cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
પાલક (ભાજી)
પાલક કે પાલખ એ એક સપુષ્પ વનસ્પતિ છે જેના પાન ભાજી તરીકે ખવાય છે. પાલક એ એમરેન્થેસી કુળની વનસ્પતિ છે. તેનું વૈજ્ઞાનિક નામ સ્પીનાશીયા ઓલેરેશીયા છે. આ વનસ્પતિ મધ્ય એશિયા તથા નૈઋત્ય એશિયાની વતની છે. આ એક-વર્ષાયુ છોડ છે (અને ભાગ્યેજ તે દ્વિ-વર્ષાયુ પણ હોઈ શકે છે). તેનો છોડ ૩૦ સે.મી. જેટલો ઊંચો વધે છે. પાલક સમષીતોષ્ણ કટિબંધનો શિયાળો સહન કરી શકે છે. તેના પાન એકાંતરા, સાદા, દાંડી તરફ લંબગોળ કે ત્રિકોણાકાર હોય છે. પાનની લંબાઈ ૨ થી ૩૦ સે.મી. જેટલી અને પહોળાઈ ૧ થી ૧૫ સે.મી. જેટલી હોઈ શકે છે. તેના છોડના જમીન તરફના પાંદડા મોટાં હોય છે અને ઉપર તરફ, ફૂલ ધરાવતી ડાળીઓના પાંદડા નાના હોય છે. તેના ફૂલો અવિશિષ્ઠ (inconspicuous), લીલાશ પડતા પીળા રંગના અને ૩ થી ૪ સે,મી, વ્યાસ ધરાવતા હોય છે. તેનો વિકાસ થતા તેમાંથી નાના, સૂકા, દળદાર ફળોનો ગુચ્છો બને છે તે ૫-૧૦ મિ.મી. લાંબો હોય છે તેમાં ઘણાં દાણા હોય છે. રેતાળ સિવાયની બધી જમીન પાલકને માફક આવે છે. . વાવ્યા પછી ત્રણ ચાર અઠવાડિયામાં ભાજી તૈયાર થાય છે. ઉનાળામાં વાવેલી પાલકને બીજદંડ વહેલો આવે છે.
નામ વ્યૂત્પત્તિ
પાલકને ફારસીમાં અસ્પંખ (اسپاناخ)(લીલા હાથ) કહે છે. તેનું અપભ્રશ થઈને પાલક બન્યો હોવો જોઈએ. તે શબ્દ પરથી અરેબિક ભાષામાં "એસ્સબાનીખ" કહે છે. તેના પરથી અંગ્રેજી ભાષામાં એસ્પીનેચ (espinache)(ફ્રેંચ : épinard) શબ્દ આવ્યો છે. આ શબ્દ ૧૪મી શતાબ્દીમાં અંગ્રેજીમાં આવ્યો.
પલક્યા, વાસ્તુકાકરા, છુરિકા અને ચીરિચચ્છદા એ પાલકના સંસ્કૃત નામો છે.
ઈતિહાસ
પાલક હાલના ઈરાન અને આસપાસના ક્ષેત્રનું વતની મનાય છે. આરબ વેપારી તેને ભારત લાવ્યા. ત્યાંથી તે પ્રાચીન ચીન ગયું. પ્રાચીન ચીનમાં તેને "પર્શિયન શાક " (bōsī cài; 波斯菜; present:菠菜) કહેવાતું. પાલકનો સૌથી પ્રાચીન ઉલ્લેખ ચીની ભાષાના ઈ.સ. ૬૪૭ના લખાણમાં જોવા મળે છે. તે લખાણ અનુસાર પાલકને ચીનમાં નેપાળ માર્ગે લવાઈ હતી.
ઈ.સ. ૮૨૭માં સરસેન (મધ્ય યુગીન બિન આરબી મુસ્લીમો) દ્વારા પાલકને સીસલીમાં લાવવામાં આવી. ભૂમધ્ય ક્ષેત્રમાં પાલકનો સૌથી પ્રાચીન ઉલ્લેખ ૧૦મી સદીમાં અલ-રાઝીએ લખેલા વૈદક ગ્રંથમાં જોવા મળે છે. આ સિવાય ઈબ્ન વહાસિયા અને કુસ્તુસ અલ-રુમીએ લખેલી ખેતી પુસ્તકોમાં પણ તેનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. આરબ શાશન હેઠળના મધ્યયુગમાં પાલક પ્રચલિત ભાજી બની અને ૧૨મી સદીની આસપાસ તે સ્પેન પહોંચી. તેને આરબ ખેતી વિશારદ ઈબ્ન અલ-અવામ "લીલી ભાજીઓનો સેનાપતિ " કહેતા. ૧૧મી સદીમાં ઈબ્ન હજાજ નામના ખેતી વિશારદે તેનો ખાસ ઉલ્લેખ કર્યો છે.
૧૩ સદી સુધી જર્મનીમાં પાલકનો ઉલ્લેખ નથી. ૧૫૫૨ પછી પાલકના લીસા બીનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. (હાલના સમયમાં લીસા બીજ વાળી પાલક વપરાય છે.)
ઈંગ્લેંડ અને ફ્રાન્સમાં પાલક મોટે ભાગે સ્પેન થકી ૧૪મી સદીમાં આવી. આ દેશોમાં પાલક ઝડપથી પ્રચલીત બની કેમકે તે વસંતના શરૂઆતના કાળના આવી જતી જ્યારે હજી અન્ય વનસ્પતિ ઊગતી હોય, વળી અન્ય ખાવાના પરહેજમાં પણ પાલક લઈ શકાતી. પાલકનો ઉલ્લેખ અંગ્રેજીમાં સૌ પ્રથમ ગણાતી પાકશાસ્ત્ર પુસ્તિકા "ફોર્મે કરી" ૧૩૯૦ (Forme of Cury)માં સ્પિનેજ કે સ્પિનોચીસ (spinnedge and/or spynoches) તરીકે થયો છે. ૧૫૫૨માં લીસા બીયા વાળી પાલકનો ઉલ્લેખ છે.
૧૫૫૩માં કેથેરીન ડી મેડીસી ફ્રાંસની મહારાણી બની, તેણીને પાલક એટલી બધી પ્રિય હતી કે તે દરેક ભોજનમાં પાલક ખાવાનો આગ્રહ કરતી. તે રાણીના ગામ ફ્લોરેન્સની યાદમાં આજ સુધી પાલકમાંથી બનતી વાનગીઓને ફ્લોરેન્ટાઈન કહે છે.
પ્રથમ વિશ્વયુધ વખતે હેમરેજ દ્વારા નબળા પડેલા સૈનિકોને વાઈનમાં પાલકનો રસ ઉમેરીને અપાતો હતો.
પોષકતત્ત્વો
પાલકમાં મોટા પ્રમાણમાં પોષકતત્ત્વો હોય છે. જો પાલકને કાચી, વરાળમાં રાંધી કે તરત ઓછા પાણીમાં બાફીને ખાઈએ તો તેમાંથી વિપુલ માત્રામાં પ્રતિઓક્સિકારકો (એન્ટીઓક્સિડેન્ટ) મળી રહે છે. આ સિવાય પાલકમાં વિટામીન એ (ખાસ કરી લ્યુટેઈન), વિટામીન સી, વિટામીન ઈ, વિટામીન કે, મેગ્નેશિયમ,, ફોલેટ, બીટેઈન, લોહ, વિટામીન બી2, કેલ્શિયમ, પોટેશિયમ, વિટામીન બી6, ફોલીક એસિડ, તાંબુ, પ્રોટીન,ફોસ્ફરસ,જસત, નાયાસીન, સેલિનીયમ અને ઓમેગા-૩ ફેટી એસિડ જેવા તત્વો હોય છે. હાલમાં રુબીસકોલીન તરીકે ઓળખાતા ઓપીઓઈડ પેપ્ટાઈડ પણ પાલકમાં હોવાની શોધ થઈ છે.
કોઈ પણ જીવ કોષમાં પોલીગ્લુટેમિલ ફોલેટ (વિટામીન બી9 કે ફોલીક એસિડ)એક મહત્ત્વપૂર્ણ સંયોજન હોય છે. પાલખ આ સંયોજનનો એક મહત્ત્વપૂર્ણ સ્રોત છે. પાલકને બાફતા તેમાંથી ફોલેટનું સ્તર ઘટી જાય છે, જોકે માઈક્રોવેવ કરતાં આ સ્તર ઘટતું નથી. ૧૯૪૧માં સૌ પ્રથમ વખત વિટામિન બી9 છૂટું પડાયું હતું.
લોહ
અન્ય ભાજીઓની સાથે પાલક પણ લોહતત્ત્વનો ઉત્તમ સ્રોત છે. યુનાયટેડ સ્ટેટ્સના ખેતી વિભાગ અનુસાર બાફેલી પાલકના ૧૮૦ ગ્રામ ખોરાકમાં ૬.૪૩ મિ.ગ્રા. લોહ હોય છે. જો કે પાલકમાં લોહને શોષીલે તેવા તત્ત્વો હોય છે જેમ કે ઓક્ઝેલેટ્સ. આવા તત્વો લોહ સાથે પ્રક્રિયા કરી ફેરસ ઑક્ઝેલેટ બનાવે છે, આને કારણે પાલકમાં રહેલો મોટાભાગનો લોહ શરીરને ઉપયોગમાં આવતો નથી. પાલકમાં રહેલ ઓક્ઝેલેટનું વધારે પડતું પ્રમાણ તેની લોહ આપવાની ક્ષમતા તો ઓછી કરે છે અને તે વધુ પ્રમાણમાં હોય તો તે શરીરમાં રહેલું લોહ પણ શોષી લે છે. જો કે અમુક ઉંદર પર થયેલા અમુક અભ્યાસોમાં જણાયું છે કે ઓક્ઝેલિક એસિડ સાથે પાલકને ભોજનમાં દેતાં લોહ શોષાવામાં વધારો થઈ શક્યો હતો.
કેલ્શિયમ
પાલખમાં કેલ્શિયમ મોટા પ્રમાણમાં હોય છે. પણ પાલખમાં આવેલું ઓક્ઝેલેટ કેલ્શિયમને બાંધી લે છે અને તેથી તેનું શોષણ અપુરતું થાય છે. કેલ્શિયમ અને જસત લોહના શોષણને પણ મર્યાદિત કરે છે. પાલકમાં ઉપલબ્ધ કેલ્શિયમ સૌથી ઓછું ઉપલબ્ધ જૈવિક કેલ્શિયમ હોય છે. બ્રોકોલિમાં તેમાં રહેલા કેલ્શિયમના ૫૦% ભાગ શરીરમાં શોષાય છે પણ પાલખમાંથી માત્ર ૫% જ કેલ્શિયમ શરીરમાં શોષાય છે.
