cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
લોધી (તા. સરસ્વતી)
ગ્રામ પંચાયત ચૂંટણી ૨૦૧૨ દરમિયાન સરપંચ ઉમેદવાર બિનહરિફ રહેલ હોવાથી સમરસ ગામ થયેલ છે. આ ગામ રબારી સમાજમાં લોધી લુણીઓનું ગામ તરિકે જાણીતું છે. અહીં તાલુકાનું મોટામાં મોટુ તળાવ અવેલું છે. તળાવમાં ખોદકામ કરવાથી કોતરણીવાળા પથ્થરો નીકળે છે. અહીં શ્રી વિહતમાતાનું મંદિર પણ આવેલું છે.
શ્રેણી:સરસ્વતી તાલુકો
કમળઝરી
કમળઝરી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. કમળઝરી ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, તુવર તથા શાકભાજીની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
મેઢા (સોનગઢ)
મેઢા (સોનગઢ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. મેઢા (સોનગઢ) ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.
શ્રેણી:સોનગઢ તાલુકો
નભોઇ (તા. બરવાળા)
નભોઇ (તા. બરવાળા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  બોટાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બરવાળા તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. નભોઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
તંબોલીયા
તંબોલીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાવી જેતપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તંબોલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.
શ્રેણી:પાવી જેતપુર તાલુકો
મિડાસ
ગ્રીસની પૌરાણિક માન્યતાઓમાં જણાવ્યા પ્રમાણે રાજા ગોર્ડિઆસ અને દેવી સાઇબેલે ના પુત્ર મિડાસ(ગ્રીક ભાષામાં Μίδας) ગ્રીસ દેશના ફ્રીગિયા રાજ્યના રાજા હતા. તેમને વરદાન હતું કે તેઓ જેને સ્પર્શ કરે તે સોનુ બની જાય. આજે પણ આવી અસર ને મિડાસ સ્પર્શ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
અંબાવા (તા. લીમખેડા)
અંબાવા (તા. લીમખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીમખેડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અંબાવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લીમખેડા તાલુકો
ગોલાના પાલ્લા
ગોલાના પાલ્લા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક ગામ છે. ગોલાના પાલ્લા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
સરવડ (તા.માળિયા-મિયાણા)
સરવડ (તા. માળિયા-મિયાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માળિયા (મિયાણા) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સરવડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માળિયા (મિયાણા) તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સંદેસરી (તા. સિદ્ધપુર)
સંદેસરી (તા. સિદ્ધપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સિદ્ધપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સંદેસરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સિદ્ધપુર તાલુકો
ખાટડી (તા. ચોટીલા)
શ્રેણી:ચોટીલા તાલુકો
હસ્તમૈથુન
હસ્તમૈથુન એટલે વ્યક્તિના યૌન અંગોને કામાવેશની ચરમસીમા સુધી ઉત્તેજીત કરવાની ક્રિયા. ઉત્તેજીના જાગૃત કરવાની આ ક્રિયા હાથ વડે, કામ ક્રીડા સમાન અનુભવ આપતા કોઈ અન્ય સાધનો કે વસ્તુઓ દ્વારા અથવા તો આ બંનેના સહીયારા ઉપયોગ દ્વારા મેળવવામાં આવે છે. કસ્ત મૈથુન કે વધુ ચોકસાઈ પૂર્વક કહીયે તો સ્વહસ્તમૈથુન એ સ્વલૈંગિકૌત્તેજના નો સર્વસામાન્ય પ્રકાર છે. જોડીદાર સાથે મળી કરાતું પારસ્પારીક હસ્તમૈથુન પણ સામાન્ય છે.
વ્યુત્પત્તિ
હસ્તમૈથુન આ શબ્દ બે શબ્દોનું જોડકું છે. હસ્ત એટલે હાથ અને મૈથુન એટલે લૈંગિક અવયવોને ઉત્તેજિત કરી આનંદ મેળવવાની વૃતિ.
પદ્ધતિઓ
બંને લિંગમાં સામાન્ય હોય એવી હસ્ત મૈથુન પદ્ધતિઓ છે: લૈંગિક અવયવોને ઘસવું અથવા દબાવવા, યાતો આંગળીઓથી અથવાતો ઓશિકા જેવા સાધનો વડે; આંગળી કે અન્ય સાધનને ગુદામાં ધુસાડવી (અન્ય શબ્દ?)(જુઓગુદા હસ્તમૈથુન); અને શિશ્ન કે સ્ત્રી જનનેંદ્રીયના પ્રવેશના હોઠને વિદ્યુત વાઈબ્રેટરથી ઉત્તેજિત કર અથવા તેને યોનિ કે ગુદામાં ઘુસાડવા. બંને લિંગના વ્યક્તિઓ સ્તનની ડીંટીકે અન્ય કામોત્તેજના જાગૃત કરનાર અવયવો ને સ્પર્ષ કરવો, પંપળવો કે ચીમટી કાઢવી આદિને પણ પસંદ કરે છે. ઉત્તેજના વધારવા માટે બંને લિંગના વ્યક્તિઓ ક્યારેક ચીકણા પદાર્થો નો ઉપયોગ પણ કરે છે.
કામુક સાહિત્ય વાંચવું કે જોવું કે કામુક કલ્પના કરવી એ ઉત્તેજના મેળવવાના સામાન્ય ઉદ્દીપકો છે. ઘણી વખત લોકો હસ્ત મૈથુન કરતી વખતે જુની યાદોને પણ યાદ કરે છે. હસ્તમૈથુનની ક્રિયા મોટે ભાગે એક નિયમીત વિધી કે નિયમસમાન સમાન બની જાય છે.ઘણી વખત હસ્તમૈથુનમાં ઘણી વખત વિચિત્ર લૈંગિક કલ્પનાઓ અને પૅરાફીલીયા  પણ ભાગ ભજવી શકે છે. આમાં ઘણી હાનિકારક અને જીવલેણ પણ હોઈ શકે છે જેમ કે ઑટોઈરોટીક  એફીક્સેશન કે સેલ્ફ બોન્ડેજ. હસ્તમૈથુનમાં ઘણી કે ઈચ્છાઓ પણ ભાગ ભજવતા છે
અમુક વ્યક્તિઓ મૂત્ર નલિકાના ઈલાજમાં વપરાતા સાધનો કે જેમનો આકાર નર લિંગને મળતો આવે છે યુરેથ્રલ સાઉંડીગ સાધનોને શિશ્નમાં આવેલું છીદ્ર યુરેથ્રામાં ( નળી કે જેમાંથી મૂત્ર અને માણસોમાં વીર્ય આદિ વહે છે) ઘૂસાડીને,  યુરેથ્રલ પ્લે કે સાઉંડીંગ તરીકે ઓળખાતા પ્રકારે મૈથૂનનો આનંદ લે છે. અન્ય વસ્તુઓ જેમકે બોલ પોઈંટ પેન અને થર્મોમીટર આદિનો પન ક્યારેક ક્યારે ક ઉપયોગ કરાય છે, જો કે આ પ્રકાર ઈજા પહોંચાડી શકે છે કે ચેપકે સંક્રમણ પણ લાગી શકે છે. અમુક લોકો ફકીંગ મશીન તરીકે ઓળખાતા સાધન કે જે કૃત્રિમ સંભોગનો અનુભવ કરાવે છે તે વાપરે છે.
ઘણાં પુરુષો કે સ્ત્રીઓ કામાવેગની પરાકાષ્ઠા સુધી હસ્ત મૈથુન કરે છે થોડી ક્ષણ થોભી આવેગ શાંત પાડી ફરી હ્સ્ત મૈથુન કરી લાંબા સમય સુધી કામાવેગ માણે છે. તેઓ આ ચક્ર ઘણી વખત ચલાવે છે. આ પદ્ધતી થોભો અને ચાલો તરીકે ઓળખાય છે. આ પદ્ધતિ ઘણી વખત તીવ્ર રતિક્ષણ લાવવા મદદ કરે છે. જૂજ વ્યક્તિઓ હસ્ત મૈથૂન દરમ્યાન શક્તિના સ્તરને જાળવવા રતિક્ષણની અમુક ક્ષણ પહેલાંજ હસ્ત મૈથુન છોડી દે છે કે જે રતિક્ષણ પછી ઓછી થઈ જાય છે. . આમ કરવાથી અમુક સમયે રક્ત સંચરણનો ભરાવો થઈ જતાં પેડુમાં દુખાવો પણ થઈ શકે છે.
મહિલા
thumb|right| [[ડીલ્ડોનામનું સાધન વાપરી હસ્ત મૈથુન કરતી મહિલા.]] thumb|right| હાથની મદદથી સ્ત્રી હસ્તમૈથુન
મહિલાઓ દ્વારા હસ્ત મૈથુનનો આનંદ મોટે ભાગે તેમની યોનિ માર્ગ અને ખાસ કરીને ભગ્નશિશ્નને (ક્લિટોરિસ) પ્રથમ કે દ્વીતીય આંગળીની મદદ વડે ઘસી કે રગળીને મેળવવામાં આવતો હોય છે. અમુક સમયે એક કે વધુ આંગળીઓને યોની માર્ગમાં ધકેલી ઘસરકા મારીને યોનિમાર્ગની દિવાલ પર આવેલા ગ્રેફેનબર્ગ સ્પોટ કે જી-સ્પોટ તરીકે ઓળખાતા ભાગને ઉત્સેજીત કરે છે. મૈથુન સાધનો જેમ કે વાઈબ્રેટર ]], ડીલ્ડો અથવા બેન વા બોલ્સ જેવા સાધનો વાપરીને પણ યોનિ અને ક્લિટોરસને ઉત્સેજીત કરવામાં આવે છે. અમુક મહિલાઓ તેમના સ્તન કે ડીંટી (નિપલ)ને પંપાળે છે જો તે તેમને કામુક રીતે ઉત્તેજીત કરતી હોય તો. અમુક મહિલાઓ ગુદા ક્ષેત્રમાં ઉત્તેજનાને પણ પસંદ કરે છે. અમુક સમયે નિજી લ્યુબ્રીકેશન (ઉઁજણ - તેલ કે અન્ય શ્લેષ્મ પદાર્થ) નો ઉપયોગ પણ કરવામાં આવે છે, ખાસ કરીજે જ્યારે કોઈ વસ્તુ આદિને છીદ્રમાં ઘુસાડીને આનંદ લેવાતો હોય ત્યારે. જો કે આ વપરાશ સાર્વત્રિક નથી ઘણે મહિલાઓમે તેમની યોનિમાંથી કામોત્તેજના સમયે થતો સ્ત્રાવ (યોની સ્ત્રાવ) પુરતો થઈ પડે છે.
આ ક્રિયાઓ ચત્તા કે ઊંધા સૂઈને, બેસીને, ઊભકણા બેસીને, ઘૂટણીંયે કે ઊભે ઊભે કરવામાં આવે છે. સ્નાન કે ફુવારા નીચે મહિલાઓ પાણીની ધાર સીધા યોનિ હોષ્ટ કે ક્લિટોરસ (ભગ્ન શિશ્ન) પર કરી ઉત્તેજના અનુભવે છે. પેટ પર પડ્યે પડ્યે મહિલા તેમના હાથ વાપરી, કે બે પગ વચ્ચે તકિયો રાખી, પલંગની કિનાર વાપરીને, સાથીનો પગ વાપરી અમુક કપડાનો ગોળો આદિ દ્વારા યોનિ હોઠ અને ક્લિટોરસને ઉત્તેજિત કરી બિન-વેધક મૈથુનનો આનંદ લઈ શકે છે ઊભે ઊભે કોઈ ખુરશી, કે અન્ય રાચરચિલાનીએ વસ્તુ કે અન્ય સાધનનો ખૂણો કે ધાર આદિ દ્વારા વસ્ત્રો સહીત યોનિ ઓષ્ઠ કે ક્લિટોરસ (ભગ્ન શિશ્ન)ને ઉત્તેજિત કરાય છે. અમુક મહિલાઓ માત્ર દબાણ વાપરીને કોપણ સંપર્ક કર્યા વગર ક્લિટોરસને ઉત્તેજિત કરવાનું પસંદ કરે છે. દા.ત. હથેળી કે દડા દ્વારા આંતરિક વસ્ત્રો કે અન્ય વસ્ત્રો સહિત દબાણ આપવું ઈત્યાદિ.
