cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ
સારાંશ
પ્રકરણ 5- કેટરપિલર તરફથી સલાહઃ એલિસ એક મશરૂમ પર પહોંચે છે જ્યાં એક કેટરપિલર હુક્કો પી રહ્યો હોય છે. કેટરપિલર એલિસને સવાલ પૂછે છે અને એલિસ તેની ઓળખ વિશેની કટોકટીનો સ્વીકાર કરે છે જે તેની કવિતા યાદ ન કરી શકવાની મુશ્કેલીના કારણે વધુ જટિલ બની છે. દૂર જતા પહેલા કેટરપિલર એલિસને જણાવે છે કે મશરૂમની એક બાજુ તેને ઊંચી બનાવશે જ્યારે બીજી બાજુ તેને ઠીંગણી બનાવશે. તે મશરૂમમાંથી બે ટુકડા તોડે છે. એક બાજુ તેને અગાઉ કરતા પણ વધુ સંકોચે છે જ્યારે બીજા ટૂકડાથી તેની ગરદન વૃક્ષ કરતા પણ વધુ ઊંચી થાય છે. વૃક્ષ પર એક કબૂતર તેને સાપ માની બેસે છે. થોડા પ્રયાસ બાદ એલિસ ફરી પોતાની સામાન્ય ઊંચાઇ પ્રાપ્ત કરે છે. તેને એક નાનકડી એસ્ટેટ મળે છે અને મશરૂમનો ઉપયોગ વધુ યોગ્ય ઊંચાઇએ પહોંચવા માટે કરે છે.
પ્રકરણ 6 –ડુક્કર અને પીપરઃ એક ફિશ-ફુટમેન પાસે ઘરની રાણીનું નિમંત્રણ છે જે તે એક ફ્રોગ ફુટમેનને આપે છે. એલિસ આ આદાન-પ્રદાનને ધ્યાનથી જુએ છે અને પછી દેડકા સાથે એક આશ્ચર્યજનક વાતચીત પછી પોતાની જાતને ઘરમાં પ્રવેશ કરાવે છે. રાણીનો રસોયો વાસણો ફેંકી રહ્યો છે અને સૂપ બનાવે છે જેમાં ઘણા બધા કાળા મરી છે અને તેના કારણે એલિસ, રાણી અને તેનું બચ્ચું (પરંતુ રસોયો અને તેની હસતી ચેશાયર બિલાડી નહીં) ને જોરદાર છીંકો આવવા લાગે છે. રાણીએ પોતાનું બચ્ચું એલિસને આપી દીધું અને તે બચ્ચું ડુક્કરમાં પરિવર્તિત થઇ ગયું. જેનાથી એલિસના આશ્ચર્યની સીમા ન રહી.
પ્રકરણ 7- એ મેડ ટી પાર્ટીઃ ચેશાયર કેટ એક વૃક્ષ પર પ્રગટ થાય છે અને તેને માર્ચ હેયરના ઘર તરફ નિર્દેશિત કરે છે. તે ગાયબ થઇ જાય છે પરંતુ તેનું હાસ્ય હવામાં તરતા તરતા પાછળ રહી જાય છે અને એલિસને એવી ટિપ્પણી કરવા માટે પ્રેરિત કરે છે કે તેણે ઘણી વખત સ્મિત વગર બિલાડી જોઇ છે પરંતુ કદી બિલાડી વગર હાસ્ય જોયું નથી. એલિસ “મેડ” ટી પાર્ટીમાં હેટર (હવે સામાન્ય રીતે મેડ હેટર નામથી ઓળખાય છે), માર્ચ હેયર, અને એક ઉંઘી રહેલું ડોરમાઉસ જે મોટા ભાગના પ્રકરણમાં ઉંઘતું રહે છે, તેની સાથે અતિથી બને છે. અન્ય પાત્રોએ એલિસને ઘણા કોયડા અને વાર્તાઓ આપી. મેડ હેટર જણાવે છે કે તે આખો દિવસ ચા પીતા રહે છે. કારણ કે સમયએ કાયમ માટે સાંજના 6 વાગ્યે (ચાનો સમય) સ્થિર થઇને તેને સજા આપી છે. કોયડાના મારા વચ્ચે એલિસ અપમાનિત થઇને અને થાકી જઇને એવા દાવા સાથે પાર્ટીમાંથી જતી રહે છે કે આ પાર્ટી તેના જીવનમાં અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ મૂર્ખતાપૂર્ણ પાર્ટી હતી.
thumb|એલિસ ફ્લેમિંગો સાથે ક્રોક્વેટ રમવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે
thumb|250px|left|ચેશાયર કેટ
પ્રકરણ 8- રાણીનું કોંક્વેટ ગ્રાઉન્ડઃ એલિસ ચા પાર્ટી છોડીને એક બગીચામાં પ્રવેશે છે જ્યાં તેની મુલાકાત ત્રણ જીવીત તાશના પત્તા સાથે થાય છે જે સફેદ ગુલાબોને લાલ રંગમાં રંગતા હતા કારણ કે ક્વીન ઓફ હાર્ટ્સને સફેદ રંગ પ્રત્યે નફરત છે. તાશના પત્તા, રાજાઓ અને રાણીઓ અને તે ઉપરાંત એક સફેદ સસલાનું જુલુસ બગીચામાં પ્રવેશ કરે છે. એલિસ ત્યારે રાજા અને રાણીને મળે છે. જેને ખુશ કરવી મુશ્કેલ છે એવી રાણી પોતાનું તકિયાકલામ “ઓફ વિથ હિઝ હેડ” રજૂ કરે છે. જે કોઇ પણ નાગરિકમાં રહેલા જરાક અમથા અસંતોષથી પણ તેના મુખમાંથી નીકળી જાય છે.
ગોંદિયા જિલ્લો
ગોંદિયા જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. ગોંદિયા આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. ગોંદિયા જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ
સારાંશ
રાણી અને તેના પ્યાદા સાથે ક્રોકેટ રમવા માટે એલિસને આમંત્રિત કરવામાં આવી (અથવા કેટલાક લોકો કહી શકે છે કે આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો) પરંતુ રમતમાં થોડી જ વારમાં અંધાધૂંધી ફેલાઇ ગઇ. જીવીત ફ્લેમિંગોનો ઉપયોગ હથોડાની જેમ કરવામાં આવતો હતો અને હોજહોગને દડા તરીકે ઉપયોગ થતો હતો તેવામાં એલિસની મુલાકાત ફરી એક વખત ચેશાયર કેટ સાથે થઇ ગઇ. ત્યારે જ ક્વીન ઓફ હાર્ટ્સે બિલાડીનું માથું કાપી નાખવાનો આદેશ આપ્યો હતો પરંતુ જલ્લાદે ફરિયાદ કરી કે આમ કરવું શક્ય નથી કારણ કે તે બિલાડીનું માત્ર માથું દેખાતું હતું. આ બિલાડીની રાણી હોવાથી આ વિવાદ ઉકેલવા માટે ડચેશને કેદમાંથી મુક્ત કરાવવા માટે રાણી આતુર થઇ હતી.
પી. કક્કન
'''પી. કક્કન (૧૮ જૂન ૧૯૦૮ - ૨૩ ડિસેમ્બર ૧૯૮૧) અથવા કક્કનજી''' એક ભારતીય રાજકારણી અને સ્વાતંત્ર્ય સેનાની હતા. તેઓ ભારતની બંધારણ સભાના સભ્ય, સંસદ સભ્ય, તામિલનાડુ કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ અને ૧૯૫૭ અને ૧૯૬૭ ની વચ્ચેના મદ્રાસ રાજ્યમાં કોંગ્રેસની સરકારોમાં વિવિધ પદે મંત્રી પણ રહ્યા હતા.
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ
સારાંશ
પ્રકરણ 9-મોક ટર્ટલની વાર્તાઃ એલિસના અનુરોધ પર ડચેશને ક્રોકેટ ગ્રાઉન્ડ પર લાવવામાં આવી. તે પોતાની ચારેય બાજુએ દરેક ચીજમાં નૈતિકતા મેળવવા પ્રયાસ કરે છે. ક્વીન ઓફ હાર્ટ્સે તેને મોતની સજાની ધમકી આપીને ત્યાંથી ભગાવી દીધી અને એલિસની મુલાકાત ગ્રિફોન સાથે કરાવી જે તેને મોક ટર્ટલ પાસે લઇ ગયો. મોક ટર્ટલ કોઇ પણ તકલીફ વગર દુખી છે. તે એવું દર્શાવવા પ્રયાસ કરે છે કે શાળામાં તે એક અસલી કાચબો હતો, પરંતુ ગ્રીફોન તેને વચ્ચે જ અટકાવે છે જેથી તે રમત રમી શકે.
પી. કક્કન
પ્રારંભિક જીવન
કક્કનનો જન્મ ૧૮ જૂન ૧૯૦૮ ના દિવસે મદ્રાસ પ્રેસિડેન્સીના મદુરાઇ જિલ્લાના મેલુર તાલુકાના થુમ્બાપટ્ટી નામના ગામમાં તમિળ પરિવારમાં થયો હતો. તેના પિતા પૂસારી કક્કન ગામના મંદિરમાં પૂજારી હતા.
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ
સારાંશ
પ્રકરણ 10- લોબસ્ટર ક્વાડ્રિલઃ લોબસ્ટર ક્વાડ્રિલના તાલ પર મોક ટર્ટલ અને ગ્રીફોન નાચે છે, જ્યારે એલિસ (ભૂલથી જ) “ટિસ ધ વોઇસ ઓફ લોબસ્ટર”નું રટણ કરે છે. મોક ટર્ટલ તેના માટે “બ્યુટિફુલ સૂપ” ગાતો હતો જે દરમિયાન ગ્રીફોન એલિસને એક તોળાઇ રહેલા મુકદમા માટે ખેંચીને લઇ જાય છે.
પી. કક્કન
ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળ
કક્કન તેમના જીવનના પ્રારંભિક તબક્કેથી સ્વતંત્રતા ચળવળ તરફ દોરાયા હતા. સ્કૂલમાં ભણતી વખતે તે ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસમાં જોડાયા. ઈ. સ. ૧૯૩૯ માં જ્યારે રાજ્ય સરકાર ટેમ્પલ એન્ટ્રી ઓથોરાઇઝેશન ઍન્ડ ઇન્ડેમનિટી એક્ટ લાવી ત્યારે આ કાયદાથી પેરિયાર અને શનારોના મંદિરોમાં પ્રવેશવા પરનો પ્રતિબંધ દૂર થયો. કક્કને મદુરાઇમાં મંદિર પ્રવેશની આગેવાની લીધી. તેમણે ભારત છોડો આંદોલનમાં પણ ભાગ લીધો હતો અને તેમને અલીપોર જેલમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. ઈ. સ. ૧૯૪૬ માં, તેઓ બંધારણ સભામાં ચૂંટાયા હતા અને ૧૯૪૬ થી ૧૯૫૦ સુધી પદ પર રહ્યા હતા.
