cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
દેવાયત પંડિત
ગુરુનું મિલન અને ગુરુ ઉપદેશ
દેવાયત પંડિત સાધુસંતોના સંઘ સાથે તરણેતરનાં મેળામાં જાય છે. મેળામાં ઘણા બધા સાધુસંતો અલગ અલગ જગ્યાએથી આવ્યા હતા. અને ધર્મની ચર્ચામાં વ્યસ્ત હતા તેવામાં એક મહાત્માનાં પ્રભાવ નીચે દેવાયત આવતા તેના માનસ ઉપર વિશેષ છાપ પડી હતી. તે જ સમયે દેવાયતનું મન સંસાર ઉપરથી ઉતરી જઈને વૈરાગ્ય તરફ ખેંચાવા માંડ્યુ. આમ તે તરણેતરનાં મેળામાંથી પાછા ફરાતા વંથલીની બદલે ગિરનાર આવી ગયા. ગિરનારની અડાબીડ ઝાડીના માર્ગોમાં ફરવા લાગ્યા અને સાધુઓની જગ્યામાં સેવા કરવા લાગ્યા. તેમણે ગિરનારની પાવન ભૂમિમાં ઘણા દિવસો ગાળ્યા પરંતુ પોતાની મુંજવણનું સમાધાન થતુ ન હતુ કે પોતાના પ્રશ્નોનું નિરાકરણ થતુ ન હતું. તેવામાં એક દિવસ શોભાજી કરીને એક સંતનો મેળાપ થયો અને તેમણે દેવાયતનાં મનની ભ્રમણા ભાંગી.
દેવાયતને શોભાજીનાં સાનિધ્યમાં ખુબજ રસ પડવા લાગ્યો હતો. પોતાના દરેક પ્રશ્નનું નિરાકરણ વ્યવસ્થિત ઉદાહરણ દ્વારા સમાધાન કરનારને પોતાના અંતરમાં સ્થાન મળવા લાગ્યુ હોય તેવો તેને અનુભવ થવા લાગ્યો હતો. આથી એક દિવસ દેવાયતે શોભાજીને પોતાના શિષ્ય તરીકે સ્વીકારવા અને પોતાને કંઠી બાંધવા કહ્યુ. શોભાજીએ દેવાયતને અંતરથી જાણી લીધા હતા અને પરીક્ષા પણ કરીને ચકાસી લીધા હતા. તેથી શોભાજીએ દેવાયતને કંઠી બાંધીને ઉપદેશ આપતા કહ્યુકે તમો સાધુ બનો તેના કરતા સંસારમાં રહેશો તો ધર્મથી વિમુખ થતા જતા સંસારને ભક્તિની પ્રેરણા આપશો તે વધારે અસરકારક રહેશે. તેથી શોભાજીએ દેવાયતને ગૃહસ્થ જીવન ન છોડવા અને સંસારના ધર્મો બજાવતાં બજાવતાં આધ્યાત્મિક માર્ગે આગળ વધવાનો આદેશ આપ્યો. આથી પોતાના ગુરુનો ઉપદેશ સ્વીકારી દેવાયત કાશી ગયા હતા.
યુવાનીકાળ અને લગ્નજીવન
પોતાના યુવાનીકાળમાં જ તે ધર્મના રસ્તે ચડી ગયા હતા. પોતાના ગુરુનો ઉપદેશ મળતાં કાશી ગયેલા દેવાયત, શાસ્ત્રોનો અભ્યાસ કરીને ખૂબ જ વિદ્વાન બની ગયા. જ્યાં ધર્મશાસ્ત્રોનાં અભ્યાસમાં ઉચ્ચ પદવી પ્રાપ્ત કરીને તેઓને પંડિતનું બિરૂદ મળ્યું હતુ. આમ પોતાની નાની ઉંમરમાં જ તે આધ્યાત્મિકતામાં આગળ વધતા હતા. સમય જતા તેમનાં ગુરુનાં વચને તેમણે દેવળદે' સાથે લગ્ન કર્યા અને પરણીને ગૃહસંસાર શરૂ કર્યો.
દેવાયત પંડિતે સૌરાષ્ટ્રના પાંચાળ પ્રદેશમાં આશ્રમ સ્થાપેલો. જયાં તેઓ ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ કરતા તેમજ લોકોને જ્ઞાન તેમજ ઉપદેશ આપતા હતા. તેમની સાથે તેમના પત્ની પણ ધર્મપારાયણ હતા અને પોતાના પતિ દેવાયતને દરેક ક્ષેત્રમાં સાથ આપતા હતા. સમયનાં વહેણ સાથે તેમના જ્ઞાન અને કીર્તિ અનેક ગણા વધ્યા. આમ પોતાની કીર્તિ વધતા દેવાયત પંડિતને મોટાઈનો ગર્વ ચડવા માંડયો હતો. દેવાયતનાં પત્ની દેવળદે'એ પોતાના પતિનો અહમ્ ઉતારવાની ઘણી કોશિષો કરી જોઈ, પણ તેમાં નાકામિયાબ રહ્યા. એક દિવસ દેવાયત પંડિતે દેવળદે'ના ચારિત્ર્ય ઉપર શંકા કરી. દેવળદે' સ્ત્રી હતા પણ પોચા ન હતા. તે સ્વમાની, ધૈર્યવાન અને હિંમતવાન હતા જેથી તે પોતાના પતિનું ઘર ત્યજીને ચાલી નીકળ્યાં.
ભવિષ્યવાણી
દેવાયત પંડિતના ભજનોમાં કરવામાં આવેલી ભવિષ્યવાણી અને અગીયારમી સદીમાં થઈ ગયેલ મેઘવાળ સમાજના ધર્મગુરુ મામઈદેવ દ્વારા કરવામાં આવેલ આગમવાણીમાં સંપુર્ણપણે સમાનતા રહેલી છે, જેમાં ભગવાન શ્રી કૃષ્ણના હવે પછી થનારા નકળંક અવતાર પર વિસ્તાર પુર્વક વર્ણન કરવામાં આવેલ છે. ગુજરાતી ભજન સાહિત્યમાં તેમનું મુખ્ય યોગદાન "આગમવાણી" છે. આગમ એટલે આગાહી. તેઓ એ ભજન સાહિત્યના માધ્યમથી અનેક આગાહીઓ કરેલી. જે આજના સમયમાં પણ સચોટ મનાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:ગુજરાતનાં સંતો
અંધારસીંગના મુવાડા
અંધારસીંગના મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંતરામપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અંધારસીંગના મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સંતરામપુર તાલુકો
ઢુંડી (તા. ઠાસરા)
ઢુંડી (તા. ઠાસરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ઠાસરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઢુંડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઠાસરા તાલુકો
કુંડેલ (તા. દાંતા)
શ્રેણી:દાંતા તાલુકો
માંકણી (તા. બોડેલી)
માંકણી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. માંકણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, કેળ, કપાસ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ફ્રાન્સિસ ઝેવિયર
ફ્રાન્સિસ ઝેવિયર, એસ.જે. (/ ઝેવ્વીઅર, ઝેવી- /; ફ્રાન્સિસ્કો ડી જાસો વાય એઝપિલિક્યુએટા; લેટિન ફ્રાન્સિસ્સ્ક ઝેવિયરિયસ; બાસ્ક: ફ્રેન્ટેઝિસ્કો ઝેબિયરિયાનો; સ્પેનિશ: ફ્રાન્સિસ્કોસ્ ઝેબિઅરકોઆ; સ્પેનિશ: ફ્રાન્સિસ્કો જાવિઅર; 7 એપ્રિલ 1506 - 3 ડિસેમ્બર 1552), જેવિઅરમાં જન્મેલા નેવરસી બાસ્ક રોમન કેથોલિક મિશનરી હતા, નેવર્રોમાં ઝેવિયર- બાસ્કમાં અર્ગોનીઝ અથવા ઝેબિઅર), નવરરનું સામ્રાજ્ય (હાલમાં સ્પેન), અને સોસાયટી ઓફ જીસસના સહ સ્થાપક. તેઓ લોયોલાના સેઇન્ટ ઇગ્નાટીઅસના સાથી હતા અને 1534 માં પોરિસના મોન્ટમાર્ટ્રે ખાતે ગરીબી અને પવિત્રતાની પ્રતિજ્ઞા લેતા પ્રથમ સાત જેસુઈટ્સમાંના એક હતા. [1] તેમણે એશિયામાં મુખ્યત્વે પોર્ટુગીઝ સામ્રાજ્યમાં વિસ્તૃત મિશનની આગેવાની લીધી હતી અને તે ખાસ કરીને ભારતમાં, સુવાર્તાના કાર્યમાં પ્રભાવશાળી હતી. ગોવા ઇન્ક્વિઝિશનની દરખાસ્ત સેન્ટ ફ્રાન્સિસ ઝેવિયર દ્વારા કરવામાં આવી હતી. [2] [3] તે જાપાન, બોર્નિયો, માલુકુ આઇલેન્ડ્સ અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં સાહસ કરવાની પ્રથમ ખ્રિસ્તી મિશનરી પણ હતી. તે વિસ્તારોમાં, સ્થાનિક ભાષાઓ અને વિપક્ષીના ચહેરાને શીખવા માટે સંઘર્ષ કરતા, તેમણે ભારતમાં આનંદ માણ્યો તેના કરતા ઓછી સફળતા મળી. ઝેવિયર શાંગુઆન આઇલેન્ડ પર મૃત્યુ પામ્યા ત્યારે ચીનમાં તેમના મિશનરી પ્રચારને આગળ વધારવાનો હતો.
25 ઓક્ટોબર 1619 ના રોજ પોપ પોલ વી દ્વારા તેમને બરતરફ કરવામાં આવ્યા હતા અને 12 માર્ચ 1622 ના રોજ પોપ ગ્રેગરી XV દ્વારા શાસન કર્યું હતું. 1624 માં તેમને નવર્રેના સહ-સંરક્ષક બનાવવામાં આવ્યા હતા. "ઈન્ડિઝના ધર્મપ્રચારક" અને "જાપાનના ધર્મપ્રચારક" તરીકે જાણીતા, તેમને સેન્ટ પોલથી મહાન મિશનરિઓમાંના એક માનવામાં આવે છે. 1927 માં, પોપ પીઅસ એક્સઆઈએ "વિદેશી મિશનમાં એપોસ્ટોલિકરમ" નામનો હુકમ પ્રકાશિત કર્યો હતો, જેમાં ફ્રાન્સીસ ઝેવિયર નામનું નામ લિસિયુક્સના સંત થ્રેસે સાથે રાખવામાં આવ્યું હતું, જે તમામ વિદેશી મિશનના સહ-સંરક્ષક હતા. [4] તેઓ હવે સેન ફર્મિન સાથે નવર્રેના સહ-સંરક્ષક સંત છે. 3 ડિસેમ્બર 1552 ના રોજ સ્પેનમાં સ્પેનની નવરરે (દીઆ દે નવર્રા) ડે સેન્ટ ફ્રાન્સિસ ઝેવિયરના મૃત્યુની વર્ષગાંઠ છે. left|thumb|The [[Castle of Xavier|castle of the Xavier family was later acquired by the Society of Jesus.]] ફ્રાંસિસ ઝેવિયરનો જન્મ 7 એપ્રિલ, 1506 ના રોજ પરિવારના રજિસ્ટર મુજબ, નેવરના સામ્રાજ્યમાં ઝેવિયરના શાહી કિલ્લામાં થયો હતો. તેઓ જુઆઅર ડી જાસૂ વાય વાય એટન્ડોના સૌથી નાના પુત્ર હતા, જેવિઅર કેસ્ટલના સેન્સેચલ, જે સમૃદ્ધ ખેડૂત પરિવારના હતા અને બોલોગ્ના યુનિવર્સિટીમાં કાયદાની ડોક્યુમેન્ટ પ્રાપ્ત કરી હતી. જુઆન બાદમાં નેવર (કિંગ ડી આલ્બ્રેટ) ના રાજા જોન ત્રીજાના ખાનગી સલાહકાર અને નાણાં પ્રધાન બન્યા. ફ્રાન્સિસની માતા ડોના મારિયા દ એઝપીલ્કુટા વાય અઝનેરેઝ હતી, જે બે ઉમદા નવરાસી પરિવારના એકમાત્ર વારસદાર હતા. તે મહાન થિયોલોજિઅન અને ફિલસૂફ માર્ટિન ડી એઝપિલ્યુએટા સાથે તેના સંબંધમાં હતો.
