cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
કૈરો
સિટાડેલ
સિટાડેલ ઇજિપ્તનું મુખ્ય આકર્ષણ છે. તે ૧૨મી સદીમાં સલા અલ-દિન દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. તે ૧૯મી સદીના નેતા મુહમ્મદ અલી સાથે પણ જોડાયેલું છે, જેમણે ઇજિપ્તને મેમીલુકના કબજામાંથી મુક્ત કરાવ્યું હતું. તેમના વિશેની લોકપ્રિય વાર્તાઓ અનુસાર, મોહમ્મદ અલીએ ૭૪૦ મેમીલુકને એક ભોજન સમારંભમાં આમંત્રિત કર્યા હતા અને તેમને એક સાંકડી સુરંગમાં પકડી લીધા હતા. માત્ર એક જ મેમીલુક તેમની કેદમાંથી બહાર ભાગી નીકળવામાં સફળ થયો હતો. સિટાડેલ પરિસરના મુખ્ય આકર્ષણો છે: અલ-દોહા પેલેસ, મોહમ્મદ અલી મસ્જિદ, પોલીસ મ્યુઝિયમ, વેચાણ અલ-નાસિર મસ્જિદ, લશ્કરી મ્યુઝિયમ, વાહન મ્યુઝિયમ, સુલેમાન પાશા મસ્જિદ અને બાબ અલ-તરીકે. સમય: સવારે ૮ વાગ્યાથી સાંજે ૫ વાગ્યા સુધી
સેન્ટ બાર્બરા ચર્ચ
૬૮૪ એડીમાં બાંધવામાં આવેલ આ ચર્ચ એક શ્રીમંત લેખક એથાનાસિયસ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. મૂળભૂત રીતે આ ચર્ચ અબુ કીર અને યોહાન્નાને સમર્પિત છે. જ્યારે સેન્ટ બાર્બરા (નિકોમેદિયાની યુવાન મહિલા, જે તેના પિતાએ મારી નાખી કારણ કે તેણી ઇસાઈધર્મી બનવા માગતી હતી)ના અવશેષો અહીં લાવવામાં આવ્યા હતા, ત્યારે તેને માટે એક અલગ સ્થાન બનાવવામાં આવ્યું હતું. હવે અહીં બે ચર્ચ છે. અહીં સેન્ટ કેથરિનના અવશેષો પણ સાચવવામાં આવ્યા છે. અહીં આવવા માટે શાલીન વસ્ત્રો પહેરવાં પડે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:આફ્રિકા
નોરતોલ (તા. ખેરાલુ)
નોરતોલ (તા. ખેરાલુ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખેરાલુ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નોરતોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખેરાલુ તાલુકો
દાસલવાડા (તા. કપડવંજ)
દાસલવાડા (તા. કપડવંજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા  કપડવંજ તાલુકાનું એક  ગામ છે. દાસલવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. અહીંથી રેલ્વે લાઇન પણ પસાર થાય છે જે મહેમદાબાદ અને કપડવંજને જોડે છે.
શ્રેણી:કપડવંજ તાલુકો
ભાઉપુરા (તા. વાઘોડિયા)
ભાઉપુરા (તા. વાઘોડિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા  તથા વડોદરાથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા  વાઘોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભાઉપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાઘોડિયા તાલુકો
દેવરાસણ
શ્રેણી:મહેસાણા તાલુકો
કમાલપુરા (તા. વડગામ)
કમાલપુરા (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કમાલપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વડગામ તાલુકો
ગડોદ (તા. ગરૂડેશ્વર)
ગડોદ (તા.ગરૂડેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વપટ્ટીમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગરૂડેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ગડોદ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:ગરૂડેશ્વર તાલુકો
બોખીરા (તા. પોરબંદર)
બોખીરા (તા. પોરબંદર) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા  પોરબંદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. બોખીરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે. હાલ આ ગામ પોરબંદર શહેર સાથે એકરૂપ થઈ ગયેલું છે.
શ્રેણી:પોરબંદર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સિંધીપાણી
સિંધીપાણી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ  ભાગમાં આવેલા  નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સિંધીપાણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
કે.લાલ
'''કે. લાલ''' ભારત દેશનાં એક મહાન જાદુગર હતા, તેઓ ગુજરાતી હોવાને નાતે ગુજરાતનું ગૌરવ સમાન છે. તેઓનો જન્મ ૧૭ જાન્યુઆરી, ૧૯૨૪ના રોજ થયો હતો. તેમણે તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જુનાગઢ પાસેના વંથલી ગામે ૧૬ વર્ષની કિશોરવયે સૌ પ્રથમ જાદુનો ખેલ કરીને કરી હતી. કે. લાલે 61 વર્ષની તેમની કારકિર્દીમાં 22,400 જેટલા મેજિક શૉ યોજીને વિશ્વ વિક્રમ નોંધાવ્યો હતો. કે.લાલના 60 વર્ષીય પુત્ર હસુભાઇ પિતાના માર્ગે આગળ વધ્યા અને તેમની સાથે શૉ કરતા હતા. તેમની ચોથી પેઢી પણ આ ક્ષેત્રમાં આવી છે. ૨૩ સપ્ટેમ્બર -૨૦૧૨ના રોજ તેમણે આ ફાની દુનિયામાંથી વિદાય લીધી.
જન્મ અને બાળપણ
કે. લાલનું મૂળ નામ કાંતિલાલ અને પિતાનું નામ ગિરધરલાલ વોરા હતું, તેઓનો જન્મ અમરેલી જિલ્લાના બગસરા ગામમાં થયો હતો. તેમના દાદા નગરશેઠ હોવાને નાતે કલાના પુજારીઓ તેમને આંગણે હર હંમેશ ઉતારા નાંખતા. ૩૦ના દાયકામાં તેમાનાં કુટુંબ સાથે તેઓ કલકત્તા સ્થાયી થયા, જ્યાં તેમના પિતાએ કાપડનો વ્યવસાય શરૂ કર્યો હતો. બંગાળ કે જે ભારતમાં જાદુનું પાટનગર ગણાય છે, તેનું પાટનગર કલકત્તા બાળ કે.લાલને જાદુ શીખવાનો માર્ગ મોકળો કરી આપવા તેમાના જીવનમાં આવ્યું જ્યાં તેમની મુલાકાત તે સમયનાં મહાન જાદુગર ગણપતી ચક્રવર્તી સાથે થઈ, અને તેઓએ કાંતિલાલને પોતાના શિષ્ય તરીકે સ્વીકાર્યા..
જીવન ઝરમર
મહંમદ છેલની જાદુની વાતો સાંભળીને કાંતિલાલને જાદુ પ્રત્યે આકર્ષણ થયેલું. ઇ.સ. ૧૯૩૮માં માઇટી ચેંગના જાદુના ખેલ જોઇને પોતે પણ જાદુગર બનવાનો નિર્ણય કર્યો. મદારીઓ અને નાના જાદુગરો પર તેમને પહેલેથી પ્રેમ હતો. તેમની પાસેથી જાદુના નાના પ્રયોગો બાળપણમાં શીખ્યા.
સન્માન
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:જાદુગર શ્રેણી:૧૯૨૪માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૨માં મૃત્યુ
લહાનચર્યા
લહાનચર્યા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. લહાનચર્યા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપુર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
નવા પીપળીયા (તા.જુનાગઢ)
નવા પીપળીયા ભારત દેશનાં પશ્ચિમી ભાગમાં સ્થિત ગુજરાત રાજ્યના જુનાગઢ જિલ્લાના જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. નવા પીપળીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
મહા વદ ૭
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
રોઝડ (તા. તલોદ)
રોઝડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તલોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. રોઝડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:તલોદ તાલુકો
દેરડી પાવઠી
દેરડી પાવઠી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા  કપડવંજ તાલુકાનું એક  ગામ છે. દેરડી પાવઠી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કપડવંજ તાલુકો
કવિ
કવિતા એટલે કે પદ્યની રચના કરનાર વ્યક્તિને કવિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કવિઓ કવિતાની રચના સામાન્ય કરતાં વિશેષ, વિસ્તૃત અને રસમય શબ્દો વડે કરતા હોય છે. આ રચનાઓ અલંકાર અને છંદ વડે સજ્જ હોય છે. જો કે વર્તમાન સમયમાં છંદ કે પ્રાસ વગર પણ કવિતાઓ લખવામાં આવે છે, જેને અછાંદસ રચના કહેવામાં આવે છે.
ભારતીય ઉપખંડમાં વાલ્મીકિએ રામાયણ તથા વેદવ્યાસે મહાભારત જેવાં મહાકાવ્યોના દળદાર ગ્રંથોની રચના કરી હતી.
