cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
રખિયાણા (તા. માંડલ)
રખિયાણા (તા. માંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રખિયાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
અપભ્રંશ
અપભ્રંશ એ એટલે મૂળ સ્વરૂપનું ખંડન થવું. ખાસ કરીને આ શબ્દ સંસ્કૃત ભાષામાં પ્રયોજાય છે, તે મુજબ ભ્રષ્ટ થયેલ શબ્દને અપભ્રંશ કહેવાય છે. મૂળ પ્રાકૃત ભાષામાંથી વિકૃત થયેલી ભાષાને અપભ્રંશ ભાષા કહેવાય છે. પ્રાચીન સંસ્કૃત ભાષા સંસ્કાર પામેલી ગણાય છે, અને તે સમયમાં જે સંસ્કાર વગરની ભાષા તે પ્રાકૃત ભાષા ગણાતી. આ પ્રાકૃત ભાષા કાળક્રમે વિશેષ વિકાર પામી ત્યારે તેમાંથી અપભ્રંશ ઉત્પત્તિ થઈ. ભગવદ્રોમંડળમાં જણાવ્યા પ્રમાણે કેટલાકનો મત એવો છે કે અપભ્રંશ તો આભીર વગેરેની બોલી હતી. અપભ્રંશને આભીર-ગોવાળી વગેરે જાતના લોકોની બોલી કહે છે. તેને છઠ્ઠી થી તેરમી સદી અને અધુનિક હિન્દી ભાષા વચ્ચેની ભાષા પણ ગણવામાં આવે છે. આ ભાષાને સંસ્કૃત ભાષાના વ્યાકરણ શાસ્ત્રીઓ દ્વારા વ્યાકરણ વગરની ભાષા હોવાથી ભ્રષ્ટ ગણાવામાં આવી હતી.
પ્રાકૃત સર્વસ્વમાં માર્કંડેય દ્વારા અપભ્રંશનું ત્રણ ભાગમાં વિભાજન કરવામાં આવ્યું છેઃ ૧. નાગર, ૨. વ્રાચડ તથા ૩. ઉપનાગર. કાળક્રમે નાગર અપભ્રંશમાંથી ગુજરાતી ભાષાની ઉત્પત્તિ થઈ. રુદ્રટના મત મુજબ દેશના અલગ અલગ પ્રદેશો પ્રમાણે અપભ્રંશના વિવિધ વિભાગ છે; જેમ કે નાગર, ઉપનાગર, દ્રાવિડ, ટક્ક, માલવી, પંચાલી, કાલિન્દી, ગુર્જરી, વૈતાલિકી, કાંચી, આભીરી, શાવરી વગેરે. સંવત ૧૪૦૦-૧૫૦૦ના સમયના ગુજરાતના કવિઓ પોતાની ભાષાને ગુજરાતી એવું નામ ઘણી વાર આપતા ન હતા અને પ્રાકૃત કે અપભ્રંશ નામ આપતા હતા.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય સંસ્કૃતિ શ્રેણી:પ્રાચીન ભારત શ્રેણી:ભાષાઓ
દાઢીયાળી (તા. ખાંભા)
દાઢીયાળી (તા. ખાંભા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ખાંભા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. દાઢીયાળી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખાંભા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રૂપગઢનો કિલ્લો (ડાંગ)
300px|thumbnail|right|રૂપગઢનો કિલ્લો (દક્ષિણ દિશામાંથી અંતિમ ચડાણ વેળા) રૂ૫ગઢનો કિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ ગુજરાત રાજ્યના ડાંગ જિલ્લામાં આવેલો ૧૭મી સદીનાં સમયમાં બનેલો આ વિસ્તારનો એકમાત્ર ડાંગી ગિરીદુર્ગ સ્થા૫ત્યનો નમુનારૂ૫ કિલ્લો છે.
કિલ્લો
આ કિલ્લો દરિયાઈ સપાટી થી ૧૬૮૦ ફૂટ જેટલી ઊંચાઈ પર આવેલ છે. દરિયાઈ સપાટીથી ૯૦૦ ફૂટ જેટલી ઊંચાઈ પર આવેલા ભાંગરાપાણી જંગલ-નાકા પરથી અહીં પહોંચવા માટે ૭૮૦ ફૂટ જેટલું ચડાણ કરવું પડે છે. હાલમાં કિલ્લા ઉ૫૨ ૫થ્થ૨માંથી બનાવવામાં આવેલ પાણી ટાંકો છે. આ ઉપરાંત આ સ્થળ પર દારૂગોળો અથવા અનાજનો સંગ્રહ કરી શકાય એવી કોઠી છે.
બર્મા
મ્યાન્માર, મ્યાંમાર, અથવા બ્રહ્મદેશ એશિયાનો એક દેશ છે. આનું ભારતીય નામ બ્રહ્મદેશ છે. આનું પ્રાચીન અંગ્રેજી નામ બર્મા હતું જે અહીંની સર્વાધિક માત્રા માં વસતિ જાતિ બર્મીના નામ પર રખાયું હતું. આની ઉત્તરમાં ચીન, પશ્ચિમમાં ભારત, બાંગ્લાદેશ તથા હિન્દ મહાસાગર તથા દક્ષિણ તથા પૂર્વની દિશામાં ઇંડોનેશિયા દેશ સ્થિત છે. આ ભારત તથા ચીનની વચ્ચે એક રોધક રાજ્યનું પણ કામ કરે છે. આની રાજધાની નાએપ્યીડૉ અને સૌથી મોટું શહેર દેશની જુની રાજધાની યાંગૂન છે, જેનું પૂર્વનું નામ રંગૂન હતું.
રૂપગઢનો કિલ્લો (ડાંગ)
કિલ્લો
આ કિલ્લાની ઉત્ત૨ દિશામાં ગુપ્ત પાણીનો ઝરો આવેલ છે. આ ઝરાની નીચેના ભાગમાં હનુમાનજીનું મંદિ૨ આવેલ છે, જેની બાજુમાં જીર્ણ અવસ્થામાં તો૫ ૫ડેલ છે. કિલ્લા ઉ૫૨થી ચારે તરફ કુદ૨તી દશ્ય જોવાની મઝા ૫ડે છે. આ કિલ્લા ઉ૫૨ જવા માટે બે ૨સ્તાઓ છે. કાલીબેલ ગામ ત૨ફથી પો૫ટબારી ગામમાં તરફ વાહન દ્વારા જઈ આશરે ૧ કલાકમાં ઉ૫૨ જવાય છે. ઉત૨તી વખતે ઉત૨ દિશામાં થઈ હનુમાનજીનું દર્શન કરી, પિંપરી થી વ્યારા જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર કાલિબેલ થી બરડીપાડા જવાના રસ્તા પર વન વિભાગના ભાંગરાપાણી ચેક-પોસ્ટ, ભુજાડ નજીક ઉતરી ૫૨ત આવી શકાય છે. આ ઉપરાંત ઉત્તર દિશામાં આવેલા તાપી જિલ્લાના સોનગઢ તાલુકાના વાડીરુપગઢ ગામથી પણ આ કિલ્લા પર ચડાણ કરી પહોંચી શકાય છે.
બર્મા
નામકરણ
બર્મી ભાષામાં, બર્માને મ્યનમાહ કે પછી બામા નામથી ઓળખાય છે. બ્રિટિશ રાજ પછી આ દેશ ને અંગ્રેજી માં બર્મા કહેવામાં આવ્યો. સન ૧૯૮૯માં દેશની સૈનિક સરકારે પ્રાચીન અંગ્રેજી નામોને બદલીને પારંપરિક બર્મી નામ કરી દીધાં. આ રીતે બર્માને મ્યાન્માર અને પૂર્વ રાજધાની અને સૌથી મોટા શહેરને યાંગૂન નામ દેવાયું.
રૂપગઢનો કિલ્લો (ડાંગ)
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો શ્રેણી:ડાંગ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતના કિલ્લાઓ
બર્મા
ભૂગોળ
બર્મા દક્ષિણ પુર્વ એશિયાનો સૌથી મોટો દેશ છે, જેનું કુલ ક્ષેત્રફળ ૬,૭૮,૫૦૦ ચોરસ કિલોમીટર છે. બર્મા વિશ્વનો ચાલીસમો સૌથી મોટો દેશ છે. બર્માની ઉત્તર પશ્ચિમી સીમાઓ ભારતના મિઝોરમ, નાગાલેંડ, મણિપુર, અરુણાચલ પ્રદેશ અને બાંગ્લાદેશના ચિત્તાગોંગ પ્રાંતને મળે છે. ઉત્તરમાં દેશની સૌથી લાંબી સીમા તિબેટ અને ચીનના ઉનાન પ્રાંતની સાથે છે. બર્માની અગ્નિમાં લાઓસ અને થાઇલેન્ડ દેશ છે. બર્માની કિનારપટ્ટી (૧,૯૩૦ કિલોમિટર) દેશની કુલ સીમા ના એક તૃતિયાંશ છે. બંગાળ ની ખાડી અને આંદામાન સમુદ્ર દેશની દક્ષિણ પશ્ચિમ અને દક્ષિણમાં ક્રમશઃ પડે છે. ઉત્તર માં હેંગડુઆન શાન પર્વત ચીનની સાથે સીમા બનાવે છે.
રાજ્ય અને મંડળ
thumb બર્મા ને સાત રાજ્ય અને સાત મંડળમાં વિભાજિત કરાયો છે. જ્યાં બર્મી લોકોની જનસંખ્યા અધિક છે તેને મંડળ કહે છે. રાજ્ય તે મંડળ છે, જે કોઈ વિશેષ જાતીય અલ્પસંખ્યકોનું ઘર હોય.
મંડળ
રાજ્ય
એકમ પદ્ધતિ
બર્મા વિશ્વના એ ત્રણ દેશોમાં શામિલ છે, જે આંતરરાષ્ટીય એકમ પદ્ધતિનો કરતાં ઉપયોગ નથી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:દેશ શ્રેણી:મ્યાન્માર શ્રેણી:એશિયા
માગશર વદ ૧૦
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
બેટીયા (તા. ગોધરા)
બેટીયા (તા. ગોધરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બેટીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મેઢા (તા. કડી)
મેઢા (તા. કડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કડી તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. મેઢા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કડી તાલુકો
મોટી વહીયાળ
મોટી વહીયાળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. મોટી વહીયાળ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કપરાડા તાલુકો શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
સૌકા (તા. લીંબડી)
સૌકા (તા. લીંબડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીંબડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સૌકા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સાલીમ અલી
સાલીમ અલી (૧૨ નવેમ્બર ૧૮૯૬ - ૨૦ જૂન ૧૯૮૭) એ ભારતીય પક્ષીવિદ અને પ્રકૃતિવિદ હતા. તેઓ બર્ડમેન ઓફ ઇન્ડિયા તરીકે જાણીતા છે. સમગ્ર ભારતના પક્ષીઓની મોજણી કરનારા સાલીમ અલી પહેલા ભારતીય હતા. તેમણે પક્ષીઓ વિષે સંખ્યાબંધ પુસ્તકો પણ લખ્યા છે. ભરતપુર પક્ષી અભયારણ્ય એ સાલીમ અલીની દેન છે. હાલ સાઇલેન્ટ વેલી નેશનલ પાર્ક તરીકે જાણીતા ઉદ્યાનનુ નિકંદન અટકાવવામાં સાલીમ અલીનો સિંહ ફાળો છે. સીડની ડીલ્લોન રીપ્લે ની સાથે મળીને તેમણે હેન્ડબુક ઓફ ધ બર્ડ્સ ઓફ ઇન્ડિયા એન્ડ પાકિસ્તાન ના દસ દળદાર ભાગ તૈયાર કર્યા. જેની બીજી આવૃતિ તેમના મૃત્ય બાદ પ્રકાશિત કરવામાં આવી. ૧૯૫૮ માં પદ્મભૂષણ અને ૧૯૭૬ માં પદ્મવિભૂષણ એમ ભારતના અનુક્રમે ત્રીજા અને બીજા સૌથી ઉચ્ચ નાગરિક સન્માન તેમણે મેળવ્યાં. પક્ષીઓની કેટલીક જાતિઓ, કેટલાંક પક્ષી અભયારણ્યો અને સંસ્થાઓને તેમનું નામ અપાયું છે.