1512 માં, એરેગોનના રાજા ફર્ડીનૅન્ડ અને કેસ્ટિલેના પ્રજાસત્તાકએ નેવર પર આક્રમણ કર્યું, 18 વર્ષથી ચાલતા યુદ્ધની શરૂઆત કરી. ત્રણ વર્ષ પછી, જ્યારે ફ્રાન્સિસ ફક્ત નવ વર્ષના હતા ત્યારે ફ્રાન્સિસના પિતાનું અવસાન થયું. 1516 માં, ફ્રાન્સિસના ભાઈઓએ સામ્રાજ્યના સ્પેનિશ આક્રમણકારોને કાઢી મૂકવાના નિષ્ફળ નવરસેસ-ફ્રેન્ચ પ્રયાસમાં ભાગ લીધો હતો. સ્પેનિશ ગવર્નર, કાર્ડિનલ સીસનેરોસે, કૌટુંબિક ભૂમિ કબજે કરી, બાહ્ય દિવાલ, દરવાજા અને પરિવારના કિલ્લાના બે ટાવરોને તોડી નાખ્યો, અને ખાડામાં ભરી. આ ઉપરાંત, રાખવાની ઊંચાઈ અડધીથી ઘટાડી હતી. [5] કિલ્લાની અંદર ફક્ત પારિવારિક નિવાસ જ બાકી રહ્યો હતો. 1522 માં ફ્રાન્સિસના એક ભાઈઓએ 200 નાવરેસી ઉમરાવો સાથે દગોમાં ભાગ લીધો હતો, પરંતુ પાયરેનિસની દક્ષિણની છેલ્લી નવરસેસી પ્રાદેશિક સ્થાને, બાઝટાન, અમીયુરમાં મિરાન્ડાના કાસ્ટિલિયન ગણના સામે પ્રતિકાર કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યો હતો.
જીકાદ્રી નવી (તા. જાફરાબાદ)
જીકાદ્રી નવી (તા. જાફરાબાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જાફરાબાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જીકાદ્રી નવી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ફ્રાન્સિસ ઝેવિયર
1525 માં, ફ્રાન્સિસ પોરિસ યુનિવર્સિટીના કોલેજ સેંટ-બાર્બે ખાતે પેરિસમાં અભ્યાસ કરવા ગયો હતો, જ્યાં તે આગામી 11 વર્ષ પસાર કરશે. શરૂઆતના દિવસોમાં તેણે એથ્લેટ અને ઉચ્ચ-જમ્પર તરીકે કેટલીક પ્રતિષ્ઠા મેળવી હતી.
જીકાદ્રી નવી (તા. જાફરાબાદ)
શ્રેણી:જાફરાબાદ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ફ્રાન્સિસ ઝેવિયર
1529 માં, ફ્રાન્સિસે તેના મિત્ર પિયેર ફેવરે સાથે રહેઠાણની વહેંચણી કરી. લોયોલાના ઇગ્નાટીયસના એક નવા વિદ્યાર્થી, તેમની સાથે રૂમમાં આવ્યા. 38 વર્ષની ઉંમરે, ઇગ્નાટીઅસ પિયેર અને ફ્રાન્સિસ કરતાં ખૂબ વૃદ્ધ હતો, તે સમયે તે બંને 23 હતા. ઈગ્નેશિયસે પિયરેને પાદરી બનવાની ખાતરી આપી, પરંતુ ફ્રાન્સિસને સમજાવવામાં અસમર્થ હતો, જેમણે વૈશ્વિક વિકાસની ઇચ્છાઓ હતી. પ્રથમ ફ્રાન્સિસે નવા લોજરને રમૂજ તરીકે માનતા હતા અને વિદ્યાર્થીઓને રૂપાંતરિત કરવાના તેમના પ્રયત્નો વિશે વ્યભિચારી હતા. જ્યારે પિયરે પોતાના પરિવારની મુલાકાત લેવા માટે તેમના ઘર છોડી દીધા અને ઇગ્નાટીઅસ ફ્રાન્સિસ સાથે એકલો હતો, તે ધીમે ધીમે ફ્રાન્સિસના પ્રતિકારને તોડવા સક્ષમ હતો. મોટાભાગના જીવનચરિત્રો અનુસાર ઇગ્નાટીઅસે આ પ્રશ્ન પૂછ્યો છે: "માણસને આખી દુનિયા મેળવવા માટે તે શું લાભ કરશે, અને પોતાની જાત ગુમાવશે?" [6] જો કે, જેમ્સ બ્રોડરિકની જેમ આ પદ્ધતિ ઇગ્નાટીઅસની લાક્ષણિકતા નથી અને ત્યાં કોઈ પુરાવા નથી કે તેણે તે જ અમલમાં મૂક્યું.
1530 માં ફ્રાન્સિસે માસ્ટર ઓફ આર્ટ્સની ડિગ્રી મેળવી, અને પછીથી પેરિસ યુનિવર્સિટીના બ્યુવાઇસ કોલેજમાં એરિસ્ટોટેલિયન ફિલસૂફી શીખવ્યું.
મિશનરી કાર્ય
thumb|ફ્રાંસિસ્કો ઝેવિયરએ એક અભિયાન માટે પોર્ટુગલના જ્હોન III ને પૂછ્યું thumb|સેન્ટ પીટર મોન્ટમાર્ટ્રે ચર્ચ, પેરિસ 15 ઑગસ્ટ 1534 ના રોજ, સાત વિદ્યાર્થી, મોન્ટમાર્ટ્રેની ટેકરી પર, પેરિસની દૃષ્ટિએ, સેન્ટ ડેનિસ (હવે સેંટ પિયર ડે મોન્ટમાર્ટ્રે) ની નીચે ક્રિપ્ટમાં મળ્યા. તેઓ ફ્રાન્સિસ, લોયોલાના ઇગ્નાટીઅસ, આલ્ફોન્સો સૅલ્મેરન, ડિએગો લેએનઝ, સ્પેનના નિકોલસ બોબાડિલા, સેવોયના પીટર ફેબર અને પોર્ટુગલના સિમાઓ રોડ્રીગ્યુસ હતા. તેઓએ પોપની ગરીબી, પવિત્રતા અને આજ્ઞાપાલનની અંગત પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી, અને વિશ્વાસીઓને કન્વર્ટ કરવા પવિત્ર ભૂમિ પર જવાનું પણ વચન આપ્યું હતું. ફ્રાન્સિસે 1534 માં ધર્મશાસ્ત્રનો અભ્યાસ શરૂ કર્યો અને 24 જૂન, 1537 ના રોજ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો.
1539 માં, લાંબા ચર્ચા પછી, ઇગ્નાટીઅસે નવા ધાર્મિક હુકમ, ઇસુ સોસાયટી (જેસુઈટ્સ) માટે એક ફોર્મ્યુલા બનાવ્યો. ઓર્ડર માટે ઇગ્નાટીયસની યોજના પોપ પોલ III દ્વારા 1540 માં મંજૂર કરવામાં આવી હતી.
1540 માં પોર્ટુગલના કિંગ જ્હોનને હોલી સીમાં પોર્ટુગીઝ રાજદૂત પેડ્રો મસ્કરેન્હાઝે ભારતમાં તેમની નવી સંપત્તિમાં વિશ્વાસ ફેલાવવા વિનંતી કરી હતી, જ્યાં રાજા માનતા હતા કે પોર્ટુગીઝો વચ્ચે ખ્રિસ્તી મૂલ્યોનો નાશ થયો છે. પોપને સતત અપીલ પછી, પદોડો કરાર હેઠળ પૂર્વ ઈન્ડિઝના મિશનરીઓને પૂછતા, જ્હોન III ને કૉલેજ સેંટ-બાર્બેના રેક્ટર, નવા ગ્રેજ્યુએટેડ વિદ્યાર્થીઓની ભરતી કરવા માટે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું, જે સમાજની સ્થાપના કરશે.
ઇગ્નાટીઅસ તરત જ નિકોલસ બોબાડિલા અને સિમાઓ રોડ્રીગ્યુઝ નિમણૂંક કરે છે. છેલ્લી ક્ષણે, બોબાદિલા ગંભીર બીમાર બની ગઈ. કેટલાક અસ્વસ્થતા અને અસ્વસ્થતા સાથે, ઇગ્નાટીયસે ફ્રાન્સિસને બોબાડિલાની જગ્યાએ જવા કહ્યું. આમ, ફ્રાન્સિસ ઝેવિયરે લગભગ આકસ્મિક રીતે પ્રથમ જેસુઇટ મિશનરી તરીકે પોતાની જીંદગી શરૂ કરી. [8]
15 માર્ચ 1540 ના રોજ રોમને એમ્બેસેડરની ટ્રેનમાં છોડીને, ફ્રાંસિસે ક્રોએશિયન માનવતાવાદી માર્કો મેર્યુલીક દ્વારા, એક કાવતરાખોરીમાં લોકપ્રિય બની ગયેલી લેટિન પુસ્તક, ક્રોએશિયન માનવતાવાદી માર્કો મારુલીક દ્વારા તેને એક ભ્રષ્ટાચાર, એક શાસ્ત્રવચનો અને ડી ઇન્સ્ટિટ્યુશન વે વિવેન્ડી સાથે લીધો. ગોવાના F. બાલથાસાર ગેગોના 1549 પત્ર અનુસાર, તે એકમાત્ર એવી પુસ્તક હતી કે ફ્રાન્સિસ વાંચી અથવા અભ્યાસ કરે છે. [9] ફ્રાન્સિસ જૂન 1540 માં લિસ્બન પહોંચ્યા અને તેમના આગમનના ચાર દિવસ પછી, તેમણે અને રોડ્રીગ્યુઝને રાજા અને રાણી સાથે ખાનગી પ્રેક્ષકો માટે બોલાવવામાં આવ્યા.
