cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
જાલૌન જિલ્લો
જાલૌન જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. જાલૌન જિલ્લાનું મુખ્યાલય ઉરઈમાં છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
મહાદેવગ્રામ
મહાદેવગ્રામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મહાદેવગ્રામ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
સરતાનપર (તા. વાંકાનેર)
સરતાનપર (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સરતાનપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાંકાનેર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
બજાના (તા. ખંભાળિયા)
બજાના (તા. ખંભાળિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા  ખંભાળિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બજાના ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખંભાળિયા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
બેહ (તા. ખંભાળિયા)
બેહ (તા. ખંભાળિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા  ખંભાળિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બેહ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખંભાળિયા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કરસન ઘાવરી
કરસન ઘાવરી ભારત દેશનો ગુજરાતી આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ રમતા ખેલાડી છે. તેઓ મધ્યમ ગતિના ગોલંદાજ તરીકે ટીમમાં સામેલ થયા હતા. આ ખેલાડી એકદિવસીય ક્રિકેટ સ્પર્ધા તેમ જ પાંચ દિવસની ટેસ્ટ ક્રિકેટ સ્પર્ધામાં બોલિંગ અને બેટિંગ એમ બંને ક્ષેત્રે ઘણીવાર પોતાની કાબેલિયત પુરવાર કરી ચુક્યા છે.
રંજના પ્રકાશ દેસાઈ
રંજના પ્રકાશ દેસાઈ (જન્મ ૩૦ ઓક્ટોબર, ૧૯૪૯) એ ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ અને ભારતના સીમાંકન પંચના વર્તમાન વડા છે. તેઓ અગાઉ મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના સરકારી વકીલ હતા, અને સુપ્રીમ કોર્ટમાંથી તેમની નિમણૂક પહેલા બોમ્બે હાઇકોર્ટમાં ન્યાયાધીશ તરીકે સેવા આપી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટમાંથી નિવૃત્તિ બાદ દેસાઈ ઇન્ડિયન એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલ ફોર ઇલેક્ટ્રિસિટીના ચેરપર્સન હતા.
જીવન પરિચય
શ્રીમતી દેસાઈનો જન્મ ૩૦ ઓક્ટોબર ૧૯૪૯ના દિવસે થયો હતો. તેઓ ૧૯૭૦ના વર્ષમાં એલ્ફિન્સ્ટન કોલેજ, મુંબઈ ખાતેથી આર્ટસના વિષયોમાં સ્નાતક થયા હતા અને ૧૯૭૩ના વર્ષમાં સરકારી લો કોલેજ, મુંબઈ ખાતેથી કાનૂન (લો)ના વિષયમાં સ્નાતક થયા હતા. તેઓ ૩૦ જુલાઈ ૧૯૭૩ના દિવસેથી કાનૂની વ્યવસાયમાં જોડાયા હતા. ૧૯૭૯ના વર્ષમાં તેમની સરકારી વકીલ તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. ૧૯૮૬ના વર્ષમાં નિવારક નજરબંધીના મામલા માટે વિશેષ લોક અભિયોજકના રૂપમાં તેમને નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તેઓ ૧ નવેમ્બર ૧૯૯૫ના દિવસે સરકારી અધિવક્તા, બચાવ (અપીલ) પક્ષ, મુંબઈ ઉચ્ચ ન્યાયાલયના પદ પર નિમાયા હતા અને એપ્રિલ ૧૫, ૧૯૯૬ના રોજ તેમને મુંબઈ ઉચ્ચ ન્યાયાલયના ન્યાયાધીશ બનાવવામાં આવ્યા હતા. સપ્ટેમ્બર ૧૩, ૨૦૧૧ના રોજ તેમની નિમણૂક સર્વોચ્ચ અદાલત (સુપ્રીમ કોર્ટ)ના ન્યાયાધીશ તરીકે કરવામાં આવી હતી.
મહત્વના ચુકાદાઓ
૨૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૩ના રોજ, ત્રણ ન્યાયમૂર્તિઓ પી. સાથશિવમ, ન્યાયમૂર્તિ રંજના પ્રકાશ દેસાઈ અને ન્યાયમૂર્તિ રંજન ગોગોઇએ ચુકાસો આપ્યો હતો કે ચૂંટણીમાં "ઉપરોક્ત માંથી કોઇ નહી" ‍(NOTA) વિકલ્પ હોવો જોઇએ. ધીમે-ધીમે આનાથી રાજકીય પક્ષોને સાફ છબી ધરાવતા ઉમેદવારોને ચૂંટણી લડવા માટેની ફરજ પડશે. ભારતના ચૂંટણી કમિશને આ ચૂકાદાને તુરંત જ અમલમાં મૂકવા માટે કહ્યું હતું.
