cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
શિવાજી
શિવાજીનું કુટુંબ
પોતાના પૂર્વજોની જેમ, શહાજી પણ મુઘલ યુદ્ધોના ખેલાડી હતા. નિઝામશાહના વઝીર, મલિક અંબર સાથે રહીને તેમણે મુઘલ સૈન્યને સખત ભીડ આપી પરાસ્ત કરેલુ. પરંતુ ડામાડોળ પરિસ્થિતિથી થાકી, શહાજી નિઝામશાહને છોડી બિજાપુર આદિલશાહ સાથે જોડાઇ ગયા હતા. આદિલશાહે તેમને 'સર લશ્કર' નો ખિતાબ આપેલો. સમ્રાટ શાહજહાંએ જ્યારે ફરીથી નિઝામ પર ચડાઇ કરી ત્યારે શહાજી નિઝામને મદદ કરવા પહોંચી ગયા હતા.
બાળપણ
શિવાજીના જન્મ સમય માટે ઘણા વાદવિવાદ છે. ૧૯ ફેબ્રુઆરી કે ૬ એપ્રિલ કે ૧૦ એપ્રિલ તેમનો જન્મદિવસ મનાય છે. પુણેથી ૬૦ કિ.મી. અને મુંબઇથી ૧૦૦ કિ.મી. દુર શિવનેરી કિલ્લામાં તેમનો જન્મ થયો હતો. ત્યાંના સ્થાનિક શિવાઇ માતાજીની જીજાબાઇએ પુત્ર માટે માનતા રાખી હોવાથી તેમના પુત્રનુ નામ 'શિવા' રાખ્યુ હતુ. જીજાબાઇને બીજા પુત્રો હતા પરંતુ, એક બીજા મોટા પુત્ર સિવાય કોઇ જીવ્યુ ન હતું.
શિવાજીના જન્મ સમયે ઘણા મરાઠા સુબેદાર સલ્તનતના તાબામાં કામ કરતા હતા. શહાજીએ પણ નિઝામશાહીની હાર પછી રાજ્ય સ્થાપવા પ્રયત્ન કરેલો પરંતુ શાહજહાં અને આદિલશાહે તેને ૧૬૩૬માં હરાવ્યા હતા. ના છુટકે તેમણે પુણેનો ત્યાગ કરવો પડ્યો હતો અને આદિલશાહે તેમને પુણે પાસે નાની જાગીર આપી હતી.
મહારાજ્યનો પાયો
શહાજીએ નાના શિવાજીને તેની માતા જીજાબાઇ પાસે પૂણેની વિરાસત સાચવવા રાખ્યા હતા. મંત્રીઓની નાની મંડળી શિવાજીને સંચાલનમાં મદદ કરવા રોકી હતી. આ મંડળીમાં હતા - પેશ્વા તરીકે શામરાવ નીલકંઠ, મુઝુમદાર તરીકે બાલક્રિશ્ન પંત, સબનીસ તરીકે રઘુનાથ બલ્લાલ અને દાબીર તરીકે સોનોપંત. લશ્કરી યોદ્ધા કન્હોજી પંત અને બાજી પસાલકરને શિવાજીની તાલીમ માટે રોકેલા. દાદાજી કોંડાદેવ બધીજ તાલીમની દેખરેખ રાખતા. આવી પરિસ્થિતિમાં શિવાજીએ રોહીડેશ્વરના મંદિરમાં ૧૬૪૪માં સ્વરાજ્યની પ્રતિજ્ઞા લીધેલી. શહાજીએ પુનામાં લાલ મહેલ બંધાવી આપ્યો હતો. રાજચિહ્ન પણ બનાવીને શિવાજીને આપવામાં આવ્યું હતુ; જેમાં સંસ્કૃતમાં લખ્યુ હતુ કે "આ શહાજીના પુત્ર શિવાજીનું રાજચિહ્ન છે. તે લોકકલ્યાણ માટે છે. તે બીજના ચંદ્રની માફક વધશે." આવી રીતે શિવાજીની કારકિર્દીની શરૂઆત થઇ. શહાજીના મૃત્યુ પછી શિવાજીએ રાજાનું બિરુદ વાપરવાનું ચાલુ કર્યુ.
સુરતની લુંટ
સુરત યુદ્ધ કે જે ૫ જાન્યુઆરી, ૧૬૬૪ માં છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ અને ઇનાયત ખાન જે એક મુઘલ સુબેદાર હતો તેમની વચ્ચે સુરત શહેર, ગુજરાત નજીક થયું હતું. જેમાં શિવાજીએ પ્રમાણમાં નાના મુઘલ દળને હરાવ્યું. શિવાજીએ યુદ્ધ પછી સુરત શહેરમાં ઐતિહાસિક લુંટ ચલાવી હતી. ત્યાર પછી તે પરત ફરતા ભવાની માતા ના મંદિર એ દર્શન કરી સૂર્યપુત્રી નદી કુદાવી હતી.
ઈનાયત ખાન સાથે લડાઇ
ઇનાયત ખાન આદિલ શાહ નો સુબેદાર હતો. તેને આદિલ શાહ ની માતા ને શિવાજીનું માથુ લાવવાનું વચન આપ્યુ હતુ. શિવાજી એ રાયેશ્વર મંદિર પર તોરના કિલ્લામા રહેલા તોરનાદેવીને મુક્ત કરવા ની પ્રતીજ્ઞા લીધી.શિવાજી એ બહુરુપી જોડે જઇ ને ઇનાયત ખાન ને મારીને તોરના કિલ્લામાં તોરનાદેવીના મંદિરમાં નવરાત્રિ મનાવી અને લોકોને ઇનાયત ખાનના અત્યાચારમાંથી મુક્ત કર્યા.
શાઈસ્ત ખાન
શિવાજીએ મુઘલ પ્રદેશો જીતવાનો પ્રયાસ કરતા ઔરંગઝેબે શિવાજીને કડક શિક્ષા કરવા શાઈસ્ત ખાનને વિશાળ સૈન્ય સાથે મોકલ્યો. શાઈસ્ત ખાને અહેમદનગરથી વિજયકૂચ કરી પૂનાનો કિલ્લો જીતી લીધો. પૂનામાં તેના રોકાણ સમય દરમિયાન શિવાજીએ લશ્કર સાથે હુમલો કરતા શાઈસ્ત ખાન બચીને દિલ્હી ભાગી ગયો. તેના પુત્રને લશ્કરે મારી નાંખ્યો.
ભગતટીંબી (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
હનુમાન જયંતી
હનુમાન જયંતી એ ભારતીય ઉપખંડમાં ઉજવવામાં આવતો હિંદુ ધર્મના લોકોનો મહત્વનો તહેવાર છે. આ પર્વ ભારતમાં વિક્રમ સંવત/શક સંવત મુજબ ચૈત્ર સુદ પૂનમના રોજ મનાવવામાં આવે છે. આ શુભ દિવસને હનુમાનજીનો જન્મદિવસ તરીકે મનાવવામાં આવે છે.
શિવાજી
સિંહગઢની લડાઇ
આ લડાઇમાં કોડાણનો કિલ્લો જીત્યો હતો, જેમાં શિવાજીના સેનાપતિ તાનાજીનું મુત્યુ થયું હતું. તાનાજી તેમના ખાસ મિત્ર પણ હતા. મુત્યુના સમાચાર સાંભળતા જ શિવાજીએ કહયું હતું કે, "ગઢ આલા પણ સિંહ ગેલા" (ગઢ આવ્યો પણ સિંહ ગયો). ત્યારથી આ કિલ્લાનું નામ સિંહગઢ પડ્યું હતું.
રાજ્યાભિષેક
જૂન ૬ ૧૬૭૪ના રોજ શિવાજીનો રાયગઢ કિલ્લામાં રાજયાભિષેક કરવામાં આવ્યો હતો.
