિંગમારને તેના વિભાગના કન્વીનરે તેનો બ્લોગ "હટાવીને તેનો નાશ કરવા"નો આદેશ આપ્યો હતો, જેમાં તેણે સ્કુલના શિક્ષણની ગુણવત્તા અંગે ચર્ચા કરી હતી.
ડલાસ મેવેરિક્સ (Dallas Mavericks)ના માલિક માર્ક ક્યુબન (Mark Cuban)ની 2006 એનબીએ (NBA) રમતોત્સવમાં વિરામ દરમિયાન કોર્ટ પર તેમ જ તેના બ્લોગમાં એનબીએના અધિકારીઓની ટીકા કરી હતી, તે બદલ તેને દંડ કરવામાં આવ્યો હતો.
ગૂગલ (Google) ખાતેના આસિસ્ટન્ટ પ્રોડક્ટ મેનેજર માર્ક જેને 2005માં 99ઝીરોઝના નામે ઓળખાતા અને ગૂગલની માલિકીની બ્લોગર (Blogger) સર્વિસ પર હોસ્ટ થયેલા પોતાના વ્યક્તિગત બ્લોગમાં કંપનીના રહસ્યોની ચર્ચા કરી તે બદલ તેમને ગૂગલે નોકરીના દસ દિવસ બાદ બરખાસ્ત કર્યા. તેમણે કંપનીની કમાણીની જાહેરાતના એક સપ્તાહ પહેલાં કંપનીની બહાર નહીં પડેલી પ્રોડક્ટ્સ તથા નાણાકીય વિગતો બ્લોગ પર લખી હતી. પોતાના બ્લોગ પરથી સંવેદનશીલ લખાણ દૂર કરવાની કંપનીની વિનંતી પાળ્યાના બે દિવસ બાદ તેમને બરખાસ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
ભારતમાં, બ્લોગર ગૌરવ સબનીસે મેનેજમેન્ટ સ્કુલ આઇઆઇપીએમના ખોટા દાવાઓનો ઘટસ્ફોટ તેમના બ્લોગ પર કર્યા પછી આઇઆઇપીએમના મેનેજમેન્ટે તેમની સામેના વિરોધના પ્રતીકરુપેં આઇબીએમના લેપટોપ્સ સળગાવી નાંખવાની ધમકી આપી હતી. ત્યાર બાદ સબનીસે આઇબીએમ (IBM)માંથી રાજીનામુ આપ્યું હતું.
જેસિકા કટલર (Jessica Cutler) ઉર્ફે ધી વોશિંગ્ટનિયનેકોંગ્રેસમાં આસિસ્ટન્ટ તરીકેની તેની નોકરી દરમિયાનના તેના સેક્સ જીવન અંગે બ્લોગ પર લખ્યું હતું. બ્લોગ જાહેર થયા બાદ તેને બરતરફ કરવામાં આવી હતી. તેણે તેના અનુભવો અને બ્લોગ આધારિત નવલકથા લખી હતીઃ ધી વોશિંગ્ટનિયનઃએક નવલ.કટલર પર હાલમાં તેના ભૂતપૂર્વ પ્રેમીઓ પૈકીના એકે દાવો માંડ્યો છે. બ્લોગર્સના વાસ્તવિક જીવન સાથીઓની ગુપ્તતાનું રક્ષણ કરવા માટે બ્લોગર્સ કેટલી હદે જવાબદાર છે, તે આ કેસમાં પ્રસ્થાપિત થઈ શકશે.
કેથેરિન સેન્ડરસન ઉર્ફે પેટિટ એંગ્લેઇઝે (Petite Anglaise)બ્લોગિંગને કારણે બ્રિટિશ એકાઉન્ટન્સી ફર્મની પેરિસ ખાતેની નોકરી ગુમાવી હતી. જોકે, બ્લોગમાં ફર્મ અને તેના કેટલાક લોકોના કેટલાક વર્ણનો એકદમ બેનામી રીતે આપવામાં આવ્યા હતા, તેમ છતાં તે પ્રશસ્તિ સમાન નહોતા.સેન્ડરસન પાછળથી જોકે, બ્રિટિશ ફર્મ સામેનો વળતરનો દાવો જીતી ગઈ હતી.
બીજી તરફ, 2006માં ગ્લોબમાં લખતી વેળાએ પેનેલોપ ટ્રંક (Penelope Trunk) પ્રથમ વ્યક્તિ હતી, જેણે એ મુદ્દો દર્શાવ્યો હતો કે, મોટા ભાગના બ્લોગર્સ વ્યવસાયિક છે અને સારી રીતે લખાયેલો બ્લોગ વાસ્તવમાં રોજગારી-દાતાઓને આકર્ષવામાં મદદરુપ બની શકે છે.
રાજકીય જોખમો
રાજકીય રીતે સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોમાં ક્યારેક બ્લોગિંગના અણધારેલા પરીણામો આવી શકે છે. બ્લોગને અંકુશમાં રાખવા બ્રોડકાસ્ટ કે મુદ્રણ માધ્યમો કરતાં પણ વધારે મુશ્કેલ છે. પરીણામે, એકાધિકારવાદી (totalitarian) કે એકહથ્થુસત્તાવાદી (authoritarian) શાસનો મોટે ભાગે બ્લોગ્સને દબાવી દેવા અને/અથવા તેમને જાળવતા લોકોને સજા કરવા માગે છે.
સિંગાપુર (Singapore)માં બે વંશીય ચીનાઓને તેમના બ્લોગ પર મુસ્લિમ-વિરોધી (anti-Muslim) ટીપ્પણીઓ પોસ્ટ કરવા બદલ દેશના રાજદ્રોહ-વિરોધી કાયદા (anti-sedition law) હેઠળ જેલ (imprisoned)માં પુરવામાં આવ્યા.