સ્ત્રીઓ તેમના પગની સખત આંટીવાળી તેમના પગના સ્નાયુઓને તાણ આપી યોનિ ક્ષેત્ર પર દબાણ આપીને પોતાને ઉત્તેજીત કરી શકે છે. આ વસ્તુ જાહેરમાં કોઈ પણ વ્યક્તિની નોટંધમાં આવ્યાં વગર કરી શકાય છે. વિચારોૢ કલ્પનાઓ અને ઉત્તેજનાની કોઈ જૂની ઘટનાની યાદદાસ્ત પણ મૈથૂન ઉત્તેજના લાવી શકે છે. અમુક સ્ત્રીઓ માત્ર ઈચ્છા શક્તિથી રતિક્ષણ પ્રાપ્ત કરી શકે છે. જોકે આને હસ્ત મૈથુન ન ગણી શકાય કેમકે તેમાં કોઈ ભૌતિક સ્પર્ષ શામેલ નથી.
મતુન ચિકિત્સકો અમુક વખત એવું જણાવે છે કે મહિલા દર્દીઓ હસ્ત મૈથુન દ્વાર રતિ ક્ષણ સુધી પહોંચવા સમય લે છે ખાસ કરીને તેવા મામલામાં જ્યારે તેમણે આવું પહેલાં ક્યારેય કર્યું ન હોય.
પુરુષો
thumb|right| શિશ્ન પરની ચામડીને ઉપરનીચે ઘસડી હસ્ત મૈથુન કરતો ખસી ન કરેલ જનનેદ્રીય ધરાવતો માણસ પુરુષ હસ્તમૈથુન વિધિઓ ઉપર ઘણા પરિબળો અને નિજી પસંદગીઓની અસર પડે છે. ખસી કરેલ વ્યક્તિઓ દ્વારા અઅને ખસી ન કરેલ વ્યક્તિ દ્વારા થતી હસ્ત મૈથુનની વિધી બદલાય છે. કોઈ એક વ્યક્તિ દ્વારા અપનાવાતી વિધી બીજી વ્યક્તિ માટે ખૂબજ ત્રાસ દાયક કે તકલીફ દાયક હોય છે. પુરુષ હસ્ત મૈથુનની સૌથી સામાન્ય વિધી જનનેંદ્રીયને હાથની હથેળીની હળવી મુઠ્ઠીમાં લઈને હાથને લિંગ પર ઉપર નીચે ઘસવાની છે. સર્વ સામાન્ય રીતેરતિક્ષણ અને વીર્યસ્ખલન મેળવવા આ પ્રકારની ઉત્તેજના વિધી  પર્યાપ્ત હોય છે. હાથના ચલનની ગતિ વ્યક્તિ દર વ્યક્તિ બદલાય છે. એ વાત પણ સામાન્ય છે કે સ્ખલન ક્ષણ જેમજેમ નજીક આવે છે તેમ તેમ ગતિ વધતી જાય છે અને મૂળ સ્ખલનના સમયે તે ઘટી જાય છે. જ્યારે સુન્નત ન કરેલ હોય તેવા પુરુષોમાં જનનેંદ્રીયની ઉત્તેજના શિશ્ન પરની ચામડીના (શિસ્ન ત્વચા) હલન ચલનથી મેળવાય છે, તેમાં શિશ્ન ત્વચાને પકડીને શિશ્ન પર ઉપરનીચે સરકાવાય છે, અને શિશ્ન ત્વચાની લંબાઈ અનુસાર શિશ્નને ઝડપી હલનચલન  વડે ત્વચા દ્વારા શિશ્નને  પૂર્ણ અથવા અપૂર્ણ રીતે ઢંકાય છે અને બહાર કઢાય છે. આ સમય દરમ્યાન, વધતી ઉત્તીજના સાથે શિશ્નનું કદ અને લંબાઈ વધી શકે છે, સિશ્ન થોડું ઘેરા રંગનું પણ બને છે. શિશ્ન ત્વચા પરની ત્વચા ઝડપી હલન ચલન સમયે શિશ્ન પર ઘર્ષણ ઘટાડે છે. સુન્નત કે ખસી કરેલા પુરુષોનું શિશ્ન અર્ધ જે સંપૂર્ણ રીતે ત્વચાના આવર રહિત હોય છે, આને લીધે આ પ્રકારના હસ્ત મૈથુનમાં શિશ્ન નો સરખામણીએ વધુ ભાગ હાથના સીધા સંપર્કમાં આવે છે. આ પ્રકારે શિશ્ન પ્રના વધુ ઘર્ષણને લીધે થતી બળતરા ટાળવા ઘણાં પુરુષો નીજી તૈલી પદાર્થો કે વ્યક્તિગત શ્લેષ્મ પદાર્થઉપયોગ કરે છે..
સુન્નત કરેલ કે ન કરેલ પુરુષોમાં હસ્ત મૈથુન ની એક અન્ય રીત પ્રચલિત છે. તે અનુસાર પ્રથમ આંગળી અને અંગુઠાથી તેની અડધી લંબાઈએ ઈંદ્રીયને પકડી ઈંદ્રીય (સ્તંભ) પરની ત્વચાને ઉપરનીચે સરકાવવામાં આવે છે. આમાં એક અન્ય પ્રકારે વાંસડી વગાળતા હોય તેમ ઈંદ્રીયને આંગળીઓ અને અંગૂઠાથી પકડીને સ્તંભની ત્વચાને સરકાવીને પણ હસ્તમૈથુન કરવામાં આવે છે. એક અન્ય વિધીમાં પેટ પર ઊંધા સૂઈ કોઈ સુ ંવાઈ સપાટી જેમ કે ગાદીૢ તકિયો આદિ સાથે ઈંદ્રીયને રગડીને પણ હસ્તમૈથુન કરાય છે. આના વિવિધરૂપ તરીકે કૃત્રિમ યોનિ અથવા સીમ્યુલાક્રમ (simulacrum), આદિ વાપવામાં છે. ધણી વખત આવા સાધનો આદિની ગેરહાજરીમાં પુરુષો મોટેભાગે તેઓ કોઈ સાથી સાથે કામ ક્રીડામાં હોવાની કલ્પના કરે છે અથવા કામોત્તેજક ચિત્રોનો આસરો લઈ હસ્તમૈથુન કરે છે.
આ સિવાય પણ પુરુષ હસ્ત મૈથુનમાં ઘણાં વિવિધ પ્રકાર હોય છે. પુરુષો શિશ્ન અથવા શિશ્નની કિનારી કે અધોશિશ્ન ભાગ (અંગ્રેજી ફ્રેન્યૂલર ડેલ્ટા frenular delta) જેવા ભાગ પર માલિશ કરી કે આંગળી વડે રગડીને ઉત્તેજના મેળવે છે. અમુક માણસો પોતાના બન્ને હાથ ઈંદ્રીય કે સ્તંભ પર મૂકે છે જ્યારે અમુક માણસો એક હાથ વડે ઈંદ્રીય ઉત્તેજના મેળવે છે અને બીજા હાથ વડે તેમના વૃષણ, સ્તન ડીંટી કે શરીરના અન્ય કોઈ અંગને પંપાળીને આનંદ મેળવે છે. સ્તન ડીંટીએ શરીરના ઉત્તેજના ક્ષેત્રોમાંનું એક છે. તેને તીવ્રતાથી ઉત્તેજીત કરતાં સામાન્ય રીતે મેળવાતી ઈંદ્રીયની ઉત્તેજના કરતાં વધુ ઝડપથી ઈંદ્રીય ઉત્તેજીત થાય છે. અમુક લોકો તેમનો હાથ સ્થિર રાખી પેડુના ભાગના હલન ચલન દ્વારા સંભોગ સમયે કરાતી ગતિવિધીની નકલ સમાન હોય છે. અમુક લોકો કંપન યંત્ર (વાઈબ્રેટર) જે સ્ત્રીઓ દ્વરા વપરાતા અન્ય સાદનો વડે પણ હસ્ત મૈથુન કરે છે. અમુક અત્યંત લચીલું શરીર ધરાવતા માણસો તેમના જ હોઠ કે જીભ વડે તેમની ઈંદ્રીયને ઉત્તેજીત કરે છે જેને સ્વમુખમૈથુન (અંગ્રેજી ઓટોફીલાટીઓ autofellatio) કહે છે
પ્રેસ્ટેટ ગ્રંથિ એ વીર્યને તરલ કે પ્રવાહી માધ્યમ પુરું પાડે છે. આ ગ્રંથિ સ્પર્ષ પ્ર્ત્ય સંવેદન શીલ હોય છે. આથ અમુક માણસો ખૂબ જ સારી રીતે તેલ જેવા ચેકણા માધ્યમમાં ચીકણી કરેલ આંગળી કે ડીલ્ડોને ગુદામાં ઘુસાડીને મળાશયની બાજુમાં આવેલ ગ્રંથિને ઉત્તેજીત કરે છે. બહારથી બે સાથળની વચ્ચેના અને વૃષણ તથા ગુદા વચ્ચે આવેલ ભાગ પેરીનીયમ પર બહારથી દબાણ આપવું પણ આનંદ પ્રદાયી હોઈ શકે છે. અમુક વ્યક્તિઓ ગુદા મૈથુનને પણ પસંદ કરે છે. તેઓ આંગળી કે અન્ય વસ્તુ વાપરી પ્રોસ્ટેટને ઉત્તેજીત કર્યા સિવાય માત્ર ગુદાની ઉત્તેજનાનો પણ આનંદ માણે છે.
પારસ્પારિક હસ્ત મૈથુન
thumb|right|જોહાન નેપોમુક જીગર,પાણી રંગો, ૧૮૪૦.
પારસ્પારિક હસ્ત મૈથુન એ એક મૈથુન ક્રીડા (sexual act) છે જેમાં બે કે વધ્ય લોકો પોતાને અથવા એકબીજાને કામુક રીતે, મોટે ભાગે હાથ વડે ઉત્તેજીત કરે છે.
આ કોઈ પરિપૂર્ણ મૈથૂન નો એક હિસ્સો હોઈ પણ હોઈ શકે છે. આને સંભોગ ની પૂર્વ ક્રીડા કે વિરામ ક્રીડા કે વેધક મૈથુનનો એક વિકલ્પ પણ હોઈ શકે છે. અમુક વ્યક્તિઓ માટે બિન-વેધક મૈથુન એ અન્ય કોઈ પણ વિકલ્પની સરખામણીએ પ્રાથમિક પસંદગી હોય છે. જે સહભાગીઓ પૂર્ણ સંભોગ ન ચાહતા હોય તેઓ આ રીત સંભોગનો મહદ અંશે પૂર્ણ આનંદ લઈ શકે છે.
દરેક પ્રકારની કામ વૃત્તિ ધરાવરા લોકો દ્વારા પારસ્પારિક મૈથુન વાપરવામાં આવે છે. જ્યારે શિશ્ન-યોનિ સંભોગ ના વિકલ્પ તરીકે પારસ્પારિક મૈથુન કરાય છે ત્યારે તેનો ઉદ્દેશ્ય કૌમાર્ય (virginity)નું સંરક્ષણ અથવા ગર્ભધારણ નું ટાળવું હોઈ શકે છે. અમુક લોકો આને ક્વચિત મૈથુન (casual sex) ના વિકલ્પ તરીકે પસંદ કરે છે કેમેકે આમાંથી  ખરેખર સંભોગ ન કરવા ચતાં સંભોગનો સંતોષ મળે છે.
અમુક લોકો માટે મિત્રો સાથે કરેલ હસ્ત મૈથુન દ્વારા સંભોગ અને તે પરિસ્થિતિ સંબંધે તેમના મનમાં રહેલ અવરોધ દૂર કરવામાં મદદ મળે છે. આને કારણે તેમને તેમની રતિક્ષણ વિકસાવવામાં મદદ મળે છે, તેનો આનંદ વધે છે અને તેમને વધુ હસ્ત મૈથુન કરવા પ્રેરે છે.
