cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
શીખ રેજિમેન્ટ
સારાગઢીની લડાઈ
સારાગઢીની લડાઈ શીખ પલટણે વાયવ્ય પ્રાંતમાં લડી હતી. સપ્ટેમ્બર ૧૨, ૧૮૯૭માં આશરે ૧૦,૦૦૦ આફિદી અને ઓરાકઝાઈ આદિવાસીઓએ સારાગઢી પર હુમલો કર્યો અને બીજા જૂથએ આસપાસના કિલ્લાઓ સાથે ચોકીનો માર્ગ રોકી લીધો. આગલા છ કલાક સુધી હવાલદાર ઇશર સિંઘના નેતૃત્વ હેઠળ ૨૨ સૈનિકોએ ચોકી સંભાળી અને તમામ હુમલાખોરોને મારી હટાવ્યા. સમય સાથે સૈનિકો ઘટવા લાગ્યા અને ગોળીઓ પણ ખૂટવા લાગી. પરંતુ શીખ સૈનિકો લડતા રહ્યા. દુશ્મનો બહારની દિવાલમાં બાકોરું પાડવામાં સફળ રહ્યા અને શીખો છેલ્લા સૈનિકો સુધી લડ્યા. જ્યારે લડાઈના સમાચાર લંડન પહોંચ્યા ત્યારે સંસદે તેમને ઉભા થઈ અને સન્માન આપ્યું અને તમામ સૈનિકોને તે સમયનો સર્વોચ્ચ લશ્કરી પદક એનાયત કર્યો.
પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ
પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન શીખ પલટણો ઇજિપ્ત, પેલેસ્ટાઈન, મેસોપોટેમિયા, ગેલિપોલી અને ફ્રાન્સ ખાતે લડી.
યુદ્ધ વચ્ચેના સુધારા
૧૯૨૨માં પાયદળમાં રેજિમેન્ટલ વ્યવસ્થા દાખલ કરવામાં આવી અને બધી જ પલટણોને ફરીથી ક્રમાંક આપવામાં આવ્યા. શીખ રેજિમેન્ટ વરિષ્ઠતામાં ૧૧મા ક્રમાંક પર હોવાને કારણે તેની પલટણોને ૧/૧૧, ૨/૧૧ વગેરે ક્રમાંક આપવામાં આવ્યા. આઝાદી બાદ ૧૧ ક્રમાંક રદ કરી દેવામાં આવ્યો અને નામ શીખ રેજિમેન્ટ રહેવા દેવામાં આવ્યું.
બીજું વિશ્વયુદ્ધ
સૈનિકોની તત્કાલીન જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં લેતાં છ નવી પલટણ ઉભી કરવામાં આવી. બે પલટણ બર્મા ખાતે, ત્રણ આરબ દેશોમાં લડી અને ૪થી શીખ ૧૯૪૧માં સિદ્દિ બર્રાની અને અલ અલામિન ખાતે લડી. જ્યારે અલ અલામિનમાં જર્મન સેનાએ હુમલો કર્યો ત્યારે પલટણે વિખેરાઈ જવું પડ્યું. ૫૦૦ સૈનિકો યુદ્ધકેદી તરીકે પકડાઈ ગયા. પલટણ ફરીથી ઉભી કરાઈ અને ઇટલી ખાતે કાર્યવાહીમાં જોડાઈ.
બર્મા-મલાયાની લડાઈમાં ૫મી શીખ એપ્રિલ ૧૯૪૧માં મલાયા પહોંચનારી પ્રથમ પલટણ હતી. જાપાન સાથે તેઓ બહાદુરીપૂર્વક લડ્યા પરંતુ પલટણે વિખેરાવું પડ્યું અને આશરે ૨૦૦ સૈનિકો સિંગાપુર પહોંચ્યા જ્યારે અન્ય સૈનિકોને બીજી પલટણના સૈનિકો સાથે જોડી અને ૫મી શીખ ફરી રચવામાં આવી. ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૨માં સિંગાપુરના રક્ષણમાં નિષ્ફળ જતાં બાકીના ૫મી શીખના સૈનિકો પણ પકડાઈ ગયા. તેમાંના આશરે ૯૦% સૈનિકો આઝાદ હિંદ ફોજ માં જોડાયા.
thumb|ઓપરેશન ક્રુસેડર thumb| એક શીખ સૈનિક [[જર્મની ની શરણાગતિ બાદ નાઝી ધ્વજ સાથે]]
બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ
બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ, રેજિમેન્ટ ભારતના ફાળે આવી. પાકિસ્તાન ના ફાળે ગયેલી પંજાબ રેજિમેન્ટ અને ફ્રન્ટિયર ફોર્સ રેજિમેન્ટમાં મોટી સંખ્યામાં શીખ સૈનિકો હતા જે ભારત આવી ગયા અને તેમને સેનામાં જગ્યા આપવા ત્રણ નવી પલટણ ઉભી કરવામાં આવી. તેને ૧૬મી, ૧૭મી અને ૧૮મી શીખ તરીકે નામ અપાયું.
૧૯૪૭-૪૮માં જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં કાર્યવાહી
૨૭મી ઓક્ટોબર ૧૯૪૭ના રોજ લેફ્ટ કર્નલ દિવાન રણજીત રાયના નેતૃત્વ હેઠળ ભારતીય વાયુસેના ના વિમાનમાં શ્રીનગર ખાતે મોકલાઈ.
પલટણની મુખ્ય જવાબદારી હુમલાખોરોને વિમાનમથક અને નાગરિક રેડિયો પર કબ્જો કરતા રોકવાની હતી. અફસર પાસે બે વિકલ્પ હતા જેમાં એક સૈનિકોને વિમાનમથક પર ગોઠવી અને હુમલાખોરોની રાહ જોવાનો હતો અને બીજો હુમલાખોરો પર હુમલો કરી અને તેમને વિમાનમથકથી દૂર રાખવાનો હતો. શ્રીનગર પહોંચ્યા બાદ સ્થાનિકો અને રજવાડાંની સરકાર દ્વારા જાણકારી મળી કે હુમલાખોરો બારામૂલા નહોતા પહોંચ્યા. આ જાણી લેફ્ટ કર્નલ રાયએ 'સી' કંપનીને બારામુલ્લા તરફ રવાના કરી અને બાકીના સૈનિકોને વિમાનમથક સુરક્ષિત કરવા તૈનાત કર્યા. 'સી' કંપનીને માર્ગમાં જ જાણ થઈ કે બારામુલ્લા પર હુમલાખોરોએ કબ્જો કર્યો હતો. કંપનીએ એક ટેકરી પર સૈનિકોને તૈનાત કર્યા અને તુરંત જ હુમલાખોરો જોડે લડાઈ શરૂ થઈ. આ પરિસ્થિતિ જોઈ અને બારામુલ્લાથી મોટાપ્રમાણમાં હુમલાખોરો કંપની પર હુમલો કરવા આગળ વધ્યા. કંપની પરના તમામ હુમલા નિષ્ફળ રહ્યા પરંતુ કંપનીનો બાકીની પલટણ સાથે સંપર્ક કપાઈ જશે તેમ લાગતાં સંગરામ ખાતે પાછળ હઠવા આદેશ મળ્યો. રાય પાછળ હટવામાં સૌથી છેલ્લા હતા અને તે સમયે તેમને ગોળી વાગી અને તેઓ શહીદ થયા. તેઓ આઝાદ ભારતના સૌપ્રથમ અફસર હતા જેઓ પલટણનું નેતૃત્વ કરતાં શહીદ થયા અને મહાવીર ચક્ર મેળવનાર પણ સૌપ્રથમ અફસર હતા.
ત્યારબાદ પલટણનું નેતૃત્વ મેજર હરવંત સિંઘના હાથમાં આવ્યું અને તેમણે પલટણને પટ્ટન ખાતે તૈનાત કરી અને ત્રણ દિવસ સુધી હુમલાખોરોને આગળ વધતા રોક્યા. તે કટોકટીના સમયનો લાભ મળવાને કારણે ૧લી અને ૪થી કુમાઉં રેજિમેન્ટ ને લડાઈમાં સામેલ કરી શકાઈ. આ ત્રણે પલટણોએ નવેમ્બર ૭ ના રોજ શાલાતેંગની લડાઈ લડી અને તેણે હુમલાખોરોનું સૈન્ય જે શ્રીનગર તરફ આગળ વધતું હતું તેને રોક્યું અને નવેમ્બર ૮ના રોજ બારામુલ્લાને કબ્જે કરાયું. પલટણે ૧૦૦ કરતાં વધુ હિંદુ, મુસ્લિમ અને શીખ અનાથ બાળકોને દત્તક લીધાં અને શીખ રેજિમેન્ટ મુખ્યાલય ખાતે ઉછેર્યાં.
ત્યારબાદ પલટણ ઉરી તરફ આગળ વધી અને તેને હુમલાખોરો પાસેથી પરત મેળવ્યું. એક ચોકી નાલવા નામે ઉરી પર નજર રાખી શકાય તે રીતે જેલમ નદીના સામા કાંઠે ઉભી કરી. પાકિસ્તાનીઓએ આ ચોકી કબ્જે કરવા અનેક પ્રયાસો કર્યા જે તમામ નિષ્ફળ બનાવવામાં આવ્યા. એક આવા હુમલા દરમિયાન નાયક ચાંદ સિંઘને મરણોપરાંત મહાવીર ચક્ર મળ્યું.
ડિસેમ્બર ૧૨ના રોજ ઉરી ખાતેથી ૧લી શીખ એ એક ચોકિયાત ટુકડી મોકલી. તેના પર મોટી સંખ્યામાં પાકિસ્તાની સૈનિકોએ ભટગિરાન ગામ આગળ હુમલો કર્યો. ભીષણ લડાઈમાં પલટણે મોટી સંખ્યામાં સૈનિકો ગુમાવ્યા. શીખ પલટણના ૬૨ સૈનિકો શહીદ થયા અને ૬૦ ઘાયલ થયા. જેમાં અફસરો, જુનિયર અફસરો અને સૈનિકો હતા. તેમાં જેમાદાર નંદ સિંઘ પણ હતા જેમને બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન બર્મા ખાતે વિક્ટોરીયા ક્રોસ એનાયત કરાયો હતો. પાકિસ્તાન તરફે ૩૦૦ સૈનિકો માર્યા ગયા. શીખ પલટણને બે મહાવીર ચક્ર (સુબેદાર બિશન સિંઘ અને જેમાદાર નંદ સિંઘ) અને બે વીર ચક્ર (સુબેદાર ગુરચરણ સિઘ અને જેમાદાર માલ સિંઘ). પલટણને બાદમાં શ્રીનગર ખાતે ખસેડાઈ અને ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૮માં તેણે હન્દવારા, કુપવાડા અને ત્રેહગામ પરત મેળવ્યાં. તે તિથવાલને પરત કબ્જે કરવાની કાર્યવાહીમાં પણ સામેલ હતી. ઓક્ટોબર ૧૩, ૧૯૪૮ના રોજ લાન્સ નાયક કરમસિંહ તિથવાલ ક્ષેત્રમાં રીંછમાર ગલી ખાતે ત્રણ સૈનિકો સાથે એક ચોકી સંભાળી રહ્યા હતા. તે સમયે મોટા પ્રમાણમાં દુશ્મનોએ હુમલો કર્યો તેમણે કંપની કમાંડરને જાણ કરી અને દુશ્મન પર ગોળીબાર કરવા લાગ્યા. દુશ્મનોએ તેમની ચોકી પર અનેક હુમલા કર્યા અને તેઓ બે વખત ઈજાગ્રસ્ત પણ થયા. આખરી હુમલા દરમિયાન તેઓ ચોકીમાંથી બહાર આવી અને બે દુશ્મનોને સંગીન વડે મારી નાખ્યા. તેમના એકમાત્ર ઇજા વિહોણા સાથીની મદદથી બંને ઘાયલ સૈનિકોને સલામત સ્થળે પહોંચાડ્યા અને કાર્યવાહી માટે તેમને પરમવીર ચક્ર અપાયું. સમગ્ર કાશ્મીરના યુદ્ધ દરમિયાન પલટણને એક પરમવીર ચક્ર, ચાર મહાવીર ચક્ર, ૨૨ વીર ચક્ર અને ૩૨ સન્માનીય ઉલ્લેખો મળ્યા.
