cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ગસલી (તા. સંજેલી)
ગાસલી (તા. સંજેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંજેલી તાલુકાનું ગામ છે. ગાસલી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:સંજેલી તાલુકો
ઘેંસવા (તા. ઝાલોદ)
ઘેંસવા (તા. ઝાલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. ઘેંસવા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:ઝાલોદ તાલુકો
ઉડ્ડિયાન બંધ
ઉડ્ડિયાન બંધ (stomach lock) એ ભારતની પ્રાચીન યોગવિદ્યાનો એક ભાગ છે. ઉડ્ડિયાન બંધનો રોજ નિયમિત અભ્યાસ કરવામાં આવે તો લાંબા સમય સુધી યુવાન રહી શકાય છે અને વૃદ્ધ પણ પુન: યુવાન જેવી સ્ફુર્તિ પ્રાપ્ત કરી શકે છે.
વ્યૂત્પતિ
સંસ્કૃતમાં ઉડ્ડિયાન શબ્દનો અર્થ ઊડવું કે ઉર્ધ્વ ગમન એવો થાય છે. બંધની આ પ્રક્રિયામાં પેઢાંના સ્નાયુઓને એકસાથે અંદરની તરફ અને ઉપરની દિશામાં ખેંચવામાં આવે છે. એથી આ બંધને ઉડ્ડિયાન બંધ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
જાલંધર બંધ
જાલંધર બંધ (thorat lock) એ ભારતની પ્રાચીન યોગવિદ્યાનો એક પ્રકાર છે. યોગની વિવિધ સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત કરવા માટે આ બંધનું ઘણું જ મહત્વ છે.
ઉડ્ડિયાન બંધ
રીત
એક પ્રચલિત રીત મુજબ પ્રથમ બે પગની વચ્ચે એક ફૂટ જેટલી જગ્યા રહે એ રીતે ઊભા રહો. ત્યારબાદ સહેજ વાંકા નમીને ધુંટણમાંથી પગને વાળીને ખુરશી પર બેઠા હો ત્યારે જે સ્થિતિ હોય એ રીતે હવામાં (ખુરશીનો આધાર લીધા વગર) ઊભા રહો. બંને ખભા અને છાતી ટટ્ટાર, વિકસેલા અને આગળ તરફ રાખવા. હવે ઊંડો શ્વાસ લો અને તેને નાસિકા વાટે સહજ રીતે બહાર કાઢો. શ્વાસ બહાર કાઢ્યા બાદ ફરીથી શ્વાસ અંદર ભરવાના બદલે તેને બહાર જ રોકી રાખવો અને એ સ્થિતિમાં-શ્વાસ બહાર રોકી રાખીને-જ્યાં સુધી રહી શકાય ત્યાં સુધી રહેવા માટે પ્રયત્ન કરવો. સાથે સાથે નાભિના ઉપરના તથા નીચેના પેટના ભાગને બરડાને અડી જાય એવી રીતે સહેજ બળપૂર્વક અંદર અને ઉર્ધ્વ તરફ ખેંચો. ઉરોદરપટલના સ્નાયુઓ આ રીતે અંદર ખેંચવાથી અંતર્ગોળ ખાડા જેવું પેટ પર દેખાશે અને પેટ જાણે કરોડરજ્જુને અડી જવા અંદરની તરફ ગયું હોય એવું અનુભવાશે. આને ઉડ્ડિયાન બંધ કર્યો એમ કહેવાય છે.
જાલંધર બંધ
વ્યૂત્પતિ
સંસ્કૃતમાં જાલ શબ્દનો ગુંચળું કે જાળું એવો અર્થ થાય છે અને ધરનો અર્થ ધારણ કરવું કે ટેકો આપવો એવો થાય છે. જાલંધર બંધ નાડીઓના સમૂહ કે ગુંચળાને ઊર્ધ્વ કરવામાં કે ઉપર ઊઠાવવામાં સહાય કરે છે તેથી તેને જાલંધર બંધ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ઉડ્ડિયાન બંધ
રીત
ઉડ્ડિયાન બંધ કરતી વખતે મૂલ બંધ કરવો જરુરી છે એટલે પેટની સાથે ગુદાના સ્નાયુઓને પણ અંદરની તરફ સંકોચવા. જ્યાં સુધી શ્વાસને બહાર રોકી શકો તેટલો સમય આ બન્ને બંધ કરવા જોઇએ. શ્વાસ અંદર ભરો ત્યારે બંધ છોડી દેવા. આ રીતે રોજ ઓછામાં ઓછા પાંચ વખત આ બંધ કરવો જોઇએ.
જાલંધર બંધ
રીત
જાલંધર બંધ યોગની વિવિધ ક્રિયાઓ દરમ્યાન કરવામાં આવે છે અને પદ્માસન, સિદ્ધાસન કે કોઇપણ અનુકૂળ આસનમાં કરી શકાય છે.
પ્રથમ સ્વચ્છ આસન પર કોઇપણ અનુકૂળ આસનમાં બેસો. ટટ્ટાર બેસીને માથુ સહેજ આગળની તરફ નમાવો અને દાઢીને છાતી પર ત્રિકોણ આકારનો ભાગ છે ત્યાં સુધી અડાડી દો અને બન્ને ખભાને ઉપરની તરફ ખેંચો. આમ કરવાથી કરોડરજ્જુ સીધી થશે અને ઉપરની તરફ ખેંચાશે. આ સમયે શ્વાસ બહાર કાઢીને કુંભક કરો એટલે કે શ્વાસને બહાર જ રોકી રાખો. આ ક્રિયાની સાથે જીભને અંદરની તરફ વાળી તાળવાની ઉપરના ભાગમાં ઉંધી લગાવો જેથી ગળાની શરૂઆતમાં આવેલ શ્વસનમાર્ગના છિદ્રો અવરોધાય. આંતરિક રીતે જીભથી જીહ્વાબંધ દ્વારા અને બાહ્ય રીતે હડપચીને પ્રાણને રોકો.
જ્યાં સુધી શ્વાસને બહાર રોકી શકો તેટલો સમય આ બન્ને ક્રિયાઓ કરવી. જ્યારે એમ લાગે કે હવે વધુ વખત સુધી શ્વાસને બહાર રોકી શકાશે નહીં, શ્વાસ અંદર ભરવો જ પડે એમ લાગે ત્યારે જીભને છોડી દેવી અને હડપચીનો ભાગ છાતી પર અડાડ્યો છે તેને પણ ઉપર લઈ લેવો. આ રીતે પાંચેક વખત જાલંધર બંધ કરવો.
ઉડ્ડિયાન બંધ
આ પણ જૂઓ
શ્રેણી:યોગ
ઉપરીયાળા (તા. દસાડા)
ઉપરીયાળા (તા. દસાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉપરીયાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દસાડા તાલુકો
દેવલી (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો
માછલીઘર
right|thumb|તાજા પાણીનું માછલીઘર છોડ અને માછલી સાથે thumb|સારી રીતે ગોઠવાયેલું માછલીઘર (240 l) માછલીઘર એટલે કે પ્રાણીઓને કુદરતી અવસ્થામાં રાખવાની જગ્યા છે જેની એક બાજુ પારદર્શક હોય છે અને જેમાં પાણીમાં થતી વનસ્પતિ કે પ્રાણીઓ રાખવામાં આવે છે. માછલી રાખનારા માછલીઘરનો ઉપયોગ માછલી, જળચર, ઉભચર, તેમજ દરિયાઇ સસ્તન પ્રાણીઓ, કાચબા અને દરિયાઇ વનસ્પતિ રાખવામાં આવે છે.લેટિન શબ્દ એક્વા એટલે કે પાણી અને -રિયમ પ્રત્યયના સંયોજનથી આ શબ્દ બન્યો છે જેનો અર્થ “ને લગતી જગ્યા” તેવો પણ થાય છે. એક્વેરિસ્ટ પાસે માછલીઓ હોય છે અથવા તે એક્વેરિયમની સંભાળ લેતો હોય છે, જે મોટેભાગે કાચ અથવા વધુ મજબૂત પ્લાસ્ટિકમાંથી બનાવવામાં આવે છે. ઘન આકારના માછલીઘરને ફીશ ટેન્ક્સ અથવા ફક્ત ટેન્ક્સ કહેવામાં આવે છે, જ્યારે ગોળ વાટકા જેવા આકારના માછલીઘર ફીશ બોઉલ્સ  તરીકે પણ ઓળખાય છે.તેનું કદ નાના કાચના વાટકાથી લઇને જાહેરમાં મુકાતા મોટા માછલીઘર જેટલા હોય છે.ખાસ બનેલા સાધનો પાણીની યોગ્ય ગુણવત્તા તેમજ માછલીઘરમાં રહેતા પ્રાણીઓ માટે જરૂરી બીજા લક્ષણો ધરાવતા હોય છે.