પાલકના પ્રકારો
પાલકના બે પ્રકરો મુખ્ય છે એક પ્રાચીન (દેશી) અને બીજી અર્વાચીન(સંકર). પાલકની જુની અને નવી પ્રજાતિ વચ્ચે સરળતાથી ફરક તારવી શકાય છે. જુની પ્રજાતિ ગરમીમાં ઝડપથી સડવા લાગે છે, તેમના પાન સાંકડા હોય છે અને તેમનો સ્વાદ વધારે કડવાશ ધરાવે છે. નવી પ્રજાતિના પાંદડા પહોળા હોય છે, તે ઝડપથી ઊગે છે અને તેમના બીયા ગોળ હોય છે.
પાલકના ત્રણ મુખ્ય પ્રકાર છે:
ઉત્પાદન, વિતરણ અને સંગ્રહ
પાલકને વિશ્વમાં વિવિધ રીતે વેચાય છે. ભારતમાં મુખ્યત્વે તેને તાજી ઝૂડીમાં વેચાય છે. વિશ્વમાં તાજા સ્વરૂપ સિવાય તેને થેલીમાં, કેનમાં કે ઠારીને પણ વેચાય છે. તાજી પાલક તેના સંગ્રહના અમુક દિવસોમાં તેના પોષક તત્ત્વો ખોવા માંડે છે. પાલકને ઠારતા તેની પોષક તત્ત્વો ખોવાની ગતિ લગભગ આઠ દિવસ પાછી ઠેલી શકાય છે. તાજી પાલક તેનું ફોલેટ અને કેરોટેનોઈડ ગુમાવી દે છે તેથી તેને બાફી, રાંઘીને ઠારી અથવા કેનમાં પેક કરી સચવાય છે. ખૂબજ ઠંડા શીતકોમાં પાલક આઠ મહિના સુધી સાચવી શકાય છે.
પર્યાવરણ કાર્યવાહક સમિતિ (એન્વાયર્નમેંટ વર્કીંગ ગ્રુપ)એ જણાવ્યું છે કે વિશ્વમાં સૌથી વધુ પ્રદૂષિત શાકભાજીઓમાંની પાલક એક છે. પાલકમાં પ્રાયઃ પર્મેથ્રીન, ડાઈમેથોટ અને ડી. ડી. ટી. જેવા જંતુ નાશકો મળી આવે છે. પાલકમાં કેડમિયમ જેવા પ્રદૂષકો પણ મળી આવ્યા છે. એફ. ડી. એ. ને ૯૦ના શરૂઆતના દશકમાં આ પ્રમાણ બાફેલી પાલકમાં ૩૨૦ અન્ય ખાદ્ય પદાર્થો કરતા વધારે (0.125 mg/kg) મળ્યું હતું.
પાલકને તાજી રાખવા તેને હવા કે નાઈટ્રોજન ભરી પેક કરવામાં આવે છે. અમુક વખત પાલકના પાન પર રહેલા હાનિકારક જીવાણુંઓને મારવા માટે કિરણોત્સાર પણ વાપરવામાં આવે છે. ફૂડ એન્ડ ડ્રાગ્ એડમિનીસ્ટ્રેશન ૪.૦ કિલોગ્રે સુધી પાલકના કિરણોત્સરીકરણ કરવાની છૂટ આપે છે. પરંતુ પાલક પર કિરણોત્સરી કરણ કરતાં તેનાં પોષક તત્ત્વો પર માઠી અસર થવાની સંભાવના રહેલી છે. એગ્રીકલ્ચર રીસર્ચ સર્વિસ નામની સંસ્થાએ કિરણોત્સાર કરેલ પાલકના તૈયાર પાકીટમાં વિટામીન સી, ઈ, કે અને બી૯ અને ચાર અન્ય કેરોટીનોઈડ્સના સ્તરો તપાસ્યા. તેમના સંશોધન અનુસાર કિરણોત્સારની માત્રા વધારતા ચાર પોષક તત્ત્વોમાં અલ્પ કે નજીવા પ્રમાણમાં ફેર થયો હતો. એ ચાર તત્ત્વો છે: વિટામીન ઈ, કે, બી૯ અને કેરોટીનોઈડ નીઓક્સાન્થીન. આમ કિરણોત્સાર થતાં પાલકના પોષક તત્ત્વોમાં જે નજીવો ઘટાડો થયો તે જીવાણુ દ્વારા થતાં નુકશાનની સરખામણીએ વધુ ફાયદાકારક છે.
ઔષધીય ગુણો
આયુર્વેદ અનુસાર પાલક વાયુ કરનાર, ઠંડો, કફ કરનાર, ઝાડો છૂટો પાડનાર, ભારે અને મળને રોકનાર છે. એ મદ, શ્વાસ, પિત્ત, લોહીનો બગાડ અને કફનો નાશ કરનાર છે. તથા પાલકના બી સારક તથા શીતળ છે. તે યકૃતના રોગ, કમળો, પિત્તપ્રકોપ, કફરોગ અને શ્વાસની વિકૃતિમાં હિતકારી છે. તેના બીમાંથી ચરબી જેવું ઘટ્ટ તેલ નીકળે છે. તે કૃમિ અને મૂત્રરોગો પર લાભદાયક છે.
પાલકમાં સાજીખાર અને ચીકાશ વધુ હોવાથી તે પથરીને ઓગાળીને બહાર કાઢે છે. આને કારને પથરીના ઈલાજમાં પાલકનાં પાનનો સ્વરસ કે ક્વાથ અપાય છે.
પાલકમાં ઘણાં પોષક તત્ત્વો રહેલા હોય છે આથે દૂધ પુરતા પ્રમાણમાં ન મળે ત્યારે બાલકોને પાલકનો રસ પાવાની સલાહ અપાય છે.
મનોરંજન સાહિત્યમાં
પોપાય ધ સેલર મેન નામનું રમૂજી કાર્ટુન પાત્ર પાલકનો મોટો ચાહક બતાવાયો છે. પાલક ખાઈ તેનામાં શક્તિ સંચાર થતો હોવાની વાત તેની વાર્તામાં વારંવાર આવે છે. પાલકમાં રહેલા લોહની ખોટી ગણતરીને કારાણે તેની શક્તિ આપવાની ક્ષમતાની ખોટી આવી ભ્રમણા લોકોમાં બંધાઈ હશે. એક કથા અનુસાર જર્મન વૈજ્ઞાનિક ઈમીલ વોન વોફના ૧૮૭૦ના પાલકના લોહ માપન કર્યા પછી તેમાં એક દશાંશ સ્થળ ભૂલી ગયો હતો. આને કારાણે પાલખમાં લોહના મૂળ પ્રમાણ કરતાં ૧૦ ગણુ વધારે લોહ હોવાનું મનાતું આવતું હતું. આ ભૂલ છેક ૧૯૩૦માં પકડાઈ. આ ભૂલને કારણે લોકોમાં એવી માન્યતા પડી કે પાલકમાં લોહ વધુ હોવાને કારણે તે વધુ તાકાત આપે છે.
માઈક સુટ્ટોન નામના ગુનાવિદે ઇન્ટરનેટ જર્નલ ઓફ ક્રિમિનોલોજીમાં એક લેખ લખ્યો હતો. તેમાં લખ્યું હતું કે પોપાય અને પાલક-લોહ નો સંબંધ એક દીર્ઘકાલીન ભૂલ ભરેલી માન્યતા માત્ર છે. પાલકના પ્રચારનો ઉદ્દેશ તો વિટામિન એ માટે થયો હતો. .
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાજી
હોમાય વ્યારાવાલા
હોમાય વ્યારાવાલા (होमी व्यारावाला), (Homai Vyarawalla) એ ભારત દેશના પ્રથમ મહિલા વ્યવસાયિક તસ્વીર પત્રકાર (ફોટો જર્નાલિસ્ટ) હતા.
વિગત
ઇ.સ. ૨૦૧૧માં એમને ભારત સરકાર તરફથી પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વડે સમ્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. હોમાયજી એ સમયમાં તાપી જિલ્લાના મુખ્ય મથક વ્યારા ખાતે પોતાનું નિવૃત્ત જીવન વિતાવી રહ્યા હતા. એમનું ૧૫મી જાન્યુઆરી ૨૦૧૨ના રોજ વડોદરા ખાતે ૯૮ વર્ષની વયે અવસાન થયું હતું.
ગૂગલ કંપની દ્વારા હોમાયજીના ૧૦૪થા જન્મદિન નિમિત્તે ગૂગલ શોધ પર એમનું ડૂડલ મૂકી એમને યાદ કરવામાં આવ્યા. આ ડૂડલને મુંબઈ ખાતેના ચિત્રકાર સમીર કુલવુર દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય શ્રેણી:નારીવિશેષ શ્રેણી:ફોટોગ્રાફર શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૧૩માં જન્મ
સિકંદરશાહનો મકબરો, પ્રાંતિજ
સિકંદરશાહનો મકબરો એ ગુજરાતના સુલતાન મહમદ બેગડાએ તેમના સૈનિક સિકંદર શાહના માનમાં આશરે ૧૪૮૦માં ગુજરાતના સાબરકાંઠા જિલ્લાના પ્રાંતિજ ખાતે બંધાવ્યો હતો.
ઇતિહાસ
કબર પર કોતરાવેલા લેખ પર લખ્યું છે કે સૂમરા વંશના વડા દુદાના પુત્ર મુહમ્મદ, તેમના પુત્ર ઉમર, તેમના પુત્ર ગિયાથ, તેમના પુત્ર આઝમ-એ-રાય-મુઆઝમ-ખાન સિકંદર ખાન તારીખ ૨૧ મી સફર હિજરી વર્ષ ૮૮૫ (૨ મે ૧૪૮૦)ના રોજ મહેમુદ શાહ પ્રથમ (મહમૂદ બેગડા)ના શાસન દરમિયાન થાણા (ચોકી) સિંહેર અથવા સેંભાર ખાતે ૩૨ વર્ષની ઉંમરે શહીદ થયા હતા.
એક દંતકથા અનુસાર, મિયાં સિકંદર અહમદ શાહ પહેલાની સેનામાં એક સૈનિક હતા. ધ્રાંગધ્રા રાજ્યના રાજા સાથે હળવદ ખાતે થયેલી લડાઈમાં તેમનું અવસાન થયું હતું. તેઓ પ્રાંતિજનો વતની હોવાથી તેમને અહીં જ દફનાવવામાં આવ્યા હતા. પાછળથી તેમના નામમાં મિયાંની જગ્યાએ શાહ ઉમેરી તેમનું પવિત્ર સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું.