સંદર્ભો
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર શ્રેણી:મુંબઈ શ્રેણી:૧૯૪૯માં જન્મ
માધુપુર (તા. મોડાસા)
માધુપુર (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માધુપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
રણ
alt=see caption|right|thumb|સંયુક્ત આરબ અમીરાતનાં રબ અલ ખલી માં રેતીનાં ટેકરાઓ thumb| સહારાએ વિશ્વનું સૌથી મોટું ગરમ રણ છે. રણ એ ભુપૃષ્ઠનો એક ઉજ્જડ વિસ્તાર છે, જ્યાં થોડો વરસાદ પડે છે અને પરિણામે, વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓના જીવન માટે જીવંત પરિસ્થિતિઓ પ્રતિકૂળ હોય છે. વનસ્પતિનો અભાવ એ જમીનની અસુરક્ષિત સપાટીને નકારી કાઢવાની પ્રક્રિયાઓમાં ઉજાગર કરે છે. વિશ્વની લગભગ ત્રીજા ભાગની જમીન સપાટી શુષ્ક અથવા અર્ધ-શુષ્ક છે. આમાં ધ્રુવીય પ્રદેશોનો સમાવેશ થાય છે જ્યાં થોડો વરસાદ પડે છે અને જેને ક્યારેક ધ્રુવીય રણ અથવા "ઠંડા રણ" કહેવામાં આવે છે. રણમાં પડેલા વરસાદના પ્રમાણ દ્વારા, રણના કારણો દ્વારા અથવા તેમના ભૌગોલિક સ્થાન દ્વારા, તાપમાન દ્વારા, વર્ગીકૃત કરી શકાય છે.
લોકો સહસ્ત્રાબ્દીથી રણમાં અને આસપાસના અર્ધ-શુષ્ક જમીનોમાં રહેવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. સિંચાઇની સહાયથી રણની ખેતી શક્ય છે, અને કેલિફોર્નિયામાં શાહી ખીણાનું બાહ્ય સ્ત્રોતમાંથી પાણીની આયાત દ્વારા અગાઉ ઉજ્જડ ભૂમિ કેવી રીતે ઉત્પાદક બને છે તેનું ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે. ઘણા વેપારી માર્ગો ખાસ કરીને સમગ્ર રણ તરફ બનાવવામાં આવ્યા છે જેમ કે સહારાનું રણ. કેટલાક ખનિજ નિષ્કર્ષણ પણ રણમાં થાય છે, અને અવિરત સૂર્યપ્રકાશ મોટી માત્રામાં સૌર ઉર્જાને મેળવવાની સંભાવના આપે છે.
ભૌતિક ભૂગોળ
રણ એ જમીનનો એક ક્ષેત્ર છે જે ખૂબ જ શુષ્ક હોય છે કારણ કે તેમાં વરસાદ ઓછો પ્રમાણમાં પ્રાપ્ત થાય છે (સામાન્ય રીતે વરસાદના સ્વરૂપમાં, પરંતુ તે બરફ, ઝાકળ અથવા ધુમ્મસ હોઈ શકે છે). ત્યાં વનસ્પતિ પણ ઓછી હોય છે. ત્યાં નદીઓ પણ સુકાયેલી હોય છે, જ્યાં સુધી તેઓને વિસ્તારની બહારથી પાણી પુરૂ પાડવામાં ન આવે. રણ સામાન્ય રીતે દર વર્ષે ૨૫૦મિમી કરતા ઓછો વરસાદ મેળવે છે. સંભવિત બાષ્પીભવન એ મોટું હોઈ શકે છે, પરંતુ (ઉપલબ્ધ પાણીની ગેરહાજરીમાં) વાસ્તવિક બાષ્પીભવન શૂન્યની નજીક હોઈ શકે છે. અર્ધરણ એવા ક્ષેત્ર છે જે ૨૫૦ મિમી અને ૫૦૦ મિમી વચ્ચે વરસાદ મેળવે છે અને જ્યારે ઘાસમાં ઢંકાયેલ હોય ત્યારે આ મેદાન તરીકે ઓળખાય છે.
