cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ચાર્લી ચૅપ્લિન
અન્ય વિવાદો
ચૅપ્લિનની સમગ્ર કારકીર્દી દરમિયાન, તેના પૂર્વજો યહૂદી હોવાના દાવાને લઈને કેટલાક પ્રમાણ સુધી વિવાદ ચાલતો રહ્યો હતો. નાઝીઓએ 1930ના દાયકામાં ચૅપ્લિનને યહૂદી ગણાવ્યા હતા. (કાર્લ ટોન્સેન્ટેઈન) અમેકિતાના મીડિયામાં રિલીઝ થયેલા અહેવાલો, અને 1940ના દાયકાના અંતિમ સમયમાં એફબીઆઈ દ્વારા તેના મુળની તપાસ કરાઈ હતી. ચૅપ્લિન યહૂદી હતો તેવો કોઈ દસ્તાવેજ મળી શક્યો નથી. તેના સમગ્ર જાહેર દરમિયાન યહૂદી હોવાનો સ્વીકાર કે તેનો ઈનકાર કરવા માટે કહેવામાં આવતું હતું પરંતુ ચૅપ્લિને એવું કહ્યું હતું કે " યહૂદી વિરોધીના હાથનું તેઓ રમકડું બનવા ઈચ્છતા નથી." જો કે તેમને ખ્રીસ્તી ધર્મના સંસ્કાર ચર્ચ ઓફ ઈંગ્લેન્ડમાં આપવામાં આવ્યા હતા, તેઓ સમગ્ર જીવન દરમિયાન માનતા હતા કે તેઓ અજ્ઞેયવાદીછે.
1924માં ચૅપ્લિન વિલિયમ રેન્ડોલ્ફ હેર્સ્ટની યાટ્માં હાજર હતા જ્યારે નિર્માતા થોમસ ઈન્સેનું રહસ્યમય સંજોગોમાં મૃત્યુ થયું હતું.આ ઘટનાનું નાટ્યાત્મક નિરૂપણ પીટર બાંગ્ડાનોવિકની 2001ની ફિલ્મ ધ કેટ મેઓ માં આવ્યું હતું.ક્યા સંજોગોમાં ઈન્સેનું મૃત્યુ થયું તે હજી સુધી જાણી શકાયું નથી. ચૅપ્લિનને હંમેશા યુવાન મહિલાઓ પ્રત્યે આકર્ષણ રહેતું હતું જેમાં કેટલાય લોકોને રસ પડ્યો છે.તેની જીવનકથા લખનાર લેખકો આ માટે હેટ્ટી કેલી પ્રત્યેના આકર્ષણને જવાબદાર માને છે. હેટ્ટીને તેઓ બ્રિટનમાં જ્યારે મ્યૂઝિક હોલમાં પ્રદર્શન કરતા હતા ત્યારે મળ્યા હતા. હેટ્ટી તેમના માટે એક યુવાન સ્ત્રીની આદર્શ પ્રતિમા હતી.ચૅપ્લિન નવી નવી યુવાન અભિનેત્રીઓને શોધતા અને તેમને પોતાની ફિલ્મમાં કામ આપતા માત્ર મિલ્ડ્રેડ હેરિસને બાદ કરતા તેમના બધા જ લગ્ન અને મોટા સંબંધો આ જ રીતે વિકસ્યા હતા.
અન્ય મુંગી કોમિક (ચિત્રવાર્તા) સાથે સરખામણી
1960થી ચૅપ્લિનની ફિલ્મોની સરખામણી તે સમયેના મહાન હાસ્યકલાકારો બસ્ટર કેટોન અન હેરોલ્ડ લોયડ સાથે થવા લાગી હતી. (મુંગી ફિલ્મો વખતના બે મહાન અભિનેતાઓ). ત્રણેયનો અલગ અલગ અંદાજ હતો. ચૅપ્લિનનું પાત્ર લાગણીશીલ અને દયા ઉપજાવતું હતું. (1920ના દાયકામાં ભારે લોકપ્રિય હતુ), લોયડ દરેક વ્યકિતને સ્પર્શતું હતું. તેમજ તેમના પાત્રમાં 1920નો આશાવાદ હતો. તો કેટોન કોઈ પણ સ્થિતિમાં અડગ રહેતા પાત્રની ભૂમિકા કરતા જે અત્યારના સિનેમામાં ખાસી લોકપ્રિય છે.ઐતિહાસિક સ્તરે, ચૅપ્લિન હાસ્ય કલાકારોનો પાયો નાંખવામાં પાછળ હતો. કેટોન અને હેરોલ્ડ લોયડે આ માટે ખાસી મહેનત કરી હતી.( ખરેખરમાં તો લોયડના પહેલાના પાત્રો "વિલિ વર્ક " અને " લોનસમ લ્યુક" ચૅપ્લિનના પાત્રની મજાક ઉડાવતા હતા. કેટલીય વખત લોયડે આ વાત માની છે તો કેટલીક વખત તેણે આ વાતથી દૂર જવાનો પ્રયાસ કર્યો છે).કેટોન જ્યારે ફિલ્મોમાં પ્રવેશ્યો ત્યારે ચૅપ્લિને મ્યુચ્યુલ સમયગાળો (1916-1917) વિતી ગયા બાદ કોઈ નવા પ્રયોગો કરવાનું બંધ કરી દિધું હતું.
વ્યવસાયિક રીતે ચૅપ્લિને મુંગી ફિલ્મોના કાળમાં સૌથી વધુ નાણા કમાવતી ફિલ્મો બનાવી હતી. જેમાં ધ ગોલ્ડ રશ નો પાંચમો નંબર છે. આ ફિલ્મે 4.25 મિલિયન ડોલર અને  ધ સર્કસ નો સાતમો નંબર છે આ ફિલ્મે 3.8 મિલિયન ડોલરનો વકરો કર્યો હતો.જો કે, ચૅપ્લિનની ફિલ્મોનો કૂલ વકરો 10.5 મિલિયન ડોલર થતો હતો જ્યારે હેરોલ્ડનો વકરો 15.7 મિલિયન ડોલર થતો હતો. ( લોયડ વધુ ફાયદાકારક હતા. તેમણે 1920ના સમયગાળામાં 12 ફિલ્મો રજૂ કરી જ્યારે ચૅપ્લિને માત્ર 3 ફિલ્મો રજૂ કરી હતી).બસ્ટર કેટોનની ફિલ્મો ચૅપ્લિન કે પછી લોયડ જેટલી સફળ રહી ન હતી. તેમજ તેની લોકપ્રિયતા પણ એટલી બધી ન હતી. માત્ર તેને 1950 અને 1960ના દાયકામાં વિવેચકોએ તેના અભિનયને વખાણ્યો હતો.
તેમની તંદૂરસ્ત વ્યવસાયિક સ્પર્ધા સિવાય ચૅપ્લિન અને કેટોન એકબીજા પ્રત્યે ઉંચો મત ધરાવતા હતા.કેટોને પોતાની આત્મકથામાં લખ્યું છે કે ચૅપ્લિન અત્યાર સુધીના મહાન હાસ્ય કલાકાર હતા અને મહાન કોમેડી ડિરેક્ટર પણ હતા.તો ચૅપ્લિને પણ કેટોનની પ્રશંસા કરી છે. ચૅપ્લિને કેટોનને યુનાઈટેડ આર્ટીસ્ટમાં જોડાવવા માટે 1925માં આમંત્રણ આપ્યું હતું. તેમણે 1928માં એમજીએમમાં જોડાવવાના જોખમી પગલાથી દૂર રહેવાની પણ સલાહ આપી, આ ઉપરાંત ચૅપ્લિનની અંતિમ અમેરિકન ફિલ્મ, લાઈમલાઈટ માં કેટલોક ભાગ કેટોન માટે લખ્યો હતો. 1915 બાદ પ્રથમ વખત તેઓ સાથે દેખાયા હતા. ચૅપ્લિન તેમના અનુગામી, ફ્રેન્સ મુંગી ફિલ્મોના હાસ્ય કલાકારમેક્સ લિન્ડેરની પણ પ્રશંસા કરી હતી અને એક ફિલ્મ તેમને સમર્પિત કરી હતી.
ફિલ્મોગ્રાફી
ચૅપ્લિને ઘણી ફિચર ફિલ્મ|ફિચર ફિલ્મો/0} અને નાના વિષયોમાં દિગ્દર્શન, લખાણ અને અભિનય કર્યો છે. જેમાં ધ ઈમિગ્રાન્ટ (1917), ધ ગોલ્ડ રશ  (1925), સીટી લાઈટ્સ (1931), મોડર્ન ટાઈમ્સ  (1936), અને ધ ગ્રેટ ડિક્ટેટર (1940)નો સમાવેશ થાય છે. આ બધી જ ફિલ્મોને નેશનલ ફિલ્મ રજિસ્ટ્રીમાં સામેલ કરવામાં આવી છે. આમાંથી ત્રણ ફિલ્મોને એએફઆઈની 100 વર્ષ …100 ફિલ્મો અને એએફઆઈની 100 વર્ષ…100 ફિલ્મો (10મી વર્ષગાંઠ આવૃતિ)|એએફઆઈ 100 વર્ષ …100 ફિલ્મો (10મી વર્ષગાંઠ આવૃતિ)માં સ્થાન મળ્યું આ ફિલ્મો: ધ ગોલ્ડ રશ, સીટી લાઈટ, અને મોર્ડન ટાઈમ્સ હતી.
જુન્નેર
જુન્નેર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લામાં આવેલા  સુબિર તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. જુન્નેર ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
દુર્ગા
દુર્ગા એ અંબાનું એક સ્વરૂપ છે. અંબા કે દુર્ગા એ શાક્ત્ય સંપ્રદાય (શક્તિ/દેવીના ઉપાસકો)માં માતાનું સ્વરૂપ છે. તેમના અનેક નામો છે, શિવની પત્ની તરીકે પાર્વતીના નામે પણ ઓળખાય છે. શાક્ત્ય સંપ્રદાય અને હિંદુ શાસ્ત્રોમાં શક્તિના અનેક અવતારો વર્ણવ્યા છે અને મૂખ્ય નવ સ્વરૂપો, કે જે નવદુર્ગા તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે. નવદુર્ગા શૈલપુત્રી, બ્રહ્મચારિણી, ચંદ્રઘંટા, ક્રૂષ્માંડા, સ્કંદમાતા, કાત્યાયની, કાલરાત્રિ, મહાગૌરી અને સિદ્ધિદાત્રી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:દેવી દેવતા શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
અંબા (સંદિગ્ધ)
અંબા એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે. આ શબ્દ પરથી લેખ શોધનાર વ્યક્તિ નીચેનામાંથી કોઈ પણ વિષય પર આ શીર્ષક હેઠળ લેખ શોધવાનો પ્રયત્ન કરતી હોય. અંબા શબ્દ સાથે નીચેના પાનાઓ સંકળાયેલા છે:
ફલાક્નુંમાં પેલેસ
thumbnail|right|Falaknuma Palace
ફલાક્નુંમાં પેલેસ, ભારતના હૈદરાબાદમાં આવેલા  શ્રેષ્ઠ સ્થળો પૈકીનું એક છે. તે પૈગાહ હૈદરાબાદ રાજ્ય સાથે સબંધ ધરાવે છે પાછળથી તેના પર નિઝામોનું આધિપત્ય હતું | આ ફલાક્નુંમાં 32 એકર ક્ષેત્ર પર ફેલાયેલો છે અને ચાર મિનારાથી 5 કિ. મી. દુર છે. તેનું નિર્માણ હૈદરાબાદ ના પ્રધાન મંત્રી નવાબ વકાર - ઉલ - ઉમર અને નિઝામ છઠ્ઠા ના કાકા અને સાળા દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું।  ફલક નુમાનો અર્થ આકાશ જેવું અથવા આકાશનું દર્પણ થાય છે.