ઇજિપ્ત (Egypt)ના બ્લોગર કરીમ અમીર (Kareem Amer) પર તેના ઓનલાઇન બ્લોગમાં ઇજિપ્તના પ્રમુખ હોસ્ની મુબારક (Hosni Mubarak) અને એક ઇસ્લામી (Islam) સંસ્થા (institution)નું અપમાન કરવાનો આરોપ મુકવામાં આવ્યો હતો. ઇજિપ્તના ઇતિહાસમાં પ્રથમવાર આ રીતે એક બ્લોગ પર કામ ચલાવવામાં આવ્યું હતું.એલેક્ઝાન્ડ્રીયા (Alexandria)માં હાથ ધરાયેલી ટૂંકી ઇન્સાફી કાર્યવાહી પછી બ્લોગર દોષિત જણાયો હતો અને તેને ઇસ્લામ (Islam)ના અપમાન તથા રાજદ્રોહને ઉત્તેજન આપવાના ગુનામાં ત્રણ વર્ષની તેમ જ મુબારકનું અપમાન કરવાના ગુનામાં એક વર્ષની સજા ફટકારવામાં આવી હતી.
ઇજિપ્ત (Egypt)ના બ્લોગર એબ્દેલ મોનેમ મહમુદ (Abdel Monem Mahmoud)ની તેના બ્લોગમાં સરકારની વિરુદ્ધમાં લખાણો લખવા બદલ 2007ના એપ્રિલમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી,મોનેમ પ્રતિબંધિત મુસ્લિમ બ્રધરહૂડ (Muslim Brotherhood)નો સભ્ય છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રો (United Nations)ના સુદાન (Sudan) માટેના ખાસ પ્રતિનિધિ જેન પ્રોન્કે (Jan Pronk) સુદાનના લશ્કરી દળોની સ્થિતિ અંગે તેમના વ્યક્તિગત બ્લોગમાં અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યા બાદ તેમને ત્રણ દિવસમાં સુદાન છોડવાની નોટિસ પાઠવવામાં આવી હતી,સુદાનના લશ્કરે તેમને દેશ નિકાલ કરવાની માગણી કરી હતી.
અંગત સુરક્ષા
બ્લોગિંગનું એક પરીણામ બ્લોગર પર હૂમલા કે ધમકીઓની સંભાવનાનું છે અને તે પણ ક્યારેક દેખીતા કારણ વિના.નિરુપદ્રવી બ્લોગક્રીયેટિંગ પેશનટ યુઝર્સની લેખિકા કેથી સીયેરા (Kathy Sierra) આવી ઝેરીલી ધમકીઓ અને નારી-દ્વેષી અપમાનોનું લક્ષ્ય બની હતી, તેથી તેણે સાન ડીયેગોમાં ટેકનોલોજી કોન્ફરન્સમાં તેનું મુખ્ય વક્તવ્ય તેની સુરક્ષાના ડરથી રદ કર્યું હતું. બ્લોગરની નામહિનતા મોટેભાગે પોકળ હોય છે, તેથી બ્લોગરને ધમકીઓ મોકલતા કે તેમનું અપમાન કરતા ઇન્ટરનેટ ટ્રોલ્સ (Internet trolls)ને નામહિનતાને કારણે પ્રોત્સાહન મળે છે.સીયેરા અને તેના ટેકેદારોએ એક ઓનલાઇન ચર્ચાનો પ્રારંભ કર્યો, જેનો હેતુ બિભત્સ ઓનલાઇન વર્તન નો પ્રતિકાર કરવાનો અને બ્લોગર્સની આચાર સંહિતા (blogger's code of conduct) ઘડવાનો હતો.
રોગનિવારક લાભો
વ્યક્તિગત અનુભવો અંગે લખવાથી થતા રોગનિવારક ફાયદાઓ વૈજ્ઞાનિકો ઘણા સમયથી જાણે છે.બ્લોગ્સ વ્યક્તિગત અનુભવો લખવાનો વધુ એક માર્ગ છે.સંશોધનો દર્શાવે છે કે તે સ્મૃતિ અને નિંદ્રા સુધારે છે, રોગપ્રતિકારક કોષ કામગીરી ઝડપી બનાવે છે અને એઇડ્સના દર્દીઓમાં વાઇરલ લોડ ઘટાડે છે અને સર્જરી પછી ઝડપથી રુઝ પણ લાવે છે.
ઇતિહાસ
"વેબલોગ" શબ્દ 17 ડીસેમ્બર 1997એ જોન બાર્જરે (Jorn Barger) કોઇન કર્યો હતો. ટૂંકુ રુપ બ્લોગ પીટર મેરહોલ્ઝે ઘડી કાઢ્યો હતો. તેણે એપ્રિલ અથવા મે 1999માં તેના બ્લોગ પીટરમી.કોમના સાઇડબારમાં વેબ્લોગ શબ્દને રમુજપૂર્વક તોડીને વી બ્લોગ શબ્દ સમૂહ નીપજાવ્યો હતો. એના થોડા જ સમય બાદ, પાઇરા લેબ્સ (Pyra Labs) ખાતે ઇવાન વિલિયમ્સે (Evan Williams) નામ અને ક્રિયાપદ ("બ્લોગ" એટલે "કોઈના વેબલોગનું સંપાદન કરવું અથવા કોઈના વેબલોગનું પોસ્ટિંગ કરવુ") બંને રીતે "બ્લોગ"નો ઉપયોગ કર્યો હતો અને પાઇરા લેબ્સની બ્લોગર (Blogger) પ્રોડક્ટના સંદર્ભમાં "બ્લોગર" શબ્દ યોજ્યો, જેને પરીણામે આ શબ્દ લોકપ્રિય બન્યો.
