cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
સવદાસની મુવાડી
સવદાસની મુવાડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. સવદાસની મુવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
દેવળા (તા. ગોંડલ)
દેવળા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેવળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પીઠો ભગત
દાસ પીઠો કે પીઠા ભગત (ઇ.સ.૧૮૪૦-૧૮૮૯‌‌‌) તરીકે લોકસમાજમાં અત્યંત પ્રસિદ્ધ એવા રવિ ભાણ સંપ્રદાયના આ સંત કવિનો જન્મ ડેડરવા વંથલી પાસે(જિ.જૂનાગઢ) ખાતે વાણવી શાખની મેઘવાળ જ્ઞાતિમાં થયેલો. તેમનાં લગ્ન ખજુરા ખાટલી ગામે થયેલાં.તેમને પાંચ પુત્રો હતા, જેમાંથી ચારની વંશ પરંપરા હાલ ચાલુ છે. પૂર્વજીવનમાં તેઓ (જમિયતશાની ટોળીના) બહારવટિયા હતા. બાર વર્ષ સુધી બહારવટું ખેડ્યા પછી બાલકસાહેબ સાથે મેળાપ થતાં તેમની પાસેથી દીક્ષા લઇને તેઓ ભક્તિમાર્ગમાં ભળી ગયા. તેમણે ગુરુ મહિમા‚ યોગસાધના, બોધ-ઉપદેશ અને ભક્તિનું આલેખન કરતી અનેક ભજનવાણીઓની રચના કરેલી છે. તેમાંથી "ત્રિકમ સાહેબે કિયા રે બંગલા ...(બંગલો)" નામની રૂપકાત્મક વાણી ઘણી પ્રસિદ્ધ થઇ છે.
શ્રેણી:ગુજરાતના સંતો
રક્તપિત
રક્તપિત, હેન્સેન્સ રોગ તરીકે પણ ઓળખાય છે (HD), એ એક લાંબાગાળાનો ચેપ છે જે માયોબેક્ટેરીયમ લેપ્રે અને માયોબેક્ટેરીયા લેપ્રોમેટોસિસ  બેક્ટેરીયા દ્વારા થાય છે. શરૂઆતમાં, ચેપો કોઇ લક્ષણો વિના અને 5 થી 20 વર્ષ સુધી પ્રાથમિક રીતે આમ જ રહે છે. વિકાસ થાય તેવા લક્ષણોમાં મજ્જાતંતુ, શ્વસનમાર્ગ, ત્વચા અને આંખો દાણાદાર થવાનો સમાવેશ થાય છે. પરિણામે દુઃખાવાનો અનુભવ કરવાની ક્ષમતામાં ઘટાડો થાય છે અને આમ વારંવાર ઇજાઓના કારણે અથવા બેધ્યાન ઘાવોના કારણે ચેપથી અવયવો ગુમાવવાનું જોખમ ઊભું થાય છે. નબળાઇ અને નબળી દ્રષ્ટિ જેવા પણ લક્ષણો જણાઇ શકે છે.
લોકો વચ્ચે રક્તપિત ફેલાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ઉધરસ મારફતે અથવા ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના નાકના પ્રવાહી સાથે સંપર્કમાં આવવાથી તે થાય છે. ગરીબાઇમાં જીવતા લોકોમાં ખુબ સામાન્ય રીતે રક્તપિત થાય છે અને શ્વસનમાર્ગના ટીપાં મારફતે ફેલાય છે તેવું માનવામાં આવે છે. પ્રચલિત માન્યતાથી વિપરીત, તે ખુબ ચેપી નથી. આ બે મુખ્ય પ્રકારના બેક્ટેરીયાની સંખ્યાની હાજરી પર રોગ આધારીત છેઃ પૌસીબેસીલરી અને મલ્ટીબેસીલરી. નબળાં રંગસુત્રો, સંવેદનશૂન્ય ત્વચા ઘાવની હાજરી, સાથે પાંચ અથવા ઓછાં પૌસીબેસીલરી અને પાંચ અથવા વધુ મલ્ટીબેસીલરીની સંખ્યા વડે બે પ્રકારોને અલગ કરવામાં આવે છે. ત્વચાની બાયોપ્સીમાં એસિડ-ફાસ્ટ બેસીલી ની તપાસ દ્વારા અથવા પોલીમર્સ ચેઇન રીએક્શનનો ઉપયોગ કરી DNA તપાસ દ્વારા નિદાનની પુષ્ટિ થાય છે.
મલ્ટીડ્રગ થેરાપી (MDT) તરીકે જાણીતી સારવાર સાથે રક્તપિતની સારવાર થઇ શકે છે. ડેપસોન અને રીફામ્પાઇસીન દવાઓ વડે છ મહિના સુધી પૌસીબેસીલરી રક્તપિતની સારવાર થાય છે. મલ્ટીબેસીલરી રક્તપિતની સારવારમાં રીફામ્પાઇસીન, ડેપાસોન, અને ક્લોફાઝીમાઇનનો ૧૨ મહિના માટે સમાવેશ થાય છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન દ્વારા આ સારવારો વિના મૂલ્યે પૂરી પાડવામાં આવે છે. સંખ્યાબંધ અન્ય એન્ટિબાયોટીક્સનો પણ ઉપયોગ થઇ શકે છે. ૧૯૮૦માં આશરે ૫.૨ કરોડની સરખામણીએ, ૨૦૧૨માં વૈશ્વિક સ્તરે, રક્તપિતના ગંભીર કેસોની સંખ્યા ૧,૮૯,૦૦૦ હતી. નવાં કેસોની સંખ્યા ૨,૩૦,૦૦૦ હતી. ભારતમાં અડધાંથી વધુ સાથે, ૧૬ દેશોમાં નવાં કેસો થયાં છે. છેલ્લાં ૨૦ વર્ષમાં, વિશ્વસ્તરે ૧.૬ કરોડ લોકોની રક્તપિત માટે સારવાર થઇ છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં પ્રતિ વર્ષ આશરે ૨૦૦ કેસો નોંધાયા છે.
રક્તપિતે હજારો વર્ષો સુધી માનવજાતને પ્રભાવિત કરી છે. રોગનું નામ લેટિન શબ્દ લેપ્રા પરથી પડયું છે, જેનો અર્થ છે “પોપડી”, જ્યારે ”હેન્સેન્સ રોગ” નામ ગેરહાર્ડ આર્મર હેન્સેન પરથી પડ્યું. અલગ વસોહતોમાં પીડિત લોકોને મૂકવાનું ભારત, ચીન, અને આફ્રિકા જેવા સ્થળોમાં હજુ ચાલુ છે. જોકે, રક્તપિત ખુબ ચેપી ન હોવાથી મોટાભાગની વસાહતો બંધ કરવામાં આવી છે. ઇતિહાસમાં મુખ્યત્વે સામાજિક લાંછન રક્તપિત સાથે જોડાયેલ છે, જે સ્વ-જાણકારી અને વહેલી સારવાર માટે સતત અડચણરૂપ બને છે. લેપર શબ્દને અમુક આક્રમક માને છે, “રક્તપિતથી અસરગ્રસ્ત વ્યક્તિઓ” શબ્દસમૂહ પસંદ કરે છે. રક્તપિતથી અસરગ્રસ્ત પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવા માટે ૧૯૫૪થી ૩૦ જાન્યુઆરીએ વિશ્વ રક્તપિત દિવસની શરૂઆત થઇ છે.
સરકારી ચમારીયા
સરકારી ચમારીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. સરકારી ચમારીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
રતીયા (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
નવાગામ નં ૨ (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ભુગોળ
આ ગામ લોલિયાણા ની નજીક આવેલું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
ગાંધીપુર (તા. હળવદ)
ગાંધીપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હળવદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગાંધીપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હળવદ તાલુકો
પી.એન.ભગવતી
પ્રારંભિક જીવન અને અભ્યાસ
તેમનું આખું નામ પ્રફુલ્લચંદ્ર નટવરલાલ ભગવતી હતું. તેમના પિતા નટવરલાલ અગ્રણી ધારાશાસ્ત્રી તથા સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયના ન્યાયમૂર્તિ હતા. તેમના માતાનું નામ સરસ્વતીબહેન હતું. ૧૯૩૭માં સોળ વર્ષની ઉંમરે મૅટ્રિકની પરીક્ષામાં સમગ્ર વિસ્તારમાં બીજા નંબરે ઉત્તીર્ણ થયા પછી તેમણે મુંબઈની એલ્ફિન્સ્ટન કૉલેજમાંથી ૧૯૪૧માં બી.એ.ની પરીક્ષા પાસ કરી અને એક વર્ષ માટે એ કૉલેજના ફેલો નિમાયા (૧૯૪૧–૪૨). ત્યારબાદ ગાંધીજીની હાકલને માન આપી ભારત છોડો આંદોલનમાં ઝંપલાવ્યું અને આઠ માસ સુધી ભૂગર્ભ પ્રવૃત્તિઓ કરી. ૧૯૪૩માં મુંબઈની સરકારી લૉ કૉલેજમાં દાખલ થયા, જ્યાંથી ૧૯૪૫માં એલ.એલ.બી.ની પદવી પ્રાપ્ત કરી. ત્યારબાદ ઍડ્વોકેટ (ઓ.એસ.)ની પરીક્ષા પાસ કરી.
કારકિર્દી
ઇ.સ. ૨૦૦૭માં તેમને પદ્મવિભૂષણનો પુરસ્કાર એનાયત થયો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૨૧માં જન્મ શ્રેણી:ગુજરાતના રાજ્યપાલો શ્રેણી:૨૦૧૭માં મૃત્યુ
મુજપુર (તા. શંખેશ્વર)
મુજપુર (તા. શંખેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા શંખેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મુજપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મહત્વના સ્થળો
અહીં ઝફર ખાન (૧૩૯૧-૧૪૧૧) વિશે ફારસી ભાષામાં લખાણ ધરાવતી મસ્જિદ આવેલી છે, જે ગુજરાત સલ્તનતના મુઝફ્ફર વંશના સ્થાપક વાજિહ-ઉલ-મુલ્કનો પુત્ર હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:શંખેશ્વર તાલુકો
રતનપુરા (તા. ઉમરેઠ)
રતનપુરા (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે.