હનુમાન જયંતી
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:તહેવાર શ્રેણી:ભારતીય સંસ્કૃતિ
શિવાજી
દક્ષિણ દિગ્વિજય
ઇ.સ. ૧૬૭૭-૭૮ માં શિવાજીનું ધ્યાન કર્ણાટક તરફ ગયું. મુંબઇના દક્ષિણમાં કોંકણ, તુંગભદ્રા નદીના પશ્ચિમમાં બેલગામ તથા ધારવાડનો વિસ્તાર, મૈસૂર, વૈલારી, ત્રિચુર તથા જિંજી પર કબજો મેળવ્યા બાદ ૪ એપ્રિલ, ૧૬૮૦માં શિવાજીનું દેહાંત થયું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઇતિહાસ શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:મરાઠા સામ્રાજ્ય
ભાટીયા (તા. વંથલી)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા વંથલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ખંડિયા (તા. શંખેશ્વર)
શ્રેણી:શંખેશ્વર તાલુકો
નેતાજી જયંતી
નેતાજી જયંતી, જેને નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ જયંતી અથવા સત્તાવાર રીતે પરાક્રમ દિવસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એક અગ્રણી ભારતીય રાષ્ટ્રવાદી નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝના જન્મદિવસ નિમિત્તે ભારતમાં ઉજવવામાં આવતો રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ છે. તે દર વર્ષે ૨૩ જાન્યુઆરીએ ઉજવવામાં આવે છે. નેતાજીએ ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. તેઓ જાપાન સમર્થિત ભારતીય રાષ્ટ્રીય સેના (આઝાદ હિંદ ફોજ)ના વડા અને આઝાદ હિંદ સરકારના સ્થાપક-વડા હતા.
ઉજવણી
નેતાજીના ગુમ થયાના લગભગ ૫ મહિના બાદ રંગૂનમાં નેતાજી જયંતીની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. ત્યારથી સમગ્ર ભારતમાં પણ નેતાજીનો જન્મદિવસ પરંપરાગત રીતે મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસે પશ્ચિમ બંગાળ, ઝારખંડ, ત્રિપુરા અને આસામમાં સત્તાવાર રજા જાહેર કરવામાં આવી છે. નેતાજીની ૧૨૫મી જન્મજયંતી પર ૨૦૨૧માં પ્રથમ વખત તેમની જયંતી પરાક્રમ દિવસ તરીકે મનાવવામાં આવી હતી.
વિવાદ
ફોરવર્ડ બ્લોક અને સુભાષ ચંદ્ર બોઝના પરિવારના સભ્યોએ ભારત સરકાર પાસે નેતાજી જયંતીને દેશપ્રેમ દિવસ (દેશભક્તિનો દિવસ) તરીકે જાહેર કરવાની માંગ કરી હતી. મમતા બેનરજીએ તેને દેશનાયક દિવસ (રાષ્ટ્રીય નાયક દિવસ) જાહેર કરી રાષ્ટ્રીય રજા જાહેર કરવાની માંગ કરી રહી હતી. પરંતુ ૧૯ જાન્યુઆરી ૨૦૨૧ ના રોજ, સરકારે જાહેરાત કરી હતી કે નેતાજી જયંતી દર વર્ષે પરાક્રમ દિવસ (શૌર્ય દિવસ) તરીકે ઉજવવામાં આવશે. પોતાના પ્રસ્તાવિત નામોથી ઉજવણી જાહેર ન કરાતાં નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝના પરિવારના સભ્યો, સત્તાધારી તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં ડાબેરી પક્ષોએ ૨૩ જાન્યુઆરીએ રાજ્યનાયક નેતાજીની જન્મજયંતી પરાક્રમ દિવસ તરીકે ઉજવવાના કેન્દ્રના નિર્ણય પર તીખી પ્રતિક્રિયા આપી હતી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
અદાપુર (તા. હિંમતનગર)
અદાપુર (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અદાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
વાસણ (તા. પાલનપુર)
વાસણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૨ (બાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાલનપુરની પૂર્વ દિશામાં ૧૦ કિમીનાં અંતરે આવેલા આ ગામની વસ્તી આશરે ૨૫૦૦ની છે. વાસણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગામમાં અંબાજીનું અને ભગવાન શિવનું મંદિર અવેલું છે. નવરાત્રીની આઠમના દિવસે અંબાજી માતાનાં મંદિરે હવન થાય છે. ઉમરદશી નદીને કિનારે આવેલા આ ગામમાં હાથીપગા નામનું તળાવ છે. પગપાળા અંબાજી જતા લોકો અહીં વિશ્રામ કરે તે માટે વિશ્રામગૃહ બનાવેલું છે. અહીથી ૧૦ કિ.મી.નાં અંતરે બાલારામ નામનુ પર્યટન સ્થળ આવેલું છે. આ ઉપરાંત બાજોટીયા અને હર ગંગેશ્વર મહાદેવ પણ નજીકમાં આવેલાં છે. વાસણ ગામમા આવવા માટે પાલનપુરથી બસ સેવા મળી રહે છે. ગોળા, જલોત્રા, ધાણધા, માલણ એ આસપાસના ગામો છે.
વાસણ ગામ અક્ષાંશ-રેખાંશ પર આવેલુ છે.
લુમ્બિની
લુમ્બિની (સંસ્કૃત:लुम्बिनी, "the lovely") બૌદ્ધ ધર્મનું તિર્થધામ છે. આ ગૌતમ બુદ્ધનું જન્મસ્થળ છે. જે ભારત સરહદથી નજીક, આજના નેપાળના કપિલવસ્તુ જિલ્લામાં આવેલુ છે.
વાગડીયા (તા. જામનગર)
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મેધપર (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
સત્યયુગ
ચાર પ્રસિદ્ધ યુગ માં સત્યયુગ અથવા કૃતયુગ પ્રથમ મનાય છે. પ્રાચીન વૈદિક ગ્રંથો સત્યયુગ, ત્રેત્રયુગા વગેરેના મહાકાવ્યમાં સ્પષ્ટપણે ઉપલબ્ધ નથી હોવા છતાં, સ્મૃતિયો અને ખાસ કરીને પુરાણોમાં ચાર યુગનો વિસ્તૃત પ્રતિપાદન છે.
આ યુગ માં જ્ઞાન, ધ્યાન અથવા તપ ના પ્રાધાન્ય હતા. પ્રત્યેક પ્રજા પુરુષાર્થસિદ્ધિ કરી કૃતકૃત્ય થતા, એટલે જ આ "કૃતયુગ" કહેવાય છે. ધર્મ ચાર ઘણું(સૌથી સંપૂર્ણ) હતું. મનુના ધર્મશાસ્ત્ર આ યુગમાં એકમાત્ર વિશ્વસનીય ગ્રંથ છે. મહાભારત માં આ યુગ ના વિષય માં એ વિશિષ્ટ મત મળે છે કે કલિયુગ ના પછી કલ્કિ દ્વારા આ યુગ ની પુનઃ સ્થાપના થશે (વન પર્વ 191/1-14). વન પર્વ 149/11-125) માં આ યુગ ના ધર્મ નો વર્ણ દ્રષ્ટવ્ય છે.
બ્રહ્મા નો એક દિવસ ૧૦,૦૦૦ ભાગો માં વેંચાયેલો હોય છે, જેને ચરણ કહેવાય છે:
સંદર્ભ
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
કંથારીયા (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
બીલીયાળા (તા. ગોંડલ)
બીલીયાળા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બીલીયાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સીધી જિલ્લો
સીધી જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યનો જિલ્લો છે. સીધી જિલ્લાનું મુખ્યાલય સીધીમાં છે.
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
લુશાળા (તા. વંથલી)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા વંથલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વરાહ
વરાહ એ હિંદુ ભગવાન વિષ્ણુનો અવતાર છે કે જે પૃથ્વીને બચાવવા માટે ડુક્કરનો અવતાર લે છે. આ અવતાર વિષ્ણુના દશાવતારમાં ત્રીજો અવતાર ગણાય છે.