આ યુદ્ધ દરમિયાન ૭મી શીખ પલટણ પણ હંદવારા અને કુપવાડા ખાતે લડી હતી અને બાદમાં તિથવાલ ક્ષેત્રમાં તૈનાત હતી.
ઓપરેશન પોલો
૧૯૪૮માં ૨જી શીખ હૈદરાબાદ ને કબ્જે કરવાની પોલિસ કાર્યવાહીમાં સામેલ હતી. તે નાલદુર્ગ કિલ્લાના વિસ્તારમાં હતી. ૧૭મી શીખ ઔરંગાબાદ અને ત્રીજી શીખ જાલના વિસ્તાર પર કબ્જો કરવામાં સામેલ હતી. જાલના વિસ્તારમાં કાર્યવાહીમાં સામેલ હવાલદાર જોગીન્દર સિંઘને પાછળથી ૧૯૫૬માં નાગાલેંડ ખાતે આતંકવાદીઓ સાથે લડતાં મરણોપરાંત અશોક ચક્ર અપાયું હતું.
૧૯૬૨નું ભારત-ચીન યુદ્ધ
આ યુદ્ધમાં ૧લી શીખ તવાંગ વિસ્તાર અને ૪થી શીખ વાલોન્ગ વિસ્તારમાં તૈનાત હતી. સુબેદાર જોગીન્દર સિંહ ની આગેવાની હેઠળ ૨૩ સૈનિકો તોંગપેન્ગ લા ખાતે તૈનાત હતા. આ ભીષણ લડાઈમાં પ્લાટુનના ત્રણ સૈનિકો જે લડાઈના અંત ભાગમાં ગોળીઓ ખતમ થવાથી તે લેવા પલટણના મુખ્યાલય ખાતે મોકલાયા હતા તે જીવિત બચ્યા. તે પ્લાટુન છેલ્લી ગોળી અને છેલ્લા સૈનિક સુધી લડી. છેલ્લે સંગીન વડે બચેલા સૈનિકોએ કરેલા હુમલાને પાસેના પહાડ પર તૈનાત આસામ રાયફલ્સ ના સૈનિકોએ નિહાળ્યો હતો. તે બાદ સુબેદાર જોગીન્દર સિંઘ મરણોતોલ હાલતમાં ચીનના યુદ્ધકેદી બન્યા જેણે સારવાર આપી પરંતુ તેઓ શહીદ થયા. તેમના અસ્થિઓ ચીને સંભાળીને રાખ્યા અને યુદ્ધ બાદ ભારતને સોંપ્યા.
ચીની સૈનિકો આગળ વધ્યા અને જોગીન્દર સિંઘની જ કંપની સાથે લડાઈમાં ઉતર્યા જે કેપ્ટન હરિપાલ કૌશિકના નેતૃત્વ હેઠળ હતી. કંપનીએ પોતાની ચોકીઓ જાળવી રાખી અને ચીનીઓને પાછા હટાવ્યા. ચીની સૈનિકોએ તેમની ચોકીઓથી દૂર રહી આગળ વધવા પ્રયાસ કર્યો. તે દરમિયાન સમગ્ર તવાંગ વિસ્તારમાંથી સેનાને પાછા હટવા આદેશ મળ્યો હતો.
૧૯૬૫નું ભારત પાકિસ્તાન યુદ્ધ
૧૯૬૫માં રેજિમેન્ટ ૧૦ પલટણ ધરાવતી હતી. પાકિસ્તાનીઓ દ્વારા થતી ઘૂસણખોરી રોકવા ૧લી શીખ તે તિથવાલ ક્ષેત્રમાં હતી તેણે પાકિસ્તાની ચોકીઓ પર હુમલો કર્યો અને રીછમાર ટેકરીઓ અને પીર સાહેબા કબ્જે કર્યા. પીર સાહેબા ખાતેથી ભારતીય સૈનિકો મોટા વિસ્તારમાં પાકિસ્તાનીઓની હિલચાલ જોઈ શકતા હતા. પાકિસ્તાને આ ચોકી પરત મેળવવા અનેક હુમલા કર્યા પણ તેઓ નિષ્ફળ રહ્યા. ૭મી શીખ 'ઓપી હિલ' કબ્જે કરવાની કાર્યવાહીમાં ડોગરા રેજિમેન્ટ અને શીખ લાઇટ્ ઇન્ફન્ટ્રી ત્રણ પલટણમાંની એક હતી.
૧૯૭૧નું યુદ્ધ
આ યુદ્ધમાં શીખ પલટણોએ મોટી સંખ્યામાં ભાગ લીધો જેમાંની મોટાભાગની પશ્ચિમિ ક્ષેત્રમાં હતી. ૮મી પલટણ પુંચ અને ૯મી તંગધર ખાતે હતી.
પુંચ ખાતે પિકેટ ૪૦૫ અને ૪૦૬ મહત્ત્વના હતા અને પાકિસ્તાની સેનાએ મોટી સંખ્યામાં તેના પર હુમલો કર્યો. તેમનું લક્ષ્યાંક પુંચ પર કબ્જો કરવાનું હતું અને તે માટે આ ચોકી પર કબ્જો જરૂરી હતો. બે દિવસની ભીષણ લડાઈ બાદ શીખોએ પાકિસ્તાનીઓને મારી હટાવ્યા. આ દરમિયાન ૮મી જાટ રેજિમેન્ટ ના સૈનિકોને તેમની મદદ માટે મોકલાયા હતા.
૫મી શીખ છામ્બ વિસ્તારમાં હતી અને તે ૫મી આસામ રેજિમેન્ટ અને ૧લી ગુરખા રાઇફલ્સ ની વચ્ચેના વિસ્તારમાં તૈનાત હતી. ૪થી ડિસેમ્બરે પાકિસ્તાની વાયુસેના અને તોપખાનાએ તે વિસ્તારમાં હુમલાઓ કર્યા. ત્રણ દિવસ સુધી આ ત્રણે પલટણો પર પાકિસ્તાની પાયદળ અને વાયુસેના તેમજ તોપખાના વડે હુમલા થતા રહ્યા. આ પલટણો તમામ હુમલા ખાળવામાં સફળ રહી. શીખ પલટણે ૪૧ સૈનિકો ગુમાવ્યા અને તેને બે મહાવીર ચક્ર, બે વીર ચક્ર એનાયત કરાયાં.
૮૦નો તોફાની દાયકો
દાયકાની શરૂઆતમાં જ ૧૯૭૯માં ૧લી શીખને કે જે બ્રિટિશ કોમનવેલ્થની સૌથી વધુ પુરસ્કૃત પલટણ હતી તેને યાંત્રિક રેજિમેન્ટ ની ૪થી પલટણ તરીકે બદલવામાં આવી. પલટણના રંગરૂટોના પસંદગીના ધોરણ પણ બદલવામાં આવ્યા. રેજિમેન્ટના મુખ્યાલયને રામગઢ ખાતે બદલવામાં આવ્યું.
૭મી, ૧૬મી, ૧૭મી અને ૨૨મી એમ ચાર શીખ પલટણોએ શ્રીલંકા ખાતે શાંતિ સેનામાં ભાગ લીધો. તેમણે ચાર વીર ચક્ર મેળવ્યાં.
કારગિલ યુદ્ધ
૧૯૯૯ના કારગિલ યુદ્ધ માં ૮મી અને ૧૪મી શીખ કાર્યવાહીમાં જોડાઈ હતી. ૮મી શીખ ટાઈગર હિલને કબ્જે કરવાની કાર્યવાહીમાં સામેલ હતી જેમાં તેના ૩૫ સૈનિકો શહીદ થયા અને ત્રણ વીર ચક્ર અને આઠ સેના મેડલ મેળવ્યા.
૧૪મી શીખ ચોરબટ લા વિસ્તારમાં કાર્યવાહીમાં સામેલ હતી. તેમણે પોઇન્ટ ૫૬૨૦, ૫૫૧૨, ૫૨૩૨, ૫૩૧૦ અને ૬૦૪૧ કબ્જે કર્યા. નાયબ સુબેદાર જસબીર સિંઘે ૧૯,૦૦૦ ફિટની ઉંચાઈ પર ચોકી સ્થાપી.
ભરતી
રંગરૂટો પંજાબ અને આસપાસના રાજ્યોમાં વસતા શીખ સમુદાયમાંથી જ લેવામાં આવે છે. અફસરો કોઈપણ રાજ્ય અને સમુદાયમાંથી આવી શકે છે.
૧૩મી શીખ પલટણની ચાર કંપનીઓ શરૂઆતમાં અલગ અલગ સમુદાયની ઉભી કરાઈ હતી જેમાં શીખ, ડોગરા, ગઢવાલી અને દક્ષિણ ભારતીયો હતા. જોકે પાછળથી તેને શીખ માત્ર કરી દેવાઈ હતી.
એકમો
અન્ય
ઓસ્લો
250px|thumb|ઓસ્લો બંદર 250px|thumb|ઓસ્લો સેન્ટ્રલ સ્ટેશન ઓસ્લો શહેર યુરોપ મહાદ્વીપ માં સ્થિત નોર્વે દેશની રાજધાની છે. ઓસ્લો નોર્વે દેશનું સૌથી મોટુ શહેર છે.
શ્રેણી:યુરોપનાં શહેરો શ્રેણી:રાજધાની
ખેંગારપર (તા. લખપત)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
ઓયણા (તા. ઉના)
ઓયણા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ચેલેશન
ચેલેશન એ મેટલ આયનો સાથે આયનો અને પરમાણુઓના બંધનનો એક પ્રકાર છે. તેમાં પોલિડેન્ટેટ (મલ્ટીપલ બોન્ડેડ) લિગાન્ડ અને સિંગલ સેન્ટ્રલ મેટલ અણુ વચ્ચે બે કે તેથી વધુ અલગ સંકલન બોન્ડની રચના અથવા હાજરીનો સમાવેશ થાય છે. આ લિગાન્ડ્સને ચેલન્ટ્સ, ચેલેટર્સ, ચેલેટિંગ એજન્ટ્સ અથવા સિક્વેસ્ટરિંગ એજન્ટ્સ કહેવામાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે કાર્બનિક સંયોજનો હોય છે, પરંતુ આ જરૂરી નથી, જેમ કે ઝિંકના કિસ્સામાં છે અને તેનો ઉપયોગ વિલ્સન રોગવાળા લોકોમાં તાંબાના શોષણને રોકવા માટે જાળવણી ઉપચાર તરીકે થાય છે.