વસ્તુઓ
મોટાભાગના માછલીઘર કાચના બનેલા હતા અને તેને સિલિકોનથી જોડવામાં આવતા, તેમાં પ્લાસ્ટિકની ફ્રેમ ઉપર અને નીચેની ધારી પર સુશોભન માટે લગાવવામાં આવતી હતી.કાચના એક્વેરિયમનું પ્રમાણભૂત કદ 1000 લિટર(250 ગેલન) હતું.જોકે, કાચ ખૂબજ બરડ હોય છે અને તેને તૂટવામાં વાર નથી લાગતી. મોટેભાગે તેનું સીલન્ટ પહેલા નિષ્ફળ જતું હોય છે. માછલીઘર વિવિધ આકારમાં આવે છે, જેમકે ઘન આકાર, ષટકોણ, ખૂણાવાળા(એલ આકારના), વળેલો આગળનો ભાગ(આગળનો ભાગ બહારની તરફ વળેલો હોય છે). ફીશ બોઉલ્સ સામાન્ય રીતે પ્લાસ્ટિક અથવા કાચના બનેલા હોય છે, અને તે ગોળાકાર હોય છે અથવા ગોળાઇમાં બીજો કોઇ આકાર ધરાવતા હોય છે.કાચમાંથી બનેલુ પહેલુ આધુનિક માછલીઘર રોબર્ટ વેરિંગટને 1800માં વિકસાવ્યું હતું. વિક્ટોરિયન યુગ દરમિયાન સામાન્ય રીતે કાચના માછલીઘરનું તળિયુ સ્લેટ અથવા સ્ટીલનું બનાવાતું હતું જેથી માછલીઘરને ખુલ્લી જ્યોત દ્વારા નીચેથી ગરમી આપવામાં સરળતા રહે.માછલીઘરના પાછળના ભાગમાં કાચને ધાતુની ફ્રેમ્સ દ્વારા જોડવામાં આવતો હતો.ધાતુની આવી ફ્રેમ્સ સાથેના માછલીઘર 1960ના મધ્ય સુધી બજારમાં ઉપલબ્ધ હતા જ્યારે કાચને સિલિકોન આધારિત ચોંટાડવાના પદાર્થથી બંધ કરવાનું શરૂ થયું હતું. એક્રેલિકની ટેન્ક્સ 1970માં લોકોને ઉપલબ્ધ થઇ નહોતી.જોકે માછલીઘર રાખનારા એક્રેલિક કરતા કાચના માછલીઘર વધારે પસંદ કરતા હતા કારણ કે તે વધુ સુલભ કિંમતમાં મળતા હતા, તેના કેટલાંક ગેરફાયદા પણ હતા.એક્રેલિકની જેમ તે તરડ પ્રતિરોધક નથી અને તેનું વજન પણ એક્રેલિક કરતા બે ગણું વધારે હોય છે.તે એક્રેલિકના માછલીઘર કરતા ઓછુ વિદ્યુત રોધન પુરૂ પાડે છે અને તેના જેટલા આકર્ષક આકારમાં નથી મળતા. ઘણાં માછલીઘર રાખનારા અથવા જે લોકો માછલી પાળવાની શરૂઆત કરવા માંગે છે તેમને દુઃખદ બાબત લાગતી હતી કે ઘણાંઓનલાઇન સપ્લાયર્સ કાચના માછલીઘર નહોતા આપતા કારણ કે તેમાં તરડ પડવાની શક્યતા રહેલી હોય છે અને તેનું વજન ઘણું વધારે હોય છે.છતાં બીજા એક્વેરિસ્ટ માટે કાચની ટેન્ક્સ વધુ સુલભ હતી કારણ કે સમય જતા તે પીળી નહોતી પડતી અને એક્રેલિકના માછલીઘર જેટલા ટેકાની જરૂર કાચના ટેન્કને નહોતી પડતી.આ બેમાંથી કોઇપણ એક માછલીઘર ખરીદવા માંગતા હોય તેમના માટે કિંમત ધ્યાનમાં લેવાનો મુખ્ય બની રહેતો હોવા છતાં જ્યારે ઘણાં વિશાળ ટેન્ક્સની વાત હોય ત્યારે તેમની વચ્ચેનો ભેદ ગાયબ થઇ જતો હતો.એક્રેલિક માછલીઘરો પણ ઉપલબ્ધ હતા અને કાચના માછલીઘરોના મુખ્ય સ્પર્ધક હતા.એક્રેલિકના માછલીઘરો કાચ કરતા વધુ મજબૂત અને વજનમાં વધુ હલકા હતા. એક્રેલિકને જોડતી સિમેન્ટનો ઉપયોગ સીધો એક્રેલિકને જોડવા માટે થતો હતો(તડને બંધ કરવા કરતા અલગ). એક્રેલિકમાં ઘણાં વિવિધ આકાર બની શકતા હતાં જેમકે ષટકોણ. કાચ કરતા એક્રેલિકમાં સરળતાથી ઉઝરડા પડતા હતા, પણ એક્રેલિકમાં પોલીશ દ્વારા તે ઉઝરડાને દૂર કરી શકાતા હતા જે કાચમાં શક્ય નહોતું. કેટલીક વાર મઢેલા કાચનો ઉપયોગ પણ થતો હતો, તેમાં કાચ અને એક્રેલિક બન્નેના ફાયદા મેળવી શકાતા હતા. મોટા માછલીઘરમાં ફાઇબર ગ્લાસ એટલે કે વધુ મજબૂત કરેલા પ્લાસ્ટિક જેવી વધુ મજબૂત વસ્તુ વપરાતી હતી.જોકે આ વસ્તુ પારદર્શક નહોતી. જ્યાં વજન કે જગ્યાનો પ્રશ્ન ન હોય ત્યાં વધુ મજબૂત કરેલી કોંક્રિટનો ઉપયોગ માછલીઘરમાં થતો હતો.કોંક્રિટ પર પાણી પ્રતિરોધક આવરણ હોય તે જરૂરી છે જેથી પાણી કોંક્રિટને તોડે નહીં તેમજ કોંક્રિટને કારણે પાણી દૂષિત ન થાય.
પ્રકારો
માછલીઘરની ફેશન કોફી ટેબલ્સ, સિંક અને ટોઇલેટમાં હતી.આ પ્રકારનું બીજુ એક ઉદાહરણ છે મેકક્વેરિયમ, એવું માછલીઘર જે એપલ મસીનટોશ કોમ્પ્યુટરના કોચલામાંથી બનેલું હોય છે. ક્રેઇસેલ ટેન્ક ગોળાકાર માછલીઘર હોય છે અને તે જેલીફીશ જેવા નાજૂક પ્રાણીઓ માટે ખાસ ડિઝાઇન થયેલા હોય છે.આ માછલીઘરમાં પાણીનો પ્રવાહ ધીમો અને ગોળ ફરતો હોય છે તેમાં કોઇ વસ્તુઓ રાખવામાં આવતી નથી. મુખ્યત્વે તે જર્મન ડિઝાઇન છે(ક્રેઇસેલ નો અર્થ થાય છે ફરતી ધરી), આ ટેન્કમાં કોઇ તિક્ષ્ણ ખૂણાઓ નથી હોતા અને તે તેમાં રહેલા પ્રાણીઓને તે તળિયાથી દૂર રાખે છે.ટેન્કમાં ફરતુ પાણી ધીમો પ્રવાહ પુરો પાડે છે, જેના કારણે તેમાં રહેતા પ્રાણીઓ સ્થગિત થતા નથી અને આ ટેન્ક એક નાજૂક સ્ક્રિન દ્વારા ઢંકાયેલી હોય છે જેથી તેમાં રહેતા પ્રાણીઓ કોઇ એક જગ્યાએ અટકી નથી જતા.ઘણી વિવિધ પ્રકારની ક્રેઇસેલ ટેન્ક્સ હોય છે. ખરી ક્રેઇસેલમાં ગોળ ફરતી ટેન્કમાં ગોળકાર માર્ગ હોય છે અને તે પ્રમાણેનું જ તેનું ઢાંકણ હોય છે.કૃત્રિમ ક્રેઇસેલમાં તળિયુ વળાંકવાળુ હોય છે પણ તેનો ઉપરનો હિસ્સો સળંગ હોય છે. તેનો આકાર અંગ્રેજી મુળાક્ષર "યુ" જેવો અથવા અર્ધવર્તુળ જેવો હોય છે. લાંબા ક્રેઇસેલ અથવા લેંગમુર ક્રેઇસેલ બેગણી ગોળ ક્રેઇસેલની ડિઝાઇન છે, જેમાં ટેન્કની લંબાઇ તેની ઊંચાઇ કરતા બેગણી વધારે હોય છે.ટેન્કની બન્ને બાજુ નીચેની તરફ જતા ફાંટા હોવાને કારણે ટેન્કમાં ગુરૂત્વાકર્ષણને લીધે બે વર્તુળ જેવી ડિઝાઇન તૈયાર થાય છે. એક ઊંડા વર્તુળ ફાંટાનો ઉપયોગ કેન્દ્રમાં પણ થઇ શકે.પહોળા ક્રેઇસેલનો ઉપરનો ભાગ ખુલ્લો અથવા ઢાંકણ દ્વારા બંધ કરાયેલો હોઇ શકે. ટેન્કની બન્ને બાજુએ અંદરની તરફ અથવા ઉપર બન્ને તરફ સ્ક્રિન્સ પણ હોઇ શકે. આ ડિઝાઇનોને સંયોજિત કરવાનું પણ શક્ય છે, ગોળ આકારની ટેન્કનો ઉપયોગ ઢાંકણ કે કવર વગર પણ થઇ શકે છે, અને પાણીનો ઉપરનો ભાગ સતત ગોળાકાર પ્રવાહમાં વહેતો રહે છે.હવે જેલીફીશ એક્વેરિયમ સામાન્ય માછલીઘરની જેમ જ ઘરમાં રાખવાનું શક્ય છે. બીજો જાણીતો પ્રકાર છે બાયોટોપ એક્વેરિયમ. બાયોટોપ એક્વેરિયમમાં કોઇ ખાસ પ્રકારના કુદરતી વાતાવરણને ઉભુ કરવામાં આવે છે. સૌથી વધુ લોકપ્રિય બાયોટોપ્સ(કેટલાંક નામ આપીયે તો) માં એમેઝોન નદી, રિઓ નેગ્રો નદી, માલાવીતળાવ, તંગાઇનિકા તળાવ, વિક્ટોરિયા તળાવ મુખ્ય છે. માછલી, ઝાડ, આધાર, ખડકો, લાકડુ અથવા બીજા કોઇપણ સાધનો પ્રાકૃતિક વાતાવરણ સાથે સુસંગત હોવા જોઇએ.આ પ્રકારનું વાતાવરણ ઊભુ કરવું તે ખરેખર એક પડકાર છે અને મોટાભાગના "સાચા" બાયોટોપ્સમાં ઘણી ઓછી જાતની માછલીઓ(કોઇ એક ન હોય તો) અને બીજા જળચર પ્રાણીઓ હોય છે.