રચના
આ મહેલની રચના એક અગ્રેજી શિલ્પકારે કરી હતી. તેની રચનાની આધારશીલા 3 માર્ચ 1884 માં સર વાઈકર દ્વારા થઇ હતી. જે સર ચાર્લ્સ ડાર્વિન  ના વૈજ્ઞાનિક  મિત્ર ખુદુશ ના પુત્ર હતા. તેનું બાંધકામ પૂર્ણ થતા 9 વર્ષ લાગ્યા હતા તેનું સંપૂર્ણ બાંધકામ ઇટાલિયન પથ્થર દ્વારા થયું છે અને તે 93,971 ચો. મી. ક્ષેત્ર માં ફેલાયેલો છે. મહેલનો આકાર વીંછી છે. આ મહેલ ઇટાલિયન અને ટ્યુડર સ્થાપત્ય એક દુર્લભ મિશ્રણ છે.
ઈતિહાસ
આ મહેલ જ્યાં સુધી સર વાઈકર પાસે હતો ત્યાં સુધી તેમણે પોતાના નીજી નિવાસ સ્થાન તરીકે તેનો ઉપયોગ કર્યો હતો, પણ પછી 1897-98 માં તેમને આ મહેલ હૈદરાબાદના નિઝામ છઠ્ઠા ને સોંપી દીધો।
સર વાઈકરને એહસાસ થયો કે ફલાકનુંમાં મહેલના નિર્માણનો ખર્ચ તેમને રાખેલા લક્ષ્ય કરતા વધુ ખર્ચ થઇ ગયો છે ત્યારે તેમની બુદ્ધિશાળી પત્ની ઉલ ઉમરનાં કેહવાથી તેમણે આ મહેલ નિઝામને ઉપહાર આપી દીધો જેના બદલામાં તેમને કરેલા પૂર્ણ ખર્ચના પૈસા પાછા મળી ગયા. નિઝામે પાછળથી આ મહેલનો ઉપયોગ શાહી અતિથિગૃહ તરીકે શરુ કર્યો કારણકે આ મહેલથી પૂર્ણ શહેરનો નજારો દેખાય છે|
1950 માં નિઝામના ગયા બાદ આ મહેલ શાંત થઇ ગયો છે છેલ્લે 1951 માં ભારતના વડા પ્રધાન રાજેન્દ્ર પ્રસાદ ત્યાં મહેમાન બનીને રોકાયા હતા સન 2000માં નિઝામ મુક્કરમ  હા બહાદુરે આ મહેલ  તાજ હોટેલ્સ ને 30 વર્ષ માટે લીસ પર આપી દીધો।
વૈભવશાળી હોટેલ ફેરફાર
આ મહેલમાં 500 વ્યક્તિ બેસી સકે એટલું મૉટું ભોજનાલય છે જેને દુનિયાનું સૌથી મોટું ભોજનાલય છે અને તેની સાથે દરબાર હોલ પણ છે જેને વિશ્વસ્તરીય શિલ્પકળા નો ઉપયોગ કરીને સુસજ્જિત કરવામાં આવ્યો છે| સન 2000 માં તાજ હોટેલે આ મહેલનું નવીનીકરણ  શરુ કર્યું | નવા બદલાવો સાથે આ મહેલને નવેમ્બેર 2010માં હોટેલ તરીકે મેહમાનો માટે ખોલી દેવામાં આવ્યો મહેલનું આકર્ષક તેનો સ્વાગત કક્ષ છે જે ચકચકિત ભીત ચિત્રો થી સુશોભિત છે. તેમાં 60જેટલા કમરા અને 22 હોલ છે જે દુર્લભ ચિત્રો, મૂર્તિઓ, હસ્તપ્રત અને ગ્રંથો થી શોભાયમાન છે. તેના રૂમો અને દીવાલોને ફ્રાંચથી મગાવેલા ઓર્નેટ ફર્નીચર અને હાથ કારીગરીથી બનાવેલા સામાન અને બ્રોકેડ થી સુસજ્જિત કરવામાં આવ્યા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પ્રવાસન
જેતપોર (વાઘરલી)
જેતપોર (વાઘરલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વપટ્ટીમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગરૂડેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. જેતપોર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:ગરૂડેશ્વર તાલુકો
ગોવિંદ સાગર
ગોવિંદ સાગર (હિંદી:गोविन्द सागर; અંગ્રેજી:Gobind Sagar) ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના બિલાસપુર જિલ્લામાં આવેલ એક માનવ-નિર્મિત સરોવર છે. આ સરોવર સતલજ નદી પર બાંધવામાં આવેલા ભાખરા નાંગલ બંધને કારણે રચાયું છે. આ સરોવરનું નામ શીખ ધર્મના દસમા ગુરુ ગોવિંદસિંહના નામ પરથી રાખવામાં આવેલ છે. વિશ્વના સૌથી વધુ ઊંચાઈ ધરાવતા બંધો પૈકીના એક એવા ભાખરા બંધની ઊંચાઈ તેના પાયાથી ૨૨૫.૫ મીટર જેટલી છે, જેનું નિર્માણ અમેરીકન બંધ નિર્માતા હાર્વે સ્લૉક્‌મ (Harvey Slocum)ની દેખરેખ હેઠળ ઈ. સ. ૧૯૫૫ થી શરૂ કરી, ઈ. સ. ૧૯૬૨માં પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું હતું.
ખોપરીઆંબા
ખોપરીઆંબા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના વઘઇ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. ખોપરીઆંબા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:વઘઇ તાલુકો
માધુભાઈ જેલીયાભાઈ ભોયે
માધુભાઈ જેલીયાભાઈ ભોયે (Madhubhai Jeliyabhai Bhoye) ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના એક નેતા છે. તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ પક્ષ ના સભ્ય છે.
વર્ષ ૨૦૦૨માં તેઓ ગુજરાત વિધાનસભાની ડાંગ-વાંસદા વિધાનસભા બેઠક પરથી ચૂંટણી લડી તેમાં વિજયી બન્યા હતા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:ડાંગ જિલ્લો શ્રેણી:રાજકારણી
કોટમદર
કોટમદર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. કોટમદર ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
ભગવાનપર (તા. લીંબડી)
ભગવાનપર (તા. લીંબડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીંબડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભગવાનપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લીંબડી તાલુકો શ્રેણી:નળ કાંઠાના ગામ
મીઠા (તા. ભાભર)
મીઠા (તા. ભાભર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાભર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મીઠા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભાભર તાલુકો
અશોક ચક્ર (પુરસ્કાર)
thumb|175px|right| અશોક ચક્ર પુરસ્કાર પટ્ટી (Ashoka Chakra Ribbon) અશોક ચક્ર પુરસ્કાર ભારત સરકાર દ્વારા એનાયત કરવામાં આવતો શાંતિના સમય માટેનો સૌથી ઊચ્ચ વીરતા પુરસ્કાર છે. આ સન્માન સૈનિકો અને અસૈનિકો પૈકી ફરજ દરમિયાન બતાવેલી અસાધારણ વીરતા અથવા બહાદુરી, શૂરવીરતા અથવા બલિદાન માટે એનાયત કરવામાં આવે છે. આ પુરસ્કાર મરણોપરાંત પણ આપવામાં આવતો હોય છે. આ પુરસ્કાર યુદ્ધના સમયે ભારતીય સેનાના સૈનિકોને ફરજ પર બતાવેલી અપ્રતિમ બહાદુરી અને વીરતા માટે આપવામાં આવતા ઊચ્ચ સન્માન પરમવીર ચક્ર પુરસ્કાર જેટલો જ ઊચ્ચ દરજ્જાનો તથા મહત્વનો પુરસ્કાર ગણાય છે.
સૌ પ્રથમવાર ઇ. સ. ૧૯૫૨ના વર્ષમાં નાયક નર બહાદુર થાપાને આ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારથી જ આ પુરસ્કાર એનાયત કરવાની પરંપરા શરૂ કરવામાં આવી હતી, જે આજદિન સુધી ચાલુ રહી છે.
કામલી (તા. ધનસુરા)
કામલી (તા. ધનસુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધનસુરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કામલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધનસુરા તાલુકો
ભેરાઇ (તા. રાજુલા)
ભેરાઇ (તા. રાજુલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાજુલા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઇતિહાસ
ભેરાઇમાં વસવાટ આશરે ૨૦૦ વર્ષ પહેલાં રામ જ્ઞાતિના આહિર સાદુલ મામૈયો દ્વારા થઇ હોવાનું માનવામાં આવે છે. ભેરાઇના સૌથી જૂના પાળિયાઓ ઇ.સ. ૧૬૮૭ (સંવત ૧૭૪૩)ના છે. જૂનું ભેરાઈ હાલનાં ગામથી પૂર્વમાં આશરે 300 yard દૂર આવેલું છે.
ભૂગોળ
ભેરાઇ દેવરાપુરી ખાડીની શાખા, જે દુ:ખણ તરીકે ઓળખાય છે, પર આવેલું છે. બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન દેવરાપુરી ખાડી સાથે ભેરાઇને જોડવા માટે નહેર બનાવવામાં આવી હતી, આ નહેર સુખણ તરીકે ઓળખાય છે.
વસ્તી
૧૮૭૨ની વસ્તી ગણતરી મુજબ ભેરાઇની વસ્તી ૮૪૧ અને ૧૮૮૧માં ૧૧૭૧ હતી.
ઉદ્યોગો
ભેરાઇની ઉત્તરમાં ઉત્તમ કક્ષાના પીળા પથ્થરોની ખાણ આવેલી છે. ભુતડો તરીકે ઓળખાતી આછા રંગની પોચી માટી અહીં મળી આવે છે, જે સ્થાનિકો વાળ ધોવા માટે વાપરે છે, જે વાળને મુલાયમ બનાવે છે અને લીંબુના રસ કે અરીઠાના વપરાશ પછી બનતા સૂકા અને કડક નથી બનાવતી. અહીં મીંઢી (Senna)ના છોડ પણ ઉગાડવામાં આવે છે.
હાલમાં ભેરાઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે.
સંદર્ભ
આ લેખ હવે પબ્લિક ડોમેનમાં પ્રકાશિત પ્રકાશન માંથી લખાણ ધરાવે છે.
શ્રેણી:રાજુલા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
દ્રોણેશ્વર મહાદેવ, ગીર
દ્રોણેશ્વર મહાદેવ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ગીરના જંગલમાંથી પસાર થતી મછુન્દ્રી નદીને કાંઠે ઉના તાલુકામાં આવેલું એક ધાર્મિક સ્થળ છે. અહીં ચારે તરફ વનરાજીને કારણે પ્રકૃતિનું સૌંદર્ય પણ માણવા મળે છે, જેથી શ્રદ્ધાળુઓ ઉપરાંત સહેલાણીઓ પણ અહીં પર્યટન અર્થે આવતા હોય છે.