ઉદ્ભવ
બ્લોગિંગ લોકપ્રિય બન્યું તે પહેલાં, ડિજિટલ સમુદાયોએ યુઝનેટ (Usenet), વ્યાપારી ઓનલાઇન સેવાઓ જેવી કે જીએની (GEnie), બિક્સ અને અગાઉની કોમ્પ્યુસર્વ (CompuServe), ઇ-મેઇલ યાદીઓ (e-mail lists) અને બુલેટિન બોર્ડ સીસ્ટમ્સ (Bulletin Board System) (બીબીએસ) સહિતના ઘણા સ્વરુપો ધારણ કર્યા હતા. 1990માં, વેબએક્સ (WebEx) જેવા ઇન્ટરનેટ ફોરમ (Internet forum) સોફ્ટવેરે "થ્રેડ્સ" સાથે જીવંત વાર્તાલાપો રચ્યા હતા.થ્રેડ્સ એક લાક્ષણિક "કોર્કબોર્ડ" પરના સંદેશાઓ વચ્ચેના સાંપ્રત જોડાણો છે.
આધૂનિક બ્લોગ ઓનલાઇન ડાયરી (online diary)માંથી નીપજ્યા છે, જેમાં લોકો તેમના અંગત જીવનોના જીવંત વર્ણનો રાખતા હોય છે.આવા મોટા ભાગના લેખકો પોતાને રોજનીશી લેખકો, પત્રકારો (journalist) કે જર્નલ-લેખકો કહેવડાવે છે.સ્વોર્થમોર કોલેજ (Swarthmore College) ખાતે જસ્ટિન હોલ (Justin Hall) વિદ્યાર્થી હતા, ત્યારે તેમણે વ્યક્તિગત બ્લોગિંગની શરુઆત કરી હતી.તેઓ જેરી પોર્મેલ (Jerry Pournelle)ની જેમ પ્રારંભિક બ્લોગર્સ પૈકીના એક તરીકે ઓળખાયા.ડેવ વાઇનર (Dave Winer's)ની ક્રિપ્ટિંગ ન્યૂઝ પણ સૌથી જૂની અને લાંબો સમય ચાલેલી વેબલોગ્સ પૈકીની એક ગણવામાં આવે છે. અન્ય એક પ્રારંભિક બ્લોગ 1994માં વેરેબલ વાયરલેસ વેબકેમ હતો, જેમાં લખાણ, વિડીયો અને ચિત્રો સહિત કોઈ વ્યક્તિની વ્યકિતગત જિંદગીની ઓનલાઇન ડાયરીનું એક વેરેબલ કમ્પ્યુટર અને આઇ ટેપ (EyeTap) ડીવાઇસથી વેબ સાઇટ પર જીવંત પ્રસારણ થતું હતું.લખાણ સાથેના જીવંત વિડીયો ધરાવતી અર્ધ-સ્વયંસંચાલિત બ્લોગિંગની પ્રથાને સાઉસ્વેલન્સ (sousveillance) કહેવામાં આવ્યું હતું અને આવા જર્નલ્સનો કાનૂની બાબતોમાં પુરાવા તરીકે પણ ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો.
1993માં ડો. ગ્લેન બેરીએ બ્લોગિંગની શોધ કરી હતી અને તેને વેબ-આધારિત ટીપ્પણી તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી હતી અને તેને અન્ય લેખો સાંકળી હતી.મૂળે ગાલાઝ ફોરેસ્ટ કોન્ઝર્વેશન આર્કાઇવ્ઝhttp://forests.org/blog/નું શીર્ષક ધરાવતો ફોરેસ્ટ પ્રોટેકશન બ્લોગ પણ પ્રથમ રાજકીય બ્લોગ હતો, જેમાં ડો. બેરીએ જંગલના રક્ષણ માટે ઝુંબેશ ચલાવી હતી અને આ પ્રયાસોનું તેમના પીએચ.ડી. પ્રોજેક્ટ માં દસ્તાવેજીકરણ કર્યું હતું.આ બ્લોગમાં પ્રારંભમાં ગોફર પ્રોટોકોલનો ઉપયોગ થયો હતો અને છેક જાન્યુઆરી 1995 થી વેબ પર સતત રહ્યો હતો અને વેબના પ્રથમ અને સૌથી લાંબા સમય સુધી ચાલેલા બ્લોગ તરીકે ઓળખાયો હતો. આ પહેલાં, ડો. બેરીએ છેક 1989થી ઇમેઇલ અને બુલેટિન બોર્ડ દ્વારા જંગલ રક્ષણને લગતી લખાણ સામગ્રી પૂરી પાડી હતી.આ કામ ત્યારથી દુનિયાની સૌથી મોટી પર્યાવરણીય પોર્ટલ્સ માં ફેરવાયું છે.