પ્રારંભિક જીવન
ફક્ત ૧૦ વર્ષની ઉંમરથી જ તેમણે એક ડાયરી નિભાવી હતી જેમાં તેમણે પોતાના પક્ષી અવલોકનો વિશે લખ્યું હતું. એરગનથી પક્ષીના શિકારની ઘટના સંદર્ભે તેઓ નોંધે છે કે કેવી રીતે મૃત નર પક્ષીના સ્થાન પર અન્ય નર પક્ષી ગોઠવાઇ ગયું હતું. સાલીમ અલીનું પ્રાથમિક શિક્ષણ ગીરગામ ખાતે ઝેનાના બાઇબલ એન્ડ મેડિકલ મિશન ગર્લ્સ હાઇસ્કૂલમાં તેમની બે પિતરાઇ બહેનો સાથે થયું. અને ત્યારબાદનું શિક્ષણ સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજ, મુબંઈથી લીધું. ૧૩ વર્ષની ઉંમરે તેમને લાંબા સમયના માથાના દુ:ખાવાની ફરિયાદ રહી જેની અસર તેમના શરુઆતના શિક્ષણ પર પડી. તેમની તબિયતના કારણે તેમને સિંધનું સૂકું વાતાવરણ મદદરુપ થશે એમ સમજાવી તેમના કાકા જોડે સિંધ મોકલાયા. આમ, શિક્ષણમાં સતત વિક્ષેપ છતાં તેઓ ૧૯૧૩માં બોમ્બે યુનિવર્સિટીમાંથી મેટ્રીકની પરીક્ષા પાસ કરવામાં સફળ રહ્યાં.
બર્મા અને જર્મની
સાલીમ અલીનું શરુઆતનું શિક્ષણ તૂટક અને વિક્ષેપવાળું રહ્યું. જેથી તેમણે અભ્યાસ અધૂરો છોડીને તેમની કૌટુબિંક ખાણોની સંભાળ રાખવા તવોય, બર્મા ખાતે મોકલી દેવાયાં. આ ખાણોમાંથી મળી આવતુ ટંગસ્ટન ખાસ કરીને યુદ્ધના સાધનો કે શસ્ત્રોને પરત ચડાવવામાં ઉપયોગી હતું. ખાણોની આસપાસના જંગલોના પ્રાકૃતિક સૌદર્યએ અલીને તેમના પર્યાવરણપ્રેમ અને શિકારના શોખને ઉત્તેજન આપ્યું. ૧૯૧૭માં ભારતમાં પાછા ફર્યા. ત્યારબાદ તેમણે દાવર્સ કોલેજ ઓફ કોમર્સમાં વ્યવસાયલક્ષી કાયદા અને નામાના વિષયો લઈને ફરીવાર અભ્યાસ શરુ કર્યો. પરંતુ તેમના રસને પિછાણીને ફાધર એથેલબર્ટ બ્લેટરે તેમને પ્રાણીશાસ્ત્ર વિષયમાં સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજમાં દાખલો અપાવી દીધો. સવારના સત્રમાં દાવર્સ કોલેજના લેક્ચર્સ પૂરા કરી પછીના સમયમાં પ્રાણીશાસ્ત્રનો અભ્યાસ કરતાં આ સમયગાળામાં, ડિસેમ્બર ૧૯૧૮માં તેમના લગ્ન તહેમીના સાથે થયાં. ઝૂઓલોજીકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયામાં ઓર્નિથોલોજીસ્ટ (પક્ષી વિશેષજ્ઞ) ની જગ્યા એ ફક્ત એટલે ન મેળવી શક્યા કારણકે એમની પાસે વિદ્યાપીઠની પદવી ન હતી. પછીથી તે પદ એમ. એલ. રૂનવાલ એ સંભાળ્યું હતું. ૧૯૨૬માં મુંબઈ ખાતેના પ્રિન્સ ઓફ વેલ્સ મ્યુઝિયમમાં નૈસર્ગિક ઇતિહાસ નો નવો વિભાગ શરુ કરવામાં આવ્યો જ્યાં તેમની માસિક ૩૫૦ રુપિયાના પગારમાં માર્ગદર્શક અધ્યાપક તરીકે નિમણૂંક થઇ. જોકે બે વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં જ તેમને આ પદ છોડી દીધું અને ૧૯૨૮ માં વધુ અભ્યાસ માટે જર્મની ચાલ્યાં ગયાં. જર્મનીમાં તેમણે પ્રો. ઇરવીન સ્ટ્રેસમેન ના માર્ગદર્શન હેઠળ બર્લિન્સ નેચરલ હિસ્ટરી મ્યુઝિયમ (બી. એન. એચ. એસ.) ખાતે કામ શરુ કર્યું. કામગીરીના ભાગરૂપે તેમને જે. કે. સ્ટેનફોર્ડ દ્વારા બર્માથી એકત્ર કરાયેલી વિવિધ સ્પેસીસ (પ્રજાતિઓ)નો અભ્યાસ કરવાનો હતો. બર્લિનમાં તેમને તે સમયના મુખ્ય પક્ષી વિશેષજ્ઞો બર્નહાર્ડ રેન્ચ, ઓસ્કાર હેઈનરોથ અને અર્ન્સ્ટ માયર સાથે કામ કરવાની તક મળી. અલી અહિયાઅંથી જ બર્ડ રીંગીંગ વિશે જાણકાર બન્યાં.
પક્ષી અભ્યાસ
૧૯૩૦ માં સ્વદેશ પરત ફર્યા બાદ તેમણે જોયું કે ભંડોળના અભાવે માર્ગદર્શક અધ્યાપકનું પદ હટાવી દેવામાં આવ્યું છે. વ્યવસ્થિત નોકરીના અભાવે સાલીમ અલી અને તેમના પત્ની તેહમીના મુંબઇના કાંઠા વિસ્તાર કિહિમ ખાતે રહેવા લાગ્યાં. અહિયાં તેમને આસપાસના વિસ્તારોનાં પક્ષીઓના અભ્યાસનો પુરો અવકાશ હતો. તેમણે સુગરીના પ્રજનન અને ક્રમશ: બહુપત્નીત્વ સમાગમ સંબંધિત શોધ અવલોકન નોધ્યું. આ સમયગાળામાં હૈદરાબાદ, કોચીન, ત્રાવણકોર, ગ્વાલિયર, ઇન્દોર, ભોપાલ જેવા રજવાડાઓએ પક્ષીઓની મોજાણીનું કામ સાલીમ અલીને સોંપ્યું. આ મોજણી તેમના માટે ભવિષ્યના નવા દ્વાર ખોલનારી નીવડી. જે સંસ્થાએ તેમના બાળમાનસમાં પક્ષી વિષયક જિજ્ઞાસા પોષી હતી તે જ સંસ્થાએ હૈદરાબાદની કામગીરી ના પુરસ્કાર સ્વરુપે સમગ્ર ભારતના બધા જ પ્રદેશોની મોજણીની કામગીરી સાલીમ અલી ને સોંપી.
સન્માન
સાલીમ અલીએ તેમના પક્ષી અને પ્રકૃતિના અભ્યાસના સંદર્ભે અનેક એવૉર્ડ અને માનદ પદવીઓ પ્રાપ્ત કરી છે. ઘણી બધી સંસ્થાઓને તેમનું નામ આપવામાં આવ્યું છે.
લેખન
સાલીમ અલીએ વિવિધ સામયિકોમાં ખાસ કરીને જરનલ ઓફ બોમ્બે નેચરલ હિસ્ટરી સોસાયટીમાં નોંધપાત્ર સંખ્યામાં લેખ લખ્યા. ૧૯૩૦ માં લખેલો એક ખૂબ જ લોકપ્રિય લેખ સ્ટોપીંગ બાય ધ વુડ્સ ઓન સન્ડે મોર્નિંગ ૧૯૮૪માં તેમના જન્મદિવસે ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસમાં પુન:પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો. ૧૯૪૧ માં તેમના લેખનના ઉત્તમ શૃંગ એવું ધ બુક ઓફ ઇન્ડિયન બર્ડ્સ પ્રકાશિત થયું હતું. જોકે ડિલોન રીપ્લેના સહયોગમાં તેમણે ૧૯૬૪ થી ૧૯૭૪ ના ગાળામાં લખેલા હેન્ડબુક ઓફ ધ બર્ડ્સ ઓફ ઇન્ડિયા એન્ડ પાકિસ્તાનના દસ દળદાર ભાગોને તેમના લેખનની આધારશિલા તરીકે જોવામાં આવે છે. ત્રાવણકોર અને કોચીનના પક્ષીઓ(પુનર્મુદ્રણ કેરળના પક્ષીઓ), સિક્કીમના પક્ષીઓ, કચ્છના પક્ષીઓ (પુનર્મુદ્રણ ગુજરાતના પક્ષીઓ), ભારતના શિખર પક્ષીઓ અને પૂર્વીય હિમાલયના પક્ષીઓ, કેટલીક ઓછી કિંમતની પુસ્તિકાઓ સામાન્ય પક્ષીઓ ના શિર્ષક હેઠળ બુક ત્રસત ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા બહાર પડાઇ હતી. ૧૯૮૫માં તેમની આત્મકથા ‘ધ ફોલ ઓફ સ્પેરો’ (ચકલીનું પતન) લખી જેમાં તેમણે બોમ્બે નેચરલ હિસ્ટરી સોસાયટીના સ્વપ્નિલ ભવિષ્ય અને પક્ષી સંરક્ષણના મહત્વ વિષે વિશદતાથી લખ્યું છે. ૨૦૦૭માં તેમના વિદ્યાર્થી તારા ગાંધી દ્વારા તેમના ટૂંકા પત્રો અને અન્ય લખાણોનું સંપાદન પ્રકાશિત કરાયું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા શ્રેણી:પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૮૭માં મૃત્યુ
લાલબાગ
લાલબાગ ગુજરાત રાજ્યના વડોદરા શહેરમાં આવેલ એક સુંદર બગીચો છે, જે પ્રતાપ વિલાસ મહેલ ની નજીકમાં આવેલ છે. આ બગીચા પાસે વડોદરા મહાનગર સેવા સદન દ્વારા સંચાલિત એક સ્નાનાગાર પણ છે. આ બગીચાને બિલકુલ અડીને ગાયકવાડી જમાનાથી ચાલી આવતી ડભોઇ થી જંબુસર જતી નેરોગેજ રેલ્વેના પાટા છે, જ્યાંથી હજુપણ સવારે તેમજ સાંજે નિયમિત રીતે ટ્રેન પસાર થાય છે. હાલમાં અહી ઓવરબ્રીજ બનાવવાની કામગીરી ચાલે છે.