અહીં મંદિરના ગર્ભ દ્વારમાં ભુગર્ભમાંથી આવતો પાણીનો ધોધ ગૌ મુખ દ્વારા શિવલીંગ ઉપર અવિરતપણે જળ ધારા વહાવતો જોવા મળે છે, જે દર્શનીય છે. તાલુકામથક ઉનાથી તલાલા જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ (SH 98) પર આવેલા ગીરગઢડા થી ઉત્તર પૂર્વમાં આવેલા દ્રોણ ગામ થઈને અહીં જવાય છે. અહીંથી ગીરગઢડા આશરે ૬ (છ) કિલોમીટર અને ઉના ૨૩ (ત્રેવીસ) કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે. અહીંથી નજીકમાં નદીના ઉપરવાસમાં બંધ બાંધવામાં આવેલ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
આંબલીયાસણ (તા. પાટણ)
આંબલીયાસણ (તા. પાટણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાટણ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંબલીયાસણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પાટણ તાલુકો શ્રેણી:ગુજરાત ભૂગોળ સ્ટબ
કાલીમકવાણા
કાલીમકવાણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વપટ્ટીમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગરૂડેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. કાલીમકવાણા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:ગરૂડેશ્વર તાલુકો
બટાકાં
ઇતિહાસ
200px|thumb|right| અમેરિકી વૈજ્ઞાનિકોએ એક સંશોધનથી એ નિષ્કર્ષ કાઢ્યો કે પેરૂના ખેડૂતો આજથી લગભગ ૭૦૦૦ વર્ષ પહેલાંથી બટાકાં ઉગાડી રહ્યા છે. સોળમી સદીમાં સ્પેને પોતાના દક્ષિણ અમેરિકી ઉપનિવેશોથી બટાકાંને યુરોપ પહોંચાડ્યાં તેના પછી બ્રિટન જેવા દેશોએ બટાકાંને દુનિયાભરમાં લોકપ્રિય બનાવી દીધાં. આજે પણ આયરલેન્ડ તથા રશિયાની અધિકાંશ જનતા બટાકાં પર નિર્ભર છે. ભારતમાં બટાકાં સૌથી લોકપ્રિય શાક છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બટાકાં વર્ષ
સન ૨૦૦૮ ને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય બટાકાં વર્ષના રૂપમાં મનાવવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:શાકભાજી શ્રેણી:વનસ્પતિ શ્રેણી:જમીનની અંદર થતાં શાકભાજી
જાંબુઘોડા અભયારણ્ય
જાંબુઘોડા અભયારણ્ય ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પંચમહાલ જિલ્લાના જાંબુઘોડા તાલુકા માં આવેલું છે. જાંબુઘોડા અભયારણ્ય ચાંપાનેરથી આશરે ૨૦ કિલોમીટર અને વડોદરાથી આશરે ૯૦ કિલોમીટરનાં અંતરે આવેલું એક વાંસ, મહુડા, સાગ તેમજ અન્ય વનસ્પતિસભર અભયારણ્ય છે. મે ૧૯૯૦ની સાલમાં અભયારણ્ય તરીકે જાહેર કરાયેલું આ વન વિવિધ પ્રાણી ઉપરાંત ઝેરી અને બિનઝેરી સરિસૃપોનું પણ આશ્રય સ્થાન છે. જાંબુઘોડા અભયારણ્યની એક લાક્ષણિકતા એ પણ છે કે તે પર્વતીય વિસ્તારમાં આવેલું એક જુજ માનવ વસવાટ ધરાવતું અભયારણ્ય છે જેનાથી તેના પ્રાકૃતિક સૌંદર્યમાં અનેકગણો વધારો થાય છે.
આઝાદી પહેલા, આ વિસ્તાર જાંબુઘોડા રજવાડા સાથે સંકળાયેલ હતો. ગાઢ જંગલની ટેકરીઓમાં તેમ જ ખીણોમાં ઘણી આદિવાસી વસાહતો વસવાટ કરે છે. આ અભયારણ્યમાં જંગલોમાં ફરવા માટે ઘણા સ્થળો છે (ટ્રેકિંગ સાઇટ્સ) અને તે એક શાનદાર વન વિહાર સ્થળ છે. આ ઉપરાંત એક વન વિભાગ આરામગૃહ, અભયારણ્ય, બે જળાશયો નજીકમાં ઉપલબ્ધ છે.
વન્યસૃષ્ટિ
દિપડો આ અભયારણ્યનું મુખ્ય શિકારી પ્રાણી છે આ ઉપરાંત શિયાળ, વરૂ, ઘોરખોદિયું, રીંછ વગેરે માંસાહારી પ્રાણીઓ પણ અહીં વસવાટ કરે છે. શાકાહારી પ્રાણીઓ જેવાકે હરણ, નીલગાય (વાદળી બુલ, એશિયા ખંડનું સૌથી મોટું સાબર), ચોશિંગા હરણ (ચારસિંગા કાળિયાર) વગેરેનું પણ જાંબુઘોડા અભયારણ્ય આશ્રય સ્થાન છે. વિવિધ જાતનાં સાપ, અજગર, મગરમચ્છ જેવા સરીસૃપો પણ અહીં વિપુલ માત્રામાં જોવા મળે છે. અભયારણ્યમાં આવેલા સાગ, સિસમ, ખેર, મહુડો, વાંસ, બીલી, દુધળો, વગેરેનાં વૃક્ષો ને કારણે પક્ષીઓ પણ ઘણી સંખ્યામાં જોવા મળે છે. આ વન્યસૃષ્ટિ અભયારણ્યમાં બનાવવામાં આવેલા બે બંધ (કડા ડેમ અને ટારગોલ ડેમ)માંથી પોતાની પાણીની જરૂરિયાત પુરી કરે છે. આ બંધો ક્ડા અને ટારગોલ ગામની પાસે બાંધવામાં આવેલા છે. અભયારણ્યમાં શિકારી પ્રાણીઓ માટે શિકાર એવાં શાકાહારી પ્રાણીઓની નજીવી અછતને કારણે ઘણી વાર દિપડા જેવા પ્રાણી સ્થળાંતર કરતા છેક વડોદરા સુધી પહોંચ્યાના બનાવો પણ ભૂતકાળમાં બન્યા છે.
અન્ય માહિતી
જાંબુઘોડા અભયારણ્ય બસ દ્વારા પહોંચવા માટે નજીકનું બસમથક શિવરાજપુર છે જ્યાંથી અભયારણ્ય માત્ર એક કિલોમીટરનાં અંતરે આવેલું છે. . ટ્રેન દ્વારા પણ શિવરાજપુરથી જાંબુઘોડા અભયારણ્ય પહોંચી શકાય છે જેનું અંતર દશ કિલોમીટર છે. નજીકનું વિમાનમથક વડોદરા છે જે આશરે ૯૦ કિલોમીટરનાં અંતરે આવેલું છે. ચોમાસામાં અને શિયાળામાં જાંબુઘોડા અભયારણ્યની વન્યસૃષ્ટિ નીહાળવાનો લ્હાવો લેવા જેવો છે. રહેવા માટે કડા બંધ અને ટારગોલ બંધ પાસે સરકારી આરામ ગૃહ બનેલાં છે તથા હમણાં જ વનાંચલ નામે એક નવો રિસોર્ટ પણ શરૂ થયો છે, જે અવનવી સવલતો અને મનોરંજનના સાધનોથી ભરપુર છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતના અભયારણ્યો શ્રેણી:પંચમહાલ જિલ્લો
બળોલ (તા. લીંબડી)
બળોલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીંબડી તાલુકામાં આવેલું અંદાજે ૪.૫ હજારની વસ્તી ધરાવતું ગામ છે. બળોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જુવાર, ચણા, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગામમાં શિવાલય, રામજી મંદિર, ઠાકોરજી મંદિર, શ્રી સ્વામિનારાયણ મંદિર, શ્રી સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના પરમહંસો પૈકીના પ્રથમ પાંચ એવા દેવાનંદ સ્વામીનું જન્મસ્થાન, વગેરે ધાર્મિક સ્થાનો આવેલા છે. પંખીઓને ચણ માટે ચબુતરો અંદાજે ૨૫૦ વર્ષ પહેલાં જૈન શ્રાવકોએ બનાવેલો.
શ્રેણી:લીંબડી તાલુકો શ્રેણી:ભાલ વિસ્તાર
ટ્રિનિદાદ અને ટોબેગો
વિગત
ક્રિસ્ટોફર કોલમ્બસના સમયથી લઈ 1802માં બ્રિટનના હાથમાં આવતા સુધીના સમયગાળા દરમિયાન, ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો સ્પેનની વસાહત હતી. 1962માં આ રાષ્ટ્રને સ્વતંત્રતા મળી અને 1976માં ગણતંત્ર બન્યું. મોટાભાગના અંગ્રેજીભાષી કેરીબિયન રાષ્ટ્રોથી વિપરિત, ત્રિનિદાદ અને ટોબેગોનું અર્થતંત્ર પહેલેથી ઔદ્યોગિક છે અને તેણે પેટ્રોલિયમ અને પેટ્રોકેમિકલ્સ પર ભાર મૂક્યો છે. ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો મજબૂત મેક્રોઇકોનોમિક માળખું અને સંસ્થાકીય સ્થિરતાની લાંબી પરંપરા ધરાવે છે. આર્થિક સ્વાતંત્ર્યના 10 ક્ષેત્રો પૈકીના ઘણાંમાં તેની કામગીરી સારી રહી છે, અને તેના અર્થતંત્રએ 2003-2008ના સમયગાળા દરમિયાન લગભગ 7 ટકાના સરેરાશ દરે વિકાસ સાધ્યો હતો. સરકારે અર્થતંત્રના પાયાને વૈવિધ્યસભર બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, અને આ રાષ્ટ્ર કેરબિયન પ્રદેશમાં એક મહત્વના નાણાકીય કેન્દ્ર તરીકે ઊભર્યું છે.
ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો, ત્યાંના કાર્નિવલ માટે જાણીતા છે અને આ દેશ સ્ટીલપૅન, કેલિપ્સો, સોકા અને લિમ્બોની જન્મભૂમિ પણ છે.
ઇતિહાસ
ઇતિહાસકાર ઈ. એલ. જૉસેફે એવો દાવો કર્યો છે કે એમરિન્ડ કાળમાં ત્રિનિદાદનું નામ આયરી હતું, જે હ્યૂમિંગબર્ડનાં અરાવાક નામ, આયરીટી (ierèttê) અથવા યેરીટી  (yerettê) ઉપરથી ઉતરી આવ્યું હતું. જો કે, બૂમેર્ટે એવો દાવો કર્યો છે કે કેયરી (cairi) કે કાયેરી  (cairi), બન્નેમાંથી એકપણનો અર્થ હ્યૂમિંગબર્ડ થતો નથી તેમજ ટુકુસી  (tukusi) અથવા ટુકુચી  (tucuchi)નો પણ એવો કોઈ અર્થ થતો નથી. અન્યએ એવી રજૂઆત કરી છે કે કેયરી અને આયરી નો અર્થ ટાપુ  થાય છે. ક્રિસ્ટોફર કોલમ્બસે આ પ્રદેશનું પુનઃ નામકરણ કરીને “યા યાસ્લા દી લા ત્રિનિદાદ” (“ટ્રિનિટીનો ટાપુ”) રાખ્યું હતું અને તે રીતે પોતાની ત્રીજી સંશોધન યાત્રા શરૂ કરતા પૂર્વે પોતે લીધેલી પ્રતિજ્ઞા પૂરી કરી હતી. ટોબેગોનો સિગારની જેવા આકારને લીધે તેને તેનું સ્પેનિશ નામ (કેબેકો, ટેવાકો , ટોબેકો ) અને સંભવિતપણે એમરિન્ડિયન નામો જેવા કે એલાઉબેરા (કાળો શંખ) અને ઉરુપેઇના (મોટી ગોકળગાય) (બૂમેર્ટ, 2000) મળ્યાં હોવા જોઈએ, અલબત્ત તેના અંગ્રેજી ઉચ્ચારણો પ્લમ્બેગો અને સાગો  સાથે ધ્વનિની સમાનતા (પ્રાસ) ધરાવે છે.