ગુજરાતી સાહિત્યમાં નરસિંહ મહેતા તેમ જ મીરાં બાઈ જેવા આદ્યકવિઓથી લઇને વર્તમાન સમય સુધીમાં અનેક કવિઓએ ગુજરાતી પદ્યમાં પોતાની રચનાઓનું યોગદાન આપ્યું છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:સાહિત્ય શ્રેણી:સાહિત્યકાર શ્રેણી:વ્યવસાય
રાણા વંશ
વંશાવળી
ક્રોનિકલર ડેનિયલ રાઈટએ જંગ બહાદુર કુવર રાણાની વંશાવળી પ્રકાશિત કરી છે. આ વંશાવળી તટ્ટા રાણા સાથે ચિત્તોડગઢના રાજા તરીકે શરૂ થાય છે. તેમના ભત્રીજા ફખ્ત સિંહ રાણાને રામ સિંહ રાણા નામનો પુત્ર હતો, જે ચિત્તોડ઼ના ઘેરા પછી ટેકરી પર આવ્યો હતો. દસ અથવા બાર મહિના માટે ટેકરી રાજા દ્વારા તેમને રોજગારી આપવામાં આવી હતી, જેઓ તેમના દેશમાં રામ સિંહને જાળવી રાખવા માંગતા હતા. પર્વત રાજાએ બાગલે ક્ષેત્રીના બીનાટીના રાજાની પુત્રી માટે પૂછ્યું અને તેણીને રામ સિંહ સાથે લગ્ન કર્યા. તેમને ૧૦-૧૨ વર્ષથી છ પુત્રો હતા, તેમાંના એકને કુંવર ખડક શીર્ષક દ્વારા સતન કોના રાજા સામે યુદ્ધમાં દર્શાવવામાં આવતી બહાદુરી માટે માન્યતા મળી હતી. આ શીર્ષક તેમના વંશજો દ્વારા વપરાય છે. રામ સિંહ અચાનક તેમના નાના ભાઈને મળ્યા હતા, જેમણે તેમને એકવાર ચિત્તોડ઼ પાછા ફરવા વિનંતી કરી હતી અને રામ સિંહ ત્યાં જ મૃત્યુ પામ્યા હતા. પર્વત રાજાએ રામ સિંહના પુત્ર રાત કુંવરને એક ઉમદા સરદાર અને સૈન્યના કમાન્ડર બનાવ્યા. રાત કુનવરના પુત્ર અહિરામ કુંવરને કાસ્કીના રાજા દ્વારા આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું અને ધૂગે સાઘુ ગામની બિર્ટા અથવા જાગીર સાથે ઉમરાવ બન્યો હતો. કાસ્કીના રાજાએ અહિરામાની પુત્રીને હાથ પૂછ્યું, જે માત્ર કલાસ પૂજા દ્વારા એક મહાન સૌંદર્ય હતું જેનાથી અહિરામે કાયદેસર લગ્ન દ્વારા જ તેની દીકરીને આપવાનું કહ્યું. રાજાએ તેમની સૈનિકો લાવ્યા અને બળપૂર્વક ગામ લઈ જવાનો પ્રયાસ કર્યો. પરાજલી થાપા જાતિના ગ્રામજનોએ અહિરામને ટેકો આપ્યો હતો અને યુદ્ધ શરૂ થયું હતું. તે જ દિવસે, અહીરામાએ તેના તાત્કાલિક પરિવારને બે પુત્રો સહિત નામ આપ્યું; રામ કૃષ્ણ કુવર અને જયા કૃષ્ણ કુવર, ગોરખાના રાજા, પૃથ્વી નારાયણ શાહ જ્યાં કુંવર-ખોલાની જમીન તેમને બર્ટા તરીકે આપવામાં આવી હતી.
રાણા રાજવંશ; પ્રભાકર, ગૌતમ અને પશુપતિ શમશેર જાંગ બહાદુર રાણા, મેવાડ઼ના ગુહિલ રાજા રાવલ રતનસિંહના નાના ભાઇ, કુવર કુંભકારન સિંહ ના વંશજો હોવાનો નેપાળના રાણાઓ દાવા કરતા હતા. વર્ષ ૧૩૦૩માં ચિત્તોડગઢના ઘેરા દરમિયાન, કુંભકરણ સિંહના વંશજો ઉત્તરમાં હિમાલય તરફ મેવાડ઼ છોડી ગયા હતા.
શ્રેણી:ભારતના રાજવંશ
પાન્છા (તા. ખેરાલુ)
પાન્છા (તા. ખેરાલુ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખેરાલુ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાન્છા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખેરાલુ તાલુકો
વિધાન સભા
વિધાન સભા એટલે રાજ્યનું સંચાલન કરવા માટે ચૂંટણી દ્વારા ચૂંટાયેલા સભ્યોની સભા. વિધાન સભાના સભ્યોને ધારાસભ્ય અથવા વિધાનસભ્ય કહે છે.
સંખ્યા
ભારતમા વિધાન સભાની કુલ બેઠકો ૪,૧૨૧ છે. જેમાંથી સૌથી વધુ ઉત્તર પ્રદેશમાં ૪૦૩ છે. ગુજરાતમાં કુલ બેઠકોની સંખ્યા ૧૮૨ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારત
સિંહજર નેશ (તા. પોરબંદર)
શ્રેણી:પોરબંદર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગ્રહ
સૂર્ય અથવા કોઈ અન્ય તારાની ચારે તરફ પરિક્રમા કરતા ખગોળ પિંડોને ગ્રહ કહેવાય છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ખગોળ સંઘની પરિભાષા અનુસાર આપણા સૌરમંડળમાં આઠ ગ્રહ છે - બુધ, શુક્ર, પૃથ્વી, મંગળ, ગુરુ (બૃહસ્પતિ), શનિ, યુરેનસ અને નૅપ્ચ્યુન. આ ઉપરાંત ત્રણ નાના ગ્રહો - સીરિસ, પ્લૂટો અને એરીસ પણ સૌરમંડળમાં આવેલા છે.
શ્રેણી:ખગોળશાસ્ત્ર શ્રેણી:વિજ્ઞાન
ભગતના મુવાડા
શ્રેણી:કઠલાલ તાલુકો
બોરિદ્રા (તા. વાઘોડિયા)
બોરિદ્રા (તા. વાઘોડિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા  તથા વડોદરાથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા  વાઘોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બોરિદ્રા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાઘોડિયા તાલુકો
ગાગર (તા.નાંદોદ)
ગાગર (તા.નાંદોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વપટ્ટીમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા નાંદોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ગાગર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:નાંદોદ તાલુકો
ધુળીયા વાસણા
ધુળીયા વાસણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા  કપડવંજ તાલુકાનું એક  ગામ છે. ધુળીયા વાસણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કપડવંજ તાલુકો
કાલેડા (તા. વડગામ)
કાલેડા (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાલેડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામમાં મહાકાલી માતા તથા હનુમાનજીનું મંદિર આવેલું છે. સરપંચ(madhiya idresh A.rahim bhai)
શ્રેણી:વડગામ તાલુકો
ફેબ્રુઆરી ૫
૫ ફેબ્રુઆરી નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૩૬મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન પણ ૩૬મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૨૯ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ફેબ્રુઆરી
સુસરદા
સુસરદા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના વઘઇ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. સુસરદા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપુર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:વઘઇ તાલુકો
બાગેફિરદોશ કમ્યુનિટિ હોલ,સી.ટી.એમ.
બાગેફિરદોશ કમ્યુનિટિ હોલ ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ શહેરના સી.ટી.એમ. વિસ્તારમાં આવેલો કમ્યુનિટિ હોલ છે. ગુજરાતનો આ સૌપ્રથમ મલ્ટિપ્લેક્સ હોલ છે. આ ભવનનું મુહુર્ત ૪ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૦૯ના રોજ કરવામાં આવ્યું હતું.
શ્રેણી:અમદાવાદ
રુપાલ (તા. તલોદ)
રુપાલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તલોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. રુપાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રૂપાલ ગ્રામ પંચાયતમાં દેસાઇપુરા, બાદરજીનામુવડા અને ચંદપુર ગામોનો સમાવેશ થાય છે.
શ્રેણી:તલોદ તાલુકો
સત્ય
સત્ય એટલે સાચી હકીકત.
સત્યમેવ જયતે
ભારત દેશની ન્યાય આપવાનું કાર્ય કરતી બધી જ અદાલતો પર સત્યમેવ જયતેનું સુત્ર લખાયેલું જોવા મળે છે. આ મૂળ સંસ્કૃત ભાષામાં લખાયેલ વાક્યનો અર્થ એવો થાય છે કે, સત્યનો હંમેશાં વિજય થાય છે. આ ઉક્તિ મુંડક ઉપનિષદમાંથી લેવામાં આવી છે. આથી પ્રાચીન કાળથી જ ભારતીય ઉપખંડમાં સત્યનો મોટો મહિમા છે તેવું જણાઇ આવે છે. હિંદુ ધર્મના મહત્વના પ્રાચીન ગ્રંથ શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા પણ સત્યનો મહિમા ગવાયો છે.
सत्यमेव जयते नानृतं सत्येन पन्था विततो देवयानः । येनाक्रमन्त्यृषयो ह्याप्तकामा यत्र तत् सत्यस्य परमं निधानम् ॥
મહાત્મા ગાંધીએ અંગ્રેજો સામે સત્યાગ્રહ અને અહિંસાના માર્ગ પર ચાલીને આઝાદી મેળવી હતી. ગાંધીજીએ સત્યના પ્રયોગો નામનું આત્મકથાત્મક પુસ્તક પણ લખ્યું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય સંસ્કૃતિ
નિસઇજી મલ્હારગઢ
નિસઇજી મલ્હારગઢ તારણપંથનું સૌથી મોટું તીર્થ સ્થળ છે, જે મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના અશોકનગર જિલ્લામાં આવેલું છે. આ સ્થળ મુગાવલીથી ૧૪ કિમી દૂર આવેલું છે.