પ્રારંભિક બ્લોગ્સ સામાન્ય વેબસાઇટો (Web site)ના મેન્યુઅલી અપડેટ થયેલા કમ્પોનન્ટ્સ માત્ર હતા.જોકે, ઉલ્ટા કાલક્રમાનુસાર પોસ્ટ થયેલા વેબ લેખોના સર્જન અને જાળવણીને સરળ બનાવવા માટેના ટુલ્સના ક્રમિક વિકાસે પ્રકાશન પ્રક્રિયાને ઓછું તકનિકી જ્ઞાન ધરાવતી બૃહદ વસતી સુધી પહોંચાડી હતી.છેવટે, આ પ્રક્રિયા આપણે હાલ જેને બ્લોગ્સ તરીકે ઓળખીએ છીએ તેવા ઓનલાઇન પ્રકાશનના વિશિષ્ટ વર્ગમાં પરીણમી હતી.દાખલા તરીકે, અમુક પ્રકારના બ્રાઉઝર-આધારિત સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ હવે "બ્લોગિંગ"નું લાક્ષણિક પાસુ છે.ડેડિકેટેડ બ્લોગ હોસ્ટિંગ સેવા (blog hosting service)ઓ દ્વારા બ્લોગ હોસ્ટ કરી શકાય છે અથવા તેમને બ્લોગ સોફ્ટવેર (blog software)નો ઉપયોગ કરીને અથવા નિયમિત વેબ હોસ્ટિંગ સેવા (web hosting service)ઓ પર ચલાવી શકાય છે
લોકપ્રિયતામાં વધારો
ધીમી શરુઆત પછી, બ્લોગિંગની લોકપ્રિયતામાં ઝડપી વધારો થયો હતો.1999માં બ્લોગનો ઉપયોગ વધ્યો અને પછીના વર્ષે તેની સાથે સાથે જ આવેલા હોસ્ટેડ બ્લોગ ટુલ્સ દ્વારા પણ તેની લોકપ્રિયતા વધી હતી.
રાજકીય અસર
છેક 2002થી સમાચાર વૃત્તાંતો (news)નો ઘટસ્ફોટ કરવામાં, ઘડવામાં અને કાંતવા (spinning)માં ભૂમિકા ભજવવા બદલ બ્લોગ્સ તરફ ધ્યાન વધ્યું છે અને તેમનો વ્યાપ પણ વધ્યો છે.ઇરાક યુદ્દે (Iraq war) બ્લોગર્સને જોખી તોળીને મુકાતા, લાગણીભર્યા દ્રષ્ટિકોણો અપનાવતા જોયા, જે રાજકીય રંગપટ (political spectrum)ની પરંપરાગત ડાબેરી-જમણેરી (left-right) ખાઈથી આગળ નીકળી ગયા.
thumbnail|300px|6 ડીસેમ્બર 2002એ જોશ માર્શલના ટોકિંગપોઇન્ટ્સમેમો.કોમ બ્લોગે સેનેટર થુર્મોન્ડ સંબંધિત અમેરિકી સેનેટર લોટ્ટની ટીપ્પણીઓ તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું. સેનેટર લોટ્ટને આ બાબતને લીધે ત્યારબાદ રાજીનામુ આપવું પડ્યું હતું. બ્લોગ્સના વધતા જતા મહત્વના એક ઉદાહરણરુપે, 2002માં ઘણા બ્લોગોએ અમેરિકી સેનેટના બહુમતી નેતા (U.S. Senate Majority Leader) ટ્રેન્ટ લોટ્ટે (Trent Lott) કરેલી ટીપ્પણી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. અમેરિકી સેનેટર (U.S. Senator) સ્ટોર્મ થુર્મોન્ડ (Strom Thurmond)ના માનમાં યોજાએલી એક પાર્ટીમાં સેનેટર લોટ્ટે એવું સૂચવીને સેનેટર થુર્મોન્ડની સરાહના કરી હતી કે, થુર્મોન્ડ રાષ્ટ્રપ્રમુખ તરીકે ચુંટાયા હોત, તો અમેરિકા સારી સ્થિતિમાં હોત.લોટ્ટના આલોચકોને આ ટીપ્પણીઓમાં વંશીય રીતે અલગ પાડવા (racial segregation)ની નીતિને ગર્ભિત અનુમોદન જણાયું, જેનું થુર્મોન્ડના 1948ના રાજકીય અભિયાન (1948 presidential campaign)માં સમર્થન કરવામાં આવ્યું હતું.બ્લોગર્સ દ્વારા બહાર આણવામાં આવેલા દસ્તાવેજો અને નોંધાયેલી મુલાકાતોથી આ દ્રષ્ટિબિંદુ વધારે મજબૂત બન્યું.(જુઓ, જોશ માર્શલ (Josh Marshall)નું ટોકિંગ પોઇન્ટ મેમો (Talking Points Memo))માધ્યમોની હાજરી વચ્ચે યોજાએલા એક જાહેર કાર્યક્રમમાં લોટ્ટે ટીપ્પણી કરી હોવા છતાં, બ્લોગ્સ પર આ સ્ટોરીનો ઘટસ્ફોટ ના થયો ત્યાં સુધી કોઈ પણ મોટા માધ્યમ સંગઠને આ વિવાદસ્પદ ટીપ્પણીઓનો અહેવાલ આપ્યો ન હતો.બ્લોગિંગે એક એવી રાજકીય કટોકટીના નિર્માણમાં સહયોગ આપ્યો હતો, જેણે લોટ્ટને બહુમતી નેતાના પદેથી રાજીનામુ આપવાની ફરજ પાડી હતી.
એ જ રીતે, "રાથરગેટ (Rathergate)" કૌભાંડની પાછળના પ્રેરક પરીબળો પણ બ્લોગ્સ જ હતા.ટેલિવિઝન પત્રકાર ડેન રાથરે (Dan Rather) સીબીએસ શો 60 મિનીટ્સ (60 Minutes) પર એવા દસ્તાવેજો રજુ કર્યા કે જે રાષ્ટ્રપતિ બુશના લશ્કરી સેવા રેકોર્ડના સ્વીકૃત હિસાબોથી વિરોધાભાસી હતા. આ દસ્તાવેજો બનાવટી (forgeries) હોવાનું બ્લોગર્સ દ્વારા જાહેર થયું હતું અને તેમના દ્રષ્ટિબિંદુના સમર્થનમાં પુરાવા અને દલીલો રજુ કરી હતી.પરીણામે, સીબીએસે તે અપર્યાપ્ત રીપોર્ટિંગ તકનીક હતી તેમ જણાવીને તેના બદલ માફી માગી હતી. (જુઓ લીટલ ગ્રીન ફુટબોલ્સ (Little Green Footballs)). સમાચારોના સ્રોત અને અભિપ્રાય તેમ જ રાજકીય દબાણ ઉભુ કરવાના સાધન તરીકે બ્લોગ્સની સમૂહ માધ્યમોએ કરેલી સ્વીકૃતિરુપે આ કૌભાંડને ઘણા બ્લોગર્સ નિહાળે છે.