ત્રિનિદાદ
ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો, બન્ને ઉપર પ્રારંભમાં દક્ષિણ અમેરિકાના મૂળના એમરિન્ડિયનોએ વસવાટ કર્યો હતો. લગભગ 7,000 વર્ષ પૂર્વે ખેતીનો પ્રારંભ થયો તે પૂર્વેના આદિમાનવ જેવા લોકોએ સૌ પ્રથમવાર ત્રિનિદાદ પર વસવાટ કર્યો હતો, અને તેમણે ત્રિનિદાદને કેરબિયનનો સૌથી પહેલા વસવાટ પામેલો હિસ્સો બનાવ્યો હતો. ઈ.સ.પૂ. (B.C.) 250ની આસપાસ માટીના વાસણોનો ઉપયોગ કરનારા ખેતીવાડીના જાણકાર લોકોએ ત્રિનિદાદમાં વસવાટ કર્યો અને ત્યારબાદ તેઓ આગળ લેસર એન્ટિલિયન પ્રદેશ તરફ આગળ વધ્યાં. યુરોપના સંપર્કમાં આવતા સમયે, ત્રિનિદાદ ઉપર નેપોયા અને સુપોયા જેવા વિવિધ એરવાકન બોલનારા જૂથો અને યાઓ જેવા કેરબન બોલનારા જૂથોનો કબ્જો હતો, જ્યારે ટોબેગો ઉપર કેરિબ્સ ટાપુ અને ગેલિબી ટાપુઓનો કબ્જો હતો.
ક્રિસ્ટોફર કોલમ્બસ 31 જુલાઈ, 1498ના રોજ ત્રિનિદાદ ટાપુ ઉપર આવી ચઢ્યો. 1530ના દશકમાં ત્રિનિદાદમાં સ્થાયી થનારો સૌપ્રથમ યુરોપિયન હતો એન્ટોનિયો દી સેડેનો જે ઓરિનોકો પર અંકુશ રાખવા તથા વૅરાઓ (વ્હાઈટહેડ, 1997)ને જીતી લેવા માટે આવ્યો હતો. કેસાઇક વન્નાવાનારે (ગ્યુઆનાગ્યુઆનારે)એ સેંટ જૉસેફ વિસ્તારને ડોમિન્ગો દી વૅરે ઇ ઇબરગ્વેનને 1592માં આપી દીધો અને ત્યારબાદ આ ટાપુના બીજા ભાગમાં ખસી ગયો (બૂમેર્ટ, 2000). આ ભૂમિ ઉપર સેન જોઝ દી ઓરુના (સેંટ જૉસેફ)ની સ્થાપના એન્ટોનિયો દી બૅરિયોએ કરી હતી. ત્રિનિદાદ પર વૉલ્ટર રેલીઘનું આગમન 22 માર્ચ 1595ના રોજ થયું હતું અને ટૂંક સમયમાં તેણે સાન જોઝ પર આક્રમણ કર્યું, તેણે દી બેરિયોને પકડીને તેની ઝીણવટથી તપાસ કરીને તેની પાસેથી તથા કેસાઇક ટોપિયા વારી (વ્હાઇટહેડ, 1997) પાસેથી ઘણી માહિતી કઢાવી લીધી.
1700ના દશકમાં, ત્રિનિદાદ મધ્ય અમેરિકા, હાલના મેક્સિકો અને દક્ષિણ પશ્ચિમ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (બેસોન, 2000) સહિત ન્યૂ સ્પેનના શાસન હેઠળનો ટાપુરૂપી પ્રદેશ હતો. જો કે, આ સમયગાળામાં ત્રિનિદાદ મહદ્અંશે જંગલ જ હતું, જેમાં કેટલાક સ્પેનિયાર્ડો અને તેમના થોડાક ગુલામો અને અમુક હજાર એમરિન્ડિયનની વસતી હતી (બેસોન, 2000). ત્રિનિદાદમાં સ્પેનનું વસાહતીકરણ બહુ ઓછું રહ્યું હતું. ત્રિનિદાદમાં ઓછી વસતીવાળું સ્થળ ગણાતું હોવાને કારણે, ગ્રેનેડામાં વસતો ફ્રેન્ચ વ્યક્તિ રુમી દી સેંટ લૌરેન સ્પેનિશ રાજા ચાર્લ્સ ત્રીજા પાસેથી 4 નવેમ્બર 1783ના રોજ કેડ્યુલા દી પોબ્લાસિયન મેળવી શક્યો હતો.
1776ના સૌપ્રથમ કેડ્યુલા દી પોબ્લાસિયનની તુલનાએ આ વધુ ઉદાર હતું અને ત્યાં સ્થાયી થનારા રોમન કેથોલિક વિદેશીઓ નિઃશુલ્ક જમીન આપવામાં આવી હતી તેમજ તથા ત્રિનિદાદમાં તેમના ગુલામો સ્પેનિશ રાજા પ્રત્યે નિષ્ઠાવાન રહેવા સંમત થયા હતા. પ્રત્યેક વ્યક્તિ, સ્ત્રી અને બાળકને 32 એકર જમીન આપવામાં આવી હતી અને ત્રિનિદાદ લાવવામાં આવેલા પ્રત્યેક ગુલામને તેનાથી અડધી જમીન આપવામાં આવી હતી. પરિણામે સ્કોટ, આયરિશ, જર્મન, ઇટાલિયન અને ઇંગ્લિશ કુટુંબોનું આગમન થયું. પ્રોટેસ્ટન્ટ્સને ગવર્નર ડોન જોઝ મારિયા ચાકેનનાં કાયદાના ઉદાર અર્થઘટનનો લાભ મળ્યો. ત્રિનિદાદની સંસ્કૃતિ ઉપર ફ્રાન્સની ક્રાંતિ (1789)ની પણ અસર થઈ હતી અને તેથી જ ત્રિનિદાદ પર માર્ટિનિક્વન ખેડૂતો અને તેમના ગુલામો આવ્યા હતા જેમણે આ ટાપુ ઉપર કૃષિ (ખાંડ અને કોકો) આધારિત અર્થવ્યવસ્થાની સ્થાપના કરી હતી.
પોર્ટ ઓફ સ્પેનની વસતી કે જે 3,000થી નીચે હતી તે પાંચ વર્ષ પછી વધીને 10,422 થઈ ગઈ અને 1797માં ટાપુના રહેવાસીઓમાં વિવિધ જાતિના લોકો, સ્પેનિયાર્ડ, આફ્રિકન, ફ્રેન્ચ રિપબ્લિકન સૈનિકો, નિવૃત્ત ચાંચિયાઓ અને ફ્રેન્ચ ઉમરાવોનો સમાવેશ થતો હતો (બેસોન, 2000). 1797માં ત્રિનિદાદની કુલ વસતી 17,718 હતી; આ પૈકીના 2,151 લોકો યુરોપીય કુળના હતા, 4,476 “મુક્ત કાળાઓ અને રંગધારી લોકો” હતા, 10,009 લોકો ગુલામો અને 1,082 લોકો એમરિન્ડિયન હતા.
1797માં, જનરલ સર રાલ્ફ એબરક્રોમ્બી અને તેમનો સૈન્ય કાફલો બોકાસ થઈને આવી પહોંચ્યો અને ચેગ્યુઅરામાસના કિનારે લંગર તાણ્યું. સ્પેનિશ ગવર્નર ચાકોને લડાઇ વિના જ અમુક શરતોને આધારે શરણે જવાનું નક્કી કર્યું. ત્રિનિદાદ ફ્રેન્ચ બોલતી વસતી અને સ્પેનિશ કાયદાઓ ધરાવતી બ્રિટિશ તાજના શાસન હેઠળની વસાહત બન્યું (બેસોન, 2000). 1802માં બ્રિટનની જીત અને ઔપચારિક સોંપણીને પગલે ત્રિનિદાદ ઇંગ્લેન્ડ અને પૂર્વીય કેરબિયનની બ્રિટિશ વસાહતોના લોકોનો પ્રવાહ શરૂ થયો. સ્પેનના શાસન દરમિયાન વસાહત છૂટીછવાઈ હતી અને વસતીવધારાનો દર ધીમો હતો અને બ્રિટિશ શાસન સ્થપાયા બાદ પણ ત્રિનિદાદ વેસ્ટ ઇન્ડિઝની સૌથી ઓછી વસતી ધરાવતી અને ખેતીનું અલ્પવિકસિત માળખું ધરાવતી પૈકીની એક વસાહત હતી. બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન નવી સ્થાવર મિલ્કતોનું સર્જન થયું અને અહીંની જમીનને ઉચ્ચ નફો રળી આપતા શેરડીના ખેતરો તરીકે વિકસાવવાના કામને સરળ બનાવવા માટે ગુલામોની આયાતમાં વૃદ્ધિ થઈ, પરંતુ બ્રિટનમાં ગુલામપ્રથા નાબૂદીકરણના પ્રયાસોને કારણે ગુલામોની સામુહિકપણે આયાત હજુ પણ મર્યાદિત અને રોકાયેલી હતી.
નાબૂદીકરણની ચળવળ અને/અથવા શ્રમશક્તિ મેળવવાની દ્વષ્ટિએ ગુલામો આર્થિક રીતે પરવડે એવા ન હતા, આ બન્ને પરિબળોને કારણે 1833માં સ્લેવરી એબોલિશન એક્ટ 1833 (સાઇટેશન 3 અને 4, વિલ. 4 સી. 73) દ્વારા ગુલામીપ્રથા નાબૂદ થઈ, ત્યારબાદ બ્રિટનના તાબા હેઠળના પ્રદેશોમાં પણ “એપ્રેન્ટિસશિપ (કરાર હેઠળ અમુક સમય માટે કામ કરવા બંધાઈને કામ શીખવાની પદ્ધતિ)”ના ગાળાના માર્ગે તેનું અનુસરણ થયું. 1838માં તેને પણ નાબૂદ કરવામાં આવી અને 1 ઓગસ્ટે ગુલામોને સંપૂર્ણ મુક્તિ આપવામાં આવી. 1838ના વસતીના આંકડાઓને જોતા, જો કે, ત્રિનિદાદ અને તેના પડોશી ટાપુઓ વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટપણે જણાય છેઃ 1838માં ગુલામોને સંપૂર્ણ મુક્તિ વખતે, ત્રિનિદાદમાં માત્ર 17,439 ગુલામો હતા, ગુલામના માલિકો પૈકીના 80 ટકા લોકો વ્યક્તિદીઠ 10 કરતા પણ ઓછા ગુલામો ધરાવતા હતા (પાના 84–85)
તેનાથી વિપરિત, ત્રિનિદાદથી કદમાં બે ગણું, જમૈકા લગભગ 3,60,000 ગુલામો ધરાવતું હતું. સંપૂર્ણ મૂક્તિના સમયે, પ્રારંભી ખેતીના માલિકોમાં મજૂરોની ભારે ખેંચ ઊભી થઈ, અને આ જરૂરિયાતને બ્રિટિશે નોકરીના બેતરફી કરારનામાં દ્વારા પૂરી કરી. આ પદ્ધતિ હેઠળ વિભિન્ન રાષ્ટ્રોના લોકો સાથે કરાર કરવામાં આવ્યો, જેમાં ચીન, પોર્ટુગલ અને ભારતના લોકોનો સમાવેશ થતો હતો. આ પૈકી, ભારતીયો સૌથી વધુ સંખ્યામાં આયાત પામ્યાં, જેની શરૂઆત 1 મે, 1845ના રોજ થઈ, તે વખતે ત્રિનિદાદ તરફ ગયેલા એક મુસ્લિમની માલિકીના ફટેલ રોઝેક નામનાં સૌપ્રથમ જહાજમાં 225 ભારતીયોની આયાત કરવામાં આવી. ભારતીયો સાથેની ગિરમિટ પદ્ધતિ 1845થી 1917 સુધી ચાલી, જે દરમિયાન 1,47,000 કરતા પણ વધુ ભારતીયોને શેરડીના ખેતરોમાં કામ કરવા માટે ત્રિનિદાદ લાવવામાં આવ્યા.
