cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
દીનારા (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
જોવાલાયક સ્થળો
ગામથી દક્ષિણે લગભગ એક કિમીના અંતરે સફેદ ચૂનાથી બનેલા ૫૦ ફીટ લાંબા અને ૧૮ ફીટ પહોળા એવાં જૈન મંદિરના ખંડરો જોવા મળે છે. અહીં ગુજરાતી પ્રણયકથાઓના નાયક સદેવંત અને સવલિંગે અભ્યાસ કરેલો એવું મનાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
ગિલ્લેર્મો લાસો
ગિલ્લેર્મો આલ્બર્ટો સાન્તિઆગો લાસો મેન્ડોઝા (જન્મ ૧૬ નવેમ્બર ૧૯૫૫) ઈક્વેડોરના ઉદ્યોગપતિ અને રાજકારણી છે, જે ૨૪ મે ૨૦૨૧ના રોજ ઈક્વેડોરના પ્રમુખ તરીકે ચૂંટાયા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજકારણી શ્રેણી:૧૯૫૫માં જન્મ
બુર્કીની લડાઈ
પશ્ચાદભૂ
૧૫ ઓગષ્ટના રોજ ઓપરેશન જિબ્રાલ્ટર નિષ્ફળ જતાં તેની  અંતર્ગત ભારતની પુરવઠા હરોળને ખતમ કરવા દાખલ કરાયેલ ઘૂસણખોરો ઘેરાઈ જતાં તેમના પરથી દબાણ દૂર કરવા પાકિસ્તાન એ ૧૭ ઓગષ્ટના રોજ ઓપરેશન ગ્રાન્ડ સ્લામ ની શરુઆત કરી. તે સમયે ભારતે પાકિસ્તાનનું કાશ્મીર મોરચેથી ધ્યાન હટાવવા લાહોર તરફ હુમલો કરી અને બીજો મોરચો ખોલ્યો. આ મોરચા પર ભારતીય ભૂમિસેના ત્રણ માર્ગો પર આગળ વધી જેમાં અમૃતસર-લાહોર, ખાલરા-બુર્કી-લાહોર અને ખેમકરણ-કસુર માર્ગ સામેલ હતા.
ભારતીય બખ્તરીયા દળોની સહાય વડે ભારતીય પાયદળ વીજવેગે આગળ વધ્યું અને તૈયારી વિનાના પાકિસ્તાની દળોને લાહોરને ઘેરી  લેવાના લક્ષ્ય સાથે ઝડપથી પીછેહઠ કરવા મજબૂર કર્યા. આશ્ચર્યનો લાભ લઈ અને ભારતીય દળોએ ખાલરાથી બુર્કી થઈ અને લાહોર જતા માર્ગના વિસ્તારમાં મોટા હિસ્સા પર કબ્જો કરી લીધો. તે દરમિયાન પાકિસ્તાને તે વિસ્તારમાં રહેલ દળોને એકઠા કરી અને ગુમાવેલો વિસ્તાર પાછો મેળવવા ત્રણ દિશામાંથી વળતો હુમલો કર્યો. આમ, બુર્કીની લડાઈ ખાલરા-બુર્કી-લાહોર માર્ગ પર લડવામાં આવી.
પાકિસ્તાનનો મુખ્ય લક્ષ્યાંક તેમની બખ્તરીયા દળ અને પુરવઠા હરોળ પહોંચી વળે ત્યાં સુધીમાં ભારતીય પાયદળને પીછેહઠ કરવા મજબૂર કરવાનું હતું. લડાઈમાં અગાઉ ગુમાવેલો વિસ્તાર પાછો મેળવવાનું પણ લક્ષ્યાંક હતું. ભારતીય સેનાનું લક્ષ્ય બુર્કી ગામ પર કબ્જો કરી અને બખ્તરીયા દળો અને પુરવઠા હરોળ સહાય માટે પહોંચે ત્યાં સુધી તે જાળવી રાખવાનું હતું.
લડાઈ
ભારતીય પાયદળ ૧૮મી અશ્ચદળ રેજિમેન્ટના આગમન સુધી પાકિસ્તાની બખ્તરિયા દળને રોકી રાખવામાં સફળ રહી હતી. ૧૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ પાયદળે બખ્તરિયા રેજિમેન્ટની સહાયથી મુખ્ય હુમલાની શરુઆત કરી. પાકિસ્તાને મોટી સંખ્યામાં રણગાડી પ્રથમ બે દિવસમાં જ ગુમાવી હોવાથી બુર્કીનું રક્ષણ કરી રહેલ સૈનિકો પાસે નામમાત્રનો બખ્તરિયા દળનો ટેકો હતો. કેટલાક પાકિસ્તાની લડાયક વિમાનો પાકિસ્તાની દળોની સહાય માટે ઉપલબ્ધ હતાં. જોકે, પાયદળ સામે બોમ્બર વિમાનોના સ્થાને લડાયક વિમાનોનો ઉપયોગ અને બોમ્બ અને પ્રક્ષેપાત્રોના સ્થાને વિમાન પર મુકેલ મશીન ગનનો ઉપયોગ અસરકારક ન રહ્યો. વિમાનોની ઓછી સંખ્યા અને ખાઇ અને અન્ય રક્ષણાત્મક આડોની આસાન ઉપલબ્ધતાને કારણે હવાઈ હુમલાઓ જોઈતી અસર ન દાખવી શક્યા. તેના પરિણામે ભીષણ લડાઈના અંતે ભારતીય સેનાએ બુર્કી ગામને કબ્જે કર્યું અને સમગ્ર યુદ્ધ દરમિયાન તેને જાળવી રાખ્યું. thumb|પાકિસ્તાનના લાહોર જિલ્લાના એક કબ્જે લીધેલ પોલીસ ચોકી બહાર [[શીખ રેજિમેન્ટ ના ભારતીય સૈનિકો ]]
પ્રત્યાઘાત
બુર્કીના કબ્જા બાદ ભારતીય દળો લાહોર પાસેના ડોગરાઇ તરફ આગળ વધતા રહ્યા. ૨૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ ભારતીય સેના ડોગરાઇ કબ્જે કરવામાં સફળ રહી અને આમ થતાં લાહોર શહેર ભારતીય રણગાડીની ગોલંદાજીની પહોંચમર્યાદામાં આવી ગયું. જોકે, લાહોરને કબ્જે કરવા કોઈ પ્રયત્ન ન કરવામાં આવ્યો અને તેની પર કરવા ધારેલ હુમલો ન કરવામાં આવ્યો કેમ કે તેના બે દિવસ બાદ જ યુદ્ધ વિરામ દરખાસ્ત મંજૂર કરવાની હતી. વધુમાં, શાંતિકરાર બાદ શહેર જીત્યું હોય તો પણ પાછું પાકિસ્તાનને સોંપવાનું હોવાથી હુમલો ન કરાયો.
પુરસ્કાર
ભારતીય ભૂમિસેના ની ૫ ગુરખા રાઇફલ્સ એ બુર્કીને કબ્જે કરવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી હતી માટે તેમને યુદ્ધ સન્માન બુર્કી અને મોરચા સન્માન પંજાબ એનાયત કરવામાં આવ્યું.
બુર્કીના રક્ષણમાં પાકિસ્તાની દળોનું નેતૃત્વ કરી રહેલ મેજર રાજા અઝીઝ ભટ્ટીને નિશાન-એ-હૈદર પાકિસ્તાની પુરસ્કાર મૃત્યુપર્યંત એનાયત કરવામાં આવ્યો.
કોટા (તા. સંજેલી)
કોટા (તા. સંજેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંજેલી તાલુકાનું ગામ છે. કોટા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:સંજેલી તાલુકો
નારીચાણા (તા. ધ્રાંગધ્રા)
નારીચાણા (તા. ધ્રાંગધ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રાંગધ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પીપલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જપશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતીકરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામ ફલકુ નદીના કિનારે વસેલું છે.
જોવાલાયક સ્થળો
ગામમાં હનુમાનજી તેમજ તલસાણિયાદાદાનું મંદીર આવેલું છે. અહીં ભાદરવી બીજના રોજ મેળો ભરાય છે.
શ્રેણી:ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
જાંબુઘોડા
જાંબુઘોડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પંચમહાલ જિલ્લાના જાંબુઘોડા તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
આ સ્થળ તાલુકામાં આવેલ જાંબુઘોડા વન્યજીવન અભયારણ્ય માટે જાણીતું છે.
વસતી
ભારત દેશની વસતી ગણતરી (૨૦૧૧), મુજબ જાંબુઘોડાની વસતી ૪૨,૪૭૬ હતી. તેઓ કુલ ૭,૯૦૦ ઘરોમાં વસવાટ કરે છે. આ પૈકી અનુસૂચિત જનજાતિના લોકોની સંખ્યા ૧૫,૧૧૨ (૩૬%) છે.
રજવાડું
ભારત દેશની આઝાદી પહેલા, જાંબુઘોડા એક રજવાડું હતું, જેનું શાસન હિંદુ રાજપૂત પૈકીના પરમાર કુળ દ્વારા કરવામાં આવતું હતું. આ રજવાડું જૂન ૧૦, ૧૯૪૮ના દિવસે ભારત દેશમાં વિલીન કરવામાં આવ્યું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:જાંબુઘોડા તાલુકો
યમુના
thumb|right|300px| યમુના નદી [[દિલ્હી પાસે.]] આ નદી ભારત દેશની પવિત્ર નદીઓ પૈકીની એક નદી છે. પૌરાણિક કથા મુજબ, યમુનાને યમની બહેન માનવામાં આવે છે. આ નદી હિમાલય પર્વતમાળામાં આવેલા યમનોત્રી નામના સ્થળેથી નીકળે છે અને રાજધાનીના શહેર દિલ્હી તેમજ ઐતિહાસિક શહેર આગ્રા નજીકથી પસાર થતી અલ્હાબાદ શહેર નજીક ગંગા નદીમાં મળી જાય છે.
પૌરાણિક કથા
પૌરાણિક કથા અનુસાર આ નદીમાં ભગવાન શ્રી કૃષ્ણએ કાલિયા નાગને નાથ્યો હતો. કૃષ્ણ અને તેમના મિત્રો ગેડી-દડાની રમત રમતા હતા ત્યારે દડો નદીમાં પડતા કૃષ્ણ દડો લેવા જાય છે અને કાલિયા નાગ સાથે લડીને તેનો પરાજય કરી તેની ઉપર નૃત્ય કરી દડો પાછો લાવ્યા અને કાલિયા નાગને યમુના નદી છોડી જવાનો આદેશ આપ્યો.
હડમતીયા (તા. જામનગર)
હડમતીયા (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હડમતીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ખંધેરા (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વડોદરા મ્યુઝિયમ અને પિક્ચર ગૅલેરી
thumb| બરોડા મ્યુઝિયમ અને ચિત્ર ગેલેરી
વડોદર મ્યુઝિયમ અને પિક્ચર ગૅલેરી અથવા બરોડા મ્યુઝિયમ અને ચિત્ર ગેલેરીને એ વડોદરા ખાતે આવેલું એક સંગ્રહાલય છે. આ સંગ્રહાલય વિક્ટોરિયા અને આલ્બર્ટ મ્યુઝિયમના તથા વિજ્ઞાન સંગ્રહાલય લંડનની રૂપરેખાના આધારે ઈ.સ.૧૮૯૪માં  વડોદરામાં બંધાવવામાં આવ્યું હતું. આ સંગ્રહાલય ગુજરાત રાજ્યનું સૌથી મોટું સંગ્રહાલય છે. આર.એફ. ચિશોમ સાથે મળીને મેજર મૅંટે, આ ઈમારતની રચના કરી હતી. ચિશોમે મૅંટની કેટલીક રચનાઓને સુધારી આ ઈમારતને ઈન્ડો-સેરેસિનિક વાસ્તુકળાનો શ્રેષ્ઠ નમૂનો બનાવ્યો. સંગ્રહાલયની ઇમારતનું સ્થાપત્ય મરાઠા શૈલી, યુરોપિયન શૈલી, પાર્થેનોન શૈલી અને મુસ્લિમ સ્થાપત્ય શૈલીઓના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવેલ છે.
