cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
વિન્સેન્ટ વેન ગો
ઔવર્સ-સુર-ઓઇસ (મે-જુલાઇ 1890)
વ્હીટ ફિલ્ડ વિથ ક્રોઝ (જુલાઇ 1890) અસામાન્ય ડબલ સ્ક્વેર કેનવાસનું ઉદાહરણ છે જે તેમણે જીવનના છેલ્લા સપ્તાહમાં તૈયાર કર્યું હતું. તે તેની તીવ્રતાના કારણે વેન ગોના ઉગ્ર લાગણી જગાવતા ચિત્રો પૈકી એક છે. તેને ઘણી વખત ભૂલથી તેમની છેલ્લી કૃતિ માની લેવામાં આવે છે. પરંતુ વેન ગોના સ્કોલર જેન હલ્સ્કર સાત ચિત્રોની યાદી આપે છે જે તેનાથી પાછળ દોરવામાં આવ્યા હતા. બાર્બિઝોન પેઇન્ટર ચાર્લ્સ ડોબિંગી 1861માં એવોરસ ગયા હતા અને તેના કારણે બીજા કલાકારો પણ ત્યાં આવ્યા હતા જેમાં કેમિલ કેરોટ, હોનોર ડોમિયર અને 1890માં વિન્સેન્ટ વેન ગો સામેલ છે. Image:Vincent Willem van Gogh 021.jpg જુલાઇ 1890માં વેન ગોએ ડોબિગ્નીઝ ગાર્ડનના બે ચિત્રો પૂરા કર્યા અને તેમાંથી એક તેમની અંતિમ કૃતિ હોવાનું માનવામાં આવે છે. તેમના ઘણા ચિત્રોમાં અધુરા હોવાના પૂરાવા પણ જોવા મળે છે જેમ કે થેચ્ડ કોટેજિસ બાય અ હિલ વગેરે.
મૃત્યુ
થોડા જ સમય અગાઉ હોસ્પિટલમાંથી રજા અપાયા બાદ વેન ગોને ડિસેમ્બર 1889માં ગંભીર ફટકો સહન કરવનો પડ્યો હતો. તેઓ પોતાની માનસિક બીમારીના કારણે આખી જિંદગી પરેશાન રહ્યા હતા, પરંતુ તેમના છેલ્લા વર્ષો દરમિયાન આ સ્થિતિ વધારે મુશ્કેલ બની હતી. આવા કેટલાક કિસ્સામાં તેઓ પેઇન્ટ કરવા તૈયાર ન હતા અથવા પેઇન્ટ કરી શકતા ન હતા. તેના કારણે ટોચની ક્ષમતાએ પહોંચેલા એક કલાકાર તરીકે તેમની હતાશામાં વધારો થયો હતો. તેમની હતાશામાં ધીમે ધીમે વધારો થવા લાગ્યો. 27 જુલાઇ 1890ના રોજ 37 વર્ષની વયે તેઓ એક મેદાનમાં ગયા અને એક રિવોલ્વર દ્વારા પોતાની જાતને છાતીમાં ગોળી મારી. તે તેની અસરમાંથી બચી ગયા, પરંતુ તેમને જાણ ન હતી કે તેમની ઇજા જીવલેણ સાબિત થવાની છે. તેઓ ચાલીને રોવોક્સ ઇનમાં પહોંચ્યા. બે દિવસ બાદ તેમનું અવસાન થયું. થિયો તેમની પાસે દોડી આવ્યા હતા. થિયોના કહેવા પ્રમાણે તેમના ભાઈના છેલ્લા શબ્દો હતા, "La tristesse durera toujours" (આ દુઃખ કાયમ માટે રહેશે )
left|thumb|upright|Vincent and Theo van Gogh's graves at the cemetery of Auvers-sur-Oise|alt=બે કબર અને કબર પરના બે પથ્થર એકબીજાની બાજુમાં છે. તેમની પાછળ લીલા પાંદડાની પથારી છે જેના પર વિન્સેન્ટ અને થિયો વેન ગોના અવશેષો છે જ્યાં તેઓ Auvers-sur-Oiseના કબ્રસ્તાનમાં છે. ડાબી બાજુના પથ્થર પર લખ્યું છેઃ આઇસીઆઇ રિપોઝ વિન્સેન્ટ વેન ગો (1853થી 1890) અને જમણી બાજુના પથ્થર પર લખ્યું છેઃ આઇસીઆઇ રિપોઝ થિયોડોર વેન ગો (1857-1891)
ભાઈના મૃત્યુના મહિનાઓ બાદ થિયોની તબીયત પણ કથળવા લાગી. તેઓ સિફિલીસના ચેપનો ભોગ બન્યા, જોકે, તેમના પરિવારે આ વાત વર્ષો સુધી સ્વીકારી ન હતી. તેમને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા, નબળા પડી ગયા પછી અને વિન્સેન્ટની ગેરહાજરી સ્વીકારવા તૈયાર ન હોવાની સ્થિતિમાં છ મહિના પછી 25 જાન્યુઆરીના રોજ યુટ્રેક્ટ ખાતે તેમનું અવસાન થયું. 1914માં થિયોનો મૃતદેહ પાછો કાઢવામાં આવ્યો હતો અને ઔવર્સ-સુર-ઓઇસ ખાતે તેમના ભાઈ સાથે ફરી દફનાવી દેવાયો હતો.
વિન્સેન્ટના પાછળા મોટા ભાગના ચિત્રો ધીરગંભીર હતા, છતાં તેમાં એક પ્રકારનો આશાવાદ છલકતો હતો અને સારી માનસિક તંદુરસ્તી પ્રાપ્ત કરવાની ઇચ્છા જોવા મળતી હતી. જોકે તેમની આત્મહત્યા અગાઉના દિવસોમાં પૂર્ણ કરવામાં આવેલા પેઇન્ટિંગ એકદમ ડાર્ક છે. એટ એટર્નિટીઝ ગેટ નામના તેમના ચિત્રમાં એક વૃદ્ધ માણસને તેમના માથાને પોતાના હાથમાં રાખીને બેસેલો દર્શાવાયો છે જે એકંદરે અંધકારમય ચિત્ર છે. તે કૃતિ દર્શાવે છે કે અંતિમ દિવસોમાં કલાકાર કેવી માનસિક સ્થિતિમાંથી પસાર થયો હતો. વેન ગોની બીમારીના કારણ અને તેનાથી તેમના કામ પર પડેલી અસર વિશે ઘણી ચર્ચા થઇ છે. 150 કરતા વધુ મનોચિકિત્સકોએ બીમારીનું મૂળ જાણવાના પ્રયાસ કર્યા છે અને અલગ અલગ 30 પ્રકારના નિદાન બહાર આવ્યા છે. જે નિદાન કરવામાં આવ્યા છે તેમાં સ્કીઝોફ્રેનિયા, બાયોપોલર ડિસઓર્ડર, સિફિલિસ, ગળે ઉતરી ગયેલા પેઇન્ટનથી ઝેરી અસર, ટેમ્પોરલ લોબ એપિલેપ્સી અને એક્યુટ ઇન્ટરમિટન પોર્ફીરિયાનો સમાવેશ થાય છે. આમાંથી કોઇ પણ બીમારી કારણભૂત હોઇ શકે છે અને અપૂરતા ભોજન, વધુ પડતા કામ, અનિંદ્રા અને એબ્સિન્થ જેવા આલ્કોહોલના વધુ પડતા સેવનના કારણે સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની હોય તે શક્ય છે.
રચનાઓ
વેન ગો શાળામાં વોટરકલરથી ચિત્રો દોરતા હતા અને રંગ પૂરતા હતા. તેમાંથી કેટલીક કૃતિઓ આજે ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ તેની વિશ્વસનીયતાને હજુ પડકારવામાં આવે છે. તેઓ પુખ્તવયની વ્યક્તિ તરીકે કળામાં રૂચિ લેવા લાગ્યા ત્યારે Cours de dessin ની નકલ કરીને પ્રાથમિક સ્તરે પહોંચ્યા, જેનું એડિટિંગ ચાર્લ્સ બાર્ગ દ્વારા અને પ્રકાશન ગુપીલ એન્ડ સિ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. પ્રથમ બે વર્ષમાં જ તેઓ કમિશન માંગવા લાગ્યા હતા. 1882ની વસંતમાં તેમના કાકા કોર્નેલિસ મેરિનસ (એમ્સ્ટર્ડમ ખાતે સમકાલિન કળાની પ્રતિષ્ઠિત ગેલેરીના માલિક) એ તેમને હેગના ચિત્રો દોરવા માટે જણાવ્યું હતું. વેન ગોના ચિત્રો તેમના કાકાની અપેક્ષા મુજબ ન હતા. મેરિનસે તેમને બીજા કમિશનની ઓફર કરી જેમાં તેમને વિષય વિશે વિસ્તૃત માહિતી આપી હતી, પરંતુ કામથી તેમને ફરી એક વખત નિરાશ થવું પડ્યું હતું. જોકે વેન ગોએ ખંતપૂર્વક કામ કર્યું. તેણે વેરિયેબલ શટર ગોઠવીને પોતાના એટેલિયલ (સ્ટુડિયો)ના લાઇટિંગમાં સુધારો કર્યો. વિવિધ ડ્રોઇંગ મટિરિયલ સાથે તેમણે પ્રયોગો કર્યા હતા. એક વર્ષ કરતા વધુ સમય સુધી તેમણે સિંગલ ફિગર્સ પર કામ કર્યું જેમાં "Black and White"માં વિસ્તૃત અભ્યાસનો સમાવેશ થતો હતો જેની તેના સમયે ટીકા જ કરવામાં આવી હતી. આજે તેને તેમના પ્રથમ માસ્ટરપીસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
1883ની શરૂઆતમાં તેમણે બહુ આકાર ધરાવતા કમ્પોઝિશન પર કામ શરૂ કર્યું જે ડ્રોઇંગ પર આધારિત હતું. તેમણે તેમાંથી કેટલાકના ફોટોગ્રાફ કઢાવ્યા હતા પરંતુ જ્યારે તેમના ભાઈએ કહ્યુ કે તેમાં જીવંતપણા અને તાજગીની ખામી છે ત્યારે વેન ગોએ તેનો નાશ કર્યો અને તેઓ ઓઇલ પેઇન્ટિંગ તરફ વળ્યા. 1882ની પાનખર સુધીમાં તેમના ભાઈએ તેમને પોતાનું પ્રથમ પેઇન્ટિંગ લાવવા માટે નાણાકીય મદદ કરી હતી પરંતુ થિયો જેટલા નાણાં પૂરા પાડી શકતો તે બધા તુરંત ખર્ચાઇ જતા હતા. ત્યાર બાદ 1883ની વસંતમાં વેન ગો વેઇસેનબ્રન્ક અને બ્લોમર્સ જેવા પ્રતિષ્ઠિત કલાકારોની હેગ સ્કૂલમાં પહોંચ્યા અને તેમની પાસેથી તકનીકી મદદ મેળવી. તેમણે ડી બોક અને વેન ડેર વીલ જેવા પેઇન્ટરોની મદદ પણ લીધી જેઓ બીજી પેઢીના હેગ સ્કૂલના આર્ટિસ્ટ હતા. ડ્રેન્થે ખાતે થોડા રોકાણ પછી તેઓ ન્યુનેન ગયા ત્યારે તેમણે કેટલાક મોટા કદના પેઇન્ટિંગ પર કામ કરવાનું શરૂ કર્યું પરંતુ પછી તેમાંથી મોટા ભાગનાનો નાશ કર્યો. ધ પોટેટો ઇટર અને ન્ચુનેન સિમેટરી પર તેની સાથેનું ચિત્ર ધ ઓલ્ડ ટાવર તથા ધ કોટેજ જ બચી ગયા છે. રિજકમ્યુઝિયમની મુલાકાત બાદ વેન ગો જાણતા હતા કે તેમની ઘણી ખામી માટે ટેકનિકલ અનુભવની ગેરહાજરી જવાબદાર છે. તેથી તેઓ એન્ટવર્પ ગયા અને ત્યાંથી પેરિસ ગયા જ્યાં તેઓ નવું કૌશલ્ય શીખ્યા.