તેમણે યુવા રાષ્ટ્રની બીજા ક્રમની સૌથી મોટી વસતીમાં વધારો કર્યો અને તેમના મજૂરોએ અગાઉ વણખેડાયેલી જમીન વિકસાવી. આ બેતરફી કરારનામાનો કરાર એટલો શોષણાત્મક હતો કે હ્યુ ટિન્કરે તો તેને “ગુલામીની એક નવી પદ્ધતિ” કહ્યો હતો. આ કરારમાં લોકો સાથે પાંચ વર્ષના સમયગાળા માટે દૈનિક વેતન (20મી સદીના પ્રારંભમાં 25 સેન્ટ્સ હતા) સાથેનો કરાર કરાતો હતો, જેના બાદ તેમને ભારત પરત મોકલી આપવાની બાંયધરી અપાતી હતી. મજૂરો મેળવવા માટે ઘણીવાર જોરજુલમ અપનાવવામાં આવતા હતા, જો કે, ટૂંક સમયમાં જ તેમના મજૂરો જલ્દી જતા રહે છે એવી ખેડૂતોએ ફરિયાદ કરતા બેતરફી કરારનો ગાળો વધારીને 10 વર્ષનો કરવામાં આવ્યો
મજૂરોને પરત મોકલવાને બદલે, બ્રિટિશ સત્તાવાળાઓએ ટૂંક સમયમાં જ મજૂરોને જમીનનો ભાગ આપવાનું શરૂ કર્યું જેથી તેઓ ત્યાં વસવાટ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત થાય, જો કે જેમને જમીન અપાઈ હતી તેવા લોકોની સંખ્યા સ્પષ્ટ નથી. આ વસાહતમાં પ્રવેશનારા ભારતીયો પણ ખાસ શાહી કાનૂનો હેઠળ આવતા હતા, જેના કારણે તેઓ ત્રિનિદાદની બાકીની વસતીથી અલગ પડી ગયા હતા. તેઓ જ્યારે ખેતરોમાં ન હોય ત્યારે તેમણે પોતાની પાસે “પાસ” રાખવો પડતો હતો, અને જો તેમને મુક્ત કરી દેવાયા હોય તો તેમણે પોતાની પાસે બેતરફી કરારનો સમયગાળો પૂરો થઇ ગયાનો પુરાવો આપતા “ફ્રી પેપર્સ” અથવા સર્ટિફિકેટ રાખવા પડતા હતા. આમ છતાં, જો કે, બેતરફી કરારનો ગાળો પૂરો કરનારા લોકો ભૂતપૂર્વ-ગુલામોની જેમ જ વસતીનો એક નિર્ણાયક અને મહત્વનો હિસ્સો બન્યા.
19મી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં અને 20મી સદીના પ્રારંભમાં આર્થિક આવકમાં કાકાઓ (કોકો)ની ખેતીનો પણ હિસ્સો નોંધપાત્ર હતો. કાકાઓ પાક પડી ભાંગ્યા બાદ (રોગ અને મહામંદીને લીધે) અર્થતંત્રમાં પેટ્રોલિયમનું વર્ચસ્વ વધવા લાગ્યું. કોકોની ખેતીની નિષ્ફળતાની સાથે સાથે શેરડી ઉદ્યોગ પણ પડી ભાંગ્યો જેને પરિણામે ત્રિનિદાદના ગ્રામીણ અને ખેત મજૂરોમાં વ્યાપક મંદી ફરી વળી અને 1920-1930ના સમયગાળામાં મજૂર ચળવળની આગેકૂચને પ્રોત્સાહન મળ્યું. તેની આગેવાની ટ્યુબલ ઉરિયાહ “બઝ” બટલરે લીધી, જે પોતાના ભારતીય ભાગીદારો સાથે (નોંધપાત્ર રીતે એડ્રિયન કોલા રેઇન્ઝી) મળીને કામદાર વર્ગ અને ખેત મજૂર વર્ગને એક કરવાનો ઉદ્દેશ ધરાવતો હતો જેથી સહુ લોકો માટે એક સારું જીવનધોરણ પ્રાપ્ત કરી શકાય તેમજ બ્રિટિશરોને જલ્દી તગેડી શકાય. બ્રિટિશ ગૃહ કાર્યાલય અને બ્રિટિશ-શિક્ષણ પામેલા ત્રિનિદાદના ઉચ્ચ વર્ગના લોકો કે જે પૈકીના ઘણાં લોકો ધનિક ખેત માલિકોના વંશજો હતા, તેઓએ આ પ્રયાસને કચડી નાખ્યો. તેમણે ત્રિનિદાદમાં દ્વેષપૂર્ણ જાતિવાદી રાજકારણને પ્રોત્સાહન આપ્યું જેનો હેતુ જાતિવાદના આધારે વર્ગ-આધારિત ચળવળમાં ભાગલા પાડવાનો હતો, જેમાં તેઓ સફળ થયા, ખાસ કરીને ટોચના સ્થાનેથી બટલરનો ટેકો ન રહ્યો. મંદી અને ઓઇલના અર્થતંત્રને કારણે સામાજિક માળખામાં ફેરફારો થયા. 1950ના દશક સુધીમાં, ઓઇલ ત્રિનિદાદના નિકાસ બજારની મુખ્ય જણસ બની ગયું અને ત્રિનિદાદની વસતીના તમામ જૂથોમાં મધ્યમ-વર્ગની વૃદ્ધિ તેને આભારી હતી.
ટોબેગો
કોલમ્બસે દૂરની ક્ષિતિજે ટોબેગો જોયા હોવાની નોંધ કરી હતી, જેનું નામ તેણે બેલાફોર્મા રાખ્યું હતું, પરંતુ તે આ જમીન ઉપર ઉતર્યો નહોતો. ટોબેગોનું નામ કદાચ તેના જૂના નામ “ટોબેકો”થી અપભ્રંશ થઇને પડ્યું હશે તેમ માનવામાં આવે છે.
16મી અને 17મી સદીમાં ડચ અને કોર્લેન્ડર્સ ટોબેગોમાં આવીને વસ્યાં અને તમાકું તથા રૂનું ઉત્પાદન કર્યું. ટોબેગોએ આધુનિક લાત્વિયાથી લઈને બ્રિટિશ, ફ્રેન્ચ, ડચ અને કોર્લેન્ડરોનું શાસન જોયું છે. નેપોલિયન યુદ્ધો દરમિયાન બ્રિટને આ બન્ને ટાપુઓ ઉપર પોતાનું નિયંત્રણ મજબૂત બનાવ્યું હતું, અને 1889માં તેમને ત્રિનિદાદ અને ટોબેગોની વસાહતમાં એકીકૃત કરવામાં આવ્યા.
વસાહતોના સંઘર્ષોના પરિણામે, આ દેશમાં સ્થળોના નામ એમેરિન્ડિયન, સ્પેનિશ, ફ્રેન્ચ અને ઇંગ્લિશ નામો સામાન્ય હતા. ઓગણીસમી અને 20મી સદીના પ્રારંભમાં શ્રમ પૂર્તિ માટે આફ્રિકન ગુલામો તથા ચીન, ભારત અને આફ્રિકાના ગિરમિટ પ્રથામાંથી મુક્તિ પામેલા મજૂરો તેમજ મેદિરાથી પોર્ટુગલના લોકોનું આગમન થયું. બાર્બાડોસ અને લેસર એન્ટિલેસના અન્ય રાષ્ટ્રો જેવા કે વેનેઝુએલા, સિરીયા અને લેબનોનથી લોકોના આગમનની આ દેશના માનવવંશના ચિત્ર પર અસર થઈ.
સ્વતંત્રતા
1962માં ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર (યુનાઇટેડ કિંગડમથી છૂટું પડીને) બન્યું. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન ત્રિનિદાદમાં ચેગ્યુઅરામાસ અને ક્યુમુટોમાં અમેરિકાના લશ્કરના થાણાની ઉપસ્થિતિને કારણે સમાજની નીતિમાં નોઁધપાત્ર ફેરફાર થયો. યુદ્ધ પછીના સમયગાળામાં, બ્રિટિશ સામ્રાજ્યને વિભાજિત કરનારો સંસ્થાનવાદના અંતનો વાયરો ફૂંકાયો જેના કારણે 1958માં સ્વાતંત્ર્ય માટેના માધ્યમ તરીકે વૅસ્ટ ઇન્ડિઝ ફેડરેશનની રચના કરવામાં આવી. ફેડરલ પાટનગર તરીકે ચેગ્યુઅરામાસના સ્થળનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો. જમૈકાના ખસી ગયા બાદ આ ફેડરેશનને વિખેરી નાખવામાં આવ્યું અને સરકારે પોતાની રીતે સ્વાતંત્ર્યનો પ્રયાસ કરવાનું પસંદ કર્યું.
1976માં, આ દેશે બ્રિટિશ રાજાશાહી સાથેની પોતાને સાંકળતી કડીઓ તોડી નાખી અને કોમનવેલ્થની અંદર રહેલું એક ગણતંત્ર રાષ્ટ્ર બન્યું, અલબત્ત તેણે અપીલની આખરી અદાલત તરીકે બ્રિટિશ પ્રિવી કાઉન્સિલને યથાવત રાખી. 1972 અને 1983ની વચ્ચેના ગાળામાં, આ રાષ્ટ્રએ ઓઇલના વધતા જતા ભાવોમાંથી ભારે નફો મેળવ્યો અને ઓઇલની સંપત્તિ વડે સમૃદ્ધ આ રાષ્ટ્રના જીવનધોરણમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો. 1990માં, અગાઉ લેનોક્સ ફિલીપ તરીકે ઓળખાતા યાસિન અબુ બકરની આગેવાનીમાં જમાત અલ મુસલીમીનના 114 સદસ્યોએ રેડ હાઉસ (સંસદનું ભવન) અને તે સમયે દેશના એકમાત્ર ટેલિવિઝન સ્ટેશન- ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો ટેલિવિઝન પર ઉત્પાત મચાવ્યો અને છ દિવસ સુધી દેશની સરકારને બાનમાં રાખ્યા બાદ આત્મસમર્પણ કર્યું.