રતનપુરા ગામ ઓડ રેલ્વે સ્ટેશન થી એક માઈલ દૂર આવેલું છે. રેલ્વે લાઇન ગામ ની ભાગોળે થઈને પસાર થાય છે આશરે ૫૦૦ વર્ષ પર રતનસિંહ એ આ ગામ વસાવેલું અને ગામ માં રતનેશ્વર મહાદેવની સ્થાપના કરેલી, તે ઉપર થી ગામનું નામ રતનપુરા પડેલું મનાય છે.
ઇ.સ. ૧૯૦૫માં ગામમાં ૭ ધોરણ ની શાળા સ્થાપવામાં આવી હતી. ઓડ ગામના વતની શેઠ શ્રી ભીખાભાઈ જીવાભાઈ પટેલે પોતાની બા હરખા બા (રતનપુરા ના પટેલ માધવદાસ કાશીદાસ ના પુત્રી) ના સ્મરણાર્થે શાળાને મકાન બનાવી આપ્યું હતું.
ધાર્મિક સ્થળો
રતનેશ્વર મહાદેવ, કાલિકા માતા, ખોડિયાર માતા, બળિયા દેવ, ભાથીજી મંદિર, બે મંદિર જેવા ધાર્મિક સ્થળો અહીં આવેલા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
આત્મસિદ્ધિ
તેમને ૨૯ વર્ષની ઉંમરે ગુજરાતના નડીઆદ ખાતે આસો વદ એકમ, ગુુરુવાર, સંવત ૧૯૫૨ અને તારીખ ૨૨ ઓક્ટોબર ૧૮૯૬ની રાતે એક બેઠકે ૧૪૨ ગાથાના આ કાવ્ય ગ્રંથની રચના ધર્મના તત્વોને સમજાવવા કરી હતી.
પત્ર
શ્રીમદ્‌ના પ્રશંસકમાંના એક લલ્લુજી મહારાજ ખૂબ જ બીમાર હતા અને તેમણે સમાધિ મરાણ અંગે શ્રીમદ્‌ની સલાહ માંગી હતી. જવાબમાં શ્રીમદ્‌ ૩૧-૩-૧૮૮૮નો તેમનો પ્રખ્યાત પત્ર (જેને છ પદનો પત્ર પણ કહેવાય છે) લખ્યો હતો, જેમાં છ મૂળભૂત સત્યોનો પ્રચાર કરવામાં આવ્યો હતો જેનાથી લલ્લુજી મહારાજને મૃત્યુનો ડર ન રાખવાની પ્રેરણા મળી હતી. આ પત્ર એ આધાર છે જેમાંથી આત્મસિદ્ધિનો વિકાસ કરવામાં આવ્યો હતો. લલ્લુજી મહારાજ આ પત્રની પ્રશંસા કરતાં આ પ્રમાણે જણાવે છે.
"આ પત્રએ આપણા બધા રખડતા–ભટકતા વિચારોને દૂર કરવામાં મદદ કરી છે. તેણે આપણી શંકાઓને દૂર કરી છે, જૈન ધર્મના મૂળભૂત તત્ત્વો અને સામાન્ય રીતે તમામ ધર્મોના મૂળભૂત તત્ત્વો એટલે કે આત્માના સ્વભાવ અને વિકાસમાં આપણા વિશ્વાસની પુષ્ટિ કરી છે."
છ મૂળભૂત સત્યો
શ્રીમદ્ પત્રમાં છ મૂળભૂત સત્યોને રજૂ કરે છે. તે તેમને છ પાડા અથવા છ આધ્યાત્મિક પગલાં તરીકે ઓળખાવે છે.
શ્રીમદ્ આગળ નોંધે છે કે:
"અહીં મેં સર્વજ્ઞાની સંતો દ્વારા પ્રસ્તુત આ છ પગલાં ટૂંકમાં બતાવ્યા છે - જે પગલાં સમ્યક દર્શનનું મુખ્ય નિવાસસ્થાન છે અથવા જીવ (આત્મા)ની યોગ્ય દૃષ્ટિ (જ્ઞાન) છે. તેઓ તેની કુદરતી વિચારસરણી અને પ્રતિબિંબમાં તેની મુક્તિની ખૂબ નજીકના આત્મા માટે સૌથી અસરકારક અને મદદરૂપ સાબિત થવાને લાયક છે. તે ખૂબ સરળતાથી જોઈ શકે છે કે આ છ પગલાં માનવ આત્માના સર્વોચ્ચ નિર્ણયો છે. જો આ પગલાંનું સારી રીતે પાલન કરવામાં આવે તો તેઓ માનવ આત્મામાં એક સરસ ભેદ (સાચું અને ખોટું શું છે તેના પર ભેદભાવપૂર્ણ જ્ઞાન)ને સરળતાથી જન્મ આપી શકે છે. આ છ પગલાં સંપૂર્ણપણે સાચા અને તમામ સંભવિત શંકાથી પર છે, જે ખૂબ જ ઉચ્ચ વ્યક્તિ ભગવાન મહાવીર દ્વારા સૂચવવામાં આવ્યા છે. આ છ પગલાંનો ભેદ તેમના દ્વારા જીવ (સ્વ)ને તેમના પોતાના સ્વરૂપો અને પ્રકૃતિને યોગ્ય રીતે સમજવામાં મદદ કરવા માટે આપવામાં આવ્યો છે. છ પગલાંની આ દિશા બધા જ મહાન સંતો દ્વારા બતાવવામાં આવી છે, જેથી જીવને તેના અહંકારને હચમચાવી નાખવામાં મદદ કરી શકાય અને તેથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત થવાની તીવ્ર લાગણીથી વિકસિત થાય છે. જો જીવને ખ્યાલ આવે કે તેનો વાસ્તવિક સ્વભાવ આ સ્વપ્નની અવસ્થાથી મુક્ત છે, તો એક ક્ષણમાં તે જાગે છે અને સમ્યક દર્શન અથવા યોગ્ય દ્રષ્ટિ અથવા ધારણા પ્રાપ્ત કરે છે. જો તે યોગ્ય દ્રષ્ટિ પ્રાપ્ત કરે તો તે ઝડપથી તેના પોતાના વાસ્તવિક સ્વભાવ તરીકે મુક્તિ મેળવી શકે છે. પછી કોઈ પણ નાશવંત અથવા અશુદ્ધ વસ્તુ અથવા ભાવ (જુસ્સો)ના સંપર્કને કારણે તે આનંદ અથવા દુઃખનો અનુભવ નહીં કરે."
કાવ્યરચના
ગુજરાતના ખેડા જિલ્લાના નડિયાદ ખાતેના શ્રીમદ્‌ના શિષ્ય સોભાગ્યભાઈએ પત્રનો વિષય કવિતા સ્વરૂપે મૂકવા વિનંતી કરી હતી, કારણ કે પત્રને યાદ કરવો મુશ્કેલ થશે. આથી આ સૂચન થી શ્રીમદે ગુજરાતીમાં આત્મ-સિદ્ધિ નામની ૧૪૨ શ્લોક કવિતાની રચના કરી. દંતકથા મુજબ, જ્યારે સોભાગ્યભાઈએ શ્રીમદ્‌ને વિનંતી કરી ત્યારે તે રાતનો સમય હતો. એટલે જ્યારે શ્રીમદે શ્લોકની રચના કરી ત્યારે તેમનો બીજો શિષ્ય અંબાલાલ હાથમાં ફાનસ લઈને ઊભો હતો. પછી તેમણે અંબાલાલને સૂચના આપી કે હસ્તપ્રતની ચાર નકલો બનાવો અને એક-એક નકલ તેમના શિષ્યો સોભાગ્યભાઈ, અંબાલાલ પોતે, લલ્લુજી મહારાજ અને ઝવેરી માણેકલાલ ઘેલાભાઈને આપો. તેમણે લલ્લુજીને એકાંતમાં આત્મસિદ્ધિનો અભ્યાસ કરવા અને પ્રતિબિંબિત કરવાની સૂચના આપી હતી.
અમૃતા શેરગિલ
અમૃતા શેરગિલ ( ૩૦ જાન્યુઆરી, ૧૯૧૩ – ૫ ડિસેમ્બર, ૧૯૪૧) પ્રખ્યાત હંગેરીયન–ભારતીય ચિત્રકાર હતાં. તેમને ૨૦મી સદીની શરૂઆતના પ્રથમ કક્ષાના મહિલા કલાકાર તેમજ આધુનિક ભારતીય કલાના પાયોનિયર ગણવામાં આવે છે. નાની ઉંમરથી જ ચિત્રકામ પ્રત્યે રુચિ ધરાવતા શેરગિલને ૮ વર્ષની ઉંમરથી કલાની ઔપચારીક તાલીમ પ્રાપ્ત થઈ. ૧૯ વર્ષની ઉંમરે યંગ ગર્લ (૧૯૩૨) શીર્ષકથી તૈયાર કરેલ તૈલચિત્રથી કળાના ક્ષેત્રમાં માન્યતા પ્રાપ્ત થઈ.
શેરગિલે જીવનપર્યંત તુર્કી, ફ્રાંસ અને ભારત સહિત વિભિન્ન દેશોની મુલાકાત લીધી અને પોતાની સર્જન શૈલીમાં ઉપનિવેશીય ભારતીય કલાશૈલી તથા તત્કાલીન સંસ્કૃતિની અસરો ઝીલી. તેમને વીસમી સદીના મહત્ત્વપૂર્ણ ચિત્રકાર માનવામાં આવે છે જેમની અસર બંગાળી પુનર્જાગરણ પર જોવા મળે છે. તેઓ વાંચનના શોખીન અને પિયાનો વાદક પણ હતા. શેરગિલના ચિત્રો ભારતીય મહિલા ચિત્રકારોમાં સૌથી મોંઘી કિંમતે વેચાયાં છે.
પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ
તેમનો જન્મ ૩૦ જાન્યુઆરી૧૯૧૩ના રોજ બુડાપેસ્ટ, (હંગેરી) ખાતે થયો હતો. તેમના પિતા ઉમરાવસિંહ શેરગિલ મજીઠીયા જાટ શીખ ઉમરાવ તથા સંસ્કૃત અને ફારસી ભાષાના વિદ્વાન હતા. તેમની માતા ઍન્ટોનિએટ ગોટેસ્મૈન ઓપેરા ગાયક હતા જે હંગેરીયન–યહૂદી ઉચ્ચ મધ્યમવર્ગ પરીવારમાંથી આવતા હતા. ૧૯૧૨માં તેમની માતાના લાહોર પ્રવાસ દરમિયાન તેમના પિતા પહેલી મુલાકાત થઈ. મહારાજા રણજીતસિંહની પૌત્રી રાજકુમારી બામ્બા સુથરલેન્ડ સાથે તેમની માતા પહેલી વાર ભારત આવ્યા.