માછલીઘરનું કદ અને ઘનત્વ
thumb|right|The large Georgia Aquarium houses a whale shark.|alt=Photo - માછલીઘર નિહાળી રહેલા લોકોબેકગ્રાઉન્ડમાં એક મોટી માછલી નાની ઘણી માછલીઓ સાથે thumb|લિસ્બન ઓસનેરિયમ આર્કિટેક્ટ પીટર કેર્મેફ દ્વારા ડિઝાઇન કરાયું છે. માછલીઘર કાચના એક નાનકડા બોઉલ જેમાં એક લિટર(34 એફએલ.ઓઝ.)થી ઓછુ પાણી સમાતુ હોય ત્યાંથી લઇને મોટા જાહેર માછલીઘરો હોય છે જેમાં સમગ્ર પર્યાવરણ વ્યવસ્થા હોય જેમકે દરિયાઇ વનસ્પતિના જંગલ પણ હોય.આ રીતે ઘરમાં રખાતા વિશાળ માછલીઘરમાં તાપમાન અને પીએચનું સ્તર ખૂબજ જલ્દી ઉપર નીચે થતુ રહે છે, જેમાં વધુ સારી સ્થિરતા જાળવવાની જરૂર પડે છે. જેમાં પાણીનું શુદ્ધિકરણ ન થતુ હોય તેવા બોઉલ આકારના માછલીઘર મોટાભાગની માછલીઓ માટે અનુકૂળ માનવામાં આવતા નથી.તેના કરતા વધુ સારા વિકલ્પો હવે ઉપલબ્ધ છે. માછલીઘરમાં ત્રણ પ્રકારનું શુદ્ધિકરણ થવું જોઇએ, જૈવિક, યાંત્રિક અને રાસાયણિક જેથી પાણીની સ્થિતિનું યોગ્ય સ્તર જાળવી શકાય.100 લિટર(20 ગેલન)ની અંદરના રિફ એક્વેરિયમનું સ્થાન એક્વેરિયમના શોખીનોમાં કંઇક ખાસ છે, આ માછલીઘરને નેનો રિફ્સ(જે ખડકો રાખવા માટે વપરાય છે) કહેવાય છે, તેમાં પાણી ઓછુ હોય છે.વ્યવહારૂ મર્યાદાની વાત કરીએ તો, સૌથી વધુ નોંધનીય છે વજન(એક લીટર તાજા પાણીનું વજન એક કિલો(8.3 lbગેલન-1) અને ખારૂ પાણી વધુ વજન ધરાવતુ હોય છે અને મોટા માછલીઘરમાં પાણીની અંદર દબાણ હોય છે(તેની બાજુઓ પર જાડા કાચની જરૂર પડે છે), ઘરમાં રખાતા માછલીઘરનો વિસ્તાર એક ક્યુબિક મીટર(1,000 kg અથવા 2,200 lb) રાખવામાં આવે છે. જોકે, કેટલાંક એક્વિરિસ્ટે હજારો લિટરના માછલીઘર બનાવ્યાછે. જાહેર માછલીઘર જેમાં મોટા પ્રાણીઓ અથવા પર્યાવરણના પ્રદર્શન માટે જેને રખાતા હોય તેની ડિઝાઇન ઘરમાં રખાતા કોઇ માછલીઘર કરતા ઘણી વિશાળ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જ્યોર્જિયા માછલીઘર એક વ્યક્તિગત માછલીઘર છે.8,100,000 USgal
ઘટકો
thumb|Filtration system in a typical aquarium: (1) intake, (2) mechanical filtration, (3) chemical filtration, (4) biological filtration medium, (5) outflow to tank|alt=પારદર્શી ત્રિપારિમાણિક લંબચોરસનું ચિત્ર જેની ઉપર બે બોક્સ અને એક સિલિન્ડર આવેલા છે અને એક લાંબું પાળતું સિલિન્ડર તેની અંદર આવેલું છે.તીરનું નિશાન લંબચોરસ લાંબા સિલિન્ડરથી ટોચના બોક્સ, ટોચના બોક્સથી નીચેના બોક્સ, નીચેના બોક્સથી બીજા સિલિન્ડર, તે સિલિન્ડરથી ફરી પાછું તેની અંદર અને સિલિન્ડરમાંથી લંબચોરસમાં જાય છે.શોખ માટે રખાતા માછલીઘરમાં શુદ્ધિકરણની વ્યવસ્થા હોય છે, કૃત્રિમ પ્રકાશની વ્યવસ્થા અને માછલીઘરમાં રહેનારા પ્રાણીઓની પ્રકૃત્રિને આધારિત હીટર અથવા ચિલર હોય છે.ઘણાં માછલીઘરમાં હૂડ લગાવવામાં આવે છે જેથી બાષ્પીભવન ઓછુ થાય અને માછલીઓને માછલીઘર છોડીને જતી(અથવા બીજી કોઇ વસ્તુને માછલી ઘરમાં પ્રવેશતી) અટકાવી શકાય.તેમાં ઘણીવાર લાઇટ પણ હોય છે. માછલીઘરમાં જૈવિક અને યાંત્રિક શુદ્ધિકરણ વ્યવસ્થા સામાન્ય હોય છે. તે એમોનિયાને નાઇટ્રેટમાં બદલે છે(સમુદ્રી વનસ્પતિની જેમ નાઇટ્રોજન દૂર કરે છે), અથવા કેટલીકવાર ફોસ્ફેટ દૂર કરે છે.શુદ્ધિકરણની વ્યવસ્થામાં માઇક્રોબ્સ હોય છે જેના કારણે નાઇટ્રેશન થાય છે.ઘરના માછલીઘરમાં શુદ્ધિકરણની વ્યવસ્થા સૌથી જટિલ બાબત હોય છે. એક્વેરિયમ હીટર્સમાં ઉષ્મા સાથે તાપનિયંત્રણ પણ હોય છે, જેના કારણે એક્વેરિસ્ટ આસપાસની હવા પ્રમાણે પાણીનું તાપમાન જાળવી રાખે છે, જ્યારે કૂલર્સ અને ચિલર્સ(ઠંડુ કરવાના સાધનો)નો ઉપયોગ ગમે ત્યાં થઇ શકે, જેમકે ઠંડા પાણીના માછલીઘર, જેમાં રૂમનું તાપમાન ટેન્ક માટે જરૂરી તાપમાન કરતા વધારે હોય છે. તેમાં ગ્લાસ આલ્કોહોલ થર્મોમિટર્સ, બહાર ચોટાડી શકાય તેવા પ્લાસ્ટિકની પટ્ટી જેવા થર્મોમીટર્સ અને બેટરીથી ચાલતા એલસીડી થર્મોમીટર્સ વપરાય છે. વધુમાં, કેટલાંક લોકો એર સ્ટોન્સ અથવા વોટર પંપ સાથે જોડાયેલા એપ પંપ્સનો ઉપયોગ કરે છે જેથી પાણીનો પ્રવાહ વધારી શકાય તેમજ પાણીની સપાટી પર ગેસનો પુરવઠો યોગ્ય માત્રામાં મળતો રહે. પાણીમાં મોજા ઉત્પન્ન થાય તેવુ સાધન પણ બન્યું હતું જેનાથી મોજા બની શકે. માછલીઘરના દેખીતા લક્ષણો તેની ડિઝાઇનના બીજા પરિબળો હોય છે. કદ, પ્રકાશની સ્થિતિ, તરતા અને રોપેલા છોડની ઘનતા, ભેજવાળા લાકડાની જગ્યા, ગુફાઓની બનાવટ અથવા ઉપર લટકાવેલી વસ્તુ, જૈવિક પ્રકારો અને બીજા પરિબળો(તેમાં માછલીઘર રૂમમાં કઇ જગ્યાએ રાખવામાં આવ્યું છે તેનો પણ સમાવેશ થાય છે)ની અસર ટેન્કમાં રહેતા જીવોના વર્તન અને તેમના અસ્તિત્વ પર થાય છે.માછલીઘરને તેના સ્ટેન્ડ પર રાખી શકાય.માછલીઘરના વજનને કારણે સ્ટેન્ડ ચોક્કસ મજબૂત અને સંતુલિત હોવુ જોઇએ.ટેન્ક સંતુલિત ન હોય તો તે ખેંચાઇ જાય છે, તેમાંથી પાણી ટપકે છે અથવા તેમાં તિરાડ પણ પડી શકે છે. ઘણીવાર તેને વસ્તુ રાખવા માટે વપરાતા કેબિનેટની સાથે બનાવવામાં આવે છે તે રૂમની સજાવટને અનુરૂપ બને તે માટે તે ઘણા પ્રકારમાં ઉપલબ્ધ હોય છે.સાદા ધાતુના ટેન્ક સ્ટેન્ડ પણ ઉપલબ્ધ છે. મોટાભાગના માછલીઘર પોલિસ્ટાયરીન પર મુકવામાં આવે છે જેથી ટેન્કના નીચેના ભાગમાં અથવા તળિયામાં થતી હીલચાલ સામે રક્ષણ મેળવી શકાય. જોકે, કેટલીક ટેન્ક્સમાં ફ્રેમ્સ અંદરની તરફ હોય છે જોકે આમ કરવું જરૂરી નથી. જો આમ હોય તો પરિચય પુસ્તિકા હોવી જોઇએ.
એક્વેરિયમની સંભાળ
thumb|right|A 335,000 U.S. gallon (1.3 million liter) aquarium at the Monterey Bay Aquarium in California, displaying a kelp forest ecosystem|alt=બે ભાગમાં વહેંચાયેલી કાચની દિવાલની પાછળ 50 ફૂટ ઊંચા પીળા છોડનો ફોટોપાણીનો વધુ જથ્થો ટેન્કમાં વધુ સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે તે મૃત્યુ અથવા દૂષિતતાની અસર ઓછી કરી નાખે છે જેના કારણે માછલીઘરની સમતુલા ખોરવાઇ શકે. ટેન્ક જેટલી મોટી હશે તેટલી જ સરળતાથી તે કોઇ આંચકાનો પ્રતિકાર કરી શકશે. કારણ કે તે આંચકાની અસર ઓછી થઇ જશે.ઉદાહરણ તરીકે, ત્રણ યુએસ ગેલન ટેન્ક(11 લિટર)માં થયેલા માછલીના મૃત્યુને કારણે આખી વ્યવસ્થામાં નાટકીય ફેરફારો નોંધાયા હતા, જ્યારે 100 યુએસ ગેલન(400 લિટર)ની ટેન્કમાં તેજ માછલીનું મૃત્યુ થયું ત્યારે તેમાં રહેલી બીજી માછલીઓમાં ઘણો સામાન્ય ફેરફાર જોવા મળ્યો હતો.આ કારણે ઘણાં શોખીનો મોટેભાગે મોટી ટેન્ક્સની તરફેણ કરે છે, કારણ કે તેમાં ઓછુ ધ્યાન આપવાની જરૂર પડે છે.આ માછલીઘરમાં કેટલીક પોષણ શૃંખલાઓનું મહત્વ હોય છે.ઉપરની સપાટી પર પાણી અને હવાના માર્ગ દ્વારા અથવા એર પંપ દ્વારા ઓગળી શકે તેવો ઓક્સિજન પ્રવેશે છે.કાર્બન ડાયોક્સાઇડ હવા દ્વારા બહાર નીકળે છે. ફોસ્ફેટ સાયકલ મહત્વનું છે, જોકે ઘણીવાર તેની પર ધ્યાન આપવામાં નથી આવતુ તે પ્રકારની આ પોષણકડી છે.સલ્ફર, આર્યન, અને માઇક્રોન્યુટ્રીઅન્ટસ પણ પોષણ કડીનો છે. હિસ્સો છે, તે ખોરાકની રીતે પ્રવેશે છે અને કચરો બનીને રહે છે.જો નાઇટ્રોજનની પોષણ શૃંખલાને યોગ્ય રીતે જાળવવામાં આવે, યોગ્ય અને સંતુલિત આહાર પુરવઠો પુરો પાડવામાં આવે અને જૈવિક દબાણને ધ્યાનમાં રાખવામાં આવે છે, બીજી પોષણ કડીઓની સમતુલા જાળવવા માટે તે રાખવુ પુરતુ છે. માછલીઘરની દૈનિક, સાપ્તાહિક અને માસિક સંભાળ લેવાવી જોઇએ તેથી માછલીને સ્વસ્થ રાખી શકાય.દૈનિક સંભાળમાં રોજ નિરિક્ષણ કરવું પડે છે કે માછલીમાં કોઇ તનાવ કે રોગનું લક્ષણ નથી. માછલીઘર રાખનારને ખાતરી મેળવવી પડે છે કે પાણીની ગુણવત્તા સારી છે તે ડહોળુ કે ફીણવાળુ નથી અને પાણીનું તાપમાન માછલીઘરમાં રહેતી માછલીની જે તે જાત માટે અનુકૂળ છે.શુધ્ધિકરણ કરનાર(ફિલ્ટર્સ)ની તપાસ પણ રોજ થવી જોઇએ, જેથી તે બરાબર કામ કરે છે અને તેમાં કોઇ ખામી નથી તેની જાણકારી મળે.ફિલ્ટરના મેમ્બ્રેનની સમાપ્ત અવધિ હોય છે જેનો અર્થ છે કે તે કામ કરતુ બંધ થઇ જાય કે બગડવાની શરૂઆત થાય તે પહેલા તેને બદલવું જોઇએ.સાપ્તાહિક સંભાળ એટલે દર બે અઠવાડિયે 20 ટકા પાણી બદલવું સાથે જો માછલીઘરમાં રેતી કે પથરા હોય તો તેને બરાબર સાફ કરવા જોઇએ.રેતી બહાર કાઢતી વખતે પાણી બદલવું તે સારી આદત છે, તેના કારણે તળિયે રહેલો નકામો ખોરાક અને બીજા અવશેષો પણ સાફ થઇ જશે. નળનું પાણી માછલીના જીવન માટે સુરક્ષિત માનવામાં આવતુ નથી કારણ કે તેમાં રહેલા રસાયણો માછલીને નુકસાન પહોચાડી શકે છે.પણ માછલીઘરનું 20 ટકા પાણી બહાર કાઢીને તેના સ્થાને નળનું પાણી ઉમેરવામાં આવે તો એવું માનવામાં આવે છે કે તેનાથી માછલી પર ખરાબ અસર નથી થતી.પણ 20 ટકા કરતા વધુ નળનું પાણી માછલીના સ્વાસ્થ્ય પર ખરાબ અસર કરી શકે છે. ટેન્કમાં રહેલા અને બદલવામાં આવતા પાણીની ગુણવત્તા માપવી જોઇએ.માછલી માટે જે પાણી યોગ્ય હોય છે તે વધારે ક્ષારવાળુ હોય છે પણ તેમાં ક્લોરિન કે ક્લોરામાઇન નથી હોતા.માસિક સંભાળમાં દર અઠવાડિયે સંપૂર્ણરીતે માછલીઘરની સફાઇનો સમાવેશ થાય છે.આ સમયમાં જે કચરો જમા થયો હોય તે ચોક્કસ સાફ થવો જોઇએ. માછલીઘરને સાફ કરવા માટે ખાસ બનાવવામાં આવ્યા હોય તેવા ઘણાં ઉત્પાદનો બજારમાં ઉપલબ્ધ છે.માછલીઘરની સફાઇ માટે ન બનેલા હોય તેવા ઉત્પાદનો ન વાપવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે જેમકે, બ્લિચ, સાબુ અથવા બીજા રસાયણો.સફાઇની પ્રક્રિયા પણ માછલીઘર કેવા પ્રકારનું છે તેને ધ્યાનમાં લઇને થવી જોઇએ.