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ
સારાંશ
પ્રકરણ 11- ટાર્ટ્સની ચોરી કોણે કરી? એલિસ એક મુકદમાનો હિસ્સો બને છે જ્યાં નેવ ઓફ હાર્ટસ પર આરોપ છે કે તેણે રાણીના ટાર્ટસની ચોરી કરી છે. જ્યુરીમાં વિવિધ જાનવર સામેલ છે જેમાં બિલ ધ લિઝાર્ડ પણ સામેલ છે અને વ્હાઇટ રેબિટ ન્યાયાલયમાં ટ્રમ્પેટ વગાડે છે તથા કિંગ ઓફ હાર્ટ્સ ન્યાયાધીશ છે. કાર્યવાહી દરમિયાન એલિસને સમજાયું કે તે બહુ ઝડપથી વધી રહી છે. ડોરમાઉસ એલિસને ઝડપથી વધવા બદલ ધમકાવે છે અને કહે છે કે આટલી ઝડપથી વધીને બધી હવા લઇ લેવાનો તેને કોઇ અધિકાર નથી. ડોરમાઉસે મૂકેલા આરોપની એલિસ મજાક ઉડાવે છે અને કહે છે કે તે હાસ્યાસ્પદ છે કારણ કે બધા વૃદ્ધિ કરતા હોય છે અને તે તેના હાથમાં નથી. આ દરમિયાન સાક્ષીઓમાં મેડ હેટર સામેલ છે જે પૂછવામાં આવેલા સવાલોના આડાઅવળા જવાબ આપીને રાજાને નાખુશ અને હતોત્સાહ કરે છે, આ ઉપરાંત રાણીનો રસોયો સામેલ છે.
પી. કક્કન
સ્વતંત્ર ભારતના રાજકારણમાં
કક્કન ૧૯૫૨ થી ૧૯૫૭ સુધી લોક સભાના સભ્ય હતા. જ્યારે કે. કામરાજ મદ્રાસ રાજ્યના મુખ્ય પ્રધાન બન્યા ત્યારે તેમણે તામિલનાડુ કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ તરીકે રાજીનામું આપ્યું અને કક્કનને તામિલનાડુ કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ તરીકે ચૂંટવામાં આવ્યા. ૧૯૫૭ની ચૂંટણી બાદ જ્યારે ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ મદ્રાસ રાજ્યમાં ફરીથી સત્તા પર ચૂંટાઈ આવી હતી, ત્યારે કક્કનને ૧૩ એપ્રિલ ૧૯૫૭ ના રોજ જાહેર બાંધકામ (વીજળી સિવાય), હરિજન કલ્યાણ, અનુસૂચિત ક્ષેત્ર અને જનજાતિ ના મંત્રી બનાવવામાં આવ્યા હતા. ૧૩ માર્ચ ૧૯૬૨ થી ૩ ઑક્ટોબર ૧૯૬૩ સુધી, કક્કને કૃષિ મંત્રી તરીકે સેવા આપી. ૨૪ એપ્રિલ ૧૯૬૨ ના રોજ, તેઓને બિઝનેસ એડવાઇઝરી કમિટી ના સભ્ય અને 3 ઑક્ટોબર ૧૯૬૩ દિવસે ગૃહમંત્રી તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી હતી અને વિધાનસભાની ચૂંટણીઓમાં ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસનો પરાજય થયો ત્યાંસુધી એટલે કે ઈ.સ. ૧૯૬૭ સુધી તેમણે સેવાઓ આપી હતી. તેઓ જ્યારે મદ્રાસના ગૃહ પ્રધાન હતા ત્યારે હિન્દી લાદવાના વિરોધમાં આંદોલન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓને ઠાર મારવામાં આવ્યા હતા.
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ
પાત્રો
thumb|right|250px|પીટર ન્યૂવેલનું વન્ડરલેન્ડના પાત્રોથી ઘરાયેલી એલિસનું ચિત્ર(1890)
પી. કક્કન
અંતિમ જીવન અને મૃત્યુ
ઈ. સ. ૧૯૬૭ ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં, કક્કન મેલુર (દક્ષિણ) મત વિસ્તારમાંથી ચૂંટણીમાં ઊભા હતા અને તે દ્રવિડ મુનેત્ર કળગમના ઉમેદવાર ઓ.પી. રમનથી હારી ગયા હતા. ૧૯૬૭ ની ચૂંટણીમાં તેમની હાર બાદ કક્કન રાજકારણમાંથી નિવૃત્ત થયા.
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ
પાત્રો વિશે ગેરમાન્યતાઓ
જેબરવોકને ઘણી વાર એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ નું પાત્ર માનવામાં આવે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં તે તેની આગળની કડી થ્રૂ ધી લૂકિંગ-ગ્લાસ માં જ નજરે ચઢે છે. જોકે, તેને ઘણી વખત ફિલ્મ સંસ્કરણોમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું છે જે સામાન્ય રીતે માત્ર “એલિસ ઇન વન્ડરલેન્ડ”ના નામે ઓળખાય છે અને ભ્રમ પેદા કરે છે. ક્વીન ઓફ હાર્ટ્સને સામાન્ય રીતે ભૂલથી વાર્તાની આગળની કડી થ્રુ ધી લૂકિંગ-ગ્લાસ ની રેડ ક્વીન ધારી લેવામાં આવે છે, એક રાણી હોવા સિવાય તેમાં ક્વીનની અન્ય કોઇ વિશેષતા નથી. ક્વીન ઓફ હાર્ટ્સ કાર્ડ પરિકલ્પનાના ડેકનો હિસ્સો છે જે પ્રથમ પુસ્તકમાં હાજર છે જ્યારે રેડ ક્વીન શતરંજના લાલ ટૂકડાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે કારણ કે શતરંજ આગળની કડીનો વિષય છે. ઘણા રૂપાંતરણોમાં પાત્રોને મિશ્રિત કરવાના કારણે ભ્રમની સ્થિતિ પેદા થાય છે.
પી. કક્કન
કામ
તેમના મંત્રી કાળ દરમ્યાન મેત્તુર અને વૈગઈ જેવા જલાશયોનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. અને અનુસૂચિત જાતિ કલ્યાણ અને ઉત્કર્ષ માટે હરિજન સેવા સંઘ રચના કરવામાં આવી હતી. કૃષિ પ્રધાન તરીકે, તેમણે મદ્રાસ રાજ્યમાં બે કૃષિ વિશ્વવિદ્યાલયોની સ્થાપના કરી. ઈ. સ. ૧૯૯૯ માં, ભારત સરકારે કક્કન અને તેમની રાષ્ટ્ર સેવાને બિરદાવતી એક ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડી.
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ
પાત્ર સંકેત
કેરોલની વાર્તા પહેલી વાર સાંભળનાર નૌકાદળના સભ્ય પ્રકરણ 3 (એ કોક્સ-રેસ એન્ડ એ લોંગ ટેલ”)માં કોઇને કોઇ સ્વરૂપમાં જોવા મળે છે. દેખીતી રીતે જ એલિસ લિડેલ જાતે તેમાં હતી જ્યારે કેરોલ અથવા ચાર્લ્સ ડોડસનની પણ ડોડોનો રૂપમાં નકલ કરવામાં આવી છે. કેરોલ ડોડો રૂપમાં ઓળખાય છે કારણ કે તે ડોડસન બોલતો હતો ત્યારે અચકાતો હતો. આ રીતે તે પોતપોતાના અંતિમ નામ બોલે તો તે ડો-ડો –ડોડસન થતું હતું. ડકનો સંદર્ભ છે કેનન ડકવર્થ, લૌરી એટલ લૌરિના લિડેલ અને ઇગલેટનો સંદર્ભ હતો એડિથ લિડેલ (એલિસ લિડેલની બહેનો માટે).
પી. કક્કન
કુટુંબ
તેમના પત્ની,સ્વર્ણમ પાર્વતી કક્કન ખૂબ સરળ વ્યક્તિ હતા. તેઓ મદુરાઇમાં શાળાની શિક્ષિકા તરીકે કામ કરતા હતા. તેઓ તેમના સિદ્ધાંતોની ટેકેદાર હતા.
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ
પાત્ર સંકેત
બિલ ધ લિઝાર્ડ, બેન્જામિન ડિઝરાયલીના નામ પર એક નાટક હોઇ શકે છે. ટેનિયલના થ્રૂ ધ લુકિંગ-ગ્લાસ ના એક ચિત્રમાં એક પાત્રને ચિત્રિત કરવામાં આવે છે જેને “મેન ઇન વ્હાઇટ પેપર”ના સ્વરૂપમાં દર્શાવાય છે. (જેને એલિસ ટ્રેનમાં સવાર એક પ્રવાસીના સ્વરૂપમાં મળે છે) કાગળની ટોપી પહેરેલા ડિઝરાયલીના કાર્ટૂનના રૂપમાં સિંહ અને યુનિકોર્નના ચિત્ર પણ ટેનિયલને ગ્લેડસ્ટોન અને ડિઝરાયલીના પંચ ચિત્રસાથે ઘણી સમાનતા ધરાવે છે.
પી. કક્કન
કુટુંબ
બાળકો: તેમને પાંચ પુત્રો અને એક પુત્રી હતા. પી. કે. પદ્મનાથન નામના તેમના પ્રથમ દીકરાએ સહકારી મંડળના પ્રમુખ અને રજિસ્ટ્રાર તરીકે તમિલનાડુ સરકારની સેવા આપી હતી. જ્યારે તેનો પુત્ર તમિલનાડુ જાહેર સેવા આયોગ ની પ્રવેશ ઇન્ટર્વ્યુમાં ગયો ત્યારે કક્કને કોઈ પણ ભલામણ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. તેમના લગ્ન પ્રો. કૃષ્ણકુમારી, બાળ ચિકિત્સક હતા અને ચેન્નઈના બાળ આરોગ્ય સંસ્થા, એગમોરના નિયામક તરીકે કામ કરે છે. તેની મોટી પૌત્રી મીનાક્ષી વિજયકુમાર હાલમાં તમિળનાડુ ફાયર સર્વિસીસમાં ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર છે. તેઓ દેશમાં ફાયર સર્વિસમાં ભરતી થયેલી બે મહિલા ફાયર અધિકારીઓમાંની એક છે. તેમની બીજી પૌત્રી શાંતિ કૃષ્ણન, યુનાયટેડ કિંગડ્મમાં રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય સેવા માટે કામ કરે છે.