મરાઠા ગાયકવાડ વંશના મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ ત્રીજાએ ઈ.સ. ૧૮૮૭ માં આ સંગ્રહાલયની સ્થાપના કરી. સંગ્રહાલયનું બાંધકામ ઈ.સ. ૧૮૯૪ માં પૂર્ણ થતા, તેને લોકો માટે ખુલ્લું મુકવામાં આવ્યું. આર્ટ ગેલેરીનું નિર્માણ ૧૯૦૮માં શરૂ થયું હતું, તે ૧૯૧૪ માં પૂર્ણ થયું હતું, પરંતુ પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધના કારણે ગેલેરી માટે કેટલાક યુરૂપીયન નમૂનાઓ સ્થાનાંતરિત કરવામાં વિલંબ થતાં ૧૯૨૧ સુધી ગેલેરી ખુલી નહીં.
સંગ્રહ
આ સંગ્રહલયમાં કલા, શિલ્પ, નૃવંશવિજ્ઞાન અને માનવ જાતિ વિજ્ઞાનના આશરે ૭૦,૦૦૦ જેટલા નમૂનાઓનો સમૃદ્ધ સંગ્રહ ધરાવે છે. આર્ટ ગેલેરીમાં પ્રખ્યાત બ્રિટીશ ચિત્રકારો જે. એમ. ડબ્લ્યુ. ટર્નર, જ્હોન કોન્સ્ટેબલ અને અન્ય ઘણા ચિત્રકારોના અસલી સંગ્રહોનો સંગ્રહ કરવામાં આવ્યો છે. સંગ્રહાલયના મુલાકાતીઓ માટે ઇજિપ્તની મમી અને બેબી બ્લુ વ્હેલનું ૭૨ ફૂટ લાંબુ હાડપિંજર મુખ્ય આકર્ષણ છે. અન્ય આકર્ષણોમાં ૫ મી સદીના પ્રખ્યાત અકોટા બ્રોન્ઝ, મુઘલ લઘુચિત્રના સંગ્રહ, તિબેટીયન કળાટની સંપૂર્ણ ગેલેરી અને કેટલાક યુરોપીયન વિશારદોના તૈલચિત્રોનો સમવેશ થયેલો છે.
સમય
આ સંગ્રહાલય સરકારી રજાઓ સિવાય સવારે ૧૦:૩૦ વાગ્યાથી સાંજ ૫:૦૦ વાગ્યા સુધી બધા દિવસોએ ખુલ્લુ રહે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતના સંગ્રહાલયો શ્રેણી:વડોદરા શહેર
લુણાવાડા
લુણાવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મહીસાગર જિલ્લાના લુણાવાડા તાલુકામાં આવેલું શહેર છે. લુણાવાડા એ તાલુકાનું અને જિલ્લાનું મુખ્ય મથક પણ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
ગોંડા
thumb|300px|right| ઉત્તર પ્રદેશના નકશામાં ગોંડા ગોંડા ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના  ગોંડા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
કોટડા (તા. ઝાલોદ)
કોટડા (તા. ઝાલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. કોટડા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:ઝાલોદ તાલુકો
ગંગાજળા (તા. જામનગર)
ગંગાજળા (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગંગાજળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કચ્છનું રણ
ભૂગોળ
આ કળણ કચ્છનો અખાત અને દક્ષિણ પાકિસ્તાનમાં સિંધુના મુખની વચ્ચે આવેલું છે અને 10000 sqmi જેટલું વિશાળ ક્ષેત્ર ધરાવે છે. તેના ઈશાન ખૂણે રાજસ્થાનમાંથી નીકળતી લુણી નદી વહે છે.
નિવસનતાંત્રિક મહત્વ
આ રણ ભારત-મલય ક્ષેત્રમાં આવેલું એક માત્ર પૂર ધરાવતું ઘાસનું મેદાન છે. આ ક્ષેત્રની એક તરફ રેતાળ રણ અને બીજી તરફ સમુદ્ર આવેલો હોવાથી અહીં સુંદરવન અને રણના કંટાળી વનસ્પતિ ધરાવતા વિવિધપ્રકારના નિવસન તંત્રો નિર્માણ પામ્યા છે. અહીંના ઘાસના મેદાન અને રણમાં જીવનારી પ્રજાતિઓએ આ ક્ષેત્રના કપરા વાતાવરણ સાથે અનુકુલન કરેલું છે. આમા કેટલાક પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓ સમગ્ર વિશ્વમાં માત્ર આજ ક્ષેત્રમાં જોવા મળે છે અને કેટલાંક વિલુપ્ત પ્રજાતિના પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો
ખારડી (તા. તળાજા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો
જૈન ધર્મ અને હિંદુ ધર્મ
જૈન ધર્મ અને હિંદુ ધર્મ બે પ્રાચીન ભારતીય ધર્મો છે. બંને ધર્મો વચ્ચે કેટલીક સમાનતાઓ અને તફાવતો છે. મંદિરો, દેવતાઓ, ધાર્મિક વિધિઓ, ઉપવાસ અને જૈન ધર્મના અન્ય ધાર્મિક ઘટકો હિંદુ ધર્મ કરતા અલગ છે.
"જૈન" શબ્દ જિન પરથી ઉદ્ભવેલો છે, જિન તરીકે એવા મનુષ્યનો ઉલ્લેખ કર્યો છે જેણે તમામ આંતરિક જુસ્સા (ક્રોધ, આસક્તિ, લોભ અને ગૌરવ) પર વિજય મેળવ્યો છે અને કેવલ જ્ઞાન ધરાવે છે. જિને બતાવેલા માર્ગના અનુયાયીઓને જૈન કહેવામાં આવે છે. હિંદુ ધર્મના અનુયાયીઓને હિંદુ કહેવામાં આવે છે.
દાર્શનિક સમાનતા અને તફાવતો
જૈન ધર્મ અને હિંદુ ધર્મમાં સંસાર, કર્મ અને મોક્ષની વિભાવનાઓ સહિત ઘણી સમાન લાક્ષણિકતાઓ છે. જો કે તેઓની આ વિભાવનાઓ બદલાતી રહે છે. જૈન ધર્મના સિધ્ધાંતમાં ન્યાય-વૈશેષિક અને સાંખ્યવાદ સાથે નજીવી સમાનતા છે. જૈન સિધ્ધાંત એ પરમાણુતા શીખવે છે જે વૈશેષિક પદ્ધતિ, સાંખ્યવાદ અને નાસ્તિકવાદમાં પણ જોવા જોવા મળે છે. જૈન ધર્મના સિદ્ધાંતની અંદર કેટલાક ધર્મ અને અધર્મ તત્ત્વ છે (જેને જૈન આધ્યાત્મિક પદ્ધતિમાં પદાર્થો તરીકે જોવામાં આવે છે). ગુણસ્થાન અને લેશ્યા પણ આવેલા છે, એ એવી આધ્યાત્મિક વિભાવનાઓ છે કે જે હિંદુ ધર્મમાં જાણીતી નથી. અનેકાંતવાદ અને સ્યાદ્વાદની પદ્ધતિ હિંદુઓમાં નથી. ભૂતકાળમાં, હિંદુ દેવતાઓ અને જૈન ધર્મના તીર્થંકરની વિભાવનાઓને જોડવાના પ્રયત્નો કરવામાં આવ્યા હતા. હિંદુઓની બ્રહ્માંડવિદ્યા જૈનોની જેમ જ સમાન છે અને આ પ્રણાલીઓમાં સ્વર્ગીય દેવતાઓનાં સમાન નામ છે.
ઉપનિષદમાં પણ જૈન ધર્મના ઉપદેશોની જેમ નિવેદન થાય છે કે પુનર્જન્મ અનિચ્છનીય છે અને મોક્ષ એ અંતિમ ધ્યેય છે.
મોક્ષ
જૈન ધર્મમાં મુક્તિ (મોક્ષ) પ્રાપ્ત કરવાનો એક નિશ્ચિત માર્ગ સૂચવવામાં આવ્યો છે. સૂચવેલા ત્રિગુણક પથમાં જૈન ધર્મની રત્નત્રયીમાં (સમ્યક દર્શન, જ્ઞાન અને ચરિત્ર) નો સમાવેશ થાય છે. હિંદુ ધર્મમાં કોઈએ પણ મુક્તિનો કોઈ એક ચોક્કસ માર્ગ સૂચવ્યો નથી.
બ્રહ્માંડ
જૈન બ્રહ્માંડવિદ્યા મુજબ બ્રહ્માંડ શાશ્વત છે; તે ન તો બનાવવામાં આવ્યું છે કે ન તો તેનો નાશ થઈ શકે છે. હિંદુ ધર્મમાં તે એક સર્જક દ્વારા બનાવેલું માનવામાં આવે છે અને ભગવાન દ્વારા નાશ પામે છે અને ફરીથી તેનું નિર્માણ થાય છે.
કર્મ
કર્મ હિંદુ ધર્મમાં એક અદૃશ્ય શક્તિ છે, જ્યારે જૈન ધર્મમાં તે એક પ્રકારનું પદાર્થ છે જે આત્માને ચોંટેલું રહે છે.
આત્મ રક્ષા
જૈનો હિંદુઓ સાથે સંમત થાય છે કે આત્મરક્ષણમાં હિંસાને ન્યાયી ઠેરવી શકાય છે, અને તેઓ સંમત થાય છે કે લડાઇમાં દુશ્મનોને મારનાર સૈનિક કાયદેસરની ફરજ બજાવી રહ્યો છે. જૈન સમુદાયોએ તેમના સંરક્ષણ માટે લશ્કરી શક્તિનો ઉપયોગ સ્વીકાર્યો હતો; ઘણાં રાજાઓ, લશ્કરી સેનાપતિ અને સૈનિકો જૈન હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જૈન ધર્મ શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
મહાવીર પ્રસાદ દ્વિવેદી
મહાવીર પ્રસાદ દ્વિવેદી (૧૫ મે ૧૮૬૪ – ૨૧ ડિસેમ્બર ૧૯૩૮) ભારતીય હિન્દી લેખક અને સંપાદક હતા. આધુનિકકાળ, અથવા હિન્દી સાહિત્યનો આધુનિક સમયગાળો ચાર તબક્કામાં વહેંચાયો છે, અને તેઓ બીજા તબક્કાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, જેને દ્વિવેદી યુગ (૧૮૯૩-૧૯૧૮) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, આ અગાઉ ભારતેન્દુ યુગ (૧૮૬૮-૧૮૯૩) હતો, ત્યારબાદ છાયાવાદ યુગ (૧૯૧૮-૧૯૩૭) અને સમકાલીન સમયગાળાનો (૧૯૩૭-હાલ સુધી) સમાવેશ થાય છે.
જીવન પરિચય
તેમનો જન્મ ઉત્તર પ્રદેશના રાયબરેલી જિલ્લામાં, દૌલતપુર ગામમાં ૫ મે ૧૮૬૪ના રોજ કન્યાકુબ્જા બ્રાહ્મણ પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પિતા રામ સહાય દ્વિવેદી ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીની સેનામાં સૈનિક હતા, બાદમાં મુંબઈમાં વલ્લભ સંમેલનના નેતાઓ માટે મંદિરના પૂજારી તરીકે કામ કર્યું હતું.