પાણીની સ્થિતિ
પાણીમાં ઓગળી શકે તેવા પદાર્થો પાણીની સ્થિતિમાં સૌથી મહત્વનું પરિબળ હોય છે, પાણીમાં સંપૂર્ણરીતે ઓગળી જાય તેવા ઘન પદાર્થો અને બીજા ઘટકો પાણીની મૂળ રાસાયણિક સ્થિતિ પર અસર કરે છે, તેથી તે રીતે જીવતંત્ર તેના પર્યાવરણ સાથે સંતુલન સાધે છે.ખારાશનું પ્રમાણ, અથવા ક્ષારીયતા પાણીની સ્થિતિનું સૌથી પ્રાથમિક પ્રમાણ છે.માછલીઘરમાં તાજુ પાણી હોય(જેની ક્ષારીયતા મિલિયન દીઠ 500 થી ઓછી હોય) તે તળાવ કે નદીના વાતાવરણ સમાન હોય છે, જરાક ખારૂ પાણી (ક્ષારીયતાનું પ્રમાણ 500 થી 30,000 પીપીએમ) તેનું વાતાવરણ તાજા અને ક્ષારીય પાણીની વચ્ચેનું હોય છે જેમકે ખાડીનું પાણી, અને ખારૂ પાણી અથવા દરિયાનું પાણી (ક્ષારનું પ્રમાણ 30,000 થી 40,000 પીપીએમ), તે દરિયાના વાતાવરણ સમાન છે. ભાગ્યેજ વધારે પડતી ક્ષારીયતા જાળવવામાં આવે છે ખાસ કરીને દરિયાઇ વનસ્પતિ કે જીવોને તેની જરૂર પડે છે. ખારૂ પાણી મૂળભૂત રીતે આલ્કલાઇન હોય છે, જ્યારે તાજા પાણીનું પીએચ(આલ્કલિનીટી અથવા એસિડિસીટી) ઘણું અલગ હોય છે.ભારે પાણીમાં ખનીજ તત્વો ઓગળી જાય છે, ભારે અથવા હલકુ પાણી પસંદ કરવામાં આવતુ હોય છે.ભારે પાણી સામાન્ય રીતે આલ્કલાઇન હોય છે, જ્યારે હલકુ પાણી સામાન્ય રીતે તટસ્થ અથવા એસિડિક હોય છે. ઓગળી શકે તેવા પ્રાકૃતિક તત્વો અને ઓગળી શકે તેવો ગેસ તેમાં ઓગળે એ મહત્વના પરિબળો છે.right|thumb|A typical home 10 gallon tropical freshwater aquarium|alt=તળીયે બે લીલા છોડ અને કાંકરા ધરાવતી પાણી ભરેલી કાચની ટાંકીનો ફોટોઘરમાં માછલીઘર રાખતા લોકો સામાન્ય રીતે ટેન્ક ભરવા માટે સ્થાનિક પાણી પુરવઠા વ્યવસ્થા દ્વારા પુરા પાડવામાં આવતા નળના પાણીનો ઉપયોગ કરે છે.જે દેશોમાં ક્લોરિનવાળુ પાણી આપવામાં આવતુ હોય ત્યાં આમ સીધો નળના પાણીનો ઉપયોગ ન કરવો જોઇએ. ભૂતકાળમાં, એવું શક્ય હતું કે પાણીને એક બે દિવસ ભરી રાખવામાં આવતું હતું જેના કારણે ક્લોરિન ઉડી જતું હતું.
જોકે, હવે ઘણીવાર ક્લોરામાઇનનો ઉપયોગ થાય છે અને તે સહેલાઇથી પાણીમાંથી જતુ નથી.ક્લોરિન કે ક્લોરોમાઇન દૂર કરવા માટે બનેલા પદાર્થો(એડીટીવ્ઝ) પાણીને માછલીઘરના વપરાશ લાયક બનાવે તે જરૂરી છે. ખારા અથવા ક્ષારવાળા પાણીના માછલીઘરમાં વ્યવસાયિક રીતે ઉપલબ્ધ ક્ષારનું મિશ્રણ અને બીજા ખનીજોના મિશ્રણની જરૂર પડે છે. વધુ સુસંસ્કૃત લોકો પાણીને માછલીઘરમાં ઉમેરતા પહેલા તેમાં રહેલા આલ્કલાઇનના સ્તર, ક્ષાર અથવા પ્રાકૃતિક તત્વો અને ગેસની પાણીમાં ઓગળવાની ક્ષમતામાં ફેરફાર કરે છે.બીજા કેટલાંક તત્વો દ્વારા આમ થઇ શકે છે, જેમ કે પીએચનું સ્તર વધારવા માટે સોડિયમ બાયકાર્બોનેટ. કેટલાંક લોકો પાણીનો ઉપયોગ કરતા પહેલા તેમના પાણીનું શુદ્ધિકરણ તેમાંથી આયર્ન દૂર કરીને અથવા તેને ઉલ્ટુ ગાળીને કરે છે.તેનાથી વિરૂદ્ધ જાહેર માછલીઘરો જેમાં વધુ પાણીની જરૂર હોય છે તે ઘણીવાર પાણીના કુદરતી સ્રોતની નજીક હોય છે(જેમકે નદી, તળાવ કે દરિયો) જેથી પાણી પર વધુ પ્રક્રિયા ન કરવી પડે.પાણીનું તાપમાન બે એકદમ પ્રાથમિક પ્રકાર મુજબ માછલીઘરને અલગ કરે છે. એક છે ઉષ્ણ અને બીજુ ઠંડુ પાણી.મોટાભાગની માછલીઓ અને વનસ્પતિની જાત મર્યાદિત તાપમાન જ સહન કરી શકે છે. ઉષ્ણ માછલીઘર જેનું સરેરાશ તાપમાન 25 C હોય તે વધુ સામાન્ય છે.ઠંડા પાણીનું માછલીઘર એવી માછલીઓ માટે છે જેમને ઠંડુ વાતાવરણ જોઇએ છીએ.વધુ મહત્વની વાત છે સ્થિરતા. મોટા ભાગના દરિયાઇ જીવો તાપમાનમાં અચાનક આવતા ફેરફારને સહન કરવાની ક્ષમતા ધરાવતા નથી, જે તેમના માટે આંચકારૂપ હોય છે અને રોગ તરફ દોરી જાય છે. થર્મોસ્ટેટ અને હીટર અથવા કૂલર દ્વારા પાણીના તાપમાનનું નિયમન કરી શકાય છે.પાણીની હીલચાલ પ્રાકૃતિક પર્યાવરણને જાળવવા માટે પણ મહત્વનું છે. માછલીઘર રાખનારા તેમાં રહેતા પ્રાણીઓની અનુકૂળતાને આધારિત સ્થિર પાણીથી ઝડપી પ્રવાહ સુધીની પાણીની ગતિની પસંદગી કરે છે. પાણીની હીલચાલ પર અંકુશ એર પંપ, પાવર હેડ્સ દ્વારા અને પાણીના આંતરિક પ્રવાહની કાળજીપૂર્વકની ડિઝાઈન (જેમકે શુદ્ધિકરણ વ્યવસ્થાની યોગ્ય જગ્યા પાણીના અંદર આવતા અને બહાર જતા પ્રવાહની જગ્યા) દ્વારા લાવી શકાય છે.
નાઈટ્રોજન ચક્ર
thumb|માછલીઘરમાં નાઇટ્રોજન ચક્ર માછલીઘર રાખનારની સૌથી પહેલી ચિંતા માછલીઘરમાં રહેતી માછલીઓ દ્વારા કરવામાં આવતા કચરાની શું વ્યવસ્થા કરવી તે હોય છે. માછલીઓ, જળચર પ્રાણીઓ, ફૂગ અને બેકટેરિયા નાઈટ્રોજન કચરો એમોનિયા બહાર કાઢે છે (જે એમોનિયમ, એસિડવાળા પાણીમાં ફેરવાર છે) અને ત્યારબાદ તે નાઈટ્રોજન ચક્રમાંથી પસાર થાય તે જરૂરી છે.વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓના પદાર્થોનું વિઘટન થઇ એમોનિયા ઊત્પન્ન થાય છે, તેમાં મળ અને અન્ય અવશેષોનો પણ સમાવેશ થાય છે. નાઈટ્રોજનમાંથી ઊત્પન્ન થતો કચરો વધુ પ્રમાણમાં હોય તો માછલીઓ અને માછલીઘરમાં રહેતા બીજા જીવો માટે ઝેરી સાબિત થઈ શકે છે.