ચેલેશન પોષક પૂરવણીઓ પ્રદાન કરવા માટે, શરીરમાંથી ઝેરી ધાતુઓને દૂર કરવા માટે ચેલેશન થેરાપીમાં, એમઆરઆઈ સ્કેનિંગમાં કોન્ટ્રાસ્ટ એજન્ટ તરીકે, સજાતીય ઉત્પ્રેરકનો ઉપયોગ કરવાના ઉત્પાદનમાં, રાસાયણિક પાણીની સારવારમાં ધાતુઓને દૂર કરવામાં મદદ કરવા અને ખાતરોમાં ઉપયોગી છે.
ધરમપુર રજવાડું
thumb|ઇમ્પિરિયલ ગેઝેટિયર ઓફ ઇન્ડિયામાં ધરમપુર રજવાડું thumb|275x275px|ધરમપુર રજવાડાના રાજવી પરિવારના વંશજ પાસેની સ્ટાન્ડર્ડ હેરાલ્ડ કાર. ધરમપુર રજવાડું  બ્રિટિશ શાસન સમયનું ભારતનું એક રજવાડું હતું. તેના છેલ્લા શાસકે ભારતમાં ભળી જવા માટે 10 જૂન 1948 ના રોજ સંમતિ દર્શાવી હતી.
ભૂગોળ
ધરમપુર રજવાડું ૧,૮૨૩ ચોરસ કિમીનો વિસ્તાર ધરાવતું હતું   અને બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીની સુરત પ્રેસિડેન્સી હેઠળ આવતું હતું. તે ગુજરાત રાજ્યના ધરમપુર શહેરમાં આવેલું હતું. આજે ધરમપુર પર્યટકોને આકર્ષતો રાજવી વારસો ધરાવતું નાનું અને શાંત શહેર છે. ધરમપુર વઘઇ-વાંસદા દ્રુતગતિ માર્ગ પર વઘઇથી ૩૦ કિમી દૂર આવેલું છે. આ શહેર સ્વર્ગવાહિની નદીના કાંઠે સહ્યાદ્રિ પર્વતમાળાની તળેટીમાં આવેલું છે. પર્યટકોના આકર્ષણોમાં જાપાનીઝ બગીચો, લક્ષ્મીનારાયણ મંદિર, વિલ્સન હીલ અને લેડી વિલ્સન સંગ્રહાલયનો સમાવેશ થાય છે.
ઇતિહાસ
ધરમપુરની સ્થાપના ૧૨૬૨માં થઇ હતી. ૧૭૬૬માં તેની રાજધાની મંદવેગાનમાં ખસેડવામાં આવી તે શહેરનું નામ ધરમપુર કરવામાં આવ્યું. ૩૧ ડિસેમ્બર ૧૮૦૨ના રોજ ધરમપુર બ્રિટિશ આશ્રિત રાજ્ય બન્યું. રાજ્યના શાસકો સિસોદીયા કુળના રાજપૂત હતા. શાસકોને રાણા મહારાણા સાહેબનો ખિતાબ મળતો હતો અને તેમને ૯ તોપોની સલામી બ્રિટિશ સત્તા દ્વારા આપવામાં આવતી હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં રજવાડાં
ખાખણા (તા. વાંકાનેર)
ખાખણા (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખાખણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાંકાનેર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
નૉર્વેજિયન ભાષા
નૉર્વેજિયન ભાષા યુરોપ મહાદ્વીપ માં આવેલ નોર્વે નામ ના દેશ મા બોલવામા આવે છે.જ્યાં તે સત્તાવાર ભાષા છે.
નૉર્વે,નોર્ડિક કાઉન્સિલ બન્ને ની સત્તાવાર ભાષા નૉર્વેજિયન ભાષા છે.
અનુવાદ
"Jeg er fra Norge"
ભારતમાં સ્ત્રી ભ્રૂણહત્યા
ભારતમાં સ્ત્રી ભ્રૂણહત્યા એ કાનૂની પદ્ધતિઓની બહાર સ્ત્રી ભ્રૂણનાં ગર્ભપાત છે. ભારતમાં સ્ત્રી ભ્રૂણ હત્યાની સંખ્યા દિવસેને દિવસે વધી રહી છે. કુદરતી લિંગ ગુણોત્તર ૧૦૩ અને ૧૦૭ ની વચ્ચે માનવામાં આવે છે અને તેના ઉપરની કોઈપણ સંખ્યા સ્ત્રી ભ્રૂણ હત્યાના સૂચક તરીકે માનવામાં આવે છે. દાયકાની ભારતીય વસ્તી ગણતરી મુજબ ૦-૬ વર્ષના વયજૂથમાં, ભારતમાં ૧૯૬૧માં ૧૦૦ સ્ત્રીઓ દીઠ ૧૦૨.૪ પુરુષો હતા, ૧૯૮૦માં આ આંકડો ૧૦૪.૨, ૨૦૦૧માં ૧૦૭.૫, ૨૦૧૧માં ૧૦૮.૯ થયો હતો.
ભારતના તમામ પૂર્વી અને દક્ષિણ રાજ્યોમાં બાળ લિંગનું પ્રમાણ સામાન્ય પ્રાકૃતિક શ્રેણીમાં છે, પરંતુ કેટલાક પશ્ચિમ અને ખાસ કરીને ઉત્તર પશ્ચિમ રાજ્યો જેવા કે મહારાષ્ટ્ર, હરિયાણા, જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં (૨૦૧૧ની ગણતરી પ્રમાણે અનુક્રમે ૧૧૮, ૧૨૦ અને ૧૧૬) નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં વધારે છે. રાજસ્થાનમાં ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરીમાં બાળ લિંગ ગુણોત્તર ૧૧૩, ગુજરાતમાં ૧૧૨ અને ઉત્તર પ્રદેશમાં ૧૧૧ હતો.
ભારતીય વસ્તી ગણતરીની માહિતી સૂચવે છે કે અસામાન્ય લિંગ ગુણોત્તર અને વધુ સારી સામાજિક-આર્થિક સ્થિતિ અને સાક્ષરતા વચ્ચે સકારાત્મક સંબંધ છે. આ ભારતમાં દહેજ પ્રણાલી સાથે જોડાયેલ હોઈ શકે છે જ્યાં દહેજ મૃત્યુ થાય છે જ્યારે કોઈ છોકરીને આર્થિક બોજ તરીકે જોવામાં આવે છે. ૧૯૯૧, ૨૦૦૧ અને ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરીના આંકડા મુજબ શહેરી ભારતમાં ગ્રામીણ ભારત કરતા શહેરી ભારતમાં બાળ લિંગ ગુણોત્તરનું પ્રમાણ વધારે છે જે સ્ત્રી ભ્રૂણહત્યાને સૂચવે છે. એ જ રીતે ૧૦૦ છોકરીઓ દીઠ ૧૧૫ કરતા વધારે છોકરાઓનો બાળ લિંગ ગુણોત્તર એવા વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે જ્યાં મુખ્ય બહુમતી હિન્દુ, મુસ્લિમ, શીખ અથવા ખ્રિસ્તી છે; આ ઉપરાંત ૧૦૦ છોકરીઓ દીઠ ૧૦૪ થી ૧૦૬ છોકરાઓનો "સામાન્ય" બાળ લિંગ ગુણોત્તર એવા વિસ્તારોમાં પણ જોવા મળે છે જ્યાં મુખ્ય બહુમતી હિન્દુ, મુસ્લિમ, શીખ અથવા ખ્રિસ્તી છે. આ માહિતી એવી કોઈપણ પૂર્વધારણાઓનો વિરોધાભાસ કરે છે કે જે સૂચવે છે કે લિંગની પસંદગી એ પુરાતન પ્રથા છે જે અભણ, ગરીબ વર્ગ અથવા ભારતીય સમાજના ખાસ ધર્મમાં જ થાય છે.
એવી પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે કે શું આ ઉચ્ચ લૈંગિક ગુણોત્તર ફક્ત સ્ત્રી ભ્રૂણ હત્યાને કારણે છે અથવા કેટલાક કુદરતી કારણો દ્વારા આ શક્ય થયું છે. ભ્રૂણ લિંગ પરીક્ષણ પર પ્રતિબંધ અને સજા માટે ભારત સરકારે ૧૯૯૪ માં પ્રિ-કન્સેપ્શન અને પ્રિ-નેટલ ડાયગ્નોસ્ટિક ટેક્નિક્સ એક્ટ (પીસીપીએનડીટી) પસાર કર્યો હતો. આ કાયદા અંતર્ગત ભારતમાં હાલમાં કોઈ પણ ગર્ભનું લિંગ પરીક્ષણ કરવું અથવા તેને જાહેર કરવું ગેરકાયદેસર છે. જો કે, એની ટીકા એવી રીતે કરવામાં આવી રહી છે કે તંત્ર અને અધિકારીઓ દ્વારા પીસીપીએનડીટી એક્ટને નબળી રીતે લાગુ કરવામાં આવ્યો છે.
ચીમનલાલ ત્રિવેદી
ચીમનલાલ શિવશંકર ત્રિવેદી (૨ જૂન ૧૯૨૯ – ૩૦ જાન્યુઆરી ૨૦૧૫) ગુજરાતી ભાષાના વિવેચક અને સંપાદક છે.
જીવન
તેમનો જન્મ ગુજરાતના મુજપુરમાં ‍(હવે પાટણ જિલ્લા માં) થયો હતો. ૧૯૫૦માં બી.એ. ૧૯૫૨માં એમ.એ.ની પદવીઓ મેળવ્યા પછી તેમણે ૧૯૬૧માં પીએચ.ડી. પૂર્ણ કર્યું. ૧૯૫૧થી તેમણે વિભિન્ન કૉલેજોમાં ગુજરાતીનું અધ્યાપન કર્યું અને છેલ્લે સેન્ટ ઝેવિયર્સ કૉલેજ, અમદાવાદ માં ગુજરાતીના પ્રાધ્યાપક રહ્યા હતા.
સર્જન
પિંગલ દર્શન (૧૯૫૩) છંદવિષયક માહિતી આપતું એમનું પ્રારંભિક પરિચયપુસ્તક છે. ઊર્મિકાવ્ય (૧૯૬૬)માં ઊર્મિકાવ્યનાં સ્વરૂપ, વિકાસ તથા વિભિન્ન પ્રકારો વિશે વિગતે ચર્ચા છે. પીએચ.ડી.ના અભ્યાસના ફળરૂપે મળેલો કવિ નાકર-એક અધ્યયન (૧૯૬૬) એમનો નોંધપાત્ર ગ્રંથ છે. એમાં મધ્યકાલીન કવિ નાકરની બધી પ્રગટ-અપ્રગટ કૃતિઓનું ઝીણવટભર્યું પરીક્ષણ કરી નાકર વિશેની પ્રચલિત સમજ પર નવો પ્રકાશ ફેંકયો છે. આ અભ્યાસનું અનુસંધાન ગુજરાતી ગ્રંથકાર શ્રેણીની નાકર (૧૯૭૯) પુસ્તિકામાં તથા ગુજરાતી સાહિત્યનો ઇતિહાસ- ખંડ ૨ માં જળવાયું છે. ચોસઠનું ગ્રંથસ્થ વાઙમય (૧૯૭૨)માં વિવિધ વિષયના ગ્રંથોની સૂઝ અને સમભાવપૂર્વક તપાસ છે. ભાવલોક (૧૯૭૬) અને ભાવમુદ્રા (૧૯૮૩)માં કવિતાની વ્યાપક ચર્ચા કરતા, મધ્યકાલીન અને અર્વાચીન અતિખ્યાત અને અલ્પખ્યાત કવિઓની કવિતા વિશેના તથા કૃતિ-અવલોકનના લેખો છે. ભાવમુદ્રામાંનો ગુજરાતીમાં છંદોરચના એ દીર્ઘ લેખ ગુજરાતીમાં થયેલા છંદવિષયક પ્રયોગોની સારી તપાસ છે.