ગોવા અને ભારત
ફ્રાંસિસ ઝેવિયરએ 7 એપ્રિલ 1541 ના રોજ લિસ્બન છોડ્યું, તેના ત્રીસમું જન્મદિવસ, બે અન્ય જેસુઈટ્સ અને નવા વાઇસરોય માર્ટિમ એફોન્સો સુ સોસા, સાન્ટિયાગોના બોર્ડ પર. જેમ જેમ તે વિદાય થયો તેમ ફ્રાન્સિસને પોપથી સંક્ષિપ્તમાં આપવામાં આવ્યો હતો, જે તેમને પૂર્વમાં એપોસ્ટોલિક નનિઓસિઓની નિમણૂંક કરે છે. [8] ઓગસ્ટથી માર્ચ 1542 સુધી તે પોર્ટુગીઝ મોઝામ્બિકમાં રહ્યો અને 6 મે, 1542 ના રોજ પોર્ટુગીઝ ભારતની રાજધાની ગોવા પહોંચ્યો, તે લિસ્બન છોડ્યાના 13 મહિના પછી.
પોર્ટુગીઝો, શોધના મહાન પ્રવાસો પર ઝડપથી અનુસરીને, તેઓએ ત્રીસ વર્ષ પહેલાં ગોવામાં પોતાની જાતને સ્થાપિત કરી હતી. રાજા જ્હોન III દ્વારા ઓળખાતા ફ્રાંસિસનું પ્રાથમિક મિશન, પોર્ટુગીઝ વસાહતીઓ વચ્ચે ખ્રિસ્તી ધર્મ પુનઃસ્થાપિત કરવાનું હતું. ટિયોટોનિયો આર. ડીસોઝાના જણાવ્યા મુજબ, તાજેતરના નિર્ણાયક ખાતાઓ સૂચવે છે કે પોસ્ટલ સિવિલ સેવકો સિવાય, "જે લોકો 'શોધકર્તાઓ' તરીકે મોકલવામાં આવ્યા હતા તે મોટાભાગના પોર્ટુગીઝ સમાજનો રિફ-રેફ હતો, જે પોર્ટુગીઝ જેલોમાંથી લેવામાં આવ્યા હતા." [11] સૈનિકો, નાવિક અથવા વેપારીઓએ મિશનરી કાર્ય કરવા માટે આવ્યાં ન હતા, અને શાહી નીતિએ અસંતોષિત ઉમદાતાના પ્રવાહને મંજૂરી આપી હતી. ઘણા લોકોએ સ્થાનિક મહિલાઓ અને દત્તકવાળી ભારતીય સંસ્કૃતિ સાથે જોડાણ કર્યા હતા. મિશનરીઓ વારંવાર તેમના સાથી ખ્રિસ્તીઓના "ભ્રામક અને અનિશ્ચિત" વર્તન સામે લખે છે. [12]
ખ્રિસ્તી વસ્તીમાં ચર્ચો, પાદરીઓ અને બિશપ હતા, પરંતુ ગોવાની દિવાલોની બહાર થોડા પ્રચારકો અને કોઈ યાજકો હતા. સેન્ટ થોમસ ક્રિશ્ચિયન સંપ્રદાયના વેલિમ, ગોવાના વેલિઆપુરા પરિવારએ મિશનરિઓનું સ્વાગત કર્યું. ઝેવિયરે નક્કી કર્યું કે તેણે પોર્ટુગીઝને પોતાને સૂચના આપીને પ્રારંભ કરવું જોઈએ અને તેણે મોટાભાગના સમય બાળકોના શિક્ષણમાં આપ્યા. હોસ્પિટલોમાં બીમાર લોકોને ઉપદેશ આપવા અને સેવા આપવા માટેના પહેલા પાંચ મહિના. [13] તે પછી, બાળકો અને સેવકોને કૅટિકિઝમ માટે બોલાવવા માટે તેમણે ઘંટડી વાળી શેરીઓમાં ચાલ્યા. [14] તેમને સેન્ટ પોલ્સ કૉલેજ, બિનસાંપ્રદાયિક પાદરીઓના શિક્ષણ માટે અગ્રણી સેમિનરીનું નેતૃત્વ કરવા માટે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું, જે એશિયામાં પ્રથમ જેસ્યુટનું મુખ્યમથક બન્યું હતું. [15] left|thumb|19 મી સદીના રંગીન લિથોગ્રાફમાં, દક્ષિણ ભારતમાં ફ્રાંસિસ ઝેવિયર દ્વારા પરવાર્સનું રૂપાંતર ઝેવિયર ટૂંક સમયમાં જ શીખ્યા કે પર્લ ફિશરિ કોસ્ટ સાથે, કેપ કોમોરીનથી ભારતના દક્ષિણ ભાગ પર સિલોન (શ્રીલંકા) ની નજીક, મનાર ટાપુ પર વિસ્તરે છે, ત્યાં પારવુ નામના લોકોની જાતી હતી. તેમાંથી ઘણા લોકો દસ વર્ષ પહેલાં બાપ્તિસ્મા પામ્યા હતા, માત્ર પોર્ટુગીઝોને ખુશ કરવા માટે, જેમણે તેમને મૂર્સ સામે મદદ કરી હતી, પરંતુ તેઓ વિશ્વાસમાં અનિશ્ચિત રહ્યા હતા. ગોવા ખાતેના સેમિનરીમાંથી કેટલાક મૂળ વસાહતીઓ સાથે, તેમણે ઓક્ટોબર 1542 માં કેપ કોમોરિન માટે સફર કરી હતી. તેમણે લોકોને શિક્ષા કરી હતી જેઓ પહેલાથી જ બાપ્તિસ્મા પામ્યા હતા અને જેઓ ન હતા તેમને ઉપદેશ આપ્યો હતો. ઉચ્ચ જાતિ બ્રાહ્મણો સાથેના તેમના પ્રયત્નો અસંતુલિત રહ્યા. [14]
કંકાણા (તા.માંગરોળ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:માંગરોળ (જૂનાગઢ) તાલુકો
કારવલી
કારવલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કારવલી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.
શ્રેણી:માંડવી તાલુકો(સુરત) શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
સુની તારાપોરવાલા
સુની તારાપોરવાલા (Sooni Taraporevala) (જન્મ ૧૯૫૭) એક ભારતીય પટકથા લેખક, તસવીરકાર (ફોટોગ્રાફર) અને ફિલ્મ નિર્માતા છે. તેણીની શ્રેષ્ઠ ઓળખ મિસિસિપી મસાલા, નેઇમ સેઈક અને ઓસ્કાર દ્વારા નામાંકિત સલામ બોમ્બે (૧૯૮૮)ના પટકથાલેખક તરીકેની છે, આ બધાં ચલચિત્રો મીરા નાયર દ્વારા નિર્દેશિત છે.
તેમને વર્ષ ૨૦૧૪માં ભારત સરકાર દ્વારા પદ્મ શ્રી પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. તેણી એકેડેમી ઓફ મોશન પિક્ચર આર્ટ્સ એન્ડ સાયન્સનું સભ્યપદ ધરાવે છે. તેણીએ ખેંચેલી તસવીરોને નેશનલ ગેલેરી ઓફ મોડર્ન આર્ટ, દિલ્હી અને મેટ્રોપોલિટન મ્યુઝિયમ ઓફ આર્ટ, ન્યુયોર્ક ખાતે કાયમી સંગ્રહમાં સ્થાન આપવામાં આવેલ છે.
પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ
તારાપોરવાલાનો જન્મ એક પારસી પરિવારમાં થયો છે. સુનીએ પોતાનો શાળાકીય અભ્યાસ રાણી મેરી સ્કૂલ, મુંબઈ ખાતે પૂર્ણ કર્યો હતો. તેણીએ હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીના સ્નાતક અભ્યાસક્ર્મ માટે પૂર્ણ શિષ્યવૃત્તિ પ્રાપ્ત કરી હતી. તેણીના વિષયો ઈંગ્લીશ અને અમેરિકન સાહિત્યના હોવા છતાં તેણીએ આલ્ફ્રેડ ગુઝેટ્ટી દ્વારા શીખવવામાં આવતા ઘણા ફિલ્મને લગતા અભ્યાસક્રમો ફિલ્મનિર્માણ સહિત શીખ્યા હતા. તેણી નાયરને સ્નાતકના વિદ્યાર્થી તરીકે મળ્યા, પછી તેમની સાથે લાંબા સમયનો સર્જનાત્મક સહયોગ રહ્યો છે. આ પછી તેણી ન્યૂ યોર્ક યુનિવર્સિટી ખાતે સિનેમા સ્ટડીઝ વિભાગમાં જોડાયા હતા અને ફિલ્મ સિદ્ધાંત અને વિવેચનના વિષયમાં અનુસ્નાતકની પદવી પ્રાપ્ત કર્યા પછી તેણી વર્ષ ૧૯૮૧માં ભારત પરત ફર્યા અને સ્વતંત્ર તસવીરકાર તરીકે કામ કરવાની શરૂઆત કરી હતી. તેણી વર્ષ ૧૯૮૮માં લોસ એન્જલસ ખાતે પરત ગયા હતા અને યુનિવર્સલ, એચબીઓ અને ડિઝની જેવાં વિવિધ નાટ્યગૃહો અને સ્ટુડિયો માટે પટકથા લખવાનું શરૂ કામ કર્યું હતું.
પટકથાલેખન
સુની તારાપોરવાલાએ સલામ બોમ્બે અને મિસિસિપી મસાલા, બંને મીરા નાયર દ્વારા નિર્દેશિત માટે પટકથાલેખનું કાર્ય કર્યું હતું. અન્ય પ્રોજેક્ટ માટે પણ નાયર માટે પટકથા લેખન કર્યું હતું, જેના પરથી ફિલ્મ માય ઓવ્ન કન્ટ્રી બનાવવામાં આવી હતી, જે અબ્રાહમ વર્ગીસ દ્વારા લખાયેલ પુસ્તક પર આધારીત હતી. આ ઉપરાંત સિનેમાના ઉચ્ચ એવા પુલિત્ઝર પ્રાઇઝ વિજેતા લેખક ઝુમ્પા લાહીરીની નવલકથા, નેઇમસેઇક  પર આધારીત ફિલ્મ, નેઇમસેઇક (૨૦૦૬)  માટે પટકથા લેખનનું કાર્ય પણ તેમણે કર્યું હતું.
તેણી દ્વારા અન્ય કાર્યો પણ કરવામાં આવ્યાં છે, જેમ કે સચ એ લોંગ જર્ની લેખક રોહિન્ટન મિસ્ત્રી અને સ્ટુર્લા ગુન્નાર્સન દ્વારા નિર્દેશીત ફિલ્મ સચ એ લોંગ જર્ની અને ભારત સરકાર અને નેશનલ ફિલ્મ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (એનએફડીસી) માટે ડો. જ્બ્બાર પટેલ નિર્દેશીત ફિલ્મ ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકરનું પટકથા લેખનકાર્ય.
ફોટોગ્રાફી
વર્ષ ૧૯૮૨માં કોલેજના વિરામ દરમિયાન તેણી તસવીરકાર રઘુવીરસીંઘને મળ્યા, તેમણે તેણીનું કાર્ય જોયું, જેમાં તેના વિશાળ પારસી કુટુંબની તસવીરો પણ સામેલ હતી. રઘુવીર સિંઘે તેણીને પારસી સમુદાય પરના પુસ્તક માટે કામ કરવા સૂચન કર્યું. આ પછી તેણીએ પારસી સમુદાય માટેના દસ્તાવેજી તસવીરો માટે વ્યાપક કામ કર્યું.
