cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
બાપ્તિસ્મા (બૅપ્ટિઝમ)
બાપ્તિસ્ત દૃષ્ટિકોણો
શિશુ બાપ્તિસ્મા માટેના તેમના અસ્વીકાર અંગે, વયસ્કોના અથવા આસ્થાવાનોના ચર્ચમાં બાળકો માટે કોઈ જગ્યા નથી, એમ કહીને બાપ્તિસ્તોની ટીકા કરવામાં આવે છે. નાનાં બાળકો અને શિશુઓને બાપ્તિસ્મા આપવાને બદલે, બાપ્તિસ્તો બાળકોને જાહેર ચર્ચ સેવામાં સમર્પિત કરે છે, જ્યાં માતાપિતાઓ અને ચર્ચના સદસ્યોને બાળકો સમક્ષ ઉદાહરણીય જીવન જીવવા માટે, અને તેમને પ્રભુના માર્ગો શીખવવા માટે કહેવામાં આવે છે. આ સેવામાં જળ બાપ્તિસ્માને સ્થાન નથી. તેમની ટીકાના પ્રતિભાવ આપતા બાપ્તિસ્તો કહે છે કે પ્રભુનો પ્રેમ સૌ માટે છે, અને સ્પષ્ટપણે બાળકો માટે તો ખરો જ; બાપ્તિસ્મા પોતે કોઈ સંસ્કાર નથી, અને તેથી ટીકાકારો માને છે તેમ બાળકો જેનાથી વંચિત રહી ગયા હોય તેવી કોઈ મુક્તિ તે બક્ષતો નથી; અને બાપ્તિસ્મા વિશ્વાસની કબૂલાતનું માત્ર એક બાહ્ય પ્રતીક છે, એટલે એ કબૂલાત કરવાનો સુમાહિતીગાર નિર્ણય લેવા પૂરતી વ્યક્તિ પરિપક્વ ન થાય ત્યાં સુધી તેને કરવા અર્થવિહીન છે.
ચર્ચિસ ઓફ ક્રાઈસ્ટ (ખ્રિસ્તનાં ચર્ચો)
ચર્ચિસ ઓફ ક્રાઈસ્ટ(ખ્રિસ્તનાં ચર્ચો)માં માત્ર શારીરિક પૂર્ણ નિમજ્જન દ્વારા જ બાપ્તિસ્મા આપવામાં આવે છે,  તેના આધારમાં કોઈને(Koine) ગ્રીક ક્રિયાપદ બાપ્તિઝો (baptizo)  છે જેનો અર્થ ડૂબકી, નિમજ્જન, પાણીમાં ડુબાડવું અથવા બોળવું થાય છે તેમ સમજવામાં આવે છે. બાપ્તિસ્માની અન્ય પ્રચલિત પ્રથાઓ કરતાં ડૂબકી ઈસુના મૃત્યુ, દફન અને પુનરુત્થાનને વધુ નજીકથી મળતી આવે છે તેમ જોવામાં આવે છે. ચર્ચિસ ઓફ ક્રાઈસ્ટની દલીલ છે કે ઐતિહાસિક રીતે પહેલી સદીમાં નિમજ્જનની પ્રથા પ્રચલિત હતી, અને પાછળથી જ્યારે નિમજ્જન શક્ય નહોતું ત્યારે જલધારા અને છંટકાવ જેવી ગૌણ પ્રથાઓ ઉદ્ભવી હતી અને પ્રચલિત બની હતી. વખત જતાં, આ ઊતરતી કોટિની પ્રથાઓએ નિમજ્જનનું સ્થાન લઈ લીધું. માનસિક રીતે માન્યતા ધરવા અને પસ્તાવો કરવા સક્ષમ હોય તેવા લોકોને જ બાપ્તિસ્મા આપવામાં આવે છે (એટલે કે, શિશુ બાપ્તિસ્મા આપવામાં આવતા નથી કારણ કે નવા કરારમાં તેના માટે કોઈ દાખલો કે પૂર્વાધાર નથી).
ચર્ચિસ ઓફ ક્રાઈસ્ટ અવિરતપણે શીખવે છે કે બાપ્તિસ્મામાં એક આસ્થાવાન તેના જીવનને પ્રભુ પ્રતિના વિશ્વાસમાં અને આજ્ઞાંકિતતામાં સમર્પિત કરે છે, અને પ્રભુ "ખ્રિસ્તના રક્તની પવિત્રતાથી, વ્યક્તિને પાપમાંથી સ્વચ્છ કરે છે અને ખરેખર વ્યક્તિની અવસ્થાને બદલીને તેને એક અજાણી વ્યક્તિમાંથી પ્રભુના સામ્રાજ્યની નાગરિક બનાવે છે. બાપ્તિસ્મા એ માણસનું કામ નથી; એ એક  એવી જગ્યા છે જ્યાં જે પ્રભુ જ કરી શકે એવું કામ પ્રભુ કરે છે." આમ, તેઓ બાપ્તિસ્માને એક સરાહનીય કાર્ય તરીકે જોવા કરતાં તેને વિશ્વાસનું શાંત કાર્ય માને છે; તે "માણસ પાસે પ્રભુને ધરવા માટે કશું જ નથી તેની કબૂલાત છે." ભલે ચર્ચિસ ઓફ ક્રાઈસ્ટ બાપ્તિસ્માનું એક "સંસ્કાર" તરીકે વિવરણ ન કરતા હોય, પણ તેના માટેના તેમના દૃષ્ટિકોણ પરથી તેને યોગ્ય રીતે "સંસ્કારત્મક" કહી શકાય તેમ છે. તેઓ એ રીતે જુએ છે કે બાપ્તિસ્માની શક્તિ, પાણી અથવા તે ક્રિયામાંથી આવતી હોવાને બદલે, પ્રભુ પાસેથી આવે છે, જેમણે બાપ્તિસ્માને એક વાહન તરીકે પસંદ કર્યું છે, અને તેઓ બાપ્તિસ્માને ધર્માન્તરણના માત્ર પ્રતીક તરીકે જ નહીં, પણ એ પ્રક્રિયાના અભિન્ન અંગ તરીકે સમજે છે. તાજેતરનો પ્રવાહ બાપ્તિસ્માના રૂપાંતરાત્મક પાસા પર ભાર મૂકે છેઃ તેને ભૂતકાળમાં જે કશુંક ઘટી ચૂક્યું છે તેની નિશાની અથવા માત્ર એક કાયદાકીય જરૂરિયાત તરીકે વર્ણવવાને બદલે, તેને "એવી ઘટના તરીકે જોવામાં આવે છે જે આસ્થાવાનને 'ખ્રિસ્તમાં' મૂકે છે જ્યાં પછી ઈશ્વર, ચાલુ રૂપાંતરણના કાર્યને આગળ વધારે છે." એક લઘુમતી એવી પણ છે જે સાંપ્રદાયિક વલણ ટાળવા માટે બાપ્તિસ્માના મહત્ત્વને ઓછું આંકે છે, પણ બૃહ્ત પ્રવાહ તો "બાપ્તિસ્મા અંગેના બાઈબલના ઉપદેશોની વિપુલતાનું પુનઃપરીક્ષણ કરવાનો અને ખ્રિસ્તી ધર્મમાં તેનું મધ્યસ્થ અને મહત્ત્વના સ્થાને પુનઃસ્થાપન" કરવાનો છે.
બાપ્તિસ્મા મુક્તિ મેળવવા માટે આવશ્યક છે એવી માન્યતા હોવાને કારણે, ચર્ચિસ ઓફ ક્રાઈસ્ટ બાપ્તિસ્માથી પુનર્જીવનની માન્યતાને પુષ્ટિ આપે છે, એમ કેટલાક બાપ્તિસ્તોનું કહેવું હતું. જો કે, ચર્ચિસ ઓફ ક્રાઈસ્ટના સદસ્યોએ આને રદિયો આપતા દલીલ કરી હતી કે, કારણ કે વિશ્વાસ અને પસ્તાવો આવશ્યક છે, અને પ્રભુની કૃપાથી ખ્રિસ્તના રક્ત દ્વારા પાપો ધોવાનું આવશ્યક છે, તેથી બાપ્તિસ્મા મૂળભૂત રીતે મુક્તિદાતા કર્મકાંડ નથી. ઊલટાનું, તેમનું વલણ બાઈબલના એ પરિચ્છેદ તરફ ધ્યાન દોરવાનું છે જેમાં પીટર, બાપ્તિસ્માને નોઆહના પૂરની ઉપમા આપે છે, પૂર્વગૃહીત સિદ્ધાંત રૂપે કહે છે, "એ જ રીતે હવે બાપ્તિસ્મા આપણને બચાવશે" પણ કૌંસમાં સ્પષ્ટતા કરે છે કે બાપ્તિસ્મા એ "દેહના ગંદવાડને બાજુ પર મૂકી દેવાની બાબત નથી પણ તે પ્રભુ પ્રત્યેના સારા અંતઃકરણનો પ્રતિભાવ  છે" (1 પીટર 3:21). ચર્ચિસ ઓફ ક્રાઈસ્ટમાંથી એક લેખકે વિશ્વાસ અને બાપ્તિસ્મા વચ્ચેના સંબંધને આ રીતે વર્ણવ્યો હતો, "વ્યક્તિ શા માટે પ્રભુનું સંતાન છે તેનું કારણ તે વિશ્વાસ  છે; બાપ્તિસ્મા  એ સમય છે જેમાં  વ્યક્તિ ખ્રિસ્તમાં ભળે છે અને તેથી પ્રભુનું સંતાન બને છે" (ત્રાંસા અક્ષરો સ્રોત મુજબ છે). બાપ્તિસ્માને, મુક્તિ મેળવી આપતા "કાર્ય" કરતાં, વિશ્વાસ અને પસ્તાવાની કબૂલાતસભર અભિવ્યક્તિ તરીકે સમજવામાં આવે છે.
સુધરેલ અને કરાર (Covenant) ધર્મશાસ્ત્રનો દૃષ્ટિકોણ
બાળબાપ્તિસ્ત કરાર ધર્મશાસ્ત્રીઓ નવા કરાર સહિતના, બાઈબલના તમામ કરારોની વ્યવસ્થાને કૌટુંબિક, સંસ્થાગત સમાવેશ અથવા "પેઢી દર પેઢી ઉત્તરાધિકાર"ના સિદ્ધાંત રૂપે જુએ છે. પ્રભુ અને માણસ વચ્ચે થયેલા બાઈબલના કરારોમાં એવાં ચિહ્નો અને છાપો સમાવિષ્ટ છે જે કરારો પાછળ રહેલાં તથ્યોને દૃશ્યમાન રીતે રજૂ કરતાં હોય. પ્રભુના કરાર વળતરના આ દૃશ્યમાન ચિહ્નો અને પ્રતીકોને વિશિષ્ટ રૂપે વ્યક્તિત્વવાદી રીતે નહીં પણ, સંગઠિત રીતે (ઉદાહરણ તરીકે, ઘરોને) પ્રદાન કરવામાં આવે છે.