આ મકબરો રાષ્ટ્રીય મહત્વનું સ્મારક (N-GJ-175) છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો શ્રેણી:સાબરકાંઠા જિલ્લો
અછામ જિલ્લો, નેપાળ
અછામ જિલ્લો દક્ષિણ એશિયા સ્થિત આવેલા નેપાળ દેશમાં આવેલા કુલ ૧૪ પ્રાંતો પૈકીના એક એવા સેતી પ્રાંતમાં આવેલા કુલ પ (પાંચ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક તેમજ નેપાળ દેશમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. આ જિલ્લાનું વહીવટી વડું મથક અછામ ખાતે આવેલું છે.
સેતી ક્ષેત્ર નેપાળના ક્ષેત્રીય વર્ગીકરણ અનુસાર સુદુર પશ્ચિમાંચ વિકાસ ક્ષેત્રનું એક ક્ષેત્ર છે. આ ક્ષેત્ર ને ૫ જિલ્લાઓમાં વર્ગીકરણ કરવામાં આવ્યું છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:નેપાળ શ્રેણી:સેતી પ્રાંત શ્રેણી:નેપાળના જિલ્લાઓ શ્રેણી:નેપાળની ભૂગોળ
મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય સડક વિકાસ નિગમ
મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય સડક વિકાસ નિગમ  ( મરાઠી:મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય રસ્તે વિકાસ મહામંડળ), જેને સામાન્ય રીતે ટુંકા નામ તરીકે એમ. એસ. આર. ડી. સી. (MSRDC) કહેવામાં આવે છે. આ નિગમ મહારાષ્ટ્ર સરકારની સંપૂર્ણતયા માલિકી ધરાવતી ભારતીય સાર્વજનિક લિમિટેડ કંપની છે. આ નિગમની સ્થાપના નવમી જુલાઇ, ૧૯૯૬ના રોજ કરવામાં આવી હતી તથા ભારતીય કંપની ધારા ૧૯૫૬ અન્વયે આ નિગમને  બીજી ઓગસ્ટ, ૧૯૯૬ના રોજ સાર્વજનિક લિમિટેડ કંપની બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ નિગમ મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં સડકોના નિર્માણ તેમજ અનુરક્ષણનું કાર્ય કરે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રના માર્ગો શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનાં નિગમો
ઝારખંડના મુખ્યમંત્રીઓ
ઝારખંડના મુખ્યમંત્રી ભારતના ઝારખંડ રાજ્યના વડા છે. ભારતના બંધારણ અનુસાર રાજ્યના વડા રાજ્યપાલ હોય છે, પરંતુ સત્તા મુખ્યમંત્રી હેઠળ હોય છે. મુખ્યમંત્રીની પદ અવધિ ૫ વર્ષ હોય છે, પરંતુ પદની કોઇ મર્યાદા નથી અને વ્યક્તિ ગમે તેટલી વખત મુખ્યમંત્રી બની શકે છે.
૧૫ નવેમ્બર ૨૦૦૦માં ઝારખંડ રાજ્યની સ્થાપના પછી ૬ મુખ્યમંત્રીઓ સત્તા પર આવ્યા છે. તેમાંથી અડધા, જેમાં પ્રથમ મુખ્યમંત્રી બાબુલાલ મરાંડીનો પણ સમાવેશ થાય છે, ભારતીય જનતા પાર્ટી તરફથી હતા. તેમના પછી મુખ્યમંત્રી બનેલા અર્જુન મુંડા સૌથી વધુ કાર્યકાળ ધરાવતા મુખ્યમંત્રી હતા જેઓ કુલ ૫ વર્ષથી વધુ સમય માટે ૩ વખત મુખ્યમંત્રી રહ્યા હતા, પરંતુ તેમનો એક પણ કાર્યકાળ પૂર્ણ થયો નહોતો. બે મુખ્યમંત્રીઓ, સિબુ સોરેન અને તેમનો પુત્ર હેમંત સોરેન ઝારખંડ મુક્તિ મોર્ચા પક્ષમાંથી હતા. સિબુ સોરેનનો પ્રથમ કાર્યકાળ માત્ર ૧૦ દિવસ રહ્યો હતો, કારણકે તેઓ બહુમત પૂરવાર કરી ન શક્યા હતા અને રાજીનામું આપ્યું હતું. રાજ્યના મુખ્યમંત્રી પદે મધુ કોંડા પણ રહ્યા હતા, તેઓ અપક્ષ તરીકે બનેલા બહુ ઓછા મુખ્યમંત્રીમાંના એક હતા. રાજ્યમાં ત્રણ વખત રાષ્ટ્રપતિ શાસન પણ લાગુ પાડવામાં આવ્યું હતું. ભા.જ.પ.ના રઘુબર દાસ પૂર્ણ પદ અવધિ પર રહેનારા પ્રથમ મુખ્યમંત્રી બન્યા હતા. હેમંત સોરેન હાલના મુખ્યમંત્રી છે.
મધુસૂદન પારેખ
મધુસૂદન પારેખ (૧૪ જુલાઇ ૧૯૨૩ – ૨૮ જાન્યુઆરી ૨૦૨૩), (ઉપનામો: કીમિયાગર, પ્રિયદર્શી, વક્રદર્શી) ગુજરાતી ભાષાના જાણીતા હાસ્યલેખક, વિવેચક, સંપાદક, અનુવાદક હતા. તેમના સર્જન માટે તેમને ૧૯૭૨માં કુમાર પારિતોષિક પ્રાપ્ત થયો હતો.
પ્રારંભિક જીવન
તેમનો જન્મ અમદાવાદમાં થયો હતો અને તેમનું મૂળ વતન સુરત હતું.
અભ્યાસ
પારેખ ૧૯૩૯માં પ્રોપ્રાયટરી હાઈસ્કૂલ, અમદાવાદથી મૅટ્રિક થયા. ૧૯૪૫માં મુંબઈ યુનિવર્સિટીમાંથી ઇતિહાસ-અર્થશાસ્ત્ર વિષયો સાથે બી.એ.નો અભ્યાસ કર્યો. ૧૯૫૨માં ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી ગુજરાતી-સંસ્કૃત વિષયોમાં એમ.એ.નો અભ્યાસ કર્યા બાદ ૧૯૫૮માં તેમણે ‘ગુજરાતી નવલકથા સાહિત્યમાં પારસીઓનો ફાળો’ પર પીએચ.ડી. પૂર્ણ કર્યું.
વ્યવસાય
૧૯૪૫થી ૧૯૫૫ સુધી ભારતી વિદ્યાલય, અમદાવાદમાં શિક્ષક તરીકે ફરજ બજાવી. ૧૯૫૫થી ૧૯૮૩ સુધી હ. કા. આર્ટસ કૉલેજ, અમદાવાદમાં ગુજરાતીના અધ્યાપક તરીકે સેવા આપી. ૧૯૮૩માં નિવૃત્ત થયા. ૧૯૬૧થી ‘બુદ્ધિપ્રકાશ’ના તંત્રી. ૧૯૭૪થી ગુજરાત સાહિત્ય સભાના મંત્રી રહ્યા હતા.
સર્જન
ગુજરાત સમાચાર ઉપરાંત ‘ગુજરાત ટાઈમ્સ’, ‘શ્રી’ વગેરેમાં પ્રગટ થયેલા એમના હાસ્યલેખોમાંથી પસંદ કરેલા લેખોના સંગ્રહો પ્રકાશિત થયા છે.
શાળા-કૉલેજોમાં ભજવી શકાય એવાં એમનાં હાસ્યરસિક એકાંકીઓ ‘નાટ્યકુસુમો’ (૧૯૬૨) અને ‘પ્રિયદર્શીનાં પ્રહસનો’ (૧૯૮૧)માં સંગૃહીત છે. શૅક્સપિયરનાં નાટકો પરથી વાર્તાંતરો સ્વરૂપે ‘શૅક્સપિયરની નાટ્યકથાઓ’ (૧૯૬૫) એમણે આપી છે. સંસ્કૃત નાટકોની રૂપાંતરિત ‘સંસ્કૃત સાહિત્યની નાટ્યકથાઓ’ (૧૯૭૫) પણ નોંધપાત્ર છે.
‘આવિર્ભાવ’ (૧૯૭૩), ‘દલપતરામ’ (૧૯૮૦), ‘દલપતરામ અને સ્વામિનારાયણ’ (૧૯૮૦), ગુજરાત સાહિત્ય સભાની ‘કાર્યવાહી’ (૧૯૬૧, ૧૯૬૩, ૧૯૮૧, ૧૯૮૨, ૧૯૮૩) તેમ જ અંગ્રેજી સાહિત્યના ઉદયકાળથી મિલ્ટન સુધીના સાહિત્યના ઇતિહાસનો સરળ ગુજરાતી ભાષામાં કિંચિત્ પરિચય આપતો ‘અંગ્રેજી સાહિત્યનું આચમન’ (૧૯૭૯) વગેરે એમના વિવેચનગ્રંથો છે.
સહસ્ત્ર બાહુ મંદિર
300px|thumb|સહસ્ત્ર બાહુ મંદિર (સાસુ-બહુ મંદિર), નાગદા, રાજસ્થાન સહસ્ત્ર બાહુ મંદિર એ ભારત દેશના રાજસ્થાન રાજ્યમાં નાગદા ખાતે આવેલ પ્રારંભિક ૧૦મી સદીના સમયમાં નિર્મિત હિંદુ ધર્મના ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત મંદિર છે.
મધુસૂદન પારેખ
સર્જન
કિશોરો અને બાળકો માટે એમણે નીચેના પુસ્તકો આપ્યા છે.
સહસ્ત્ર બાહુ મંદિર
વિગત
આ મંદિર સ્થાનિક રીતે સાસુ-બહુનાં મંદિરો તરીકે ઓળખાય છે. સાસુ-બહુ મંદિરો એ સહસ્ત્ર બાહુનું સ્થાનિક અપભ્રંશ પામેલ નામ છે, જેનો અર્થ "એક હજાર હાથવાળા", ભગવાન વિષ્ણુનું એક સ્વરૂપ થાય છે. નાગદા એક સમયમાં મેવાડના રાજ્યનું એક મહત્વપૂર્ણ શહેર, કદાચ તેના શાસકોનું પાટનગર હતું.
મધુસૂદન પારેખ
અવસાન
૧૦૦ વર્ષની ઉંમરે અમદાવાદ ખાતે ૨૮ જાન્યુઆરી ૨૦૨૩ના રોજ તેઓ અવસાન પામ્યા હતા.