thumb|left|upright|White House at Night (1890), Hermitage Museum, St. Petersburg, painted six weeks before the artist's death|alt=બે માળની એક સફેદ ઇમારત છે જેની એક છેડે બે સાઇપ્રસ વૃક્ષો છે અને ઘરની આસપાસ નાના લીલા ઝાડ છે જેની ફરતે પીળી વાડ છે.બે મહિલા આ વાડના દરવાજામાંથી પ્રવેશી રહી છે. કાળા કપડામાં એક મહિલા ડાબી બાજુએ આગળ વધે છે. આકાશમાં એક ચમકદાર તારો છે જેના ફરતે તીવ્ર પીળા રંગની આભા છે.
પ્રભાવવાદી અને નિયો-પ્રભાવવાદી ટેકનિકથી સજ્જ થઇને અને થિયરી જાણીને વેન ગો આ નવી શક્યતા વિકસાવવા આર્લ્સ પહોંચ્યા. પરંતુ થોડા જ સમયમાં કળા અને કારીગરી વિશે તેમના જૂના વિચાર બહાર આવ્યા. તેમાં સંબંધિત કે વિરોધાભાસી વિષયવસ્તુ પર શ્રેણીના વિચાર મુખ્ય હતા જેની અસર કળાના હેતુ પર પડતી હતી. આ કામ આગળ વધ્યું તેમ તેમણે અનેક સેલ્ફ પોટ્રેટ્સ બનાવ્યા. 1884માં ન્યુનેન ખાતે તેમણે એક સિરિઝ પર કામ કર્યું હતું જે એઇન્ડોવેન ખાતે એક મિત્રના ડાઇનિંગ રૂમની સજાવટ માટે હતું. તેવી જ રીતે આર્લ્સમાં 1888ની વસંતમાં તેમણે ફ્લાવરિંગ ઓર્ચાર્ડ્સ ને ટ્રાઇપ્ટીક્સમાં ગોઠવ્યા અને આકૃતિઓની એક શ્રેણી બનાવી જે રોલિન પરિવાર સુધી ચાલી અને અંતે જ્યારે ગોગિને વેન ગોની બાજુમાં જ આર્લ્સમાં રહેવાની સહમતી આપી ત્યારે તેમણે યલો હાઉસ માટે ધી ડેકોરેશન માટે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું જે તેમના સૌથી મહત્વકાંક્ષી પ્રયાસ પૈકી એક હતું. ત્યાર પછી તેમના કાર્યમાં મૂળભૂત સેટિંગમાં વિસ્તરણ કે સુધારાનો સમાવેશ થાય છે. 1889ની વસંતમાં તેમણે ઓર્ચાર્ડના એક નાનકડા ગ્રૂપનું પેઇન્ટિંગ કર્યું. એપ્રિલમાં થિયોને લખેલા એક પત્રમાં તેમણે જણાવ્યું કે મારી પાસે વસંતના છ અભ્યાસ છે જેમાથી બે મોટા ઓર્ચાર્ડ વિશે છે. આ અસર ક્ષણજીવી હોય છે તેથી બહુ ઓછો સમય બચે છે.
કળાના ઇતિહાસકાર આલ્બર્ટ બોઇમએ સૌથી પહેલા એ બાબતની નોંધ લીધી હતી કે વેન ગોએ સ્ટેરી નાઇટ જેવી અદભૂત કૃતિની રચના કરી હોવા છતાં તેઓ વાસ્તવિકતા પર આધાર રાખતા હતા. ધ વ્હાઇટ હાઉસ એટ નાઇટ માં એક મકાન દર્શાવાયું છે જેમાં આકાશમાં એક ચમકદાર તારાની આસપાસ પીળા રંગની આભા જોવા મળે છે. સાન માર્કોસ ખાતે સાઉથવેસ્ટ ટેક્સાસ સ્ટેટ યુનિવર્સિટીના ખગોળશાસ્ત્રીઓએ ગણતરી કરી હતી કે તે તારો શુક્ર હતો જે જૂન 1890માં સાંજે આકાશમાં ચમકતો હતો જે સમયે વેન ગોએ આ ચિત્રનું પેઇન્ટિંગ બનાવ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે.
સેઇન્ટ-રેમી સમયગાળાના ચિત્રોમાં ઘણી વખત વંટોળ અને ચક્ર જોવા મળે છે. આ ચિત્રોમાં પ્રકાશની પેટર્ન કોલ્મોગોરોવના ઉથલપાથલના આંકડાકીય મોડલને સમર્થન આપતી હોય તેમ જણાય છે.
કામની પ્રક્રિયા
thumb|150px|Vestibule of the Asylum (September 1889), Saint-Remy, Van Gogh Museum, brush and oils, black chalk, on pink laid paper |alt= હોસ્પિટલની લોબીમાં ઉભા રહીને, બગીચા તરફ ખુલ્લા ડબલ ડોરવે અને બહાર અમુક અંતરે આવેલા ફુવારા સામે જોઇને. નહીંવત તાલીમ લઇને પોતાની જાતે ચિત્રકાર બનેલા વેન ગો પોતાના પેઇન્ટિંગ અને ડ્રોઇંગ ટેકનિકમાં બિલકુલ એકેડેમિક ન હતા. તાજેતરના સંશોધનોમાં સાબિત થયું છે કે “ઓઇલ પેઇન્ટિંગ” અથવા “ડ્રોઇંગ” તરીકે ઓળખાતા તેમના કામને મિક્સ્ડ-મિડિયા કહેવાનું વધુ યોગ્ય રહેશે. ધ લેન્ગલોઇસ બ્રિજ એટ આર્લ્સ પેન અને શાહીથી દોરાયેલા અત્યંત વિસ્તૃત ચિત્રો છે જ્યારે સેઇન્ટ-રેમી અને ઓવેર્સના કેટલાક ચિત્રો, જે અત્યાર સુધી ડ્રોઇંગ અથવા વોટરકલર ગણવામાં આવતા હતા, જેમ કે વેસ્ટીબ્યુલ ઓફ ધી એઝાયલમ, સેઇન્ટ-રેમી (સપ્ટેમ્બર 1889) એ હળવા ઓઇલ અને બ્રશ સાથેના ચિત્રો હોવાનું બહાર આવ્યું છે.