દ્વિવેદીએ પોતાના ઘરે સંસ્કૃતમાં અને દૌલતપુર ગામની શાળામાં હિન્દી અને ઉર્દૂમાં પ્રારંભિક શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. તેર વર્ષની ઉંમરે તેમને રાયબરીલીની જિલ્લા શાળામાં મોકલવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં તેમણે એક વર્ષ સુધી અંગ્રેજી અને પર્શિયન ભાષાનો અભ્યાસ કર્યો હતો અને ત્યારબાદ ચાર વર્ષ સુધી પૂર્વા, ફતેહપુર અને ઉનાઓની શાળાઓમાં અભ્યાસ કર્યો હતો.
કારકિર્દી
૧૮૮૦ના દાયકામાં ઝાંસીમાં ભારતીય રેલવે વિભાગમાં સેવા દરમિયાન દ્વિવેદીએ લેખક અને સાહિત્યકાર તરીકે વ્યાપક ખ્યાતિ મેળવી હતી. તેમણે તેમના અનુવાદો તેમજ સાહિત્ય સંદર્ભ અને વિચાર વિમર્શ સહિતના વિવેચનાત્મક કાર્યો પ્રકાશિત કર્યા હતા.
૧૯૦૩માં દ્વિવેદી હિન્દી માસિક સરસ્વતી માં જોડાયા અને તેમના લેખન અનુભવોથી પ્રાપ્ત શાસ્ત્રીય અને સમકાલીન બંને સાહિત્યના જ્ઞાન સાથે સામયિકનું સંપાદન કરવામાં સક્ષમ હતા. સંપાદક (૧૯૦૩-૨૦) તરીકેના તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન  સરસ્વતી સૌથી લોકપ્રિય હિન્દી સામયિક બન્યું.
તેમને અન્ય એક નોંધપાત્ર હિન્દી કવિ અને લેખક મૈથિલીશરણ ગુપ્તના માર્ગદર્શક ગણવામાં આવે છે.
ચિત્રકૂટ
ચિત્રકૂટ ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના  ચિત્રકૂટ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
રુક્મિણી
thumb|શ્રી રુક્મિણી દ્વારિકાધીશ મંદિર રુક્મિણી લક્ષ્મી નો અવતાર મનાય છે. તેઓ ભગવાન કૃષ્ણની સૌથી પ્રિય પત્ની હતા. મહાભારત અનુસાર કૃષ્ણ સૌથી વધુ રુક્મિણીને પ્રેમ કરતા હતા.
ચિત્રકૂટ
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
રુક્મિણી
કૃષ્ણએ રુક્મિણીને પોતાની પટ્ટરાણી બનાવી. રુક્મિણીને ૧૧ સંતાન થયાં જેમાં પ્રદ્યુમ્ન સૌથી બળવાન પુત્ર હતો જે સમય જતા દ્વારકાનો રાજા બન્યો.
દેહત્યાગ
જ્યારે પ્રભાસ ક્ષેત્રમાં કૃષ્ણએ પોતાનો દેહત્યાગ કર્યો ત્યારે રુક્મિણી આ આઘાત સહન ન કરી શકી. કૃષ્ણના વિયોગમાં તેણે કૃષ્ણના મૃતદેહને સાથે લઈ ને અગ્નિપ્રવેશ કરી વૈકુંઠગમન કર્યું.
ભારતીય લોકસંસ્કૃતિમાં રુક્મિણી
આમ તો આખા ભારતમાં રુક્મિણી કૃષ્ણ સાથે પૂજાય છે પણ વારકરી સંપ્રદાય જેવા સંપ્રદાયોમાં રુક્મિણીને સર્વોચ્ય દેવી તરીકે પૂજવામાં આવે છે. આ સંપ્રદાય અને આખા મહારાષ્ટ્રમાં તેમની ભગવાન વિઠ્ઠલ (કૃષ્ણ) સાથે પૂજા કરવામાં આવે છે. આ સિવાય દક્ષિણ ભારતમાં રુક્મિણીને અનુલક્ષી ને સંપ્રદાય પણ અસ્તિત્વ ધરાવે છે જે રુક્મિણી સંપ્રદાય તરીકે ઓળખાય છે.
ફોટડી (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
અક્ષયકુમાર (રામાયણ)
અક્ષયકુમાર (अक्षयकुमार), જે અક્ષય તરીકે પણ જાણીતો છે, રાવણનો સૌથી નાનો પુત્ર અને ઇન્દ્રજીતનો ભાઇ હતો. રામાયણ પ્રમાણે જ્યારે હનુમાને જ્યારે સીતા સાથેની મુલાકાત પછી અશોક વાટિકાને નષ્ટ કરવાનું શરુ કર્યું ત્યારે રાવણે અક્ષય કુમારને રાક્ષસોની સેનાના સેનાપતિ તરીકે હનુમાનને પકડવા માટે મોકલ્યો હતો. ત્યારે તેની ઉંમર ૧૬ વર્ષ હતી. હનુમાન સાથેના યુદ્ધ દરમિયાન હનુમાને તેનો વધ કર્યો હતો.
કડાણા
કડાણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મહીસાગર જિલ્લાના કડાણા તાલુકા માં આવેલું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
કુંડા (તા. સંજેલી)
કુંદા (તા. સંજેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંજેલી તાલુકાનું ગામ છે. કુંદા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:સંજેલી તાલુકો
શ્રવણ
thumb|[[દશરથ રાજા અને શ્રવણ]] શ્રવણ (સંસ્કૃત: श्रवण) જે શ્રવણકુમાર (સંસ્કૃત: श्रवणकुमार) તરીકે પણ ઓળખાય છે એક પૌરાણિક પાત્ર છે જેનો ઉલ્લેખ રામાયણ મહાકાવ્યમાં છે.
માતા-પિતા તરફ ભક્તિ
right|thumb|દશરથ વડે મૃત્યુ પામેલા શ્રવણનો શોક કરતાં શ્રવણના અંધ માતા-પિતા શ્રવણના માતા-પિતા સંન્યાસી હતા. તેના પિતા-માતાના નામ શાંતવન અને જ્ઞાનવંતી હતા. ઘરડાં થયા બાદ તેમને આત્માની શુદ્ધિ માટે ચાલીસ યાત્રાધામોની યાત્રા કરવાની ઇચ્છા થઇ અને આ વિશે તેમણે શ્રવણને કહ્યું. તે સમયે આવી યાત્રા ખર્ચાળ અને મુશ્કેલ હતી અને શ્રવણને પરવડે તેમ હતું નહી. આથી શ્રવણે ટોપલીઓ અને વાંસ વડે કાવડ બનાવી અને માતા-પિતાને તેમાં બેસાડીને યાત્રા શરૂ કરી.
મૃત્યુ
રામાયણ અનુસાર અયોધ્યાના જંગલોમાં દશરથ જ્યારે રાજકુમાર હતા ત્યારે તેમણે તળાવ નજીક પ્રાણીનો અવાજ સાંભળ્યો અને ત્યાં તીર માર્યું. જ્યારે તેઓ પ્રાણી પાસે ગયા ત્યારે તેમણે જોયું કે તીર એક યુવાન વ્યક્તિને લાગ્યું છે, જે શ્રવણ હતો. શ્રવણે પોતાના બિમાર અને વૃદ્ધ માતા-પિતાને પાણી આપવા માટે કહ્યું અને આ ઘટના વિશે જણાવવા કહ્યું અને મૃત્યુ પામ્યો. જ્યારે દશરથ પાણી આપવા શ્રવણના માતા-પિતા પાસે ગયા અને ઘટનાનું વર્ણન કર્યું ત્યારે તે સાંભળીને તેઓ દુ:ખને જીરવી ન શક્યા. તેમણે દશરથને શ્રાપ આપ્યો કે તે પણ 'પુત્રશોક' નો અનુભવ કરશે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રામાયણ
ફ્રેન્ચાઇઝીંગ
ફ્રેન્ચાઇઝીંગ એ અન્ય વેપારી પેઢીના સફળ વેપારી પેઢીના સફળ વ્યાપાર નમૂનાનો ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ છે. ‘ફ્રેન્ચાઇઝ’ શબ્દ એ ફ્રાન્ક (franc) – અર્થ મુક્ત માંથી ઉતરી આવેલ એંગ્લો-ફ્રેન્ચ વ્યુત્પત્તિ છે, અને તે નામ તેમજ ક્રિયાપદ (અકર્મક) બંને તરીકે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે.
ફ્રેન્ચાઇઝર માટે, ફ્રેન્ચાઇઝ એ માલ વહેંચવા માટે ‘ચેઇન સ્ટોર્સ’ તૈયાર કરવા માટેનો અને ચેઇન ઉપર રોકાણ અને જવાબદારી ટાળવા માટેનો વિકલ્પ છે. ફ્રેન્ચાઇઝરની સફળતા એ જ ફ્રેન્ચાઇઝીની સફળતા છે. ફ્રેન્ચાઇઝી એ સીધા કર્મચારી કરતાં વધુ સારું પ્રોત્સાહન પ્રાપ્ત કરે તેવું માનવામાં આવે છે કારણકે તે અથવા તેણી વ્યાપારમાં સીધો હિસ્સો ધરાવે છે.
ગોરધનપર (તા. જામનગર)
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ફ્રેન્ચાઇઝીંગ
આમછતાં, એ નોંધવું જ જોઇએ કે, યુએસને, અને હવે ચીન (2007) માં અપવાદ સિવાય જ્યાં મોટાભાગનું વિશ્વ જેને ‘ફ્રેન્ચાઇઝ’ તરીકે ઓળખાવે છે તે ફ્રેન્ચાઇઝ સમાવિષ્ટ ફેડરલ (અને યુએસ, સ્ટેટમાં) કાયદાઓ સ્પષ્ટ છે, પરંતુ ભાગ્યે જ તેના માટે કાયદાકીય જોગવાઇ બને છે. ફક્ત ફ્રાંસ અને બ્રાઝિલ અર્થસભર સ્પષ્ટયત કાયદાઓ છે પરંતુ બ્રાઝિલ વધુ બારીકાઇથી ફ્રેન્ચાઇઝી નિયમબદ્ધ કરે છે.
જ્યાં કોઇ ચોક્કસ કાયદો ન હોય, ત્યાં ફ્રેન્ચાઇઝ વહેંચણી વ્યવસ્થા માનવામાં આવે છે, જેના કાયદાઓ ચોક્કસ કરારપત્ર દ્વારા ટ્રેડમાર્ક (ફ્રેન્ચાઇઝ વ્યવસ્થાના) સાથે લાગુ થાય છે.
સંક્ષિપ્ત અહેવાલ
જે વ્યાપારો માટે ફ્રેન્ચાઇઝીંગ શ્રેષ્ઠ રીતે કાર્ય કરે છે તે નીચે મુજબના લક્ષણો ધરાવે છે:
નીચેની યુએસ-યાદી 2004 માટે ઉપલબ્ધ માહિતીમાંથી પેટા-ફ્રેન્ચાઇઝીસ (અથવા ભાગીદારો) સાથે મુખ્ય ફ્રેન્ચાઇઝીસના 2010 ની શરૂઆતના આંકડાઓ કોષ્ટકના સ્વરૂપમાં મૂકે છે. ફ્રેન્ચાઇઝના નામોમાંથી તે પણ જોવા મળશે કે પ્રથમ મંદી દરમિયાન ફાસ્ટ ફુડ રેસ્ટોરેન્ટ્સ, ફુડ ઇન અને થોડા સમય પછી, મોટેલની મુખ્ય પદ્ધતિ તેણે લીધી ત્યારે 1930 થી તેણે સ્થાન લીધું છે, તેવા ફ્રેન્ચાઇઝીંગના નવિન ઉપક્રમોમાં યુએસ મુખ્ય છે. ફ્રેન્ચાઇઝીંગ એ 70 થી વધુમાં ઉદ્યોગોમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલ વ્યવસાય નમૂનો છે, જે વાર્ષિક (2001નો અભ્યાસ) યુએસ વેચાણમાં 1 ટ્રિલીયન ડોલરથી વધુ ઉત્પન્ન કરે છે. ફ્રેન્ચાઇઝીસ દ્વારા લીધેલ પેઢી અને ફ્રેન્ચાઇઝર્સ દ્વારા લીધેલ પેઢીઓ બંને ગણીને, 2001 માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં 767,483 પેઢીઓ ફ્રેન્ચાઇઝ્ડ વ્યવસાયો ચલાવે છે:
રેસ્ટોરાં, ગેસોલીન સ્ટેશન, માલવાહક સ્થળો જેવી મધ્યમ ફ્રેન્ચાઇઝીસમાં અત્યંત મહત્વનું રોકાણ સંલગ્ન છે અને વ્યવસાયનું સંપૂર્ણ ધ્યાન આવશ્યક છે.
