cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ધૂમ્રપાન
શરીર ક્રિયા વિજ્ઞાન
જ્યારે તમાકુનુ ધૂમ્રપાન કરવામાં આવે છે ત્યારે મોટા ભાગનું નિકોટીન પાયરોલાઇઝ્ડ હોય છે. જોકે, આવો ડોઝ નજીવી શારીરિક નિર્ભરતા લાવવામાં અને મજબૂત માનસિક નિર્ભરતા લાવવા માટે પૂરતો છે. તદુપરાંત તમાકુ ધૂમ્રપાનમાં એસીટલડિહાઇડમાંથી હાર્મેન (એમએઓ ઇન્હીબીટર)ની પણ રચના થાય છે. આનાથી નિકોટીનના વ્યસની બનવામાં અગત્યની ભૂમિકા ભજવે તેવું લાગે છે-નિકોટીન સ્ટિમ્યુલી તરફના પ્રતિભાવ તરીકે શક્યતઃ ન્યુક્લિયસ એક્યુમબેન્સમાં ડોપેમિનના છૂટા થવાથી થાય છે. ઉંદરો પરના અભ્યાસનો ઉપયોગ કરતા લાગુ પાડવા માટે ન્યુક્લિયસ એક્યુબેન્સ સેલ્સ જવાબદાર છે તેના પ્રત્યે નિકોટીનના ઉપયોગ બાદ વારંવાર દેખાવ માટે ઓછુ જવાબદાર છે, જે ગર્ભિત રીતે એવો ઇશારો કરે છે કે ઘણી ઘટનાઓ નિકોટીનને કારણે જ હોતી નથી, અલબત્ત ઓછા દબાણવાળી હોય છે.
વસ્તી-વિષયક માહિતી
2000ના અનુસાર ધૂમ્રપાન 1.22 અબજ લોકો દ્વારા કરવામાં આવતું હતું. સામાન્ય રીતે જોવામાં આવતી પરિસ્થિતિમાં કોઇ ફેરફાર નથી તેવું ધારતા એવુ માનવામાં આવ્યું હતું કે 1.45 અબજ લોકો 2010માં ધૂમ્રપાન કરતા હશે અને 2025માં 1.5થી 1.9 અબજ લોકો ધુમ્રપાન કરતા હશે. સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં વાર્ષિક 1 ટકાના દરે ઘટાડો થશે અને આવકમાં 2 ટકાનો મર્યાદિત થશે તેવું ધારતા એવી આગાહી કરવામાં આવી છે કે ધૂમ્રપાન કરનારાઓની સંખ્યા 2010 અને 2025માં 1.4 અબજની હશે.
ધૂમ્રપાનની માત્રા સ્ત્રીઓની તુલનામાં પુરુષોમાં પાંચ ગણી વધુ હોય છે, આમ છતા નાની વયનાઓ સાથે જાતિ ગાળામાં ઘટાડો થયો છે. વિકસિત દેશોમાં પુરુષોમાં ધૂમ્રપાનનો દર વધ્યો છે અને હવે તેમા ઘટાડો થવાનું શરૂ થયું છે, જોકે સ્ત્રીઓમાં તે દર સતત વધી રહ્યો છે.
2002ના અનુસાર, વિશ્વભરમાં આશરે યુવાનો (13-15)ના આશરે 20 ટકા લોકો ધૂમ્રપાન કરે છે. જેમાંથી 80,000થી 100,000 બાળકો દરરોજ ધૂમ્રપાનનો પ્રારંભ કરે છે- જેમાંથી આશરે અડધા ભાગના એશિયાના છે. આમાંના અર્ધા કે જેઓ કિશોર વસ્થાના વર્ષોમાં ધૂમ્રપાનનો પ્રારંભ કરે છે તેઓ 15થી 20 વર્ષની વયે ધુમ્રપાનને અપનાવી લે છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન (WHO) દર્શાવે છે કે "મોટા ભાગના રોગનો બોજ અને કસમયે મૃત્યુદર તમાકુને આભારી છે જે ગરીબોને અપ્રમાણસર અસર કરે છે". 1.22 અબજ ધૂમ્રપાન કરનારાઓમાંથી 1 અબજ લોકો વિકસતા અથવા ઉગતા અર્થતંત્રમાં રહે છે. ધૂમ્રપાનના દરો વિકસિત દુનિયામાં પ્રમાણસર બની ગયા છે અથવા તો ઘટ્યા છે. વિકસતા વિશ્વમાં, જોકે તમાકુનો વપરાશ 2002ના અનુસાર વાર્ષિક 3.4 ટકાના દરે વધી રહ્યો હતો. 2004માં ડબ્લ્યુએચઓએ એવો અંદાજ મૂક્યો હતો કે વિશ્વમાં 58.8 મિલીયન લોકોના મોત થશે, જેમાંથી 5.4 મિલીયન તમાકુને કારણે છે, અને 2007માં 4.9 મિલીયન લોકોના મૃત્યુ થયા હતા. 2002ના અનુસાર 70 ટકા મોત વિકસતા દેશોમાં થયા હતા.
અમલ
મોટા ભાગના કિશોરાવસ્થા અથવા પુખ્ત વયના પ્રારંભે ધૂમ્રપાન શરૂ કરે છે. ધૂમ્રપાનમાં જોખમ ઉઠાવવાનું અને બળવાનું તત્વ રહેલું છે, જે ઘણી વખત યુવાન વ્યક્તિઓને અરજ કરે છે. ઉંચા દરજ્જાવાળી મોડેલોની હાજરી અને પ્રતિસ્પર્ધીઓ પણ ધૂમ્રપાનને પ્રોત્સાહન આપી શકે છે. ટીનેજરો તેમના પુખ્તોને બદલે પ્રતિસ્પર્ધીઓથી વધુ પ્રભાવિત થયા હોવાથી માતાપિતા, શાળાઓ અને આરોગ્ય વ્યાવસાયિકો દ્વારા સિગારેટનો પ્રયત્ન કરતા લોકોને રોકવાના પ્રયત્નો ઘણી વખત અસફળ થયા છે.
ધૂમ્રપાન કરનારાઓના બાળકો ધૂમ્રપાન નહી કરતા માતાપિતાના બાળકોની તુલનામાં તેઓ ધૂમ્રપાન કરે તેવી શક્યતાઓ વધુ હોય છે. એક અભ્યાસમાંથી એવું બહાર આવ્યું છે કે માતાપિતાનો ધૂમ્રપાન વિરામ અન્ય માતાપિતા હાલમાં ધૂમ્રપાન કરતા પિતા હોય તેના સિવાય કિશોરાવસ્થામાં ધૂમ્રપાન સાથો ઓછું સંકળાયેલું હોય છે. પ્રવર્તમાન અભ્યાસે નિયમન કરતા નિયમો સાથે કિશોરાવસ્થામાં ધૂમ્રપાનનું પરીક્ષણ કર્યું છે, જ્યાં પુખ્તો ઘરમાં જ ધુમ્રપાન કરે છે. પરિણામો દર્શાવે છે કે નિયંત્રણાત્મક ઘર નીતિઓ મધ્યમ અને હાઇ સ્કુલ વિદ્યાર્થીઓ માટે ધૂમ્રપાનનો પ્રયત્ન કરવાના મળતાપણા સાથે ઓછી રીતે સંકળાયેલા છે.
અસંખ્ય ધૂમ્રપાન વિરોધી સંસ્થાઓ એવો દાવો કરે છે કે ટીનેજરો તેમના પ્રતિસ્પર્ધીઓના દબાણને કારણે અને મિત્રો દ્વારા દર્શાવાયેલા સાંસ્કૃતિક પ્રભાવને કારણે ધૂમ્રપાનનો પ્રારંભ કરે છે. જોકે, એક અભ્યાસમાંથી એવું બહાર આવ્યું છે કે સિગારેટનું ધૂમ્રપાન કરવાનું સીધુ દબાણ કિશોરાવસ્થાના ધુમ્રપાનમાં અગત્યનો ભાગ ભજવતું નથી. તે અભ્યાસમાં, કિશોરોમાં સિગારેટનું ધૂમ્રપાન કરવાની પ્રામાણિકતા અને સીધુ દબાણ એમ બન્નેના નીચા સ્તર જોવામાં આવ્યા હતા. સમાન પ્રકારનો અભ્યાસ દર્શાવે છે કે અગાઉ સાબિતી આપી હોય તેની તુલનામાં જે તે વ્યક્તિ ધૂમ્રપાનના પ્રારંભમાં સક્રિય ભૂમિકા બજાવે છે અને પ્રતિસ્પર્ધીઓના દબાણને બદલે સામાજિક પ્રક્રિયાઓને ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે. અન્ય એક અભ્યાસના પરિણામો દર્શાવે છે કે હરીફ દબાણ નોંધપાત્ર રીતે લગભગ દરેક ઉંમરમાંની ધૂમ્રપાનની ટેવ અને જાતિ જૂથ સાથે સંકળાયેલી છે, પરંતુ તે આંતરિક વ્યક્તિગત પરિબળ 12-13 વર્ષના છોકરાઓની તુલનામાં તેજ વયની છોકરીઓની વર્તણૂંક સાથે વધુ અગત્યની છે. 14-15 વર્ષના વય જૂથમાં, એક હરીફ દબાણ વિવિધતા નોંધપાત્ર રીતે છોકરાઓના ધૂમ્રપાનની તુલનામાં છોકરીઓના આગાહીકર્તા તરીકે વધુ અગત્યની રીતે ઉભરી આવે છે. કિશોરાવસ્થામાં ધુ્મ્રપાન માટેનું મોટું કારણ હરીફનું દબાણ છે કે સ્વ-પસંદગી તે અંગે ચર્ચા થઇ રહી છે. જ્યારે મોટા ભાગના હરીફો ધૂમ્રપાન ન કરતા હોય ત્યારે અને તેઓ જે લોકો કરતા હોય તેમનો બહિષ્કાર કરે છે, ત્યારે એવી દલીલ થઇ શકે છે કે હરીફનું દબાણ ફરી ફરીને થતુ હોય તે સાચી બાબત છે.