રેડિયોગ્રાફિકલ પરીક્ષણો પરથી જોવા મળ્યું છે કે વેન ગોએ અગાઉની ધારણા કરતા વધુ વખત જૂના કેનવાસનો પુનઃઉપયોગ કર્યો હતો. તેમણે પોતાના ત્રીજા ભાગના ચિત્રો કરતા વધુ ચિત્રોને ઓવરપેઇન્ટ કર્યા હતા કે નહીં તેની ચકાસણી વધુ તપાસ પરથી થઇ શકશે. 2008માં ડેલ્ફ યુનિવર્સિટી ઓફ ટેકનોલોજી અને યુનિવર્સિટી ઓફ એન્ટવર્પે પેચ ઓફ ધી ગ્રાસ ચિત્રની નીચે રહેલા એક મહિલાના ચહેરાની સ્પષ્ટ ઇમેજ મેળવવા માટે એક્સ-રે ટેકનિકનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
સાઇપ્રેસિસ
વેન ગોના પેઇન્ટિંગમાં એક સૌથી લોકપ્રિય અને સૌથી વિખ્યાત શ્રેણીમાં સાઇપ્રેસિસનો સમાવેશ થાય છે. 1889ના ઉનાળામાં બહેન વિલની વિનંતીને માન આપી તેમણે વ્હીટ ફિલ્ડ વિથ સાઇપ્રેસિસ ના કેટલાક નાના વર્ઝન બનાવ્યા હતા. તેમના આ ચિત્રોમાં વર્તુળાકાર અને ગાઢ ઇમ્પાસ્ટો જોવા મળે છે. તેમણે પોતાના શ્રેષ્ઠ પેઇન્ટિંગ પૈકી એક ધ સ્ટેરી નાઇટ નું સર્જન કર્યું હતું. આ સિરિઝની અન્ય કૃતિઓમાં સ્ટાઇલની સમાનતા છે જેમાં ઓલિવ ટ્રી વિથ ધી આલ્પાઇલ્સ ઇન ધ બેકગ્રાઉન્ડ (1889), સાઇપ્રેસિસ (1889), વ્હીટ ફિલ્ડ વિથ સાઇપ્રેસિસ (1889) (વેન ગોએ તે વર્ષે આ ચિત્રના કેટલાક વર્ઝન બનાવ્યા હતા.), રોડ વિથ સાઇપ્રેસ એન્ડ સ્ટાર (1890) અને સ્ટેરી નાઇટ ઓવર ધી રોન (1888) સામેલ છે. સ્ટાઇલની બાબતમાં અલગ તરી આવવાના કારણે તે વેન ગોની કામગીરીના પ્રતીક બન્યા છે. કળા ઇતિહાસકાર રોનાલ્ડ પિકવેન્સના જણાવ્યા પ્રમાણે
"રોડ વિથ સાઇપ્રેસ એન્ડ સ્ટાર (1890) એ સ્ટેરી નાઇટ જેવું જ બિનવાસ્તવિક અને કૃત્રિમ ચિત્ર છે. પિકવેન્સ જણાવે છે કે પેઇન્ટિંગ રોડ વીથ સાઇપ્રેસ એન્ડ સ્ટાર માં ઉત્તર અને દક્ષિણનો સમન્વય થાય છે અને તેમાં વાસ્તવિકતાને ઉચ્ચ સ્તરે લઇ જવાનો અનુભવ છે. વેન ગો અને ગોગિનનો ઉલ્લેખ તેમાં અમૂર્ત તરીકે કરવામાં આવે છે. 18 જૂન 1889ના રોજ થિયોને લખાયેલા એક પત્રમાં ઓલિવ ટ્રી વિથ ધી આલ્પાઇલ્સ ઇન બેકગ્રાઉન્ડ નો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે લખ્યું હતું, “આખરે મારી પાસે ઓલિવ સાથે એક લેન્ડસ્કેપ છે અને સ્ટેરી નાઇટનો નવો અભ્યાસ પણ છે.”"
પોતાના ચિત્રો માટે પણ એક ગેલેરી હોય તેવી આશા સાથે તે સમયે તેમનો મહત્વનો પ્રોજેક્ટ પેઇન્ટિંગની એક સિરિઝ હતો જેમાં સ્ટીલ લાઇફઃ વાઝ વિથ ટ્વેલ્વ સનફ્લાવર્સ (1888) અને સ્ટેરી નાઇટ ઓવર ધ રોન (1888) યલો હાઉસમાં ડેકોરેશન માટેના ચિત્રો સામેલ છે.
ફલાવરિંગ ઓર્ચાર્ડ્સ
ફ્લાવરિંગ ઓર્ચાર્ડ્સ ની સિરિઝને કેટલીક વખત ઓર્ચાર્ડ્સ ઇન બ્લોસમ પેઇન્ટિંગ્સ પણ કહેવામાં આવે છે. વેન ગોએ ફેબ્રુઆરી 1888માં આર્લ્સ, પ્રોવેન્સમાં આગમન બાદ પૂરા કરેલા પ્રથમ ગ્રૂપમાં આ ચિત્રનો સમાવેશ થાય છે. આ ગ્રૂપના 14 પેઇન્ટિંગ આશાવાદી, આનંદથી ભરપૂર અને વસંતની મોસમને દૃશ્યના માધ્યમથી રજૂ કરે છે. તે નાજુક રીતે સંવેદનશીલ, શાંત, મૌન અને ગીચતા વગરના છે. ધ ચેરી ટ્રી વિશે વિન્સેન્ટે 21 એપ્રિલ 1888ના રોજ લખ્યું હતું કે તેમની પાસે 10 ઓર્ચાર્ડ અને એક મોટું (પેઇન્ટિંગ) ચેરી ટ્રીનું હતું જેને મેં બગાડી નાખ્યું છે. ત્યાર પછીની વસંતમાં તેમણે ઓર્ચાર્ડના અન્ય એક નાનકડા જૂથનું પેઇન્ટિંગ કર્યું જેમાં વ્યૂ ઓફ આર્લ્સ, ફલાવરિંગ ઓર્ચાર્ડ્સ સામેલ છે.
વેન ગો દક્ષિણ ફ્રાન્સના લેન્ચસ્કેપ અને હરિયાળી જોઇને મોહિત થયા હતા અને અનેક વખત આર્લ્સ પાસે ફાર્મ બગીચાઓની મુલાકાત લીધી હતી. ભુમધ્ય હવામાનના પ્રકાશના કારણે તેમના રંગોની પસંદગી પણ જીવંત હતી. પોતાના આગમન બાદ તેઓ આસપાસના લેન્ડસ્કેપ અને છોડના જીવન પર ઋતુની અસરને વણવા આતુર હતા.
ફૂલ
વેન ગોએ વ્યૂ ઓફ આર્લ્સ વીથ આઇરીસીસ માં જોવા મળે છે તેમ ફુલના લેન્ડસ્કેપના કેટલાક વર્ઝન પેઇન્ટ કર્યા હતા. જેમાં આઇરીસીસ, સૂર્યમુખી , લિલાક્સ, ગુલાબ, ઓલિયેન્ડર્સ અને કેટલીક વખત ફુલોનો સમાવેશ થાય છે. ફુલના કેટલાક ચિત્રોમાં રંગમાં તથા જાપાનના યુકીયો-ઇ વૂડબ્લોક પ્રિન્ટમાં તેમનો રસ રજૂ થાય છે.
તેમણે સૂર્યમુખીની બે શ્રેણી પૂરી કરી હતી. તેમાંથી પ્રથમ પેરિસમાં 1887માં પૂરી કરવામાં આવી હતી અને બીજી ત્યાર પછીના વર્ષમાં આર્લ્સ ખાતે રોકાણ દરમિયાન કરવામાં આવી હતી. પ્રથમ સેટમાં ફુલોને જમીન પર રખાયેલા દર્શાવાયા હતા. બીજા સેટમાં તે ફુલદાનીમાં સુકાયેલા છે. જોકે 1888ના પેઇન્ટિંગ આ કલાકારના આશાવાદના દુર્લભ ગાળા દરમિયાન રચાયા હતા. તેઓ તેને એક બેડરૂમમાં સજાવવા માંગતા હતા જ્યાં પૌલ ગોગિન તે ઓગસ્ટમાં આર્લ્સમાં રહેવાનું ધારતા હતા. ત્યાં તેમણે બંનેએ કલાકારોના એક સમુદાયની રચના કરી હતી જેના માટે વેન ગો લાંબા સમયથી આશા રાખતા હતા. આ ફુલો પર જાડા બ્રશસ્ટ્રોક (ઇમ્પેસ્ટો) અને પેઇન્ટના ભારે સ્તર જોવા મળ્યા છે.
ઓગસ્ટ 1888માં થિયોને લખેલા એક પત્રમાં તેમણે જણાવ્યું હતું.
આ સિરિઝ કદાચ સૌથી જાણીતી છે અને સૌથી વધુ વખત તેનું પુનઃઉત્પાદન કરવામાં આવ્યું છે. તાજેતરના વર્ષોમાં એક પેઇન્ટિંગની અસલીયત વિશે ચર્ચા ચાલે છે અને એવું માનવામાં આવે છે કે તે Émile Schuffeneckerનું અથવા પૌલ ગોગિનનું ચિત્ર હોઇ શકે છે. મોટા ભાગના નિષ્ણાતો માને છે કે આ કૃતિ અસલી છે.
ઘઉંના ખેતર
thumb|250px|Wheatfield with Crows (1890), Van Gogh Museum, Amsterdam|alt= લીલા રંગના પટ્ટા સાથે સોનેરી આભા ધરાવતા ખેતર અને વાદળી આકાશ અને પૃષ્ઠ ભૂમિકામાં પક્ષીઓનું ઝૂંડવેન ગોએ આર્લ્સ આસપાસના લેન્ડસ્કેપની મુલાકાત દરમિયાન કેટલાક પેઇન્ટિંગ બનાવ્યા હતા. તેમણે પાક, ઘઉંના ખેતર અને તે વિસ્તારની અન્ય ગ્રામીણ વિશેષતાઓના કેટલાક પેઇન્ટિંગ બનાવ્યા હતા જેમાં ધ ઓલ્ડ મિલ (1888) સામેલ હતું. તે ઘઉંના ખેતરોના રમણીય દૃશ્યનું એક સારું ઉદાહરણ હતું. 4 ઓક્ટોબર 1888ના રોજ પોન્ટ-એવન ખાતે મોકલવામાં આવેલા સાત કેનવાસ પૈકી તે એક હતું જે પૌલ ગોગિન, એમિલ બર્નાર્ડ, ચાર્લ્સ લેવાલ અને અન્યના કામના બદલામાં હતું. પોતાના જીવનમાં વિવિધ તબક્કામાં વેન ગોએ ધ હેગ, એન્ટવર્પ, પેરિસ ખાતે પોતાની બારીમાંના દૃશ્યોના પેઇન્ટિંગ બનાવ્યા હતા. આ કૃતિઓમાંથી અંતે ધ વ્હીટ ફિલ્ડ સિરિઝની રચના થઇ હતી જેમાં સેઇન્ટ-રેમી ખાતે તેમણે આશ્રય દરમિયાન પોતાના રૂમમાંથી જોયેલા દૃશ્યો રજૂ થતા હતા.