હોટેલ્સ, સ્પાસ, હોસ્પીટલ્સ ઇ. વિશાળ ફ્રેન્ચાઇઝીસ પણ છે જેની ચર્ચા ટેકનિકલ જોડાણોમાં આગળ કરવામાં આવી છે.
બે મહત્વની ચૂકવણીઓ ફ્રેન્ચાઇઝર માટે બનાવવામાં આવી છે: (અ) ટ્રેડ-માર્ક માટેની રોયલ્ટી અને (બ) ફ્રેન્ચાઇઝીને આપવામાં આવતી તાલીમ અને સલાહ સેવાઓ. બે ફિ એક જ ‘સંચાલન’ ફિમાં સંયુક્ત કરી શકાય છે. "પ્રગટીકરણ" માટેની ફિ અલગ હોય છે અને તે હંમેશા “અગ્રિમ - અંત - ફી” હોય છે.
સામાન્ય રીતે ફ્રેન્ચાઇન નિશ્ચિત ગાળા માટે (ટૂંકા ગાળાઓમાં તે તોડી પાડવામાં આવે છે જે પૂર્વવત્ બનાવવા જરૂરી છે) છે અને જે ચોક્કસ “પ્રદેશ” કે સ્થળથી માઇલો દૂર છે. આ પ્રકારના ઘણા સ્થળો હોઇ શકે છે. કરારો પારંપરિક રીતે ફ્રેન્ચાઇઝીસ માટે ગંભીર પરિણામો સહન કરતા ઘણા વ્યાપારી કરારોની અપરીપક્વ સમાપ્તિ અથવા અંત સાથે, પાંચથી ત્રીસ વર્ષ માટે ચાલુ રહે છે. ફ્રેન્ચાઇઝ એ માલિકીના હેતુ માટે વ્યવસાય ખરીદી નહીં, એવું ભાડે કે લીઝનો સમાવેશ કરતુ, ફક્ત હંગામી વ્યાવસાયિક રોકાણ છે. મંજુરીના મર્યાદિત ગાળાના કારણે વેડફાતી મૂડી તરીકે તેનું વર્ગિકરણ કરવામાં આવે છે. ફ્રેન્ચાઇઝ વિસ્તૃત, અવિસ્તૃત અથવા ‘એકલ અને વિસ્તૃત’ હોઇ શકે છે. જોકે ફ્રેન્ચાઇઝ લેનારની વાર્ષિપક આવક અને નફો ફ્રેન્ચાઇઝ પ્રગટીકરણ દસ્તાવેજમાં પૂરાં પાડવામાં આવી શકે છે, ફ્રેન્ચાઇઝીના નફા ના અંદાઝને કોઇ કાયદાની જરૂર નથી, જે ફ્રેન્ચાઇઝી કેવા હેતુપૂર્વક ફ્રેન્ચાઇઝ માટે ‘કામ’ કરશે તેના પર આધારીત છે. આથી, ફ્રેન્ચાઇઝરની ફી હંમેશા ‘વેચાણમાંથી ચોખ્ખી આવક’ પર આધારીત હોય છે વાસ્તવિક નફા પર નહીં. મહેનતાણું જુઓ.
ઘણી વાસ્તવિક અને અવાસ્તવિક જેવી કે રાષ્ટ્રીય કે આંતરરાષ્ટ્રીય જાહેરાતો, તાલીમ અને અન્ય સહાયક સેવાઓ સામાન્ય રીતે ફ્રેન્ચાઇઝર દ્વારા ઉપલબ્ધ કરવામાં આવે છે.
યોગ્ય ફ્રેન્ચાઇઝર શોધવા માટે ફ્રેન્ચાઇઝ દલાલો હોય છે. 'મુખ્ય ફ્રેન્ચાઇઝર' માલિક પણ છે જે પ્રદેશમાં પેટા-ફ્રેન્ચાઇઝ માટે હક્કો મેળવે છે.
ઇન્ટરનેશનલ ફ્રેન્ચાઇઝ એસોસિએશન (International Franchise Association) પ્રમાણે ફ્રેન્ચાઇઝી-કાર્યરત કુલ વ્યવસાયના આશરે 4% યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં છે.
તે બાબત ઓળખવી જોઇએ કે ફ્રેન્ચાઇઝીંગ એ તેમની સેવાઓ માટે વિતરણ વ્યવસ્થા તૈયાર કરવા અને સાંકળના કાર્ય પરંતુ નિયંત્રણ ગુમાવ્યા વિના મુખ્ય સાહસી રોકાણ મુડી કાર્યરત બનાવવા માટે ઉપલબ્ધ સાધનોમાંનુ એકમાત્ર છે. બ્રાન્ડ અને ફોર્મ્યુલાને કાળજીપૂર્વક તૈયાર કર્યા બાદ અને યોગ્ય રીતે અમલમાં મૂક્યા બાદ ફ્રેન્ચાઇઝર્સ જોખમ ઘટતા તેઓના ફ્રેન્ચાઇઝરના સ્ત્રોતો અને મુડીનો ઉપયોગ કરી દેશો અને ઉપખંડોમાં ઝડપથી વધારવા અને ‘ફ્રેન્ચાઇઝીસ’ ને વેચવા માટે સક્ષમ બને છે.
ફ્રેન્ચાઇઝીંગ સત્તા દ્વારા લાદવામાં આવતા ફ્રેન્ચાઇઝર નિયમો સામાન્ય રીતે યુએસમાં ખૂબ કડક અને મહત્વના છે તેમજ તેમને બચાવવા માટે તેમના દેશોમાં ફ્રેન્ચાઇઝી શરૂ કરવા અથવા થોડી મદદ કરવા માટે તેનો અભ્યાસ ઘણા દેશોને જરૂરી છે. ટ્રેડમાર્ક ઉપરાંત, અંગત માલિકીની સેવા ચિહ્નો છે જે હક્કોથી સુરક્ષિત અને નિયમોનું આદાનપ્રદાન કરતા હોઇ શકે છે.
પક્ષોના બંધનો
ફ્રેન્ચાઇઝ માટેના દરેક પક્ષને રક્ષણ કરવા માટે ઘણા હેતુઓ છે. ફ્રેન્ચાઇઝર તેની વ્યવહાર કુશળતાને સલામત કરવા અને વ્યવસાય ખ્યાલને નિયંત્રિત કરવા, તેના ટ્રેડમાર્ક માટે રક્ષણ સલામત કરવામાં મોટેભાગે જોડાયેલ હોય છે. ટ્રેડમાર્ક પ્રસિદ્ધ અને ધ્યાનાકર્ષક બનાવવામાં આવ્યો છે તે માટે સેવાઓ અમલમાં મૂકવા માટે ફ્રેન્ચાઇઝીને આવશ્યકતા હોય છે. સૂચિત પ્રમાણિકરણ માટે મોટો સોદો હોય છે. ધ્યાનાકર્ષક સ્થાનમાં ફ્રેન્ચાઇઝરના ચિહ્નો, લોગો અને ટ્રેડમાર્ક સેવાના સ્થળે મૂકવા જ જોઇએ. ફ્રેન્ચાઇઝીના કર્મચારીમંડળે પહેરેલ ગણવેશ ચોક્કસ શેડ અને કલરના હોવા જોઇએ. સેવા તેના સફળ કાર્યોમાં ફ્રેન્ચાઇઝર દ્વારા અનુસરવામાં આવતી રીત સાથે સુસંગત હોવી જોઇએ. તેથી, તે છૂટક વેચાણ કરી રહેલ હોવાથી ફ્રેન્ચાઇઝી માટે તે વ્યવસાયના સંપૂર્ણ નિયંત્રણમાં નથી.
પરંતુ અહીં ભૂલ-રેખાઓ હોય છે! ખરીદેલ સાધનો અને પૂર્તિઓ દ્વારા સેવા સફળ થઇ શકે છે જો તે મૂળ કિંમતથી વધુ ન હોય. ઉદાહરણ તરીકે, કોફી બ્રુ, જ્યારે તેનો કાચો માલ ચોક્કસ વેપારી પાસેથી આવે છે ત્યારે તે ટ્રેડમાર્ક દ્વારા તરત જ ઓળખાઇ શકે છે.જો ફ્રેન્ચાઇઝરને તેની દુકાનમાંથી ખરીદીની જરૂર છે, તો તે વિશ્વાસ-વિરોધી કાનુન અથવા અન્ય દેશોના સમાન કાયદાઓ નીચે આવે છે. તેથી વ્યક્તિઓના ગણવેશ, ચિહ્નો ઇ.ની ખરીદી પણ આવી શકે છે. પરંતુ જો તેઓ ફ્રેન્ચાઇઝર્સ દ્વારા ખરીદાયેલ અને નિયંત્રિત છે. તો ફ્રેન્ચાઇઝીના સ્થળો માટે પણ અમલ થાય છે.
ફ્રેન્ચાઇઝીના લાયસન્સની મંજુરીની સંભાળપૂર્વક ચર્ચા કરવી જ જોઇએ. તેણે, ફ્રેન્ચાઇઝર સાથે બજાર આયોજન કે વ્યવસાય અયોજન વિકસાવવા જ જોઇએ. ફિ સંપૂર્ણપણે જાહેર કરવી જ જોઇએ અને કોઇ છૂપી ફિ ન હોવી જોઇએ. શરૂઆત અને ખર્ચા અને કાર્યકારી મુડીની સ્પષ્ટતા લાયસન્સ લેતા પહેલાં થવી જ જોઇએ. એ ખાતરી હોવી જોઇએ કે અધિક લાયસન્સો ‘પ્રદેશ’માં ગીચ ન હોય, જો આયોજન પ્રમાણે ફ્રેન્ચાઇઝ કાર્ય કરતુ હોય. ફ્રેન્ચાઇઝી ધરાવનાર સ્વતંત્ર જથ્થાબંધ વેપારી તરીકે હોવો જોઇએ. તે ત્રાહિત પક્ષ દ્વારા કોઇપણ ટ્રેડમાર્કના ઉલ્લંઘનથી ફ્રેન્ચાઇઝર દ્વારા સુરક્ષિત હોવું જ જોઇએ. ચર્ચાઓ દરમિયાન ફ્રેન્ચાઇઝીની સહાય માટે એક ફ્રેન્ચાઇઝ પ્રતિનિધિની આવશ્યકતા હોય છે.