શેરગિલ તેમના બાળપણનો મોટાભાગનો સમય બુડાપેસ્ટમાં જ વીતાવ્યો. તેઓ ઉદ્યોગપતિ એર્વિન બખ્તેની ભત્રીજી હતા. બખ્તેએ ૧૯૨૬માં તેમની શિમલા મુલાકાત દરમિયાન શેરગિલની કલાત્મક પ્રતિભાની નોંધ લીધી અને તેમની યોગ્ય તાલીમની વ્યવસ્થા કરી. શેરગિલ શરૂઆતમાં ઘરના નોકરોનો મોડેલ તરીકે ઉપયોગ કરી ચિત્રો તૈયાર કરતા.
તેમનો પરિવાર હંગેરીમાં આર્થિક સંકડામણનો સામનો કરી રહ્યો હતો આથી ૧૯૨૧માં તેઓ શિમલા (સમર હિલ) સ્થળાંતરીત થયા. અહીં તેમણે પિયાનો અને વાયોલીન શીખવાનું શરૂ કર્યું. માત્ર નવ વર્ષની ઉંમરે પોતાની નાની બહેન ઈન્દિરા સાથે શિમલાના ગેટ્ટી થિએટરમાં નાટકોમાં સંગીત અને અભિનય આપવાનું શરૂ કર્યું. બાળપણથી જ ચિત્રકલામાં પ્રતિભા ધરાવતા શેરગિલની વિધિવત તાલીમ આઠ વર્ષની ઉંમરે શરૂ થઈ. સૌ પ્રથમ તેમણે મેજર વ્હીટમાર્શ અને ત્યારબાદ બેવન પેટમેન દ્વારા પ્રશિક્ષણ આપવામાં આવ્યું. પોતાને નાસ્તિક જાહેર કરવા બદલ શેરગિલને તેમની કોન્વેન્ટ શાળામાંથી નિષ્કાસિત કરી દેવામાં આવ્યા હતા.
૧૯૩૧માં ટૂંકા ગાળા માટે તેમનો સંબંધ યુસુફ અલી ખાન સાથે રહ્યો આ દરમિયાન તેમના પિતરાઈ ભાઈ અને બાદમાં પતિ વિક્ટર એગન સાથે તેમના સંબંધોની અફવાઓ ફેલાઈ હતી. તેમના પત્રો પરથી તેમના સજાતીય સંબંધો હોવા અંગેનો પણ મત પ્રવર્તે છે.
૧૯૩૨–૧૯૩૬: યુરોપીયન અને પાશ્ચાત્ય શૈલી
શેરગિલના શરૂઆતના ચિત્રોમાં પાશ્ચાત્ય શૈલીનો પ્રભાવ જોવા મળે છે. ૧૯૩૦ના દશકમાં પેરીસના કલા અભ્યાસના પરિણામે યંગ ગર્લ્સ, (૧૯૩૨) દ્વારા સૌ પ્રથમ સફળતા પ્રાપ્ત થઈ. તેમની આ કૃતિએ સુવર્ણપદક સહિત ખૂબ જ વાહવાહી મેળવી તથા ૧૯૩૩માં પેરીસ ગ્રાન્ડ સલૂનમાં સહયોગી તરીકેની પસંદગી માટે કારણભૂત બની. તેઓ તે સમયના સૌથી યુવા સદસ્ય અને એકમાત્ર એશિયન હતા જેમણે આ સિદ્ધિ મેળવી હતી. આ સમય દરમિયાનના તેમના સર્જનમાં સેલ્ફ પોર્ટ્રેટ (આત્મચિત્ર), પેરીસનું જીવન, નગ્નતા, મિત્રો અને સહયોગી વિદ્યાર્થીઓના ચિત્રોનો સમાવેશ થાય છે. નવી દિલ્હી સ્થિત નેશનલ ગેલેરી ઓફ મોર્ડન આર્ટ શેરગિલના સેલ્ફ પોર્ટ્રેટ દ્વારા તેમની અંદરના કલાકારના વિવિધ ભાવજગતને ઉજાગર કરે છે.
૧૯૩૪માં તેઓ ભારત પાછા ફર્યા. ૧૯૩૫માં શેરગિલની મુલાકાત અંગ્રેજી પત્રકાર મેલ્કમ મુગ્જેરીઝ સાથે થઈ. બાદમાં તેમણે સમાચારપત્ર કલકત્તા સ્ટેટસમેનના સહાયક સંપાદક અને લેખક તરીકે કામ શરૂ કર્યું. ૧૯૩૬માં કલા સમીક્ષક કાર્લ જમશેદ ખંડાલાવાલાથી પ્રેરાઇને તેમણે કલાના ભારતીય મૂળની શોધ માટે પ્રવાસ શરૂ કર્યો. તેમણે ભારતીય કલાની પરંપરાઓની પુનર્શોધ માટેના પ્રયાસો શરૂ કર્યા જે તેમના જીવનપર્યંત ચાલતા રહ્યા. તેઓ મુગલ ચિત્રકલા, પહાડી ચિત્રશૈલી અને અજંતાના ગુફા ચિત્રોથી ખૂબ પ્રભાવિત થયા.
૧૯૩૭–૧૯૪૧: ભારતીય કલાનો પ્રભાવ
૧૯૩૭માં તેમણે દક્ષિણ ભારતનો પ્રવાસ કર્યો. બાદમાં તેમણે બ્રાઇડ્સ ટોઇલેટ, બ્રહ્મચારી, અને બજારમાં જતા દક્ષિણ ભારતીય ગ્રામીણોના ચિત્રો દોર્યા. અજંતાની ગુફાઓની મુલાકાત બાદ તેમણે ભારતીય શાસ્ત્રીય કલા તરફ વળવાનો પ્રયાસ કર્યો. આ ચિત્રો તેમના રંગોની ભાવુકતા અને ભારતીય વિષયો પ્રત્યે એમની સહાનુભૂતિ પ્રગટ કરે છે. અહીંથી તેમના ચિત્રોમાં પરિવર્તન જોવા મળે છે. તેમણે પોતાના 'કલાત્મક મિશન' દ્વારા કેનવાસના માધ્યમથી ભારતીય લોકજીવનને વ્યક્ત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. શેરગિલનો ભારત પ્રવાસ તેમના કલાત્મક વિકાસના એક નવા અધ્યાયની શરૂઆતનો પ્રતિક છે જે આંતરયુદ્ધ દરમિયાનના યુરોપીય અધ્યાયથી તદ્દન ભિન્ન છે.
સરાયા ખાતેના નિવાસ દરમિયાન તેમણે વિલેજ સીન, ઇન ધ લેડીઝ ઇન્ક્લોઝર અને સીએસ્ટા જેવા ચિત્રો દોર્યા જે ભારતીય ગ્રામ્યજીવનની હળવાશને દર્શાવે છે. ઇન ધ લેડીઝ ઇન્ક્લોઝર અને સીએસ્ટા તેમની લઘુચિત્ર શૈલીના પ્રભાવને દર્શાવે છે જ્યારે વિલેજ સીન પહાડી ચિત્રશૈલીની અસરો દર્શાવે છે.
તેમનો પરિવાર બ્રિટીશ રાજ સાથે ઘરોબો ધરાવતો હતો પરંતુ અમૃતા ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ પ્રત્યે સહાનુભૂતિ ધરાવતા હતા. તેઓ ગરીબો, વંચિતો અને પીડિતો તરફ આકર્ષાયા હતા. ભારતીય ગ્રામીણો અને મહિલાઓના ચિત્રો તેમની મન:સ્થિતિ તરફ નિર્દેશ કરે છે. તેઓ મહાત્મા ગાંધીના દર્શન અને જીવનશૈલીથી પણ પ્રભાવિત હતા. જવાહરલાલ નહેરુ શેરગિલની સુંદરતા અને પ્રતિભા પ્રત્યે મુગ્ધ હતા. નહેરૂએ ૧૯૩૭માં તેમના ચિત્ર પ્રદર્શનની મુલાકાત લીધી હતી. ઉપરાંત ઓક્ટોબર ૧૯૪૦માં તેમના ગોરખપુર પ્રવાસ દરમિયાન સરાયા ખાતે શેરગિલ સાથે મુલાકાત પણ કરી હતી. શેરગિલ અને નહેરૂ વચ્ચે પત્રવ્યવહાર પણ હતો પરંતુ આ પત્રો શેરગિલના માતાપિતા દ્વારા બાળી નાખવામાં આવ્યા હતા.
૧૯૪૧માં શેરગિલ તેમના પતિ સાથે લાહોર સ્થળાંતરીત થયાં. અમૃતા પુરુષો અને સ્ત્રીઓ સાથેના તેમના સંબંધો માટે પણ ચર્ચામાં રહ્યા. તેમનું ચિત્ર ટુ વુમેન તેમનું અને તેમની પ્રેમી મેરી લુઇસનું હોવાનું મનાય છે. લાહોરમાં તેમના ચિત્રોના એકલ પ્રદર્શનના એક દિવસ પહેલાં તેઓ ગંભીર રીતે બિમાર પડ્યા અને કોમામાં ચાલ્યા ગયા. ૫ ડિસેમ્બર ૧૯૪૧ના રોજ તેઓ મૃત્યુ પામ્યા. ૭ ડિસેમ્બરે તેમને લાહોરમાં દફન કરવામાં આવ્યા.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ચિત્રકાર શ્રેણી:કલાકાર શ્રેણી:૧૯૧૩માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૪૧માં મૃત્યુ
સરબજિત સિંહ
સરબજિત સિંહ ભારતીય કૃષક હતા, જેને પાકિસ્થાનનાં ઉચ્ચન્યાયાલયે તેમને ગુપ્તચર દોષી નિર્ધાર્યા. 1990 માં વર્ષે લાહોર અને ફૈસાબાદ પ્રદેશમાં ગોળીબારીમાં 14 નાગરિકો મર્યા તેમાં સરબજિતની ભૂમિકા હતી એવો તેમનાં વિરુદ્ધ પાકિસ્થાનમાં અભિયોગ થયો હતો. પરન્તુ ભારત અને પાકિસ્થાનના સીમાપ્રદેશનો નિવાસી સરબજિત અકસ્માત જ પાકિસ્થાનની સીમામાં પ્રવિષ્ટ થઈ ગયો હતો. 1990 માં જે નરહત્યા થઈ હતી, તે ઘટનાનાં એક માસ પછી ક્ષતિવશાત્ સરબજિત પાકિસ્થાનમાં પ્રેવશ્યા હતા.