પારસ્પારિક હસ્ત મૈથુન સ્ત્રીઓ કે પુરુષો દ્વારા જોડીમાં કે જૂથમાં અન્ય વ્યક્તિને વાસ્તવિક રીતે સ્પર્શ કરીને અથવા કર્યા સિવાય નીચેની સ્પર્શ કે બિન સ્પર્શિ રીતે નીચેની પરિસ્થિતીમાં સંભવે છે:
પુનરાવર્તન, આયુ, અને લિંગ
વિવિધ અભ્યાસ દરમ્યાન જણાયું છે કે માનવ જાતમાં હસ્તમૈથુન એક સામાન્ય વાત છે. ૧૯૫૦ દરમ્યાન આલ્ફ્રેડ કીંસે દ્વારા હાથ ધરાયેલ સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકાના અભ્યાસમાં જણાવ્યું કે ૯૨% પુરુષો અને ૬૨% સ્ત્રીઓએ તેમના જીવન દરમ્યાન હસ્ત મૈથુન કર્યું હતું. ૨૦૦૭ દરમ્યાન ૧૯ થી ૪૪ વર્ષની ઉંમર ધરાવતા વ્યક્તિઓના હાથ ધરાયેલ એક બ્રિટિશ સર્વેક્ષણમં પણ આવું જ તારણ આવ્યું હતું, તે અનુસાર ૯૫% પુરુષો અને ૭૧% સ્ત્રીઓએ તેમના જીવનમાં કોઈક સમયે હસ્ત મૈથુન કર્યું હતું. ૭૩% પુરુસો અને ૩૭% સ્ત્રીઓ એ પાચલા ચાર અઠવાડીયામાં અને ૫૩% પુરુસો અને ૧૮% સ્ત્રીઓ એ પાછલા અઠવાડીયેજ હસ્ત મૈથુન કરેલ હોવાનું જણાવ્યું હતું.
૨૦૦૯માં નેધરલેંડ અને અન્ય યુરોપીય દેશોની સાથે યુ કેની સરકાર પણ કુમાર વયનાઓને દરરોજ એક વખત હસ્ત મૈથુન કરવા પ્રેરિત કર્યાં. આ દેશોના સ્વાસ્થ્ય સંબંધિ ફરફરિયામાંરતિક્ષણના આનંદને દરેક વ્યક્તિનો મૂળભૂત હક્ક મનાયો છે. આ પગલું માહિતી અને અન્ય યુરોપિય દેશોના અનુભવને આશારે લેવાયું છે જ્યાં કૌમાર્ય ગર્ભાવસ્થા અને કુમારોમાં યૌન રોગ સંક્ર્મણ વધતા ચાલ્યાં છે.
સ્ટ્રોંગ, ડેવોલ્ટ અને સયદ દ્વારા લખાયેલ પુસ્તક હ્યુમન સેક્શ્યુઆલીટી: ડાયવરસીટી ઈન કંટેમ્પરરી અમેરિકા, માં તેઓ લખે છે કે, "કોઈ બાળક તેના ગોળેયામાં પોતાના લિંગ સાથે રમતા રમતા હસતું હોય છે ". "નાની બાલિકાઓ અમુક સમયે અત્યંક આક્રમક રીતે તેમનું શરીર તાલમાં હલાવે છે જાણેક રતિક્ષણનો આનંદ લેતી હોય.." ઈટાલિયન ગર્ભ તજ્ઞજ (ગાયનેકોલોજીસ્ટ) ગોર્ગીઓ ગોર્ગી અને માર્કો સીકાર્ડીએ ગર્ભજ બાલિકાનું અલ્ટ્રા ધ્વની તપાસ દ્વારા નોંધ્યું કે તે સંભવતઃ રતિક્ષણ અનુભવી રહી હતી.
એમ પણ લાગે છે કે સક્રીય વિજાતીય મૈથુન ધરાવતી મહિલાઓ પુરુષોની સરખામણીએ ઓછું હસ્ત મૈથુન કરે છે. એક સામાન્ય માન્યતા અનુસાર સક્રીય લૈંગિક સંબંધમાં રહેલી વ્યક્તિની સરખામણીએ આવા સંબંધ ન ધરાવતી વ્યક્તિઓ હસ્ત મૈથુનનો વધુ વપરાશ કરે છે. જોકે ઘણી વખત આ સત્ય નથી હોતું. મોટે ભાગે સાથીને કરી અપાતું હસ્ત મૈથુન સંબંધનો એક ભાગ હોય છે. પારંપારિક ડહાપણથી વિપરીત અમુક અભ્યાસ હસ્ત મૈથુન નું પુનરાવર્તન અને સંભોગના પુનરાવર્તન વચ્ચે સકારાત્મક સંબંધ જણાયો છે. એક અભ્યાસમાં સમલૈંગિક પુરુષ અને સ્ત્રી વચ્ચેના સંબંધમાં હસ્ત મૈથુનનું પ્રમાણ વધું જણાયું છે.
ઉત્ક્રાંતિક સાધન
સ્ત્રીઓમાં યોનિૢ સર્વીક્સ (ગર્ભાશયની ડોક) અને ગર્ભાશય આદિની અવયોવામાં સંભોગ સમયે એવા ફેરફાર થાય છે જે ગર્ભધારણ માઁ સહાય ભૂત હોય છે. સ્ત્રીઓ દ્વારા કરાતા હસ્ત મૈથુન દ્વારા પણ સમય અનુસાર તેમની યોનિૢ સર્વીક્સ (ગર્ભાશયની ડોક) અને ગર્ભાશય આદિની સ્થિતિમાં આવા જ ફેરફાર આવે છે. યોનિમા વીર્યસેચનની એક મિનિટ પહેલાં કે તેની ૪૫ મિનિટ સુધી જો સ્ત્રી રતિક્ષણ અનુભવે તો વીર્યની સ્ત્રી બીજ સુધી પહોંચમાં સહાયભૂત થાય છે. દા.ત જો કોઈ માદાએ બે કે વધુ નર સાથે સંભોગ કર્યો હોય તો આવા સહાયભૂત રતિક્ષણને કારણે અવયવોની સક્રીયતા ને લીધે ગર્ભધારણની શક્યતા વધી જાય છે . સ્ત્રી હસ્ત મૈથુન સર્વીકલ સઁક્રમણ સામે પણ રક્ષણ આપે ચે કેમ કે હસ્ત મૈથુન ને કારણે સર્વીક્સમાંથી બિન જરુરી કચરાનો નિકાલ થાય છે અને સર્વીકલ સ્ત્રાવમાં એસિડીટીનું પ્રમાણ વધી જાય છે.
પુરુષોમાં હસ્ત મૈથુન તેમના જનન માર્ગમાં રહેલ ઓછી ગતિશીલતા ધરાવતા વીર્યને હટાવવામાં મદદ કરે છે. બાદના સ્ખલનમાં વધુ તાજા વીર્ય હોય છે આવા વીર્યમાં સંભોગ સમયે ગર્ભધારણ કરવાની તેમની સંભાવના વધુ હોય છે. જો એક કરતાઁ વધુ નર કોઈ માદા સાથે સંભોગ કરે તો વધુ ગતિશીલતા ધરાવનાર વીર્ય દ્વાર ગર્ભ ધારણ થવાની શક્યતા વધુ હોય છે.
સ્વાસ્થ્ય અને માનસિક અસર
thumb| એગન શીલેનું હસ્ત મૈથુન દર્શાવતું પોતાનું ચિત્ર
ફાયદા
ઘણા માનસિક સ્વાસ્થ્ય વર્તુળોમાઁ મનાય છે કે હસ્તમૈથુન હતાશાથી મુક્ત થવામં મદદ કરે છે અને તેને કારણે પોતાનું માનસિક સ્વમાન ઊંચે જાળવવામાં મદદ મળે છે. એવા સંબંધો જેમાં એક સાથીની કામુકતા બીજા કરતાં વધુ હોય છે તેવા સંબંધોમાં હસ્તમૈથુન કામુક જરુરિયાતોનું સમતોલન જાળવવામાં મદદ કરે છે અને સંબંધ સુસંગત રહે છે.
પારસ્પારિક હસ્ત મૈથુન બે સાથીઓ એક બીજાની હાજરીમાં ઉત્તેજીત કરે છે. આવી ક્રીડાથી તેઓ એકબીજાના આનંદ કેઁદ્રોથી અવગત થાય છે. અન્ય સાથીને હસ્ત મૈથુન કરતા જોઈને બીજો સાથે એ જાણી શકે છે કે હયો સ્પર્શ તેના સાથીને વધુ આનંદ પ્રદાયી છે. ઘણી વખત ઘણી વ્યક્તિઓ માટે માત્ર યૌન સંભોગ દ્વારા શરિરીક આનંદ પ્રપ્ત કરવો એ અગવડ ભર્યું અને અસંગત હોય છે. પારસ્પારિક મૈથુન કે સહમૈથુન દ્વારા સાથીઓ એકબીજાનો સહવાસ માણી શકે છે અને કોઈ અગવડ કે સંભોગ સાથે રહેલ ખતરા વગર ચાહે તેટલી વખત મૈથુનનો આનંદ માણી શકે છે.
૨૦૦૩માં ગ્રેહામ ગાઈલ્સ ની આગેવાની હેઠળ ધ કેન્સર કાઉંસીલ ઑફ ઑસ્ટ્રેલિયા એ એક સર્વેક્ષણ કર્યું અને એવું શોધી કઢ્યું કે જે પુરુસો તેમની વીસ વર્ષની આયુ દરમ્યાન અઠવાડીયે સરેરાશ પાંચ જેટલી વખત હસ્ત મૈથુન કરતાં તેમને પ્રોસ્ટેટ કેન્સર થવાની શક્યતા ઓછી હતી. જો કે આવુમ થવા વચ્ચે કોઇ સીધું કારક તેઓ ન સમજાવી શક્યાં. આ અભ્યાસમાં એમ પણ જણાવાયુઁ હતુઁ કે યૌન સંભોગ કરતાં હસ્ત મૈથુન દ્વારા કરેલા સ્ખલન વધ્ય ફાયદા કારક છે કેમકે તેમ કરતાં યૌન રોગ સંક્રમણ થવાની શક્યતા ઘટી જાય છે. અને તે સંક્રમણ દ્વારા થતા સર્વીકલ કેન્સરની શક્યતા પણ ઓછી થઈ જાય છે. જોકે, આ ફાયદો આયુ સાથે પણ સંબંધીત હોઈ શકે છે. ૨૦૦૮ના એક અભ્યાસમાં એવું જણયું કે ૨૦થી ૪૦ વર્ષની ઉઁમર દરમ્યાન વધુ પડતા સ્ખલનને કારણે પ્રોસ્ટેટ કેન્સરની સંભાવના વધે છે. તે જ અભ્યસમાં આગળ એવું પણ શોધાયું છે કે ૫૦ વર્ષ બાદ વધુ સ્ખલન આવર્તન પ્રોસ્ટેટ કેંસરને ઘટાડવામાં સહાયભૂત હોય છે.
૧૯૯૭માં પ્રસિદ્ધ થયેલ એક અભ્યાસમાં
હૃદય ધમની સંબંધી રોગ અને રતિક્ષણના પુનરાવર્તન વચ્ચે વ્યસ્ત ચલન હોવાનુઁ જણાયું છે. વળી એમ પણ જણાયું છે કે સંભોગ ક્રીડા હૃદયના સ્નાયુને રક્તની આપૂરતિ બંધ કરતી સ્થિતિ અથવા હાર્ટ એટેક ની પરિસ્થિતિ જન્માવી શકે છે.
હસ્ત મૈથુન યૈનરોગની સામે રક્ષણ આપતું એક પરોક્ષ હથિયાર પણ મનાય છે. આવા મતનું સમર્થન કરવા બદ્દલ અને તેને અમિરિકન યૌન શિક્ષણનો ભાગ બનાવવા જતામ અમિરિકાના ક્લિંટન સરકારે ત્યાઁના સર્જન જનરલ જોયસેલન એલ્ડર્સને પદભ્રષ્ટ કર્યા હતાં. યુરોપીય દેશો હસ્ત મૈથુનને તેમના યૌન અભ્યાસમાં શામિલ કરે છે અને તેનો પ્રચાર પ્ર્સાર પણ કરે છે.