શ્રેણી:વડોદરા શહેર શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
ફેરકુવા
ફેરકુવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના તિલકવાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ફેરકુવા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન જેવી વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:તિલકવાડા તાલુકો
કલ્યાણપુરા (તા. રાધનપુર)
કલ્યાણપુરા (તા. રાધનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાધનપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કલ્યાણપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ડુંગળા (તા. સુઈગામ)
ડુંગળા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સુઈગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ડુંગાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ અન્ય પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામના પશ્ચિમ ભાગમાં એક મોટું તળાવ આવેલું છે.
નસારપોર (તા. ઉમરપાડા)
નસારપોર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તાલુકાનું  ગામ છે. નસારપોર ગામના લોકોના મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું ડુંગરાળ ભૂપૃષ્ઠ ધરાવતું ગામ છે. અહીં મુખ્યત્વે વસાવા, ચૌધરી તેમ જ ગામિત જેવા આદિવાસી જાતિના લોકો રહે છે. ગામના લોકો ડાંગર, જુવાર, વરાઇ, નાગલી વગેરે ધાન્યોની ખેતી કરે છે. ગામના કેટલાક લોકો જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી લાકડા સિવાયની વસ્તુઓ(ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) મેળવી તેના વડે પણ જીવન ગુજારે છે.
ડુંગળા (તા. સુઈગામ)
શ્રેણી:સુઈગામ તાલુકો
નસારપોર (તા. ઉમરપાડા)
નસારપોર ગામમાં ભગત ફળિયું, ડુંગરી ફળિયું, ઉમર ફળિયું, સ્ટેશન ફળિયું, કાકડવા, કદવાલી, કેલીકુવા જેવા વિસ્તારો આવેલા છે. ગામની વસ્તી ૪૩૧૧ જેટલી છે, જેમાં ૨૧૮૯ પુરુષો અને ૨૨૧૧ સ્ત્રીઓ છે. ગામનો સાક્ષરતા દર ૭૨.૦૭ ટકા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઉમરપાડા તાલુકો
માગશર વદ ૧૧
માગશર વદ ૧૧ ને ગુજરાતી માં માગશર વદ એકાદશી કે માગશર વદ અગીયારસ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના બીજા મહિનાનો છવ્વીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના નવમાં મહિનાનો છવ્વીસમો દિવસ છે.
ખસરા (તા. કવાંટ)
ખસરા (તા.કવાંટ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કવાંટ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખસરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. આ ગામ ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:કવાંટ તાલુકો
નવનાથ
નવનાથ એ નાથ સંપ્રદાય માં થયેલ જોગીઓ છે. કહેવાય છે કે, કળિયુગનો આરંભ થતાંજ ધીમે ધીમે મૃત્યુલોકનાં માનવીઓમાં અનાચાર, અધર્મ, અત્યાચાર, કુસંપ, છળકપટ વગેરે વધવા લાગ્યા હતાં. તેથી વધેલા પાપને દુર કરવા, લોકોનાં દુ:ખ દારિદ્રય હરવા ભગવાન શંકરે નવ નારાયણ અર્થાત નવ યોગેશ્વરોને બોલાવ્યા. તેની સાથે બ્રહ્મા અને વિષ્ણુની સલાહ પણ લેવાયેલ. અને તેઓનાં સુચન મુજબ નક્કી થયુ કે, નવ નારાયણે પૃથ્વી ઉપર અવતાર લઈ લોકોને ઉપદેશ આપવો. આ વાત નવ નારાયણએ માન્ય રાખી.પૃથ્વી ઉપર અવતાર લેનાર નવનાથનાં ગુરૂ તરીકે ભગવાન બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ એ ત્રણેય એકત્રરૂપે પૃથ્વી ઉપર દત્તાત્રેય તરીકે અવતાર લીધો. અને તેઓ નાથ સંપ્રદાયનાં ગુરૂ તરીકે પુજાયા.
બાહ્ય કડિઓ
શ્રેણી:ભારતનાં સંતો શ્રેણી:નાથ સંપ્રદાય શ્રેણી:ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
દડલી (તા. ખાંભા)
દડલી (તા. ખાંભા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખાંભા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દડલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખાંભા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
બારડોલી (બારીયા)
શ્રેણી:દહેગામ તાલુકો
માંડવી દરવાજા
માંડવી દરવાજા વડોદરા શહેરના જૂના વડોદરા વિસ્તારના બિલકુલ મધ્યમાં આવેલ છે, જેની ચારે તરફ લહેરીપુરા દરવાજા, ચાંપાનેર દરવાજા, પાણીગેટ દરવાજા અને ચોખંડી દરવાજા એમ કુલ ચાર દરવાજા આવેલ છે.
પ્રાચીન વડોદરા આ ચાર દરવાજાને જોડતી કિલ્લા જેવી દીવાલની વચ્ચે વસેલું હતુંં. માંડવી દરવાજો મુઘલ યુગમાં બનાવવામાં આવ્યો હતો, જેનું નવીનીકરણ ગર્વનર મલ્હારરાવ માલોજી દ્વારા ઈ. સ. ૧૭૩૬ની સાલમાં કરવામાં આવ્યુંં હતું. લહેરીપુરા દરવાજાની જેમ જ તહેવારના સમયે માંડવી દરવાજાને પણ રોશનીથી સજાવવામાં આવે છે.
શ્રેણી:વડોદરા શહેર શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
ભાલણીયા (તા. ગોધરા)
ભાલણીયા (તા. ગોધરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભાલણીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોધરા તાલુકો
નવા ચકરા (તા. ઉમરપાડા)
નવા ચકરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તાલુકાનું  ગામ છે. નવા ચકરા ગામના લોકોના મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું ડુંગરાળ ભૂપૃષ્ઠ ધરાવતું ગામ છે. અહીં મુખ્યત્વે વસાવા, ચૌધરી તેમ જ ગામિત જેવા આદિવાસી જાતિના લોકો રહે છે. ગામના લોકો ડાંગર, જુવાર, વરાઇ, નાગલી વગેરે ધાન્યોની ખેતી કરે છે. ગામના કેટલાક લોકો જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી લાકડા સિવાયની વસ્તુઓ(ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) મેળવી તેના વડે પણ જીવન ગુજારે છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:ઉમરપાડા તાલુકો
મેરડા (તા. કડી)
મેરડા (તા. કડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કડી તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. મેરડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કડી તાલુકો
જોરાવરગંજ (તા. રાધનપુર)
જોરાવરગંજ (તા. રાધનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  રાધનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જોરાવરગંજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
યુસૈન બોલ્ટ
યુસૈન સેન્ટ લીયો બોલ્ટ, OJ , C D નો જન્મ 21 ઓગષ્ટ 1986)માં થયો અને તે જમૈકાના ટૂંકી દોડવીર અને ત્રણવાર ઓલિમ્પિક્સ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા છે. તેણે 100 મીટર, 200 મીટર અને પોતાની ટીમના સાથીઓ સાથે 4x100 મીટર રીલે દોડમાં વિશ્વ વિક્રમ સ્થાપ્યો છે. આ જ ત્રણેય દોડ માટે તેમણે ઓલિમ્પિક્સ વિક્રમ પણ નોંધાવ્યો છે. 1984માં કાર્લ લુઈસ પછી બોલ્ટ 2008 સમર ઓલિમ્પિક્સમાં વ્યક્તિગત ઓલિમ્પિક્સની ત્રણેય દોડ જીતવાવાળા અને વ્યક્તિગત ઓલિમ્પિક્સની ત્રણેય દોડમાં વિશ્વ વિક્મ બનાવનારા પહેલા વ્યક્તિ બન્યા.  આ સાથે જ 2009માં તે 100 અને 200 મીટર સ્પર્ધામાં ઓલિમ્પિક્સ અવોર્ડ મેળવનારા પણ પહેલા વ્યક્તિ બન્યા.
જોરાવરગંજ (તા. રાધનપુર)
શ્રેણી:રાધનપુર તાલુકો
યુસૈન બોલ્ટ
2002ના વિશ્વ જૂનિયર ચેમ્પિયનશિપમાં 200 મીટરમાં સુવર્ણચંદ્રક જીતીને બોલ્ટે અલગ ઓળખ ઉભી કરી અને તેનાથી તે સ્પર્ધાના સૌથી નાની ઉંમરના સુવર્ણચંદ્રકધારી પણ બન્યા. 2004ના કેરિફ્ટા ગેમ્સમાં 20 સેકન્ડ શ્રેણીમાં તેમણે 19.93 સેકન્ડમાં દોડ પૂરી કરીને તે પહેલા ક્રમના જૂનિયર ટૂંકીદોડવીર બની ગયા અને તેમણે રૉય માર્ટિનનો વર્લ્ડ જુનિયર વિક્રમ એક સેકન્ડના બે દશાંશ સમયની સરસાઇથી તોડી નાખ્યો. તે 2004માં વ્યાવસાયિક બની ગયા, પણ ઈજાના કારણે પહેલી બે સીઝનની મોટા ભાગની સ્પર્ધાઓમાં રમી ન શક્યા, જો કે, તેમણે 2004ના સમર ઓલિમ્પિક્સની સ્પર્ધાઓ પૂરી કરી. 2007માં તેમણે 200 મીટર જમૈકન રાષ્ટ્રીય વિક્મ સ્થાપનારા ડૉન ક્વૈરિજને 19.75 સેકન્ડ સાથે હરા્વ્યો. મે 2008માં બોલ્ટે 9.72 સેકન્ડ સાથે 100 મીટર સ્પર્ધામાં વિશ્વ વિક્રમ સ્થાપ્યો. 2008ના બેઈજિંગ સમર ઓલિમ્પિક્સ્સમાં 100 મીટર અને 200 મીટર બંને સ્પર્ધાઓમાં વિશ્વ વિક્રમ નોંધાવ્યો: 100 મીટરમાં સમય 9.69 સેકન્ડ હતો અને આ રીતે તેમણે 9.72 સેકન્ડનો લઈને પોતાનો જ વિક્મ તોડ્યો અને 200 મીટર સ્પર્ધામાં તેમણે 19.30 સેકન્ડ સમય લઈને 1996ના એટલાન્ટા સમર ઓલિમ્પિક્સ્સમાં માઈકલ જૉન્સનનો 19.32 સેકન્ડનો વિક્મ તોડી નાખ્યો. ઓગસ્ટ 2009માં બેઈજિંગ ઓલિમ્પિક્સના એક વર્ષ બાદ, 2009ની વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપમાં 100 મીટર અને 200 મીટર સ્પર્ધાઓમાં પોતાના જ વિશ્વ વિક્રમને ક્રમશ: 9.58 સેકન્ડ અને 19.19 સેકન્ડ સમયની સાથે ઘટાડી દીધો. ડિજીટલ સમય માપનની શરૂઆત થઇ ત્યારથી અત્યાર સુધીમાં તેનું 100 મીટરમાં વિક્રમજનક માર્જિન મહત્તમ છે.
દોડમાં તેમની સિદ્ધિઓના કારણે જ મીડિયા દ્વારા તેમને "લાઈટનિંગ બોલ્ટ"નું ઉપનામ મળ્યું.