રિફોર્મ્ડ (સુધરેલ) ચર્ચો બાપ્તિસ્માને નવા કરારમાં પ્રવેશના દૃશ્યમાન સંકેત તરીકે માને છે અને તેથી વિશ્વાસની જાહેર કબૂલાત કરતા નવા આસ્થાવાનોને તે વ્યક્તિગત રીતે આપવામાં આવે છે. બાળબાપ્તિસ્તો (પીડિયોબાપ્તિસ્તો) તેથી પણ આગળ જઈને એમ માને છે કે આનો વિસ્તાર સામુદાયિક રીતે આસ્થાવાનનાં ગૃહો સુધી થાય છે જેમાં લાક્ષણિક રીતે બાળકોનો સમાવેશ થશે, અથવા વ્યક્તિગત ધોરણે આસ્થાવાન માતાપિતાના બાળકો કે શિશુઓ સુધી તેનો વિસ્તાર થાય છે (જુઓ શિશુ બાપ્તિસ્મા). આમ, આ દૃષ્ટિકોણથી, બાપ્તિસ્માને અબ્રાહમના સુન્નતના ધાર્મિક વિધિના કાર્યની અવેજી તરીકે અને તેના સંસ્કારાત્મક સમકક્ષ તરીકે જોવામાં આવ્યો છે અને બાકીની બાબતો ઉપરાંત, તે પાપમાંથી આંતરિક શુદ્ધતાનું પણ પ્રતીક બને છે.
કૅથોલિક
કૅથોલિક બોધોમાં, બાપ્તિસ્માને સામાન્ય રીતે મુક્તિ માટે આવશ્યક માનવામાં આવે છે. આ બોધના મૂળિયાં છેક પહેલી સદીના ખ્રિસ્તીઓના બોધ અને પ્રથાઓ સુધી પહોંચે છે, અને જ્યાં સુધી બાપ્તિસ્માને માત્ર ખ્રિસ્તી સમુદાયમાં પ્રવેશની મંજૂરી આપતા ચિહ્ન તરીકે જ જોતા હલ્ડ્રીચ ઝ્વિંગલિએ બાપ્તિસ્માની અનિવાર્યતાનો ઇનકાર નહોતો કર્યો ત્યાં સુધી, મુક્તિ અને બાપ્તિસ્મા વચ્ચેનું જોડાણ, એકંદરે, મુખ્ય તકરારનો મુદ્દો નહોતું. કૅથોલિક ચર્ચના કૅટિકિઝમ(ધર્મ સંબંધી પ્રશ્નોત્તરીનું પુસ્તક)માં લખ્યું છે કે "મુક્તિ માટે બાપ્તિસ્મા એ લોકો માટે અનિવાર્ય છે, જે લોકો માટે સુવાર્તાઓ જાહેર કરવામાં આવી હતી અને જે લોકો આ સંસ્કાર માગી શકે તેવી શક્યતા ધરાવતા હતા." તદાનુસાર, જે વ્યક્તિ જાણીકરીને, સ્વેચ્છાએ અને કશા જ પશ્ચાતાપ વિના બાપ્તિસ્માને નકારે છે તેની મુક્તિ માટે કોઈ આશા નથી. યોહાન અનુસાર આ બોધ સુવાર્તામાંના ઈસુના શબ્દો પર આધારિત છેઃ "સાચેસાચ, ખરે જ, હું તમને કહું છું કે, જ્યાં સુધી વ્યક્તિ જળ અને આત્મામાંથી જન્મ નથી પામતી, ત્યાં સુધી તે પ્રભુના રાજ્યમાં પ્રવેશી શકતી નથી."
એવો દાવો કરવામાં આવે છે કે પોપ સ્ટીફન પ્રથમ, સંત અમ્બ્રોસે અને પોપ નિકોલસ પ્રથમે ઘોષિત કર્યું હતું કે માત્ર "ઈસુ"ના નામમાં તેમ જ "પિતા, પુત્ર અને પવિત્ર આત્મા"ના નામમાં અપાતા બાપ્તિસ્મા વૈધ હતા. તેમના શબ્દોના સાચા અર્થઘટન અંગે મતમતાંતર છે. વર્તમાન સ્વીકૃત ખ્રિસ્તી ધર્મશાસ્ત્રના કાયદામાં વૈધતા માટે ત્રયી સૂત્ર અને પાણી આવશ્યકતા રહે છે.
ચર્ચ, જળ બાપ્તિસ્માના બે સમકક્ષોને માન્યતા આપે છેઃ "રક્ત થકી બાપ્તિસ્મા" અને "ઇચ્છા થકી બાપ્તિસ્મા". જે લોકો બાપ્તિસ્મા પામ્યા વિના તેમના વિશ્વાસ માટે શહીદી વહોરે છે તે રક્ત થકી બાપ્તિસ્મા પામ્યા કહેવાય છે, જ્યારે ઇચ્છા થકી બાપ્તિસ્મા સામાન્ય રીતે એ ધર્મશિક્ષણ લેતાં લોકો(કૅટિક્યુમૅન)ને લાગુ પડે છે જેઓ બાપ્તિસ્મા પામી શકે તે પહેલાં મૃત્યુ પામે છે. કૅથોલિક ચર્ચનું કૅટિકિઝમ(ધર્મ સંબંધી પ્રશ્નોત્તરીનું પુસ્તક) આ બે રૂપને વર્ણવે છેઃ
"ધર્મનું શિક્ષણ લેનારા જે લોકો (catechumens) તેમના બાપ્તિસ્મા પામતાં પહેલાં મૃત્યુ પામે છે, તેમની તે મેળવવાની સુસ્પષ્ટ ઇચ્છા, અને તેની સાથે પોતાનાં પાપો માટેનો પશ્ચાતાપ, અને પરોપકાર, તેમના માટે એવી મુક્તિની ખાતરી આપે છે જે તેઓ આ સંસ્કારવિધિ દ્વારા ન પામી શક્યા હોત. (1259)"
કૅથોલિક ચર્ચ માને છે કે જે બિન-ખ્રિસ્તીઓ નિષ્ઠાવાન હૃદયથી પ્રભુને ઇચ્છે છે અને, અને તેની કૃપા અનુસાર ચાલે છે, પોતાના અંતરાત્માની પ્રેરણાના માધ્યમથી ઈશ્વરની ઇચ્છાને જાણે છે અને તેને કરવાનો પ્રયાસ કરે છે તેમને પણ જળ-બાપ્તિસ્મા વિના બચાવી શકાશે કારણ કે તેઓ તેને અંતર્નિહિતપણે ઇચ્છતાં હોય છે તેમ કહેવાય છે. બાપ્તિસ્મા ન પામ્યા હોય તેવા શિશુઓના કિસ્સામાં, ચર્ચ તેમની નિયતિ માટે અનિશ્ચિત છે; "ચર્ચ તેમને માત્ર પ્રભુની દયાના ભરોસે છોડી શકે તેમ છે." (કૅટિકિઝમ, 1261).
યહોવાના સાક્ષીઓ
યહોવાના સાક્ષીઓ માને છે કે જ્યારે વ્યક્તિ બાપ્તિસ્માના મહત્ત્વને સમજી શકે તેટલી મોટી થાય ત્યારે જ, સંપૂર્ણ નિમજ્જન (પાણીમાં ડુબાડીને) દ્વારા જ બાપ્તિસ્મા અપાવા જોઈએ. તેમનું માનવું છે કે જળ બાપ્તિસ્મા એ વ્યક્તિએ ઈસુ ખ્રિસ્ત થકી પ્રભુની ઇચ્છાનું પાલન કરવા બિનશરતી સમર્પણ કર્યું હોવાનું બાહ્ય પ્રતીક છે. તેઓ બાપ્તિસ્માને મંત્રી તરીકે અપાતી પાદરીની દીક્ષા વિધિ માને છે.
બાપ્તિસ્મા ઝંખતા ભાવિ ઉમેદવારોએ આયોજિત બાપ્તિસ્મા કાર્યક્રમ પહેલાં સારી એવી અગાઉથી તેમની બાપ્તિસ્મા લેવાની ઇચ્છા પ્રદર્શિત કરવી આવશ્યક છે, જેથી ધર્મસભાના વડીલો તેમની યોગ્યતાને આંકી શકે. જો ઉમેદવારો આ ધર્મના સદસ્યો પાસેથી શું અપેક્ષિત છે તે અંગે સમજણ ધરાવતા તથા પંથ પ્રતિ સહૃદય સમર્પણ નિદર્શિત કરતા જણાય તો વડીલો બાપ્તિસ્મા માટે તે ઉમેદવારોને માન્યતા આપે છે.
યહોવાના સાક્ષીઓમાં મોટા ભાગના બાપ્તિસ્મા, વડીલો અને મંત્રીઓના સેવકો દ્વારા નિયોજિત સભાઓ અને સંમેલનોમાં આપવામાં આવે છે  અને ભાગ્યે જ ક્યારેક તે સ્થાનિક રાજભવનોમાં કરવામાં આવે છે. બાપ્તિસ્મા પહેલાં, બાપ્તિસ્મા-પૂર્વેના વાર્તાલાપના અંતે, ઉમેદવારે બે પ્રશ્નોના જવાબનો દૃઢપણે એકરાર કરવો રહે છેઃ "# On the basis of the sacrifice of Jesus Christ, have you repented of your sins and dedicated yourself to Jehovah to do his will?
માત્ર બાપ્તિસ્મા પામેલા પુરુષો જ નવા સદસ્યોને બાપ્તિસ્મા આપી શકે છે. બાપ્તિસ્મા-દાતા અને ઉમેદવાર તરણપોશાક અથવા બાપ્તિસ્મા માટે અન્ય કોઈ અનૌપચારિક પોશાક પહેરે છે, પણ તેમને અણછાજતા અથવા અંગપ્રદર્શક વસ્ત્રો ટાળવાની સૂચના આપવામાં આવી હોય છે. સામાન્ય રીતે,એક જ બાપ્તિસ્મા-દાતા દ્વારા ઉમેદવારોને વ્યક્તિગત ધોરણે નિમજ્જન આપવામાં આવે છે, સિવાય કે ઉમેદવાર શારીરિક અક્ષમતા જેવા કોઈ વિશેષ સંજોગો ધરાવતા હોય. લાંબી મુદ્દત માટેની એકલતાના સંજોગોમાં, યોગ્યતાપ્રાપ્ત ઉમેદવારના સમર્પણ અને બાપ્તિસ્મા પામવાના વ્યક્ત ઇરાદાને ધ્યાનમાં લઈને તેને યહોવાના સાક્ષીઓના સભ્ય તરીકે સ્વીકારવામાં આવી શકે છે, પછી ભલે નિમજ્જનની ક્રિયા વિલંબિત થાય. કેટલાક વિરલ કિસ્સાઓમાં, બાપ્તિસ્મા ન પામ્યા હોય પણ આવો ઇરાદો વ્યક્ત કર્યો હતો તેવા પુરુષોએ એકબીજાને અરસપરસ બાપ્તિસ્મા આપ્યા હતા, જેમાં બંને બાપ્તિસ્માને વૈધ તરીકે સ્વીકારવામાં આવ્યા હતા. 1930ના અને 1940ના દાયકામાં મહિલા સાક્ષીઓ દ્વારા બાપ્તિસ્મા પામેલી વ્યક્તિઓને, જેમ કે કૉન્સેન્ટ્રેશન કૅમ્પોમાં, પાછળથી પુનઃબાપ્તિસ્મા આપવામાં આવ્યો હતો પણ તેમાં તેમના બાપ્તિસ્માની પહેલાંની તારીખોને સ્વીકારવામાં આવી હતી.