હસ્ત મૈથુન કે અન્ય રીતે થયેલ મૈથુનની સમાપ્તિ વ્યક્તિને એક સંતોષ અને આરામનો અનુભવ કરાવે છે. આના પછી મોટેભાગે ઘેન ચડે છે કે ઊંઘ આવે છે. ખાસ કરીને ત્યારે જ્યરે પલંગ પર હસ્ત મૈથુન કરાય છે
અમુક વ્યવસાયિકો હસ્ત મૈથુનને કર્ડીયોવેસ્ક્યુલર (સવાયુ) કસરતનો વિકલ્પ માને છે. જો કે આના વિષે પૂર્ણ સંશોધન બાકી છે પણ એવા વ્યક્તિઓ જેઓ રક્તસંચરણ સંબંધી વ્યાધિ કે હૃદય વ્યાધિઓથી પીડાતા હોય  તેમણે હળવે હળવે આ વસ્તુઓની શરૂઆત કરવી જોઈએ.
ભય
જે લોકો હસ્ત મૈથુન કરતાં અમુક બાહ્ય પદાર્થો ઈઁદ્રીયમાં ઘુસાડે છે તેમને તેમ કરતા તે બાહ્ય પદાર્થ અંદર તૂટીને ફસાઈ જવાનો ભય રહેલો છે. દાત. આઁતરડામામ અટવાયેલ બાહ્ય પદાર્થ. સ્ત્રીઓ પણ આનો ભોગ બની શકે છે. એક વખત જર્મનીમાઁ એક મહિલાને હોસ્પીટલમાઁ દાખલ કરાઈ હતી. તેના મૂત્રાશયમાં બે પેંસીલના ટુકડા ફસાયેલા હતાં. તેણીએ હસ્ત મૈથુન કરતાં તેને મૂત્ર નલિકામાં ઉતારી હતી.
રક્ત દબાણ
સંભોગ અને હસ્ત મૈથુન બંને શરીરમાં રક્ત દબાણ ઓછું કરે છે. એક નાનકડા અભ્યાસ્માં જનાઈ આવ્યું હતું કે સૌથી વધુ તનાવ ભરી સ્થિતિમાં જેમણે હાલમાં સંભોગ કરેલ હતો તેમનું દબાણ સરાસરી નીચા સ્તરે હતું. કોઈ પણ મૈથુન ક્રીયા ન કરેલ વ્યક્તિ કરતાં હસ્ત મૈથુન કરનારાનું સરાસરી રક્ત દબાણ નીચું હતું.
ગર્ભાવસ્થા
સ્ત્રી અને પુરુષ દ્વારા સાથે કરાયેલ હસ્ત મૈથુન કે (જુઓ બિન-વેધક મૈથુન) ને પરિણામે ગર્ભાધાન ત્યારે જ થઈ શકે છે જ્યારે વીર્ય સ્ત્રીના યોનિ હોષ્ટ સુધી પહોંચે. સૈદ્ધાંતિક રીતે સાથી સાથે કરાયેલ હસ્ત મૈથુનના પરિણામે શારિરીક દ્રવની આપલે થતાં યૌન રોગોની શક્ત્યતા રહે છે.
પુરુષ હસ્તમિથુનનો ઉપયોગ વીર્ય મેળવીને કૃત્રિમ વીર્ય સેચન અને બાહ્ય ફલીકરણ (In vitro fertilization-IVF) જેવા તૃતીય પાર્ટી ગર્ભધારણ પદ્ધતિઓ કાર્યરત કરાય છે.
વીર્ય બેઁકોમાઁ એક અલાયદો ઓરડો રખય છે જેમાં પુરુષો હસ્ત મૈથુન કરી વીર્ય દાન કરી શકે છે. આવા ઓરડાને યુ. એસ. માં હસ્તમૈથુનાલય  (માસ્ટરબેટોરિયમ) અને યુ. કે. માં મેન્સ પ્રોડક્શન રુમ (માણસોનો ઉત્પાદન કક્ષ) કહે છે. આવા કક્ષોમાં બેસવા માટે પલંગ કે સોફા સાથે  કામુક ફીલ્મો અને અન્ય સાહિઓત્ય ઉપલબ્ધ હોય છે.
પુરુષોની તકલીફો
હસ્ત મૈથુન કે સંભોગ દરમ્યાન નો કોઈ પુરુષને ઈંદ્રીય પર મૂઢમારૢ વધુ પડતો વળાઁક કે કોઈ અન્ય ઈજા થાય તો તેઓ ભાગ્યેજ ઈંદ્રીયના સ્નાયુઓની તિરાડથી બચી શકે છે  અથવા તો તેઓ પેયોરાઈન્સ ડીસીઝ (જેમામ ઈંદ્રીય ઉપર તરફ વક્રાકાર ધારણ કરે છે) તરીકે ઓળખાતી સ્થિતિથી પીડાય છે. એક અન્ય તકલીફ તંગ શિશ્નત્વચા (ફીમોસીસ-Phimosis) તરીકે ઓળખાય છે જેમાં પુરુષોની શિશ્ન ઉપરની ત્વચા પાછળ ખસી શકતી નથી અથવા તેમ કરતાં ખૂબ દુખાવો થાય છે. આવી પરિસ્થિતિમાં ઈંડ્રીય પરનો કોઈ પણ બળ પ્રયોગ ખતરનાક હોઈ શકે છે.
દુર્નિવાર હસ્તમૈથુન (હસ્તમૈથુનની લત)
હસ્તમૈથુન અને હોઈ પણ પ્રકારના માનસિક રોગ વચ્ચે સંબંધ હોવાનો કોઈ વૌજ્ઞાનિક પુરાવો મળતો નથી. આત્યંતિક કે દુર્નિવાર મૈથુનિક વ્યવહાર એ કોઈ માનસિક તણાવની નિશાની હોવાનું મનાય છે નહીં કે તેનું પરિણામ.
હસ્તમૈથુનની લત કે અન્ય દુર્નિવાર વર્તન એ કોઈ ભાવનાત્મક તકલીફની નિશાની હોઈ શકે છે. અને આવા કિસ્સામાં માનસિક રોગના તજ્ઞની સલાહ કારગર નિવડે છે. કોઈ પણ હતાશા લત ની જેમ ("nervous habit"),હસ્ત મૈથુનની આદત દબાવી દેવા કરતાં તેનું કારક શોધવાની જરૂર છે.
વ્યાવસાયિકો અને અન્ય રસ ધરાવતા એકમો વચ્ચે એ ચર્ચાનો વિષય છે કે મૈથુન લત (sexual addiction) જેવી કોઈ વસ્તુ ખરેખર અસ્તિત્વમાં હોય પણ છે કે કેમ?. મૈથુન લત સંકલ્પના વિહરમાન હોવાનું સમર્થન કરનારા હસ્તમૈથુનને મૈથુન લતની એક નિશાની માને છે.
ઇતિહાસ અને સમાજમાં
thumb| ૧૯મી સદીના શુંગ ભાતમાં દર્શાવેલ હસ્તમૈથુન - કુનિશદા. thumb|હસ્તમિથુન કરતો સાતિર. છઠ્ઠી શતાબ્દીના ગ્રીક વાડકા પરનું ચિત્ર
સમગ્ર વિશ્વમાં પુરુષ હસ્તમૈથુન કરતી પ્રાગૈતિહાસિક ખડક ચિત્રકારી મલી આવી છે. સૌથી પ્રાચીન લોકો મૈથુનને પ્રાકૃતિની વિપુલતા સાથે જોડતા. માલ્ટા દ્વીપની એક મંદિર સ્થળે ૪થી શહ્સ્ત્રાબ્દીની એક માટીની પ્રતિમા એક મહિલને હસ્તમૈથુન કરતી બતાવે છે. જોકે, અર્વાચીન કાળમાં હસ્તમૈથુન કરતા પુરુષોનું પ્રદર્શન વધુ પ્રચલિત છે.
હાસ્ત મૈથુન સંબંધી સૌથી પ્રાચીન નોંધ મેસોપોટેમિયાના રાજા સુમેરના કાળમાં મળે છે. મૈથુન વિષે તેમનો મત ખૂબ ઉદારવદી હતો અને એકલા અથવા સાથી સાથે કરેલ હસ્તમૈથુન ને કામ શક્તિ વધારવાની વિધી મનાતી હતી.
પ્રાચીન ઈજીપ્તમાંતો પુરુષ હસ્તમૈથુનને વધુ મહત્ત્વપૂર્ન સ્થાન મળ્યું હતું. જ્યારે દૈવી શક્તિ દ્વારા આ ક્રિયા કરાતી ત્યારે આને રચનાત્મક કે જાદુઈ કાર્ય ગણાતું. કહે છે ઑટમ નામના ગ્રીક દેવએ આ વિશ્વની રચના હસ્ત મૈથુન દ્વારા વીર્ય સ્ખલન કરીને કરી હતી, નાઈલમાઁ પાણીની ભરતી અને પ્રવાહને તેમના સ્ખલનની આવૃત્તિ મનાતી હતી. આ માન્યતાને પરિણામે ઈજીપ્તના ફેરો (રાજા) એ એક ક્રિયાકાંડમાઁ હસ્તમૈથુન કરી નાઈલ નદીમાં વીર્ય સ્ખલન કરવું પડતું હતું.
ભારતની પ્રાચીન ઐતિહાસિક હિંદુ રચના કામસૂત્રમાં હસ્તમૈથુન કરવાની આદર્શવિધીનું વર્ણન છે તે અનુસાર; "તમારા સાધનને સિંહની તરાપની જેમથી વલોવો: પગને એકબીજાથી ૯૦ અંશને ખૂણે ફેલાવીને બેસો, તેમની વચ્ચે તમારા હાથને જમીન પર રોપો અને તેમની વચ્ચે તેને નાખો. ".
ઈજિપ્ત કરતાં પ્રાચીન ગ્રીકો હસ્તમૈથુન પ્રત્યે વધુ ઉદારવાદી હતાં તેઓ આને મૈથુનની અન્ય ક્રીડાઓની જેમજ એક સામાન્ય અને સ્વસ્થ વિકલ્પ ગણતાં. વિનાશ કારક એવી મૈથુન હતશા સામે તેઓ હસ્ત મૈથુનને એક સલામત ઉપાય ગણતા. ગ્રીકોએ તેમની કલા અને લેખન બંનેમાં મહિલા હસ્તમૈથુનનો સમાવેશ કર્યો છે.
સત્તરમી સદીના અંત સુધી યુરોપમાં દાદીઓ દ્વારા તેમની દેખરેખ હેઠળના નાના નર બાળકને સુવડાવવા માટે આ ક્રીયા ઉપયોગમાં લેવાતી હતી. પણ પછીના સમયમા આક્રીયા પ્રત્યેની સહીષ્ણુતા ઝડપથી ઘટી ગઈ. હસ્તમૈતુન માટે "ઓનેઈઝમ" તરીકે પ્રચલિત શબ્દ ૧૭૧૬માં લંડનમાં વેંચાયેલા એક અજ્ઞાત ફરફરીયામાં ઓનેનિયા તરીકે કરયો હતો. આને કારણે હ્સ્તમૈથુન સાથે એક પાપ કે હિન કાર્યની લાગણી જોડાતી ગઈ, અને આગળ જતાં તે ઘૃણાસ્પદ પાપ અને સ્વ-પ્રદૂષક ક્રિયા ગણાવા લાગી. એવી પણ ચેતવણીઓ અપાઈ હતી કે જે આવી ક્રિયાઓ કરશે તેઓ નપુંસકતા, ગોનોરિઆ, અપસ્માર કે ફેફરું(epilepsy) અને પુત્ર જન્માવવાની શક્તિનો નાશ થી પીડાશે. આ ફરફરિયુઁ આગળ જતાં આની અસ્રકારક દવા તરીકે "બલવર્ધક દ્રાવણ" ૧૦ શિલિઁગ અને "ફળપ્રદ ભસ્મ"  ૧૨ શિલિંગની એક થેલી સ્થાનીય દુકાનમાં  મળતી હોવાનો માહિતી આપે છે thumb|left|હસ્તમૈથુન રોકવા માટે તૈયાર કરેલ પેટંટ દ્વારા સુરક્ષીત યંત્રણા. જેમાં પહેરનાર પર વિદ્યુત આંચકા પડતા, ઘંટડી વાગતાં, ઈઁદ્રીય ઘુસાડવાની નળી પર આવેલી જીણી સોય દ્વારા આ કાર્ય પાળ પડાતું.