સાતત્યતા
આરોગ્ય પર નકારાત્મક અસર ઉપજાવતી પ્રવૃત્તિ સાથેની તેમની સામેલગીરીને કારણે જે લોકો ધૂમ્રપાન કરે છે તેઓ તેમની વર્તણૂંક વ્યવહારુ બનાવે તેવી શક્યતા છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો તેમના માટે ધૂમ્રપાન શા માટે સ્વીકાર્ય છે તેના જરૂરી તર્કયુક્ત કારણો ન હોય તો તેઓ ખાતરી આપવાની કલા વિકસાવે છે. ઉદાહરણ તકરીકે, ધૂમ્રપાન કરનાર પુરુષ કે સ્ત્રી એવું કહીને તેમની વર્તણૂંકને યોગ્ય ઠરાવે છે કે દરેક લોકો મૃત્યુ પામે છે અને તેથી સિગારેટ કોઇ પણ ચીજમાં ફેરફાર કરતી નથી. અથવા તો જે વ્યક્તિ એવું માનતો હોય કે ધૂમ્રપાનથી તણાવમુક્ત થવાય છે અથવા તેના અન્ય ફાયદાઓ છે જે તેના જોખમનો છતા કરે છે. આવી માન્યતાઓના પ્રકારો અસ્વસ્થતા ઉપજાવે છે અને લોકોને ધુ્મ્રપાન કરતા રાખે છે.
આ પ્રવૃત્તિ માટે ધૂમ્રપાન કરનારાઓ દ્વારા આપવામાં આવેલા કારણોને વ્યાપક રીતે વ્યસનયુક્ત ધુ્મ્રપાન, ધૂમ્રપાનથી આંનંદ , ચિંતામાં ઘટાડો/હળવાશ , સામાજિક ધુમ્રપાન , ઉત્તેજન , ટેવ/સ્વયંસ્ફુર્ત , અને હેન્ડલીંગ એ રીતે વર્ગીકૃત્ત કરી શકાય. આ તમામ કારણો કેટલે અંશે જવાબદાર છે તેમાં જાતિ તફાવતો પણ રહેલા છે, જેમ કે પુરુષો કરતા સ્ત્રીઓ ચિંતા ઘટાડો/હળવાશ, ઉત્તેજના સામાજિક ધૂમ્રપાન  જેવા ઉદાહરણો મોટે ભાગે ટાંકે છે. કેટલાક ધૂમ્રપાન કરનારાઓ એવી દલીલ કરે છે કે ધૂમ્રપાનની તણાવ અસર તેમને તેમના મજ્જાતંતુઓને શાંત પાડવામાં મદદ કરે છે, તેમજ ઘણી વખત વધુ પડતું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે પણ સહાય કરે છે. જોકે, ઇમ્પીરીયલ કોલેજ લંડનના અનુસાર, "નિકોટીન ઉત્તેજના અને તણાવની અસર એમ બન્ને પૂરા પાડે છે અને એવી શક્યતા રહેલી હોય છે કે વપરાશકર્તાના મૂડી દ્વારા કોઇ પણ સમયે અસર નક્કી કરે છે, તેમાં પર્યાવરણ અને વપરાશના સંજોગો પણ સમાયેલા છે. અભ્યાસોએ સુચવ્યું છે કે ઓછા ડોઝની તણાવની અસર હોય છે જ્યારે વધુ પ્રમાણમાં ડોઝ ઉત્તેજનાની અસર ઉપજાવે છે." જોકે, ડ્રગની અસર નિકોટીનના વપરાશને કારણે થઇ છે કે કેમ અને નિકોટીન બંધ કરવું તે અલગ પાડવું અશક્ય હોય છે. નુકસાનકારક આરોગ્ય અસરો દ્વારાના તફાવતનો અભાવ આશાવાદ પક્ષપાતનો અજમાયશી ઉદાહરણ છે. વધુમાં, આના માટેનું અન્ય કારણોમાં શક્યતાના અભાવ, આવી અસરો મોટે ભાગે વૃદ્ધાવસ્થામાં શરૂ થાય છે તેવી હકીકત, અને વ્યક્તિત્વ દંભ અથવા સ્વ વિનાશાત્મકની સામાન્ય રીતે વર્તણૂંક પેદા કરતા માનસિક વિકારનું મોટું જોખમ જેવાનો સમાવેશ થાય છે.
પદ્ધતિઓ
અસંખ્ય અભ્યાસોએ એવું પ્રસ્થાપિત કર્યું છે કે સિગારેટ વેચાણ અને ધૂમ્રપાન સ્પષ્ટ સમય આધારિત પદ્ધતિઓને અનુસરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, સિગારેટનું યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકામાં થયેલું વેચાણ મજબૂત મોસમી પદ્ધતિઓને અનુસરવાનું દર્શાવે છે, જેમ કે વધુ પડતા ઉનાળાના મહિનાઓ હોવાથી અને શિયાળાના ઓછા મહિનાઓ હોય છે. તેજ રીતે, દિવસના પ્રારંભ દરમિયાન સ્પષ્ટ રીતે દિવસ રાતની પદ્ધતિને અનુસરતા હોવાનું દર્શાવે છે-જેમાં સવારે ઉઠ્યા બાદ સામાન્ય રીતે વધુ સેવન થતુ હોય છે અને રાત્રે સૂવા જતા પહેલાના ગાળા દરમિયાન થતું હોય છે.
અર્થશાસ્ત્ર
બન્ને સ્થિતિઓમાં માહિતી મર્યાદિત છે. સેન્ટર્સ ફોર ડિસીઝ કંટ્રોલ એન્ડ પ્રિવેન્શને 2002માં એક સંશોધન એવા દાવા સાથે પ્રકાશિત કર્યું હતું કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં વેચાતા સિગારેટના પ્રત્યેક પેકની કિંમત તબીબી સંભાળ અને ગુમાવેલી ઉત્પાદકકતાના સંદર્ભમાં 7 ડોલરથી વધુ હતી. આ ખર્ચ કદાચ વધુ હોઇ શકે છે, કેમ કે અન્ય એક અભ્યાસ એવું દર્શાવે છે કે પ્રત્યેક પેકની 41 ડોલર જેટલી ઊંચી કિંમત વ્યક્તિગતને અને તેના/તેણીના પરિવારે ઉઠાવવી પડે છે. તે અભ્યાસના એક લેખક અન્યો માટે અત્યંત ઓછી કિંમતની સમજાવટ કરતા દર્શાવે છે: "ક્રમાંક ઓછો છે તેનું કારણ એ છે કે ખાનગી પેન્શન્સ, સમાજિક સલામતી અને તબીબીસંભાળ-એ સમાજને ચૂકવવા પડતા ખર્ચની ગણતરી માટે સૌથી મોટું પરિબળ છે - ધૂમ્રપાન ખરેખર નાણાં બચાવે છે. ધૂમ્રપાન કરનારાઓ નાની વયે મૃત્યુ પામે છે અને આ પ્રકારની વ્યવસ્થાઓણાં તેમણે જે નાણા ચૂકવ્યા છે તે પાછુ મેળવતા નથી."
તેનાથી વિરુદ્ધમાં, ઝેચ રિપબ્લિક માં ફિલીપ મોરિસ અને કાટો ઇન્સ્ટિટ્યુટ દ્વારા હાથ ધરાયેલા સહિતના કેટલાક બિન વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો વિરુદ્ધની સ્થિતિને ટેકો આપે છે. આ અભ્યાસોનો હરીફોએ અભ્યાસ કર્યો ન હતો કે તે વૈજ્ઞાનિક જર્નલમાં પ્રકાશિત થયો ન હતો અને કાટો ઇન્સ્ટિટ્યુટે ભૂતકાળમાં તમાકુની કંપનીઓ પાસેથી ભંડોળ પ્રાપ્ત કર્યું હતું. ફિલીપ મોરિસે "અન્ય બાબતોની સાથે આ અભ્યાસનું ભંડોળ અને જાહેર યાદીઓમાં વિગતવાર ઇરાદો ધૂમ્રપાન કરનારાઓના અકાળે અવસાનને કારણે ઝેચ રિપબ્લિકમાં ખર્ચ બચતનો હતો, તેણે માનવ મૂલ્યોને ધ્યાનમાં લીધા વિના સંપૂર્ણ અને અસ્વીકાર્ય ભયાનક પરિણામો દર્શાવ્યા છે" તેવું કહીને અગાઉના અભ્યાસ માટે સ્પષ્ટ માફી માગી હતી. આ અભ્યાસ અનેક તમાકુની કંપનીઓમાંની એકને સોંપવો ફક્ત ભયાનકભુલજ નહી પરંતુ ખોટું પણ હતું. ફિલીપ મોરિસ સમક્ષ આપણે સૌ, ચાહે કામ ગમે તે કરતા હોય તેના માટે અત્યંત ક્ષમા માગીએ છીએ. કોઇને પણ ધૂમ્રપાનને કારણે વાસ્તવિક, ગંભીર અને નોંધપાત્ર રોગથી ફાયદો થયો નથી."
1970 અને 1995ની મધ્યમાં ગરીબ વિકસતા દેશોમાં માથાદીઠ સિગારેટ વપરાશમાં 67 ટકાનો વધારો થયો હતો, જ્યારે શ્રીમંત વિકસતા વિશ્વમાં 10 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો. હાલમાં ઓછા વિકસિત દેશોમાં એંસી ટકા ધૂમ્રપાન કરનારાઓ જીવે છે. 2030 સુધીમાં, વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ડબ્લ્યુએચઓ)એ આગાહી કરી હતી કે વર્ષમાં 10 મિલીયન લોકો ધૂમ્રપાન સંબંધિત માંદગીને કારણે મૃત્યુ પામશે, જે વિશ્વભરમાં એક માત્ર મોટું કારણ બનાવશે, જેમાં સ્ત્રીઓમાં સૌથી વધુ વધારો થયો હશે. ડબ્લ્યુએચઓ આગાહી કરી હતી કે 21મી સદીનો ધૂમ્રપાનથી થતા મૃત્યુનો દર 20મી સદીના દરની તુલનામાં 10 ગણો હશે. ("વોશિગ્ટોનિયન" મેગેઝીન, ડિસેમ્બર 2007).