વર્ષ ૨૦૦૦માં, તેણી દ્વારા પ્રકાશિત પુસ્તક પારસીસ ધ ઝોરાષ્ટ્રીઅન્સ ઓફ ઈન્ડિયા ૧૯૮૦-૨૦૦૪, જે પરંપરાગત રીતે લુપ્ત થતા જતા સમુદાયનું પર્શિયામાં દમન પછીના સમયનું પ્રથમ અને એક માત્ર પારસી સમુદાયનું જોઈ શકાય તેવું દસ્તાવેજીકરણ છે. આ પુસ્તક સફળ થતાં, બીજી આવૃત્તિ પણ ઓવરલૂક પ્રેસ, ન્યૂયોર્ક દ્વારા વર્ષ ૨૦૦૪માં પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.
તેના ફોટોગ્રાફ્સને ભારત, યુએસ, ફ્રાન્સ અને બ્રિટન સહિત, લંડન ખાતેની ટેટ મોર્ડન ગેલેરી ખાતે પ્રદર્શિત કરવામાં આવેલ છે.
તેણીએ કારપેન્ટર સેન્ટર ઓફ વિઝ્યુઅલ આર્ટસ યુનિવર્સિટી, હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટી, કેમોલ્ડ પ્રેસ્કૉટ રોડ, મુંબઇ અને નેશનલ ગેલેરી ઓફ મોડર્ન આર્ટ, દિલ્હી. ખાતે સ્વતંત્ર પ્રદર્શનો પણ કર્યાં છે. તેમના તસવીરકાર્યને નેશનલ ગેલેરી ઓફ મોડર્ન આર્ટ, દિલ્હી અને મેટ્રોપોલિટન મ્યુઝિયમ ઓફ આર્ટ, ન્યુયોર્ક દ્વારા કાયમી સંગ્રહમાં સ્થાન મળેલ છે.
ધ વીટવર્થ આર્ટ ગેલરી, માન્ચેસ્ટર ખાતે તેમની તસવીરોનું પ્રદર્શન રાખવામાં આવ્યું હતું, જે મુંબઇ શહેરનાં ઘરો ૧૯૭૭- ૨૦૧૭ વિષયક હતું. ધ ગાર્ડિયન દ્વારા આ પ્રદર્શનને યુકેનાં પ્રથમ ૫ પ્રદર્શનો પૈકીના એક તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રદર્શન જાન્યુઆરી ૨૦૧૮ સુધી રાખવામાં આવ્યું હતું.
ઉપરોક્ત પ્રદર્શનની મોટી આવૃત્તિ સ્વરૂપે મુબઈ શહેરનાં ઘરો વિષયક ૧૦૨ તસવીરો સાથે કેમોલ્ડ પ્રેસ્કૉટ રોડ, મુંબઇ ખાતે ૧૩ ઓક્ટોબર, ૨૦૧૭ થી ૩૧ ઓક્ટોબર, ૨૦૧૭ સુધી પ્રદર્શન યોજાયું હતું. જેને પછીથી સુનાપરન્તા, ગોવા ખાતે લઈ જઈ ત્યાં ૧૧ નવેમ્બર ૨૦૧૭ના રોજ ખુલ્લું મુકવામાં આવ્યું હતું.
પીકો ઐયર અને સલમાન રશદી તેમ જ સુની તારાપોરવાલા લિખિત નિબંધોનું એક પુસ્તક હાર્પર કોલિન્સ દ્વારા ૧૨ ઓક્ટોબર, ૨૦૧૭ના દિવસે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.
વ્યક્તિગત જીવન
તેમણે દાંતના સર્જન ડો. ફિરદૌસ બત્તીવાલા (Firdaus Bativala) સાથે લગ્ન કર્યા છે. આ દંપતિને બે બાળકો છે. આ બાળકો જહાં બત્તીવાલા બ્રાઉન યુનિવર્સિટી ખાતે અને લીનાહ બત્તીવાલા કોર્નેલ યુનિવર્સિટી ખાતે સ્નાતકનો અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. તારાપોરવાલા મુંબઇ, ભારત ખાતે રહે છે.
સભ્યપદ
વર્ષ ૧૯૮૯ થી ઓસ્કાર એકેડેમી ઓફ રાઇટર્સ રાઇટર્સ ગિલ્ડ ઓફ અમેરિકાનું સભ્યપદ
બાહ્ય કડીઓ
જીવનવૃતાંતલક્ષી કડીઓ:
અન્ય કડીઓ:
શ્રેણી:૧૯૫૭માં જન્મ શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:નારીવિશેષ
ઘર ચકલી
ઘર ચકલી (પાસર ડોમેસ્ટિકસ) ચકલી પ્રજાતિનું પક્ષી છે, જે યુરોપ અને એશિયા ખંડમાં સામાન્ય રીતે દરેક જગ્યા પર જોવા મળે છે. આ ઉપરાંત જગતભરમાં જ્યાં જ્યાં મનુષ્ય ગયો, આ પક્ષીએ એનું અનુકરણ કર્યું અને અમેરિકાના મોટાભાગના સ્થાનો, આફ્રિકાનાં કેટલાંક સ્થાનો, ન્યૂઝીલેન્ડ અને ઓસ્ટ્રેલિયા તથા અન્ય નગરીય વસાહતોમાં પોતાનાં ઘર બનાવી રહેવાનું ચાલુ કર્યું. શહેરી વિસ્તારોમાં ચકલીઓની છ પ્રકારની પ્રજાતિઓ જોવા મળી છે, જે અંગ્રેજી ભાષામાં હાઉસ સ્પૈરો, સ્પેનિશ સ્પૈરો, સિંડ સ્પૈરો, રસેટ સ્પૈરો, ડેડ સી સ્પૈરો અને ટ્રી સ્પૈરો તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવેલી છે. આમાંથી હાઉસ સ્પૈરોને ગુજરાતમાં ચકલી અને હિંદીમાં ગૌરૈયા કહેવામાં આવે છે. આ પક્ષી શહેરી વિસ્તારોમાં વધારે પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. આજના સમયમાં ચકલી વિશ્વમાં સૌથી અધિક પ્રમાણમાં જોવા મળતાં પક્ષીઓમાંથી એક પક્ષી છે. લોકો જ્યાં પણ ઘર બનાવે છે, મોડી કે વહેલી ઘર ચકલીની જોડી ત્યાં રહેવા માટે પહોંચી જાય છે.
વિવરણ
ચકલી એક નાનકડું પક્ષી છે. તે હલકા ભુખરા રંગ કે સફેદ રંગની હોય છે. ચકલીના શરીર પર નાની નાની પાંખ અને પીળા રંગની ચાંચ તેમ જ પગોનો રંગ પીળો હોય છે. નર ચકલીની ઓળખ એના ગળાની પાસે આવેલા કાળા ધબ્બા પરથી કરી શકાય છે. ૧૪ થી ૧૬ સે.મી. લંબાઇ ધરાવતી આ ચકલી મનુષ્ય દ્વારા બનાવવામાં આવેલાં ઘરોની આસપાસ રહેવાનું પસંદ કરતી હોય છે. આ પક્ષી લગભગ બધાં પંખીની જેમ તરહ કી જળવાયુ પસંદ કરતી હોવા છતાં પણ પહાડી સ્થાનોમાં તે ઓછા પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. શહેરો, કસ્બાઓ, ગામડાંઓ અને ખેતરોની આસપાસ ચકલી મોટેભાગે જોવા મળે છે. નર ચકલીના માથાનો ઊપરી ભાગ, નીચેનો ભાગ અને ગાલો ભૂખરા રંગના હોય છે. ગળું, ચાંચ અને આંખો પર કાળો રંગ હોય છે અને પગ ભૂખરા હોય છે. માદા ચકલીના માથા અને ગળા પર ભૂખરો રંગ નથી હોતો. નર ચકલીને ચકલો (હિંદી ભાષામાં ચિડ઼ા) અને માદા ચકલીને ચકલી (હિંદી ભાષામાં ચિડ઼ી અથવા ચિડ઼િયા) પણ કહેવાય છે.
ઓછી થતી સંખ્યા
પાછલાં કેટલાક વર્ષોમાં શહેરોમાં ચકલીઓની ઓછી થતી સંખ્યા પર ચિંતા પ્રગટ કરવાના પ્રયત્નો થઇ રહ્યા છે. આધુનિક સ્થાપત્યની બહુમજલી ઇમારતોમાં ચકલીઓને રહેવા માટે પુરાણી ઢબનાં ઘરોની જેમ જગ્યા નથી મળી શકતી. સુપરમાર્કેટ સંસ્કૃતિના કારણે પુરાણી પંસારીની દુકાનો ઘટી રહી છે. આ કારણે ચકલીઓને દાણા નથી મળતા. આ ઉપરાંત મોબાઇલ ટાવરોમાંથી નિકળતા તંરગોં પણ ચકલીઓના સામાન્ય જીવન માટે હાનિકારક માનવામાં આવે છે. આ તંરગો ચકલીની દિશા શોધવાની પ્રણાલીને પ્રભાવિત કરી રહી છે અને એના પ્રજનન પર પણ વિપરીત અસર પડી રહી છે, જેના પરિણામ સ્વરૂપ ચકલીઓ ઝડપથી વિલુપ્ત થઇ રહી છે. ચકલીને ખોરાક તરીકે ઘાસનાં બીજ ખુબ જ પસંદ પડે છે, જે શહેરની અપેક્ષામાં ગ્રામીણ ક્ષેત્રોમાં આસાનીથી મળી જાય છે. વધારે તાપમાન પણ ચકલી સહન નથી કરી શકતી. પ્રદૂષણ અને વિકિરણના કારણે શહેરોનું તાપમાન વધી રહ્યું છે. કબૂતરને ધાર્મિક કારણોથી વધારે મહત્વ આપવામાં આવે છે. ચણ નાખવાની જગ્યા પર પણ કબૂતર વધારે હોય છે. પણ ચકલીઓ માટે આ પ્રકારની કોઇ વ્યવસ્થા નથી હોતી. ખોરાક અને માળાની શોધમાં ચકલીઓ શહેરથી દૂરના વિસ્તારોમાં જતી રહે છે અને પોતાના નવા આશરાનું સ્થાન શોધી લે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પક્ષી શ્રેણી:પ્રાણીશાસ્ત્ર
લાટવિયા
લાટવિયા કે લાટવિયા ગણરાજ્ય (લાટવિયાઈ : Latvijas Republika) ઉત્તરપૂર્વી યુરોપમાં સ્થિત એક દેશ છે અને તે ત્રણ બાલ્ટિક ગણરાજ્યોમાં એક છે જેમનું દ્વિતીય વિશ્વ યુદ્ધ પછી ભૂતપૂર્વ સોવિયત સંઘમાં વિલય કરી દેવાયું. આની સીમાઓ લિથુઆનિયા, એસ્ટોનિયા, બેલારૂસ, અને રશિયા ને મળે છે. આ આકારની દૃષ્ટિ એ એક નાનકડો દેશ છે અને આનું કુલ ક્ષેત્રફલ ૬૪,૫૮૯ વર્ગ કિમી અને જનસંખ્યા ૨૨,૩૧,૫૦ (૨૦૦૯) છે.