ભારતમાં રણપ્રદેશો
ભારત અને પાકિસ્તાનની સરહદની વચ્ચે થરનું રણ આવેલું છે જે દુનિયાનું ૧૭માં ક્રમનું રણ છે, જે ૧૫% પાકિસ્તાન અને બાકીનું ભારતમાં છે. કચ્છનું રણ પણ ગુજરાત માં આવેલું છે, જે મીઠાનું સૌથી મોટા રણમાંનું એક છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:રણ પ્રદેશો
કપિલ દેવ
કપિલ દેવ ભારત દેશનો આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ રમતા ખેલાડી છે, કે જે હાલ રમતમાંથી નિવૃત્તિ લઇ ચુક્યા છે. આ ખેલાડી એકદિવસીય ક્રિકેટ સ્પર્ધા તેમ જ પાંચ દિવસની ટેસ્ટ ક્રિકેટ સ્પર્ધામાં બોલિંગ અને બેટિંગ એમ બંને ક્ષેત્રે ઘણીવાર પોતાની કાબેલિયત પુરવાર કરી ચુક્યા છે. કપિલ દેવના સુકાનીપણા હેઠળ ભારતીય ક્રિકેટ ટીમ ૧૯૮૩ના વર્ષમાં ઇંગ્લેન્ડ ખાતે રમાયેલ એક દિવસીય ક્રિકેટ સ્પર્ધાનો વર્લ્ડ કપ જીતી લઇ વિશ્વવિજેતા બનેલ હતી.
કપિલ દેવ રામલાલ નિખંજ (હિન્દી ભાષા:कपिल देव) (જન્મ જાન્યુઆરી ૬ ૧૯૫૯, ચંડીગઢ), જે વધુ જાણીતા નામ કપિલ દેવ તરીકે ઓળખાય છે, તે ભારતીય ક્રિકેટ ટીમનાં ભુતપૂર્વ ખેલાડી છે અને મહાન 'ઓલરાઉન્ડરો' પૈકીના એક છે. જ્યારે ઇ. સ. ૧૯૮૩ માં ભારતીય ટીમ 'ક્રિકેટ વિશ્વ કપ' વિજેતા બની ત્યારે તેઓ ભારતીય ટીમનાં સુકાની હતા. આ વિશ્વકપ શૃંખલાની ઝીમ્બામ્વે સામેની એકદિવસીય રમત દરમ્યાન ભારતની ઓછા રનમાં પાંચ વિકેટો પડી ગઇ હતી. આ વેળાએ કપિલદેવે આક્રમક રીતે રમી ૧૭૫ રનો કરી અણનમ રહી, ભારતની ટીમને હારમાંથી ઉગારી લીધી હતી. આ ૧૭૫ રનનો જુમલો એ સમયનો વ્યક્તિગત સર્વશ્રેષ્ઠ જુમલો હતો. આ વિક્રમ ઘણાં વર્ષો સુધી અકબંધ રહ્યો હતો. ઇ. સ. ૨૦૦૨ માં વિઝ્ડને તેઓને "સદીનાં ભારતીય ક્રિકેટર" (Indian Cricketer of the Century) તરીકે ઓળખાવ્યા. . ઓક્ટોબર ૧૯૯૯ થી ઓગસ્ટ ૨૦૦૦ સુધી, ૧૦ માસ તેઓ ભારતીય ક્રિકેટ ટીમનાં પ્રશિક્ષક તરીકે રહ્યા.
કપિલ દેવે તેમની કારકિર્દીમાં ટેસ્ટ ક્ષેત્રે ૪૩૪ વિકેટો અને એકદિવસીય મુકાબલાઓમાં ૨૫૩ વિકેટ ખેરવી, એ સમયના સૌથી વધુ વિકેટ લેનાર બોલર બન્યા હતા.
ટેસ્ટક્ષેત્રે દેખાવ
ટેસ્ટ ૧૩૧, દાવ ૧૮૪, નૉટ-આઉટ ૧૫, ઉચ્ચતમ સ્કોર ૧૬૩, રન ૫૨૪૮, બેટિંગ સરેરાશ ૩૧.૦૫, શતક ૮ , અર્ધશતક ૨૭ , કેચ 64 , દડા ૨૭૭૪૦, રન ૧૨૮૬૭, વિકેટ ૪૩૪, બોલીંગ સરેરાશ ૨૯.૬૪ , સર્વશ્રેષ્ઠ ગેંદબાજી ૯/૮૩ , ૫ વિકેટ એક દાવમાં ૨૩ વાર.
એકદિવસીય રિકૉર્ડ
એકદિવસીય મેચ ૨૨૫, દાવ ૧૯૮, નૉટઆઉટ ૩૯, ઉચ્‍ચતમ સ્‍કોર ૧૭૫*, રન ૩૭૮૩, બેટિંગ સરેરાશ ૨૩.૭૯, શતક ૧, અર્ધશતક ૧૪, કેચ ૭૧, ગેંદે ૧૧૨૦૨, વિકેટ ૨૫૩, બોલીંગ સરેરાશ ૨૭.૪૫, સર્વશ્રેષ્‍ઠ ગેંદબાજી ૫/૪૩, ૫ વિકેટ એક દાવમાં ૧ વાર.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ખેલાડી શ્રેણી:ક્રિકેટર શ્રેણી:રમત શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી શ્રેણી:૧૯૫૯માં જન્મ
બળવંત જાની
બળવંત જાની (૨૪ ઑગસ્ટ ૧૯૫૧) એ ગુજરાતી લેખક અને વિવેચક છે. તેમને વર્ષ ૨૦૧૭નો ઝવેરચંદ મેઘાણી પુરસ્કાર અર્પણ કરવામાં આવ્યો હતો.