પ્રારંભિક સ્પર્ધાઓ
કેરીબિયન વિસ્તારની પ્રથમ સ્પર્ધામાં જમૈકા તરફથી ભાગ લેતા બોલ્ચે 2001ના કેરિફ્ટા (CARIFTA) ગેમ્સમાં 400 મીટર શ્રેણીમાં 48.28 સેકન્ડના સમયમાં વ્યક્તિગત રીતે સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યુ અને એક રજતચંદ્રક જીત્યા. 200 મીટરમાં પણ બોલ્ટે 21.81 સેકન્ડનો સમય લઈને રજતચંદ્રક મેળવ્યો.
હંગેરીના ડેબરિસેનમાં 2001માં આઇએએએફ વિશ્વ યુવા ચેમ્પિયનશિપમાં ભાગ લઈ તેમણે વિશ્વ મંચ પર તેમની પહેલી ઉપસ્થિતિ નોંધાવી. 200 મીટરની સ્પર્ધામાં તે ફાઈનલ સુધી પહોંચવાની સિદ્ધિ મેળવવામાં નિષ્ફળ રહ્યા, પરંતુ તેમ છતાં પણ 21.73 સેકન્ડના સમયમાં દોડ પૂરી કરી તેણે વ્યક્તિગતરૂપે સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું. બોલ્ટે અત્યાર સુધી એથ્લેટિકને કે પછી પોતાના માટે ગંભીરતાથી નહોતું વિચાર્યું. જ્યારે તેમણે કેરિફ્ટા પરીક્ષણમાં 200 મીટર ફાઈનલ માટે તૈયારી કરતા હોવું જઇતું હતું ત્યારે તેમણે એક વાનની પાછળ છુપાઈને પોતાના મસ્તીભર્યા સ્વભાવનો પરિચય આપ્યો હતો. આ મજાકને કારણે પોલીસે તેમની ધરપકડ પણ કરી, આ જ બાબતને લઈને સ્થાનિક લોકોએ ભારે હંગામો મચાવ્યો અને આ ઘટના માટે કોચ મેકનીલ પર આક્ષેપ કરાયો હતો. જો કે, બાદમાં વિવાદનો અંત આવ્યો અને મેકનીલ તથા બોલ્ટ બંનેએ ક્રિફ્ટા ગેમ્સમાં ભાગ લીધો જ્યાં બોલ્ટે 200 અને 400 મીટર સ્પર્ધામાં અનુક્રમે 21.22 અને 47.33 સેકન્ડનો સમય લઈને ચેમ્પિયનશિપનો વિક્રમ બનાવ્યો. સેન્ટ્રલ અમેરિકન અને કેરેબિયન જૂનિયર ચેમ્પિયનશિપમાં તેમણે 20.61 અને 47.12 સેકન્ડમાં દોડ પૂરી કરવાનો વિક્રમ બનાવવાનું ચાલુ રાખ્યું. પૂર્વ પ્રધાનમંત્રી પી.જે. પૈટરસને બોલ્ટની પ્રતિભાને ઓળખી અને જર્મૈની ગોન્ઝાલિસ સાથે તેમની પણ કિંગ્સટન જવાની વ્યવસ્થા કરી જેથી કરીને તે જમૈકાની યુનિવર્સિટી ઓફ ટેકનોલોજીમાં જમૈકા એમેચ્યોર એથ્લેટિક એસોસિયેશનમાં તાલીમ લઈ શકે.
સફળતાની સીડીઓ
2002ના વિશ્વ જૂનિયર ચેમ્પિયનશિપ્સથી કિંગસ્ટન, જમૈકાના સ્થાનીય પ્રશંસકો સમક્ષ બોલ્ટને વિશ્વ મંચ પર પોતાને સાબિત કરવાની તક મળી. 15 વર્ષની ઉંમરમાં જ તે વધીને 1.96 m ઊંચાઇ ધરાવતા થઈ ગયા હતા, જેથી શારીરિક કદની રીતે તે પોતાના સાથીઓની સરખામણીએ મોટા લાગવા લાગ્યા હતા. 20.61 સેકન્ડમાં 200 મીટર સ્પર્ધામાં વિજેતા બન્યા એ તેમનું નવું વ્યક્તિગત સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન હતુ. જમૈકન સ્પ્રિન્ટ રિલે ટીમના એક સભ્યના રૂપમાં બોલ્ટે બે રજતચંદ્રક અને 4×100 મીટર અને 4×400 મીટર રિલે દોડ અનુક્રમે:39.15 સેકન્ડ અને 3.04.06 મિનીટના સમયમાં પૂરી કરીને એક નવો જૂનિયર રાષ્ટ્રીય વિક્રમ સ્થાપ્યો. બોલ્ટની 200 મીટર સ્પર્ધામાં થયેલી જીતે તેને અત્યાર સુધીનો સૌથી નાની ઉંમરનો વિશ્વ જૂનિયર સુવર્ણ ચંદ્રક વિજેતા બનાવી દીધો.
ચંદ્રકોનો સિલસિલો નિરંતર શરૂ રહ્યો અને તેમણે 2003ના યુવા વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપ્સમાં એક અન્ય સુવર્ણચંદ્રક જીત્યો. તેણે 1.1 મિનિટ/સેકન્ડની ગતિવાળી હેડ વિંડ છતાં 20.40 સેકન્ડના સમય સાથે 200 મીટર સ્પર્ધા જીતીને એક નવો ચેમ્પિયનશિપનો વિક્રમ બનાવ્યો. 200 મીટર વિશ્વ વિક્રમ સ્થાપનાર માઈકલ જૉન્સનની બોલ્ટની પ્રતિભા પર નજર પડી, પણ આ યુવા દોડવીર વધુ પડતા દબાણમાં આવી શકે છે, તેવી ચિંતા વ્યક્ત કરતા તેમણે કહ્યું કે, "તે એ બાબત પર નિર્ભર કરે છે કે, તે આગામી ત્રણ, ચાર કે પાંચ વર્ષમાં કેવું પ્રદર્શન કરે છે." બોલ્ટ એથ્લેટિક્સની પૂર્વ પરંપરાઓથી પણ પ્રભાવિત હતા અને તેમણે 2002 માટે આઇઆઇએએફ રાઈઝિંગ સ્ટાર અવોર્ડ પણ મળ્યો.
બોલ્ટે 200 મીટર સ્પર્ધા પર પોતાનું ધ્યાન કેન્દ્રિંત કર્યુ અને પેન અમેરિકન જૂનિયર ચેમ્પિયનશિપ્સમાં તેમણે રૉય માર્ટિનની 20.13 સેકન્ડના વિશ્વ જુનિયર વિક્રમની બરાબરી કરી. આવા પ્રદર્શનને લઈ તેમની તરફ પ્રેસનું ધ્યાન ગયુ અને 200 મીટર તથા 400 મીટર સ્પર્ધામાં પ્રદર્શનને જોતાં તેમને જૉન્સનના ઉત્તરાધિકારી માનવામાં આવવા લાગ્યા. વાસ્તવમાં 16 વર્ષની ઉંમરમાં બોલ્ટ ત્યાં પહોંચી ગયા જ્યાં જૉનસન 20 વર્ષની ઉંમર સુધી નહોતા પહોંચી શક્યા અને બોલ્ટે 200 મીટર સ્પર્ધાઓમાં લીધેલો સમય એ વર્ષે મોરાઈસ ગ્રીનના સીઝનના સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શનથી શ્રેષ્ઠ હતો.
2003માં જમૈકન હાઈસ્કૂલ ચેમ્પિયનશિપ્સમાં તેમણે 20.25 અને 45.30 સેકન્ડનો સમય લઈને અનુક્રમે: 200 મીટર અને 400 મીટર બંને સ્પર્ધાઓનો વિક્રમ તો઼ડી નાખ્યો. બોલ્ટની દોડમાં અગાઉના વિક્રમોની તુલનામાં એક મહત્વપૂર્ણ સુધારો થયો અને તેમણે 200 મીટરમાં સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શનને અડધી સેકન્ડથી અને 400 મીટરના વિક્રમને લગભગ એક સેકન્ડના અંતરથી તોડ્યો. બોલ્ટ પોતાના દેશમાં ખુબ જ લોકપ્રિય થતાં જતાં હતા. હાવર્ડ હૈમિલ્ટન જેમને સરકારે પબ્લિક ડિફેન્ડરનું કાર્ય સોંપ્યું હતુ તેમણે જેએએએને તેના પોષણ અને શારીરિક અને માનસિક રૂપથી તુટતા રોકવાનો આગ્રહ કર્યો અને કહ્યું કે, બોલ્ટ "આ દ્વીપમાં અત્યાર સુધી પેદા થયેલો સૌથી ઝડપી દોડવીર છે" રાજધાની શહેરમાં તેની લોકપ્રિયતા અને આકર્ષણ આ યુવા દોડવીર માટે મુશ્કેલી નોતરનારી નીવડી. આ જ કારણથી બોલ્ટનું ધ્યાન એથ્લેટિક કારકિર્દી પરથી હટવા લાગ્યું અને તે મનગમતું ફાસ્ટફૂડ ખાવા, બાસ્કેટ બોલ રમવા અને કિંગ્સ્ટનની ક્લબ પાર્ટીઓમાં મજા કરવાને મહત્વ આપવા લાગ્યા. શિસ્તસભર જીવનશૈલીના અભાવના લીધે ટ્રેક પર પોતાના હરિફોને હરાવવા માટે તે પોતાની કુદરતી શક્તિ પર વધુ નિર્ભર રહેવા લાગ્યા.
વિશ્વ યુવા અને વિશ્વ જૂનિયર ચેમ્પિયનશિપ્સ બંનેમાં 200 મીટરની સ્પર્ધામાં રાજ કર્યા બાદ બોલ્ટે પેરિસના સિનિયર વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપ્સની 200 મીટર સ્પર્ધાઓમાં પોતાના નામનો વિજય વાવટો ફરકાવવાની આશા વ્યક્ત કરી. બોલ્ટે વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપ પરિક્ષણોમાં 200 મીટર સ્પર્ધામાં તમામ પ્રતિસ્પર્ધીઓને પછાડ્યા, જો કે, તેઓ પોતાની તકને લઈ આશાસ્પદ રહી એમ વિચારતા હતા કે, ભલે તે અંતિમ ચરણમાં ન પહોંચે, પણ વ્યક્તિગતરૂપે પોતાના પ્રદર્શનને કામિયાબ બનાવશે. જો કે, આ સ્પર્ધા પહેલા તે આંખના ચેપી રોગમાં સપડાયા અને તેના કારણે તાલીમ લેવાની તેમની યોજના નષ્ટ થઇ ગઈ. તે શ્રેષ્ઠ કરવાની સ્થિતિમાં નથી તેવું લાગતા જેએએએએ તેને એમ કહીને મેદાન પર અંતિમ ચરણમાં ભાગ લેતા અટકાવ્યો કે, તે ઘણી જ નાની ઉંમરનો અને બિનઅનુભવી છે. આ તક ગુમાવવાને કારણે બોલ્ટ ઘણાં જ નિરાશ થયાં, જો કે, તેના બદલામાં જમૈકન ઓલિમ્પિક્સ ટીમમાં સ્થાન મેળવવા પોતાને તૈયાર કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. જો કે, તે વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપમાં ભાગ લેવાનું ચૂકી ગયા, પણ બોલ્ટને 2003ના સીઝનની જૂનિયર સ્પર્ધાઓમાં વિક્રમની બરાબરી કરવા બદલ આઇઆઇએએફ રાઈઝિંગ સ્ટાર અવૉર્ડથી સન્માનિત કરાયા.