આ વૃત્તાંતોની અસરે સમાચાર વિતરણના માધ્યમ તરીકે બ્લોગને વધારે વિશ્વસનીયતા પૂરી પાડી.મોટે ભાગે પક્ષપાતપૂર્ણ ગપસપ તરીકે જોવામાં આવતા હોવા છતાં બ્લોગર્સ ક્યારેક મહત્વની માહિતી જાહેર જનતાની જાણમાં લાવવામાં મોખરે રહે છે અને મુખ્યપ્રવાહના માધ્યમો પણ તેમને અનુસરે છે.જોકે, ઘણી વાર ન્યૂઝ બ્લોગ્સ મુખ્ય પ્રવાહના માધ્યમો દ્વારા પ્રસિદ્ધ થઈ ચૂકેલી સામગ્રી અંગે પ્રતિભાવ પાઠવવાનું વલણ ધરાવે છે.દરમિયાન, મોટા પ્રમાણમાં બ્લોગ પર આવનારા નિષ્ણાતોની સંખ્યા વધી રહી છે, જેઓ બ્લોગ્સને તલસ્પર્શી વિશ્લેષણનો સ્રોત બનાવી રહ્યા છે. (જુઓ, ડેનીયલ ડ્રેઝ્નર (Daniel Drezner), જે. બ્રેડફોર્ડ ડેલોન્ગ (J. Bradford DeLong) અથવા બ્રેડ સેટ્સર (Brad Setser))
મુખ્યપ્રવાહ લોકપ્રિયતા
2004 સુધીમાં, બ્લોગ્સની ભૂમિકા રાજકીય સલાહકારો (political consultant), ન્યૂઝ સેવાઓ તરીકે મુખ્યપ્રવાહ સમાન બની ગઈ અને ઉમેદવારો તેમનો ઉપયોગ લોકો સુધી પહોંચવા માટે અને અભિપ્રાય ઘડવા માટે કરવા માંડયા.રાજકારણીઓ અને રાજકીય ઉમેદવારોએ યુદ્ધ અને અન્ય મુદ્દાઓ અંગે અભિપ્રાયો વ્યકત કરવા બ્લોગિંગને પ્રસ્થાપિત કર્યું અને બ્લોગ્સની સમાચારોના સ્રોત તરીકેની ભૂમિકા વધારે મજબૂત બનાવી. (જુઓ હોવાર્ડ ડીન (Howard Dean) અને વેસ્લી ક્લાર્ક (Wesley Clark))સક્રિયપણે ઝૂંબેશોમાં ના જોડાયેલા રાજકારણીઓ જેવા કે બ્રિટનના મજૂર પક્ષ (UK's Labour Party's)ના સાંસદ (MP) ટોમ વોટ્સન (Tom Watson) જેવા પણ તેમના મતવિસ્તારો સાથે નાતો જોડવા માટે બ્લોગિંગ કરવા માંડ્યા.
જાન્યુઆરી 2005માં ફોર્ચ્યુન (Fortune) મેગેઝિને એવા આઠ બ્લોગર્સની યાદી પ્રસિદ્ધ કરી, જેમને વ્યાપાર જગતના લોકો "ઉવેખી શક્યા નહોતા". તેઓ હતા પીટર રોજસ (Peter Rojas), ઝેની જાર્ડિન (Xeni Jardin), બેન ટ્રોટ (Ben Trott), મેના ટ્રોટ (Mena Trott), જોનાથન સ્ક્વાર્ટ્ઝ (Jonathan Schwartz), જેસન ગોલ્ડમેન, રોબર્ટ સ્કોબલ (Robert Scoble) અને જેસન કેલેકેનિસ (Jason Calacanis).
સત્તાવાર બ્લોગ સ્થાપનારી પ્રથમ રાષ્ટ્રીય સરકારોમાં ઇઝરાયેલ (Israel) સૌ પ્રથમ હતું. ડેવિડ સરેંગા (David Saranga) હેઠળ ઇઝરાયેલનું વિદેશ મંત્રાલય (Israeli Ministry of Foreign Affairs) એક સત્તાવાર વિડીયો બ્લોગ (video blog) અને એક રાજકીય બ્લોગ (political blog) સહિતના વેબ 2.0 (Web 2.0) ઇનિશિયેટીવ્ઝને અપનાવવામાં સક્રિય થયું હતું. વિદેશ મંત્રાલયે હમાસ સાથેના તેના યુદ્ધ (war with Hamas) અંગે ટ્વિટ્ટર (Twitter) દ્વારા માઇક્રોબ્લોગિંગ (microblogging) અખબારી પરીષદ પણ યોજી હતી, જેમાં સરેંગાએ એક જીવંત વિશ્વવ્યાપી અખબારી પરીષદ (press conference) દરમિયાન સામાન્ય લખાણ-સંદેશ ટૂંકા રુપોમાં લોકોના સવાલોના જવાબો આપ્યા હતા. સવાલો અને જવાબોને પાછળથી દેશના સત્તાવાર રાજકીય બ્લોગ ઇઝરાયેલપોલિટિક.ઓઆરજી પ પોસ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા.
બાહ્ય લિન્ક્સ
બ્લોગ બ્લોગ શ્રેણી:Social information processing શ્રેણી:Politics and technology શ્રેણી:Technology in society શ્રેણી:2000s fads
ટાંગલિયા શાલ
ટાંગલિયા શાલ એ હાથવણાટની, ભૌગોલિક ઓળખ વડે સુરક્ષિત, ગુજરાતની અનુસૂચિત જાતિ ડાંગસિયા વડે બનાવવામાં આવે છે.