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ
પાત્ર સંકેત
હૈટરના થિયોફિલસ કાર્ટર સાથે સંબંધિત હોય તેવી ઘણી શક્યતા છે જે એક ફર્નિચર વિક્રેતા છે જે પોતાના બિનપરંપરાગત સંશોધન માટે ઓક્સફર્ડમાં જવા માંગે છે. ટેનિયલે દેખીતી રીતે જ કેરોલના સૂચન પર હૈટરને કાર્ટર જેવું બનાવ્યું. ડોરમાઉસ ત્રણ બહેનોની વાર્તા સંભળાવે છે જેના નામ હતા એલ્સી, લેસી અને ટિલી. આ લિડેલ બહેનો હતી. એલ્સી ... છે (લોરિના ચારલોટ), ટિલી એડિથ છે (તેનું પારિવારિક ઉપનામ માટિલ્ડા) અને લેસી એલિસનું એક એનાગ્રામ છે.
પી. કક્કન
કુટુંબ
તેમનો બીજો પુત્ર પી. કે. પક્કિયાનાથન સિમ્પ્સન્સ, ચેન્નઈમાં કામ કરતા હતો. તેમનો ત્રીજો પુત્ર, પી.કે. કાશીવિશ્વનાથન, આઈ પી એસ અધિકારી હતો જે મદુરાઇમાં સહાયક પોલીસ કમિશનર તરીકે કામ કરતો હતો. તેમના ચોથા અને પાંચમા પુત્રો અનુક્રમે પી. કે. સત્યનાથન અને પી. કે. નાદરાજમૂર્તિ, બંને ચેન્નાઇમાં ડોક્ટર હતા. તેમની પુત્રી કસ્તુરી શિવાસ્વામી રાજ્યના રાજકારણમાં સામેલ હતી. તેમના પતિ શિવાસમી પોર્ટ બ્લેર અંદમાનમાં નિવૃત્ત ચીફ ઇજનેર હતા. તેમની ત્રીજી પુત્રી રાજેશ્વરી આઈ પી એસ અધિકારી અને પોલીસ અધિક્ષક સીબી-સીઆઈડી છે.
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ
પાત્ર સંકેત
મોક ટર્ટલ એક ડ્રોલિંગ માસ્ટરની વાત કરે છે, “એક વૃદ્ધ કાંગર માછલી” જે “કોયલમાં ડ્રોલિંગ, સ્ટ્રેચિંગ અને ફેટિંગ” શીખવવા માટે સપ્તાહમાં એક વખત આવે છે. આ કલા સમીક્ષક જોન રસ્કિનનો સંદર્ભ આપે છે જેઓ બાળકોને ચિત્રકામ, સ્કેચિંગ અને ઓઇલ પેન્ટિંગ  શીખવવા માટે સપ્તાહમાં એક વખત લિડેલ હાઉસ આવતા હતા. (બાળકો વાસ્તવમાં સારી રીતે શીખ્યા, એલિસ લિડેલે કેટલાક સારા વોટરકલરનું નિર્માણ કર્યું.)
પી. કક્કન
કુટુંબ
કક્કનનો ભાઈ વિશ્વનાથન કક્કન, હિન્દુ મુન્નાની  ના ભૂતપૂર્વ ઉપપ્રમુખ અને કાંચીના શંકરાચાર્યના  જયેન્દ્ર સરસ્વતી હતા જાણીતા ભક્ત હતા. તેમણે તામિલનાડુમાં ૨૦૦૬ ની વિધાનસભાની ચૂંટણી જનતા પાર્ટીના ઉમેદવાર તરીકે પેરમ્બુરથી લડ્યા હતા પણ જીતી શક્યા ન હતા.
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ
પાત્ર સંકેત
મોક ટર્ટલ પણ “બ્યુટિફૂલ સૂપ” ગાય છે. તે “સ્ટાર ઓફ ધી ઇવનિંગ, બ્યુટિફુલ સ્ટાર” ગીતની પેરોડી છે, જેને લિડેલના ઘરમાં લોરિના, એલિસ અને એડિથ લિડેલ દ્વારા લુઇસ કેરોલ માટે એવી જ ઉષ્માસભર રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યું છે જ્યારે તેમણે પહેલી વખત એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ અંડર ગ્રાઉન્ડની વાર્તા સંભળાવી હતી.
પી. કક્કન
નોંધો
શ્રેણી:૧૯૮૧માં મૃત્યુ શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની શ્રેણી:૧૯૦૮માં જન્મ
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ
સિનેમા અને ટેલિવિઝન રૂપાંતરણ
thumb|right|250px|સેસિલ હેપવર્થના નિર્દેશનવાળી પ્રથમ ફિલ્મમાં "મેડ ટી પાર્ટી" ખાતે એલિસ, માર્ચ હેર, મેડ હેટર 250px|thumb|right|ડિઝનીના એનિમેટેડ વર્ઝનમાં એલિસ આ પુસ્તક પરથી પ્રેરણા લઇને ફિલ્મ અને ટેલિવિઝન પર અસંખ્ય વાર તેનું રૂપાંતરણ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ યાદીમાં પુસ્તક પરથી લેવાયેલા માત્ર સીધા અને સંપૂર્ણ રૂપાંતરણ સમાવાયા છે. સિક્વલ અને વર્ક્સ જે પ્રેરિત હોય, પરંતુ આ પુ્સ્તકો પર આધારિત ન હોય (જેમ કે ટિમ બર્ટનની 2010ની ફિલ્મ એલિસ ઇન વન્ડરલેન્ડ ) તેનો સમાવેશ એલિસ ઇન વન્ડરલેન્ડ પરથી પ્રેરણા લઇને રચાયેલી કૃતિમાં થાય છે.
કોમિક્સ રૂપાંતરણ
આ પુસ્તક પરથી અનેક કોમિક્સ રૂપાંતરણ લેવાયા છે.
જીવંત પ્રદર્શન
પુસ્તકને તુરંત લોકપ્રિયતા મળ્યા બાદ, તેના જીવંત પ્રદર્શન પણ થોડા જ સમયમાં શરૂ થઇ ગયા. તેનું એક શરૂઆતનું ઉદાહરણ એલિસ ઇન વન્ડરલેન્ડ નામે એચ. સેવિલ ક્લાર્કના મ્યુઝિકલ નાટક (પુસ્તક) અને વોલ્ટર સ્લોટર (સંગીત)નો સમાવેશ થાય છે જે લંડનના પ્રિન્સ ઓફ વેલ્સ થિયેટર ખાતે 1886માં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
આ પુસ્તક અને તેની આગળની કડી કેરોલની સૌથી વધુ વ્યાપક રૂપમાં ઓળખાતી કૃતિ છે તેથી તેણે કેટલાક જીવંત પ્રદર્શનોને પણ પ્રેરિત કર્યા જેમાં નાટક, ઓપેરા, બેલે અને પરંપરાગત અંગ્રેજી મૂકઅભિનયનો સમાવેશ થાય છે. આ કાર્યમાં એવા રૂપાંતરણ સામેલ છે જે ઘણા અંશે મૂળ પુસ્તકને વફાદાર છે અને સાથે સાથે જેમણે નવા કાર્યો માટે એક આધારના સ્વરૂપમાં વાર્તાનો ઉપયોગ કર્યો. ત્યાર પછીનું એક સારું ઉદાહરણ ધ એઇટ્થ સ્કવેર છે. જે એક હત્યાનું રહસ્ય છે જે વન્ડરલેન્ડમાં સેટ છે. તે મેથ્યુ ફ્લેમિંગ દ્વારા લખાયું છે અને બેન જે. મેકફર્સનનું ગીત અને સંગીત છે. આ ગોથ-ટોંડ રોક સંગીતનું પ્રીમિયર 2006માં પોર્ટ્સમાઉથ ઇંગ્લેન્ડમાં ન્યૂ થિયેટર રોયલમાં થયું હતું. ટી. એ. ફેન્ટાસ્ટિકા પ્રાગમાં સ્થિત એક લોકપ્રિય બ્લેક લાઇટ થિયેટર પેટર ક્રાતોચિવી દ્વારા લખાયેલું અને નિર્દેશિત “એસ્પેક્ટ્સ ઓફ એલિસ”નું પ્રદર્શન કરે છે. એ રૂપાંતરણ પુસ્તક પ્રત્યે વફાદાર નથી, પરંતુ એલિસની પુખ્તાવસ્થામાં પ્રવેશની યાત્રાની રજૂઆત કરે છે જ્યારે તેની સાથે ચેક ગણરાજ્યના ઇતિહાસ માટે સંકેતોને પણ સામેલ કરે છે.
પાછલા કેટલાક વર્ષોમાં પરફોર્મિંગ આર્ટ્સમાં ઘણા નોંધપાત્ર લોકોએ એલિસ ની પ્રસ્તુતિમાં પોતાને સામેલ કર્યા છે. અભિનેત્રી ઇવા લે ગેલિયનએ 1932માં મંચ માટે એલિસના બંને પુસ્તકોનો અનુવાદ કર્યો હતો. આ નિર્માણને 1947 અને 1982માં ન્યુયોર્કમાં પુનર્જિવીત કરવામાં આવ્યું હતું. એક સૌથી વધુ પ્રસિદ્ધ પ્રસ્તુતી હતી જોસેફ પેપનું એલિસ ઇન કોન્સર્ટ દ્વારા ન્યુયોર્ક શહેરમાં પબ્લિક થિયેટરમાં 1980માં મંચન. એલિજાબેથ સ્વડોસએ આ પુસ્તક ગીત અને સંગીત પર લખ્યું હતું. એલિસેજ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ અને થ્રૂ ધ લુકિંગ ગ્લાસ, બંને આધાર પર પૈપ અને સ્વડોસએ પૂર્વમાં ન્યુયોર્ક શેક્સપિયર ફેસ્ટીવલમાં તેની એક આવૃત્તિ રજૂ કરી હતી. મેરિલ સ્ટ્રીપએ એલિસ, વ્હાઇટ ક્વીન અને હ્મ્પટી ડમ્પટીની ભૂમિકા ભજવી હતી. કલાકારોમાં ડેબી એલન, માઇકલ જેટર અને માર્ક લિન-બેકર પણ સામેલ હતા. આધુનિક પરિધાનમાં કલાકારો સાથે એક ખુલ્લા મંચ પર પ્રદર્શિત આ નાટક, આંશિક રૂપાંતરણ છે જેના ગીત વિશ્વ શૈલીમાં છે. આ નિર્માણ ડીવીડી પર મળી શકે છે.