શ્રેણી:પંજાબનાં વ્યક્તિ
વેંજાલી (તા. ઉમરપાડા)
વેંજાલી (ઉમરપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તાલુકાનું  ગામ છે. વેંજાલી ગામના લોકોના મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું ડુંગરાળ ભૂપૃષ્ઠ ધરાવતું ગામ છે. અહીં મુખ્યત્વે વસાવા, ચૌધરી તેમ જ ગામિત જેવા આદિવાસી જાતિના લોકો રહે છે. ગામના લોકો ડાંગર, જુવાર, વરાઇ, નાગલી વગેરે ધાન્યોની ખેતી કરે છે. ગામના કેટલાક લોકો જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી લાકડા સિવાયની વસ્તુઓ (ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) મેળવી તેના વડે પણ જીવન ગુજારે છે. વેંજાલી ગામમાંથી મહુવન નદી ૫સાર થાય છે. જે ગામની જીવોદારી સમાન ગણાય છે.આ ગામની વસ્તી આશરે ૮૦૦ ની છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:ઉમરપાડા તાલુકો
ભક્ત કવિઓ
અહીં આપેલ યાદી ભૂતકાળના એવા કવિઓની છે, જેમણે આધ્યાત્મિક માર્ગે ચાલીને પ્રભુની ભક્તિમાં ભવ્ય પદ્યની રચના કરી હતી.
શ્રેણી:સાહિત્ય
શ્રેણી:કવિ
રાયગડા જિલ્લો
રાયગડા જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ દિશાના દરિયાકાંઠે આવેલા ઑડિશા રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. રાયગડા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક રાયગડા શહેર ખાતે આવેલું છે. આ જિલ્લો ખનીજસંપત્તિથી ભરપૂર છે.
ઇતિહાસ
બ્રિટિશ શાસન સમયે આ વિસ્તાર જૈપોર સંચાલન હેઠળ અને ત્યાર પછી કોરાપુટ જિલ્લામાં હતો. ઑડિશા રાજ્યના જિલ્લાઓની પુન:ગોઠવણી દરમિયાન ૨ ઓક્ટોબર ૧૯૯૨ના રોજ તેને અલગ જિલ્લાનો દરજ્જો અપાયો હતો.
આ જિલ્લો હાલમાં નક્સલવાદથી અસરગ્રસ્ત છે.
ભૂગોળ
રાયગડા જિલ્લો ઑડિશાના નૈઋત્ય ભાગમાં આવેલો છે અને ૭૫૮૫ ચોરસ કિમી વિસ્તાર ધરાવે છે. તેની વાયવ્ય અને ઉત્તરમાં કાલાહાંડી, ઉત્તર અને ઈશાનમાં ફૂલબની, પૂર્વમાં ગજપતિ, દક્ષિણે શ્રીકાકુલમ અને કોરાપુટ તેમજ પશ્ચિમે કોરાપુટ અને કાલાહાંડી જિલ્લા આવેલા છે. જિલ્લામાં ઉત્તરથી દક્ષિણ દિશામાં સમાંતર વહેતી વામસાધરા અને નાગવલી નદીઓની ખીણો મોટાભાગનો વિસ્તાર આવરી લે છે. તેની આજુબાજુ ટેકરીઓની હારમાળાઓ આવેલી છે. આ વિસ્તાર જંગલસંપત્તિથી ભરપૂર છે. અહીંથી લોહ-મેંગેનીઝ, અયસ્ક, ચૂનાખડકો અને થોડા પ્રમાણમાં ગ્રૅફાઇટ મળી આવે છે. અહીંના જંગલોમાંથી સાગ, સાલ, વાંસ તેમજ જાડું ઘાસ પુષ્કળ માત્રામાં મળી આવે છે.
વસ્તી
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે જિલ્લાની વસ્તી ૯,૬૭,૯૧૧ છે જે ફિજી દેશની વસ્તી જેટલી છે અથવા યુ.એસ.એ.ના મોન્ટાના રાજ્ય જેટલી છે. ભારતના કુલ ૬૪૦ જિલ્લામાંથી વસ્તીની દ્રષ્ટિએ જિલ્લાનો ક્રમ ૪૫૪મો છે. જિલ્લાની વસ્તી ગીચતા ૧૩૬ વ્યક્તિ/ચો.કિમી છે. ૨૦૦૧-૨૦૧૧ના દાયકા દરમિયાન વસ્તી વધારાનો દર ૧૫.૭૪% રહ્યો હતો. રાયગડામાં જાતિ પ્રમાણ ૧૦૪૮ છે, અને સાક્ષરતા દર ૫૦.૮૮% છે.
જિલ્લામાં ૫૭.૫૨% વસ્તી આદિવાસીઓની છે. જિલ્લાના બધાં જ ૧૧ તાલુકાઓ આદિવાસી યોજના હેઠળ ત્રણ લઘુ પ્રકલ્પો વડે આવરી લેવાયા છે. કોંઢ જનજાતિ અહીં મુખ્ય વસ્તી ધરાવે છે. ઑડિઆ ભાષા સિવાય કુઇ, કોંઢા, સૌરા જેવી ભાષાઓ અહીં બોલાય છે.
ઉદ્યોગો
અહીં ખેતી અને પશુપાલન થાય છે, ખાસ કરીને નદીખીણોના વિસ્તારો ખેતી માટે અનુકુળ છે. રાયગડામાં ૧૯૫૪માં સ્થાપિત શેરડી સંશોધન કેન્દ્ર આવેલું છે. અહીં ડાંગરની મિલો, ખાંડનું કારખાનું તેમજ ફેરોમેંગેનીઝના એકમ આવેલા છે. ગોળ, ખાંડ, કાગળ, દોરડાં અને દારૂનું ઉત્પાદન અહીં થાય છે.
પ્રવાસન
હાથીપહાડ, દેવગિરિ, મીના ઝોલા અને પદ્મપુર જિલ્લાના મુખ્ય પ્રવાસી આકર્ષણો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઑડિશા
સોનપુર જિલ્લો
સોનપુર જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ દિશાના દરિયાકાંઠે આવેલા ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. સોનપુર સુવર્ણપુર તરીકે પણ ઓળખાય છે. સોનપુર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક સોનપુર શહેર ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:ઑડિશા
સરગવા મહુડી-૧
સરગવા મહુડી-૧ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. સરગવા મહુડી-૧ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
મેઘ
મેઘ શબ્દનો અર્થ વરસાદ થાય છે.
સાહિત્યમાં
ગુજરાતી લોક્સાહિત્ય પ્રમાણે ૧૨ પ્રકારના મેઘનુ વર્ણન કરવામાં આવેલ છે. લોક સાહિત્યમાં મનાતા બાર પ્રકારના મેઘ નીચે મુજબ છે:
મેઘમાળા નામના પુસ્તકમાં બાર મેઘ આ પ્રમાણે ગણાવાયા છે: સુબુદ્ધિ, નંદશાલિ, કન્યદ, પૃથુશ્રવા, વાસુકિ, તક્ષક, વિકર્તન, સર્વદ, હેમશાલી, જલેંદ્ર, વજ્રદંષ્ટ્ર અને વિષપ્રદ. જ્યારે શ્રાવણી કર્મમાં તેમનાં નામ કણદ, પૃથુશ્રવા, વાસુકિ, તક્ષક, જલેંદ્ર, વજ્રદંષ્ટ્ર, કેબલ, સુતરામ્બુ, હેમશાલી, સ્વરોધકર અને વિષપ્રદ એમ આપેલા છે.
અન્ય અર્થો
ભગવદ્ગોમંડલ પ્રમાણે મેઘ શબ્દના આ ઉપરાંતના અર્થ નીચે પ્રમાણે છે :
માપન
વરસાદના માપન માટે સામાન્ય રીતે મિલિમીટર પ્રતિ કલાકમાં, કે જે દેશોમાં ઈમ્પિરિયલ એકમોનો વપરાશ છે ત્યાં ઈંચ પ્રતિ કલાકમાં વપરાય છે. જેમાં "લંબાઈ", કે વધુ સ્પષ્ટતાપૂર્વક કહીયે તો, "ઊંડાઈ" મપાય છે તે સપાટ, આડી અને અભેદ્ય સપાટી પર એક ચોક્કસ સમયગાળા, સામાન્ય રીતે કલાક, દરમીયાન પડેલાં વરસાદના પાણીની ઊંડાઈનું માપ હોય છે. એક મિલિમીટર વરસાદ એટલે એક ચોરસ મીટર સપાટી પર પડેલું એક લીટર પાણી એમ ગણાય છે.
વરસાદ માપવાનો પ્રમાણભૂત રસ્તો "પ્રમાણભૂત વરસાદમાપક" છે, જે ૧૦૦-મિ.મી. (૪-ઈંચ) પ્લાસ્ટીક બનાવટના અને ૨૦૦-મિ.મી. (૮-ઈંચ) ધાતુ બનાવટના મળે છે. અંદરનો નળાકાર 25 mm વરસાદથી ભરાય છે, પછી ઉભરાતું પાણી બહારના નળાકારમાં આવે છે. પ્લાસ્ટીકના માપકમાં અંદરના નળાકારમાં નીચે તરફ 0.25 mm સુધીનું માપ લખાયેલું હોય છે, જ્યારે ધાતુના માપકમાં નીચે તરફ 0.25 mm સુધીનું માપ લખાયેલી એક પટ્ટીની જરૂર પડે છે. વરસાદમાપક દ્વારા એકઠા થતા આંકડાઓ હવામાન ખાતાની કચેરીઓ કે મધ્યસ્થ હવામાન સંસ્થાઓને મોકલાય છે જ્યાં તેનો રેકર્ડ રાખવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વાતાવરણ શ્રેણી:ભૂગોળ શ્રેણી:હવામાન
વડલા (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
રતાડીયા (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
અબ્દુલગની દહીંવાલા
અબ્દુલગની અબ્દુલકરીમ દહીંવાલા, ગની દહીંવાલા (૧૭ ઓગસ્ટ ૧૯૦૮ - ૫ માર્ચ ૧૯૮૭) ગુજરાતી કવિ હતા.