જીવન
તેમનો જન્મ ૨૪ ઑગસ્ટ ૧૯૫૧ના દિવસે કમળાપુર રાજકોટ ખાતે થયો હતો. તેઓ હસ્તપ્રત વિદ્યાના જાણકાર છે. તેમણે સૌરાષ્ટ્ર વિશ્વવિદ્યાલયના ગુજરાતી ભાષા-સાહિત્ય ભવનમાંથી એમ.એ.નો અભ્યાસ કર્યો છે. તેઓ ૧૯૭૯માં ગુજરાતી વિષયનાં અધ્યાપક બન્યા બાદ ૧૯૮૧માં પીએચ.ડી.ની પદવી મેળવી હતી. ૨૦૦૨ થી ૨૦૦૩ દરમ્યાન તેઓ પાટણની હેમચંદ્રાચાર્ય ઉત્તર ગુજરાત વિશ્વવિદ્યાલયમાં કુલપતિ પદે રહ્યા હતા. ૨૦૦૪ થી ૦૭ સુધીના ત્રણ વર્ષો દરમિયાન તેઓ નેશનલ કાઉન્સિલ ફોર ટીચર્સ એજ્યુકેશન - વેસ્ટઝોન - ભોપાલના ચેરમેન પદે રહ્યા હતા. તેઓ ગુજરાતી ભાષા સાહિત્ય ભવનના અધ્યક્ષપદે પણ રહ્યા હતા. તેઓ મધ્યપ્રદેશની ડૉ. હરિસિંહ ગૌર સાગર સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીના કુલાધિપતિ, રાષ્ટ્રપતિના પ્રતિનિધિ સભ્ય, રાજારામ મોહનરાય લાયબ્રેરી ફાઉન્ડેશનના એક્ઝિક્યુટિવ કમિટીના સભ્ય, યુજીસી વાઇસ ચેરમેનની સર્ચ કમિટીમાં સદસ્ય, ગુજરાત સરકારની મેડિકલ અને પેરામેડિકલ કોર્સની ફી નિર્ધારણ કમિટીના સદસ્ય રહી ચૂક્યા છે. આ ઉપરાંત તેમણે ‘વિદ્યાભારતી’ અને ‘અખિલ ભારતીય સાહિત્ય પરિષદ’ જેવી સંસ્થાઓમાં અખિલ ભારતીય અધિકારીપદે, ભારતીય ભાષા વિશ્વ વિદ્યાલયમાં ‘ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટ્રાન્સલેશન એન્ડ ઇન્ટરપ્રિટેશન’ સંસ્થાનના ધારાધોરણો માટે બનાવેલી અગિયાર સભ્યોની ઉચ્ચસ્તરીય કમિટીના સભ્યપદે પણ કાર્ય કર્યું છે.
લેખન
તેમણે મધ્યકાલિન સાહિત્ય, અલોક સાહિત્ય, શ્રુત જ્ઞાન પરંપરા, જૈન સાહિત્ય, ચારણી, બારોટી, વનવાસી, સંતવાણી, કાવ્યશાસ્ત્ર અને વિવેચન આદિ ઉપર ૧૦૦ જેટલા પુસ્તકો લખ્યા છે. તેમણે વિદેશમાં વસતા ગુજરાતી લેખકોના વિષયમાં સંશોધન અને સંપાદન કાર્ય કર્યું છે. પીર શમ્સ કૃત રાજા ગોવરચંદનો આખ્યાનમાં એમણે શ્રુત પરંપરા દ્વારા રચેલી આ કૃતિનું વિવેચન કર્યું છે.
સન્માન
સંત લોકસાહિત્યમાં ઉત્કૃષ્ટ પ્રદાન બદલ તેમને ૨૦૧૭નો ઝવેરચંદ મેઘાણી પુરસ્કાર અર્પણ કરવામાં આવ્યો હતો.