જુલાઇ 1890માં પોતાના લખાણમાં વેન ગોએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ પર્વતો, સીમાહીન સમુદ્ર અને નાજુક પીળા રંગની ભવ્ય અસરમાં રંગાઇ ગયા છે. મે મહિનામાં ઘઉંનો પાક બરાબર જામ્યો હતો અને લીલોછમ હતો ત્યારે તેનો પ્રભાવ વેન ગો પર પડ્યો હતો. જુલાઇમાં હવામાન ખરાબ થતા તેમણે થિયોને લખ્યું હતું, “મુશ્કેલીભર્યા ખુલ્લા આકાશ નીચે ઘઉંના વિશાળ મેદાન છે” તેમણે ઉમેર્યું હતું કે તેમણે દુઃખ વ્યક્ત કરવા અને તીવ્ર એકલવાયાપણાની લાગણી દર્શાવવા માટે દૂર જઇને પ્રયાસ કરવાની જરૂર નથી. ઓગસ્ટ સુધીમાં તેમણે તાજા પાકને તથા પૂરી રીતે પાકી ગયેલા પાકને અંધારીયા અને ઉજળા હવામાનમાં દોર્યા હતા. સૂરજના ચમકીલા પ્રકાશની પૃષ્ઠભૂમિકામાં તેમણે દોરેલા સોનેરી ઘઉંનું ચિત્ર તેમનું અંતિમ પેઇન્ટિંગ હતું. તેમણે તે દિવસે પોતાની સાથે પેઇન્ટ ઉપરાંત એક પિસ્તોલ પણ રાખી હતી.
વારસો
thumb|upright|Painter on the Road to Tarascon (August 1888), Vincent van Gogh on the road to Montmajour, oil on canvas, 48 × 44 cm. formerly Museum, Magdeburg, destroyed by fire in World War II|alt= ઘાસમાંથી બનેલી ટોપી પહેરેલો, કેનવાસ અને પેઇન્ટ બોક્સ ઉઠાવીને ગામડાના પાંદડાથી છવાયેલા રોડ પર ડાબી બાજુએ વૃક્ષોની હારમાળા નીચેથી પસાર થતો માણસ.
મરણોપરાંત ખ્યાતિ
1880ના દાયકામાં પ્રથમ પ્રદર્શન યોજવામાં આવ્યું ત્યારથી વેન ગોની પ્રતિષ્ઠા તેમના સાથીદારો, કળા વિવેચકો, ડીલર્સ અને સંગ્રહકારોમાં વધતી ગઇ હતી. તેમના મૃત્યુ બાદ બ્રસેલ્સ, પેરિસ, ધ હેગ અને એન્ટવર્પ ખાતે તેમની સ્મૃતિમાં પ્રદર્શનો યોજાયા હતા. 20મી સદીની શરૂઆતમાં આ પ્રદર્શનો બાદ પેરિસ (1901 અને 1905) અને એમ્સ્ટર્ડમ (1905)માં રિટ્રોસ્પેક્ટિવ્સ તથા કોલોન (1912), ન્યૂ યોર્ક સિટી (1913) અને બર્લિન (1914)માં મહત્વના ગ્રૂપ એક્ઝિબિશન યોજાયા હતા. તેના કારણે ત્યાર પછીના કલાકારોની પેઢી પર તેની નોંધપાત્ર અસર થઇ હતી.
પ્રભાવ
થિયોને લખેલા અંતિમ પત્રમાં વિન્સેન્ટે સ્વીકાર્યું છે કે તેમને કોઇ બાળક ન હતા તેથી તેઓ પોતાના ચિત્રોને જ પોતાના સંતાન ગણે છે. તેના પર પ્રતિભાવ આપતા ઇતિહાસકાર સાઇમન સ્કેમા જણાવે છે કે તેઓ ચોક્કસ બાળકો ધરાવતા હતા, “અભિવ્યક્તિવાદ અને બીજી ઘણી ચીજોનો વારસો તેમણે આપ્યો છે.” સ્કેમાએ મોટી સંખ્યામાં આર્ટીસ્ટનો ઉલ્લેખ કર્યો છે જેમણે વેન ગોની સ્ટાઇલ અપનાવી હતી જેમાં વિલેમ ડી કૂનિંગ, હોવાર્ડ હોડકિંગ અને જેક્સન પોલોકનો સમાવેશ થતો હતો. હેન્રી મેટિસી સહિતના ફ્રેન્ચ ફેવસે તે્ના અમલમાં તેમના રંગ અને સ્વતંત્રતાનો ઉપયોગ કર્યો હતો તેવી જ રીતે ડાઇ બ્રૂક ગ્રૂપે જર્મન અભિવ્યક્તિવાદમાં તેનો ઉપયોગ કર્યો હતો. 1940 અને 1950ના દાયકાનો અમૂર્ત અભિવ્યક્તિવાદ વેન ગોના વિસ્તૃત, સંજ્ઞાત્મક બ્રશ સ્ટ્રોકમાં જોવા મળે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ચિત્રકાર
શાહ જમશેદજી
૩૦૦૦ વર્ષ પહેલા પેશાદીઅન રાજવંશના રાજા શાહ જમશેદ નવરોઝના દિવસે રાજગાદી પર બેઠાં હતા. તેમણે સોલર કેલેન્ડર શોધ્યુ હતું અને તેવુ માનવામાં આવે છે કે તેમણે પ્રથમ દારૂ બનાવ્યો હતો. કહેવાય છે કે જમશેદ એક મહાન રાજા હતો જે પોતાના રાજ્યની સુખ સમૃધ્ધીનુ ધ્યાન રાખતો હતો.જ્યારે સમયની ગણતરી કરવા માટે કોઈ ઘડિયાળ નહોતી ત્યારે રાજાએ તેના સમયના શ્રેષ્ઠ ખગોળશાસ્ત્રીઓ અને અને ગણિતશાસ્ત્રીઓને બોલાવ્યા હતા જેઓએ ટેક્યુમ એ નવરોજ એ શેહેરીયારી નામના કેલેન્ડરની શોધ કરી હતી. રાજાએ જ્યારે દિવસ અને રાત બંન્નેનો સમયગાળો સરખો થાય છે તે દિવસથી નવા વર્ષ નવરોજની ઉજવણી કરવાની શરૂઆત કરી હતી.
કણધા (વ્યારા)
કણધા (વ્યારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વ્યારા તાલુકાનું ગામ છે. કણધા (વ્યારા) ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. ડાંગર, જુવાર, કેરી અને શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:વ્યારા તાલુકો
ચંડીયાલ (તા. દસ્ક્રોઇ)
ચંડીયાલ (તા. દસ્ક્રોઇ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસ્ક્રોઇ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચંડીયાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દસ્ક્રોઇ તાલુકો
ગૅલિલિયો ગૅલિલિ
તેણે ઑબ્ઝર્વેશનલ એસ્ટ્રોનોમીમાં કરેલા પ્રદાનમાં શુક્રની કળાઓની પુષ્ટિ, ગુરુના ચાર મોટા ઉપગ્રહોની શોધ, અને સૂર્યકલંકોના અવલોકન અને વિશ્લેષણનો સમાવેશ થાય છે. ગેલેલિયોએ કાર્યોપયોગી વિજ્ઞાન અને પ્રૌદ્યોગિકી માં પણ ફાળો આપ્યો છે. તેણે હોકાયંત્રમાં સુધારા કર્યા અને અન્ય કેટલાક યંત્રો ની શોધ કરી.
તેના જીવનકાળ દરમિયાન જ્યારે મોટા ભાગ ના લોકો પૃથ્વીકેન્દ્રીવાદ(geocentrism)માં માનતા હતા ત્યારે ગેલેલિયો દ્વારા સૂર્યકેંદ્રીવાદ(heliocentrism) ને ઉતેજન આપવું વિવાદાસ્પદ થયું હતું. સ્ટેલર પેરેલાક્ષ(stellar parallax)ના પ્રત્યક્ષ પુરાવાના અભાવે ખગોળશાસ્ત્રીઓ પૃથ્વીકેન્દ્રીવાદ(geocentrism)માં માનતા હતા, તેઓએ પણ ગેલેલિયોનો વિરોધ કર્યો. આ મામલાની તપાસ ૧૬૧૫ માં રોમન ઇંકવીઝીશન(Roman Inquisition) દ્વારા કરવામાં આવી, તેઓએ તારણ આપ્યું કે સૂર્યકેંદ્રીવાદ એક શક્યતા છે ખરી પણ તે માન્ય સિદ્ધાંત નથી. ગેલેલિયોએ પોતાનો પક્ષ રજું કરતું પુસ્તક "ડાઈલોગ કન્સર્નિંગ ધ ટુ ચીફ વર્લ્ડ સિસ્ટમ(Dialogue Concerning the Two Chief World Systems)" લખ્યું, તેના પરથી પોપ(Urban VIII)ના વિરોધનો ભાસ થતો હતો. આનાથી ગેલેલિયો અત્યાર સુધી તેનું સમર્થન કરનારા પાદરીઓથી અળખામણો થઈ ગયો. તેના વિરુદ્ધ ઇંકવીઝીશન દ્વારા ખટલો ચલાવવામાં આવ્યો. તેને પોતાની માન્યતા નું ખંડન કરવા માટે ફરજ પાડવામા આવી અને તેને જીવનપર્યંત નજરકેદમાં રાખવાની સજા થઈ. આ નજરકેદ દરમિયાન ગેલેલિયોએ પોતાની શ્રેષ્ઠ કૃતિ "ટુ ન્યુ સાયન્સીઝ(Two New Sciences)"નીરચના કરી. આ ગ્રંથ તેના ચાળીસ વર્ષ પહેલા કરેલા કામ નો સારાંશ હતો.