હિંદુ પુરાણો અનુસાર જ્યારે હિરણ્યકશિપુએ પૃથ્વી ઉપર આતંક મચાવ્યો, ત્યારે પૃથ્વી પાણીમાં સરકી ગઈ. તેને બચાવવા માટે વિષ્ણુએ આ અવતાર લીધો, વિષ્ણુએ રાક્ષસને માર્યો અને પૃથ્વીને પોતાના દાંતથી બચાવી અને તેને બ્રહ્માંડમાં સ્થાપિત કરી.
વરાહને ડુક્કરના માથા અને માનવ શરીર સાથે, ડુક્કર અથવા માનવશાસ્ત્રના સ્વરૂપમાં સંપૂર્ણપણે દર્શાવવામાં આવી શકે છે. વરાહ દ્વારા ઉપાડેલી બચાવતી પૃથ્વી ઘણીવાર ભૂદેવી નામની યુવતી તરીકે દર્શાવવામાં આવી છે. પૃથ્વી તેના કામકાજમાં સંતુલિત જમીનના સમૂહ તરીકે દર્શાવવામાં આવી શકે છે. વૈષ્ણવ અને માધવ બ્રાહ્મણ પરંપરાઓમાં વરાહ મુખ્ય દેવ છે.
ચિત્રણ
વિષ્ણુના પ્રથમ અવતાર મત્સ્ય અને કાચબાની જેમ જ આ અવતારને પશુના રૂપમાં દર્શાવ્યો છે. પરંતુ આમા મૂળભૂત તફાવત એ છે કે ધડ એ પશુનું છે અને નીચેનો ભાગ મનુષ્યનો છે જ્યારે પ્રથમ બે અવતારોમાં ઉપરનો ભાગ મનુષ્યનો છે અને નીચેનો ભાગ પશુનો છે.
આ ચિત્રણ એ વિષ્ણુના નરસિંહ અવતારની જેવું છે. નરસિંહ એ વિષ્ણુનો એવો અવતાર છે જેમાં તે સંપૂર્ણપણે પ્રાણી નથી.
વરાહ ને ચાર હાથ હોય છે જેમાંથી બે હાથમાં સુદર્શન ચક્ર અને શંખ હોય છે સાથે જ અન્ય બે હાથમાં કાં તો તલવાર, કૌમુદિકી ગદા અથવા તો કમળ કે પછી વરદ મુદ્રા હોય છે.
પૌરાણિક કથાઓ
વિષ્ણુ પુરાણ મુજબ એવું કહેવાય છે કે જ્યારે પૃથ્વી ઉપર હિરણ્યાક્ષે ખૂબ જ આતંક મચાવ્યો ત્યારે પૃથ્વી પાણીમાં સરકી ગઈ હતી તેને ભયભીત જોઈને વિષ્ણુએ ભૂંડ કે જે વરાહ કહેવાય છે તે અવતાર લીધો અને પૃથ્વીને પોતાના ખભા ઉપર એક યુવતી સ્વરૂપે બેસાડીને સમુદ્રમાંથી બહાર કાઢી. અમુક દંત કથાઓ મુજબ ગોળ પૃથ્વીને પોતાના દાંત ઉપરથી સમુદ્રમાંથી બહાર કાઢવામાં આવી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વિષ્ણુના દશાવતાર
અડપોદરા (તા. હિંમતનગર)
અડપોદરા (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અડપોદરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. અડપોદરામાં ઝાલાબાવજીનું મંદિર આવેલું છે. અહીં ભાદરવા મહિનાના દરેક શનિવાર તથા રવિવારના દિવસે મેળો ભરાય છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
સિવની જિલ્લો
સિવની જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યનો જિલ્લો છે. સિવની જિલ્લાનું મુખ્યાલય સિવનીમાં છે.
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
ભરોડા (તા. ઉમરેઠ)
ભરોડા (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભરોડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રાયસેન જિલ્લો
રાયસેન જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૫૦ (પચાસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. રાયસેન જિલ્લાનું મુખ્ય મથક રાયસેન શહેરમાં આવેલું છે.
રાયસેન જિલ્લો ભૌગોલિક રીતે ૨૨ ૪૭' અને ૨૩ ૩૩' ઉત્તર અક્ષાંસ તેમ જ ૭૭ ૨૧' અને ૭૮ ૪૯' પૂર્વ રેખાંશ વચ્ચે આવેલો છે. આ જિલ્લાની પશ્ચિમ દિશામાં સિહોર જિલ્લો, ઉત્તર દિશામાં વિદિશા જિલ્લો, પૂર્વ તેમ જ દક્ષિણ-પૂર્વ દિશામાં સાગર જિલ્લો, દક્ષિણ-પૂર્વ દિશામાં નરસિંહપુર જિલ્લો, અને દક્ષિણ દિશામાં હોશંગાબાદ જિલ્લો અને સિહોર જિલ્લો આવેલા છે. રાયસેન નામ અહીં આવેલા વિશાળ રાયસેન દુર્ગ પરથી પડ્યું છે. આ કિલ્લો રેતાળ પથ્થરો વડે બનેલા ટેકરા પર બાંધવામાં આવેલો છે અને તેની તળેટીમાં રાયસેન નગર વસેલું છે. રાયસેન નામ લગભગ રાજવાસીની અથવા રાજસયન (રાજનિવાસ) શબ્દમાંથી અપભ્રંશ થયેલું કહેવાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
સ્ટીફન હોકિંગ
સ્ટીફન હોકિંગ (૮ જાન્યુઆરી ૧૯૪૨ - ૧૪ માર્ચ ૨૦૧૮) ભૌતિક વૈજ્ઞાનિક અને લેખક હતા. તેઓ કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટી સાથે જોડાયેલા હતા. ૧૯૭૯ અને ૨૦૦૯ દરમિયાન તેઓ કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીમાં લુકાસિયન પ્રોફેસર ઓફ મેથેમેટિક્સ રહ્યા હતા.
સ્ટીફન હોકિંગ તેમના વિજ્ઞાન પુસ્તક અ બ્રિફ હિસ્ટરી ઓફ ટાઇમ માટે અત્યંત પ્રખ્યાત બન્યા હતા.
ખરચારીયા
શ્રેણી:સમી તાલુકો
છગનલાલ મિસ્ત્રી
છગનલાલ મિસ્ત્રી (જન્મ ૧૯૩૩) ગુજરાતના ચિત્રકાર છે.
પ્રારંભિક જીવન
છગનલાલ મિસ્ત્રીનો જન્મ ૧૯૩૩માં ચિખલી, ગુજરાત ખાતે થયો હતો. તેમણે ચિત્રકલાનો ડિપ્લોમા મેળવ્યા બાદ અમદાવાદની શેઠ સી. એન. વિદ્યાવિહાર અને પછી શેઠ સી. એન. ફાઇન આર્ટસ કૉલેજમાં ચિત્રકાલના અધ્યાપક તરીકે ફરજ બજાવી. ૧૯૯૦માં આ સંસ્થામાંથી નીવૃત્ત થયા બાદ પૂરો સમય ચિત્રકલામાં વ્યસ્ત રહ્યા.
ગુજરાત રાજ્ય લલિત કલા અકાદમીના સભ્યપદે તેમણે સેવા આપેલી છે.
ચિત્રકામ
છગનલાલનાં તૈલચિત્રો વણાટ કરેલી સાદડી કે કાર્પેટ હોય તેવો ભાસ ઊભો કરે છે, જે તેમની વિશિષ્ટ રંગાલોપન અને તુલિકાસંચાલનનું પરિણામ છે. તેમનાં ચિત્રોમાંની આકૃતિઓ જાણી જોઈને કોઈ અણઘડ હાથે ચીતરી હોય તે રીતે આલેખન પામેલી છે.
તેમણે અમદાવાદમાં ૧૯૭૨, ૧૯૭૩, ૧૯૭૯, ૧૯૯૨, ૧૯૯૪ અને ૧૯૯૯માં તેમજ મુંબઈમાં ૧૯૭૮ અને ૧૯૮૯માં તથા વડોદરામાં ૧૯૯૯માં ચિત્રોના એકલ પ્રદર્શનો યોજ્યાં છે. આ ઉપરાંત જાપાન, ક્યૂબા, દિલ્હી, ઉદેપુર અને બૅંગ્લોર ખાતે તેમણે સામૂહિક પ્રદર્શનોમાં ભાગ લીધેલો છે.