લાટવિયાની રાજધાની છે રીગા જેની અનુમાનિત જનસંખ્યા છે ૮,૨૬,૦૦૦. કુલ જનસંખ્યા ના ૬૦% લાટવિયાઈ મૂળના નાગરિક છે અને લગભગ ૩૦% લોકો રૂસી મૂળ ના છે. અહીંની આધિકારિક ભાષા છે લાટવિયાઈ, જે બાલ્ટિક ભાષા પરિવાર થી છે. અહીંની આધિકારિક મુદ્રા છે લાત્સ.
પ્રશાસનિક પ્રભાગ
લાટવિયા ૨૬ પ્રશાસકીય ક્ષેત્રોં અને ૭ નગરીય ક્ષેત્રોં માં વિભાજિત છે જેમને લાટવિયામાં ક્રમશઃ apriņķis અને lielpilsētas કહે છે.
રાજનીતિ
લાટવિયામાં ૧૮ વર્ષથી ઊપર ના સૌ લાટવિયાઈ નાગરિક સંસદીય ચુંટાણીમાં મતદાન કરી શકે છે.
રાષ્ટ્રપતિ ચુંટાણી ૨૦૦૭
રાષ્ટ્રપતિ ચુંટાણી ,૩૧ મે ૨૦૦૭
વાલ્ડિસ જ઼ાટ્લર્સ ને સંસદ દ્વારા રાષ્ટ્રપતિ ચુંટાયા ગયા.
આમ ચુંટાણી
૨૦૦૬ ના સંસદીય ચુંટણીમાં ૧૯ રાજનીતિક દળોએ ભાગ લીધો હતો. આ ચુંટાણીમાં વડાપ્રધાન એઇગ્કાર્સ કાલ્વિટિસના સત્તારૂઢ઼ ગઠબંધન ને જીત મળી.
સંસદ (Saeima), ૭ અક્ટૂબર ૨૦૦૬
ઓગસ્ટ્ ૨૦૦૮ નો સંવૈધાનિક જનમત સંગ્રહ
૨ ઓગસ્ટ્, ૨૦૦૮ ના સંસદ ને ભંગ કરવા વિષે સંવિધાનમાં સંશોધન કરવા માટે જનમત સંગ્રહ થયો. મતદાન કરને વાળા ૯૬% લોકો એ આનું સમર્થન કર્યું અને ૩.૫% લોકો એ વિરોધમાં મતદાન કર્યું, પણ ઘણાં ઓછા મતદાન ને કારણે (૫૦% થી ઓછા) આને રદ્દ કરી દેવાયો.
પેંશન વૃદ્ધિ માટે ઓગસ્ટ્ ૨૦૦૮ નો જનમત સંગ્રહ
૨૩ ઓગસ્ટ્, ૨૦૦૩ ના પેંશન વૃદ્ધિ માટે એક જનમત કરવાયું. આને ઓછા મતદાન ને કારણે રદ્દ કરી દેવો પડ્યો કેમકે આ હજીષ્ટ ૪,૫૩,૭૩૦ મતોં સુધી ન પહોંચ્યા. જો જનમત આ સુઝાવ ના પક્ષમાં હોત તો સરકાર પેંશન ને વર્તમાન ૫૦ લાત્સ થી વધારી ૧૩૫ લાત્સ કરી દેત. આ જનમત ભિન્ન રાજનીતિ સમાજ સંઘ દ્વારા સમર્થિત હતો, જે એક રાજનૈતિક દળ બનવા ચાહે છે.
જનસાંખ્યિકી
૨૦૦૯ ના અનુમાનાનુસાર લાટવિયા ની જનસંખ્યા ૨૨,૩૧,૫૦ છે. ૨૦૦૯ની જનસંખ્યા અનુમાન ના આધાર પર જન્મ પ્રત્યાશા ૭૨.૧૫ વર્ષ છે. મહિલા જીવન પ્રત્યાશા છે ૭૭.૫૯ વર્ષ અને પુરુષ જીવન પ્રત્યાશા છે ૬૬.૫૯ વર્ષ.
જાતીય અને નસ્લીય વિવિધતા
સદિઓ થી લાટવિયા એક બહુનસ્લીય દેશ રહ્યો છે, પણ ૨૦મી સદી દરમ્યાન વિશ્વ યુદ્ધોં, પ્રવાસન અને બાલ્ટિક જર્મનોં ને હટાવવાને કે કારણે, યહૂદી નરસંહાર (હૌલોકાસ્ટ), અને સોવિયત અધિકરણ ને કારણે જનસાંખ્યકી માં ઘણાં પરિવર્તન આવ્યાં. ૧૮૯૭ ના રૂસી સામ્રાજ્ય ની જનગણના કે અનુસાર, લાટવિયાઈ લોકો કુલ ૧૯.૩ લાખ ની જનસંખ્યા કા ૬૮.૪% થે; રૂસી મૂલ કે ૧૨%, યહૂદી ૭.૪%, જર્મન ૬.૨%, અને પોલૈણ્ડ મૂલ ના ૩.૪%.
ધર્મ
સૌથી બડ઼ા ધાર્મિક સમુદાય છે ખ્રિસ્તી, યદ્યપિ કેવળ ૭% જનસંખ્યા જ નિયમિત રૂપે ધાર્મિક ગતિવિધિઓમાં સક્રિય છે. સૌથી મોટો સમૂહ છે:
ઇમાગ્લિકલ લૂથરન ચર્ચ ઑફ઼ લાટવિયા - ૪,૫૦,૦૦૦ રોમન કૈથોલિક - ૪,૫૦,૦૦૦ લાટવિયાઈ ઑર્થડૉક્સ - ૩,૫૦,૦૦૦
ભાષા
લાટવિયાઈ ભાષા, લાટવિયાની આધિકરિક ભાષા છે. આ ભાષા ને પ્રથમ બોલવા વાળાની સંખ્યા ૧૪ લાખ છે. આ અતિરિક્ત ૧,૫૦,૦૦૦ લોકો અન્ય દેશોમાં આ ભાષા બોલે છે. લાટવિયાઈ ભાષા ને બોલવા વાળા અદેશીય લોકોની સંખ્યા અપેક્ષાકૃત રૂપે અધિક છે જે એક નાની ભાષા માટે ઘણાં છે. લાટવિયાની ભાષા નીતિ ને કારણ અહીં ની ૮ લાખની જાતીય-અલ્પસંખ્યક જનસંખ્યામાં થી ૬૦% આ ભાષા બોલે છે. લાટવિયાઈ ભાષા નો ઉપયોગ લાટવિયા ના સામાજિક જીવન માં વધી રહ્યો છે.
લાટવિયાઈ એક બાલ્ટિક ભાષા છે અને આ લિથુઆનિયાઈ થી સર્વાધિક મળતી આવે છે, પણ બન્નેં પરસ્પર-સુબોધ નથી.
સોવિયત સંઘ નો ભાગ રહેલ અને મોટી સંખ્યામાં રૂસી મૂળ ના લોકોની સંખ્યા ને કારણ રૂસી ભાષા પણ ઘણાં લોકો દ્વારા બોલાય છે અને વૃદ્ધ પીઢ઼ી ના અધિસંખ્ય લોકો રૂસી સમજી શકે છે.
અર્થવ્યવસ્થા
લાટવિયા વિશ્વ વ્યાપાર સંગઠન (૧૯૯૯) અને યુરોપીય સંઘ (૨૦૦૪) નો સદસ્ય છે.
વર્ષ ૨૦૦૦ પછી લાટવિયા ની વૃદ્ધિ દર યુરોપમાં સર્વાધિકમાં એક છે. જોકે, લાટવિયાની મુખ્યતઃ ઉપભોગ-ચાલિત વૃદ્ધિ ને કારણ ૨૦૦૮ ના અંત અને ૨૦૦૯ ના આરંભમાં લાટવિયાઈ જીડીપી ઢળી પડી, જે વૈશ્વિક આર્થિક મંદી ને કારણ અધિક ચપેટમાં આવી. વર્ષ ૨૦૦૯ના પ્રથમ ત્રણ મહીનામાં લાટવિયાઈ અર્થવ્યસ્થામાં ૧૮% ની પડતી આવી, જે યુરોપીય સંઘ માં સર્વાધિક હતી. યૂરોસ્ટૈટ ડાટા અનુસાર, ક્રય શક્તિના આધાર પર લાટવિયા ની પ્રતિ વ્યક્તિ આય ૨૦૦૮માં યુરોપીય સંઘ ના ૫૬% હતી.
જાન્યૂઆરી ૨૦૦૯માં રાજધાની રીગામાં આર્થિક સંકટ ને લીધે રમખાણ થયા જે સરકારની કઠોર નીતિઓ નો વિરોધ કરી રહ્યાં હતાં. પ્રદર્શનકારીઓ ની માંગ હતી કે સંસદ ભંગ કરી દેવાય, જ્યારે કે રાષ્ટ્રપતિ વાલ્ડિસ જ઼ાટ્લર્સ એ સરકારને ચેતવણી આપી કે જો નાગરિકોની વાત ના મનાઈ તો સમયપૂર્વ ચુંટાણી કરી દેવાશે. સરકારને આઈએમએફ સે ૭.૫ અબજ યૂરો પ્રાપ્ત કરવા માટે પગારોમાં ઘટાડો કરવો પડ્યો અને કોસોવો થી ઓગસ્ટ ૨૦૦૯માં અમુક સૈનિક હટાવવા પડ્યાં.
શિક્ષા
લાટવિયા વિશ્વવિદ્યાલય, લાટવિયામાં સૌથી જુનો વિશ્વવિદ્યાલય છે અને આ રાજધાની રીગામાં સ્થિત છે. ડૌગાવ્પિલ્સ વિશ્વવિદ્યાલય બીજો સૌથી જુનો વિશ્વવિદ્યાલય છે.