આપણાં ખંડકાવ્યો (૧૯૫૭), સુદામાચરિત્ર (૧૯૬૩), કુંવરબાઈનું મામેરું (૧૯૬૪), અભિમન્યુ આખ્યાન (૧૯૬૭), વિરાટ પર્વ (૧૯૬૯), કાલેલકર ગ્રંથાવલિ (૧૯૮૧) વગેરે એમનાં અન્ય સાથેનાં સંપાદનો છે. ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા પ્રકાશિત ગુજરાતી સાહિત્યનો ઇતિહાસ તથા ગ્રંથ અને ગ્રંથકાર- ભા.૧૧ (૧૯૬૬)માં પણ એમનું સહસંપાદન છે. મધ્ય યુગીન ઉર્મિકાવ્યો (૧૯૯૮‌), મધ્ય યુગીન ગુજરાતી કવિતાઓનું સંકલન, ચિનુ મોદી સાથેનું સહસંપાદન છે.
પુરસ્કારો
૨૦૦૯માં તેમને રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક એનાયત થયો હતો.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી: ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા શ્રેણી:૧૯૨૯માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૫માં મૃત્યુ
સયાજી વૈભવ સાર્વજનિક પુસ્તકાલય
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:નવસારી જિલ્લો શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
માયા સીતા
thumb|283x283px|રામાયણ મહાકાવ્યની કેટલીક આવૃત્તિઓ અનુસાર રાવણ માયા સીતાનું અપહરણ કરે છે, ત્યારે અસલી સીતા અગ્નિમાં છુપાયેલા રહે છે. માયા સીતા (અથવા છાયા સીતા) હિંદુ મહાકાવ્ય રામાયણના કેટલાક રૂપાંતરો અનુસાર વાસ્તવિક દેવી સીતા (મહાકાવ્યની નાયિકા)નું મિથ્યા રૂપ હશે, જેનું લંકાના દાનવ રાજા રાવણ દ્વારા અપહરણ કરવામાં આવ્યું હતું.
રામાયણમાં અયોધ્યાના રાજકુમાર અને ભગવાન વિષ્ણુના અવતાર રામની પત્ની સીતાનું અપહરણ કરીને રાવણ તેમને લંકા ખાતે બંદી બનાવી રાખે છે. સીતાને રામ તેમના અપહરણકર્તાનો વધ કરી બચાવે છે. સીતાનો રામ દ્વારા ફરીથી સ્વીકાર કરતાં પહેલાં તેમને અગ્નિ પરીક્ષા આપવી પડે છે. જે દ્વારા તેણી પોતાની પવિત્રતા પોતાના પતિ સમક્ષ સાબિત કરે છે. મહાકાવ્યના કેટલાંક સંસ્કરણો અનુસાર અગ્નિ દેવતા માયા સીતાની રચના કરે છે, જેનું મૂળ સ્વરૂપે રાવણ દ્વારા અપહરણ કરવામાં આવ્યું છે અને જેને યાતનાઓ સહન કરવી પડે છે, ત્યારે વાસ્તવિક સીતા અગ્નિમાં જ છુપાયેલા રહે છે. અગ્નિ પરીક્ષા દરમિયાન માયા સીતા અને વાસ્તવિક સીતા પોતાની સ્થિતિઓ બદલી કાઢે છે. થોડા ગ્રંથો અનુસાર માયા સીતા અગ્નિ પરીક્ષા દરમિયાન જ નષ્ટ થઈ જાય છે, જ્યારે કેટલાક વર્ણવે છે કે આશીર્વાદ મળ્યા પછી તેમના મહાકાવ્ય નાયિકા દ્રૌપદી અથવા પદ્માવતીના સ્વરૂપમાં પુનર્જન્મ થાય છે. કેટલાક ગ્રંથો અનુસાર માયા સીતાનો અગાઉના જન્મમાં વેદવતી હતી, કે જેને રાવણ ઉત્પીડિત કરવા માટે પ્રયાસ કરે છે.
ગ્રંથ સૂચિ
શ્રેણી:રામાયણ
ઓલવાણ (તા. ઉના)
ઓલવાણ એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વેર ધ માઇન્ડ ઈઝ વિધાઉટ ફીઅર
વેર ધ માઇન્ડ ઈઝ વિધાઉટ ફીઅર (બંગાળી: চিত্ত যেথা ভয়শূন্য, ઉચ્ચારણ: t͡ʃit̪t̪o Jet̪hɐ Bhɔyʃunno, અંગ્રેજી લિપ્યંતરણ: Chitto Jetha Bhoyshunno) એ ભારતની આઝાદી પહેલા ૧૯૧૩ ના નોબેલ વિજેતા રવિન્દ્રનાથ ટાગોર દ્વારા લખેલી એક કવિતા છે. તે નવા અને જાગૃત ભારત પ્રત્યેની ટાગોરની દ્રષ્ટિનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. મૂળ કવિતા ૧૯૧૦ માં પ્રકાશિત થઈ હતી અને ૧૯૧૦ ના સંગ્રહ ગીતાંજલિમાં અને ટાગોરના પોતાના અનુવાદમાં, તેને ૧૯૧૨ ના અંગ્રેજી સંસ્કરણમાં શામેલ કરવામાં આવી હતી. ગીતાંજલિની ૩૫મી કવિતા 'વેર ધ માઇન્ડ ઈઝ વિધાઉટ ફીઅર', ટાગોરની ઉત્તમ કવિતાઓમાં એક છે. તે કવિની પ્રતિબિંબીત ભાવનાની અભિવ્યક્તિ કરે છે અને તેમાં પોતાના આઝાદી પૂર્વેના ભારતના સમયની સરળ પ્રાર્થના છે.
અંગ્રેજી અનુવાદ
Where the mind is without fear and the head is held high; Where knowledge is free; Where the world has not been broken up into fragments By narrow domestic walls; Where words come out from the depth of truth; Where tireless striving stretches its arms towards perfection;
Where the clear stream of reason has not lost its way; Into the dreary desert sand of dead habit; Where the mind is led forward by thee; Into ever-widening thought and action; Into that heaven of freedom, My Father, let my country awake.
ગુજરાતી અનુવાદ
ચિત્ત જ્યાં ભાવશૂન્ય છે,શિર જ્યાં ઉન્નત રહે છે, જ્ઞાન જ્યાં મુક્ત છે, ઘરઘરના વડાઓએ જ્યાં રાતદિવસ વસુધાના નાના નાના ટુકડા કરી મુક્યા નથી, વાણી જ્યાં સુધી હદયના ઝરણામાંથી વહે છે, કર્મનો પ્રવાહ જ્યાં દિશાએ દિશાએ અજસ્ત્રપણે સફળતા ભણી ઘસે છે, તુચ્છ આચારની મરુ-રેતી જ્યાં વિચારનાં ઝરણાંને ચૂસી લેતી નથી - પૌરુષને શતધા છિન્નભિન્ન કરી નાખતી નથી, તું જ્યાં સકલ કર્મ અને વિચારનો અગ્રણી છે : તે સ્વાતંત્ર્ય-સ્વર્ગમાં, હે પિતા, તારે પોતાના હાથે નિર્દય આઘાત કરીને, ભારતને જાગૃત કર.
નગીનદાસ પારેખનો અનુવાદ
ચિત્ત જ્યાં ભયશૂન્ય છે, શિર જ્યાં ઉન્નત રહે છે, જ્ઞાન જ્યાં મુક્ત છે,જ્યાં ઘર ઘરના વડાઓએ રાતદિવસ પોતાના આંગણામાં વસુધાના નાના નાના ટુકડા નથી કરી મૂક્યા, વાણી જ્યાં હ્રદયઝરણમાંથી સીધી વહે છે, કર્મનો પ્રવાહ જ્યાં અનિવાર રીતે દેશે દેશે અને દિશાએ દિશાએ અજસ્રપણે સહસ્ત્રવિધ સફળતા પ્રતિ ધસે છે, તુચ્છ આચારની મરુનિ રેતી જ્યાં વિચારનાં ઝરણાંને ગ્રસી લેતી નથી- પૌરુષને શતધા છિન્નભિન્ન કરી નાખતી નથી, હંમેશા તુ જ્યાં સકલ કર્મ,વિચાર અને આનંદનો નેતા છે, તે સ્વર્ગમાં તારે પોતાને હાથે નિર્દય આઘાત કરીને, હે પિતા, ભારતને જગાડ.
ઇતિહાસ અને અનુવાદ
સંભવત: આ કવિતા ૧૯૦૦ માં રચાઈ હતી. તે વોલ્યુમ નૈવિધ્ય માં (૧૯૦૧ જુલાઈ, બંગાળી ) પ્રાર્થના એવા શિર્ષક હેઠળ પ્રકાશિત થઇ હતી. અંગ્રેજી અનુવાદ ૧૯૧૧ ની આસપાસ થયો હતો જ્યારે વિલિયમ રોથેન્સ્ટેઇનની વિનંતી પછી ટાગોર તેમના કેટલાક કામો અંગ્રેજીમાં અનુવાદિત કરી રહ્યા હતા. તે ૧૯૧૨ માં ઈન્ડિયા સોસાયટી, લંડન દ્વારા પ્રકાશિત અંગ્રેજી ગીતાંજલીની ૩૫ મી કવિતા તરીકે પ્રકાશિત થઇ હતી. 1917 માં, ટાગોરે કલકત્તામાં ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ અધિવેશનમાં અંગ્રેજી સંસ્કરણ (પછી 'ભારતીય પ્રાર્થના' શીર્ષક) વાંચ્યું.
અંગ્રેજી ગીતાંજલિ માટે ટાગોરના મોટાભાગના અનુવાદોની જેમ, અંગ્રેજી પ્રસ્તુતિની લગભગ દરેક લીટી નોંધપાત્ર રીતે સરળ કરવામાં આવી છે. અંગ્રેજી આવૃત્તિ માં લાઈન ૬ માણસાઇ (পৌরুষ) સંદર્ભને બાદ કરે છે, અને મૂળનો કડક અંત, જ્યાં પિતાને "દયા વિના સૂતાં રાષ્ટ્ર પર પ્રહાર" કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
આ કવિતા ઘણીવાર ભારતમાં પાઠયપુસ્તકોમાં જોવા મળે છે અને તે બાંગ્લાદેશમાં પણ લોકપ્રિય છે. આ ગીતનું એક સિંહાલા અનુવાદ છે જેનું નામ છે "મેગે દેશાયા અવધિ કરણુ મેના પિયાની" જેનું મહાગમા સેકરા દ્વારા સિંહાલામાં ભાષાંતર થયું હતું.