પુરસ્કારો
તેઓને ઑલ ઈન્ડિયા ઍક્ઝિબિશન ઑફ આર્ટ, મૈસૂર (૧૯૬૨); હૈદરાબાદ આર્ટ સોસાયટી (૧૯૭૨); કાલિદાસ સમારોહ, ગ્વાલિયર (૧૯૭૪); કાલિદાસ સમારોહ, ઉજ્જૈન (૧૯૭૫); બૉમ્બે આર્ટ સોસાયટી, મુંબઈ (૧૯૭૬, ૧૯૭૭) તરફથી પુરસ્કારો મળેલા છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતી ચિત્રકાર શ્રેણી:૧૯૩૩માં જન્મ
ભરત
ભરત હિંદુ ધર્મના મહાગ્રંથ રામાયણમાં રામના નાના ભાઈ અને અયોધ્યાના રાજા દશરથ તેમજ કૈકેયીના પુત્ર હતા.
તમાકુ
તમાકુ (અંગ્રેજી:Tobacco, Cultivated Tobacco; વૈજ્ઞાનિક નામ: Nicotiana tabacum) એક બહુવર્ષાયુ વનસ્પતિ છે, જે છોડ સ્વરૂપે જોવા મળે છે. નિકોશિયાના ટેબેકમ તરિકે વર્ગિકૃત કરવામાં આવેલી આ વનસ્પતિના છોડ ફક્ત ખેતીમાં જ જોવા મળે છે, અને નિકોશિયાના પ્રજાતિની બધીજ જાતીઓમાં સૌથી વધુ વવાતી આ જાતી છે. ઘણા બધા દેશોમાં તેને તેના પાન કે જે તમાકુ તરિકે વપરાય છે તેના માટે ઉગાડવામાં આવે છે. તેનો છોડ ૧થી ૨ મીટર જેટલો ઉંચો થાય છે.
ઇતિહાસ
In their first voyage to the New World, Christopher Columbus and his expedition were introduced to a plant whose smoke was called tobacco by the natives of Hispaniola.
In 1560, Jean Nicot de Villemain brought tobacco seeds and leaves as a "wonder drug" to the French court. In 1586 the botanist Jaques Dalechamps gave the plant the name of Herba nicotiana, which was also adopted by Linné. It was considered a decorative plant at first, then a panacea, before it became a common snuff and tobacco plant. Tobacco arrived in Africa at the beginning of the 17th century. The leaf extract was a popular pest control method up to the beginning of the 20th century. In 1851, the Belgian chemist Jean Stas was the first to prove the use of tobacco extract as a murder poison in the civilised world. The Belgian count Hippolyte Visart de Bocarmé had poisoned his brother-in-law with tobacco leaf extract in order to acquire some urgently needed money. This was the first exact proof of alkaloids in forensic medicine.
ભૌગોલિક વિખિરણ
N. tabacum is a native of tropical and subtropical America but it is now commercially cultivated worldwide. Other varieties are cultivated as ornamental plants or grow as a weed.
નિવાસ
N. tabacum is sensitive to temperature, air, ground humidity and the type of land. Temperatures of 20 to 30°C are best for adequate growth; an atmospheric humidity of 80 to 85% and soil without a high level of nitrogen are also optimal.
પુષ્પ
In terminal, many flowered inflorescences, the tube 5–6 cm long, 5mm in diameter, expanded in the lower third (calyx) and upper third (throat), lobes broadly triangular, white-pinkish with pale violet or carmine coloured tips tube yellowish white; calyx with 5narrowly triangular lobes, 1-5-2 cm long.
A capsular ovoid or ellipsoid, surrounded by the persistent calyx and with a short apical beak, about 2 cm long. Seeds are very numerous, very small, ovoid or kidney shaped, brown.
રસાયણો
Tobacco contains the following phytochemicals:
Nicotine, Anabasine (an alkaloid similar to the nicotine but less active), Glucosides (tabacinine, tabacine), 2,3,6-Trimethyl-1,4-naphthoquinone, 2-Methylquinone, 2-Napthylamine, Propionic acid, Anatalline, Anthalin, Anethole, Acrolein, Anatabine, Cembrene, Choline, Nicotelline, Nicotianine,  Pyrene.
ફાર્માકોલોજીકલ અસરો
The most prominent phytochemical found in N. tabacum is nicotine. Nicotine binds stereospecifically to acetylcholine receptors at the autonomic ganglia, adrenal medulla, neuromuscular junctions and the brain. As a consequence of the stimulation of nicotinic receptors, possibly located on presynaptic sites, short-term exposure to nicotine results in the activation of several central nervous system neurohumoral pathways, leading to the release of acetylcholine, norepinephrine, dopamine, serotonin, vasopressin, growth hormone, and ACTH.
Most of the effects of nicotine on the central nervous system are due to the direct action on brain receptors, although activation of the brain through afferent nerves of chemoreceptors in the carotid bodies or the lung may also contribute. Nicotine excites nicotinic receptors in the spinal cord, autonomic ganglia, and adrenal medulla, the last of which causes the release of epinephrine. Nicotine evokes the release of catecholamines and facilitates the release of electrical stimulation-evoked neurotransmitters from sympathetic nerves in blood vessels. In experimental preparations, nicotine in low doses causes ganglionic stimulation but in high doses it causes ganglionic blockade after brief stimulation. This biphasic response pattern is observed in the intact organism as well, although the mechanism is far more complex.
At very low doses, similar to those seen during cigarette smoking, the cardiovascular effects appear to be mediated by the central nervous system, either through the activation of chemoreceptor afferent pathways or by direct effects on the brain stem. The net result is sympathetic neural discharge, with an increase in blood pressure and heart rate. At higher doses, nicotine may act directly on the peripheral nervous system, producing ganglionic stimulation and the release of adrenal catecholamines. At extremely high doses, nicotine produces hypotension and slowing of the heart rate, mediated by either peripheral ganglionic blockade, vagal afferent nerve stimulation, or direct depressor effects mediated by action on the brain. તમાકુ સેવનની અસરો
સમર્થનરૂપ તથ્યો
વિશ્વમાં મુખ કેન્સરના સૌથી વધારે કિસ્સાઓ ભારતમાં છે અને તેનુ કારણ છે તમાકુ. ભારતમાં પુરુષોના કેન્સરમાં તમાકુનો ફાળો 56.4 ટકા અને સ્ત્રીઓના કેન્સરમાં 44.9 ટકા છે. 90 ટકા કરતા વધારે ફેફસાના કેન્સર અને ફેફસાના અન્ય રોગો ધૂમ્રપાનને કારણે થાય છે.
તમાકુ હ્રદય અને રક્તવાહિનીઓના રોગ, હાર્ટ એટેક, છાતીમાં દુખાવો, હ્રદયરોગથી અચાનક મૃત્યુ, સ્ટ્રોક (બ્રેઇન એટેક), પેરિફેરલ વાસ્ક્યુલર રોગ (પગનું ગેંગ્રીન)
લોકવૈદુ
Tobacco has been used as an antispasmodic, a diuretic, an emetic, an expectorant, a sedative, and a sialagogue, and in homeopathy.
