cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ભાવભાવેશ્વર મહાદેવ, બરુમાળ
અન્ય પ્રવૃત્તિઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
પટિયાલા જિલ્લો
thumb|400px|right|પંજાબ રાજ્યના જિલ્લાઓ તથા એનાં મુખ્ય મથકો પટિયાલા જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૨ (બાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. પટિયાલા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક પટિયાલા નગરમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:પંજાબ
જેતપુર (દુ) (તા. લીમખેડા)
જેતપુર (દુ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીમખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જેતપુર (દુ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લીમખેડા તાલુકો
મોગા જિલ્લો
thumb|400px|right|પંજાબ રાજ્યના જિલ્લાઓ તથા એનાં મુખ્ય મથકો મોગા જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૨ (બાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. મોગા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક મોગા નગરમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:પંજાબ
વસાઇ (તા. મેઘરજ)
વસાઇ (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વસાઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
ધોરો (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
વાછડાલ (તા. ધાનેરા)
શ્રેણી:ધાનેરા તાલુકો
વરથલી (તા. મેઘરજ)
વરથલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વરથલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
શીતલનાથ
શીતલનાથ જૈન ધર્મ ના વિહરમાન ચોવીશીના દશમા તીર્થંકર છે. જૈન માન્યતા અનુસાર, તેમણે તમામ કર્મનો ક્ષય કરી સિદ્ધ થયા, મોક્ષ પદને પામ્યા. જૈન મત અનુસાર શીતલાથનો જન્મ ઈક્ષ્વાકુકુળમાં ભાદ્દિલપુરના રાજા દ્રધ્રથ અને રાણી નંદાને ઘેર થયો હતો. તેમની જન્મ તારીખ ભારતીય પંચાંગ અનુસાર મહા વદ બારસના દિવસે થયો હતો. શીતલનાથ સ્વસિતક (દિ. ) / શ્રીવાત્સ (શ્વે.) પ્રતીક, પિલુ વૃક્ષ, બ્રહ્મ યક્ષ અને મનવી (દિ ) અને અશોક (શ્વે ) યક્ષિ સાથે સંબંધિત છે
જીવનચરિત્ર
જૈન ધર્મ અનુસાર શીતલનાથ વિહરમાન ચોવીશીના દશમા તીર્થંકર છે. જૈન માન્યતા અનુસાર કર્મોને ક્ષય કરી તેઓ સિદ્ધ થયા. જૈન મત અનુસાર શીતલાથનો જન્મ ઈક્ષ્વાકુકુળમાં ભાદ્દિલપુરના રાજા દ્રધ્રથ અને રાણી નંદાને ઘેર થયો હતો. તેમની જન્મ તારીખ ભારતીય પંચાંગ અનુસાર મહા વદ બારસના દિવસે થયો હતો. શીતલનાથ સ્વસિતક (દિ. ) / શ્રીવાત્સ (શ્વે.) પ્રતીક, પિલુ વૃક્ષ, બ્રહ્મ યક્ષ અને મનવી (દિ ) અને અશોક (શ્વે ) યક્ષિ સાથે સંબંધિત છે
સંદર્ભ
શ્રેણી:વર્તમાન ચોવીસીના તીર્થંકરો
માણેકપર (તા. ધ્રોળ)
માણેકપર (તા. ધ્રોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માણેકપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સુસવાવ (તા. હળવદ)
સુસવાવ (તા. હળવદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હળવદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુસવાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હળવદ તાલુકો
માનસા જિલ્લો
thumb|400px|right|પંજાબ રાજ્યના જિલ્લાઓ તથા એનાં મુખ્ય મથકો માનસા જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૨ (બાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. માનસા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક માનસા નગરમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:પંજાબ
પાલરવભા પાલિયા
પાલરવભા પાલિયા (ગઢવી ) સૌરાષ્ટ્ર ગુજરાત ના જાણીતા દુહાગીર કે લોકકવિ હતા. તેમનો જન્મ એ ચોટીલા પાસે આવેલા રેશમિયા ગામમાં થયો હતો. પાલરવભા પાલિયા દ્વારા રચાયેલા શામળાના દુહા, કૃષ્ણચરિત્ર ના દુહા , લોકજીવનના દુહા , એભલબાપુ ના દુહા , વગેરે દુહાઓ ખુબજ વિખ્યાત છે. તેમનો એક દુહો તો વિશ્વ સમુદાયે પ્રખ્યાતિ  પામ્યો છે ....
"કાઠિયાવાડ માં કોક દી ભૂલો પડ ભગવાન મોળો કરા મેમાન, સ્વર્ગ ભુલાવુ શામળા"
બરનાલા જિલ્લો
thumb|400px|right|પંજાબ રાજ્યના જિલ્લાઓ તથા એનાં મુખ્ય મથકો બરનાલા જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૨ (બાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. બરનાલા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક બરનાલા નગરમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:પંજાબ
અવાણીયા (તા. ઘોઘા)
અવાણીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, ડુંગળી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઇતિહાસ
અહીં કેંદ્રીય નમક સંશોઘન સંસ્થાએ સમુદ્રના પાણીને સુર્ય-શક્તિથી પીવાલાયક બનાવવાનો પ્લાન્ટ મુકેલો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
હોશિયારપુર જિલ્લો
thumb|200px|right|પંજાબ રાજ્યના જિલ્લાઓ તથા એનાં મુખ્ય મથકો હોશિયારપુર જિલ્લો દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૦ (વીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. હોશિયારપુર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક હોશિયારપુર નગરમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:પંજાબ
વાંકાટિંબા (તા. મેઘરજ)
વાંકાટિંબા (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંકાટિંબા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
આરા
આરા (હિન્દી, ભોજપુરી:आरा) નગરપાલિકા ધરાવતું એક શહેર છે. જે ભારત દેશના બિહાર રાજ્યના ભોજપુર જિલ્લામાં સ્થિત છે. શહેરનું નામ પ્રાચીન આરણ્ય દેવી મંદિર પરથી આરા પડ્યું છે. શહેર જિલ્લાનું મુખ્યાલય છે. તે બિહારની રાજધાની પટનાથી ૫૫ કિ.મી.ના અંતરે આવેલું છે. દેશના બીજા ભાગો સાથે રેલ્વે અને સડક માર્ગથી જોડાયેલું છે. આ નગર વારાણસીથી ૧૩૬ માઇલ પૂર્વ-ઉત્તર-પૂર્વ, પટનાથી પશ્વિમે ૩૭ માઇલ, ગંગા નદીથી ૧૪ માઇલ અને સોન નદીથી ૮ માઇલ દૂર છે. આ પૂર્વ રેલવેની મુખ્ય શાખા અને આરા-સાસારામ રેલવે લાઇનનું મુખ્ય જંક્શન છે. ડિહરીથી નીકળતી સોનની પૂર્વી નહેરની મુખ્ય શાખા 'આરા નહેર' પણ અહીંથી નીકળે છે. આરાને ઇ.સ. ૧૯૬૫માં નખરપાલિકાનો દરજ્જો મળ્યો હતો.
ગંગા અને સોન નદીની ફળદ્રુપ જમીન પર સ્થિત હોવાના કારણે અહીં મુખ્ય વ્યાપારી ક્ષેત્ર અને વિતરણકેન્દ્ર પણ છે. રેલમાર્ગ અને પાકી સડકો દ્વારા આ શહેર પટના, વારાણસી, સાસારામ સાથે સીધું જોડાયેલું છે. વારંવાર સોન નદીના પૂરના કારણે શહેરમાં નુકસાન થાય છે.
ઇતિહાસ
આરા અતિપ્રાચીન નગર છે. પૂર્વે અહીં મયુરધ્વજ નામનો રાજા શાસન કરતો હતો. મહાભારત કાળના અવશેષો અહીં વિખરાયેલા પડ્યા છે. 'અરણ્ય ક્ષેત્ર'ના નામથી પણ જાણીતું હતું. કહેવાય છે કે આરાનું પ્રાચીન નામ આરામનગર પણ હતુ.
વાણિજ્ય ગતિવિધિઓ
કૃષિ, વેપાર અને તેલ કાઢવાની અહીંની મુખ્ય વાણિજ્યિક પ્રવૃત્તિઓ છે.
શિક્ષા
અહીં વીર કુંવરસિંહ વિશ્વવિદ્યાલય અને ઘણા મહાવિદ્યાલયો છે. દોઢ દસકા પૂર્વે વિશ્વવિદ્યાલયની સ્થાપના થઇ હતી. સાહિત્યિક પ્રવૃત્તિઓનું પ્રમાણ પણ નોંધનીય છે.
જોવાલાયક સ્થળો
આરાના જોવાલાયક સ્થળોમાં આરણ્ય દેવી, મઢિયાનું રામ મંદિર પ્રસિદ્ધ છે. શહેરમાં બુઢવા મહાદેવ, પાતાળેશ્વર મહાદેવ, રમના મેદાનનું મહાવીર મંદિર અને સિદ્ધનાથ મંદિર મુખ્ય છે. બડી મઠિયા નામે એક વિશાળ ધાર્મિક સ્થળ પણ છે. શહેરની મધ્યમાં અવસ્થિત બડી મઠિયા રામાનંદ સંપ્રદાયનું કેન્દ્ર આવેલું છે. વારાણસીની તર્જની પર માનસ મંદિર પણ નિર્માણાધિન છે. ખાસ તો આરણ્ય દેવી મંદિર મુખ્ય આકર્ષણનું કેન્દ્ર છે. ઐતિહાસિક અરણ્ય દેવી મંદિરની સ્થાપના સંવત ૨૦૦૫માં થઈ હતી. દૂર-દૂરથી શ્રદ્ધાળુઓ અહીં દર્શન કરવા માટે આવે છે.
