cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
બ્રુસ સ્પ્રિન્ગસ્ટીન
તાજેતરની ઘટનાઓ
6 ડિસેમ્બર, 2009ના રોજ, અન્ય સહિત સ્પ્રિન્ગસ્ટીનને પણ કેનેડી સેન્ટર ઓનર્સ મળ્યું, આ એક વાર્ષિક પુરસ્કાર છે કે જે કલાવિશ્વના નામાંકિત લોકોને અમેરિકાની સંસ્કૃતિમાં યોગદાન બદલ આપવામાં આવે છે. કેનેડી સેન્ટર ખાતેના સત્તાવાર સમારોહ પૂર્વે, પ્રમુખ ઓબામા અને શ્રીમતી મિશેલ ઓબામા દ્વારા સાંસ્કૃતિક ક્ષેત્રના છ વ્યક્તિત્વનું સન્માન કરવામાં આવ્યું. પોતાના સંબોધન દરમિયાન, પ્રમુખે કેવી રીતે સ્પ્રિન્ગસ્ટીને સામાન્ય અમેરિકન નાગરિકોના જીવનને પોતાના મૂલ્યવાન ગીતો વડે ભરી દીધું તે વિશે અને સ્પ્રિન્ગસ્ટીનના સમારોહ બીબાઢાળ રોક-એન્ડ-રોલ સમારોહથી કેવી રીતે અલગ હતા, અને સ્પ્રિન્ગસ્ટીનના સમારોહ હાઇ-એનર્જી હોવા છતાં પણ કેવી રીતે "ભાઈચારાપૂર્ણ" હતા તે વિશે વાત કરી હતી. પ્રમુખ ઓબામાએ પોતાની એક ટિપ્પણી સાથે વ્યક્તવ્ય પૂરું કર્યું કેઃ "વી આર વન" સમારોહની જેવા દિવસો અને આજના દિવસે આપણને એક વાત યાદ આવે કે હું પ્રમુખ છું, તે બોસ છે." 6 ડિસેમ્બર, 2009ના રોજ સત્તાવાર પુરસ્કાર સમારોહ દરમિયાન, જોન સ્ટુઅર્ટ, બેન સ્ટિલર, એડી વેડર, સ્ટિન્ગ અને મેલિસા એથેરિજ જેવા સુપ્રસિદ્ધ ખ્યાતિપ્રાપ્ત લોકો દ્વારા શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવી.
જોન સ્ટુઅર્ટે શ્રી સ્પ્રિન્ગસ્ટીન પ્રત્યે આદર વ્યક્ત કરતી રમુજી અલબત્ત હદયસ્પર્શી રીતે પોતાનું સંબોધન શરૂ કર્યું- "હું કોઇ સંગીત વિવેચક નથી. ઇતિહાસકાર નથી, કે સંગ્રાહક નથી. અમેરિકાના ગીતોના ઇતિહાસમાં બ્રુસ સ્પ્રિન્ગસ્ટીન ક્યાં છે તે હું આપને કહી શકું તેમ નથી. તેમના કામ કે પછી આપણા મહાન રાષ્ટ્રની લોક અને મૌખિક ઇતિહાસની પરંપરાઓ સાથેના તેમના જોડાણ પર હું પ્રકાશ પાડી શકું નહિં. પરંતુ હું ન્યૂ જર્સીમાંથી આવું છું. આથી, મને જે લાગે છે તે હું કહી શકું.  મને એવું લાગે છે કે બોબ ડાયલેન અને જેમ્સ બ્રાઉનનું એક સંતાન હતું. ‘હા’. તે લોકોએ આ બાળકને છોડી દીધું. આપ લોકો એ સમયની કલ્પના કરી શકો છો તે મુજબ...સમાન ગૌત્રના, તેમની વચ્ચે જાતીય સંબંધો હતા...તેમણે જર્સી ટર્નપાઇક પર 8એ અને 9ના અદલાબદલી કરી બહાર નીકળવાના રસ્તાની વચ્ચેના માર્ગની એક બાજુએ આ બાળકને છોડી દીધું...આ બાળક હતું બ્રુસ સ્પ્રિન્ગસ્ટીન." તેમણે વધુ જણાવ્યા પ્રમાણે, "હું માનું છું કે બ્રુસ સ્પ્રિન્ગસ્ટીન ગીતરચનાની કુશળતા, સંગીતની મહારથ અને નિરંકુશ પારદર્શિતા, શુદ્ધ આનંદનું અણધાર્યું મિશ્રણ છે.  તેમની વાત કહેવાની રીતમાં અત્યંત જાણીતો વિપુલ ઉત્સાહ છે, અગાઉ ક્યારેય વાર્તાઓ આટલી સારી અને આટલી અનોખી રીતે કહેવામાં આવી નથી.  અમને હું જાણું છું કે હવે તેમને આ બધાથી નફરત છે.  તેઓ એક શરમાળ વ્યક્તિ છે, અને પોતાના નાના સૂટ સાથે નાના બોક્સમાં બેસવું તેમને પસંદ નથી. ઇન્દ્રધનુષી રંગો અથવા તો જે કંઈ તેમણે પહેરેલું છે તે તેમને પસંદ નથી.  તેઓ ઇચ્છે કે તેમની જોડે તેમનું ગિટાર પણ હોય અને હું ચૂપ થઈ જાઉ, પરંતુ હું ચૂપ થઈશ નહીં. તેઓ બોસ છે... પરંતુ જ્યાં સુધી મને ઉત્સુકતા જાગે ત્યા સુધીનો લાંબા સમય મને તેમનું સંગીત સમજાતું નથી.  જ્યારે મેં તે બાબતો અંગે સવાલો કરવાનું શરૂ કર્યું ત્યાં સુધીમાં તો હું મારા જીવનમાં જ તે બધું કરતો થઇ ગયો. ત્યાં સુધીમાં મને સમજાઇ ગયું કે આનો અર્થ સ્ટેજ પર આનંદપૂર્વક પરેડ કરવી અને નાટકબાજી કરવી તે નથી.  આ ફક્ત બદલાઇ શકનારા જીવનની વાર્તા વિશે જ નથી. અને એકમાત્ર એવી સ્થિતિ છે કે જેને પ્રાપ્ત કરવામાં આપ અસફળ થઇ શકો છો અને તે છે યથાસ્થિતિ. જીવનમાં ફક્ત એક જ ચીજ, એક જ અસફળતા જ નથી કે જે આપણી સ્થિતિને બદલવાની કોશિસ કરે છે. અને તે મારી સાથે તાલમાં તાલ મિલાવતો, અને હું કહેતો કે... ભગવાન જાણે છે કે જો સ્પ્રિન્ગસ્ટીનના પ્રેરણાદાયક શબ્દો અને સંગીત ન હોત તો કદાચ હું આજે અહીં ન હોત, આ કારોબારમાં પણ ન હોત."
ગોલ્ડન ગ્લોબ પુરસ્કાર વિજેતા લેખક રોન કોવિક ત્યારપછી મંચ આવીને જણાવ્યું કે કેવી રીતે તેઓને 1978માં હોલિવૂડમાં હોટલ સનસેટ માર્ક્વસમાં બ્રુસ સ્પ્રિન્ગસ્ટીનને સૌપ્રથમવાર મળવાનું થયું હતું. અનાયાસે થયેલી આ મુલાકાતમાં બન્નેએ એકબીજાને પોતાના કામ વિશે માહિતી આપી, અને બોર્ન ઓન ધ ફોર્થ ઓફ જુલાઈ ના લેખક અને વિયેતનામ વેટરન તથા બોર્ન ઇન ધ યુ.એસ.એ. ના સંગીતકાર વચ્ચે મૈત્રીનો પ્રારંભ થયો. કોવિકે સ્પ્રિન્ગસ્ટીનને સંગીતમય શ્રદ્ધાંજલિ આપી, જેનો પ્રારંભ રોબ મેથેસના ઓલ-સ્ટાર બૅન્ડ દ્વારા "ટેન્થ એવન્યુ ફ્રીઝ-આઉટ"ની રજૂઆતથી થયો, ત્યારબાદ ગ્રેમી એવોર્ડ-વિજેતા સંગીતકાર જોન મેલેનકેમ્પે "બોર્ન ઇન ધ યુ.એસ.એ." ગણગણ્યું. ત્યારપછી અનેક ગ્રેમી એવોર્ડ વિજેતાઓ બૅન હાર્પર અને જેનિફર નેટ્લસ સહિત રોબ મેથેસ બેન્ડે "માય ફાધર'સ હાઉસ", "ગ્લોરી ડેઝ" અને "આઇ એમ ઓન ફાયર"ની મનમોહક રજૂઆત કરી. ગ્રેમી એવોર્ડ અને એકેડમી એવોર્ડ વિજેતા સંગીતકાર મેલિસ્સા એથેરિજે "બોર્ન ટુ રન"ની સમારોહ માટેની આવૃત્તિ રજૂ કરી, ત્યારપછી ગ્રેમી એવોર્ડ અને ગોલ્ડન ગ્લોબ એવોર્ડ વિજેતા ગાયક એડી વેડરે "માય સિટી ઓફ રુઇન્સ"ની દાહક રજૂઆત કરી. આ ઝાકમઝોળભર્યા સમારોહના સમાપનમાં આખરે સંગીતના માંધાતા સ્ટિન્ગ કે જેઓ પોતે અનેક ગ્રેમી, ગોલ્ડન ગ્લોબ તથા એમી એવોર્ડ વિજેતા છે, તેમણે "ધ રાઇઝિંગ"ની યાદગાર રજૂઆત સાથે સમારોહ પૂરો કર્યો જેમાં તેમની સાથે જોયસ ગારેટ કોઇર અને અન્ય કલાકારો જોડાયા. આ શ્રદ્ધાંજલિ શૉ દરમિયાન, પ્રમુખ ઓબામા, શ્રીમતી ઓબામા અને અન્ય અન્ય આદર સાથે શ્રી સ્પ્રિન્ગસ્ટીનની વિરાટ પ્રતિભાને નિહાળી રહ્યાં હતા.
એ વાત અત્યંત જાણીતી છે કે સ્પ્રિન્ગસ્ટીન વિવિધ સ્થાનિક ખોરાક બેન્કો સાથે, ખાસ કરીને ન્યૂ જર્સીની ફૂડ બેન્ક સાથે વર્ષો સુધી જોડાયેલા રહ્યાં છે. સમારોહો દરમિયાન, તેઓ પોતાનો ટેકો જાહેર કરવાની પરંપરાનો સામાન્યરીતે ભંગ કરતા અને બાદમાં સમારોહ દરમિયાન કુલ એકત્રીકરણમાં પોતાના નાણાં ઉમેરી દેતા. 3 નવેમ્બર, 2009ના રોજ યોજાયેલા ચારલોટ્ટ, એનસી સમારોહ દરમિયાન, તેમણે એકત્રીકરણની પ્રક્રિયાનો પ્રારંભ કરવા માટે સ્થાનિક ફૂડ બેન્ક માટે 10,000 ડોલરના દાન સાથે શરૂઆત કરી - અને બાદમાં ફરી પોતાના નાણાં ઉમેર્યાં.