મિર્જાપુર જિલ્લો
મિર્જાપુર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. મિર્જાપુર જિલ્લાનું મુખ્યાલય મિર્જાપુરમાં છે. મિર્જાપુર જિલ્લામાં ઉત્તર પ્રદેશ નું સૌથી મોટું સોલાર ઉર્જા પ્લાન્ટ બન્યું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
ચિત્રકલા
ચિત્ર દોરવાની અને તેને સંબંધિત કલાને ચિત્રકલા કહેવામાં આવે છે.
ગુજરાતમાં ચિત્રકલા
ગુજરાતના કેટલાક વિશ્વ વિખ્યાત ચિત્રકારોમાં રવિશંકર રાવળ, કનુ દેસાઈ, રસિકલાલ પરીખ, છગનલાલ જાદવ, હિરાલાલ ખત્રી, યજ્ઞેશ્વર શુક્લ, સોમાલાલ શાહ, બંસીલાલ વર્મા, ઈશ્વર સાગરા, પીરાજી સાગરા, ભુપેન ખખ્ખર વગેરેનો સમાવેશ કરી શકાય.
ગુજરાતમાં ચિત્રકલાના નમૂના સૌથી પ્રાચીન સિંધુ સંસ્કૃતિનાં કેન્દ્રો જેવાં કે લોથલ, રંગપુર અને રોઝડી વગેરે સ્થળોએથી પ્રાપ્ત થયાં છે. ગુજરાતની ચિત્રકલાની એક શૈલી પિછવાઈ-ચિત્રશૈલી છે.
શ્રેણી:કલા
કેરેબિયન સાગર
thumb|220px|કેરેબિયન સાગર thumb|220px|ડોમિનિકન ગણતંત્રના ઈસ્લા સાઓના ટાપુ પરનું એક તટીય ક્ષેત્ર. કેરેબિયન સાગર (અંગ્રેજી: Caribbean Sea) એટલાન્ટિક મહાસાગરના મધ્ય-પશ્ચિમી ભાગ સાથે જોડાયેલો સમુદ્ર છે. આ સમુદ્ર ઉષ્ણ કટિબંધીય ક્ષેત્રના પશ્ચિમી ગોળાર્ધમાં આવે છે. તેના પશ્ચિમ અને દક્ષિણ-પશ્ચિમ ભાગમાં મેક્સિકો અને મધ્ય-અમેરિકા આવેલ છે. . આ સાગરનું કુલ ક્ષેત્રફળ ૨૭,૫૪,૦૦૦ ચોરસ કિલોમીટર જેટલું છે. આ સાગરમાં સૌથી વધુ ઊંડાઈ કેમન ખાઈ (Cayman Trough) ખાતે છે, જે આશરે સમુદ્ર સપાટીથી ૭,૬૮૬ મીટર નીચે આવેલ છે. કેરેબિયન સાગર યુ.એસ.એ., મેક્સિકો, પનામા, નિકારાગુઆ, વેનેઝુએલા, હોન્ડુરાસ, ગયાના અને કોલમ્બીયાના ભૂભાગથી ઘેરાયેલ છે. પનામા દેશમાંથી પસાર થતી પનામા નહેર આ સાગરને પશ્ચિમ દિશામાં પ્રશાંત મહાસાગરને જોડે છે. કેરેબિયન સાગરમાં આવેલ જમૈકા, બાર્બાડોઝ, ડોમિનિકન રિપ્બ્લિક, ક્યુબા, બહામા અને કેયમેન ટાપુઓ તેના સમઘાત આબોહવા અને સુંદરતાને કારણે ત્યાં પ્રવાસ ઉદ્યોગ ખુબજ વિક્સેલ છે. આ વિસ્તારમાં જુન થી નવેમ્બર મહિનામા આવતા ઉષ્ણકટીબંધીય ચક્રવાતોને કારણે પાસેના દેશોમાં માલસામાન અને જીવસૃષ્ટીને ભારે નુક્શાન કરે છે. આ સાગરમાં હવાના, કિંગસ્ટન, પોર્ટ ઓફ સ્પેન, બ્રિજટાઉન, સાન્ટો ડોમિંગો, કેન્કુન અને સાન હુઆન જેવા બંદરીય શહેરો આવેલા છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:સમુદ્ર
કીર્તિ આઝાદ
કીર્તિ આઝાદ ભારત દેશના આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ રમતા ખેલાડી છે જે હાલ રમતમાંથી નિવૃત્ત થઈ ચૂક્યા છે. તેઓ ધીમી ગતિના દડાબાજ હોવા ઉપરાંત પાછલા ક્રમે આવી જોરદાર બેટીંગ પણ કરતા હતા. આ ખેલાડી એકદિવસીય ક્રિકેટ તેમ જ પાંચ દિવસની ટેસ્ટ ક્રિકેટ સ્પર્ધામાં બોલિંગ અને બેટિંગ એમ બંને ક્ષેત્રે ઘણીવાર પોતાની કાબેલિયત પુરવાર કરી ચૂક્યા છે.