મોટાભાગે તાલીમ સમયગાળો – શરૂઆતની ફિ દ્વારા આવરી લેવાયેલ મોટાભાગમાં જેની કિંમત છે – તે જટિલ સાધન સંચાલન કરવા માટે ખૂબ ટુંકા છે અને ફ્રેન્ચાઇઝીએ સ્વયં માર્ગદર્શિકામાંથી શીખેલ હોય છે. તાલીમ સમયગાળો પૂરતો હોવો જ જોઇએ પરંતુ સસ્તી ફ્રેન્ચાઇઝીસમાં તેને ખર્ચાળ લાગે છે. ઘણા ફ્રેન્ચાઇઝર્સે કર્મચારીગણને ઓનલાઇન તાલીમ આપવા માટે કોર્પોરેટ યુનિવર્સિટીઝના સ્થાપના કરી છે. આ સાહિત્ય અને વેચાણ દસ્તાવેજોથી વિશેષ છે અને ઇમેઇલ દ્વારા પહોંચે છે.
તે પણ નોંધવું જોઇએ કે ફ્રેન્ચાઇઝ કરારો કોઇ ગેરેન્ટીઝ કે વોરન્ટીઝ ધરાવતા નથી અને વિવાદના કિસ્સામાં ફ્રેન્ચાઇઝી કાનુની હસ્તક્ષેપ માટે થોડો કે નહિવત સહારો ધરાવતા નથી. ફ્રેન્ચાઇઝ કરારો ફ્રેન્ચાઇઝરની તરફેણમાં એકપક્ષી કરારો હોવાનું વલણ ધરાવે છે; તેઓ સામાન્ય રીતે જે માન્ય રાખવા માટે ફ્રેન્ચાઇઝીસને જરૂરી છે તેવા બિન-ચર્ચાયેલ હોવાના કારણે તેઓની ફ્રેન્ચાઇઝીસમાંથી કાયદાઓથી સુરક્ષિયત છે, અમલમાં, જે ફ્રેન્ચાઇઝ ખરીદે છે તેને જ ખબર છે કે, આ જોખમ છે, અને ફ્રેન્ચાઇઝર દ્વારા સફળતા કે નફાનું કોઇ વચન આપવામાં આવતુ નથી. કરારો તેના વેચાણના વિકલ્પે પૂર્વવત્ કરે છે. ઘણા ફ્રેન્ચાઇઝર્સ ફેડરલ અને સ્ટેટ નિયમો હેઠળ તેમના હક્કો જતા કરી ફ્રેન્ચાઇઝીસને સહી કરાવે છે, અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં ક્યાં અને કયા કાયદા હેઠળ વિવાદ માટે કાયદેસરના પગલાં લેવા તેની પસંદગી માટે ફ્રેન્ચાઇઝીસને છૂટ આપવામાં આવે છે.
યુએસ
1850માં, આઇઝેક સિંગર, જેણે સિવણ મશીનના વર્તમાન મોડેલમાં સુધારાઓ કર્યા, તેઓ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ફ્રેન્ચાઇઝીંગ પ્રયાસોમાં પ્રથમ હતા, બાદમાં કોકા-કોલા, વેસ્ટર્ન યુનિયન ઇ. દ્વારા અનુસરણ કરવામાં આવ્યું અને ઓટોમોબાઇલ ઉત્પાદકો અને વિક્રેતા વચ્ચે કરારો કરવામાં આવ્યાં.
આધુનિક ફ્રેન્ચાઇઝીંગ ફ્રેન્ચાઇઝી-આધારીત ખોરાક સેવા સંસ્થાઓના વૃ્દ્ધિ સાથે મુખ્ય રીતે જોવા મળે છે. 1932 માં, હોવાર્ડ ડિરીંગ જ્હોન્સને 1920 ના અંતમાં શોધાયેલ તેની સફળ ક્વીન્સી, માસાચ્યુએટ્સ હોવાર્ડ જ્હોન્સન રેસ્ટોરાં પર આધારીત પ્રથમ આધુનિક રેસ્ટોરાં ફ્રેન્ચાઇઝી સ્થાપી હતી. ફીના બદલામાં સમાન નામ, ખોરાક, પુરવઠો, લોગો અને બિલ્ડીંગ ડિઝાઇનના વિચારને સ્વતંત્ર કાર્યકર્તાઓએ ઉપયોગની પરવાનગી આપી હતી.
1930 માં, જ્યારે આવી સાંકળ હોવર્ડ જ્હોન્સને શરૂ કરેલ ત્યારે ફ્રેન્ચાઇઝીંગ મોટેલોએ ફ્રેન્ચાઇઝમાં વૃદ્ધિએ જોર પકડ્યુ હતુ. 1950માં યુએસ ઇન્ટરસ્ટેટ હાઇવે સિસ્ટમ તેમના વિકાસ સાથે જોડાણમાં ફ્રેન્ચાઇઝ સાંકળોનો રાફડો ફાટ્યો હતો.
યુએસમાં ફ્રેન્ચાઇઝીને ફ્રેન્ચાઇઝર દ્વારા ડિસ્કલોઝર એગ્રીમેન્ટ આપવાની FTC ની આવશ્યકતા છે, ઓછામાં ઓછા દસ દિવસ પહેલાં નાણાંની હેરફેર થાય છે. અંતિમ કરાર એ હંમેશા લવાજમો અને અન્ય મુદ્દતો બહાર રાખી વાટાઘાટ કરેલ દસ્તાવેજ છે. જ્યાં ડિસ્કલોઝરના તત્વો ફક્ત ત્રાહિત પક્ષોથી ઉપલબ્ધ બની શકે છે જે ફ્રેન્ચાઇઝર દ્વારા પૂરાં પાડવામાં આવ્યા હોય તેના પર આધારીત હોઇ શકે છે. યુએસ ડિસ્ક્લોઝર ડોક્યુમેન્ટ (FDD) ખૂબ લાંબા (300-700 pp +) અને વિગતવાર (ડિસ્ક્લોઝરના તત્વો માટે UFOC જુઓ), તેમજ ચોક્કસ સ્વરૂપમાં ફ્રેન્ચાઇઝર અધિકૃત હિસાબ ઓડિટ કરેલ નાણાંકીય અહેવાલો પૂરાં પાડે છે. અધિકૃત પ્રદેશમાં (જો વાટાઘાટો પહેલાં સંપર્ક થયેલ અને પરામર્શ થયેલ હોઇ શકે છે) ફ્રેન્ચાઇઝીના નામો, સરનામાં, અને ટેલિફોન નંબરની માહિતી, ફ્રેન્ચાઇઝની કુલ આવકોનો અંદાઝ અને ફ્રેન્ચાઇઝરના નફાનો સમાવેશ તેમાં સમાવેશ થશે. FDD માં ચોક્કસ આવશ્યકતાઓનો સમાવેશ કરવા માટે રાજ્યને આવશ્યકતા હોય છે પરંતુ સ્ટેટ ડિસ્ક્લોઝર ડોક્યુમેન્ટની આવશ્યકતાઓ ફેડરલ રૂલ જે ફેડરલ નિયમન નીતિનું સંચાલન કરે છે તેના સુસંગત હોય તે ફરજિયાત છે. નિયમના ઉલ્લંઘન માટે FTC રૂલ હેઠળની પ્રવૃત્તિની ક્રિયાના ખાનગી હક્ક નથી પરંતુ પંદર કે વધુ પ્રમાણમાં રાજ્યોએ ધારો પ્રસાર કર્યો છે કે ફ્રેન્ચાઇઝીને પગલાંનો હક્ક પૂરો પાડે છે જ્યારે છળકપટ કરનારને આ વિશિષ્ટ ધારાઓ હેઠળ સાબિત કરી શકાય છે. મોટા ભાગના ફ્રેન્ચાઇઝર્સે તેમની ફ્રેન્ચાઇઝીસ સાથે તેમના કરારોમાં ફરજિયાત મધ્યસ્થી કલમો દાખલ કરી છે, જેમાંની કેટલીક સાથે યુ.એસ. સુપ્રીમ કોર્ટે કામ કર્યું છે.
માહિતી માટે ફ્રેન્ચાઇઝીસની ફેડરલ રજીસ્ટ્રી કે કોઇ ફેડરલ ફાઇલીંગ આવશ્યકતાઓ નથી. રાજ્યોએ ફ્રેન્ચાઇઝીંગ કંપનીઓની માહિતીની પ્રાથમિક વસૂલ કરનાર છે, અને તેમના કાયદાઓમાં તેમની હાજરી અને તેમાના ફેલાવાની દ્રષ્ટિહએ કાયદાઓ અને નિયમોનું પાલન કરવાની ફરજ પાડે છે.
ફ્રેન્ચાઇઝર ઘણા ભાગીદારો ધરાવે છે, ત્યાં કરાર કે જે તમામ ફ્રેન્ચાઇઝીસ માટે આદર્શરૂપ છે તથા વ્યાપાર માળખાંથી ફ્રેન્ચાઇઝનું સ્વરૂપ લઇ શકે છે.
યુરોપ
યરોપયિન ફ્રેન્ચાઇઝીંગ ફેડરેશનનાના મૂલ્યોની આચારસંહિતા એ સત્તર યુરોપીયન રાજ્યોમાં સ્વયં-લાગુ છે જ્યાં તેમના રાષ્ટ્રિય ફ્રેન્ચાઇઝ સંગઠનોએ EEF રાજ્યો, અને UNIDROIT ના સભ્યો છે.
તમામ ઔપચારિક જાહેર દેશોને “કરાર સંક્ષિપ્ત અહેવાલો” પૂરાં પાડવાની આવશ્યકતા છે, મુખ્યત્વેઃ
તમામ પ્રદેશોમાં છે તેમ કરાર(રો)માં પ્રવેશ અને અંતિમ નિર્ણય કરવા કાયદાકીય ચર્ચાવિચારણા ફરજિયાત છે. યુરોપમાં ઘણીવાર મુખ્ય કાર્યોમાંનું એક છૂટક જગ્યા શોધવી તે છે, જે બાબત યુએસમાં એટલી મહત્વની નથી. આ સ્થળે ફ્રેન્ચાઇઝ દલાલ, અથવા મુખ્ય ફ્રેન્ચાઇઝર મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. લોકો એકસરખાં પ્રકારના વર્તન કરતા હોવાથી સાંસ્કૃતિક બાબતો પણ મહત્વની છે.
ફ્રાંસ
ફ્રેન્ચાઇઝીસને નિયમબદ્ધ કરતી કોઇ સરકારી એજન્સીઓ નથી. 1989 નો લોઇ દૌબિન એ પ્રથમ યુરોપીયન ફ્રેન્ચાઇઝ જાહેર કાયદો છે. સંયુક્ત નામ, ટ્રેડમાર્ક અથવા ટ્રેડનામ અન્ય વ્યાપારી આયોજનો જે પૂરાં પાડે છે તે કોઇપણ વ્યક્તિ માટે તે લાગુ થાય છે, છતાં સંબંધિત સાથે અને Decree No. 91-337 તેઓ જાહેર બાબતો નિયમબદ્ધ કરે છે. કાયદો “વિશિષ્ટ કે અર્ધ-વિશિષ્ટ પ્રદેશ” માટે અમલમાં છે.
ટૂકંમાં, કરારનો અમલ કે કરવામાં આવેલ કોઇપણ ચૂકવણીઓ કરવામાં આવે તે પહેલાં ઓછામાં ઓછા 20 દિવસ પહેલાં જાહેર દસ્તાવેજ મોકલવો જોઇએ.
વિશિષ્ટ અને મહત્વની જાહેરાતો આ મુજબ હોવી જોઇએ
શરૂઆતમાં, દૌબિન કાયદાની જોગવાઇઓનું કોઇપણ ઉલ્લંઘન કરારમાંથી છૂટ્ટા થવા માટે ફ્રેન્ચાઇઝી શક્તિમાન બને છતાં પણ કેટલીક અનિશ્ચિતાઓ હતી. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે (Cour de cassation) અંતે નિયમ કર્યો કે કરારો તો જ રદ્દ થઇ શકે જો કરારમાં દાખલ થવાના ફ્રેન્ચાઇઝીના નિર્ણયને ખોવાયેલ અથવા ખોટી માહિતી અથવા ખોટી માહિતી પ્રભાવિત કરતી હોય. સાબિતીની જવાબદારી ફ્રેન્ચાઇઝી પર છે.