આરોગ્ય
thumb|alt=head and torso of a male with internal organs shown and labels referring to the effexts of tobacco smoking|તમાકુ ધૂમ્રપાનની સામાન્ય વિપરીત અસરો. વધુ સામાન્ય અસરો કઠોર સ્વરૂપે હોય છે. <સંદર્ભ>[197]</સંદર્ભ>
સમાજવાદ
વિખ્યાત ધૂમ્રપાનકરનારાઓ તેમની પ્રતિષ્ઠાના ભાગરૂપે સિગારેટ અથવા પાઇપોનો ઉપયોગ કરતા હતા જેમાં જિયાન પાઉલ સારટ્રેની ગૌલોઇસ-બ્રાન્ડ સિગારેટ, આલ્બર્ટ આઇન્સસ્ટાઇનની, જોસેફ સ્ટોલીનની, ડૌગ્લાસ મેકઆર્થરની, બર્ટટ્રાન્ડ રશેલની, અને બિંગ ક્રોસબીની પાઇપ અથવા સમાચાર પ્રસારણકર્તા એડવર્ડ આર. મુરોની સિગારેટ. ખાસ લેખકો તેમના ધૂમ્રપાન માટે જાણીતા હતા; જુઓ વધુ ઉદાહરણ, કોર્નેલ અધ્યાપક રિચાર્ડ ક્લેઇનના પુસ્તક સિગારેટ આર સબલાઇમ પૃથ્થકરણ માટે હતા, તેના દ્વારા ફ્રેન્ચ સાહિત્યના અધ્યાપકના 19 અને 20મી સદીના પત્રો ધૂમ્રપાનને લગતા નાટકોમાં ભૂમિકાને લગતા હતા. વિખ્યાત લેખક કૂર્ટ વોન્નેગુટે તેમની નવલકથાઓમાં સિગારેટ પરત્વેના તેમના વ્યસન પર ભાર મૂક્યો છે. બ્રિટીશ વડાપ્રધાન હેરોલ્ડ વિલ્સન જેમ જાહેરમાં પાઇપના ધુ્રપાન માટે જાણીતા હતા તેમ વિન્સ્ટોન ચર્ચિલ તેમની સિગાર માટે જાણીતા હતા. શેરોલોક હોમ્સ, કાલ્પનિક ડિટેક્ટીવ, જેનું સર્જન સર આર્થર કોનાન ડોયલ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, તેઓ પાઇપ, સિગારેટ્સ અને સિગારનું ધૂમ્રપાન કરતા હતા, તદુપરાંત તેઓ કોકેન પણ લેતા હતા, જેનો ઉદ્દેશ, "લંડનમાં, જ્યારે કશુ જ બન્યુ ન હતું તેવા નિષ્ક્રિય દિવસો દરમિયાનમાં તેમના વધુ પડતા સતર્ક દિમાગને કામે રાખવા"નો હતો. ડીસી વર્ટિગો કોમિક પુસ્તક પાત્ર, જોહ્ન કોન્સ્ટનટાઇન,જેનું સર્જન ધૂમ્રપાનના સમાનાર્થી તરીકે એલન મૂર દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જેથી પ્રથમ સ્ટોરીલાઇનના સર્જક પ્રયેચર, ગાર્થ એનિસ, જેઓ ફેફસાના કેન્સરની આસપાસના જોહ્ન કોન્સ્ટનટાઇનને મધ્યમાં રખાયા હતા. વ્યાવસાયિક કુસ્તીબાજ જેમ્સ ફુલ્લીંગ્ટોન, જ્યારે "ધી સેન્ડમેન"ના પાત્રમાં હતા, ત્યારે કડક દેખાવા માટે લાંબો સમય સુધી ધુ્મ્રપાન કરનારા હતા.
કરવેરા
ઘણી સરકારોએ સિગારેટ્સનો વપરાશ ઘટાડવા માટે આબકારી જકાત લાદી છે. સિગારેટ પરના કરવેરા પેટે એકત્ર કરવામાં આવેલા નાણાનો ઉપયોગ સતત તમાકુ વપરાશ અવરોધાત્મક કાર્યક્રમની ચૂકવણી કરવા માટે થાય છે, તેથી તેને બાહ્ય ખર્ચાઓ માટેની વ્યક્તિગત પદ્ધતિ બનાવાય છે. 2002માં, સેન્ટર્સ ફોર ડિસીઝ કંટ્રોલ એન્ડ પ્રિવેન્શને જણાવ્યું હતું કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં વેચાતા સિગારેટના દરેક પેક આરોગ્ય સંભાળ એ ગૂમાવેલી ઉત્પાદકતા કરતા 7 ડોલર વધુ હતા, ધૂમ્રપાન કરનારા દીઠ વાર્ષિક 2000 ડોલરથી વધુ. આરોગ્ય અર્થશાસ્ત્રીઓના જૂથ દ્વારા હાથ ધરાયેલા અન્ય એક અભ્યાસમાં એવું મળી આવ્યું છે કે તેમના પરિવારો અને સમાજ દ્વારા ચૂકવવામાં આવેલી સંયુક્ત કિંમત સિગારેટના પેક દીઠ આશરે 41 ડોલરની છે.
નોંધપાત્ર વૈજ્ઞાનિક પૂરાવો દર્શાવે છે કે સિગારેટની ઊંચી કિંમત સિગારેટના એકંદર નીચા વપરાશમાં પરિણમે છે. મોટા ભાગના અભ્યાસો સુચવે છે કે કિંમતમાં થતો 10 ટકા વધારો સિગારેટના એકંદર વપરાશમાં 3થી 5 ટકાનો ઘટાડો કરશે. યુવાનો, લઘુમતીઓ અને ઓછી આવક વાળા ધૂમ્રપાન કરનારાઓ છોડી દે તેવી શક્યતા બેથી ત્રણ ગણી હોય છે અથવા કિંમત વધારાના સંદર્ભમાં અન્ય ધૂમ્રપાન કરરનારાઓની તુલનામાં ઓછુ ધુમ્રપાન કરે છે. ધૂમ્રપાનને ઘણી વાર સ્થિર માગવાળો માલ તરીકે ટાંકવામાં આવે છે, જોકે, એટલે કે કિંમતમાં મોટો વધારો વપરાશમાં નાના ઘટાડામાં જ પરિણમશે. ઘણા રાષ્ટ્રોએ તમાકુ કરવેરાના કેટલાક સ્વરૂપોનો પ્રારંભ કર્યો છે. 1997 અનુસાર, ડેમનાર્કમાં સિગારેટ પર સૌથી ઊંચો કર એટલે કે પેક દીઠ 4.02 ડોલરનો હતો. તાઇવાનમાં પેકદીઠ 0.62 ડોલરનું જ કરવેરા ભારણ હતું. હાલમાં, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં સિગારેટ પર સરેરાશ કિંમત અને આબકારી જકાત અન્ય ઔદ્યોગિકૃત્ત દેશોની તુલનામાં ઘણી નીચી છે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં સિગારેટ પરના કરવેરા વિવિધ રાજ્યમાં અલગ અલગ છે. ઉદાહરણ તરીકે, દક્ષિણ કરોલીનામાં સિગારેટ કર પેકદીઠ ફક્ત 7 સેન્ટ છે, જે રાષ્ટ્રનો સૌથી નીચો કર છે, જ્યારે અમેરિકામાં રહોડ આઇલેન્ડમાં સિગારેટ પરનો કર સૌથી વધુ એટલે કે પેકદીઠ 3.46 ડોલર છે. અલ્બામા, ઇલીનોઇસ, મિસૌરી, ન્યૂ યોર્ક સિટી, ટેનીસી અને વર્જિનીયા દેશો અને શહેરો સિગારેટની કિંમત પર વધારાનો મર્યાદિત કર લાદી શકે છે. ઊંચા કરવેરા દરને કારણે, ન્યુજર્સીમાં સિગારેટના પેકનો સરેરાશ ભાવ 6.45 ડોલર છે, જે હજુ પણ સિગારેટના પેકની આશરે બાહ્ય કિંમત કરતા ઓછો છે. કેનેડામાં, વધુ ખર્ચાળ સિગારેટની બ્રાન્ડોના ભાવની કિંમત પર કરવેરા વધારીને 10 કેનેડીયનન ડોલર કરવામાં આવ્યા છે. યુનાઇટેડ કિંગડ્મમાં, 20 સિગારેટના પેકેટની ખાસ કિંમત ખરીદવામાં આવેલી બ્રાન્ડ અને ખરીદી ક્યાંથી કરવામાં આવી છે તે આધારિત 4.25 અને 5.50 ડોલરની વચ્ચે હોય છે. યુકેમાં સિગારેટ માટે મજબૂત કાળા બજાર છે, જે ઊંચા કરવેરાના પરિણામ સ્વરૂપે અસ્તિત્વમાં આવ્યું છે અને એવું મનાય છે કે 27 ટકા સિગારેટો અને 68 ટકા હાથથી વાળેલા તમાકુનો વપરાશ યુકેની જકાત ચૂકવ્યા વિનાના (NUKDP) હતા.
નિયંત્રણો
thumb|જાપાનીઝ ટ્રેઇન સ્ટેશનમાં સામેલ ધૂમ્રપાન વિસ્તાર. હવાનું આવનજાવન નોંધો.
જૂન 1967માં, ફેડરલ કોમ્યુનિકેશન્સ કમિશન એવું ઠરાવ્યું હતું કે દરરોજ પાંચથી દશ મિનીટ સુધી પ્રસારીત થતી ખર્ચ સાથે જાહેરાતોને સરભર કરવા માટે ટેલિવીઝન સ્ટેશનો પર ધૂમ્રપાન અને આરોગ્ય અંગેની જે ચર્ચા હાથ ધરાય છે તે પર્યાપ્ત નથી. એપ્રિલ 1970માં, કોંગ્રેસે ટેલીવીઝન અને રેડીયો પર પ્રસારીત થતી જાહેરાતો પર પ્રતિબંધ મૂકતો પબ્લિક હેલ્થ સિગારેટ સ્મોકીંગ એક્ટ પસાર કર્યો હતો, જે 2 જાન્યુઆરી 1971થી શરૂ થયો હતો. ધી ટોબેકો એડવર્ટાઇઝીંગ પ્રોહીબીશન એક્ટ 1992 સ્પષ્ટ રીતે જ ઓસ્ટ્રેલિયામાં તમાકુની તમામ પ્રકારની જાહેરાતો પર પ્રતિબંધ મૂકતો હતો, જેમાં સ્પોર્ટીંગની સ્પોન્સરશીપ અથવા સિગારેટ બ્રાન્ડ દ્વારા અન્ય સાંસ્કૃતિક ઘટનાઓનો પણ સમાવેશ થતો હતો.