પરિવહન
અહીં વાહનવ્યવહાર સડ઼કની જમણી તરફ ચલાવવાનો નિયમ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:યુરોપ શ્રેણી:દેશ
પૂર્વાધિકાર
કાયદા પ્રમાણે પૂર્વાધિકાર એ ઋણની ચુકવણી સુરક્ષિત કરવા અથવા અન્ય કોઇ જવાબદારીના પાલન માટે સંપત્તિની કોઇ વસ્તુ સામે આપવામા આવતા જામીનગીરી હિત છે. મિલકતના માલિક જે પૂર્વાધિકાર આપે છે તેને લિયનર કહેવાય છે અને બોજાનો લાભ જે વ્યક્તિને મળે છે તેને લિયની કહેવાય છે. વ્યૂપ્તિશાસ્ત્ર આધારિત મૂળ એંગ્લો-ફ્રેન્ચ લિયન, લોયન “બોન્ડ”, “નિયંત્રણ”, લેટિન લિગામેન, લિગેરમાંથી “બાંધવું”.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં પૂર્વાધિકાર શબ્દનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે બોજોની વિશાળ રેન્જ માટે થાય છે અને અન્ય પ્રકારના ગીરો અથવા ચાર્જનો સમાવેશ થાય. યુએસએમાં પૂર્વાધિકાર એટલે કબજામાં ન હોય તેવા પ્રકારના જામીનગીરી હિત એવું ગણવામાં આવે છે (જુઓ સામાન્ય રીતેઃ જામીનગીરી હિત-કેટેગરીઓ) અન્ય સામાન્ય કાયદો ધરાવતા દેશોમાં પૂર્વાધિકાર શબ્દને વિવિધ જામીનગીરી હિત સાથે સાંકળવામાં આવે છે જે કોઇ દેવું કે જવાબદારી ચૂકવવામાં ન આવે ત્યાં સુધી મિલકત કબ્જામાં રાખવાનો નિષ્ક્રીય અધિકાર (પરંતુ વેચવાનો નહીં) છે. યુએસએમાં આ પારિભાષિક શબ્દના ઉપયોગથી વિપરીત બીજા દેશોમાં તેનો ઉલ્લેખ શુદ્ઘપણે કબજા આધારિત જામીનગીરી હિત તરીકે થાય છે. ખરેખર, જ્યારે મિલકતની માલિકી ગુમાવવામાં આવે છે ત્યારે પૂર્વાધિકાર મુક્ત કરવામાં આવે છે. જોકે સામાન્ય કાયદો ધરાવતા દેશોમાં તેને "ઇક્વિટેબલ પૂર્વાધિકાર" તરીકે જામીનગીરી હિતના અનિયમિત સ્વરૂપમાં પણ જોવામાં આવે છે જે અમુક ભાગ્યે જ બનતા ઉદાહરણમાં જોવા મળે છે. પારિભાષિક શબ્દ અને તેના અમલીકરણમાં વિરોધાભાસ હોવા છતાં અમેરિકામાં પૂર્વાધિકાર અને અન્ય સમાન કાયદો ધરાવતા દેશોમાં તેની વચ્ચે ઘણી સામ્યતા છે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ
બોજો સહમતિજન્ય કે બિન-સહમતિજન્ય (વિવિધ રાજ્યોમાં સ્વૈચ્છિક કે બિનસ્વૈચ્છિક તરીકે પણ ઓળખાય છે) સહમતિજન્ય બોજો ધિરાણકાર અને કરજદાર વચ્ચેના કરારથી લાગુ પાડવામાં આવે છેઃ બિનસહમતિજન્ય બોજો સામાન્ય રીતે લેખિત કાયદા અથવા સામાન્ય કાયદોના અમલથી પેદા થાય છે. તે કાયદાથી ધિરાણકર્તાને વાસ્તવિક સંપત્તિની આઇટમ પર અથવા જંગમ મિલકત પર પૂર્વાધિકાર લાદવાનો અધિકાર મળે છે જે ધિરાણકાર અને ઋણધારકના સંબંધના અસ્તિત્વને આધિન હોય છે. તે પૂર્વાધિકારમાં સામેલ છે. પૂર્વાધિકારને “પરફેક્ટેડ” અથવા “અનપરફેક્ટેડ” (જુઓ પરફેક્શન) તરીકે પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવે. પરફેક્ટેલ પૂર્વાધિકારમાં એવા પૂર્વાધિકાર સામેલ છે જેના માટે ધિરાણકારે બોજા હેઠળની સંપત્તિ માટે થર્ડ પાર્ટી ધિરાણના સંદર્ભમાં પ્રાથમિકતાનો અધિકાર લાગુ પાડ્યો હોય. પરફેક્શન સામાન્ય રીતે થર્ડ પાર્ટી ધિરાણકારોને પૂર્વાધિકાર વિશે નોટિસ આપવાના કાયદા હેઠળના પગલાં લઇને મેળવવામાં આવે છે. મિલકતની આઇટમ ધિરાણકારના હાથમાં હોય છે તે હકીકત સામાન્ય રીતે પરફેક્શન સર્જે છે. મિલકત જ્યારે ઋણદાતાના હાથમાં હોય ત્યારે વધારાના કેટલાક પગલાં લેવા જરૂરી બને છે જેમ કે યોગ્ય કચેરીમાં જામીનગીરી હિતની નોટિસની નોંધણી કરાવવી વગેરે.
પૂર્વાધિકારને પૂર્ણ બનાવવું એ મિલકતમાં સુરક્ષિત ઋણદાતાના હિતના રક્ષણનો મહત્વનો ભાગ છે. પૂર્ણ કરેલ પૂર્વાધિકાર મિલકતના બોનાફાઇડ (શુદ્ધ બુદ્ધિપૂર્વકના) ખરીદી સામે માન્ય છે અને ટ્રસ્ટી દેવાળું ફુંકે તો પણ માન્ય છે. પૂર્ણ ન કરાયેલ પૂર્વાધિકારમાં આ માન્યતા હોતી નથી.
ન્યાયપૂર્ણ પૂ્ર્વાધિકાર (યુ.એસ)
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં “ન્યાયપૂર્ણ પૂ્ર્વાધિકાર”નો ઉલ્લેખ ન્યાયોચિત, માત્ર ન્યાયના આધારે લાગુ થતા અને ફંડ કે મિલકતનો કબજો મેળવ્યા વગર ચોક્કસ ફંડ કે ચોક્કસ મિલકતને લગતી માંગને સંતોષવાના અર્થમાં થાય છે. યુ.એસ. કાયદા હેઠળ આવા પૂર્વાધિકાર ચાર પ્રકારના સંજોગોમાં પેદા થાય છે:
સામાન્ય કાયદો પૂર્વાધિકાર
સામાન્ય-કાયદો પૂર્વાધિકારને વિશેષ પૂર્વાધિકાર અને સામાન્ય પૂર્વાધિકાર માં વિભાજિત કરવામાં આવે છે. વધારે સામાન્ય રીતે જોવા મળતું વિશેષ પૂર્વાધિકારમાં મિલકત અને તેના પરની સર્વિસ વચ્ચે ગાઢ સંબંધ જરૂરી છે. વિશેષ પૂર્વાધિકાર તાત્કાલિક લેવડદેવડના સંદર્ભમાં જ ફી અંગે લાગુ પાડી શકાય છે. પૂર્વાધિકાર ધરાવતી વ્યક્તિ ભૂતકાળના ઋણ માટે પણ જામીનગીરી તરીકે અપાયેલી મિલકતનો ઉપયોગ કરી શકતી નથી. સામાન્ય પૂર્વાધિકાર લિયની દ્વારા કબજામાં રહેલા તમામ લિયનરની મિલકતને અસર કરે છે અને લિયની પાસે લિયનરના તમામ ઋણ માટે તે જામીનગીરીનું કામ કરે છે. વિશેષ પૂર્વાધિકારને એક કરાર દ્વારા સામાન્ય પૂર્વાધિકારમાં ફેરવી શકાય છે. સામાન્ય-કાયદો પૂર્વાધિકાર જાળવી રાખવા માટે માત્ર આડકતરો અધિકાર આપે છે. કોમન લોમાં વેચાણનો કોઇ અધિકાર નથી, જોકે કેટલાક ધારા દ્વારા વેચાણનો વધારાનો હક અપાયો છે, અને કરાર દ્વારા વેચાણનો અધિકાર અલગથી આપી શકાય છે.
સામાન્ય-કાયદાના પૂર્વાધિકાર કથિત “કોમન કોલિંગ” સાથે બંધ બેસતા હોય છે પરંતુ તેની સાથે લાગુ પડતા નથી.
સામાન્ય કાયદાનો પૂર્વાધિકાર બહુ મર્યાદિત પ્રકારના જામીનગીરી હિત છે. તેમાં મિલકતને કબજામાં રાખવાનો માત્ર આડકતરો અધિકાર મળે છે તે ઉપરાંત એક પૂર્વાધિકારને ટ્રાન્સફર કરી શકાતા નથી, અસલ પક્ષે જે સેવા આપી હોય તેવી જ સેવા આપવા માટે થર્ડ પાર્ટીને તેનો ભોગવટો આપ્યો હોય તો થર્ડ પાર્ટી તેનો ઉપયોગ કરી શકતી નથી, અને જો જંગમ મિલકત લિયનરને સોંપવામાં આવી હોય તો લિયનની માલિકી કાયમ માટે ગુમાવવામાં આવે છે. (સિવાય કે એવા કિસ્સામાં જેમાં પક્ષો એવા મુદ્દે સહમત થયા હોય કે લિયનર દ્વારા કામચલાઉ પુનઃકબજા પછી પણ પૂર્વાધિકાર ટકી રહેવો જોઇએ.) જંગમ મિલકતને ગેરકાયદે રીતે વેચનાર લિયની કન્વર્ઝનને પાત્ર હશે તેમ જ તેણે પૂર્વાધિકાર જતો કરવો પડશે.
ન્યાયપૂર્ણ પૂર્વાધિકાર
સામાન્ય કાયદો ધરાવતા દેશોમાં ન્યાયપૂર્ણ પૂર્વાધિકારના કારણે વિશિષ્ટ અને મુશ્કેલ મુદ્દા રજૂ થાય છે. ન્યાયપૂર્ણ પૂર્વાધિકાર એ બિનકબજાકારક જામીનગીરી અધિકાર છે જે કાયદાની કામગીરીથી લાગુ થાય છે જે ન્યાયપૂર્ણ ચાર્જની સમકક્ષ છે. તે બિનસહમતીજન્ય હોવાના ચાર્જથી અલગ પડે છે. તે બહુ મર્યાદિત સંજોગોમાં જ આપવામાં આવે છે તેમાં સૌથી સામાન્ય (અને સૌથી ઓછું અસ્પષ્ટ) જમીનના વેચાણના સંદર્ભમાં છે. જેને નાણા ચૂકવાયા ન હોય તેવો વેચાણકાર જમીનની ખરીદીના ભાવ પર ન્યાયપૂર્ણ પૂર્વાધિકાર ધરાવે છે. ખરીદનારે મિલકતનો કબજો મેળવ્યો હોવા છતાં આ અધિકાર યથાવત છે. ન્યાયપૂર્ણ કાયદા સામે તે સંતુલન જાળવે છે તેમ કહી શકાય જે ખરીદી માટે એકવાર કરાર થઇ જાય પછી ખરીદદારને જમીન માટે નફાકારક હિત આપે છે.
વણચૂકવાયેલા વેચાણકારના પૂર્વાધિકાર બહાર ન્યાયપૂર્ણ પૂર્વાધિકાર કેટલી હદે લાગુ થઇ શકે તે ધારણાનો વિષય છે. ન્યાયપૂર્ણ પૂર્વાધિકાર ચોઝ ઇન એક્શન (કોઇ વસ્તુ પરનો અધિકાર)ના અનેક કિસ્સામાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે જેમાં મિલકત સામેલ છે પરંતુ હજુ જંગમ મિલકતના સંદર્ભમાં નથી. ઓસ્ટ્રેલિયાની અદાલતો અંગત મિલકતના સંદર્ભમાં ન્યાયપૂર્ણ પૂર્વાધિકાર અંગે સૌથી વધુ સંવેદનશીલ છે (હેવેટ વિ. કોર્ટ (1983) 57 ALJR 211 જુઓ, પરંતુ કેસની સમીક્ષા ન્યાયપૂર્ણ પૂર્વાધિકાર જેના પર લાગુ છે તે સિદ્ધાંત વિશે ઘણી સ્પષ્ટતા બાકી રાખે છે. પરંતુ એકંદરે તેમાં કેન્દ્રીય જોડાણની ઉણપ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
કાનૂની પૂર્વાધિકાર અને કરાર આધારિત પૂર્વાધિકાર
આમ તો તે પૂર્વાધિકાર ગણી શકાય નહીં, પરંતુ બે પ્રકારના બોજાને કેટલીક વાર પૂર્વાધિકાર તરીકે સંબોધવામાં આવે છે.