વ્યાવસાયિક એથ્લેટિક કારકિર્દી
નવા કોચ ફિટ્ઝ કોલમેનના માર્ગદર્શનમાં બોલ્ટ 2004માં વ્યાવસાયિક બની ગયા અને બરમૂડામાં કેરિફ્ટા (CARIFTA) ગેમ્સથી શરૂઆત કરી. 200 મીટર દોડને વીસ સેકન્ડમાં પૂરી કરવાવાળા એ પહેલા જૂનિયર દોડવીર બન્યા અને 19.93 સેકન્ડના સમયમાં બે દશાંશ સેકન્ડની સરસાઇથી રૉય માર્ટિનનો વિક્રમ તોડી નાખ્યો. મે મહિનામાં ઘૂંટણની નસ પર ઈજાના કારણે બોલ્ટ માટે 2004ના વિશ્વ જૂનિયર ચેમ્પિયનશિપ્સમાં ભાગ લેવાની તક જતી રહી. જો કે તેમ છતાં બોલ્ટ જમૈકા ઓલિમ્પિક ટીમ માટે પસંદગી પામ્યા હતા. બોલ્ટે પૂરા વિશ્વાસ સાથે 2004ના એથેંસ ઓલિમ્પિક્સમાં ભાગ લીધો અને પોતાની ટીમ માટે એક નવો વિક્રમ સ્થાપ્યો હતો. જો કે પગમાં થયેલી ઈજાના કારણે તેમને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો અને 200 મીટરની દોડના પ્રથમ રાઉન્ડમાં 21.05 સેક્ન્ડના નિરાશાજનક દેખાવ સાથે બહાર નિકળી જવું પડ્યું. બોલ્ટના પ્રદર્શનને જોઈને અમેરિકી કોલેજોએ બોલ્ટને ટ્રેક શિષ્યવૃતિ આપવાની તૈયારી દર્શાવી, જો કે, ટ્રેલોનીના આ કિશોરે તેને એમ કહીને ઠુકરાવી કે, તે માતૃભૂમિ જમૈકામાં જ રહેવા માગે છે. પોતાની વ્યાવસાયિક તાલીમ માટે જમૈકાની ટેકનોલોજી યુનિવર્સિટી પર પસંદગી ઉતારતા બોલ્ટ યુનિવર્સિટીના એ જ ટ્રેક અને વેઈટ રૂમમાં રોકાયા જેનો તેમણે શરૂઆતી વર્ષોમાં રમત માટે સારી રીતે ઉપયોગ કર્યો હતો.
thumb|left|200px|બોલ્ટ 2007માં ક્રિસ્ટલ પેલેસ મિટીંગ ખાતે વર્ષ 2005એ નવા કોચ ગ્લેન મિલ્સના રૂપમાં એક નવી શરૂઆત અને એથ્લેટિક્સ પ્રતિ એક નવા અભિગમના રૂપમાં બોલ્ટને એક નવી શરૂઆતનો સંકેત આપ્યો. મિલ્સે બોલ્ટમાં રહેલી ક્ષમતાઓને જાણી અને રમત પ્રત્યે આ દોડવીરના અવ્યાવસાયિક અભિગમને બદલાવાનો નિશ્ચય કર્યો. એથ્લેટિક્સની આગામી સિઝન માટે બોલ્ટ મિલ્સની સાથે તૈયારીમાં લાગ્યા અને કિમ કોલિન્સ તથા ડવાઈન ચેમ્બર્સ જેવા વધુ અનુભવી દોડવીરો સાથે ભાગીદારી કરી. તે વર્ષની શરૂઆત સારી રહી અને જૂલાઈમાં સીએસી ચેમ્પિયનશિપમાં 200 મીટરની દોડમાં 20.03 સેકન્ડનો વિક્રમ નોંધાવ્યો પછી તેણે લંડનના ક્રિસ્ટલ પેલેસમાં 19.19 સેકન્ડમાં 200 મીટર દોડનો સિઝનનો શ્રેષ્ઠ વિક્રમ નોંધાવ્યો. હેલસિંકીમાં યોજાનારી 2005 વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપ્સમાં જાણે કે મોટુ દુર્ભાગ્ય બોલ્ટની રાહ જોઈ રહ્યું હતુ. બોલ્ટે તે અનુભવ્યુ કે, 2004ના ઓલિમ્પિક્સ પછી તેની કાર્યનિષ્ઠા અને એથ્લેટિકદક્ષતામાં ઘણો જ સુધારો થયો છે, તેમણે વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપને લોકોની અપેક્ષાઓમાં ખરા ઉતરવાના માર્ગ તરીકે જોઈ હતી. તેમણે કહ્યુ કે,"હું ખરેખર એના માટે તૈયાર થવા માગુ છુ, જે એથેન્સમાં થયું. બધુ સમુસુતરુ પાર ઉતરશે તેવી આશા છે." બોલ્ટે 21 સેક્ન્ડની શ્રેણીમાં યોગ્યતા સાબિત કરી, પણ ફાઈનલમાં તેમણે ઈજાનો સામનો કરવો પડ્યો અને 26.27 સેક્ન્ડની સાથે તે છેલ્લા નંબર પર આવ્યા. ઈજાઓએ તેમને એક વ્યાવસાયિક એથ્લેટિક સિઝન પૂરી કરવાથી રોક્યા અને 18 વર્ષના બોલ્ટે હજુ સુધી મુખ્ય વિશ્વ એથ્લેટિક સ્પર્ધાઓમાં પોતાની યોગ્યતા સાબિત નહોતી કરી. નવેમ્બરમાં બોલ્ટ એક કાર અકસ્માતનો ભોગ બન્યા, તેમાં તેમના ચહેરા પર મામુલી ઘસરકો થયો, પણ તેના કારણે તેમનો તાલીમનો કાર્યક્રમ ખોરવાઈ ગયો. તેમના મેનેજર નોર્મન પીઅર્ટે બોલ્ટની તાલીમની કઠોરતા ઘટાડી અને એક અઠવાડિયા પછી તે સંપૂર્ણ રીતે સ્વસ્થ થઈ ગયા. બોલ્ટે પોતાનું પ્રદર્શન સુધારવાનું શરૂ રાખ્યુ અને 2005 તથા 2006માં તે વિશ્વ રેકિંગમાં 5માં ક્રમે પહોંચી ગયા. પીઅર્ટ અને મિલ્સે વર્ષ 2007 કે 2008 સુધી બોલ્ટ 400 મીટર સ્પર્ધાઓને તેની પ્રાથમિક સ્પર્ધા તરીકે સ્વીકારે તેવો તેમનો ઇરાદો રજૂ કર્યો હતો. આ બાબતે બોલ્ટ નિરુત્સાહી હતો અને માંગ કરી હતી કે તે તેની સ્પ્રિન્ટિંગ સાથે વધુ સાનુકૂળ છે. 2006માં એ ફરી ઘુંટણની નસની ઈજાનો ભોગ બન્યો, અને મેલબોર્નમાં યોજનારી 2006 કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાંથી દુર થવું પડ્યુ અને તે મે મહિના સુધી ટ્રેક પર ન આવ્યા. તેમને સારુ થયા બાદ બોલ્ટને લચીલાપણામાં સુધારો લાવવા માટે નવી તાલીમ અપાઈ અને તેમને 400 મીટર દોડ સુધી લઇ જવા માટે યોજના ઘડાઈ હતી.
સ્પર્ધામાં પરત ફર્યા બાદ 200 મીટર દોડને જ તેમણે પોતાની પ્રાથમિક સ્પર્ધા તરીકે રાખી અને જેક રિપબ્લિકના ઓસ્ટ્રવામાં તેમણે જસ્ટિન ગેટલિનના મીટ રેકોર્ડને તોડ્યો. સીઝનના સર્વશ્રેષ્ઠ બનવા માટે વીસ સેકન્ડની અંદર દોડવાની બોલ્ટની મહેચ્છા હતી પરંતુ ખરાબ હવામાને તેની દોડને અસર કરી હોવા છતાં તેણે વિજય મેળવીને સંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. જો કે સબૃ20 સેકન્ડ ફિનિશ ટૂંક સમયમાં જ યોજાઇ રહ્યું હતું. સ્વિત્ઝર્લેન્ડના લુસાના 2006 એથ્લેટિસિમાં ગ્રાન્ડ પ્રીમાં તેમણે 19.88 સેકન્ડ લઈને પોતાનું સર્વશ્રેષ્ઠ વ્યક્તિગત પ્રદર્શન કર્યુ, તેમણે ઝેવિયર કાર્ટર તથા ટાયસન ગે સામે પછડાટ મેળવીને માત્ર કાંસ્યચંદ્રક મેળવ્યો. બોલ્ટે એમ કહીને પોતાના એથ્લેટિક્સ લક્ષ્યો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યુ કે, 2006નું વર્ષ તેમના માટે અનુભવ મેળવવાનું વર્ષ રહ્યું. આ સિવાય તે લાંબી દોડની પ્રતિસ્પર્ધા માટે ઘણા જ ઉત્સુક રહ્યા અને નક્કી કર્યુ કે, આગળના બે વર્ષોમાં 200 મીટર અને 400 મીટરની સ્પર્ધાઓમાં નિયમિત દોડતા રહેશે. બોલ્ટે પોતાનો પહેલો મોટો વિશ્વચંદ્રક બે મહિના બાદ જર્મનીના સ્ટટગાર્ટમાં આઇએએએફ વિશ્વ એથ્લેટિક્સ ફાઈનલમાં મેળવ્યો. આ પ્રક્રિયામાં તેમણે 20.10 સેકન્ડ સાથે અંતિમ પોસ્ટ પૂરો કર્યો અને કાંસ્યચંદ્રક હાંસલ કર્યો. યુનાનના એથેંસમાં આઇએએએફ વિશ્વ કપમાં બોલ્ટે પહેલો આંતર રાષ્ટ્રીય સિનિયર રજતચંદ્રક મેળવ્યો. સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકાના વેલેસ સ્પીયરમેન 19.87 સેકન્ડનો ચેમ્પિયનશિપ રેકોર્ડ સમય લઈને સુવર્ણચંદ્રક જીત્યા અને 19.96નો સન્માનજનક સમય લેનારા બોલ્ટને હરાવ્યો. 2007માં રાજ્યસ્તરની અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે 200 મીટર સ્પર્ધાનું સન્માન જાણે કે બોલ્ટની રાહ જોઈ રહ્યું હતુ. જમૈકાના આ યુવા ખેલાડીએ 100 મીટરમાં ભાગ લેવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી, પણ કોચ મિલ્સે તે તરફથી તેનું ધ્યાન હટાવ્યુ અને કહ્યુ કે જો તે 200 મીટરનો રાષ્ટ્રીય વિક્મ તોડી બતાવે તો તે નાની સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લઈ શકશે. જમૈકન ચેમ્પિયનશિપમાં તેમણે 200 મીટરની દોડ 19.75 સેકન્ડમાં પૂરી કરી અને જમૈકાના 36 વર્ષીય ખેલાડી ડૉન ક્વારીનો 0.11 સેકન્ડથી વિક્રમ તોડ્યો.