સંસ્કૃતિ
આ કવિતાએ બંગાળી અને ભારતીય ઉપખંડની સંસ્કૃતિને ખૂબ પ્રભાવિત કરી છે. એ.આર. રહેમાને આ કવિતાના આધારે 'જાગાઓ મેરે દેશ કો' નામનું ભારતીય સ્વતંત્રતા દિવસ ગીત બનાવ્યું હતું, જેમાં કીમ મ્યુઝિક કન્ઝર્વેટરીની એક કવિતા દર્શાવવામાં આવી હતી. આ ગીતને એમટીવી કોક સ્ટુડિયોમાંથી ૮ વાગ્યે રજુ આવ્યું હતું.
આમિર ખાને ટેલિવિઝન શો સત્યમેવ જયતેના છેલ્લા એપિસોડમાં કવિતાના હિન્દી સંસ્કરણનો અનુવાદ કર્યો હતો.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાએ ૨૧ માં ભારતીય સંસદને સંબોધતા આ કાવ્યની પંક્તિઓને ટાંકી હતી.
કાત્યાયની
હિંદુ ધર્મનાં પૌરાણિક શાસ્ત્રોમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે કાત્યાયની એ નવદુર્ગાનું છઠ્ઠુ સ્વરૂપ છે. તેમને ચાર ભુજાઓ છે, તેમણે એક હાથમાં કમળ ધારણ કરેલાં છે અને બીજા હાથમાં ચંદ્રહાસા નામક તલવાર ધારણ કરી છે. ત્રીજો અને ચોથો હાથ અભયમુદ્રા અને વરદમુદ્રામાં છે. તેમનું વાહન સિંહ છે. નવરાત્રીના છઠ્ઠા દિવસે નવદુર્ગાનાં આ સ્વરૂપનું પૂજન અર્ચન કરાય છે.
પૌરાણિક કથા પ્રમાણે ઋષિ કતને કાત્યા નામક એક પુત્ર હતો. ઋષિ કતને પુત્રીની મહેચ્છા હતી. તેમણે ઉગ્ર તપસ્યા દ્વારા દેવી પાસેથી પોતાની પુત્રી સ્વરૂપે અવતરવાનું વરદાન પ્રાપ્ત કર્યું. અને આમ દેવી દુર્ગાનાં અવતાર એવા કાત્યાયની સ્વરૂપે ઋષિ કતને ત્યાં જનમ્યા.
કાત્યાયનનો એક અર્થ ’નિકંદન’ પણ છે. એ ઉપરાંત કાત્યાયન નામક એક વિદ્વાન ઋષિનો પણ ઉલ્લેખ મળે છે. જે શ્રૌતસૂત્રકાર અને વ્યાકરણના વિદ્વાન હતા. એમની પત્ની પણ કાત્યાયની તરીકે ઓળખાયા છે. યાજ્ઞવલ્કય મુનિની પત્ની પણ કાત્યાયની તરીકે ઓળખાય છે.
શ્લોક
चन्द्रहासोज्ज्वलकरा शार्दूलवरवाहन | कात्यायनी शुभं दद्याद्देवी दानवघातिनी ||
સંદર્ભ
શ્રેણી:દેવી દેવતા શ્રેણી:નવદુર્ગા
ખાણપર (તા. વાંકાનેર)
ખાણપર (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખાણપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાંકાનેર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ખટીયા (તા. લખપત)
ખટીયા ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
થઇ જશે! (ચલચિત્ર)
થઇ જશે! ૨૦૧૬માં રજૂ થયેલ શહેરી પાશ્વભૂમિકા ધરાવતું એક ગુજરાતી ચલચિત્ર છે, જેનું લેખન અને દિગ્દર્શન નિરવ બારોટે કર્યું છે. આ ચલચિત્ર અમદાવાદ શહેરમાં પોતાના ધ્યેયને હાંસલ કરવા સંઘર્ષ કરતાં મધ્યમ વર્ગના વ્યક્તિની કથા છે. આ ચલચિત્રમાં મનોજ જોષી, મલ્હાર ઠક્કર અને મોનલ ગજ્જરે અભિનય કર્યો છે. આ ચલચિત્ર ૩ જૂન, ૨૦૧૬ના રોજ રજૂ થયું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી ચલચિત્ર
સાકરિયા (તા. મોડાસા)
સાકરિયા (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સાકરિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામ રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૮ પર અમદાવાદથી ૧૦૦ કિમી અને તાલુકા મુખ્ય મથક મોડાસાથી ૪ કિમીના અંતરે આવેલું છે. ગામમા બે તળાવ આવેલ છે.
ધાર્મિક સ્થળો
ગામમાં સાંકળેશ્વર મહાદેવ અને ભીડભંજન હનુમાન મંદિર આવેલાં છે.
હનુમાનજીનું ઐતિહાસિક મંદિર
સાકરિયા ગામમાં આવેલા શ્રધ્ધાળુઓની આસ્થાના કેન્દ્ર એવા આ મદિરમાં હનુમાનજીની ૧૦ ફૂટ લાંબી અને સૂતેલી મૂર્તિ છે. જે ભારતભરમાં માત્ર અલ્હાબાદ અને ત્યારબાદ સાકરિયા ખાતે જૉવા મળે છે. અહીં હનુમાન જયંતીના દિવસે મારુતિ યજ્ઞનુ આયોજન કરવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
કાણકિયા (તા. ગીર ગઢડા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ગીર ગઢડા તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
જાતિવાદ
જાતિ એ મોટાભાગે વ્યવસાય આધારિત અને વારસાગત ઉતરી આવેલું સામાજીક માળખું છે, જે ખાસ સામાજીક નિયમો અને પ્રતિબંધો ધરાવે છે. જાતિનો ખ્યાલ વિવિધ ધર્મોમાં રહેલો છે, પરંતુ તે ભારતીય સમાજમાં લાંબા સમયથી હજુ સુધી વ્યાપેલ છે. જોકે, ભારતના જાતિવાદનું આર્થિક મહત્વ શહેરીકરણને લીધે ઘટી ગયું છે. જાતિ પ્રથાને ઘણી વખત કીડી જેવા પ્રાણીઓમાં રહેલા સામાજીક માળખા સાથે પણ સરખાવાય છે.
સજાપુર (તા. મોડાસા)
સજાપુર (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સજાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
રાજમહેલ, મહેસાણા
રાજમહેલ ભારતના ગુજરાતના મહેસાણામાં આવેલો એક મહેલ છે. બરોડા રાજ્યના મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ ત્રીજા દ્વારા ૧૯૦૪માં બંધાવાયેલ આ મહેલ પહેલાં સરકારી કચેરી તરીકે વપરાતો હતો અને ત્યારપછી ૨૦૧૭ સુધી જિલ્લા અદાલત તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતો હતો. તેમાં ત્રણ માળ અને કુલ ૧૩૦ ઓરડા છે.
ઇતિહાસ
ગાયકવાડે વડોદરા પર વિજય મેળવ્યો અને ૧૭૨૧માં બરોડા રાજ્યની સ્થાપના કરી. તેઓએ ઉત્તર ગુજરાતમાં તેમના શાસનનો વિસ્તાર કર્યો અને પાટણને તેના વહીવટી મુખ્યમથક તરીકે સ્થાપિત કર્યું. પાછળથી કડીને મુખ્યમથક બનાવવામાં આવ્યું. ૧૮૮૭માં મહેસાણાને ગાયકવાડ બરોડા સ્ટેટ રેલ્વે દ્વારા જોડવામાં આવતા મુખ્યમથક મહેસાણા ખસેડવામાં આવ્યું.
૧૮૯૯-૧૯૦૦ના દુષ્કાળ (છપ્પનિયા દુકાળ) દરમિયાન જાહેર રાહતકાર્ય તરીકે, સયાજીરાવ ગાયકવાડ ત્રીજાએ ૧૯૦૪ (વિક્રમ સંવત ૧૯૫૬)માં inr 443532ના ખર્ચે રાજમહેલ બનાવડાવ્યો. તેની સ્થાપત્યરચના અંગ્રેજ સ્થપતિ ફ્રેડરિક વિલિયમ સ્ટીવેન્સ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તેમના પુત્ર ફતેહસિંહરાવ ગાયકવાડના વપરાશ ઇરાદે મહેલનું નિર્માણ થયું હતું; પરંતુ ટૂંક સમયમાં ફતેહસિંહરાવનું મૃત્યુ થયું હતું. ત્યારબાદ આ મહેલને નગરપાલિકાના અધિકારીઓને સોંપવામાં આવ્યો હતો. ૧૯૬૦માં નવા બનેલા મહેસાણા જિલ્લાના મુખ્યમથક તરીકે આ ઈમારતની પસંદગી કરવામાં આવી, તે સમયે સરકાર દ્વારા આ મહેલને કલેક્ટર કચેરી તરીકે વાપરવા ભાડે લેવામાં આવ્યો હતો. બાદમાં તેનો ઉપયોગ વર્ષ ૨૦૧૭ સુધી જિલ્લા અદાલત તરીકે થતો હતો. આ મહેલ ત્યારથી ઉપયોગમાં નથી અને ગાયકવાડ પરિવાર તેનો કબજો મેળાવવા માટે અદાલતમાં કાર્યવાહી ચલાવી રહ્યો છે. તેને હેરિટેજ હોટલ તેમજ સંગ્રહાલયમાં રૂપાંતરિત કરવાની તેમની દરખાસ્ત છે.
સ્થાપત્ય
આ મહેલ 30322.64 sqft માં ફેલાયેલો છે. તેમાં ત્રણ માળ અને કુલ ૧૩૦ ઓરડા છે. ભોંયતળિયે ૭૦ ઓરડા, પહેલા માળે ૫૫ ઓરડા અને બીજે માળે પાંચ ઓરડા છે. આ મહેલને ડુંગળીના આકારનો એક વિશાળ ગુંબજ અને તેવા જ આકારના આઠ નાના ગુંબજ અને એ ઉપરાંત પિરામિડ આકારના આઠ નાના ગુંબજ છે.
મહેલની સામેના ખુલ્લા ચોકમાં સયાજીરાવ ગાયકવાડ ત્રીજાની પ્રતિમા છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતના મહેલો શ્રેણી:મહેસાણા
જાટ રેજિમેન્ટ
૨૦૦ વર્ષના સેવાકાળમાં રેજિમેન્ટ ભારતમાં અને વિદેશમાં અનેક લડાઈઓમાં ભાગ લીધેલ છે. જેમાં પ્રથમ અને બીજું વિશ્વયુદ્ધ પણ સામેલ છે.