પ્રક્રિયા
સારી રીતે સંતુલિત ટેન્કમાં રહેલા જીવો (બેકટેરિયા અને વાયરસ) માછલીઘરના બીજા જીવો ઉત્પાદિત કચરાની ચયાપચય ક્રિયા કરી શકે છે. માછલીઘર રાખવાના શોખમાં આ પ્રક્રિયાને નાઈટ્રોજન ચક્ર કહે છે. બેકટેરિયા તરીકે ઓળખાતતા નાઈટ્રીફાયર્સ (નાઈટ્રોસોમોનાસ ) નાઈટ્રોજન કચરાનો નિકાલ કરે છે. નાઈટ્રીફાય થયેલા બેકટેરિયા પાણીમાંથી એમોનિયા મેળવે છે અને તેનો ઉપયોગ નાઈટ્રાઈટ બનાવવા માટે કરે છે. નાઈટ્રાઈટ જો વધુ પ્રમાણમાં હોય તો માછલીઓ માટે ઝેરી બને છે. બીજા પ્રકારના બેકટેરિયા જેને નાઈટ્રોસ્ફિરા કહેવાય છે તે નાઈટ્રાઈટને નાઈટ્રેટમાં ફેરવે છે, અને તે ઓછો ઝેરી હોય છે. નાઇટ્રોબેક્ટર બેક્ટેરિયા આ ભૂમિક ભજવે છે તેવું અગાઉ માનવામાં આવતું હતું. જૈવિક રીતે તેઓ સૈદ્ધાંતિક રીતે નાઇટ્રોસ્પાઇરાની જેમ જીવનપદ્ધતિ ભરી શકે છે ત્યારે તાજેતરમાં જણાયું છે કે નાઇટ્રોબેક્ટર સ્થાપિત માછલીઘરમાં શોધી શકાય તેટલા સ્તરમાં હાજર હોતા નથી જ્યારે નાઇટ્રોસ્પાઇરા  પુષ્કળ પ્રમાણમાં હોય છે.) તાત્કાલિક રીતે નાઇટ્રોજન ચક્ર શરૂ કરવા માટે વેચાતી કમર્શિયલ પ્રોડક્ટ્સ પણ ઘણી વાર નાઇટ્રોબેક્ટર ધરાવે છે. બેક્ટેરિયા ઉપરાંત જલીય છોડ પણ એમોનિયા અને નાઇટ્રેટનું ચયાપચય કરીને નાઇટ્રોજન કચરો દૂર કરે છે. છોડ જ્યારે નાઇટ્રોજન સંયોજનોને ચયાપચય કરે છે ત્યારે તેઓ પાણીમાંથી નાઇટ્રોજન દૂર કરે છે અને બાયોમાસ રચે છે જે પાણીમાં પહેલેથી ઓગળેલા એમોનિયા આધારિત પ્લેન્ક્ટોન કરતા ધીમા વિઘટન પામે છે.
નાઇટ્રોજન ચક્રની જાળવણી
માછલીઘર શોખિનો જેને નાઇટ્રોજન ચક્ર કહે છે તે એક સંપૂર્ણ ચક્રનો માત્ર એક ભાગ છેઃ પ્રણાલીમાં નાઇટ્રોજન ઉમેરાવો જ જોઇએ (સામાન્ય રીતે ટાંકીમાં વસતા પ્રાણીનો આપવામાં આવતા ખોરાક દ્વારા) અને પ્રક્રિયાના અંતે નાઇટ્રેટ સંચયિત થાય છે અથવા છોડના બાયોમાસમાં બંધાય છે. નાઇટ્રેટની સાંદ્રતા વધ્યા બાદ માછલીઘર સંભાળકર્તાએ પાણી દૂર કરવું જોઇએ અથવા નાઇટ્રેટ્સમાંથી ઉગેલા છોડ દૂર કરવા જોઇએ.શોખના માછલીઘરોમાં ઘણીવાર કચરાને યોગ્ય રીતે ડિનાઇટ્રિફાય કરવા માટે પુરતા પ્રમાણમાં બેક્ટેરિયાની વસતિ હોતી નથી. આ સમસ્યા ઘણીવાર બે ફિલ્ટરેશન દ્વારા ઉકેલી શકાય છે: સક્રિય કાર્બન નાઇટ્રોજન સંયોજન અને અન્ય ઝેરી તત્વોને ગાળે છે અને શોષે છે અને જ્યારે જૈવિક ફિલ્ટર બેક્ટેરિયલ કોલોનાઇઝેશન વધારવા માટે એક માધ્યમ પુરું પાડે છે. સક્રિય કાર્બન અને એમોનિયાનું શોષણ કરતા રેઝિન્સ જેવા અન્ય પદાર્થો જ્યારે તેમના છિદ્રો પુરાઇ જાય છે ત્યારે કામ કરતા અટકી જાય છે. માટે આ પદાર્થો નિયમિત રીતે બદલાતા રહેવા જોઇએ.નવા માછલીઘરમાં ઘણીવાર અપુરતા લાભકારક બેક્ટેરિયાને કારણે નાઇટ્રોજન ચક્ર સાથે સંકળાયેલી સમસ્યા હોઇ શકે છે. માટે તાજા પાણીમાં માછલી રાખતા પહેલા તેને પરિપકવ કરવું જોઇએ. આ માટે ત્રણ અભિગમ છેઃ "માછલીરહિત ચક્ર", "શાંત ચક્ર" અને "ધીમી વૃદ્ધિ".માછલીરહિત ચક્રમાં ટાંકીમાં બેક્ટેરિયાને ખોરાક આપવા વસતી નહીં ધરાવતી ટાંકીમાં એમોનિયાની થોડી માત્રા ઉમેરવામાં આવે છે. પ્રક્રિયા દરમિયાન, પ્રગતી પર નજર રાખવા એમોનિયા, નાઇટ્રાઇટ, અને નાઇટ્રેટના સ્તરનું પરીક્ષણ કરાય છે. "શાંત" ચક્રમાં માછલીઘરમાં ઝડપથી વૃદ્ધિ પામતા જલીય છોડને મોટા પ્રમાણમાં રાખવામાં આવે છે અને નાઇટ્રોજન વાપરવા માટે તેમના પર આધાર રાખવામાં આવે છે. અને જરૂરી બેક્ટેરિયાની વસતીને વિકસવા માટે પુરતો સમય આપવામાં આવે છે. એનિક્ડોટર અહેવાલ મુજબ, છોડ નાઇટ્રોજનયુક્ત કચરાનો એટલી કાર્યક્ષમતાથી વપરાશ કરે છે કે પરંપરાગત ચક્રીય પદ્ધતિમાં જોવા મળતું એમોનિયા અને નાઇટ્રાઇટ સ્તર મોટા પાયે ઘટાડે છે અથવા અદ્રશ્ય કરે છે. "ધીમી વૃદ્ધિ"માં 6થી 8 સપ્તાહના સમયગાળામાં માછલીની વસતિ ધીમે ધીમે વધારવામાં આવે છે અને બેક્ટેરિયા કોલોનીને માછલીના કચરામાં વધારા સાથે વૃદ્ધિ પામવા અને સ્થિર થવા સમય આપવામાં આવે છે. બેક્ટેરિયાની સૌથી વધુ વસતિ ફિલ્ટરમા જોવા મળે છે. કાર્યક્ષમ ગાળણ મહત્ત્વનું છે. ઘણીવાર ફિલ્ટરને ઘસીઘસીને સાફ કરવાથી પણ માછલીઘરનું જૈવિક સંતુલન ખોરવાઇ જાય છે. માટે, મિકેનિકલ ફિલ્ટરને એક્વેરિયમના પાણીની બહાર ડોલમાં સાફ કરવું હિતાવહ છે જેથી નાઇટ્રેટ સમસ્યા ઉભી કરતા કાર્બિનક પદાર્થો દૂર થાય અને બેક્ટેરિયાની વસતિ જળવાઇ રહે. અન્ય સલામત પદ્ધતિમાં પ્રત્યેક સર્વિસ સમયે ફિલ્ટર મિડીયાના અડધા ભાગની જ સફાઇનો સમાવેશ થાય છે.
બાયોલોજિકલ લોડિંગ (જૈવિક દબાણ)
thumb|Small aquarium (19 liter) with Paracheirodon innesi, Trigonostigma heteromorpha, and Hemigrammus erythrozonus|alt=છોડ, નાની માછલી અને ઓરેન્જ ફૂલદાની દર્શાવતો ફોટોબાયોલોજિકલ લોડએ માછલીઘરની ઇકોસિસ્ટમ પર તેના રહેવાસીઓ દ્વારા આવતા ભારણનું માપ છે. ઊંચું બોયોલોજિકલ લોડિગં ટાંકની ઇકોલોજી વધુ જટીલ છે એમ સૂચવે છે તેનો અર્થ એવો થયો કે તેમાં સંતુલન તોડવું વધું સહેલું છે. બોયોલોજિકલ લોડિંગ પર કેટલીક મૂળભૂત મર્યાદાઓ માછલીઘરના કદ પર આધાર રાખે છે. પાણીની સપાટી ઓક્સિજનના શોષણને મર્યાદિત બનાવે છે. બેક્ટેરીયાની વસતિ તેમને વૃદ્ધિ પામવા માટે કેટલી ભૌતિક જગ્યા ઉપલબ્ધ છે તેના પર આધાર રાખે છે. ભૌતિક રીતે, માત્ર મર્યાદિત કદ અને આંકડામાં છોડ અને પ્રાણીઓ માછલીઘરમાં રહી શકે છે તેમ છતાં તે હિલચાલને પુરો અવકાશ આપે છે. જૈવિક રીતે, બાયોલોજિક લોડિંગ ટાંકીના કદના ગુણોત્તરમાં જૈવિક ક્ષયના દરનો ઉલ્લેખ કરે છે.
ક્ષમતાની ગણતરી
મર્યાદા લાદતા પરિબળોમાં ઓક્સિજનની પ્રાપ્યતા અને ગાળણ પ્રક્રિયાનો સમાવેશ થાય છે. માછલીઘરરસિકો માછલીઘરમાં કેટલી સંખ્યામાં માછલી રાખી શકાય તેનો અંદાજ કાઢવા માટે કેટલાક સોનેરી નિયમો ધરાવે છે. નીચે દર્શાવેલા ઉદાહરણો તાજા પાણીની નાની માછલી, તાજા પાણીની મોટી માછલીઓના છે અને મોટા ભાગની દરીયાઇ માછલીઓને વધુ પ્રમાણમાં પોષણની જરૂર પડે છે.
અનુભવી માછલીઘર પ્રેમીઓ આ નિયમોનો ચુસ્તપણે અમલ કરવા સામે ચેતવણી આપે છે કારણકે તેમાં વૃદ્ધિદર, સક્રિયતા સ્તર, સામાજિક વ્યવહાર, છોડના જીવનો સપાટી વિસ્તાર વગેરે મુદ્દાઓને ધ્યાનમાં લેવાયા નથી. માછલીઘરમાં મહત્તમ ક્ષમતા ઉભી કરવા માટે ટ્રાયલ અને એરરનો અભિગમ અપનાવી તેમાં ધીમે ધીમે માછલીઓનો ઉમેરો કરો અને પાણીની ગુણવત્તા પર નજર રાખો.
ક્ષમતાને અસર કરતા અન્ય પરિબળો
સપાટી પર ઓક્સિજનનું આદાનપ્રદાન મહત્ત્વની મર્યાદા છે માટે માછલીઘરની સપાટીનો વિસ્તાર મહત્ત્વની બાબત છે. કેટલાક માછલીઘરવિદોનો દાવો છે કે ઊંડા માછલીઘર સમાન સપાટીના વિસ્તાર સાથે છીછરા માછલી ઘર કરતા વધુ માછલી રાખી શકતા નથી. સપાટીની હિલચાલ અને પાણીના વહન મારફતે ક્ષમતામાં વધારો કરી શકાય છે જેમ કે એરેશન મારફતે, એરેશન ઓક્સિજન આદાનપ્રદાન વધારવા ઉપરાંત કચરાના વિઘટનનો દર પણ વધારે છે.
કચરાની ઘનતા અન્ય એક પરિબળ છે. દ્વાવણમાં વિઘટનમાં ઓક્સિજનનો વપરાશ થાય છે. હુંફાળા પાણીમાં ઓક્સિજન બહુ ઓછો ઓગળે છે, આ એક બેવડી ધારની તલવાર જેવી બાબત છે કારણકે હુંફાળું પાણી માછલીને વધુ સક્રિય બનાવે છે પરિમાણે તેમને વધુ ઓક્સિજનની જરૂર પડે છે.