મહત્વ
અહીં સંત તારણે સમાધિ લીધી હતી. અહીં હોળી પછી ચાર દિવસનો મેળો ભરાય છે.
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
સુકમાળ
સુકમાળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. સુકમાળ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપુર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
ઇડ્ડક્કિ બંધ
thumb|ઇડ્ડક્કિ બંધ જળાશય ઇડ્ડક્કિ બંધ કેરળ, ભારતમાં પેરિયાર નદી પર કુરાવાન અને કુરાથી ગ્રેનાઇટ ટેકરીઓની વચ્ચે બાંધવામાં આવેલો બેવડા વળાંક ધરાવતી કમાનો વાળો બંધ છે. તે 167.68 m ઉંચાઇ ધરાવે છે અને કમાન બંધોમાં એશિયામાં સૌથી ઉંચો છે. કેરળ રાજ્ય વીજળી બોર્ડ તેની માલિકી ધરાવે છે અને તેના વડે ૭૮૦ મેગાવોટ જળવિદ્યુત પેદા થાય છે, જેની શરૂઆત ૪ ઓક્ટોબર ૧૯૭૫માં થઇ હતી. આ બંધ કોંક્રિટનો અને બેવડો વળાંક ધરાવતો પાતળો કમાન બંધ છે.
<mapframe text="ઇડ્ડક્કિ બંધ" width=350 height=350 zoom=13 latitude=9.842778 longitude=76.976111 align=center> { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [76.976111,9.842778 ] }, "properties": { "title": "ઇડ્ડક્કિ બંધ", "description": "", "marker-symbol": "dam", "marker-size": "small", "marker-color": "0050d0" } }
સંદર્ભો
શ્રેણી:ભારતના જળબંધો શ્રેણી:કેરળ
સામેત્રા
સામેત્રા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મહેસાણા તાલુકો
ગંભીરપરા (તા. ગરૂડેશ્વર)
ગંભીરપરા (તા. ગરૂડેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વપટ્ટીમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગરૂડેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ગંભીરપરા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:ગરૂડેશ્વર તાલુકો
પલાસવા (તા.જુનાગઢ)
પલાસવા ભારત દેશનાં પશ્ચિમી ભાગમાં સ્થિત ગુજરાત રાજ્યના જુનાગઢ જિલ્લાના જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. પલાસવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
રહેમાનપુરા (તા. ખેરાલુ)
રહેમાનપુરા (તા. ખેરાલુ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખેરાલુ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રહેમાનપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખેરાલુ તાલુકો
ચાંદપુર (તા. વાઘોડિયા)
ચાંદપુર (તા. વાઘોડિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા  તથા વડોદરાથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા  વાઘોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાંદપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાઘોડિયા તાલુકો
દુધાથલ (તા. કપડવંજ)
શ્રેણી:કપડવંજ તાલુકો
બાગડોલ (તા. કઠલાલ)
બાગડોલ (તા. કઠલાલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  કઠલાલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાગડોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કઠલાલ તાલુકો
વસિષ્ઠ
વેદવેદાંતમાં પારંગત, ધનુર્વિદ્યામાં કુશળ, તત્વજ્ઞ, તપસ્વી, ઉત્સાહી, કર્મકાંડી, સત્યવક્તા, ત્રિકાલદર્શી અને ઉત્તમવક્તા એવા વસિષ્ઠ મુનિ રઘુવંશના કુળગુરુ અને સત્યવક્તા બ્રહ્મર્ષિ સ્વાયંભુવ મન્વંતરમાં બ્રહ્માના દશ માનસપુત્રો માંહેના એક હતા. તેમનો આશ્રમ હિમાલયના એક શિખર ઉપર હતો. એ ઉપરથી એ શિખર હજુ પણ વસિષ્ઠના નામથી ઓળખાય છે.
જન્મ
પ્રથમ જન્મમાં વસિષ્ઠ બ્રહ્માના અયોનિજ માનસિક પુત્ર હતા. શ્રીમદ્ ભાગવતમાં વસિષ્ઠને બ્રહ્માના દશ માનસ પુત્રમાંના એક કહ્યા છે. ભગવાન મનુ પણ એમ જ કહે છે. આમ, વસિષ્ઠ અયોનિજ હતા. એમ કહેવાય છે કે, એક રાત્રીના સમારંભમાં દેવો એકઠા મળ્યા હશે. ત્યાં મિત્ર અને વરુણ ઉર્વશીને જોઈ ક્ષોભ પામ્યા અને વીર્ય સ્ખલિત થયું. તે અર્ધું એક કુંભ એટલે ઘડામાં પડ્યું અને અર્ધું વસુ એટલે પાણીમાં પડ્યું. આ રીતે વસુમાંથી જે પ્રગટ્યા તેને વસિષ્ઠ કહે છે.
લગ્ન અને સંતાન
તેઓ કર્દમ ઋષિની દીકરી અરુંધતી સાથે પરણ્યા હતા. તેમને બીજી ઊર્જા નામની પણ સ્ત્રી હતી. તેમણે અરુંધતીને કેળવણી આપી જ્ઞાની બનાવી હતી. ઇક્ષ્વાકુ કુળના વિકુક્ષિ રાજાના તે કુળગુરુ થયા. અરુંધતીને શક્તિ વગેરે સૌ પુત્રો થયા હતા. અરુંધતીએ વેદ ઉપર ભાષ્ય કર્યું છે.
નંદિની
નંદિની નામની કામધેનુ તેમનું ઉત્તમ બળ હતું. તે વડે એ અતિથિનો તેમની ઇચ્છા પ્રમાણે સત્કાર કરી શકતા. વસિષ્ઠે પોતાની નંદિની નામની ધેનુ દિલીપ રાજાને આપી હતી.
કાર્યો
વસિષ્ઠ દશરથ રાજાના પુરોહિત અને મોટા પ્રધાન હતા. તેમની સલાહ પ્રમાણે રાજ્યકારભાર ચાલતો. દશરથને પુત્ર ન હોવાથી વસિષ્ઠે તેમને પુત્રેષ્ઠિ યજ્ઞ કરાવ્યો તેથી રામ, લક્ષ્મણ, ભરત ને શત્રુઘ્ન એ ચાર પુત્રો થયા. વસિષ્ઠે રામને વેદ, વેદાંગ, ધનુર્વિદ્યા, ધર્મશાસ્ત્ર, ન્યાય, નીતિ અને સકળ કળા વગેરે ચૌદ વિદ્યાનું શિક્ષણ આપ્યું હતું. તેમ જ તેમણે રામને આધ્યાત્મિક જ્ઞાન તથા યોગ સમજાવ્યો હતો. એનો ગ્રંથ આજે યોગવાસિષ્ઠ અથવા મહારામાયણ નામથી પ્રસિદ્ધ છે. વળી વસિષ્ઠે સ્મૃતિગ્રંથ રચેલો છે તેને વસિષ્ઠસ્મૃતિ કહે છે તથા તેમણે રચેલી સંહિતાને વસિષ્ઠસંહિતા કહેવામાં આવે છે. તે ૨૧ અધ્યાયની છે. યોગધર્મના તેઓ આચાર્ય હતા. આ યોગધર્મ વેદના જ્ઞાનકાંડ અને વેદાંતશાસ્ત્રના વલણ ઉપરથી રચાયો હતો. આ ધર્મમાં ગોરખ, મત્સ્યેંદ્ર, જાલંધર, નવનાથ, ચોર્યાશી સિદ્ધ, જૈનોના નવ યોગેશ્વર વગેરે યોગીઓ તેમ જ ગોપીચંદ, ભરથરી, વિક્રમ વગેરે મહારાજાઓ આ ધર્મના નિયમ ઉપર ચાલી ગયા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહાભારત શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ શ્રેણી:ઋષિઓ
પીયાવા (તા. સાવરકુંડલા)
પીયાવા (તા. સાવરકુંડલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાવરકુંડલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પીયાવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
અણીયારા (તા. રાજકોટ)
અણીયારા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાજકોટ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામ શહેરનાં અગ્નિ ખુણામાં રાજકોટ થી ભાવનગર તરફ જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ ઉપર આવેલું છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર વગેરે જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામમાં ખેતી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે. આ ગામ રાજકોટ શહેરથી નજીકમાંજ આવેલું હોવાથી ગામમાં રોજગારની દ્રષ્ટિએ કોઈ બેકાર નથી.