જાટ સમુદાય
left|thumb|બ્રિટિશ કાળ દરમિયાન જાટ રેજિમેન્ટનું ચિહ્ન જાટ સમુદાય મુખ્યત્ત્વે ખેડૂતો અને પશુપાલકોનો સમુદાય છે અને તે શ્રેષ્ઠ સૈનિક બનવાની ગુણવત્તા ધરાવે છે. તે પંજાબ, સિંધ, હરિયાણા, જમ્મુ, રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશ વિસ્તારમાં વર્ચસ્વ ધરાવતા હતા. જાટ રેજિમેન્ટમાં મોટાભાગના સૈનિકો હરિયાણા અને પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશના હિંદુ જાટ હોય છે. દિલ્હીની મુઘલ સલ્તનતના આટલા નજીક હોવા છતાં તેમણે સ્વતંત્રતા જાળવી રાખી હતી. તેઓ સાદગી ભરેલા, સખત મહેનતુ, પ્રામાણિક અને વફાદાર હોય છે.
રેજિમેન્ટનો ઉદ્ભવ ૧૭૯૫માં કલકત્તા સ્થાનિક સેનામાં શોધી શકાય છે. ૧૮૫૭માં જાટની પ્રથમ પલટણ ઉભી કરવામાં આવી. ૧૮૯૭માં તમામ જાટને એક પાયદળ રેજિમેન્ટમાં એકઠા કરાયા અને બાદમાં ૧૯૨૨માં સત્તાવાર રીતે ૯મી જાટ રેજિમેન્ટ ઉભી કરાઈ જેમાં ચાર પલટણો અને એક તાલીમી પલટણ હતી.
જાટની પ્રથમ પલટણ ૧૮૦૩માં ઉભી કરવામાં આવી. બીજી અને ત્રીજી અનુક્રમે ૧૮૧૭માં અને ૧૮૨૩માં ઉભી કરાઈ. ત્રણે પલટણોએ ઉત્કૃષ્ટ સેવા આપી અને ખાસ કરીને પ્રથમ પલટણે પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધમાં ફ્રાન્સ અને ઈરાક ખાતે શ્રેષ્ઠ કામગીરી કરી.
રેજિમેન્ટએ ઉત્તર આફ્રિકા, ઇથોપિયા, બર્મા, મલાયા, સિંગાપુર અને જાવા-સુમાત્રા ખાતે લડાઈમાં ભાગ લીધો. મોટી સંખ્યામાં વીરતા પુરસ્કાર મેળવ્યા જેમાં એક વિક્ટોરીયા ક્રોસ અને બે જ્યોર્જ ક્રોસ હતા.
સોમનાથ મંદિરના દરવાજા
કાબુલની લડાઈ (૧૮૪૨) દરમિયાન ગવર્નર જનરલ ઍલેનબરોએ મેજર જનરલ વિલિયમ નોટને સ્પષ્ટ આદેશ આપ્યો હતો કે અફઘાનોએ ભારતથી લૂંટી અને મહમૂદ બીજાના મકબરા પર લગાવેલા સોમનાથ દરવાજા પાછા લાવવા. એક ૪૩મી બેંગાલ સ્થાનિક પાયદળને, આ દરવાજા ઉંચકી અને પાછા લાવવાની જવાબદારી સોંપાઈ હતી. આ પાયદળ બાદમાં ૬ઠી જાટ તરીકે ઓળખાઈ.
આઝાદી બાદ
right|thumb|૧૪મી જાટનો રિસાલદાર મેજર આઝાદી બાદ જાટ રેજિમેન્ટએ દરેક યુદ્ધમાં ભાગ લીધો છે. ૩જી જાટએ લેફ્ટ કર્નલ ડેસમન્ડ હાઇડના નેતૃત્વ હેઠળ ઇચ્છોગિલ નહેર પાર કરી અને ડોગરાઈ પર કબ્જો કર્યો હતો અને તે ૧૯૬૫માં લાહોરના દરવાજા સુધી પહોંચી ગયા હતા. સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની કાર્યવાહીમાં કોરિયા અને કોંગો ખાતે મહત્ત્વનો ફાળો આપ્યો. ભારતીય સેના એ ભાગ લીધેલ તમામ આતંકવાદ વિરોધિ કાર્યવાહીમાં જાટ રેજિમેન્ટનો ફાળો નોંધપાત્ર રહ્યો છે.
યુદ્ધ ઘોષ
૧૯૫૫માં યુદ્ધઘોષ, જાટ બલવાન, જય ભગવાન અપનાવવામાં આવ્યો.
રેજિમેન્ટના રંગરૂટો
જાટ રેજિમેન્ટમાં મુખ્યત્ત્વે પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશ, હરિયાણા, રાજસ્થાન અને દિલ્હીના હિંદુ જાટ સૈનિકો હોય છે. માત્ર ત્રણ પલટણો અન્ય સમુદાયની બનેલી છે જે નીચે મુજબ છે:
૧૫મી પલટણ: તે આહિર, જાટ, ગુર્જર અને રાજપૂત સૈનિકો લેવામાં આવે છે.
૨૦મી પલટણ: તેમાં જાટ, ડોગરા, ગઢવાલી અને મરાઠા સૈનિકો લેવાય છે.
હાલનું સંખ્યાબળ
હાલમાં રેજિમેન્ટ ૧૯ પલટણ ધરાવે છે. ૧૯૭૯માં ૧લી પલટણને ૨જી યાંત્રિક રેજિમેન્ટ પલટણ તરીકે બદલવામાં આવી હતી.
યુદ્ધ સન્માન
૧૯૪૭ પહેલાં: નાગપુર, અફઘાનિસ્તાન, ગઝની, અલી મસ્જિદ, કંદહાર, કાબુલ, મહારાજપુર, સોબરાઓન, મુલતાન, ગુજરાત, પંજાબ, ચીન, કંદહાર (૧૮૮૦) બર્મા, અફઘાનિસ્તાન, ચીન (૧૯૦૦), લા બસ્સી, ફેસ્ટ્યુબર્ટ, શૈબા, ખાન બગદાદી, કુત અલ અમારા, ફ્રાન્સ, ટાઇગ્રિસ, મેસોપોટેમિયા, વાયવ્ય ભારત, અફઘાનિસ્તાન (૧૯૧૯), રઝાબિલ, કામપર, બર્મા, જિત્રા, મલાયા, ઉત્તર આફ્રિકા.
આઝાદી પછી:
પલટણને પ્રશસ્તિ ત્યારે આપવામાં આવે છે, જ્યારે આતંકવાદ વિરોધી કાર્યવાહીમાં કામગીરી કરે છે. તે યુદ્ધ સન્માનને તુલ્ય હોય છે.
હર્ષદરાય ત્રિવેદી
‘ચંન્દ્રિકા’ (૧૯૫૫) એમનું ૧૧૧ પૃષ્ઠ પર ગદ્યમાં વિસ્તરેલું કથાકાવ્ય છે. ‘પ્રથમ મિલન’, ‘પરિચય’, ‘પ્રણય’, ‘વિરહ’, ‘પુનર્મિલન’, ‘ચરણ ઉત્ક્રમણ’ અને ‘સમાપન’ એમ સાત ખંડમાં પ્રણયકથાનું આયોજન સુપેરે જોઈ શકાય છે, પણ ભાષા એકદમ અપક્વ છે.
બ. ક. ઠાકોરની પ્રકાશનશ્રેણી અંતર્ગત એમણે ‘બ. ક. ઠાકોર : વ્યક્તિપરિચય’ (૧૯૭૮) માં પ્રો. ઠાકોરના વ્યક્તિત્વનાં અલગ અલગ પાસાંઓનો પરિચય કરાવ્યો છે. કુલ આઠ ખંડમાં કુટુંબ, સુધારો, રાજકારણ, ઇતિહાસ, શિક્ષણ અને માનવતા અંગેની તેમની વિચારણાને સ્પષ્ટ કરી છે. સાતમાં ખંડમાં સાહિત્યકાર તરીકેની તેમની વ્યક્તિચેતનાને ઓળખવાનો પ્રયાસ છે. ‘વિવેચક : પ્રો. બળવંતરાય ઠાકોર’ (૧૯૭૯) માં બ. ક. ઠાકોરના વિવેચનની વીગતે છણાવટ છે. વ્યક્તિઓ, કૃતિઓ, સૈદ્ધાન્તિક મુદ્દાઓ વગેરે વિષયવ્યાખ્યાનો આપવાને તથા અવલોકનો, પ્રવેશકો લેખો લખવાને તથા ક્યાંક સંપાદનો કરવાને વિશે બળવંતરાયે જે વિવેચનપ્રવૃત્તિ કરી છે એની નિર્ભીક અને સઘન તપાસ જોઈ શકાય છે.‘પ્રો. બળવંતરાયની કવિતા’ (૧૯૮૨) માં પ્રો. ઠાકોરની કવિતાનો સમીક્ષાત્મક અભ્યાસ છે. કવિતાવિષયક કાવ્યો, પ્રેમનો દિવસ, વિરહ, ઘટનાત્મક કાવ્યો, ચિંતનાત્મક કવિતા, વિગ્રહકાવ્યો, બાળકાવ્યો, સ્થળવિષયક ને વ્યક્તિવિષયક કાવ્યો, ઠાકોરની કાવ્યબાની અને પાઠાન્તરો-એમ વિવિધ જૂથમાં ઠાકોરની કવિતાને વર્ગીકૃત કરી તેની અંગેનાં કીમતી તારણો આપ્યાં છે.
પ્રો. બળવંતરાય ઠાકોર વિરચિત, સ્ત્રીસ્વાતંત્ર્ય ચર્ચતું અદ્યતન આખ્યાનક ‘નિરુત્તમા’ (૧૯૫૭) અને પ્રો. બ. ક. ઠાકોરની ‘દિન્કી’- ભા.૧-૨ (૧૯૬૯, ૧૯૭૬) એમનાં સંપાદનો છે; તો ‘પ્રો. બ. ક. ઠાકોર અધ્યયન ગ્રંથ’ (૧૯૬૯) એમણે અન્ય સાથે કરેલું સંપાદન છે.
ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય
શ્રેણી: ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૩૩માં જન્મ
ખારોડા (તા. લખપત)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
કેરાળા (તા. વાંકાનેર)
કેરાળા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કેરાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાંકાનેર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ઇન્ટરનેટનો ઇતિહાસ
ઈન્ટરનેટનો ઈતિહાસ ઈન્ફર્મેશન થિયરી અને કોમ્પ્યુટર નેટવર્ક્સ બનાવવા અને ઈન્ટરકનેક્ટ કરવાના વૈજ્ઞાનિકો અને ઈજનેરોના પ્રયત્નોથી ઉદભવે છે. ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ સ્યુટ, ઈન્ટરનેટ પર નેટવર્ક્સ અને ઉપકરણો વચ્ચે વાતચીત કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા નિયમોનો સમૂહ, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સમાં સંશોધન અને વિકાસથી ઉદ્ભવ્યો હતો અને તેમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ સામેલ હતો, ખાસ કરીને યુનાઈટેડ કિંગડમ અને ફ્રાન્સના સંશોધકો સાથે.
કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન એ 1950 ના દાયકાના અંતમાં એક ઉભરતી શિસ્ત હતી જેણે કમ્પ્યુટર વપરાશકર્તાઓ વચ્ચે સમય-વહેંચણીને ધ્યાનમાં લેવાનું શરૂ કર્યું, અને પછીથી, વિશાળ વિસ્તાર નેટવર્ક્સ પર આ પ્રાપ્ત કરવાની સંભાવના. J. C. R. Licklider એ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ડિફેન્સ (DoD) એડવાન્સ્ડ રિસર્ચ પ્રોજેક્ટ્સ એજન્સી (ARPA) ના ઇન્ફોર્મેશન પ્રોસેસિંગ ટેકનિક ઓફિસ (IPTO) ખાતે સાર્વત્રિક નેટવર્કનો વિચાર વિકસાવ્યો હતો.