હસ્તમૈથુનને ઓનાનીઆ પાપ તરીકે વર્ણવી અને તેના ભયંકર પરિણામોને દર્શાવતું એક પ્રકાશન ૧૭૬૦ સ્વીસ ચિકિત્સક સેમ્યુઅલ ઑગસ્ટી ટીસોટએ પ્રસિદ્ધ કર્યું હતું. તેમના ઔસેન સ્વીત્ઝરલેંડ નાયુવાન વયના નર દર્દીઓના અનુભવને આધાર માનીને તમણે કારણ કે પુરાવો તરીકે ગણી તેમણે કહ્યું હતું કે વીર્ય એક "અનિવાર્ય તેલ" કે "ઉદ્દીપક " છે જેને શરીરમાંથી વધુ પ્રમાણમાં ગુમાવતાં શરીરમાંથી શક્તિૢ યાદદાસ્ત અને સમજણનો ઘટાડો થાય છે આ સાથે ધુંધળી દ્રષ્ટી અને ચેતા તંત્રના અન્ય રોગૢ સંધિવાૢ ઈંદ્રીયનું નબળું પડવું, પેશાબમાં રક્ત પડવું, ભૂખ ન લાગવી, માથાનો દુઃખાવો અને અગણિત અન્ય બિમારીઓ થઈ શકે છે.
અલબત આજે ટીસોટના ખયાલો આજે એક કલ્પના જ મનાય છે, તે સમયે પ્રાયોગિક વેદક શાસ્ત્ર નું અસ્તિત્વ જ ન હોવાથી આને તે સમયે એક હોશિયર વૈજ્ઞાનીક કાર્ય  મનાતું. તેમના દ્વારા જનાવેલ વાતોને કેંટ અને વોલ્ટેર જેવાપ્રભાવશાલી વ્યક્તિમત્વનું સમર્થ પ્રાપ્ત થયું આને કારણે આગળી બે સદી સુધી હસ્ત મૈથુનને એક કમજોરી પ્રદાયક બિમારી જ ગણતી રહી. વિક્ટોરિયન કાળ દરમ્યાન પણ આ માન્યતા જારી રહી જેમાં મૈથુનિક વ્યવહારનું જાહેર પ્રદર્શન અયોગ્ય અને પરંપરાથી વિરુદ્ધ ગણાવું સામાન્ય છે. તે સમયે એવી પેંટો સીવડાવવાની ભલામણ કરાતી આવતી જેથી બાળકો તેમના ખિસ્સામાંથી લિંગને સ્પર્ષી ન શકે , શાળામાં જતાં બાળકોને એવી ખાસ પાટલી પર બેસાડવામાં આવતાં કે જેથી તેઓ પોતાના પગ એક બીજાની ઉપર છેદીને ન બેસી શકે  અને બાલિકાઓને ઘોડેસવારી અને સાયકલ સવારી કરવા પર પ્રતિબંધ રખાતો કેમકે તેમ કરતાં હસ્તમૈથુન જેવી પરિસ્થિતીબનતી. તેમ છતાં જે બાળકો કે પુરુષો આ ક્રિયા કરતાં તેમને નબળ મગજના મનાતા. હસ્તમૈથુનના સુધારા તરીકે ઘણાં ઉપચારો પણ શોધાયાં જેમાઁ સૌમ્ય નિરામિષ આહાર લેવો પણ એક ઈલાજ હતો. આ ઉપચાર ડૉ જહોન હેવરી દ્વારા ફેલાવાયો હતો જેમણે કોર્નફ્લેક્સ અને સીલ્વીસ્ટર ગ્રહામની શોધ કરી. તે સમયના વૈદક સાહિત્યમાં હસ્તમૈથુનની બિમારી જા ઈલાજ તરીકે વિદ્યુત ઝટકા, ખસી, રોધક સાધન જેમકે શિયળ પટ્ટો અને સ્ટ્રેટજેકેટ(લાંબી બાંયનો જભ્ભો જે પહેરી હાથ છાતી પર વાળી તેની લાંબી બાંયને પીઠે બાંધી દેવાતી), ડામ દેવો કે – છેવટના ઉપાય તરીકે – ઈંદ્રીયનું છેદન. સામાન્યરીતે બાળવયે કરાતી સુન્નત યુનાયટેડ સ્ટેટ્સ અને યુનાયટેક કિંગડમપ્રચલિત હતી કેમકે એમ મનાતું કે તે હસ્તમૈથુનની અસરને પ્રતિરોધે છે ( આપણ જુઓ પુરુષ સુન્નતનો ઇતિહાસ). તે પછીના દાયકામાંતો હસ્થમૈથુન ને રોકવા વધુ ઉગ્ર માનસિક ઈલાજો અપનાવાયા, જેમકે ચેતવણી કે હસ્તમૈથુન કરતાં અંધાપો આવે છે, તેને કારણે હાથ વાળવાળા ઉગે છે અથવા શારિરીએક વિકાસ અટકે છે. આમાંની અન્ય અમુક બાબતો આજે પણ માન્યતા તરીકે સજીવ છે. ]
તેજ સમયે હીસ્ટેરીયા કે તણાવ તરીકે ઓળખાતી પરિસ્થિતો ઈલાજ કરવા સ્ત્રી હસ્તમૈથુનનો સહારો લઈ દવા અપાતી. આ પરિસ્થિતિ તે સમયના કંપકો વાપરતી અને યોનિને પ્લૅસીબો ક્રીમ દ્વારા પરસાવાતી.
સ્કાઉટ એસોસીયેશન ના સંસ્થાપક રોબર્ટ બેડન પોવેલ એ ૧૯૧૪માં લકેલ પુસ્તકમાં સ્કાઉટીંગ ફોર બોય્ઝ નામના પુસ્તકમાં હસ્તમૈથુનના ભય વિષે એક ફકરો લખ્યો હતો.. આ ફકરામાં એમ લખાયું હતું કે હસ્તમૈથુન કરવાની લાલચથી બચવા માટે સ્કાઉટોએ સખત પરિશ્રમ કરી એટલા થાકી જવું કે હસ્તમૈથુન કરવાનું મન જ ન થાય. ૧૯૩૦માં સ્કાઉટરના સંપાદક ડૉ. એફ ડબલ્યૂ ડબલ્યૂ ગ્રીફીન એ રોવર સ્કાઉટ્સ માટે એક પુસ્તક લખ્યું ધ સ્કાઉટર તેમાં તેમણે લખ્યું કે હસ્તમૈથુનની ઈચ્છા થવી એ વિકાસનો એક સામાન્ય ટપ્પો છે અને એચ હેવલોકનું કાર્ય ટાંકીને કહ્યું કે તેનો સંપૂર્ણ બાધ એક બંભીર ભૂલ છે.
વીલ્હેમ રીચ નામના એક ઓસ્ટ્રેલિયન માનસવિશ્લેશલે ૧૯૨૨ના પોતાના ખાસ પ્રકારના હસ્ત મૈથુન (Concerning Specific Forms of Masturbation )ને લાગતા એક લેખમાં હસ્તમૈથુનની સ્વસ્થ અને હાનિકરક વિધી પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે હસ્ત મૈથુન માટે અપનાવાતી વિધી સાથે વિજાતીય લિંગની વ્યક્તિ પ્રત્યે ના આકર્ષણની તીવ્રતા અને તેમની માનસિક-મૈથુન રોગ કે વિકૃતિ વચ્ચેનો સંબંધ શોધવા પ્રયત્ન કર્યો.
આલ્ફ્રેડ કીંસી નામના મૈથુનવિદ - (સેક્સોલોજીસ્ટ) દ્વારા કરાયલા ૧૯૪૦ અન એ૧૯૫૦ દરમ્યાન કરાયેલ સંશોધનમાં તેમણે નોંધ્યું કે સ્ત્રી અને પુરુષ બંનેમાંહસ્તમૈથુન એ એક જન્મજાત સહજ વૃત્તિ છે. ફૉલાપ પોલ સર્વેને ટાંકતા તેમણે કહ્યું કે આ વાત યુનાયટેડ સ્ટેટ્સમાં કેટલી સામાન્ય હતી. અમુક ટીકાકારોએ કહ્યું કે તેમણે જણાવેલ સિદ્ધાંત પૂર્વગ્રહી હતો અને ગૉલઅપ પોલ રીત કોઈ "પ્રાકૃતિક વર્તન" શોધવા નકામી રીત હતી.
૧૯૯૪માં યુનયટેડ સ્ટેટ્સના સર્જન જનરલ ડો યોયસીલીન એલ્ડર્સ જ્યારે તેવું જણાવ્યું કે હસ્ત મૈથુન સ્વસ્થ અને સલામત છે તેવું શાળાના અભ્યાસમાં શામિલ કરવામાં આવે ત્યારે તેમને રાજીનામું આપવા મજબૂર કરાયા હતાં, તેમના વિરોધીઓએ એમ કહ્યું કે તેણી હસ્ત મૈથુન કેમ કરવું તેનો પ્રચાર કરતા હતા.
ધાર્મિક દ્રષ્ટિકોણ
હસ્તમૈથુન વિષે ધાર્મિક મતો એકદમ ચુસ્ત બાધિત મતથી લઈ (રોમન કેથોલિક) ) આને પ્રોત્સાહન આપતાં ધર્મો પણ છે જેમકે નીઓતંત્ર અને તઓઈસ્ટ મૈથુન ક્રિયા.
કાયદો
કાયદાની દ્રષ્ટીએ ઇતિહાસમાં હસ્તમૈથુન ને અમર્યાદિત સ્વીકાર્યથી લઈને સંપૂર્ણ ગેરકાયદેસર ગણાવાયું છે. ૧૭મી સદીના ન્યુ હેવન કનેક્ટીકટના પ્યુરીટન કોલોની ના કાયદા અનુસાર "ઈશ્વરનિંદકો, સમલિંગકામી અને હસ્તમૈથુન કરનારા" ફાંસીની સજાને પાત્ર હતાં.
માસ્ટરબે-થોન
thumb|right
હસ્તમૈથુનને આજકાલ મૈથુનનો આનંદ મેળવવાની એક સ્વસ્થ અને સલામત રીત માનવામાં આવે છે. તેના દ્વારા સંભોગ કરતાં જે ભય કે રોગ આદિનો ભોગ બનવાની શક્યતા હોય તે ટાળી શકાય છે. તેનો સામાનિક સ્વીકાર થવા માંડ્યો છે અને અમુક વર્તુળોમાં તે વિષે ઉત્સવ પણ મનાવાય છે. ઈંટરનેટ પર સામૂહીક હસ્તમૈથુન કરવાના ઘણા મોકા સામે આવે છે. સમગ્ર વિશ્વમાં હસ્તમૈથુનનું સમર્થન કરતી લાંબી દોડ - માસ્ટરબેથોનનું આયોજન કરવામાં આવે છે. આવી દોડના આયોજન દ્વારા હસ્તમૈથુનને સહેમત વાતાવરણ સમર્થન મળે છે જેથી નાના મોટા સૌ કોઈ પણ પ્રકારના ક્ષોભ વગર મુકત રીતે આનો આનંદ માણી શકે. આના સહભાગીઓ મુકત રીતે હસ્ત મૈથુન કરતાં દર્શકો સમક્ષ આના વિષે વાત કરે છે અને આની વિવિધ પદ્ધત્તિઓ આનંદ અને ફાયદા વિષે જણાવે છે.. માસ્ટરબેથોન એ ધર્માદા આયોજન હોય છે જેના દ્વારા લોકોને સલામત મૈથુનની વિધીઓથી અવગત કરાવવામં આવે છેૢ હતમૈથુન વિષે વાત કરવામાં આવે છે અને આ વિષય સંબંધી નિષેધ પૂર્વગ્રહ ને દૂર કરવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવે છે." મૈથુન પ્રત્યે સકારાત્મક વલણ ધરાવતી સંસ્થાઓ અને વ્યક્તિ વિશેષ મે મહિનાને હસ્તમૈથુન મહિના તરીકે ઉજવે છે જેમ કે બેટ્ટી ડોડસનૢ જૉની બ્લેંકૢ સુજાન બ્લોક અને કેરોલ ક્વીન.