આ ૭૦૦ વર્ષ જૂની કળા સૌરાષ્ટ્રના સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાની છે. આ જિલ્લામાં રામરાજ, ચારમાલિયા, ધુંસળું અને લોબડી જેવા હાથવણાટના વસ્ત્રો દેદાદરા, વસ્તડી અને વડલા ગામોના સમૂહમાં વણવામાં આવે છે.
આ વસ્ત્રો મોટાભાગે શાલ અને લપેટવાના સ્કર્ટ હોય છે, જે વાંકાનેર, અમરેલી, દહેગામ, સુરેન્દ્રનગર, જોરાવર નગર, બોટાદ, ભાવનગર અને કચ્છ વિસ્તારની ભરવાડ કોમની સ્ત્રીઓ દ્વારા બનાવવામાં આવે છે.
પદ્ધતિ
આ શાલને ઘરમાં લૂમ પર વણવામાં આવે છે અને દોરાઓમાં એકબીજાંથી અલગ રંગ વાપરવામાં આવે છે. તેમાં ઉપસેલા ટપકાંઓની ભાત ઉપજાવવામાં આવે છે જે આ વણાટની ખાસિયત છે. ટપકાં સિવાય બીજી ભૌમિતિક આકૃતિઓ પણ બનાવવામાં આવે છે.
પુન:નિર્માણ
હાલમાં આ વણાટનો દુપટ્ટા, પોષાક અને ઘર વપરાશની વસ્તુઓ જેવી કે ચાદર અને તકિયામાં ઉપયોગ થાય છે. હવે પરંપરાગત રૂ અથવા ઘેટાંના ઉનને બદલે મરિનો ઉન અને એરી રેશમ પણ વાપરવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો શ્રેણી:પહેરવેશ
લોર્ડ વિલિયમ બેન્ટિક
લેફ્ટનન્ટ જનરલ લોર્ડ વિલિયમ હેનરી કેવેન્ડિશ-બેન્ટિંક (૧૪ સપ્ટેમ્બર ૧૭૭૪ &#x2013;&#૧૭ જૂન ૧૮૩૯), જે લોર્ડ વિલિયમ બેન્ટિક તરીકે ઓળખાય છે, તે બ્રિટિશ સૈનિક અને રાજનેતા હતા જેમણે ૧૮૨૮થી ૧૮૩૪ સુધી ફોર્ટ વિલિયમ (બંગાળ) ના ગવર્નર તરીકે અને ૧૮૩૪ થી ૧૮૩૫ સુધી ભારતના પ્રથમ ગવર્નર-જનરલ તરીકે સેવા આપી હતી. ભારતમાં સતી પ્રથા નાબૂદ કરવા, મહિલાઓને વારાણસીના ઘાટ પર અગ્નિસંસ્કાર જોવાની મનાઈ, સ્ત્રી ભ્રૂણહત્યા અને માનવ બલિદાન પર પાબંધી સહિત ભારતમાં નોંધપાત્ર સામાજિક અને શૈક્ષણિક સુધારાઓ માટે તેમને શ્રેય આપવામાં આવે છે. સેના અને અધિકારીઓ સાથે પરામર્શ કર્યા પછી બેન્ટિકે બંગાળ સતી નિયમન, ૧૮૨૯ પસાર કર્યું. તેને ધર્મ સભા તરફથી પડકારવામાં આવ્યો હતો, જેણે પ્રિવી કાઉન્સિલમાં અપીલ કરી હતી, જો કે સતી પરનો પ્રતિબંધ યથાવત રાખવામાં આવ્યો હતો. તેમણે તેમના મુખ્ય કેપ્ટન, વિલિયમ હેનરી સ્લીમેનની સહાયથી - ૪૫૦ વર્ષથી વધુ સમયથી અસ્તિત્વમાં રહેલા ઠગોને નાબૂદ કર્યા હતા. થોમસ બેબિંગ્ટન મેકોલે સાથે તેમણે ભારતમાં શિક્ષણની ભાષા તરીકે અંગ્રેજીની રજૂઆત કરી. તેમના પ્રમુખપદ હેઠળ મૈસુરને જોડવામાં આવ્યું હતું.
ધીણોધર ટેકરીઓ
ધીણોધર ટેકરીઓ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકાના નાની અરલ ગામની નજીક આવેલી ટેકરીઓ છે. આ ટેકરીઓ પર્યટન સ્થળ અને યાત્રાધામ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.
બુબલો
બુંબલો અથવા બુબલો એક પૂર્ણતઃ પરોપજીવી રણ-નિવાસી વનસ્પતિ છે. આ વનસ્પતિ હરિતદ્રવ્યરહિત છે અને પાણી-પોષક પામવા તે નજીકની વનસ્પતિઓનાં મૂળ પર પરોપજીવી ચલાવે. આ વનસ્પતિને પીળો આગિયો અથવા પીળો જોગીડો તરીકે પણ ઓળખાય છે.
ધીણોધર ટેકરીઓ
ભૂગોળ
ધીણોધર ટેકરીઓ સમુદ્ર સપાટીથી ૩૮૬ મીટર ઉંચાઈ ધરાવતો એક નિષ્ક્રીય જ્વાળામુખી છે.