ટેલીવિઝન પરની તમામ તમાકુની જાહેરાત અને સ્પોન્સરશીપ પર ટેલિવીઝન વિધાઉટ ફ્રંટિયર્સ ડાયરેક્ટીવ્સ (1989) હેઠળ 1991થી યુરોપીયન સંઘમાં પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો, આ પ્રતિબંધને ટોબેકો એડવર્ટાઇઝીંગ ડાયેરેક્ટીવ્સ મારફતે વધારવામાં આવ્યો હતો, જે તમામ પ્રકારના માધ્યમો જેમ કે ઇન્ટરનેટ, પ્રિન્ટ માધ્યમો અને રેડીયોને આવરી લેવા માટે જુલાઇ 2005થી અમલમાં આવ્યો હતો. આ માર્ગદર્શિકામાં સિનેમામાં અને બીલબોર્ડઝ પર અથવા મર્ચેઇન્ડાઇઝીંગના ઉપયોગ મારફતેની જાહેરાતનો અથવા સાંસ્કૃતિક અને સ્પોર્ટીંગ (રમતો) કે જે શુદ્ધ રીતે સ્થાનિક હોય તેની સ્પોન્સરશીપ, જેમાં ખેલાડી એક જ સભ્ય રાજ્ય માંથી આવ્યો હોય, કેમ કે તે યુરોપીયન કમિશનના ન્યાયક્ષેત્રની બહાર પડતું હોવાથી તેનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો ન હતો. જોકે, મોટા ભાગના સભ્ય રાજ્યોએ આ માર્ગદર્શિકાને રાષ્ટ્રીય કાયદાઓ સાથે વણી લીધી હતી કેમ કે તેમાં માર્દર્શિકા કરતા વધુ વ્યાપ હતો અને તે તમામ સ્થાનિક જાહેરાતોને આવરી લેતી હતી. 2008 યુરોપીયન કમિશનનો અહેવાલે દર્શાવ્યું હતું કે માર્દર્શિકાઓ સફળતાપૂર્વક તમામ ઇયુ સભ્ય રાજ્યોમાં રાષ્ટ્રીય કાયદાઓ સાથે વણાઇ ગઇ હતી અને આ કાયદાઓ સુંદર રીતે લાગુ પડાયા હતા.
ઘણા દેશો ધૂમ્રપાન વય ધરાવે છે, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, મોટા ભાગના યુરોપીયન યુનિયન સભ્ય રાજ્યો, ન્યૂઝીલેન્ડ, કેનેડા, દક્ષિણ આફ્રિકા, ઇઝરાયેલ, ભારત, બ્રાઝિલ, ચિલી, કોસ્ટારિકા અને ઓસ્ટ્રેલિયા સહિતના ઘણા દેશો સહિતમાં બાળકો તમાકુની પેદાશનું વેચાણ કરવું ગેરકાયદે છે અને નેધરલેન્ડઝ, ઓસ્ટ્રીયા, બેલ્જીયમ, ડેનમાર્ક એ દક્ષિણ આફ્રિકા 16 વર્ષની વયથી નીચેના લોકોને તમાકુની પેદાશનું વેચાણ કરવું ગેરકાયદે છે. 1 સપ્ટેમ્બર, 2007ના રોજ જર્મનીમાં તમાકુ પેદાશો ખરીદવાની ઓછામાં ઓછી વય 16થી વધીને 18ની થઇ હતી તેમજ ગ્રેટ બ્રિટનમાં 1 ઓક્ટોબર 2007ના રોજ વય 16થી વધારીને 18ની કરવામાં આવી હતી. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના 50માંથી 46 દેશોમાં, અલબત્ત અલ્બાના, અલાસ્કા, ન્યુ જર્સી અને ઉત્તાહ કે જ્યાં કાયદેસરની વય 18 હતી તેના સિવાય ઓછામાં ઓછી વય 18 વર્ષની હતી. (તદુપરાંત ન્યુ જર્સીના ઉભરી રહેલા ઓનોનડાગા તેમજ સુફોલ્દેક અને લોંગ આઇલેન્ડ, ન્યૂ યોર્કના નાસાઉ કાઉન્શટી). કેટલાક દેશોએ નાના બાળકોને તમાકુ વેચવા (એટલે કે બીજાના માટે લેવા આવતા) અને ધૂમ્રપાનની પ્રવૃત્તિમાં નાના બાળકોને સામેલ કરવા વિરુદ્ધ કાયદાઓ બનાવ્યા છે. આ પ્રકારના કાયદાઓ બનાવવા પાછળની માન્યતા એ છે કે લોકોએ તમાકુના સેવનના જોખમ અંગે સુમાહિતગાર નિર્ણયો લેવા જોઇએ. આ કાયદાનું કેટલાક રાષ્ટ્રો અને રાજ્યોમાં નિષ્ક્રિય અમલ કરવામાં આવે છે. અન્ય પ્રદેશોમાં, સિગારેટનું વેચાણ હજુ પણ નાના બાળકોને કરવામાં આવે છે કારણ કે તેનું ઉલ્લંઘન કરવાનો દંડ નજીવો હોય છે અથવા બાળકોને વેચાણ કરવા બદલ કરવામાં આવેલા નફાની તુલનામાં ઓછો દંડ હોય છે. જોકે, ચીન, તૂર્કી, અને ઘણા અન્ય દેશોમાં સામાન્ય રીતે બાળકને તમાકુની પેદાશ ખરીદવા માટે ઓછી સમસ્યા હોય છે, કારણ કે તેમને ઘણી વખત તેમના માતિપિતા દ્વારા સ્ટોર પરથી તમાકુ ખરીદવા માટે કહેવામાં આવે છે.
વિવિધ દેશો જેમ કે આયર્લેન્ડ, લેટવીયા, એસ્ટોનિયા, ધ નેધરલેન્ડઝ, ફ્રાંસ, ફિનલેન્ડ, નોર્વે, કેનેડા, ઓસ્ટ્રેલિયા, સ્વીડન, પોર્ટુગલ, સિંગાપોર, ઇટાલી, ઇન્ડોનેશિયા, ભારત, લિથુનિયા, ચિલી, સ્પેઇન, આઇસલેન્ડ, યુનાઇટેડ કિંગડમ, સ્લોવેનિયા અને માલતાએ બાર્સ અને રેસ્ટોરન્ટો સહિત જાહેર સ્થળોએ ધૂમ્રપાન કરવા વિરુદ્ધના કાયદા ઘડ્યા છે. કેટલાક ન્યાયક્ષેત્રમાં રેસ્ટોરન્ટોને માન્ય ધુ્મ્રપાન વિસ્તારો (અથવા તો ધૂમ્રપાન પ્રતિબંધ માટે) ઊભા કરવા માટેની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં, ઘણા રાજ્યોએ રેસ્ટોરન્ટોમાં અને કેટલાક બાર્સમાં પણ ધૂમ્રપાન પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. કેનેડા વિસ્તારમાં, કાર્યના સ્થળે અંદરના ભાગમાં અને જાહેર સ્થળોએ, બાર્સ અને રેસ્ટોરન્ટો સહિત ધૂમ્રપાન પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. 31 માર્ચના રોજ કેનેડાએ તમામ જાહેર સ્થળો તેમજ જેહાર સ્થળોના પ્રવેશદ્વારની 10 મીટરની જગ્યામાં ધૂમ્રપાન પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. ઓસ્ટ્રેલિયામાં ધૂમ્રપાન પ્રતિબંધ વિવિધ રાજ્યોમાં અલગ અલગ છે. હાલમાં, ક્વીનલેન્ડમાં તમામ પ્રકારના જાહેર ઇન્ટેરિયર્સ (કાર્યસ્થળો, બાર્સ, પબ્સ અને ખાણીપીણીના સ્થળો) તેમજ સલામત દરિયાકાંઠાઓ અને કેટલાક જાહેર સ્થળોએ સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. જોકે તેમાં માન્ય ધૂમ્રપાન વલિસ્તારો માટે અપવાદો છે. વિક્ટોરીયામાં, ટ્રેઇનોના સ્ટેશન, બસ સ્ટોપ્સ અને ટ્રામ સ્ટોપ્સ પર ધૂમ્રપાન પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે કેમ કે આ જાહેર સ્થળો છે જ્યાં બીજુ વખતનું ધુ્મ્રપાન જાહેર વાહનવ્યવહારની રાહ જોઇને ઉભેલા ધુમ્રપાન નહી કરતા લોકોને વિપરીત અસર પહોંચાડી શકે છે એ 1 જુલાઇ 2007થી આ પ્રતિબંધ તમામ આંતરિક જાહેર સ્થળો સુધી લંબાવવામાં આવ્યો છે. ન્યૂઝીલેન્ડ અને બ્રાઝિલમાં, જાહેર સ્થળોને અડીને આવેલા ખાસ કરીને બાર્સ, રેસ્ટોરન્ટો અને પબ્સમાં ધૂમ્રપાન પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. હોંગકોંગે 1 જાન્યુઆરી 2007ના રોજ કાર્યસ્થળો, જાહેર જગ્યાઓ જેમ કે રેસ્ટોરન્ટો, કરાઓકે રુમ્સ, ઇમારતો અને જાહેર બગીચાઓમાં ધૂમ્રપાન પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. જે બાર્સ આલ્કોહોલ પીરસતા હોય અને 18 વર્ષથી નીચેનાને પ્રવેશવા દેતા ન હોય તેમને 2009 સુધી મુક્તિ આપવામાં આવી હતી. રોમાનિયામાં ટ્રેઇન્સ, મેટ્રો સ્ટેશનો, જાહેર સંસ્થાઓ (સિવાય કે જ્યાં માન્યતા આપવામાં આવી હોય, સામાન્ય રીતે બહાર) અને જાહેર વાહનવ્યવહારમાં ધૂમ્રપાન કરવું ગેરકાયદે છે.