2000ના દશકના અંતભાગમાં રોલિંગ સ્ટોન મેગેઝિન દ્વારા સ્પ્રિન્ગસ્ટીનને દશકના આઠ કલાકારો પૈકીના એક જાહેર કરવામાં આવ્યા અને પૂરા દશક દરમિયાન સંગીત સમારોહના કુલ વકરાની દ્રષ્ટિએ સ્પ્રિન્ગસ્ટીનની ટૂર્સનો ક્રમ ચોથો હતો.
અંગત જીવન
thumb|right|2005માં ન્યૂ જર્સીના આસ્બરી પાર્કમાં સ્પ્રિન્ગસ્ટીન. thumb|right|2 નવેમ્બર, 2008ના રોજ [142] એક રેલીના સ્ટેજ પર ઓબામા કુટુંબને મળતું સ્પ્રિન્ગસ્ટીન કુટુંબ.
35 વર્ષની વયે સ્પ્રિન્ગસ્ટીને 25 વર્ષની જુલિયા ફિલીપ્સ (જન્મ 6 મે, 1960) સાથે ઓરેગોનના લૅક ઓસ્વેગો ખાતે લગ્ન કર્યાં, ત્યાં સુધી તેઓ કુંવારા રહ્યાં હતા. તેમના લગ્ન 13 મે, 1985ના રોજ થયા હતા. આ લગ્નને કારણે તેણીની અભિનયની કારકિર્દી પૂરબહારમાં ખીલી હતી, અલબત્ત આ બન્ને ભિન્ન પશ્ચાદભૂ ધરાવતા હતા, અને સ્પ્રિન્ગસ્ટીનની સતત મુસાફરીએ તેમના લગ્નજીવનનો ભોગ લીધો. પેટ્ટી સિયાલ્ફા (જન્મ 29 જુલાઈ, 1953) સાથે બ્રુસનું લફરૂં શરૂ થતાં તેમના લગ્નજીવન પર છેલ્લો પ્રહાર થયો. સિયાલ્ફા સ્પ્રિન્ગસ્ટીનનાં બૅન્ડમાં જોડાઇ તેના ટૂંક સમય બાદ 1984માં તેમણે ટૂંકાગાળા માટે ડેટિંગ કર્યું હતું. ફિલીપ્સ અને સ્પ્રિન્ગસ્ટીન 1988ની પાનખરમાં જૂદા થઈ ગયા, અને 30 ઓગસ્ટ, 1988ના રોજ જુલિયાએ છૂટાછેડા માટે અરજી દાખલ કરી દીધી. 1 માર્ચ, 1989ના રોજ સ્પ્રિન્ગસ્ટીન/ફિલીપ્સના છૂટાછેડા થઇ ગયા.
1988માં પોતાની પત્નીએ છૂટાછેડા માટે અરજી દાખલ કર્યા બાદ, બ્રુસે સિયાલ્ફા સાથે રહેવાનું શરૂ કર્યું. સ્પ્રિન્ગસ્ટીન અને સિયાલ્ફાએ જે રીતે સંબંધ સ્થાપ્યા તે ઉતાવળ માટે સ્પ્રિન્ગસ્ટીનની ઘણી આલોચના થઈ. 1995માં ધ એડવોકેટ સાથેની એક મુલાકાતમાં સ્પ્રિન્ગસ્ટીને પોતાના યુગલના થઇ રહેલા નકારાત્મક પ્રચાર વિશે જણાવ્યું હતું. "આ એક વિચિત્ર સમાજ છે જે કોઇએ કોને પ્રેમ કરવો જોઇએ અને કોની સાથે પ્રેમ ન કરવો જોઇએ તે નક્કી કરવાનો અધિકાર ધારણ કરી લે છે. પરંતુ સત્ય એ છે કે, મેં મારાથી થઇ શકે એટલી આ મામલાની અવગણના કરી છે." મારું કહેવું છે કે, ''સારુ, મને બધું વાસ્તવિક લાગે છે અને કદાચ મેં અહીં આવીને ભૂલ કરી હોય, પરંતુ આ જીવન છે." 1990માં સ્પ્રિન્ગસ્ટીન અને સિયાલ્ફાના સૌપ્રથમ સંતાન, પુત્ર ઇવાન જેમ્સનો જન્મ થયો. બ્રુસ અને પેટ્ટીએ 8 જૂન, 1991ના રોજ જ્યારે લગ્ન કર્યાં ત્યારે તેઓ તેમના બીજા સંતાન, પુત્રી જેસિકા રાઇને આવકારવાની તૈયારી કરી રહ્યાં હતા.  "હું છૂટાછેડાની વિધિમાંથી પસાર થઇ રહ્યો હતો, અને તે ખરેખર મુશ્કેલ અને પીડાદાયક હતી અને મને ફરી લગ્ન કરતા ખૂબ ડર લાગતો હતો. મારી અંદરથી અવાજ આવ્યો કે એનાથી શું ફરક પડે છે? પણ તેનાથી ફરક પડે છે. લગ્ન ફક્ત જોડે રહેવાથી કંઈક અલગ છે. First of all, stepping up publicly- which is what you do: You get your license, you do all the social rituals- is a part of your place in society and in some way part of society's acceptance of you...
પેટ્ટી અને મને લાગ્યું કે તેનાથી ફરક પડે છે. આ દંપતિના સૌથી નાના સંતાન સેમ રાયનનો જન્મ 5 જાન્યુઆરી 1994ના રોજ થયો. આ કુટુંબ ન્યૂ જર્સીના રુમસનમાં રહે છે, અને તે નજીકના કોલ્ટસ નેકમાં એક ઘોડાના ફાર્મની માલિકી ધરાવે છે. સ્પ્રિન્ગસ્ટીન વેસ્ટ પામ બીચ નજીકની સમૃદ્ધ હોર્સ કમ્યૂનિટી, ફ્લોરિડા- વેલિંગ્ટનમાં બે બાજુબાજુના ઘરની માલિકી ધરાવે છે. તેનો મોટો દીકરો ઇવાન હાલમાં મેશેચ્યુસેટ્સના ન્યૂટનમાં એક ગામ ચેસ્ટન્ટ હિલમાં આવેલી બોસ્ટન કોલેજમાં અભ્યાસ કરે છે. તેની દીકરી જેસિકા સ્પ્રિન્ગસ્ટીન રાષ્ટ્રીયસ્તરની ચેમ્પિયન અશ્વસવાર છે.
નવેમ્બર 2000માં સ્પ્રિન્ગસ્ટીન જેફ બર્ગર સામે સ્પ્રિન્ગસ્ટીને કાનૂની દાવો દાખલ કર્યો જેમાં બર્ગર પર અન્ય કેટલીક નામાંકિત વ્યક્તિઓના ડોમેઇન ઉપરાંત બ્રુસસ્પ્રિનગ્સ્ટીન.કોમ ડોમેઇન રજીસ્ટર કરાવવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો. બર્ગર તેની 1,000 સેલિબ્રિટી પોર્ટલ સાઇટ પર વેબ વપરાશકારોને ગેરમાર્ગે દોરતો હતો. કાનૂની ફરિયાદ દાખલ થતાં, બર્ગરે ડોમેઇનનો પ્રકાર બદલીને સ્પ્રિન્ગસ્ટીન બાયોગ્રાફી અને મેસેજ બોર્ડ એવું કરી દીધું. ફેબ્રુઆરી 2001માં, સ્પ્રિન્ગસ્ટીન બર્ગર સામેનો કાનૂની જંગ હારી ગયો. ડબ્લ્યુઆઇપીઓ પૅનલે બર્ગરની તરફેણમાં બે વિરુદ્ધ એક મતથી ચૂકાદો આપ્યો.
સ્પ્રિન્ગસ્ટીનની પિતરાઇ અને આસિસ્ટન્ટ રોડ મેનેજર લેની સુલિવાનના મૃત્યુને કારણે 26 ઓક્ટોબર, 2009ના દિવસે કેન્સાસ શહેરના મિસૌરીમાં યોજાનારો વર્કિંગ ઓન અ ડ્રીમ ટૂરનો શો તેના પ્રારંભ થવાના નિર્ધારિત સમયના દોઢ કલાક પૂર્વે રદ કરવામાં આવ્યો. સ્પ્રિન્ગસ્ટીન એક અત્યંત જાણીતા લોકપ્રિય પરફોર્મર અને કલાકાર તરીકે શાંત અને ખાનગી જીવન જીવ્યો. 1990ના દશકના પ્રારંભમાં તેણે લોસ એન્જલિસથી ન્યૂ જર્સીમાં સ્થળાંતર કર્યું. પોતાના કુટુંબને વણજોઇતી પ્રસિદ્ધિ અને ફોટોગ્રાફરોથી દૂર રહીને જીવી શકે એ માટે તેણે આવું કર્યું. પોતાની આખરી પત્રકાર પરિષદ યોજ્યાના 25 વર્ષ બાદ સુપરબૉલ XLIIIના હાફટાઇમ શૉની પત્રકાર પરિષદમાં સ્પ્રિન્ગસ્ટીને હાજરી આપી. જો કે, તે કેટલીક રેડિયો મુલાકાતમાં હાજર રહ્યો હતો, જેમાં એનપીઆર અને બીબીસી પર આપેલી મુલાકાતો નોંધનીય હતી. પોતાના આલબમ મેજિક ને પ્રોત્સાહન આપવા માટેની પોતાની ટૂર પૂર્વે તેણે ટીવી પર પ્રસારિત થયેલ 60 મિનિટ્સ ની લંબાણપૂર્વકની મુલાકાત આપી તે તેની પ્રસારિત થયેલી સૌથી લાંબી મુલાકાત હતી.
ઇ સ્ટ્રીટ બૅન્ડ
સપ્ટેમ્બર 1974 સુધી ઇ સ્ટ્રીટ બૅન્ડ તેના સત્તાવાર નામે જાણીતું થયું નહોતું, તેમછતાં તેનો પ્રારંભ ઓક્ટોબર 1972માં જ થયો હોય એવું મનાય છે. 1995માં ટૂંકાગાળા માટેના પુનઃગઠનના અપવાદને બાદ કરીએ તો, ઇ સ્ટ્રીટ બૅન્ડ 1998ના અંતથી લઇને 1999ના પ્રારંભ સુધી નિષ્ક્રિય રહ્યું હતું.