કાનૂની પૂર્વાધિકાર
કેટલાક કાયદા પ્રમાણે માલિકની જવાબદારીઓની જામીનગીરી તરીકે મિલકતને જાળવી રાખવાનો આડકતરો અધિકાર મળે છે. ઉદાહરણ તરીકે યુનાઇટેડ કિંગ્ડમના સિવિલ એવિયેશન એક્ટ 1982ના સેક્સન 88 મુજબ એરપોર્ટ ચાર્જ અને એવિયેશન ઇંધણનો ચાર્જ ન ચુકવવા બદલ કોઇ એરપોર્ટ એરક્રાફ્ટને કબજામાં લઇ શકે છે. આ કાયદાને યુકેના ઇન્સોલ્વન્સી (દેવાળું) કાયદા હેઠળ પૂર્વાધિકાર ગણવામાં આવે છે, પરંતુ એવી દલીલ થાય છે કે આવા કાનૂની અધિકાર વાસ્તવમાં પૂર્વાધિકાર નથી, પરંતુ પૂર્વાધિકારની સમકક્ષ અધિકાર છે, જોકે કેટલાક એવું પણ કહી શકે કે તે ભેદભાવ વગર વિશિષ્ટ છે.
કરાર આધારિત પૂર્વાધિકાર
એવી દલીલ પણ કરવામાં આવે છે કે બીજો પક્ષ ચુકવણી ન કરે ત્યાં સુધી એક પક્ષ મિલકત પોતાના કબજામાં રાખશે તેવી કરાર હેઠળની સમજૂતિ પૂર્વાધિકાર નથી, કારણ કે સામાન્ય કાયદા હેઠળ પૂર્વાધિકાર માત્ર બિન-સહમતિજન્ય હોઇ શકે. જોકે એવું લાગે છે કે નાદારીના કાયદા હેઠળ આવા કાયદા પૂર્વાધિકાર તરીકે રજૂ થયા ન હોય તો પણ તેને પૂર્વાધિકાર તરીકે ગણવામાં આવશે.
નૌકા પૂર્વાધિકાર
નૌકા પૂર્વાધિકારને "એડમિરલ્ટી લો (નૌકા વિષયક કાયદા)ની સૌથી નોંધપાત્ર વિચિત્રતા પૈકી એક" તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે. નૌકા પૂર્વાધિકારમાં સામાન્ય કાયદા અથવા ઇક્વિટીમાં અજાણ્યા હોય તેવી પ્રકૃતિના જહાજ પર જામીનગીરી હિતનો સમાવેશ થાય છે. તે સંપૂર્ણપણે કાયદાના અમલથી સર્જાય છે અને સંબંધિત મિલકત પર ક્લેઇમના સંદર્ભમાં ગુપ્ત અને અદૃશ્ય રીતે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. ઘણી વખત અન્ય નોંધાયેલા જામીનગીરી હિત ઉપર લેખિત કાયદાથી તેને વધુ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે. વિવિધ દેશોમાં તેની વિશિષ્ટતા અલગ હોય છે, પરંતુ તેને નીચે મુજબ વર્ણવી શકાય:
નામકરણ
વિશ્વભરમાં પૂર્વાધિકારના અનેક પ્રકાર અને પેટા પ્રકાર છે. પૂર્વાધિકારના વિચારને માન્ય રાખતી હોય તેવી તમામ કાનૂની વ્યવસ્થામાં નીચે જણાવેલા તમામ પૂર્વાધિકાર અસ્તિત્વમાં નથી. નીચે જે સમજણ આપેલી છે તે સંપૂર્ણ હોય તે જરૂરી નથી. પૂર્વાધિકારના પ્રકારમાં સામેલ છે.
જીકાદ્રી જુની (તા. જાફરાબાદ)
જીકાદ્રી જુની (તા. જાફરાબાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જાફરાબાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જીકાદ્રી જુની ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જાફરાબાદ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ચિત્રકેવડી
ચિત્રકેવડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા સાગબારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ચિત્રકેવડી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:સાગબારા તાલુકો
ધણોલી
ધણોલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા, ગુજરાતના દક્ષિણ દિશામાં સૌથી છેલ્લે આવેલા એવા  ઉમરગામ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. ધણોલી ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો શ્રેણી:ઉમરગામ તાલુકો
મનપુર (તા. સંખેડા)
મનપુર (તા. સંખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મનપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:સંખેડા તાલુકો
એકલવેલુ
એકલવેલુ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઠાસરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. એકલવેલુ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઠાસરા તાલુકો
પાણી મહુડા (તા.નસવાડી)
પાણી મહુડા (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ  ભાગમાં આવેલા  નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાણી મહુડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
કાલાવડ તાલુકો
કાલાવડ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લાનો તાલુકા છે. કાલાવડ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જામનગર જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
નિકોદીયા
નિકોદીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પ્રાંતિજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. નિકોદીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પ્રાંતિજ તાલુકો
ભારતીય વિશ્વવિદ્યાલય
ભારતીય વિશ્વવિદ્યાલય
શ્રેણી:યુનિવર્સિટી
ખોદામળી (તા. સતલાસણા)
ખોદામળી (તા. સતલાસણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સતલાસણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખોદામળી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સતલાસણા તાલુકો
ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બેન્કિંગ
ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બેન્કિંગ(રોકાણ બેન્કિંગ) કે રોકાણ નાણાવટુંએ નાણાકીય સંસ્થાન છે, જે મૂડી ઊભી કરે છે, જામીનગીરીઓનો વેપાર કરે છે અને કંપનીને લગતા જોડાણો અને હસ્તાંતરણનું સંચાલન કરે છે. રોકાણ બેન્કિંગનો અન્ય એક અર્થ કોર્પોરેટ ધિરાણ છે. રોકાણ બેન્કો કંપનીઓ અને સરકારો માટે કામ કરે છે અને મૂડીબજાર (ઇક્વિટી અને દેવા એમ બન્ને)માં જામીનગીરીઓ જારી કરીને અને વેચાણ કરીને નફો રળે છે અને બોન્ડનો વીમો ઉતારે છે (ઉ.દા. ધિરાણ નાદાર વિનીમય), અને જોડાણો અને હસ્તાંતરણ જેવા વ્યવહારો પર સલાહ પૂરી પાડે છે. મોટા ભાગની રોકાણ બેન્કો જોડાણો, હસ્તાંતરણો, વેચાણ માટે વ્યૂહાત્મક સલાહ સેવા પૂરી પાડે છે અથવા ગ્રાહકો માટેની અન્ય નાણાકીય સેવાઓ જેમ કે ડેરિવેટિવ્સ (પેટા પેદાશો)નું ટ્રેડીંગ, નિશ્ચિત આવક, વિદેશ વિનીમય, કોમોડિટી અને ઇક્વિટી જામીનગીરીઓની સેવા પણ પૂરી પાડે છે. નિયમનકારી માન્યતાઓની દ્રષ્ટિએ આ સેવાઓ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં બજાવવા માટે સલાહકાર સિક્યુરિટીઝ એન્ડ એક્સચેંજ કમિશન (SEC) (FINRA) નિયમનોની શરતે પરવાનેદાર બ્રોકર-ડીલર હોવો જોઇએ. 1999 સુધી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે રોકાણ બેન્કિંગ અને વાણિજ્ય બેન્કો વચ્ચેનો તફાવત જાળવી રાખ્યો હતો. G7 દેશો સહિતના અન્ય ઓૈદ્યોગિકૃત દેશોએ ઐતિહાસિક રીતે આ તફાવત જાળવી રાખ્યો નથી. રોકડ અથવા જામીનગીરીઓ માટે ટ્રેડીગ જામીનગીરીઓ (એટલે કે, વ્યવહારો, બજાર કામકાજો), અથવા જામીનગીરીઓને ઉત્તેજન (એટલે કે, અંડરરાઇટીંગ, સંશોધન, વગેરે)ને "સેલ સાઇડ" તરીકે ઉલ્લેખવામાં આવ્યા હતા. પેન્શન ફન્ડ, મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડ, હેજ ફન્ડો સાથે કામ કરતા, અને રોકાણ કરતી જનતા કે જે રોકાણ પરના પોતાના વળતરને મહત્તમ કરતા વેચાણ તરફની પેદાશો અને સેવાઓનો વપરાશ કરે છે તેમાં "બાય સાઇડ"નો સમાવેશ થાય છે. અસંખ્ય કંપનીઓ લેવાલ અને વેચાણ તરફી ઘટકો ધરાવે છે.
મુખ્ય પ્રવૃત્તિઓ અને એકમો
રોકાણ બેન્ક કહેવાતા ફ્રંટ ઓફિસ, મિડલ ઓફિસ, અને બેક ઓફિસમાં વિભાજિત થયેલી છે. મહાકાય સમગ્ર સેવા આપતી રોકાણ બેન્ક કારોબારના સમગ્ર સ્વરૂપો જેમ કે વેચાણ તરફ અને લેવાલ તરફ બન્ને ઓફર કરે છે ત્યારે, નાની વેચાણ તરફી રોકાણ સંસ્થાઓ જેમ કે નાની રોકાણ બેન્કો અને નાના બ્રોકર ડિલરો અનુક્રમે રોકાણ બેન્કિંગ અને વેચાણ/ટ્રેડીંગ/સંશોધન પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કરશે. રોકાણ બેન્કો જામીનગીરીઓ જારી કરતા કોર્પોરેશનો અને જામીનગીરીઓ ખરીદતા રોકાણકારો બન્ને પક્ષકારોને રક્ષણ પૂરુ પાડે છે. કોર્પોરેશનને રોકાણ બેન્કરો તેમની જામીનગીરીઓને ક્યારે અને કેવી રીતે બજારમાં મૂકવી તે અંગેની માહિતી પૂરી પાડે છે. કોર્પોરેશનો પાસે ન હોય તેવા સ્ત્રોતો પર તેમણે ખર્ચ કરવાનું રહેતું નથી. જવાબદાર રોકાણ બેન્કર રોકાણકારોને બિનસલામત જામીનગીરીઓ સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે. થોડા ખરાબ ઇસ્યુની ઓફર કંપનીની પ્રતિષ્ઠાને ગંભીર નુકશાન પહોંચાડી શકે છે અને તેથી કારોબાર ગુમાવવાનો વારો આવે છે. આથી, રોકાણ બેન્કરો નવી જામીનગીરીઓની ઓફર કરવામાં ખૂબ અગત્યનો ભાગ ભજવે છે.
ચાઇનીઝ વોલ
રોકાણ બેન્કને ચાઇનીઝ વોલ કે જે બે માહિતીઓને ક્રોસીંગ થતી અટકાવે છે. તેના દ્વારા ખાનગી અને જાહેર કામકાજોને વિભાજિત કરી શકાય છે. બેન્કનો ખાનગી વિસ્તાર ખાનગી ઇનસાઇડર માહિતી સાથે કામ કરે છે, જેને જાહેરમાં ખુલ્લી પાડી શકાય નહી, જ્યારે શેર વિશ્લેષણ જેવી બાબતો જાહેર માહિતી સાથે સંબંધ ધરાવે છે.