શરૂઆત નું જીવન
ગેલેલિઓનો જન્મ ઈટલી ના પીઝા શહેરમાં થયો હતો. તે પ્રખ્યાત લ્યૂટનિસ્ટ(lutenist), સંગીત રચનાકાર અને સંગીત શાસ્ત્રના જાણકાર વિન્સેન્ઝો ગેલિલી(Vincenzo Galilei) અને જુલિયા અમ્માંન્નાતી ના છ બાળક પૈકી એક હતો. આ છ માંથી ચાર જ બાળકો જીવતા રહ્યા હતા, જેમાંથી સૌથી નાના માઈકલએગ્નોલો(Michelagnolo)એ લ્યૂટનિસ્ટ(lutenist) અને સંગીત રચનાકાર તરીકે કાઠું કાઢ્યું હતું.
ગેલેલિઓનું નામકરણ તેના ૧૪મી સદીમાં થઇ ગયેલા પૂર્વજ ગેલેલિઓ બોનૈઉતી પર થી કરવામાં આવ્યું હતું. ગેલેલિઓ બોનૈઉતી એ એક ચિકિત્સક, પ્રાધ્યાપક અને રાજકારણી હતા જે ફ્લોરેન્સ શહેરમાં રહેતા હતા. આજ સમય દરમિયાન પરિવારની અટક બોનૈઉતી થી ગેલિલી કરવામાં આવી. ગેલેલિઓ બોનૈઉતીને જે ચર્ચ ના કબરસ્તાનમાં દફનાવવામાં આવ્યા, તેજ કબરસ્તાનમાં ૨૦૦ વર્ષ પછી તેમના પ્રખ્યાત વંશજ ગેલેલિયો ગેલિલીને પણ દફનાવવામાં આવ્યા.
thumb|ગેલેલિઓની વહાલસોયી મોટી પુત્રી, વર્જીનીયા (સિસ્ટર મારિયા સેલેસ્ટે), જે પોતાના પિતાને સમર્પિત હતી. તેણીને તેના પિતાની કબર માં દફનાવવામાં આવી. આમતો ખરેખર ધાર્મિક રોમન કેથોલિક હોવા છતાં, ગેલેલિઓએ મરીના ગમ્બા સાથે ત્રણ અનૌરસ સંતાનો ને જન્મ આપ્યો. અનૌરસ જન્મને કારણે ગેલેલિઓ તેમની પુત્રીઓને પરણાવવા લાયક સમજતો નહોતો, આથી તેમનો એકમાત્ર સંમાનનીય વિકલ્પ ધાર્મિક જીવન હતો. બંને પુત્રીઓ ને સાન માટેઓ ની કોન્વેન્ટમાં મોકલી દેવામાં આવી, જ્યાં તેઓએ પોતાનું સમગ્ર જીવન પસાર કર્યું. જયારે પુત્રને ગેલેલિઓએ કાયદેસર રીતે અપનાવી લીધો અને તેના લગ્ન કરવામાં આવ્યા.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક
ડાલુખાડિયા
ડાલુખાડિયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. ડાલુખાડિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
તરધડી (તા. પડધરી)
તરધડી (તા. પડધરી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પડધરી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. તરધડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પડધરી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મુનાવણી (તા. સીંગવડ)
મુનાવણી (તા. સીંગવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સીંગવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મુનાવણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
જરથુષ્ટ્ર
અષો જરથુષ્ટ્રનો જન્મ ઇ.સ. પૂર્વે ૬૦૦ની આસપાસ ઈરાનના આઝર બેઇજાન નામના પ્રાંતમાં થયો હતો.
તેમણે પ્રભાવશાળી ગુરુના સાંનિઘ્યમાં વિધાભ્યાસનો પ્રારંભ કર્યો. તે વખતે રૂઢિચુસ્ત સમાજ હતો જયારે અષો જરથુષ્ટ્ર ક્રાંતિકારી હતા. તેમણે પત્નીની પસંદગી સ્વયં કરી. એમનાં પત્ની હવોવીથીએ ત્રણ પુત્રો અને પુત્રીઓને જન્મ આપ્યો હતો. ઈશ્વરપ્રાપ્તિ એમના જીવનનું એક માત્ર લક્ષ્ય બની રહ્યું. જેઓ નિર્જન પહાડો ઉપર જતા. ત્યાં બેસીને અનેક કલાકો સુધી ચિંતન કરતા. આમ અનેક મહિનાઓ વીતી ગયા. ધીરજ ખૂટવા લાગી. નિરાશા ધેરી વળે તેવું લાગ્યું. એવામાં સાયંકાળે અસ્તાચળે જતા સૂર્યે એમને જ્ઞાનનો પ્રકાશ આપ્યો. ઈશ્વર-અહુરમઝદે દર્શન આપ્યાં. અહુરમઝદે અષો જરથુષ્ટ્રને વરદાન માગવા કહ્યું તો અષો જરથુષ્ટ્રે પવિત્રતાની માગણી કરી. આમ અષો એટલે પવિત્ર જરથુષ્ટ્ર બન્યા.
જ્ઞાનપ્રાપ્તિ પછી એમણે ધર્મપ્રચારનું કાર્ય આરંભ્યું. પ્રારંભમાં તેમને એક શિષ્ય મળ્યો. પછી રાજયાશ્રય પણ મળ્યો. ૪૭ વર્ષ સુધી ધર્મસ્થાપક તરીકે એમણે ઈરાનમાં જરથોસ્તી ધર્મની જયોત જલાવી રાખી. ૭૭ વર્ષની વયે જયારે તેઓ બંદગી કરતા હતા ત્યારે તુરાની દુરાસરૂન સૈનિકે એમની પીઠ પાછળ ઘા કર્યો જેથી એમનું મૃત્યુ થયું.
ગાજીપુર (તા. મોરવા)
ગાજીપુર (તા. મોરવા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરવા (હડફ) તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગાજીપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:મોરવા (હડફ) તાલુકો
શેરા (તા.હાંસોટ)
શેરા (તા.હાંસોટ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એવા હાંસોટ તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. શેરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હાંસોટ તાલુકો
મુસલમાન
મુસ્લિમ કે મુસલમાન (અરબી: مسلم) લોકો કે જેને અંગ્રેજીમાં ક્યારેક મોસ્લેમ તરીકે પણ બોલાય છે, તેઓ ઇસ્લામ અનુયાયી, એકેશ્વરવાદમાં માનતા, કુરાન પર આધારીત ઇબ્રાહિમ સ્થાપિત ધર્મને અનુસરે છે અને હઝરત મુહમ્મદ મુસ્તફા (સ.અ.વ.)ને અલ્લાહના પયગંબર માને છે. અરબીમાં "મુસ્લિમ"નો અર્થ "એક કે જે અલ્લાહમાં શ્રધ્ધા રાખે છે" એવો થાય છે. સર્વવ્યાપી રીતે ઇસ્લામ ધર્મ પાળતા લોકો મુસ્લિમ કહેવાય છે.
મુસ્લિમ શબ્દનો ઉદ્ભવ
મુસ્લિમ શબ્દ એ કૃદંતનું કામ કરનારું ઇસ્લામ ક્રિયાપદનું મૂળ રૂપ છે. મહિલા અનુયાયીને મુસ્લિમા કહેવામાં આવે છે. અરબી માં બહુવચનમાં મુસ્લિમુન (مسلمون) કહેવાય છે જ્યારે સ્ત્રીલિંગમાં મુસ્લિમાત(مسلمات) કહે છે. એનો એક અર્થ "સમગ્ર, યોગ્ય" એવો પણ થાય છે.
મુસ્લિમ માટે અન્ય શબ્દો
અંગ્રેજીમાં મુળ શબ્દ "મુસ્લિમ" છે, ક્યારેક તે અપભ્રંશ થઇને "મોસ્લેમ" તરીકે બોલાય છે, જે ખરેખરમાં જુનો શબ્દ છે. અરબી શબ્દ "મુસ્લિમ" નો સમાનાર્થી શબ્દ અંગ્રેજીમાં "Submitter" થાય છે જે ગુજરાતીમાં "સમર્પિત" એવો થાય છે.
મધ્ય-૧૯૬૦ ના અરસા સુધી, ઘણાં અંગ્રેજીભાષી લેખકો "મહોમેડંસ" અથવા "મહોમ્મતન્સ્" શબ્દનો ઉપયોગ કરતાં હતા.
અર્થ
ઇબ્ન અરબીએ મુસ્લિમ ની વ્યાખ્યા કરતાં જણાવ્યું કે: "'મુસ્લિમ એ એવી વ્યક્તિ છે જે માત્ર અને માત્ર અલ્લાહની ઇબાદત કરે છે. 'ઇસ્લામ' નો અર્થ થાય છે માત્ર અલ્લાહ ને માનતો એક ધર્મ'"
માન્ચેસ્ટર સિટી ફૂટબૉલ ક્લબ
ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, એક પ્રખ્યાત અંગ્રેજી ફૂટબોલ ક્લબ છે. આ માન્ચેસ્ટર, ઇંગ્લેન્ડ સ્થિત છે. આ ક્લબ સિટી ઓફ માન્ચેસ્ટર સ્ટેડિયમ, માન્ચેસ્ટર આધારિત છે, તેઓ પ્રીમિયર લીગમાં રમે છે. ૨૦૦૮ માં ક્લબ અબુ ધાબી ગ્રૂપ દ્વારા ખરીદવામાં આવી હતી, અને તે વિશ્વમાં સૌથી ધનવાન ફૂટબોલ ક્લબ બની હતી.