બોલ્ટની 100 મીટર સ્પર્ધામાં ભાગ લેવાની વાત મિલ્સે માની લીધી અને તે ક્રેટીની 23મી રિથિમનો વર્દીનોયાનિયા સ્પર્ધામાં સામેલ થયા. સ્પર્ધાની પોતાની પહેલી દોડમાં વ્યક્તિગત સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરતા 10.03 સેકન્ડ લઈને સુવર્ણપદક મેળવ્યો અને આ સ્પર્ધા પ્રત્યે પોતાનો ઉત્સાહ જાળવી રાખ્યો.
thumb|right|150px|બોલ્ટ 200 m સ્પધાર્ના અંતિમ તબક્કામાં (ડાબેથી બીજો) ગેની પાછળ thumb|left|150px|બોલ્ટ (ડાબે) ઓસાકામાં 200 મીટર સ્પર્ધામાં રજતચંદ્રક સાથે પોડીયમ પર (2007) જાપાનના ઓસાકામાં 2007ની વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપ્સમાં એક રજતચંદ્રક મેળવીને સિદ્ધિ હાંસિલ કરી. બોલ્ટે 0.8 મીટર/સેકન્ડના હેંડવિંડ સાથે 19.91 સેકન્ડનો સમય લીધો, જો કે, તે ટાઈસન ગે ના 19.76 સેકન્ડના સમયની તુલનામાં ફિક્કો પડી ગયો. જમૈકાનો રાષ્ટ્રીય વિક્રમ ત્યારે તુટી ગયો જ્યારે બોલ્ટે અસાફા પોવેલ, માર્વિન એન્ડરસન અને નેસ્ટા કાર્ટરની સાથે 4×100 મીટર રીલેમાં ભાગીદારી કરી. જો કે, તેમનો 37.89 સેકન્ડનો સમય અમેરિકીઓના 37.78 સેકન્ડને પછાડવા માટે પૂરતો ન હતો. 2007માં યોજાયેલી મુખ્ય ટુર્નામેન્ટમાં બોલ્ટ એકપણ સુવર્ણચંદ્રક જીતી શક્યા નહોતા, પરંતુ મિલ્સે એ અહેસાસ કર્યો કે, બોલ્ટની તકનીકમાં ઘણો જ સુધારો થયો છે 200 મીટરની આવૃતિમાં વૃદ્ધિથી બોલ્ટના સંતુલનનો ખ્યાલ અને કદમોની ઝડપ વધી જેનાથી ટ્રેક પર તેમને વધારે ચાલક શક્તિ મળી.
વિશ્વ વિક્મ તોડનાર
thumb|200px|right|2007 ઓસાકા વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ્સ ખાતે સ્પર્ધા માટે તૈયાર થતો બોલ્ટ 2007માં ઓસાકા વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપ રજતચંદ્રક મળવાથી બોલ્ટમાં દોડવાની ઈચ્છા વધારે વધી અને તે પોતાની કારકિર્દી પ્રત્યે વધારે ગંભીર અને પરિપકવ થયા હતા. બોલ્ટ 100 મીટર શ્રેણીમાં કિગ્સ્ટનમાં જમૈકા ઈન્વિટેશન દોડ સ્પર્ધામાં ભાગ લીધો. પણ 3જી મે 2008ના રોજ બોલ્ટે 9.76 સેકન્ડના સમય સાથે 1.8 મીટર/સેકન્ડ સાથે ટેલવિંડ(પાછળથી વહેતી હવા)ના સહયોગથી 10.03 સેકન્ડ સમય વાળા પોતાના વ્યક્તિગત દેખાવમાં નોંધપાત્ર સુધારો કર્યો હતો. આ સ્પર્ધાના ઇતિહાસનું બીજા નંબરનું સૌથી ઝડપી શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન હતુ, બીજા સ્થાન પર પોતાના જ દેશનો અસાફા પોવેલ હતો જેમણે ઈટલીના રિટીમાં 9.74 સેકન્ડનો સમય લીધો હતો. પ્રતિસ્પર્ધી ટાઈસન ગે એ પ્રદર્શનની પ્રશંસા કરી, ખાસ કરીને બોલ્ટના ફોર્મ અને તકનીકની તેણે પ્રશંસા કરી. દોડનું નિરીક્ષણ કરી રહેલા માઈકલ જોહનસને કહ્યું કે, તેઓ એ જોઈને હેરાન હતા કે, 100 મીટરના અંતરમાં તેણે કેટલી ઝડપથી સુધારો કર્યો છે. જમૈકાના આ ખેલાડીએ પોતે પણ સમયને લઈને આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યુ, પરંતુ કોચ ગ્લેન મિલ્સને એ વિશ્વાસ હતો કે તેની ક્ષમતા હજુ વઘારે ખીલશે.
મિલ્સની ભવિષ્યવાણી મહિનાના અંતમાં ત્યારે સાચી સાબિત થઈ જ્યારે બોલ્ટે 31 મે 2008ના રોજ 100 મીટર દોડમાં એક નવો વિશ્વવિક્મ સ્થાપ્યો હતો. 1.7 મીટરના બળથી પાછળથી આવતી હવાના બળથી બોલ્ટે ન્યૂ યોર્ક સિટીના ઈચાન સ્ટેડિયમમાં આયોજિત રિબોક ગ્રાન્ડ પ્રૂમાં 9.72 સેકન્ડમાં દોડ પૂરી કરી પાવેલનો વિક્રમ તોડી નાખ્યો. તેમનો આ રેકોર્ડ સમય એ હકીકતની તુલનામાં વધુ નોંધનીય હતો કે, નિર્ધારિત અંતરમાં આ તેમની માત્ર પાંચમી સિનિયર દોડ હતી. ગે ફરીથી બીજા નંબરે આવ્યા અને તેમણે બોલ્ટની શારીરિક ક્ષમતાની એમ કહીને પ્રસંશા કરી કે, "તેમના ઘૂંટણ મારા ચહેરા આગળથી પસાર થઇ રહ્યાં હતા." આલોચકોએ કહ્યું કે, બોલ્ટે પોતાના ઓલિમ્પિક્સ પ્રતિસ્પર્ધી ગે પર મનોવૈજ્ઞાનિક જીત મેળવી લીધી છે.
જૂન 2008માં બોલ્ટે, તે આળસુ ખેલાડી હોવાની વાત પર ધ્યાન આપ્યું અને કહ્યું કે આવી ટીપ્પણીઓ અનુચિત હતી અને પોતાની ક્ષમતા મેળવવા માટે સખત તાલીમ લેવા લાગ્યા હતા. જો કે તેમણે એ માન્યું કે આવી ટીપ્પણીઓ 400 મીટર સ્પર્ધાઓ પ્રત્યે ઉત્સાહની ઉણપને કારણે કરાઈ હતી અને તે આ દોડ માટે તૈયાર નહોતા. 200 મીટરની સ્પર્ધા પ્રત્યે પોતાના પ્રયત્નોને વાળતા બોલ્ટે સાબિત કરી દીધુ કે, તે ઘણા પ્રકારની સ્પર્ધાઓમાં ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન કરી શકે છે જેમ કે પહેલા ઓસ્ટ્રાવામાં વિશ્વમાં અગ્રેસર સમય સાથે દોડ પૂરી કરી અને ત્યાર બાદ યુનાનના એથેંસમાં19.67 સેકન્ડ સમયની સાથે બીજીવાર રાષ્ટ્રીય વિક્રમ તોડ્યો હતો. જો કે હજુ પણ મિલ્સ એ બાબતને જ મહત્વ દેતા રહ્યા કે, બોલ્ટે લાંબી દોડ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ, 100 મીટર સ્પર્ધામાં દોડવાની બોલ્ટની મંજૂરીએ દોડવીર અને પ્રશિક્ષક બંને માટે કામ કર્યુ. બોલ્ટ પ્રેકટિસ પર વધારે ધ્યાન દેવા લાગ્યા અને ઓલિમ્પિક્સ માટે તૈયારીઓ અંતર્ગત એક પ્રશિક્ષણ કાર્યક્રમ તૈયાર કર્યો જેનાથી તેને ગતિ અને તાકાત બંનેમાં વધારો થાય, જેનાથી તેની 100 મીટર અને 200 મીટર બંને દોડમાં સુધારો થયો. તેમનો વિશ્વાસ વધી રહ્યો હતો અને તે આગામી ઓલિમ્પિક્સમાં શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન માટે આશાવાદી હતો.
2008 સમર ઓલિમ્પિક્સ
thumb|260px|બોલ્ટે 100મીટર ફાઇનલના અંતિમ તબક્કામાં તેના હરિફો સામે નોંધપાત્ર સરસાઇ મેળવી બોલ્ટે 100 મીટર દોડની ફાઇનલના અંતિમ ચરણમાં પોતાના સ્પર્ધીઓ પર એક વિશેષ પ્રગતિ નોંધાવી. બોલ્ટે ઘોષણા કરી કે તે બેઇજીંગ સમર ઓલિમ્પિક્સમાં 100 મીટર અને 200 મીટર બન્ને સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેશે, અને 100 મીટરમાં નવા વિશ્વ રેકોર્ડ ધારક બન્નેમાં જીતનો દાવેદાર હતો. 200 મીટર અને 400 મીટર રેકોર્ડધારક માઈકલ જૉનસને વ્યક્તિગત રૂપે આ ખેલાડીનું સમર્થન કરતા કહ્યું હતું કે તેમને વિશ્વાસ નથી આવતો કે અનુભવની ખામી તેમની વિરુદ્ધ કામ કરશે. બોલ્ટે ક્વાટર-સેમીફાઈનલ અને સેમિફાઈનલમાં અનુક્રમે 9.92 સેકન્ડ અને 9.85 સેકેન્ડમાં અંતર કાપીને ફાઈનલ માટે યોગ્યતા પ્રાપ્ત કરી હતી.
100 મીટર ઓલિમ્પિક ફાઈનલમાં, બોલ્ટને પ્રતિક્રિયા સમય 0.165 સેકન્ડ સાથે 9.69 સેકન્ડમાં (બિનસત્તાવાર રીતે 9.683 સેકન્ડમાં) દોડ જીતીને નવો વિક્રમ સ્થાપ્યો હતો. આ તેમના પોતાના જ વિશ્વ રેકોર્ડમાં સુધારો હતો અને તેઓ બીજા સ્થાને રહેલા રિચાર્ડ થોમ્પ્સનથી ઘણા જ આગળ હતા, જેમણે 9.89 સકેન્ડમાં દોડ પૂરી કરી હતી. આ રેકોર્ડ અનુકૂળ હવા વગર(+0.0મી/સે) તો બન્યો જ, સાથે સાથે તેની સમાપ્તી પહેલા તે ઉજવણી કરવા ધીમો પડ્યો હતો અને તેની બૂટની દોરી છૂટી પડી ગઇ હતી. બોલ્ટના કોચે જણાવ્યું કે શરૂઆતની 60 મીટરની ગતિના આધાર પર તેમણે 9.52 સેકન્ડમાં દોડ પૂરી કરી લીધી હોત. ઓસ્લો યુનિવર્સિટીના સૈદ્ધાંતિક ખગોળ ભૌતિકી સંસ્થા તરફથી બોલ્ટની દોડના વૈજ્ઞાનિક વિશ્લેષણ બાદ હૈંસ એરિક્સન અને તેમના સાથીઓએ 9.60 સેકન્ડના ઉપસમયની આગાહી કરી હતી. બીજા સ્થાન પર રહેલા થોમ્પ્સનની સરખામણીએ બોલ્ટની સ્થિતિ, પ્રવેગ અને વેગને ધ્યાનમાં લઇને ટીમે અંદાજ મુક્યો હતો કે અંતિમ રેખા પર પહોચતા પહેલા જશ્ન મનાવવા માટે તેઓ જો તેઓ ધીમા ન પડ્યા હોત તો તેમણે તે દોડ 9.55 સેકન્ડ પુરી કરી દીધી હોત.