શ્રેણી:રાજકોટ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રસુલપુર (તા. ખેરાલુ)
રસુલપુર (તા. ખેરાલુ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખેરાલુ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રસુલપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખેરાલુ તાલુકો
મોનૅકો
મોનૅકો, જે અધિકૃત રીતે પ્રિન્સીપાલિટી ઓફ મોનૅકો (મોનૅકો રજવાડું) (Principauté de Monaco; Ligurian: Prinçipatu de Múnegu), તરીકે ઓળખાય છે, જે યુરોપ માં આવેલો સ્વતંત્ર દેશ છે. તે ઉત્તર, પૂર્વ અને પશ્ચિમમાં ફ્રાંસ સાથે સરહદ ધરાવે છે. મોનૅકો ૩૮,૬૮૨ વ્યક્તિઓની વસ્તી ધરાવે છે, જેમાનાં ૯,૪૮૬ મૂળ મોનૅકો વાસીઓ છે. મોનૅકો વિશ્વનું સૌથી મોંઘું તેમજ ધનિક સ્થળ ગણાય છે. મોનૅકોની અધિકૃત ભાષા ફ્રેન્ચ ભાષા છે. વધુમાં મોટાભાગના લોકો મોનેક્વસ બોલી, ઇટાલિયન અને અંગ્રેજી ભાષાઓ સમજી શકે છે.
કબીરપુરા (તા. વડગામ)
કબીરપુરા (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કબીરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વડગામ તાલુકો
નેરાણા (તા. રાણાવાવ)
નેરાણા (તા. રાણાવાવ) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા રાણાવાવ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. નેરાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.
શ્રેણી:રાણાવાવ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગામકુવા (તા.નાંદોદ)
ગામકુવા (તા.નાંદોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વપટ્ટીમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા નાંદોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ગામકુવા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:નાંદોદ તાલુકો
ફાતિયાબાદ (તા. કપડવંજ)
ફાતિયાબાદ (તા. કપડવંજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા  કપડવંજ તાલુકાનું એક  ગામ છે. ફાતિયાબાદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કપડવંજ તાલુકો
વેન્ના તળાવ
વેન્ના તળાવ અથવા વેન્ના લેક એક મુખ્ય પ્રવાસી આકર્ષણ છે, જે મહાબળેશ્વર, મહારાષ્ટ્ર, ભારત ખાતે આવેલ છે. આ તળાવનું નિર્માણ સાતારાના રાજા શ્રી અપ્પાસાહેબ મહારાજ દ્વારા વર્ષ ૧૮૪૨માં કરાવવામાં આવ્યું હતું.
સંદર્ભો
વેન્ના તળાવ - મસ્તી ઈન્ડિયા વેન્ના તળાવ વિષયક માહિતી પંચગિની ડોટનેટ પર
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
ધોળાસણ
ધોળાસણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મહેસાણા તાલુકો
ઝીંઝર (તા. ધંધુકા)
ઝીંઝર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધંધુકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઝીંઝર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઝીંઝરમાં હનુમાન મંદિર અને સ્વામિનારાયણ મંદિર આવેલાં છે. સ્વામિનારાયણ ભગવાન જયારે ગામમાં પધારેલા ત્યારે આ સ્વામિનારાયણ મંદિર બનાવવામાં આવેલું એવી લોકવાયકા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ધંધુકા તાલુકો
પર્યટન
વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં અનિશ્ચિતત્તા હોવા છતાં 2008ના પહેલા ચાર મહિના દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓમાં 2007માં જોવા મળેલો વિકાસ દર જળવાઈ રહ્યો છે. જો કે, 2008ની આર્થિક મંદીને કારણે જુન 2008થી આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓમાં ઘટાડો આવવા લાગ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય પર્યટનમાં વૈશ્વિક 2 ટકાનો ઘટાડો ઉનાળાના મહિલનાઓ દરમિયાન આવ્યો છે. જ્યારે જાન્યુઆરીથી એપ્રિલ 2008 સુધીના સમયનો વિકાસ દર 2007ની સરખામણીમાં સરેરાશ 5.7 ટકા પર પહોંચ્યો છે. 2006થી 2007 દરમિયાન વિકાસ માત્ર 3.7% ટકા જ હતો. વિશ્વમાં આંતરરાષ્ટ્રીય પર્યટન સંખ્યા જાન્યુઆરીથી ઓગસ્ટમાં 641 મિલિયન પ્રવાસીઓ હતી જે 2007માં આજ સમયગાળા દરમિયાન 618 મિલિયન પ્રવાસીઓની સંખ્યા હતી..
પર્યટન ઉદ્યોગ ઘણા દેશો માટે મહત્વનો છે, જેમ કે, યુએઈ(U.A.E), ઈજીપ્ત, ગ્રીસ અને થાઈલેન્ડ, અને અન્ય ઘણા ટાપુ દેશોમાં જેમ કે ધ બહામાસ, ફિજી , માલદિવ અને સિસિલીસ, આ ઉદ્યોગમાં રહેલા નાણા તેમજ રોજગારીની વિશાળ તકોને કારણે સેવા ઉદ્યોગ પર્યટન ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલો છે. આ સેવા ઈન્ડ.માં વાહન વ્યવહાર, જેમાં એરલાઈન્સ, ક્રુઝ શીપ અને ટેક્સીનો સમાવેશ થાય છે, જ્યારે મહેમાનગતી સેવા,માં રહેઠાણ, જેમાં હોટલ, રીસોર્ટ સમાવેશ થાય છે અને અન્ય મનોરંજનના સાધનો જેવા કે એમ્યુઝમેન્ટ પાર્ક, કેસિનો, શોપિંગ મોલ્સ, અને મ્યુઝીક સ્થળો અને થિયેટરોનો સમાવેશ થાય છે.
વ્યાખ્યા
1941માં હુંઝીકર અને ક્રામ્ફે પર્યટનની વ્યાખ્યા આપી હતી કે જે મુજબ " કેટલાક લોકો નવા પ્રવાસ કરીને સંબંધો બનાવવા માંગતા હોય છે અને અન્ય લોકો સાથે રહે છે પરંતુ તેઓ ત્યાં સ્થાઈ ધોરણે રહેવા માંગતા નથી કે ત્યાં તેઓ કોઈ નાણાકીય પ્રવૃતિ પણ કરતા નથી." 1976માં, ટુરીઝમ સોસાયટી ઓફ ઈંગ્લેન્ડે વ્યાખ્યા આપી હતી કે "પર્યટન હંગામી છે, લોકો જ્યાં સામાન્ય પણે રહે છે તેનાથી થોડા સમય માટે દુર જાય છે જ્યાં તેઓ ચોક્કસ પ્રવૃતિ કરવા માંગતા હોય છે. આમા દરેક હેતુ માટેની હલચલનો સમાવેશ થાય છે." 1981માં ઈન્ટરનેશનલ એસોસિયેશન ઓફ સાઈન્ટીફીક એક્સપર્ટે પર્યટનને એક ચોક્કસ પ્રવૃતિઓ ગણાવી છે જે નિવાસ્થાન બહાર કરાય છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘએ 1994માં પર્યટનના ખ્યાલને "રેકોમેન્ડેશન ઓન ટુરીઝમ સ્ટેટસ્ટીક, ડોમેસ્ટીક ટુરીઝમ"માં અલગ તારવ્યો હતો. જે મુજબ જેમાં દેશમાં રહેતા લોકો દેશના જ એક સ્થળની, કે પછી વિદેશમાંથી આવતા પ્રવાસીઓ દેશના કોઈ સ્થળની કે દેશના પ્રવાસીઓ અન્ય દેશની મુલાકાત લે તેને આવરી લેવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત યુએને(UN) પર્યટનની ત્રણ શ્રેણીઓ પણ અલગ કરી છે. જેમ કે આંતરીક પર્યટન, જેમાં સ્થાનિક પર્યટનનો સમાવેશ થાય છે, રાષ્ટ્રીય પર્યટનમાં સ્થાનિક પર્યટન અને વિદેશ જતા પર્યટનનો અને આંતરરાષ્ટ્રીય પર્યટનમાં વિદેશમાંથી આવતા પ્રવાસીઓ અને જતા પ્રવાસીઓનો સમાવેશ કરાય છે. આંતરીક પર્યટન કોરીયા ટુરીઝમ ઓર્ગેનાઈઝેશન દ્વારા શબ્દ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો અને કોરિયામાં તે સર્વસ્વીકૃત છે. આંતરીક પર્યટન સ્થાનિક પર્યટનથી અલગ છે આ પર્યટનમાં નીતિવિષયક અને રાષ્ટ્રીય પર્યટન નીતિઓનો સમાવેશ કરાય છે.
તાજેતરમાં જ પર્યટન ઉદ્યોગ ઈનબાઉન્ડ પર્યટનને બદલે આંતરીક પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે કારણ કે ઘણા દેશો ઈનબાઉન્ડ પ્રવાસીઓ સાથે તીવ્ર સ્પર્ધા કરી રહ્યા છે. કેટલાક નીતિઘડવૈયાઓએ સ્થાનિક અર્થતંત્રને મદદ કરવા માટે આંતરીક પર્યટનને વિકાસવવાની શરૂઆત કરી છે.આવા અભિયાનના કેટલાક ઉદાહરણો "અમેરિકા જુઓ" યુનાઈટેડ સ્ટેટમાં; "ટ્રુલી એશિયા" મલેશિયામાં; "ગેટ ગોઈંગ કેનેડા" કેનેડામાં "પેરૂ. લીવ ધ લિજેન્ડ" પેરૂમાં; "વાવ ફિલિપાઈન્સ" ફિલિપાઈન્સમાં; "યુનિક્લિ સિંગાપોર" સિંગાપોરમાં; "100% પ્યોર ન્યૂઝીલેન્ડ" ન્યૂઝીલેન્ડમાં; "અમેઝીંગ થાઈલેન્ડ" થાઈલેન્ડમાં; "ઈન્ક્રીટીબલ ઈન્ડિયા" ભારતમાં; અને "ધ હિડન ચાર્મ" વિયેટનામમાં વપરાય છે..