પેદાશ સલામતી
સિગારેટ દ્વારા છતી થતી પરોક્ષ આરોગ્ય સમસ્યા આકસ્મિક આગ, સામાન્ય રીતે આલ્કોહોલના વપરાશ સાથે સંકળાયેલી છે. સિગારેટની અસંખ્ય ડિઝાઇનો સુચવવામાં આવી છે, જેમાંની કેટલીક તો તમાકુની કપનીઓની જ છે, જે અંતર્ગત એક કે બે મિનીટ કરતા વધુ સમયથી એમને એમ જ રહેલી સિગારેટ ઓલવાઇ જશે, જેથી આગ લાગવાનું જોખમ ટાળી શકાશે. અમેરિકન ટોબેકો કંપનીઓમાં કેટલીક કંપનીઓએ આ ખ્યાલનો પ્રતિકાર કર્યો છે, તો અન્ય લોકોએ તેને અપનાવ્યો છે. 1983માં આ સિગારેટની નકલ બનાવવામાં આરજે રેયનોલ્ડઝ અગ્રેસર હતા અને તેઓ તેમના યુ.એસ બજારની સિગારેટોને 2010 સુધીમાં આગ સામે રક્ષિત બનાવશે. ફિલીપ મોરિસે તેને સક્રિય ટેકો આપ્યો ન હતો. લોરિલાર્ડ, રાષ્ટ્રની ત્રીજી સૌથી મોટી તમાકુની કંપની દ્વિધામાં હોય તેવું લાગતું હતું.
ગેટવે ડ્રગ થિયરી
તમાકુ અને અન્ય ઔષધો વચ્ચેનો સંબંધ સુસ્થાપિત છે, જોકે આ સંગઠનનો પ્રકાર અસ્પષ્ટ છે. બે મુખ્ય થિયરીઓ ફેનોટિપીક કૌસેશન (ગેટવે) મોડેલ અને સહસંબંધિક જવાબદારી મોડેલ છે. કૌસેશન મોડેલ એવી દલીલ કરે છે કે ધૂમ્રપાન પ્રાથમિક રીતે ભવિષ્યમાં ઔષધના વપરાશ પર પ્રભાવ પાડે છે, જ્યારે સહસંબધિક જવાબદારી મોડેલ એવી દલીલ કરે છે કે ધૂમ્રપાન અને અન્ય ઔષધ વપરાશ જિનેટિક અથવા પર્યાવરણીય પરિબળો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
વિરામ
ધૂમ્રપાન વિરામને "છોડી-ત્યજી દેવું" તરીકે ગણવામાં આવે છે, જે તમાકુના સેવનથી દૂર રહેવાની પ્રવૃત્તિમાં પરિણમે છે. અસંખ્ય પ્રકારની પદ્ધતિઓ છે જેમ કે કોલ્ડ તૂર્કી, નિકોટીન રિપ્લેસમેન્ટ થેરાપી, એન્ટીડિપ્રેઝન્ટ, હીપ્નોસીસ, સ્વ-સહાય, અને સહાયક જૂથો.
બાહ્ય લિન્ક્સ
શ્રેણી:ધૂમ્રપાન શ્રેણી:તમાકુ શ્રેણી:ટેવો
ઉષ્ણતામાપક
thumb|નૈદાનિક પારા થર્મોમીટર|284x284px thumb|right|થર્મોમીટર|505x505px થર્મોમીટર (ઉષ્ણતામાપક) (ગ્રીક θερμός (થર્મો ) અર્થાત "ઉષ્ણ" અને મીટર, "માપવું" પરથી) છે એવું સાધન છે કે જે વિવિધ સિદ્ધાંતોના ઉપયોગ વડે ઉષ્ણતામાન કે ઉષ્ણતામાનની માત્રાનું માપન કરે છે. થર્મોમીટરમાં બે અગત્યના ઘટકો હોય છે: ઉષ્ણતામાન સંવેદક (ઉદાહરણ તરીકે પારાવાળા થર્મોમીટર પરનો ગોળો)કે જેમાં ઉષ્ણતામાન સાથે અમુક ભૌતિક પરિવર્તન આવે,ઉપરાંત આ ભૌતિક પરિવર્તનને એક મૂલ્યમા ફેરવવા માટે અમુક માધ્યમ(ઉદાહરણ તરીકે પારાવાળા થર્મોમીટર પરના માપાંક). થર્મોમીટર્સમાં ડિજીટલ ડિસ્પ્લે કે કોમ્પ્યુટરમાં ઇનપુટ પૂરું પાડવા વિદ્યુત માધ્યમનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે.
પ્રાથમિક અને દ્વિતીયક થર્મોમીટર્સ
થર્મોમીટર્સને મૂળભૂત ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના નિયમો અને માત્રાઓના ભૌતિક આધાર વિશેના જ્ઞાનના સ્તર મુજબ બે ભિન્ન જૂથોમાં વિભાજીત કરી શકાય છે. પ્રાથમિક થર્મોમીટર્સ માં પદાર્થના માપન ગુણધર્મ એટલા સારી રીતે જાણીતા હતા કે કોઇ અજ્ઞાત માત્રા વિના ઉષ્ણતામાન માપી શકાતુ હતું. આ થર્મોમીટર્સના ઉદાહરણો વાયુની સ્થિતિ,વાયુમાં ધ્વનિનાવેગ પર,ઉષ્મીય ધ્વનિ(જુઓ જોહ્નસન-નીક્યુઇસ્ટ ધ્વનિ) વોલ્ટેજ કે વિદ્યુત અવરોધના પ્રવાહ પર,અને ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં એક ચોક્કસ રેડિયોએક્ટિવ કેન્દ્ર પર ગામા કિરણો આપાત કરવાથી થતી કોણીય વિષમદેશિકતા પર આધારિત હતાં. પ્રાથમિક થર્મોમીટર્સ પ્રમાણમાં જટિલ છે.
દ્વિતીયક થર્મોમીટર્સ તેમની સાનુકૂળતાને લીધે સૌથી વ્યાપક રીતે વપરાય છે. ઉપરાંત,તે પ્રાથમિક કરતા ઘણી વાર વધુ સંવેનશીલ પણ હોય છે. દ્વિતીયક થર્મોમીટર્સમાં માપનના ગુણધર્મોની જાણકારી ઉષ્ણતામાનની સીધેસીધી ગણતરી માટે પુરતી નથી. તેમાં પ્રાથમિક થર્મોમીટર સાથે ઓછામાં ઓછા એક ઉષ્ણતામાન કે ઘણા બધા નિશ્ચિત ઉષ્ણતામાનોનાં માપ અંકિત કરવા પડે છે. આવા નિશ્ચિત બિંદુઓ, ઉદાહરણ તરીકે,ત્રય બિંદુઓ અને શ્રેષ્ઠવાહક અવસ્થાઓ,સમાન ઉષ્ણતામાને પુન:ઉત્પાદન પામે છે.
તાપમાન
જ્યારે એક એકલું થર્મોમીટર ગરમીની માત્રા માપી શકે છે,બે થર્મોમીટર્સ પરના વાંચનો સરખાવી ન શકાય,જો તે બંને એક સહમત એકમ પર મળતા આવતા હોય. આજે ઉષ્માગતિશાસ્ત્ર ઉષ્ણતામાન માપક્રમ અસ્તિત્વમાં છે. નિશ્ચિત બિંદુઓ અને પ્રક્ષેપક થર્મોમીટર્સને આધારે,આંતરરાષ્ટ્રીય સહમત ઉષ્ણતામાન માપક્રમો આશરે આટલી બારીકાઈથી બનાવવામાં આવ્યા છે. 1990ના આંતરરાષ્ટ્રીય ઉષ્ણતામાન માપક્રમ સૌથી અર્વાચીન માન્ય ઉષ્ણતામાન માપક્રમ છે. તે આશરે 0.65 Kથી 1358 K સુધી વિસ્તરેલ છે.
પૂર્વ ઇતિહાસ
thumb|ગેલેલીયો થર્મોમીટર|403x403px thumb|19મી સદીનાં વિવિધ થર્મોમીટર્સ.|429x429px વિવિધ લેખકોએ થર્મોમીટરના આવિષ્કરનું શ્રેય કોર્નેલીયસ ડ્રેબ્બેલ,રોબર્ટ ફ્લડ,ગેલેલીયો ગેલેલી કે સેન્ટોરીઓ સેન્ટોરીઓને આપે છે. થર્મોમીટર એક આવિષ્કાર નહિં,પણ,વિકાસ હતું.
બયઝેન્ટિયમના ફિલો અને એલેક્ઝાન્ડ્રિયાના હીરો એ સિદ્ધાંત વિશે જાણતા હતા કે ચોક્કસ પદાર્થો,ખાસ કરીને વાયુ,વિસ્તરે અને સંકોચાય છે અને તે એક પ્રદર્શનમાં વર્ણવ્યું કે જેમાં હવાથી આંશિક ભરેલ એક બંધ નળીનો એક છેડો પાણીના પાત્રમાં હતો. હવાના સંકોચન અને વિસ્તરણે પાણી/હવાની સપાટીને નળીમાં આગળ વધારી.
આવી રચના પછીથી હવાની ઉષ્ણતા અને શીતળતા દર્શાવવા ઉપયોગમાં લેવાઇ કે જેમાં એક નળીમાં પાણીનું સ્તર હવાના વિસ્તરણ અને સંકોચન દ્વારા નિયંત્રિત કરાય છે. આ ઉપકરણોઘણા યુરોપિયન વૈજ્ઞાનિકો ખાસ કરીને ગેલેલીયો ગેલેલી દ્વારા 16મી અને 17મી સદીઓમાં વિક્સાવવામાં આવ્યા હતા. . પરિણામ સ્વરૂપ,ઉપકરણોને આ અસર આધારભૂત રીતે ઉત્પન્ન કરવા દર્શાવવામાં આવ્યા,અને થર્મોસ્કોપ શબ્દ અપનાવવામાં આવ્યો કારણકે તે  સંવેદી ઉષ્મા ( જ્યારે ઉષ્ણતામાન ઉત્પન્ન થવું બાકી હતું ત્યારની કલ્પના)માં પરિવર્તનને પ્રતિબિંબિત કરતો હતો. તફાવત વચ્ચેનો થર્મોસ્કોપ અને થર્મોમીટર એ છે કે પછીનું માપક્રમ ધરાવે છે. ગેલેલીયોને વારંવાર થર્મોમીટરના આવિષ્કારક કહેવાય છે,પરંતુ તેમણે જે બનાવ્યું તે થર્મોસ્કોપ્સ હતા.