સહસ્ત્ર બાહુ મંદિર
વિગત
મંદિરની છત પર કમળના ફૂલની ચિત્રકલા દૃશ્યમાન છે. ઇલ્તુત્મીશ (તે સમયનો દિલ્હીનો સમ્રાટ) દ્વારા નાગદા શહેરનો નાશ ઈ. સ. ૧૨૨૬ના સમયમાં કરવામાં આવ્યો હતો.
આ મંદિર ભારતીય પુરાતત્ત્વ વિભાગ (આર્કિયોલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા)ની યાદી ધરોહર (હેરિટેજ) સ્મારકોની યાદીમાં સમાવિષ્ટ છે.
સ્થાન
આ સ્થળે ખૂબ જ સરળતાથી સુલભ માર્ગ દ્વારા જઈ શકાય છે. રાજસ્થાન પ્રવાસન પૈકી તળાવ અને મહેલની નગરી તરીકે પ્રખ્યાત એવા ઉદયપુર શહેરથી માત્ર ૨૦ કિ. મી. જેટલા અંતરે, શિવ સમર્પિત એકલિંગજી થી માત્ર ૨.૭ કિ.મી. જેટલા અંતરે તેમ જ વૈષ્ણવોના લોકપ્રિય મંદિરની નગરી નાથદ્વારાથી ૩૦ કિ. મી. જેટલા અંતરે આ સ્થળ આવેલ છે.
ભારતના ઇતિહાસ અને પુરાતત્વના જિજ્ઞાસુઓ માટે આ સ્થળ આકર્ષક હોવા છતાં પર્યટનના નકશા પર દુર્ભાગ્યે જોવા મળતું નથી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:રાજસ્થાન શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
મહાત્મા ગાંધીના ઉપવાસની સૂચિ
મહાત્મા ગાંધી અથવા ભારતના રાષ્ટ્ર પિતા તરીકે જાણીતા મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી એ ભારતના સ્વતંત્રતા આંદોલન દરમિયાન ૧૭ ઉપવાસ કર્યા હતા. તેમના સૌથી લાંબા ઉપવાસ ૨૧ દિવસ સુધી ચાલ્યા હતા. ઉપવાસ એ અહિંસા (અહિંસા) તેમજ સત્યાગ્રહની ફિલસૂફીના ભાગરૂપે ગાંધીજી દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતું શસ્ત્ર હતું.
ઉપવાસ
કુલ ૧૩૯ દિવસ ઉપવાસ
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મહાત્મા ગાંધી
સાકળપાતળ
સાકળપાતળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના વઘઇ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. સાકળપાતળ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે.
આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:વઘઇ તાલુકો
કૈલાલી જિલ્લો, નેપાળ
કૈલાલી જિલ્લો દક્ષિણ એશિયા સ્થિત આવેલા નેપાળ દેશમાં આવેલા કુલ ૧૪ પ્રાંતો પૈકીના એક એવા સેતી પ્રાંતમાં આવેલા કુલ પ (પાંચ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક તેમજ નેપાળ દેશમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. આ જિલ્લાનું વહીવટી વડું મથક કૈલાલી ખાતે આવેલું છે.
સેતી ક્ષેત્ર નેપાળના ક્ષેત્રીય વર્ગીકરણ અનુસાર સુદુર પશ્ચિમાંચ વિકાસ ક્ષેત્રનું એક ક્ષેત્ર છે. આ ક્ષેત્ર ને ૫ જિલ્લાઓમાં વર્ગીકરણ કરવામાં આવ્યું છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:નેપાળ શ્રેણી:સેતી પ્રાંત શ્રેણી:નેપાળના જિલ્લાઓ શ્રેણી:નેપાળની ભૂગોળ
નિરુપા રોય
નિરુપા રોય હિન્દી ફિલ્મોના ખુબ જ જાણીતા ચરિત્ર અભિનેત્રી હતા. એમનો જન્મ ૪ જાન્યુઆરી, ૧૯૩૧ ના ગુજરાતના વલસાડ શહેરમાં થયો હતો. એમનું મૂળ નામ 'કોકિલા કિશોરચન્દ્ર બલસારા' હતું. અને 'કમલ રોય' સાથે લગ્ન થયા હતા. નિરુપા રોય મુખત્વે મા ના પાત્રમાં ખુબ જ જાણીતા થયા હતા. એમનો અભિનય અમિતાભ બચ્ચનની મા તરીકે 'દીવાર' ફિલ્મમાં અવિસ્મરણિય હતો. એમની કારકિર્દીની શરૂઆતમાં એમણે મુખ્ય હિરોઈન તરીકે પણ અભિનય કર્યો હતો. લગભગ ૫૦ વર્ષ સુધી ૨૫૦ જેટલી ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યો. અવસાનના એક વર્ષ પહેલાં જ એમનું ફિલ્મફેર પુરસ્કારમાં 'બેસ્ટ સ્પોર્ટિંગ અભિનત્રી' તરીકે એવોર્ડ આપી સન્માન કરવા માં આવ્યું હતું. એમનું અવસાન ૧૩ ઓક્ટોબર ૨૦૦૪ હૃદયરોગના હુમલાને લીધે થયું હતું.
શ્રેણી:કલાકાર શ્રેણી:અભિનેત્રી શ્રેણી:૧૯૩૧માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૦૪માં મૃત્યુ
ધરાસણા સત્યાગ્રહ
ધારસણા સત્યાગ્રહ અથવા ધરાસણા સત્યાગ્રહ એ મે, ૧૯૩૦માં ભારતમાં બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન લગાવવામાં આવેલા મીઠા પરના વેરાના વિરોધમાં કરવામાં આવેલો સત્યાગ્રહ હતો. દાંડી સત્યાગ્રહની સમાપ્તિ પછી મહાત્મા ગાંધીએ બ્રિટિશ શાસન વિરુદ્ધ આગલી ચળવળ તરીકે ગુજરાતમાં આવેલા ધરાસણાના બ્રિટિશ તાબાના મીઠાના અગરો પર જઈ અહિંસક આંદોલન કર્યું. આ સત્યાગ્રહ કરનાર સેંકડો સત્યાગ્રહીઓને બ્રિટિશ સૈનિકોએ માર માર્યો હતો. આ સમાચારની પ્રસિદ્ધિએ ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળ તરફ વિશ્વનું ધ્યાન આકર્ષિત કર્યું અને ભારતમાં બ્રિટીશ શાસનની કાયદેસરતા પર પ્રશ્નાર્થ મૂકાયો.
પૃષ્ઠભૂમિ
૨૬ જાન્યુઆરી, ૧૯૩૦ ના દિવસે ગાંધીજી અને જવાહરલાલ નેહરુની આગેવાની હેઠળ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસે જાહેરમાં સ્વતંત્રતાનું જાહેરનામું અથવા પૂર્ણ સ્વરાજ માટેની ચળવળનું એલાન કર્યું. અમદાવાદથી દાંડી તરફ મીઠાની યાત્રા ૬ એપ્રિલે પૂર્ણ કરી ગાંધીજીએ ગેરકાયદેસર મીઠું પકવી અંગ્રેજોના મીઠા પરના કરની વિરોધમાં દેશવ્યાપી સત્યાગ્રહ ચળવળની શરૂઆત કરી. ૪ મે ૧૯૩૦ ના રોજ, ગાંધીજીએ ભારતના વાઇસરોય લોર્ડ ઇરવિનને પત્ર લખ્યો, જેમાં તેમણે ધરસાણા સોલ્ટ વર્કસ પર દરોડો પાડી મીઠાનો કાયદો તોડવાનો પોતાના ઈરાદો જણાવ્યો. અને તેમની તાત્કાલિક ધરપકડ ધરપકડ કરવામાં આવી. ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસે નિયોજિત યોજના મુજબ કાર્યવાહી ચાલુ રાખવાનું નક્કી કર્યું. નિર્ધારીત આંદોલનના આગળના દિવસે જવાહરલાલ નહેરુ અને સરદાર વલ્લભભાઇ પટેલ સહિતના ઘણાં કોંગ્રેસના નેતાઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
ધરસાણા કૂચ
આયોજન મુજબ સત્યાગ્રહીઓ ૭૬ વર્ષના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ અબ્બાસ તૈયબજી અને ગાંધીજીના પત્ની કસ્તુરબા સાથે કૂચ કરી આગળ વધ્યા. ધરાસણા પહોંચતા પહેલા બંનેની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને તેમને ત્રણ મહિનાની જેલની સજા થઈ. તેમની ધરપકડ પછી, સરોજિની નાયડુ અને મૌલાના અબુલ કલામ આઝાદના નેતૃત્વ હેઠળ શાંતિપૂર્ણ આંદોલન ચાલુ રહ્યું. કોંગ્રેસના કેટલાક નેતાઓએ ગાંધીજીની મહિલાઓને સત્યાગ્રહની કૂચનું નેતૃત્વ આપવાના વિચાર સાથે સહમત ન હતા. ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના સેંકડો સ્વયંસેવકોએ ધરાસણા સોલ્ટ વર્કસ તરફ કૂચ કરવાનું શરૂ કર્યું. સરોજીની નાયડુ અને સત્યાગ્રહીઓ ઘણી વખત મીઠાના અગરો સુધી પહોંચ્યા અને પોલીસે તેમને પાછા ખદેડ્યા. એક તબક્કે તેઓ તે સ્થળે અઠ્યાવીસ કલાક રાહ જોતા બેસી રહ્યા. સેંકડો સત્યાગ્રહીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
મારપીટ
સરોજીની નાયડુ જાણતા હતા કે સત્યાગ્રહીઓ વિરુદ્ધ હિંસા એક ખતરો છે અને તેમને સત્યાગ્રહીઓને ચેતવણી આપી, "તમારે કોઈ પણ સંજોગોમાં હિંસાનો ઉપયોગ કરવાનો નથી. તમને માર મારવામાં આવશે પરંતુ તમારે પ્રતિકાર કરવાનો નથી: તમારે મારામારીને ટાળવા માટે હાથ પણ આડો ધરવો નહીં." ૨૧ મેના દિવસે, સત્યાગ્રહીઓએ મીઠાના અગરોને ઘેરતી કાંટાળી તારને ખેંચવાનો પ્રયાસ કર્યો. પોલીસને આદેશ મળ્યો અને તેમણે લોકો પર લાઠી માર કર્યો.
અમેરિકન પત્રકાર વેબ મિલર આ ઘટનાના સાક્ષી હતા, જેમાં લોખંડના છેડા ધરાવતી લાકડી વડે સત્યાગ્રહીઓને મારવામાં આવ્યા હતા. તેમના આ અહેવાલે આંતરરાષ્ટ્રીય ધ્યાન આકર્ષિત કર્યું.