તેઓ ૧૯૮૩ના વિશ્વકપમાં કપિલ દેવનાં સુકાનીપણા હેઠળ વિજયી બનેલી ભારતીય ટીમના એક સદસ્ય હતા.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:રમત શ્રેણી:ખેલાડી શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી શ્રેણી:ક્રિકેટર
બલરામપુર જિલ્લો
બલરામપુર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. બલરામપુર જિલ્લાનું મુખ્યાલય બલરામપુરમાં છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
મહોર નદી
મહોર નદી ખેડા જિલ્લાની મહત્વની નદી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
સરધારકા (તા. વાંકાનેર)
સરધારકા (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સરધારકા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાંકાનેર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ચેતન શર્મા
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
ફિરોઝાબાદ જિલ્લો
ફિરોઝાબાદ જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ફિરોઝાબાદ જિલ્લાનું મુખ્યાલય ફિરોઝાબાદમાં છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
હિમલર હેનરિક
તે ખાનગી પોલીસનું (ગેસ્ટાપોનું) નિયમન કરતાં હતા તથા તેમણે યહૂદીઓનું પદ્ધતિસર નિકંદન કાઢવાનો પ્રારંભ કર્યો હતો. ૧૯૪૩માં તે આંતરિક બાબતોના પ્રધાન બન્યા અને ૧૯૪૪માં આંતરિક દળોના કમાન્ડર-ઇન-ચીફ તરીકે નિયુક્ત થયા. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન સાથી રાજ્યો તરફથી તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી અને ૨૩ મે ૧૯૪૫ ના રોજ લૂનબર્ગ, જર્મની ખાતે તેમને આત્મહત્યા કરી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:રાજકારણી શ્રેણી:આત્મહત્યા શ્રેણી:૧૯૪૫માં મૃત્યુ શ્રેણી:૧૯૦૦માં જન્મ
ગુનાઉ (તા. લખપત)
ભૂગોળ
ગામથી અરબી સમુદ્ર માં આવેલો અખાત લગભગ ૫૦૦ મીટરના અંતરે આવેલો છે. ઉત્તર-પૂર્વમાં એક નદી આવેલી છે અને તેના સામે કાંઠે ભગોડી વાંઢ અને ગોલાઈ ગામો આવેલા છે. દક્ષિણમાં સાંધી જેટી, વાલાવારી વાંઢ, મોટી અકરી અને મધ્યમાં નવાવાસ અને રામવાળા અને ઉત્તર મધ્યમાં મોટી બેર અને મણિયારો ગઢ ગામો આવેલા છે. પશ્ચિમે ઉત્તર પૂર્વમાં એક આવેલી નદી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
દેવ પ્રયાગ
દેવપ્રયાગ ભારત દેશના ઉત્તરાખંડ રાજ્યમાં આવેલું એક નગર અને પ્રખ્યાત યાત્રાસ્થળ છે. તે અલકનંદા અને ભાગીરથી નદીઓના સંગમ પર સ્થિત છે. આ સંગમસ્થળ પછી આ નદી સૌ પ્રથમ ગંગા તરીકે ઓળખાય છે. અહીં શ્રી રઘુનાથજી મંદિર છે, જ્યાં હિન્દુ યાત્રાળુઓ દર્શન માટે ભારતના ખૂણેખૂણેથી આવે છે. તે તેહરી ખાતેથી ૧૮ માઈલનાં અંતરે દક્ષિણ-અગ્નિ દિશામાં સ્થિત છે. પ્રાચીન હિન્દુ મંદિરને કારણે આ સ્થળનું ખાસ મહત્વ છે. નદીઓનો સંગમ થતો હોવાને કારણે તિર્થરાજ પ્રયાગની માફક આ સ્થળનું નામકરણ પણ પ્રયાગ તરીકે થયેલ છે.
દેવ પ્રયાગ ખાતે સંગમ સ્થળ દરિયાઈ સપાટીથી ૧૫૦૦ ફૂટ ઊંચાઈ પર સ્થિત છે અને નગરની સરેરાશ ઊંચાઈ ૨૭૨૩ ફૂટ જેટલી છે. નજીકના મુખ્ય શહેર ઋષિકેશ ખાતેથી સડક માર્ગ દ્વારા આ સ્થળ ૭૦ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે. આ સ્થળ ઉત્તરાખંડ રાજ્યના 'પંચ પ્રયાગ' પૈકીનું એક ગણાય છે. એમ કહેવાય છે કે જ્યારે રાજા ભગીરથે ગંગાજીને પૃથ્વી પર ઉતરવા માટે સમજાવી લીધા પછી ૩૩ કોટિ દેવતાઓ પણ ગંગાજી સાથે સ્વર્ગમાંથી ઉતર્યા હતા. પછી તેઓ દેવ પ્રયાગ ખાતે રહ્યા હતા, જે ગંગા નદીની જન્મ ભૂમિ છે. ભાગીરથી અને અલકનંદા નદીઓના સંગમ પછી આ પવિત્ર નદી ગંગા અહીંથી ઉદ્‌ભવે છે અને અહીં જ પ્રથમ વાર આ નદી ગંગા નામથી ઓળખાય છે.