બાયોલોડ/રાસાયણિક ગણતરી ઉપરાંત માછલીઘરવિદો માછલીની પારસ્પરિક સુસંગતતાને પણ ધ્યાનમાં લે છે. દાખલા તરીકે, શિકારી માછલીને નાની માછલી, પરોક્ષ જાત સાથે નથી રાખી શકાતી અને ટેરિટોરીયલ માછલી ઘણી વખત શોલિંગ જાત માટે પ્રતિકૂળ સાથી પુરવાર થાય છે. વધુમાં, ટાંકી જો માછલીના કદને સાનુકૂળ હોય તો તે સારો વિકાસ કરે છે. માટે મોટી માછલી માટે મોટી ટાંકી જોઇએ અને નાની માછલી નાની ટાંકીમાં સારી રીતે રહી શકે છે. અંતે, ટાંકી વધુ પડતા જથ્થા વગર પણ ગીચ બની શકે છે. અન્ય શબ્દોમાં કહીએ તો, માછલીઘર ગાળણ ક્ષમતા, ઓક્સિજન લોડ અને પાણીની દ્રષ્ટિએ સાનુકૂળ હોય તો પણ તેમાં વસવાટ કરતા જીવ માટે તે વધુ ગીચ બની શકે છે.
સામાન્ય માછલીઘરનું વર્ણન (તાજુ પાણી)
તમામ માછલીઘરધારકોને લાગુ પડે તેવી કોઇ એક સમાન સંભાળ પદ્ધતિ શોધવી અત્યંત મુશ્કેલ છે કારણકે માછલીઘરની માછલીની સંભાળ માટે સફળ પુરવાર થઇ હોય તેવી ઘણી જાળવણી પદ્ધિતઓ છે. જો કે તાજા પાણીના માછલીઘરની પ્રણાલી પર કેટલાક અભ્યાસ થયા છે જે માછલીઘરની સંભાળ માટે સફળ રહ્યા છે. તાજા પાણીનું માછલીઘર ધરાવતા સેંકડો લોકોના સરવેના તારણ મુજબ, તાજાપાણીના માછલી ઘર માટે મેડિયન/સરેરાશ સ્થિતિ નીચે મુજબ છે :
ઉપરોક્ત યાદી તાજા પાણીના માછલીઘરની પ્રણાલીના મધ્યબિંદુઓ રજૂ કરે છે. તેનો અર્થ તે થયો કે તાજા પાણીના માછલીઘર, જેઓ આ માપદંડની વધુ નજીક છે, તે ઓછામાં ઓછા સફળ તો છે જ. જો કે અભ્યાસમાં એવી પણ પુષ્ટિ મળી છે કે કેટલાક માપદંડ ઉપરોક્ત મુજબ ના હોવા છતાં ઘણા સફળ હતા.
માછલીઘરનું વર્ગીકરણ
thumb|A planted freshwater aquarium|alt=પાણી અને અનેક જલીય છોડથી ભરેલી ટાંકી દર્શાવતો ફોટો. તળાવથી લઇને કાચની બરણીથી સુધી આધુનિક માછલીઘર વિવિધ પ્રકારની વિશિષ્ટ પ્રણાલીમાં વિકાસ પામ્યા છે. વ્યક્તિગત માછલીઘર કદમાં માત્ર એક નાની માછલી માટે પુરતા નાના બાઉલથી માંડીને સમગ્ર દરીયાઇ જીવસૃષ્ટિ ધરાવતા જંગી જાહેર માછલીઘર સુધીના હોઇ શકે છે.
માછલીઘરનું વર્ગીકરણ કરવાનો એક રસ્તો તેની ક્ષારતા છે. તાજા પાણીના માછલીઘર તેના નીચા ખર્ચને કારણે વધુ લોકપ્રિય છે. thumb|right|ટેમ્પરેટ દરીયાઇ પાણીનું માછલીઘર દરીયાઇ પાણીનું માછલીઘર ઉભું કરવા અને તેની જાળવણી માટે વધુ મોંઘા અને જટીલ સાધનોની જરૂર પડે છે. દરીયાઇ પાણીનું માછલીઘર ઘણીવખત વિવિધ પ્રકારના અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ ઉપરાંત માછલીની વિવિધ જાતો ધરાવે છે. . બ્રાકીશ પાણીના માછલીઘર દરીયાઇ અને તાજા પાણીની માછલીની સંભાળ માટેના ઘટકોનું મિશ્રણ ધરાવે છે. . મિશ્ર પાણીવાળા માછલીઘરમાં રાખવામાં આવેલી માછલી વિવિધ પ્રકારની ખારાશવાળા વસવાટમાંથી આવે છે જેમકે પરવાળા અને નદીમુખ. પેટાપ્રકાર આ પ્રકારની અંદર જ અસ્તિત્વ ધરાવે છે જેમ કે રીફ માછલીઘર, એક લાક્ષણિક નાનું દરીયાઇ પાણીનું માછલી ઘર જે પરવાળા ધરાવે છે. .
માછલીઘરનું અન્ય રીતે વર્ગીકરણ તાપમાનને આધારે કરાય છે. ઘણા માછલીઘરપ્રેમીઓ ઉષ્મકટીબંધીય માછલીઘર પસંદ કરે છે કારણકે ઉષ્મકટીબંધીય માછલીઓ વધુ રંગીન હોય છે. જો કે ઠંડાપાણીનું માછલી ઘર પણ તેટલું જ લોકપ્રિય છે જેમાં ગોલ્ડફિશ જેવી માછલીનો સમાવેશ હોઇ શકે છે. thumb|A saltwater aquarium|alt=કાચની દિવાલ પાછળ પાણી, પરવાળા અને માછલીનો ફોટો.
માછલીઘરને તેની જાતની પસંદગીને આધારે વર્ગીકૃત કરી શકાય છે. સામુદાયિક ટાંકી આજના દિવસમાં બહુ સામાન્ય છે જ્યાં બિન આક્રમક જાતો એકસાથે શાંતિથી જીવે છે. આવા માછલીઘરમાં માછલી, અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ, અને છોડ સંભવતઃ એક જ ભૌગોલિક ક્ષેત્રના નથી હોતા પરંતુ પાણીની સમાન સ્થિતિ સહન કરે છે. તેનાથી વિપરિત આક્રમક ટાંકીઓ મર્યાદિત સંખ્યામાં પ્રાણીની જાત રાખે છે. આ જાત અન્ય માછલીઓ પ્રત્યે આક્રમક હોઇ શકે છે અથવા હુમલાનો સામનો કરી શકે તેવી હોય છે. સ્પેસિમેન ટાંકી છોડ સાથે માછલીની માત્ર એક જ જાત ધરાવે છે. તે કદાચ માછલીના નૈસર્ગિક પર્યાવરણ અને સુશોભનમાં જોવા મળે છે. જે માછલીઓ અન્ય માછલી સાથે રહી શકતી નથી તેમના માટે આ પ્રકારનું માછલીઘર ઉપયોગી છે. જેમકે ઇલેક્ટ્રિક ઇલ તેનું મોટું ઉદાહરણ છે. આ પ્રકારની કેટલીક ટાંકીઓનો માત્ર પુખ્ત માછલીઓનો બ્રીડિંગ માટે ઉપયોગ થાય છે.
ઇકોટાઇપ, ઇકોટોપ અથવા બાયોટોપ એક્વેરિયા પસંદ કરેલી માછલીની જાતને આધારેનો વધુ એક પ્રકાર છે. તેમાં માછલીઘરપ્રેમી ચોક્કસ નૈસર્ગિક ઇકોસિસ્ટમ ઉભી કરે છે, જેમાં તે માછલી, અપૃષ્ઠવંશી જાત, છોડ, શણગાર અને પાણીની સ્થિતિને ભેગા કરે છે. આ બોયોટોપ એક્વેરિયા સૌથી આધુનિક હોબી એક્વેરિયા છે. જાહેર એક્વેરિયા જ્યારે શક્ય હોય ત્યારે આ અભિગમ અપનાવે છે. આ અભિગમ માછલીને તેના જંગલી સ્વરૂપમાં નિહાળવા માટેની તક પુરી પાડે છે. તે ટાંકીમાં રહેતા જીવોને સંભવિત શ્રેષ્ટ તંદુરસ્ત કૃત્રિમ પર્યાવરણ પુરુ પાડે છે.
જાહેર માછલીઘરો
મોટા ભાગના જાહેર માછલીઘરો અનેક નાના માછલીઘર ધરાવે છે. જો કે તે ઘરના માછલીઘર કરતા મોટા હોય છે. સૌથી મોટી ટાંકી લાખો ગેલન પાણી ધરાવે છે અને તે માછલીની મોટી જાતને રાખી શકે છે જેમ કે શાર્ક અથવા બેલ્યુગા વ્હેલ. ડોલ્ફિરિયા ખાસ કરીને ડોલ્ફિન્સ માટે છે. જળબિલાડી અને પેંગ્વિન સહિતના જલીય અને અર્ધજલીય પ્રાણીઓને જાહેર માછલી ઘરમાં રાખી શકાય છે. જાહેર માછલીઘરને મરિન મેમલ પાર્ક અથવા મરિન પાર્ક જેવા મોટા સંસ્થાનોમાં સમાવેશ કરી શકાય છે.
વર્ચ્યુઅલ માછલીઘર
વર્ચ્યુઅલ માછલીઘર એ એક કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ છે જે થ્રી ગ્રાફિક્સનો ઉપયોગ કરીને પર્સનલ કમ્પ્યુટર પર એક આભાસી માછલીઘર ઉભું કરે છે. તરતી માછલીઓને રીયલ ટાઇમમાં રેન્ડર કરવામાં આવે છે જ્યારે ટાંકીના બેકગ્રાઉન્ડને સામાન્ય રીતે સ્થિર રાખવામાં આવે છે. ટાંકીના તળીયા પરના પદાર્થોને સાદા પ્લેનમાં મેપ કરાય છે જેથી માછલી તેની આગળ અને પાછળ તરતી હોય તેવું દેખાય. પરંતુ વાસ્તિક પડછાયા પેદા કરવા પાણીની સપાટી પર પ્રકાશ અને વલયો પેદા કરવા આવા પદાર્થોના પ્રમાણમાં સાદા થ્રીડી મેપનો ઉપયોગ કરાય છે. પરપોટા અને પાણીનો ખળખળાટ વર્ચ્યુઅલ માછલીઘર માટે સામાન્ય છે જનો ઘણીવખત સ્ક્રીનસેવર તરીકે ઉપયોગ થાય છે.