સ્વતંત્ર રીતે, RAND કોર્પોરેશનમાં પોલ બારને 1960ના દાયકાની શરૂઆતમાં મેસેજ બ્લોક્સમાં ડેટાના આધારે વિતરિત નેટવર્કનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો અને ડોનાલ્ડ ડેવિસે 1965માં નેશનલ ફિઝિકલ લેબોરેટરી (NPL) ખાતે પેકેટ સ્વિચિંગની કલ્પના કરી હતી, જેમાં યુનાઈટેડમાં રાષ્ટ્રીય વ્યાપારી ડેટા નેટવર્કનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. રાજ્ય.
સબલપુર (તા. મોડાસા)
સબલપુર (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સબલપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, સોયાબીન, બટાટા તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
બનારસી દાસ
બાબુ બનારસી દાસ (૮ જુલાઈ ૧૯૧૨ - ૩ ઓગસ્ટ ૧૯૮૫) તરીકે જાણીતા બનારસી દાસ ભારતીય રાજકારણી અને ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી હતા. તેઓ જનતા પાર્ટીના ઉમેદવાર હતા.
કારકિર્દી
બનારસી દાસ એક સ્વાતંત્ર્ય સેનાની હતા. ભારતની આઝાદીની લડત દરમિયાન તેઓ ઘણી વખત જેલમાં ગયા હતા. તેઓ ૧૯૭૭માં ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભામાં હાપુડ અથવા ખુર્જાથી જનતા પાર્ટીના સભ્ય તરીકે બંને બેઠકો પર ચૂંટાયા હતા. તેઓ ૨૮ ફેબ્રુઆરી ૧૯૭૯ થી ૧૭ ફેબ્રુઆરી ૧૯૮૦ સુધી મુખ્યમંત્રી રહ્યા હતા. જ્યારે જનતા પક્ષનું વિભાજન થયું ત્યારે તેઓ ચરણસિંહના જૂથમાં જોડાયા હતા. તેઓ ૧૯૮૦ની વિધાનસભા ચૂંટણી હારી ગયા હતા.
અંગત જીવન
બનારસી દાસનો જન્મ ઉત્તર પ્રદેશના બુલંદશહેરના ઉતરાવલીમાં થયો હતો. બનારસી દાસ પરિણીત હતા અને તેમને પાંચ પુત્રો અને પાંચ પુત્રીઓ હતી. તેમના બે પુત્રો તેમના પગલે રાજકારણના ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ્યા હતા. સૌથી મોટા પુત્ર હરેન્દ્ર અગ્રવાલ વિધાન પરિષદના ભૂતપૂર્વ સભ્ય હતા અને ભારતીય રાજકારણમાં સક્રિય છે. સૌથી નાના પુત્ર સ્વ. ડૉ. અખિલેશ દાસ ગુપ્તા રાજ્ય સભાના પૂર્વ સાંસદ અને બહુજન સમાજ પાર્ટીના પૂર્વ રાષ્ટ્રીય મહામંત્રી હતા અને મનમોહન સિંહ સરકારમાં રાજ્યમંત્રી હતા.
વિરાસત
દાસને દર્શાવતી એક ભારતીય ટપાલ ટિકિટ ૨૦૧૩ માં બહાર પાડવામાં આવી હતી. લખનઉની બાબુ બનારસી દાસ યુનિવર્સિટી અને ઉત્તર પ્રદેશના બાબુ બનારસી દાસ ઇન્ડોર સ્ટેડિયમનું નામ તેમના માનમાં આપવામાં આવ્યું છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:૧૯૧૨માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૮૫માં મૃત્યુ શ્રેણી:રાજકારણી
એડજુવેન્ટ થેરાપી
એડજુવેન્ટ થેરાપી એટલે કે સહાયક ઉપચાર.
સહાયક ઉપચાર, મુખ્ય ઉપચાર ની જોડે કરવામાં આવે છે, મુખ્ય ઉપચાર ની અસરકારકતા વધારવા માટે. કેન્સર ની સારવાર માં રહેલા જટિલ નિયમોને કારણે આ શબ્દ નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
આવી સહાયક ઉપચાર નુ એક ઉદાહરણ એ છે જેમાં સામાન્ય સર્જરી થી બધા નિદાન થયેલા રોગ દૂર કરવામાં આવે છે પણ નિદાન ના થયેલા રોગ ની હાજરી ના કારણે રોગ નુ ઉથલો મારવાનું જોખમ રહે છે.
વસંત દેસાઈ
વસંત દેસાઈ (૧૯૧૨–૧૯૭૫) ભારતીય ફિલ્મ ઊદ્યોગમાં જાણીતા સંગીત રચયિતા હતા, કે જેમને વ્હી. શાંતારામ સાથેના દો આંખે બારહ હાથ (૧૯૫૩) તથા ઝનક ઝનક પાયલ બાજે (૧૯૫૫), વિજય ભટ્ટ સાથેના ગુંજ ઉઠી શહનાઈ (૧૯૫૯) તથા સંપૂર્ણ રામાયણ (૧૯૬૧), ઋષિકેશ મુખર્જી સાથેના ગુડ્ડી (૧૯૭૧) તથા આશીર્વાદ જેવા ચિત્રપટોમાં આપેલ યોગદાનો બદલ યાદ કરવામાં આવે છે.
જીવન પરિચય
એમનો જન્મ હાલ મહારાષ્ટ્રમાં આવેલા ભોંસલે શાસિત સાવંતવાડી રાજ્યના સોનવડ ગામમાં સુખી પરિવારમાં થયો હતો. એમનો ઉછેર કોંકણના કુડાલ વિસ્તાર (હાલ સિંધુદુર્ગ જિલ્લો) ખાતે થયો હતો.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રના લોકો શ્રેણી:૧૯૧૨માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૭૫માં મૃત્યુ
મંજીરા
thumb|right|મંજીરા thumb|ઝાંઝ કે તાલ એ મંજીરાનું મોટું સ્વરૂપ છે
મંજીરા એ ભારતનું એક સંગીત વાદ્ય છે. તેના સરળ સ્વરૂપમાં તે હાથમાં પકડવાની ધાતુની બે તકતીઓ હોય છે. તે તાલ, કરતાલ તરીકે પણ જાણીતા છે.
મંજીરા સામાન્ય રીતે લોક અને ભક્તિ સંગીતમાં વપરાય છે. તે ભારતમાં ધાર્મિક પ્રસંગોમાં અને ખાસ કરીને ભજનમાં વપરાય છે. મંજીરા એ પ્રાચીન સંગીત સાધન છે અને ઘણાં પ્રાચીન મંદિરોનાં ચિત્રોમાં જોવા મળે છે.
મંજીરા બનાવવા માટે ખાસ કરીને તાંબુ, પિત્તળ કે જસત વપરાય છે. ધાતુની બે તકતીઓ મધ્યમાંથી પસાર થતી દોરી વડે જોડાયેલ હોય છે અથવા ઘણી વખત જોડાયેલ નથી પણ હોતી. બે તકતીઓ જ્યારે એક-બીજા સાથે અથડાવવામાં આવે ત્યારે ઉચ્ચ તીવ્રતા વાળો ધ્વનિ પેદા થાય છે. આ ધ્વનિ તકતીઓના કદ, વજન અને બનાવટની ધાતુઓ પર આધાર રાખે છે. બે તકતીઓના સંપર્કનું સ્થાન પણ ધ્વનિની તીવ્રતા નક્કી કરે છે.
કાળાપાણ નેસ (તા. ઉના)
કાળાપાણ નેસ એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મંજીરા
ગુજરાતમાં કાંસાના પણ મંજીરા બને છે. મોટા કદના અને કાંસાના બનાવેલા મંજીરાને ઝાંઝ કે કાસીજોડાં પણ કહે છે. ઝાંઝ, કાંસીજોડાં, કાંસિયાં, ઝાંઝરી, કરતાળ, કરતાલ, છલ્લૈયાં, વગેરે તેના અન્ય નામો છે. હિંદી અને બંગાળી ભાષામાં સાદા મંજીરાને કરતાલ કહે છે, જ્યારે ગુજરાતમાં કરતાલ નામનું એક અલગ વાદ્ય છે, જે લાકડાની પટ્ટીઓના ખાંચામાં ધાતુની પાતળી તક્તિઓથી બનેલા નાના મંજીરા પરોવીને બનાવેલું હોય છે. નરસિંહ મહેતાના ચિત્રોમાં તેમને જે વાદ્ય વગાડતા દર્શાવવામાં આવે છે તે છે કરતાલ હતું.
કાળાપાણ નેસ (તા. ઉના)
સંદર્ભ
શ્રેણી:નેસ
મંજીરા
ગુજરાતી લોક સંગીત
મંજીરા ગુજરાતી અને મરાઠી લોક સંગીતમાં મહત્વના છે. મહારાષ્ટ્રમાં તે તાલ (टाळ) તરીકે જાણીતા છે. શરૂઆતમાં મંજીરા આરતી દરમિયાન વગાડવામાં આવતા હતા. ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રમાં ભજન, સંતવાણી અને ડાયરામાં મંજીરા અગત્યના છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત શ્રેણી:સંગીત વાદ્ય
કુંઝુમ ઘાટ
thumb|300px|કુંઝુમ માતાનું મંદિર કુંઝુમ ઘાટ અથવા કુંઝુમ પાસ (Kunzum Pass; તિબેટિયન ભાષા: Kunzum La) ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના ૧૨ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક એવા લાહૌલ અને સ્પીતી જિલ્લામાં અત્યંત ઊંચાઈ (૪૫૯૦ મીટર અથવા ૧૫,૦૫૯ ફીટ) પર આવેલ એક ઘાટ છે, જે બરફ વર્ષાને કારણે વર્ષમાં ઘણો ખરો સમય બંધ રહે છે. આ ઘાટ હિમાલયમાં આવેલી કુંઝુમ પર્વતમાળાના પૂર્વીય ક્ષેત્રમાં આવે છે, જે મનાલી થી આશરે ૧૨૨ કિલોમીટર (૭૬ માઇલ) જેટલા અંતરે આવેલ છે. આ ઘાટ આ જિલ્લાનું એક મહત્વપૂર્ણ સ્થાન છે. આ ઘાટ પસાર કરીને કુલુ ખીણ તેમ જ લાહૌલ ખીણમાંથી સ્પીતી ખીણમાં આવેલા કાઝા નગર જઈ શકાય છે. કુંઝુમ ઘાટનું નામ અહિંયા આવેલા કુંઝુમ માતાના નામ પરથી પડ્યું હોવાની માન્યતા છે.