પ્રોત્સાહિત હસ્તમૈથુન
૨૦૦૯માં યુ.કે.શેફીલ્ડમાં ત્યાંની રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય આયોગ સેવા દ્વારા એક ફરફરિયું બહાર પાડવામાં આવ્યું જેમાં સૂત્ર હતું કે, "દિવસે એક હસ્તમૈથુન ડોક્ટરને દૂર રાખે છે". તે એમ પણ કહે છે: " સ્વાસ્થ્ય સમર્થક વિદ્વાનો ૫ ભાગ શાક અને ફળો દર અઠવાડીએ ત્રણ વખત ૩૦ મિનિટની કસરત ની ભલામણ કરે છે. તો મૈથુન કે હસ્તમૈથુન વિષે શું અઠવાડીયે બે વખત?" આ ફરફરિયું વડીલોૢ માતા-પિતાઓૢ શિક્ષકો અને યુવા કાર્યકરો માં વેચવામાં આવ્યું અને આનો ઉદ્દેશ્ય મોટી વયના વિદ્યાર્થીઓમાં આનંદપ્રદાયી મૈથુન વિષે જણકારી વધારવાનો છે. આમાં લેખકોએ જણાવ્યું છે કે ઘણાં લાંબા સમય સુધી વિશારદો સલામત મૈથુન અને વફાદાર જાતીય સંબંધો ઉપર ભાર મુકત આવ્યાં છે પણ લોકો શામટે મૈથુન ચાહે છે તેના કારણ પર કોઈએ ભાર નથી મુક્યો. આ ફરફરિયાનું શીર્ષક છે આનંદ. કુમાર વયમાં મૈથુન આનંદ પ્રાપ્ત કરવાથી વિપરીત આ ફરફરિયું, યુવા વિદ્યાર્થીઓને તેમના કૌમાર્ય ભ6ગને શક્ય તે ટલું મોડું કરવાની સલાહ આપે છે કે જ્યાં સુધી તેઓ સંભોગ નો પૂર્ણ આનંદ મેળવવા સક્ષમ ન થાય ત્યાં સુધી.
એક્સ્ટ્રીમેડુરા નામના એક સ્પેનીશ ક્ષેત્રમાં ૧૪થી ૧૭ વર્ષની વચ્ચેની વ્યક્તિઓમાં મૈથુન સ્વાનંદ અને સ્વ-શોધ માટેનો એક કાર્યક્રમ હાથ ધરવામાં આવ્યો. € ૧૪,૦૦૦નો ખર્ચ ધરાવતી આ યોજનામાં ફરફરિયાં, ઉડતાં માહિતીપટો, a "ફેનઝીન" (ફેન નું મેગેઝીન- પ્રેમી સામાયિક), અને યુવા લોકોમાટે કાર્ય શાળા નું આયોજન કરાયું કે જેમાં તેમને હસ્તમૈથુનની વિધી સહિત ગર્ભનિરોધ અને સ્વમાન વિષે અવગત કરાયા. આ પ્રયોજન કે જેનું સૂત્ર હતું, "આનંદ - તમારા પોતાના હાથમાં છે " તેને કારણે અહીંના જમણેરી રાજનિતૈકો ક્રોધે ભરાયા કેમકે આ રોમન કૅથોલોક દ્રષ્ટીકોણની વિરોધમાં હતો. બાજુના પ્રાંત એંડાલ્યુસિયાના વહીવટકારોએ પ ન આવી પોજના અમલમાં મુકવામાં રસ બતાવ્યો હતો.. શામક સેવા સંભાળ: જીવનના અંતે ગુણવત્તાભરી સેવા નામનામના એક પાઠ્યપુસ્તક માં જણાવ્યું છે, "જીવનાંત બિમારીઓ ધરાવતા રોગીઓ હસ્તમૈથુનની આદતો સંબંધે સામાન્ય વ્યક્તિઓથી જરાય અલગ નથી હોતાં. શામક સેવા આપનારાઓએ નિયમિત રીતે તેમના દર્દીઓને તેમની હસ્તમૈથુન કરવાની ક્ષમતામાં આડે આવતું હોય તેની જાણકારી રાખવી જોઈએ અને જો તે શોધાઈ જાય તો દર્દી સાથે મળી તેને સુધારવા મદદ કરવી જોઈએ."
અમુક સંસ્કૃતિઓ જેમકે એરોઝોનાની હોપી, ઓસિનિયાની વોજેનો અને આફ્રીકાના દાહોમીંસ અને નામુ માં સામાન્ય હસ્તમૈથુનને સહીત પુરુષો વચ્ચે કરતા હસ્તમૈથુનને ઉત્તેજન અપાય છે. અમુક મેલાનેશિયન જાતિઓમાં આ ક્રીયા મોટી અને નાની ઉઁમરના યુવા છોકરાઓ વચ્ચે ઈચ્છનીય હોય છે. ન્યૂ ગિનિની સામ્બા ટોળી એક વિચિર રસપ્રદ વળાંક ધરાવે છે. આ ટોળેઓમાં નરપણું પામવાના વર્ષોમાં કોઈ ક્રિયાકાંડ હોય છે જે અમુક વર્ષો સુધી ચાલે છે. તેમાં શિશ્ન ચૂષણ દ્વારા દિવસમાં ઘણી વખત સ્ખલન કરાવડાવમાં આવે છે. આમાં વીર્યને મૂલ્યવાન માનવામાં આવે છે આથી વીર્યના વ્યયને તુચ્છ રીતે જોવાય છે પછી ભલેને પરંપરિત સ્ખલન ને ઉત્તેજન અપાતું હોય. વીર્ય સ્ખલન કરવાની શ્ક્તિ અને જરોરિયાતને બાલ વયથી શિશ્ન ચુષણ દ્વારા પોષિત કરાય છે જેથી આનો વ્યય કરવા કરતાં આને આરોગિ જવાય. વીર્યને શક્તિવર્ધક ગણાય છે અને આને માતાના દૂધ જેટલું પવિત્ર મનાય છે.
હળવી પર્યાયોક્તિઓ
આ ક્રિયા માટે હસ્તમૈથુન આ શબ્દ પ્રચલિત છે જેને અંગ્રેજીમાં માસ્ટરબેશન (masturbation) કહે છે. આ સિવાય આને અન્ય નામે પણ ઓળખાય છે. સુસંસ્કૃત ભાષામાં આને સ્વાનંદ અને તુચ્છભાષામાં આને મુઠીયા મારવા" અને અંગ્રેજીમાં વૅન્કીંગ (wanking) કહે છે. and jerking off'' . આ સિવાય પણ ઘણા સૌમ્ય શબ્દો પ્રચલિત છે.
અન્ય પ્રજાતિઓમાં હસ્તમૈથુન
હસ્તમૈથુન વર્તન ઘણી પ્રજાતિઓમાં જણાઈ આવ્યું છે. અન્ય પ્રજાતિઓના અમુક પ્રાણીઓ હસ્તમૈથુન કરવા અમુક સાધનોનો ઉપયોગ કરતા હોવાનું પણ શોધાયું છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મૈથુન શ્રેણી:જાતીય શિક્ષણ
એડિડાસ
એડિડાસ એજી (AG) fwb: ADS, એડીઆર (ADR):) રમતગમતના તૈયાર પોશાકની જર્મન ઉત્પાદક કંપની છે અને એડિડાસ જૂથની મુખ્ય કંપની છે, જેમાં રીબોક  સ્પોર્ટ્સવેર કંપની, ગોલ્ફ કંપની (એશવર્થ સહિતની) અને રોકપોર્ટનો સમાવેશ થાય છે. આ કંપની સ્પોર્ટ્સ ફૂટવેર ઉપરાંત બેગ્સ, શર્ટ્સ, ઘડિયાળ, ચશ્મા તથા રમતગમત અને કપડાં સંબંધિત અન્ય ચીજો પણ બનાવે છે. એડિડાસ યુરોપની સૌથી મોટી સ્પોર્ટ્સવેર ઉત્પાદક કંપની છે અને વિશ્વની સૌથી મોટી સ્પોર્ટ્સવેર ઉત્પાદક કંપનીઓમાં અમેરિકન હરીફ નાઇકી બાદ બીજા ક્રમે છે.
1948માં એડોલ્ફ “એડિ” ડેસલરે તેની અને તેના મોટા ભાઈ રુડોલ્ફ વચ્ચે ગેબ્રુડેર ડેસલર શુહફેબ્રિક નું વિભાજન થયા બાદ એડિડાસની સ્થાપના કરી હતી. રુડોલ્ફે પછીથી પુમાની સ્થાપના કરી હતી, જે એડિડાસની પ્રારંભિક હરીફ હતી. 1949માં નોંધણી થયેલી એડિડાસ હાલમાં જર્મનીના હર્ઝોગેનાઉરાક ખાતે આવેલી છે, જ્યાં પુમા પણ છે.
કંપનીના વસ્ત્રો અને જૂતાની ડિઝાઇનમાં ત્રણ સમાંતર પટ્ટા દર્શાવવામાં આવે છે, જેને એડિડાસના હાલના સત્તાવાર લોગોમાં પણ ભેળવી દેવામાં આવ્યા છે. આ ‘ત્રણ પટ્ટા’ ફિનલેન્ડની સ્પોર્ટ્સ કંપની કારહુ સ્પોર્ટસ પાસેથી 1951માં ખરીદવામાં આવ્યા હતા. કંપનીની આવક 2009માં €10.38 બિલિયન નોધાઈ હતી અને 2008માં આ આંકડો €10.80 બિલિયન હતો.
ગેબ્રુડેર ડેસલર શુહફેબ્રિક
1936ના સમર ઓલિમ્પિક્સ સુધીમાં એડિ ડેસલર વિશ્વના પ્રથમ મોટરવેઝ પૈકીના એક એવા બવરિયાથી સ્પાઇક્સ (અણિયાળા ખીલાવાળા શૂઝ)થી ભરેલી સુટકેસ લઇને ઓલિમ્પિક વિલેજ ખાતે પહોંચી ગયા અને તેમણે યુ.એસ. (U.S.)ના દોડવીર જેસી ઓવેન્સને તે સ્પાઇક્સ વાપરવા મનાવી લીધા, જે કોઇ આફ્રિકન અમેરિકન માટે પ્રથમ સ્પોન્સરશિપ હતી. ઓવેન્સે ચાર સુવર્ણચંદ્રક જીત્યા બાદ તેમની સફળતાએ વિશ્વના સૌથી પ્રખ્યાત રમતવીરોમાં ડેસલર શૂઝની સારી ખ્યાતિને વધુ મજબૂત બનાવી હતી. દુનિયાભરમાંથી ડેસલર ભાઈઓની ઓફિસ પર પત્રો આવવા લાગ્યા અને અન્ય રાષ્ટ્રીય ટીમોના ટ્રેનર્સને તેમના જૂતામાં રસ પડવા લાગ્યો હતો. તેમનો વ્યવસાય ફુલ્યોફાલ્યો અને ડેસલર ભાઈઓ બીજા વિશ્વયુદ્ધ પહેલા પ્રતિ વર્ષ જૂતાની 2,00,000 જોડી વેચતા થઇ ગયા.
બીજા વિશ્વયુદ્ધના ઉત્તરાર્ધમાં પાન્ઝેરશ્રેક એન્ટિ-ટેન્ક હથિયારોના ઉત્પાદન માટે તેમની જૂતાની ફેક્ટરીનું સ્થળાંતર કરવું પડ્યું હતું.