મૉર્મનવાદ
thumb|right|175px|મોર્મન બાપ્તિસ્મા, આશરે 1850નો દાયકો
મૉર્મનવાદમાં, બાપ્તિસ્માનો મુખ્ય હેતુ સહભાગીનાં પાપો માટે માફી બક્ષવાનો છે. તેના પછી પુષ્ટિકરણ કરવામાં આવે છે, જે વ્યક્તિને ચર્ચનું સભ્યપદ આપે છે અને પવિત્ર આત્મા સાથે બાપ્તિસ્મા રચે છે. બાપ્તિસ્મા પૂર્ણ નિમજ્જન દ્વારા, અને ચોક્કસ નિર્ધારિત ધાર્મિક વિધિ મુજબ જ થવા જોઈએ એમ અર્વાચીન સંતો (લેટર-ડે સેઈન્ટ્સ) માને છેઃ જો સહભાગીનો કોઈ હિસ્સો સંપૂર્ણ રીતે નિમજ્જિત ન થયો હોય, અથવા ધાર્મિક વિધિનું પઠન અક્ષરશઃ ન કરવામાં આવ્યું હોય, તો આ ધાર્મિક વિધિવિધાનને ફરીથી કરવા જોઈએ. તે લાક્ષણિક ઢબે બાપ્તિસ્મા કુંડમાં જ કરવામાં આવે છે. ઉપરાંતમાં, જો બાપ્તિસ્મા અર્વાચીન સંત પ્રિસ્ટ (પાદરી) અથવા વડીલ દ્વારા ન આપવામાં હોય તો અર્વાચીન સંતો તેને વૈધ ગણતા નથી. પ્રેરિતો(સંદેશાવાહક) સંબંધી ઉત્તરાધિકારના સ્વરૂપે અધિકારને નીચેની તરફ સોંપવામાં આવે છે. આ સંપ્રદાયમાં ધર્માન્તરણ કરીને આવતી તમામ વ્યક્તિઓને બાપ્તિસ્મા અથવા પુનઃબાપ્તિસ્મા આપવો આવશ્યક છે. બાપ્તિસ્માને બંનેના, ઈસુના મૃત્યુ, દફન અને પુનરુત્થાનના પ્રતીક તરીકે અને બાપ્તિસ્મા પામતી વ્યક્તિના તેના "કુદરતી" સ્વને કાઢી નાખવાના અને ઈસુના અનુયાયી તરીકેની નવી ઓળખને ગ્રહણ કરવાના પ્રતીક તરીકે જોવામાં આવે છે.
અર્વાચીન સંતોના ધર્મશાસ્ત્ર પ્રમાણે, વિશ્વાસ અને પસ્તાવો એ બાપ્તિસ્મા માટેની પૂર્વ-આવશ્યકતાઓ છે. આ કર્મકાંડ સહભાગીના મૂળ પાપને શુદ્ધ કરતો નથી, કારણ કે અર્વાચીન સંતો મૂળ પાપના સિદ્ધાંતમાં માનતા નથી. મૉર્મનવાદ શિશુ બાપ્તિસ્માનો અસ્વીકાર કરે છે અને બાપ્તિસ્મા "ઉત્તરદાયિત્વની વય" પછી જ થવો જોઈએ, જે અર્વાચીન સંતના પવિત્ર ધર્મગ્રંથમાં આઠ વર્ષની નિશ્ચિત કરવામાં આવી છે.
અર્વાચીન સંતોનું ધર્મશાસ્ત્ર મૃતકોના બાપ્તિસ્માને પણ સંમતિ આપે છે જેમાં તેમના સ્થાને જીવિત વ્યક્તિઓ દ્વારા મૃત પૂર્વજોને બાપ્તિસ્મા આપવામાં આવે છે, અને એમ માનવામાં આવે છે કે તેમની પ્રથા પૉલે માં જે લખ્યું છે તે જ છે. આ સામાન્ય રીતે અર્વાચીન સંતનાં દેવળોમાં કરવામાં આવે છે.
ક્વેકરો
ક્વેકરો (રિલિજીયસ સોસાયટી ઓફ ફ્રેન્ડ્ઝના સદસ્યો) તેમના ધાર્મિક જીવનમાંથી બાહ્ય સંસ્કારોનાં તમામ સ્વરૂપોનો અસ્વીકાર કરીને, બાળકો અથવા વયસ્કો, એમ બંનેમાંથી એક પણના, પાણી દ્વારા થતા બાપ્તિસ્મામાં માનતા નથી. રોબર્ટ બાર્ક્લેની અપોલોજી ફોર ધ ટ્રૂ ક્રિશ્ચિયન ડિવિનિટી (ક્વેકર ધર્મશાસ્ત્રની 17મી સદીની ઐતિહાસિક સ્પષ્ટતા), જળ સાથે બાપ્તિસ્મા સામેના ક્વેકરોના વિરોધને આ રીતે સમજાવે છેઃ
બાર્ક્લેની દલીલ હતી કે જળ બાપ્તિસ્મા એવું કંઈક છે જે ખ્રિસ્તના સમય સુધી થતું હતું, પણ હવે, લોકો અંદરથી ખ્રિસ્તના આત્મા દ્વારા બાપ્તિસ્મા પામે છે, અને તેથી જળ બાપ્તિસ્માના બાહ્ય સંસ્કારની કોઈ જરૂરિયાત નથી, જે ક્વેકરોની દલીલ પ્રમાણે અર્થવિહીન છે.
મુક્તિફોજ
મુક્તિફોજ જળ બાપ્તિસ્માની, અથવા અન્ય કોઈ પણ બાહ્ય સંસ્કારોની પ્રથા પાળતી નથી. મુક્તિફોજના સંસ્થાપક, વિલિયમ બૂથ અને કૅથેરાઈન બૂથ, માનતાં હતાં કે કેટલાય ખ્રિસ્તીઓ પ્રભુની કૃપા પર આધાર રાખવા કરતાં વધુ આધ્યાત્મિક કૃપાનાં બાહ્ય ચિહ્નો પર આધાર રાખવા માંડ્યા હતા, જ્યારે ખરેખર તેમની માન્યતા અનુસાર જે અગત્યનું હતું તે તો ખુદ આધ્યાત્મિક કૃપા હતી. અલબત્ત, ભલે મુક્તિફોજ બાપ્તિસ્માની પ્રથા પાળતી નથી, પણ તે અન્ય ખ્રિસ્તી સંપ્રદાયોમાંના બાપ્તિસ્માની વિરોધી નથી.
અતિવહેંચણીવાદ (Hyperdispensationalism)
એવા કેટલાક ખ્રિસ્તીઓ છે જેઓ એટલી હદે અતિવહેંચણીવાદ(dispensationalism)ને માને છે કે તેઓ માત્ર પૉલના ધર્મપત્રને આજના ચર્ચ માટે ઉપયુક્ત તરીકે સ્વીકારે છે. પરિણામે, તેઓ બાપ્તિસ્મા અથવા પ્રભુનું છેલ્લું ભોજનને સ્વીકારતા નથી, કારણ કે પ્રિઝન ઈપિસ્ટલ્સ(Prison Epistles)માં તે જોવા મળતાં નથી. તેઓ એવું પણ શીખવે છે કે પીટરનો સુવાર્તા સંદેશો પૉલના સંદેશા જેવો જ નહોતો. અતિવહેંચણીવાદીઓ દૃઢતાપૂર્વક માને છેઃ
આ દૃષ્ટિકોણ અનુસાર, બુક ઓફ એક્ટ્સમાં શરૂઆતમાં મળતા જળ બાપ્તિસ્માનું સ્થાન, હવે યોહાન બાપ્તિસ્તે ભાખેલા બાપ્તિસ્માએ લઈ લીધું છે. આજ માટે જે બાપ્તિસ્મા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે, તે "પવિત્ર આત્માનો બાપ્તિસ્મા" છે. જો કે, નંપુસક અને કોર્નીલિયસના ઘરના માણસોના બાપ્તિસ્મા સ્પષ્ટપણે પાણીમાં થયા હતા એવા ઉપલબ્ધ લખાણો અને હકીકતો અનુસાર, આ, "આત્મા" બાપ્તિસ્મા, અસંભવિત છે. આગળના પુરાવા મનુષ્ય દ્વારા કરાયેલા મહાન આયોગ (ગ્રેટ કમિશન) તરફ ધ્યાન દોરે છે, જે આ વિશ્વના અંત સુધી ટકવાનું છે. તેથી, સંદર્ભ અનુસાર, ઈફેસિયનો(Ephesians) જે બાપ્તિસ્મામાંથી પસાર થયા તે જળ દ્વારા હતો. એ જ રીતે, બુક ઓફ એક્ટ્સમાં ચુનંદી વ્યક્તિઓને પવિત્ર આત્માનો બાપ્તિસ્મા અપાયાની નોંધણી માત્ર બે વખત છે. અંતે, એવી દલીલ કરવામાં આવે છે કે પવિત્ર આત્મા અને અગ્નિ સાથે બાપ્તિસ્મા આપવાની શક્તિ માત્ર ઈસુ પાસે જ છે, જે કોઈ પણ નશ્વર તે ક્યારેય કરી શકે તે બાબતનો છેદ ઉડાડી દે છે.
"યોહાને પ્રત્યુત્તર આપતાં બધાને કહ્યું, 'હું તો ખરું જોતાં, તમને જળથી બાપ્તિસ્મા આપું છું; પણ મારાથી વધુ શક્તિશાળી એવો એક આવી રહ્યો છે, જેના જૂતાંની વાધરી ખોલવા પૂરતો પણ હું લાયક નથી. તે તમને પવિત્ર આત્મા અને અગ્નિથી બાપ્તિસ્મા આપશે'."
અગ્નિ દ્વારા વિશ્વના વિનાશનો સંદર્ભ આપીને, જૂથમાંના ઘણા એવી પણ દલીલ કરે છે કે યોહાનના વચન અનુસારના અગ્નિ થકી બાપ્તિસ્મા હજી બાકી છે.
યોહાન, તેમણે કહ્યું તે પ્રમાણે "જળ સાથે બાપ્તિસ્મા આપતા હતા", તે પ્રમાણે પ્રારંભના, યહૂદી ખ્રિસ્તી ચર્ચને ઈસુના શિષ્યોએ બાપ્તિસ્મા આપ્યા હતા. ઈસુએ ક્યારેય જાતે પાણી દ્વારા બાપ્તિસ્મા આપ્યા નહોતા, પણ તેમણે તેમના શિષ્યો થકી તેમ કર્યું હતું. ઈસુના પ્રથમ પ્રેરિત(ધર્મપ્રચારક), પૉલ, કરતાં તેમના યહૂદીતર ખ્રિસ્તીઓ પાસે મોકલવામાં આવેલા પ્રેરિત(ધર્મપ્રચારક)ને બાપ્તિસ્મા આપવા કરતાં ઉપદેશ આપવા માટે મોકલવામાં આવ્યો હતો પણ તે ક્યારેક ક્યારેક, તેમની રીત મુજબ જ, બાપ્તિસ્મા આપતો હતો, દાખલા તરીકે કોરિન્થમાં અને ફિલિપ્પીમાં.cf. તેણે બાપ્તિસ્મામાં ડૂબકીના આધ્યાત્મિક મહત્ત્વ વિશે અને એમ કરીને કેવી રીતે વ્યક્તિ ખ્રિસ્તના મૃત્યુ માટે પ્રાયશ્ચિત કરી શકે છે તે પણ શીખવ્યું હતું.