2003થી આ દેશ ઓઇલનાં બીજા તેજીના તબક્કામાં પ્રવેશ્યો છે, ખાંડ અને કૃષિને ફરીથી દેશની મુખ્ય નિકાસની જણસ બનાવવા માટે સરકાર આ પરિબળનો ઉપયોગ કરી લેવા ઇચ્છે છે. 2007ના ઓગસ્ટમાં જ્યારે એવી આગાહી કરવામાં આવી કે તેજીનો આ તબક્કો માત્ર 2018 સુધી જ ચાલશે, તે વખતે મોટી ચિંતા સર્જાઈ હતી. પેટ્રોલિયમ, પેટ્રોકેમિકલ્સ અને કુદરતી ગેસ એ દેશના અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ તરીકે રહ્યાં છે. પ્રવાસન અને જાહેર સેવાઓ એ ટોબેગોના અર્થતંત્રનો આધાર છે, તેમછતાં સત્તાવાળાઓએ આ ટાપુને વૈવિધ્યપૂર્ણ બનાવવા માટે પ્રયાસો શરૂ કર્યાં છે. આ ટાપુ ઉપર આવનારા પ્રવાસન મુલાકાતીઓ પૈકીના મોટાભાગના લોકો પશ્ચિમ યુરોપના હોય છે.
રાજકારણ
ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો એ બે પક્ષીય પદ્ધતિ અને વૅસ્ટમિન્સ્ટર પદ્ધતિ પર આધારિત દ્વિ-ગૃહીય સંસદીય પદ્ધતિ ધરાવનારું ગણતંત્ર છે. ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો રાષ્ટ્રના વડા રાષ્ટ્રપતિ હોય છે, જે હાલમાં જ્યોર્જ મૅક્સવૅલ રિચર્ડસ છે. સરકારના વડા વડા પ્રધાન હોય છે જે હાલમાં કમલા પ્રસાદ-બિસ્સેસાર છે. સંસદના બન્ને ગૃહોના તમામ સદસ્યો વડે બનેલા મતદાર મંડળ દ્વારા રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી કરવામાં આવે છે. દરેક પાંચ વર્ષે યોજાતી સામાન્ય ચૂંટણીઓના પરિણામોને આધારે વડા પ્રધાનની ચૂંટણી કરવામાં આવે છે. રાષ્ટ્રપતિએ વડાપ્રધાનના પદ પર કોઈ એવા નેતાની નિમણૂંક કરવાની હોય છે કે જે તેમની દ્વષ્ટિએ પ્રતિનિધિઓના ગૃહના મોટાભાગના સદસ્યોનો ટેકો ધરાવતો હોય; સામાન્ય રીતે આ પદ પર છેલ્લી ચૂંટણીમાં (2001ની સામાન્ય ચૂંટણીઓના કિસ્સાને બાદ કરતા) સૌથી વધુ બેઠકો મેળવનાર પક્ષનો નેતા હોય છે. સામાન્ય ચૂંટણીઓથી અલગ, ટોબેગોમાં તેની પોતાની ચૂંટણીઓ થાય છે. આ ચૂંટણીઓમાં સદસ્યોને ચૂંટવામાં આવે છે અને તેઓ ટોબેગોના હાઉસ ઓફ એસેમ્બલીમાં સેવા આપે છે.
સંસદ બે સદનોનું બનેલું હોય છે, જેમાં સેનેટ (31 બેઠક) અને હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ (41 બેઠક)નો સમાવેશ થાય છે. સેનેટના સદસ્યોની નિમણૂંક રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા કરવામાં આવે છે. વડા પ્રધાનની સલાહના આધારે સરકારના 16 સેનેટરોની નિમણૂંક કરવામાં આવે છે, વિરોધપક્ષના મુખ્ય નેતાની સલાહના આધારે વિરોધ પક્ષના છ સેનેટરની નિમણૂંક કરાય છે અને નાગરિક સમાજના અન્ય ક્ષેત્રોનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા માટે નવ સ્વતંત્ર સેનેટરોની રાષ્ટ્રપતિ નિમણૂંક કરે છે. "ફર્સ્ટ પાસ્ટ ધ પોસ્ટ" પદ્ધતિથી જનતા દ્વારા વધુમાં વધુ પાંચ વર્ષની મુદત માટે હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવના 41 સદસ્યોની ચૂંટણી કરવામાં છે. 24 ડિસેમ્બર 2001થી 24 મે 2010 દરમિયાન, સત્તા પેટ્રિક મેનિંગની આગેવાની હેઠળની પીપલ’સ નેશનલ મૂવમેન્ટ (પીએનએમ) પક્ષના હાથમાં રહી હતી; વિરોધ પક્ષ તરીકે કમલા પ્રસાદ-બિસ્સેસારની આગેવાની હેઠળની યુનાઇટેડ નેશનલ કૉંગ્રેસ (યુએનસી) હતી. તાજેતરમાં કૉંગ્રેસ ઓફ પીપલ અથવા સીઓપી (COP) નામનો અન્ય એક પક્ષ ઊભર્યો છે જેના નેતા વિન્સ્ટન ડૂકેરન છે. આ પક્ષોને વંશીય પરિબળોને આધારે ટેકો મળતો હોય એમ જણાય છે. પીએનએમ (PNM) સતતપણે બહુમતી આફ્રો-ત્રિનિદાદીયન લોકોના મતો મેળવે છે, અને યુએનસી (UNC)ના ઇન્ડો-ત્રિનિદાદીયન લોકોનો મહત્વનો ટેકો છે. 2007ની સામાન્ય ચૂંટણીઓમાં સીઓપી (COP)ને 23 ટકા મત મળ્યાં હતા, પરંતુ તે એક પણ બેઠક જીતી શકી નહોતી. 24 મે, 2010 પૂર્વે, પ નવેમ્બર 2007ના રોજ યોજાયેલી ચૂંટણીઓ બાદ હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવમાં પીએનએમ 26 અને યુએનસી (UNC) એલાયન્સ (યુએનસી-એ (UNC-A)) 15 બેઠકો ધરાવતી હતી.
ફક્ત અઢી વર્ષ બાદ, વડા પ્રધાન પેટ્રિક મેનિંગે 2010ના એપ્રિલ મહિનામાં સંસદનું વિસર્જન કરી નાખ્યું, અને 24 મે, 2010ના રોજ સામાન્ય ચૂંટણીની જાહેરાત કરી. આ સામાન્ય ચૂંટણીઓ બાદ, કમલા પ્રસાદ-બિસ્સેસારની આગેવાની હેઠળની પીપલ’સ પાર્ટનરશિપ નવો સત્તાધારી પક્ષ બન્યો છે. પ્રાથમિક પરિણામોના આધારે “પીપલ’સ પાર્ટનરશિપ”એ 29 બેઠકો મેળવીને 12 બેઠકો મેળવનારી પેટ્રિક માનિંગની આગેવાની હેઠળની પીએનએમ (PNM) પાસેથી સત્તા પ્રાપ્ત કરી છે. આ દેશમાં 14 નગર નિગમો (બે શહેરો, ત્રણ બરો, અને નવ વિસ્તારો) છે જેઓ મર્યાદિત પ્રમાણમાં સ્વાયત્તતા ધરાવે છે. વિવિધ કાઉન્સિલો ચૂંટાયેલા અને નિમાયેલા સદસ્યોના મિશ્રણ વડે બનેલી છે. દરેક ત્રણ વર્ષે ચૂંટણીઓ યોજવી પડે છે, પરંતુ 2003થી ચૂંટણી યોજાઈ નથી, સરકારે પાસે ચાર વખત મુદતમાં વધારો માંગવામાં આવ્યો છે. હવે જુલાઈ 2010માં સ્થાનિક સરકારની ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે. ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો એ કેરબિયન કમ્યૂનિટી (કૅરિકોમ (CARICOM)) અને કેરિકોમ ((CARICOM)) સિંગલ માર્કેટ એન્ડ ઇકોનોમી (સીએસએમઇ (CSME))નું એક મહત્વનું સભ્ય છે, જૈ પૈકીનું કેરબિયન સિંગલ માર્કેટ (સીએસએમ (CSM)) અસ્તિત્વમાં છે. આ સંસ્થામાં કેરબિયન કોર્ટ ઓફ જસ્ટિસ (સીસીજે (CCJ)) પણ છે, જેનું ઉદઘાટન 16 એપ્રિલ, 2005ના રોજ થયું હતું. સીસીજે (CCJ)ની સ્થાપનાનો હેતુ કેરિકોમના સદસ્ય રાષ્ટ્રો માટે ફરિયાદની સર્વોચ્ચ અદાલત તરીકે બ્રિટિશ જ્યુડિશિયલ કમિટિ ઓફ ધ પ્રિવિ કાઉન્સિલનું સ્થાન લેવાનો છે. તેના ઉદઘાટનથી લઇ અત્યાર સુધીમાં, સીસીજે (CCJ)ના અપીલના ન્યાયક્ષેત્રમાં માત્ર બે રાષ્ટ્ર – બાર્બાડોસ અને ગુયાના જ જોડાયા છે. કેરિકોમ (CARICOM)ના તમામ સદસ્યો જેમાં જોડાયેલા છે તે ચેગ્યુઅરામાસની સુધારેલી સંધિના અર્થઘટન માટેની પ્રાથમિક ન્યાયક્ષેત્ર તરીકેની ફરજ પણ બજાવે છે.
વહીવટી વિભાગો
ત્રિનિદાદ એ 9 પ્રદેશો અને પાંચ નગરનિગમો વડે બનેલા 14 પ્રાદેશિક નિગમો અને સુધરાઈમાં વહેંચાયેલું છે, જેનું સંચાલન 1990ના મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન્સ એક્ટ 21 અને તેના વખતોવખતના સુધારા દ્વારા કરવામાં આવે છે. ટોબેગો ટાપુનું સંચાલન ટોબેગો હાઉસ ઓફ એસેમ્બલી દ્વારા કરવામાં આવે છેઃ
લશ્કર
ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો ડિફેન્સ ફોર્સ (ટીટીડીએફ (TTDF)) એ રિપબ્લિક ઓફ ત્રિનિદાદ એન્ડ ટોબેગોના બે જોડકાં ટાપુઓની સુરક્ષાની જવાબદારી નિભાવતું સૈન્ય સંગઠન છે. આ સંગઠન રેજિમેન્ટ, તટરક્ષક, એર ગાર્ડ અને અનામત સુરક્ષા દળો વડે બનેલું છે. ત્રિનિદાદ અને ટોબેગોને બ્રિટનથી આઝાદી મળ્યા બાદ, 1962માં સ્થપાયેલું ટીટીડીએફ (TTDF) અંગ્રેજી ભાષી કેરબિયનમાં સૌથી વિશાળ સૈન્ય દળો પૈકીનું એક છે. ટીટીડીએફ (TTDF)નું ધ્યેયસૂત્ર છે “રિપબ્લિક ઓફ ત્રિનિદાદ એન્ડ ટોબેગોના સાર્વભૌમ તત્વની રક્ષા કરવી, રાષ્ટ્રીય સમાજના વિકાસમાં યોગદાન આપવું અને રાષ્ટ્રીય તથા આંતરરાષ્ટ્રીય હેતુઓની પરિપૂર્ણતામાં રાષ્ટ્રની સહાય કરવી”. આ સુરક્ષા દળ 1990ના બળવાના પ્રયાસની જેવા સ્થાનિક બનાવો તથા 1993 અને 1996 દરમિયાન હૈતીમાં યુનાઇટેડ નેશન્સના મિશનની જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય બનાવોમાં પણ સક્રિય રહે છે.