એક પણ સત્યાગ્રહીએ લાઠીમારથી બચવા માટે હાથ સુદ્ધાં આડો ધર્યો ન હતો. તેઓ દસ-પિનની જેમ નીચે પડ્યા. જ્યાં હું ઊભો હતો ત્યાં મને ખુલ્લા માથા ઉપર પડતી લાકડીના અવાજો આવી રહ્યાં હતાં. દરેક ફટકા પર આ સત્યાગ્રહ જોનારાઓની ભીડ સીસકારા કાઢતી અને સત્યાગ્રહીઓની પીડા સાથે તેમના દરેક શ્વાસોમાં સહાનુભૂતિ હતી.
ઘવાયેલા સત્યાગ્રહીઓ છુટાછવાયા, બેભાન બની પડ્યા હતા. એમની ખોપરી ફૂટી હતી, ખભાથી તૂટ્યા હતાં. બે કે ત્રણ મિનિટમાં જમીન પર તેમના શરીરોની રજાઇ પથરાઇ ગઈ. તેમના સફેદ કપડા પર લોહીના ડાઘાઓ પડ્યાં હતાં. કતાર તોડ્યા વગર બચી ગયેલા લોકો શાંતિથી અને નિયમિત કૂચ કરીને ઘવાઈને પડ્યા ત્યાં સુધી આગળ વધતાં રહ્યાં. જ્યારે પ્રથમ હરોળના સત્યાગ્રહીઓ નીચે પટકાતા ત્યારે સ્ટ્રેચર બેરર્સ દોડી આવ્યા હતા અને ઇજાગ્રસ્તોને હંગામી દવાખાના તરીકે ઊભી કરવામાં આવેલી ઝૂંપડીઓમાં લઈ જવામાં આવ્યાં હતાં.
પ્રતિકાર ન કરનારા સત્યાગ્રહીને પદ્ધતિસર રીતે લોહીલૂહાણ કરી દેવાતા દ્રશ્યે મને અસ્વસ્થ કરી દીધો અને મારે મોઢું ફેરવી લેવું પડ્યું... મને બિનવિરોધ માર સહન કરનારા માટે વર્ણવી ન શકાય તેવા નિ:સહાય ક્રોધની લાગણી થઈ અને નિઃસહાય લોકોને લાકડી મારનાર પોલીસ ઉપર પણ તેટલી જ ઘૃણાની લાગણીનો અનુભવ થયો.
ત્રણ ચારની સંખ્યામાં સત્યાગ્રહીઓના શરીરો માથેથી વહેતા લોહી સાથે ઢળી પડતાં. એક પછી એક આવા જૂથો આગળ આવતાં, બેસી જતાં અને સામે હાથ પણ આડો ધર્યા વિના અસંવેદનશીલોને સમર્પિત થતા. છેવટે બિન-પ્રતિકારથી પોલીસ ગુસ્સે થઈ ગઈ... અને બેઠેલા માણસોને તેમણે ક્રૂરતાપૂર્વક પેટમાં અને પગની વચ્ચે અંડાકોષ પર લાત મારવાનું શરૂ કર્યું. ઇજાગ્રસ્ત માણસો યાતનાની પીડા હેઠળ ચીસો પાડવા લાગ્યા. તેથી પોલીસનો રોષ ભડકાવ્યો... ત્યારબાદ પોલીસે બેઠેલા માણસોને હાથ અથવા પગથી ખેંચીને ઘસડવા માંડ્યા, કેટલાકોને તેમણે સો ગજ સુધી ઘસડીને ખાડામાં ફેંકી દીધા.
મિલરે જ્યારે આ વાર્તા ટેલીગ્રાફ દ્વારા તેમના પ્રકાશકને લંડન મોકલવા માંડી ત્યારે ભારતના ટેલિગ્રાફ અધિકારીઓએ તેના લખાણનો અમુક ભાગ કાપી નાખવામાં આવ્યો. બ્રિટીશની કપાતની આ વાત જાહેર કરવાની ધમકી આપ્યા પછી જ તેમની વાર્તા ટેલિગ્રાફ મારફતે પસાર થવા દેવાઈ. આ વાર્તા વિશ્વના ૧,૩૫૦ અખબારોમાં છપાઇ હતી અને સેનેટર જ્હોન જે. બ્લેન દ્વારા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની સેનેટના સત્તાવાર રેકોર્ડમાં તેને વાંચવામાં આવી હતી.
પરિણામી ઘટનાઓ
વિધાનસભાના પૂર્વ અધ્યક્ષ વિઠ્ઠલભાઇ પટેલે આ હત્યાકાંડ જોયો હતો અને ટિપ્પણી કરી હતી :
"બ્રિટિશ સામ્રાજ્ય સાથે ભારતના સમાધાન કરવાની બધી આશા કાયમ માટે ખોવાઈ ગઈ છે. હું કોઈપણ સરકાર દ્વારા લોકોને કેદમાં લઈ જઈને અને કાયદાના ભંગ બદલ સજા કરવાની વાત સમજી શકું છું, પરંતુ કોઈ પણ સરકાર કે જે પોતાને સાંસ્કૃતિક કહે છે તે બ્રિટિશરોએ આજે સવારે કર્યો એવો અહિંસક, પ્રતિકાર ન કરતા લોકો સાથે ક્રૂર અને નિર્દયતાથી વ્યવહાર કેમ કરી શકે.'"
આ મારપીટ અને વર્તમાન પત્રોએ આવરેલા સમાચારોના જવાબમાં ભારતના વાઇસરોય લોર્ડ ઇરવિને કિંગ જ્યોર્જને પત્ર લખ્યો : "મહારાજ, ધરાસણામાં સોલ્ટ ડેપો પર થયેલી ગંભીર લડાઇના અહેવાલો વાંચવામાં તેઓ ભાગ્યે જ નિષ્ફળ શકે. પોલીસે ઘણા સમયથી કોઈ પણ કાર્યવાહી ટાળવા પ્રયાસ કર્યો. એક સમય પછી આ અશક્ય બન્યું અને તેઓએ કડક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવો પડ્યો. આમાં ઘણા લોકોને સામાન્ય ઇજાઓ પહોંચી."
મિલેરે પછી લખ્યું હતું કે તે ઇજાગ્રસ્તોની સારવાર કરવામાં આવી રહી હતી તે હોસ્પિટલમાં તેઓ ગયા, અને ૩૨૦ ઘાયલો ગણ્યા, ઘણા લોકો હજી પણ અસ્થિભંગ, ખોપરી ફાટવાને કારણે સાથે બેભાન છે, અન્ય લોકો અંડકોષ અને પેટમાં લાતથી પીડાય છે.... મોટા ભાગના ઇજાગ્રસ્તોને બે કલાક સુધી કોઈ સારવાર નહોતી મળી અને બે લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા."
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતનો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ
અમોદ (તા. પેટલાદ)
અમોદ (તા. પેટલાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પેટલાદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અમોદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પેટલાદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
શકૂર તળાવ
શકૂર તળાવ ૩૦૦ ચોરસ કિમીમાં ફેલાયેલું અને ગુજરાત રાજ્યમાં ભારત અને પાકિસ્તાનની સરહદ પર દક્ષિણ ખૂણામાં આવેલું તળાવ છે. તળાવનો ૯૦ ચોરસ કિમી વિસ્તાર પાકિસ્તાનમાં આવે છે, જ્યારે બાકીનો મોટાભાગનો વિસ્તાર ભારતમાં છે.
ભૌગોલિક અને પર્યાવરણની રીતે, શકૂર તળાવએ કચ્છના રણનો ભાગ છે અને મોટાં ઋતુકીય મીઠાનો વિસ્તાર છે. કચ્છના રણમાં પાણીનો સંગ્રહ અને મીઠું પકવવાની પદ્ધતિઓને કારણે સ્થાનિક પર્યાવરણ અને જીવસૃષ્ટિને ભારે નુકશાન પહોંચ્યું છે. જંગલ અને મેન્ગ્રૂવનો નાશ થઇ રહ્યો છે. શકૂર તળાવમાં મીઠું પકવવાની ક્રિયા અહીં મોટું નુકશાન પહોંચાડી રહી છે.
૨૦૧૦ના પાકિસ્તાનના પૂર દરમિયાન સિંધના પ્રાંત મંત્રી ઝુલ્ફિકાર મિર્ઝાએ લેફ્ટ બેંક આઉટફોલ ડ્રેઇન, બાડિનના પાણીને ઓછું કરવા માટે શકૂર તળાવમાં મીઠાંવાળું પાણી છોડીને ભારે નુકશાન પહોંચાડ્યું હતું અને આ ઘટનાએ ભારે વિવાદ સર્જ્યો હતો.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:તળાવ શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો
એછવાડા (તા. દસાડા)
એછવાડા (તા. દસાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. એછવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દસાડા તાલુકો
બંબોઈ (સર્પ)
બંબોઈ કે આંધળો સર્પ કે અંધ સર્પ કે સાપનો કણો ( અંગ્રેજી: Bhrahminy Blind Snake કે Brahminy Work Snake; દ્વિપદ-નામ: Indotyphlops braminus) એ ગુજરાતમાં દેખાતી સર્પોના કુલ બાર(૧૨) કુટુંબોની ત્રેસઠ (૬૩) જાતિઓમાંની એક બિનઝેરી સર્પની જાતી છે.
ઓળખ
દેખાવમાં અળસીયા જેવો લાગતો આ સર્પ લંબાઈમાં ગુજરાતમાં થતા સર્પોમાં સૌથી નાનો છે. આ સર્પ દુનિયામાં જ્યાં જ્યાં સર્પોનો વસવાટ છે ત્યાં બધે જ જોવા મળે છે. આ સર્પનું શરીર ઉપરના ભાગે કાળાશ પડતું કથ્થાઈ હોય છે અને નિચેના ભાગે આ જ રંગ જરા ઝાંખો હોય છે. મોં અને પુછડી પાસે ધોળાશ પડતા રંગનો હોય છે. મોટાબાગે નિશાચર બિનચર્યા ધરાવે છે. આ સર્પની સરેરાશ લંબાઇ ૧૩ સેન્ટીમીટર જેટલી અને મહત્તમ લંબાઈ ૧૮ સેન્ટીમીટર જેટલી નોંધાઈ છે.
આહાર
ઢાંલીયા ન હોય એવા જીવડાં, અળસિયા, ઉધઈ, કીડી-મંકોડા અને એમના ઇંડા - આ બધુ આ સર્પનું મુખ્ય ભોજન છે.