પ્રત્યેક પ્રકાની માછલીની સંખ્યા સામાન્ય રીતે પસંદ કરાય છે. ઘણીવાર સ્ટારફીશ, જેલીફીશ, દરીયાઇ ઘોડો અને દરીયાઇ કાચબો જેવા અન્ય પ્રાણીઓનો પણ તેમાં સમાવેશ થાય છે. વર્ચ્યુઅલ માછલીઘર સોફ્ટવેરનું ઉત્પાદન કરતી મોટા ભાગની કંપનીઓ ઇન્ટરનેટ ડાઉનલોડ મારફતે માછલીના અન્ય પ્રકારનું વેચાણ પણ કરતી હોય છે. માછલીઘરમાં જોવા મળતા અન્ય પદાર્થોને પણ કેટલાક સોફ્ટવેરમાં ઉમેરી અને ગોઠવી શકાય છે જેમકે ટ્રેઝર ચેસ્ટ અને જાયન્ટ ક્લેમ જે પાણીના પરપોટા સાથે ખૂલે છે અને બંધ થાય છે અથવા ગોતાખોરને ઉપરનીચે કરે છે. એવા પણ ફીચર્સ ઉપલબ્ધ છે જેમાં યુઝર ટોચ પર ખોરાક મુકી શકે છે અને માછલી તેના પર પ્રતિક્રિયા આપે છે. કેટલાક સોફ્ટવેરમાં યુઝર નવી જાતો પેદા કરવા માછલી અન્ય પદાર્થોને એડિટ કરી શકે છે.
બાહ્ય લિંક્સ
શ્રેણી:મત્સ્યસંભાળ શ્રેણી:શોખ શ્રેણી:એક્વેરિયા શ્રેણી:પ્રાણીસંગ્રહાલયો શ્રેણી:પાળતુ પાણી માટેના સાધનો શ્રેણી:પ્રાણીઓને પુરાવા માટેના માળખા
ભાવડા મોટા (તા. દ્વારકા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ભાવડા (મોટા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કરમનાદાજીયા (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
સુશીયા (તા. દસાડા)
સુશીયા (તા. દસાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુશીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દસાડા તાલુકો
વિજાપુર
વિજાપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મહેસાણા જિલ્લાના વિજાપુર તાલુકાનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
ભૂગોળ
વિજાપુર 23.57°N, 72.75°W પર સ્થિત છે. સમુદ્ર સપાટીથી તેની સરેરાશ ઉંચાઇ ૧૧૬ મીટર (૩૮૦ ફીટ) છે. તે સાબરમતી નદીથી આશરે ૫ કિમી દૂર આવેલું છે.
મંદિરો
વિજાપુર જૈન મુનિ બુદ્ધિસાગર સુરીનું જન્મ સ્થાન છે, જેમણે મહુડી તીર્થની સ્થાપના કરી હતી. મુનીના અંતિમ સંસ્કાર વિજાપુર ખાતે કરવામાં આવ્યા હતા. તેમને સમર્પિત જૈન મંદિર અને દેરું પાછળથી સ્થાપવામાં આવ્યું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વિજાપુર તાલુકો
વીર બાળક સ્મારક
વીર બાળક સ્મારક ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લાના અંજારમાં આવેલું ૨૦૦૧ના ગુજરાત ધરતીકંપના પીડિતોને સમર્પિત સ્મારક સંગ્રહાલય છે.
ઇતિહાસ
આ સ્મારક એ ૧૮૫ વિદ્યાર્થીઓ અને ૨૦ શિક્ષકોને સમર્પિત છે જેઓ ૨૦૦૧માં ગુજરાતમાં આવેલા ધરતીકંપમાં ભારતના પ્રજાસત્તાક દિવસની રેલી દરમિયાન મૃત્યુ પામ્યા હતા. સ્મારક inr 170000000 ના ખર્ચે બાંધવામાં આવ્યું છે. સ્મારક બનાવવાની જાહેરાત ૨૦૦૮ની આસપાસ કરવામાં આવી હતી પરંતુ ઘણા વિલંબ બાદ આ સ્મારકને ગુજરાત સરકાર દ્વારા ૨૦૧૭માં મંજૂરી આપવામાં આવી અને બાંધકામ ૨૦૧૮માં શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. ૨૮ ઓગસ્ટ ૨૦૨૨ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું.
વિશેષતાઓ
સ્મારક સંગ્રહાલયમાં પાંચ વિભાગો છે. પ્રથમ વિભાગ "ભૂતકાળની યાદો" પીડિતોના નામ દર્શાવે છે. બીજા વિભાગ "વિનાશ"માં ભૂકંપના કાટમાળ સાથે સામાનના પ્રદર્શન અને પીડિતોના સામાનની પ્રતિકૃતિઓ છે. ત્રીજા વિભાગ "અનુભવ" માં ધરતીકંપ સિમ્યુલેટર છે, જ્યારે ચોથો વિભાગ "વિજ્ઞાન અને જ્ઞાન" ભૂકંપ પાછળનું વિજ્ઞાન દર્શાવે છે. "તેના વિશે વિચારો" નામનો અંતિમ વિભાગ મુલાકાતીઓને પોતાના અનુભવ વિશેના વિવિધ પ્રશ્નો પૂછે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતના સંગ્રહાલયો
બાલંભડી (તા. જામનગર)
બાલંભડી (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાલંભડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રતનપુર
રતનપુર નું આ પાનું એક સંદિગ્ધ શબ્દનું પાનું છે. આપ કોઇ કડીને અનુસરીને અહીં પહોચ્યા હોય તો એ કડી નિચેના કોઇ પાનાને લગતી હોઇ શકે છે. આપ એ કડીને સુધારીને યોગ્ય પાના સાથે જોડી શકો છો.
બહુચરાજી
બહુચરાજી અથવા બેચરાજી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલું છે, અને તે બહુચરાજી તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે. અહીં આવેલુ શ્રી બહુચરાજી માતાનુ મંદિર ખુબ પ્રખ્યાત છે, જ્યાં ચૈત્રી પૂનમનો બહુ મોટો મેળો ભરાય છે.
ઇતિહાસ
બહુચરાજીનું નામ અહીં આવેલા બહુચરાજી માતાના મંદિર પરથી પડ્યું છે. અહીં આજુબાજુનો વિસ્તાર ચુવાલ તરીકે ઓળખાય છે. બેચર ગામ મંદિરની ૧ કિમી દક્ષિણે આવેલું છે, જ્યારે સંખલપુર ગામ મંદિરથી ઉત્તરમાં ૨ કિમી આવેલું છે. આધુનિક બહુચરાજી નગર આ બંને ગામની વચ્ચે વિકાસ પામ્યું છે.
નગરના વિકાસ માટે વડોદરાના શાસક સયાજીરાવ ગાયકવાડે ગાયકવાડ બરોડા સ્ટેટ રેલ્વે (GBSR)ને બહુચરાજી સુધી વિસ્તારી હતી.
અર્થતંત્ર
બહુચરાજી તીર્થસ્થાન હોવાને કારણે એક વેપારી મથક પણ બની રહ્યું છે. અહીં આવેલા પેટા માર્કેટ-યાર્ડમાં અનાજ, કપાસ વગેરેનું વેચાણ થાય છે. નગરમાં ઑઇલ એન્જિનનાં સમારકામ માટેનાં ત્રણ કારખાનાં તથા ખેતીવાડીનાં સાધનો બનાવવાનું એક કારખાનું છે. અહીં પ્રાથમિક-માધ્યમિક શાળા, કૉલેજ, સાર્વજનિક પુસ્તકાલય, પોસ્ટઑફિસ, ટેલિફોન અને તાર-ઑફિસની સગવડો છે. માંડલ બેચરાજી સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રીજીયનમાં મારુતિ સુઝુકી સહિત ઓટોમોબાઇલ્સ ઉદ્યોગો આવેલા છે, જે દર વર્ષે ૧૦ લાખ કારની ઉત્પાદન કરે છે.
ગુજરાતનાં પવિત્ર યાત્રાધામોના વિકાસ માટે રાજ્યસરકારે યાત્રાધામ વિકાસ બૉર્ડની રચના કરી છે અને બહુચરાજીના વિકાસની સર્વગ્રાહી યોજના હાથ ધરવામાં આવી છે.
પરિવહન
બહુચરાજી રેલમાર્ગ દ્વારા તથા રાજ્ય-પરિવહનની બસો દ્વારા નજીકનાં મુખ્ય શહેરો અને નગરો સાથે જોડાયેલું છે. બહુચરાજી રાજ્યમાર્ગે અમદાવાદ (૧૧૦ કિમી), મહેસાણા (૪૦ કિમી) અને વિરમગામ (૪૭ કિમી) સાથે જોડાયેલું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:બહુચરાજી તાલુકો શ્રેણી:યાત્રાધામ
ગુજરાતમાં શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓની યાદી
ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલી શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓની યાદી નીચે મુજબ છે.
શહેરી સ્થાનિક શાસન
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ ગુજરાતની ૪૩.૯% વસ્તી શહેરી વિસ્તારોમાં વસે છે, જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ ૩૧.૧૬% કરતા વધારે છે, સાથે ગુજરાત ભારતનું પાંચમું સૌથી વધુ શહેરીકૃત રાજ્ય છે. ગુજરાતમાં શહેરી વસ્તી ઝડપથી વધી રહી છે અને ૨૦૨૦માં આશરે ૨૩ મિલિયન હોવાનો અંદાજ હતો. ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી અનુસાર ગુજરાતમાં ૨૫૭ વૈધાનિક નગરો (Statutory Towns) અને ૧૧૮ વસ્તીગણતરી નગરો (Census Towns) આવેલ છે.
ગુજરાતમાં અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, રાજકોટ અને ગાંધીનગર સહિત અનેક ઝડપથી વિકસતા શહેરી કેન્દ્રો છે. અમદાવાદ, રાજ્યનું સૌથી મોટું શહેર, એક મુખ્ય ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી હબ છે, અને ઘણી પ્રતિષ્ઠિત શૈક્ષણિક સંસ્થાઓનું ઘર છે. સુરત તેના હીરા ઉદ્યોગ માટે જાણીતું છે અને કાપડ ઉત્પાદન માટેનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે, જ્યારે વડોદરા પેટ્રોકેમિકલ ઉદ્યોગનું કેન્દ્ર છે. રાજકોટ તેના એન્જિનિયરિંગ અને ઓટો પાર્ટ્સ ઉદ્યોગો માટે જાણીતું છે, જ્યારે રાજ્યની રાજધાની ગાંધીનગર એક આયોજિત શહેર છે જે રાજ્ય સરકારનું વહીવટી મુખ્ય મથક ધરાવે છે.
અદિતી મંગલદાસ
અદિતી મંગલદાસ (જન્મ: ૧૯૬૦) એક કથક નૃત્યાંગના અને નૃત્ય નિર્દેશક (કોરિયોગ્રાફર) છે. તેઓ મુખ્યત્વે કથકના પરંપરાગત સ્વરૂપમાં કામ કરે છે. તેઓ કુમુદિની લખિયા અને બિરજુ મહારાજની ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીની છે. તેઓ દિલ્હીમાં પોતાની નૃત્ય સંસ્થા, દ્રષ્ટિકોણ ડાન્સ ફાઉન્ડેશન ચલાવે છે, જેમાં તેઓ કલા દિગ્દર્શક અને મુખ્ય નૃત્યાંગના તરીકે સેવા આપે છે. આ કાર્ય શરૂ કરતા પહેલાં, ઘણાં વર્ષો સુધી તેઓ બિરજુ મહારાજના નૃત્ય જૂથમાં એક મુખ્ય નૃત્ય કલાકાર રહ્યાં હતા.