મુસલમાન
પહેલાના પેગંબરોનું કુરાનમાં વર્ણન કરવા માટે વપરાય છે
કુરાનમાં ઇસ્લામ ઘણા પયગંબરો, સંદેશવાહકોને અને તેમના અનુયાયીઓને મુસ્લિમ તરીકે વર્ણવે છે. જેમાં આદમ, નુહ, ઇબ્રાહીમ, યાકૂબ, મુસા, (ઈસા) ઇસુ વિગેરેને કુરાન દ્વારા મુસ્લિમ તરીકે સમર્થન મળ્યું છે. કુરાન જણાવે છે કે આ પુરુષો મુસ્લિમો હતા કારણ કે તેઓ અલ્લાહને સમર્પિત, તેમનો સંદેશો પહોંચાડનાર અને મહત્વ સમજાવનાર હતા. આમાં ઇબાદત, દાન, ઉપવાસ કે રોજા અને પવિત્ર ધર્મયાત્રા કે હજનો સમાવેશ પણ થાય છે. કુરાનની સુરત ૩:૫૨ મુજબ ઇસુના અનુયાયીઓએ ઇસુને કહ્યું "અમે અલ્લાહમાં માનીએ છીએ અને આપ એ વાતના સાક્ષી થાઓ કે અમે મુસ્લિમ છીએ (wa-shahad be anna muslimūn)." મુસ્લિમ માન્યતા અનુસાર, કુરાન પહેલાં અલ્લાહે મુસાને તોરાત (ધર્મ પુસ્તક) આપી, દાઉદને ઝબુર(ધર્મ પુસ્તક) આપ્યું અને ઇસાને ઇન્જિલ(ધર્મ પુસ્તક બાઇબલ) આપ્યું, આ મહાભૂતિઓ અગત્યના મુસ્લિમો કે પયગંબર કહેવાય છે.
માન્ચેસ્ટર સિટી ફૂટબૉલ ક્લબ
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઇંગ્લેન્ડની ફૂટબોલ ક્લબ
મુસલમાન
વસ્તીની માહિતી
૨૦૦૯નાં આંકડાઓ પ્રમાણે વિશ્વમાં મુસલમાનોની કુલ વસ્તી એક અબજ સત્તાવન કરોડ છે (૧.૫૭ બિલિયન). જેમાં ૭૫-૯૦% સુન્ની અને ૧૦-૨૦% શિયા છે. તેમાંથી 13 લગભગ% ઇન્ડોનેશિયામાં રહે છે, જે સૌથી મોટો મુસ્લિમ દેશ છે, આ ઉપરાંત દક્ષિણ એશિયામાં 25%, મધ્ય પૂર્વમાં 20%, મધ્ય એશિયા માં 2%, 4% બાકી રહેતા દક્ષિણ પૂર્વ એશિયાના દેશોમાં, અને ઉપ-સહારાના આફ્રિકામાં 15% મુસ્લિમો રહે છે. મુસ્લિમ વિસ્તૃત સમુદાયો ચાઇના અને રશિયામાં પણ તેમજ કેરેબિયન ના ભાગોમાં પણ જોવા મળે છે. રૂપાંતરીત અને સ્થળાંતરિત સમૂદાયો લગભગ વિશ્વના દરેક ભાગમાં જોવા મળે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઇસ્લામશ્રેણી:ધર્મ
નવાગામ (ચોટીલા)
નવાગામ (ચોટીલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચોટીલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવાગામ (ચોટીલા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ચોટીલા તાલુકો
કમલપોર
કમલપોર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ડોલવણ તાલુકાનું ગામ છે. કમલપોર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. ડાંગર, જુવાર, કેરી અને શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:ડોલવણ તાલુકો
હમીરપુર (તા. માલપુર)
હમીરપુર (તા. માલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. હમીરપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ચાંદલોડીયા (તા. દસ્ક્રોઇ)
ચાંદલોડીયા (તા. દસ્ક્રોઇ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસ્ક્રોઇ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાંદલોડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દસ્ક્રોઇ તાલુકો
સંડેર (તા. પાટણ)
સંડેર (તા. પાટણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાટણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સંડેર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. સંડેર ગામના મોટા ભાગના લોકો શિક્ષિત છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા,માધ્યમિક શાળા,હોસ્પિટલ, પંચાયતઘર, ડિસ્ટ્રિક બેંક, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામમાં સંડૅરી માતાનું મંદિર આવેલુ છે. તેમાં એક મોટું ભોંયરું આવેલું છે જેમાંથી પાટણમાં આવેલા સહ્સ્ત્રલીંગ તળાવમાં નીકળી શકાય તેવુ હતુ. જેથી રાજા સકંટ સમયે સુરક્ષિત બચી શકે છે.
શ્રેણી:પાટણ તાલુકો
યુરેનિયમ
યુરેનિયમ એ એક ચળકતી-સફેદ રાસાયણિક તત્વ છે તેનો અણુ ક્રમાંક ૯૨ છે અને તે એક્ટિનાઈડ શ્રેણીનો તત્વ છે. આની સંજ્ઞા U છે. આ તત્વ ૯૨ પ્રોટાેન અને ૯૨ ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે જેમાં ૬ બંધનાંક ઇલેક્ટ્રોન છે. યુરેનોયમ અણુની નાભિ કે કેંદ્રમાં ૧૪૧ થી લઈને ૧૪૬ ન્યૂટ્રોન હોય છે. આને કારણે આના છ સમસ્થાનિકો હોય છે (U-233 થી લઈને U-238), તેમા યુરેનિયમ - ૨૩૮ સૌથી સામાન્ય છે. આના દરેક સમસ્થાનિકો અસ્થિર હોય છે અને યુરેનિયમ એક નબળું કિરણોત્સારી તત્વ છે. પ્રકૃતિક રીતે મળી આવતાં તત્વોમામ યુરેનિયમ બીજું સૌથી વધુ અણુભાર ધરાવતું તત્વ છે. (પ્લુટોનિયમ સૌથી વધુ ભારે છે). આની ઘનતા સીસા કરતાં ૭૦% વધારે હોય છે. પણ આ ધાતુ ટંગસ્ટન કે સોના જેટલી ઘનત્વ ધરાવતી નથી. આ ધાતુ યુરેનાઈટ નામની ધાતુમાં મળી આવે છે. આ ધાતુ ઘણાં ઓછા પ્રમાણમાં મળી આવે છે.
પ્રકૃતિમાં જે યુરેનિયમ મળી આવે છે તેમાં યુરેનિયમ-૨૩૮ (૯૯.૨૭૪૨%),  યુરેનિયમ-૨૩૫ (૦.૭૨૦૪%) અને અતિ અલ્પ પ્રમાણમાં યુરેનિયમ-૨૩૪(૦.૦૦૫૪%) હોય છે. આલ્ફા કણોનું ઉત્સર્જન કરીને યુરેનિયમ ખંડિત થાય છે. યુરેનિયમ-૨૩૮નો અર્ધ આયુષ્ય કાળ ૪૪૭ કરોડ વર્ષ અને યુરેનિયમ-૨૩૮નો અર્ધ આયુષ્યકાળ ૭૦.૪૦ કરોડ વર્ષ છે, આને કારણે તેનો ઉપયોગ પૃથ્વીની ઉંમર સાથેની સરખામણી થાય છે.
હાલના કાળમાં યુરેનિયમના ઉપયોગો તેની કિરણોત્સારે ગુણધર્મને જ આધારિત હોય છે. યુરેનિયમ-૨૩૫ એ એક માત્ર પ્રાકૃતિક રીત મળી આવતું કિરણોત્સારી સમસ્થાનિક છે. યુરેનિયમ ૨૩૮ નું વિભાજન કે ખંડન થાય છે અને તે ફળદ્રુપ હોય છે. અર્થાત્ કે આના ખંડન પછી પ્લુટોનિયમ-૨૩૯ મળે છે કે પણ કિરણોત્સારી હોય છે. યુરેનિયમ-૨૩૩ નું નિર્માણ પ્રાકૃતિક થોરીયમમાંથી થઈ શકે છે અને નાભિકીય તંત્રજ્ઞાનમાં તેનું પણ ઘણું મહત્ત્વ છે.
યુરેનિયમ કાંચમાં રંગ દ્રવ્ય તરીકે યુરેનિયમનો ઉપયોગ થાય છે. જેમાં આ તત્વ કેસરી-લાલ થી પીળા રંગનો પ્રકાશ ઉત્પન્ન કરે છે. પ્રાચીન ફોટોગ્રાફીમાં છાયા ભેદ લાવવા આનો ઉપયોગ થતો હતો. આની શોધ ૧૭૮૯માં થઈ હતી. માર્ટિન હીનરીચ ક્લેપ્રોથ એ આની પીચબ્લેંડ નામની ખનિજમાંથી શોધી હતી. ૧૭૮૯માં પીચબ્લેંડનામની ખનિજમાંથી માર્ટિન હીનરીચ ક્લેપ્રોથ એ આ ધાતુની શોધ કરી હતી. અને આ ધાતુનું નામ યુરેનસ નામના ગ્રહ પરથી પાડ્યું હતું. યુજીન-મેલચીયોર પીલીગોટ એ આ ધાતુને છૂટી પાડી હતી અને આના કિરણોત્સારી ગુણધર્મોની શોધ એન્ટની બેક્વેરલે કરી હતી. એનરીકો ફર્મીએ ૧૯૩૪માં આ ધાતુ પર સંશોધન કર્યું અને આનો ઉપયોગ અણુ ઊર્જા ક્ષેત્રે અણુભઠ્ઠીઓમાં ઈંધણ તરીકે અને અણુબોમ્બ બનાવવા માટે થવા લાગ્યો. યુદ્ધમાં વપરાયેલ પ્રથમ આણ્વીક શસ્ત્ર અણુબોમ્બ "લીટલ બોય"માં પણ આનો ઉપયોગ થયો હતો. અમેરિકા અને સોવિયેત રશિયા વચ્ચે ચાલી રહેલા  શીત યુદ્ધમાં ઘણાં આણ્વીક હથિયારો નું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું જેમાં યુરેનિયમ અને પ્લુટોનિયમનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. રશિયાના વિભાજન પછી આ શસ્ત્રોને કારણે લોકોના સ્વાસ્થય અને આ શસ્ત્રોની સુરક્ષા ભયમાં મુકાઈ છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:રાસાયણિક તત્વો
ચાવડીયા (તા. લુણાવાડા)
ચાવડીયા (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. ચાવડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદેસરપાટી
સંદેસરપાટી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાટણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સંદેસરપાટી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પાટણ તાલુકો
સાયણ (તા.હાંસોટ)
સાયણ (તા.હાંસોટ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એવા હાંસોટ તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. સાયણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હાંસોટ તાલુકો
વિશ્વામિત્રી નદી
વિશ્વામિત્રી નદી મહી નદી અને નર્મદા નદીની વચ્ચે પૂર્વથી પશ્ચિમ વહેતી નદી છે. આ નદીનું મૂળ પાવાગઢ ડુંગર પર છે, તેને કિનારે ઘણું ખરું વડોદરા શહેર વસેલું છે.