ભૂગોળ
ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો એ એન્ટિલિઝ (દક્ષિણપૂર્વ વૅસ્ટ ઇન્ડિઝમાં આવેલા ટાપુઓનું જૂથ)માં દક્ષિણપૂર્વમાં આવેલા ટાપુઓ છે, જેનું સ્થાન 10° 2' અને 11° 12' ઉત્તર અક્ષાંશ અને 60° 30' અને 61° 56' પશ્ચિમ રેખાંશ વચ્ચે આવેલું છે. સૌથી નજીકના સ્થળમાં - ત્રિનિદાદ વેનેઝુએલાના તટથી ફક્ત 11 km દૂર છે. 5128 km²નો વિસ્તાર ધરાવતો, આ દેશ બે મુખ્ય ટાપુઓ – ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો, તથા ચાકાચાકેર, મોનોસ, હુવોસ, ગાસ્પર ગ્રાન્ડ (અથવા ગાસ્પારી), લિટલ ટોબેગો, અને સેંટ ગિલ્સ આયલેન્ડ સહિતના સંખ્યાબંધ નાના ટાપુઓ વડે બનેલો છે. ત્રિનિદાદ 4768 km² (દેશના કુલ વિસ્તારના 93 ટકાને આવરી લે છે)નો વિસ્તાર ધરાવે છે, તેની સરેરાશ લંબાઈ 80 km અને સરેરાશ પહોળાઈ 59 kmની છે.
ટોબેગો આશરે 300 km² અથવા દેશના કુલ વિસ્તારના 5.8 ટકાનો વિસ્તાર ધરાવે છે, અને તે 41 km લાંબો અને તેની પહોળાઈ વધુમાં વધું 12 kmની છે. ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો દક્ષિણ અમેરિકાની ખંડીય છાજલી પર વસેલાં છે, અને તેથી જ ભૌગોલિક દ્વષ્ટિએ આ દેશ સંપૂર્ણપણે દક્ષિણ અમેરિકામાં આવેલો મનાય છે. જો કે, કેરબિયન ટાપુઓ સામાન્ય રીતે ઉત્તર અમેરિકાનો ભાગ મનાય છે અને ત્રિનિદાદ તથા ટોબેગોની ભાષા અને સાંસ્કૃતિક કડીઓ દક્ષિણ અમેરિકા સાથે નહીં પણ અંગ્રેજી ભાષી કેરબિયન રાષ્ટ્રો સાથે જોડાયેલી છે, આ રાષ્ટ્રને ઘણીવાર ઉત્તર અમેરિકાના ભાગ તરીકે જોવામાં આવે છે.
આ ટાપુઓનો ભૂપ્રદેશ પર્વતો અને મેદાનોનું મિશ્રણ ધરાવે છે. દેશની સૌથી ઊંચું સ્થળ અલ કેરો ડેલ એરિપોની ઉત્તરીય પર્વત શ્રૃંખલામાં મળી આવ્યું છે જે સમુદ્ર સપાટીથી 940 m ઊંચે છે. અહીં ઉષ્ણકટિબંધની આબોહવા છે. આ દેશમાં વર્ષમાં બે ઋતુ હોય છેઃ વર્ષના પ્રથમ છ મહિના સુધી શુષ્ક ઋતુ અને વર્ષના બાકીના હિસ્સામાં ભેજવાળી ઋતુ. અહીં મુખ્યત્વે ઉત્તરપૂર્વનો પવન વહે છે અને ઉત્તરપૂર્વના વ્યાપારને અનુકૂળ પવનોનું વર્ચસ્વ છે. અન્ય કેરબિયન ટાપુઓથી વિપરીત, ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો- બન્નેમાં હરીકેન ઇવાન સહિતના ભારે વિનાશકારી વાવાઝોડાઓની વિપરીત અસરોમાંથી અવારનવાર બચ્યું છે, તાજેતરના ઇતિહાસમાં આ ટાપુઓની નજીકમાંથી સપ્ટેમ્બર 2004માં છેલ્લું વાવાઝોડું પસાર થયું હતું. વસતીનો મોટાભાગનો હિસ્સો ત્રિનિદાદમાં રહે છે તેથી ત્યાં મોટાભાગના મહત્વના શહેરો અને નગરો આવેલા છે. ત્રિનિદાદમાં ત્રણ મહત્વના નગરનિગમો છેઃ રાજધાની પોર્ટ ઓફ સ્પેન, સાન ફર્નાન્ડો અને ચેગ્યુઆનાસ. ટોબેગોનું મુખ્ય શહેર સ્કારબરો છે. ત્રિનિદાદ વિવિધ પ્રકારની માટી વડે બનેલું છે, મોટાભાગની જમીન ઝીણી રેતી અને ભારે માટી વડે બનેલો છે. ઉત્તરીય રેન્જની કાંપવાળી ખીણો અને ઇસ્ટ-વૅસ્ટ કોરિડોર ની જમીન સૌથી વધુ ફળદ્રુપ છે.
ઉત્તરીય પર્વતમાળા મુખ્યત્વે અપર જુરાસિક અને ચાકમય ભૂસ્તરીય ખડકો વડે બનેલી છે. ઉત્તરની નીચાણવાળી જમીન (પૂર્વ-પશ્ચિમ કોરિડોર અને કેરોનીના મેદાનો) નવા છીંછરા દરિયાઇ વિભાજિત નિક્ષેપન ધરાવે છે. તેની દક્ષિણે આવેલ સેન્ટ્રલ રેન્જ ફોલ્ડ અને થ્રસ્ટ બૅલ્ટ ચાકમય અને આદિનૂતનમ યુગના ભૂસ્તરીય ખડકો વડે બનેલ છે, તેની દક્ષિણ અને પૂર્વીય બાજુએ માયોસિન રચના છે. આ સ્થળની દક્ષિણ બાજુએ નેપારિમાના મેદાનો અને નેરિવા અનૂપ આ ઊંચાણવાળા વિસ્તારનો દક્ષિણ ભાગ રચે છે. દક્ષિણની નીચાણવાળી જમીન માયોસિન અને પ્લિયોસિન માટી, રેતી અને રેતના નાનાં પથ્થરો વડે બનેલી છે. આની નીચે તેલ અને કુદરતી વાયુના ભંડારો છે, ખાસ કરીને લોસ બાજોસ ફોલ્ટની ઉત્તરે આ ભંડારો છે. દક્ષિણીય રેન્જ ત્રીજી એન્ટિક્લિનલ અપલિફ્ટનું સર્જન કરે છે. તે પર્વતમાળાઓની કેટલીક શ્રેણી ધરાવે છે જેમાં ટ્રિનિટી હિલ્સ પ્રખ્યાત છે. આ ખડકો રેતના પથ્થરો, સ્લેટના ખડકો અને તળિયે જામેલા કાદવના ખડકો અને માયોસિનમાં રચાયેલી અને પ્લેઇસ્ટોસિનમાં ઉંચે આવેલી રેતી વડે બનેલા છે. આ વિસ્તારમાં ખાસ કરીને તૈલી માટી અને કાદવના જ્વાળામુખીઓ સામાન્ય છે. આ સ્થળ દક્ષિણ અમેરિકાના તટેથી થોડે જ દૂર આવેલું છે તેમછતાં, ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો કેરબિયનમાં તેની ભૌગૌલિક અને ઐતિહાસિક વિરાસતના પ્રતાપે સામાન્યપણે વૅસ્ટ ઇન્ડિઝનો એક ભાગ મનાય છે.
અર્થતંત્ર
ત્રિનિદાદનું અર્થતંત્ર પર પેટ્રોલિયમ ઉદ્યોગનો મહત્વનો પ્રભાવ છે. સ્થાનિક અર્થતંત્રમાં પ્રવાસન અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રની પણ બોલબાલા છે.પ્રવાસન એક ઉભરી રહેલું ક્ષેત્ર છે, અલબત્ત અન્ય કેરબિયન ટાપુઓમાં તેનું મહત્વ આટલું બધું નથી. ત્રિનિદાદ અને ટોબેગોની કૃષિ પેદાશોમાં નારંગી-લીંબુ જેવા ફળ, કોકો અને અન્ય પેદાશોનો સમાવેશ થાય છે. વિશ્વ બેંકની અનુસાર, વિશ્વમાં સૌથી વધુ આવક ધરાવતા ટોચના અર્થતંત્રોમાં ત્રિનિદાદ અને ટોબેગોનો ક્રમ 69મો છે. લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (એલએનજી (LNG)), પેટ્રોકેમિકલ્સ અને સ્ટીલમાં થયેલા મૂડીરોકાણને કારણે હાલની વૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન મળ્યું છે. આ સિવાય પેટ્રોકેમિકલ, એલ્યુમિનિયમ અને પ્લાસ્ટિકના પ્રોજેક્ટ આયોજનના વિવિધ તબક્કામાં છે. કેરબિયનમાં ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો એ તેલ તથા કુદરતી ગેસનું મોખરાનું ઉત્પાદક છે, અને તેનું અર્થતંત્ર આ સંસાધનો ઉપર નોંધપાત્ર રીતે નિર્ભર છે પરંતુ તે કેરબિયન પ્રદેશમાં ઉત્પાદિત ચીજવસ્તુઓ પણ પૂરી પાડે છે, ખાસ કરીને ફૂડ અને બેવરેજીઝ અને સિમેન્ટ. તેલ અને ગેસનો દેશની નિકાસ અને કાચી રાષ્ટ્રીય પેદાશમાં અનુક્રમે આશરે 40 અને 80 ટકાનો હિસ્સો છે, પરંતુ તે માત્ર પાંચ ટકા રોજગારી જ પૂરી પાડે છે. આ દેશ એક પ્રાદેશિક નાણા કેન્દ્ર પણ છે, અને અર્થતંત્રની વેપારની જમાસિલક વધતી જાય છે. છેલ્લાં 6 વર્ષ દરમિયાન એટલાન્ટિક એલએનજી (LNG)ના કરાયેલા વિસ્તરણને કારણે ત્રિનિદા અને ટોબેગોમાં આર્થિક વૃદ્ધિના સૌથી મોટા અને લાંબો સમય ટકી રહેનારા તબક્કાનું સર્જન થયું છે. આ રાષ્ટ્ર હવે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને એલએનજી (LNG)ની નિકાસ કરનારું મોખરાનું રાષ્ટ્ર બન્યું છે, અને હવે યુએસની એલએનજીની આયાતમાં ત્રિનિદાદ અને ટોબેગોના ગેસનો હિસ્સો આશરે 70 ટકા જેટલો છે.