વિવાદ નિરાકરણ વિશિષ્ટતાઓ કેટલાક યુરોપીયન દેશોમાં જ સંલગ્ન છે. સખત બન્યા વિના, ફ્રેન્ચાઇઝીંગને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે.
સ્પેન
ફ્રાંસની જેમ, ફ્રેન્ચાઇઝર 20 દિવસ પહેલાં કરાર માટે જાહેર કરાર રજુ કરે છે. જે આપવામાં આવેલ હક્કો અને આવશ્યક મુદ્દત ધરાવે છે.
ઇટાલી
ઇટાલીયન કાયદા ફ્રેન્ચાઇઝને બે નાણાંકીય સ્વતંત્ર પક્ષો વચ્ચે કરાર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરે છે જ્યાં ફ્રેન્ચાઇઝી ટ્રેડમાર્ક નીચે માલ અને સેવાઓના બજાર માટેના હક્કની, વિચારણા માટે આદાનપ્રદાન, મંજુરી આપવામાં આવે છે. વધુમાં, જે આર્ટિકલ્સ ફ્રેન્ચાઇઝ કરારનું સ્વરૂપ અને બાબતોનું વર્ણન કરે છે અને દસ્તાવેજનો અમલ 30 દિવસ પહેલાં ઉપલબ્ધ બનાવવા ફરજિયાત છે. ફ્રેન્ચાઇઝરે આ બાબતો જાહેર કરવી ફરજિયાત છેઃ,
ચીન
વિશ્વમાં ચાઇના ઘણી ફ્રેન્ચાઇઝીઓ ધરાવે છે પરંતુ તેમના કાર્યોનું પ્રમાણ સરખામણીએ નાનું છે. ચીનમાં દરેક તંત્ર યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં; 540 થી વધુની સરખામણીએ સરેરાશ 43 આઉટલેટનો અંદાઝ છે. સાથે કેટલાક 20,000 છૂટક બજારોમાં 2600 બ્રાન્ડ છે. KFC 1987 માં ઘણાં અર્થસભર વિદેશી પ્રવેશ હતા અને વિસ્તૃત ફેલાયેલ છે,. ઘણી ફ્રેન્ચાઇઝીઓ ખરેખર સંયુક્ત-સાહસોમાં છે, કારણ કે ફ્રેન્ચાઇઝ કાયદા ઘડતી વખતે તેઓ સ્પષ્ટ ન હતા. ઉદાહરણ તરીકે મેકડોનાલ્ડ્ઝ એ સંયુક્ત સાહસ છે. પિઝા હટ, TGIF, વોલ-માર્ટ, સ્ટારબક્સ એ પછીથી પાલન કર્યું. પરંતુ કુલ ફ્રેન્ચાઇઝીંગના છુટક વ્યાપારના ફક્ત 3% જે વિદેશી ફ્રેન્ચાઇઝ વૃદ્ધિ માટે અધીરા છે.
વર્ષ 2005 એ “આર્થિક ફ્રેન્ચાઇઝના સંચાલન માટે માપદંડો” ના વધુ આધુનિક ફ્રેન્ચાઇઝ કાયદાનો જન્મ જોયો. . પહેલાંના ન્યાયતંત્રે (1997) વિદેશી રોકાણકારોનો કોઇ ચોક્કસ સમાવેશ કર્યો નહોતો. આજે ફ્રેન્ચાઇઝ કાયદો એ 2005 ના કાયદાની સુધારણા, 2007 કાયદાના ગુણ દ્વારા ઘણો વધુ સ્પષ્ટ છે.
જો ફ્રેન્ચાઇઝર પરના ઘણા બંધનો સાથે ચૂકવણીઓ સાથે સંયુક્ત ટ્રેડમાર્ક સહિતના વ્યવહારો હોય તો કાયદા લાગુ થાય છે. કાયદો 42 આર્ટિકલ્સ અને 8 પ્રકરણોનો સમાવેશ કરે છે.
ફ્રેન્ચાઇઝર બંધનોમાંથી:
ફ્રેન્ચાઇઝર નોંધણી માટેની જરૂરિયાતોની યાદી મેળવવી ફરજિયાત છે જેમાંથી:
કોડીયા (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. == કોડિયા ગામનો ઇતિહાસ :કોડિયા ગામ સે ભાવનગર જિલ્લા માં આવેલ છે. ગામની વસ્તિ આશરે 1600 જેવી છે જેમાં મોટે ભાગે આહિરો વસવાટ કરે સે જ્યાં ભૂરડી માતા મંદિર,ઠાકર મંદિર ,ઉપરાત અનેક દેવી દેવતાઓ ના મંદિર આવેલા સે જ્યાં દર વરસે શ્રાવણ વદ, આઠમ ના રોજ યુદુવંશી યુવા ગ્રુપ દ્વારા ભગવાન શ્રી કૃષ્ણનિ અતિ ભવ્ય શોભા યાત્રા નું આયોજન કરવાં માં આવે સે ગામ ખૂબ નાનું અને ખૂબ વિકસિત સે આ ગામમાંથી  અલગ અલગ ખાતામાં 80 વધારે લોકો સરકારી સેવા માં કાર્ય બજાવે સે. ==
ફ્રેન્ચાઇઝીંગ
ચીન
અન્ય જોગવાઇઓ આ મુજબ છેઃ
કોડીયા (તા. તળાજા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો
ફ્રેન્ચાઇઝીંગ
ચીન
ડિસ્ક્લોઝર 20 દિવસ પહેલાં થવું જોઇએ. તેમાં આ બાબતોનો સમાવેશ થવો જોઇએ:
આ કાનુનના અન્ય તત્વો આ મુજબ છે:
ઓસ્ટ્રેલિયા
ઓસ્ટ્રેલિયામાં, ફ્રેન્ચાઇઝીંગ આચારસંહિતાનું નિયમન ટ્રેડ પ્રેક્ટીસીસ એક્ટ 1974 હેઠળ તૈયાર કરેલ ફરજિયાત આચારસંહિતા હેઠળ કરવામાં આવ્યું છે.
જાહેર દસ્તાવેજને તૈયાર કરવા માટે ફ્રેન્ચાઇઝર્સને સંહિતાની આવશ્યકતા હોય છે જે ફ્રેન્ચાઇઝ કરારમાં દાખલ કરવામાં આવે તે પહેલાં ઓછામાં ઓછા 14 દિવસ પહેલાં સંભવિત ફ્રેન્ચાઇઝને તે આપવો ફરજિયાત છે.
સંહિતા ફ્રેન્ચાઇઝ કરારોની બાબતોનું નિયમન કરે છે, ઉદાહરણ તરીકે બજારના ભંડોળના સંદર્ભમાં, શાંત-ગાળામાં, મધ્યસ્થી દ્વારા વિવાદનો અંત અને નિરાકરણ.
ફેડરલ સરકાર હાલમાં 4 ડિસેમ્બર, 2008 ના રોજ ફ્રેન્ચાઇઝીંગમાં સંસદીય પૂછપરછ દ્વારા ગોઠવેલ “ઓપોર્ચ્યુનીટિ નોટ ઓપોર્ચ્યુનિઝમ: ઇમ્પ્રુવિંગ કન્ડક્ટ ઇન ઓસ્ટ્રેલિયન ફ્રેન્ચાઇઝીંગ(Opportunity not Opportunism: Improving conduct in Australian Franchising)” અહેવાલમાં સમાવિષ્ટ આચારસંહિતામાં સૂચિત ફેરફારોને ધ્યાને લઇ રહી છે.
કેટલાક નિષ્ણાંતોએ ચેતવણી આપી કે ફ્રેન્ચાઇઝીંગ ક્ષેત્રના નિયમો વધારવા માટે કોઇપણ પ્રોત્સાહન વ્યાપાર કરવામાં ઓછા આકર્ષક સાધનો બનાવી શકે છે.
રશિયા
રશિયામાં, સિવિલ કોડના (1996 માં પસાર થયેલ) 54 પ્રકરણ હેઠળ, ફ્રેન્ચાઇઝ કરારો જ્યાં સુધી લેખિત અને નોંધણી કરવામાં આવી ન હોય તો અમાન્ય છે, અને ફ્રેન્ચાઇઝર્સ ફ્રેન્ચાઇઝીના માલના ભાવો પર પ્રમાણો કે મર્યાદાઓ ગોઠવી શકે નહીં. કાયદાઓના બળ અને સોદાયુક્ત વિવાદોના નિરાકરણ એ સમસ્યા છે: દૌકિન ડોનટ્સ રશિયન ફ્રેન્ચાઇઝીસ સાથે તેના કરારનો અંત લાવવાનું પસંદ કર્યું, કારણ કે તેઓ કાનુની રીતે પદ્ધતિઓ સમજવા કરતાં, તેમના કરારોની વિરુદ્ધ વોડકાં અને માંસની પેટીઝ વેચી રહ્યાં હતા.
યુકે (UK)
યુનાઇટેડ કિંગ્ડમમાં, ફ્રેન્ચાઇઝ-આધારતી કાયદાઓ નથી; અન્ય વ્યાપારોની જેમ ફ્રેન્ચાઇઝીસ સમાન નિયમોને આધીન છે. ઉદાહરણ તરીકે, ફ્રેન્ચાઇઝ કરારો નિયમિત કરારના કાયદા હેઠળ રજુ કરવામાં આવે છે અને અન્ય કાનુન કે માર્ગદર્શનોનું ઉલ્લંઘન કરવું જોઇએ નહીં. બ્રિટીશ ફ્રેન્ચાઇઝ એસોસિએશન (BFA) દ્વારા અમુક સ્વ-નિયમન છે. જોકે ત્યાં ઘણાં ફ્રેન્ચાઇઝ વ્યાપારો છે જેઓ સભ્યો બન્યા નથી, અને ઘણાં વ્યાપારો જેઓ આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતા નથી તેવા ફ્રેન્ચાઇઝર્સ તરીકે તેમને ઓળખાવે છે. સંખ્યાબંધ “કાઉબોય” ફ્રેન્ચાઇઝીઓ ઘટાડવામાં મદદ માટે અને ઉદ્યોગને તેની છાપ સુધારવા માટે માળખાંના સર્જન માટે ઉદ્યોગના પ્રયાસમાં ઘણા લોકો અને સંગઠનો છે.
22 મે 2007, ના રોજ, ફ્રેન્ચાઇઝીસમાં રોકાણ કરેલ નાગરિકોની ખોટના કારણે યુકેની સરકાર દ્વારા ફ્રેન્ચાઇઝીંગના વિશિષ્ટ નિયમો માટે નાગરિકને લગતી અરજીઓની યુકે સંસદમાં સુનાવણી રાખવામાં આવી હતી. ઉદ્યોગ મંત્રી, માર્ગરેટ હોજે, સુનાવણીનું સંચાલન કર્યું હતું પરંતુ સલામતીની ખોટી સમજમાં લોકોને ફ્રેન્ચાઇઝીંગના સરકારી નિયમોને શાંત પાડી શકાય તેવી સલાહ સાથે ફ્રેન્ચાઇઝીંગના કોઇપણ સરકારી નિયમોનો વિરોધ કર્યો હતો. ઉદ્યોગ મંત્રીએ સૂચવ્યું કે જો રોકાણકારો અને બેંકો દ્વારા યોગ્ય પરિશ્રમ કરવામાં આવ્યો હોત, તો યુકેમાં વ્યાપાર કરારો સંચાલિત વર્તમાન નિયમોએ લોકો અને બેંકને પર્યાપ્ત રક્ષણ પૂરું પાડ્યું હોત.