આ ઘાટથી ચંદ્રતાલ પગપાળા રસ્તે (ટ્રેકીંગ રૂટ) ૧૪ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે, જ્યારે સડક માર્ગે ચંદ્રતાલ ૨૧ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ શ્રેણી:હિમાલય શ્રેણી:ઘાટના રસ્તાઓ
ગરવી ગુજરાત ભવન, નવી દિલ્હી
ગરવી ગુજરાત ભવન નવી દિલ્હીના અકબર રોડ ઉપર ૭૦૬૬ ચોરસ મીટર પ્લોટ પર બનાવવામાં આવ્યું છે. રાજધાનીમાં આ "પ્રથમ ઇકોફ્રેન્ડલી" રાજ્ય ભવન છે. ગુજરાતના મુખ્ય પ્રધાન વિજય રૂપાણી અને નાયબ મુખ્યમંત્રી નીતિનભાઇ પટેલની સાથે ભારત ના ૧૪મા વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ગરવી ગુજરાત ભવનનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું.
મકાન
ધૌલપુર અને આગ્રા પત્થરોનો ઉપયોગ કરીને નવું ગુજરાત ભવન બનાવવામાં આવ્યું છે. જુનું ગુજરાત ભવન કૌટિલ્ય માર્ગ પર ૧૪૧૮ ચોરસ મીટરના પ્લોટ પર સ્થિત છે. આ રચના ૭૦૬૬ ચોરસ મીટર ના ક્ષેત્રમાં ફેલાયેલી છે અને આ સંકુલની કુલ કિંમત રૂ. ૧૩૧ કરોડ છે. ગુજરાત ભવનમાં લગભગ ૭૮ અલગ અલગ વિષયઆધારિત ઓરડાઓ છે, જે સાત માળમાં વહેંચાયેલા છે, જેમાં ૨ સ્યુટ, ૧૭ વીઆઈપી સ્યુટ અને મહેમાન કક્ષો છે.
સુવિધા
આ નવા ગરવી ગુજરાત ભવનમાં નીચેની સુવિધા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાત સરકાર
કાનપર (તા. વાંકાનેર)
કાનપર (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાનપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાંકાનેર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ભરત દવે
ભરત બાલકૃષ્ણ દવે (૧૬ ઑગસ્ટ ૧૯૪૮ - ૧૫ મે ૨૦૨૧) એ એક નાટ્ય દિગ્દર્શક, નાટ્ય લેખક અને ટીવી નિર્માતા હતા. તેમને કુમાર સુવર્ણ ચંદ્રક ગૌરવ પુરસ્કાર અને નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રકથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.
ખોડિયાર મંદિર - સવની (ગુજરાત)
thumb|252x252px|આઈ ખોડિયાર માં ખોડિયાર મંદિર, સવની ભારત દેશના પશ્ચિમે આવેલા ગુજરાત રાજ્યનાં ગીર સોમનાથ જિલ્લાના વેરાવળ તાલુકાના સવની ગામે આવેલ છે, જે વેરાવળ થી ૧૮ કિ.મી. તથા સવની થી ૪ કિ.મી. ના અંતરે સવની-ભેરાળા રોડ ઉપર આવેલું છે. આ મંદિરની સામે જ પાણીનો ધોધ આવેલો છે. જે ઘાગરીયા ધોધ તરીકે પ્રખ્યાત છે. જેથી આ મંદિર ઘાગરીયા ખોડિયાર અથવા સવની ખોડિયાર મંદિર તરીકે આજુ-બાજુ ના વિસ્તારોમાં ખૂબ જ પ્રખ્યાત છે. આ મંદિર ચોતરફ કુદરતી સૌંદર્ય વચ્ચે ધેરાયેલું રમણીય ધાર્મિક સ્થળ છે. કહેવાય છેકે ઘાગરીયા ધોધના સ્થળે માતા ખોડીયાર પ્રગટ થયાં હતાં. માઇભકતો દર રવિવારે આ શકિતપીઠ જેવા જ તીર્થધામે આવી માતાજીની કૃપા મેળવવા પૂજન-અર્ચન પાઠ-વિધિ કરે છે.
આ ઉપરાત મંદિરની બાજુમાંથી વહેતી ગીરની ગાંડી નદી કહેવાતી હિરણ નદી વહે છે. આ નદી પર ઘાગરીયા ધોધ આવેલો છે. ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન ધોધ જોવાલાયક સ્થળ છે. ઘાગરીયા ધોધમાં માં ખોડિયારનું વાહન કહેવાતા એવા મગરો પણ જોવા મળે છે.
ભરત દવે
જીવન
તેમનો જન્મ ૧૬ ઑગસ્ટ ૧૯૪૮ના રોજ અમદાવાદમાં થયો હતો. તેમણે ગુજરાત વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી ૧૯૭૧માં એમ.એ. તથા ૧૯૭૨માં એલ.એલ.બી.નો અભ્યાસ પૂરો કર્યો. નાટક તરફની રૂચિને કારણે તેમણે ૧૯૭૩માં મુંબઈના નાટ્યસંઘમાં એક વર્ષનો ડિપ્લોમા અને ત્યાર બાદ ૧૯૭૬માં દિલ્હીની નેશનલ સ્કૂલ ઑફ ડ્રામામાં અલકાઝીસાહેબ પાસે દિગ્દર્શનનો ત્રણ વર્ષાનો ડિપ્લોમા પૂરો કર્યો હતો. તેઓ સિતાર શીખ્યા હતા અને ચિત્રકામ પણ કરતા હતા. ત્યાંથી તેઓ અમદાવાદ આવ્યા અને મૃણાલિની સારાભાઈની દર્પણ એકૅડેમીમાં જોડાયા હતા. ૧૯૭૭માં તેઓ અમદાવાદના ‘ભારતીય અવકાશ સંશોધન કેન્દ્ર (ISRO) કાર્યાલયમાં ટીવી કાર્યક્રમ નિર્માતા બન્યા હતા. તેમણે ન્યૂયોર્કની સાઇરક્યૂઝ યુનિવર્સિટીમાં ‘કૉમ્યુનિકેશન ટૅક્નૉલૉજી ઇન ટીવી પ્રૉડક્શન’માટેની છ મહિનાની તાલીમ પણ મેળવી હતી, આ માટે તેમને ફુલબ્રાઇટ સ્કૉલરશિપ મળી હતી.
ખોડિયાર મંદિર - સવની (ગુજરાત)
આ સ્થળ હરવા-ફરવા, ઉજવણીના સ્થળ તરીકે જાણીતું છે. ખોડિયાર મંદિરની થોડે દૂર હિરણ બંધનું બાંધકામ બ્રિટિશ સમયમાં લોર્ડ કર્ઝન દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ બંધ પર લોર્ડ કર્ઝનનો ઉલ્લેખ પણ જોવા મળે છે. તે બંધ ઓળંગી ને જતાં મંડોર ગામમાં પાળિયાઓ પણ જોવા મળે છે, આ પાળિયાઓ પર તે ક્યારે સ્થાપિત થયા અને કોને તેની સ્થપના કરી તેનો ઉલ્લેખ પણ જોવા મળે છે. ત્યાથી હજી થોડે આગળ જતાં પાંડવ નામક ગુફાયો પણ આવે છે, એવુ માનવામાં આવે છે કે આ ગુફાયો મહાભારત કાલીન છે આ ગુફાયો ને ભારતીય પુરાતન વિભાગ હેઠળ આવરી લેવા માં આવી છે. આ ગુફાયો ની સામે કુંડ આવેલો છે, જ્યાં ચોમાસા ની ઋતુ દરમિયાન લોકો મોટી સંખ્યામાં અહી નાહવા માટે આવે છે.
કરાર નિષ્ફળતા
કરારની નિષ્ફળતા એવી પરિસ્થિતિનું વર્ણન કરે છે કે જેમાં સામાન અથવા સેવાનો ઉપભોક્તા તેની ગુણવત્તાનું મૂલ્યાંકન કરવામાં અસમર્થ હોય છે, આમ ઉત્પાદકને નીચી ગુણવત્તાની ચીજવસ્તુ અથવા સેવાનું ઉત્પાદન કરવા પ્રોત્સાહિત કરે છે. આવી વર્તણૂક સબઓપ્ટીમલ આર્થિક પરિસ્થિતિઓ બનાવે છે. બિન-નફાકારક સંસ્થાઓના અસ્તિત્વ માટે કરાર નિષ્ફળતા એ એક સમજૂતી છે, જોકે બિન-નફાકારક પણ યોગ્ય પરિસ્થિતિઓમાં કરાર નિષ્ફળતાનો ભોગ બની શકે છે. કરારની નિષ્ફળતા બજારની નિષ્ફળતા સાથે જોડાયેલ છે, પરંતુ તેનાથી અલગ છે સામાન્ય રીતે, બિન-લાભકારી સંસ્થાઓ વધુ વિશ્વાસપાત્ર હોય છે કારણ કે તેમની કોર્પોરેટ રચનાઓ છેતરપિંડી કરવા માટે પ્રોત્સાહનો પ્રદાન કરતી નથી.
ભરત દવે
જીવન
૧૫ મે ૨૦૨૧ના દિવસે કોરોના સંક્રમણને કારણે તેમનું અવસાન થયું હતું.
ખોડિયાર મંદિર - સવની (ગુજરાત)
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો શ્રેણી:વેરાવળ તાલુકો
ભરત દવે
કારકિર્દી
ટીવી નિર્માતા તરીકે તેમણે ઘણા કાર્યક્રમો તૈયાર કર્યા હતા, જેમાં તેમણે મહિલાઓ, બાળકો તથા શાળા અને કૉલેજના અભ્યાસ વિષયક કાર્યક્રમો બનાવ્યા હતા. તેમણે ‘ભલાભૂસાના ભેદભરમ’ ધારાવાહિક શ્રેણીનું નિર્માણ કર્યું હતું. આ શ્રેણી દૂરદર્શનના પીજ કેન્દ્ર પરથી પ્રસારિત થઈ હતી. તેમણે ગ્રામીણ સંસ્થાઓ, સામાજિક કાર્યકર્તાઓ, રાષ્ટ્રીય નેતાઓ તથા અનેક વિકાસલક્ષી કાર્યક્રમો વિષે ઘણી ડોક્યુમેન્ટરી ફિલ્મો (દસ્તાવેજી ચિત્રો)નું નિર્માણ કર્યું હતું.
તેમણે ઘણાં નાટકો અને નૃત્યનાટિકાઓ પણ તૈયાર કરી હતી. તેમણે ૧૯૭૮માં પોતાનું નાટક મંડળ તૈયાર કર્યું હતું, તેનું નામ સપ્તસિંધુ રાખવામાં આવ્યું હતું. તે હેઠળ તેમણે વિદેશી તથા ગુજરાતી લેખકોની ૨૦ જેટલી કૃતિઓનું નાટ્યનિર્માણ તથા દિગ્દર્શન કર્યું હતું. ૧૯૮૦માં નેશનલ સ્કૂલ ઑફ ડ્રામાના રસિકલાલ પરીખ લિખિત મેના ગુર્જરી નામના નાટકનું દિગદર્શન તેમણે સંભાળ્યું હતું. આ નાટક સમગ્ર દેશમાં ભજવવામાં આવ્યું હતું. ૧૯૮૫માં તેમનું નાટક મુક્તધારા સંગીત નાટક અકાદમીના દિલ્હીમાં યોજાયેલા નાટ્ય મહોત્સવમાં રજૂ થયું હતું. તેમનું નાટક માનવીની ભવાઈ ૧૯૭૮ના જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર પ્રદાન સમારંભમાં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.