અન્ય અતિવહેંચણીવાદીઓ માને છે કે બાપ્તિસ્માની આવશ્યકતા, ખ્રિસ્તના સ્વર્ગારોહણ અને અધિનિયમો-મધ્યેના, વચ્ચેના માત્ર એક ટૂંકા ગાળા માટે જ હતી. મહાન આયોગ(ગ્રેટ કમિશન) અને તેના બાપ્તિસ્મા પૂર્વકાલીન યહૂદી આસ્થાવાનો પ્રતિ નિદેશિત હતા, અધિનિયમોના ગાળામાંના અથવા તે પછીના યહૂદીતર આસ્થાવાનો પ્રતિ નહીં. વિશ્વાસ રાખતો કોઈ પણ યહૂદી જ્યાં સુધી તે બાપ્તિસ્મા નહીં પામતો ત્યાં સુધી મુક્તિ અથવા પવિત્ર આત્મા પ્રાપ્ત કરી શકતો નહોતો. પૉલના આહ્વાન સાથે આ ગાળાનો અંત આવ્યો. જ્યારે યહૂદીતર ખ્રિસ્તીઓએ બાપ્તિસ્મા પહેલાં પવિત્ર આત્માને મેળવ્યો ત્યારની પીટરની પ્રતિક્રિયા નોંધ લેવા પાત્ર છે.
તુલનાત્મક સારાંશ
ખ્રિસ્તી પ્રભાવ હેઠળના ધાર્મિક સંપ્રદાયોના બાપ્તિસ્માનો તુલનાત્મક સારાંશ. (આ વિભાગ ધાર્મિક સંપ્રદાયોની સંપૂર્ણ યાદી આપતો નથી, અને તેથી, તે માત્ર "આસ્થાવાનના બાપ્તિસ્મા"ની પ્રથા પાળનારાં ચર્ચોનો નાનકડો અંશ જ રજૂ કરે છે.)
અન્ય દીક્ષા વિધિઓ
પ્રાચીન મિસ્રની સંસ્કૃતિ, હિબ્રૂ/યહૂદી સંસ્કૃતિ, બેબિલોન સંસ્કૃતિ, મય સંસ્કૃતિ અને નોર્સ સંસ્કૃતિઓ સહિતની અનેક સંસ્કૃતિઓ, પાણીના ઉપયોગ સાથે અથવા તેના વિના, દીક્ષા વિધિઓની પ્રથા ધરાવે છે અથવા ધરાવતી હતી. મિયામાઈરી(Miyamairi)ની આધુનિક જાપાની વિધિ એવી એક પ્રથા છે જેમાં પાણીનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો નથી. કેટલાકમાં, આવા પુરાવા એક આધુનિક પ્રથા હોવાને બદલે, પુરાતત્ત્વીય અને વિવરણાત્મક પ્રકારના હોઈ શકે.
રહસ્ય ધર્મની દીક્ષા વિધિ
બીજી સદીના રોમન લેખક, એપ્યુલેઈયસે(Apuleius), આઈસિસ(Isis)નાં રહસ્યોમાં દીક્ષાને આ રીતે વર્ણવી હતીઃ"Then, when the priest said the moment had come, he led me to the nearest baths, escorted by the faithful in a body, and there, after I had bathed in the usual way, having invoked the blessing of the gods he ceremoniously aspersed and purified me."
એપ્યુલેઈયસની વાર્તામાંનું એક પાત્ર, લુસિયસ, જે ગધેડામાં રૂપાંતરિત થઈ ગયું હતું અને જેને આઈસિસ દ્વારા દીક્ષા વિધિથી પાછું મનુષ્ય રૂપમાં લાવવામાં આવ્યું હતું, નોંધપાત્ર સમયગાળા સુધી તેની વફાદારી અને વિશ્વાસપાત્રતાના નિદર્શનને ધ્યાનમાં લીધા બાદ, દૈવીની વિધિની ક્રમિક શ્રેણીઓ અનુસાર તે ધીમે ધીમે પાછો મનુષ્ય સ્વરૂપમાં આવ્યો હતો, જે ખ્રિસ્તી ધર્મમાં ધર્મ-શિક્ષણ(કૅટિક્યુમૅનિકલ)ની પ્રથાઓને મળતી આવે છે.
મૅન્ડેઈયન(Mandaean) બાપ્તિસ્મા
મૅન્ડેઈયનો બાપ્તિસ્ત યોહાન માટે પૂજ્યભાવ ધરાવે છે અને દીક્ષાની નહીં, પણ શુદ્ધિકરણની વિધિ તરીકે વારંવાર બાપ્તિસ્મા લે છે.
શીખ બાપ્તિસ્મા વિધિ
પાણીથી પ્રક્ષાલન નહીં, પણ પાણી પીવાનો સમાવેશ થાય છે, એવી શીખ બાપ્તિસ્મા વિધિ, છેક 1699થી ચાલી આવે છે, જ્યારે આ ધર્મના દસમા આગેવાન (ગુરુ ગોવિંદ સિંઘે) 5 અનુયાયીઓને દીક્ષા આપી અને પછી પોતે પણ પોતાના અનુયાયીઓ પાસેથી દીક્ષા મેળવી. શીખ બાપ્તિસ્મા વિધિને અમૃત સંચાર અથવા ખાંડે દી પાહુલ  પણ કહેવામાં આવે છે. દીક્ષા પામેલા શીખને અમૃતધારી કહેવામાં આવે છે, જેનો અર્થ શબ્દશઃ "અમૃત લેનાર" અથવા જેણે "અમૃત લીધું છે" તે વ્યક્તિ એમ થાય છે.
ગુરુ ગોવિંદ સિંઘના વખતમાં જ્યારે 1699માં બૈસાખીના દિવસે શ્રી આનંદપુર સાહિબ ખાતે ખાલસાનું ઉદ્ધાટન થયું ત્યારે ખાંડે દી પાહુલ ની શરૂઆત થઈ હતી. ગુરુ ગોવિંદ સિંઘે ત્યાં એકઠા થયેલા શીખોને પૂછ્યું હતું કે ઈશ્વર માટે પ્રાણ આપવા કોણ તૈયાર છે. શરૂઆતમાં, લોકો ખચકાયા, અને પછી એક માણસ આગળ આવ્યો, અને તેને તંબુમાં લઈ જવાયો. થોડા વખત પછી, ગુરુ ગોવિંદ સિંઘ તંબુમાંથી બહાર આવ્યા, તેમની તલવાર પરથી લોહી નીતરતું હતું. તેમણે ફરીથી એ જ પ્રશ્ન પૂછ્યો. બીજા ચાર સ્વયંસેવકો તંબુમાં ગયા તે પછી, તેઓ એ ચારે સાથે ફરીથી બહાર આવ્યા, હવે તેઓ તમામ તેમના જેવા પહેરવેશમાં હતા. આ પાંચ માણસો પંજ પ્યારે અથવા "પ્રિય પાંચ" તરીકે ઓળખાવા માંડ્યા. આ પાંચે જણે અમૃત લઈને ખાલસામાં દીક્ષા પામ્યા હતા. આ પાંચ હતા ભાઈ દયા સિંહ, ભાઈ મુખામ સિંહ, ભાઈ સાહિબ સિંહ, ભાઈ ધરમ સિંહ અને ભાઈ હિમ્મત સિંહ. શીખ પુરુષોના નામની પાછળ "સિંઘ " લગાડવામાં આવે છે, જેનો અર્થ "સિંહ(વનરાજ)" થાય છે, અને મહિલાઓના નામની પાછળ "કૌર " લગાડવામાં આવે છે, જેનો અર્થ થાય છે "રાજકુમારી".
લોખંડના કટોરામાં સ્વચ્છ પાણી ભરીને, તેમણે તેને બે-ધારી તલવાર (જેને ખાંડા કહેવામાં આવે છે) વડે હલાવ્યા કર્યું, અને તેમ કરતાં પાંચ પવિત્ર પાઠ અથવા બાનીઓ– જાપજી, જાપ સાહિબ, સવૈયે, ચોપાઈ અને આનંદ સાહિબ-નું પઠન કરતાં રહ્યા. ગુરુપત્ની, માતા જિતોએ (જે માતા સાહિબ કૌર તરીકે પણ જાણીતાં હતાં) એ પાત્રમાં સાકરના ટુકડા નાખ્યા, આમ લોઢાના રસાયણ સાથે મીઠાસ ભળી ગઈ. જ્યારે આ પવિત્ર જળને પવિત્ર શ્લોકોના પઠન સાથે હલાવવામાં આવી રહ્યું હતું ત્યારે આ પાંચે શીખ પાત્રની આસપાસ ભક્તિભાવપૂર્વક જમીન પર બેસી ગયા.
પાંચ બાનીઓનું પઠન પૂરું થયું તે સાથે, ખાંડે દી પાહુલ અથવા અમૃત, અમરત્વનો રસ, વહેંચાવા માટે તૈયાર હતો. ગુરુ ગોવિંદ સિંઘે પાંચે શીખોને દરેકને પાંચ અંજલિઓ પીવા માટે આપી.
ઈસ્લામમાં પ્રક્ષાલનની ધાર્મિક વિધિ
ગુસલ(Ghusl) એ સંપૂર્ણ સ્નાન (ધાર્મિક સ્નાન) છે જે ઈસ્લામમાં વિવિધ ધાર્મિક વિધિઓ અને બંદગીઓ માટે આવશ્યક ગણાય છે. કોઈ પણ વયસ્ક મુસ્લિમ માટે જાતીય સંભોગ, કોઈ પણ લૈંગિક સ્ખલન (ઉ.દા. વીર્યનું), માસિક સ્રાવની સમાપ્તિ,  પ્રસૂતિ, અને કુદરતી કારણોસર મૃત્યુ પછી ધાર્મિક સ્નાન ફરજિયાત છે.
શુક્રવાર ની અને ઈદ ની નમાજ પહેલાં, એહરામ(ehram) માં પ્રવેશતાં પહેલાં, હજ  પર જતાં પહેલાં, બેશુદ્ધ અવસ્થા પછી, અને ધર્માન્તર કર્યા બાદ ઈસ્લામને વિધિવત રીતે અંગીકાર કરતાં પહેલાં પણ પૂર્ણ ધાર્મિક સ્નાન લેવાની ઈસ્લામ ભલામણ (મુસ્તાહબ ) કરે છે. શિયા મુસ્લિમો પણ નમાજ-એ-ત્વાબાહ પહેલાં ધાર્મિક સ્નાન કરે છે.