બ્રાઝિલ
2008 માં, 62,500 કરતાં વધુ આઉટલેટ્સ સાથે, ત્યાં આશરે 1,013 ફ્રેન્ચાઇઝીસ હતી, જે સંખ્યાબંધ એકમોની દ્રષ્ટિએ તેની વિશ્વનો સૌથી વિશાળ દેશ બનાવે છે. આ સરવાળાના કુલ 11 ટકા જેટલા વિદેશ-આધારીત ફ્રેન્ચાઇઝર્સ છે.
બ્રાઝિલીયન ફ્રેન્ચાઇઝ કાયદો ( લો નં. 8955, 15 ડિસેમ્બર 1994) તંત્ર તરીકે ફ્રેન્ચાઇઝને વ્યાખ્યાયિત કરે છે જેમાં ફ્રેન્ચાઇઝર વિશિષ્ટ કે અર્ધ-વિશિષ્ટ આધાર પર ઉત્પાદનો કે સેવાઓ માટેના હક્ક સાથે જોડાયેલ ટ્રેડમાર્ક/ પેટન્ટ સાથેના હક્કના ઉપયોગ માટે, ચૂકવણી માટે, ફ્રેન્ચાઇઝીને મંજુરી આપે છે. “ફ્રેન્ચાઇઝર ઓફર સરક્યુલર” અથવા ડિસ્કલોઝર દસ્તાવેજ કરારના અમલ પહેલાં ફરજિયાત છે અને બ્રાઝિલ પ્રદેશ માટે માન્ય છે. નાણાંની પુનઃપ્રાપ્તિ અને ગંભીર નુકશાનો સાથે કરારનો ડિસ્ક્લોઝરની નિષ્ફળતામાં સમાવેશ નથી.ફ્રેન્ચાઇઝ કાયદો બ્રાઝિલીયન અને વિદેશી ફ્રેન્ચાઇઝર્સ વચ્ચે ભેદ પાડતા નથી. ધી નેશનલ ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ પ્રોપર્ટી (INPI) એ નોંધણી સત્તા છે. સ્ટેટમેન્ટ ઓફ ડિલીવરી (ડિસ્કલોઝર દસ્તાવેજીકરણની) અને સર્ટીફિકેશન ઓફ રેકોર્ડીંગ (INPI) અતિઆવશ્યક દસ્તાવેજો છે. ચૂકવણીઓ માટે આવશ્યકતા પછીની બાબત છે. તમામ રકમો વિદેશી ચલણમાં પરિવર્તનશીલ ન હોઇ શકે. પ્રમાણિકરણનો અર્થ બ્રાઝિલના વિશ્વાસઘાતના કાનુન સાથે સુસંગતતા પણ થાય છે.
આંતરરાષ્ટ્રિય ફ્રેન્ચાઇઝીંગના પક્ષો અનુવાદને ટાળવા માટે (પરંતુ તે અનુસરે છે), તે વાસ્તવિક અભિવ્યક્તિની રીતે માન્ય રાખે છે અને જેમ બને તેમ લાંબા સમય સુધી બ્રાઝિલીયન પક્ષ કડકડાટ ઇંગ્લીશ જાણે છે, તે દસ્તાવેજ ઇંગ્લીશ ભાષા સ્વીકારવા માટે નક્કી કરી શકે છે. નોંધણી ત્રણ બાબતો પૂર્ણ કરે છે:
આ દેશમાં ફ્રેન્ચાઇઝીંગમાં પૃષ્ઠ સંદર્ભ: ફ્રેન્ચાઇઝીંગનું માર્ગદર્શન - Guia do Franchising (http://www.guiadofranchising.com.br )
ભારત
વિદેશથી ભારતના માલ અને સેવાઓના ફ્રેન્ચાઇઝીંગ તેના વિકાસની પ્રાથમિક તબક્કામાં છે. પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રિય પ્રદર્શન ફક્ત 2009 માં રાખવામાં આવ્યું હતુ. મુખ્ય માહિતી સ્થાન છે. ભારત, જોકે, વેડફવા માટે અતડા નહિ તેવા 300 મિલીયનના તેના મધ્યમ-વર્ગના કારણે એક મોટું ફ્રેન્ચાઇઝીંગ બજાર છે અને તેની વસતિ મોટું કારણ છે. ઊંચા પ્રમાણમાં વૈવિધ્ય ધરાવતા સમાજમાં (ભારતનું વસતિશાસ્ત્ર જુઓ) મેકડોનાલ્ડ્ઝ એ વિશ્વના બાકિના ભાવોથી અલગ હોવા છતાં સફળ વાર્તા છે. .
આમ સારા પ્રમાણમાં, ફ્રેન્ચાઇઝ કરાર એ કોન્ટ્રાક્ટ એક્ટ 1872 અને સ્પેસીફિક રીલીફ એક્ટ, 1963 દ્વારા સંચાલિત ફ્રેન્ચાઇઝર અને ફ્રેન્ચાઇઝ વચ્ચે કરાર છે જે કરારના ભંગ માટે નુકશાનોના રૂપમાં કરાર અને ઉપાયમાં કરારપત્રોના બંને વિશિષ્ટ બળ, માટે પૂરું પાડે છે.
સામાજિક ફ્રેન્ચાઇઝીઓ
તાજેતરના વર્ષોમાં, ફ્રેન્ચાઇઝીંગનો વિચાર સામાજિક સાહસ ક્ષેત્ર દ્વારા લેવામાં આવ્યો છે, જે નવાં વ્યવસાયો સ્થાપવાની પ્રક્રિયાની ગતિમાં વધારો કરવા અને સરળ બનાવવા માટેની આશા ધરાવે છે. સંખ્યાબંધ વ્યાપાર વિચારો, જેવા કે સાબુ બનાવવા, આહારનું છૂટક વેચાણ, માછલીઘરની જાળવણી, અને હોટલ સંચાલનને ખોડખાંપણ ધરાવતા અને નબળાં લોકોને કામે રાખતી સામાજિક સંસ્થા દ્વારા દત્તક લેવા માટે યોગ્ય તરીકે ઓળખવામાં આવ્યાં છે.
ખૂબ સફળ ઉદાહરણ એ ઘણુ કરીને જર્મનીમાં કેટલીક 50 પાડોશી સુપરમાર્કેટની સ્થિર રીતે વધતી સાંકળ, CAP બજારો છે. અન્ય ઉદાહરણો એડિનબર્ગમાં સેન્ટ મેરીઝ પ્લેસ હોટેલ અને ટ્રીએસ્ટમાં હોટલ ટ્રાઇટોન છે.
સામાજિક ફ્રેન્ચાઇઝીંગ પણ વિકસતા વિશ્વમાં આવશ્યક તબીબી સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે સરકારો અને સાધન દાતાઓ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવામાં આવતી તરકીબોને ધ્યાને લે છે.
પ્રસંગ ફ્રેન્ચાઇઝીંગ
પ્રસંગ ફ્રેન્ચાઇઝીંગ એ જાહેર પ્રસંગોના અન્ય ભૌગોલિક વિસ્તારમાં વૃદ્ધિ છે, જ્યારે મૂળ બ્રાન્ડ (લોગો), હેતુ, ખ્યાલ અને પ્રસંગના સ્વરૂપને જાળવી રાખે છે. તે રીતે શ્રેષ્ઠ ‍ફ્રેન્ચાઇઝીંગમાં પ્રસંગ ફ્રેન્ચાઇઝીંગ સફળ બનાવોની નકલ કરવા બરાબર રીતે ઘડવામાં આવે છે. પ્રસંગ ફ્રેન્ચાઇઝીંગનું સારું ઉદાહરણ વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ, અથવા ફક્ત દેવોસ ફોરમ છે, જેને ચાઇના, લેટિન અમેરિકા વગેરેમાં પ્રાદેશિક પ્રસંગ ફ્રેન્ચાઇઝીસ છે. તે જ રીતે, વેશ્વિક-રૂપાંતર વર્લ્ડ સોશ્યલ ફોરમે ઘણા રાષ્ટ્રિય પ્રસંગો શરૂ કર્યાં છે. યુકેમાં વ્હેન ધી મ્યુઝિક શોપ્સ (When The Music Stops) એ પ્રસંગ ફ્રેન્ચાઇઝીંગનું ઉદાહરણ છે, આ કિસ્સામાં, ચાલુ ઝડપ મુલાકાતો અને એકલ પ્રસંગો છે.
સમાનતાની મૂર્તિ
સમાનતાની મૂર્તિ ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકરની ૧૨ એકર વિસ્તારમાં 137.3 m ઉંચી પ્રસ્તાવિત પ્રતિમા છે જે મુંબઈ, મહારાષ્ટ્રમાં બનાવવાની યોજના છે. આ પ્રતિમા ભારતના પ્રથમ કાનુન મંત્રી અને ભારતીય સંવિધાન સમિતિના પ્રમુખ ડૉ. ભીમરાવ રામજી આંબેડકર સાહેબ માટે મહારાષ્ટ્ર સરકાર દ્વારા પ્રસ્તાવિત છે. આ સ્થળ ડૉ. આંબેડકરના સમાધિ સ્થળ ચૈત્ય ભૂમિની નજીકમાં આવેલ છે.
સ્મારકની જાહેરાત ભારતના ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન મનમોહનસિંહે ૧૮ ઓગસ્ટ ૨૦૧૨ના રોજ કરી હતી. ત્યાર પછી ૧૧ ઓક્ટોબર ૨૦૧૫ ના રોજ આ સ્મારકની શિલાન્યાસ વિધિ ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ઓક્ટોબર ૨૦૧૫ના રોજ કરી હતી અને સ્મારકનું કામ નવેમ્બર ૨૦૧૫માં શરૂ કર્યું હતું. આ સ્મારક બનાવવા માટેનો પ્રારંભિક ખર્ચ રૂ. ૪૨૫ કરોડ આંકવામાં આવ્યો છે. આના મુખ્ય આકર્ષણ એક તળાવની ચારેય બાજુ ૨૫,૦૦૦ ચો. ફીટનો સ્તૂપ હશે. અહીં ડો. આંબેડકરના જીવન સાથે સંકળાયેલા સંગ્રહાલય આવેલું હશે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સ્થાપત્ય શ્રેણી:ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર
ફૂલાય (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક નાનું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામ કોટાય ગ્રામ પંચાયત હેઠળ આવે છે. ગામ મોટાભાગે નિર્જન છે. કોટાયથી આ ગામ ૧.૫ કિમીના અંતરે તેમજ ભુજથી ૩૦ કિમીના અંતરે ઉત્તરપૂર્વે આવેલું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
જૂની ગુજરાતી
જૂની ગુજરાતી (જેને ગુજરાતી ભાખા કે ગુર્જર અપભ્રંશ પણ કહેવામાં આવે છે, ઈસ.૧૧૦૦–૧૫૦૦), આધુનિક ગુજરાતી અને રાજસ્થાનીની પૂર્વજ છે. તે ગુજરાત, પંજાબ, રાજપુતાના અને મધ્ય ભારતમાં વસતા અને શાસન કરતા ગુર્જરો દ્વારા બોલવામાં આવતી હતી. ૧૨મી સદીની શરૂઆતમાં આ ભાષા સાહિત્યિક ભાષા તરીકે વપરાતી હતી. આ સમયનાં લખાણોમાં સીધા/ત્રાંસા સંજ્ઞા સ્વરૂપો, સહાયક ક્રિયાપદો અને postpositions જેવાં લાક્ષણિક ગુજરાતી લક્ષણો દેખાય છે. આજની ગુજરાતીની જેમ તેમાં પણ ૩ જાતિઓ (વ્યાકરણ જાતિ) હતી, અને ઈસ. ૧૩૦૦ આસપાસ આ ભાષાનું એકદમ પ્રમાણિત સ્વરૂપ ઉભરેલું. સામાન્ય રીતે તો આ ભાષા "જૂની ગુજરાતી" તરીકે જ ઓળખાય છે પણ કેટલાંક વિદ્વાનો તેને જૂની પશ્ચિમી રાજસ્થાની તરીકે પણ ઓળખાવવી પસંદ કરે છે. તેમની દલીલનો પાયો એ છે કે, ગુજરાતી અને રાજસ્થાની ત્યારે અલગ નહોતી. આ માન્યતા માટે કારણરૂપ એવું પરિબળ એ દર્શાવવામાં આવે છે કે, આધુનિક રાજસ્થાનીમાં છૂટીછવાઈ રીતે નાન્યતર જાતિ વપરાય છે, આ ખોટા નિષ્કર્ષનું કારણ એ છે કે, કેટલાંક વિસ્તારમાં અનુનાસિક વ્યંજન પછી પુલ્લિંગ "ઓ" ને સ્થાને "ઉ" વપરાય છે તે અને ગુજરાતીનો નાન્યતર "ઉ" સમાન છે. આ ભાષાના પુરોગામી સમુ ઔપચારિક વ્યાકરણ, પ્રાકૃત વ્યાકરણ જૈન મુની અને પ્રસિદ્ધ વિદ્વાન હેમચંદ્રાચાર્ય સુરીએ, અણહિલવાડ પાટણનાં ચાલુક્ય રાજા સિદ્ધરાજ જયસિંહનાં રાજ્યકાળમાં લખ્યું હતું.