ગુજરાતમાં શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓની યાદી
મ્યુનિસિપલ કૃત્યો (acts)
ગુજરાતમાં ત્રણ મ્યુનિસિપલ એક્ટ અમલમાં છે:
અદિતી મંગલદાસ
પ્રારંભિક જીવન અને તાલીમ
૧૯૬૦ માં જન્મેલા અદિતી મંગલદાસનો ઉછેર અમદાવાદમાં થયો હતો. અહીં તેમણે સેન્ટ ઝેવિયર્સ કૉલેજમાંથી વિજ્ઞાન સ્નાતકની પદ્‌વી પ્રાપ્ત કરી હતી.
ગુજરાતમાં શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓની યાદી
મ્યુનિસિપલ કૃત્યો (acts)
વધુમાં, વસ્તીના કદના આધારે, કાયદાઓ દરેક પ્રકારની સ્થાનિક સરકારમાં મંજૂર કાઉન્સિલરો/વોર્ડની લઘુત્તમ અને મહત્તમ સંખ્યા સૂચવે છે.
અદિતી મંગલદાસ
પ્રારંભિક જીવન અને તાલીમ
તેમણે નાની ઉંમરે અમદાવાદના કદમ્બ સેન્ટર ફૉર ડાન્સ ખાતે કુમુદિની લખિયાના માર્ગદર્શન હેઠળ કથક નૃત્યની તાલીમ લીધી હતી. ત્યાર બાદ પુપુલ જયકારની સલાહથી, તેઓ નૃત્યના ક્ષેત્રમાં વધુ તકોની શોધમાં દિલ્હી ગયા. અહીં તેમણે દિલ્હીના કથક કેન્દ્રમાં બિરજુ મહારાજ પાસે કથકનો વધારે અભ્યાસ કર્યો. નૃત્યની તાલીમ પૂર્ણ કર્યા પછી, તેઓ બિરજુ મહારાજના નૃત્ય જૂથના ભાગ રૂપે વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં ગયા.
ગુજરાતમાં શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓની યાદી
ગ્રામીણ સ્થાનિક શાસન
ભારતમાં ગ્રામીણ શાસન પંચાયતી રાજ પ્રણાલી પર આધારિત છે. તે ભારતીય બંધારણના ૭૩માં સુધારા પર છે, જે ૧૯૯૨માં પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. ત્રિ-સ્તરીય વ્યવસ્થામાં ગ્રામ્ય સ્તરે ગ્રામ પંચાયત, ઉપ-જિલ્લા કક્ષાએ તાલુકા પંચાયત, અને જિલ્લા સ્તરે જિલ્લા પંચાયતનો સમાવેશ થાય છે.
અદિતી મંગલદાસ
કારકિર્દી
thumb|180x180px|અદિતી મંગલદાસ નૃત્ય સમુહમાં
ગુજરાતમાં શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓની યાદી
ગ્રામીણ સ્થાનિક શાસન
ગુજરાત પંચાયતી રાજ અધિનિયમ ૧૯૯૩ રાજ્યમાં આ સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓની કામગીરીને નિયંત્રિત કરે છે. તે ગ્રામસભાઓની સ્થાપના માટે જોગવાઈ કરે છે, જે પંચાયતી રાજ વ્યવસ્થાના મૂળભૂત એકમો છે. ગ્રામ સભાઓ ગામને લગતા વિવિધ મુદ્દાઓ પર નિર્ણયો લેવા માટે જવાબદાર છે, જેમ કે સામાજિક કલ્યાણ, માળખાકીય વિકાસ અને સંસાધનોની ફાળવણી.
અદિતી મંગલદાસ
કારકિર્દી
અદિતીએ ભારતના મોટા નૃત્ય મહોત્સવોમાં કથકની રજૂઆત કરી છે અને યુ.કે., યુ.એસ. અને સોવિયત સંઘમાં ભારતીય સાંસ્કૃતિક ઉત્સવોમાં ભાગ લીધો છે. એકલ નૃત્યોના દિગ્દર્શન કરવા ઉપરાંત, તેમણે ઘણાં જૂથ નૃત્યનું નિર્દેશન પણ કર્યું છે જેમાં પરંપરાગત અને સમકાલીન શૈલીઓનું આકર્ષક મિશ્રણ છે. તેમણે ચીખ, સ્વાગત વિસ્તાર, ધ સાઉન્ડ ઑફ ધ યુનિવર્સ, અને વૃંદાકૃતિ સહિત અનેક નૃત્ય નિર્દેશનો કર્યા છે. તેમણે અનેક કાર્યશાળાઓ યોજી છે અને ઘણાં નૃત્ય સેમિનારોમાં નિબંધો રજૂ કર્યા છે. ૨૦૦૫ માં, છ નૃત્યકારો અને ત્રણ સંગીતકારોના સમૂહ સાથે અદિતિ મંગલદાસ ડાન્સ કંપનીએ એશિયા સોસાયટીમાં ફુટપ્રિન્ટ્સ ઓન વૉટર નામના પ્રયોગ સાથે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઑફ અમેરિકામાં તેમના કલા પ્રદર્શનની શરૂઆત કરી.
ગુજરાતમાં શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓની યાદી
ગ્રામીણ સ્થાનિક શાસન
જિલ્લા પંચાયતો તેમના અધિકાર ક્ષેત્રમાં તાલુકા પંચાયતોની વિકાસ પ્રવૃત્તિઓના સંકલન માટે જવાબદાર છે. તેમની પાસે તેમના વિસ્તારમાં વિવિધ વિકાસલક્ષી પરિયોજનાઓનું આયોજન અને અમલીકરણ કરવાની શક્તિ પણ છે, જેમ કે જિલ્લા-સ્તરીય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સુવિધાઓનું નિર્માણ.
ગુજરાતમાં મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનો (મહાનગરપાલિકા)ની યાદી
thumb|અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનનું માળખું
ગુજરાતમાં હાલમાં ૮ મહાનગરપાલિકા (નગર નિગમ) છે.
સુરેલ (તા. દસાડા)
સુરેલ (તા. દસાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુરેલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દસાડા તાલુકો
બડો નેસ (તા. ભાણવડ)
બડો નેસ (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બડો નેસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભાણવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:નેસ
દિહોર (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો
સતલાસણા
સતલાસણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મહેસાણા જિલ્લાના સતલાસણા તાલુકાનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
સતલાસણા વિસનગરથી અંબાજી મુખ્ય માર્ગ પર આવેલું મહત્વનું ગામ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:સતલાસણા તાલુકો
માય ઓપેરા
My Opera is the support community for the Opera web browser. More than 7,500 new members join per day, and the site has more than 9 million members. In addition to being a support site for the Opera browser, My Opera is a social networking site, featured with blogs, photo albums, and more.
બાહુક
બાહુક એ ગુજરાતી સાહિત્યકાર ચિનુ મોદી રચિત એક દીર્ઘ ખંડકાવ્ય કાવ્ય છે. આ કાવ્ય છાંદસ અને અછાંદસ એમ બંને પ્રકારની કડીઓનું બનેલું છે. આ કાવ્ય મહાભારતના પાત્ર નળ પર કેન્દ્રિત છે જે વનવાસ દરમ્યાન કર્કોટક નાગના ડંખને કારણે બાહુકમાં પરિવર્તન પામ્યો હતો. આ કૃતિ સંસ્કૃત શૈલીવાળી આલંકારિક ભાષામાં લખાયેલી છે, અને તે ગુજરાતી સાહિત્યમાં ખૂબ પ્રશંસા પામેલી કૃતિ છે. ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા આ કાવ્યને ઉશનસ્ પુરસ્કાર (૧૯૮૨-૮૩) માટે પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું.
માય ઓપેરા
History
In September 2005, the My Opera Community added major improvements. During this upgrade, users were given access to photo albums, improved blogs (formerly journals), the ability to create custom groups, and 300MB of free storage space. Improvements to blogging included the introduction of "mobile blogging" or blogging from a mobile phone through MMS.
બાહુક
પૃષ્ઠભૂમિ અને પ્રકાશન ઇતિહાસ
thumb|ચિનુ મોદી ચિનુ મોદીએ ૧૯૭૧માં બાહુક લખવાનું શરૂ કર્યું. ૧૯૭૯ થી ૧૯૮૧ સુધી તેમને દિલ્હીના સંસ્કૃતિ વિભાગની રચનાત્મક ફેલોશિપ મળતા આ કાર્ય મુલ્તવી રાખ્યું હતું અને ઑક્ટોબર ૧૯૮૨માં કવિતા પૂર્ણ કરી હતી. બાહુકને પુસ્તક સ્વરૂપે જાન્યુઆરી ૧૯૮૩ માં આદર્શ પ્રકાશન, અમદાવાદ દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું અને ૧૯૯૯ માં ફરીથી છાપવામાં આવ્યું હતું. ત્રીજી આવૃત્તિ, ટીકાત્મક લેખો સહિત, ઑક્ટોબર ૨૦૧૪ માં પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.
માય ઓપેરા
History
On March 8, 2007, Opera released a new version of the site.
બાહુક
પાત્રો
વનવાસ દરમિયાન પાંડવ રાજા યુધિષ્ઠિરે બૃહદશ્વને પૂછ્યું, "આ જંગલમાં મારા જેવા દુર્ભાગ્યપૂર્ણ બીજો કોઈ સમ્રાટ છે કે?" તે સમયે, બૃહદશ્વએ તેમને નળ અને દમયંતીની કથા સંભળાવીને આશ્વાસન આપ્યું હતું. ચિનુ મોદીની કવિતામાં, ઋષિ બૃહદશ્વ સ્વતંત્ર પાત્ર અને નિરીક્ષક તરીકે દર્શાવ્યા છે.
વિષય
કાવ્યનો વિષય મહાભારતના ત્રીજા પર્વ (વનપર્વ)ના ૨૭મા અધ્યાયમાં આવતી નળ અને દમયંતીની વાર્તા છે. કવિતાનો કેન્દ્રીય વિષય નળ અને તેની પત્ની દમયંતીની માનસિકતા અને સૂક્ષ્મ લાગણીઓ છે. તેના ભાઈ પુષ્કર સાથે લગાડેલી એક શરતમાં પોતાનું સામ્રાજ્ય ગુમાવ્યા પછી, નળ જંગલમાં જતાં પહેલા પોતાની પત્ની દમાયંતી સાથે, તેના શહેર, નિશાદનગરની બહાર ત્રણ દિવસ અને રાત વિતાવે છે. પોતાના શહેરથી દૂર થતાં નળને ભારે એકલતાની અનુભૂતિ થાય છે. આ કવિતામાં આ ત્રણ દિવસ અને રાત દરમિયાન તેમના વ્યક્તિત્વના વિસર્જનને દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
માય ઓપેરા
History
On April 7, 2011, Opera released a free email service for all existing and new-joining My Opera users called My Opera Mail and powered by Opera's FastMail.FM email platform.
Features
Every My Opera user gets 2 GB of space for file storage. Users may use this space for their blogs, photo albums, and forum attachments.
બાહુક
રચના અને પ્રયુક્તિઓ
એકલ પાત્રોના સંવાદનો ઘટનાક્રમ નીચે મુજબ છે:
માય ઓપેરા
Features
Blog support started out with a personal "Journal" service. In September 2005, along with other major improvements the service, "Journal" was changed to a "Blog" service. Opera Software also uses a blog as a way to publish news on its weekly updates through the Opera Desktop Team Blog, which is the most popular blog on the community. Users also have the option of listing their blog on a world map.