વસ્તી
૨૦૦૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ આરા શહેરની કુલ જનસંખ્યા ૨,૦૩,૩૯૫ છે.
નારણપુર
નારણપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના ઉચ્છલ તાલુકાનું ગામ છે. નારણપુર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી, સરકારી દવાખાનું, આશ્રમ શાળા, બજાર વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન, માછીમારી જેવા કાર્યો કરે છે. નારણપુર એ ઉચ્છલ-નીઝર ધોરીમાર્ગ પરનું મુખ્ય અને ઉચ્છલ પછીનું તે સૌથી વિકસીત ગામ છે.વિસ્તાર અને વસ્તીમાં તે ઉચ્છલ તાલુકા પ્રથમ ક્રમે આવતું ગામ છે. કારણ કે તે ૭ નાનાં-નાનાં ગામોનું બનેલુ ગામ છે તેને "સાતપાડા" પણ કહેવામાં આવે છે. અંહી નાનું બજાર પણ ભરાય છે જ્યાં આસપાસનાં ગામનાં લોકો ખરીદી કરવા આવે છે, નારણપુર ગામ નેસુ નદીના કિનારે વસેલુ છે. વિસ્તારની દ્રષ્ટીએ મોટું ગામ હોવાથી મોગલબારા થી શરૂ કરીને વેલદા ગામ સુધીનાં જંગલોમાં આવેલા નાના-નાના ગામો કે જેને પંચાયતની વ્યવસ્થા મળી નથી તેનું સંચાલનં અંહીની પંચાયત થી કરવામાં આવે છે. વળી આ ગામમાં નેસુ નદીનાં કિનારે "નેસુનદી-વોટર સ્ટેશન" સ્થાપ્વામાં આવ્યું છે.
જોવાલાયક સ્થળો
નેસુનદી-વોટર સ્ટેશન : ગુજરાત સરકારનો આ મહત્વનો પ્રોજેક્ટ નેસુ નદી પર સ્થાપવામાં આવ્યો છે. જેમાં નેસુ નદીમાંથી પાણી ખેંચીને તેનું શુદ્ધિકરણ કરી પાઇપલાઇન દ્વારા અન્ય નજીકનાં ગામોમાં પહોંચાડવામાં આવે છે. નારણપુર નો મેળો :આ ગામમાં વાઘદેવ તથા નંદુરો દેવ જેવા તહેવારોના સમયે અહીં સ્થાનીક નાનો મેળો ભરાય છે. જેમાં રોડાલી(આદીવાસી નૃત્ય નાટકો), પથ્થરમાંથી બનાવેલી વસ્તુઓ જેવી કે સીલ-બટ્ટા, ખલ-દસ્તો, ઘંટી તથા નાની ચકડોળોનું વિશેષ આકર્ષણ હોય છે.
શ્રેણી:ઉચ્છલ તાલુકો
સમી તાલુકો
સમી તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પાટણ જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. સમી આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પાટણ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
મજોઠ (તા. ધ્રોળ)
મજોઠ (તા. ધ્રોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મજોઠ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સુષ્મિતા બેનર્જી
સુષ્મિતા બેનર્જી, કે જેઓ સુષ્મિતા બંધોપાધ્યાય અથવા સૈયદા કમલા તરીકે પણ ઓળખાય છે, (૧૯૫૬ - ૪/૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૩), ભારતની લેખિકા અને કાર્યકર્તા હતાં. તેમનાં પુસ્તકોમાં તેમના સંસ્મરણ કાબુલીવાલાર બંગાળી બહુ (કાબુલીવાળાની બંગાળી વહુ, ૧૯૯૭) નો સમાવેશ થાય છે. આ સંસ્મરણ એક અફ્ઘાન સાથે તાલિબાન શાસન દરમિયાન કરેલા લગ્ન પર આધારિત છે. આ વાર્તાનો ઉપયોગ બોલીવુડ ફિલ્મ એસ્કેપ ફ્રોમ તાલિબાનના આધાર તરીકે કરવામાં આવ્યો હતો. મનિષા કોઈરાલાએ તેમની ભૂમિકા અદા કરી હતી.
૪ સપ્ટેમ્બરની સાંજે અથવા ૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૩ની વહેલી સવારે અફઘાનિસ્તાન ના પક્ટીકા પ્રાંતમાં તેમના ઘરની બહાર શંકાસ્પદ તાલિબાન આતંકવાદીઓ દ્વારા તેણીની ૪૯ વર્ષની વયે હત્યા કરવામાં આવી હતી.
જીવન
સુષ્મિતા બેનર્જીનો જન્મ કલકત્તા (હાલના કોલકાતા, ભારત)માં મધ્યમ વર્ગના બંગાળી બ્રાહ્મણ પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પિતા નાગરિક સંરક્ષણ વિભાગમાં કામ કરતા હતા અને માતા ગૃહિણી હતાં. તે તેના ત્રણ ભાઈઓની એકમાત્ર બહેન હતી. તેણી પ્રથમ વખત તેમના ભાવિ પતિ જાનબાઝ ખાન - એક અફઘાન ઉદ્યોગપતિને કલકત્તામાં થિયેટર રિહર્સલમાં મળી અને ૨ જુલાઈ ૧૯૮૮ના રોજ તેની સાથે લગ્ન કર્યા. લગ્ન ગુપ્ત રીતે કોલકાતામાં થયા, કારણ કે તેણીને ડર હતો કે તેના માતાપિતા વાંધો ઉઠાવશે. જ્યારે તેના માતાપિતાએ તેમને છૂટાછેડા લેવાનો પ્રયાસ કર્યો, ત્યારે તે ખાન સાથે અફઘાનિસ્તાન ભાગી ગયાં.
પછી તેમને ખબર પડી કે તેના પતિને પહેલેથી જ એક પત્ની ગુલગુતી હતી. આઘાત લાગ્યો હોવા છતાં, તે પાટિયા ગામમાં ખાનના પૈતૃક મકાનમાં, તેમના ત્રણ ભાઈ-ભાભી, તેમની પત્નીઓ અને બાળકો સાથે રહેવાનું ચાલુ રાખ્યું. ખાન બાદમાં પોતાનો વ્યવસાય ચાલુ રાખવા કોલકાતા પાછા ફર્યા, પરંતુ બેનર્જી પાછા ન આવી શક્યાં.
બેનર્જીએ અફઘાનિસ્તાનથી ભાગી જવાના બે નિષ્ફળ પ્રયાસો કર્યા. તેમને પકડવામાં આવ્યાં અને પછી નજરકેદ રાખવામાં આવ્યાં. તેમની સામે એક ફતવો બહાર પાડવામાં આવ્યો હતો અને તે મુજબ ૨૨ જુલાઈ ૧૯૯૬ના રોજ તેનું મૃત્યુ થવાનું હતું. ગામના વડાની મદદથી તે છેવટે ભાગી ગયાં. તેઓ કાબુલ પહોંચ્યાં અને ૧૨ ઑગસ્ટ ૧૯૯૫ના રોજ કોલકાતા માટે ફ્લાઇટ લીધી.
૨૦૧૩ સુધી તેઓ ભારતમાં રહ્યાં, અને અનેક પુસ્તકો પ્રકાશિત કર્યાં. અફઘાનિસ્તાન પરત ફર્યા પછી, તેમણે દક્ષિણ-પૂર્વ અફઘાનિસ્તાનમાં પક્ટીકા પ્રાંતમાં આરોગ્ય કાર્યકર તરીકે કામ કર્યું, અને સ્થાનિક મહિલાઓના જીવનનું શૂટિંગ શરૂ કર્યું.
મૃત્યુ
અફઘાન પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, શંકાસ્પદ તાલિબાન આતંકવાદીઓએ ૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૩ની રાત્રે પક્ટીકામાં તેના ઘરમાં બળજબરીપૂર્વક ઘૂસણખોરી કરી હતી. તેઓએ તેના પતિને બાંધી દીધો અને તેની સાથે ફરાર થઈ ગયા. તેના મૃતદેહ બીજા દિવસે વહેલી સવારે પ્રાંતીય રાજધાની શરાનાની હદમાંથી મળી આવ્યા હતા. શરીર પર ૨૦ ગોળીઓના નિશાન હતા. પોલીસને લાગ્યું કે તેણીને વિવિધ કારણોસર નિશાન બનાવવામાં આવી હશે. તાલિબાને સંડોવણીનો ઇનકાર કર્યો હતો. બાદમાં, એક પાખંડી તાલિબાન લશ્કરી જૂથના પ્રવક્તાએ જાહેરાત કરી કે તેણે બેનર્જીને મારી નાખ્યા છે કારણ કે તેઓ માનતા હતા કે તેઓ "ભારતીય જાસૂસ" છે.