ફિલ્મોમાં સંગીતનો ઉપયોગ
સ્પ્રિન્ગસ્ટીનનું સંગીત લાંબા સમયથી ફિલ્મોમાં વપરાતું આવ્યું છે. 1983માં આવેલી જોન સાયલેસની ફિલ્મ બેબી, ઇટ્સ યૂ થી તેના સંગીતનો રૂપેરી પરદા પર ઉપયોગ થવો શરૂ થયો જેમાં બોર્ન ટુ રન નાં વિવિધ ગીતો ચમક્યાં હતા. સ્પ્રિન્ગસ્ટીને સાયલેસ સાથે બાંધેલા સંબંધો થોડા વર્ષો પછી પુનઃ તાજા બન્યા, અને સાયલેસે બોર્ન ઇન ધ યુ.એસ.એ. અને ટનેલ ઓફ લવ ના વિડીયો ગીતોનું નિર્દેશન કર્યું. "(જસ્ટ અરાઉન્ડ ધ કોર્ન ટુ ધ) લાઇટ ઓફ ડે" ગીત અગાઉ માઇકલ જે. ફોક્સ/ જોન જેટ્ટના વ્હીલક લાઇટ ઓફ ડે માટે લખવામાં આવ્યું હતું. 1989માં આવેલી બ્રુસ વિલિસ અને એમિલી લોઇડ અભિનિત ફિલ્મ "ધ કન્ટ્રી"માં ઠેકઠેકામે "આઇ એમ ઓન ફાયર" અને સ્પ્રિન્ગસ્ટીનના ઘણા ગીતો રાખવામાં આવ્યા હતા. 2000માં આવેલી જોન કુસાક અને જૅક બ્લેક દ્વારા અભિનિત ફિલ્મ "હાઇ ફિડેલિટી"માં એક સ્વપ્નના દ્વશ્યમાં સ્પ્રિન્ગસ્ટીનને તેમને પ્રેમ અંગેની સલાહ આપતો દર્શાવવામાં આવ્યો હતો.
તેના મૂળ કાર્યનો ફિલ્મોમાં અવારનવાર ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે અને સ્પ્રિન્ગસ્ટીનને જોનાથન ડેમ્મેની ફિલ્મ ફિલાડેલ્ફિયા (1993)ના તેના "સ્ટ્રીટ્સ ઓફ ફિલાડેલ્ફિયા" ગીત માટે ઓસ્કાર મળ્યો હતો. 1995માં આવેલી ડેડ મેન વૉકિંગ ફિલ્મના "ડેડ મેન વોકિન " માટે તેને બીજીવાર ઓસ્કાર માટે નામાંકિત કરવામાં આવ્યો હતો.
સીન પૅનની 1995માં આવેલી ફિલ્મ ધ ક્રોસિંગ ગાર્ડ ની શરૂઆતની નામાવલીમાં સ્પ્રિન્ગસ્ટીનનું ગીત "મિસિંગ" વાગે છે. આ ફિલ્મ 2003માં "ધ એસેન્શિયલ બ્રુસ સ્પ્રિન્ગસ્ટીન"માં રજૂ થઈ હતી.
સ્પ્રિન્ગસ્ટીનના 1995ના આલબમ ગ્રેટેસ્ટ હિટ્સ માં સૌપ્રથમવાર ચમકેલું ગીત "સિક્રેટ ગાર્ડન"નો કેમેરોન ક્રોવની 1996ની ફિલ્મ જેરી મેગ્વાયર માં ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
2007માં આવેલી ફિલ્મ ઇન ધ લેન્ડ ઓફ વુમન માં સ્પ્રિન્ગસ્ટીનના ગીત "આઇસમેન"નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, અલબત્ત તે સાઉન્ડટ્રેકમાં દેખાયું નહોતું.
ડૅરેન એરોનોફસ્કીની 2008ની ફિલ્મ ધ રેસલર માટે સ્પ્રિન્ગસ્ટીને એપોનિમસ સોન્ગ પણ લખ્યું હતું. આ ગીતને શ્રેષ્ઠ મૌલિક ગીતનો ગોલ્ડન ગ્લોબ એવોર્ડ મળ્યો હતો અને "કોઇ એક ફિલ્મના શ્રેષ્ઠ ગીત" તરીકે તેને એમટીવી મૂવી એવોર્ડ માટે નામાંકિત કરવામાં આવ્યું હતું. એકેડમીએ માત્ર ત્રણ ગીતોને નામાંકિત કરવાનો નિર્ણય કરતા આ ગીતને એક પણ નોમિનેશન મળ્યું નહોતું, આમ આ ગીત એકેડમી એવોર્ડમાં ફસડાઇ પડ્યું હતું.
આદમ સેન્ડલરની ફિલ્મ રેઇન ઓવર મી માં આલબમ "ધ રીવર"નો સારી રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ જ આલબમના બે ગીત, "ડ્રાઇવ ઓલ નાઇટ" અને "આઉટ ઇન ધ સ્ટ્રીટ્સ"ને પાશ્ચાદભૂમિમાં વાગતા સંગીત તરીકે વગાડવામાં આવ્યા હતા. આદમ સેન્ડલરની અન્ય એક ફિલ્મ "બિગ ડેડી"માં છેલ્લે એક મૉન્ટાજ પર સ્પ્રિન્ગસ્ટીનનું ગીત "ગ્રોવિન' અપ" વગાડવામાં આવ્યું છે.
1997માં આવેલી ફિલ્મ કૉપ લેન્ડમાં સિલ્વેસ્ટર સ્ટૅલોનના પાત્રને ગોળાકાર ફરતા ટેબલ પર સ્પ્રિન્ગસ્ટીનના ધ રીવર આલબમના ગીત "ડ્રાઇવ ઓલ નાઇટ" અને "સ્ટોલન કાર" વગાડતું દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
"અ પરફેક્ટ સ્ટોર્મ", ધ વેડિંગ સિંગર અને રિસ્કી બિઝનેસ  જેવી ફિલ્મોમાં બેકગ્રાઉન્ડ સંગીત તરીકે સ્પ્રિન્ગસ્ટીનના ટ્રૅક "હંગરી હાર્ટ"નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. સ્પાઇક લીની ફિલ્મ ટ્વેન્ટી ફિફ્થ અવર ના અંતની નામાવલીમાં સ્પ્રિન્ગસ્ટીનના ધ રાઇઝિંગ આલબમના "ધ ફઝ" ટ્રેકનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
તાજેતરમાં જ, એરિક બાના અને ડ્ર્યુ બેરિમોર દ્વારા અભિનિત ફિલ્મ લકી યુ ના શરૂઆતના ટાઇટલ ટ્રૅકમાં સ્પ્રિન્ગસ્ટીનનાં "લકી ટાઉન" આલબમના એ જ નામના ગીતનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. 2007માં આવેલી ફિલ્મ ઇન ધ લેન્ડ ઓફ વુમન માં તેના આલબમ ટ્રેક્સ માંથી "આઇસમેન" ગીત લેવામાં આવ્યું છે. 2009માં આવેલા એક દસ્તાવેજી ચિત્ર ફૂડ ઇન્ક. ની છેવટમાં પસાર થતી નામાવલી દરમિયાન સ્પ્રિન્ગસ્ટીનને તેના ગીત ધિસ લેન્ડ ઇઝ યોર લેન્ડ ગીતને જીવંત ભજવતો દર્શાવવામાં આવ્યો છે.
2007માં આવેલી ફિલ્મ "ઘ હાર્ટબ્રેક કિડ"માં બ્રુસના ગીત "રોઝાલિટા (કમ આઉટ ટુનાઇટ)"નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
સંગીત દ્વારા પ્રેરિત ફિલ્મો
સ્પ્રિન્ગસ્ટીનના સંગીત દ્વારા પ્રેરણા પામેલી ફિલ્મોમાં સીન પેન દ્વારા લિખિત અને દિગ્દર્શિત ફિલ્મ ધ ઇન્ડિયન રનર નો સમાવેશ થાય છે, જે પેને નોંધ્યા પ્રમાણે સ્પ્રિન્ગસ્ટીનના ગીત "હાઇવે પેટ્રોલમેન" દ્વારા પ્રેરિત છે.
કેવિન સ્મિથે ન્યૂ જર્સીના વતની સ્પ્રિન્ગસ્ટીનના "મોટા ચાહક" હોવાનો એકરાર કર્યો છે અને પોતાની ફિલ્મ જર્સી ગર્લ નું નામ સ્પ્રિન્ગસ્ટીનનાં પ્રસિદ્ધ ગીત ટોમ વેઇટ્સ પરથ રાખ્યું છે. આ ફિલ્મના સાઉન્ડટ્રેકમાં આ ગીતનો ઉપયોગ પણ કરવામાં આવ્યો છે.
અભિનય
સ્પ્રિન્ગસ્ટીને સૌપ્રથમવાર હાઇ ફિડેલિટી ફિલ્મમાં નાની અને મહત્વની ભૂમિકા કરી હતી અને એમટીવી મૂવી એવોર્ડ્સમાં આ ભૂમિકાને "બેસ્ટ કેમિયો ઇન અ મૂવી" તરીકે ચૂંટી કાઢવામાં આવી હતી.
ડિસ્કોગ્રાફી
thumb|right|એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલના 1988ના હ્યુમન રાઇટ્સ નાઉ! દરમિયાન આઇવરી કોસ્ટમાં ફેલિક્સ હોઉફોયેત-બોઇગ્ની ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ ખાતે સ્પ્રિન્ગસ્ટીન.પ્રવાસો મહત્વના સ્ટુડિયો આલબમો (રિલીઝના સમયે યુ. એસ. બિલબોર્ડ 200માં ચાર્ટમા તેમના સ્થાન સહિત):
પ્રભાવ
પોતાના સંગીતમાં પોતાના વતન ન્યૂ જર્સીના મુખ્ય પ્રભાવ ઉપરાંત સ્પ્રિન્ગસ્ટીને તેમની ત્યારપછીની તથા અસંખ્ય અન્ય રેકોર્ડિંગ્સમાં બોન જોવી, આર્કેડ ફાયર, ગેસલાઇટ એન્થમ, ધ કોન્સ્ટેન્ટાઇન્સ, ધ હોલ્ડ સ્ટેડી, ધ નેશનલ, કિંગ્સ ઓફ લિયોન, ધ કિલર્સ, યુ2, જોની કેશનો પણ પ્રભાવ હોવાની નોંધ કરી હતી. તેમના ગીતોમાં મેલિસા એથેરિજ, જોની કેશ, મેકફ્લાય, ટીજન એન્ડ સારા, ડેમિઅન જુરાડો, એઇમી મેન, સોશિયલ ડિસ્ટોર્શન, રૅજ અગેઇન્સ્ટ ધ મશીન, બૅન હાર્પર, એરિક બકમેન, જોશ રિટ્ટર, ફ્રેન્ક ટર્નર, અને હેન્ક વિલિયમ્સ થ્રી તેમજ ખ્યાતનામ બૅન્ડ્સ જેમકે આર્કેડ ફાયર અને ધ નેશનલએ કામ કરેલું છે.