Tobacco has a long history of use by medical herbalists as a relaxant, though since it is a highly addictive drug it is seldom employed internally or externally at present. The leaves act as antispasmodics, discutients, diuretics, emetics, expectorants, irritants, sedatives and sialagogues. They are used externally in the treatment of rheumatic swelling, skin diseases and scorpion stings. The plant should be used with great caution, when taken internally it is addictive. The active ingredients can also be absorbed through the skin. Wet tobacco leaves can be applied to stings in order to relieve the pain. They are also a certain cure for painful piles. A homeopathic remedy is made from the dried leaves. It is used in the treatment of nausea and travel sickness. Some other activities reported for Nicotiana tabacum are: Analgesic activity, anesthetic activity, angiogenesis inhibition, antibacterial activity, anti convulsant activities, anti estrogenic effect, antifungal activity, antiglaucomic activity, antioxidant activity, antistress effect, antiviral activity, aromatase inhibition, arrhythmogenic effect, carcinogenic activity, bronchoconstrictor activity, bupivacaine kinetics,
પોષણ મૂલ્ય
Edible Parts: Leaves. Edible Uses: Egg. A protein can be extracted from the leaves. It is an odourless, tasteless white powder and can be added to cereal grains, vegetables, soft drinks and other foods. It can be whipped like egg whites, liquefied or gelled and can take on the flavour and texture of a variety of foods. It is 99.5% protein, contains no salt, fat or cholesterol. It is currently being tested as a low calorie substitute for mayonnaise and whipped cream
અન્ય ઉપયોગો
All parts of the plant contain nicotine, which has been extracted and used as an insecticide. The dried leaves can also be used, they remain effective for 6 months after drying. The juice of the leaves can be rubbed on the body as an insect repellent. The leaves have been dried and chewed as an intoxicant. The dried leaves are also used as snuff or smoked. This is the main species that is used to make cigarettes and cigars. A drying oil is obtained from the seed.
લણણી પછીની પ્રક્રિયા
After tobacco is harvested, it is cured (dried), and then aged to improve its flavor. There are four common methods of curing tobacco: air curing, fire curing, flue curing, and sun curing. The curing method used depends on the type of tobacco and its intended use. Air-cured tobacco is sheltered from wind and sun in a well-ventilated barn, where it air dries for six to eight weeks. Air-cured tobacco is low in sugar, which gives the tobacco smoke a light, sweet flavor, and high in nicotine. Cigar and burley tobaccos are air cured.
In fire curing, smoke from a low-burning fire on the barn floor permeates the leaves. This gives the leaves a distinctive smoky aroma and flavor. Fire curing takes three to ten weeks and produces a tobacco low in sugar and high in nicotine. Pipe tobacco, chewing tobacco, and snuff are fire cured. Flue-cured tobacco is kept in an enclosed barn heated by flues (pipes) of hot air, but the tobacco is not directly exposed to smoke. This method produces cigarette tobacco that is high in sugar and has medium to high levels of nicotine. It is the fastest method of curing, requiring about a week. Virginia tobacco that has been flue cured is also called bright tobacco, because flue curing turns its leaves gold, orange, or yellow. Sun-cured tobacco dries uncovered in the sun. This method is used in Greece, Turkey, and other Mediterranean countries to produce oriental tobacco. Sun-cured tobacco is low in sugar and nicotine and is used in cigarettes. Once the tobacco is cured, workers tie it into small bundles of about 20 leaves, called hands, or use a machine to make large blocks, called bales. The hands or bales are carefully aged for one to three years to improve flavor and reduce bitterness.
ખેતા ટીંબી (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામ ઘેલો નદીનાં કિનારે આવેલું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
ભાણવા (તા. ગોંડલ)
ભાણવા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભાણવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
બીલડી (તા. ગોંડલ)
બીલડી (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બીલડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સંબલપુર જિલ્લો
સંબલપુર જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ દિશાના દરિયાકાંઠે આવેલા  ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. સંબલપુર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક સંબલપુર શહેર ખાતે આવેલું છે. આ જિલ્લો મહાનદી નદી કાઠે આવેલો છે અને તેનું કુલ ક્ષેત્રફળ ૬,૭૦૨ કિ.મી છે જેમાં ૬૦% ભાગમાં ગીચ જંગલો આવેલા છે. સંબરપુર શહેર છત્તીસગઢ અને ઓરિસ્સા ને જોડે છે. ભૂતકાળમાં અહિં હિરાનો ઉધોગ વિકસેલો હતો પરંતુ હાલમાં અહિં કાપડ ઉધોગ વિકસ્યો છે. સંબલપુરી સાડી ખુબ વખણાય છે. વળી સંબલપુરી નૃત્ય અને ગાન પણ ખુબ વખણાય છે.
ઇતીહાસ
સમ્બલપુર નો ઉલ્લેખ ૨જી શતાબ્દીમાં ગ્રિક લેખક, પ્રવાસી, ગણિતશાસ્ત્રી, ખગોળવિદ પ્લોટેલ્મિના પુસ્તકમાં જોવા મળે છે. સમ્બલપુર પ્રથમ રાજાશાહી ધરાવતું જેને ૧૮૪૯માં ખાલસા કરવામાં આવ્યું અને બંગાળ રાજ્યમાં ભેળવી દેવાયું. અને ૧૯૩૬માં વળી તે ઓરિસ્સાનો ભાગ બન્યું. આજે તે રેડ કોરિડોરમાં સમાવિષ્ટ થાય છે.
Asta Sambhus
In the district of Sambalpur a large numbers of Shiva temples were built during the Chauhan period. The most important amongst them were the Asta Sambhus in the undivided Sambalpur district as detailed below:-
An interesting feature of Saiva shrines found in Sambalpur area is "Non-Brahmin Priest" called Thanapati of Mali caste of these shrines (Pasayat, 1998, 2003, 2004, 2007, 2008).
Economy
The economy of Sambalpur District is basically dependent on agriculture and secondly on forests. Forests play an important role in the economy in terms of contribution to revenue, Domestic Product as well as dependence of people for livelihood. The people living adjacent to the reserved forests of Sambalpur Forest Division are heavily dependent on these forests. In the past Sambalpur has been a great centre of diamond trade. Kendu leaf (Diospyros Melanoxylon) is also produced in Sambalpur. Tendu leaf is one of the most important non-wood forest products of Sambalpur and is also called as green gold of Orissa. Lately industrialisation has started in the district and the prime industries of power, alumina and steel have been established. The place is famous for its globally renowned textile bounded patterns and fabrics locally known as Baandha. Sambalpur is famous for its Hand loom textile works. Popularly known as Sambalpuri Textile. It has earned international fame for its unique pattern, design and texture. Apart from textiles, Samabalpur has a rich tribal heritage and fabulous forestlands.
Demographics
According to the 2011 census Sambalpur district has a population of 1,044,410, roughly equal to the nation of Cyprus or the US state of Rhode Island. This gives it a ranking of 433rd in India (out of a total of 640). The district has a population density of 158 PD/sqkm. Its population growth rate over the decade 2001–2011 was 11.63%. Sambalpur has a sex ratio of 973 females for every 1000 males, and a literacy rate of 76.91%.
પ્રેમ સાહેબ
પ્રેમ સાહેબ (ઇ.સ. ૧૭૯ર-૧૮૬૩) રવિભાણ સંપ્રદાયના સંત કવિ હતા. દાસી જીવણ પ્રેમ સાહેબના ગુરુ હતા. રાજકોટ જિલ્લાનું કોટડા-સાંગાણી ગામ તેમનું વતન હતું અને ત્યાં રહીને જ તેમણે ભક્તિ કરી. તેમનો જન્મ વિ.સં. ૧૮૪૮ની પોષ વદ બીજના દિવસે પિતા પદમાજી અને માતા સુંદરબાઈને ઘેર કડિયા જ્ઞાતિમાં થયો હતો. મલુબાઈ નામની કન્યા સાથે તેમના લગ્ન થયા હતા જેનાથી વિશ્રામ નામે દીકરો જન્મ્યો હતો જે આગળ જતા 'વિશ્રામ સાહેબ' તરીકે ઓળખાયો.
શ્યોપુર જિલ્લો
શ્યોપુર જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યનો જિલ્લો છે. શ્યોપુર જિલ્લાનું મુખ્યાલય શ્યોપુરમાં છે.
સંબલપુર જિલ્લો
Places of interest
Samaleswari, the presiding deity of this region is enshrined at 'Samalei Gudi' on the bank of Mahanadi River. The other temple of importance is the Budharaja Temple, dedicated to Lord Shiva and is perched atop the Budharaja hill. These temples are located at a few kilometres' distance from Sambalpur. The Hirakud Dam, the longest dam of the world, is some 15 kilometres from Sambalpur and can be easily visited on a day trip.