બુબલો
શ્રેણી:વનસ્પતિ
ધીણોધર ટેકરીઓ
ધોરમનાથ મંદિર
આ ટેકરીઓના સૌથી ઊંચા શિખર ઉપર અમુક અંશે જર્જરિત એક શિખરબંધ મંદિર છે. આ મંદિર ચૂનાના પથ્થરો અને ગારાથી બનાવેલું છે તેના પર સિમેંટનું પ્લાસ્ટર કરેલું છે. આ મંદિરનું બાંધકામ ઈ.સ. ૧૮૨૧માં (સવંત ૧૮૭૭)માં બ્રહ્મક્ષત્રિય શેઠ સુંદરજી શિવજીએ કરાવેલું હતું. આ મંદિર પૂર્વમુખી અને તેને કોઈ દરવાજા નથી. આ મંદિર ચોરસાકાર છે જેની લંબાઈ ૫૩⁄૪ ફૂટ છે અને ઊંચાઈ ૬ ફૂટ છે. તેનો પ્રવેશ ૪ ૧/૨ ફૂટ ઈંચો અને ૨ ફૂટ પહોળો છે. આ મંદિર ધોરમનાથ કે ધરમનાથને સમર્પિત છે, તેમને માંડવીનો વિનાશ કર્યા બાદ, જીવહાનિ પર ખૂબ પસ્તાવો થયો હતો અને તેના પ્રાયશ્ચિત સ્વરૂપે તેમણે કોઈક એકલવાયી ટેકરી પર ઊંધે માથે ઊભા રહેવાનો નિશ્ચય કર્યો હતો. ઉત્તર દિશામાં ચાલતાં ચાલતાં તેમને જે સૌથી ઊંચી ટેકરી દેખાઈ તેના પર તે ચઢવા માંડ્યા. પણ જેમ જેમ તે ચઢતા ગયા તેમ તેમ તેમના પાપના ભારથી દબાતી હોય તેમ તે ટેકરી નાની થતી ગઈ અને આમ નાનાઓ (નાનકડો) ટેકરી બની. આ જોઈ તેમણે બીજી ટેકરી પસંદ કરી તેની ઉપર ચઢવાનું શરૂ કર્યું, પણ તેના પસ્તાવાનો ભાર ન ખમી શકતા તેના ટુકડા થતાં તે "જોર્યો" (તુટેલો) નામની ટેકરી બની. આમ થતાં તેમણે ત્રીજી ટેકરી પર ચઢવાનું શરૂ કર્યું, પણ આ ટેકરી પર તે ઉલટા ચઢ્યા, આથી આ ટેકરી તેનો ભાર સહન કરી ગઈ આથી તેનું નામ ધીણોધર (ધૈર્ય કે ધીરજ ધરનાર) પડ્યું. આ ટેકરી પર આવેલા એક શંકુ આકારના પથ્થર પર તે બાર વર્ષ ઊંધા માથે ઊભા રહ્યા. તે દરમ્યાન એક ચારણ મહિલા તેમને દૂધ પાતી રહી. તેમનું તપ જોઈને દેવો પ્રસન્ન થયા અને એક દેવ મંડળને તેની પાસે મોકલ્યું, જેણે તેમની તપસ્યા અટકાવવા વિનંતિ કરી. ધોરમનાથે જણાવ્યું કે, આંખો ખોલીને જોતા જે સ્થળે તેમની દ્રષ્ટી સૌ પ્રથમ પડશે તે ધરતી ઉજ્જડ બની જશે, આથી દેવોએ તેમને દરિયા પર દ્રષ્ટિ માંડવા કહ્યું. તેમ કરતાં તે સ્થળનો દરિયો સુકાતાં ત્યાં કચ્છનું રણ બન્યું. તે દરિયો સુકાતાં ઘણાં સમુદ્રી જીવ, માછલાં આદિનો નાશ થતા તેની કીર્તિને હાનિ પહોંચશે એમ જણાતા તેમણે પોતાની દ્રષ્ટી ફેરવી નાખી અને ટેકરી પર દ્રષ્ટીપાત કર્યો. એ સાથે જ તે ટેકરીના બે ટુકડા થઈ ગયાં. ત્યાર બાદ ધોરમનાથ નીચે આવ્યાં અને પોતાની ધૂણી ધખાવી, એક મઠ બાંધી કનફટ (ફાટેલા કાનવાળા) સંપ્રદાય શરૂ કર્યો. આ મંદિરમાં મૂર્તિ સ્વરૂપે કંકુ ચોપડેલ એક ત્રિકોણ શંકુ આકાર પથ્થર છે, એમ કહેવાય છે કે આ પથ્થર ઉપર ધોરમનાથ માથું રાખી તપસ્યા કરતાં. આ મંદિરની બહાર જ મૂળ સમયની મહાત્માની ધૂણી છે જેને ભાદરવાના ત્રણ દિવસ પ્રગટાવવામાં આવે છે. તે સમય દરમ્યાન મઠના પીર અહીં પૂજા અર્ચના કરે છે અને પાડોશી ગામના લોકોની અંજલિ સ્વીકારે છે. ટેકરીની તળેટીમાં મઠની અન્ય ઈમારતો સાથે ધોરમનાથનું એક અન્ય મંદિર છે. આ મંદિર ઊંચા ઓટલા પર છે અને તે પૂર્વમુખી છે. આ મંદિરની લંબાઈ ૭ ફૂટ અને ઊંચાઈ ૭ ફૂટ છે. અંદર ધોરમનાથની ૩ ફુટ ઊંચી આરસની મૂર્તિ છે આ સાથે કેટલાક લિંગ, કેટલીક પિત્તળની છબીઓ છે. અહીં એક દીવો સદા બળતો રહે છે. બાજુમાં એક માંચડા નીચે ધૂણી ધખે છે. કહેવાય છે કે આ ધૂણી ધોરમનાથના સમયથી ધખે છે. જન્માષ્ટમી અને નવરાત્રીના તહેવારોના દિવસોએ અહીં લોકોને શીરો અને ભાત વહેંચવામાં આવે છે.