નાના ધાવડા (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. થોડા વર્ષો અગાઉ અહીં ઘઊં અને મગફળીની ખેતી થતી હતી. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વસ્તી
ગામમાં લગભગ ૯૫ ઘરોમાં ૫૪૦ જેટલા વ્યક્તિઓ વસે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
ફ્રાન્સની ક્રાંતિ
ફ્રાન્સની ક્રાંતિ અથવા ફ્રેન્ચ રેવોલ્યુશન (French Revolution) એ ફ્રાન્સ ની રાજાશાહી વિરુદ્ધ થયેલી ક્રાંતિ હતી. આપખુદ તેમજ પીડક રાજ્યતંત્ર, દોષપૂર્ણ શોષણખોર અર્થતંત્ર, કુલીનતા અને સામાજિક ભેદભાવ, કાયદાની અસમાનતા, ધાર્મિક અસહિષ્ણુતા વગેરે આ ક્રાંતિ થવા પાછળના મુખ્ય કારણો હતાં. એને લગતી ચિંતકો-સાહિત્યકારોની કૃતિઓ પણ ક્રાંતિ માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત હતી.
પાર્શ્વભૂમિ
૧૮મી સદીના ખર્ચાળ યુદ્ધો, લૂઈ રાજાઓના અતિ ભોગવિલાસ, કરચોરી અને લાંચરુશવત વગેરેથી ફ્રાન્સની આર્થિક સ્થિતિ ભારે કટોકટીભરી બની હતી. ફ્રાન્સમાં સામંતશાહી પ્રથાને લીધે મોટાભાગની જમીન સામંતોને હસ્તક હતી, જ્યારે ખેડૂતોની સ્થિતિ ગુલામો જેવી હતી. તેમની પાસેથી સામંતો આકરો કર વસૂલ કરતા. તેમની સ્થિતિ અર્ધભૂખમરાની હતી. પરિણામે અવારનવાર બળવા થયા જે ક્રૂરતાથી દાબી દેવામાં આવ્યા, ૧૭૮૯માં ફ્રાન્સમાં પડેલા ભયંકર દુષ્કાળથી આમ જનતાની તેમજ ખેડૂતોની યાતનાઓ પરાકાષ્ઠાએ પહોંચી, ત્યારે અન્ન માગત ખેડૂતોને એક પ્રાન્તના ગવર્નરે એમ કહ્યું કે 'હવે ઘાસ ઊગવા માંડ્યું છે. ખેતરમાં જઈને ચરી ખાવ', આથી ખેડૂતોના ધૈર્યનો અંત આવ્યો અને ક્રાંતિનો આરંભ થયો.
તે સમયે ફ્રાન્સનો સમાજ ત્રણ વર્ગોમાં વહેંચાયેલો હતો: (૧) ધર્મગુરુઓનો વર્ગ (પ્રથમ એસ્ટેટ્) (૨) ઉમરાવોનો વર્ગ (દ્વિતીય એસ્ટેટ્) અને (૩) આમ પ્રજા (તૃતીય એસ્ટેટ્) — જેમાં ખેડૂતો, મજૂરો તથા કારીગરોનો સમાવેશ થતો હતો. તેઓ અનુક્રમે પ્રથમ, દ્વિતીય અને તૃતીય જાગીર (એસ્ટેટ્)ને નામે ઓળખાતા હતા. તેમની વચ્ચે ઘણી અસમાનતા હતી. પ્રથમ બે વર્ગો વિશિષ્ટ અધિકારો ભોગવતા હતા, તથા સમાજ માં તેમનું સ્થાન ઊંચું હતું, જ્યારે ત્રીજા વર્ગને કોઈ અધિકારો ન હતા તથા સમાજમાં તેમનું સ્થાન નીચું હતું. પ્રથમ બે વર્ગો કરવેરાથી મુક્ત હતા, જ્યારે ત્રીજા વર્ગના લોકો પર આકરા કરવેરા હતા. આને કારણે પ્રથમ બે વર્ગે વૈભવ-વિલાસવાળું જીવન જીવતા, જ્યારે ત્રીજો વર્ગ ગરીબી અને અર્ધભૂખમરામાં સબડતો હતો. આ નીચલા સ્તરના લોકોની અસહ્ય સ્થિતિએ ક્રાંતિને જન્મ આપ્યો હતો.
કાયદો અને ન્યાય વ્યવસ્થા
તે સ્મયે ફ્રાન્સમાં કાયદામાં પણ ઘણી અસમાનતા હતી. વિવિધ પ્રકારના ૩૬૦ જેટલા કાયદાઓ હતા, જેમાં ઉપલા બે વર્ગને ગુના માટે ઓછી સજા થતી, અથવા મુક્તિ મળતી. જ્યારે ત્રીજા વર્ગના લોકોને એ જ પ્રકારના ગુના માટે આકરી સજા થતી. રાજાને કોઈ પણ નાગરીકને અપરાધ વગર સજા કરવાનો તેમજ મૃત્યુદંડ આપવા સુધીનો અધિકાર હતો, જેનો ભોગ મોટેભાગે ત્રીજા વર્ગના લોકો બનતા હતા. ધર્મગુરુઓ (બિશપો અને આર્ક બિશપો) વિશેષ અધિકારો ભોગવતા હતા અને સામાન્ય લોકો પાસેથી કરવેરા ઉઘરાવતા હતા, જેનો ઉપયોગ તેઓ વૈભવ-વિલાસમાં કરતા. આથી સામાન્ય વર્ગના લોકોમાં ધર્મગુરુઓ પ્રત્યે ભારે અસંતોષ પ્રવર્તતો હતો. નીચલી કક્ષાના પાદરીઓની સ્થિતિ પણ અસંતોષકારક હતી, એટલે તેઓમાં પણ ધર્મગુરુઓ પ્રત્યે તીવ્ર અણગમો હતો.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ફ્રાન્સનો ઈતિહાસ
મોહાલી જિલ્લો
thumb|400px|right|પંજાબ રાજ્યના જિલ્લાઓ તથા એનાં મુખ્ય મથકો મોહાલી જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૨ (બાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. મોહાલી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક મોહાલી નગરમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:પંજાબ
ગુમણી (દુ) (તા. લીમખેડા)
ગુમણી (દુ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીમખેડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગુમણી (દુ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લીમખેડા તાલુકો
રુપનગર જિલ્લો
thumb|400px|right|પંજાબ રાજ્યના જિલ્લાઓ તથા એનાં મુખ્ય મથકો રુપનગર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૨ (બાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. રુપનગર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક રુપનગર નગરમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:પંજાબ
ખાંભલા (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
નૌરુ
આ ટચૂકડા દેશની આર્થિક પરિસ્થિતિનો મદાર દરિયાઈ સજીવસૃષ્ટિ પર રહેલો છે, આ ઉપરાંત જંગલની પેદાશોની નિકાસ કરીને પણ તેમાંથી લોકો આવક પ્રાપ્ત કરે છે. thumb|300px|right| નૌરુ સંસદભવન
ઈતિહાસ
નૌરુમાં મનુષ્યોનો સૌપ્રથમ પ્રવેશ લગભગ 3000 વર્ષ પહેલા થયો હોવાનું મનાય છે. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ બાદ નૌરુ પર જર્મન સામ્રાજ્યએ કબજો કર્યો હતો, પરંતુ દ્વિતિય વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન જાપાની સેનાએ નૌરુ પર અધિકાર જમાવ્યો'તો. વિશ્વયુદ્ધની સમાપ્તી બાદ નૌરુ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વાલીપણાં હેઠલ આવ્યુ અને 1968માં પુર્ણ સ્વતંત્રતા હાંસલ કરી. જોન ફર્ન નામને વ્હેલ માછલીનો શિકારી 1798માં નૌરુની ધરતી પર પગ મુકનાર પ્રથમ વિદેશી વ્યક્તિ હતો.
સંદર્ભ યાદી
શ્રેણી:દેશ
ભારત સરકાર
ભારત સરકાર, કે જે અધિકૃત રીતે સંઘીય સરકાર તથા સામાન્ય રીતે કેન્દ્રીય સરકાર કે કેન્દ્ર સરકાર એવા નામથી ઓળખાય છે. ૨૮ રાજ્યો તથા ૮ કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોના સંઘીય એકમ કે જે સંયુક્ત રુપે ભારતીય ગણરાજ્ય કહેવાય છે, તેનું નિયંત્રક પ્રાધિકારણ છે. ભારતીય બંધારણ દ્નારા સ્થાપિત ભારત સરકાર નવી દિલ્હી, દિલ્હી ખાતેથી કાર્ય કરે છે.
વાંક (તા. મેઘરજ)
વાંક (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંક ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ભારત સરકાર
ભારત દેશના નાગરિકો સાથે સંબંધિત બુનિયાદી, દીવાની અને ફોજદારી કાનૂન જેવી નાગરિક પ્રક્રિયા સંહિતા, ભારતીય દંડ સંહિતા, અપરાધ પ્રક્રિયા સંહિતા વગેરે મુખ્યતઃ સંસદ દ્નારા બનાવવામાં આવે છે. સંઘ અને દરેક રાજ્ય સરકાર ત્રણ અંગો કાર્યપાલિકા, વિધાયિકા તેમ જ ન્યાયપાલિકા અંતર્ગત કામ કરતી હોય છે. સંઘીય અને રાજ્ય સરકારો પર લાગૂ કાનૂની પ્રણાલી મુખ્યતઃ બ્રિટિશ સામાન્ય અને વૈધાનિક કાનૂન પર આધારિત છે. ભારત સરકાર કેટલાક અપવાદો સહિત આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાયાલયની ન્યાય અધિકારિતાનો સ્વીકાર કરે છે. સ્થાનીક સ્તર પર પંચાયતી રાજ પ્રણાલી દ્વારા શાસનનું વિકેન્દ્રીકરણ કરવામાં આવેલું છે.