બોલ્ટે કહ્યું કે તેમની પ્રાથમિકતા ફકત એક રેકોર્ડ પ્રસ્થાપિત કરવાની નહોતી, તેમનું લક્ષ્ય 2008 ગેમ્સમાં જમૈકા માટે સૌ પ્રથમ સુવર્ણ ચંદ્રક જીતવાનું હતું. ઓલિમ્પિકચંદ્રક વિજેતા ક્રિસ અકાબુસીને અતિમ રેખા પાર કરતા પહેલા બોલ્ટની પોતાની છાતી થપથપાવવાની ચેષ્ટાને શોબોટિંગ તરીકે ગણાવી હતી અને જણાવ્યું હતું કે તેણે જો આ ચેષ્ટા ન કરી હોત તો કદાચ તેનાથી પણ વધુ ઝડપનો વિક્રમ બનાવી શક્યો હોત. આઇઓસીના અધ્યક્ષ જૈક્સ રોગે પણ જમૈકનની આ કાર્યવાહીને અપમાનજનક કહીને તેની નિંદા કરી. બોલ્ટે તેણે એમ કહીને તે તેનો ઉજવણીનો ઉદેશ હતો એ વાતનો ઇનકાર કર્યો હતો કે, " હું અહંકારગ્રસ્ત નહોતો. જ્યારે મે જોયું કે મને કવર નથી કરાયો તો હું ખુશ હતો બસ." આઇએએએફના અધ્યક્ષ, લેમાઇન ડિયાકે બોલ્ટનું સમર્થન કર્યું અને કહ્યુ કે તેમનું જશ્ન મનાવવું તેમની જીતના અવસરને જોઈએ તો એકદમ સહજ હતું. જમૈકા સરકારના પ્રધાન એડમંડ બોર્ટલેટે પણ બોલ્ટની કાર્યવાહીનો એમ કહીને બચાવ કર્યો કે, “આપણે તેને એ સમયની મહિમાના સ્વરૂપે નિહાળવો જોવું જોઈએ, અને તેનો શ્રેય દેવો જોઈએ. આપણે યુવકના વ્યક્તિત્વને પોતાને અભિવ્યક્ત કરવાની પરવાનગી આપવી જોઈએ."
thumb|left|260px|બોલ્ટ 200 મીટર ફાઇનલના અંતિમ તબક્કામાં મેદાનમાં અગ્રેસર ત્યાર બાદ બોલ્ટે 200 મીટર સ્પર્ધામાં સુવર્ણચંદ્રક જીતવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું અને 1984માં લૉસ એન્જિલસ ઓલિમ્પિક્સમાં કાર્લ લુઈસની બેવડી જીતની બરાબરી કરવા કે તેમનાથી આગળ નિકળવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું. માઈકલ જૉન્સનનું માનવું હતું કે બોલ્ટ સરળતાથી સુવર્ણચંદ્રક જીતી જશે, પણ વિશ્વાસ વ્યકત કર્યો કે એટલાન્ટામાં 1996 સમર ઓલિમ્પિક્સમાં બનેલો તેમનો 19.32 સેકન્ડનો વિશ્વ વિક્રમ યથાવત રહેશે. બોલ્ટે 200 મીટરમાં પહેલા અને બીજા બન્ને રાઉન્ડને આસાનીથી પાર કરી લીધા અને બન્ને સમય દોડની અંતમાં જોગિંગ કરી હતી. તેઓ સેમિફાઈનલ જીતી ગયા અને ફાઈનલ જીતવા માટે માનીતા ખેલાડી બની ગયા. સેવાનિવૃત જમૈકન દોડવીર ડૉન ક્વૈરીને બોલ્ટની પ્રશંસા કરતા કહ્યું કે તેમને વિશ્વાસ હતો કે જોન્સનનો વિક્રમ તૂટી શકતો હતો. આગલા દિવસે ફાઈનલમાં તેમણે રમતમાં જમૈકા માટે ચોથા સુવર્ણચંદ્રક જીત્યો અને 19.30 સેકન્ડનો સમય લઈને નવો વિશ્વ તથા ઓલિમ્પિક વિક્રમ બનાવ્યો. બોલ્ટ સામે 0.9 મીટર/સેકન્ડનો સામો પવનનો અવરોધ ઉભો થયો હતો તે હકીકત છતાં જોનસનનો વિક્રમ તૂટ્યો હતો. આ અવસરે તેમને ક્વૈરી પછીનો એવો પહેલો દોડવીર બનાવી દીધો, જેણે 100 મીટર અને 200 મીટર દોડ બન્નેમાં વિશ્વવિક્રમ બનાવ્યા હોય. આ વિક્રમ ઈલેકટ્રોનિક ટાઇમિંગ શરૂ થયા બાદનો સૌ પ્રથમ વિક્રમ હતો. આ ઉપરાંત, બોલ્ટ આ ઓલિમ્પિક્સમાં એક સાથે બન્ને વિક્રમ તોડનાર પ્રથમ દોડવીર બની ગયા. 100 મીટર ફાઈનલથી વિરુદ્ધ, બોલ્ટે 200 મીટર દોડની અંતિમ રેખા પાર કરવા માટે એટલું જોર લગાવ્યું હતું કે તેણે તેની દોડનો સમય ઘટાડવા માટે તેની છાતી દબાવી દીધી હતી. દોડ પછી, સ્ટેડિયમની સાઉન્ડ સિસ્ટમ પર “ હેપ્પી બર્થ ડે” નું સંગીત ગુંજી ઉઠ્યું, કારણ કે મધ્યરાત્રી પછી તેમનો 22મો જન્મદિવસ શરૂ થવાનો હતો. બે દિવસ બાદ બોલ્ટે જમૈકાની 4x100 રિલે ટીમમાં ત્રીજા તબક્કામાં દોડ્યા અને તેમના સુવર્ણચંદ્રકોની સંખ્યા વધીને કુલ ત્રણ થઈ ગઈ. પોતાના સાથીઓ નેસ્ટા કાર્ટર, માઈકલ ફ્રેટર અને અસાફા પોવેલની સાથે બોલ્ટે 37.10 સેકન્ડના સમયમાં પાછલા રેકોર્ડને સેકન્ડના ત્રણ દશાંશની સરસાઇથી તોડીને એક અન્ય વિશ્વ અને ઓલિમ્પિક વિક્રમ તોડ્યો. ટીમને અંતિમ રેખા સુધી પહોંચાડનાર પોવેલે તેના 100 મીટરનો વિક્રમ બોલ્ટ સામે હારી જવા માટે દુખ વ્યક્ત કર્યું હતું પરંતુ તેણે એમ કહીને તેના જમૈકન હરીફ સામે કોઇ દ્વેષભાવ રાખ્યો ન હતો કે તેને ત્રીજો વિશ્વ વિક્રમ સ્થાપવામાં મદદ કરવાની તેને ખુશી છે. જીત બાદ બોલ્ટે 2008ના સિચુઆન ભૂકંપથી અસરગ્રસ્ત બનેલા પીડિતોને મદદ કરવા ચીનના સિચુઆન પ્રાંતના બાળકોમા માટે $50,000નું દાન કર્યું હતું.
300px|thumb|right|બોલ્ટ બિજીંગ નેશનલ સ્ટેડિયમમાં 100 મીટર સ્પર્ધામાં તેના વિશ્વ વિક્રમ બાદ તેના વિજયની ઉજવણી કરે છે
બોલ્ટની વિક્રમ બનાવવાવાળી દોડને કારણે આલોચકોએ ન કેવળ તેમની સિદ્ધીઓની પ્રશંસા કરી, પણ અત્યાર સુધીના સર્વાધિક સફળ દોડવીર બનવાની સંભાવનાનું અનુમાન પણ કર્યું. આલોચકોએએ તેમની ઓલિમ્પિક્સ સફળતાઓની પ્રશંસા કરી, કારણ કે તે રમતની એક નવી શરૂઆત હતી, જેને કુખ્યાત નશીલી દવાઓના કૌભાંડનો લાંબા સમય સુધી સામનો કરવો પડ્યો હતો. અગાઉના છ વર્ષોમાં બાલ્કો કૌભાંડ ગૂંજતો રહ્યો અને ટિમ મોંટગોમરી અને જસ્ટિન ગૈટલિનથી તેમના 100 મીટર વિશ્વ વિક્રમ છીનવી લેવામાં આવ્યા, તો મેરિયન જોન્સે ત્રણ ઓલિમ્પિક સુવર્ણચંદ્રક પરત આપી દીધા. દવાઓના પરિક્ષણમાં દોષિત સાબીત થયા બાદ ત્રણેય દોડવીરને એથલેટિક્સ માટે અયોગ્ય ગણવામાં આવ્યા, કારણ કે તેમનામાં પ્રતિબંધિત પદાર્થો મળી આવ્યા હતા. બોલ્ટના વિક્રમ તોડનારા પ્રદર્શનથી વિક્ટર કૉન્ટી સહિત થોડા ટીપ્પણીકારોને આશંકા થઇ અને એક સ્વતંત્ર કૈરેબિયન એન્ટી-ડોપિંગ ફેડરેશનના અભાવથી ચિંતા વધારે વધી ગઈ. બોલ્ટના કોચ ગ્લેન મિલ્સ અને હર્બ ઈલિયટ (જમૈકન એથ્લેટિક્સ ટીમ ડોક્ટર)ને નશીલી દવાઓના પ્રયોગના આરોપનો અસ્વીકાર કરી દીધો. આઇએએએફના ડોપિંગ નિરોધક આયોગના એક સદસ્ય ઈલિયટે આ મુદ્દે ચિંતિત લોકોથી આગ્રહ કર્યો કે, "તેઓ આવે અને અમારો કાર્યક્રમ જૂએ, તેઓ આવે અને અમારુ પરિક્ષણ જૂએ, અમારી પાસે છુપાવવા જેવું કશું જ નથી." મિલ્સ પણ સમાનરૂપે એ વાત પર અડગ રહ્યા કે બોલ્ટ એક સાફ સુથરા એથલિટ છે અને તેમણે જમૈકા ગ્લીનર સામે ઘોષણા કરી કે, "અમે કોઇ દિવસ, કોઇ સમય અને શરીરના કોઈ ભાગના પરિક્ષણ માટે તૈયાર છીએ (તેઓ) વિટામિન પણ લેવાનું પસંદ નથી કરતા." બોલ્ટે કહ્યું કે ઓલિમ્પિક્સથી પહેલા તેઓ તપાસ માટે તેઓ ચાર વાર ગયા હતા અને દરેક વખતે પ્રતિબંધિત પદાર્થો માટે નકારાત્મક રિપોર્ટ આવ્યો. તેમણે ડોપિંગ નિરોધક પરિક્ષણ કરનારા અધિકારીઓનું પણ સ્વાગત કર્યુ. તેઓ તપાસ કરે અને સાબિત કરે તેઓ સાફ સુથરા છે. તેમણે કહ્યું કે, “અમે સખત મહેનત કરીએ છીએ, શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરીએ છીએ અને અમે જાણીએ છીએ કે પાક સાફ છીએ.”