પ્રજનન
પ્રજનન દરમ્યાન બાફેલા ચોખાના દાણાના કદનાં ૬ થી ૮ ઇંડા મુકે છે. ઈંડામાંથી બહાર નિકળવાના સમયે 3 સેન્ટીમીટર જેટલી હોય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સર્પ શ્રેણી:બિન ઝેરી સર્પ શ્રેણી:ઈંડા મૂકતા સર્પ
શેવાળ (લીલ)
thumb| જંગલમાં શેવાળ right|thumb|300x300px|ખડક પર શેવાળ (મોસ)
શેવાળ (લીલ) અથવા હરિતા અથવા મોસ એક માંસાહારી છોડ છે. Bryophyta વર્ગના આ છોડમાં મૂળનો અભાવ હોય છે. આ સામાન્ય રીતે ૧ થી ૧૦ સે.મી. જેટલી લંબાઈ ધરાવે છે. તે સંદિગ્ધ અને ભેજવાળી જગ્યાએ જૂથોમાં ઉગે છે. તે મૂળ વગરનો છોડ છે. તેમાં ૧૨૦૦ થી વધુ પ્રજાતિઓ છે.
બ્રાયોફિટાનો વર્ગ મુસી અથવા બ્રાયોપ્સિડા કહેવાય છે, જે અંતર્ગત આશરે ૧૪૦૦૦ પ્રજાતિનો જોવા મળે છે. આ વનસ્પતિઓ પૃથ્વીના દરેક ભાગમાં જોવા મળે છે. તે સૂર્યપ્રકાશ ઓછો હોય તથા ભેજ રહેતો હોય એવી જગ્યા પર ઝાડની છાલ પર, ખડકો વગેરે સ્થળોએ ઉગી નીકળે છે. આમાંના મુખ્ય ઉદાહરણો સ્ફેગ્નમ, (જે યુરોપમાં પીટ ખાતે હ્કુબ ઉગે છે), એન્ડ્રીયા,ફ્યુનેરિયા, પોલીટ્રાયકમ, બાર્બ્યુલા વગેરે છે.
પરિચય
શેવાળ માટીનું નિર્માણ કરે છે. તેની નાની નાની યુલિકાઓ ધીમે ધીમે કાર્ય કરે છે અને ખડકોને નાના કણોમાં તોડી નાખે છે. સમય જતાં, તેઓ પત્થરોને ધૂળમાં ફેરવે છે. તેમના પાંદડા હવાના ધૂળના કણોને અવરોધિત કરીને ધીમે ધીમે જમીનને ઊંડી બનાવે છે. શેવાળ પણ વરસાદી પાણીને પણ રોકે છે. આ જમીનને ભેજવાળી રાખે છે જ્યાં અન્ય છોડને ઉગવા માટે વાતાવરણ પુરું પાડે છે અને આ છોડ વિકાસ પણ કરી શકે છે. શેવાળ પણ જમીનમાં પાણીને રોકી રાખી પૂર સામે રક્ષણ આપે છે. શેવાળની પુનરાવર્તિત વૃદ્ધિ અને મૃત્યુને કારણે, સમય જતાં, પીટ નામનો કોલસો રચાય છે, જેને લાકડા તરીકે ગણવામાં આવે છે. માટીની સાથે શેવાળ પણ તેને ફળદ્રુપ બનાવે છે. શેવાળ જમીનમાં પાણીને રોકી રાખે છે. પીટ માર્સના દલદલ ઘણા દેશોમાં જોવા મળે છે, જેમ કે જર્મની, સ્વીડન, હોલેન્ડ આયર્લેન્ડ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના ઘણા ભાગોમાં જોવા મળે છે.
બાહ્ય કડી
શ્રેણી:વનસ્પતિશાસ્ત્ર
પીપળી (તા.કોડીનાર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કોડીનાર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે નારિયેળ, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રતિલાલ 'અનિલ'
રતિલાલ 'અનિલ' (મૂળ નામ: રતિલાલ મૂળચંદદાસ રૂપાવાળા) (૨૨ ફેબ્રુઆરી/૧૯ ફેબ્રુઆરી ૧૯૧૯ – ૨૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૩) ગુજરાતી ગઝલકાર અને પત્રકાર હતા. ‘સાંદીપનિ’, ‘ટચાક’ અને ‘કલ્કિ’ તેમના અન્ય ઉપનામો હતાં. તેમણે ૨૦૦૬માં તેમના નિબંધસંગ્રહ 'આટાનો સૂરજ' માટે સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર તેમજ ગઝલક્ષેત્રે પ્રદાન માટે વલી ગુજરાતી ગઝલ એવોર્ડ પ્રાપ્ત થયો હતો.
જીવન
'રતિલાલ 'અનિલ'નો જન્મ ૨૨ ફેબ્રુઆરી અથવા ૧૯ ફેબ્રુઆરી ૧૯૧૯ના રોજ સુરત ખાતે થયો હતો. તેમના કુટુંબનો વ્યવસાય જરીબોર્ડર બનાવવાનો હતો. તેઓ બે વર્ષના હતા ત્યારે પિતાનું અવસાન થયું. કુટુંબની જવાબદારી સંભાળતી માતાએ ધોરણ ૨ સુધીના પ્રાથમિક શિક્ષણ પછી તેમને ઘરના વ્યવસાયમાં જોતરી દીધા. ઘરના કાતરિયામાંથી મળી આવેલ ગુજરાતી પ્રેસની નવલકથાઓનો વાંચીને તેમણે સાહિત્યનો સ્વાધ્યાય કર્યો હતો.
૧૯૪૨માં તેઓ અસહકારના આંદોલનમાં જોડાયા અને તેમણે સાબરમતી જેલમાં છ મહિનાનો જેલવાસ ભોગવ્યો. જેલમાં તેમને વિદ્યાવ્યાસંગી અસહકારી સાથીઓનો પરિચય થયો, જેથી તેમનો સાહિત્ય સ્વાધ્યાય આગળ વધ્યો. આ સમય દરમિયાન તેમણે ગઝલો લખવા માંડી અને મુશાયરાઓમાં ભાગ લેવા માંડ્યો. તેઓ મહાગુજરાત ગઝલ મંડળના મંત્રી અને પછી પ્રમુખ બન્યા.
ગાંધીજીના ભત્રીજા નારણદાસ ગાંધીએ રતિલાલને જૂનાગઢની ગિરનાર તળેટીમાં આવેલી 'રૂપાયતન' સંસ્થા સાથે જોડ્યા. ત્યાં રહી તેમણે ગાંધીવિચારના માસિક પ્યારા 'બાપુ'નું સંપાદન કર્યું, તથા ગાંધીસાહિત્ય સાથે ટાગોરના સાહિત્યનો પણ અભ્યાસ કર્યો. સુરત આવીને તેમણે 'પ્રજ્ઞા' નામના માસિકનું સંપાદન હાથ ધર્યું. તે સાથે હરિહર પુસ્તકાલયની પ્રકાશન પ્રવૃત્તિમાં મદદનીશ બન્યા, અને તે દરમિયાન જ 'ગુજરાતમિત્ર'માં કટાર લખવાનું પણ શરૂ કર્યું. તેઓ 'ગુજરાત સમાચાર'ના સામયિક 'શ્રીરંગ'માં નીરુ દેસાઈના સહયોગી બન્યા. ત્યારબાદ તેઓ 'લોકવાણી'માં અને તે પછી 'ગુજરાતમિત્ર'ના તંત્રીમંડળમાં જોડાયા. નિવૃત્તિ પછી રતિલાલે 'કંકાવટી' નામનુ સાહિત્યિક સામયિક શરૂ કર્યું અને તેના સંપાદક રહ્યાં.
તેઓ ૨૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૩ના રોજ સુરત અવસાન પામ્યા હતા.
સાહિત્યિક પ્રદાન
'રતિલાલ 'અનિલ'નો પ્રથમ ગઝલસંગ્રહ 'ડમરો અને તુલસી' ૧૯૫૫માં પ્રગટ થયો. ૧૯૫૬માં પ્રગટ થયેલ 'મસ્તીની પળોમાં' સંગ્રહમાં મુખ્યત્વે રુબાઈ સમાવિષ્ટ છે. તેમનો પછીનો ગઝલસંગ્રહ 'રસ્તો' ૧૯૯૭માં પ્રગટ થયો હતો. તેમણે હાસ્યક્ષેત્રે, નિબંધક્ષેત્રે તેમજ ચરિત્રલેખન ક્ષેત્રે પણ પ્રદાન કર્યું છે. હાસ્યલહરી' (૧૯૮૭) હાસ્યનું પુસ્તક છે જ્યારે 'મનહરનો ‘મ’' તેમજ 'આટાનો સૂરજ' (૨૦૦૨) એમના નિબંધસંગ્રહો છે. તેમણે લખેલ ચરિત્રાત્મક સાહિત્યમાં 'આવા હતા બાપુ' (ભાગ ૧, ૨, ૩) (૧૮૫૭, ૫૮, ૫૯) તથા 'ઇન્દિરા ગાંધી' (૧૯૭૨) તથા ગઝલકારો વિશે પરિચયાત્મક – આત્મકથનાત્મક નોંધ આપતું પુસ્તક 'સફરના સાથી' (૨૦૦૧) વેગેરેનો સમાવેશ થાય છે. ૧૯૯૭માં પ્રગટ થયેલ 'ચાંદરણાં' સૂક્તિઓ અને સૂત્રોનો સંગ્રહ છે.
સન્માન
રતિલાલ 'અનિલ'ને ૨૦૦૬માં તેમના નિબંધસંગ્રહ 'આટાનો સૂરજ' માટે સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર તેમજ ગઝલક્ષેત્રે પ્રદાન માટે વલી ગુજરાતી ગઝલ એવોર્ડ પ્રાપ્ત થયો હતો. તેમને સુરત પત્રકારમંડળ તરફથી શ્રેષ્ઠ પત્રકાર અને કટારલેખકના એવૉર્ડ મળ્યા હતા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૨૦૧૩માં મૃત્યુ શ્રેણી:૧૯૧૯માં જન્મ
એક્લેરા
એક્લેરા, ભારત દેશ ના પશ્ચિમ માં આવેલ ગુજરાત રાજ્ય ના સૌરાષ્ટ્ર માં આવેલ મહત્વ ના જુનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાનું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, મગફળી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
નાના પાંચદેવડા (તા. કાલાવડ)
નાના પાંચદેવડા (તા. કાલાવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  કાલાવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાના પાંચદેવડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કાલાવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
અરડી (તા. પેટલાદ)
અરડી (તા. પેટલાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પેટલાદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અરડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પેટલાદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
શક્કરપારા
શક્કરપારા એ ઘઉંના લોટને તેલ અથવા ઘીમાં તળીને બનાવવામાં વાનગી છે. સુકા ફરસાણ તરીકે નાસ્તામાં શક્કરપારાનો ભરપૂર ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. શક્કરપારા મીઠા, ખારા કે મસાલાવાળા એમ અલગ અલગ સ્વાદમાં બનાવી શકાય છે.