આ સિવાય, દૈનિક નમાજ (વુદુ) પહેલાં પ્રક્ષાલન આવશ્યક છે. મુસ્લિમો માને છે કે ઈશ્વર પાસે પોતાનાં પાપોની માફી માગ્યા પહેલાં કોઈએ પણ પ્રાર્થનામાં પ્રભુ પાસે જવું જોઈએ નહીં. નિયમ મુજબ દિવસમાં પાંચ વખત નમાજ પઢવામાં આવે છે. પ્રક્ષાલન કરતી વખતે, વ્યક્તિ ઈશ્વર પાસે આખા દિવસમાં, પોતાના હાથે જાણતા કે અજાણતા થયેલાં પાપો માટે ક્ષમા પ્રાર્થે છે. પોતાના જીવનનું ધ્યેય ઈશ્વરને ખુશ કરવાનું છે, અને તેની માફી અને કૃપા મેળવવા માટે પ્રાર્થના કરવાનું છે એ યાદ કરાવવાની આ એક મુસ્લિમ પદ્ધતિ છે.
કુરાનની આયાતમાં ખ્રિસ્તી બાપ્તિસ્માને પડકારવામાં આવ્યા છેઃ "અમારો ધર્મ એ અલ્લાહના બાપ્તિસ્મા છે; અને અલ્લાહ કરતાં વધુ સારી રીતે બીજું કોણ બાપ્તિસ્મા આપી શકે? અને એ તે છે જેની અમે બંદગી કરીએ છીએ." તેનો અર્થ એમ છે કે ઈસ્લામમાં એકેશ્વરવાદમાંની માન્યતા જ આ ધર્મ અંગીકાર કરવા માટે પૂરતી છે અને તેને બાપ્તિસ્માની ધાર્મિક વિધિની આવશ્યકતા નથી.
નોસ્ટિક(Gnostic) કૅથોલિસિઝમ અને થેલેમા(Thelema)
ઈકિલસિયા નોસ્ટિક કૅથોલિકા, અથવા નોસ્ટિક કૅથોલિક ચર્ચ (ઓર્ડો ટેમ્પ્લી ઓરિયન્ટિસની ધર્મસંબંધી શાખા), ઓછામાં ઓછી 11 વર્ષની કોઈ પણ વ્યક્તિને બાપ્તિસ્મા વિધિ કરાવે છે. આ વિધિ નોસ્ટિક ધર્મસભા સમક્ષ કરવામાં આવે છે અને તે થેલિમિક સમુદાયમાં પ્રતીકાત્મક જન્મને રજૂ કરે છે.
વસ્તુઓનો બાપ્તિસ્મા
right|200 px|યુએસએસ(USS) ડેવીનું નામકરણ
ઉપયોગ માટે અમુક વસ્તુઓના ઉદ્ઘાટનને માટે ઘણી વાર "બાપ્તિસ્મા" અથવા "નામકરણ" એવો શબ્દપ્રયોગ કરવામાં આવે છે.
બાહ્ય લિંક્સ
શ્રેણી:બાપ્તિસ્મા શ્રેણી:ખ્રિસ્તી શબ્દપ્રયોગો શ્રેણી:ખ્રિસ્તી ધર્મમાં ધર્માન્તરણ શ્રેણી:જુડીઓ-ખ્રિસ્તી વિષયો શ્રેણી:લૂથરન સંસ્કારો અને વિધિઓ શ્રેણી:ધાર્મિક આદેશપાલન શ્રેણી:રાઈટ ઓફ પેસેજ(Rites of passage) (ધર્મમાર્ગમાં પ્રવેશનો સંસ્કાર) શ્રેણી:ખ્રિસ્તી ધર્મ
સોમલપર (તા. વીંછીયા)
સોમલપર (તા. વીંછીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  વીંછીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સોમલપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગામથી પશ્ચિમે ઘેલો નદી પર ઘેલો જળબંધ આવેલો છે.
શ્રાવણ સુદ ૧૪
શ્રાવણ સુદ ૧૪ને ગુજરાતીમાં શ્રાવણ સુદ ચતુર્દશી કે શ્રાવણ સુદ ચૌદસ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના દસમા મહિનાનો ચૌદમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના પાંચમા મહિનાનો ચૌદમો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
જૂન ૨૮
૨૮ જૂનનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૧૭૯મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૧૮૦મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૮૬ દિવસ બાકી રહે છે.
આ તારીખ, વર્ષની એકમાત્ર એવી તારીખ છે જેમાં મહિનો અને દિવસ બંન્ને અલગ અલગ પૂર્ણ સંખ્યા (Perfect number) હોય (૨૮ અને ૬). જૂન ૬ અન્ય એવી એકમાત્ર તારીખ છે જેમાં મહિનો અને દિવસ બંન્ને એકજ પૂર્ણ સંખ્યા હોય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જૂન
મીતલી (તા. ખંભાત)
મીતલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ભાલ-બારા પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખંભાત તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મીતલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગામમાં સાબરમતી નદીએ જતાં ઉંચા ટીંબા પર ચારણ-ગઢવી કુળના આઇ શ્રી સાંઇ નેહડી માતાજીનું મંદિર આવેલું છે. જેને ગામજનો ચારણ માતા તરીકે પૂજે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ખંભાત તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
સિંદોણી, દાદરા અને નગરહવેલી
સિંદોણી, દાદરા અને નગરહવેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દાદરા અને નગરહવેલીના દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લાના એકમાત્ર તાલુકાનું મહત્વનું ગામ છે. સિંદોણી ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ તેમની કુકણા બોલી, ધોડિઆ બોલીનો ઉપયોગ પોતાના સામાન્ય વહેવાર દરમ્યાન કરે છે. આ બોલીઓ ગુજરાતી ભાષા કરતાં જુદી હોય છે.
ઘોડા (તા. વિરમગામ)
ઘોડા (તા. વિરમગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરમગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઘોડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વિરમગામ તાલુકો
મોહાલી
thumb|200px|right|પંજાબ રાજ્યના જિલ્લાઓ તથા એનાં મુખ્ય મથકો મોહાલી ભારત દેશના ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા પંજાબ રાજ્યમાં આવેલું એક મહત્વનું શહેર છે. આ શહેરમાં પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૦ (વીસ) જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા મોહાલી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.
શ્રેણી:પંજાબ
દરીયાઈ કાચબો
સમુદ્રના ખારા પાણીમાં જોવા મળતા કાચબાને દરીયાઈ કાચબો કહે છે. દરીયાઈ કાચબાની અસાધારણ જીવનશૈલી વન્યજીવના શોખીન થી લઇને જીવવિજ્ઞાનના વ્યાવસાયિકો સુધીના બધાને આકર્ષિત કરે છે. દરીયાઈ કાચબા ફેફસા દ્વારા હવા શ્વસીને જીવતા કરોડરજ્જુ ધરાવતા પ્રાણિઓ છે કે જે પોતાનું પુરુ જીવનચક્ર પાણીમાં વિતાવે છે. ઈંડામાંથી બચ્ચા તરીકે બહાર નિકળી દરીયાકીનારાની રેતીમાંનો પોતાનો માળો છોડ્યા પછી પૃખ્ત બન્યા પછી એ બચ્ચુ જો માદા હોય તો જ ધરતી પર ઇંડા મુકવા પાછી ફરે છે. નર તો મોટેભાગે ક્યારેય ધરતી પર પરત આવતા નથી. મોટાભાગના દરીયાઈ કાચબા પ્રજજન માટે લાંબી મુસાફરી કરતા જોવા મળે છે. લોગરહેડ દરીયાઈ કાચબાતો ૧૨,૦૦૦ કીલોમીટરની મુસાફરી કરતા નોંધાયા છે. માદા સમુદ્રકિનારે ખાડો ગાળીને ઇંડા મુકીને જતી રહે છે અને બચ્ચાની સારસંભાળ લેતી નથી. બચ્ચા પોતાની જાતે જ ઈંડામાંથી બહાર નિકળી પોતાના પરની રેતી ખસેડીને સમુદ્રની તરફ ચાલવા લાગે છે. અને એ બચ્ચુ જો માદા હોય તો ફરી પૃખ્ત બન્યા પછી ફરી એ જ દરીયા કીનારે ઇંડા મુકવા પરત ફરે છે. ગુજરાતના દરીયાકિનારે ઓલિવ રિડલી દરીયાઈ કાચબો અને લીલો દરીયાઈ કાચબો ઇંડા મુકવા માટે આવતા જોવા મળેલ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:કાચબો શ્રેણી:ઉભયચર
વાર
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:ખગોળશાસ્ત્ર શ્રેણી:ભારતીય પંચાંગ શ્રેણી:સમય શ્રેણી:જ્યોતિષ
ભાખરવડી
ભાખરવડી પરંપરાગત મરાઠી વાનગી છે, જે સ્વાદમાં મીઠી અને મસાલેદાર છે. ભાખરવડી મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં લોકપ્રિય છે, અને પુણેના બજારોમાં વ્યાપકપણે પ્રાપ્ત છે. તે નારિયેળ, ખસખસના બીજ અને તલનાં બીજના મિશ્રણથી ભરેલા ગોળના લોટમાંથી બનાવવામાં આવે છે અને તૂટી ન જાય ત્યાં સુધી તે તળવામાં આવે છે. તે અઠવાડિયા માટે સંગ્રહી શકાય છે અને સાંજના નાસ્તા તરીકે પીરસવામાં આવે છે. મરાઠી ઉદ્યોગપતિ રઘુનાથરાવ ચિતલેની ચિતલે બંધુ ભાખરવડી અત્યંત લોકપ્રિય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વાનગી
ભીમપાડા (તા. તલોદ)
ભીમપાડા (તા. તલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  તલોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ભીમપાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ભટિન્ડા
thumb|200px|right|પંજાબ રાજ્યના જિલ્લાઓ તથા એનાં મુખ્ય મથકો ભટિન્ડા ભારત દેશના ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા પંજાબ રાજ્યમાં આવેલું એક મહત્વનું શહેર છે. આ શહેરમાં પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૦ (વીસ) જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભટિન્ડા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. તે માલવા ક્ષેત્રમાં ઉત્તર પશ્ચિમ ભારતમાં સ્થિત છે, જે રાજધાની ચંદીગઢ થી ૨૨૭ કિમી પશ્ચિમમાં છે અને તે પંજાબનું પાંચમું મોટું શહેર છે. ભટિન્ડા તેના તળાવોને કારણે 'લેક્સ સિટી' તરીકે ઓળખાય છે.
ભટિંડામાં પંજાબની સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી અને એઈમ્સ ભટિંડા છે. આ શહેરમાં બે આધુનિક થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ પણ છે, જે ગુરુ નાનક દેવ થર્મલ પ્લાન્ટ અને લહેરા મોહબ્બત ખાતે ગુરુ હરગોવિંદ થર્મલ પ્લાન્ટ છે. શહેરમાં સ્થિત એક ખાતર પ્લાન્ટ, બે સિમેન્ટ પ્લાન્ટ (અંબુજા સિમેન્ટ્સ અને અલ્ટ્રાટેક સિમેન્ટ લિમિટેડ), સેનાની એક મોટી છાવણી, એક એરફોર્સ સ્ટેશન, એક પ્રાણી સંગ્રહાલય અને ઐતિહાસિક મુબારક કિલ્લો આવેલા છે.