સૌથી વધુ મુલાકાત લેવાતા દેશો
ધ વિશ્વ પર્યટન સંગઠન(World Tourism Organization) રીપોર્ટ મુજબ 2007માં નીચે આપવામાં આવેલા 10 દેશોની આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓએ મુલાકાત લીધી હતી.2006ની સરખામણી કરીએ તો, યુક્રેનએ ટોચના દેશોમાં સ્થાન મેળવ્ચુ છે, જેણે રશિયા, ઓસ્ટ્રિયા અને મેક્સિકોથી પણ આગળ સ્થાન મેળવ્યું છે. . આ ટોચના 10 દેશોમાં મોટાભાગના દેશોયુરોપિયન ખંડના છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય પર્યટન ખર્ચ
આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓએ 2007માં 96.7 બિલિયન અમેરિકન ડોલરનો ખર્ચ કર્યો હતો જે 2006માં 85.7 બિલિયન અમેરિકન ડોલરહતો. આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓના પ્રવાસની નિકાસ કિંમત ગણવામાં આવે તો 2007 તે રેકોર્ડ લેવલે એટલે કે 1.02 ટ્રિલિયન અથવા દિવસના 3 બિલિયનઅમેરિકન ડોલરડોલર બરાબર થાય છે. વિશ્વ પ્રવાસન સંગઠનના રીપોર્ટ મુજબ નીચે આપેલા દેશો પ્રવાસન ઉદ્યોગમાંથી 2007માં સૌથી વધુ કમાણી કરી હતી. અહીં નોંધપાત્ર છે કે તેમાના મોટાભાગના દેશો યુરોપીયન ખંડના દેશો છે પરંતુ અમેરિકાએ સતત ટોચનું સ્થાન મેળવી રાખ્યું છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસન ક્ષેત્રે સૌથી વધુ ખર્ચ કરતા દેશો
વિશ્વ પ્રવાસન સંગઠનના રીપોર્ટ મુજબ 2007ના વર્ષ માટે પ્રવાસન પાછળ સૌથી વધુ ખર્ચ કરતા ટોચના 10 દેશોની યાદી નીચે આપવામાં આવી છે. સતત પાંચમા વર્ષે જર્મનીના પ્રવાસીઓએ પ્રવાસ માટે સૌથી વધુ ખર્ચ કર્યો છે. ડ્રેસનેર બેંક(Dresdner Bank)ના ની આગાહી મુજબ 2008માં જર્મન અને સામાન્ય રીતે યુરોપીયનો પ્રવાસનમાં સૌથી વધુ ખર્ચ કરશે. કારણ કે યુરો અમેરિકન ડોલર સામે મજબૂત થઈ રહ્યો છે તેમજ અમેરિકા સિવાયના સ્થળોની વધતી માંગને કારણે આ સ્થિતિ ઉદ્ભવશે.
સૌથી વધુ લોકપ્રિય સ્થળો
ફોર્બ્સ ટ્રાવેલર્સ(Forbes Traveller) માં 2007માં સૌથી વધુ 50 લોકપ્રિય પ્રવાસન સ્થળોની યાદી જાહેર કરવામાં આવી હતી., જેમાં આંતરરાષ્ટ્રીય અને રાષ્ટ્રીય ટુરીસ્ટનો સમાવેશ કરાયો હતો. નીચે ટોચના 10 લોકપ્રિય સ્થળોની યાદી આપવામાં આવી છે.જેમાં 50માં સ્થાન પામનાર કેટલાક સ્થળોને પણ સમાવી લેવામાં આવ્યા છે. અહીં નોંધનીય છે કે ટોચના પાંચ સ્થળોમાંથી ચાર સ્થળોઉત્તર અમેરિકામાં છે.
સૌથી વધુ લોકપ્રિય શહેરો
યુરોમોનિટરદ્વારા 2007માં આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓ દ્વારા મુલાકાત લેવાયેલા ટોચના 150 શહેરોની યાદી જાહેર કરવામાં આવી હતી. યુરોમોનિટર મુજબના ટોચના 15 શહેરોની યાદી નીચે મુજબ આપવામાં આવી છે.
જો કે, અન્ય એક રીપોર્ટ મુજબ પેરીસ વિશ્વનું સૌથી લોકપ્રિય સ્થળ છે દર વર્ષે આશરે 30 મિલિયન લોકો તેની મુલાકાત લે છે.
ઇતિહાસ
thumb|કિંકાકુ-જી, જાપાનમાં આવેલા ક્યોટોમાં ગોલ્ડન પેવેલિયન મંદીરthumb|દુબઈ, યુએઈ(UAE)thumb|ધ મટેરહોર્ન, સ્વીસ આલ્પ્સની જોડે ઝેરમેટ નજીક thumb|વિશ્વની સૌપ્રથમ આરોગ્ય પર્યટનનું સ્થળ, રોમના બાથ ખાતે ધ ગ્રેટ બાથ
ધનવાન લોકો હંમેશા વિશ્વના વિવિધ ભાગોમાં મહાન સ્થાપત્યો, કલા નવી ભાષા શીખવા, નવી સંસ્કૃતિનો અનુભવ કરવા અને વિવિધ પ્રકારના પકવાનખાવા માટે ફરતા રહે છે. રોમન રિપબ્લીકના સમયમાં, બાઈજેવા સ્થળોએ ધનવાનો માટે દરિયાકાંઠાના રીસોર્ટ હતા.પર્યટન શબ્દ 1811માં ઉપયોગ થયો હતો અને પ્રવાસી શબ્દ 1840માં વપરાયો હતો. 1936માં, રાષ્ટ્રસંઘ(League of Nations) દ્વારા વિદેશી પ્રવાસી ની વ્યાખ્યા બાંધવામાં આવી જે મુજબ "કોઈ વ્યકિત 24 કલાક માટે વિદેશ પ્રવાસ કરે તો વિદેશી પ્રવાસી કહેવાય છે". સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘદ્વારા 1945માં આ વ્યાખ્યામાં સુધારો કરવામાં આવ્યો જેમાં પ્રવાસીના મુકામને છ મહિના સુધીનો કરી દેવામાં આવ્યો હતો.
ફુરસદના સમયનો પ્રવાસ
ઔધોગિક ક્રાંતિ સાથે ફુરસદના સમયનો પ્રવાસ જોડાયેલો છે. યુનાઈટેડ કિંગડમ–એ એવો પ્રથમ યુરોપિયન દેશ હતો જે ઔધોગિક વસ્તી વધારવા માટે ફુરસદના સમયના પ્રવાસને પ્રોત્સાહન આપતો હતો. શરૂઆતમાં આ ફેક્ટરી માલિકો અન્ય સંચાલક સભ્યો, વેપારીઓને આનો લાભ મળતો હતો. જેમાં નવા મધ્યમ વર્ગનો સમાવેશ થતો હતો. 1758માં કોક્ષ એન્ડ કિંગનામની પ્રથમ ટ્રાવેલ કંપનીની રચના કરવામાં આવી.
બ્રિટનમાં ઉત્પન્ન થયેલા આ ઉદ્યોગને કારણે તેનું પ્રતિબિંબ ઘણા સ્થળોના નામ પર જોવા મળે છે. ફ્રાન્સના નિસેએ ફ્રેન્ચ રિવેરાનું સૌથી પહેલું અને વ્યવસ્થિત હોલીડે રીસોર્ટ હતું.,આ દિવસોમાં સપાટ મેદાન અને દરિયાકાંઠો ધરાવતા આ શહેરનેપ્રોમાન્ડે ડેસ એન્જલેસ ના નામે ઓળખવામાં આવે છે.ખંડીય યુરોપમા ઘણા જાણીતા ઐતિહાસિક રીસોર્ટ હતા, જેમાં હોટલ બ્રિસ્ટોલ, હોટલ કાર્લ્ટન  અને હોટલ મેજેસ્ટીક – છે આ હોટલના નામ પર અંગ્રેજીપ્રવાસીઓનો સ્પષ્ટ પ્રભાવ જોવા મળે છે.
ઘણા પ્રવાસીઓ શિયાળા અને ઉનાળામાં પ્રવાસ કરતા હોય છે.જે સ્થળોની પ્રવાસીઓ વારંવાર મુલાકાત લે છે તેમાં ક્યુબા, ડોમેનિકન રીપબ્લિકન, થાઈલેન્ડ, ઓસ્ટ્રેલિયામાં નોર્થ ક્વીન્સલેન્ડ{/3, અને {6}અમેરિકામાં ફ્લોરિડાનો સમાવેશ થાય છે.