સર્જન
જશને શહાદત (૧૯૫૭) એ ૧૮૫૭ના વિપ્લવ વિશે એમણે હિંદીમાં લખેલી નૃત્યનાટિકા છે. પહેલો માળ ૧૯૫૯-૬૦માં ભજવાયેલું, પરંતુ અગ્રંથસ્થ રહેલું એમનું ત્રિઅંકી નાટક છે.
ગાતાં ઝરણાં (૧૯૫૩) ગની દહીંવાલાનો ગઝલસંગ્રહ છે. આ સંગ્રહમાં ગઝલ ઉપરાંત મુક્તકો, ગીતો અને અન્ય કાવ્યરચનાઓ પણ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી: ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૯૦૮માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૮૭માં મૃત્યુ
કેન્દ્રાપડા જિલ્લો
કેન્દ્રપડા જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ દિશાના દરિયાકાંઠે આવેલા ઑડિશા રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. આ જિલ્લો ભદ્રક, જાજપુર, કટક અને જગતસિંહપુર જિલ્લાઓ અને બંગાલના ઉપસાગરથી ઘેરાયેલો છે. મહાનદીની ઉપનદી લુણા આ જિલ્લામાંથી પસાર થાય છે.
કેન્દ્રાપડા આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
શ્રેણી:ઑડિશા
સૈયદપુરા (તા. ઉમરેઠ)
સૈયદપુરા (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સૈયદપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
ધરમપુર તાલુકો
ધરમપુર તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના વલસાડ જિલ્લામાં આવેલો તાલુકો છે. ધરમપુર આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
વનસંપત્તિ
ધરમપુર તાલુકામાં આવેલા જંગલોમાં ગુજરાતમાં અન્યત્ર સ્થળે જોવા ન મળે એવા ૧૯ જાતીના દુર્લભ વૃક્ષો મળી આવે છે.
એ વૃક્ષોની યાદી નીચે પ્રમાણે છે:
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
મુર્તુઝાનગર (તા. શંખેશ્વર)
શ્રેણી:શંખેશ્વર તાલુકો
બરગઢ જિલ્લો
બરગઢ જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ દિશાના દરિયાકાંઠે આવેલા  ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. બારગઢ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક બરગઢ શહેર ખાતે આવેલું છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઑડિશા
સગાના મુવાડા (સરગવા મહુડી-૨)
સગાના મુવાડા (સરગવા મહુડી-૨) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. સગાના મુવાડા (સરગવા મહુડી-૨) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
જશાપર (તા. ભાણવડ)
જશાપર (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જશાપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભાણવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
નવાણીયા (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
ગામળા (તા. ગોંડલ)
ગામળા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગામળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સરદારપુરા (તા. ઉમરેઠ)
સરદારપુરા (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સરદારપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
બાલેશ્વર જિલ્લો
બાલેશ્વર જિલ્લો અથવા બાલાસોર જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ દિશાના દરિયાકાંઠે આવેલા  ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. બાલેશ્વર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક બાલેશ્વર શહેર ખાતે આવેલું છે.
સરદારપુરા (તા. ઉમરેઠ)
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
બાલેશ્વર જિલ્લો
દરિયાકિનારા પર આવેલા તેમજ પ્રાચીન મંદિરો અને રમણીય પર્વતો માટે પ્રખ્યાત એવા આ જિલ્લામાંથી પહેલી એપ્રિલ, ૧૯૯૩ના રોજ અમૂક ભાગ છુટો પાડી  ભદ્રક જિલ્લાની રચના  કરવામાં આવી હતી.
શ્રેણી:ઑડિશા
નાના જોરાવરપુરા
નાના જોરાવરપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાના જોરાવરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સમી તાલુકો
રાયધણપર (તા. ભુજ)
આ ગામ જિલ્લા મથક ભૂજ થી લોડાય માર્ગ પર ભૂજ થી ૧૦ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
ધુડાશીયા (તા. ગોંડલ)
ધુડાશીયા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધુડાશીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રામ પટેલના મુવાડા
રામ પટેલના મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. રામ પટેલના મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
કપરાડા તાલુકો
કપરાડા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના વલસાડ જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. કપરાડા આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
ભૂગોળ
આ તાલુકામાં મોટા ભાગનો વિસ્તાર ડુંગરાળ તેમ જ જંગલોથી ભરપૂર છે. વાપીથી શામળાજી જતો નેેશનલ હાઈવે માર્ગ નં.૫૬-અ તેમ જ પારડી નાસિક જતો નેેશનલ હાઈવે 848 તાલુકામાંથી પસાર થાય છે. આ તાલુકામાં ચોમાસા દરમિયાન ભારે વરસાદ પડે છે. છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષમાં આખા ભારત દેશમાં સૌથી વધુ વરસાદ કપરાડા તાલુકા ખાતે નોંધાયેલ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
ભારતના ભાગલા
thumb|right|300px| ભારતના ભાગલા
ઇ. સ. ૧૯૪૭ માં જ્યારે બ્રિટિશ ભારત ને સ્વતંત્રતા મળી તો સાથે સાથે ભારતના ભાગલા કરીને ૧૪ ઓગસ્ટે પાકિસ્તાની ડોમિનિયન (બાદમાં ઇસ્લામી જમ્હૂરિયા એ પાકિસ્તાન]) અને ૧૫ ઓગસ્ટે ભારતીય યૂનિયન (બાદમાં [[ભારત ગણરાજ્ય)ની સ્થાપના કરવામાં આવી. આ ઘટનામાં મુખ્યત્વે બ્રિટિશ ભારતના બંગાળ પ્રાંતને પૂર્વ પાકિસ્તાન અને ભારતના પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં વહેંચવામાં આવ્યું અને આ જ રીતે બ્રિટિશ ભારતના પંજાબ પ્રાંતને પશ્ચિમ પાકિસ્તાન અને ભારતના પંજાબ રાજ્યમાં વહેંચવામાં આવ્યું. આ જ વખતે બ્રિટિશ ભારતમાંથી સીલોન (હવે શ્રીલંકા) અને બર્મા (હવે મ્યાનમાર) ને પણ અલગ કરવામાં આવ્યું. પરંતુ તેમને ભારતના ભાગલામાં ગણવામાં આવતું નથી. નેપાલ અને ભૂતાન આ વખતે પણ સ્વતંત્ર રાજ્ય હતા અને ભાગલાની અસર તેમને કોઈ પડી નહોતી.
૧૫ ઓગસ્ટ, ૧૯૪૭ ની અડધી રાતે ભારત અને પાકિસ્તાન કાનૂની રસમથી બે સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર બન્યા. પાકિસ્તાનની સત્તા પરિવર્તનની રસમ ૧૪ ઓગસ્ટે કરાંચી શહેરમાં કરવામાં આવી, જેથી છેલ્લા બ્રિટિશ વાઇસરોય લુઇસ માઉંટબૈટન કરાંચી અને નવી દિલ્લી બન્ને જગ્યાની વિધીમાં ભાગ લઇ શકે. આથી પાકિસ્તાનનો સ્વતંત્રતા દિવસ ૧૪ ઓગસ્ટ અને ભારતનો ૧૫ ઓગસ્ટે મનાવવામાં આવે છે.
ભારતના વિભાજનથી કરોડો લોકોના જીવન પર અસર થઇ. વિભાજન દરમિયાન થયેલી હિંસાની હોળીમાં આશરે ૫ લાખ લોકો માર્યા ગયા, અને આશરે ૧.૪૫ કરોડ શરણાર્થિઓએ પોતાના ઘર-બાર છોડીને પોતાના સંપ્રદાયની બહુમતિ વાળા દેશમાં શરણ લીધી; જેમ કે, ઘણા મુસ્લિમો પાકિસ્તાન ગયા જ્યારે ઘણા હિન્દુ અને શીખ લોકો પાકિસ્તાન છોડી ભારત આવ્યા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારત શ્રેણી:ઇતિહાસ
Storia dell'India
મમી
thumb|આલ્બર્ટ હોલ મ્યુઝિયમ, જયપુર ખાતે મમી મમી એ એક શબ છે જેની ત્વચા અને અંગોને, એક પેટીમાં અંદર જ્યાં શબને મૂકાય છે ત્યાં રસાયણો; અત્યંત ઠંડી, બહુ ઓછી ભેજ, અથવા હવાના અભાવની સામે કયા તો ઈરાદાપૂર્વક અથવા પ્રાસંગિક પ્રદર્શન કરવા માટે સંગ્રહ કરવામાં આવે છે. વર્તમાનમાં, સૌથી જુની શોધાયેલી (કુદરતી) મમી પ્રક્રિયા કરાયેલ મનુષ્યનું શબ, વધ કરાયેલું માથુ, જે 6000 વર્ષ જુની તારીખનું હતું અને 1936માં શોધાયેલું હતું. સૌથી વધુ પ્રસિદ્ધ ઈજીપ્તની મમીઓ સેટી I, રમેસેસ II (13મી સદી બીસી) છે, જે સૌ પ્રથમ ઈજીપ્તની મમી તરીકે ઓળખાતી, જેનું ઉપનામ તેના વાળના કલરના કારણે “ જીંજર ” રાખવામાં આવેલું છે તે લગભગ 3300 બીસીના સમયથી જુની છે.
મનુષ્યની અને બીજા પ્રાણીઓની મમીઓ સમગ્ર દુનિયામાં વિવિધ જગ્યાઓએ મળી આવેલ છે, જે બંને કુદરતી સંરક્ષણ અથવા તો અસાધારણ સ્થિતિઓના કારણે અને મૃતને સાચવવાની સાંસ્કૃતિક શિલ્પકૃતિઓના કારણે હશે. એક મિલિયન પ્રાણીઓની મમીઓથી પણ વધારે મમીઓ ઈજીપ્તમાં મળી આવેલ છે, જેમાં ઘણી બધી બિલાડીઓનો સમાવેશ થાય છે. તેમને દફન કરવામાં અને તેમનું સમગ્ર કામ પૂરુ કરવામાં લગભગ 70 દિવસ લાગે છે.