પ્રેમ સાહેબ
રવિભાણ સંપ્રદાયમાં અને ખાસ કરીને પ્રેમવંશમાં વિશ્રામ સાહેબને દાસી જીવણનો અવતાર માનવામાં આવે છે. આ બાબતે પુરુષોત્તમદાસજી પોતાની એક વાણીમાં કહે છે કે:
શ્યોપુર જિલ્લો
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
સંબલપુર જિલ્લો
Places of interest
About 20 km from Sambalpur lies the Huma Temple which is a leaning structure, angling up to almost an astonishing 17 degrees. A mystery of engineers since the past few decades, it was made by the erstwhile ruler of Sambalpur.
પ્રેમ સાહેબ
પ્રેમ સાહેબની બુંદશિષ્ય પરંપરા વિશ્રામ સાહેબ - માધવ સાહેબ - પુરુષોત્તમદાસજી - પ્રેમવંશ ગુરુચરણદાસજી - જગદીશદાસજી એ રીતે ચાલી આવે છે. તેમના શિષ્યોમાં દાસ વાઘો (વાઘા ભગત) મુખ્ય છે.
સંબલપુર જિલ્લો
External links
શ્રેણી:ઑડિશા
આગીયોલ (તા. હિંમતનગર)
આગીયોલ (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આગીયોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
ગજહ મદ
ગજહ મદ (મૃ. ૧૩૬૪) મજાપહિત સામ્રાજ્યના, હયામ વુરુકના રાજ્યકાળમાં ઈંડોનેશિયાના વડા પ્રધાન અને સેનાપતિ (મહાપતિ) હતા.
તેમના નામ પરથી બનવવામાં આવેલું ગજહ મદ વિશ્વવિદ્યાલય ઈંડોનેશિયાનું સૌથી મોટું વિશ્વવિદ્યાલય છે.
શ્રેણી:ઇન્ડોનેશિયા
ઠેબા (તા. જામનગર)
ઠેબા (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઠેબા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
દેનપસાર
દેનપસાર (બાલી ભાષા: ᬤᬾᬦ᭄ᬧᬲᬃ), ઈંડોનેશિયાના બાલી પ્રાંતની રાજધાની છે. આ લઘુતર સુન્દા દ્વિપસમુહનું સૌથી મોટું શહેર છે. ૧૨૪ વર્ગ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલા આ શહેરની અંદાજીત વસ્તી ૯ લાખ લોકોની છે.
ચિત્રખંડ
શ્રેણી:એશિયા શ્રેણી:ઇન્ડોનેશિયા
ખીજડીયારી (તા. શંખેશ્વર)
ખીજડીયારી (તા. શંખેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા શંખેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખીજડીયારી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:શંખેશ્વર તાલુકો
વાસડા ફતેપુર (તા. પાલનપુર)
વાસડા ફતેપુર (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાસડા ફતેપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
ત્રિકમલાલ મિસ્ત્રી
પ્રારંભિક જીવન
તેમની એક વર્કશૉપ તેમના વતન બારેજડી (મહેમદાવાદ)માં આવેલી છે, જ્યાં તેમની કાષ્ટકલાકૃતિઓ જળવાયેલી છે.
પુરસ્કારો
તેમના એક કાષ્ઠઝુમ્મરને ૧૯૭૨માં નૅશનલ ક્રાફ્ટસમૅનનો ઍવૉર્ડ પ્રાપ્ત થયો હતો. અને એના બીજા વર્ષે તેમને રાષ્ટ્રિય પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો હતો. 'ધર્મરથ' નામની તેમની એક કૃતિને તત્કાલીન વડાપ્રધાનના હસ્તે તામ્રપત્ર તથા રૂ. ૨૫૦૦નું પારિતોષિક મળ્યું હતું. ૧૯૭૮માં મૉસ્કો ખાતે યોજાયેલ ટ્રેડ ફેરમાં ઑલ ઇન્ડિયા હૅન્ડિક્રાફ્ટ બૉર્ડ તરફથી મોકલાયેલ પ્રતિનિધિમંડળમાં તેમનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યાં તેમના ૨ મહિનાના રોકાણ દરમિયાન તેમના કૌશલ્યનું સક્રિય પ્રદર્શન કરાયું હતું. ત્યાંના કલાકારોના સહવાસમાં આવવાથિ અને તેમણે એક કાષ્ઠશિલ્પ રચ્યું હતું હે ભારત-રસિયાના મૈત્રીના પ્રતિકરૂઓએ સોવિયેત વડાપ્રધાન કૉસિજિનને ભેટ આપવામાં આવ્યું હતું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૯૩૯માં જન્મ
નાગીયારી (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
તેનાલી રામ
તેનાલી રામ મધ્યકાલીન મહાન તત્વજ્ઞાની, રાજનીતિજ્ઞ અને કવિ હતા. તેઓ વિજયનગર ના રાજા કૃષ્ણદેવરાય ના દરબાર ના મંત્રી પણ હતી. તેમના ચાતુર્ય અંગે ની અનેક લોક કથાઓ પ્રચલીત છે.
ભાલેજ (તા. ઉમરેઠ)
ભાલેજ (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભાલેજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં દર વરસે ધરો આઠમના દિવસે મેળો ભરાય છે. રાજ્ય સરકાર તરફથી ભાલેજ ગામને તેના ઐતિહાસિક તેમ જ ધાર્મિક મહત્વના કારણે પ્રવાસન વિભાગની તીર્થ યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવ્યું છે. ગામમાં એક ખુબ જ જૂની વાવ આવેલી છે, જેના માટે વણઝારાની વાર્તા પ્રચલિત છે. આ વાવમાં ભદ્રકાળી માતાજીનું મંદિર આવેલ છે.
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
ધોલેરા તાલુકો
thumb|ધોલેરા તાલુકાના બાવળીયારી ગામ ખાતે રાધાકૃષ્ણ મંદિર ધોલેરા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. ધોલેરા આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
ઇતિહાસ
ધંધુકા અને ધોળકા તાલુકાના કેટલાક ગામોમાંથી ધોલેરા તાલુકાનું સર્જન કરવામાં આવ્યું છે. આખો ધોલેરા તાલુકો ભાલ વિસ્તારમાં આવેલો છે.
ભોજપુરા (તા. ગોંડલ)
ભોજપુરા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભોજપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કોડધા (તા. સમી)
કોડધા (તા. સમી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોડધા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સમી તાલુકો
ભારતીય સેના દિવસ
ભારતીય સેના દિવસ એ ફિલ્ડ માર્શલ એમ. કરિઅપ્પાએ (તત્કાલીન લેફ્ટનન્ટ જનરલ) ૧૫ જાન્યુઆરી, ૧૯૪૯ના રોજ ભારતના છેલ્લા બ્રિટિશ કમાન્ડર-ઇન-ચીફ જનરલ ફ્રાન્સિસ બુચેર પાસેથી ભારતીય સેનાના પ્રથમ કમાન્ડર-ઇન-ચીફ તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળ્યાના માનમાં દર વર્ષે ૧૫ જાન્યુઆરીએ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ રાષ્ટ્રીય રાજધાની નવી દિલ્હીમાં તેમજ તમામ મુખ્યાલયમાં પરેડ અને અન્ય લશ્કરી પ્રદર્શનોના રૂપમાં ઉજવવામાં આવે છે. ૧૫ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૧ના રોજ નવી દિલ્હી ખાતે ૭૩મો ભારતીય સેના દિવસ ઉજવવામાં આવ્યો હતો. સેના દિવસ એ બહાદુર સૈનિકો જેમણે દેશ અને તેના નાગરિકોની સુરક્ષા માટે પોતાનું બલિદાન આપ્યું હોય તેમને સલામ કરવાનો દિવસ છે.