વાંક (તા. મેઘરજ)
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
ભારત સરકાર
ભારતનું બંધારણ ભારત દેશને એક સાર્વભૌમિક, સમાજવાદી ગણરાજ્ય તરીકેની ઓળખ આપે છે. ભારત એક લોકતાંત્રિક ગણરાજ્ય છે, જેનું દ્વિસદનાત્મક સંસદ વેસ્ટમિન્સ્ટર શૈલીની સંસદીય પ્રણાલી દ્વારા સંચાલિત છે.
આ શાસનમાં ત્રણ મુખ્ય અંગ છે: ન્યાયપાલિકા, કાર્યપાલિકા અને વ્યવસ્થાપિકા.
શ્રેણી:રાજનીતિ શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર શ્રેણી:ભારત સરકાર
વાંકીયા (તા. હળવદ)
વાંકીયા (તા. હળવદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હળવદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંકીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હળવદ તાલુકો
લતીપુર (તા. ધ્રોળ)
લતીપુર ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક મોટું ગામ છે. લતીપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો
સાવિત્રી અને સત્યવાન
thumb|સત્યવાન અને સાવિત્રી સાવિત્રી અને સત્યવાનની વાર્તા મહાભારત ના વનપર્વમાં આવે છે. જયારે યુધિષ્ઠિર માર્કંડેય ઋષિ ને પૂછે છે કે, આ જગતમાં સાવિત્રી કરતા વધુ ભક્તિ કોઈ સ્ત્રીએ પ્રદર્શિત કરી છે. આ પ્રશ્નના ઉત્તરમાં માર્કંડેય ઋષિ સાવિત્રી અને સત્યવાનની વાર્તા યુધિષ્ટિરને કહે છે.
વાર્તા
left|thumb|યમ પાસે પોતાના પ્રિયતમના પ્રાણ માંગતી સાવિત્રી
સાવિત્રી પ્રસિદ્ધ તત્વજ્ઞાની રાજા શ્રી અશ્વવતીની એકમાત્ર પુત્રી હતી. પોતાના પતિની શોધમાં નીકળેલ સાવિત્રીએ દેશનિકાલ કરેલ અને વનવાસી રાજા ધુમત્સેનના પુત્ર સત્યવાન ને પોતાના પતિના રૂપમાં સ્વીકાર કરી લીધો. નારદમુનિએ કહું કે સત્યવાનની આયુ માત્ર એક વર્ષ જ શેષ છે, તેને કહ્યું જે થવાનું હતું તે થઇ ગયું. સત્યવાનની માતા અને પિતાએ સમજાવી પરંતુ સાવિત્રી પોતાના ધર્મથી ડગી નહિ.
સાવિત્રીના સત્યવાન સાથે લગ્ન થઇ ગયા. સત્યવાન મોટો દાની, માતા પિતાનો ભક્ત અને સ્વભાવે સુશીલ હતો. સાવિત્રી પોતાનો રાજમહેલ છોડી જંગલમાં ઝૂંપડીમાં રહેવા લાગી. પોતાના મહેલી વસ્ત્રો અને આભૂષણોનો ત્યાગ કરી પતિ તેમજ માતા-પિતા જેવા વલ્કલ શરીરે ધારણ કર્યા અને પોતાનો બધો સમય માતા અને પિતાની સેવામાં વિતાવવા લાગી. પતિની મૃત્યુનો સમય નજીક આવી ગયો.
સત્યવાન જંગલમાં અગ્નિહોત્ર માટે જંગલમાં લાકડા કાપવા જાય છે. આજે સત્યવાનનો મૃત્યુનો દિવસ છે. સાવિત્રી ચિંતિત છે. તે પતિની સાથે જવા વિનંતી કરે છે પછી પતિની આજ્ઞા લઇ તે તેમની પાછળ જંગલમાં જાય છે. સત્યવાન વૃક્ષ પર લાકડાં કાપવા ચડે છે પરંતુ ભ્રમર આવતા તેઓ કુલ્હાડી નીચે ફેંકી વૃક્ષ પરથી ઉતરે છે. સાવિત્રી પતિનું મસ્તક આંચલમાં લઇ સાડીના પાલવ વડે હવા નાખવા માડે છે.
thumb|સાવિત્રી થોડા સમય પછી, હવે સાવિત્રીએ ભેંસ પર ચડેલા, હાથમાં ફાસીની દોરી વાળા, કાળા અંગોવાળા, સૂર્ય સમાન તેજ ધરાવતા અત્યંત ભયંકર દેવ-પુરુષને તેને જોયા. તેઓએ અંગુઠા સમાન સત્યવાનના શરીર ને બળપૂર્વક ખેંચી લીધું. આ જોઈ સાવિત્રી એ કહ્યું, હૈ દેવ શ્રી, આપ મારા હૃદયધન સમાન મારા પતિ સત્યવાનને ક્યાં લઇ જાઓ છો. હે તપસ્વીનિ, તું પતિવ્રતા છે એટલે કહું છું. તારા પતિ સત્યવાનની આયુ ક્ષીણ થઇ ગઈ છે તેથી હું તેને લઇ જાઉં છું. તારા સતિત્વના આગળ મારા દૂત ન આવી શક્યા તેથી મારે સ્વયં એવું પડ્યું. આટલું કહી, તેઓ દક્ષિણ તરફ ચાલવા માંડ્યા.
સાવિત્રી પણ યમના પાછળ ચાલવા માંડી. યમે સાવિત્રી ને રોકવાનો ઘણો પ્રયાસ કર્યો પણ સાવિત્રી એ કહ્યુ જ્યા પતિ ત્યાં પત્ની એ જ તો સનાતન ધર્મ છે. યમરાજના વારંવાર રોકવા છતાં સાવિત્રી પાછળ પાછળ આવતી રહ્યી. સાવિત્રીના પતિ પ્રેમ થી પ્રસન્ન થઈ વરદાન રૂપે સત્યવાનના અંધ માતા-પિતાને આંખો આપી, ગુમાવેલું રાજ્ય આપ્યું, અને તેના પિતાને સો પુત્રો આપ્યા અને સાવિત્રીને પાછું વળવાનું કહ્યું. પરંતુ, સાવિત્રીના પ્રાણ તો યમરાજ પોતાની પાસે લઇ જઇ રહ્યા હતા. તો સાવિત્રી કેવી રીતે પાછી જઈ શકે? પછી યમે કહ્યું, તારા પતિ સત્યવાનને છોડી જે પણ માંગવું હોય તે માંગ. સાવિત્રી એ કહ્યું જો તમે સાચે જ મારી ભક્તિ થી પ્રસન્ન હોય તો સત્યવાનથી મને સો પુત્રો આપો. યમે વિચાર્યા વગર તથાસ્તુ કહી દીધું અને ચાલવા માંડ્યા. સાવિત્રી એ રોકી ને કહ્યું હૈ દેવપુરુષ, મારા પતિને તો તમે તમારી પાસે લઇ જાઓ છો તો આપે આપેલ વરદાન કેવી રીતે પૂર્ણ થશે. હું પતિ વિના સ્વર્ગ, લક્ષ્મી, સુખની કામના ન કરી શકું. પતિ વિના હું જીવન વ્યથિત કરવા નથી માંગતી. તમે મને પણ તમારી સાથે લઇ જાઓ.
સાવિત્રીની પતિવ્રતાથી પ્રસન્ન થઇ યમે તેના પતિના પ્રાણ પાષમુક્ત કર્યા અને તેને ચારસો (૪૦૦) વર્ષની આયુ પ્રદાન કરી.
પૂરક વાચન
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
માલપર (તા. ઘોઘા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
મુસ્લિમ મહિલા અધિકાર દિવસ
મુસ્લિમ મહિલા અધિકાર દિવસ ૧ ઓગસ્ટના રોજ મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસ મુસ્લિમ મહિલા (લગ્ન પર અધિકારોનું રક્ષણ) અધિનિયમ, ૨૦૧૯ના અમલની ખુશીમાં મનાવાય છે; જે ભારતમાં ટ્રીપલ તલાકની પ્રથા પર પ્રતિબંધ મૂકે છે.