ગઢવાલ પ્રદેશમાં ભાગીરથી નદી સાસુ અને અલકનંદા નદી વહુ કહેવાય છે. અહીંના મુખ્ય આકર્ષણમાં સંગમસ્થળ ઉપરાંત એક શિવ મંદિર અને રઘુનાથ મંદિર છે, જે રઘુનાથ મંદિર દ્રવિડ શૈલીમાં નિર્મિત છે. દેવપ્રયાગ પ્રાકૃતિક સંપદાથી પરિપૂર્ણ છે. અહીંની સુંદરતા અનન્ય છે. નજીકમાં દંડા નાગરાજ મંદિર અને ચંદ્રવદની મંદિર પણ દર્શનીય છે. દેવ પ્રયાગને 'સુદર્શન ક્ષેત્ર' પણ કહેવામાં આવે છે. અહીં કાગડા જોવા મળતા નથી, જે એક આશ્ચર્ય છે.
ભૂગોળ અને વસ્તી
right|thumb|240x240px|ડાબી બાજુ અલકનંદા અને જમણી બાજુ ભાગીરથી નદીનો દેવ પ્રયાગ ખાતે સંગમ થાય છે અને અહીંથી આ નદી 'ગંગા નદી' તરીકે ઓળખાય છે. અલકનંદા નદી, ઉત્તરાખંડના સતોપથ હિમખંડ અને ભાગીરથી નદી ગંગોત્રી હિમખંડમાંથી નીકળી અહીં સુધી પહોંચે છે. અહીંની સરેરાશ ઊંચાઇ 830 m છે. ૨૦૧૧ના વર્ષની ભારતીય વસ્તી ગણતરી મુજબ દેવપ્રયાગની કુલ વસ્તી ૨૧૫૨ છે.
આ નગર બદ્રીનાથ ધામના પંડાઓનું પણ નિવાસ સ્થાન છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ શ્રેણી:યાત્રાધામ
ફાસ્ટ ટૅગ
thumb|ફાસ્ટ ટૅગનું પ્રતિક. ફાસ્ટ ટૅગ એ ભારતમાં એક વીજાણુવિષયક માર્ગ-કર ઉઘરાવવાની પ્રણાલી છે, જે ભારતના નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી (એનએચએઆઈ) દ્વારા સંચાલિત છે. તે તેની સાથે સંકલિત અગાઉ થી ચૂકવેલ ખાતા માંથી અથવા બચત ખાતામાંથી સીધા જ કર ચૂકવવા માટે રેડિયો ફ્રીક્વન્સી આઇડેન્ટિફિકેશન (આરએફઆઈડી) તકનીકનો ઉપયોગ કરે છે.
તે વાહનની ગાડી ચલાવનારની સામેનો કાચ પર હોય છે અને કર ચૂકવણી વાહન અટકાવ્યા વિના ટોલ પ્લાઝા દ્વારા વાહન ચલાવવા માટે સક્ષમ બનાવે છે. આ સત્તાવાર ટેગ જારી કરનાર અથવા ભાગ લેતી બેંકો પાસેથી ખરીદી શકાય છે અને જો તે પ્રીપેઇડ એકાઉન્ટ સાથે જોડાયેલ છે, તો રિચાર્જ કરવું અથવા ટોપ-અપ આવશ્યકતા મુજબ હોઈ શકે છે. એનએચએઆઈ મુજબ, ફેસ્ટાગની અમર્યાદિત માન્યતા છે. કેટલાક ટોલ પ્લાઝા પર સમર્પિત લેન એફ.એસ.એફ.ટેગ માટે બનાવવામાં આવ્યા છે.
જાન્યુઆરી ૨૦૧૯ માં, સરકાર દ્વારા સંચાલિત ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ આઇઓસી, બીપીસીએલ અને એચપીસીએલે પેટ્રોલ પમ્પ્સ પર ખરીદી કરવા માટે ફાસ્ટ ટૅગના ઉપયોગને સક્ષમ કરવાના એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૯ સુધીમાં, ફાસ્ટ ટૅગ લેન ૫૦૦ થી વધુ રાષ્ટ્રીય અને રાજ્ય ધોરીમાર્ગો પર ઉપલબ્ધ છે અને ૫૪.૬ લાખ થી થી વધુ ગાડીઓ ફાસ્ટ ટૅગથી સજ્જ છે.