થર્મોસ્કોપની પ્રથમ સ્પષ્ટ આકૃતિ 1617માં જ્યુસેપી બિયાન્કાની દ્વારા પ્રકાશિત કરાઇ:માપક્રમનું પ્રથમ પ્રદર્શન અને તે જ રીતે થર્મોમીટરની રચના રોબર્ટ ફ્લડ દ્વારા 1638માં કરાઇ. આ એક શિરોલંબ નળી હતી,જેની તોચ પર એક ગોળો અને છેડે નિમજ્જિત પાણી હતું. નળીમાં પાણીનું સ્તર વાયુના વિસ્તરણ અને સંકોચન દ્વારા નિયંત્રિત કરાય છે,તો તે એ છે જેને આપણે હવે વાયુ થર્મોમીટર કહીએ છીએ.
થર્મોસ્કોપ પર માપક્રમ મૂકનાર પ્રથમ વ્યક્તિ છે જુદી જુદી રીતે આશરે 1611 થી 1613માં ફ્રેન્સેસ્કો સેગ્રેડો કે સેન્ટોરીઓ સેન્ટોરીઓ કહેવાય છે. .
થર્મોમીટર શબ્દ(તેના ફ્રેંચ રૂપમાં) પ્રથમ વખત 1624માં લા રેક્રીએશન મેથેમેટિક માં જે. લ્યુરેશોન દ્વારા દર્શાવાયો, જે 8 અંશના માપક્રમ વર્ણવે છે.
જોકે,દરેક આવિષ્કારક અને દરેક થર્મોમીટર અનન્ય હતા— કોઈ પ્રમાણભૂત માપક્રમ ન હતો. 1665માં ક્રિસ્ટીઅન હાયજન્સે પાણીના ગલન અને ઉત્કલન બિંદુઓને પ્રમાણ તરીકે ઉપયોગમાં લેવા સૂચવ્યું,અને 1694માં કાર્લો રેનાલ્ડિનીએ તેમને સાર્વત્રિક માપક્રમ પર નિશ્ચિત બિંદુઓ તરીકે લેવા નિવેદન કર્યું. 1701માં આઇઝેક ન્યૂટને બરફના ગલન બિંદુ અને શરીરના ઉષ્ણતામાન વચ્ચે 12 અંશોનો માપક્રમ માટે પ્રસ્તાવ મૂક્યો. અંતે,1724માં ડેનિઅલ ગેબ્રિઅલ ફેરનહીટે એવો ઉષ્ણતામાન માપક્રમ જે હવે (થોડુ સમાયોજિત છે) તેનુ નામ ધારણ કરે છે. તે આ કરી શક્યો કારણકે તેણે,પહેલી વખત એવો પારો વાપરીને થર્મોમીટર્સ બનાવ્યા હતા(જે ઉચ્ચ વિસ્તરણનો ગુણક ધરાવે છે),અને તેના ઉત્પાદનની ગુણવત્તા વધુ બારીક માપક્રમ અને વધુ પુન:ઉત્પાદિતતા પૂરા પાડતી હતી,જેથી તે સામાન્ય સ્વીકૃતિ પામ્યા. 1742માં એન્ડર્સ સેલ્શિયસ પાણીના ઉત્કલનબિંદુ પર શૂન્ય અને ગલન બિંદુ પર 100 સાથેનો એક માપક્રમ રજૂ કર્યો, પરંતુ માપક્રમ જે હાલ તેનુ નામ ધરાવે છે તેમાં તે ઉલ્ટાં છે.
1866માં સર થોમસ ક્લિફોર્ડ આલ્બ્ટે એક નૈદાનિક થર્મોમીટર શોધ્યું કે જેણે શરીરનુ તાપમાન વીસ વિરુદ્ધ પાંચ મિનિટમાં આપ્યું. 1999માં એક્સર્જન કોર્પોરેશનના ડૉ. ફ્રાન્સેસ્કો પોમ્પીએ વિશ્વનું પ્રથમ કપાળની ધમનીનું થર્મોમીટર પરિચિત કર્યું,એક બિન-આક્રમક ઉષ્ણતામાન સંવેદક જે કપાળને આશરે 2 સેકન્ડમાં તપાસે છે અને ચોક્કસ વૈદ્યકીય શારીરિક ઉષ્ણતામાન આપે છે.
માપાંકન
thumb|right|પારા-ગત કાચના થર્મોમીટર|308x308px થર્મોમીટર્સ અન્ય માપાંકિત થર્મોમીટર્સ સાથે સરખાવીને અથવા ઉષ્ણતામાન માપક્રમ પર જ્ઞાત નિશ્ચિત બિંદુઓ સામે ચકાસીને માપાંકિત થઇ શકે. આ નિશ્ચિત બિંદુઓમાં સૌથી જાણીતા શુદ્ધ પાણીનાં ગલન અને ઉત્કલન બિંદુઓ છે. (નોંધો કે પાણીનું ઉત્કલનબિંદુ દબાણ સાથે બદલે છે,તેથી તે નિયંત્રિત હોવું અનિવાર્ય છે.)
પ્રવાહીગત કાચ કે પ્રવાહીગત ધાતુ થર્મોમીટર પર માપક્રમ મૂકવાની પરંપરાગત પદ્ધતિ ત્રણ તબક્કાઓમાં હતી:
પહેલા વપરાતા અન્ય નિશ્ચિત બિંદુઓ શારીરિક ઉષ્ણતામાન (વયસ્ક તંદુરસ્ત નરનું) જે મૂળ ફેરનહીટ દ્વારા તેના ઉપરના નિશ્ચિત બિંદુ તરીકે ઉપયોગમાં લીધેલ હતું(96 F12 દ્વારા વિભાજીત થઇ શકે એવી સંખ્યા)અને ન્યૂનતમ ઉષ્ણતામાન મીઠા અને બરફના મિશ્રણ દ્વારા,જે મૂળ 0 Fની વ્યાખ્યા હતી,તે હતા (આ શીતજનક મિશ્રણનું એક ઉદાહરણ છે). દેહનું ઉષ્ણતામાન બદલાતું હોઈ,ફેરનહીટ માપક્રમ પાછળથી 212 F પર ઉકળતા પાણીનું ઉપરનું નિશ્ચિત બિંદુ વાપરવા માટે બદલવામાં આવ્યો.
આનુ સ્થાન 1990ના આંતરરાષ્ટ્રીય ઉષ્ણતામાન માપક્રમના વ્યાખ્યાકર્તા બિંદુઓએ લીધુ છે,પરંતુ વ્યવહારમાં તેના ત્રય બિંદુ કરતા પાણીના ગલનબિંદુનો ઉપયોગ વધુ સામાન્ય છે,બીજાને નિયંત્રિત કરવું વધુ મુશ્કેલ છે અને તેથી તે નિર્ણાયક આદર્શ માપન સુધી મર્યાદિત છે. આજકાલ ઉત્પાદકો ઘણું ખરું થર્મોસ્ટેટ(તાપનિયંત્રક) બાથ કે ઘન બ્લોકનો ઉપયોગ કરશે જ્યાં માપાંકિત થર્મોમીટરની સરખામણીમાં ઉષ્ણતામાન અચલ જળવાય છે. માપાંકિત કરવાના હોય એવા અન્ય થર્મોમીટર્સ એ જ બાથ કે બ્લોકમાં મૂકાય છે અને સંતુલનમાં લવાય છે, પછી માપક્રમ અંકિત કરાય છે,કે સાધનના માપક્રમમાં કોઇ વિચલન નોંધાય છે. ઘણા આધુનિક ઉપકરણોમાં માપાંકન અમુક મૂલ્ય દર્શાવતું હશે કે જે વિદ્યુત સંકેતને ઉષ્ણતામાનમાં પરિવર્તિત કરવામાં વપરાશે.
શુદ્ધતા,ચોકસાઇ,અને પુનઃઉત્પાદિતતા
વાંચન લેવા માટે એક અંશનો કેટલામો ભાગ થવો શક્ય છે તે જ થર્મોમીટરની શુદ્ધતા કે દૃઢતા  છે. ઊંચા ઉષ્ણતામાનના કાર્ય માટે શક્ય વધુમા વધુ 10°સે કે તેથી વધારેની નજીકનું માપ લેવુ જ શક્ય થઇ શકે. ચિકિત્સક થર્મોમીટર્સ અને ઘણા વિદ્યુત થર્મોમીટર્સ સામાન્ય રીતે 0.1°સે.સુધીના વાંચન લઇ શકે છે.વિશિષ્ટ સાધનો એક અંશના એક હજારમાં ભાગ સુધીના વાંચનો આપી શકે છે. જોકે,આ શુદ્ધતાનો અર્થ એમ નથી કે વાંચન સાચું છે.
જે થર્મોમીટર્સમાં જ્ઞાત નિશ્ચિત બિંદુઓ (ઉદાહરણ તરીકે 0 અને 100°સે) માપાંકિત છે,તે તે બિંદુએ ચોક્કસ (અર્થાત ખરુ વાંચન આપશે). અધિકાંશ થર્મોમીટર્સ મૂલતઃ અચલ-કદ વાયુ થર્મોમીટર પરથી માપાંકિત હોય છે. તેની વચ્ચે પ્રક્ષેપ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ થાય છે, સામાન્ય રીતે તે રેખીય હોય છે. આ થર્મોમીટરના ભિન્ન પ્રકારો વચ્ચે નિશ્ચિત બિંદુઓથી દૂર આવેલ બિંદુઓ પર અગત્યનો તફાવત આપે છે. ઉદાહરણ તરીકે કાચના થર્મોમીટરમાં પારાનું વિસ્તરણ થર્મોમીટરના પ્લેટિનમ પ્રતિરોધના પ્રતિરોધમાં પરિવર્તન કરતા થોડું ભિન્ન છે,તેથી તે 50°સેની આસપાસ થોડું અસંમત થશે. સાધનની અપૂર્ણતાના અન્ય કારણો હોઈ શકે,ઉદાહરણ તરીકે જો પ્રવાહીગતવાયુ થર્મોમીટરના વ્યાસમાં વાળ જેટલો પણ ફેરફાર થાય.