બાહ્ય લિંક્સ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:અમેરિકન વ્યક્તિત્વ
માનખેત્રા (તા.માંગરોળ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:માંગરોળ (જૂનાગઢ) તાલુકો
ડિસેમ્બર ૧
૧ ડિસેમ્બર નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૩૩૫મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૩૩૬મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૦ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ડિસેમ્બર
ઘણશેરા
ઘણશેરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા સાગબારા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ઘણશેરા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:સાગબારા તાલુકો
કાકરાપાર
કાકરાપાર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી તાલુકામાં આવેલું તથા તાપી નદીના કિનારે વસેલું એક ગામ છે. કાકરાપાર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.
કાકરાપાર ખાતે તાપી નદી ઉપર વિયર બંધ બાંધવામાં આવ્યો છે. આ બંધના પાણીમાંથી નદીના બંને કાંઠા (ડાબા કાંઠા તેમ જ જમણા કાંઠા) તરફ મોટી નહેરો કાઢવામાં આવેલી છે. આ કાકરાપાર સિંચાઇ યોજના દક્ષિણ ગુજરાતના ઘણા મોટા વિસ્તારને સિંચાઇ માટે પાણી પૂરું પાડે છે. આ ઉપરાંત અહીંથી નજીક અણુ વિદ્યુતમથકની પણ સ્થાપના કરવામાં આવેલી છે જે કાકરાપાર અણુશક્તિ મથક તરીકે ઓળખાય છે. કાકરાપાર ખાતે ગુજરાત રાજ્યના જંગલ ખાતાનાં કાર્યાલયો તથા જળસંપત્તિ વિભાગનાં કાર્યાલયો પણ આવેલાં છે.
શ્રેણી:માંડવી તાલુકો(સુરત) શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
વાવીયા મુવાડા
વાવીયા મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંતરામપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાવીયા મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સંતરામપુર તાલુકો
મેણાજ (તા.માંગરોળ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:માંગરોળ (જૂનાગઢ) તાલુકો
ડિસેમ્બર ૩
૩ ડિસેમ્બર નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૩૩૭મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૩૩૮મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૮ દિવસ બાકી રહે છે.
પક્ષી
આધુનિક પક્ષીઓને પીછાઓ, દાંત વિનાની ચાંચ, કઠોર આવરણવાળા ઇંડાઓના મૂકવાથી, ઊંચો ચયાપચયનો દર, ચાર છિદ્રોવાળા હૃદય અને હળવા પરંતુ મજબૂત હાડપિંજરની રીતે અલગ પાડવામાં આવે છે. ઘણા પક્ષીઓ સુધારેલો અગ્ર પૃષ્ઠ તરીકે પાંખો ધરાવે છે અને મોટા ભાગના ઉડીશકે છે, જેમાં ઉડી ન શકતા હોય તેવા પક્ષીઓ, પેન્ગ્વિન, અને અસંખ્ય વિવિધ પ્રકારના મોટા ભાગે આઇલેન્ડમાં જોવા મળતી જાતિઓના પક્ષીઓ સહિતના અપવાદ છે. પક્ષીઓ પણ વિશિષ્ટ પ્રકારની પાચન અને શ્વસન પ્રક્રિયાધરાવે છે જે ઉડાન ભરવા માટે મોટા પ્રમાણમાં સ્વીકાર્ય છે. કેટલાક પક્ષીઓ, ખાસ કરીને કોરવિડ અને પોપટ, અત્યંત બુદ્ધિશાળી પ્રાણીજાતિઓમાંના છે; મોટા ભાગની પક્ષીઓની જાતો ટુલ્સ (સાધનો)નું ઉત્પાદન અને તેનો વપરાશ કરતી જોવા મળી છે અને મોટા ભાગની જાતિઓ તેમની પેઢીઓમાં સાંસ્કૃતિક માહિતી આપલેનું પ્રદર્શન કરે છે.
અમુક જાતો લાંબા ગાળાનું વાર્ષિક સ્થળાતંરકરે છે, અને અમુક ટૂંકા ગાળાની અનિમિયત હેરફેર કરે છે. પક્ષીઓ સામાજિક હોય છે; તેઓ દાર્શનિક સંકેતો અને અવાજો અને ગીત ગાઇને સંદેશાવ્યવહાર કરે છે, અને સહકારયુક્ત સંવર્ધન અને શિકાર, લૂંટફાટ કરનારા પ્રાણીઓ તરીકે ટોળામાં રહેવું અને ટોળાશાહી કરવી સહિતની સામાજિક વર્તણૂંકમાં ભાગ લે છે. પક્ષીઓની જાતિઓની વિશાળ બહુમતી સામાજિક રીતે એક વિવાહીત હોય છે, સામાન્ય રીતે એક સંવર્ધન સીઝન માટે, કોઇકવાર વર્ષો સુધી અને જીવનપર્યંત તો ભાગ્યેજ હોય છે. અન્ય જાતો કે જે સંવર્ધન વ્યવસ્થા ધરાવે છે તે પોલીજિનસ ("અસંખ્ય માદાઓ") અથવા, ભાગ્યે જ, પોલીન્ડ્રોસ ("અસંખ્ય નર પક્ષીઓ") છે. ઇંડાઓ સામાન્ય રીતે માળામાં મૂકવામાં આવે છે અને માતાપિતા દ્વારા સેવવામાંઆવે છે. ઇંડામાંથી બહાર નીકળ્યા બાદ મોટા ભાગના પક્ષીઓ માતાપિતા દ્વારા સંભાળનો વિસ્તરિત સમય ધરાવે છે.
મોટે ભાગે શિકાર અથવા ખેતર મારફતે ખોરાક મેળવવાના એક સ્ત્રોત તરીકે અમુક જાતો આર્થિક અગત્યતા ધરાવે છે. કેટલીક જાતો, ખાસ કરીને સોન્ગબર્ડ અને પોપટ, પાલતુ તરીકે જાણીતા છે. અન્ય ઉપયોગોમાં ખાતર તરીકે પક્ષીઓના ચરક(હગાર)નો સમાવેશ થાય છે. પક્ષીઓ માનવ સંસ્કૃતિના તમામ પાસાઓ જેમ કે ધર્મથી લઇને કવિતા સુધી અને લોકપ્રિય સંગીતને આગવી રીતે આવરીલે છે. 17મી સદી અને તેનાથી પણ આગળના 100 વર્ષો પહેલા માનવીય ગતિવિધિઓના પરિણામે 120-130 જાતો નામશેષ થઇ ગઇ છે. હાલમાં આશરે 1,200 જેટલા પક્ષીઓની જાતો માનવીય પ્રવૃત્તિઓના કારણે નામશેષ થવાનું જોખમ અનુભવી રહી છે, જો તેમને રક્ષવાના માર્ગો હાલમાં હાથ ધરાઇ રહ્યા છે.
વિકાસ અને વર્ગીકરણ
thumb|right|આર્કાઇયોપ્ટ્રીક્સ, સૌપ્રથમ જાણીતુ પ્રાણી પક્ષીઓની પ્રથમ વર્ગીકરણ ફ્રાંસિસ વિલ્લુઘબી અને અને જોહ્ન રાયદ્વારા તેમના 1676 વોલ્યુમ ઓર્નિથોલોગી માં વિકસાવવામાં આવ્યું હતું. કાર્લોસ લિનાઅસેહાલમાં જે ઉપયોગમાં છે તેવી વર્ગીકૃત્ત વર્ગીકરણ કરવા માટે 1758માં તે કાર્યમાં સુધારા કર્યા હતા. પક્ષીઓને લિનાયન વર્ગીકરણમાં જૈવિક વર્ગ ગણગણાટ તરીકે અલગ પાડવામાં આવ્યા છે. ફિલોજેન્ટિક વર્ગીકરણ ગણગણાટને ડાયનાસોર જૈવિક જૂથ થેરોપોડામાં મૂકે છે. એવ્સ અને પેટા જૂથ, જૈવિક જૂથ ક્રોકોડોલીયા, બન્ને સાથે પેટે ઘસાઇને ચાલતા જૈવિક જૂથ આર્કોસોરીયાના એક માત્ર જીવતા પ્રાણી છે. ફિલોજેન્ટિકલી,એવ્સને આધુનિક પક્ષીઓ અને આર્કાઇયોપ્ટેરિક્સ લિથોગ્રાફિકા ના નજીકના તાજેતરના પૂર્વજની ઉતરતી જાતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
મૃત્ત જ્યુરાસિક (આશરે 150-145 મિલીયન વર્ષો પહેલાના)ટિથોનિયમ તબક્કા પરથી આર્કાઇયોપ્ટેરિક્સ આ વ્યાખ્યા હેઠળ પક્ષી તરીકે જાણીતા હતા. અન્યોમા,જેક્સ ગૌથિયર અને ફિલોકોડેવ્યવસ્થાને વળગીને રહેનાર સહિતનાએ એવ્સને ફક્ત આધુનિક પક્ષી જૂથને સમાવવા માટે ઓળખી કાઢ્યા છે. ફક્ત અવશષોમાંથી જ બાકાત રહેલા અને તેમને સોંપણી દ્વારા આ કરવામાં આવ્યું છે, તેને બદલે બે પગવાળા ડાયનાસોર જેમ પ્રાણીઓના પરંપરાગત વિચારના સંબંધ આર્કાઇઓપ્ટેરિક્સ ના પ્લેસમેન્ટ વિશ અનિશ્ચિતતાઓ દૂર કરવાના ભાગરૂપે એવિલે હોય છે.
દરેક આધુનિક પક્ષીઓ નિયોર્નિથેસપેટાવર્ગમાં આવે છે, જે બે પેટાવિભાગો ધરાવે છે: પાલેઓગ્નેથે, જેમાં મોટા ભાગના ઉડી શકતા હોય તેવા પક્ષીઓ જેમ કે શાહમૃગો, અને જંગલી નિયોગ્નેથે, જેમા દરેક અન્ય પક્ષીઓનો સમાવેશ થાય છે. લાઇવઝે અને ઝુસીએ તેમને "જૂથ"નો દરજ્જો આપ્યો હોવા છતાં આ બન્ને પેટાવિભાગોને ઘણી વાર સુપરઓર્ડરનો દરજ્જો આપવામાં આવે છે. વર્ગીકરણ વિષ્યદ્રષ્ટિકોણ પર આધાર રાખીતા, હાલમાં અસ્તિત્વ ધરાવતા પક્ષીઓના જાતિ 9800 થી 10,050ની છે.