આ નદી ખાનપુર ગામ નજીક ખંભાતના અખાતને મળતા પહેલાં ઢાઢર નદી અને ખાનપુર નદી સાથે જોડાય છે. આ નદી આજવા નજીક સયાજી સરોવર અને ઢાઢર શાખાનો દેવ બંધ સમાવે છે. વડોદરાના નાના મોટા અનેક જળાશયો સીધી અથવા તો આડકતરી રીતે વિશ્વામિત્રી સાથે જોડાય છે. ખાસ કરીને ચોમાસામાં વડોદરાના અનેક જળાશયોનું વધારાનું પાણી વિશ્વામિત્રીમાં ઠલવાય છે, તેથી જ સામાન્ય સંજોગોમાં તેમાં ઘણું ઓછું પાણી હોય છે. વિશ્વામિત્રી નદી ઘણી જગ્યાએ ખુબ જ પ્રદુષિત પણ છે. તેમ છતાં આ નદી ૧૦૦થી વધુ મગરનું ઘર છે. હાલ વિશ્વામિત્રી નદીની સાફસફાઇ તેમજ મગર ગણતરીની ઝુંબેશ ચાલુ છે. ભારતમાં આવેલી કદાચ આ એવી એક માત્ર નદી છે જે શહેરની મધ્યેથી પસાર થાય છે અને ખુબજ નાનો પટ ધરાવતી હોવા છતાં તેમાં મોટી સંખ્યામાં મગરો છે. આ નદી પર અનેક બંધ આવેલા હોવા છતાં સહાયક નદીઓને કારણે તેમાં પૂર આવતું રહે છે.
વડોદરા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (વીએમસી) દ્વારા વિશ્વામિત્રી નદી પર સાબરમતી રિવરફ્રન્ટની જેવી યોજના બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે, જે ૨૦ થી ૨૫ વર્ષ સુધી ચાલશે.
આજવા ડેમ
આ બંધ ૨૦મી સદીની શરૂઆતમાં મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ ત્રીજાએ બંધાવ્યો હતો. આ બંધનો ઉદ્દેશ વડોદરા શહેરને પાણી પૂરું પાડવાનો છે. આ બંધની ઊંચાઈ સમુદ્ર સપાટીથી ૨૧૧ ફૂટ છે અને તેની લંબાઈ ૫ કિ.મી. છે તેમાં ૬૨ દરવાજા છે અને તે સીધા વિશ્વામિત્રી નદી સાથે જોડાયેલા છે. વિશ્વામિત્રી નદી મોસમી નદી હોવાથી જરૂર પડે ત્યારે તેમાં પાણી ભરવા સરદાર સરોવરની એક નહેર જરૂરી છે. અમુક અહેવાલો અનુસાર તે ૩૦૦ થી વધુ મગરોનું નિવાસ સ્થાન છે.
પ્રતાપપુરા સરોવર
આ સરોવરનું નિર્માણ મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ ત્રીજાએ કરાવ્યું છે. તેને પ્રતાપસિંહ જળાશય તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ સરોવર બનાવવાનો મુખ્ય હેતુ આજવા જળાશયમાં પાણી પહોંચાડવાનો છે. આ સરોવર પર ૭ દરવાજા છે જેમાંથી ૩ દરવાજા વિશ્વામિત્રી નદી સાથે જોડાયેલા છે. જ્યારે પણ આજવા જળાશય ભરાઈ જતા કટોકટી સર્જાય છે, ત્યારે વધારાનું પાણી વિશ્વામિત્રી નદીમાં મોકલવામાં આવે છે.
નોંધ અને સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
હારબાઇના પહાડીયા
હારબાઇના પહાડીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. હારબાઇના પહાડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માલપુર તાલુકો
મોટી વાવ (તા. લીમખેડા)
મોટી વાવ (તા. લીમખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીમખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી વાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લીમખેડા તાલુકો
સુવાગ (તા. પડધરી)
સુવાગ (તા. પડધરી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પડધરી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુવાગ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પડધરી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ચાર્લ્સ ડાર્વિન
ચાર્લ્સ ડાર્વિન ઉત્ક્રાંતિવાદના પ્રણેતા હતા.
તેમનો જન્મ ઇંગ્લેન્ડમાં ૧૨ ફેબ્રુઆરી, ૧૮૦૯ના રોજ થયો હતો. બાળક ચાર્લ્સની જીવજંતુના સૂક્ષ્મ નિરીક્ષણની તથા નોંધ કરવાની આવડત અદભુત હતી. દરમિયાન એક મિત્રની ભલામણથી તેને પ્રકૃતિવિદ તરીકે દક્ષિણ અમેરિકા જવાની તક મળી. પ્રવાસમાં જુદા જુદા પશુ પક્ષીઓ અને જળચરોનું બારીક અવલોકન કર્યું. પ્રવાસ જેટલો સાહસપૂર્ણ હતો તેથી વિશેષ જોખમભર્યો હતો. ડાર્વિને જોયું કે એક જ જાતિમાં પણ કોઇપણ બે જીવ કે બે બીજ એક સરખાં હોતા નથી. તેમનું પુસ્તક ‘જાતિઓની ઉત્પતિ’ માં રજૂ થયેલા તદ્દન નવા વિચારોથી સનસનાટી વ્યાપી ગઇ. માણસ વાનરનો વંશજ છે તે વાત લોકો કેમ સહન કરી શકે? ડાર્વિનના આ સિદ્ધાંતની ખ્રિસ્તી ધર્મની સમજ વિશેની જૂની માન્યતાના મૂળમાં પણ ઘા પડ્યો. પ્રાચીનત્તમ સમયમાં ઘેટાં, બકરાં ને ઘોડાની માફક મનુષ્ય અને વાનરનો પણ એક સામાન્ય પૂર્વજ હતો એ ડાર્વિનના સિદ્ધાંતનો કેન્દ્ર વિચાર છે. ઉપરાંત ડાર્વિન પરવાળાના ખડકો, જીવડાં દ્વારા ફલીકરણ તેમજ પ્રાણીઓમાં લાગણીનું તત્વ વગેરે વિષયો પર વિચારો પ્રદર્શિત કર્યા છે. તેમણે સાબિત કર્યું કે માનવીની ઉત્ક્રાંતિ દરમિયાન તેના મગજનો વિકાસ થયો. તેમણે છેલ્લા શ્વાસ સુધી પ્રકૃતિનો ભેદ જાણવાનું કાર્ય ચાલું રાખ્યું.
૧૯ એપ્રિલ, ૧૮૮૨ ના રોજ તેમનું અવસાન થયું.
શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક
ગાંગડીયાપુરા
ગાંગડીયાપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા સાવલી તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. ગાંગડીયાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાવલી તાલુકો
કલમકુઇ (વ્યારા)
કલમકુઇ (વ્યારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વ્યારા તાલુકાનું ગામ છે. કલમકુઇ (વ્યારા) ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. ડાંગર, જુવાર, કેરી અને શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:વ્યારા તાલુકો
ગણેશ મુવાડી
ગણેશ મુવાડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરવા (હડફ) તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગણેશ મુવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:મોરવા (હડફ) તાલુકો
કેશરપુરા (તા. સીંગવડ)
કેશરપુરા (તા. સીંગવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સીંગવડ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કેશરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સીંગવડ તાલુકો
ચાવલજ (તા. દસ્ક્રોઇ)
ચાવલજ (તા. દસ્ક્રોઇ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસ્ક્રોઇ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાવલજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દસ્ક્રોઇ તાલુકો
ઇંગોરાળા (તા. લાઠી)
ઇંગોરાળા (તા. લાઠી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લાઠી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઇંગોરાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લાઠી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મૈથિલીશરણ ગુપ્ત
અંગ્રે
આધુનિક હિંદી ભાષાના મહત્વપૂર્ણ કવિઓમાં મૈથિલીશરણ ગુપ્ત (હિંદી:मैथिलीशरण गुप्त) (૩ ઓગસ્ટ ૧૮૮૬ – ૧૯૬૪) નું નામ મોખરે ગણાય છે. વ્રજભાષામાં લખવાનું ચલણ જ્યારે ટોચ પર હતું, ત્યારે તેઓની ખડીબોલીમાં લખાયેલી કવિતાઓએ વાચકોના હૃદયમાં સ્થાન મેળવ્યું. આઝાદી બાદ તેઓએ રાજ્યસભામાં સ્થાન મેળવ્યું અને તેમના વિચારો તેઓ કવિતા દ્વારા તેમની ખાસ શૈલીમાં રજુ કરતા. તેમની કવિતાની સુંદરતાની આભા નીચેની પંક્તિ દ્વારા મેળવી શકાય છે.
જીવન
મૈથિલીશરણનો જન્મ ઝાંસીના ચિરગાંવ નામના ગામમાં ગાહોઇ કુટુમ્બમાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ શેઠ રામચરણ ગુપ્ત હતું. બાળપણમાં તેમને શાળા શિક્ષણ પ્રત્યે ખુબ અરુચિ હોવાથી તેમના પિતાએ ભણવાની વ્યવસ્થા ઘરે જ કરી હતી. બાળપણમાં તેઓ સંસ્કૃત, અંગ્રેજી અને બંગાળી ભાષાઓ મહાવીર પ્રસાદ દ્વિવેદી પાસેથી શીખ્યા હતા.