ઓલિમ્પિક્સ પછી
2008ના એથેલેટ્ક્સ સત્રમાં બોલ્ટે એએફ ગોલ્ડન લીગ પૂરી કરી અને વેલ્ટક્લેસી ઝુરીચ પ્રતિસ્પર્ધામાં પ્રવેશવાની શરૂઆત કરી. 100 મીટર દોડમાં પોતાના પ્રતિસ્પર્ધીઓની વચ્ચે ધીમી ગતી હોવા છતાં તેમણે 9.83 સેકન્ડમાં અંતિમ રેખા પાર કરી. જો કે આ સમય તેમના નવા નવા બનેલા વિશ્વ વિક્રમ અને અસાફા પાવેલના ટ્રેક વિક્રમથી ઓછો હતો. પરંતુ એ તો પણ 100 મીટર સ્પર્ધામાં એ તારીખ સુધી કોઇપણ દોડવીર દ્વારા સફળ થયેલા પંદર અગ્રગણ્ય દોડવીરમાંના એક હતા. બોલ્ટે સ્વીકાર કર્યું કે તેઓ પૂરી તાકાતથી નહોતા દોડ્યા, તેઓ ઠંડીથી પીડાતા હતા, પણ તેમણે દોડ જીતવા અને સારું સ્વાસ્થ્ય રાખવા પર જ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. લૉજનમાં સુપર ગ્રાન્ડ પ્રી ફાઈનલમાં 200 મીટર સ્પર્ધામાં 19.63 સેકન્ડ સમય લઈને બીજી સૌથી ઝડપી દોડ પૂરી કરી અને ઝેવિયર કોર્ટરના ટ્રેક વિક્રમની બરાબરી કરી. જો કે, 100 મીટર ફાઈનલમાં, અસાફા પોવેલે સૌ કોઈનું ધ્યાન આકર્ષિત કર્યું. 9.72 સેકન્ડ સમય સાથે વ્યક્તિગત સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરી પાવેલ બોલ્ટના વિશ્વ વિક્રમની નજીક પહોચી ગયા અને બોલ્ટના મુખ્ય પ્રતિસ્પર્ધી તરીકે દાવેદારી રજૂ કરી. બોલ્ટની એ સીઝનની અતિંમ દોડ ત્રણ દિવસ બાદ બ્રુસેલ્સના ગોલ્ડન લીગના ફાઈનલમાં પૂરી થઈ. ઓલિમ્પિક્સમાં ફાઈનલ પછીથી બોલ્ટ અને પાવેલ બન્નેની ભાગીદારીવાળી આ પહેલી 100 મીટર દોડ હતી. બન્નેએ જમૈકનના ટ્રેક વિક્રમને તોડી નાખ્યો, પણ બોલ્ટ 0.06 સેકન્ડથી અને 9.77 સેકન્ડના સમય સાથે પાવેલને 0.06 સેકન્ડના અંતરથી હરાવીને પહેલા નંબર પર પહોચ્યા. જો કે, આ જીત એટલી સરળ ન રહી, જેટલી બેઈજિંગમાં હતી. બોલ્ટે નવ સ્પર્ધાઓમાં સૌથી ધીમી શરૂઆત કરી અને તેમણે ઠંડી અને 0.9 મિનિટ/સેકન્ડની ગતિથી સામેથી આવતી હવા સામે ટક્કર લઈને આગળ વધવાનું હતું. આ પરિણામથી એ સાબિત થયું કે, 100 મીટર દોડમાં જમૈકનનો ઈજારો છે, કારણ કે ભૂતકાળમાં દસમાંથી નવ જીત બોલ્ટ કે પાવેલના નામે નોંધાઈ હતી. બોલ્ટના જમૈકા પરત ફરતાં તેને ઓલિમ્પિક્સમાં મેળવેલી તેની સિદ્ઘીઓ માટે ઓર્ડર ઓફ ડિસ્ટિંક્શનથી સન્માનિત કરાવાં આવ્યા.
તેઓ એ વર્ષના આઇએએએફ પુરુષ એથ્લિટના રૂપે પસંદગી પામ્યા અને શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન માટે ખાસ ઓલિમ્પિક્સ પુરસ્કાર જીત્યા. જો કે, બોલ્ટે ભવિષ્યની સ્પર્ધાઓ માટે ધ્યાન દેવાનું શરૂ કર્યુ અને 2010ના 400 મીટર વિશ્વ વિક્રમ તોડવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું, કારણ કે આ વર્ષે બીજી કોઇ મોટી સ્પર્ધા નહોતી.
2009 બર્લિન વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ્સ
250px|thumb|right|બોલ્ટ (મધ્યમાં) 150 મીટર અંતર 14.35 સેકન્ડમાં દોડવાના તેના શ્રેષ્ઠ દેખાવ પૂર્વે પ્રારંભિક તબક્કામાં બોલ્ટે પોતાની ગતિમાં સુધાર લાવવા માટે સીઝન 400 મીટર પ્રતિસ્પર્ધા પૂરી કરી અને બે દોડ જીતીને કિંગ્સટનમાં 45.54 સેકેન્ડનો સમય નોંધાવ્યો. સાથોસાથ હવાની સ્થિતિઓને કારણે માર્ચમાં 100 મીટર સ્પર્ધામાં તેમણે સીઝનના પહેલા ઉપ-10 સેકન્ડ સમયમાં દોડ પૂરી કરી હતી. એપ્રિલના અંતમાં એક કાર દુર્ધટનામાં બોલ્ટને પગમાં સામાન્ય ઈજાનો સામનો કરવો પડ્યો. જો કે, સામાન્ય શસ્ત્રક્રિયા બાદ તેઓ જલ્દીથી સ્વસ્થ થઇ ગયા અને (જમૈકામાં એક ટ્રેક સ્પર્ધાને રદ્દ કર્યા પછી) તેમણે કહ્યું કે માન્ચેસ્ટર ગ્રેટ સિટી ગેમ્સમાં 150 મીટર સ્ટ્રીટ પ્રતિસ્પર્ધામાં ભાગ લેવા માટે તેઓ ફિટ છે. બોલ્ટે 14.35 સેકેન્ડથી દોડ જીતી લીધી અને 150 મીટર શ્રેણીમાં તેને અત્યાર સુધીનો સૌથી ઝડપી વિક્રમના રૂપમાં નોંધવામાં આવ્યો. પૂરી રીતે ચુસ્ત ન હોવાને કારણે તેમણે જમૈકન રાષ્ટ્રીય ચેમ્પિયનશિપ્સમાં 100 મીટર અને 200 મીટર શ્રેણીમાં ક્રમશ: 9.86 અને 20.25 સેકન્ડ સમયમાં ખિતાબ મેળવ્યો. એટલે કે તેમણે 2009ના વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપ્સની બન્ને સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેવાની કાબિલિયત મેળવી લીધી.પ્રતિસ્પર્ધક ટાયસન ગેએ કહ્યું કે બોલ્ટનો 100 મીટરનો વિક્રમ તેની મુઠ્ઠીમાં છે, પણ બોલ્ટે દાવો ફગાવી દીધો અને તેના બદલે તેમણે કહ્યું કે તેમને અસાફા પોવેલના ઈજામાંથી પરત આવવા પ્રત્યે વધારે રસ છે. બોલ્ટે જૂલાઈમાં એથ્લેટિસિમાં મીટમાં પ્રતિકૂળ સ્થિતિઓનો સામનો કરીને 19.59 સેકન્ડમાં 0.9 મીટર/સેકન્ડ ગતિથી સામેથી આવતી હવા અને વરસાદ હોવા છતાં દોડ પુરી કરી અને આ 200 મીટરનો અત્યાર સુધીનો આ ચોથો વિક્રમ હતો અને આ ટાયસન ગેના સર્વશ્રેષ્ઠ સમયમાંનો 100મો વિક્રમ હતો.
200px|thumb|left|બોલ્ટ (ડાબે) 2009 વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ્સની 200 મીટર ક્વાર્ટર ફાઇનલ દરમિયાન
જો કે, ગે એ પ્રતિયોગિતાની બીજી દોડમાંથી નામ પાછુ ખેંચી લીધુ, આ જમૈકને એકવાર ફરી 200 મીટર ફાઈનલમાં વિશ્વ વિક્રમ તોડ્યો. તેમણે પોતાનો જ વિક્રમ 0.11 સેકન્ડથી તોડ્યો અને 19.19 સેકન્ડમાં દોડ પૂરી કરી. વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપ્સના ઇતિહાસમાં તેમણે 200 મીટરની દોડ સૌથી લાંબા અંતરથી જીતી, જો કે દોડમાં ત્રણ અન્ય એથ્લિટોએ પણ ભાગ લીધો અને તેમનો સમય 19.90 સેકન્ડની અંદર રહ્યો, જે આ સ્પર્ધાની સૌથી મોટી સંખ્યા હતી. બોલ્ટની ગતીએ તેનાથી વધારે અનુભવી સ્પર્ધકોને પ્રભાવિત કર્યા, જેમ કે ત્રીજા સ્થાને આવેલા વાલેસ સ્પીયરમને તેમની ગતિની પ્રશંસા કરી, અને પૂર્વ ઓલિમ્પિક્સ ચેમ્પિયન શાન ક્રૉફર્ડે કહ્યું “બસ ત્યાંથી બહાર આવતાની સાથે જ...મને લાગ્યું કે હું એક વિડીયોની રમતમાં છું અને એ છોકરો ઝડપથી દોડી રહ્યો હતો." બોલ્ટે વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપમાં પોતાના પ્રદર્શનના એક મહત્વપૂર્ણ ઘટકની ચર્ચા કરતા કહ્યું કે, તેમણે પોતાની દોડની અગાઉની શરૂઆતમાં સુધારો કર્યો છે, જેમ કે 100 મીટરમાં તેમનો પ્રતિક્રિયા સમય(0.146) અને 200 મીટરમાં (0.133)ની ગતિ તે ગતિથી ઘણી ઝડપી છે, જે બેઇજીંગ ઓલિમ્પિક્સના તેમના વિશ્વ વિક્રમ દોડમાં પ્રાપ્ત થયો હતો. જો કે, જમૈકાની 4x100 મીટર રિલે ટીમના અન્ય સદસ્યોની સાથે તેમનું પ્રદર્શન 2008ના સમર ઓલિમ્પિક્સના તેમને 37.10 સેકન્ડ સેટના વિશ્વ વિક્રમની તુલનામાં ઘટી ગયું અને  તેમણે 37.31 સેકન્ડનો સમય લીધો, જો કે એક ચેમ્પિયન વિક્રમ તે સમય સુધીના ઇતિહાસનો બીજો સૌથી ઝડપી સમય હતો.  બર્લીન ચૈમ્પિયનશિપના અંતિમ દિવસે બર્લીનના ગવર્નિંગ મેયર ક્લાઉસ વોવરિટે એક નાના સમારંભમાં બોલ્ટને 12 ફૂટ ઉંચી બર્લીનની દીવાલના ટુકડા ભેટ આપ્યા અને કહ્યું, બોલ્ટને દેખાડ્યું છે કે, ‘કોઈ આ દીવાલને તોડી શકે છે, જેને અજય માનવામાં આવે છે.’ લગભગ ત્રણ ટનના આ ટૂકડાને બોલ્ટના જમૈકાના પ્રશિક્ષણ શિબિરમાં રાખવામાં આવશે.