તેવી જ રીતે 1992માં ઓપેરેટિક પ્રોડક્શન એલિસ માં પ્રેરણા તરીકે એલિસ ના બંને પુસ્તકનો ઉપયોગ કરાયો હતો. જો કે તેમાં ચાર્લ્સ ડોજસન, યુવા એલિસ લિડેલ અને પુખ્તવયની એલિસ લિડેલ સાથેના દૃશ્યો પણ સામેલ છે જેનાથી વાર્તાની રજૂઆત થઇ છે. પોલ સ્કમિટે આ નાટક લખ્યું હતું જેમાં ટોમ વેઇટ્સ અને કેથલીન બ્રેનનએ સંગીત આપ્યું હતું. હેમ્બર્ગ, જર્મની ખાતે તેને બહુ ઓછું ઓડિયન્સ મળ્યું હતું, છતાં ટોમ વેઇટ્સએ 2002માં ભારે લોકચાહના વચ્ચે એલિસ આલ્બમ સ્વરૂપે ગીતો રિલિઝ કર્યા હતા.
વ્યવસાયિક પ્રદર્શન ઉપરાંત ઘણા સ્કુલ નિર્માણ પણ કરવામાં આવ્યા છે. ઉચ્ચ વિદ્યાલય અને કોલેજોમાં એલિસ પ્રેરિત ઘણા સંસ્કરણ પ્રદર્શન થતા રહે છે. કલ્પનાશીલ વાર્તા અને પાત્રોની મોટી સંખ્યા આવા નિર્માણ માટે એકદમ અનુકુળ છે.
મોટા પ્રમાણ પર આ વાર્તાનું કોરિયન સંગીતકાર ઉન્સુક ચીન દ્વારા ઓપેરામાં રૂપાંતરણ થયું હતું અને ડેવિડ હેનરી હવાંગ દ્વારા અંગ્રેજી ભાષામાં લિબ્રેટોનું રૂપાંતરણનું વિશ્વ પ્રીમિયર બાવેરિયન સ્ટેટ ઓપેરામાં 30 જૂન, 2007ના રોજ થયું હતું.
“વન્ડરલેન્ડ” ટાઇટલ સાથે નવા મ્ઝુઝિકલનું પ્રીમિયર ડિસેમ્બર 2009માં ફ્લોરિડાના ટેમ્પા ખાતે યોજાયું હતું.
ફિલાડેલ્ફિયાના કમ્પોઝર, જોસેફ હોલમેનએ એલિસ બેલેટ અને એક્ટર માટે નાટ્યકલા તૈયાર કરી છે જેમાં વાંસળી (ડબલિંગ મેલોડિકા), અલ્ટો સેક્સોફોન, હાર્પ, પર્ક્યુસન અને સાત નર્તકો સાથે સ્ટ્રીંગ ટ્રાયો સામેલ છે. તેની શરૂઆત સાન ડિયેગો ચેમ્બર મ્યુઝિક ઓર્ગેનાઇઝેશન, આર્ટ ઓફ એલન અને કોલેટ હાર્ડિંગ ડાન્સ કંપની દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
વિવેચન
આ પુસ્તકને સામાન્ય રીતે હકારાત્મક રીતે જોવામાં આવે છે, પરંતુ તેના વિચિત્ર અને અણધાર્યા સૂરના કારણે તેની ભારે ટીકા પણ કરવામાં આવી હતી.
1931માં ચીનમાં હુનાન ખાતે આ પુસ્તક પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો કારણ કે "પ્રાણીઓએ માનવીની ભાષા બોલવી ન જોઇએ" અને તે "પ્રાણી અને માનવીને એક સમાન દરજ્જામાં મૂકે છે." ન્યૂ હેમ્પશાયરમાં હેવરહિલ ખાતે વૂડ્સવિલે હાઇ સ્કૂલમાં પણ આ વાર્તા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો કારણ કે "હસ્તમૈથુન અને જાતિય કલ્પનાનું સ્પષ્ટ વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે અને શિક્ષકો અને ધાર્મિક વિધિઓને અપમાનજનક રીતે પાત્રનિરૂપણ કરવામાં આવ્યું છે."
પ્રભાવ હેઠળનું કામ
thumb|265px|સેન્ટ્રલ પાર્કમાં એલિસ
એલિસ અને બાકીનું વંડરલેન્ડ આજે પણ ઘણા પ્રકારની કૃતિઓ પર પ્રભાવત દર્શાવતું રહે છે, ઉદાહરણ તરીકે કેટલીક વાર ડિઝનીની ફિલ્મો દ્વારા આડકતરી રીતે. એલિસના શૂરવીર અને સન્માનપાત્ર પાત્રએ ભારે લોકપ્રિયતા મેળવી છે અને સાહિત્ય અને પોપ કલ્ચરમાં એવી અભિનેત્રીઓને પ્રભાવિત કરી છે, ઘણી વાર તેને અંજલિ આપવા માટે એલિસ નામ રાખવામાં આવ્યું હતું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:એલિસ ઇન વન્ડરલેન્ડ શ્રેણી:અંગ્રેજી નવલકથાઓ
સધરા જેસંગનો સાળો
ઇતિહાસ
સધરા જેસંગ નો સાળો નવલકથા જાન્યુઆરીથી ડિસેમ્બર ૧૯૬૧ સુધી ૫૨ (બાવન) હપ્તામાં અમદાવાદથી પ્રકાશિત ગુજરાતી ભાષાના દૈનિક સમાચાર પત્ર સંદેશમાં ધારાવાહિક સ્વરૂપે પગટ થઈ હતી. મડિયાએ ૧૯૬૨માં આ નવલકથાને બે ભાગમાં પુસ્તક તરીકે પ્રકાશિત કરી હતી.
સારાંશ
thumb|૧૯૫૮માં ચુનીલાલ મડિયા આ નવલકથા રાષ્ટ્રીય નેતાઓની રાજનીતિ અને સ્વતંત્ર ભારતની લોકતાંત્રિક કાર્યપ્રણાલીને ધ્યાનમાં રાખીને લખાઈ છે. આ સમગ્ર નવલકથા 'સુવર્ણદ્વીપ' નામની કાલ્પનિક ભૂમિમાં આકાર પામી છે. સધરો જેસંગ નાયક છે. શાક વેચનાર સધરાને પ્રજામંડળ પાર્ટી અને તેના પક્ષપ્રમુખ સેવકરામ દ્વારા વડાપ્રધાન પદના ઉમેદવાર તરીકે પસંદગી કરવામાં આવે છે અને સધરો આખરે વડાપ્રધાન તરીકે ચૂંટાય છે. નવલકથામાં દર્શાવવામાં આવેલા અન્ય પાત્રોમાં એક યુરોપિયન મહિલા 'ફ્લોરા'નો સમાવેશ થાય છે, જે 'સુવર્ણદ્વીપ'માં સ્થાયી થઈ છે અને સુવર્ણદ્વીપની રાજનીતિમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
કથાપ્રવાહમાં વિવિધ કૌભાંડો અને ભ્રષ્ટાચાર સામે આવે છે. સરકાર સુપ્રીમકોર્ટના ન્યાયાધીશો પર બિનજરૂરી પ્રભાવ અને દબાણ લાવે છે. દરેક નાગરિકને સોનું આપવાનું સરકારનું વચન વિચિત્ર રીતે પૂરું થાય છે.
બીજો ભાગ
મડિયાએ આ નવલકથાના અનુસંધાનમાં ૧૯૬૭માં સધરાના સાળાનો સાળો નામે નવલકથા લખી હતી, જેમાં વાર્તા આગળ વધે છે. તે ગુજરાતી દૈનિક અખબાર ગુજરાત મિત્રમાં ધારાવાહિક રૂપે પગટ થઈ હતી. ૧૯૬૮માં આ નવલકથા એક પુસ્તક તરીકે પ્રકાશિત થઈ હતી.
પ્રતિસાદ
દિગીશ મહેતા, મધુસૂદન પારેખ અને બળવંત જાની સહિતના વિવેચકો તરફથી સધરા જેસંગનો સાળો નવલકથાને હકારાત્મક પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. મધુસુદન પારેખે તેને એક "રાજકીય વ્યંગ નવલકથા" કહી હતી. ગુજરાતી લેખક અને વિવેચક બળવંત જાનીએ નવલકથાની ભાષાની પ્રશંસા કરી હતી અને નવલકથાને ગુજરાતી વ્યંગાત્મક કાલ્પનિક કથાનું સીમાચિહ્ન ગણાવ્યું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય શ્રેણી:નવલકથા
ભાટકોટા (તા. મોડાસા)
ભાટકોટા (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભાટકોટા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
લાતૂર જિલ્લો
લાતૂર જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. લાતૂર આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. લાતૂર જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ આવેલા છે.
કર્મનાશા નદી
કર્મનાશા નદી ગંગા નદીની એક સહાયક નદી છે. તે ભારત દેશના બિહાર રાજ્યના કૈમુર જિલ્લાની કૈમુરની ટેકરીઓમાંથી ઉદ્દભવે છે અને ભારતીય રાજ્યો ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારમાંથી વહે છે. ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહાર રાજ્યના સોનભદ્રા, ચંદૌલી, વારાણસી અને ગાજીપુર જિલ્લાઓમાં તે સરહદ પર વહે છે. તેના ડાબા કિનારા પર કૈમુર અને બકસર જિલ્લાઓ (બિહાર બાજુ) આવેલા છે.
નામ
આ નદીના નામનો અર્થ "કર્મનો નાશ કરનારી" એમ થાય છે. તે વિશે કેટલીક દંતકથાઓ પ્રચલિત છે.
વહેણ
આ કર્મનાશા નદી બિહાર રાજ્યના કૈમુર જિલ્લામાં દરિયાઈ સપાટીથી 350 m જેટલી ઊંચાઇ આવેલ કૈમુરની ટેકરીઓ પરથી સરોદાગ નજીકથી નીકળે છે. પછી તે ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશામાં મિરઝાપુર ખાતે મેદાનોમાં આવે છે. પછી ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહાર વચ્ચે સરહદ બનાવતી વહે છે અને છેલ્લે ચૌસા નજીક ગંગા નદીમાં મળી જાય છે. આ નદીની કુલ લંબાઈ છે 192 km જેટલી છે, જે પૈકી 116 km જેટલી લંબાઈ ઉત્તર પ્રદેશમાં અને બાકીના 76 km જેટલી લંબાઈ ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહાર રાજ્યની સરહદ તરીકે વહે છે. આ નદીનો કુલ સ્ત્રાવ વિસ્તાર તેની ઉપનદીઓ સાથે 11709 km² જેટલો છે.