ઈજીપ્તની શબપરીરક્ષણ પ્રક્રિયા
પ્રારંભમાં ઓળાખાતી ઈજીપ્શિયન મમી, તેના વાળના રંગ માટે ઉપનામ “ જીંજર ” રાખેલ છે, તે 3300 બીસીની તારીખના સમયથી જુની છે. હાલમાં બ્રિટીશ મ્યુઝિયમમાં પ્રદર્શિત કરેલ છે, જીંજરની શોધ ગરમ રણની રેતીમાં દટાયેલી રીતે થઈ હતી. રણની સ્થિતિ કુદરતી રીતે શબોને સાચવી શકે છે, માટે અનિશ્ચિત છે કે શુ આ શબપરીરક્ષણ ઈરાદાપૂર્વક થઈ હતી કે નહીં. જો કે, જીંજરને થોડાક માટીના વાસણો સાથે દફનાવેલી હોવાથી, એવું જણાય છે આ શબપરીરક્ષણ દ્વારા તેને દાટવા માટેની સાચવવાની પ્રક્રિયાની રીતે થયું હશે. પથ્થરોનો તેની ટોચ પર ઢગલો એ શિયાળ અને બીજા મુર્દાખોરોથી શબ ન ખાઇ શકે તે માટે કરવામાં આવ્યો હશે અને માટીના વાસાણોમાં ખાવાનું અને પીણું હશે જે માટે પાછળથી એવું માનવામાં આવ્યું કે મૃતકને બીજી દુનિયાની મુસાફરી કરતી વખતે જીવીત રાખવા માટે મૂકવામાં આવ્યા હશે.
ઈજીપ્તની મમીઓનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ
તાજેતરમાં, વિજ્ઞાને પણ મમીમાં વધારે રસ લીધો છે. ડો બોબ બ્રેયર એક ઈજીપ્તનો વૈજ્ઞાનિક છે, જે પ્રથમ આધુનિક વૈજ્ઞાનિક છે જેણે પ્રાચીન ઈજીપ્શિયનની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરી એક મમી રચવાનો પ્રયત્ન કર્યો. મમીનો ઉપયોગ દવાઓમાં વિકિરણના સ્તરે કેટ સ્કેન સાધનોના શક્તિનો માપ કાઢવામાં થાય છે, જે જીવતા માણસો પર પ્રયોગ કરવા માટે ખૂબ ભયાનક હોઇ શકે. હકીકતમાં, મમીનો અભ્યાસ તેમને ખોલ્યા વગર કેટ સ્કેન અને એકસ-રે મશીનોનો ઉપયોગ કરી, તેની અંદર શું છે તેનું ડિજીટલ ચિત્ર બનાવીને તેના અભ્યાસ કરવા માટે થાય છે. તેઓ જીવવિજ્ઞાની અને માનવવિજ્ઞાનીઓને ખૂબ ઉપયોગી છે, કારણ કે તેઓએ ખૂબ પ્રાચીન લોકોના આરોગ્ય અને રહેણી કરણી વિશેની ખૂબ મહત્વની માહિતીઓનો ભંડાર આપ્યો છે. 2008માં, આધુનિક પેઢીના સીટી સ્કેનર્સ (શિકાગોની યુનિવર્સિટીમાં 64 અને 256 સ્લાઈસ ફિલીપ્સ) નો ઉપયોગ મેરેસમનના અભ્યાસ માટે કરવામાં આવ્યો, જે અમનના મંદિરની ગાયિકા અને મહિલા પાદરી હતી, જેની મમી હાલમાં શિકાગોના ઓરિએન્ટલ ઈન્સ્ટિટયૂટમાં છે.
મમીના ડીએનએના અણુસંબંધિત પ્રતિરૂપણમાં રસ ધરવાતા વૈજ્ઞાનિકોએ એક ઈજીપ્તની મમી જેની તારીખ સિરકા 400 બીસીની છે તેનો મનોવિશ્લેશ કરી શકાય તેવા ડીએનએના શોધાયાનો અહેવાલ આપ્યો છે. જો કે પછીના મધ્ય કિંગડમની પ્રાચીન ઈજીપ્તની મમીના વાળના પૃથ્થકરણે એક સુવ્યવસ્થિત ભોજન યોજનાનો પુરાવો બતાવે છે, સિરકાની 3200 બીસીની પ્રાચીન ઈજીપ્તની મમીઓ અતિશય એનીમિયા અને હેમોલાયટિક વિકારની નિશાનીઓ બતાવે છે.
કુદરતી મમી
મમી જે કુદરતી મળતા વાતાવરણની પરિસ્થિતિઓના કારણે બનતી હોય છે જેમ કે અત્યંત ઠંડક (ઓટઝી ધ આઈસમેન, ધ આઈસ મેઇડન, ધ લુલ્લાઈલાકો બાળકની મમી), તેજાબ (તોલુન્ડ મેન), ખારાપણું (સોલ્ટ મેન), અથવા તો સુકાયેલ શુષ્કતા (ટારીમ મમી), વિશ્વભરમાંથી મળી આવેલ છે. એક હજારથી વધારે આયર્ન યુગના સમયના શબો, કહેવાતી શરીરની પેટીઓ, ઉત્તરી યુરોપમાં પેટીઓમાં મળી આવેલ હતી, જેમ કે યડે ગર્લ અને લિન્ડો મેન. કુદરતી શબપરીરક્ષણ અન્ય પ્રાણીની પ્રજાતિઓમાં પણ બને છે; જે છીછરા ખારા પાણીના વાતાવરણમાં રહેલી પ્રજાતિઓ માટે સૌથી વધુ સામાન્ય છે, ખાસ કરીને તેવા પ્રાણીઓ જેમનું શારીરિક બંધારણ આ પ્રક્રિયા માટે ખાસ રીતે અનુકૂળ હોય જેમ કે જળઘોડો અને સ્ટારફીશ (તારા માછલી). જુની મમી જેમ કે ડાયાનોસોરસ લિઓનાર્ડો, ડાકોતા અને અમેરિકામાં ટ્રાચોડનની મમી ખૂબ કિંમતી શોધો હતી.
ઇટાલી
કુદરતી શબપરીરક્ષણ દુર્લભ છે, જેને બનવા માટે ખાસ વાતાવરણની જરૂર પડે છે, પરંતુ તેણે સૌથી જુની જણાતી કેટલીક મમીને ઉત્પન્ન કરી છે. સૌથી વધુ પ્રસિદ્ધિ પ્રાચીન મમી ઓટઝી ધ આઈસમેન છે, જે 3300 બીસીની આસપાસ ઓટઝલ આલ્પસમાં ગ્લેસિયરમાં બરફ બની ગઈ હતી જેની શોધ 1991માં થઈ. ફેરેનટીલોમાં 1805 માં પણ અમ્બ્રીઆ પ્રદેશની મમી શોધાઇ હતી. આ વીસ કુદરતી મમી છે, જેમાંથી સૌથી પ્રાચિન છે તેની તારીખ ચોથી સદીની છે અને સૌથી નવી અને 19મી સદીની છે.
પેટીના શબ
યુનાઇટેડ કિંગડમ, રિપબ્લિક ઓફ આયર્લેન્ડ, જર્મની, નેધરલેન્ડ, સ્વિડન અને ડેનમાર્કે મોટી સંખ્યામાં પેટીના શબોના ઉત્પાદન કર્યા છે, સ્ફેગ્નમ પેટીઓમાં જમા થયેલા લોકોની મમી, જે અનિશ્ચિતપણે ખૂન અથવા તો ધાર્મિક બલિના પરિણામે હતા. તેવા પ્રસંગોમાં, પાણીની એસિડીટી, ઠંડું તાપમાન અને ઓક્સિજનનો અભાવ, ભેગા થઇને શરીરની ત્વચા અને નાના કોષોને પકવી નાખે. હાડપિંજર વિશિષ્ટરૂપથી અધિક સમય સુધી વિઘટિત રહે છે. આવી મમી આશ્ચર્યજનકપણે પેટીમાંથી કાઢીએ તો ઘણી સારી રીતે સચવાયેલી હોય છે, જેની ત્વચા અને આંતરીક અંગો અખંડ હોય છે; અને મૃતકના પેટને તપાસીને તેના છેલ્લા ભોજનની માહિતી પણ નક્કી કરવું શકય બને છે. પ્રખ્યાત પ્રસંગ તેમાં હરાલડસ્કેર મહિલાનો છે, જેની શોધ જુટલેન્ડમાં 1835માં પેટીમાં કામદારો દ્વારા થઈ હતી. તેની ખોટી ઓળખ પ્રારંભિક મધ્યકાલિન ડેનિશ રાણી તરીકે થઈ અને તેના કારણે તેને રાજાશાહી તાબૂત વેજલેના સેન્ટ નિકોલાઈ ચર્ચમાં મૂકવામાં આવી હતી, જ્યાં તે હાલ પણ સ્થિત છે.
ગુઆન્ચિસ (આદીવાસી રહેવાસી) ની મમી
કેનેરી આઇસલેન્ડના મૂળ ગુઆન્ચિસ (આદિવાસી રહેવાસીઓ) તેમના શબને દફન કરતા, કેટલીએ મમી શુષ્કતાની તીવ્ર સ્થિતિમાં મળી આવેલ હતી, દરેકનું વજન 6 કે 7 પાઉન્ડથી વધારે ન હતું. તેઓની પદ્ધતિ પણ પ્રાચીન ઈજીપ્શિયનના લોકોની જેમ સમાન હતી. શબને દફન કરવાની પ્રક્રિયા અલગ પડતી હતી. ટેનેરાઈફમાં, શબ માત્ર બકરા અને ઘેટાની ચામડીઓમાં વિટાળેલ હતા, જ્યારે બીજા આઇસલેન્ડમાં, એક દારૂ જેવા દ્રવ્યનો ઉપયોગ શરીરને સાચવવા થતો હતો, જે પછી શોધી કે પહોંચી ના શકાય તેવી ગૂફાઓમાં મુકતા હતા, અથવા કબ્રના ઢગલામાં દાટી દઈ ઉપર રેતીનો ઢગલો કરતા હતા. જો કે ટેનેરાઈફના ઘણા વિસ્તારોમાં શરીરનો વનસ્પતિ તત્વો સાથે પ્રક્રિયા કરતા હતા. દફન કરવાનું કામ એક નિશ્ચિત વર્ગ માટે નક્કી કરેલ હતો, મહિલા મૃતક માટે મહિલાઓ, પુરૂષ મૃતક માટે પુરૂષો. દફન કરવું વાસ્તવિકપણે જરૂરી ન હતું, અને શબો ઘણી વખત ગુફાઓમાં સંતાડેલ અથવા દફનાવાયેલા હતા. જે પધ્ધતિ ટેનેરાઈફના મૂળ રહેવાસીઓ દ્વારા ઉપયોગ કરાતી હતી તે સૌથી વધારે ચોક્કસ હતી, કારણ કે તેમના મમી સૌથી વધુ સરસ રીતે સચવાયેલા હતા અને આઇસલેન્ડ અને સ્પેનમાં સૌથી વધુ પ્રખ્યાત હતા. આદિવાસી મમીઓમાં સેન એન્ડ્રેસનું મમી મ્યુસીયો ડે લા નેચરલેઝા યેલ હોમ્બ્રે (ટેનેરાઈફ)માં ઉભી છે.