ડાયનોસોર અને પક્ષીઓની ઉત્પત્તિ
thumb|left|કોન્ફુસિયુસોર્નીયા, ચીનનું ક્રેટાસિયસ પક્ષી અવશેષો અને જૈવિક પૂરાવાઓને આધારે, મોટા ભાગના વૈજ્ઞાનિકો સ્વીકારે છે કે પક્ષીઓ બે પગવાળા ડાયનાસોરના વિશિષ્ટ પ્રકારના પેટા જૂથો છે. વધુ ખાસ રીતે, તેઓ બે પગવાળા પક્ષીઓના જૂથ જેમ કે મેનીરાપોતોરા ના સભ્યો છે જેમાં અન્યો ઉપરાંત ડ્રોમાસૌર અને ઓવીરાપ્ટોરિડ્ઝ નો સમાવેશ થાય છે. વૈજ્ઞાનિકો જેમ પક્ષીઓને લાગે વળગે છે તેમ વધુ એવિયન સિવાયના થેરોપોડ્ઝ શોધે છે, અગાઉ પક્ષીઓ સિવાયના અને પક્ષીઓ વચ્ચેનો સ્પષ્ટ તફાવત હવે અસ્પષ્ટ બન્યો છે. તચાજેતરમાં જ ઉત્તર પૂર્વ ચીનના લિયોનીંગ વિસ્તારમાં તાજેતરમાં કરાયેલી શોધ દર્શાવે છે કે અસંખ્ય નાના થેરોપોડ ડાયનાસોરને પીછા હતા, જે આ અનિશ્ચિતતાઓમાં ફાળો આપે છે.
સમકાલીન પાલેન્ટોલોજીમાં સંમતિદર્શક દ્રષ્ટિકોણ એ છે કે પક્ષીઓ એવ્સ, ડેઇનોનીકોસૌરના નજીકના સંબંધી છે, જેમાં ડ્રોમાસૌરિડ અને ટ્રૂડોન્ટીડનો સમાવેશ કરે છે. આ તમામ ત્રણેય સાથે પારાવેસ તરીકે કહેવાતા એક જૂથની રચના કરે છે. મૂળભૂત ડ્રોમાસૌર મઇક્રોરેપ્ટોર જે ગુણધર્મો ધરાવે છે તેણે કદાચ તેને ધીમેથી ચાલવા કે ઉડવા માટે સહાય કરી હશે. મોટા ભાગના મૂળભૂત ડેઇનોનીકોસોર્સ ઘણા નાના છે. મળેલા પૂરાવાઓ એ શક્યતામાં વધારો કરે છે કે તમામ પારાવિયન્સના પૂર્વજોકદાચ વૃક્ષો જેવા હશે, અને/અથવા તેઓ કદાચ ધીમે ધીમે ચાલી શકતા હશે.
મૃત્ત જ્યુરાસિક આર્કાઇઓપ્ટેરિક્સ  મળી આવેલ સૌપ્રથમ વિખ્યાત સંક્રાંતિ અવશેષછે અને તે વીતી ગયેલી 19મી સદીમાં વિકાસની થિયરીને ટેકો પૂરો પાડે છે. આર્કાઇઓપ્ટેરિક્સ સ્પષ્ટ રીતે પેટે ઘસીને ચાલતા પ્રાણીઓ જેવા ગુણધર્મો ધરાવે છે: દાંત,નહોરવાળી આંગળીઓ, અને લાંબી ગરોળી જેવી લાંબી પૂછડી ધરાવે છે પરંતુ, તે ઉડી શકે તેવા પીછાઓ સાથે જે આધુનિક પક્ષીઓની ઓળખ છે તેવી સુંદર પાંખ ધરાવે છે. તેને આધુનિક પક્ષીઓના સીધા પૂર્વજ તરીકે ગણી શકાતા નથી, પરંતુ તે સૌથી જૂના અને અત્યંત જૂનવાણી એવ્સ અથવા એવિયેલના જાણીતા સભ્ય છે અને સંભવતઃ તે ખરા પૂર્વજ સાથે ગાઢ સંબંધ ધરાવે છે.
પક્ષીઓનો પ્રારંભિક વિકાસ
મૂળભૂત પક્ષીઓનો વિકાસ કાળ ચિયાપ્પે 2007 બાદ સરળ થયો હતો.
પિરોજપુર (તા. સતલાસણા)
પિરોજપુર (તા. સતલાસણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સતલાસણા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પિરોજપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કોયલાપુર (તા. દાંતા)
કોયલાપુર (તા. દાંતા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોયલાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાંતા તાલુકો
પોયડા (તા. પ્રાંતિજ)
શ્રેણી:પ્રાંતિજ તાલુકો
૨૦૧૯ ક્રિકેટ વિશ્વકપ
૨૦૧૯ ક્રિકેટ વર્લ્ડકપ એ આઈસીસી દ્વારા આયોજીત થતાં ક્રિકેટ વિશ્વકપની ૧૨મી આવૃત્તિ છે. વિશ્વકપની આ ૧૨મી આવૃતિ ઇંગ્લેંડ અને વૅલ્સ દ્વારા મે ૩૦ થી જુલાઈ ૧૪ ૨૦૧૯ દરમિયાન યોજવામાં આવશે.
કરાલી
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:સંખેડા તાલુકો
૨૦૧૯ ક્રિકેટ વિશ્વકપ
શ્રેણી:ક્રિકેટ
ખડા (તા. થાનગઢ)
શ્રેણી:થાનગઢ તાલુકો
મેખડી (તા.માંગરોળ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:માંગરોળ (જૂનાગઢ) તાલુકો
રાધુપુરા (તા. સતલાસણા)
રાધુપુરા (તા. સતલાસણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સતલાસણા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાધુપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સતલાસણા તાલુકો
દુધલીવેર
દુધલીવેર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા સાગબારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. દુધલીવેર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:સાગબારા તાલુકો
કોયારી
કોયારી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોયારી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
ભેડાઘાટ
ભેડાઘાટ (भेड़ाघाट), ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના જબલપુર જિલ્લામાં આવેલ એક રમણીય પર્યટન સ્થળ છે. નર્મદા નદી પર આવેલ ધુંઆધાર ધોધ અહીંનું મુખ્ય આકર્ષણ છે. આ ઉપરાંત ભારતીય પુરાતત્વ વિભાગ દ્વારા સંરક્ષિત "ચોસઠ જોગણી મંદિર" પણ અહીં આવેલ છે.
પોગલુ (તા. પ્રાંતિજ)
પોગલુ (તા. પ્રાંતિજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પ્રાંતિજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. પોગલુ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પ્રાંતિજ તાલુકો
ડિસેમ્બર ૨
૨ ડિસેમ્બર નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૩૩૬મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૩૩૭મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૯ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ડિસેમ્બર
રામપુરી (તા.નસવાડી)
રામપુરી (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ  ભાગમાં આવેલા  નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રામપુરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
ૐ
ૐ અથવા પ્રણવ ભારતીય મૂળના ધર્મો હિન્દુ, જૈન તથા બૌદ્ધ ધર્મનું એક પવિત્ર પ્રતિક છે. ૐને મૂળ મંત્ર પણ ગણવામાં આવે છે અને સંસ્કૃતના મોટાભાગના મંત્રોની શરુઆત ૐથી થાય છે. ૐ અ+ઉ+મ એ ત્રણ ધાતુઓનો બનેલો શબ્દ છે. ઓમકાર એ પૃથ્વીની સૌથી પ્રાચીન સંસ્કૃત ભાષાનો શબ્દ છે અને તેને બ્રહ્માંડની ઉત્પત્તિ પછીનો કે ઉત્પત્તિ સમયનો પ્રથમ શબ્દ ગણવામાં આવે છે. વર્તમાનમાં પ્રાપ્ય દુનિયાના સૌથી પ્રાચીન ગ્રંથ ૠગ્વેદમાં ૐનો પ્રયોગ અનેક ઠેકાણે કરાયેલો છે. ઓમકારનો આકાર આગળથી ત્રગડા જેવો હોય છે અને ઉપરના ભાગે બિન્દુ હોય છે.
ઓમકાર વિશે સંસ્કૃતના એક શ્લોકમાં જણાવ્યા અનુસાર:-
ऊँ कार बिन्दु संयुक्तं नित्यं ध्यायन्ति योगिना:।
कामदं मोक्षदं चैव ऊँकाराय नमो नम:॥
કાશીપુરા (તા. સંખેડા)
કાશીપુરા (તા. સંખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંખેડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાશીપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
જૂન ૧૪
૧૪ જૂનનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૧૬૫મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૧૬૬મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૦૦ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જૂન
કુપ્પા (તા.નસવાડી)
કુપ્પા (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કુપ્પા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
કવ્વાલી
thumb|અજમેરની દરગાહમાં કવ્વાલી.|alt=|250x250px કવ્વાલી એ ભારતીય ઉપખંડના સૂફીઓનું તેમ જ એમાં પણ ખાસ કરીને મુસ્લિમ સમાજનું ભક્તિસંગીત ગણાય છે. તેમણે શાસ્ત્રીય સંગીતમાં તરાનાનો ઉદ્ભવ કર્યા પછી શરૂઆતના રાગો પણ પરંપરાગત શાસ્ત્રીય સંગીતના બંધારણ મુજબ રચ્યા હતા. સામાન્ય રીતે જોઇએ તો ખ્યાલ મૂળ તો કવ્વાલીમાંથી ઊભર્યો છે. અમીર ખુશરો કવ્વાલીના જનક કહેવાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સંગીત શ્રેણી:શાસ્ત્રીય સંગીત શ્રેણી:ભારતીય સંસ્કૃતિ
ખરોલી (તા. માંડવી)
ખરોલી (તા. માંડવી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખરોલી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.
શ્રેણી:માંડવી તાલુકો(સુરત) શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
વિશ્વ રક્તદાન દિવસ
વિશ્વ રક્તદાન દિવસ દુનિયાભરના સ્વૈચ્છિક રક્તદાતાઓ પ્રત્યે આભાર વ્યક્ત કરવા માટે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ દર વર્ષે જૂન ૧૪ના રોજ ઉજવવામાં આવે છે. આની શરૂઆત સને ૨૦૦૭ના વર્ષથી કરવામાં આવેલ છે. જે એબીઓ રક્તસમુહ પ્રણાલી (ABO blood group system)ના શોધક,જે માટે તેમને ઇ. સ. ૧૯૩૦ના વર્ષનું નોબૅલ પારિતોષિક પણ એનાયત કરવામાં આવ્યું હતું, કાર્લ લેન્ડસ્ટેઇનર (Karl Landsteiner)નો જન્મ દિવસ (૧૪મી જૂન, ૧૮૬૮) હોવાથી તેમની યાદમાં વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાએ પહેલ કરી વિશ્વને રક્તદાનનું મહત્વ સમજાવવા આ દિન મનાવી પ્રયાસ આદર્યો છે.