જાડરા (તા. થરાદ)
જાડરા (તા. થરાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા થરાદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. જાડરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, રાયડો, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ દાડમની ખેતી કરે છે અને અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક, માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:થરાદ તાલુકો
બામણી (તા. માલપુર)
બામણી (તા. માલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. બામણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માલપુર તાલુકો
ઓગસ્ટ ૩
૩ ઓગસ્ટનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૧૫મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૧૬મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૫૦ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઓગસ્ટ
ખોંડ આદિવાસી
thumb|[[ઑડિશા|ઓરિસ્સાનાખોંડ આદિવાસી જૂથની એક મહિલા]] ખોંડ અથવા કોંધ આદિવાસીઓ (କନ୍ଧ) ભારત દેશના ઓરિસ્સા રાજ્યની ટેકરીઓ અને જંગલોમાં વસવાટ કરે છે. તેમને કોંડ, કાંધ અથવા કોંધ પણ કહેવામાં આવે છે. તેમની સંખ્યા અંદાજે ૮ લાખ કરતાં વધુ છે, જેમાંથી લગભગ ૫ લાખ ૫૦ હજાર દ્રવિડિયન કુળની કુઈ અને તેની દક્ષિણી બોલી કુવી બોલી બોલે છે. મોટાભાગે હવે તેઓ ડાંગરની ખેતી કરે છે, પરંતુ હજુ પણ કુટિયા ખોંડ જેવા કેટલાક સમુહો છે, જે ઝુમ ખેતી (slash and burn agriculture) પર આધાર રાખે છે.
ખોંડ ઘણી સદીઓથી પશ્ચિમ, ઉત્તર અને પૂર્વ બાજુ રહેતા ઉડિયાભાષી અને દક્ષિણ બાજુ પર રહેતા તેલુગુભાષી સમૂહોના સંપર્કમાં રહે છે. અમુક અંશે તેમણે પડોશીઓની ભાષા અને વ્યવહાર પ્રથાઓને અપનાવી છે. બ‌ઉદનાં મેદાનો ખાતે એવા ખોંડ છે, જે માત્ર ઉડિયાભાષી છે, ત્યારે આગળ પહાડીઓમાં રહેતા ખોંડ દ્વિભાષી છે, દૂરના જંગલોમાં માત્ર કુઈ બોલી બોલાય છે. જાતિ, અસ્પૃશ્યતા અને હિન્દૂ દેવીદેવતાઓ વિશેના જ્ઞાન સંબંધિત હિંદુ પ્રથાઓના પાલનમાં ધીમે ધીમે ક્રમવાર પરિવર્તન દેખાય છે. વીસમી સદીના પાછલા ભાગમાં પરસંસ્કૃતિગ્રહણ પ્રક્રિયામાં ઝડપથી વધારો થયો છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય સંસ્કૃતિ શ્રેણી:આદિવાસી સંસ્કૃતિ
બરનાલા (પંજાબ)
thumb|200px|right|પંજાબ રાજ્યના જિલ્લાઓ તથા એનાં મુખ્ય મથકો બરનાલા ભારત દેશના ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા પંજાબ રાજ્યમાં આવેલું એક મહત્વનું શહેર છે. આ શહેરમાં પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૦ (વીસ) જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા બરનાલા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.
એકી સંખ્યા
એકી સંખ્યા એ એવી પૂર્ણાંક સંખ્યા છે જે બે નો ગુણાંક નથી. જો તેને બે વડે ભાગવામાં આવે તો પરિણામમાં શેષ વધે છે. એક એ પ્રથમ ધન એકી સંખ્યા છે. આ પછીની એક સંખ્યાઓ ત્રણ, પાંચ, સાત અને નવ છે. તેથી શ્રેણીમાં એકી સંખ્યાઓ {૧,૩,૫,૭,૯,૧૧,૧૩,૧૫,૧૭,૧૯,૨૧,૨૩,૨૫...} મુજબ થાય છે.
બરનાલા (પંજાબ)
શ્રેણી:પંજાબ
એકી સંખ્યા
જે પૂર્ણાંક સંખ્યા એકી સંખ્યા નથી તે બેકી સંખ્યા છે.
વધુમાં એકી અને બેકી સંખ્યાઓ ઋણ પણ હોઈ શકે છે. તેથી શ્રેણીમાં (..., −૩, −૨, −૧, ૦, ૧, ૨, ૩, ...) આ પ્રમાણે લખી શકાય છે.
એકી સંખ્યાનો સમૂહ શોધવા માટે આપણે ૨N+૧ સૂત્રનો ઉપયોગ કરી શકીએ છીએ, જ્યાં N એ કોઇ પણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા છે.
શ્રેણી:ગણિત શ્રેણી:અંકગણિત શ્રેણી:સંખ્યા
હાથી રાણાની મુવાડી
હાથી રાણાની મુવાડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા  કડાણા તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. હાથી રાણાની મુવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કડાણા તાલુકો
ગઢ (તા. પાવીજેતપુર)
ગઢ (તા. પાવી જેતપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના છોટાઉદેપુર જિલ્લાના પાવી જેતપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.
શ્રેણી:પાવી જેતપુર તાલુકો
માલુ (તા. ખંભાત)
માલુ (તા. ખંભાત) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખંભાત તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માલુ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કડુકા (તા. જસદણ)
કડુકા (તા. જસદણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જસદણ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કડુકા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જસદણ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સુરંગી, દાદરા અને નગરહવેલી
સુરંગી, દાદરા અને નગરહવેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દાદરા અને નગરહવેલીના દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લાના એકમાત્ર તાલુકાનું મહત્વનું ગામ છે. સુરંગી ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ તેમની કુકણા બોલી, ધોડિઆ બોલીનો ઉપયોગ પોતાના સામાન્ય વહેવાર દરમ્યાન કરે છે. આ બોલીઓ ગુજરાતી ભાષા કરતાં જુદી હોય છે.
દુમણા (તા. વિરમગામ)
ડુમાણા (તા. વિરમગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરમગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ડુમાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વિરમગામ તાલુકો
પ્રસ્તુતિ સ્તર
કમ્પ્યુટર નેટવર્કીંગના સાત સ્તરના OSI મોડેલમાં, પ્રસ્તુતિ સ્તર છઠ્ઠા ક્રમાન્ક પર છે અને તે નેટવર્ક માટે ડેટા અનુવાદક તરીકે કાર્ય કરે છે. તેને કેટલીક વખત સિંટેક્સ સ્તર કહેવામાં આવે છે.
વર્ણન
પ્રસ્તુતિ સ્તર વધુ પ્રસસ્કરણ અથવા પ્રદશન માટે એપ્લિકેશન સ્તર પર માહિતીના સ્વરૂપણ અને વિતરણ માટે જવાબદાર છે.પ્રસ્તુતિ સ્તર માહિતીના સિન્ટેક્સ અને અર્થનિર્ધારણ સાથે સંબંધિત છે બે સિસ્ટમો વચ્ચે વિનિમય. પ્રસ્તુતિ સ્તર અનુવાદ, સંકોચન અને એન્ક્રિપ્શન માટે જવાબદાર છે. પ્રસ્તુતિ સ્તરની વિશિષ્ટ જવાબદારીઓમાં નીચે મુજબ છે:
પેટા સ્તરો
પ્રસ્તુતિ સ્તર બે પેટા સ્તરોથી બનેલું હોઈ શકે છે: સામાન્ય એપ્લિકેશન સેવા ઘટક (CASE) અને વિશિષ્ટ એપ્લિકેશન સેવા ઘટક (SASE).
વિશિષ્ટ એપ્લિકેશન સેવા ઘટક (SASE)
વિશિષ્ટ એપ્લિકેશન સર્વિસ ઘટક પેટા સ્તર એપ્લિકેશન વિશિષ્ટ સેવાઓ (પ્રોટોકોલ્સ) પ્રદાન કરે છે.
મેલા (વાલિયા)
મેલા (વાલિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગ અને દક્ષિણ ભાગને જોડતા ભરુચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાલિયા તાલુકાનું એક  ગામ છે. મેલા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:વાલિયા તાલુકો
સત્ર સ્તર
પ્રથમ ત્રણ સ્તરો (ભૌતિક, ડેટા લિંક અને નેટવર્ક) દ્વારા પ્રદાન કરવામાં આવતી સેવાઓ કેટલાક પ્રક્રિયાઓ માટે પૂરતી નથી. સત્ર સ્તર નેટવર્ક સંવાદ નિયંત્રક છે. સત્ર સ્તર ને તે સંચાર સિસ્ટમો વચ્ચેની ક્રિયાપ્રતિક્રિયાને સ્થાપિત કરે છે, જાળવે છે અને સુમેળ કરે છે. સત્ર સ્તર સંવાદ નિયંત્રણ અને સમન્વયન માટે જવાબદાર છે.
સત્ર સ્તરની વિશિષ્ટ જવાબદારીઓમાં નીચેના શામેલ છે:
મોગા (પંજાબ)
thumb|200px|right|પંજાબ રાજ્યના જિલ્લાઓ તથા એનાં મુખ્ય મથકો મોગા ભારત દેશના ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા પંજાબ રાજ્યમાં આવેલું એક મહત્વનું શહેર છે. આ શહેરમાં પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૦ (વીસ) જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા મોગા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.
બોરીયા બેચરાજી
બોરીયા બેચરાજી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  તલોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. બોરીયા બેચરાજી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:તલોદ તાલુકો
વેલુગામ, દાદરા અને નગરહવેલી
વેલુગામ, દાદરા અને નગરહવેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દાદરા અને નગરહવેલીના દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લાના એકમાત્ર તાલુકાનું મહત્વનું ગામ છે. વેલુગામ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ તેમની કુકણા બોલી, ધોડિઆ બોલીનો ઉપયોગ પોતાના સામાન્ય વહેવાર દરમ્યાન કરે છે. આ બોલીઓ ગુજરાતી ભાષા કરતાં જુદી હોય છે.