શિયાળામાં પર્યટન
વિવિધ યુરોપીયન દેશોમાં મોટા સ્કી રીસોર્ટ આવેલા છે. (જેમ કે ઓસ્ટ્રીયા, ચેક રિપબ્લિક, ફ્રાન્સ, જર્મની, ઈટાલી, નોર્વે, પોલેન્ડ, સ્લોવાકિયા, સ્પેન, સ્વીઝ્લેન્ડ), કેનેડા, યુનાઈટેડ સ્ટેટ, ઓસ્ટ્રેલિયા, ન્યૂઝીલેન્ડ, જાપાન, કોરિયા ચીલી અને આર્જેન્ટીનાનો સમાવેશ થાય છે.
સમુહ પર્યટન
ટેકનોલોજીમાં થયેલા સુધારાને કારણે મોટાપ્રમાણમાં પર્યટનનું આયોજન શક્ય બન્યું છે. ટેકનોલોજીને કારણે પ્રવાસના હેતુ માટે ઓછા સમયમાં વધઉ લોકોનું પરિવહન શક્ય બન્યું છે, જેથી મોટાપ્રમાણમાં લોકોએ ફુરસદના સમયમાં પ્રવાસનું આયોજન કરવાનું શરૂ કર્યું અને મજા માણવાની શરૂઆત કરી.
યુનાઈટેડ સ્ટેટમાં, યુરોપીયન પ્રકારનું સૌપ્રથમ દરિયાકિનારે રીસોર્ટએટલાન્ટીક સીટી, ન્યૂ જર્સી અને લોંગ આયલેન્ડ, ન્યૂયોર્કમાં બન્યા.
જ્યારે ખંડીય યુરોપમાં પહેલાના રીસોર્ટમાં બ્રુસેલ્સના લોકો દ્વારા પ્રખ્યાત કરવામાં આવેલા ઓસ્ટેન્ડ, બાઉલોન્ગ-સુર-મેર (પાસ-ડે-કલાઈસ)અને દૌવવિલેહતા. જ્યારે પેરીસવાસીઓએ બાલ્ટીક દરિયા નજીક (કાલવાદોસ)અને હૈઈલિંગમની 1797માં રીસોર્ટ બનાવવામાં આવ્યા હતા.
વિશેષણયુક્ત પર્યટન
વિશેષણયુક્ત પ્રવાસનમાં વિવિધ અલગ અલગ પ્રકારની પ્રવૃતિઓ કરવામાં આવે છે.છેલ્લા થોડા વર્ષોથી પ્રવાસનો આ પ્રકાર ઉભર્યો છે. દરેક પ્રવાસનો કંઈક અલગ હેતું હોય છે. આમાના ઘણાનો પ્રવાસન ઉદ્યોગ અને શિક્ષણવિદ્દો પ્રવાસના સામાન્ય અર્થમાં જ ઉપયોગ કરે છે. જ્યારે અન્ય પ્રકારો ઉભરી રહ્યા છે જેમાંથી કેટલાક પ્રખ્યાત થયા છે તો કેટલાક પ્રખ્યાત થયા નથી. નીચે આવા જ કેટલાક અલગ પ્રકારના પ્રવાસનની યાદી આપવામાં આવી છે.
તાજેતરના વિકાસ
thumb|રશિયાના મોસ્કોમાં રેડ સ્કવેરthumb|આર્જેન્ટીના અને બ્રાઝીલની સરહદ પર ઈગાઝુ ધોધthumb|પ્રાગ, યુરોપના સૌથી વધુ મુલાકાત લેવાતા શહેરોમાનું એક
હવે પ્રવાસન ઉદ્યોગ છેલ્લા દાયકામાં ઝડપી વિકસી રહ્યો છે તેનો ભદ્ર વર્ગના લોકો વારંવાર ઉપયોગ કરે છે.ખાસ કરીને યુરોપમાં થોડા સમય માટે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસ કરવો સામાન્ય ગણાય છે. આ પ્રકારના પ્રવાસીઓ પાસે વિશાળ માત્રામાં પૈસા હોય છે તેમજ સમય પણ હોય છે. આ ઉપરાંત તેઓ ઉચ્ચ શિક્ષિત હોય છે જેથી તેઓની પસંદગી પણ અલગ પ્રકારની હોય છે. હવે લોકો ઉચ્ચ ગુણવત્તા ધરાવતી વસ્તુઓની માંગ કરી રહ્યા છે, જેથી આ માર્કેટમાં વિવિધ વિભાગો પડી ગયા છે. હવે લોકો વધુ સુવિધા ધરાવતી હોટલોને માંગ કરી રહ્યા છે જેમ કે કલબ 18-30,શાંત રીસોર્ટ, પરિવાર સાથે ગાળી શકાય તેવી રજાઓ અને અલગ પ્રકારની સુવિધાઓ ધરાવતી ડેસ્ટીનેશન હોટલનો સમાવેશ થાય છે.
ટેકનોલોજી અને પરિવહનમાં થયેલા વિકાસ જેમ કે જમ્બો જેટ, ઓછા ભાડાની એરલાઈન્સ અને ઝડપથી પહોંચી શકાય તેવા એરપોર્ટને કારણે અલગ અલગ પ્રકારના પર્યટન હવે લોકોને પોષાઈ શકે છે. હવે લોકોની જીવનપદ્ધતિમાં પણ ફેરફાર આવ્યો છે જેમ કે નિવૃત લોકો હવે વધુ પર્યટન કરતા થયા છે. ઈન્ટરનેટ સેલ્સઅને ટુરીઝમની પ્રોડક્ટને કારણે આ શક્ય બન્યું છે. કેટલાક સ્થળો હવે આકર્ષક પેકેજીંગની ઓફર કરી રહ્યા છે, જેમાં ગ્રાહક દ્વારા કરવામાં આવેલી વિશેષ વિનંતીને પણ ધ્યાનમાં રાખીને પેકેજ બનાવાય છે.
પર્યટનમાં પણ ઘણી જગ્યાએ મુશ્કેલીઓ આવી છે જેમ કે સપ્ટેમ્બર 11ના હુમલા અને પ્રવાસન સ્થળોને ટાર્ગેટ બનાવતા આતંકવાદીઓ જેમ કે બાલી અને સંખ્યાબંધ યુરોપીયન શહેરો.26 ડિસેમ્બર, 2004ના રોજ 2004ના ભારતીય મહાસાગરના ભૂકંપને કારણે સુનામી ત્રાટક્યું હતું જેને કારણે ભારતીય મહાસાગરના દેશોમાં જેમાં માલદિવનો પણ સમાવેશ થાય છે તેમાં ભારે જાનહાની નોંધાઈ હતી. આ સંકટમાં હજારો પ્રવાસીઓ માર્યા ગયા હતા.આ બાદ મોટાપાયે સાફસફાઈ અભિયાન શરૃ કરવામાં આવ્યું હતું.જેને કારણે આ વિસ્તારોમાં પર્યટન થોડા સમય માટે બંધ થઈ ગયું હતું.
પર્યટન અને પ્રવાસ ને ઘણી વખત એકબીજાના બદલે વાપરવામાં આવે છે. આ સંદર્ભમાં પ્રવાસની વ્યાખ્યા પર્યટન જેવી જે પરંતુ પ્રવાસ એ ચોક્કસ હેતું માટે કરાતો પ્રવાસ છે. પર્યટન અને પ્રવાસી નો ઘણી વખત એકબીજાને બદલે વાપરવામાં આવે છે.
ટકી શકે તેવું તેવું પર્યટન
"ટકી શકે તેવું પર્યટન એટલે કે એક એવો વિચાર જે દ્વારા આર્થિક, સામાજિક, સૌદર્યમીમાંસાની જરૂરિયાતોને સાંસ્કૃતિક એકતા, જરૂરી પર્યાવર્ણીય પ્રક્રિયા, જૈવવિજ્ઞાનની વિવિધતા અને જીવનને મદદ કરે તેવી વ્યવસ્થા દરમિયાન દુરસ્ત રાખવામાં આવે છે.." (વિશ્વ પર્યટન સંગઠન)
ટકી શકે તેવા વિકાસનો અભિપ્રેત એવો થાય છે કે " હાલની જરૃરિયાતોને ભવિષ્યની પેઢીઓની તેમની પોતાની જરૂરીયાતો સાથે કોઈ બાંધછોડ નહીં કરીને જરૂરીયાતોને પૂરી કરવી." (વર્લ્ડ કમિશન ઓન એન્વાર્યમેન્ટ એન્ડ ધ ડેવલપમેન્ટ, 1987)
તબીબી પર્યટન
જ્યારે તબીબી પ્રક્રિયા માટે વિવિધ દેશો વચ્ચે કિંમતોમાં ભારે અસમાનતા છે તેમાં પણ ખાસ કરીને દક્ષિણપુર્વ એશિયા, ભારત, પુર્વીય યુરોપ અને જ્યાં તબીબી પ્રક્રિયા માટે અલગ નિયમન સંસ્થાઓ છે. (જેમ કે ડેન્ટીસ્ટ્રી(દંતવૈધ)), તબીબી સારવારમાં કિંમતના ભેદનો લાભ લેવા માટે કરાતા પ્રવાસને ઘણી વખત "તબીબી પર્યટન" કહેવામાં આવે છે.