વિશ્વ રક્તદાન દિવસ ઉજવવાનો એક મહત્વનો હેતુ, રક્તાધાન (blood transfusion) માટે સુરક્ષિત રક્તની ઉપલબ્ધતા ચાલુ રાખવાનો પણ છે.
ઙુલત્રુમ
ઙુલત્રુમ (དངུལ་ཀྲམ) એ ભૂતાન નું આધિકારીક ચલણ છે. ભૂતાનનું શાહી નાણાં આયોગ આ ચલણનું નિયમન કરે છે. ઙુલત્રુમની કિંમત ભારતીય રુપિયા સાથે આંકવામાં આવે છે.
હાથીગઢ (તા. લીલીયા)
હાથીગઢ ઢસા-રાજુલા માર્ગ પર આવેલું રેલ્વે સ્ટેશન છે.
ડિસેમ્બર ૩
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ડિસેમ્બર
પક્ષી
પક્ષીઓનો પ્રારંભિક વિકાસ
ક્રેટાશિયસ સમયગાળા (135-145 મિલીયન વર્ષો પહેલા) દરમિયાન પક્ષીઓ બહોળા વિવિધ સ્વરૂપોમાં વૈવિધ્યકૃત્ત થયા હતા. અસંખ્ય જૂથોએ જૂના કાળની લાક્ષણિકતાઓજેમ કે નહોરવાળી પાંખો અને દાંતજાળવી રાખી હતી, જોકે બાદમાં અસંખ્ય પક્ષી જૂથોમાં આધુનિક પક્ષીઓ (નિયોર્નીથેસ)સહિત સ્વતંત્ર રીતે ખોવાઇ ગયા હતા. પ્રારંભના સ્વરૂપો જેમ કે આર્કાઇઓપ્ટેરિક્સ અને જેહોલોર્નિસ, તેમણે તેમના પૂર્વજોની લાંબા હાડકાવાળી પૂંછડીઓ જાળવી રાખી હતી, જ્યારે વધુ આધુનિક પક્ષીઓની પૂંછડીઓ પાયગોસ્ટાલીયાના સમૂહમાં પાયગોસ્ટાઇલ ના આગમન સાથે ટૂંકી હતી.
પ્રથમ મોટા, ટૂંકી પૂછડીઓ વાળા પક્ષીઓના વિવિધ વંશે એનાન્ટીઓર્નિથીસ, અથવા "વિરુદ્ધ પક્ષીઓ"નો વિકાસ કર્યો હતો, આવા નામ એટલા માટે હતા કે તેમના ખભાના હાડકાઓ આધુનિક પક્ષીઓની તુલનામાં વાંકા હતા. એનાન્ટીયોઓર્થનિસે ઇકોલોજિકલ જગ્યામાં મોટું સ્થાન લીધું હતું, રેતીમાં તપાસ કરતા શોરબર્ડઝ અને માછલી ખાનારાથી લઇને ઝાડમાં ખાડો પાડતા અને બિયા ખાતા પક્ષીઓનો સમાવેશ થાય છે. વધુ આધુનિક વંશો પણ માછલી ખાવામાં પાવરધા હતા, જેમાં ઉપરની સપાટી પર ચાલતા દરિયાઇ પક્ષી કે જે ઇચથ્યોર્નિથીસ ("માછલી પક્ષી")નો સમાવેશ થાય છે. મેસોઝોઇક દરિયાઇ પક્ષીઓનો એક ઓર્ડર, હેસ્પરઓર્નિથીફોર્મસ, દરિયાઇ પર્યાવરણમાં માછળીઓના શિકાર માટે અત્યંત સ્વીકાર્ય બની ગયા હતા કે તેમણે ઉડવાની ક્ષમતા ગુમાવી દીધી હતી અને તેમને પાણી પર રમતા પક્ષી જ બનાવી દીધા હતા. તેમની ભારે લાક્ષણિકતાઓ છતા, હેસ્પરઓર્નિથીફોર્મસ કેટલાક આધુનિક પક્ષીઓના નજીકના લક્ષણો રજૂ કરે છે.
પ્રાગૈતિહાસિક પક્ષી દરજ્જાઓઃ વર્ગીકરણ
આ ફક્ત અવશેષયુક્ત નમુનાઓ પરથી જાણીતી પ્રાગૈતિહાસિક પક્ષીઓની યાદી છે. ઘણા પ્રાગૈતિહાસિક પક્ષી દરજ્જાઓનો ફક્ત બહુ ઓછા વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા ઉપયોગ કરવામાં આવે છે કેમ કે તેઓ ફક્ત થોડા જ દરજ્જા(ઓર્ડર)ઓ (અથવા એક જ), પરિવાર, ઉત્પત્તિ અને જાતિઓ ધરાવે છે.
આધુનિક પક્ષીઓના વિકીરણ
દરેક આધુનિક પક્ષીઓનો સમાવેશ કરતા પેટાવર્ગ નિયોર્નિથીસ, વેગાવીસ ની શોધને કારણે હવે ક્રેટાશિયસ ના અંતે કેટલા મૂળ વંશમાં વિકાસ પામ્યા હોવાની રીતે જાણીતા છે અને તેનું બે સુપરઓર્ડરમાં પાલેગ્નેથે અને નિયોગ્નેથેમાં વિભાજન થયું છે. પાલેગ્નેથમાં મધ્ય અને દક્ષિણ અમેરિકા અને રેટાઇટના ટિનામૌસનો સમાવેશ થાય છે. ગેલોનસેરાના બાકીના નિયોગ્નેથીસમાંથી મૂળ વૈવિધ્યતા હતી, સુપરઓર્ડરમાં એન્સેરીફોર્મસ, બતક, હંસો, રાજહંસ અને સ્ક્રીમરનો સમાવેશ થાય છે અને ગેલીફોર્મસનો સમાવેશ થાય છે. (તેતર, મરઘા અને તેમની જાતિવાળા અન્ય પક્ષીઓ સહિત ઢગલો ઊભો કરનારા અને હગાર અને તેમની જાતિના અન્ય) વિભાજન અંગેની તારીખો પર વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા ભારે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. એ બાબત પર સંમતિ સધાઇ છે કે નિયોર્નિથીસનો વિકાસ ક્રેટાશિયસમાં થયો હતો, અને અન્ય નિયોગ્નેથીસથી ગેલ્લોનસેરી વચ્ચેનું વિભાજન કે-ટી લુપ્ત ઘટના પહેલા થયું હતું, પરંતુ બાકી રહેલા નિયોગ્નેથીસના વિકિરણો અન્ય ડાયનોસોરના લુપ્ત થયા પહેલા કે પછી હતા તે અંગે વિવિધ મતો પર્વર્તી રહ્યા છે. પૂરાવાઓમાં વૈવિધ્યતાના કારણે આ મતભેદો થયા છે ; પરમાણુ સંબધી તવારીખ ક્રેટાશિયસ વિકિરણ સુચવે છે, જ્યારે, અવશેષ પૂરાવાઓ પ્રાદશિક વિકિરણને ટેકો આપે છે. પરમાણુ અને અવશેષ પૂરાવાઓને એક કરવાનો પ્રયત્ન વિવાદાસસ્પદ સાબિત થયો છે.
પક્ષીઓનું વર્ગીકરણ એ તકરારી મુદ્દો છે. સિબલી અને અહલક્વીસ્ટના ફિલોજેની અને પક્ષીઓના વર્ગીકરણ (1990) એ પક્ષીઓના વર્ગીકરણ પરના સીમાચિહ્ન કામો છે, જોકે તેની પર સતત ચર્ચા થતી રહી છે અને તેમાં સતત સુધારો પણ તો રહ્યો છે. મોટા ભાગના પૂરાવાઓ સુચવે છે કે ઓર્ડરોની સોંપણી સચોટ હતી, પરંતુ વૈજ્ઞાનિકો ઓર્ડરોની વચ્ચે સબંધો હતા તે બાબતે અસંમતિ વ્યક્ત કરે છે; આધુનિક પક્ષીઓની શરીર રચના, અવશેષો અને ડીએનએએ સમસ્યા ઊભી કરી છે, પરંતુ કોઇ મજબૂત સંમતિ સાધી શકાઇ નથી. તાજેતરમાં જ, નવા અવશેષો અને પરમાણુ પૂરાવાઓ આધુનિક પક્ષીઓના ઓર્ડરો અંગે વધુને વધુ રીતે સ્પષ્ટ ચિત્ર પૂરું પાડી રહ્યા છે.
આધુનિક પક્ષી ઓર્ડર્સ: વર્ગીકરણ
thumb|300px|right|ક્લેડોગ્રામ અત્યંત તાજેતરના નિયોએવ્સના વર્ગીકરણ દર્શાવે છે, જે વિવિધ ફિલોજેન્ટિક અભ્યાસો પર આધારિત છે. <સંદર્ભ>"નિયોએવ્સ", ટ્રી ઓફ લાઇફ પ્રોજેક્ટ</સંદર્ભ>
પેટાવર્ગ નિયોર્નિથીસ અથવા આધુનિક પક્ષીઓમાં આ વ્યવસ્થિત ઓર્ડરોની યાદી છે. આ યાદી પરંપરાગત વર્ગીકરણ (અથવા જાણીતા ક્લેમેન્ટસ ઓર્ડર)નો ઉપયોગ કરે છે, જેમાં સિબલી મોનરો દ્વારા સુધારો કરવામાં આવ્યો હતો. પક્ષીઓની યાદી પરિવાર સહિત ઓર્ડરોની વધુ વિગતવાત સક્ષિપ્તી પૂરી પાડે છે.
પેટાવર્ગ નિયોર્નિથીસ
પેટાવર્ગ નિયોર્નિથીસમાં બે સુપરઓર્ડરનો સમાવેશ થાય છે.