આ દિવસની દેશભરમાં ઉજવણી થાય છે. મુખ્ય આર્મી ડે પરેડ દિલ્હી કેન્ટોનમેન્ટના કરિઅપ્પા પરેડ મેદાનમાં યોજવામાં આવે છે. આ દિવસે વીરતા પુરસ્કારો અને સેના મેડલ પણ એનાયત કરવામાં આવે છે. ૨૦૨૦માં ૧૫ સૈનિકોને બહાદુરી પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. પરમવીર ચક્ર અને અશોક ચક્ર પુરસ્કાર વિજેતાઓ દર વર્ષે આર્મી ડે પરેડમાં ભાગ લે છે. લશ્કરી આયુધો, અસંખ્ય ટુકડીઓ અને લડાયક પ્રદર્શન પરેડનો ભાગ છે. ૨૦૨૦માં, કેપ્ટન તાનિયા શેરગિલ આર્મી ડે પરેડની કમાન સંભાળનારા પ્રથમ મહિલા અધિકારી બન્યા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય સેના શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
વાસડા મુજપુર (તા. પાલનપુર)
વાસડા મુજપુર (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાસડા મુજપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
ભીલગાળા (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
તમાચાન (તા. જામનગર)
તમાચાન (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તમાચાન ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ત્રેતાયુગ
thumb|હિન્દૂ કાલ સારણી ત્રેતાયુગ હિન્દૂ ધર્મ અનુસાર ચાર યુગો માં થી એક યુગ છે. ત્રેતા યુગ માનવકાલ ના દ્વિતીય યુગ ને કહેવાય છે. આ યુગ માં વિષ્ણુ ના પાંચમા, છઠ્ઠા અને સાતમાં અવતાર પ્રકટ થયા હતા. આ અવતાર વામન, પરશુરામ અને રામ હતા. આ યુગ માં ૠષભ રૂપી ધર્મ ત્રણેય પાયા ઉપર ઉભો હતો. આનાથી પહેલા સત્યયુગ માં એ ચારેય પાયા ઉપર ઉભો હતો. એના પછી દ્વાપર યુગ માં એ બે પાયા પર અને આજ ના અનૈતિક યુગ માં, જેને કલિયુગ કહેવાય છે, ફક્ત એક પાયા પર જ ઉભો છે. આ કાલ રામ ના દેહાંત થી સમાપ્ત થાય છે. ત્રેતાયુગ 12,96,000 વર્ષ નો હતો. બ્રહ્મા નો એક દિવસ 10,000 ભાગો માં વેંચાયેલો હોય છે, જેને ચરણ કહેવાય છે:
આ ચક્ર આવી જ રીતે ફરતું રહે છે, કે બ્રહ્મા ના એક દિવસ માં 1000 મહાયુગ થઈ જાય છે.
જ્યારે દ્વાપર યુગ માં ગંધમાદન પર્વત પર મહાબલી ભીમ સેન હનુમાનજી થી મળ્યા તો હનુમાનજી ને કહ્યું - કે હે પવન કુમાર તમે તો યુગો થી પૃથ્વી પર નિવાસ કરી રહ્યા છો તમે મહા જ્ઞાન ના ભંડાર છો બળ બુદ્ધિ માં પ્રવીણ છો કૃપયા તમે મારા ગુરુ બનીને મને શિષ્ય રૂપ માં સ્વીકાર કરીને મને જ્ઞાન ની ભિક્ષા આપો તો હનુમાનજી એ કહ્યું - હે ભીમ સેન સૌથી પહેલા સતયુગ આવ્યું જેમાં જે કામનાઓ મન માં આવતી હતી એ કૃત(પુરી) થઈ જતી હતી એટલે એને ક્રેતા યુગ(સત યુગ) કહેવાતું હતું એમાં ધર્મ ને ક્યારેય હાનિ નહોતી થતી એના પછી ત્રેતા યુગ આવ્યું આ યુગ માં લોકો કર્મ કરીને કર્મ-ફળ પ્રાપ્ત કરતા હતા, હે ભીમ સેન પછી દ્વાપર યુગ આવ્યું આ યુગ માં વેદો ના ૪ ભાગ થઈ ગયા અને લોકો સત ભ્રષ્ટ થઈ ગયા ધર્મ ના માર્ગ થી ભટકવા લાગ્યા છે અધર્મ વધવા લાગ્યું, પરંતુ હે ભીમ સેન હવે જે યુગ આવશે એ છે કલિયુગ આ યુગ માં ધર્મ ખતમ થઈ જશે મનુષ્ય ને એની ઈચ્છા ના અનુસાર ફળ નહીં મળે ચારે દિશામાં અધર્મ નું સામ્રાજ્ય દેખાશે.
શિવપુરી જિલ્લો
શિવપુરી જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યનો જિલ્લો છે. શિવપુરી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ઐતિહાસિક નગર શિવપુરી ખાતે આવેલું છે. શિવપુરી જિલ્લો પોતાનામાં ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવે છે. શિવપુરી જિલ્લામાં નારવરનો કિલ્લો કાલી સિંધની પૂર્વમાં છે, જે શિવપુરીથી લગભગ ૪૧ કિમી દૂર છે. નારવરનો કિલ્લો મધ્યકાલીન સમયનો છે.
સાખ્ય સાગર અને માધવ સાગર તળાવો ૧૯૧૮ માં માનેર નદી પર બનાવવામાં આવ્યા હતા, જે શિવપુરી માધવ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનની જૈવવિવિધતામાં ફાળો આપે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
આકોદરા (તા. હિંમતનગર)
આકોદરા (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આકોદરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
બેચરી (તા. ઉમરેઠ)
બેચરી (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બેચારી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આકોદરા (તા. હિંમતનગર)
આકોદરા ખાતે ભારતની સૌપ્રથમ પશુ હોસ્ટેલ આવેલી છે. તેમજ આ ગામ ડિજીટલ ગામ તરીકે પ્રખ્યાત છે.
બેચરી (તા. ઉમરેઠ)
આણંદ જિલ્લાના રાજ્ય સભાના સાંસદ લાલસિંહ વડોદિયા દ્વારા બેચરી ગામ દત્તક લેવામાં આવ્યું છે.
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
આકોદરા (તા. હિંમતનગર)
સંદર્ભ
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
સુદામા સેતુ
સુદામા સેતુ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના દ્વારકામાં આવેલો એક પદયાત્રી પુલ છે. તેનું નામ કૃષ્ણના બાળપણના મિત્ર સુદામાની યાદમાં રાખવામાં આવ્યું છે. ૨૦૦૫માં દરખાસ્ત કરાયેલો આ પુલ આખરે ૨૦૧૬માં પૂરો થયો હતો.
ઇતિહાસ
રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડે, ગુજરાત પ્રવાસન વિભાગ અને ગુજરાત પવિત્ર યાત્રાધામ વિકાસ બોર્ડના સહયોગથી આ પુલનું નિર્માણ કર્યું હતું. આ પુલનો બાંધકામ ખર્ચ inr 74200000 થયો હતો. તેનું નામ કૃષ્ણના બાળપણના મિત્ર સુદામાની યાદમાં રાખવામાં આવ્યું છે. આ પુલનું ઉદ્ઘાટન ૧૧ જૂન ૨૦૧૬ના રોજ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી આનંદીબેન પટેલ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
વિશેષતા
આ પુલ ૧૬૬ મીટર લાંબો અને ૪.૨ મીટર પહોળો છે, જેની ક્ષમતા પ્રતિ કલાક ૨૫,૦૦૦ થી ૩૦,૦૦૦ રાહદારીઓને લઈ જવાની છે. આ પુલ ઉષા માર્ટિન લિમિટેડ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલ 40 મીમી જાડા લોક્ડ કોઇલ કેબલ દોરડા વડે બાંધવામાં આવ્યો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પુલ
ધ્રુવ મિસ્ત્રી
ધ્રુવ મિસ્ત્રી (જન્મ ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૫૭) ગુજરાતી શિલ્પી છે.