શૈક્ષણિક પર્યટન
વર્ગખંડોની બહાર ભણવાની વધી રહેલી માંગને કારણે શૈક્ષણિક પર્યટનનો ખ્યાલ વિકસ્યો છે. શૈક્ષણિક પર્યટનમાં મુખ્ય હેતુ ફુરસદના સમયની પ્રવૃતિઓ અને બીજા દેશોની મુલાકાત લઈને તેમની સંસ્કૃતિનો અભ્યાસ કરવાનો છે. આ માટે સ્ટુડન્ટ એક્સચેન્જ પોગ્રામ અને અભ્યાસ પ્રવાસ યોજવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત ઈન્ટરનેશનલ પ્રાકટીકમ ટ્રેનિંગ પોગ્રામ હેઠળ વર્ગખંડ બહાર અલગ પ્રકારના વાતાવરણમાં વિદ્યાર્થીઓને ભણાવવામાં આવે છે.
સર્જનાત્મક પર્યટન
સર્જનાત્મક પર્યટન સાંસ્કૃતિક પર્યટનની સાથે પર્યટનનો વિકાસ થયો ત્યારથી અસ્તિત્વ ધરાવે છે. યુરોપીયન દેશોમાં ગ્રાન્ડ ટૂરયોજાતી હતી. જેમાં ભદ્ર વર્ગ મોટાભાગે પારસ્પારિક અને શૈક્ષણિક અનુભવ માટે ભાગ લેતો હતો હમણાંની જ વાત કરીએ તો ક્રિસ્પિન રેમન્ડ(Crispin Raymond) અને ગ્રેગ રીચાર્ડસ (Greg Richards) દ્વારા સર્જનાત્મક પર્યટનનું નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ બન્ને વ્યકિતઓ એસોસિયેશન ફોર ટુરીઝમ એન્ડ લેઝર એજ્યુકેશન(ATLAS)ના સભ્યો છે., જેમણે યુરોપીયન કમિશનમાટે ઘણા બધા પ્રોજેક્ટ કર્યા છે જેમાં ટકી શકે તેવું પર્યટનગણાતા સાંસ્કુતિક અને ક્રાફ્ટ પર્યટન યોજ્યા છે. તેમણે "સર્જનાત્મક પર્યટન"ની વ્યાખ્યા આપી છે કે પર્યટનના આ પ્રકારમાં પ્રવાસી યજમાન સમુદાયની સંસ્કૃતિનું જ્ઞાન વર્કશોપ અને જાત અનુભવ દ્વારા મેળવે છે.
તાજેતરમાં જ, સર્જનાત્મક પર્યટનને સાંસ્કૃતિક પર્યટનના સ્વરૂપમાં ખાસી લોકપ્રિયતા મળી છે. આ દરમિયાન પ્રવાસીઓ યજમાન દેશની સંસ્કૃતિને સમજવામાં સક્રિયપણે વિવિધ પોગ્રામોમાં ભાગ લે છે. ઘણા બધા દેશો આ પ્રકારનો પર્યટન વિકાસ પ્રવાસીઓને ઓફર કરે છે જેમાં યુનાઈટેડ કિંગડમ, ધ બહામાસ, જમૈકા, સ્પેન, ઈટાલી અને ન્યૂઝીલેન્ડનો સમાવેશ થાય છે.
વિકાસ
thumb|તુર્કીના ઈસ્તંબુલમાં આવેલું ધ હાગિયા સોફિયા[113] મુળભૂત રીતે ચર્ચ પરંતુ બાદમાં તેને મસ્જીદ બનાવી દેવામાં આવી અને હવે તે એક મ્યુઝીયમ છે.
વિશ્વ પર્યટન સંગઠન (UNWTO)ની આગાહી મુજબ પર્યટન ઉદ્યોગ વાર્ષિક સરેરાશ 4 %ના દરે 2020 સુધી વિકાસ પામતો જશે. યુરોપ સૌથી લોકપ્રિય સ્થળ રહશે પરંત તેનો હિસ્સો 1995ના 60% થી ઘટીને 46% થઈ જશે. લાંબા અંતરની મુસાફરીઓ આંતરપ્રાંતિય મુસાફરીઓથી થોડા વધુ દરે વિકાસ પામશે અને 2020 સુધીમાં તેનો હિસ્સો 1995ના 18% થી વધીને 24% થશે.
ઈ કોમર્સની મદદને કારણે ઈન્ટરનેટ પર પર્યટનને લગતીનું ખરીદ વેચાણ પુષ્કળ થાય છે. પર્યટનની વસ્તુઓ અને સેવાઓ મધ્યસ્થીઓ અને પર્યટન પુરી પાડતી (હોટલ, એરલાઈન્સ વગેરે) તેમની સેવાઓ સીધી જ ઓફર કરે છે. આને કારણે મધ્યસ્થીઓ પર ઈન્ટરનેટ અને પરંપરાગત દુકાનો દ્વારા દબાણ આવે છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે માથાદીઢ પર્યટન ખર્ચ અને વૈશ્વિક સંદર્ભમાં કયો દેશ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે તેની વચ્ચે મજબૂત સંબંધ છે. પર્યટન ઉદ્યોગને આર્થિક લાભની સાથે સાથે આ વાત એ પણ દર્શાવે છે કે જે તે દેશ પોતાના અર્થતંત્રને મજબૂત કરવા માટે પોતાના સ્ત્રોતનો કેવી રીતે ઉપયોગ કરે છે.જેથી કરીને પર્યટન ઉદ્યોગના વિકાસની વાત કરીએ ત્યારે તે ભવિષ્યમાં તે દેશની પ્રગતિ સાથે સાંકળીને જોવામાં આવે છે.
આશા રાખવામાં આવે છે કે 21મી સદીના પ્રથમ 25 વર્ષોમાં અંતરિક્ષ પર્યટનનો ખ્યાલ વિકસશે.પરંતુ કેટલીક ટેકનોલોજીની જેવી કે સ્પેશ એલિવેટર પુર્ણપણે વિકશસે નહીં ત્યાં સુધી પ્રવાસીઓની સંખ્યા ઘણા મર્યાદિત રહેશે. જો આ ટેકનોલોજી વિકસે તો આવા પ્રવાસ સસ્તા થઈ શકે છે.
ટેકનોલોજીમાં વિકાસ એર-શીપ હોટલને શક્ય બનાવશે જે સુર્યઉર્જાથી સંચાલિત એરપ્લેન અથવા મોટા ડિરિગ્રિડેબલ્સ.પાણીની અંદર હોટલ જેવી કે હાઈડ્રોપોલીસ,દુબઈમાં 2009માં તૈયાર થશે.આવા પ્રસંગે પ્રવાસીઓનું સ્વાગત મોટી ક્રુઝ શીપ અને કદાચ તરતા શહેરોકરશે.
તાજેતરના વલણો
2008ની નાણાકીય કટોકટીના પરિણામે, જુન 2008થી આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓની સંખ્યામાં મોટી માત્રામાં ઘટાડો આવ્યો છે. 2007 થી 2008માં 2008ના પ્રથમ આઠ મહિનામાં વિકાસદર માત્ર 3.7 % નોંધાયો હતો.એશિયા અને પેસિફિક માર્કેટને ખાસી અસર થઈ છે જ્યારે યુરોપમાં ઉનાળા દરમિયાન પ્રવાસના કાર્યક્રમો નિષ્ક્રિય થયા છે, જ્યારે અમેરિકામાં સ્થિતિ સારી છે. તેનો વિકાસ દર ઘટ્યો છે પરંતુ 2008ના જાન્યુઆરી થી ઓગસ્ટ મહિના દરમિયાન આ દર 6 ટકા જેટલો નોંધાયો છે. માત્ર મધ્ય પુર્વમાં આજ ગાળા દરમિયાન ઉંચો વિકાસ દર નોંધાયો છે, 2007ની સરખામણીમાં આ દર 17 ટકા જેટલો નોંધાયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય પર્યટનમાં આવેલા ઘટાડાની અસર વાયુ પરિવહન ઉદ્યોગ પર પણ નકારાત્મક અસર કરી છે. આ ઉદ્યોગમાં 2008ના સપ્ટેમ્બર મહિનામાં નકારાત્મક વિકાસ નોંધાયો હતો અને પ્રવાસીઓના ટ્રાફિકમાં સપ્ટેમ્બર મહિનામાં વિકાસદર 3.3 ટકા નોંધાયો છે. તો હોટલ ઉદ્યોગને પણ અસર થઈ છે અને હોટલના રૂમો ખાલી રહેવાનું ચલણ ચાલુ રહ્યું હતું. સપ્ટેમ્બર અને ઓક્ટોબર દરમિયાન વૈશ્વિક નાણાકીય કટોકટીવધુ ખરાબ થતા બાકીના 2008ના વર્ષ માટે પણ આંતરરાષ્ટ્રીય પર્યટનનો વિકાસ ધીમો પડશે તેવી ધારણા રખાય છે. આ ઉપરાંત 2009માં મંદી પ્રવેશી જતા પર્યટન પાછળ સૌથી વધુ ખર્ચ કરતા દેશોને અસર થઈ છે તેમજ લાંબા અંતરના પ્રવાસને પણ આર્થિક સમસ્યાની સૌથી વધુ અસર થવાની શક્યતા થાય છે. . જો કે, ખરાબ આર્થિક સમયમાં પણ કેટલાક સ્થળોમાં પર્યટનનો વિકાસ થયો છે. ઓછા ખર્ચાળ સ્થળો તેમજ જલ્દીથી પહોંચી શકાય તેવા સ્થળો તેમજ સરળ ઈમિગ્રેશન કાયદાને કારણે પ્રવાસીઓ આવા દેશમાં વધુ સમય રોકાતા થયા છે. મેટ લેન્ડાઉ(Matt Landau)દ્વારા મંદીના સમયનું પર્યટન એવો શબ્દ ઉપયોગ તેમના પનામાના સંશોધન દરમિયાન કર્યો છે.આ દેશમાં મંદીનો ભોગ બનેલા લોકો કાયદાની જાળમાંથી છટકવા માટે 2009 દરમિયાન આવે છે.