ઉદ્યોગનું કદ
વૈશ્વિક રોકાણ બેન્કિંગની આવક 2007માં સતત પાંચમા વર્ષે પણ વધીને 84.3 બિલિયન ડોલરની થઇ હતી. તે અગાઉના વર્ષે 22 ટકા વધુ હતી અને 2003ની કક્ષાની સરખામણીએ બમણા કરતા પણ વધુ હતી. તે વર્ષ ફીની આવકની દ્રષ્ટિએ ઐતિહાસિક વર્ષ હોવા છતાં ઘણી રોકાણ બેન્કોએ યુ.એસ. સબ-પ્રાઇમ જામીનગીરીઓમાં તેમના રોકાણને કારણે ભારે મોટું નુકસાન સહન કર્યું હતું.
2007માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ રોકાણ બેન્કિંગની કુલ આવકમાં 53 ટકા હિસ્સા સાથે મુખ્ય સ્ત્રોત હતું, જેમાં પ્રમાણમાં આશરે છેલ્લા એક દાયકાથી ઘટાડો થયો છે. યુરોપે (મધ્ય પૂર્વ અને આફ્રિકા) કુલ આવકમાંથી 32 ટકાનું ઉપાર્જન કર્યું હતું, જે તેના દાયકા અગાઉના 30 ટકા હિસ્સાની તુલનામાં સહેજ વધુ છે. એશિયન દેશોએ બાકીની 15 ટકા આવક મેળવી હતી. છેલ્લા દાયકામાં યુએસ દ્વારા ફીની આવકમાં 80 ટકાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.તેની સામે સમાન ગાળામા યુરોપમાં 217 ટકા અને એશિયામાં 250 ટકાનો વધારો થયો છે. ઉદ્યોગો લંડન, ન્યુ યોર્ક સિટી અને ટોક્યો સહિતના નાણાકીય કેન્દ્રો પર ભારે ધ્યાન કેન્દ્રીત કરી રહ્યો છે.
રોકાણ બેન્કિંગ એ વૈશ્વિક ઉદ્યોગોમાંનો એક છે અને તેથી વૈશ્વિક નાણાકીય બજારોમાં નવી પ્રગતિઓ અને શોધો સમક્ષ પ્રતિભાવ આપવા માટે સતત પડકાર ઝીલી રહ્યો છે. રોકાણ બેન્કિંગના સંપૂર્ણ ઇતિહાસ દરમિયાન, એ બાબત જાણીતી બની કે ઘણા લોકોએ રોકાણ બેન્કિંગ ઉત્પાદનો અને સેવાઓ કોમોડિટાઇઝ્ડ થઇ જશે તેવો સિંદ્ધાંત દર્શાવ્યો હતો. ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ જીતવા અને નવા બજારોમાં ટ્રેડીંગ જાણકારી વિકસાવવાની આશામાં બેન્કરો દ્વારા ઊંચા નફા સાથેના નવા ઉત્પાદનોની સતત શોધ કરવામાં આવે છે. જોકે, આ બાબત સામાન્ય રીતે પેટન્ટેડ અથવા કોપીરાઇટેડ ન હોવાથી, અન્ય સ્પર્ધક બેન્કો દ્વારા ઘણી વાર તેની નકલ કરવામાં આવે છે અને ટ્રેડિંગના માર્જિનમાં ઘટાડો કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ગ્રાહકો માટે ટ્રેડીંગ બોન્ડઝ અને ઇક્વિટી હવે કોમોડિટી કારોબાર બની ગયો છે,પરંતુ ગોઠવણી અને ડેરિવેટિવ્ઝ ટ્રેડીંગ સારા સમયમાં ઊચો નફો પ્રાપ્ત કરે છે અને બજારની વિપરીત પરિસ્થિતિમાં મોટા નુકસાનનુ્ જોખમ જેમ કે ધિરાણ તંગી 2007માં શરૂ થઇ હતી. દરેક ઓવર ધ કાઉન્ટર કોન્ટ્રેક્ટની વિશિષ્ટ રીતે રચના કરવી જોઇએ અને તેમાં જટિલ પે-ઓફ (ચૂકવણી) અને રિસ્ક પ્રોફાઇલનો સમાવેશ કરી શકાય. સીબીઇઓ (CBEO) જેવા અગ્રણી એક્સચેન્જીસ દ્વારા લિસ્ટેડ ઓપ્શન કોન્ટ્રેક્ટ્સનું ટ્રેડિંગ કરવામાં આવે છે, અને સામાન્ય ઇક્વિટી જામિનગારીઓ જેમ તે લગભગ કોમોડિટાઇઝ્ડ હોય છે. આ ઉપરાંત, મોટા ભાગના ઉત્પાદનો કોમોડિટાઇઝ્ડ હોવાથી, રોકાણ બેન્કોમાં નફાની રકમમાં થઇ રહેલો વધારો પ્રોપરાઇટરી ટ્રેડીંગમાંથી આવ્યો છે, જેમાં કદ સકારાત્મક નેટવર્ક લાભની રચના કરે છે (રોકાણ બેન્ક વધુ ટ્રેડ કરતી હોવાથી, બજાર પ્રવાહને તે સારી રીતે ઓળખે છે, જે તેને સૈદ્ધાંતિક વધુ સારા ટ્રેડ કરવાની અને ગ્રાહકોને વધુ સારુ માર્ગદર્શન કરવાની તક આપે છે).
રોકાણ બેન્કિંગ ઉદ્યોગના ઝડપથી વિકસતા જતા ક્ષેત્રો જાહેર કંપનીઓમાં ખાનગી રોકાણ વિભાગ છે (PIPEs, જે નિયમન ડી અથવા નિયમન એસ તરીકે પણ ઓળખાય છે). કંપનીઓ અને માન્ય રોકાણકારો વચ્ચે આ પ્રકારના વ્યવહારોની ખાનગી રીતે વાટાઘાટો થાય છે. આ પીઆઇપીઇ (PIPE) વ્યવહારો નોન-રૂલ 144એ વ્યવહારો છે. આ ક્ષેત્રે ગંજાવર બ્રોકરેજ કંપનીઓ અને નાની કંપનીઓ વચ્ચે સ્પર્ધા થાય છે. આ ઉદ્યોગમાંથી સ્પેશિયલ પરપઝ એક્વિઝીશન કંપનીઓ (SPAC) અથવા કોરા બ્લેન્ક ચેક કોર્પોરેશનોની રચના કરવામાં આવી છે.
વર્ટિકલ ઇન્ટિગ્રેશન
યુ.એસમાં ગ્લાસ-સ્ટિગોલ કાયદાની પ્રાથમિક રીતે 1929ના શેરબજારના ધબડકાને પગલે રચના કરવામાં આવી હતી, જેણે બેન્કોને થાપણો સ્વીકારવા અને જામીનગીરીઓના અંડરાઇટીંગ સામે પ્રતિબંધ લાદ્યો હતો, અને તે વાણિજ્ય બેન્કોથી રોકાણ બેન્કોને અલગ પાડવામાં પરિણમ્યો હતો. મહાકાય નાણાં સંસ્થાઓ માટે ગ્લાસ સ્ટિગોલ કાયદાને પાછો ખેંચીને 1999માં ગ્રેમ-લિચ બ્લીલી કાયદો લાવવામાં આવ્યો હતો.
તાજેતરના વર્ષોમાં ડેટ સ્ક્રૂટિનાઇઝેશનના વર્ટિકલ ઇન્ટિગ્રેશન ક્ષેત્રે વિકાસ થયો છે. અગાઉ, રોકાણ બેન્કોએ વધુ ધિરાણ ભંડોળ ઉભુ કરવામાં સહાય કરી હતી અને ધિરાણદારોની બાકીની લોનને બોન્ડઝમાં રૂપાંતર કરીને લાંબા ગાળાની નિશ્ચિત વ્યાજ દર ઓફર કરવાની તેનામાં ક્ષમતા હતી. ઉદાહરણ તરીકે, મોર્ગેજ ધિરાણદાર ઘર માટે લોન આપે અને ત્યાર બાદ દેવા માટે ભંડોળ ઉભુ કરવા રોકાણ બેન્કનો ઉપયોગ કરે ત્યારે બોન્ડઝના વેચાણમાંથી આવેલા નાણાનો ઉપયોગ નવી લોન માટે કરી શકે છે, જ્યારે ધિરાણદાર લોન ચૂકવણીઓ સ્વીકારે છે અને ચૂકવણી બોન્ડહોલ્ડરોના નામે તબદિલ કરે છે. આ પ્રક્રિયાને જામીનીકરણ કહેવાય છે. જોકે, ધિરાણકર્તાઓએ વિશેષ રીતે મોર્ગેજ લોનના ક્ષેત્રમાં પોતાની રીતે લોનોના જામીનીકરણની શરૂઆત કરી છે. તેને પગલે, અને આ જ પ્રથા ચાલુ રહેશે તેવા ભયને કારણે ઘણી રોકાણ બેન્કોએ પોતાની જાતે જ ધિરાણદાર બનવા પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કર્યું હતું, તેમણે જામીનીકરણ કરવાના લક્ષ્યાંક સાથે લોનો આપી હતી. હકીકતમાં, કોમર્શિયલ મોર્ગેજીસની બાબતે, ઘણી બેન્કોએ લોનનું જામીનીકરણ કરવા મોટા વ્યાજ દરના નુકસાન સાથે ધિરાણ કર્યું હતું, જે વેપારી મિલકત રોકાણકારો અને ડેવલપરો માટે અત્યંત લોકપ્રિય વિકલ્પ સાબિત થયો હતો.રોકાણકારોને પૂરતી સ્પષ્ટતા વિના જોખમી લોન આપીને જામીનીકૃત હાઉસ લોનોએ કદાચ 2007ના પ્રારંભમાં સબપ્રાઇમ મોર્ગેજ કટોકટીને ઉત્તેજન આપ્યું હતું.
હિતનો શક્ય સંઘર્ષ
બેન્કના વિવિધ ભાગો વચ્ચે શક્ય હિત સંઘર્ષ ઊભો થઇ શકે છે, જે નાણાકીય હલચલ માટેની તક ઊભી કરી શકે છે અને તે બજારમાં બિનજરૂરી હસ્તક્ષેપમાં પરિણમી શકે. રોકાણ બેન્કિંગનું નિયમન કરતી સત્તાઓ (યુનાઇટેડ કિંગડમમાં એફએસએ (FSA), યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં એસઇસી (SEC)) બેન્કો ચાઇનીઝ વોલ લાદે તેવું ઇચ્છે છે, જે એક તરફ રોકાણ બેન્કિંગ અને બીજી તરફે ઇક્વિટી રિસર્ચ અને ટ્રેડીંગ વચ્ચેની વાટાઘાટો પર પ્રતિબંધ મુકે છે.
રોકાણ બેન્કિંગમાં જોવા મળતા હિતના સંઘર્ષોની યાદી અહીં આપવામાં આવી છે:
કરુઠા
કરુઠા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કરુઠા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.