ઉપનદીઓ
તેની ઉપનદીઓ દુર્ગાવતી, ચંદ્રપ્રભા, કરુનુતી, નાદી અને ખજુરી છે.
ધોધ
આ નદી મેદાનોમાં પહોંચે તે પહેલાં બે ધોધ દ્વારા નીચે ઉતરે છે. આ બે ધોધ દેવદરી અને છાનપથર તરીકે ઓળખાય છે. આ બંને ધોધ તેમની ઊંચાઇ અને સુંદરતા માટે નોંધપાત્ર છે. છાનપથર ધોધ 100 ft ઊંચાઈ પરથી પડે છે,   જ્યારે દેવદરી ધોધ રોહતાસના ઉચ્ચપ્રદેશના અંતની ધાર પરથી 58 m ઊંચાઈ પરથી પડે છે. જોકે, ચંદૌલી જિલ્લા વહીવટ દ્વારા તેનો ઉલ્લેખ દેવદરી ધોધ ચંદ્રપ્રભા નદી પર છે તેમ કરવામાં આવેલ છે.
બંધો અને પુલો
આ નદી પર બે બંધ બાંધવામાં આવેલ છે – લતિફ શાહ બંધ અને નવગઢ બંધ. ચંદ્રપ્રભા નદી પર પણ એક બંધ બાંધવામાં આવેલ છે.
ગ્રાન્ડ ટ્રંક રોડ આ નદી પરથી પુલ દ્વારા પસાર થાય છે.
અન્ય નદી
કર્મનાશા નામની અન્ય એક નદી ગઢવાલ હિમાલય ખાતે પણ આવેલી છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:કૈમૂર જિલ્લો
ભેરુંડા (તા. મોડાસા)
ભેરુંડા (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભેરુંડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
રતનપર (તા. ઘોઘા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
મોડપર (તા. ધ્રોળ)
મોડપર (તા. ધ્રોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોડપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
જાલના જિલ્લો
જાલના જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો જિલ્લો છે. જાલના આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
કારેશ્વર નદી
કારેશ્વર નદી પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલી નદી છે. આ નદીનું ઉદ્ગમ સ્થાન કીડીયાનગર પાસે આવેલું છે. તેની મહત્તમ લંબાઈ ૧૬ કિમી છે. નદીનો કુલ સ્ત્રાવક્ષેત્ર ૯૭ ચોરસ કિમી છે.
આ નદી કચ્છના મોટા રણમાં સમાઇ જાય છે.
જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનઃગઠન કાયદો, ૨૦૧૯
જમ્મુ-કાશ્મીર પુનઃગઠન કાયદો, ૨૦૧૯ ને ભારતીય ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહે ભારતીય સંસદના ઉપલા ગૃહ, રાજ્યસભા, ૫ ઓગસ્ટ ૨૦૧૯ ના રોજ બિલ સ્વરૂપે રજૂ કર્યો હતો. આ બિલ રાજ્યસભામાં ૫ ઓગસ્ટ ૨૦૧૯ ના રોજ પસાર કરવામાં આવ્યું હતું અને લોકસભામાં ૬ ઓગસ્ટ ૨૦૧૯ ના રોજ પસાર કરાયું હતું. બિલમાં જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્યને બે કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોમાં વિભાજીત કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી, જેમાંથી એકને જમ્મુ-કાશ્મીર, અને બીજો લડાખ તરીકે અલગ પડાયો હતો.
ભારતીય બંધારણની કલમ ૩૭૦ અંતર્ગત ખરડાની રજૂઆત પહેલાં રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી મેળવવામાં આવી હતી અને જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું કે ભારતીય બંધારણની તમામ જોગવાઈઓ જમ્મુ-કાશ્મીર પર લાગુ થશે. આનાથી ભારતીય સંસદને કાયદો ઘડવામાં સક્ષમ બનાવ્યું જે રાજ્યના સંગઠનને ફરીથી ગોઠવી શકે.
બિલની વિગતો
જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનઃગઠન બિલ જમ્મુ અને કાશ્મીર ને બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માં વિભાજીત કરવાની રજૂઆત થઈ હતી. એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ જમ્મુ અને કાશ્મીર, અને અન્ય કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદ્દાખ. જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં વિધાનસભા હશે જ્યારે લદ્દાખ એકલા ઉપરાજ્યપાલ દ્વારા સંચાલિત કરવામાં આવશે. લદ્દાખના કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશમાં લેહ અને કારગિલ જિલ્લાનો સમાવેશ થશે. અન્ય તમામ જિલ્લાઓ જમ્મુ-કાશ્મીર સાથે રહેશે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર
મેડીસર (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
સંકર સંખ્યાઓ
right|thumb| સંકર સંખ્યાને સંખ્યાઓની જોડી (a, b) તરીકે રજૂ કરી શકાય છે, જે આર્ગન્ડ આકૃતિ તરીકે ઓળખાતી, સંકર સમતલનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી આકૃતિ પર સદિશ બનાવે છે. "Re" એ વાસ્તવિક અક્ષ છે, "Im" એ કાલ્પનિક અક્ષ છે, અને i એ i^2 = −1 સમીકરણનું સમાધાન કરે છે. સંકર સંખ્યાઓ એવી સંખ્યા છે કે જેને a + bi સ્વરૂપે રજૂ કરી શકાય છે; જ્યાં a અને b વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે, અને i એ સમીકરણ x^2 = -1નો એક ઉકેલ છે. કોઈ વાસ્તવિક સંખ્યા આ સમીકરણને સંતોષતી ન હોવાથી, iને કાલ્પનિક સંખ્યા કહેવામાં આવે છે. સંકર સંખ્યા a + biમાં, aને વાસ્તવિક ભાગ કહેવામાં આવે છે, અને bને કાલ્પનિક ભાગ કહેવામાં આવે છે. ઐતિહાસિક નામકરણ "કાલ્પનિક" હોવા છતાં, સંકર સંખ્યાઓ ગણિતશાસ્ત્રમાં વાસ્તવિક સંખ્યાઓ જેટલી જ "વાસ્તવિક" ગણવામાં આવે છે, અને કુદરતી વિશ્વના વૈજ્ઞાનિક વર્ણનના ઘણા પાસાઓમાં તે મૂળભૂત છે.
સંકર સંખ્યાઓ વાસ્તવિક સંખ્યામાં જેમના કોઈ ઉકેલો નથી તેવા કેટલાક સમીકરણોના ઉકેલો આપે છે. ઉદાહરણ તરીકે, સમીકરણ
ના કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલો નથી, કારણ કે વાસ્તવિક સંખ્યાનો વર્ગ ઋણ હોતો નથી. સંકર સંખ્યાઓ આ સમીકરણનો ઉકેલ પૂરો પાડે છે. તેના માટે વાસ્તવિક સંખ્યાઓનો અનિશ્ચિત i (જેને કેટલીકવાર કાલ્પનિક એકમ કહેવામાં આવે છે) જે i^2 = −1 ને સંતોષવા માટે લેવામાં આવે છે, વડે વિસ્તાર કરવો, જેથી ઉપર જેવા સમીકરણોના ઉકેલો મળી શકે. આ કિસ્સામાં ઉકેલો −1 + 3i અને −1 − 3i છે, જે i^2 = −1 નો ઉપયોગ કરીને ચકાસી શકાય છે:
બીજગણિતના મૂળભૂત પ્રમેય મુજબ, એક જ ચલના વાસ્તવિક અથવા સંકર સહગુણકવાળા તમામ બહુપદી સમીકરણો સંકર સંખ્યામાં ઉકેલ ધરાવે છે. તેનાથી વિપરિત, વાસ્તવિક સહગુણકવાળા કેટલાક બહુપદી સમીકરણો વાસ્તવિક સંખ્યામાં કોઈ ઉકેલ ધરાવતા નથી. 16મી સદીના ઇટાલિયન ગણિતશાસ્ત્રી ગિરોલામો કાર્ડાનોને ઘન સમીકરણોના ઉકેલો શોધવાના પ્રયત્નોમાં સંકર સંખ્યાઓ રજૂ કરવાનો શ્રેય આપવામાં આવે છે.
ભૌમિતિક રીતે, સંકર સંખ્યાઓ એક પરિમાણીય સંખ્યા રેખાનો ખ્યાલ બે પરિમાણીય સંકર સમતલમાં, વાસ્તવિક ભાગ માટે આડા અક્ષ અને કાલ્પનિક ભાગ માટે ઉભા અક્ષનો ઉપયોગ કરીને, વિસ્તારે છે. સંકર સંખ્યા a + bi સંકર સમતલમાં બિંદુ (a, b) સાથે નિરૂપી છે. જે સંકર સંખ્યાનો વાસ્તવિક ભાગ શૂન્ય હોય તે સંપૂર્ણ કાલ્પનિક હોવાનું કહેવાય છે; આ સંખ્યા માટેના બિંદુઓ સંકર સમતલની ઉભી અક્ષ પર સ્થિત છે. જે સંકર સંખ્યાનો કાલ્પનિક ભાગ શૂન્ય હોય, તે વાસ્તવિક સંખ્યા તરીકે ગણી શકાય છે; તેના બિંદુઓ સંકર સમતલની આડી અક્ષ પર છે. સંકર સંખ્યાઓને ધ્રુવીય સ્વરૂપમાં પણ રજૂ કરી શકાય છે, જે દરેક સંકર સંખ્યાને તેના ઉદગમથી અંતર (તેના માન) સાથે અને આ સંકર સંખ્યાના આર્ગ્યુમેન્ટ તરીકે ઓળખાતા ચોક્કસ કોણ સ્વરૂપે નિરૂપે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગણિત
હેરણ નદી
હેરણ નદી મધ્ય પ્રદેશમાંથી નીકળી છોટાઉદેપુર નજીક ચીખલી ગામ પાસેથી ગુજરાત રાજ્યમાં પ્રવેશ કરે છે. આગળ જતા આ નદી તણખલા નજીક નર્મદા નદીની સહાયક નદી પૈકીની એક ઓરસંગ નદીમાં ભળી જાય છે. આ નદીના પહોળા પટમાં તરબૂચની ખેતી કરવામાં આવે છે. વિરામપુરા, ચલામલી, પાનવડ, ઈન્દ્રાલ તથા કોસિન્દ્રા આ નદીના કિનારે વસેલાં મોટાં ગામો છે.