ઘણા હેતુઓ માટે પુનઃ ઉત્પાદિતતા અગત્યની છે. એ એમ છે કે,શું થર્મોમીટર એક જ ઉષ્ણતામાન માટે એક જ વાંચન આપે છે(કે બદલે છે કે એકથી વધુ થર્મોમીટર્સ એક જ વાંચન આપે છે)? પુનઃઉત્પાદિત ઉષ્ણતામાનનો અર્થ એમ છે કે વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગોમાં સરખામણીઓ યોગ્ય છે અને ઔદ્યોગિક પ્રક્રિયાઓ સુસંગત છે. તેથી જો એક જ પ્રકારના થર્મોમીટરને એક જ રીતે માપાંકિત કરવામાં આવ્યું હોય તો અને જો નિરપેક્ષ માપક્રમની સરખામણીએ થોડું અચોક્કસ હોય તો પણ તેના વાંચનો યોગ્ય કહેવાય.
અન્યોને ઔદ્યોગિક માપદંડો મુજબ ચકાસવા માટે ઉપયોગી સંદર્ભ થર્મોમીટરનું એક ઉદાહરણ 0.1°સે(તેની શુદ્ધતા) સુધીનો ડિજીટલ ડિસ્પ્લે ધરાવતું પ્લેટિનમ પ્રતિરોધક થર્મોમીટર હશે જે રાષ્ટ્રીય માપદંડો (-18, 0, 40, 70, 100°સે) સાથે 5 બિંદુઓ પર માપાંકિત છે અને જે એક ±0.2°સે ની ચોકસાઈ માટે પ્રમાણિત છે.
એક British માપદંડ મુજબ,યોગ્ય રીતે માપાંકિત,ઉપયોગમાં લીધેલ અને જાળવેલ પ્રવાહીગત વાયુ થર્મોમીટર્સ 0 to 100°સેની મર્યાદામાં માપમાં ±0.01°સેની અનિશ્ચિતતા,અને આ સીમાની બહાર એક મોટી અનિશ્ચિતતા: ±0.05°સેથી 200 સુધી વધુ કે -40°સે સુધી ઓછી,±0.2°થી સે 450 સુધી વધુ કે -80°સે સુધી ઓછી.
ઉપયોગો
થર્મોમીટર્સના ઘણા બધા ઉપયોગો છે. થર્મોમીટર્સને ભૌતિક અસરોનાં એક વર્ગનો ઉપયોગ ઉષ્ણતામાન માપવા કરવા માટે બનાવેલ છે. ઉષ્ણતામાન સંવેદકોનો ઉપયોગ વ્યાપક પ્રકારના વૈજ્ઞાનિક અને ઇજનેરી અનુપ્રયોગોમાં ખાસ કરીને માપન પ્રણાલીઓમાં થાય છે. ઉષ્ણતામાન પ્રણાલીઓ મુખ્યત્વે વિદ્યુત કે યાંત્રિક હોય છે,તેઓ જેને નિયંત્રિત કરે છે તે પ્રણાલીથી પ્રાસંગિક રીતે અવિભાજ્ય હોય છે(જેમ કે પારા થર્મોમીટરનાં કિસ્સામાં). આલ્કોહોલ થર્મોમીટર્સ,પારરકત થર્મોમીટર્સ,પારા-ગત કાચના થર્મોમીટર્સ,રેકોર્ડિંગ થર્મોમીટર્સ,થર્મીસ્ટર્સ,અને સિક્સીઝ થર્મોમીટર્સ એવા ક્ષેત્રોની બહાર વપરાય છે જે પૃથ્વીના વાતાવરણવિવિધ સ્તરોએ રહેલ તત્વો સાથે સારી રીતે સંપર્કમાં અને પૃથ્વીના મહાસાગરોમાં હોય તે હવામાનશાસ્ત્ર અને જલવાયુશાસ્ત્રના ક્ષેત્રોમાં આવશ્યક છે. વિમાનો તેમના ઊડાણ માર્ગમાં વાતાવરણીય હિમસ્તરની પરિસ્થિતિ છે કે નહી તે નક્કી કરવા થર્મોમીટર્સ અને હાયગ્રોમીટર્સનો ઉપયોગ કરે છે,અને આ માપનોનો ઉપયોગ હવામાનનું અનુમાન કરતા મોડેલ્સને શરૂઆત આપવા માટે થાય છે. શીત હવામાનવાળા વાતાવરણમાં થર્મોમીટર્સનો ઉપયોગ સડકમાર્ગોમાં હિમસ્તરીય પરિસ્થિતિનું અસ્તિત્વ નક્કી કરવા માટે થાય છે. બંધ મકાનમાં,થર્મીસ્ટર્સનો ઉપયોગ જલવાયુ નિયંત્રક પ્રણાલીઓમાં જેમકે વાતાનુકૂલકોમાં,ફ્રીઝર્સ(શીતકો),હિટર્સ(ઉષ્મકો), રેફ્રીજરેટર્સ,અને વોટર હીટર્સ(જલ ઉષ્મકો)માં થાય છે. ગેલેલીયો થર્મોમીટર્સનો ઉપયોગ તેની માપન મર્યાદાને લીધે, બંધ મકાનમાં હવાનું ઉષ્ણતામાન માપવા થાય છે.
દ્વિ-ધાત્વિક દંડક થર્મોમીટર્સ, થર્મોકપલ્સ, પારરકત થર્મોમીટર્સ, અને થર્મીસ્ટર્સ રસોઈ દરમ્યાન માંસ બરાબર રંધાઈ ગયું છે તે જાણવા માટે સુલભ છે. આહારનુ ઉષ્ણતામાન અગત્યનું છે કારણકે જો તે ઉષ્ણતામાન ચાર કે વધુ કલાક માટે વચ્ચે 5 C અને 57 C વચ્ચેના તાપમાનવાળા પર્યાવરણના સંપર્કમાં આવે,તો જીવાણુઓની સંખ્યા વધી શકે જેનાથી આહારલક્ષી માંદગીઓ થઇ શકે. થર્મોમીટર્સનો ઉપયોગ કેન્ડીના ઉત્પાદનમાં થાય છે. વૈદ્યકીય થર્મોમીટર્સ જેમકે પારા-ગત કાચના થર્મોમીટર્સ, પારરકત થર્મોમીટર્સ, ટીકડી થર્મોમીટર્સ, અને પ્રવાહી સ્ફટિક થર્મોમીટર્સનો ઉપયોગ વ્યક્તિને તાવ કે હાયપોથર્મીક(તાપમાન ઓછુ થવું) છે કે નહીં તે નક્કી કરવા સ્વાસ્થ્ય જાળવણીમાં થાય છે. પ્રવાહી સ્ફટિક થર્મોમીટર્સનો ઉપયોગ પણ માછલીઘરના પાણીનું ઉષ્ણતામાન માપવા માટે થઇ શકે. અણુકેન્દ્રીય ઊર્જા સુવિધામાં ફાઇબર બ્રેગ ગ્રેટિંગ ઉષ્ણતામાન સંવેદકોનો ઉપયોગ અણુકેન્દ્રીય પીગલનની શક્યતાઓ નિવારવા માટે પરમાણુ ભઠ્ઠીના ગર્ભના ઉષ્ણતામાનોનું નિયંત્રણ કરવા થાય છે.
બાહ્ય લિંક્સ
શ્રેણી:થર્મોમીટર્સ શ્રેણી:હવામાનશાસ્ત્રીય ઓજાર અને સાધન શ્રેણી:ઈટાલિયન આવિષ્કારો
ઢેઢાલ (તા. બાવળા)
ઢેઢાલ (તા. બાવળા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લાના  બાવળા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઢેઢાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:બાવળા તાલુકો
પિંધરપુરા (તા. ચાણસ્મા)
પિંધરપુરા (તા. ચાણસ્મા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા  ચાણસ્મા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પિંધરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ચાણસ્મા તાલુકો
ઓગસ્ટ ૧૭
૧૭ ઓગસ્ટનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૨૯મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૩૦મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૩૬ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઓગસ્ટ
ભાણમેર (તા. ભિલોડા)
ભાણમેર (તા. ભિલોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં અરવલ્લીની ગિરિમાળામાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ભાણમેર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
પીપળીયા એજન્સી (તા. જામકંડોરણા)
પીપળીયા એજન્સી (તા. જામકંડોરણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામકંડોરણા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પીપળીયા એજન્સી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામકંડોરણા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કૃષિ યુનિવર્સિટી, નવસારી
કૃષિ યુનિવર્સિટી, નવસારી એ ખેતીવાડીલક્ષી શિક્ષણ આપતી સંસ્થાઓનું વ્યવસ્થાપન કરતી વિદ્યાપીઠ છે, જે ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લાના મુખ્ય મથક નવસારી શહેરમાં એરુ ચાર રસ્તા નજીક ખાતે એક વિશાળ સંકુલમાં આવેલી છે. આ યુનિવર્સિટીનું સંચાલન મે, ૨૦૦૪ સુધી ગુજરાત કૃષિ યુનિવર્સિટી દ્વારા કરવામાં આવતું હતું. આ સંસ્થા હેઠળ કૃષિ, કૃષિલક્ષી ધંધાકીય વ્યવસ્થાપન (એગ્રી બિઝનેસ મેનેજમેન્ટ), બાગાયત (હોર્ટિકલ્ચર), એગ્રીકલ્ચર એન્જિનિયરિંગ અને વનસંવર્ધન (ફોરેસ્ટ્રી)ને લગતા અભ્યાસક્રમોના શિક્ષણનું સંચાલન કરવામાં આવે છે. આ યુનિવર્સિટી વિશેષ કરીને કૃષિ, બાગાયત, વનસંવર્ધન તેમજ મત્સ્યસંવર્ધન જેવા વિષયોનું ઉચ્ચ શિક્ષણ (સ્નાતક તેમ જ અનુસ્નાતક કક્ષા) આપવાની તમામ સવલતો પૂરી પાડે છે. આ સંસ્થાનો હેતુ લોકોને ઉચ્ચ શિક્ષણ આપવાનો તેમ જ તેમને કૃષિને લગતા અદ્યતન જ્ઞાન પૂરું પાડવાનો છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ખેતીવાડી શિક્ષણ શ્રેણી:ગુજરાતની યુનિવર્સિટીઓ શ્રેણી:યુનિવર્સિટી
ઘોરાડ (તા. દાંતા)
ઘોરાડ (તા. દાંતા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઘોરાડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાંતા તાલુકો
સરૈયા (વ્યારા)
સરૈયા (વ્યારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વ્યારા તાલુકાનું ગામ છે. સરૈયા (વ્યારા) ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. ડાંગર, જુવાર, કેરી અને શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:વ્યારા તાલુકો
ઇહદલાવી
શ્રેણી:ડેડીયાપાડા તાલુકો
ગંગાજળ (તા. સાયલા)
ગંગાજળ (તા. સાયલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાયલા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગંગાજળ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાયલા તાલુકો
દુગડોલ મોટી (તા. ધાનેરા)
દુગડોલ મોટી (તા. ધાનેરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધાનેરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દુગડોલ મોટી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધાનેરા તાલુકો
વુઝૂ
thumb|220x220px નમાઝ, ઇસ્લામ ધર્મમાં સૌથી મહત્વની ઇબાદત (પ્રાર્થના) ગણાય છે, નમાઝ પહેલાં કોગળા કરવા, હાથ, મોં, પગ ધોવા વગેરે શરીર સ્વચ્છ કરવાની ક્રિયાને વુઝૂ કહેવામાં આવે છે). વુઝૂ માટૅ કપડાં પાક – સ્‍વચ્‍છ હોય, એટલે કે તેના પર કોઇ નાપાકી, મળ – મુત્ર, લોહી વગેરેની ન હોય તે જરુરી છે.