સુપરઓર્ડર પાલેયોગ્નેથે: સુપરઓર્ડરનુ નામ પાલેયોગ્નેથ પરથી આવ્યું છે, પેલેટની હાડપિંજરની રચનાના સંદર્ભમાં જૂની લૌકિક વાત માટે પ્રાચીન ગ્રીકે વધુ અન્ય પક્ષીઓ કરતા વધુ પ્રાથમિક અવસ્થા અને પેટે ઘસડાઇને ચાલતા પ્રાણીઓ તરીકે વધુ વર્ણન કર્યું છે. પાલેયોગ્નેથમાં બે ઓર્ડરોનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં પ્રવર્તમાન 49 જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
સુપરઓર્ડર નિયગ્નેથ:
સુપરઓર્ડર નિયોગ્નેથમાં 27 ઓર્ડરોનો સમાવેશ થાય છે, જે કુલ થઇને દસ હજાર જાતિઓ ધરાવે છે. નિયોગ્નેથ, સ્વરૂપ, (ખાસ કરીને ચાંચ અને પગ), કામગીરી અને આજે આપણે જોઇએ છીએ તે વર્તણૂંકની અલગ પ્રકારની વૈવિધ્યતા પેદા કરવા માટે સ્વીકાર્ય વિકિરણમાંથી પસાર થયું છે.
નિયોગ્નેથ સમાવતા ઓર્ડરો નીચે પ્રમાણે છે:
અત્યંત વિચિત્ર સિબલી-મોનરો વર્ગીકરણ (સિબલી-અહલક્વીસ્ટ ટેક્સામોની), કે જે પરમાણુ માહિતી પર આધારિત છે તેમાં થોડા પરિબળોમાં મોટાપાયે સ્વીકાર્યતા મળી આવી હતી, જેમ કે તાજેતરના પરમાણુ, અવશેષો અને શરીરચનાને લગતા પૂરાવાઓએ ગેલ્લોનસેરેને એક ઉદાહરણ તરીકે ટેકો આપ્યો હતો.
વહેંચણી
thumb|left|માનવ પ્રવૃત્તિઓને કારણે હાઉસ સ્પેરોઝની શ્રેણીઓ નાટ્યાત્મક રીતે વિસ્તરણ પામી છે. <સંદર્ભ>[74]</સંદર્ભ>
પક્ષીઓ મોટે ભાગે ધરતી પર વસ્તીવાળા અને તમામ સાતેય ઉપખંડોમાં રહે છે અને પોતાની વંશવૃદ્ધિ કરે છે, તેમજ તેમની વસ્તી સ્નો પેટ્રેલની વંશવેલો વધારતી વસ્તી એન્ટાર્કટિકામાં 440 kmઆઇલેન્ડ સુધી પહોંચે છે સૌથી વધુ પક્ષી વૈવિધ્યતા ઉષ્ણકટિબંધ પ્રદેશોમાં જોવા મળે છે. અગાઉ એવું વિચારવામાં આવ્યું હતું કે આ ઉચ્ચ પ્રકારની વૈવિધ્યતા એ ઉષ્ણકટિબંધમાં ઊંચો જૈવિક જાતિઓના વિકાસ દરનું પરિણામ છે, જોકે તાજેતરના અભ્યાસોમાં જાણવા મળ્યું હતું કે આ અક્ષાંશમાં ઊંચા જૈવિક જાતુઓનો વિકાસ દર અન્ય ઉષ્ણકટિબંધના દરની તુલનામાં પડતી લુપ્તતા દરને સરભર કરે છે. પક્ષીઓના વિવિધ પરિવારોએ વિશ્વના સમુદ્દ અને તેની અંદર એમ બન્ને પ્રકારના જીવન અપનાવ્યા છે, જેમ કે કેટલાક દરિયાઇ પક્ષીની જાતો ફક્ત ઉત્પત્તિ માટે જ દરિયા કિનારે આવે છે અને કેટલાક પેન્ગ્વિન તેમાં પડતા જોવામાં આવ્યા છે.300 m.
અસંખ્ય પક્ષી જાતોએ માનવીઓ દ્વારા ઓળખી કઢાયેલા વિસ્તારોમાં પોતાની ઉત્પત્તિ વસ્તીને સ્થાપિત કરી છે. આમાંની કેટલીક ઓળખો ઇરાદાપૂર્વકની છે; ઉદા. તરીકે ગોળાકાર ગરદન ધરાવતું તેતરને આખા વિશ્વમાં ગેઇમ બર્ડ તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. જ્યારે અન્ય આકસ્મિકતાનું પરિણામ છે, જેમ કે કેદમાંથી છૂટા થયા બાદ વિવિધ ઉત્તર અમેરિકન શહેરોમાં જંગલી લાંબી પાંખો કે પૂંછડીવાળો નાના પોપટ સ્થાપિત થયા હતા. કેટલ એગ્રેટ, પીળું શિર ધરાવતા કરાકરા અનેગાલાહ, સહિતની જાતો કુદરતી રીતે ફેલાઇ છે જે તેમની મૂળભૂત શ્રેણી જેમ કે કૃષિ કવાયતોથી ઘણી પર છે, તેણે યોગ્ય નવ વસ્તી વસાવી હતી.
માનવશરીર રચના અને શરીર ક્રિયા વિજ્ઞાન
thumb|300px|right|પક્ષીની બાહ્ય શરીરરચના: 1 ચાંચ, 2 શિર, 3 આંખની કીકીની આસપાસનું રંગીન કંડાળુ, 4 આઁખની કીકી, 5 રક્તનો ભરાવો, 6 લેસમેન્ટેલેસર કોવર્ટસ (પાંખનું મૂળ ઢાંકનારા છેડાના પીછા), 7 સ્કંધાસ્થિ, 8 મધ્યીય પીછા, 9 ટર્ટિયલ્સ, 10 પૃષ્ઠભાગ, 11 મૂળ પીછા, 12 ગુદા, ૧૩ જાંઘ, 14 ટિબીયો તાર્સલ આર્ટીક્યુલેશન, 15 અવયવના છેડાનો ભાગ, 16 પગ, 17 પગના નળાનું હાડકું, 18 ઉદર, ૧૯ કમર, 20 છાતી, 21 ગળું, 22 કેટલાંક પક્ષીઓના માથા પરનો કે ગળા નીચેનો રાતો માંસલ ભાગ.
thumb|300px|કબુતરના આંતરડા અન્ય કરોડરજ્જુ ધરાવનારાઓની સાથે તુલના કરતા, પક્ષીઓ બોડી પ્લાન ધરાવે છે જે અસાધારણ સ્વીકાર્યતા ધરાવે છે, જે મોટે ભાગે ઉડાનને સહાયરૂપ થવા માટે હોય છે. હાડપિંજરમાં અત્યંત હાડકાઓના સમાવેશ થાય છે. તેઓ મોટું હવાચુસ્ત પોલાણ ધરાવે છે (જેને (હવાવાળો ખાડો કહેવાય છે) જે શ્વસનક્રિયા વ્યવસ્થા સાથે જોડે છે. ખોપરીના હાડકા ગરમીથી ઓગળી ગયા હોય છે અને તે ખોપરી સંબંધિત માળખું દર્શાવતા હોતા નથી. નેત્રગુહામોટી હોય છે અને હાડકાના ભાગથી અલગ હોય છે. કરોડ ગરદન, ગળાને લગતો, નકામો અને પૂંછડીને લગતો વિસ્તાર ધરાવે છે, તેમજ અસંખ્ય ગરદન (ડોક)કરોડ જે બહોળી રીતે અલગ હોય છે એ ખાસ કરીને સાનુકૂળ હોય છે, પરંતુ હલનચલન પૂર્વવર્તી ગળાના કરોડમાં ઓછી હોય છે અને બાદના કરોડમાં તેનો અભાવ હોય છે. છેલ્લા થોડા સિન્સાક્રુમની રચના કરવા માટે શ્રેણી પ્રદેશની સાથે ઓગળી જાય છે. પાંસળી સપાટ હોય છે અને છાતીનું હાડકું ઉડાન નહી ભરતા પક્ષીઓ સિવાય ઉડાનમાં સહાય કરતા બાંધાની સાથે જોડાઇ રહે છે. પાછળનો પૃષ્ઠભાગને પાંખમાં રૂપાંતર કરવામાં આવ્યો છે. પેટેથી ઘસડાઇને ચાલતા પ્રાણીઓની જેમ, પક્ષીઓ મુખ્યત્વે યુરિકોટેલિક હોય છે,તેમની કિડનીઓ તેમની રક્ત વાહીનીઓ મારફતે નાઇટ્રોજનયુક્ત કચરો બહાર કાઢે છે અને મૂત્રશયનળી દ્વારા યુરિયા અથવા એમોનિયાને જઠરમાં નાખવાને બદલે યુરિક એસિડતરીકે ઉત્સર્જન કરે છે. પક્ષીઓને મૂત્રાશય માર્ગ અથવા ખુલ્લી બાહ્ય મૂત્રનળી હોતી નથી અને યુરિક એસિડનું અર્ધપાકા કચરા તરીકે ઉત્સર્જન થાય છે. જોકે, હમીંગબર્ડઝ જેવા પક્ષીઓ માનસિક રીતે એમોન્ટેલિક હોઇ શકે છે જે, નાઇટ્રોજન કચરાને એમોનિયા તરીકે બહાર કાઢે છે. તેઓ ક્રિયેટીનાઇનને બદલે સસ્તનપ્રાણીઓની જેમ ક્રિયેટાઇનનું ઉત્સર્જન કરે છે. આ ચીજ, તેમજ મૂત્રાશય પક્ષીઓના મૂત્રમાંથી બને છે. આ મૂત્ર એક કરતા વધુ ચીજોને બહાર કાઢે છે: તેના દ્વારા કચરો બહાર છે, મૂત્રના ભેગા થવાથીપક્ષીઓનો સમાગમ થાય છે, અને ત્યારબાદ માદા તેના દ્વાર ઇંડા મૂકે છે. વધુમાં, પક્ષીઓની અસંખ્ય જાતો ગોળીની જેમ ઝડપ ધરાવે છે. પક્ષીઓની પાચન વ્યવસ્થા વિશિષ્ટ છે, જેમ કે તેના ગળામાં સંગ્રહ માટે પ્રાથમિક કોઠોઅને અન્ય કોઠોધરાવે છે, જેમાં દાંતના અભાવને દૂર કરવા અને ખોરાકને ચાવવા માટે ઝીણા પત્થરો ધરાવે છે. કેટલાક પક્ષીઓ ઉડાનની સાથે ઝડપથી પાચન કરવા માટે ટેવાયેલા હોય છે.
કેટલાક સ્થળાંતર કરતા પક્ષીઓએ તેમના શરીરના ઘણા ભાગોમાંથી પ્રોટીન મેળવવા ટેવાયેલા છે,જેમાં અન્નનળીના નીચેના ભાગનો સમાવેશ થાય છે, જે સ્થળાંતર દરમિયાન વધારાની ઉર્જા છે.