વિધિ
લોટ, રવો, મેંદાને ભેળવીને ચાળી લો. તેમાં મોણ તથા એલચીનો પાવડર ભેળવી દો. એક કપમાં પીસેલો ગોળ ઓગાળી દો અને દુઘ સાથે લોટને બાંધી લો. ૫ મિનિટ સુધી તેને ઢાંકીને રાખો. મોટી રોટલી વણો તથા મનપસંદ આકારમાં શકરપારામાં કાપી લો. ધીમા તાપે તેને સોનેરી તળી લો.
શ્રેણી:વાનગી શ્રેણી:ફરસાણ
પ્રહલાદ શાસ્ત્રી
પ્રહલાદભાઈ શાસ્ત્રી પાવાગઢમા વસવાટ કરી પન્ચમહાલ અને વડોડદરા જિલ્લાના અન્તરીયાળ ,આદીવાસી વિસ્તારોમા જાગ્રુતી ફેલાવવાનુ જબર-દસ્ત કામ કર્યુ છે. સમાજ ના નબળા વર્ગના લોકોને સ્વમાન ભેર જીવન જીવવાની પ્રેરણા આપી,સ્વામી વિવેકાનન્દ્જીના વિચારો જન માનસ સુધી પહોચાડી,આદીવાસી સમાજમા સમુહ લગ્ન,રક્તદાન જેવી પ્રવ્રુતીઓ કરીને બચત અને દાનનો મહિમા સમજાવ્યો. મેડીકલ, ચક્ષુ નિદાન-સારવાર જેવા કેમ્પો કરાવી ,શિક્ષણ માટે આગ્રહ કરી સમાજ સુધારણાના અનેક કાર્યો કરી લોકોને મદદ રુપ્ થયા. કેટલાક અજાણ્યા કારણોસર ૨૩/૨/૨૦૦૫ના રોજ પાવાગઢ નજીક ટપલાવાવના જન્ગલમા આત્મહત્યા કરી.
શ્રેણી:આત્મહત્યા
પાતળો કૃમિ (સર્પ)
પાતળો કૃમિ કે પાતળો આંધળો સર્પ કે સ્ટોલીકઝાનો અંધ સર્પ કે સાપનો કણો ( અંગ્રેજી: Stoliczka’s Worm Snake; દ્વિપદ-નામ:Indotyphlops porrectus) એ ગુજરાતમાં દેખાતી સર્પોના કુલ બાર(૧૨) કુટુંબોની ત્રેસઠ (૬૩) જાતિઓમાંની એક બિનઝેરી સર્પની જાતી છે.
ઓળખ
બંબોઈ કરતા લંબાઈ અને શરીર પરના ભીંગડાઓના ફરકને લીધે આ સર્પને અલગ કુટુંબમાં મુકવામાં આવ્યો છે. . આ સર્પ બંભોઈ કરતા લંભાઈમાં થોડો લાંબો હોય છે. આ સર્પ દુનિયામાં જ્યાં જ્યાં સર્પોનો વસવાટ છે ત્યાં બધે જ જોવા મળે છે. આ સર્પનું શરીર ઉપરના ભાગે કાળાશ પડતું કથ્થાઈ હોય છે અને નિચેના ભાગે આ જ રંગ સફેદ હોય છે. મોં અને પુછડી પાસે ધોળાશ પડતા રંગનો હોય છે. મોટાબાગે નિશાચર બિનચર્યા ધરાવે છે. આ સર્પની સરેરાશ લંબાઇ ૧૩ સેન્ટીમીટર જેટલી અને મહત્તમ લંબાઈ ૩૦ સેન્ટીમીટર જેટલી નોંધાઈ છે. ગુજરાતમાં બંબોઈ જેટલો સામાન્ય નથી. દુર્લભ ગણાય છે.
આહાર
ઢાંલીયા ન હોય એવા જીવડાં, અળસિયા, ઉધઈ, કીડી-મંકોડા અને એમના ઇંડા - આ બધુ આ સર્પનું મુખ્ય ભોજન છે.
પ્રજનન
પ્રજનન દરમ્યાન બાફેલા ચોખાના દાણાના કદનાં ૩ થી ૮ ઇંડા મુકે છે. ઈંડામાંથી બહાર નિકળવાના સમયે 3 સેન્ટીમીટર જેટલી હોય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સર્પ શ્રેણી:બિન ઝેરી સર્પ
ડોન
ડોન ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ અને હવા ખાવાનું સ્થળ તેમજ પર્યટન મથક છે. ડોન સાપુતારાની નજીક આવેલું છે. ડોન ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
ભૂગોળ
ડોન ગામ ડાંગના જંગલ વિસ્તારના ઉચ્ચ પ્રદેશમાં પશ્ચિમ ઘાટમાં લગભગ ૧,૦૦૦ મીટરની ઉંચાઇએ આવેલું છે, જે નજીકમાં આવેલા સાપુતારા કરતાં વધુ ઊંચાઈએ છે. તે આહવાથી ૩૩ કિમી અને સાપુતારાથી ૫૫ કિમીના અંતરે આવેલું છે. પહેલાં સાપુતારાથી તે ૮૫ કિમીના અંતરે હતું, પરંતુ ૨૦૧૩માં નવો માર્ગ બનતા આ અંતર ઘટી ગયું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:આહવા તાલુકો શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
અશી (તા. પેટલાદ)
અશી (તા. પેટલાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પેટલાદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અશી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પેટલાદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
પેઢાવાડા (તા.કોડીનાર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કોડીનાર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે નારિયેળ, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
નાના વડાલા (તા. કાલાવડ)
નાના વડાલા (તા. કાલાવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  કાલાવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાના વડાલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કાલાવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
અક્ષરધામ (ગાંધીનગર)
અક્ષરધામ એ ગુજરાત રાજ્યના પાટનગર ગાંધીનગરના સેકટર ૨૦ માં આવેલું છે. તેની ઊંચાઈ ૧૦૮ ફૂટ, લંબાઈ ૨૪૦ ફૂટ, પહોળાઈ ૧૩૧ ફૂટ છે. આ મંદિરમાં ભગવાન સ્વામિનારાયણ ની પૂજા થાય છે.અક્ષરધામ મંદિર ગાંધીનગરનું મોટામાં મોટું સહજાનંદ સ્વામીનું મંદિર છે. તેમાં મંદિરમાં દર્શન ઉપરાંત જોવાલાયક આકર્ષણોમાં સત્ ચિત્ આનંદ વોટર શો, સહજાનંદ વન બાગ (૬,૪૫,૬૦૦ સ્ક્વેર ફૂટ), આર્ષ રિસર્ચ સેન્ટર આવેલ છે. ત્યાં વિકલાંગો માટે વ્હીલ ચેરની વ્યવસ્થા પણ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગાંધીનગર શ્રેણી:મંદિરો શ્રેણી:ગાંધીનગર જિલ્લો
રસિકવલ્લભ
રસિકવલ્લભ (રચના વર્ષ ઇ.સ.: ૧૮૨૮) એ ગુજરાતી કવિ દયારામ (૧૭૭૭–૧૮૫૩) દ્વારા રચેલી દાર્શનિક પદ્યકૃતિ છે. દયારામે તેમની ૫૧ વર્ષની વયે આ કૃતિની રચના કરી હતી. આ કૃતિ શંકરાચાર્યના કેવલાદ્વૈતવાદનું ખંડન કરી પુષ્ટિસંપ્રદાયના શુદ્ધાદ્વૈતવાદની સ્થાપના કરે છે.
પાર્શ્વભૂમિ
દયારામ પુષ્ટિસંપ્રદાયમાં શ્રદ્ધા ધરાવતા હતા. આથી એ સંપ્રદાયના સિદ્ધાન્તોને લોકભોગ્ય બનાવવા માટે જ કદાચ તેમણે આ પદ્યગ્રંથ રચ્યો હશે એવું વિદ્વાનોનું મંતવ્ય છે. આથી શ્રીકૃષ્ણ અને પુષ્ટિમાર્ગના પ્રવર્તક વલ્લભાચાર્યના નામો સૂચિત રીતે દયારામે 'રસિકવલ્લભ' શીર્ષકમાં ગૂંથ્યાં છે. શંકરાચાર્યના કેવલાદ્વૈત મતનો વિરોધ કરી વલ્લભાચાર્યએ જગત પ્રભુનું કાર્ય હોઈ તે પણ સત્ય જ છે — એવો સિદ્ધાન્ત પ્રર્વતાવ્યો હતો. વાદોની ખંડનમંડનની પ્રાચીન પરંપરાને સ્વીકારીને ગુરુશિષ્યના સંવાદની પ્રયુક્તિ દ્વારા દયારામે આ કાવ્યમાં વલ્લભાચાર્યનાં મતોનું – બ્રહ્મ, જગત, જીવ, મોક્ષ જેવાં તત્ત્વઘટકોનું — દૃષ્ટાંતો આપીને નિરૂપણ કર્યું છે. કાવ્યમાં ખંડન-મંડનની રીતિનો ઉપયોગ કર્યો હોવાથી, દયારામનો સાંપ્રદાયિક અભિનિવેશ કેટલેક સ્થળે જોવા મળે છે.
સાર
પદ ૧માં મંગલાચરણ સાથે ગ્રંથરચનાનો હેતુ, પદ ૨થી ૧૦માં શિષ્યની જ્ઞાનજિજ્ઞાસા અને પોતે કરેલી તીર્થયાત્રાનું નિવેદન, પદ ૧૧થી ૧૮માં ગુરુમુખે શ્રીકૃષ્ણની સર્વોપરિતાનું કથન, પદ ૧૯થી ૨૭માં અન્યાશ્રય છોડી હરિરસનો અધિકાર મેળવવા અનન્યાશ્રયનો બોધ, પદ ૨૮થી ૪૭માં માયાવાદનું અભિનિવેશપૂર્વક ખંડન અને ભજનાનંદી ગોપીઓના ગૌરવનું નિરૂપણ, પદ ૪૮થી ૭૬માં કર્મ-જ્ઞાનમાર્ગ કરતાં ભક્તિનો મહિમા વિશેષ દર્શાવતાં દૃષ્ટાન્તો અને જ્ઞાનથી મોક્ષ મળે તે કરતાં ભક્તિ દ્વારા ભગવાનની પ્રાપ્તિ સવિશેષ મહત્ત્વની છે એવું કથન કરી પદ ૭૭થી ૯૬માં શ્રીકૃષ્ણ શરણની વિવિધ રીતે ચર્ચા નિરૂપાયેલી છે. પદ ૯૭થી ૧૦૭માં આંતરશુદ્ધિના બોધરૂપે નિર્દોષ દૃષ્ટિ કેળવવાનો અનુરોધ કરવામાં આવ્યો છે. પદ ૧૦૮માં સંદેહમુક્તિ થતાં શિષ્યનો આનંદ પ્રગટ કરી પદ ૧૦૯માં ગ્રંથ-રચનાનાં વર્ષ અને સ્થાન તેમજ શ્રીનાથજીની કૃપાનો ઉલ્લેખ થયો છે.