મેસોપોટેમિયાની કળા
thumb|335x335px| ઉપાસકની અસમર હોર્ડની મૂર્તિ, 2750-2600 બીસી કહો thumb| "વૉર" - ઉર સ્ટાન્ડર્ડનું પૅનલ, સી. 2600 બીસી, પેરિંગ મેન, પ્રાણીઓ અને રથ દર્શાવે છે મેસોપોટેમિયાની કળા પ્રારંભિક શિકારી-ગેથેરર સમાજો (10 મી સદીની બીસી) થી સુમેરિયન, અક્કાડીયન , બેબીલોનીયન અને આશ્શૂર સામ્રાજ્યના કાંસ્ય યુગની સંસ્કૃતિઓના પુરાતત્વીય રેકોર્ડમાં બચી ગઈ છે. આ સામ્રાજ્ય બાદમાં લોહ યુગમાં નીઓ-એસ્સીરિયન અને નિયો-બેબીલોનીયન સામ્રાજ્યો દ્વારા બદલવામાં આવ્યા હતા. સિવિલાઈઝેશનના પકડ તરીકે વ્યાપકપણે માનવામાં આવતા, મેસોપોટેમીયાએ લેખનના સૌથી જૂના ઉદાહરણો સહિત નોંધપાત્ર સાંસ્કૃતિક વિકાસ લાવ્યા. મેસોપોટેમિયાની કળાએ 4 મી સદીના પૂર્વીય યુગથી પશ્ચિમ યુરેશિયામાં સૌથી ભવ્ય, આધુનિક અને વિસ્તૃત તરીકે પ્રાચીન ઇજિપ્તની હરીફાઈ કરી હતી, જ્યાં સુધી 6 મી સદી ઈ.સ. પૂર્વે પર્શિયન એચેમેનીડ સામ્રાજ્યએ આ ક્ષેત્ર પર વિજય મેળવ્યો ન હતો. પથ્થર અને માટીમાં મૂર્તિઓના વિવિધ, ખૂબ ટકાઉ, વિવિધ પ્રકારો પર મુખ્ય ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો; થોડી પેઇન્ટિંગ બચી ગઈ છે, પરંતુ કેટલાક સૂચનો સાથે, પેઇન્ટિંગનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ભૂમિતિ અને છોડ આધારિત સુશોભન યોજનાઓ માટે કરવામાં આવતો હતો, જોકે મોટા ભાગની શિલ્પો પણ પેઇન્ટ કરવામાં આવી હતી. સિલિન્ડર સીલ મોટી સંખ્યામાં બચી ગઇ છે, તેમાં ઘણા નાના અને કદના દ્રશ્યો હોવા છતાં પણ નાના કદના છે.
મેસોપોટેમીઅન આર્ટ ઘણા બધા સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે: સિલિન્ડર સીલ, રાઉન્ડમાં પ્રમાણમાં નાના આંકડા, અને ઘણાં માપોની રાહત, જેમાં ઘર માટે મોલ્ડ કરેલ માટીકામના સસ્તા પ્લાક્સનો સમાવેશ થાય છે, કેટલાક ધાર્મિક અને કેટલાક દેખીતી રીતે નહીં. પ્રિય વિષયોમાં દેવતાઓ, એકલા અથવા ઉપાસકો, અને પ્રાણીઓના વિવિધ દ્રશ્યોમાં પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે: પંક્તિઓમાં, એકલા, એકબીજા સાથે લડતા, અથવા મનુષ્ય સાથે લડતા, પ્રાણીઓ દ્વારા સામનો કરે છે અથવા પ્રાણીઓના મુખ્ય રૂપમાં માનવ અથવા ભગવાનને પલટાવીને, અથવા જીવનનું વૃક્ષ
સ્ટોન સ્ટેલી, મતદાનની તકો , અથવા જે લોકો કદાચ વિજયની ઉજવણી કરે છે અને ઉજવણી દર્શાવે છે, તે મંદિરોમાંથી પણ જોવા મળે છે, જે વધુ અધિકૃત લોકો કરતા વિપરીત શિલાલેખનો અભાવ હોય છે જે તેમને સમજાવશે; વલ્ચર્સનું ફ્રેગમેન્ટરી સ્ટીલ એ ઢંકાયેલા પ્રકારનું પ્રારંભિક ઉદાહરણ છે, અને શાલમેનસેર III ના આસિરીયન બ્લેક ઓબલિસ્ક એ વિશાળ અને સારી રીતે સચવાયેલા અંતમાં એક છે.
ઉરુક સમયગાળો
thumb| સેરપૉપાર્ડ્સ સાથે સિલિન્ડર સીલ, સી. 3000 બીસી, ઉરુક Protoliterate અથવા ઉરુક સમયગાળાની, શહેરમાં બાદ નામ આપવામાં આવ્યું ઉરુક દક્ષિણ મેસોપોટેમીયામાં (સીએ 4000 3100 બીસી) થી અસ્તિત્વમાં protohistoric ચેલ્કોલિથિક માટે પ્રારંભિક કાંસ્ય યુગ સમયગાળા, નીચેની Ubaid સમયગાળો અને તેના અનુગામી જેમ્દેત નાસ્ર સમયગાળો સામાન્ય રીતે 3100 તારીખના -2900 બીસી. મેસોપોટેમિયામાં શહેરી જીવનનો ઉદભવ થયો અને સુમેરિયન સંસ્કૃતિની શરૂઆત, અને મેસોપોટેમીઅન કલાની પહેલી "મહાન સર્જનાત્મક યુગ" પણ જોવા મળી. થોડાં પહેલા, સીરિયામાં આજે ટેલ બ્રૅકના ઉત્તરીય શહેરમાં શહેરીકરણ, અને પ્રાદેશિક મહત્વ સાથે મંદિરનો વિકાસ થયો. આને "આંખની મૂર્તિઓ" પછી આંખનું મંદિર કહેવામાં આવે છે, વાસ્તવમાં મતદાર તકોમાંનુ, ત્યાં જોવા મળે છે, આ સાઇટ માટે વિશિષ્ટ પ્રકાર છે. પત્થર ટેલ બ્રૅક હેડ, 7 ઇંચ ઊંચા, સરળ ચહેરો બતાવે છે; સમાન હેડ્સ જીપ્સમ છે. દેખીતી રીતે તે લાકડાઓમાંથી બચી ગયેલા મૃતદેહોને ફીટ કરવામાં આવ્યા હતા. મંદિરોની જેમ દક્ષિણની જેમ, આઇ ટેમ્પલને ચાર ઇંચ લાંબી માટીની બનેલી શંકુ મોઝેઇક્સથી શણગારવામાં આવી હતી, જે સામાન્ય રીતે સરળ પેટર્ન બનાવવા માટે રંગીન હતા.
ઊંડા રાહતમાં કોતરેલી સંખ્યાબંધ પથ્થર અથવા અલાબાસ્ટર વાસણો, અને પ્રાણીઓના પથ્થરની ફ્રિજ, બંને મંદિરો માટે રચાયેલ છે, જ્યાં વાહનો અર્પણ કરે છે. સિલિન્ડર સીલ પહેલેથી જ જટીલ છે અને ખૂબ જ સુંદર રીતે ચલાવવામાં આવે છે અને પછીથી, તે મોટા કાર્યો પર પ્રભાવ હોવાનું જણાય છે. દર્શાવવામાં આવેલા પ્રાણીઓ ઘણીવાર દેવતાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, મેસોપોટેમીઅન કલાની બીજી સતત સુવિધા. નોંધપાત્ર આર્થિક વિસ્તરણના સમય હોવા છતાં, આ સમયગાળાના અંતમાં, કલાની ગુણવત્તામાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, કેમકે માંગકારોએ કલાકારોની પુરવઠાની માંગમાં વધારો કર્યો હતો.
પ્રારંભિક રાજવંશીય સમયગાળો
thumb| છાપ સાથે સિલિન્ડર સીલ ; ભોજન સમારંભ, ઉર, સી. 2600 બીસી પ્રારંભિક રાજવંશીય સમયગાળો સામાન્ય રીતે 2900-2350 બીસી સુધી છે. ઘણા અગાઉના વલણો ચાલુ રાખતા, તેના કલાકારો ઉપાસકો અને પાદરીઓને તકો, અને પૂજા, યુદ્ધ અને કોર્ટના જીવનના સામાજિક દ્રશ્યોના આધારે ભાર મૂકે છે. શિલ્પ માટે કોપર એક મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ બની જાય છે, સંભવતઃ મોટાભાગના કાર્યો તેમના મેટલ માટે ફરીથી ઉપયોગમાં લેવામાં આવતા હોવા છતાં. તલ અલ-યુબેઇડ લિન્ટલ જેટલું કાંસ્ય શિલ્પ જેટલું મોટું છે, જે 2.59 મીટર પહોળું અને 1.07 મીટર ઊંચું છે.
ઉર (સી. 2650 બીસી) માં રોયલ કબ્રસ્તાનમાં ઘણા શ્રેષ્ઠ કૃતિઓ મળી આવ્યા છે, જેમાં રામ ઇન થિકેટ, કોપર બુલ અને ઉરના લિયર્સમાંના એક પર એક બુલનું માથું શામેલ છે. ઉરનું કહેવાતા સ્ટાન્ડર્ડ, વાસ્તવમાં એક ઇનલાઈડ બોક્સ અથવા અનિશ્ચિત કાર્યના પેનલ્સનો સેટ, અંશતઃ રૂઢિચુસ્ત ડિઝાઇન સાથે સુંદર રીતે ઢંકાયેલો છે.
ટેલ એસ્મર હોર્ડ તરીકે ઓળખાતા 12 મંદિરની મૂર્તિઓનું જૂથ, હવે વિભાજિત થઈ ગયું છે, વિવિધ કદના દેવતાઓ, પાદરીઓ અને દાતા ઉપાસકોને દર્શાવે છે, પરંતુ તે બધા ખૂબ જ સરળ શૈલીમાં છે. બધાએ મોટાભાગની આંખની આંખોમાં વધારો કર્યો છે, પરંતુ સ્થાનિક દેવતા દર્શાવતી મુખ્ય સંપ્રદાયની સૌથી લાંબી આકૃતિ, તેની આંખો વિશાળ છે જે તેને "તીવ્ર શક્તિ" આપે છે. પાછળથી આ સમયગાળા દરમિયાન આ ભૌમિતિક શૈલીને એક વિપરીત વિરોધી દ્વારા બદલીને "વિષયની શારિરીક વિશેષતાઓનું વિસ્તૃત વર્ણન" આપવામાં આવ્યું; "તીવ્ર વિરોધાભાસી, સ્પષ્ટ રીતે સ્પષ્ટ જનસંખ્યાના બદલે, આપણે પ્રવાહી સંક્રમણો અને અનંત મોડ્યુલેટેડ સપાટીઓ જુઓ."