થાપા
થાપા (નેપાલી: थापा) નેપાલી ક્ષેત્રી સાથે જોડાયેલા લોકો ખસ લોકો ખસ જૂથના જાતિ  ઇન્ડો-આર્યન નૃવંશ -લિંગૂટીક જૂથ અને મગર લોકો, સાઇનો-તિબેટિયન નૃણ-ભાષાકીય જૂથ. ક્ષત્રિય થાપા એ હિન્દૂ ક્ષત્રિય પરંપરાને અનુસરે છે, જ્યારે મગર થાપા આદિવાસી મગર પરંપરાને અનુસરે છે. શાહ વંશ, બસ્ન્યાત / બસ્નેત અને પાંડે સાથે નેપાળની સક્રિય રાજકારણમાં સંકળાયેલા ચાર ઉમદા પરિવારમાં ક્ષત્રિય થાપા વંશ એક હતા રાણા વંશનો ઉદય] પહેલાં અને 1806 થી 1837 અને 1843 થી 1845 દરમિયાન નેપાળી વહીવટીતંત્ર પર શાસન કર્યું. કિંગ રણ બહાદુર શાહ ની હત્યા પછી, ભીમસેન થાપા તેના બધા શત્રુઓની હત્યા કરીને નેપાળના રોયલ કોર્ટમાં  થાપા પરિવારે  સૌથી પ્રબળ જૂથ તરીકે ગણાવી હતી. થાપા પરિવારના અન્ય સભ્યો થાબા ભારદાર બડા (મોટા) કાજી અમર સિંહ થાપા ના પરિવારના સભ્યો સહિત રોયલ કોર્ટમાં મજબૂત બનાવવામાં આવ્યા હતા. એંગ્લો-નેપાળી યુદ્ધ માં થાપસની મહત્વની ભૂમિકા છે, જ્યાં કોલોનિયલ પાવર બ્રિટીશ ઈન્ડિયા કંપની ને પ્રથમ ઝુંબેશમાં મોટો નુકશાન થયું હતું. કર્નલ રણવીર સિંહ થાપા], ડ્યુથલ ખાતે સરદાર [[ભક્તિ થાપા, ઉિજિરસિંહ થાપા, જિગગઢમાં ક્ષેત્ર કમાન્ડર, કાજી રણજોર સિંહ થાપા જયથકનું યુદ્ધ મક્વાનપુર્ગાધી અને બાડા કાજી (એલ્ડર કાજી) અમર સિંહ થાપ માં માલાન ખાતે.
જગદીશ ઠાકોર
જગદીશ ઠાકોર (જન્મ ૧ જુલાઈ ૧૯૫૭) એ ગુજરાત, ભારતના ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના રાજકારણી છે. તેઓ ભારતની 15મી લોકસભાના સભ્ય હતા. તેમણે ગુજરાતના પાટણ મતવિસ્તારનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું. ઠાકોર ગુજરાતના કોળી સમાજના છે.
ઠાકોરે ૧૯૭૩માં વિદ્યાર્થી નેતા તરીકે તેમની રાજકીય કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી અને ૨૦૦૨માં તેમની પ્રથમ વિધાનસભા ચૂંટણી જીતી હતી. તેઓ ૨૦૦૨ અને ૨૦૦૭માં દહેગામથી ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા. ૨૦૧૪ની લોકસભા ચૂંટણીમાં હાર્યા પહેલા તેઓ ૨૦૦૯ અને ૨૦૧૪ વચ્ચે પાટણ લોકસભા મતવિસ્તારમાંથી સાંસદ હતા. એક સભા દરમિયાન તેમને ઠાકોર સમાજના દરેક કુટુંબના સભ્ય ને સરકારી નોકરી ની માંગ કરી હતી.
વિવાદ
બનાસકાંઠાની એક સભામાં તેમણે નરેન્દ્ર મોદીને વજાગરો (જાદુગર) કહ્યા હતા. જેનું રાહુલ ગાંધી એ પણ સમર્થન કર્યું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાત રાજ્યના સાંસદ શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:૧૯૫૭માં જન્મ
થાપા
વ્યુત્પતિ
થાપા મધ્યયુગીન ખસ સામ્રાજ્ય ના  પાઇકેલા  (યોદ્ધા) ક્રમ હતો. અન્ય પાઇકેલામાં ખડ્કા/ખડ્ગા, રાના અને બુઢા શામેલ છે. થાપા ક્રમ બે વંશીય જૂથોના યોદ્ધાઓને આપવામાં આવ્યો હતો; ખસ અને મગર. ખસ ખાને હિન્દુ ક્ષત્રિય રિવાજોને અનુસર્યા હતા જ્યારે મગર તિબેટીયન આદિવાસી હતા. આ યોદ્ધાઓએ ખસ સામ્રાજ્યના સૈનિકો તરીકે લડ્યા.
ખસ ક્ષત્રિય થાપા
ખસ ક્ષત્રિય થાપા અને વૈદિક લોકોમાંથી ઉતરી આવેલા પેટ્રિલીનલ જૂથ છે. તેઓ થાપા ક્ષેત્રી અથવા થાપા કાજી તરીકે જાણીતા છે. ક્ષત્રિ થાપા પાસે  બગાલે થાપા ,  ગોદાર થાપા , દેઉજા થાપા, ઠકુરયાલ થાપા ,  લામિછાને થાપા ,  'કાલિકોટે થાપા', 'સુયાલ થાપા',  પુંવર થાપા , 'ખુલાલ થાપા', 'સોનાલ થાપા',  ભંડારે થાપા , 'અખામી થાપા', ' ઘિમિરે થાપા ,  મહારાજી થાપા ,  પાટખેતી થાપા ,  થાપા  અને અન્ય.
બગાલે થાપા
બગાલે થાપા (નેપાળી: बगाले थापा) ખસ થાપામાં એક જાણીતા કુળ છે. બગાલે થાપાસ બંને યુદ્ધ અને વહીવટ પર કુશળ હતા.
પુંવર થાપા
પુંવર થાપા ક્ષેત્રીનું બીજું સમૂહ છે. પુંવર, પરમાર રાજવંશ નો એક પ્રકાર, રાજપૂત છે, જે વિવિધ જૂથો દ્વારા એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો. આ કુળ રાજસ્થાનના મૂળના અને પરમાર રાજવંશના વંશજ છે. એંગ્લો-નેપાળી યુદ્ધ ખાતે યુદ્ધના કમાન્ડર સરદાર ભક્તિ થાપ, આ કુળના હતા.
મગર થાપા
મગર થાપા તિબેટીયન મગર ગ્રૂપમાંથી ઉતરી આવ્યા છે. તેઓ મગર મોંગોલિયન તિબેટો-બર્મન નો પારિવારિક સમૂહ હેઠળ આવે છે. તેઓ તિબેટો-બર્મન ભાષા મગર ભાષા માતૃભાષા તરીકે બોલે છે. થાપા મગર ગોરખા સૈનિકોની મુખ્ય વસતી તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.
મુસ્લિમ મહિલા અધિકાર દિવસ
ઇતિહાસ
ટ્રીપલ તલાક એવી પ્રથા છે કે તે અંતગર્ત મુસ્લિમ પુરૂષ પોતાની પત્નીને ત્રણ વખત "તલાક" બોલીને છૂટાછેડા આપી શકે છે. ૧૯૮૫ના શાહબાનો કેસમાં સુપ્રીમ કૉર્ટ વડે આ પ્રથાને ગેરકાયદેસર ઘોષિત કરવામાં આવી પરંતુ રાજીવ ગાંધી સરકારે સંસદમાં કાયદો પસાર કરીને તેને ફરીથી કાયદાકીય માન્યતા આપી.
ટ્રીપલ તલાકને ફોજદારી ગુના તરીકે વર્ગીકૃત કરતો કાયદો ૧ ઓગસ્ટ ૨૦૧૯થી અમલમાં આવ્યો. ૨૦૧૮થી સર્વોચ્ચ ન્યાયાલય વડે ટ્રિપલ તલાકની પ્રથા પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો અને મુસ્લિમ યુગલોને ભારતીય દંડ સંહિતા મુજબ છૂટાછેડા લેવા ફરજિયાત કરવામાં આવ્યા, શરિયા કાયદા મુજબ નહીં. ૧ ઓગસ્ટ ૨૦૨૧ના રોજ દેશભરમાં સર્વપ્રથમ મુસ્લિમ મહિલા અધિકાર દિવસ મનાવવામાં આવ્યો.
લઘુમતી બાબતોના મંત્રી મુખ્તાર અબ્બાસ નકવીએ આ દિવસ વિશે એમ જણાવ્યું હતું કે સરકાર દેશની મુસ્લિમ મહિલાઓના "આત્મનિર્ભરતા, આત્મસન્માન અને આત્મવિશ્વાસ"ની ઉજવણી કરવાનો અને તેમના બંધારણીય, મૂળભૂત અને લોકશાહી અધિકારોની રક્ષા કરવાનો ઉદ્દેશ ધરાવે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ઇસ્લામ શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
સાંતલપુર તાલુકો
સાંતલપુર તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પાટણ જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. સાંતલપુર આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પાટણ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
કલકલિયો સામાયિક
250px|thumb|કલકલિયો સામાયિક, અનુક્રમણિકા તેમજ સંપાદકીય માહિતી કલકલિયો એ દક્ષિણ ગુજરાતના મુખ્ય શહેર સુરત ખાતેથી શહેરની નેચર ક્લબ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવતું એક પ્રકૃતિ અને પર્યાવરણને લગતું સામાયિક છે. વર્ષ ૨૦૧૪ના સમયમાં પ્રકૃતિપ્રેમી લવકુમાર ખાચર દ્વારા આ સામાયિકનું વિમોચન કરવામાં આવ્યું હતું.
આ સામાયિકમાં ગુજરાત રાજ્યના પર્યાવરણ પ્રેમીઓ અને પ્રકૃતિ પ્રેમીઓ પોતાના અનુભવો, વૃક્ષો, પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ અને જળસૃષ્ટિ તેમ જ પ્રકૃતિને લગતી તમામ બાબતોને લગતા લેખો ધરાવતી માહિતી પ્રગટ કરવામાં આવે છે. આ સામાયિક ત્રિમાસિક છે.