કંપનીનું વિભાજન
બંને ભાઈઓ નાઝી પાર્ટીમાં જોડાયા હતા પરંતુ રુડોલ્ફ પાર્ટીથી થોડો વધુ નજીક હતો. યુદ્ધ દરમિયાન 1943માં ગઠબંધન સૈન્યના એક બોમ્બ હુમલા બાદ બંને ભાઈઓના સંબંધોમાં તિરાડ તેમના અલગ થવા સુધી પહોંચી. તે વખતે બોમ્બ હુમલાથી બચવા એડિ અને તેની પત્ની એક સલામત આશ્રયસ્થાનમાં પહોંચ્યા, જ્યાં રુડોલ્ફ અને તેનો પરિવાર અગાઉથી જ હાજર હતા. તે સમયે એડિ દેખીતી રીતે ગઠબંધન દળોના યુદ્ધવિમાનોના સંદર્ભમાં બોલ્યો હતો કે, “ગંદા લાવારિસો ફરી પાછા આવી ગયા.” પરંતુ રુડોલ્ફ એમ સમજી બેઠો કે તેના ભાઈએ તેને અને તેના પરિવારને ઉદ્દેશીને આમ કહ્યું છે. પછીથી રુડોલ્ફ અમેરિકન સૈનિકોના હાથે પકડાઇ ગયો અને તેના પર વોફેન એસએસ (SS)ના સભ્ય હોવાનો આરોપ મુકાયો ત્યારે તેને એમ જ લાગવા માંડ્યું કે તેના ભાઈએ તેને પકડાવ્યો છે.
1947માં બંને ભાઈઓ છુટા પડ્યા, તે સાથે
ટેપી સંબંધિત બાબતો
એડોલ્ફ ડેસલરના પુત્ર હોર્સ્ટ ડેસલરનું 1987માં મૃત્યુ થયા બાદ મુશ્કેલીના સમયગાળા પછી ફ્રેન્ચ ઉદ્યોગપતિ બર્નાર્ડ ટેપીએ 1989માં ₣1.6 બિલિયન (હવે €243.918 મિલિયન)માં કંપની ખરીદી હતી અને તે નાણાં ટેપીએ ઉછીના લીધેલા નાણાં હતાં. ટેપી તે સમયે નાદાર કંપનીઓને ઉગારી લેવા માટે જાણીતા તજજ્ઞ હતા, જે તજજ્ઞતા વડે જ તેમણે પોતાની સંપત્તિનું સર્જન કર્યું હતું.
ટેપીએ ઉત્પાદન કામગીરી દરિયાપાર એશિયામાં ખસેડવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. તેમણે પ્રચાર માટે મેડોનાને પણ રોકી હતી. તેમણે જૂતા વેચવા માટેના એક પ્રતિનિધિને ન્યૂઝીલેન્ડના ક્રાઇસ્ટચર્ચથી જર્મની મોકલ્યો હતો અને એડોલ્ફ ડેસલરના વંશજોને (એમેલિયા રેન્ડાલ ડેસલર અને બેલ્લા બેક ડેસલર) મળ્યા હતા અને ત્યાં કંપનીનો પ્રચાર કરવા થોડીક વસ્તુઓ સાથે પ્રતિનિધિને પાછો મોકલ્યો હતો.
1992માં ટેપી લોનનું વ્યાજ ચૂકવવામાં નિષ્ફળ જતાં તેમણે એડિડાસને વેચવાનો ક્રેડિટ લ્યોન્નાઇસ બેંકને અધિકાર આપ્યો હતો અને ત્યારપછી બેંકે કંપનીનું બાકી દેવું ઈક્વિટી (શેર) માં રુપાંતરિત કર્યું હતું, જે તે વખતની ફ્રેન્ચ બેંકિંગ પદ્ધતિ મુજબ અસામાન્ય બાબત હતી. તે વખતની ફ્રેન્ચ સરકારમાં ટેપી શહેરી બાબતોના પ્રધાન હોવાના કારણે રાજ્યની માલિકીની બેંકે તેમની વ્યક્તિગત તરફેણ કરી તેમને સખત નાણાકીય તંગીમાંથી ઉગારવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો.
ફેબ્રુઆરી, 1993માં ક્રેડિટ લ્યોન્નાઇસે એડિડાસને બર્નાર્ડ ટેપીના જ એક મિત્ર રોબર્ટ લુઇસ-ડ્રેયફસને ટેપીના 2.85 બિલિયન ફ્રાન્ક (€434.479 મિલિયન)ના દેવાંથી ઘણી ઊંચી રકમ 4.485 બિલિયન ફ્રાન્ક (€683.514 મિલિયન)માં વેચી દીધી હતી. તે પછી ટેપી બેંકને અદાલતમાં ઢસડી ગયો હતો, કેમ કે તે માનતો હતો કે કંપનીના પરોક્ષ વેચાણમાં તે “લૂંટાયો” છે.
રોબર્ટ લુઇસ-ડ્રેયફસ કંપનીના નવા સીઈઓ (CEO) બન્યા. તેઓ 1993 સુધી ટેપીની માલિકીની રહેલી ટીમ ઓલિમ્પિક દ માર્સેલીના અધ્યક્ષ પણ હતા.
ટેપીએ 1994માં વ્યક્તિગત નાદારી માટે અરજી કરી હતી. ફૂટબોલ ક્લબમાં મેચ ફિક્સિંગના સંબંધમાં તેમની સામે કેટલાય મુકદ્દમા થયા હતા. 1997માં તેમણે 18 મહિનાના જેલવાસના 6 મહિના પેરિસની લા સાન્ટે જેલમાં ગાળ્યા હતા. 2005માં ફ્રેન્ચ અદાલતોએ ટેપીને €135 મિલિયન (અંદાજે 886 મિલિયન ફ્રાન્ક)નું વળતર ચૂકવવામાં આવે તેવો આદેશ કર્યો હતો.
ટેપી પછીનો યુગ
1994માં ફિફા યુથ ગ્રુપ સાથે મળીને એસઓએસ (SOS) ચિલ્ડ્રન્સ વિલેજિસ મુખ્ય લાભાર્થી બન્યા હતા.
1997માં એડિડાસ એજી (AG)એ સાલોમોન જૂથ હસ્તગત કર્યું, જે સ્કી વેર માટે જાણીતું હતું. તેનું સત્તાવાર કોર્પોરેટ નામ બદલીને એડિડાસ-સોલોમોન એજી (AG) કરવામાં આવ્યું, કેમ કે આ સંપાદન સાથે એડિડાસે ટેલરમેડ ગોલ્ફ કંપની અને મેક્સફીને પણ હસ્તગત કરી હતી, જેથી તેઓ નાઇકી ગોલ્ફ સાથે સ્પર્ધા કરી શકે તેમ હતા.
1998માં એડિડાસે ટીમ ગણવેશ અને તૈયાર વસ્ત્રો પરના વ્યાપારિક લોગોના કદ અને સંખ્યા નિયંત્રિત કરવાના નિયમો મામલે એનસીએએ (NCAA) સામે દાવો માંડ્યો હતો. એડિડાસે મુકદ્દમો પાછો ખેંચી લીધો હતો અને બંને જૂથોએ એડિડાસના ટ્રેડમાર્ક માટે ત્રણ ઊભા સમાંતર પટ્ટાનો ઉપયોગ કરવા બાબતે માર્ગદર્શિકાઓ નક્કી કરી હતી.
2003માં એડિડાસે બ્રિટિશ અદાલતમાં મુકદ્દમો કરીને એડિડાસના ત્રણ ઊભા પટ્ટા સાથે સામ્ય ધરાવતા બે ઊભા સમાંતર પટ્ટાના લોગોનો ફિટનેસ વર્લ્ડ ટ્રેડિંગ દ્વારા થતા ઉપયોગને પડકાર્યો હતો. અદાલતે એવો ચુકાદો આપ્યો હતો કે ફિટનેસ વર્લ્ડ ટ્રેડિંગનો લોગો સાદો હોવા છતાં તે કાયદાનો ભંગ કરે છે, કેમકે જાહેરજનતા તો બંનેના લોગો વચ્ચે કોઇ તફાવત જોવાની નથી.
સપ્ટેમ્બર, 2004માં ટોચની અંગ્રેજ ફેશન ડિઝાઇનર સ્ટેલા મેક્કાર્ટનીએ એડિડાસ સાથે સંયુક્ત સાહસ શ્રેણી શરુ કરી હતી, જેનાથી કંપની સાથે લાંબા ગાળાની ભાગીદારીની શરૂઆત થઈ હતી. આ શ્રેણી સ્ત્રીઓ માટેના સ્પોર્ટ્સ પર્ફોર્મન્સ કલેક્શનની છે, જે ‘એડિડાસ બાય સ્ટેલા મેક્કાર્ટની’ તરીકે ઓળખાય છે અને વિવેચકોએ તેના વખાણ પણ કર્યા છે.
3 મે, 2005ના રોજ એડિડાસે જાહેર કર્યું હતું કે તેમણે તેમની ભાગીદાર કંપની સોલોમોન જૂથ ફિનલેન્ડની આમેર સ્પોર્ટ્સને €48.5 મિલિયનમાં વેચી દીધી છે.
ઓગસ્ટ, 2005માં એડિડાસે બ્રિટિશ હરીફ રીબોકને $3.8 બિલિયન (યુએસ (US))માં ખરીદવાના તેના ઇરાદાની ઘોષણા કરી હતી. આ ખરીદી જાન્યુઆરી, 2006માં ભાગીદારીથી પૂર્ણ થઈ હતી અને તેનો હેતુ ઉત્તર અમેરિકામાં તેમના વેચાણને નાઇકીના વેચાણથી નજીક લઇ જવાનો હતો. રીબોકનું હસ્તાંતરણ એડિડાસને વિશ્વની બીજા ક્રમની એથ્લેટિક શૂમેકર તરીકે વિશ્વભરમાં નાઇકી સાથે સ્પર્ધા પણ કરાવી શકે તેમ હતું.
એડિડાસ જર્મનીમાં વૈશ્વિક કોર્પોરેટ વડુંમથક ધરાવે છે અને દુનિયાભરમાં પોર્ટલેન્ડ ઓઆર (OR), હોંગકોંગ, ટોરેન્ટો, તાઇવાન, ઇંગ્લેન્ડ, જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા અન્ય ઘણા વ્યાપાર કેન્દ્રો ધરાવે છે. મુખ્યત્વે યુ.એસ. (U.S.)માં વેચાણ ધરાવતી એડિડાસે આ દેશોમાંથી પુષ્કળ અસ્કયામતો ઊભી કરી છે અને કંપની દરિયાપારના વધુ દેશોમાં વિસ્તરી રહી છે.
2005માં એડિડાસે એડિડાસ 1 બજારમાં મૂક્યું હતું, જે માઇક્રોપ્રોસેસરનો ઉપયોગ કરતું સર્વપ્રથમ પ્રોડક્શન શૂ (ઉત્પાદિત જૂતુ) હતું. કંપની દ્વારા ‘વિશ્વનું સર્વપ્રથમ બુદ્ધિમાન જૂતુ’ ગણાવવામાં આવેલું એડિડાસ 1 સેકન્ડદીઠ 5 મિલિયન ગણતરીઓ કરવા સક્ષમ માઇક્રોપ્રોસેસર યુક્ત છે જે જૂતાના વાતાવરણને અનુકૂળ રહે તે રીતે તેમાં દબાણનું સ્તર તે આપોઆપ યોગ્ય કરે છે. આ જૂતામાં એક નાની, યુઝર-રિપ્લેસેબલ બેટરીની જરૂર પડે છે, જે અંદાજે 100 કલાકની દોડ સુધી ચાલે છે. 25 નવેમ્બર, 2005ના રોજ એડિડાસે એડિડાસ 1ની નવી આવૃત્તિ રજૂ કરી હતી, જેમાં દબાણની રેન્જ વધારે હોવાથી આ જૂતુ વધુ મુલાયમ અને મજબૂત બન્યું હતું. તેમાં 153 ટકા વધુ ટોર્કવાળી નવી મોટર પણ હતી.
11 એપ્રિલ, 2006ના રોજ એડિડાસે એનબીએ (NBA)ના સત્તાવાર વસ્ત્ર પ્રદાતા બનવા માટેના 11 વર્ષના કરારની ઘોષણા કરી હતી. તેઓ એનબીએ (NBA), એનબીડીએલ (NBDL), અને ડબલ્યુએનબીએ (WNBA)ની જર્સીઓ અને ઉત્પાદો તેમ જ “સુપરસ્ટાર” બાસ્કેટબોલ જૂતાનું જે-તે ટીમના રંગનું વર્ઝન બનાવશે. આ સોદાએ ($400 મિલિયનથી વધુના) અગાઉ 10 વર્ષ માટે થયેલા રીબોકના સોદાનું સ્થાન લીધું, જે સોદો 2001માં થયો હતો.
દોડ માટેની
એડિડાસ હાલમાં કેટલાય દોડ માટેના જૂતા બનાવે છે, જેમાં એડિડાસ કંટ્રોલ 5, એડિસ્ટાર રાઇડ (એડિસ્ટાર કુશન 6ના સ્થાને આવેલા), સુપરનોવા સિક્વન્સ (સુપરનોવા કંટ્રોલ 10ના સ્થાને આવેલા) અને સુપરનોવા કુશનિ 7 (જેના સ્થાને ટૂંક સમયમાં સુપરનોવા ગ્લાઈડ આવશે) સહિતના જૂતાનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, તેમના પર્ફોર્મન્સ (રમતગમત માટેના) પોશાકોનો દોડવીરો દ્વારા વ્યાપક ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. એડિડાસ વધુ મોંઘા જૂતા બનાવવા કાંગારુના ચામડાનો પણ ઉપયોગ કરે છે.
ફૂટબોલ (સોકર)
ફૂટબોલ કિટ અને સંલગ્ન સાધનો એડિડાસના મુખ્ય ધ્યાનના ઉત્પાદનો પૈકી એક છે. એડિડાસ મેજર લીગ સોકરમાં તમામ ટીમો માટે પણ તૈયાર પોશાક અને સાધનો પૂરા પાડે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ફૂટબોલ ટીમો માટે ટીમ કિટ્સ પૂરી પાડવામાં એડિડાસ એક મુખ્ય કંપની રહી છે.
એડિડાસ રેફરી કિટ્સ પણ બનાવે છે, જેનો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓમાં અને વિશ્વના ઘણા દેશો તથા લીગ્સ દ્વારા ઉપયોગ થાય છે. યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સમાં એમએલએસ (MLS) મેચોમાં અધિકૃત સ્પોર્ટ્સ રેફરી માટેના પ્રાથમિક પૂરવઠાકારો હોવા છતાં રેફરીઓ એડિડાસની કિટ્સનો જ ઉપયોગ કરે છે. રમતગમત માટેના ફૂટવેરના ક્ષેત્રમાં કંપની નવો ચીલો પાડનાર રહી છે, જેના જાણીતા ઉદાહરણોમાં મજબૂત શુષ્ક પિચો પરની મેચો માટે વપરાતા કોપા મુંડિયાલ મોલ્ડેડ જૂતાનો સમાવેશ થાય છે, જે જૂતા કંપની 40 વર્ષથી બનાવે છે. 1978માં કંપની જે દેશોમાં માલ પહોંચાડતી હતી તે પૈકીના આર્જેન્ટિનાએ જીતેલી ટુર્નામેન્ટના પગલે ખીલા જડેલા આ જૂતાને વિશ્વ કપ નામ આપવામાં આવ્યું હતું. હાલમાં કેટલીક સૌથી જાણીતી ફૂટબોલ ટીમો એડિડાસ દ્વારા સ્પોન્સર થયેલી છે.
લિવરપૂલના ખેલાડી રહી ચૂકેલા ઓસ્ટ્રેલિયાના આંતરરાષ્ટ્રીય ખેલાડી ક્રેગ જોન્સ્ટન દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી પ્રિડેટર બૂટ ડિઝાઇન લાવવા માટે એડિડાસ જાણીતી બની હતી. આ ડિઝાઇનમાં જૂતાના ઉપરના ચામડા માટે સાંકડી ધારવાળું રબરનું માળખુ રાખવામાં આવ્યું છે, જેનો ઉપયોગ બોલને મારતી વખતે તેના પર આવતું જોર વધારવા માટે કરવામાં આવે છે. અત્યંત કુશળ ખેલાડીઓએ દાવો કર્યો હતો કે તેમણે પ્રિડેટર શૂઝ પહેર્યા હોય ત્યારે તેઓ હવામાં બોલને વધુ સહેલાઇથી વળાંક આપી શકતા હતા.પ્રિડેટર ક્રેગ જોન્સ્ટને શોધેલા ટ્રેક્સન સોલમાં પણ ઉપલબ્ધ છે.
ફૂટબોલની વૈશ્વિક નિયમનકારી સંસ્થા ફિફાએ તેની પોતાની વિશ્વ કપ ટુર્નામેન્ટ્સમાં વધુ આક્રમક રમતની તરફેણ માટે ખાસ રીતે તૈયાર કરાયેલા ફૂટબોલના ઉપયોગના આદેશ કર્યા હતા. 2006ના વિશ્વ કપ માટે પૂરા પાડવામાં આવેલા ટીમગેઇસ્ટ દડા ખાસ કરીને અગાઉના દડાની સરખામણીએ કિક વાગે ત્યારે વધુ દૂર જવાની ક્ષમતાને કારણે નોંધપાત્ર બન્યા હતા, જેથી લાંબા અંતરની ગોલ સ્ટ્રાઇક્સમાં વધારો થયો હતો, જેનો હેતુ ગોલ્સની સંખ્યા વધારવાનો હતો. ગોલકીપરો આ ડિઝાઇન ઓછી અનુકૂળ હોવાનું મનાતા હતા. તેમનો દાવો હતો કે આ દડો હવામાં સૂચક અને અંદાજ ન લગાવી શકાય તે રીતે ગતિ કરે છે.
એડિડાસે 2010ના વિશ્વ કપ માટે બીજો નવો દડો રજૂ કર્યો હતો. આ જાબુલાની દડો લોઉઘબોરુઘ યુનિવર્સિટીએ ચેલ્સી એફસી (FC) સાથે મળીને ડિઝાઇન કર્યો હતો અને વિકસાવ્યો હતો. આ દડો અંકુશમાં રાખવો ખૂબ મુશ્કેલ હોવાના કારણે તેણે ખેલાડીઓ, પ્રબંધકો અને ફૂટબોલના પંડિતો દ્વારા ભારે ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આ હળવા અને વધુ ગતિશીલ દડાથી ઘણા શોટ્સ અને પાસ ઓવરહિટ થયા હતા. ટુર્નામેન્ટના શરુઆતના તબક્કામાં લાંબા અંતરના ગોલ્સની ઓછી સંખ્યા માટે કે પછી ગોલ માટેના ગણ્યાગાંઠ્યા ચોકસાઇપૂર્ણ પ્રયાસો માટે જાબુલાનીને વ્યાપકપણે જવાબદાર ગણવામાં આવ્યો હતો.
એડિડાસ અહીં ઉલ્લેખ કરેલા પ્રિડેટર જૂતા ઉપરાંત એફ50 (F50) અને એડિપ્યોર રેન્જના ફૂટબોલ જૂતાઓ પણ બનાવે છે.
ટેનિસ
એડિડાસે ટેનિસ ખેલાડીઓને સ્પોન્સર કર્યા છે અને તાજેતરમાં ટેનિસ રેકેટ્સની એક નવી શ્રેણી રજૂ કરી છે. ફેધર “નિયમિત ખેલાડી” માટે બનાવાય છે જ્યારે રિસ્પોન્સ “ક્લબ ખેલાડી” માટે છે. “ટુર્નામેન્ટ ખેલાડી” માટે એડિડાસનું 12.2 ઔંશ (oz)નું બેરિકેડ ટુર મોડેલ ઉપલબ્ધ છે. મુખ્યત્વે પોશાક અને ફૂટવેર માટે એડિડાસ નીચે મુજબના વ્યવસાયિક ખેલાડીઓને સ્પોન્સર કરે છેઃ એના ઇવાનોવિક, એન્ડી મુર્રે, મારિયા કિરિલેન્કો, કેરોલિન વોઝનિઆસ્કી, જસ્ટિન હેનિન, જો-વિલ્ફ્રેડ સોંગા, દિનારા સાફિના, ડેનિયેલા હન્તુચોવા, એલિસિયા મોલિક, ફર્નાન્ડો વર્ડાસ્કો, ગિલેસ સિમોન, ફર્નાન્ડો ગોન્ઝાલેઝ, ફ્લાવિયા પેન્નેટ્ટા, લૌરા રોબસન, મેલાની ઓઉડિન અને સોરાના કર્સ્ટીઆ. એડિડાસના ટેનિસ પોશાકો ક્લિમાકૂલ ટેક્નોલોજી યુક્ત છે જે અન્ય એથ્લેટિક જર્સીઓ અને જૂતામાં જોવા મળે છે.
નવેમ્બર, 2009માં વિશ્વનો નંબર 4 ખેલાડી એન્ડી મુર્રે 5 વર્ષના $24.5 મિલિયનના કરાર સાથે એડિડાસનો સૌથી વધુ રકમ મેળવનાર સ્ટાર બન્યો હતો.
એડિડાસ દ્વારા સ્પોન્સર્ડ ખેલાડીઓ એડિડાસ ખેલાડી સુધારણા કાર્યક્રમનો લાભ લઇ શકે છે, જેમાં કંપની આ ખેલાડીઓને તેમની કારકિર્દી આગળ ધપાવવા માટે કોચીસ, ફિટનેસ ટ્રેનર્સ અને રમત મનોવિજ્ઞાનીઓ પૂરા પાડે છે. આ કાર્યક્રમમાં ડેરેન કાહિલ અને સ્વેન ગ્રોએનવેલ્ડ જેવા જીવંત દંતકથારુપ કોચ પણ જોડાયા છે.
ગોલ્ફ
એડિડાસગોલ્ફ જર્મની સ્થિત રમતગમતના તૈયાર પોશાકના ઉત્પાદક એડિડાસ અને એડિડાસ જૂથનો એક ભાગ છે, જેમાં રીબોક સ્પોર્ટસવેર કંપની, ટેલરમેઇડ-એડિડાસ ગોલ્ફ કંપની અને રોકપોર્ટનો સમાવેશ થાય છે. એડિડાસ જૂથનો વિશ્વની રમતગમત માલસામાન ઉદ્યોગની અગ્રણી કંપનીઓ સમાવેશ છે અને તે એડિડાસ, રીબોક અને ટેલરમેઇડ-એડિડાસ ગોલ્ફના ત્રણ મુખ્ય ક્ષેત્રો હેઠળ ઉત્પાદોની વ્યાપક શ્રેણી ઉપલબ્ધ કરાવે છે. એડિડાસગોલ્ફ હાલમાં એડિડાસ-બ્રાન્ડના ગોલ્ફ એપેરલ (તૈયાર પોશાક), ફૂટવેર અને સહાયક વસ્તુઓનું વેચાણ અને ઉત્પાદન કરે છે.
કંપનીની સમયરેખાઃ
1997માં એડિડાસ એજી (AG)એ આલ્પાઇન સ્કી વેરમાં વિશેષતા ધરાવતા સોલોમન જૂથને હસ્તગત કર્યું હતું અને તેનું સત્તાવાર કોર્પોરેટ નામ બદલીને એડિડાસ-સોલોમન એજી (AG) કરવામાં આવ્યું હતું, કારણ કે આ ખરીદીની સાથે એડિડાસે ટેલરમેઇડ ગોલ્ફ કંપની અને મેક્સફ્લીને પણ ખરીદી હતી, જેનાથી એડિડાસને નાઇકી ગોલ્ફ સાથે સ્પર્ધામાં ઉતરવાની છૂટ મળી હતી. સોલોમને ટેલરમેઇન અને સ્પોર્ટસ સાધનોનું ઉત્પાદન કરતી બીજી કંપનીઓમાંથી તેનો અંકુશાત્મક હિસ્સો વૈશ્વિક અગ્રણી કંપની એડિડાસ એજી (AG)ને વેચ્યો હતો.
1998માં, એડિડાસ ગોલ્ફ યુએસએ (USA) તેની વ્યાપારિક કામગીરીને ટુલેટિન, ઓરેગનથી કેલિફોર્નિયામાં કાર્લ્સબેડ ખાતેના ટેલરમેઇડ ગોલ્ફના મુખ્યાલયમાં ખસેડી હતી જે કંપની એડિડાસ-સોલોમન દ્વારા હસ્તગત કરવામાં આવી હતી. એડિડાસેગોલ્ફ યુએસએ (USA)એ 30 કર્મચારીઓનું સ્થળાંતર કર્યું હતું. કાર્લ્સબેડ તેની પ્રાથમિક હરીફ કંપની કોલવે ગોલ્ફ કંપનીનું પણ મુખ્યાલય હતું.