અક્કાડીયન કાળ
thumb| 2254-2213 બીસી, નારામ - સિનની વિજય સ્ટીલે અક્કાડિયન સામ્રાજ્ય માત્ર મેસોપોટેમીયાને જ નહીં, પરંતુ લેવંટના અન્ય પ્રદેશોને 2271 થી 2154 બીસી સુધીના નિયંત્રણમાં રાખનારા પ્રથમ હતા. અક્કાડીયનો સુમેરિયન ન હતા, અને સેમિટિક ભાષા બોલતા હતા. કલામાં અગાઉના સુમેરિયન કલા ચાલુ રાખતા વંશના રાજાઓ પર ખૂબ જ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. મોટાં કામો અને સીલ જેવા નાનામાં, વાસ્તવવાદની ડિગ્રી નોંધપાત્ર રીતે વધી હતી, પરંતુ સીલ "ક્રૂર સંઘર્ષ, ભય અને અનિશ્ચિતતાની ગંભીર દુનિયા દર્શાવે છે, જેમાં એક વિશ્વ જેમાં માણસને અપીલ વગર અપીલ કર્યા વિના વિષય આપવામાં આવે છે." દૂરના અને ભયંકર દેવતાઓની કૃત્યો છે, જેને તેમણે સેવા આપવી જોઈએ પરંતુ પ્રેમ ન કરી શકે. આ અસ્થિર મૂડ ... મેસોપોટેમીયાની કલાની લાક્ષણિકતા રહી. . "
રાજા નરમ-સિનની વિખ્યાત વિજયી સ્ટીલે તેમના સૈનિકો ઉપરના પર્વત પર ચડતા દેવ-રાજા (તેમના શિંગડાવાળા હેલ્મેટ દ્વારા પ્રતીક) અને તેમના દુશ્મનોને હરાવેલા લુલુબી તરીકે દર્શાવ્યા છે. સુટ્રુક-નખંતાના એલામાઇટ દળો દ્વારા ચોરી કરવામાં આવી હતી અને તેને લઈ જવામાં આવી હતી ત્યારે સ્ટીલ ટોચ પર તૂટી ગઇ હતી, છતાં પણ તે હજી પણ નરમ- સિનના ગૌરવ, મહિમા અને દૈવીતાને દર્શાવે છે. દર્શકોને વાર્તાલાપ કરવા માટે અનુગામી ત્રિકોણીય ટાયર્સનો ઉપયોગ કરીને સ્ટીલ પરંપરાથી તોડી નાખે છે, તેમછતાં પણ વધુ પરંપરાગત આડું ફ્રેમ નાના તૂટેલા ટુકડાઓ પર દેખાય છે. તે છ ફૂટ અને સાત ઇંચ ઊંચું છે, અને ગુલાબી રેતીના પથ્થરમાંથી બનેલું છે. સમાન શાસનકાળથી, તાંબા બેસેટીની મૂર્તિના પગ અને નીચલા ધૂળ, વાસ્તવવાદના અભૂતપૂર્વ સ્તર દર્શાવે છે, દાઢીવાળા શાસક (લૌવર) ના પ્રભાવશાળી કાંસ્ય વડા તરીકે.
લુવરનું માથું નિનવેહમાં જીવનનું કદ, કાંસ્ય બસ્ટ છે. દાંડી અને જટિલ હેરસ્ટાઇલની જટિલ કર્લિંગ અને પેટર્નિંગ સોસાયટીના આદર્શ પુરુષ પાસેથી રોયલ્ટી, શક્તિ અને સંપત્તિ સૂચવે છે. તેના સૌંદર્યલક્ષી લક્ષણો ઉપરાંત, આ ભાગ અદભૂત છે કારણ કે તે હૉલી -વેક્સ કાસ્ટિંગ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરવા માટે જાણીતી સૌથી જૂની હોલો-કાસ્ટ શિલ્પ વસ્તુ છે. ચહેરા અને આંખની ડાબી તરફ ઇરાદાપૂર્વકનું નુકસાન છે, જે સૂચવે છે કે રાજકીય ઇકોનોક્લાઝમ દર્શાવવા માટે પછીના સમયમાં ઇરાદાપૂર્વક ઇરાદાપૂર્વક ઘટાડો થયો હતો.
અક્કાડીયન અને આશ્શૂરીઓ વચ્ચે
thumb| ઇ.સ. 1800 ની આસપાસ, ઓલ્ડ બેબીલોનીયન, ઈશ્તરરના સંભવતઃ બર્ન રિલિફ આશરે 1300 વર્ષોના આ સમયગાળાના રાજકીય ઇતિહાસમાં જટિલ છે, જેમાં ઉરના ત્રીજા રાજવંશની નિયો સુમેરિયન કળા, ઇસિન-લાર્સા પીરિયડ અને ફર્સ્ટ બેબીલોનીયન રાજવંશ અથવા ઓલ્ડ બેબીલોનીઅન પીરિયડ, કાસાટ્સના શાસન હેઠળ એક આંતરરાજ્ય , અને અન્ય અવધિ. તે અડદ-નિરી II હેઠળ નિયો-એસ્સીરિયન સામ્રાજ્યના નિર્ણાયક આગમન સાથે સમાપ્ત થયું, જેની શાસન 911 બીસીમાં શરૂ થઈ. જીવન વારંવાર અસ્થિર હતું, અને સુમેરિયન આક્રમણ એક આવર્તક થીમ હતું. આ સમયગાળા દરમિયાન બેબીલોન એક મહાન શહેર બન્યું, જે મોટેભાગે પ્રભુત્વનું સ્થાન હતું. આ સમયગાળો એક મહાન કલાત્મક વિકાસ ન હતો, આ આક્રમણકારો નવી કલાત્મક પ્રેરણા લાવવા નિષ્ફળ રહ્યા હતા, અને મોટાભાગના ધાર્મિક કલા સ્વયં સભાન રૂપે રૂઢિચુસ્ત હતા, કદાચ સુમેરિયન મૂલ્યોના ઇરાદાપૂર્વકના દાવામાં. એક્ઝેક્યુશનની ગુણવત્તા પહેલાની અને પછીની અવધિ કરતા ઘણી ઓછી હોય છે.
Gudea, શાસક લગાશના (શાસન સીએ 2144 2124 બીસી), અવધિ વહેલી નવા મંદિરો એક મહાન આશ્રયદાતા, અને અભૂતપૂર્વ 26 હતી Gudea મૂર્તિઓ , મોટે ભાગે બદલે નાના, મંદિરો થી બચી ગયા, સુંદર અમલ મોટે ભાગે માં " ખર્ચાળ અને ખૂબ જ હાર્ડ diorite "પથ્થર. આ એક આત્મવિશ્વાસની શાંતિ છે. મેરીના ઉત્તરીય રોયલ પેલેસે લગભગ 1800 બીસી પહેલા સ્ટેક્યુ ઓફ ઇડડી-ઇલુમ, અને મેસોપોટેમીયાના મહેલ ફ્રેસ્કોસના સૌથી વ્યાપક અવશેષો સહિત, સંખ્યાબંધ મહત્વપૂર્ણ વસ્તુઓ બનાવ્યાં હતાં.
બર્ની રાહત એક અસામાન્ય, વિસ્તૃત અને પ્રમાણમાં મોટી છે (20 x 15  ઇંચ) એક નગ્ન પાંખવાળા દેવીનો શિકાર, એક પક્ષીના પગ અને પગના ઘુવડ અને સિંહ જેવા પગની ટેરેકોટાની તકતી. તે 18 મી અથવા 19 મી સદી બીસીથી આવે છે, અને તે પણ ઢંકાઈ શકે છે. સમાન ટુકડાઓ, નાની મૂર્તિઓ અથવા દેવતાઓની રાહત, ઘરોમાં અથવા નાના માર્ગોના મંદિરોમાં વેદીઓ માટે બનાવવામાં આવી હતી, અને નાના મોલ્ડેડ ટેરેકટોટા કદાચ મંદિરોના સ્મારકો તરીકે ઉપલબ્ધ હતા.
આ સામાન્ય રીતે સિલિન્ડર સીલ છબીઓ માટે ઉચ્ચતમ ગુણવત્તાનો સમયગાળો નથી; વિવિધ સમયે શિલાલેખની છબી પર વિશેષતા પ્રાપ્ત થઈ હતી, અને દ્રશ્યોની વિવિધતા, ભગવાનના રાજાના "પ્રસ્તુતિ દ્રશ્ય" અથવા બેઠેલા રાજાની આગેવાનીમાં જોવા મળી હતી, તે ઘણીવાર ધોરણ બની ગઈ હતી. ખાસ કરીને કાસાઇટ કાળથી કેટલાક પથ્થર કુડુર્રુ સ્ટેલે અસ્તિત્વમાં રહે છે, મોટેભાગે જમીન, સીમા રેખાઓ અને અન્ય સત્તાવાર રેકોર્ડની નોંધણી રેકોર્ડ કરતી શિલાલેખો સાથે લેવામાં આવે છે, પરંતુ ઘણી વખત દેવતાઓ અથવા રાજાના આધાર અને પ્રતીકો સાથે પણ; મેલિ-શિપક II દ્વારા જમીન અનુદાન એક ઉદાહરણ છે.
આશ્શૂર કાળ
thumb| નિમરુડથી ગ્લેઝ્ડ ટેરેકોટ્ટા ટાઇલ, કોર્ટ દ્રશ્ય, બ્રિટીશ મ્યુઝિયમ બેબીલોનીયન આર્ટથી અલગ એશિયરીયન કલાત્મક શૈલી, જે મેસોપોટેમિયામાં પ્રભાવશાળી સમકાલીન કલા હતી, તે સી ઊભી થઈ. 1500 બીસી, તેમના સામ્રાજ્યમાં સુમેર શામેલ થયા તે પહેલાં, અને 612 બીસીમાં નિનેવેહના પતન સુધી ચાલ્યો. left|thumb| 728 બીસીથી નિમરુદની આશ્શૂરની રાહત નિયો-એસ્સીરિયન સામ્રાજ્ય દ્વારા સમગ્ર મેસોપોટેમીયા અને આસપાસના પ્રદેશના વિજયને કારણે આ ક્ષેત્ર પહેલા કરતા જાણીતો અને સમૃદ્ધ રાજ્ય બન્યો હતો અને મહેલો અને જાહેર સ્થળોમાં ખૂબ જ ભવ્ય આર્ટનું નિર્માણ થયું હતું, તેમાં કોઈ શંકા નથી કે અંશત: પડોશી ઇજિપ્તીયન સામ્રાજ્યની કલા. આશરે 879 બીસીથી આશ્શૂરવાસીઓએ મહેલો માટે મૂળ રીતે પેઇન્ટ કરાયેલા પથ્થર અથવા જીપ્સમ એલાબસ્ટરમાં ખૂબ જ ઓછી વિગતવાર વર્ણનાત્મક નિમ્ન રાહતની અત્યંત મોટી યોજનાઓની શૈલી વિકસાવી હતી. ચોક્કસ ચિત્રિત રાહત શાહી બાબતો, મુખ્યત્વે શિકાર અને યુદ્ધ બનાવવાની ચિંતા કરે છે. પ્રાણી સ્વરૂપ, ખાસ કરીને ઘોડાઓ અને સિંહને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે, જે મોટા પ્રમાણમાં ભવ્ય રીતે રજૂ થાય છે.
માનવીય આધાર તુલનાત્મક રીતે સખત અને સ્થાયી હોય છે પરંતુ ઘેરાબંધી, લડાઇઓ અને વ્યક્તિગત લડાઇના વિજયી દૃશ્યોમાં પણ તે ખૂબ જ વિગતવાર છે. શ્રેષ્ઠ જાણીતા આસિરિયન રાહત પૈકી એલાબાસ્ટરમાં એશબનબીપલ દ્રશ્યોના જાણીતા સિંહ હન્ટ છે, અને લૅશિશ રાહત પેલેસ્ટાઇનમાં યુદ્ધ અભિયાન દર્શાવે છે, જે બંને 7 મી સદી બીસીના, નિનેવેહ અને હવે બ્રિટીશ મ્યુઝિયમમાં છે. ઉભાર પણ કોતરવામાં આવ્યા હતા રોક ચહેરા માં તરીકે, Shikaft-ઇ Gulgul, એક શૈલી જે પર્સિયન ચાલુ રાખ્યું.