સાઉથ અમેરિકામાં
કેટલાક સૌથી વધુ સારી રીતે સચવાયેલી મમીઓ જે ઈન્કા સમયની તારીખની પેરુ અને ચીલીમાં છે જેમાંથી કેટલીક 500 વર્ષ જુની છે, ત્યાં બાળકોની ધાર્મિક રૂપથી એન્ડેસના પર્વતોની ટોચ પર બલી અપાતી હતી. આ વિસ્તારમાં મળી આવેલ બીજી ચિનચોરો મમીઓ હતી, જે અત્યાર સુધી મળી આવેલમાં સૌથી જૂની મમીઓ હતી. ઠંડી, સૂકી આબોહવાની અસરના કારણે શબ સારી રીતે સુકાય જાય અને અખંડ રીતે સચવાય. 1995માં, દક્ષિણ પેરુમાં એમપાટો પર્વત પર 1440 અને 1450ની વચ્ચેના સમયમાં મૃત થયેલી એક 11 થી 15 વર્ષની ઈન્કા છોકરીનું થીજી ગયેલું શબ શોધાયેલું. જેને “ મમી જયુનીતા ” (સ્પેનમાં “ મોમ્યા જયુનીતા ”) અથવા “ ધ આઈસ મેઇડન ” તરીકે જાણીતું છે, કેટલાક પુરાતત્વવિદો માને છે તેણી ઈન્કાના પર્વતના ભગવાન એપુસની એક માનવ બલીદાન હતી. ચીલીમાં, એક “ મીસ ચીલી ” છે, સારી રીતે સચવાયેલી ટીવાનાકુના સમયની મમી છે. તેણી હાલમાં સન પેડ્રો ડે એટકામામાં ગુસ્તાવો પેજ મ્યુઝિયમમાં છે. . ત્રણ બાળકોની મમી, 1999માં લુલ્લાઈલાકો પર્વત પર દરીયાઈ સ્તરથી 6700 મીટર ઉપર શોધાયેલી, જે આર્જેન્ટિનાના સાલ્ટામાં મ્યુઝિયમ ઓફ હાઈ અલ્ટીટયુડ આર્કીયોલોજીમાં પ્રદર્શનમાં છે.
રશિયામાં
1989ના ઉનાળામાં, ડો નતાલિયા પોલોસ્મેકના નેતૃત્વ હેઠળ એક રશિયાના પુરાતત્વવિદોની ટીમે મોંગોલિયન સરહદ નજીક અલ્ટાય પર્વતોમાં પોન્ટીક-કેસ્પિયન ઘાસના મેદાનના કહેવાતા પેસ્ચર્સ ઓફ હેવન ના પવિત્ર વિસ્તારમાં સાયબેરિયન આઇસ મેઇડનને શોધી કાઢ્યું હતું. શબ પરીરક્ષણ, પછી અસાધારણ હવામાન સ્થિતિઓ દ્વારા પાંચમી સદી બીસીમાં થીજેલી, છ શણગારેલા ઘોડા અને તેણીની છેલ્લી મુસાફરી માટેની પ્રતીકારત્મક ભોજન પણ સાથે હતું, તેણી સમાપ્ત થયેલ પેઝિરીક સંસ્કૃતિની શમન હોવાનું માનવામાં આવે છે. તેણીનું શરીર ભડકીલા ભૂરા રંગના પૌરાણિક પ્રાણીઓના ચિત્રથી ચિત્રાયેલું હતું. સૌથી સારી રીતે સચવાયેલ ટટ્ટુમાં ગધેડાનું ચિત્ર, એક પહાડી ભેંસ, બે ઉચ્ચ શૈલીપૂર્ણ હરણ જેના મોટા શિંગડા હતા અને જમણા હાથ પર એક કાલ્પનિક માંસાહારી પ્રાણીનો સમાવેશ થાય છે. એક મળી આવેલ પુરૂષ (જેનું ઉપનામ “ કોનન ” છે) ની શોધ થઈ હતી જેની છાતી ગ્રિફીન સમાન દેખાતા બે મોન્સ્ટરની કોતરણીથી સુશોભિત હતી અને ત્રણ આંશિક રૂપથી ઘસાયેલા ચિત્રો, તેના ડાબા હાથ પર બે હરણ અને પહાડી બકરા સમાન દેખાતા હતા. ધ આઈસ મેઇડન વાદવિવાદના સ્ત્રોત બન્યા, કથિત પ્રમાણે તેણીને બહાર કાઢયા પછી તેણીની સારી રીતે દેખભાળ ના થઈ જેના કારણે શરીર બહુ ઝડપથી સડવા લાગ્યું; અને માટે સોવિયત યુનિયનના ભાગલા પડ્યા પછીથી, અલ્ટાઇ રિપબ્લિકે વિવિધ “ ચોરાયેલી ” શિલ્પકૃતિઓને પાછા કરવાની માંગ કરી છે, જેમાં ધ આઈસ મેઇડનનો સમાવેશ થાય છે, જે હાલમાં સાયબિરિયામાં નોવોસાઇબિરસ્કમાં સંગ્રહ કરાયેલી છે.
ઉત્તર અમેરિકામાં
1972માં, આઠ નોંધનીય સચવાયેલી મમીઓ અપસર્જિત ઈન્યુટ સમજોતા, જેને ગ્રીનલેન્ડમાં કીલાકીટસોક કહેવાય છે, ત્યાં શોધવામાં આવી. “ ગ્રીનલેન્ડની મમી ' માં છ મહિનાની બાળકી, એક ચાર વર્ષનો છોકરો અને વિવિધ ઉમરની છ મહિલાઓનો સમાવેશ થાય છે, જે લગભગ 500 વર્ષ પહેલાં મૃત્યુ પામ્યા હતા. તેઓના શબ જે ગૂફામાંથી મળી આવ્યા હતા ત્યાં ઉપ-શૂન્ય તાપમાન અને સૂકા પવનના કારણે કુદરતી શબપરીરક્ષણ હતા. ઉત્તર અમેરિકાની સૌથી જૂની સચવાયેલી મમી કવાડે ડન ત્સ'ઈન્ચી (શેમ્પેઇનની અને એશીહીક પ્રથમ રાષ્ટ્રોની સાઉથર્ન તટચોન ભાષામાં “ પહેલાના જમાનાનો માણસ ” ) એ 1999 ઓગસ્ટમાં ટટશેનશીની અલ્સેક પાર્કમાં બરફીલા પ્રદેશના ખૂણામાં ત્રણ રાષ્ટ્રીય શિકારીઓ દ્વારા શોધાઇ હતી. એવું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે કે તે 550 વર્ષ જુની હતી અને તેના સચવાયેલા અવશેષો ઉત્તર અમેરિકાના સૌથી જૂના શોધાયેલામાંના હતા.
સ્વયં શબ પરીરક્ષણ
સંતો જેમના શરીર કોઈપણ જાતનાં સુવિચારિત શબપરીરક્ષણના લક્ષણો વગર અભ્રષ્ટ હતા તેવા કેટલાક બુદ્ધ સંતો પુજનીય હતા જે માનતા હતા કે તેઓ તેમની મૃત્યુ પર વાસનાની ઈન્દ્રિયોને વશ કરવા સફળતાપૂર્વક સક્ષમ હતા. “ બુદ્ધ સંતોનું કહેવું હતું કે ફકત અંગ્રિમ પંડિતો જ મૃત્યુ પહેલા એક ખાસ નક્કી કરેલ સ્થિતિમાં રહી શકે છે અને પોતાને પવિત્ર કરી શકે કે જેથી તેમનું શરીર સડી ન જાય.'
ઘણા મહાયના બુદ્ધ સંતોએ તેમના મૃત્યુના સમયનો અહેવાલ આપ્યો છે અને તેમના છેલ્લા વિધાનો છોડી ગયા અને તેમના શિષ્યોને કમળની અવસ્થામાં તેમને સમાધિ કરાવી, તેમને એક મોટા વાસણમાં સૂકવવાના તત્વો (જેમ કે લાકડું, પેપર, અથવા લીંબુ) સાથે મૂકવામાં આવે અને ઈંટોથી ઘેરી લઇને કે મોટાભાગે ત્રણ વર્ષ પછી, પાછળથી ખોદીને કાઢી શકાય. સંગ્રહ કરેલા શરીરોને રંગ કરી શણગારવામાં આવે છે અને સોનાથી શ્રુંગાર કરવામાં આવે છે.
વિકટર એચ. મેર દાવો કરે છે એક ટિબેટીયન સાધુના સ્વયં શબપરીરક્ષણ જે સીએ. 1475 માં મૃત થયેલ અને જેનું શરીર 1990માં અપેક્ષાકૃત અભ્રષ્ટ પુન: પ્રાપ્ત થયું હતું, જે તેમને પ્રભાવશાળી ચિન્તનના અભ્યાસ, દીર્ઘકાલિન ઉપવાસના યુગ્મિત થઈ અને ધીમા સ્વયં શ્વાસ રોકીને મેળવેલી અને એક વિશિષ્ટ પટ્ટાનો ઉપયોગ કરી, જે તેની ગરદન અને ઘૂંટણ સાથે જોડાયેલ હોય જેથી કમળની અવસ્થામાં બેસી શકાય.