ભીલકુવા (તા. મોડાસા)
ભીલકુવા (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભીલકુવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
જેસલ તોરલ
જેસલ તોરલ એ ૧૯૭૧ ની ભારતીય ગુજરાતી ભક્તિ ફિલ્મ છે જે રવીન્દ્ર દવે દ્વારા લિખિત અને દિગ્દર્શિત છે. તે ગુજરાતી સિનેમા ની સૌથી મોટી હિટ ફિલ્મોમાંની એક સાબિત થઈ અને થિયેટરોમાં ૨૫ અઠવાડિયા સુધી ચાલી.
કથાવસ્તુ
ડાકુ જેસલ જાડેજાનો કચ્છમાં કેર હોય છે. લગ્નની જાન પણ લૂંટી લેતો હોય છે. તે એક શરત મુજબ હાલાર આવે છે અને કાઠી સંત તોરલને ભક્તિમાં લીન જુએ છે. ઘોડી લેવા જતા ઓળખાઈ જાય છે અને સાથે તોરલને લઈને કચ્છ આવતા દરિયામાં ભયાનક તોફાનમા નાવ ફસાય છે. તોરલના કહેવાથી તે પાપનો પશ્ચાતાપ કરે છે. તોફાન શાંત થાય છે અને તેઓ કચ્છ પહોંચી જાય છે. ત્યાં જેસલ અને તોરલ બાકીનું જીવન સંત સ્વરૂપે જીવે છે.
નિર્માણ
રવીન્દ્ર દવેએ તેમની હિન્દી બ્લોકબસ્ટર ફિલ્મ નગીના (૧૯૫૧)ની લીના ચંદાવરકર અને સંજય ખાન સાથે રિમેક કરવાની યોજના બનાવી હતી, પરંતુ યોજના વિલંબમાં પડી હતી. પરિણામે, તેઓ નિર્માણમાં લાગેલા સભ્યોની રોજગારી ચાલુ રાખવા માટે ગુજરાતી સિનેમા તરફ વળ્યા.
આ ફિલ્મ સ્થાનિક લોકકથા પર આધારિત છે. આ કથામાં ડાકુ જેસલ જાડેજાનું કાઠી સંત તોરલ દ્વારા હૃદય પરિવર્તન કરવામાં આવ્યું હતું. તેમના સ્મારક મંદિરો ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લાના અંજારમાં આવેલા છે. ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી અને રમેશ મહેતાની આ પ્રથમ ફિલ્મ હતી. તે ઓર્વો ટેક્નિકલરમાં શૂટ કરવામાં આવી હતી. વડોદરા ખાતેનો લક્ષ્મી સ્ટુડિયો હજી કાર્યરત થયો ન હોવાથી, ફિલ્મનું અમુક ચિત્રાંકન કચ્છમાં અને અમુક મુંબઈમાં થયું હતું.
સંગીત
બધા ગીતો અવિનાશ વ્યાસ દ્વારા લખાયેલા છે; તમામ સંગીત અવિનાશ વ્યાસ દ્વારા રચાયેલ છે.
રજૂઆત અને વિવેચન
આ ફિલ્મ ૧૯૭૧માં રજૂ થઈ હતી. ગુજરાતી ફિલ્મોના નિર્માણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ગુજરાત સરકાર દ્વારા આ ફિલ્મને ટેક્સમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી ચલચિત્ર
નેરોગેજ રેલ્વે
વિશ્વની મોટાભાગની નેરો-ગેજ રેલ્વે ૬૦૦ મીમી (૧ ફૂટ ૧૧ ૫/૮ ઈંચ) અને ૧૦૬૭ મીમી (૩ ફૂટ ૬ ઈંચ) પહોળાઈ વચ્ચેનું માપ ધરાવતી હોય છે.
ભારત દેશમાં રેલ્વેમાર્ગના સંદર્ભમાં ૧ મીટર કરતાં ઓછી પહોળાઈ ધરાવતા રેલ્વે માર્ગને નેરોગેજ રેલ્વેમાર્ગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેમાં ૭૬૨ મીમી (૨ ફૂટ ૬ ઈંચ) તથા ૬૧૦ મીમી (૨ ફૂટ ) એમ બે માપ ધરાવતા નેરોગેજ રેલ્વે માર્ગનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. જે પૈકી મોટા ભાગના માર્ગનું અન્ય વધુ પહોળાઈ ધરાવતા માર્ગ તરીકે રૂપાંતરણ કરવામા આવેલ છે તથા કેટલાક માર્ગ બંધ પણ કરવામાં આવેલ છે.
જાપાન, ઈંડોનેશિયા, દક્ષિણ આફ્રિકા, ન્યૂઝીલેન્ડ, મલેશિયા, તાઇવાન અને ઑસ્ટ્રેલિયાના કેટલાક રાજ્યો સહિત વિશ્વના કેટલાક દેશોમાં, નેરો-ગેજ પ્રમાણભૂત રેલ્વે ગેજ છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ભારતીય રેલ
સામો
સામો કે  સાંબો અથવા મોરિયો કે મોરૈયો એક ખડધાન્ય છે જે વાનસ્પતિક દૃષ્ટિએ ઘાસના બીજ છે. એ ઘાસનું વૈજ્ઞાનિક નામ ઍચિનોક્લોઅ કોલોના (Echinochloa colona) છે. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં ઉપવાસના દિવસોમાં સામો કે મોરિયાની ખીચડી અને અન્ય વ્યંજનો બનાવીને ખવાય છે. સંસ્કૃતમાં આને શ્યામક/શ્યામાક (श्यामक/श्यामाक) અને પ્રાકૃત ભાષામાં તેને સામય(सामय) કહે છે. હિંદીમાં તેને સાંવાં (साँवाँ) અને મરાઠીમાં આને "વરી ચા તાંદુળ" (वरी चा तांदुळ) કે સાંવા (सांवा) કહેવાય છે.
પહેલાના કાળમાં આ જાતિનું વર્ગીકરણ પેનીકમ પ્રજાતિમાં કરાતું હતું. આ ઘાસ ઍચિનોક્લોઆ ફ્રમેન્ટેશિયા એટલે કે સાવા મીલેટનો જંગલી પૂર્વજ મનાય છે.
તેનાં પાન લાંબાં અને સાંકડાં થાય છે. ફૂલની ચમરી પાસે પાસે આવેલી, ધોળા રંગની હોય છે. છે. આ ધાન્યને ખોદતાં તેમાંથી નાના કણના ચોખા નીકળે છે. આ ઘાસ ઢોરને વિશેષ ખવરાવે છે. સામાના દાણા માણસો ખાય છે. ઋષિવ્રતમાં તે ફરાળ તરીકે ખવાય છે. ભાદરવા સુદ પાંચમે તે ખાવાનું માહાત્મ્ય છે. આયુર્વેદિક મત પ્રમાને સામો ગુણે શોષક, વાતલ, કફઘ્ન અને પિત્તહર છે.
વહેંચણી અને સ્થાન
વગર ખેડ્યે કે વાવ્યે આ ખડધાન્ય ઉગી નીકળતું હોય છે. આ ઘાસ સમષીતોષ્ણ એશિયા અને આફ્રિકાના ખેતરોમાં અને રસ્તાની બાજુએ ઉગતું જોવા મળે છે. ઉત્તર અમેરિકામાં આનું અનુકૂલન કરવામાં આવ્યું છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ખોરાક શ્રેણી:ધાન્ય શ્રેણી:અનાજ
સ્વપ્નતીર્થ
સ્વપ્નતીર્થ એ રાધેશ્યામ શર્માની એક ગુજરાતી નવલકથા છે. ૧૯૭૯માં પ્રકાશિત આ નવલકથાની ગુજરાતી નવલકથાઓ પર વ્યાપક અસર થઈ હતી.
પ્રારૂપ
નવલકથા ત્રણ સ્તરે ચાલે છે : કથકનો સૂક્ષ્મ અવાજ, કિશોર છોકરાનો ચિત્રથી ભરેલો સ્વપ્નક્રમ અને તેની રોજનીશીનો સપાટ નીરસ પુનરાવર્તિત થતો શાળા-યુગનો સૂર. આ નવલકથામાં સ્વપ્નક્રમ અને સ્વપ્નદ્રષ્ટિની તકનીકોનો ઉપયોગ થયો છે. નવલકથાનું ગદ્ય અસહજ અને કંટાળાજનક છે.
વિવેચન
જયંત ગાડિતે લખ્યું હતું કે, આ નવલકથા આપણને સંપૂર્ણ વાર્તા આપતી નથી, પરંતુ તે નવલકથાના મુખ્ય નાયક નવીનની ચેતનાની આસપાસ કેન્દ્રિત છે. પ્રવીણ દરજીએ આ નવલકથાને તેના ગદ્ય માટે નોંધપાત્ર ગણી છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય શ્રેણી:નવલકથા
આદમગઢ ટેકરીઓ
આદમગઢ ટેકરીઓ ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના હોશંગાબાદ જિલ્લામાં આવેલ છે.
મહત્વ
આદમગઢ ટેકરીઓ પ્રાગ-ઐતિહાસિક પથ્થરની ગુફાઓ તથા પથ્થર પરનાં ચિત્રો માટે પ્રખ્યાત છે. પાષાણ યુગ, દ્વિતિય પાષાણ યુગ અને મધ્ય પાષાણ યુગની કલાકૃતિઓ અહીંથી ખોદકામ કરતાં મળી આવેલ છે.
સ્થાન
આદમગઢ ટેકરીઓ હોશંગાબાદ શહેરથી ૨ કિલોમીટર દક્ષિણ-પૂર્વ દિશામાં આવેલ છે.