એક ઓઇલ-આધારિત અર્થતંત્રથી પરિવર્તન સાધીને ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો હવે એક કુદરતી ગેસ આધારિત અર્થતંત્ર બન્યું છે. 2007માં, કુદરતી ગેસનું ઉત્પાદન સરેરાશપણે પ્રતિદિન 4 બિલિયન સ્ટાન્ડર્ડ ક્યુબિક ફીટ (એમએમએસસીએફ/ડી (mmscf/d)) હતું, જેની તુલનાએ 2005માં આ આંકડો 3.2 બીસીએફ/ડી (bcf/d) હતો. 2005ના ડિસેમ્બર મહિનામાં, એટલાન્ટિક એલએનજીના લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (એલએનજી (LNG))ના ચોથાં પ્રોડક્શન મોડ્યુલ અથવા “ટ્રેઇને” ઉત્પાદન શરૂ કર્યું છે. ટ્રેઇન 4એ એટલાન્ટિક એલએનજી (LNG)ની કુલ ઉત્પાદન ક્ષમતામાં લગભગ 50 ટકાનો વધારો કર્યો છે અને તે પ્રતિવર્ષ 5.2 મિલિયન ટન એલએનજીનાં ઉત્પાદન સાથે વિશ્વમાં સૌથી વિશાળ એલએનજી (LNG) ટ્રેઇન છે. પ્રાદેશિક ધારાધોરણો પ્રમાણે ત્રિનિદાદ અને ટેબેગોનું બુનિયાદી માળખું સારું છે. 2001માં ત્રિનિદાદના આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનીમથકનું વિસ્તરણ કરાયું હતું. ત્રિનિદાદ ચાર અને છ લૅનનાં સારી રીતે તૈયાર કરાયેલા માર્ગોનું એક વ્યાપક માળખું ધરાવે છે જેમાં એક નિયંત્રિત ઉપયોગ ધરાવતો એક્સપ્રેસ-વૅનો પણ સમાવેશ થાય છે. મિનિસ્ટ્રી ઓફ વર્કસનો એવો અંદાજ છે કે ત્રિનિદાદનો પ્રત્યેક નાગરિક પ્રતિદિન સરેરાશ આશરે 4 કલાક ટ્રાફિકમાં વિતાવે છે. કટોકટીની સેવાઓ વિશ્વસનીય છે પરંતુ ગ્રામીણ પ્રદેશોમાં તેમાં વિલંબ થઈ શકે છે. ખાનગી હોસ્પિટલો પ્રાપ્ય અને વિશ્વાસપાત્ર છે. શહેરોમાં સુવિધાઓ ન્યાયી રીતે વિશ્વાસપાત્ર છે. કેટલાક વિસ્તારો, જો કે, ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારો, હજુ પણ પાણીની તંગીથી પીડાય છે.
ટેલિફોન સર્વિસ આધુનિક અને ભરોસાપાત્ર છે. સેલ્યુલર સેવા વ્યાપકપણે જોવા મળે છે અને તે ઘણાં વર્ષથી વિકાસનું એક મહત્વનું ક્ષેત્ર રહી છે. ટેલિકમ્યૂનિકેશન્સ સર્વિસીઝ ઓફ ત્રિનિદાદ એન્ડ ટોબેગો લિમિટેડ (સામાન્ય રીતે ટીએસટીટી (TSTT) તરીકે ઓળખાય છે) એ ત્રિનિદાદ અને ટોબેગોમાં ટેલિફોન અને ઇન્ટરનેટ સર્વિસ પૂરી પાડનારી સૌથી વિશાળ કંપની છે. ત્રિનિદાદ અને ટોબેગોની સરકાર તથા કેબલ એન્ડ વાયરલેસની સંયુક્ત માલિકીની આ કંપનીને ટેલ્કો (ત્રિનિદાદ એન્ડ ટોબેગો ટેલિફોન કંપની લિમિટેડ) અને ટેક્સ્ટેલ (ત્રિનિદાદ એન્ડ ટોબેગો એક્સટર્નલ ટેલિકમ્યૂનિકેશન્સ કંપની લિમિટેડ)નું એકીકરણ કરીને બનાવવામાં આવી હતી. સ્થાયી-લાઇનની ટેલિફોન સેવાઓમાં ટીએસટીટી (TSTT) હવે એકાધિકાર ધરાવતી નથી, કારણકે ફ્લો પોતાની સ્થાયી-લાઇન સેવા શરૂ કરી રહી છે, અને સેલ્યુલર ક્ષેત્રે ટીએસટીટીનો એકાધિકાર 2005ના જૂનમાં જ પડી ભાંગ્યો હતો, કે જ્યારે ડિજીસેલ અને લેક્વટેલને પરવાના આપવામાં આવ્યા હતા. લેક્વટેલે જો કે ક્યારેય કારોબાર શરૂ કર્યો જ નહોતો.
પરિવહન
ત્રિનિદાદ એન્ડ ટોબેગોની પરિવહન સેવાઓમાં રોડ, હાઇવે, મુક્તરોડ, ફેરીબોટ્સ અને વોટર ટેક્સી ઉપરાંત જાહેર અને ખાનગી સહિતના અનેક સ્વરૂપોનો સમાવેશ થાય છે. ત્રિનિદાદમાં દેશનું મુખ્ય હવાઈમથક પીઆર્કો આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક આવેલું છે. ટોબેગોના ક્રાઉન પોઇન્ટ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક પર ખૂબ જ ઓછી આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક પર ઉડાન ભરે છે. જમીન પરની જાહેર પરિવહન સેવાઓમાં બસ, ખાનગી ટેક્સીઓ અને મીનીબસોનો સમાવેશ થાય છે. દરિયાઈ માર્ગે મળતા પરિવહન વિકલ્પોમાં આંતર-ટાપુ ફેરી બોટ્સ અને આંતર-શહેર વોટર ટેક્સીનો સમાવેશ થાય છે.
હવાઈમથક
ત્રિનિદાદ ટાપુને પીઆર્કોમાં આવેલા પીઆર્કો આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક દ્વારા સેવા પૂરી પાડવામાં આવે છે. તે આઠમી જાન્યુઆરી 1931ના રોજ ખુલ્લું મુકવામાં આવ્યું હતું. દરિયાની સપાટીથી લગભગ 7.4 મીટરની ઊંચાઈએ આવેલું આ હવાઈમથક 680 હેક્ટર વિસ્તારમાં પથરાયેલું છે અને જેટલો રન વે ધરાવે છે. હવાઇમથકમાં નોર્થ ટર્મિનલ અને સાઉથ ટર્મિનલ એમ બે ટર્મિનલનો સમાવેશ થાય છે. જૂના સાઉથ ટર્મિનલનું 2009માં પાંચમી અમેરિકન શિખર બેઠક માટે વીઆઇપી પ્રવેશ તરીકે ઉપયોગમાં લેવા નવીનીકરણ કરવામાં આવ્યું હતું. નોર્થ ટર્મિનલ 2001માં પૂરું થયું અને તે આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનો માટે વિમાનથી ટર્મિનલ બિલ્ડિંગ લોડિંગ બ્રીજ સાથે લગભગ 14 જેટલા દ્વિતીય કક્ષાના એરક્રાફ્ટ ગેટ્સ ધરાવે છે, બે ગ્રાઉન્ડ લેવલના સ્થાનિક ગેટ્સ અને 82 જેટલા ટિકિટ કાઉન્ટર ધરાવે છે. પીઆર્કો આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથકને ગ્રાહક સંતોષ અને કામગીરીમાં કાર્યક્ષમતા માટે 2006માં ટર્ક્સ અને કૈકોસમાં આયોજન કરવામાં આવેલા પ્રતિષ્ઠિત વર્લ્ડ ટ્રાવેલ એવોર્ડસ (ડબલ્યુટીએ (WTA))માં અગ્રણી કેરબિયન હવાઇમથક જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. અત્યાધુનિક હવાઈ સુરક્ષા તાલીમ સાથેનું પીઆર્કો આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક એસીઆઇ (ACI) ગ્લોબલ ટ્રેઇનિંગ સેન્ટર ઓન એવિયેશન નું વિશ્વનું પ્રથમ હવાઇમથક છે, જેનો ઉપયોગ એરપોર્ટ કાઉન્સિલ ઇન્ટરનેશનલ (એસીઆઇ( ACI)) દ્વારા વિશ્વના અન્ય ભાગોમાં પાંચ તાલિમ કેન્દ્રો વિકસાવવા માટે નમૂના તરીકે કરવામાં આવે છે. 2008માં પીઆર્કો આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક ખાતે મુસાફરોની અવરજવર લગભગ 2.6 મિલિયન જેટલી હતી. ડિસેમ્બર 2006માં, ઓગણીસ જેટલી આંતરરાષ્ટ્રીય એરલાઇન પીઆર્કોમાં કાર્યરત હતી અને 27 જેટલા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થળોએ હવાઇ સેવાઓ પૂરી પાડતી હતી.
હવાઇસેવા
કેરબિયન એરલાઇન્સ ત્રિનિદાદ અને ટોબેગોની રાષ્ટ્રીય હવાઇસેવા છે, જેનું મુખ્ય મથક પીઆર્કોમાં પીઆર્કો આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક ખાતે આવેલું છે. તે કેરબિયનથી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, કેનેડા, સાઉથ અમેરિકા અને અન્ય કેરબિયન ટાપુઓ પરની આંતરરાષ્ટ્રીય સેવાઓ પૂરી પાડે છે. ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો સરકારની સંપૂર્ણ માલિકી ધરાવતી આ હવાઈસેવાની શરૂઆત 1 જાન્યુઆરી 2007થી કરવામાં આવી હતી, જેણે તેની પુરોગામી સેવા બીડબલ્યુઆઇ (BWIA)એ અથવા બ્રિટીશ વેસ્ટ ઇન્ડિઝ એરવેઝનું સ્થાન લીધું. 50 મિલિયન અમેરિકન ડોલરનું રોકડ ભંડોળ ઉમેરીને ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો સરકારે જમૈકન હવાઇસેવા એર જમૈકા 1 મે 2010ના રોજ ખરીદી, જેનો તબદિલીનો ગાળો લગભગ 6-12 મહિના જેટલો હતો.
વસ્તી-વિષયક માહિતી
2005ની સ્થિતિએ દેશના 1.3 મિલિયન રહેવાસીઓના મોટાભાગના (96 ટકા) ત્રિનિદાદ ટાપુ પર રહેતા હતા, જ્યારે બાકીના (ચાર ટકા) ટોબેગોમાં રહેતા હતા. ત્રિનિદાદ અને ટોબેગોની સંસ્કૃતિ સંસ્કરણ વિજય અને સ્થળાંતરના ઇતિહાસનું પ્રતિબિંબ છે. મુખ્ય વંશીય જૂથો, ઇન્ડો-ત્રિનિદાદિયન અને ટોબેગોનિયન્સ અને એફ્રો-ત્રિનિદાદિયન અને ટોબેગોનિયન્સ વસતિનો લગભગ 80 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જ્યારે મિશ્ર વંશ, યુરોપિયન, ચીનીસિરિયન-લેબેનીઝ અને એમરિન્ડિયન બાકીનો હિસ્સો ધરાવે છે.
ઇન્ડો-ત્રિનિદાદિયન અને ટોબેગોનિયન્સ
ઇન્ડો-ત્રિનિદાદિયન દેશનું સૌથી મોટું (કુલ વસતિનો લગભગ 40 ટકા હિસ્સો ધરાવતું ) સાંસ્કૃતિક જૂથ છે. તેઓ મોટાભાગે ભારતમાંથી આવેલા બંધુઆ મજૂરો, જેમને શેરડીની ખેતીમાં કામ કરવાનો ઇનકાર કરનારા આફ્રિકાના ગુલામોને મુક્ત કરવા માટે લાવવામાં આવ્યા હતા. ભારતીય સમુદાયને બે સરખા હિસ્સામાં વહેંચી શકાય છે, જેમણે પોતાનું મૂળ, ધર્મો જાળવી રાખ્યા અને જેઓ ધર્મપરિવર્તન કરીને ખ્રિસ્તી બન્યા અથવા જેઓ કોઇપણ પ્રકારનો ધર્મ ધરાવતા નથી. સંસ્કૃતિ જાળવણી જૂથોના માધ્યમથી ભારતીય મૂળના ત્રિનિદાદિયન્સે તેમના ઘણાં રીત-રીવાજો જાળવી રાખ્યા છે.