નેચર ક્લબ સુરત દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલા આ સામાયિકમાં ગુજરાત રાજ્યની પ્રાકૃતિક-સંપદા, ગુજરાતનાં પ્રકૃતિ-મંડળો અને સ્થાનિકો દ્વારા કરવામાં આવતા સંશોધન પરત્વે વધુ મહત્ત્વ આપવામાં આવે છે અને તેમાં ગુજરાત રાજ્યની વન્યપ્રાણી-સંપદાની તસવીરો પણ પ્રગટ કરવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સુરત શહેર શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો
વાણીયાવાડા (તા. મેઘરજ)
વાણીયાવાડા (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાણીયાવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
કલ્યાણપર (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
વાટાવદર (તા. હળવદ)
શ્રેણી:હળવદ તાલુકો
વિશ્વ શારીરિક ચિકિત્સા દિવસ
વિશ્વ શારીરિક ચિકિત્સા દિવસ એ ફિઝિયોથેરાપિસ્ટ (શારીરિક ચિકિત્સક) સમાજમાં જે નિર્ણાયક યોગદાન આપે છે તેના વિશે જાગૃતિ લાવવા માટે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ ૮ સપ્ટેમ્બરે મનાવવામાં આવે છે. ૧૯૯૬થી આયોજિત આ દિવસને, વર્લ્ડ ફિઝીયોથેરાપી સંગઠન દ્વારા પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
આસનસોલ
આસનસોલ (আসানসোল) ભારત દેશમાં કલકત્તા પછી પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યનું સૌથી મોટું શહેર છે. છોટાનાગપુરના પઠારની લગભગ મધ્યમાં પશ્વિમી સિમા પર સ્થિત આ શહેર ખનીજ પદાર્થો માટે પણ જાણીતું છે. અહીં દેશનું પ્રસિદ્ધ સેનેરૈલ સાઇકલનું કારખાનું આવેલું છે. દસ લાખથી પણ વધું જનસંખ્યા ધરાવતું આ શહેર વર્ધમાન જિલ્લાનો એક તાલુકો પણ છે. વિશ્વમાં સૌથી વધું ઝડપે વિકસી રહેલા ૧૦૦ શહેરોમાં ભારતના મુખ્ય ૭ શહેરો પૈકીનું એક છે. તે કલકત્તાથી ૨૦૦ કિ.મી. દૂર આવેલું છે. દામોદર નદી અહીંથી પસાર થાય છે. શહેરની અર્થવ્યવસ્થાનો મુખ્ય આધાર કોલસા અને સ્ટીલ પર નિર્ભર છે. આ શહેર ઉત્તર બંગાળ, ઓરિસ્સા અને ઝારખંડ રાજ્યની સિમાઓને જોડે છે. આસનસોલ નામ બે અલગ-અલગ આસન (દામોદર નદીના પટ પર જોવા મળતી એક વૃક્ષપ્રજાતિ) વૃક્ષો અને સોલભૂમિ/Sol land (ખનીજો માટેની ઉત્કૃષ્ટ ભૂમિ) પરથી પડ્યું છે.
બાહ્ય કડી
શ્રેણી:ભારતનાં શહેરો શ્રેણી:પશ્ચિમ બંગાળ
લખાપુરા (તા. સાંતલપુર)
લખાપુરા (તા. સાંતલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાંતલપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લખાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાંતલપુર તાલુકો
વાછોલ (તા. ધાનેરા)
વાછોલ (તા. ધાનેરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધાનેરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાછોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધાનેરા તાલુકો
મેલાટોનિન
મેલાટોનિન એ સજીવના શરીરમાં થતી જૈવિક પ્રક્રિયાઓને લીધે બનતો એક અંત:સ્ત્રાવ છે, જે ઊંઘ સાથે સંબંધ ધરાવે છે. મેલાટોનિનનું રાસાયણિક નામ N-acetyl-5-methoxytryptamine છે. મેલાટોનિન માનવ શરીરમાં દિવસે ઓછું અને રાત્રે વધુ પ્રમાણમાં બને છે. મેલાટોનિનનું સ્તર જેમ વધારે હોય તેમ વધારે ઊંઘ આવે છે. આથી જ આપણને દિવસના અજવાળામાં ઊંઘતા નથી અને રાત્રીનો સમય થતાં જ ઊંઘ આવવા માંડે છે.
ખીરોકિટીયા
ખીરોકિટીયા (Choirokoitia; ગ્રીક=Χοιροκοιτία [çiɾociˈti.a], તુર્કી=Hirokitya) એ સાયપ્રસમાં આવેલું નીઓલિથીક કાળનું એક પુરાતાત્વીક સ્થળ છે. ૧૯૯૮માં આને વિશ્વ ધરોહર સ્થળ ઘોષિત કરાયું છે.
આ સ્થળને ભૂમધ્ય સમુદ્ર ક્ષેત્રમાં આવેલું એક મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રાગૈતિહાસિક સ્થળ ગણવામાં આવે છે. આ સ્થળનું મહત્ત્વ એ છે કે અહીં અતિ પ્રાચીન સમયમાં સલામતી માટે બંધાયેલી કિલ્લાબંધી વચ્ચે વસેલી નિયોજીત સમાજ વ્યવસ્થાના પુરાવા મળે છે.
આ સ્થળ સહિત સાયપ્રસમાં અન્ય વીસ સ્થળે નીઓલીથીક માટી કાળની વસાહતોના પુરાવા મળ્યા છે.
ઈતિહાસ
આ પુરાતાત્વીક સ્થાળની શોધ ઈ.સ. ૧૯૩૪માં પોર્ફીરિયસ ડીકાયોસે કરી હતી. તેઓ સાયપ્રસના પુરાતત્વખાતાના ડાયરેક્ટર હતા અને તેમણે ૧૯૩૪ થી ૧૯૪૬ વચ્ચે છ ખોદકામ કરાવ્યા હતા. તેમની પહેલી શોધખોળ ૧૯૩૪માં ધ જર્નલ ઑફ હેલેનીક સ્ટડીઝમાં છપાઈ હતી. ત્યાર પછીના ખોદખામો ૭૦ના દશકમાં હાથ ધરવામાં આવ્યા પણ સાયપ્રસ પર તુર્ક આક્રમણને કારણે તે રોકી દેવામાં આવ્યાં. ૧૯૭૭માં એલાયન લી બ્રનના નેતૃત્વ હેઠળ ફ્રેન્ચ મિશને ફરી શોધખોળ ચાલુ કરી હતી. આ સ્થળ પર ઈ.સ. પૂર્વે સાતમા સૈકાથી ચોથા સૈકા સુધી વસ્તી હતી.
પુરારતત્વ
આ વસાહત મારોની નદીના ખીણ પ્રદેશમાં એક ટેકરીના ઢોળાવ પર ટાપુના દક્ષિણ કિનારેથી ૬ કિ.મી. અંદરની તરફ આવેલી છે.
અહીં વસેલા નીઓલિથીક મનુષ્યો ખેતી, ઘેટા અને બકરા પાલન તથા ડુક્કર પાળતા.
આ ગામ નદી તરફનો કિનારો છોડી દરેક બાજુએથી જાડી પથ્થરની દીવાલોથી સુરક્ષિત છે. આ દીવાલોની જાડાઈ ૨.૫ મીટર છે અને સૌથી સારી રીતે સંવર્ધીત ભાગમાં તેની ઉંચાઈ ૩ મીટર છે. આ ગામડાઓમાં પ્રવેશ મોટે ભાગે દીવાલમાં બનાવાયેલા પ્રવેશદ્વાર દ્વારા થતો હોવો જોઈએ.
ઝૂંપડીના આંતરીક ઓરડાઓ જરૂરિયા મુજબ બદલાતા હતા. નીચી દીવાલો, કાર્ય કરવા, આરામ લેવા કે સંગ્રહ સ્થાન તરીકે બાંધેલા ઓટલાની રચના એ અહીંની વિશેષતા છે. આ ઓરડાઓમાં રાંધવા અને ગરમી મેળવવા માટે ભઠ્ઠીઓ પણ હતી. તેમાં બાંકડાઓ અને બારીઓ હતી. અમુક સ્થળે ઉપલા માળને ટેકો આપનારા થાંભલાના અવશેષો પણ મળ્યા છે. એમ માનવામાં આવે છે કે એક ઝૂંપડી એ ઘરનો એક ઓરડો હતી, અને આવી ઝૂંપડીઓનું સમુહ અને આંગણું મળી એક ઘર બનતું હતું.
ગામડાની વસ્તી તે સમયે ૩૦૦થી લઈ ૬૦૦ સુધી રહી હશે. માણસો નીચા હતા લગભ ૫'૩" અને સ્ત્રીઓ લગભ ૪'૧૧". બાળ મરણનો દર ઉંચો હતો. માણસની સરાસરી ઉંમર ૩૫ વર્ષા હતી અને સ્ત્રીની ૩૩ વર્ષ. મૃત્યુ પમેલાઓને ઘરની જમીન નીચેજ ગુંચડું વાળી દાટી દેવામાં આવતાં. અમુક સમયે અર્ધ્ય પણ ધરવામાં આવતું, જે ઘરના પૂર્વજોની પૂજા આદિ તરફ ઈશારો કરે છે.
સાયપ્રસમાં સામાજિક વસાહતનો આ સૌથી પ્રાચીન પુરાવો છે, અહીં લોકો ખેતી, શિકાર અને પશુપાલન કરતા. ખેતી મોટે ભાગે અનાજની કરવામાં આવતી. તેઓ જંગલમાં ઉગતા ફળો જેવા કે પિસ્તાની શીંગ, અંજીર, ઑલિવ અને પ્રુન આદિ જંગલમાંથી તોડી લાવતા ને ખાતા. આ ક્ષેત્રમાં મુખ્ય ચાર પ્રાણીઓની પ્રજાતિના અવશેષો મળ્યા છે: હરણ, ઘેટાં, બકરાં અને ડુક્કર.