પ્રારંભિક જીવન
ધ્રુવ મિસ્ત્રીનો જન્મ ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૫૭ના રોજ કંજરી, ગુજરાત ખાતે થયો હતો. તેઓ વડોદરાની મહારાજા સયાજીરાવ વિશ્વવિદ્યાલયની ફૅકલ્ટી ઑફ ફાઇન આર્ટ્સમાંથી સ્નાતક થયા અને ૧૯૮૧માં અનુસ્નાતક થયા. ત્યારબાદ બ્રિટિશ કાઉન્સિલ સ્કૉલરશિપ મળવાથી તેઓ બ્રિટન ગયા અને લંડનની રૉયલ કૉલેજ ઑફ આર્ટ્સમાંથી ૧૯૮૩માં શિલ્પકલામાં અનુસ્નાતકની પદવી મેળવી. ૧૯૮૪–૮૫ દરમ્યાન તેઓ કેમ્બ્રિજની ચર્ચિલ કૉલેજના ફેલો નિમાયા અને કેટલ્સ યાર્ડ ગૅલેરીમાં તેમણે શિલ્પસર્જન કર્યું.
૧૯૯૮માં તેઓ લંડનના 'વિક્ટોરિયા ઍન્ડ આલ્બર્ટ મ્યુઝિયમ'માં નિવાસી કલાકાર (artist in residence) તરીકે નિયુક્ત થયા. ૧૯૯૯થી તેમણે મહારાજા સયાજીરાવ વિશ્વવિદ્યાલયની ફૅકલ્ટી ઑફ ફાઇન આર્ટ્સના ડીન તરીકે કાર્યભાર સંભાળી રહ્યા છે.
કાર્ય
૧૯૯૮ સુધીના તેમના લંડનનિવાસ દરમિયાન તેમણે બ્રિટનના વિવિધ જાહેર સ્થળો માટે ઘણાં વિશાળકાય શિલ્પ બનાવ્યાં, જેમાં બર્મિન્ગહામના વિક્ટોરિયા સ્ક્વૅર (૧૯૯૨) અને લિવરપૂલ નૅશનલ મ્યુઝિયમ ઑફ વેલ્સ (૧૯૮૯)નો સમાવેશ થાય છે.
ધ્રુવ મિસ્ત્રીના એકલ પ્રદર્શનો આર્ટ હેરિટેજ, નવી દિલ્હી (૧૯૮૧); જહાંગીર આર્ટ ગૅલેરી, મુંબઈ (૧૯૮૨); કન્ટેમ્પરરી આર્ટ ગૅલેરી, અમદાવાદ (૧૯૮૨); કૅટલ્સ યાર્ડ ગૅલેરી, લિવરપૂલ (૧૯૮૬) ખાતે યોજાયા હતા.
મીરજાપર (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
ધ્રુવ મિસ્ત્રી
પુરસ્કારો
૨૦૦૧માં બ્રિટિશ રાણીએ તેમને 'ઑનરરી કમાન્ડર ઑફ ધ મોસ્ટ એક્સલન્ટ ઑર્ડર ઑફ ધ બ્રિટિશ એમ્પાયર'ના ઍવોર્ડથી નવાજ્યા હતા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૯૫૭માં જન્મ
શાજાપુર જિલ્લો
શાજાપુર જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યનો જિલ્લો છે. શાજાપુર જિલ્લાનું મુખ્યાલય શાજાપુરમાં છે.
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
લાખણકા (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
ભરવાડ
thumb|પરંપરાગત [[પાઘડી પહેરેલ ભરવાડ જ્ઞાતિનો એક સભ્ય.]] ભરવાડ ભારતના ગુજરાત રાજ્યની એક હિંદુ જ્ઞાતિ છે.
નામ
ઇતિહાસકારો ના મતે ભરવાડ એક ગોત્ર સમુદાય તરીકે ઓળખાય છે.'ભરવાડ' શબ્દ, 'ભરુ' શબ્દ ઉપરથી નિષ્પન્ન થયેલો જણાય છે. ભરું પ્રદેશ (ભૃગૃકચ્છ-ભરૂચ)માં રહેવાથી ભરવાડ નામ પડયુ હશે તેમ માનવું છે. ગોપાલક ભરવાડ જ્ઞાતિએ સમગ્ર ગુજરાતમાં એક સાહસિક, નીડર અને બહાદુર જ્ઞાતિ છે. ભરવાડ જ્ઞાતિનું સમગ્ર ગોપાલક ભરવાડ સમાજની ગુરુગાદી ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લાના થરા ગામે આવેલ છે. ઝાઝાવડા અને ગ્વાલીનાથ મહાદેવનું મંદિર આવેલ છે, આ સ્થળે ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ ગોકુળ થી યાદવો (આહીર) સાથે દ્વારકા આવ્યા ત્યારે પ્રથમ રાતવાસો માટે રોકાણા હતા. ત્યાં ભગવાન શ્રી ગ્વાલીનાથ ની સ્થાપના કરી હતી. ત્યાં સમગ્ર ગુજરાતના ભરવાડ સમાજ એક સાથે એક મંચ ઉપર આવે છે. ઠાકર એટલે કે ભગવાન શ્રી કૃષ્ણને માનનારો સૌથી મોટો વર્ગ છે. આ સમુદાય મુખ્યત્વે ગાયનું રક્ષણ અને તેને પાળતો હોવાથી 'ગોપાલક' કહેવાય છે.સૌરાષ્ટ્ર ના જિલ્લાઓમાં તેઓને'આપા'તરીકે સંબોધે છે.
ઈતિહાસમાં આ સમાજનો ઊલ્લેખ પ્રથમવાર ૮મી-૯મી સદીમાં જોવા મળે છે. મેરુતુંગના ૧૩૦૫માં રચાયેલ ગ્રંથ 'પ્રબોધ ચિંતામણી' અનુસાર ચાવડાવંશના રાજા વનરાજને ગાદી મેળવવા તે સમયે અણહિલ આપા નામના ભરવાડે ખુબ મદદ કરી હતી. વનરાજ ચાવડાએ તેની યાદમાં અણહિલ પટ્ટન અથવા પાટણ નામનું સ્થળ વસાવ્યું.આ સિવાય આ સમાજમાંથી ઘણા એવા શૂરવીર યોદ્ધાઓ ઓએ ઘણા રાજવીઓને પોતાનું રાજ મેળવવામાં મદદ કરી એવો પણ ઉલ્લેખ છે.ઇતિહાસ માં ભરવાડ સમાજ માટે ગોપ અથવા આભિર (ahir)તરીકે ઉલ્લેખ જોવા મળે છે.
ભરવાડ જ્ઞાતિ મુખ્યત્વે બે ભાગમાં વહેંચાયેલી છે. નાનાભાઈ ભરવાડ અને મોટાભાઈ ભરવાડ. ખરી રીતે તો આ બન્ને સગા ભાઈ જ હતા જે જુદા પડતા ગયા નાનો ભાઈ હતો તેના વંશજ નાનાભાઈ ભરવાડ અને મોટો ભાઈ હતો તેના મોટાભાઈ ભરવાડ બન્યા.
સૌરાષ્ટ્રમાં મોટાભાઈ ભરવાડના લોકો મચ્છુ માતાજી અને ઠાકર ને પુજે છે. પુર્વે ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર માં મોટાભાઈ ભરવાડના લોકો વસે છે. જ્યારે નાનાભાઈ પંચાલ (તરણેતર વિસ્તાર),ઝાલાવાડ,ભાલ,ચરોતર, દક્ષિણ ગુજરાત તેમજ ખાનદેશ (મહારાષ્ટ્ર)માં પણ વસે છે.
બન્ને વર્ગમાં ગોળ કે ગોર તરીકે જુદા જુદા પરંગણામાં લોકો વસે છે. કુલ ૯૫ પરંગણામા વિભાજીત ભરવાડમાં ૭૯ પરંગણા મોટાભાઈના અને ૧૭ પરંગણા નાનાભાઈના છે. ઠુંગા(જાદવ),વેહરા (સોલંકી) ભુંડીયા(સિંધવ),ઝાપડા, મુંધવા, રાતડીયા,ગળીયા તરીકે મોટાભાઈ ભરવાડ ઓળખાય છે.