શબો તથા કથિત કહેવાતા સ્વયં શબપરીરક્ષણ કરેલા સંતોની મમીઓની પ્રદર્શની જાપાની લોકોના પવિત્ર સ્થાનોમાં થાય છે, અને એવો દાવો કરાય છે, કે આ સંતોએ તેમના મૃત્યુ પહેલા ઓછું ભોજન જે મીઠા, સૂકામેવા, દાણા, મૂળ અને પાઈન બાર્ક અને ઉરુષી ચ્હાનું બનેલું હોય, તેવું ભોજન ગ્રહણ કરતા હતા. એમાંના કેટલાક પાઈનના લાકડાની પેટીમાં મીઠું ભરી જીવતા દાટેલા હતાં.
આધુનિક મમી
1830માં, જેરેમી બેન્થમ, ઉપયોગીતાવાદના શોધકે પોતાના મૃત્યુ પછી પાલન કરવા માટેની માહિતીઓ છોડી ગયા હતા, જેણે એક પ્રકારની આધુનિક મમીની રચનાની શરૂઆત કરી. તેણે સૂચના આપી કે તેના શબને દૃષ્ટાન્ત આપવા માટે “ નાદાનીમાં અંગવ્યવચ્છેદ કેટલું ભયજનક હોય શકે ” પ્રદર્શનમાં મૂકવામાં આવે; એક વખત પ્રદર્શિત થયા પછી અને તેના વિષે ભાષણ આપ્યા પછી, તેણે સૂચના આપી કે તેમાં તેના હાડપિંજર સહિત તેના શરીરના અંગોને સાચવવામાં આવે, (સિવાય કે તેની ખોપડી, જે સચવાયું ના હોય છતાં, જ્યાં સુધી ચોરીના કારણે બીજી જગ્યાએ સંગ્રહ કરવા જરૂરી પડે ત્યાં સુધી તેના ચરણને પાસે પ્રદર્શિત કરાયું), તેના શરીરને તે જે મોટાભાગે કપડાં પહેરે છે તે કપડાં પહેરવાના હતા, અને જ્યારે “ હું વિચારોમાં પરોવાયેલો હોવું છું ત્યારે જે રવૈયામાં જીવીને જે ખુરશી મોટાભાગે મારા દ્વારા ગ્રહણ કરવામાં આવે છે તેમાં બેસાડવો ”. તેના શરીરને મીણના માથાથી સજ્જ કરવામાં આવેલી, કારણ કે તેને બનાવવામાં ખૂબ તકલીફ પડી હતી કેમ કે બેન્થમે વિનંતી કરેલી, તેને લંડનની યુનિવર્સિટી કોલેજમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી.
20મી સદીના પ્રારંભમાં, કોસ્મીસમની રશિયાની ચળવળ દરમિયાન, નિકોલજ ફેદોરોવ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યું તેમ, મૃત લોકોના વૈજ્ઞાનિક પુર્નજીવનને નવી દૃષ્ટિ આપી. આ વિચાર એટલો પ્રસિદ્ધ થયો હતો કે લેનીનના મૃત્યુ પછી, લિયોનીદ ક્રાસીન અને એલેક્ષેન્ડર બોગડાનોવે સૂચવ્યું કે તેના શરીર અને મગજને ઈતિવૃત્તપણે સાચવવામાં આવે કે જેથી ભવિષ્યમાં તેને પુન:જીવત કરાય. જરૂરી સાધનો વિદેશમાંથી ખરીદવામાં આવ્યા, પરંતુ વિવિધ કારણોના લીધે આ આયોજન સિદ્ધ ના થયું. તેના શરીરને સંલેપન કરવાની જગ્યાએ અને તેને કાયમી ધોરણે મોસ્કોના લેનીન મૌસોલિયમમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યું, જ્યાં તે આજે પણ પ્રદર્શિત કરેલ છે. મૌસોલિયમ પોતે જ અલેકસે શચુસેવ દ્વારા જોસરના પિરામિડ અને સાયરસની કબ્રના આધારે બનાવવામાં આવેલું.
મેક્સિકોના ગ્યુનાજયુતો રાજ્યમાં, મેક્સિકો શહેરની ઉત્તર પશ્ચિમી દિશામાં ગ્યુનાજયુતો નામના શહેરમાં એક કબ્રસ્તાનમાં મમીઓ શોધાઇ હતી. તેઓ આકસ્મિકરીતે આધુનિક મમીઓ હતી અને 1896 અને 1958 વચ્ચેના વર્ષોમાં એક આંતરિક કાયદા મુજબ મૃતકના સગાઓએ એક કબ્રનો કર ચૂકવવાનો જરૂરી બનતો હતો ત્યારે જ્ઞાતપણે ખોદી કાઢવામાં આવેલી. મ્યુસેઓ ડે લાસ મોમાયસ માં, જેના પરથી સમગ્ર શહેર નજરે પડે છે ત્યાં ગ્યુનાજયુતો મમીઓને પ્રદર્શનમાં મુકેલી છે. આ આધુનિક સમયમાં કુદરતી શબપરીરક્ષણનું એક બીજું નોંધનીય ઉદાહરણ ક્રિસ્ટીયન ફ્રેડરિક વોન કહલબટઝ (1651-1702) છે, જેનું શબ તેના વતન કેમ્પહેલમાં પ્રદર્શિત કરાયું છે.
1994માં, 1729-1838 ની વચ્ચેના સમય 265 શબપરીરક્ષણ શબો હંગેરીના વેકમાં ડોમિનિકન ચર્ચના ભોંયરામાં મળી આવ્યા હતા. આ શોધ વૈજ્ઞાનિક રૂપથી ખૂબ મહત્વની સાબિત થઈ અને 2006 સુધીમાં બુધપેસ્ટમાં એક મ્યુઝિયમ ઓફ નેચરલ હિસ્ટરીમાં એક પ્રદર્શન પણ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું. માર્ચ 2006માં, ગ્રીક રૂઢિચુસ્ત સંત વિસારીયન કોર્કોલિકોસનું શબ, તેને દફન કર્યાના 15 વર્ષ પછી તેના કબ્રમાંથી અખંડ પ્રાપ્ત થયું. આ ઘટનાએ જે આને ચમત્કાર માનતા હતા અને બીજા તે જે આને કુદરતી શબપરીરક્ષણના પરિણામનો દાવો કરતા હતા તેઓની વચ્ચે વાદવિવાદ ઊભાં કર્યાં.
વ્યાવસાયિક શબપરીરક્ષણ
1975 માં, સમ્મમ નામની એક ગુપ્ત સંસ્થાએ “ આધુનિક શબપરીરક્ષણ ” એક સેવા રજૂ કરી જે આધુનિક પ્રવિધિઓની સાથે પ્રાચીન પદ્ધતિઓના પહેલુનો ઉપયોગ કરતી હતી. આ સંસ્થા માણે છે કે પ્રાણીઓ અને લોકોનું મુળતત્વ જે શરીરની મૃત્યુ પછી પણ ચાલુ હોય જ છે, અને તેનું શબપરીરક્ષણ પ્રક્રિયા એ તેમના શરીરને સાચવવાના અર્થે કરાય છે, જે તેમના મૂળતત્વોને નવી જગ્યાએ પારગમન કરવામાં મદદરૂપ થવા માટે સ્ત્રોત બની રહે છે.
પ્રાચીન કાળની મમીઓની લાક્ષણિક નિર્જલીકરણ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કર્યા વગર, સમ્મને રાસાયણિક પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કર્યો જેમાં શબને એક સાચવવા માટેના પ્રવાહીમાં એક ટેંકમાં કેટલાક મહિનાઓ માટે ડૂબાડી રાખવામાં આવે. સમ્મમ દાવો કરે છે કે તેની આ પ્રક્રિયા શબને એટલી સારી રીતે સાચવે છે કે ભવિષ્યમાં પણ તેના ડીએનએ અખંડ રહેશે, જેનાથી પ્રતિરૂપણ પ્રક્રિયાની શકયતા પણ ખુલ્લી રહેશે, જે ચોક્કસરૂપથી પ્રવિધિને વિજ્ઞાન મનુષ્ય પર ઉપયોગ કરી શકશે.
નવી કથાઓ મુજબ, સમ્મમે મોટી સંખ્યામાં પણ પક્ષીઓ, બિલાડીઓ, અને કુતરાઓ, તેમ જ લોકોનું પણ શબપરીરક્ષણ કર્યું છે. સમ્મ્મની વધારે ચર્ચા ધ સાઇન્ટિફિક સ્ટડી ઓફ મમીસ માં થઈ છે, જે આર્થર સી. ઓફેડરહેડ દ્વારા લખાઇ છે.
પારોલી (તા. ઘોઘંબા)
પારોલી (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પારોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મમી
પ્લાસ્ટિકરણ
આ પ્રવિધિ જ્યારે તેઓ 1978માં શરીર રચનાના વિજ્ઞાનની સંસ્થાની હેડલબર્ગ યુનિવર્સિટીમાં કામ કરતા હતા ત્યારે ગુન્થર વોન હેગન્સ દ્વારા શોધાઇ હતી. વોન હેગન્સે આ પ્રવિધિના વિવિધ દેશોમાં પેટન્ટ અધિકાર પણ મેળવેલા અને મુખ્ય રૂપથી આ પ્રચારમાં, ખાસ કરીને બોડી ર્વલ્ડ પ્રવાસ પ્રદર્શનીના રચેતા અને ડિરેકટર તરીકે શામિલ હતા, આંતરરાષ્ટ્રીય રૂપથી પ્લાસ્ટિક માનવ શરીરનું પ્રદર્શન કરતા હતા. તેમણે હેડલબર્ગમાં ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ પ્લાસ્ટિનેશનની પણ સ્થાપના કરી અને નિદર્શન કર્યું.
પારોલી (તા. ઘોઘંબા)
શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
મમી
પ્લાસ્ટિકરણ
વિશ્વભરમાં 40 સંસ્થાથી પણ વધારે પ્લાસ્ટિકરણ માટેની સગવડો આપે છે, ખાસ કરીને ઔષધિય સંશોધન અને અભ્યાસ માટે, અને મોટાભાગની પ્લાસ્ટિકરણ માટેની આંતરરાષ્ટ્રીય સોસાયટી સાથે જોડાયેલી છે.