આવકાર
દયારામની પુષ્ટિસંપ્રદાયમાં નિષ્ઠા અને શુદ્ધાદ્વૈત વેદાંતની સમજ દર્શાવતો આ ગ્રંથ મધ્યકાલીન દાર્શનિક ગ્રંથોની ધારામાં મહત્ત્વનું સ્થાન ધરાવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી પદ્ય
ધામા (તા. દસાડા)
ધામા (તા. દસાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધામા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ધાર્મિક સ્થળો
ગામમાં પ્રાચિન ધામેચા હનુમાનજીનું મંદિર, આદ્ય શક્તિ માતાજીનું મંદિર, રામજી મંદિર અને રામેશ્વર મહાદેવનું મંદિર આવેલા છે.
આ ઉપરાંત ગામમાં સોઢાતર નામનું તળાવ આવેલું છે.
શ્રેણી:દસાડા તાલુકો
બલ્ગેરિયા
બલ્ગેરિયા યુરોપના દક્ષિણ-પુર્વમા આવેલો એક દેશ છે અને તેની રાજ્ધાની સોફીયા છે.
ઇતિહાસ
બલ્ગેરિયા ઈ.સ્. ૪૫થી રોમન સામ્રજ્યનો એક ભાગ હતું. ૭મી સદી બાદ બલ્ગરસ અને સ્લાવ લોકોએ પ્રથમ બલ્ગેરિયન સામ્રાજ્યની રચના કરી હતી જે ૧૧મી સદી બાદ બાયઝન્ટાઇન સામ્રાજ્યનો ભાગ બન્યુ હતુ. ૧૧૮૫ની સાલના વિગ્રહ બાદ બલ્ગેરિયન પ્રજાએ બળવો કરીને બીજા બલ્ગેરિયન રાજ્યની રચના કરી હતી. ઈ.સ ૧૮૯૬મા તુર્કીના ઓટ્ટોમન રાજ્યએ તેને જીતીને પોતાના સામ્રાજ્યમા ભેળવી દીધુ હતું જે લગભગ ૫૦૦ વરસ સુધી રહ્યું હતું. ઈ.સ્.૧૮૭૭મા રશીયન-ટર્કીશ યુધ્ધ બાદ ફરી એક વખત સ્વતંત્ર દેશ બન્યો હતો. બીજા વિશ્વ યુધ્ધના અંત બાદ બલ્ગેરિયા સોવિયેટ રશીયન સામ્યવાદી સમુહની અસર હેઠળ રહ્યું હતું. ૧૯૮૯ની સાલ બાદ રશીયન અસરથી મુક્ત થઈને પુર્ણ લોકશાહી દેશ બન્યો છે.
ભૂગોળ
બલ્ગેરિયાનુ સ્થાન્ યુરોપના દક્ષિણ-પુર્વમા બાલ્કનના દ્વિપકલ્પ પર આવેલ છે. બલ્ગેરિયાની ઉત્તરે રોમાનીયા, પસ્ચિમમા સર્બિયા અને મેસિડોનીયા, દક્ષિણમા ગ્રીસ અને તુર્કી અને પુર્વમા કાળો સમુદ્ર આવેલો છે. બલ્ગેરિયાનો કુલ વિસ્તાર ૧,૧૦૯૯૪ ચો.કિ.મી જેટલો છે. બલ્ગેરિયાની આબોહવા સમશિતોષ્ણ કટીબંધની ખંડીય પ્રકારની છે જેમા ઉનાળો ગરમ અને શિયાળો ઠંડો હોય છે. મે મહીનાથી ઓગસ્ટ મહીના સુધી વિવિધ વિસ્તારોમા ૬૦૦ મી.મી થી લઈને ૧૧૦૦ મી.મી જેટ્લો વરસાદ વરસે છે.
અર્થતંત્ર
બલ્ગેરિયાના મુખ્ય ઉદ્યોગો ખનીજ ખોદકામ અને ઉર્જા ઉત્પાદન છે આ ઉપરાંત રસાયણ,યંત્ર સામગ્રી બનાવવાનો ઉદ્યોગ વિક્સેલ છે. કોલસો,લિગનાઈટ,તાંબુ,સીસુ,જસત અને મેગેંનીઝ જેવા ખનીજો પણ્ અહીંથી નિકળે છે. ખેતીના મુખ્ય પાકોમા ચોખા,ઘંઉ,મકાઈ,રાય,જવ,ઓટ ,વિવિધ પ્રકારના ફળો ,તમાકુ અને ગુલાબ  છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી: દેશ શ્રેણી : યુરોપના દેશો
ગણા
ગણા, ભારત દેશ ના પશ્ચિમ માં આવેલ ગુજરાત રાજ્ય ના સૌરાષ્ટ્ર માં આવેલ મહત્વ ના જુનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાનું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, મગફળી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માણાવદર તાલુકો
નાના બાદનપર (તા. કાલાવડ)
નાના બાદનપર (તા. કાલાવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  કાલાવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાના બાદનપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કાલાવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
બામરોલી (તા. પેટલાદ)
બામરોલી (તા. પેટલાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પેટલાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બામરોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પેટલાદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
ચંચુ બંબોઈ (સર્પ)
ચંચુ બંબોઈ કે ચંચુ આંધળો સર્પ કે ચંચુ અંધ સર્પ કે ચાંચવાળો સાપનો કણો ( અંગ્રેજી: Beaked Blind Snake, કે Beaked Worm Snake; દ્વિપદ-નામ: Grypotyphlops acutus) એ ગુજરાતમાં દેખાતી સર્પોના કુલ બાર(૧૨) કુટુંબોની ત્રેસઠ (૬૩) જાતિઓમાંની એક બિનઝેરી સર્પની જાતી છે.
ઓળખ
ભારત આખામાં જોવા મળતા અંધસર્પોમાં સૌથી મોટો છે. આ સર્પ ગુજરાતનાં સુકા પ્રદેશોમાં જોવા નથી મળતો. આ સર્પની ખાસિયતમાં મોંના આગળના ભાગે જોવા મળતું પક્ષીની ચાંચના આકારનું ભિંગડું છે. જેના પરથી એનું આવું નામકરણ થયું છે. આ સર્પનું શરીર ઉપરના ભાગે ચળકતો બદામી હોય છે અને નિચેના ભાગે આ જ રંગ ખુબ ઝાંખો હોય છે. મોં અને પુછડી પાસે ધોળાશ પડતા રંગનો હોય છે. મોટાબાગે નિશાચર બિનચર્યા ધરાવે છે. આ મહત્તમ લંબાઈ ૬૦ સેન્ટીમીટર જેટલી નોંધાઈ છે. જીવનનો મોટોભાગ જમીનની નિચે પોચી જમીનમાં વિતાવે છે.
આહાર
ઢાંલીયા ન હોય એવા જીવડાં, અળસિયા, ઉધઈ, કીડી-મંકોડા અને એમના ઇંડા - આ બધુ આ સર્પનું મુખ્ય ભોજન છે.
કેસર મકવાણા
કેસર મકવાણા ગુજરાતી ભાષા સાહિત્યના સંશોધક, વિવેચક, સંપાદક અને સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી વિનિયન વિદ્યાશાખામાં ગુજરાતી ભાષાના PhD ના માર્ગદર્શક છે. તેઓ સાવરકુંડલાની કાણકિયા કોલેજમાં ગુજરાતી ભાષાના અધ્યાપક પણ છે.
ચંચુ બંબોઈ (સર્પ)
પ્રજનન
પ્રજનન દરમ્યાન બાફેલા ચોખાના દાણાના કદનાં ૬ થી ૧૦ ઇંડા મુકે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સર્પ શ્રેણી:બિન ઝેરી સર્પ શ્રેણી:ઈંડા મૂકતા સર્પ
કેસર મકવાણા
જીવન
કેસર મકવાણાનો જન્મ ૧૦ સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૬ના રોજ કોડીનાર તાલુકાના મિતિયાજ ગામે માતા જેઠીબહેન અને પિતા મસરીભાઈને ત્યાં જન્મ થયો હતો. (તેમની કાયદાકીય જન્મ તારીખ ૧ જૂન ૧૯૬૫ નોંધાયેલ છે.) તેઓનું પ્રાથમિક શિક્ષણ પોતાના વતનમાં જ થયેલું અને તેઓ ગુજરાતી ભાષામાં અનુસ્નાતક (વિ. વિ. નગર) સુધીનો અભ્યાસ કરીને સાથે વિનોદ જોશીના માર્ગદર્શન હેઠળ પીએચ.ડી. થયા.
સર્જન અને કારકિર્દી
કેસર મકવાણા વિવેચક અને સંપાદક છે. કેસર મકવાણાએ ૧૫ જેટલા પરિસંવાદમાં વક્તવ્યો આપ્યાં છે જેમાં "અસ્મિતા પર્વ" અને "મનોજ પર્વ" પરિસંવાદોનો સમાવેશ થાય છે.
સંદર્ભ
‌
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૬૫માં જન્મ
સરવર
સરવર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના વઘઇ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામ પિંપરી થી કાલિબેલ થઈ વ્યારા જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર પિંપરી થી આશરે ૮ (આઠ) કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. સરવર ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે.
આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:વઘઇ તાલુકો
વૈકલ્પિક સારવારોની યાદી
આ લેખ વૈકલ્પિક સારવારોની યાદી છે
નાગપુર (તા. કાલાવડ)
નાગપુર (તા. કાલાવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  કાલાવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાગપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કાલાવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
દેગામ (તા. દસાડા)
દેગામ (તા. દસાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેગામ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દસાડા તાલુકો
પંચાસર (તા. વાંકાનેર)
પંચાસર (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પંચાસર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાંકાનેર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
વાઘેલા વંશ
વાઘેલા વંશ ભારતીય રાજપૂત કુળ હતું જેણે ગુજરાતમાં ઇસ ૧૨૪૩ થી ૧૨૯૯ દરમિયાન ટૂંકુ શાસન કર્યું હતું. આ સામ્રાજ્ય અમદાવાદના હાલના ધોળકામાં કેન્દ્રિત હતું અને મુસ્લિમ શાસન પહેલા આ વિસ્તારનું છેલ્લું હિંદુ રાજ્ય હતું.