પોસ્ટોકાવા પૃષ્ઠ ભાગ ગુદા પોર્ટલ સિસ્ટમ મારફતે રક્ત મેળવે છે. સસ્તનપ્રાણીઓ સિવાય પક્ષીઓમાં લાલ લોહીના સેલમાં ન્યુક્લિયસહોય છે. નર્વસ સિસ્ટમપક્ષીના કદાનુસાર મોટી હોય છે. અત્યંત સુવિકસિત મગજનો ભાગ કે જે ઉડાનને લગતી કામગીરીને નિયંત્રિત કરે છે, જ્યારે સેરેબેલમ હલચલને સંકલિત કરે છે અને સેરેબ્રમ વર્તણુંક પદ્ધતિઓ, ઉડાનની દિશા, સમાગમ અને માળો બાંધવાની ક્રિયાને નિયંત્રિત કરે છે. મોટા ભાગના પક્ષીઓ સુંઘવાની નબળી ક્ષમતા ધરાવે છે, જેમાં કીવી, ન્યુ વર્લ્ડ વલ્ચર (ગીધ) અને ટ્યૂબનોઝીસ નોંધપાત્ર અપવાદો છે. એવિયન દાર્શનિક વ્યવસ્થાસામાન્ય રીતે અત્યંત વિકસિત હોય છે. જળપક્ષીઓ સાનુકૂળ કીકી ધરાવે છે, જે તેને હવા અને પાણીમાં દ્રષ્ટિ માટેની સવલત પૂરી પાડે છે. કેટલીક જાતિઓ પણ બેવડા ફોવેયા ધરાવે છે. પક્ષીઓ ટેટ્રાક્રોમેટિક છે, જે તેની આંખમાં લીલા, લાલ અને વાદળી એમ અલ્ટ્રાવાયોલેટ (યુવી) સંવેદનશીલ કોન સેલધરાવે છે. આ તેમને અલ્ટ્રાવાયોલેટ પ્રકાશ જોવામાં સહાય કરે છે, જે સંવનનમાં સમાવિષ્ટ છે. ઘણા પક્ષીઓ અલ્ટ્રાવાયોલેટ રીતે પીછાઓ ધરાવતા હોય છે, જે, માનવીઓ જોઇ શકતા નથી; કેટલાક પક્ષીઓની કે જેમની જાતિ નાની આંખ ધરાવતા પક્ષીઓ જેવી જ દેખાતી હોય છે, તે તેમના પીછા પર પ્રતિબિંબીત અલ્ટ્રાવાયોલેટની હાજરીથી અલગ પડે છે. નર બ્લ્યુ ટીટઅલ્ટ્રાવાયોલેટ પ્રતિબિબીત કલગી ધરાવતા હોય છે, જે સંવનન દરમિયાનના આસર તથા ડોકના પીછા ઊંચા કરતા દેખાય છે. અલ્ટ્રાવાયોલેટ પ્રકાશનો ઉપયોગ ચારો એકત્ર કરવા માટે પણ થાય છે, —નાના બાજ પક્ષીઓને ઉંદર, ખિસકોલી દ્વારા છોડી દેવાયેલા યુવી પ્રતિબિંબીત યુરીન ટ્રેઇલ માર્ક અનુસરીને શિકારની શોધમાં ઉપયોગમા લેતા જોવાયા છે. પક્ષીઓની આઇલીડ પટપટાવવામાં ઉપયોગમાં આવતી નથી. આંખમાં નિક્ટીટેટીંગ અંતરછાલનું આવરણ હોવાના બદલે, ત્રીજી આઇલીડ આડી રીતે ફરે છે. નિક્ટીટેટીંગ અંતરછાલ આંખને પણ રક્ષણ આપે છે અને ઘણા જળ પક્ષીઓમાં કોન્ટેક્ટ લેન્સની કામગીરી બજાવે છે. પક્ષીઓની રેટિના પંખા જેવી રક્ત પુરવઠા વ્યવસ્થા ધરાવે છે જેને પેક્ટેનકહેવાય છે. મોટા ભાગના પક્ષીઓ, તેઓ ગ્રેટ કોમોરન્ટ જેમ અપવાદ હોવા છતા તેમની આંખો ફેરવી શકતા નથી. પોતાના શિરની આસપાસ આંખ ધરાવતા પક્ષીઓ પહોળું દાર્શનિક ક્ષેત્ર ધરાવે છે, જ્યારે પક્ષીઓ જેમ કે ઘુવડ કે તેમના શિરની આગળ આંખ ધરાવે છે તેઓ બાયનોક્યુલર દ્રષ્ટિ ધરાવતા હોય છે અને તેઓ ક્ષેત્રની ઊંડાઇનો અંદાજ લગાવી શકે છે. એવિયનના કાનમાં બાહ્ય પિનાનો અભાવ હોય છે, પરંતુ તે પીછા દ્વારા રક્ષિત હોય છે, જોકે કેટલાક પક્ષીઓમાં, જેમ કે એસિયો, બૂબો અને ઓટસ ઘુવડમાં, આ પીછાઓ કલગીનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે, જે કાનને મળતું આવે છે. આંતરિક કાન વર્તુળાકારભાગ ધરાવે છે, પરંતુ સસ્તન પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે તે ગોળાકાર હોતા નથી.
થોડી જાતો લૂંટારુંઓ સામે કેમિકલ ડિફેન્સનો ઉપયોગ કરે છે; કેટલાક પ્રોસેલ્લારીફોર્મસ આક્રમણખોર સામે ખરાબ તેલ કાઢી શકે છે, અને પિટોહુઇની ન્યુ ગિનીયાથી માંડીને કેટલીક જાતો તેમની ચામડી અને પીંછાઓમાં શક્તિશાળી ન્યૂટ્રોક્સીન ધરાવે છે.
રંગસૂત્રો
પક્ષીઓમાં બે જાતિ હોય છેઃ નર અને માદા. પક્ષીઓની જાતિ જેમ સસ્તન પ્રાણીઓમાં એક્સ અને વાય રંગસૂત્રો ઉપલબ્ધ હોય છે તેને બદલે ઝેડ અને ડબ્લુય જાતિ રંગસૂત્રોદ્વારા નક્કી થાય છે. નર પક્ષીઓ બે ઝેડ રંગસૂત્રો (ઝેડઝેડ), અને માદા પક્ષીઓ ડબ્લ્યુ રંગસૂત્ર અને ઝેડ રંગસૂત્ર ધરાવે છે(ડબ્લ્યુઝેડ). મોટે ભાગે પક્ષીઓની દરેક જાતિઓમાં ફળદ્રુપતાના આધારે વ્યક્તિગત સંવનન નિર્ધારિત થાય છે. જોકે, તાજેતરના અભ્યાસે ઓસ્ટ્રેલીયન બ્રશ તૂર્કીઝમાં તાપમાન આધારિત સંવનન નિર્ધારણદર્શાવ્યું હતું, જેના માટે ઇંડાનું સવેન કરતી વખતે ઊંચુ તાપમાન ઊંચ માદાથી નરના સંવનન ગુણોત્તરમાં પરિણમ્યું હતું.
ૐ
અર્થાત 'ઓમકાર સર્વ પ્રકારની કામનાઓને પૂરી કરનાર અને મોક્ષ આપનાર છે. એ બિંદુ સાથેના ઓમકારનું યોગીઓ નિત્યનિરંતર ધ્યાન કરે છે. એવા ઓમકારને હું નમસ્કાર કરું છું. ' એવો અર્થ થાય છે.
અર્થ અને મહત્વ
વધુમાં તેમણે જણાવ્યું કે, 'આ સમસ્ત સૃષ્ટિ ત્રિગુણાત્મિકા પ્રકૃતિમાંથી પ્રકટ થયેલી છે એટલે તેમાં બધી વસ્તુઓ ત્રિવિધ છે. પ્રકૃતિના ગુણ પણ ત્રણ છે : સત્વ, રજ અને તમ. ત્રણ લોક : ઉત્તમ, મધ્યમ તથા કનિષ્ઠ અથવા સ્વર્ગ, મૃત્યુ ને પાતાળ. ત્રણ અવસ્થાઓ : જાગૃતિ, સ્વપ્ન ને સુષુપ્તિ. ઈશ્વરનાં ત્રણ રૂપ : બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ. ત્રણ જાતનાં શરીર : સ્થૂલ, સૂક્ષ્મ ને કારણ. ત્રણ પ્રકારના જીવો : વિષયી, જિજ્ઞાસુ તથા મુક્ત. એવી રીતે સૃષ્ટિમાં બધું ત્રિવિધ છે, તે ત્રિવિધ પ્રકારની સૃષ્ટિનો નિર્દેશ ૐકારના અ, ઉ અને મ - ત્રણ અક્ષરોમાં કરવામાં આવ્યો છે, અને ઓમકારમાં જે બિંદુ છે તે સૃષ્ટિના સ્વામી, સર્વસત્તાધીશ કે સૂત્રધાર પરમાત્માનું વાચક છે. અવસ્થા, લોક, કાળ કે ગુણધર્મોથી અતીત અવસ્થાનો અથવા તો પરમાત્માનો તે નિર્દેશ કરે છે. '
વિવિધ ભાષાઓમાં ૐ
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
પક્ષી
પીછાઓ, પ્લમેજ અને સ્કેલ્સ (ભીંગડા)
પીછાઓ પક્ષીઓના ગુણધર્મ તરીકે આલેખવામાં આવ્યા છે (જો કે તે કેટલાક ડાયનાસોરમાં પણ ઉપલબ્ધ હતા, જેને હાલમાં સાચા પક્ષી તરીકે ગણવામાં આવતા નથી). તે ઉડવામાં સહાય કરે છે, આરક્ષણ પૂરું પાડે છે જે થર્મોરેગ્યુલેશનમાં ઉપયોગી બને છે, અને ડિસ્પ્લે, છદ્માવરણ અને સંકેત આપવામાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. પીછાઓના અનેક પ્રકાર છે, દરેક તેના પોતાના આગવા હેતુઓ ધરાવે છે. પીછાઓ બાહ્ય રીતની વૃદ્ધિ ધરાવે છે, જે ચામડી સાથે જોડાયેલા હોય છે અને જેને પ્ટેરીલે કહેવાય છે તેના આધારે ચોક્કસ રીતે ઉગે છે. આ પીછાઓની વિસ્તરવાની (પ્ટેરીલોસીસ) વિતરણની પદ્ધતિ ટેક્સામોની અને સિસ્ટમેટિક્સમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. શરીર પીછાઓની ગોઠવણી અને દેખાવને પ્લમેજકહેવાય છે, જે કદાચ જાતિઓ સામાજિક દરજ્જા અને જાતિ અનુસાર અલગ પડી શકે છે.