સાહિત્ય
મોટાભાગનું સાહિત્ય વિવિધ શૈલીઓમાં લખાયેલું છે, જેમાંનું ઘણુંખરું શ્લોકરૂપે (કે કાવ્ય સ્વરૂપે) છે, જેમ કે:
નરસિંહ મહેતા (ઈ.સ.૧૪૧૪-૧૪૮૦) ને પરંપરાગત રીતે આધુનિક ગુજરાતી કવિતાના પિતા માનવામાં આવે છે. યુવાવયે સરસ સંપાદનના ગુણયુક્ત ૧૪મી સદીની મહત્વની ગદ્યરચનારૂપે "તરુણપ્રભા"નું ભાષ્ય, સદ્વસ્યકબાલબોધવ્રત્તિ (Ṣaḍāvaśyakabālabodhavr̥tti) ગણાય છે.
ધ્વનિશાસ્ત્ર
જૂની ગુજરાતીમાં ળકાર મહદાંશે ગેરહાજર છે, જેનો ઉપયોગ હાલની આધુનિક ગુજરાતીમાં સામાન્ય છે. શક્ય છે કે મરાઠા અને મરાઠી ભાષાના સંસર્ગને કારણે તેનો પછીથી ફેર પરિચય થયો છે.
વધુ વાંચો
શ્રેણી:ગુજરાતી સંસ્કૃતિ શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ શ્રેણી:જૂની ગુજરાતી
પાલનપુર
પાલનપુર એ એક શહેર અને બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલ નગરપાલિકા છે, જે ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલું છે. પાલનપુર બનાસકાંઠા જિલ્લા અને પાલનપુર તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
નામ
પાલનપુર પહેલાં પ્રહલાદન પાટણ કહેવાતું હોવાનું અને ચંદ્રાવતીના પરમાર વંશના ધારાવર્ષદેવ પરમારના ભાઇ પ્રહલાદનદેવ દ્વારા ઇ.સ. ૧૧૮૪ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હોવાનું મનાય છે. તેની સ્થાપના વિક્રમ સંવતની સ્થાપના (ઇસ પૂર્વે ૫૭)ના ૨૦૦ વર્ષ પૂર્વે થઇ હોવાનું પણ મનાય છે. ત્યારબાદ ચૌદમી સદીમાં પાલનપુર પાલનશી ચૌહાણ દ્વારા ફરી વસાવાયું અને હાલનું નામ મેળવ્યું. બીજી વાયકા મુજબ તે પાલ પરમાર દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું, જેના ભાઇ જગદેવે નજીકનું જગાણા ગામ સ્થાપ્યું હતું.
ઇતિહાસ
પાલનપુર સૌપ્રથમ પરમાર વંશના પ્રહલાદન નામના રાજપૂત દ્વારા સ્થાપવામાં આવ્યું એવું મનાય છે. પાલનપુરનો વિસ્તાર તેમને તેમના ભાઇ દ્વારા, કે જેઓ અત્યારના માઉન્ટ આબુના શાસક હતા, વડે ભેટ આપવામાં આવ્યો હતો. પાલનપુર આ કારણે પ્રહલાદનપુર તરીકે જાણીતું હતું. જૈન ઇતિહાસમાં પણ પાલનપુરને પ્રહલાદનપુર તરીકે ઉલ્લેખવામાં આવ્યું છે. પાલનપુર પાછળથી બ્રિટિશ રાજનો ભાગ બન્યું.
એક સમયે આ શહેરની ફરતે મજબૂત કિલ્લે બંદી કરેલી હતી, તેને સાત દરવાજા હતા. આ દરવાજાઓમાં માત્ર મીરાં દરવાજો અત્યારે (હયાત) પૂર્ણ સ્વરૂપે જોવા મળે છે. માત્ર આ દરવાજાઓ દ્વારા જ આવાગમન શક્ય હતું.
સોલંકી વંશના શાસક સિદ્ધરાજ જયસિંહ નો જન્મ પાલનપુરમાં થયો હતો એવું મનાય છે.
પાલનપુરનું રજવાડું
અફઘાનોની લોહાની (હેતાણી અથવા બિહારી પઠાણ) જાતિના રજવાડાની પાલનપુર બેઠક (રાજધાની) હતી. તે રાજઘરાનાનો પૂર્વ ઇતિહાસ ઉપલબ્ધ નથી પણ, લગભગ ૧૬મી શતાબ્દી તેઓ ભારતમાં જ રહ્યાં છે. કહેવાય છે કે આ કુટુંબના મોભી મોગલ રાજા અકબરની અપર બહેનને પરણ્યા હતાં અને પાલનપુર તથા આસપાસનું ક્ષેત્ર દહેજમાં મેળવ્યું હતું. ઔરંગઝેબ પછીના અંધાધૂંધીના કાળમાં (૧૮મી શતાબ્દી) આ રજવાડું મહત્ત્વ પામ્યું. ત્યાર બાદ થોડાં જ સમયમાં તે રાજ્ય મરાઠાઓ દ્વારા સર કરી લેવાયું અને અન્ય પાડોશીની જેમ લોહાનીઓએ પણ ૧૮૧૭માં બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીની તાબેદાર રાજવટ નીતિ સ્વીકારી.
આ રજવાડાનું ક્ષેત્ર ૧૭૬૬ ચો.કિમી. (૬૮૨ ચો.માઈલ) અને ૧૯૦૧માં વસ્તી ૨,૨૨,૬૨૭ હતી. પાલનપુર નગરની વસ્તી તે સમયે માત્ર ૮,૦૦૦ હતી. દર વર્ષે રાજ્યની રૂ. ૫૦,૦૦૦ની આવક હતી અને તે વડોદરાના ગાયકવાડ રાજાને રૂ ૨૫૬૪નું સાલિયાણું ભરતું. રાજપીપળા માલવાની રેલ્વે લાઈન પર તે મહત્વનું સ્થાનક હતું અને ડીસાની બ્રિટીશ છાવણીનો સમાવેશ કરતું. ઘઉં, ચોખા અને શેરડી તેનો મુખ્ય પાક હતો. સાબરમતી નદીના નીરથી આ રાજ્યની ઉત્તર તરફ (આજનું જેસોર અભયારણ્ય) ગીચ જંગલ હતાં પણ દક્ષિણે અને પૂર્વે ખડકાળ અને ખુલ્લા પ્રદેશ હતાં. અરવલ્લી પર્વતની કોર પર આવેલ હોવાથી તે રાજ્ય મહદ અંશે ખડકાળ હતું.
પાલનપુર એજન્સી
એક રાજનીતિ એજન્સીને પણ પાલનપુરે પોતાનું નામ આપ્યું હતું, જે આજના ગુજરાત અને રાજસ્થાનના સીમાકીય પ્રદેશના રજવાડાઓનું જૂથ હતું. તેમાં ૧૭ રજવાડાં હતાં જેઓ ૧૬,૫૫૮ ચો.કિમી (૬,૩૯૩ ચો માઈલ) વિસ્તારમાં પથરાયેલાં હતાં અને ૧૯૦૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે તેની વસ્તી ૪,૬૭,૨૮૧ હતી.
આ શહેર ફૂલોના બગીચાઓ માટે પણ પ્રખ્યાત હતું અને તેના અત્તરોની દેશ-વિદેશમાં ભારે માંગ રહેતી હતી.
ભૂગોળ
પાલનપુર 24.17°N, 72.43°W પર આવેલું છે. તેની સમુદ્ર સપાટીથી સરેરાશ ઉંચાઈ 252 m છે. તે સૌરાષ્ટ્રના દ્વીપકલ્પ અને અરવલ્લીની વચ્ચેના નીચાણવાળા વિસ્તારમાં વસેલું છે અને અરવલ્લી પર્વતમાળાની શરૂઆત પાલનપુર નજીકથી થાય છે.
વાતાવરણ
દરિયાકિનારાથી દૂર આવેલું હોવાથી પાલનપુરનું વાતાવરણ વિષમ રહે છે. અહીંનો ઉનાળો ગરમ પવનો અને મહત્તમ ૪૪ ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન સાથેનો છે. શિયાળામાં જાન્યુઆરી માસમાં તાપમાન લઘુત્તમ ૪ ડિગ્રી સેલ્સિયસ જેટલું નીચું જાય છે. વાર્ષિક વરસાદ ૫૧૩ મિમી જેટલો છે.
પરિવહન
બનાસકાંઠા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક હોવાથી તે અન્ય શહેરો સાથે માર્ગ અને રેલ્વે દ્વારા સારી રીતે જોડાયેલ છે.
રેલ્વે
રાજપૂતાના-માળવા રેલમાર્ગનો ફાંટો પાલનપુરથી આબુ ઇ.સ. ૧૮૭૯માં, ડીસા-પાલનપુરને જોડતો રેલ્વે માર્ગ ૧૮૯૩માં અને ડીસા-કંડલા રેલ્વે માર્ગ ૧૯૫૨માં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
પાલનપુર જંકશન રેલ્વે સ્ટેશન, જયપુર-અમદાવાદ લાઇન પર આવેલું છે, જે પશ્ચિમ રેલ્વે વિસ્તારમાં આવે છે. તે ચેન્નાઇ, થિરૂઅનંતપુરમ, મૈસુર, બેંગ્લોર, પુને, મુંબઈ, જયપુર, જોધપુર, દિલ્હ, દહેરાદૂન, મુઝફ્ફરનગર, બરૈલી અને જમ્મુ સાથે સીધી લાઇનમાં જોડાયેલ છે. તે ગુજરાતમાં મોટાભાગના શહેરો સાથે જોડાયેલ છે, જેમાં અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, ભુજ, રાજકોટ, જામનગર અને પોરબંદરનો સમાવેશા થાય છે. પાલનપુર અને સામખીયાળી વચ્ચેની બ્રોડગેજ લાઇનનો પ્રસ્તાવ સરકાર દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવ્યો છે. આને કારણે કચ્છ, પાટણ અને બનાસકાંઠા જિલ્લાઓને લાભ થશે.