શહેર
thumb|શહેર શહેર એ ઘણાં લોકોને કુટુંબ બનાવી રહેવા માટેની પ્રમાણમાં મોટી અને કાયમી વ્યવસ્થા છે, જેમાં આવા કુટુંબો સારી રીતે રહી શકે તે માટે આવાસો, રસ્તાઓ, વીજળી–પાણી, વાહનવ્યવહાર, દુકાનો, શાળા–કૉલેજ, બાગ–બગીચા અને એવી બધી જીવન જરૂરિયાતોની સુવિધા ઉપલબ્ધ હોય. આ માટે નગરપાલિકા કે મહાનગરપાલિકા હોય છે જે આવી વ્યવસ્થાઓ ઊભી કરે છે અને તેનું સંચાલન કરે છે. જોકે એવી ચોક્કસ કોઇ વ્યાખ્યા નથી કે જેનાથી શહેરને નગરથી જુદું પાડી શકાય, છતાં ઘણાં શહેરોને પોતાની એક ખાસ સંચાલકીય, કાયદાકીય, ઐતિહાસિક ઓળખ હોય છે.
સારકુવા
સારકુવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વ્યારા તાલુકાનું ગામ છે. સારકુવા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. ડાંગર, જુવાર, કેરી અને શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:વ્યારા તાલુકો
ભટેરા (તા. ભિલોડા)
ભટેરા (તા. ભિલોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં અરવલ્લીની ગિરિમાળામાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ભટેરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભિલોડા તાલુકો
ગોધણી (તા. દાંતા)
ગોધણી (તા. દાંતા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોધણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાંતા તાલુકો
પીપળીયા માલજીભી (તા. જામકંડોરણા)
શ્રેણી:જામકંડોરણા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કર્ણકુવા
કર્ણકુવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા પાદરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કર્ણકુવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પાદરા તાલુકો
ગઢશીરવાનીયા
ગઢશીરવાનીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાયલા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગઢશીરવાનીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાયલા તાલુકો
રામપુરા (તા. ચાણસ્મા)
રામપુરા (તા. ચાણસ્મા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા  ચાણસ્મા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રામપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ચાણસ્મા તાલુકો
જામ્બાર
જામ્બાર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. જામ્બાર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:ડેડીયાપાડા તાલુકો
કરખડી
કરખડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા પાદરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. કરખડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામમાં સુંદર વિશાળ તળાવ આવેલું છે.
કરખડી ગામ મહી નદીના દક્ષિણ કિનારે વડોદરા શહેરથી પશ્ચિમે લગભગ ૪૦ કિલોમીટર દૂર કરખડી આવેલું છે. ગામની પૂર્વમાં પ્રવેશ કરવા આજે દરવાજો પણ છે. આ દરવાજો ક્યારે બંધાયો તેનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી. ગામની વસ્તી આશરે ૬,૫૦૦ જેટલી છે. ગામની ઉત્તરે સિદ્ધનાથ મહાદેવનું મંદિર છે. આ ઉપરાંત ગામમાં અંબાજીનું મંદિર, મરજાદી મંદિર, ભાથીજીનું મંદિર, સ્વામીનારાયણનું મંદિર, રામજી મંદિર, કબીર મંદિર, હનુમાનજીનું મંદિર, રણછોડજીનું મંદિર એમ બીજા બધા મળીને ૧૭થી ૧૮ મંદિરો આવેલા છે.
શ્રેણી:પાદરા તાલુકો
ધિંગડા (તા. બાવળા)
ધિંગડા (તા. બાવળા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લાના  બાવળા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ધિંગડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:બાવળા તાલુકો શ્રેણી:ભાલ વિસ્તાર
શાહપુર (વ્યારા)
શાહપુર (વ્યારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વ્યારા તાલુકાનું ગામ છે. શાહપુર (વ્યારા) ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. ડાંગર, જુવાર, કેરી અને શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:વ્યારા તાલુકો
ફાજલપુર (સાંકરદા)
ફાજલપુર (સાંકરદા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા  તથા વડોદરા શહેરની આસપાસનાં વિસ્તારમાં આવેલા વડોદરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ફાજલપુર (સાંકરદા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. મકાઈ, બાજરી, કપાસ, ડાંગર, તમાકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત ઉત્પાદનો છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વડોદરા તાલુકો
ડોળિયા (તા. સાયલા)
ડોળિયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાયલા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ડોળિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર, કન્યા શાળા તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાયલા તાલુકો
દુમાલી (તા. બાવળા)
દુમાલી (તા. બાવળા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લાના  બાવળા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. દુમાલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:બાવળા તાલુકો
ભાવનપુર (તા. ભિલોડા)
ભાવનપુર (તા. ભિલોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં અરવલ્લીની ગિરિમાળામાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ભાવનપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભિલોડા તાલુકો
ગોઠડા (તા. દાંતા)
ગોઠડા (તા. દાંતા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોઠડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાંતા તાલુકો
પ્રાગ મહેલ
પ્રાગ મહેલ એ ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ શહેરમાં આવેલો ૧૯મી સદીમાં બંધાયેલો એક મહેલ છે. આના બાંધકામની શરૂઆત રાવ પ્રાગમલજી (ત્રીજા)એ ૧૮૬૫માં કરાવી હતી. . આની સંરચના કર્નલ હેનરી સેંટ વીલ્કીન્સ દ્વારા ઈટાલિયન ગોથીક શૈલીમાં કરવામાં આવી હતી. આ મહેલના બાંધકામ માટે ઘણાં ઈટાલિયન કારીગરો તેડાવવામાં આવ્યા હતા. આ કારીગરોને મહેનતાણું સોનાના સિક્કાઓમાં આપવામાં આવતું. મહેલના બાંધકમનો ખર્ચ તે સમયે ૩૧ લાખ રુપિયા આવ્યો અને તેનું બાંધકામ ૧૮૭૯માં ખેંગારજી (ત્રીજા)ના રાજમાં પૂર્ણ થયું. સ્થાનિક કચ્છી કારીગરો પણ આ મહેલનાં બાંધકામમાં શામેલ હતાં.
ચલચિત્રોમાં
હમ દિલ દે ચૂકે સનમ અને લગાન જેવી બોલીવુડની પ્રખ્યાત ફીલ્મો અને ઘણી ગુજરાતી ફીલ્મોનું શુટીંગ અહીં થયું છે.
આજની સ્થિતિ
આ મહેલમાં પ્રવાસીઓ મુખ્ય ખંડમાં પ્રવેશીને ટાવરના પગથિયા ચઢીને ઉપર જઈ શકે છે. આ ટાવર પરથી આખું શહેર દેખાય છે. અમિતાભ બચ્ચને મહેલના પુન:નિર્માણમાં અંગત રસ લીધો હતો અને મહેલનો કેટલોક ભાગ સમારકામ કરવામાં આવ્યો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતના મહેલો શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો શ્રેણી:ભુજ તાલુકો શ્રેણી:ગુજરાતના સંગ્રહાલયો
સેંધાલ (તા. ચાણસ્મા)
સેંધાલ (તા. ચાણસ્મા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા  ચાણસ્મા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સેંધાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, રાયડો, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સેંધાલ ગામ ચાણસ્મા થી રાધનપુર જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર આવેલા ધરમોડાથી ઉત્તર દિશામાં આશરે ૧ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. ગામમાં મહાદેવ મંદિર, વરદાયિની માતા મંદિર, બ્રહ્માણી માતા મંદિર, ગોગા મહારાજ મંદિર તથા હનુમાનજી મંદિર આવેલ છે.
શ્રેણી:ચાણસ્મા તાલુકો
થેની
થેની ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તમિલનાડુ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા  થેની જિલ્લામાં આવેલું એક મહત્વનું નગર છે. થેની નગર ખાતે થેની જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું  છે.
શ્રેણી:તમિલનાડુ શ્રેણી:તમિલનાડુના જિલ્લા મથકો
કોઠવાડા
કોઠવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા પાદરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોઠવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પાદરા તાલુકો