નકારાત્મક અસર
પર્યટન શહેરના દરેક પાસાને સ્પર્શે છે. આ એક વૈશ્વિક વાત છે જેને કારણે દરિયાકિનારા, પ્રસિદ્ધ સ્થળો, પવિત્ર જગ્યાઓ અને રીસોર્ટને ગંભીર ખતરો છે. વધુ પડતા પ્રવાસીઓને કારણે તેની નકારાત્મક અસર થાય છે જેમ કે 33 મિલિયન પ્રવાસીઓની ન્યૂયોર્ક પર અસર અથવા નાજુક પર્યાવરણ પર નકારાત્મક અસર અથવા 26 ડિસેમ્બર, 2004ની સુનામીને કારણે ખુદ પ્રવાસીઓને અસર થઈ હતી. પર્યાવરણ ને ઘણા પ્રકારે ક્રુઝ શીપના પ્રદુષણને કારણે અસર થાય છે જેમાં ગંદુ પાણી છોડવું,અને વિમાનનું પ્રદુષણ.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:Service industries શ્રેણી:Entertainment શ્રેણી:Tourism શ્રેણી:Tourism Geography
સાગપુર (તા. તલોદ)
સાગપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  તલોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સાગપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બટાકા, તરબુચ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:તલોદ તાલુકો
વિઠ્ઠલભાઈ પટેલ
thumb|વિઠ્ઠલભાઈ ઝવેરભાઈ પટેલ વિઠ્ઠલભાઈ પટેલ (૨૭ સપ્ટેમ્બર ૧૮૭૩ - ૨૨ ઓક્ટોબર ૧૯૩૩) એ એક ભારતીય ધારાસભ્ય અને રાજકીય નેતા હતા, તેમણે સ્વરાજ પાર્ટી નામનો પક્ષ સ્થાપ્યો હતો. તેઓ સરદાર પટેલ ના મોટા ભાઈ હતા.
પ્રારંભિક જીવન
વિઠ્ઠલભાઈ પટેલ નો જન્મ ગુજરાતના નડિયાદમાં થયો હતો. તેઓ પાંચ ભાઈઓમાં ત્રીજા ક્રમે હતા અને વલ્લભભાઈ કરતાં ૪ વર્ષ મોટા હતા. તેમનું બાળપણ કરમસદમાં વીત્યું હતું. ગોરધનભાઈ પટેલ અનુસાર ઘણાં આધુનિક દસ્તાવેજોમાં વિઠ્ઠલભાઈ પટેલની ખોટી જન્મ તારીખ દાખલ થઈ ગઈ છે. તેમના પાસપોર્ટ પર તેમની જન્મ તારીખ ૨૭ સપ્ટેમ્બર ૧૮૭૩ લખાયેલી છે. પરંતુ તેમના મૃત્યુ બાદ છ્પાયેલી જાહેરાતમાં તેમની ખોટી જન્મ તીથિ ૧૮ ફેબ્રુઆરી ૧૮૭૧ છપાતાં, અને તે પ્રચલિત થતાં ઘણી ગૂંચવણો જન્મી છે. આ તારીખને આધારે તેઓ વલ્લભભાઈ કરતાં માત્ર બે વર્ષ જ મોટા ગણાય. તેમના પિતાનું નામ ઝવેરભાઈ હતું અને તેમની માતાનું નામ લાડબાઈ હતું. તેમના માતા પિતા વૈષ્ણવ હિંદુ સંપ્રદાયના સ્વામીનારાયણ પંથના ભક્ત હતા. આ પંથ ભક્તિમય જીવન માટે નિજી જીવનની શુદ્ધિ પર ઘણો ભાર મુકે છે. તેમના માતા પિતાના આદર્શમય જીવનનો વિઠ્ઠલભાઈ અને તેમના ભાઈ વલ્લભભાઈના જીવન પર ઘણો પ્રભાવ પડેલો જોવા મળે છે. વિઠ્ઠલભાઈનો અભ્યાસ નડિયાદ અનેમુંબઈ માં થયો. ત્યાર બાદ તેમણે કર્મનિષ્ઠ વકીલ (પ્લીડર) તરીકે ગોધરા અને બોરસદના ન્યાયાલયોમાં કાર્ય કર્યું. ખૂબ નાની ઉંમરે તેમના લગ્ન દીવાળીબા નામની કન્યા સાથે થયા હતા.
તેમના નાનાભાઈ પણ તેમની જેમ જ પ્લીડર તરીકે ન્યાયાલયમાં વ્યવસાય કરતા હતા. બંને ભાઈઓને ઈંગ્લેંડમાં અભ્યાસ કરવાનું સપનું હતું. વલ્લભભાઈ પટેલે પાસપોર્ટ, ટિકિટ આદિ માટે જોઈતા પૈસા બચાવી, પાસપોર્ટ અને ટિકિટ કઢાવ્યા હતા. જ્યારે ટપાલી તે પરબિડિયું લઈ આવ્યો ત્યારે તેના પર મિ. વી. જે. પટેલ, પ્લીડર એમ લખ્યું હતું અને તે વિઠ્ઠલભાઈ ને મળ્યો. તે દસ્તાવેજ ઉપર વિઠ્ઠલભાઈએ પોતે પ્રવાસ કરવાનો આગ્રહ કર્યો, કેમકે જો મોટા ભાઈને મૂકીને નાનો ભાઈ વિદેશ જાય તો એ સમાજમાં વસમું લાગશે. મોટા ભાઈની લાગણીને માન આપીને વલ્લભભાઈએ વિઠ્ઠલભાઈને ઈંગ્લેંડ જવાની રજા આપી અને તેમને ત્યાં રહેવાની સગવડ માટેનું ધન પણ આપ્યું. વિઠ્ઠલભાઈએ લંડન જઈ મિડલ ટેમ્પલમાં પ્રવેશ મેળવ્યો અને ૩૬ મહિનાનો અભ્યાસ ૩૦ મહિનામાં વર્ગમાં પ્રથમ ક્રમાંકે પૂર્ણ કર્યો. તેઓ ૧૯૧૩માં ગુજરાત પાછા ફર્યા અને ત્યાર બાદ તેઓ અમદાવાદ અને મુંબઈના ન્યાયાલયમાં જાણીતા બેરિસ્ટર બન્યા. તેમના પત્ની ૧૯૧૫માં અવસાન પામ્યા ત્યારબાદ તેઓ વિધુર જ રહ્યા.
રાજકીય કારકીર્દી
તેઓ ક્યારેય પૂર્ણ રીતે ગાંધીજીની નેતાગીરી કે વિચારધારાના સમર્થક ન હતા. તેમ છતાં તેઓ કૉંગ્રેસની સ્વાતંત્ર્ય માટેની લડતમાં જોડાયા. તેમને કોઈ ક્ષેત્રીય જનાધાર નહતો તેમ છતાં પણ ઉગ્ર ભાષણો અને જ્ય્વલંત લેખનો થકી તેઓ એક વગ ધરાવતા નેતા બન્યા હતા. ૧૯૨૨માં ચૌરી ચૌરા કાંડ પછી જ્યાંરે ગંધીજીએ સ્વાતંત્ર્યની ચળવળ પડતી મૂકી ત્યારે પટેલે કૉંગ્રેસ છોડી અને ચિત્તરંજનદાસ અને મોતીલાલ નહેરૂ સાથે મળી સ્વરાજ્ય પાર્ટીની સ્થાપના કરી. આ પાર્ટીનો ઉદ્દેશ ધારાસભાઓમાં બહુમતી મળવી ધારાસભા થકી સત્તા ઉથલાવી પાડવાનો હતો. અલબત્ આ પાર્ટી માત્ર કૉંગ્રેસમાં ભાગલા પાડવા પૂરતી જ સફળ રહી અને છેવટે તેમાં પણ ભાગલા પડ્યા. તેમ છતાં અસહકારની ચળવળ બંધ પડ્યા પછી રાષ્ટ્રમાં વ્યાપેલા ગાંધીજીના વિરોધીઓમાં વિઠ્ઠલભાઈ પટેલ એક પ્રમુખ અવાજ બની રહ્યા.