પ્રવાસન
ધીણોધરની ટેકરી ઉપરથી જોતાં કચ્છના રણ અને છારી ઢંઢના કળણનું સુંદર દ્રશ્ય દેખાય છે. ખાસ કરી સારા વરસાદ પછી આ દ્રશ્ય ખૂબ રમણીય લાગે છે. આ ક્ષેત્રમાં ઘણી વન્ય અને જીવ સંપત્તિ આવેલી છે અને પર્વતારોહકો માટે આ માનીતું સ્થળ છે.
ગોરખપુર
ગોરખપુર ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના  ગોરખપુર જિલ્લાનું  તથા ગોરખપુર વિભાગીય પ્રમંડળનું વહિવટી મુખ્ય મથક છે. આ શહેર રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં ભારત દેશની નેપાળ સાથેની ઉત્તર સીમા નજીક આવેલું છે.
ધીણોધર ટેકરીઓ
સંદર્ભો
શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો શ્રેણી:ગુજરાતના પર્વતો
ગોરખપુર
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
લોકમાન્ય ટિળક ટર્મિનસ રેલ્વે સ્ટેશન
લોકમાન્ય ટિળક ટર્મિનસ (સ્ટેશન કોડ: LTT ), જે અગાઉ કુર્લા ટર્મિનસ (સ્ટેશન કોડ: CLAT) તરીકે ઓળખાતું હતું, તે મુંબઈનું રેલ્વે ટર્મિનલ છે. તે મધ્ય રેલ્વે હેઠળ આવે છે. તેના નજીકના સ્ટેશનો કુર્લા અને તિલકનગર છે.
ગાઝિયાબાદ
300px|thumb|right| ગાઝિયાબાદ રેલ્વે સ્ટેશન ગાઝિયાબાદ ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના ગાજિયાબાદ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
ગાજિયાબાદ નામ નગરના સ્થાપક ગાજી-ઉદ્-દીનના નામ પરથી પડ્યું છે. ગાજી-ઉદ્-દીને આ શહેરનું નામ પોતાના નામ પર ગાજીઉદ્દીનનગર કહીને પાડ્યું હતુ, પછીના સમયમાં આ શહેરનું નામ ગાજિયાબાદ થઇ ગયું, જે ઉપયોગમાં નાનું અને સરળ હતું. અહીં ઉચ્ચ સ્તરીય દૂરસંચાર પ્રશિક્ષણ કેન્દ્ર (ALTTC) આવેલું છે. આ એક મોટા ઔદ્યોગિક શહેરની જેમ સારી રીતે સડક માર્ગે તેમ જ રેલ માર્ગ દ્વારા જોડાયેલું છે.
હાલના સમયમાં મોટી સંખ્યામાં શહેરમાં મૉલ અને મલ્ટીપ્લેક્સ ખુલી ગયાં છે. સડકોને પહોળા કરવામાં આવી રહ્યા છે તેમ જ સાથે સાથે ઠેર ઠેર ઉડનપુલો (ફ્લાય ઓવર)નું નિર્માણ અને સુધારવાનું કાર્ય ચાલી રહ્યું છે. આ ઘટનાઓના કારણે આ શહેર ન્યૂઝવીક ઇન્ટરનેશનલ તરફથી ઈ. સ. ૨૦૦૬ના વર્ષ માટે દુનિયાના ૧૦ સૌથી વધુ પ્રગતિશીલ શહેરોમાં સામેલ કર્યું હતું.
પરિવહન
ગાજિયાબાદ હવાઈ માર્ગ, રેલ માર્ગ તેમ જ સડક માર્ગ દ્વારા સરળતાથી પહોચી શકાય છે. સૌથી નજીકનું હવાઈ મથક, ગાજિયાબાદથી લગભગ ૪૫ કિલોમીટરના અંતરે ઇંદિરા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક, દિલ્હી ખાતે આવેલું છે. સડક માર્ગ દ્વારા ગાજિયાબાદ ચારે તરફથી દિલ્હી, નોએડા, હાપુડ, મેરઠ, સહારનપુર, હરિદ્વાર વગેરે સ્થળો સાથે જોડાયેલું છે. ગાજિયાબાદથી ઘણી મોટી સંખ્યામાં લોકો દર રોજ કામ કરવા માટે દિલ્હી જાય છે. દિલ્લી પરિવહન નિગમ (ડીટીસી) પણ એએલટીટીસી થી આઈટીઓ, દિલ્હી જવા માટે બસો ચલાવે છે. આ બસ સેવા ગાજિયાબાદ શહેરથી દર પંદર મિનિટના અંતરાલે ચાલે છે. એક અન્ય ડીટીસી બસ સેવા પ્રતાપ વિહારથી શિવાજી સ્ટેડિયમ (કોનૉટ પ્લેસ), નવી દિલ્હી જવા માટે ઉપલબ્ધ છે. ગાજિયાબાદ રેલવે માર્ગ દ્વારા પણ દેશના અન્ય ભાગો સાથે સારી રીતે જોડાયેલું છે. ગાજિયાબાદ એક રેલવે જંક્શન છે અને ઘણી રેલ્વે લાઇનો ગાજિયાબાદ શહેરમાંથી પસાર થાય છે. મુખ્ય રેલવે સ્ટેશન શહેરની વચ્ચે આવેલું છે. ગાજિયાબાદ શહેરના મુખ્ય બસ અડ્ડા (ડેપો) મોહન નગર, લોહિયા નગર, વસુંધરા તેમ જ મેરઠ રોડ વિસ્તારોમાં આવેલા છે, જ્યાંથી ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્ય સડક પરિવહન નિગમની બસો આખા રાજ્યનાં મહત્વનાં સ્થળોએ જવા માટે દોડાવવામાં આવે છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો