cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ચોકલી (તા.જુનાગઢ)
ચોકલી ભારત દેશનાં પશ્ચિમી ભાગમાં સ્થિત ગુજરાત રાજ્યના જુનાગઢ જિલ્લાના જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ચોકલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
પશ્ચિમ કાઠિયાવાડ એજન્સી
પશ્ચિમ કાઠિયાવાડ એજન્સી એ બ્રિટીશ ભારતની રાજકીય અજેન્સી હતી, જે પશ્ચિમી કાઠિયાવાડના રજવાડાંઓનું વાઇસરોય સમક્ષ પ્રતનિધીત્વ અને વહિવટોનું સંચાલન કરતી હતી. આ એજન્સી અંતર્ગત સૌરાષ્ટ્રના હાલાર અને સોરઠ પ્રાંતોના રજવાડાંઓનો વહિવટ કરવામાં આવતો હતો. નવાનગર અને જુનાગઢ આ એજન્સી હેઠળના સૌથી મોટા દેશી રાજ્યો હતા.
એજન્સીના રજવાડાં
પશ્ચિમ કાઠિયાવાડ એજન્સીના વહીવટ અંતર્ગતના રજવાડાંઓ નીચે મુજબ છે :
બિન-સલામી રજવાડાં
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કે. બી. હેડગેવાર
'''ડૉ. કેશવ બલીરામ હેડગેવાર''' (૧ એપ્રિલ ૧૮૮૯ – ૨૧ જૂન ૧૯૪૦), એ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આર. એસ. એસ.)ના સ્થાપક અને સરસંઘચાલક હતા. તેઓ ડૉક્ટરજીના હુલામણા નામે જાણીતા હતા. તેમણે ૧૯૨૫માં નાગપુર ખાતે રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આર.એસ. એસ.)ની સ્થાપના કરી હતી. જેનો ઉદ્દેશ હિંદુત્વની વિચારધારા ધરાવતા એક ભારતની સંકલ્પનાનો પ્રસાર કરવાનો હતો.
શરૂઆતનું જીવન
જ્યારે તેઓ નાગપુરની નીલ સીટી હાઈસ્કુલમાં અભ્યાસ કરતા હતા ત્યારે બ્રિટિશ રાજ દ્વારા પ્રતિબંધિત 'વંદે માતરમ્' ના ગાન બદલ તેમને શાળામાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા હતા. જેને પરિણામે તેમણે આગળનો અભ્યાસ યવતમાળ અને પુણેની રાષ્ટ્રીય શાળામાં કર્યો. મેટ્રીક સુધીનો અભ્યાસ કર્યા પછી ૧૯૧૦માં તેમને બી. એસ. મુંજે (હિંદુ મહાસભાના પ્રમુખ)એ તેમને વૈદકીય અભ્યાસ માટે કોલકત્તા મોકલ્યા.
જૂન ૧૯૧૪માં તેમણે એલ. એમ.એસ. ની પરીક્ષા પાસ કરી અને એક વર્ષની તાલીમ લઈ ૧૯૧૫માં તેઓ નાગપુર આવ્યા.
રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘની સ્થાપના
૧૯૨૦ના દશકમાં હેડગેવારે રાષ્ટ્રીય મહાસભા (કોંગ્રેસ)માં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી હતી. પણ તેની નીતિઓ અને આંતરિક ખટપટો તેમને ગમી નહિ. ૧૯૨૩માં ફાટી નીકળેલા હિંદુ મુસ્લિમ દંગાઓને કારણે એક નવા રાષ્ટ્ર-નિર્માણની સંકલ્પના તેમના વિચારોમાં આકાર પામી. લોકમાન્ય બાળગંગાધર ટિળક અને સાવરકરના લખાણોની તેમના પર ઊંડી અસર પડી. તેમનો વિચાર હતો કે હિંદુઓનો રાષ્ટ્રવાદ સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક વારસાના પાયા પર રચાવો જોઈએ. right|thumb|200x200px|૧૯૩૯ની આર. એસ. એસ.ની મિટિંગમાં હેડગેવાર અને તેમના અન્ય અનુયાયીઓ. ૧૯૨૫માં વિજયા દશમીને દિવસે હેડગેવારે રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘની સ્થાપના કરી. તેનો ઉદ્દેશ હિંદુ સમાજના સાંસ્કૃતિક અને આધ્યાત્મિક વારસાને પુનર્જીવન દઈ સમાજનું પુનર્ગઠન કરવાનો અને તેના દ્વારા દેશને વિદેશી આધિપત્યથી છોડાવવાનો હતો. તેમણે આ સંગઠન માટે 'રાષ્ટ્રીય' શબ્દ પસંદ કર્યો કેમકે તેઓ હિંદુ તરીકેની ઓળખને રાષ્ટ્રીયતા સાથે પ્રતિપાદીત કરવા ધારતા હતા. આ વાતની પુષ્ટિ તેમની શાખાની સભાને અંતે ગવાતી પ્રાર્થના દ્વારા થઈ શકે છે. ૧૯૩૬માં તેમણે સંસ્થાની મહિલા શાખાની શરૂઆત કરી.
ભૈયાજી દાની, બાબા સાહેબ આપ્ટે, બાળાસાહેબ દેઓરસ અને મધુકર રાવ ભાગવત આદિ તેમના શરૂઆતી અનુયાયીઓ હતા. નાગપુર અને આસપાસના ક્ષેત્રોમાં સંઘ શક્તિશાળી બનવા લાગ્યો અને અમુક સમયમાં તે અન્ય પ્રાંતોમાં પણ ફેલાવા લાગ્યો. હેડગેવાર ઘણી જગ્યાએ ફર્યા અને યુવકોને સંઘના કાર્યમાં સહભાગી થવા આમંત્રણ આપતા. ધીમે ધીમે તેમના ઓળખીતાઓ તેમને પ્રેમથી ડોક્ટરજીના હુલામણા નામે સંબોધવા લાગ્યા. તેમની હાકલ થતા સંઘના સ્વયંસેવકો અભ્યાસ માટે કાશી અને લખનૌ જેવા શહેરોમાં ગયા અને ત્યાં પણ સંઘની શાખાઓ સ્થાપી.
રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘની સ્થાપના પછી રાજનૈતિક પ્રવૃત્તિઓ
૧૯૨૫માં રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘની સ્થાપના પછી હેડગેવારે સંઘને ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળ થી દૂર રાખ્યો. બ્રિટિશ વિરોધી જાહેર થાય એવી કોઈ પણ રાજનૈતિક પ્રવૃત્તિથી સંઘ દૂર રહ્યો. રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના લેખક સી. પી. ભીશીકર લખે છે કે,"સંઘની સ્થાપના પછી, ડૉક્ટર સાહેબે તેમના ભાષણો માત્ર હિંદુ સંગઠન પર જ કેંદ્રિત રાખ્યા હતા. તેમાં સરકાર ઉપર સીધી ટિપ્પણીઓ નહિવત્ હતી."
મૃત્યુ અને વારસો
જીવનના પાછલા વર્ષોમાં તેમની તબિયત બગડવા લાગી. તેમને પ્રાયઃ પીઠનો દુઃખાવો રહેતો. તેમણે સંઘની સત્તાઓ એમ. એસ. ગોલવલકરને સોંપી, જેઓ આગળ જઈ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના સંઘચાલક બન્યા. ૧૯૪૦માં ગરમ પાણીના ઝરાના ઉપચાર માટે તેમને બિહારના રાજગૃહીમાં લઈ જવામાં આવ્યા.
૧૯૪૦માં તેમણે સંઘ શિક્ષા વર્ગમાં સ્વયંસેવકોને છેલ્લું ઉદ્‌બોધન કર્યું. તેમાં તેમણે જણાવ્યું કે: 'આજે હું મારી આંખ સમક્ષ એક સૂક્ષ્મ હિંદુ રાષ્ટ્ર જોઈ રહ્યો છું." ૨૧ જૂન ૧૯૪૦ના દિવસે નાગપુરમાં તેમનું મૃત્યુ થયું. તેમની અંત્યેષ્ટી નાગપુરના રેશમ બાગમાં સંપન્ન કરવામાં આવી.
સંદર્ભો
શ્રેણી:મરાઠી લોકો શ્રેણી:સંદિગ્ધ વાક્યો વાળા લેખો શ્રેણી:૧૯૪૦માં મૃત્યુ
પાંચાકોઇ (તા.નસવાડી)
પાંચાકોઇ (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ  ભાગમાં આવેલા  નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાંચાકોઈ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
મધ્ય આફ્રીકી ગણતંત્રનો રાષ્ટ્રધ્વજ
મધ્ય આફ્રીકી ગણતંત્રના રાષ્ટ્રધ્વજના આલેખનકાર બાર્થોલોમ્યુ બોગાન્ડાનું માનવું એમ હતું કે આફ્રીકા અને ફ્રાન્સએ સાથે મળીને ચાલવું એટલે તેમણે ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રધ્વજના રંગો અને સમગ્ર આફ્રીકાના રંગો પીળો, લાલ અને લીલો એમનું મિશ્રણ કરી ધ્વજ બનાવ્યો.
ધ્વજ ભાવના
સત્તાવાર રીતે લાલ રંગ આઝાદીની લડત દરમિયાન દેશના નાગરિકોએ વહાવેલા અને ભવિષ્યમાં દેશની રક્ષા માટે તત્પર નાગરિકોના વહેનારા રક્તનું, ભૂરો રંગ આકાશ અને આઝાદીનું, સફેદ શાંતિ અને ગૌરવનું, લીલો આશા અને શ્રદ્ધાનું, પીળો રંગ સહનશીલતાનું પ્રતિનિધિત્ત્વ કરે છે.
શ્રેણી:રાષ્ટ્રધ્વજો
અવાણીયા (તા. માળીયા હાટીના)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા   જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા   માળીયા હાટીના તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માળીયા હાટીના તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ધવલાગિરી પ્રાંત (નેપાળ)
thumb|300px|ધવલગિરી ક્ષેત્ર
ધવલગિરી ક્ષેત્ર નેપાળનું ક્ષેત્રિય વર્ગીકરણ અનુસાર પશ્ચિમાંચલ વિકાસ ક્ષેત્ર નો એક ક્ષેત્ર છે. આ ક્ષેત્ર ને ૪ જિલ્લા (નાપાલી: જિલ્લા) માં વર્ગીકૃત કરાયા છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:નેપાળ શ્રેણી:નેપાળના પ્રાંતો શ્રેણી:નેપાળની ભૂગોળ
કેરાળા (તા. સાવરકુંડલા)
કેરાળા (તા. સાવરકુંડલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાવરકુંડલા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કેરાલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વિઠ્ઠલપુરા (તા. ઠાસરા)
વિઠ્ઠલપુરા (તા. ઠાસરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ઠાસરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વિઠ્ઠલપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલીં, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઠાસરા તાલુકો
ભરૂચ
ભરૂચ ભારત દેશની પશ્ચિમે આવેલાં ગુજરાત રાજ્યના ભરૂચ જિલ્લાનું આશરે ૧૦ લાખથી વધુ વસ્તી ધરાવતું એક શહેર છે, જે આ જિલ્લાનું વડુંમથક પણ છે અને દરિયાઈ બંદર છે.
જુદા-જુદા કાળ દરમ્યાન અવિરત પણે પૂર્વ અને પશ્ચિમનાં દેશો વચ્ચે તેજાના અને રેશમનાં વહાણમાર્ગમાં અગત્યનાં વેપારી મથક તરીકે ટકી રહ્યું હોવાથી ઇતિહાસમાં તે અનેકવિધ નામોથી જાણીતું છે, જેમકે ભરાકચ્છ, ભૃગુકચ્છ, બ્રૉચ અને ભરૂચ. બ્રિટિશરો અનેક ભારતીય શબ્દોનો ઉચ્ચાર સ્પષ્ટપણે નહોતા કરી શક્તાં અને માટે તેમણે મૂળ નામોને પોતે ઉચ્ચારી શકે તેવા નામોથી ઓળખવાનું રાખ્યું હતું, આજ પરંપરા હેઠળ અન્ય અને અનેક શહેરોની જેમ જ બ્રિટિશ રાજ દરમ્યાન ભરૂચ અધિકૃત રીતે બ્રૉચ (Broach) તરિકે ઓળખાતું હતું.
ભરૂચ એક સમયે ફક્ત નાનું ગામ હતું, પરંતુ નર્મદા નદી પરનાં તેના અગત્યનાં સ્થાનને કારણે કે જેણે તેને નદી માર્ગે મધ્ય અને ઉત્તર ભારતનાં શહેરો-નગરો સાથે જોડ્યું, અને ખંભાતના અખાતમાં પણ તેનું જે સ્થાન છે, તેને કારણે દરિયામાર્ગે યાતાયાત થતો હતો તેવા સમયમાં ભરૂચનો ઉત્તરોત્તર અગત્યનાં બંદર, વેપારી મથક અને એક સમયે જહાજવાડા તરીકે થ્તો જ ગયો. થોડા સમય પહેલાં સુધી વાહનવ્યવહારનો એકમાત્ર ઉપાય હતો જળમાર્ગ, આ ગાળા દરમ્યાન તેના આગવા ભૌગોલિક સ્થાનને કારણે ભરૂચ યુગોથી ફક્ત પૂર્વ-પશ્ચિમ વચ્ચે જ નહી, પરંતુ ભારતની અંદર પણ નર્મદાકાંઠે વિકસેલા ધનાઢ્ય રજવાડાઓ અને છેક ગંગા કાંઠા અને દિલ્હી સુધીના વિસ્તારો માટે વાહનવ્યવહાર પુરો પાડી શકતું હતું.
ચોક્કસપણે એ વાતનાં પુરાવા મળી આવે છે કે ઈ.પૂ. ૫૦૦ના ગાળામાં ભરૂચની ખ્યાતી દરિયાઈ અને જમીન એમ મિશ્ર માર્ગે વેપાર કરતા અરબ અને ઈથિઓપિઆનાં વેપારીઓમાં પહોંચેલી હતી. આ વેપારીઓ તેમનો માલ પશ્ચિમમાં છેક ઇજિપ્ત, ગ્રીસ, પર્શિયન રાજ્યો, રોમન સામ્રાજ્ય, અને વેનિસ સુધી પહોંચાડતા હતા અને માટે છેક આ બધા પ્રદેશોમાં પણ ભરૂચ જાણીતું હતું. એમ માનવામાં પણ કોઇ અતિશયોક્તિ નથી કે ફોનેશિયનો પણ ભરૂચ વિષે જાણતા હતાં અને તે કારણે ભરૂચ આદિકાળથી ભારતીય ઉપખંડ અને દૂર પૂર્વનાં દેશોથી છેક નૈઋત્ય એશિયા, મધ્ય-એશિયા, ભૂમધ્ય પ્રદેશ અને ઉત્તર આફ્રિકા તથા છેક યુરોપ સુધી થતાં વૈભવી દ્રવ્યોનાં વ્યાપારમાં મહત્વનું બંદર સ્થાપિત થયેલું હતું.
ઇતિહાસ
નર્મદા નદીના તટ પર વસેલું આ શહેર ઇસ પૂર્વે ૫૦૦થી અસ્તિત્વ ધરાવતું પ્રાચીન ઐતિહાસિક નગર છે. આ શહેરનું પ્રાચીન નામ ભૃગુકચ્છ હતું. જે ભૃગુઋષિનાં નામ પરથી પડ્યું હતું. મહર્ષિ ભૃગુએ આ વિસ્તાર, કે જે તે સમયે લક્ષ્મીની માલિકી હેઠળ હતી, તેમાં કામચલાઉ રહેવાની રજા માંગી, અને પછી અહીં આશ્રમ સ્થાપ્યો હતો. ભૃગુ ઋષિએ આ સ્થળ ક્યારેય છોડ્યું નહી. આજે પણ ભૃગુ ઋષિનો આશ્રમ નર્મદા નદીને કિનારે આવેલો છે. આ શહેર એ ગુજરાત રાજ્યનું સૌથી પૌરાણિક જાણીતુ બંદર હતુ, જે આરબ તથા ઇથિયોપિઆના વ્યાપારિઓ પણ જાણતા હતા. અહિંથી ભારતના પશ્ચિમમાં આવેલા તે સમયના રાજ્યો સાથે વ્યાપાર થતો હતો. ભરુચથી દક્ષિણ ભારત તથા ઈજિપ્ત અને આરબ રાજ્યો સાથે વ્યાપાર થતો હતો. નર્મદા પુરાણમાં રેવા ખંડમાં જણાવ્યા મુજબ ભરૂચ શહેર ભૃગુઋષિએ નર્મદા નદીના કિનારા પર કૂર્મ (કાચબા)ની પીઠ પર નંદન સંવત્સરમાં મહા સુદ પાંચમને દિવસે વસાવ્યું હતુ.
અન્ય એક માન્યતા પ્રમાણે હાલમાં જે ભરૂચ નામ છે તે "Broach" શબ્દ પરથી આવેલ છે. જુના જમાનામાં ભરૂચ ઘણું મોટું બંદર હતું.અને અરબસ્તાન તથા ખાડીના દેશોના વેપારીઓ વેપાર કરવા આવતા હતા. ઇરાનના ફારસી લોકોએ આ "બ્રોચ" નામ પાડયું. આ જોડણી છુટી પાડતાં તે બર્+ઓચ થાય છે. "બર્" એટલે "ટેકરો" અને "ઓચ" એટલે "વસેલું"- "ટેકરા પર વસેલું" એટલે "બ્રોચ". "બ્રોચ" નું અપભ્રંશ થતા તે "ભરૂચ" બન્યું. હાલમાં પણ જુના શહેરમાં આ ઉંચા નીચા ટેકરા જોઇ શકાય છે જે નદી પાસે આવેલા છે.
ઉત્ખનન પુરાવા
ભરૂચમાં નર્મદા નદીના તીર પાસે થયેલા ઉત્ખનનમાં ઘણા પુરાતત્ત્વિય અને સ્થપત્યને લગતા અવશેષો ઉજાગર થયા છે, ખાસ કરીને મંદિરો. ઇતિહાસમાં જોતા જણાય છે કે ભરૂચ મૌર્ય વંશ (ઇ.પૂ. ૩૨૨-૧૮૫), પશ્ચિમી ક્ષત્રપો (શક), ગુપ્ત વંશ અને ગુર્જરોના શાસન હેઠળ હતું..
ઐતિહાસિક પૂરાવાઓ પરથી જાણ થાય છે કે ગુર્જરોએ ભિનમાળ (કે શ્રીમાળ)માં રાજધાની ધરાવતું રાજ્ય સ્થાપ્યું હતું. ભરૂચનું રાજ્ય એ આ મૂળ રાજ્યનો વિસ્તાર પામીને રચાતું હતું.
મુઘલ કાળ દરમ્યાન તે ગુજરાતની સલ્તનતનો ભાગ હતું અને ત્યારબાદ બ્રિટિશ રાજનો ભાગ બન્યું.
ગ્રીક અને રોમન લોકો તેને બારિગાઝા (Barygaza) તરીકે ઓળખતા અને સંભવતઃ અહિં ગ્રીક વેપારીઓનો વસવાટ પણ હતો. કમ્બોજ-દ્વારાવતિ માર્ગના દક્ષિણના છેવાડે આવેલું હોવાથી પહેલી સદીમાં લખાયેલા રાતા સમુદ્રના પેરિપ્લસ (Periplus of the Erythraean Sea)માં તેનો રોમન વેપારીઓ સાથેના વેપારમાં મહત્વના ભાગીદાર તરીકે સઘન ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. એક પેરિપ્લસમાં તો એવો પણ ઉલ્લેખ છે કે આ વિસ્તારમાં અનેક ગ્રીક ઇમારતો અને કિલ્લાઓ હતા, જો કે ભૂલભરી રીતે આ બધી ઇમારતોને અને વિસ્તારને એલેક્ઝાંડર સાથે જોડવામાં આવી છે, પરંતુ એલેક્ઝાંડર કદી અહિં સુધી પહોંચી જ શક્યો નહોતો. આ પેરિપ્લસમાં ઇન્ડો-ગ્રીક સિક્કાઓ પણ આ વિસ્તારમાં ચલણમાં હોવાનું નોંધેલું છે.
સાહિત્યમાં
ઐતહાસિક નવલકથા કરણ ઘેલોમાં ભરૂચને ભૃગુપુર તરીકે વર્ણવામાં આવ્યું છે.
નર્મદા નદી
નર્મદા નદી એ ભારતમા આવેલી પવિત્ર નદી છે. લોકો તેની પૂજા અને પરિક્રમા કરે છે.
સિદ્ધિ વિનાયક મંદિર
મકતમપુર પાસે આવેલું જાણીતું ભગવાન ગણપતિ (રિદ્ધિ સિદ્ધિ દેવતા)નું મંદિર ખુબજ પ્રખ્યાત છે. મુંબઈ ખાતે આવેલા રિદ્ધિ સિદ્ધિ વિનાયક મંદિર અને અષ્ટ વિનાયક તરીકે ઓળખાતાં આઠ ગણેશ મંદિરો સિવાય આ ભારતમાં આવેલું બીજું મંદિર છે.
ગુમાનદેવ
ભરુચ થી ઝઘડિયા જતા વચ્ચે ૨૦ કિ.મી. દૂર આવેલા ગુમાનદેવ નામના નાના ગામમાં પવિત્ર અને પ્રખ્યાત હનુમાનજીનુ મંદિર આવેલુ છે.
જૂનો કિલ્લો
કિલ્લો ઉંચી ટેકરી ઉપર બાંધાયેલો છે જ્યાંથી નર્મદા નદી સુંદર રીતે જોઇ શકાય છે. હાલમાં આ કિલ્લામાં કલેક્તર કચેરી અને દિવાની અદાલતો બેસે છે. આ ઉપરાંત જુની ડચ ફેક્ટરી, દેવળ, વિક્ટોરીયા ટાવર અને અન્ય ઇમારતો પણ આવેલી છે. જુના કિલ્લથી અશરે ત્રણેક કિ.મી.નાં આંતરે જુની ડચ કબરો આવેલી છે અને નજીકમાં જ પારસી ડુંગરવાડી આવેલી છે.
જામા મસ્જિદ
કિલ્લાની નીચે આવેલી ઇસ ૧૪૦૦ મા બનાવાયેલી આ મસ્જિદનું બાંધકામ ૮૬ થાંભલા પર થયું છે.
ભ્રુગુ ઋષિનું મંદિર
ભ્રુગુ ઋષિનું પ્રાચીન મંદિર ભરુચ શહેરની પશ્ચિમમાં આવેલું છે.
જુના અંબાજી
જુના અંબાજીનુ પ્રાચીન મંદિર દાંડિયા બજાર પાસે આવેલ છે.
કબીર વડ
મહાન સંત કબીર અહીં રહ્યા હતા, કહેવાય છે કે એમણે દાતણ તરીકે ઉપયોગ કરીને ફેંકી દીધેલી ડાળીનો મોટા વડના ઝાડમાં વિકાસ થયો, જે આજે કબીરવડ તરીકે ઓળખાય છે.
આ ઉપરાંત જૈન દેરાસર અને સ્વામિનારાયણ મંદિરની પણ અન્ય જોવાલાયક સ્થળોમાં ગણતરી કરી શકાય.
સામાજીક સંસ્થા
ભરુચ ખાતે અનેક સામાજીક સંસ્થાઓ માનવ કલ્યાણ ક્ષેત્રે કાર્યરત છે. જેમાં સેવા રૂરલ ઝઘડીયા, નારદેશ ભરુચ, લાભુબેન મિસ્ત્રી ટ્રસ્ટ ઉપરાંત રોટરી, લાયન્સ, જેસીસ અને કલાજગતના માધ્યમથી જનજાગ્રુતિ અને સામાજીક ચેતના જગાવવા ભાઈશ્રી તરુણ બેન્કર થીયેટર, ટેલીવિઝન અને ફિલ્મનુ સર્જન, પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે. મહારોગ એઇડસ, કેન્સર, દારૂબંધી, દહેજપ્રથા અને હવે બેટી બચાવો અને સ્ત્રીભ્રુણ હત્યા અટ્કાવો વિષય અંગે ઝુંબેશ ચલાવી રહ્યા છે. બેટી બચાવો અને સ્ત્રીભ્રુણ હત્યા અટકાવો વિષય ઉપર તૈયાર કરેલ ટેલીફિલ્મ "દીકરી દેવો ભવઃ"ના વિનામૂલ્યે જાહેર શો ગુજરાત રાજ્યની શાળા, કોલેજ અને સામાજીક સંસ્થાઓના ઉપક્રમે કરી રહ્યા છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:ભરૂચ તાલુકો
કાંગર્યામાળ
આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:સુબિર તાલુકો
મહાત્મા ગાંધી સેતુ (બિહાર)
સંદર્ભ
શ્રેણી:બિહાર
કોલમ્બિયાનો રાષ્ટ્રધ્વજ
કોલમ્બિયાના ધ્વજ માટે કોઈ ચોક્કસ સત્તાવાર રંગોની ઝાંય નક્કી નથી કરાયેલ.
ધ્વજ ભાવના
પીળો રંગ સૂર્ય, સાર્વભૌમત્વ અને ન્યાયનું, ભૂરો રંગ પાણીનું અને લાલ રંગ આઝાદી મેળવવા ચળવળકારોએ વહાવેલ રક્તનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
શ્રેણી:રાષ્ટ્રધ્વજો
અકાખેડા
અકાખેડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંખેડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અકાખેડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:સંખેડા તાલુકો
બામણફળિયા (તા.નાંદોદ)
બામણફળિયા(તા.નાંદોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વપટ્ટીમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા નાંદોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. બામણફળિયા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:નાંદોદ તાલુકો
મેંદરડા તાલુકો
મેંદરડા તાલુકાનાં ગામો
મેંદરડા તાલુકામાં ૪૭ ગામો આવેલા છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ શ્રેણી:જૂનાગઢ જિલ્લો
ચોરવાડી (તા.જુનાગઢ)
ચોરવાડી ભારત દેશનાં પશ્ચિમી ભાગમાં સ્થિત ગુજરાત રાજ્યના જુનાગઢ જિલ્લાના જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામ ગીરનારથી દક્ષિેણે ૪ કી.મી. દુર આવેલુ છે.
લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન તેમજ બાંધકામ નો છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, મગફળી રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, પોસ્ટ ઓફીસ, પેટા આરોગ્ય કેંદ્ર અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
કરશનપુરા
કરશનપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મહેસાણા તાલુકો
અષાઢ વદ ૧૩
અષાઢ વદ ૧૩ને ગુજરાતીમાં અષાઢ વદ તેરસ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના નવમા મહિનાનો અઠ્ઠાવીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના ચોથા મહિનાનો અઠ્ઠાવીસમો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
વરેલી (માંડવી,સુરત)
વરેલી (માંડવી,સુરત) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી  તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વરેલી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.
શ્રેણી:માંડવી તાલુકો(સુરત) શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
કોમોરોસનો રાષ્ટ્રધ્વજ
કોમોરોસના ધ્વજનું ચિત્રણ ઈ.સ. ૨૦૦૧માં નક્કી થયું હતું અને માન્યતા ઈ.સ. ૨૦૦૨માં મળી હતી. અર્ધચંદ્ર અને તારા ઈ.સ. ૧૯૭૫થી વિવિધ સ્વરૂપે દર્શાવાતા હતા.
ધ્વજ ભાવના
ધ્વજમાં ચાર પટ્ટા છે જે દેશના ચાર ટાપુઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, પીળો રંગ મોહેલીનો, સફેદ રંગ મયોટ્ટેનો, લાલ અંઝુઆનો, ભૂરો ગ્રાન્ડે કોમોરેનો તથા અર્ધ ચંદ્ર અને તારા ઇસ્લામનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જે દેશનો મુખ્ય ધર્મ છે.
શ્રેણી:રાષ્ટ્રધ્વજો
સુખપુર (તા. માળીયા હાટીના)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા   જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા   માળીયા હાટીના તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
માનવ ગોહીલ
માનવ ગોહીલ (જન્મ : ૯ નવેમ્બર ૧૯૭૪) એ એક ભારતીય ટેલીવિઝન અને ફીલ્મ અભિનેતા છે. તેઓ "કહાની ઘર ઘર કી" ન્દ્વાઆમ્રાઅની ટીવી ધારાવહીક દ્વારા જાણીતા બન્યા હતા. ત્ સિવાય તેમણે ડાન્સ રિયાલીટી શો "નચ બલીયે -૨", જાસૂસી ધારાવાહીક "સી. આઈ. ડી."માં પણ કાર્ય કર્યું છે. હાલમાં તેઓ તેનાલીરામા નામની ધારાવાહીમાં રજા કૃષ્ણ દેવરાયની ભૂમિકા ભજવે છે.
કારકીર્દી
સ્નાતક સુધીનો અભ્યાસ કર્યા પછી તેમણે મનોરંજન ક્ષેત્રને વ્યાવસાયિક ધોરણે અપનાવવાનો નિર્ણય કર્યો. તેમણે કહાની ઘર ઘર કી, કસૌટી, કુસુમ, અગલે જનમ મ્હે બિટિયા હી કીજો અને બડ્ડી પ્રોજેક્ટ જેવી ધારાવાહીકમાં અભિનય કર્યો છે. તેમણે મંદિરા બેદી સાથે "ફેમ ગુરુકુલ"નામના શોનું સંચાલન પણ કર્યું છે.
હિન્દી ફિલ્મ સિવાય સ્વરૂપ સંપટ સાથે તેમણે ગુજરાતી ફીલ્મ, સપ્તપદીમાં પણ અભિનય કર્યો છે.
આ સાથે તેમણે ખાલિદ મહોમ્મદ ના "કેનેડી બ્રીજ" અને ઈલા અરુણના "લેડી ફ્રોમ ધ ઓશન" નામના નાટકો માં પણ અભિનય કર્યો છે. તેમણે હોન્ડા અમેઝ, વોલ્ક્સ વેગન, આઈ. સી.આઈ. સી.આઈ. અને મહિન્દ્રા આદિની જાહેરતોમાં કામ કરેલ છે.
ખાનગી જીવન
તેમનો જન્મ ગુજરાતના સુરેન્દ્રનગરમાં થયો હતો. ત્યાર બાદ તેઓ અભ્યાસ અર્થે વડોદરા જઈ વસ્યા હતા. તેમણે કોમર્સમાં સ્નાતક અને એમ. બી. એ. નો અભ્યાસ વડોદરામાં પૂરો કર્યો. તેમના લગ્ન ટેલિવીઝન અભિનેત્રી શ્વેતા કાવત્રા સાથે થયા છે. . તે બંને એ સાથે મળી નચ બલીયે - ૨ માં ભાગ લીધો હતો. અહીં માનવને બેસ્ટ ડાન્સરનો ખિતાબ મળ્યો હતો. ૧૧ મે ૨૦૧૨ના દિવસે તેમને એક બાલિકા જન્મી હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
કેદારીયા (તા. જેસર)
કેદારીયા (તા. જેસર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જેસર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કેદારીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જેસર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ડેરવાણ (તા.જુનાગઢ)
ડેરવાણ ભારત દેશનાં પશ્ચિમી ભાગમાં સ્થિત ગુજરાત રાજ્યના જુનાગઢ જિલ્લાના જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ડેરવાણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
વાંધરોલી (તા. ગળતેશ્વર)
વાંધરોલી (તા. ગળતેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગળતેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંધરોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલીં, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગળતેશ્વર તાલુકો
૪ ગુરખા રાઈફલ્સ
૪ ગુરખા રેજિમેન્ટ એ ભારતીય ભૂમિસેના ની એક પાયદળ રેજિમેન્ટ છે. તેમાં ભારતીય અને નેપાળ મૂળના ગુરખા સૈનિકોને ભરતી કરવામાં આવે છે. આ રેજિમેન્ટમાં પાંચ પલટણો છે. રેજિમેન્ટને બ્રિટિશ ભારતીય સેનાના ભાગરૂપે ઇસ ૧૯૫૭માં ઉભી કરવામાં આવી હતી. ઈસ ૧૯૪૭માં ભારત ને સ્વતંત્રતા મળી તે સમયે તે ભારતીય સેનામાં સમાવાઈ.
રેજિમેન્ટ આફ્રિકા, યુરોપ અને એશિયા માં લડી ચૂકી છે જેમાં દ્વિતીય અફઘાન યુદ્ધ, ચીન માં બોક્સર વિદ્રોહ, પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ અને દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ સામેલ છે. સ્વતંત્રતા બાદ તેણે ભારત-પાકિસ્તાન ના તમામ યુદ્ધ તેમજ ૧૯૬૨ના ભારત-ચીન યુદ્ધ દરમિયાન લડાઈમાં ભાગ લીધો છે. રેજિમેન્ટ સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ ની શાંતિસેનામાં પણ સામેલ થઈ ચૂકી છે.
ઇતિહાસ
૧૮૫૭ના વિપ્લવ સમયે પિથોરાગઢ, ઉત્તર પ્રદેશ ખાતે તત્કાલીન જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં લઈ અને વધારાની ગુરખા રેજિમેન્ટ ઉભી કરાઈ જેને ૧૯મી બંગાળ સ્થાનિય પાયદળ રેજિમેન્ટ એવું નામ અપાયું. ૧૮૬૧માં ગુરખા રેજિમેન્ટને ક્રમબદ્ધ કરાતાં આ રેજિમેન્ટને ૪ ગુરખા રાઈફલ્સ નામ અપાયું. ૧૯૨૪માં તેનું નામ બદલી અને ૪ પ્રિન્સ ઑફ વેલ્સની ગુરખા રાઈફલ્સ નામ અપાયું. તે સમયે બ્રિટિશ રાજા એડવર્ડ આઠમાને કર્નલ-ઇન-ચીફ બનાવાયા. સ્વતંત્રતા સમયે આ રાજાશાહી નામ દૂર કરવામાં આવ્યું અને હાલનું નામ અપાયું.
૧૮૬૬માં બાકલોહને ચંબા ના રાજા પાસેથી આ રેજિમેન્ટના મુખ્યાલય માટે સંપાદિત કરવામાં આવ્યું અને ડેલહાઉસી ખાતે અંગ્રેજ સૈનિકો માટે વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી અને આ માટે રૂપિયા ૫૦૦૦ ચૂકવાયા. આ સ્થળ રેજિમેન્ટના મુખ્યાલય તરીકે ઈસ ૧૯૪૮ સુધી કાર્યરત રહ્યું.
૧૮૫૭-૧૯૧૪
૧૮૫૭ અને ૧૯૧૪ વચ્ચે રેજિમેન્ટ ઉત્તર-પૂર્વ અને ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં નાના યુદ્ધોનો ભાગ બની. જેમાં મિઝોરમ અને દ્વિતીય અફઘાન યુદ્ધ મુખ્ય હતું. ૧૯૦૦ની સાલમાં ચીનમાં બોક્સર વિગ્રહ દબાવવા માટે રેજિમેન્ટને તૈનાત કરવામાં આવી હતી.
૧૯૦૩માં સોમાલીયા ખાતે ત્રીજા સોમાલિલેન્ડ અભિયાન દરમિયાન રેજિમેન્ટના કેપ્ટન વિલિયમ જ્યોર્જ વોકર રેજિમેન્ટ માટે વિક્ટોરીયા ચંદ્રક મેળવનાર પ્રથમ અફસર બન્યા.
પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ
૨/૪ ગુરખા રાઈફલ્સને પણ મેસોપોટેમિયા ખાતે લડાઈમાં હિસ્સો લેવાનો મોકો મળ્યો.
૩/૪ ગુરખા રાઈલ્સ પલટણને ઉભી કરવાનો યુદ્ધ દરમિયાન આદેશ મળ્યો પરંતુ એક કારકુની ક્ષતિને કારણે ૪/૩ ગુરખા રાઈફલ્સ એટલે કે ૪થી પલટણ ૩ ગુરખા રાઈફલ્સ ઉભી થઈ ગઈ. ૩/૪ ને બાદમાં બાકલોહ ખાતે દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન ૧ ઓક્ટોબર ૧૯૪૦માં ઉભી કરવામાં આવી.
પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધની યુદ્ધ નોંધ
ભારતીય પલટણોની પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ યુદ્ધ નોંધ જેમાં ૧/૪ ગુરખા રાઈફલ્સ પણ સામેલ છે તેને ડિજિટાઈઝ સ્વરૂપે ઝુનિવર્સ પર મૂકવામાં આવી છે. તેમાં પલટણની રોજબરોજની પ્રવૃત્તિ, તેની તૈનાતી, અફસરોના અનુભવ વગેરે રસપ્રદ બાબતોની તેમાં નોંધ છે.
દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ
દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન તત્કાલીન જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં લેતાં ૩/૪ અને ૪/૪ એમ બે પલટણો ઉભી કરવામાં આવી. રેજિમેન્ટની પલટણોએ ઈરાક, સિરિયા, ઇજિપ્ત, સાયપ્રસ, ઈટલી અને બર્મા ઉપરાંત નાગાલેંડ, મણિપુર અને મિઝોરમ ખાતે યુદ્ધમાં ભાગ લીધો.
બર્મા અભિયાન
આ અભિયાનમાં ૧/૪ પલટણે ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૨માં સિટ્ટાંગ પુલની લડાઈમાં ભાગ લીધો અને ભારતમાં પીછેહઠમાં પણ તેણે ભૂમિકા ભજવી. ૧૯૪૪માં ઇમ્ફાલ ની લડાઈમાં પલટણે મોટા પ્રમાણમાં જાનહાનિ વેઠી.
૩/૪ પલટણ દ્વિતીય ચિંદિત અભિયાન અને ઓપરેશન થર્સડેનો ભાગ બની.
૪/૪ પલટણે ૧૯૪૫માં મેન્ડેલે ટેકરી કબ્જે કરવાની કાર્યવાહીમાં નામના મેળવી.
ઈરાક, સિરિયા અને ઈટાલિ
૨/૪ પલટણે આ અભિયાનમાં ભાગ લીધો. ફ્રાન્સના પતન બાદ ઈરાક પર હુમલાનો ખતરો વધી ગયો હતો. તેને ખાળવા માટે કરાંચી ખાતેથી મે ૧૯૪૧માં પલટણને શત્ત-અલ-અરબ ખાતે તૈનાત કરવામાં આવી. તેણે ૨૪ મે ૧૯૪૧ ના રોજ બસરા અને યુફ્રેટિસ નદીનો પશ્ચિમ કાંઠો કબ્જે કરવાની કાર્યવાહીમાં ભાગ લીધો. ૨૫ મે ના રોજ તેને વિમાન દ્વારા હબ્બાનિયાના વાયુ મથક ખાતે મદદ અને બચાવ કાર્ય માટે મોકલવામાં આવી. તેના પર ઈરાકી ભૂમિદળ અને જર્મની ની વાયુસેના જે મોસુલ અને બગદાદ ખાતે તૈનાત હતી તેના દ્વારા હુમલો કરાયો હતો.
જુન ૧૯૪૧માં ઈરાકના સફળ અભિયાન બાદ જેમાં હડીથા પર કબ્જો પણ સામેલ હતો, પલટણને તેને સિરિયા-તુર્કી સરહદ વિચિ ફ્રેન્ચ સૈન્ય સામે તૈનાત કરવામાં આવી. તેણે ડિર-એ-ઝોર કબ્જે કર્યું. તેણે રાફા પણ કબ્જે કર્યું જે પાછળથી ઇસ્લામી આંતકવાદી જૂથ ઇસ્લામિક સ્ટેટ ના કેન્દ્ર તરીકે કુખ્યાત બન્યું.
રેજિમેન્ટનો પુસ્તકોમાં ઉલ્લેખ
લેખક જ્હોન માસ્ટર્સ રેજિમેન્ટમાં અફસર હતા અને તેમણે સરહદી પ્રાંત, ઈરાક અને બર્માના અભિયાનમાં ભાગ લીધો હતો. એક તબક્કે તેઓ ૩જી પલટણનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા હતા. તેમના પુસ્તકો બ્યુગલ્સ એન્ડ અ ટાઈગર, ધ રોડ પાસ્ટ મેન્ડેલે અને પીલગ્રીમસ સન ભારતીય સેના અને ૪ ગુરખા રેજિમેન્ટની તત્કાલીન જીવનનું વર્ણન કરે છે.
પરંપરાઓ
રેજિમેન્ટની ઘણી પરંપરાઓ બ્રિટિશ ગ્રિનજેકેટ્સ રેજિમેન્ટ સાથે મળતી આવે છે. ભારતીય સેનાની અન્ય રાઈફલ રેજિમેન્ટ મુજબ તે મિનિટના ૧૮૦ કદમના દરે કૂચ કરે છે. રેજિમેન્ટના અફસરો કાળા રંગનો દોરો ખમીસ પર પહેરે છે જેના અંતે સીટી બાંધેલી હોય છે. રેજિમેન્ટ તેમની સાદગી માટે ગૌરવ અનુભવે છે અને તેઓ ઠસ્સાભરી ઉજવણીઓ નથી રાખતા. તમામ સૈનિકો ૪જીઆર કાળા રંગની ધાતુમાં ખભ્ભા પર પહેરે છે. ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૯થી બ્રિટિશ ભૂલભરેલા ઉચ્ચારણ અને નામ ગોરખાથી બદલી અને સાચું નામ ગુરખા કરવામાં આવ્યું છે.
રેજિમેન્ટનું મુખ્યાલય
શરૂઆતથી રેજિમેન્ટનું મુખ્યાલય બાલકોહ ખાતે સ્થાપવામાં આવ્યું હતું.
૧૯૪૭માં સ્વતંત્રતા પહેલાં ભારતના સર્વોચ્ચ સેનાપતિએ તમામ ગોરખા રેજિમેન્ટને આદેશ આપ્યો કે જે ગોરખા રેજિમેન્ટ ભારતીય સેનામાં રહેવા પસંદ કરે તેની તમામ સંપત્તિ જેમાં રસોડાંનો સામાન અને રેજિમેન્ટ ભંડોળ પણ સામેલ હતું તે સાબૂત બદલી કરવામાં આવશે. પરંતુ, ૫ જીઆર અને ૯ જીઆર ના અંગ્રેજ અધિકારીઓએ આ આદેશનું પાલન ન કર્યું અને સંપત્તિ અને ભંડોળ સ્વતંત્રતા પહેલાં જ ઈંગ્લેન્ડ હવાલે કરી દીધું. ૪ જીઆર પણ આંશિક રીતે આમ કરવામાં સફળ થઈ. આ ભંડોળ વડે યુદ્ધ સ્મારક બંધાયું, રેજિમેન્ટના ઈતિહાસનો ત્રીજો ભાગ પ્રકાશિત કરાયો અને બાકલોહ ખાતેના ચર્ચથી એક ટેબ્લેટને ઈંગ્લેન્ડ ખાતે લઈ જવાયું.
૧૯૪૮માં કુલ ૫૦ અફસરોને ભારતીય લશ્કરી અકાદમી ખાતેથી તાલીમ બાદ ગુરખા રેજિમેન્ટોમાં નિમણુક અપાઈ જેમાં ૪ જીઆરના ભાગે નવ અફસરો આવ્યા.
બાકલોહથી બદલી
ભારતના ભાગલા બાદ રેજિમેન્ટનું મુખ્યાલય બાકલોહથી ધર્મશાલા ખાતે બદલવામાં આવ્યું. ત્યારબાદ ચક્રાતા અને ક્લેમેન્ટ ટાઉન અને અંતે સાબાથુ ખાતે એપ્રિલ ૧૯૬૦માં સ્થાપવામાં આવ્યું. અહિં ૧ જીઆર અને ૪ જીઆરનું રેજિમેન્ટ મુખ્યાલય વિલિન કરી દેવામાં આવ્યું.
રેજિમેન્ટની પલટણો
તે જેઠી પલટણ તરીકે ઓળખાય છે. તેને કુપવાડા, જમ્મુ અને કાશ્મીર ખાતે આતંકવાદ વિરોધિ કાર્યવાહી માટે સૈન્ય વડાનો શ્રેષ્ઠ પલટણ પુરસ્કાર ૨૦૦૨માં અપાયો હતો. આ પલટણે તંગધાર, પંઝગામ અને લોલાબ ક્ષેત્રમાં ૯૪ વિદેશી આતંકવાદીઓને ઠાર માર્યા હતા. પલટણે બે સૈનિકો ગુમાવ્યા હતા. પલટણને એક સેના ચંદ્રક અને કીર્તિ ચક્ર અપાયું હતું.
૩/૪
આ પલટણ ચિંદિત શૈંલી પલટણ તરીકે ઓળખાય છે. તેણે ઓપરેશન મેઘદૂત દરમિયાન ૮ જમ્મુ અને કાશ્મીર લાઇટ્ ઇન્ફન્ટ્રીનું સ્થાન સિયાચીન ખાતે લીધું હતું અને સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૭માં બિલાફોન્ડ લા ખાતે ચાર દિવસ સુધી પાકિસ્તાની હુમલાઓને ખાળ્યા હતા. આ કાર્યવાહી માટે તેમને ત્રણ મહાવીર ચક્ર, પાંચ વીર ચક્ર, બે સેના ચંદ્રક, એક સૈન્ય વડાનો પ્રશસ્તિપત્ર અને ત્રણ સૈન્ય કમાંડરના પ્રશસ્તિપત્ર એનાયત કરાયા હતા. આ કાર્યવાહીમાં પલટણે ૧૩ સૈનિકો ગુમાવ્યા અને ૨૩ સૈનિકો ઘાયલ થયા.
૪/૪
૪/૪ ને ફોર ફોર પલટણ નામથી ઓળખવામાં આવે છે. તેમાં ગુરુંગ, મગર, લીંબુ અને રાય ગુરખા સૈનિકો હતા. તે દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધમાં બર્મા મોરચે લડી. તેમાં ૯૭ સૈનિકો ગુમાવ્યા અને ૨૮૬ ઘાયલ થયા.
૫/૪
તે કાંચી પલટણ તરીકે ઓળખાય છે.
Notes
<div class="reflist columns references-column-width" style="-moz-column-width: 30em; -webkit-column-width: 30em; column-width: 30em; list-style-type: decimal;">
કંચનપાડા
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
જાન્યુઆરી ૨
૨ જાન્યુઆરી નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો બીજો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન પણ બીજો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૬૩ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જાન્યુઆરી
કોંગોનું લોકતંત્રીય ગણતંત્રનો રાષ્ટ્રધ્વજ
કોંગોમાં છેલ્લા ૧૫ વર્ષમાં ત્રણ ધ્વજને સત્તાવાર માન્યતા મળી છે. હાલના ધ્વજને ઈ.સ. ૨૦૦૬માં માન્યતા મળી.
ધ્વજ ભાવના
લાલ રંગ દેશના શહીદોના રક્તનું, પીળો રંગ દેશની સંપત્તિનું, તારો દેશના ઉજ્જવળ ભવિષ્યનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાષ્ટ્રધ્વજો
એરિસ્ટોટલ
પ્લેટો શિષ્ય, મહાન તત્ત્વજ્ઞાની, ભૌતિક વિજ્ઞાની, તત્ત્વમીમાંસાસક, કવિ, નાટ્યકાર, સંગીતકાર, તર્કશાસ્ત્રિ, મહાન વક્તા, રાજનીતિજ્ઞ, જીવવિજ્ઞાની, વનસ્પતિશાસ્ત્રિ, પ્રાણીશાસ્ત્રિ જેવી બહુમુખી પ્રતિભા ધરાવતા ગ્રિસના યુગપુરુષ, એરિસ્ટોટલ (ગ્રિક: Aristotélēs) (ઇ.પૂ. ૩૮૪ – ઇ.પૂ. ૩૨૨) એલેક્ઝાન્ડર ના શીક્ષક હતા.
વિગત
તેમના ગુરુ પ્લેટો તથા સોક્રેટિસની સાથે જ એરિસ્ટોટલની ગણના પણ પાશ્ચાત્ય ફિલસૂફીના મહાનત્તમ વ્યક્તિઓ માં થાય છે. તેઓ પાશ્ચાત્ય ફિલસૂફીની સર્વગ્રાહી પ્રણાલી, નીતિશાસ્ત્ર સૌંદર્ય શાસ્ત્ર, તર્કશાસ્ત્ર, વિજ્ઞાન, રાજનીતિ અને તાત્વિક મીમાંસાના ગ્રંથોના પ્રણેતા હતા. તેમના ભૌતિક વિજ્ઞાન વિશેના વિચારો નો પ્રભાવ મધ્યયુગીન વિચારધારા થી લઇ છેક નવજાગરણ સુધી રહ્યો. અંતતઃ આધુનિક ભૌતિક વિજ્ઞાન દ્વારા તેમના વિચારો બદલાવામાં આવ્યા. તેમની જૈવિક વિજ્ઞાન વિશેની કેટલીક ટિપ્પણીયો ને છેક ઓગણીસમી સદીમા ખરી હોવાની પુષ્ટિ મળી. તેમનું તર્કશાસ્ત્ર વિશેનું અધ્યયન સૌથી પૌરાણિક માનવામા આવે છે. તેમના આ અધ્યયનોને ઓગણીસમી સદીના આધુનિક પ્રમાણશાસ્ત્રમાં સમાવિષ્ટ કરવામાં આવ્યા. ઇસ્લામિક અને યહૂદી પરંપરાઓંની દાર્શનિક ઔર બ્રહ્મવૈજ્ઞાનિક વિચારધારા પર તેમનો ખુબ ઊંડો પ્રભાવ હતો. ઉપરાંત, મધ્યયુગમાં પણ તેમનો ખ્રિસ્તી ધર્મશાસ્ત્ર પર પ્રભાવ જાળવાયો જે ખાસ કરી ને "ઇસ્ટર્ન ઓર્થોડોક્સ" તથા "રોમન કેથોલિક ચર્ચ" પર જોવા મળે છે. આજે એરિસ્ટોટલ દર્શનના દરેક પાસાનો અભ્યાસ આધુનિક દર્શનશાસ્ત્રમાં થતો જોવા મળે છે. એરિસ્ટોટલ દ્વારા વિપુલ પ્રમાણમાં ગ્રંથોની રચના થયેલી છે (સીસરોએ તેમને "સોનાની એક નદી" રુપે આલેખ્યા હતા), પરંતુ હાલમાં ફક્ત એક તૃતિયાંશ ભાગનું સાહિત્ય જાળવી શકાયું છે.
જીવન
પ્લેટો is dear to me, but dearer still is the truth. એરિસ્ટોટલ ઈ.સ.પૂ.૩૮૪માં Stageira,Chalcidice,માં જન્મ્યા હતા, , about 55 km east of modern-day Thessaloniki. His father, Nicomachus was the personal physician to King Amyntas of Macedon. એરિસ્ટોટલ was trained and educated as a member of the aristocracy. At about the age of eighteen, he went to એથેન્સ to continue his education at પ્લેટો's Academy. એરિસ્ટોટલ remained at the academy for nearly twenty years, not leaving until after પ્લેટો's death in 347 BC. He then traveled with Xenocrates to the court of his friend Hermias of Atarneus in એશીયા Minor. While in એશીયા, એરિસ્ટોટલ traveled with Theophrastus to the island of Lesbos, where together they researched the વનસ્પતિશાસ્ત્ર and પ્રાણીશાસ્ત્ર of the island. એરિસ્ટોટલ married Hermias's adoptive daughter (or niece) Pythias. She bore him a daughter, whom they named Pythias. Soon after Hermias' death, એરિસ્ટોટલ was invited by Philip of Macedon to become tutor to એલેક્ઝાન્ડર the Great in 343 B.C.
During his time as the head of Macedon's royal academy, એરિસ્ટોટલ gave lessons not only to એલેક્ઝાન્ડર, but also to two other future kings: Ptolemy and Cassander. In his Politics, એરિસ્ટોટલ states that only one thing could justify monarchy, and that was if the virtue of the king and his family were greater than the virtue of the rest of the citizens put together. Tactfully, he included the young prince and his father in that category. એરિસ્ટોટલ encouraged એલેક્ઝાન્ડર toward eastern conquest, and his attitude towards Persia was unabashedly ethnocentric. In one famous example, he counsels એલેક્ઝાન્ડર to be 'a leader to the Greeks and a despot to the barbarians, to look after the former as after friends and relatives, and to deal with the latter as with beasts or plants'. Near the end of એલેક્ઝાન્ડર's જીવન he began to suspect plots, and threatened એરિસ્ટોટલ in letters. એરિસ્ટોટલ had made no secret of his contempt for એલેક્ઝાન્ડર's pretense of divinity, and the king had executed એરિસ્ટોટલ's grand-nephew Callisthenes as a traitor. A widespread tradition in antiquity suspected એરિસ્ટોટલ of playing a role in એલેક્ઝાન્ડર's death, but there is little evidence for this.
By 335 BC he had returned to એથેન્સ, establishing his own school there known as the Lyceum. એરિસ્ટોટલ conducted courses at the school for the next twelve years. While in એથેન્સ, his wife Pythias died, and એરિસ્ટોટલ became involved with Herpyllis of Stageira, who bore him a son whom he named after his father, Nicomachus. According to the Suda, he also had an eromenos, Palaephatus of Abydus.
It is during this period in એથેન્સ from 335 B.C. to 323 B.C. when એરિસ્ટોટલ is believed to have composed many of his works. એરિસ્ટોટલ wrote many dialogues, only fragments of which survived. The works that have survived are in treatise form and were not, for the most part, intended for widespread publication, as they are generally thought to be lecture aids for his students. His most important treatises include Physics, Metaphysics, Nicomachean Ethics, Politics, De Anima (On the Soul) and Poetics.
એરિસ્ટોટલ not only studied almost every subject possible at the time, but made significant contributions to most of them. In physical science, એરિસ્ટોટલ studied anatomy, astronomy, અર્થશાસ્ત્ર, embryology, geography, geology, meteorology, ભૌતિક વિજ્ઞાન and પ્રાણીશાસ્ત્ર. In philosophy, he wrote on aesthetics, ethics, government, તત્ત્વમીમાંસા, રાજનીતિ, psychology, rhetoric and theology. He also studied education, foreign customs, literature and poetry. His combined works constitute a virtual encyclopedia of Greek knowledge. It has been suggested that એરિસ્ટોટલ was probably the last person to know everything there was to be known in his own time.
Upon એલેક્ઝાન્ડર's death, anti-Macedonian sentiment in એથેન્સ once again flared. Eurymedon the hierophant denounced એરિસ્ટોટલ for not holding the gods in honor. એરિસ્ટોટલ fled the city to his mother's family estate in Chalcis, explaining, "I will not allow the Athenians to sin twice against philosophy," a reference to એથેન્સ's prior trial and execution of સોક્રેટિસ. However, he died in Euboea of natural causes within the year (in 322 BC). એરિસ્ટોટલ named chief executor his student Antipater and left a will in which he asked to be buried next to his wife.
તર્કશૈલી'
What we today call Aristotelian તર્કશાસ્ત્ર, એરિસ્ટોટલ himself would have labeled "analytics". The term "logic" he reserved to mean dialectics. Most of એરિસ્ટોટલ 's work is probably not in its original form, since it was most likely edited by students and later lecturers. The logical works of એરિસ્ટોટલ were compiled into six books in about the early 1st century AD:
વૈજ્ઞાનીક પદ્ધતી
thumb|upright|Plato (left) and એરિસ્ટોટલ(right), a detail of [[The School of એથેન્સ, a fresco by Raphael. એરિસ્ટોટલ gestures to the earth, representing his belief in knowledge through empirical observation and experience, while holding a copy of his Nicomachean Ethics in his hand, whilst પ્લેટો gestures to the heavens, representing his belief in The Forms.]]
Like his teacher પ્લેટો, એરિસ્ટોટલ's philosophy aims at the universal. એરિસ્ટોટલ, however, found the universal in particular things, which he called the essence of things, while પ્લેટો finds that the universal exists apart from particular things, and is related to them as their prototype or exemplar. For એરિસ્ટોટલ, therefore, philosophic method implies the ascent from the study of particular phenomena to the knowledge of essences, while for પ્લેટો philosophic method means the descent from a knowledge of universal Forms (or ideas) to a contemplation of particular imitations of these. For એરિસ્ટોટલ, "form" still refers to the unconditional basis of phenomena but is "instantiated" in a particular substance (see Universals and particulars, below). In a certain sense, એરિસ્ટોટલ's method is both inductive and deductive, while પ્લેટો's is essentially deductive from a priori principles.
In એરિસ્ટોટલ's terminology, "natural philosophy" is a branch of philosophy examining the phenomena of the natural world, and included fields that would be regarded today as ભૌતિક વિજ્ઞાન, biology and other natural sciences. In modern times, the scope of philosophy has become limited to more generic or abstract inquiries, such as ethics and તત્ત્વમીમાંસા, in which logic plays a major role. Today's philosophy tends to exclude empirical study of the natural world by means of the scientific method. In contrast, એરિસ્ટોટલ's philosophical endeavors encompassed virtually all facets of intellectual inquiry.
In the larger sense of the word, એરિસ્ટોટલ makes philosophy coextensive with reasoning, which he also would describe as "વિજ્ઞાન". Note, however, that his use of the term વિજ્ઞાન carries a different meaning than that covered by the term "scientific method". For એરિસ્ટોટલ, "all વિજ્ઞાન(dianoia) is either practical, poetical or theoretical" (Metaphysics 1025b25). By practical વિજ્ઞાન, he means ethics and રાજનીતિ; by poetical વિજ્ઞાન, he means the study of poetry and the other fine arts; by theoretical વિજ્ઞાન, he means ભૌતિક વિજ્ઞાન, mathematics and તત્ત્વમીમાંસા.
If logic (or "analytics") is regarded as a study preliminary to philosophy, the divisions of Aristotelian philosophy would consist of: (1) Logic; (2) Theoretical Philosophy, including Metaphysics, Physics, Mathematics, (3) Practical Philosophy and (4) Poetical Philosophy.
In the period between his two stays in એથેન્સ, between his times at the Academy and the Lyceum, એરિસ્ટોટલ conducted most of the scientific thinking and research for which he is renowned today. In fact, most of એરિસ્ટોટલ's જીવન was devoted to the study of the objects of natural science. એરિસ્ટોટલ's તત્ત્વમીમાંસા contains observations on the nature of numbers but he made no original contributions to mathematics. He did, however, perform original research in the natural sciences, દા.ત., વનસ્પતિશાસ્ત્ર, પ્રાણીશાસ્ત્ર, ભૌતિક વિજ્ઞાન, astronomy, chemistry, meteorology, and several other sciences.
એરિસ્ટોટલ's writings on વિજ્ઞાન are largely qualitative, as opposed to quantitative. Beginning in the sixteenth century, scientists began applying mathematics to the physical sciences, and એરિસ્ટોટલ's work in this area was deemed hopelessly inadequate. His failings were largely due to the absence of concepts like mass, velocity, force and temperature. He had a conception of speed and temperature, but no quantitative understanding of them, which was partly due to the absence of basic experimental devices, like clocks and thermometers. thumb|A green and red [[Perseids|Perseid meteor is striking the sky just below the Milky Way in August 2007.]] His writings provide an account of many scientific observations, a mixture of precocious accuracy and curious errors. દા.ત., in his History of Animals he claimed that human males have more teeth than females. In a similar vein, John Philoponus, and later Galileo, showed by simple experiments that એરિસ્ટોટલ's theory that a heavier object falls faster than a lighter object is incorrect. On the other hand, એરિસ્ટોટલrefuted Democritus's claim that the Milky Way was made up of "those stars which are shaded by the earth from the sun's rays," pointing out (correctly, even if such reasoning was bound to be dismissed for a long time) that, given "current astronomical demonstrations" that "the size of the sun is greater than that of the earth and the distance of the stars from the earth many times greater than that of the sun, then...the sun shines on all the stars and the earth screens none of them."
In places, એરિસ્ટોટલ goes too far in deriving 'laws of the universe' from simple observation and over-stretched reason. Today's scientific method assumes that such thinking without sufficient facts is ineffective, and that discerning the validity of one's hypothesis requires far more rigorous experimentation than that which એરિસ્ટોટલ used to support his laws.
એરિસ્ટોટલ also had some scientific blind spots. He posited a geocentric cosmology that we may discern in selections of the Metaphysics, which was widely accepted up until the 1500s. From the 3rd century to the 1500s, the dominant view held that the પૃથ્વી was the center of the universe (geocentrism).
Since he was perhaps the philosopher most respected by European thinkers during and after the Renaissance, these thinkers often took એરિસ્ટોટલ's erroneous positions as given, which held back વિજ્ઞાન in this epoch. However, એરિસ્ટોટલ's scientific shortcomings should not mislead one into forgetting his great advances in the many scientific fields. For instance, he founded logic as a formal વિજ્ઞાન and created foundations to biology that were not superseded for two millennia. Moreover, he introduced the fundamental notion that nature is composed of things that change and that studying such changes can provide useful knowledge of underlying constants.
Causality, The Four Causes
Additionally, things can be causes of one another, causing each other reciprocally, as hard work causes fitness and vice versa, although not in the same way or function, the one is as the beginning of change, the other as the goal. (Thus એરિસ્ટોટલ first suggested a reciprocal or circular causality as a relation of mutual dependence or influence of cause upon effect). Moreover, એરિસ્ટોટલ indicated that the same thing can be the cause of contrary effects; its presence and absence may result in different outcomes. Simply it is the goal or purpose that brings about an event (not necessarily a mental goal). Taking our two dominos, it requires someone to intentionally knock the dominos over as they cannot fall themselves.
એરિસ્ટોટલ marked two modes of causation: proper (prior) causation and accidental (chance) causation. All causes, proper and incidental, can be spoken as potential or as actual, particular or generic. The same ભાષા refers to the effects of causes, so that generic effects assigned to generic causes, particular effects to particular causes, operating causes to actual effects. Essentially, causality does not suggest a temporal relation between the cause and the effect.
All further investigations of causality will consist of imposing the favorite hierarchies on the order causes, such as final > efficient > material > formal (Thomas Aquinas), or of restricting all causality to the material and efficient causes or to the efficient causality (deterministic or chance) or just to regular sequences and correlations of natural phenomena (the natural sciences describing how things happen instead of explaining the whys and wherefores).
તકો અને સ્વયંસ્ફૂરણા
Spontaneity and chance are causes of effects. Chance as an incidental cause lies in the realm of accidental things. It is "from what is spontaneous" (but note that what is spontaneous does not come from chance). For a better understanding of એરિસ્ટોટલ's conception of "chance" it might be better to think of "coincidence": Something takes place by chance if a person sets out with the intent of having one thing take place, but with the result of another thing (not intended) taking place. દા.ત.: A person seeks donations. That person may find another person willing to donate a substantial sum. However, if the person seeking the donations met the person donating, not for the purpose of collecting donations, but for some other purpose, એરિસ્ટોટલ would call the collecting of the donation by that particular donator a result of chance. It must be unusual that something happens by chance. In other words, if something happens all or most of the time, we cannot say that it is by chance.
There is also more specific kind of chance, which એરિસ્ટોટલ names "luck", that can only apply to human beings, since it is in the sphere of moral actions. According to એરિસ્ટોટલ, luck must involve choice (and thus deliberation), and only humans are capable of deliberation and choice. "What is not capable of action cannot do anything by chance".
તાત્વિક મીમાંસા
એરિસ્ટોટલ defines તત્ત્વમીમાંસા as "the knowledge of immaterial being," or of "being in the highest degree of abstraction." He refers to તત્ત્વમીમાંસા as "first philosophy", as well as "the theologic science."
તત્ત્વ, સંભાવ્યતા અને યથાર્થતા
એરિસ્ટોટલ examines the concept of substance and essence (ousia) in his Metaphysics, Book VII and he concludes that a particular substance is a combination of both matter and form. As he proceeds to the book VIII, he concludes that the matter of the substance is the substratum or the stuff of which it is composed, e.g. the matter of the house are the bricks, stones, timbers etc., or whatever constitutes the potential house. While the form of the substance, is the actual house, namely 'covering for bodies and chattels' or any other differentia (see also predicables). The formula that gives the components is the account of the matter, and the formula that gives the differentia is the account of the form.
With regard to the change (kinesis) and its causes now, as he defines in his Physics and On Generation and Corruption 319b-320a, he distinguishes the coming to be from: 1) growth and diminution, which is change in quantity; 2) locomotion, which is change in space; and 3) alteration, which is change in quality.
The coming to be is a change where nothing persists of which the resultant is a property. In that particular change he introduces the concept of potentiality (dynamis) and actuality (entelecheia) in association with the matter and the form.
Actuality is the fulfillment of the end of the potentiality. Because the end (telos) is the principle of every change, and for the sake of the end exists potentiality, therefore actuality is the end. Referring then to our previous example, we could say that actuality is when the seed of the plant becomes a plant.
" For that for the sake of which a thing is, is its principle, and the becoming is for the sake of the end; and the actuality is the end, and it is for the sake of this that the potentiality is acquired. For animals do not see in order that they may have sight, but they have sight that they may see."
In conclusion, the matter of the house is its potentiality and the form is its actuality. The formal cause (aitia) then of that change from potential to actual house, is the reason (logos) of the house builder and the final cause is the end, namely the house itself. Then એરિસ્ટોટલ proceeds and concludes that the actuality is prior to potentiality in formula, in time and in substantiality.
With this definition of the particular substance (i.e., matter and form), એરિસ્ટોટલ tries to solve the problem of the unity of the beings, e.g., what is that makes the man one? Since, according to પ્લેટો there are two Ideas: animal and biped, how then is man a unity? However, according to એરિસ્ટોટલ, the potential being (matter) and the actual one (form) are one and the same thing.
સાર્વત્રિક અને વિશેષત:
એરિસ્ટોટલ's predecessor, પ્લેટો, argued that all things have a universal form, which could be either a property, or a relation to other things. When we look at an apple, દા.ત., we see an apple, and we can also analyze a form of an apple. In this distinction, there is a particular apple and a universal form of an apple. Moreover, we can place an apple next to a book, so that we can speak of both the book and apple as being next to each other.