જોકે હાલમાં થયેલી શોધો અને આધુનિક મીમાસોઅલના પૂર્વી કિનારા પર મળી આવેલા અમેથસના કિલ્લા ના આવશેષોએ આ વચ્ચેના અજ્ઞાત કાળ વિશે માહિતી આપી છે અને એમ જણાયું છે કે ઈ.સ. પૂર્વે ૯મી સદીથી આ ટાપુ પર માનવ વસ્તી સદાકાળ રહી છે. અહીંના સમાજો નાના અને છૂટાં છવાયા હતા.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વિશ્વ ધરોહર સ્થળ શ્રેણી:સાયપ્રસ
કર્ણાટક
કર્ણાટક દક્ષિણ-ભારતના પાંચ રાજ્યોમાંનું એક છે. તેનું પાટનગર બેંગ્લોર છે. આ રાજ્યની મુખ્ય ભાષા કન્નડ ભાષા છે.
જિલ્લાઓ
કર્ણાટક રાજ્યમાં કુલ ૨૭ જિલ્લાઓ છે:
ઇતિહાસ
૧૯૭૦ સુધી આ રાજ્ય મૈસુર રાજ્યના નામે ઓળખાતું હતું, પણ તે પછી તેમાં અસલ મૈસુર રાજ્ય ઉપરાંત આજુબાજુના રાજ્યોમાંથી ભેગા કરાયેલા કન્નડ બોલીની બહુમતી વાળા પ્રદેશોનો ઉમેરો કરાયો હતો અને કર્ણાટક રાજ્યની રચના થઇ હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો
કણકોટ (તા. ઘોઘા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
પૃથ્વીરાજ કપૂર
પૃથ્વીરાજ કપૂર (૩ નવેમ્બર ૧૯૦૬ - ૨૯ મે ૧૯૭૨) ભારતીય સિનેમા અને હિંદી ફિલ્મ ઉદ્યોગના અગ્રણી અભિનેતા હતા. તેમણે એક અભિનેતા તરીકે પોતાની કારકિર્દી હિંદી સિનેમાના મૂંગા યુગમાં શરૂ કરી હતી અને તેઓ IPTAના સ્થાપકોમાંના એક હતા. આની સાથે તેમણે ૧૯૪૪માં પૃથ્વી થિયેટર્સ નામે થિયેટર કંપનીની સ્થાપના કરી હતી.
તેમનો જન્મ સમુંદ્રી, પંજાબ, બ્રિટિશ ભારતમાં (હવે ફૈસલાબાદ, પંજાબ, પાકિસ્તાન) થયો હતો, અને તેમણે કેટલાક વર્ષો સુધી લસરા, પંજાબ (ભારત)માં રહ્યા હતા. તેઓ હિંદી સિનેમા ઉદ્યોગમાં પ્રખ્યાત કપૂર કુટુંબના કુળપિતા પણ છે. ભારતીય સિનેમામાં તેમના યોગદાનો માટે ૧૯૬૯માં તેમને ભારત સરકાર દ્વારા પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો અને ૧૯૭૧માં તેમને દાદાસાહેબ ફાળકે એવોર્ડ દ્વારા સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:૧૯૭૨માં મૃત્યુ શ્રેણી:કપૂર પરિવાર શ્રેણી:ભારતીય અભિનેતા શ્રેણી:બોલીવુડ શ્રેણી:ભારતીય ફિલ્મ અભિનેતાઓ શ્રેણી:ભારતીય ફિલ્મ દિગ્દર્શકો શ્રેણી:હિન્દી ફિલ્મ અભિનેતાઓ શ્રેણી:ભારતીય હિન્દુઓ શ્રેણી:૧૯૦૬માં જન્મ શ્રેણી:દાદાસાહેબ ફાળકે પુરસ્કાર વિજેતા
નળાખ્યાન (ભાલણ)
નળાખ્યાન એ મધ્યકાલીન ગુજરાતી કવિ ભાલણ કૃત આખ્યાન-કાવ્ય છે. વલણ કે ઊથલા વગરનાં વિવિધ રાગવાળી દેશીઓમાં રચાયેલા ૩૦ અથવા ૩૩ કડવાં ધરાવતું આ આખ્યાન મધ્યકાલીન ગુજરાતી કવિતાનું પ્રથમ નળ વિષયક આખ્યાન છે. ત્યારબાદ પ્રેમાનંદ અને નાકરના નળાખ્યાન રચાયા હતા.
ભાલણે આ આખ્યાનની આધારસામગ્રી તરીકે મહાભારતના આરણ્યકપર્વમાં આવતા 'નલોપાખ્યાન'ના કથાવસ્તુનો ઉપયોગ કર્યો છે, તો કેટલીક જગ્યાએ શ્રીહર્ષ કૃત 'નૈષધીયચરિત' તેમજ ત્રિવિક્રમ કૃત 'નલચંપૂ'ની શૈલીની અસર ઝીલી છે. આ કાવ્યમાં મુખ્યત્વે શૃંગાર અને કરુણ રસની છાંટ જોવા મળે છે.
ભાલણના નામે બે નળાખ્યાનો મળી આવે છે. સંશોધક રામલાલ ચુનીલાલ મોદીના મત અનુસાર એમાંથી બીજુ નળાખ્યાન ભાલણનું નથી.
લૈયાળા (તા. ધ્રોળ)
લૈયાળા (તા. ધ્રોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લૈયાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
વલુણા (તા. મેઘરજ)
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
કકડભીટ (તા. નખત્રાણા)
કકડભીટ કે કકડભીટ યક્ષ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
ધનપુર (દુ) (તા. લીમખેડા)
ધનપુર (દુ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીમખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધનપુર (દુ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લીમખેડા તાલુકો
અઢેલી (તા. વઢવાણ)
અઢેલી (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અઢેલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
બિદડા ગ્રામ પંચાયત
બિદડા ગ્રામ પંચાયત ગુજરાતના માંડવી તાલુકાના બિદડા ગામની ગ્રામ પંચાયત છે. બિદડા માંડવી તાલુકાનું સૌથી મોટું ગામ છે. ગામનો વહિવટ ગ્રામ પંચાયતને હસ્તક છે. આ ગ્રામ પંચાયતની રચના થઈ ત્યારથી અત્યાર સુધી ૪ મહિલા સરપંચ રહી ચૂક્યા છે જેમાંથી સૌથી પહેલા મહિલા સરપંચ ૧૯૬૭ની સાલમાં બન્યા હતા. હાલમાં પંચાયતના કુલ સભ્યો પૈકીના અડધોઅડધ મહિલા સભ્યો છે.
ઇતિહાસ
બિદડા ગ્રામ પંચાયત આશરે ૧ જૂન ૧૯૫૨થી અસ્તિત્વમાં આવેલી છે. જેના પ્રથમ સરપંચ પ્રેમજી ભોજલ હતા.
વહિવટ
બિદડા ગ્રામ પંચાયતના સભ્યોની માહિતી નીચે મુજબ છે.
સામાજિક ન્યાય સમિતી
બિદડા ગ્રામ પંચાયતની હાલની સામાજિક ન્યાય સમિતીની રચના સામાન્યા સભા ૨૪ જાન્યુઆરી ૨૦૧૭ના મુદ્દા નં.૪ અને ઠરાવ નં.૨/૪થી કરવામાં આવેલ છે. જેની માહિતી નીચે મુજબ છે.
પાણી સમિતી
બિદડા ગ્રામ પંચાયત હસ્તક બિદડા પાણી સમિતી હોય છે. જેની રચના બિદડા ગ્રામ પંચાયતના ગ્રામ સભા ૨૬ જાન્યુઆરી ૨૦૧૭ના મુદ્દા નં.૫ અને ઠરાવ નં.૧/૫થી કરવામાં આવેલ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:માંડવી તાલુકો
આચાર્ય દેવ વ્રત
આચાર્ય દેવવ્રત (૧૮ જાન્યુઆરી ૧૯૫૯) જુલાઈ ૨૦૧૯થી ગુજરાતના ગવર્નર તરીકે સેવા આપતા ભારતીય રાજકારણી છે. તે આર્ય સમાજ પ્રચારક હતા અને અગાઉ હરિયાણાના કુરુક્ષેત્રમાં ગુરુકુળના વડા તરીકે સેવા આપી હતી.
તેઓ ૧૯૮૧થી ગુરુકુળના અધ્યક્ષ રહ્યા છે. આ સંસ્થા આર્ય પ્રતિનિધિ સભા, રોહતક દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે, સરકારની કોઈ આર્થિક સહાય વિના, તેમણે ૧૯૮૦ના દાયકાથી ગુરુકુળ કુરુક્ષેત્રના માર્ગદર્શક, વાલી, પ્રિન્સિપલ અને વાર્ડન તરીકે સેવા આપી છે. તે તેમના દૈનિક જીવનમાં તેમની પ્રામાણિકતા, શિસ્ત, નિયમિતતા માટે જાણીતા હતા.