સાહિત્યક્ષેત્રે પ્રદાન
મૈથિલીશરણનો હિન્દી સાહિત્યમાં પ્રવેશ "સરસ્વતી" સામાયિકમાં કવિતાઓ લખવા સાથે થયો. ઇ. સ. ૧૯૧૦માં તેમની આઝાદી માટેની કવિતા "રંગ મેં ભંગ", સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓમાં ખુબ પ્રસંશા પામી હતી. તેમની કવિતાઓમાં મુખ્યત્વે રામાયણ, મહાભારત અને બુદ્ધની કથાઓ અથવા આધ્યાત્મિક વ્યક્તિઓના જીવનનો પ્રભાવ જોવા મળે છે. તેમની ખૂબ જ પ્રચલીત કવિતા 'સાકેત'માં 'લક્ષ્મણ પત્ની ઉર્મિલા' તથા 'યશોધરા' નામની કવિતામાં ભગવાન બુદ્ધની પત્ની યશોધરાનું આલેખન છે.
અનુવાદ
તેઓએ ઓમર ખય્યામનું "રુબિયત" તથા 'સ્વપ્નવાસવદત્ત' નામના સંસ્કૃત નાટકનો હિન્દીમાં અનુવાદ કર્યો હતો.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સાહિત્યકાર શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા શ્રેણી:૧૯૬૪માં મૃત્યુ
સંખારી (તા. પાટણ)
સંખારી (તા. પાટણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાટણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સંખારી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પાટણ તાલુકો
કડાછલા (તા. લુણાવાડા)
કડાછલા (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક ગામ છે. કડાછલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કડાછલા ગામમાં આવેલા તળાવના કિનારે ગાયત્રી મંદીર અને રામદેવપીરનું મંદિર આવેલું છે.
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
સિટી ઓફ માન્ચેસ્ટર સ્ટેડિયમ
સિટી ઓફ માન્ચેસ્ટર સ્ટેડિયમ ઇંગ્લેન્ડનાં માન્ચેસ્ટર સ્થિત એક ફૂટબોલ મેદાન છે. આ માન્ચેસ્ટર સિટી ફૂટબૉલ ક્લબનું ઘરેલુ મેદાન છે, જે ૪૭,૮૦૫ લોકોની બેઠક ક્ષમતા ધરાવે છે. સ્પોન્સરશિપ કારણ ના, તે ઇતિહાદ સ્ટેડિયમ તરીકે ઓળખાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઇંગ્લેન્ડનાં ફૂટબોલ મેદાન
હાથી ખાંટના મુવાડા
હાથી ખાંટના મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. હાથી ખાંટના મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માલપુર તાલુકો
જન ગણ મન
જન ગણ મન (હિન્દી: जन गण मन, બંગાળી: জন গণ মন) ભારતનુ રાષ્ટ્રગીત છે. નોબૅલ પારિતોષિક વિજેતા રવિન્દ્રનાથ ટાગોર રચીત બંગાળી ભાષાની કવિતામાંથી પ્રથમ પાંચ કડીઓને ભારતનાં રાષ્ટ્ર ગીત તરીકે અપનાવાયેલ છે. આ ગીત પ્રથમ વખત ડિસેમ્બર ૨૭,૧૯૧૧નાં દિવસે ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસનાં કોલકોતા અધિવેશનમાં ગાવામાં આવ્યું હતું અને ૨૪ જાન્યુઆરી,૧૯૫૦ ના દિવસે ગણતંત્રમાં રાષ્ટ્રગીત તરીકે સન્માનિત કરાયું હતું.
અધિકૃત રીતે રાષ્ટ્રગીતને બાવન (૫૨) સેકંડમાં ગાવામાં આવે છે. ક્યારેક ફક્ત પહેલી તથા છેલ્લી કડી જ ગાવામાં આવે છે, જેની અવધિ ૨૦ સેકંડ છે.
કવિતાની બાકીની પંક્તિઓ
અહરહ તવ આહ્વાન પ્રચારિત, શુનિ તવ ઉદાર બાણી હિન્દુ બૌદ્ધ શિખ જૈન પારસિક, મુસલમાન ખ્રિસ્તાની પૂરબ પશ્ચિમ આસે, તવ સિંહાસન પાશે, પ્રેમહાર હય ગાથા જન-ગણ-ઐક્ય-વિધાયક જય હે, ભારત-ભાગ્ય-વિધાતા જય હે, જય હે, જય હે, જય જય જય જય હે || પતન-અભ્યુદય-વન્ધુર-પન્થા, યુગ-યુગ-ધાવિત યાત્રી, હે ચિર સારથિ, તવ રથચક્રે, મુખરિત પથ દિન રાત્રિ દારુણ વિપ્લવ-માઝે, તવ શંખધ્વનિ બાજે, સંકટદુઃખત્રાતા જન-ગણ-પથ-પરિચાયક જય હે, ભારત-ભાગ્ય-વિધાતા, જય હે, જય હે, જય હે, જય જય જય જય હે ||
ઘોર તિમિરઘન નિવિઙ નિશીથે, પીઙિત મુર્ચ્છિત દેશે જાગૃત દિલ તવ અવિચલ મંગલ, નત નયને અનિમેષે દુઃસ્વપ્ને આતંકે, રક્ષા કરિલે અંકે, સ્નેહમયી તુમિ માતા, જન-ગણ-દુઃખત્રાયક જય હે, ભારત-ભાગ્ય-વિધાતા, જય હે, જય હે, જય હે, જય જય જય જય હે ||
રાત્રિ પ્રભાતિલ, ઉદિલ રવિચ્છવિ, પૂર્બ-ઉદયગિરિભાલે ગાહે વિહંગમ, પૂણ્ય સમીરણ, નવજીવનરસ ઢાલે, તવ કરુણારુણરાગે, નિદ્રિત ભારત જાગે, તવ ચરણે નત માથા, જય જય જય હે, જય રાજેશ્વર, ભારત-ભાગ્ય-વિધાતા, જય હે, જય હે, જય હે, જય જય જય જય હે ||
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારત શ્રેણી:કૃતિ શ્રેણી:ભારતનાં રાષ્ટ્રચિહ્નો
વીરપુર (તા. લાઠી)
વીરપુર (તા. લાઠી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લાઠી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વીરપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
જૈન ધર્મ
જૈન ધર્મ અથવા જૈનત્વ ભારતમાં ઉદ્ભવેલો અને પાળવામાં આવતો એક ધર્મ છે, જે મૂળ અહિંસાના માર્ગ પર ચાલવાની શિક્ષા આપે છે. જૈન ધર્મનાં અનુયાયીઓને શ્રાવક કહેવામાં આવે છે. મહાવીર સ્વામી આ ધર્મના ૨૪મા તીર્થંકર હતા તથા, પ્રથમ તીર્થંકર તરીકે આદેશ્વર ભગવાનની ગણના થાય છે. આશરે ૨૬૦૦ વર્ષ પહેલા જન્મેલા ભગવાન મહાવીર, અહિંસાના જીવતા જાગતા પ્રતીક હતા. તેમનુ લૌકિક નામ વર્ધમાન હતું. તેઓ જૈન ધર્મના ચોવીસમાં તીર્થંકર તરીકે પૂજાય છે. નાનપણથીજ નિડર એવા મહાવીર સ્વામીનુ બાળપણ મહેલમાં વિત્યુ.
આ ધર્મના મૂખ્ય બે સંપ્રદાય છે, શ્વેતાંબર અને દિગંબર. શ્વેતાંબર સંપ્રદાયની માન્યતા અનુસાર તેમણે યશોદા સાથે લગ્ન કર્યા હતા અને તેમની પુત્રીનુ નામ પ્રિયદર્શના હતું. જ્યારે દિગંબર સંપ્રદાય તેમને બાળ બ્રહ્મચારી માને છે. ત્રીસમાં વર્ષે મહાવીરે ગૃહત્યાગ કર્યો હતો. તેમણે બાર વર્ષની આકરી તપસ્યા કરીને મન પર વિજય મેળવ્યો હતો. આ તપસ્યા દરમિયાન તેમણે માનવ અને કુદરત સર્જીત અનેક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.
દિગંબર જૈન ધર્મનો ઇતિહાસ આ પ્રમાણે છે:
મહાવીર ભગવાનના નિર્વાણ પછી ૬૨ વર્ષમાં ૩ કેવળી થઈ ગયા: ૧. ગૌતમ સ્વામી ૨. સુધર્મ સ્વામી ૩. જમ્બુ સ્વામી. તેમના પછી પાંચ શ્રુતકેવળી થઈ ગયા: ૧. વિષ્ણુદેવ ૨. નંદીમિત્ર ૩. અપરાજિત ૪. ગોવર્ધન ૫. ભદ્રબાહુ.
ભદ્રબાહુએ અવધિ જ્ઞાનથી જાણ્યું કે ઉત્તર ભારતમાં દુષ્કાળ પડવાનો છે, તેથી તેમણે દુષ્કાળ પડ્યા પહેલા સંઘ સાથે દક્ષિણ ભારત તરફ ગમન કર્યું. તેમના પછી પરંપરામાં ધરસેન આચાર્ય અને ગુણભદ્ર આચાર્ય થઈ ગયા. ધરસેન આચાર્ય ગિરનારની ગુફામાં રહેતા હતા. તેમણે પોતાનું જ્ઞાન પુષ્પદંત મુનિને અને ભુતબલી મુનિને દક્ષિણ ભારતથી બોલાવીને આપ્યું, જેમણે ષટ્ખંડાગમ આદિ શાસ્ત્રો રચ્યા. ગુણભદ્ર આચાર્યની પરંપરામાં કુન્દ કુન્દ આચાર્ય અને અમૃતચંદ્ર આચાર્ય થયા, જેમણે સમયસાર આદિ શાસ્ત્રો રચ્યાં.
જૈન ધર્મ એ હિન્દુ ધર્મ સાથે વિશેષ સામ્ય ધરાવે છે.