માર્ગ-પરિવહન
હોશંગાબાદ રેલ માર્ગે અને સડક માર્ગે દેશના અન્ય ભાગો સાથે સારી રીતે જોડાયેલ છે. નજીકનું મુખ્ય રેલ્વે સ્ટેશન ઈટારસી છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
ભંડાર (તા. ઘોઘા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
ત્રિનેત્રેશ્વર મંદિર
તરણેતરનો મેળો
આ મંદિર તેના વાર્ષિક મેળા, તરણેતર મેળા માટે જાણીતું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
આંબેથા (તા. પાલનપુર)
આંબેથા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંબેથા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, રાયડો, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, મગફળી, બટાકા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
મથલ (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
તારા માછલી
thumbnail|right|240px| તારા માછલી thumb|right|240px| Astropecten lorioli - જુરાસિકની એક પ્રજાતિ તારા માછલી ઈકાઇનોડર્મ્સ સમૂહમાં આવતું પૃષ્ઠ વગરનું પ્રાણી છે, જે માત્ર સમુદ્ર-જળમાં જ જોવા મળે છે. તેના શરીરનો આકાર તારા જેવો હોય છે તેમ જ તેના ધડને પાંચ ભૂજાઓ હોય છે. આ ભૂજાઓ સખત કવચ વડે ઢંકાયેલી હોય છે. તેના ઉપરી ભાગ પર કાંટળી રચના હોય છે. ધડના મધ્ય ભાગમાં ગુદા હોય છે. નીચેના ભાગમાં ધડની મધ્યમાં તેનું મોં હોય છે. તેના પ્રચલનની ક્રિયા ભુજાઓ દ્વારા અને શ્વસન ક્રિયા પેપુલી દ્વારા થાય છે. આ માછલીની એક પ્રજાતિ, જે ગોહોન્ગેઝ (Gohongaze) નામ વડે ઓળખાય છે, તે જાપાનના લોકોને ખૂબ જ ભાવે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:જીવશાસ્ત્ર શ્રેણી:જળચર
રૂપેણ નદી (ગીર)
રૂપેણ નદી પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ગીરના જંગલોમાં ઉદ્ભવ સ્થાન ધરાવતી નદી છે. તેની મહત્તમ લંબાઈ ૭૫ કિમી છે. આ નદીનો કુલ સ્ત્રાવ વિસ્તાર ૧૬૬ ચોરસ કિમી છે.
આ નદી પર રૂપેણ બંધ આવેલો છે, જેનો સ્ત્રાવક્ષેત્ર ૪૨.૭૧ ચોરસ કિમી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્રની નદીઓ
મુંડેશ્વરી દેવી મંદિર
300px|thumb|મુંડેશ્વરી દેવી મંદિર 300px|thumb|મુંડેશ્વરી દેવીના મંદિર પાસે માહિતી દર્શાવતું બોર્ડ મુંડેશ્વરી દેવી મંદિર ભારત દેશના બિહાર રાજ્યના મુખ્ય ધાર્મિક સ્થળો પૈકીનું એક પ્રાચીન સ્થળ છે. કૈમૂર જિલ્લા ના ભગવાનપુર નજીક કૈમૂરની ટેકરીઓમાં પવરા ટેકરી પર દરિયાઈ સપાટીથી ૬૦૮ ફૂટ જેટલી ઊંચાઈ પર આ મંદિર આવેલ છે. આ પૌરાણિક મંદિર પુરાતત્ત્વીય ધરોહર, તીર્થધામ તેમ જ પર્યટન સ્થળ તરીકે જીવંત છે. આ મંદિર ક્યારે અને કોણે બનાવ્યું, તે દાવા સાથે કહેવું અઘરૂં છે, પણ અહીથી પ્રાપ્ત શિલાલેખ અનુસાર માનવામાં આવે છે કે ઉદયસેન નામના ઉપશાસક (ક્ષત્રપ)ના શાસનકાળમાં તેનું નિર્માણ થયું હતું. આ મંદિર ભારત સરકારના પુરાતત્ત્વ વિભાગ દ્વારા સંરક્ષિત કરવામાં આવેલ છે તેમ જ તેના પુનરુત્થાન માટે યોજનાઓ પણ બનાવવામાં આવેલ છે. યૂનેસ્કો દ્વારા જાહેર કરાયેલ વિશ્વ ધરોહર સ્થળોની યાદીમાં આ સ્થળને ઉમેરવા માટેના પ્રયત્નો પણ ચાલુ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:કૈમૂર જિલ્લો શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
મવાપર (તા. ધ્રોળ)
મવાપર (તા. ધ્રોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મવાપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
લિમઝર
લિમઝર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે, જે ડુંગરોની વચ્ચે વસેલું છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. લિમઝર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, સરકારી દવાખાનું, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. અહીંની મુખ્ય ખેતપેદાશ ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજી છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. લીમઝર ગામમાં મહાદેવજીનુ મંદિર આવેલું છે. દર રવિવારે હટવાડો (હાટ) ભરાય છે
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
બોદી (તા. મોડાસા)
બોદી (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બોદી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
મનીષા જોષી
મનીષા જોષી (જ. ૬ એપ્રિલ ૧૯૭૧) ગુજરાતી ભાષાના કવયિત્રી અને પત્રકાર છે. કંદરા (૧૯૯૬), કંસારા બજાર (૨૦૦૧), કંદમૂળ (૨૦૧૩), અને થાક (૨૦૨૦) એ તેમના પ્રકાશિત કવિતાસંગ્રહ છે. તેઓ હાલમાં કેલિફોર્નિયામાં રહે છે.
જીવનપરિચય
મનીષા જોષીનો જન્મ ૬ એપ્રિલ ૧૯૭૧ના રોજ કચ્છ જિલ્લાના માંડવી નજીક નાનકડા ગામ ગોધરામાં તારા જોશી અને લક્ષ્મીકાંત જોશીને ત્યાં થયો હતો. ૧૯૮૯માં અંજાર ખાતે એચએસસી પૂરું કર્યા બાદ તેઓ ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે વડોદરા ગયા હતા. તેમણે વડોદરાની મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટીમાંથી અનુક્રમે ૧૯૯૨ અને ૧૯૯૫માં અંગ્રેજી સાહિત્યમાં બી.એ. અને એમ.એ.ની પદવી મેળવી હતી. ૧૯૯૩માં સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજ, મુંબઈથી માસ કોમ્યુનિકેશનમાં ડિપ્લોમા પણ મેળવ્યો હતો. યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ દરમિયાન તેમણે સિતાંશુ યશશ્ચન્દ્ર, ગણેશ દેવી અને બાબુ સુથાર સહિત તેમના કોલેજના પ્રોફેસરો દ્વારા લખાયેલા પુસ્તકોનો અભ્યાસ કર્યો હતો અને ગુલામ મોહમ્મદ શેખ, પ્રબોધ પરીખ, લાભશંકર ઠાકર, નીતિન મહેતા, જયદેવ શુક્લા અને ભોળાભાઈ પટેલ જેવા અન્ય ગુજરાતી લેખકો સાથે પરિચય થયો હતો.
તેમણે મુંબઈ અને લંડનમાં પ્રિન્ટ અને ટેલિવિઝન પત્રકાર તરીકે કામ કર્યું હતું. લગ્ન બાદ તેઓ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં સ્થાયી થયા હતા. હાલમાં તે કેલિફોર્નિયાના બર્કલેમાં રહે છે.
સર્જન
તેમનો પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ કંદરા ૧૯૯૬માં ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળાની પ્રસ્તાવના સાથે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો. સિતાંશુ યશશ્ચન્દ્ર, પ્રબોધ પરીખ અને ચિનુ મોદી સહિત અનેક ગુજરાતી લેખકોએ તેની વિવેચનાત્મક પ્રશંસા કરી હતી. તેમની કવિતાઓનો બીજો સંગ્રહ કંસારા બજાર ૨૦૦૧માં પ્રકાશિત થયો હતો. ત્યારબાદ ત્રીજો સંગ્રહ કંદમૂળ ૨૦૧૩માં પ્રકાશિત થયો હતો. તેમની કેટલીક કવિતાઓનું અંગ્રેજી અને હિન્દીમાં ભાષાંતર કરવામાં આવ્યું છે. તેમની કવિતા સૂચક અને અતિવાસ્તવિક ચિત્રશાસ્ત્ર દ્વારા લક્ષણિત છે.
૨૦૨૦માં તેમનો ચોથો કાવ્યસંગ્રહ થાક પ્રકાશિત થયો હતો.
પુરસ્કાર
તેમના કવિતા સંગ્રહ કંદમૂળને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીનું ૨૦૧૩ નું પ્રથમ ઇનામ મળ્યું હતું. આધુનિક ગુજરાતી કવિતામાં તેમના યોગદાન માટે તેમને ૧૯૯૮માં સંસ્કૃતિ પ્રતિષ્ઠાન દ્વારા સંસ્કૃતિ પુરસ્કાર માટે નામાંકિત કરવામાં આવ્યા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૯૭૧માં જન્મ
રાજભવન, ગાંધીનગર
રાજભવન એ ગુજરાત રાજ્યના રાજ્યપાલનું સત્તાવાર નિવાસસ્થાન છે. આ ભવન ગુજરાતના પાટનગર ગાંધીનગર શહેર ખાતે આવેલું છે. ગુજરાત રાજ્યના વર્તમાન રાજ્યપાલ શ્રી આચાર્ય દેવ વ્રત છે
યત્કિંચિત એ રાજભવનનું પોતાનું સામાયિક (મેગેઝિન) છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાત સરકાર શ્રેણી:ગાંધીનગર
મારુ(મુરુ) (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
એલન પેટોન
એલન પેટોન (૧૧ જાન્યુઆરી ૧૯૦૩ – ૧૨ એપ્રિલ ૧૯૮૮) દક્ષિણ આફ્રિકાના લેખક અને રંગભેદ વિરોધી નેતા હતા. "ક્રાઈ, દ બીલવેડ કંટ્રી" અને "ટૂ લેટ દ ફાલારોપ" તેમની સૌથી પ્રખ્યાત કૃતિઓ છે. તેમનો જન્મ પીટરમારિઝબર્ગ શહેરમાં થયો હતો અને તેમણે પોતાનું શિક્ષણ નાતાલ યુનિવર્સિટીમાંથી પ્રાપ્ત કર્યું હતું. તેમના લેખન માધ્યમે તેમણે રંગભેદ સરકારની જાતિવાદી નીતિઓની આલોચના કરી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:દક્ષિણ આફ્રિકા શ્રેણી:૧૯૦૩માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૮૮માં મૃત્યુ
સાતારા જિલ્લો
સાતારા જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. સાતારા આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. આ જિલ્લાનું ક્ષેત્રફળ ૧૦૪૮૪ ચોરસ કિલોમીટર જેટલું છે. અહીંનો સરેરાશ વાર્ષિક વરસાદ ૧૪૨૬ મીલીમીટર જેટલો છે. આ જિલ્લાની કુલ વસ્તી ૨૭,૯૬,૯૦૬ (વસ્તી ગણતરી ૨૦૦૧ મુજબ) જેટલી છે. આ જિલ્લાનો સાક્ષરતા દર ૭૮.૫૨ % જેટલો છે, જે પૈકી પુરુષોમાં સાક્ષરતા દર ૮૮.૪૫ % અને સ્ત્રીઓમાં સાક્ષરતા દર ૬૮.૭૧ % જેટલો છે.
ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક
ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક એ ગુજરાત, ભારતમાં અપાતું એક સાહિત્યિક સન્માન છે. આ પુરસ્કારની સ્થાપના સ્નેહરશ્મિ દ્વારા તેમની દિવંગત પુત્રી ઉમાની યાદમાં કરવામાં આવી હતી. ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા અપાતો આ પુરસ્કાર ગુજરાતી ભાષામાં પ્રકાશિત ઉત્કૃષ્ટ પુસ્તકના લેખકને દર બે વર્ષે આપવામાં આવે છે.
સાતારા જિલ્લો
સાતારા જિલ્લામાં નીચેના પરિચ્છેદમાંની યાદી મુજબ કુલ ૧૧ તાલુકાઓ આવેલા છે.
ભૌગોલિક સ્થાન
સાતારા જિલ્લો મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ છે. સાતારા જિલ્લાની પૂર્વ દિશાની સીમા પર સોલાપૂર જિલ્લો, પશ્ચિમ દિશાની સીમા પર રત્નાગિરી જિલ્લો, ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશાની સીમા પર રાયગઢ જિલ્લો, ઉત્તર દિશાની સીમા પર પુના જિલ્લો તેમ જ દક્ષિણ દિશાની સીમા પર સાંગલી જિલ્લો સ્થાન ધરાવે છે. સાતારા જિલ્લાની પૂર્વ દિશામાં સ્થિત સહ્યાદ્રિ પર્વતમાળા આ જિલ્લાને કોંકણ વિસ્તારથી છૂટો પાડે છે.
ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક
ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક વિજેતાઓ
૧૯૬૩થી અપાતું ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક નીચે મુજબના લેખકોને પ્રદાન કરવામાં આવેલ છે :
ગાંધીધામ તાલુકો
ગાંધીધામ તાલુકામાં જુદી-જુદી ભાષાઓ બોલાય છે, જેમાં કચ્છી, સિંધી, હિંદી અને ગુજરાતી મુખ્ય છે.
ઇતિહાસ
ભારતના ભાગલા થતાં કરાચી બંદર પાકિસ્તાનમાં ગયું અને તેની ખોટ પૂરી કરવા માટે કંડલા બંદરનો ભારત સરકાર દ્વારા વિકાસ કરાયો હતો જે બંદર આ તાલુકામાં આવેલું છે. તેના કારણે આ તાલુકામાં અનેક ઉદ્યોગોનો વિકાસ થયો છે તથા વસતીમાં પણ વધારો થયો છે. જેને ધ્યાને રાખીને ગુજરાત સરકાર દ્વારા ૨૨ ઓગસ્ટ ૨૦૦૦ના રોજ અંજાર તાલુકામાંથી ૯ ગામો તથા કંડલા કોમ્પલેક્ષના શહેરી વિસ્તારને મેળવીને નવા ગાંધીધામ તાલુકાની રચના કરવામાં આવી હતી. આ તાલુકો કચ્છ જિલ્લામાં સૌથી નાનો તાલુકો છે.
રજત પ્રપાત
250px|thumb|રજત પ્રપાત, પંચમઢી રજત પ્રપાત એક જળધોધ છે, જે ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના હોશંગાબાદ જિલ્લા માં આવેલ છે. તે ભારતના સૌથી ઊંચા ધોધ પૈકી ૩૦મા ક્રમે આવે છે.
આ ધોધ
આ એક ઘોડાની પુંછડી (horsetail) પ્રકારનો ધોધ છે, જેની ધારા 107 m ઊંચાઈ પરથી સીધી નીચે પછડાય છે.
વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર
જ્યારે આ જળ પ્રપાત પર સૂર્યનાં કિરણો પડે છે, તે રજત એટલે કે ચાંદી માફક ચમકવા લાગે છે, આથી તે રજત પ્રપાત તરીકે ઓળખાય છે. હિન્દી ભાષામાં 'રજત'નો અર્થ ચાંદી અને 'પ્રપાત'નો અર્થ પડવું થાય છે.
સોલાપૂર જિલ્લો
thumb|200px|right| સોલાપુર જિલ્લોસોલાપૂર જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. સોલાપૂર આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. સોલાપૂર જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
રજત પ્રપાત
સંદર્ભો
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ શ્રેણી:ભારતના જળધોધ શ્રેણી:પંચમઢીનાં જોવાલાયક સ્થળો
માલણ નદી
માલણ નદી પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલી નદી છે. માલણ નદીનું ઉદ્ગમ સ્થાન મોરધારા ટેકરીઓમાં છે અને તે અરબી સમુદ્રને મળે છે. નદીની મહત્તમ લંબાઈ ૪૪ કિમી છે અને તેનો સ્ત્રાવક્ષેત્ર વિસ્તાર ૩૩૨ ચોરસ કિમી છે.
આ નદી પર માલણ બંધ આવેલો છે, જેનો સ્ત્રાવક્ષેત્ર ૧૨૨ ચોરસ કિમી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્રની નદીઓ
સાંગલી જિલ્લો
સાંગલી જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. સાંગલી આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. સાંગલી જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
રાયગડ જિલ્લો
રાયગડ જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. રાયગડ આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. રાયગડ જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
વિપિન પરીખ
વિપિન છોટાલાલ પરીખ (૨૬ ઓક્ટોબર ૧૯૩૦ - ૧૮ ઓક્ટોબર ૨૦૧૦) એ ભારત, ગુજરાતના ગુજરાતી કવિ હતા.
જીવન
વિપિન પરીખનો જન્મ ૨૬ ઓક્ટોબર ૧૯૩૦ ના દિવસે મુંબઈમાં થયો હતો. તેમનો પરિવાર ચિખલી (હાલ વલસાડ જિલ્લો, ગુજરાત)નો વતની હતો. તેમણે મુંબઈ યુનિવર્સિટીમાંથી બી.કોમ.નો અભ્યાસ કર્યો અને પ્લમ્બિંગના ધંધામાં તેમના પિતા સાથે જોડાયા. તેમણે જાતે જ જીવ-રસાયણ શાસ્ત્ર અને જ્યોતિષવિદ્યાનો અભ્યાસ કર્યો હતો. ૮ ઓક્ટોબર ૨૦૧૦ ના દિવસે મુંબઈમાં તેઓનું અવસાન થયું.
રચનાઓ
વિપિન પરીખે પાછલી ઉંમરે કવિતા લખવાનું શરૂ કર્યું. તેઓ મુખ્યત્વે અછંદાસ કવિતાઓ લખતા હતા અને તેમની કવિતા સામાજિક ચિંતત અને આધુનિક સંવેદનશીલતા વ્યક્ત કરે છે. તેમના ત્રણ કાવ્યસંગ્રહો પ્રકાશિત થયા: આશંકા (૧૯૭૫), તલાશ (૧૯૮૦) અને કોફી હાઉસ (૧૯૯૮). મારી, તમારી, આપણી વાત (૨૦૦૩) એ તેમની સમગ્ર કવિતાઓના કાવ્યસંગ્રહ છે. આલિંગનને કાટ લાગે છે (૧૯૯૯) અને હું પાછો આવીશ ત્યારે (૨૦૧૧) એ તેમના નિબંધ સંગ્રહો છે. શાંતિ પમાડે એને સંત કહીએ (૧૯૯૯)માં તેમણે વિવિધ સંતોના ટૂંકા જીવનચરિત્રો આલેખ્યા હતા. સુરેશ દલાલે તેમના પર કવિ એની કવિતા શ્રેણી અંતર્ગત એક પુસ્તક તૈયાર કર્યું હતું.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ભારતીય પુરુષ કવિઓ શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૩૦માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૦માં મૃત્યુ
મોટાખોખરા (તા. ઘોઘા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
નાના ફડણવીસ
પેશ્વા વહીવટ
347x347px|નાના ફડણવીસ સાથે પેશ્વા માધવ રાવ નારાયણ|alt=|thumb નાનાની વહીવટી, રાજદ્વારી અને આર્થિક કુશળતાથી મરાઠા સામ્રાજ્યને સમૃદ્ધિ મળી અને તેમના બાહ્ય બાબતોના સંચાલનથી મરાઠા સામ્રાજ્યે બ્રિટીશ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીને દૂર રાખી. તેણે મરાઠા સૈન્ય દ્વારા હૈદરાબાદના નિઝામ, મૈસૂરના હૈદરઅલી તથા ટીપુ સુલતાન અને અંગ્રેજ સૈન્ય સામે વિવિધ લડાઇમાં તેમની શ્રેષ્ઠ યુદ્ધ કુશળતા દર્શાવી હતી.
ઈ.સ. ૧૭૭૩ માં પેશ્વા નારાયણરાવની હત્યા પછી નાના ફડણવીસે રાજ્યના કારભારનું સંચાલન બારભાઈની જમાત તરીકે ઓળખતી બાર સભ્યોની રાજવહીવટ પરિષદ સ્થાપી. નારાયણ રાવના પુત્ર માધવરાવ બીજાના રક્ષણ માટે આ મંડળીની રચના એ નાનાની ચતુર રાજનૈતિક યોજના હતી. પેશ્વા પરિવારના અંતરિક સંઘર્ષો વચ્ચે નારાયણ રાવના મૃત્યુ પછી તેની વિધવા પત્નીએ તેના પુત્રને જન્મ આપ્યો હતો. બારભાઇની જમાત એ નાનાના નેતૃત્વમાં પ્રભાવશાળી સરદારો (સેનાપતિઓ) નું જોડાણ હતું. જમાતના અન્ય સભ્યોમાં હરિપંત ફડકે, મોરોબા ફડનીસ, સકારામ બાપુ બોકિલ, ત્રિંબકરાવમામ પેઠે, મહાદજી શિંદે, તુકોજીરાવ હોળકર, ફલટણકર, ભગવાનરાવ પ્રતિનિધિ, માલોજી ઘોરપડે, સરદાર રાષ્ટે અને બાબુજી નાયક હતા. આ સમય દરમિયાન, મરાઠા સામ્રાજ્ય કદમાંં નોંધપાત્ર હતું, સંરક્ષણની સંધિ હેઠળ સંખ્યાબંધ નાના રાજ્યોએ પેશ્વાને સર્વોચ્ચ શક્તિ તરીકે માન્યતા આપી હતી.
નાનાનું ૧૩ માર્ચ, ૧૮૦૦ ના દિવસે પૂણે ખાતે અવસાન થયું હતું. તેમના મૃત્યુ પછી, પેશ્વા બાજી રાવ દ્વિતીયે પોતાને અંગ્રેજોના હાથમાં મૂકી દીધા, જેથી મરાઠા સંઘમાં ભંગાણની શરૂઆત થઈ અને બીજા આંગ્લ-મરાઠા યુદ્ધને ઉશ્કેર્યું.