આચાર્ય ડો. દેવ વ્રતએ ૧૯૮૪માં પંજાબ યુનિવર્સિટીમાંથી હિન્દીમાં તેમની અનુસ્નાતક પૂર્ણ કરી હતી. તેઓ પ્રદૂષણ મુક્ત વાતાવરણ માટે કામ કરી રહ્યા છે. તેઓ સ્ત્રી ભ્રૂણહત્યા અને "બેટી પઢાવો-બેટી બચાવો" અભિયાન સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલા છે. તેમણે ભારતીય સંસ્કૃતિના પ્રચાર માટે યુરોપ અને દક્ષિણ પૂર્વ એશિયામાં પ્રવાસ કર્યો છે.
હિમાચલ પ્રદેશના ઇતિહાસમાં તેના પ્રકારની પ્રથમ વહીવટી કામગીરી તરીકે, આચાર્ય દેવ વ્રત દ્વારા ડ્રગના દુરૂપયોગ અને અસહિષ્ણુતા સહિતના સીધા સામાજિક મુદ્દાઓ લેવા માટે પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. રાજ્યના વહીવટીતંત્રના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે ૩ નવેમ્બર ૨૦૧૫ના રોજ આ સામાજિક દુર્ઘટનાઓને તપાસવા માટેના પગલાઓનું નિરીક્ષણ કરવા ગવર્નરે એક બેઠક યોજવી હતી. ભારતના બંધારણ અનુસાર, રાજ્યના ગવર્નર મિનિસ્ટર કાઉન્સિલ દ્વારા કાર્ય કરે છે.
જુલાઈ ૨૦૧૯માં, તેમને ઓમપ્રકાશ કોહલીની જગ્યાએ ગુજરાતના ૨૦મા રાજ્યપાલ તરીકે નામાંકિત કરવામાં આવ્યા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજકારણી શ્રેણી:ગુજરાતના રાજ્યપાલો શ્રેણી:૧૯૫૯માં જન્મ શ્રેણી:જીવિત લોકો
હારીજ તાલુકો
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પાટણ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
ભડીયાદ (તા. વઢવાણ)
ભડીયાદ (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભડીયાદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
રોગ
રોગ એટલે અસ્વસ્થતા. મેડિકલ સાયન્સનો આ મૂળ ખ્યાલ છે. સામાન્ય રીતે, સમગ્ર શરીરની કામગીરીમાં કોઈપણ પ્રકારની ઉણપને 'રોગ' કહેવાય છે. જે વ્યક્તિને રોગ હોય તેને 'દર્દી' કહેવાય છે. હિન્દીમાં 'રોગ'ને 'રોગ', 'રોગ', 'રોગ' અને 'વિકર' પણ કહેવાય છે.
દવા અને ફાર્માકોલોજીના વિજ્ઞાનનો ઉપયોગ રોગની સારવાર અથવા તેના લક્ષણો ઘટાડવા માટે થાય છે. 'વિકાસાત્મક વિકલાંગતા' શબ્દનો ઉપયોગ માનસિક અને શારીરિક ક્ષતિઓને કારણે થતી ગંભીર આજીવન વિકલાંગતાને વર્ણવવા માટે થાય છે.
વ્યાખ્યા
આરોગ્ય એ સંપૂર્ણ શારીરિક, માનસિક અને સામાજિક સુખાકારી છે; માત્ર રોગોની ગેરહાજરી એ સ્વાસ્થ્ય ન કહેવાય. આમાંની કોઈપણ એક સ્થિતિનો ભોગ બનવું, વ્યક્તિ બિનઆરોગ્યપ્રદ અથવા બીમાર ગણી શકાય.
'રોગ' ની નવીનતમ વ્યાખ્યા છે-
શારીરિક બીમારી
શરીર અથવા મનની તે સ્થિતિ જેના કારણે પીડિત વ્યક્તિને પીડા, નિષ્ક્રિયતા, તણાવ અથવા સંપર્કનો અનુભવ થાય છે જેના કારણે વ્યક્તિ રોગનો શિકાર બની શકે છે. કેટલીકવાર આ શબ્દનો ઉપયોગ ઈજા, વિકલાંગતા, સિન્ડ્રોમ, ચેપ, લક્ષણ, વિચલિત વર્તણૂક અને બંધારણ અને કાર્યની વિશિષ્ટ ભિન્નતા માટે પણ થાય છે, જ્યારે અન્ય સંદર્ભોમાં આને વિશેષણ શ્રેણીઓ તરીકે વર્ગીકૃત કરી શકાય છે. પેથોજેન અથવા ચેપી એજન્ટ એ જૈવિક એજન્ટ છે જે તેના યજમાનને રોગ અથવા માંદગીનું કારણ બને છે. ટ્રાવેલર્સ વાયરસ એ એક વાયરસ છે જે વ્યક્તિની અંદર સરળતાથી ફેલાઈ જાય છે અથવા કોઈ પણ બીમારી કે રોગના લક્ષણો દર્શાવ્યા વિના શરીરમાં ચેપ લગાડે છે. ફૂડ બોર્ન બિમારી અથવા ફૂડ પોઇઝનિંગ એ રોગકારક બેક્ટેરિયા, ઝેર, વાઇરસ, પ્રિઓન્સ અથવા પરોપજીવીઓથી દૂષિત ખોરાકના સેવનથી થતો રોગ છે.
અનુકૂલનશીલ પ્રતિભાવ
ઉત્ક્રાંતિ ચિકિત્સા અનુસાર, ઘણા રોગો સીધા ચેપ અથવા શરીરની નિષ્ક્રિયતાને કારણે થતા નથી, પરંતુ તે શરીર દ્વારા પ્રદાન કરવામાં આવતી પ્રતિક્રિયા પણ છે. ઉદાહરણ તરીકે, તાવ સીધો બેક્ટેરિયા અથવા વાઇરસને કારણે થતો નથી, પરંતુ શરીર દ્વારા પોતાને સાજા કરવાનો પ્રયાસ થાય છે (તેમની હાજરી રોગપ્રતિકારક તંત્ર દ્વારા ઓળખવામાં આવે છે પછી) અને શરીરનું તાપમાન વધે છે. રોગની વર્તણૂકની ઘટનામાં તાવ ફેલાવવામાં ફાળો આપતા ઉત્ક્રાંતિયુક્ત દવાના પ્રતિભાવોના સમૂહને ઓળખે છે. આમાં સુસ્તી, હતાશા, ભૂખ ન લાગવી, સુસ્તી, ભારે દુખાવો અને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં અસમર્થતા જેવી આરોગ્ય-વ્યાખ્યાયિત બિમારીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ બધા, તાવ સહિત, મનની ઉપજ છે, જે ટોચ પર હોવાથી, આખા શરીરને નિયંત્રિત કરે છે. તેથી, તે જરૂરી નથી કે તેઓ હંમેશા ચેપ સાથે હોય (જેમ કે ગર્ભાવસ્થાના અંતમાં કુપોષણ અથવા ઓછો તાવ), ખાસ કરીને જ્યારે તેમની પાસે તેમના ફાયદા કરતાં વધુ ખર્ચ હોય ત્યારે. મનુષ્યોમાં, એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ માન્યતા છે, જે મગજની આરોગ્ય વ્યવસ્થાપન પ્રણાલીને અસર કરે છે જે ખર્ચ અને લાભો નક્કી કરે છે. આરોગ્ય વ્યવસ્થાપન પ્રણાલી, જ્યારે તેને ખોટી માહિતી મળે છે, ત્યારે તે પ્લાસિબો દ્વારા રોગના ઘટાડાનું વાસ્તવિક કારણ સૂચવે છે.
આરોગ્યના સામાજિક નિર્ધારકો
આરોગ્યના સામાજિક નિર્ણાયકો એ સામાજિક પરિસ્થિતિઓ છે જે લોકોના સ્વાસ્થ્યને નિર્ધારિત કરે છે. રોગો સામાન્ય રીતે સામાજિક, આર્થિક, રાજકીય અને પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓ સાથે સંબંધિત છે. સામૂહિક અને વ્યક્તિગત સુખાકારીને પ્રભાવિત કરવા માટે કેનેડાની પબ્લિક હેલ્થ એજન્સી અને વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન જેવી અનેક આરોગ્ય સંસ્થાઓ દ્વારા આરોગ્યના સામાજિક નિર્ધારકોની ઓળખ કરવામાં આવી હતી.
રોગોના કારણો
રોગ પેદા કરતા એજન્ટોને પેથોજેન્સ કહેવામાં આવે છે, જેમ કે બેક્ટેરિયા, વાયરસ, પ્રોટોઝોઆ, ફૂગ વગેરે. કેટલાક રોગો આનુવંશિક કારણોસર પણ થાય છે. કારક એજન્ટો નીચે મુજબ છે-
(1) જૈવિક પરિબળો :- વાયરસ, બેક્ટેરિયા, ફૂગ, માયકોપ્લાઝમ, પ્રોટોઝોઆ, હેલ્મિન્થેસ અને અન્ય જીવો.
(2) પૌષ્ટિક તત્વોની ઉણપ :- પ્રોટીન, કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ, ચરબી, ખનિજ ક્ષાર અને વિટામિન્સની ઉણપ.
(3) ભૌતિક પરિબળો :- ઠંડી, ગરમી, ભેજ, દબાણ, ઇલેક્ટ્રિક આંચકો, રેડિયેશન, અવાજ વગેરે.
(5) રાસાયણિક પરિબળો :- યુરિયા અને યુરિક એસિડ, રાસાયણિક પ્રદૂષકો જેમ કે પારો, સીસું (સીસું), ઓઝોન, કેડમિયમ, નિકલ, કોબાલ્ટ, આર્સેનિક વગેરે.