બિજનૌર જિલ્લો
બિજનૌર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. બિજનૌર જિલ્લાનું મુખ્યાલય બિજનૌરમાં છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
વિશ્વ બિલાડી દિવસ
વિશ્વ બિલાડી દિવસ દર વર્ષે ૮ ઓગસ્ટના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. ઇન્ટરનેશનલ ફંડ ફોર એનિમલ વેલ્ફેર સંસ્થા દ્વારા તેની શરૂઆત ૨૦૦૨માં થઇ હતી.
વિશ્વ બિલાડી દિવસની લોકપ્રિયતા સમગ્ર વિશ્વમાં વધી રહી છે. મોટા ભાગના દેશો હવે ૮મી ઓગસ્ટે આ બિનસત્તાવાર તહેવાર દિવસની ઉજવણીઓ કરે છે, જ્યારે રશિયા ૧ માર્ચ ના રોજ રાષ્ટ્રીય બિલાડી દિવસ ઉજવે છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકા પોતાનો રાષ્ટ્રીય બિલાડી દિવસ ૨૯ ઓક્ટોબરના રોજ ઉજવે છે.
thumb|યુ.એસ.એ. અને કેનેડામાં બિલાડી દિવસ બિલાડીઓના રક્ષણ અને તેમને દત્તક લેવા માટે ઉજવાય છે. વિશ્વ બિલાડી દિવસ બિલાડીઓ વિશે જાગૃતિ લાવવા અને તેમને મદદ અને તેમનું રક્ષણ કરવાની રીતો વિશે શીખવાનો દિવસ છે. ૨૨ ફેબ્રુઆરીએ પણ બિલાડીનો દિવસ ઉજવાય છે, અને તેનો ઉદ્ભવ જાપાનમાં થયો હતો અને ઇન્ટરનેટ પર સોશિયલ મિડિયામાં અત્યંત લોકપ્રિય બન્યો હતો જેમાં લોકો પોતાની બિલાડીઓની છબીઓ અને વિડિયો વહેંચે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
અંબારડી (તા. ખંભાળિયા)
અંબારડી (તા. ખંભાળિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા ખંભાળિયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અંબારડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખંભાળિયા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ઇન્ટરનેશનલ સ્ટાન્ડર્ડ બુક નંબર
thumb|right|10 સંખ્યા ધરાવતો ISBN ક્રમાંક અને સંબંધિત EAN-13 ક્રમ. ઇન્ટરનેશનલ સ્ટાન્ડર્ડ બુક નંબર (ISBN) એ પુસ્તકોની ઓળખ માટે દસ આંકડાનો બનેલો વ્યવસાયિક ઐક્ય ક્રમાંક (માનાંક) છે. આ માનાંકને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉપયોગ માટે પ્રસ્તાવિત તથા ઓક્ટોબર ૧૯૬૯ના પૂર્ણ અધિવેશનમાં સ્વીકૃત કરવામાં આવ્યો હતો. ૧૯૭૦માં બધા જ સંગઠનો દ્વારા તેના ઉપયોગ માટે પરિપત્ર પ્રસાર કરવામાં આવ્યો હતો.
આ માનાંક પુસ્તક ક્રમાંકને આધારે પ્રત્યેક નવીન પુસ્તકને તેના મુદ્રણની સાથે સાથે જ એક ઓળખ આંકડો પ્રદાન કરવામાં આવે છે. તેમાં દશ આંકડા (૦ થી ૯) હોય છે. આ દશ આંકડાઓનો ઉપયોગ ચાર ઘટકોની અભિવ્યક્તિ માટે કરવામાં આવે છે. પ્રથમ ઘટકમાં પુસ્તકનો દેશ, ભાગ અથવા અન્ય સુવિધાજનક એકમને દાખલ કરવામાં આવે છે જેને Graph Identifier. બીજા ઘટકમાં પ્રકાશક (Publisher Identifier), ત્રીજામાં શીર્ષક તથા આવૃત્તિ (Title Identifier) અને ચોથા ઘટકમાં નિરીક્ષણ આંકડો (check digit) હોય છે. જેને ક્ષતિથી બચવા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે. આ ક્રમાંકને હાઈફન અથવા ખાલી જગ્યા છોડીને અલગ કરી શકાય છે.
ભારતમાં ઇન્ટરનેશનલ સ્ટાન્ડર્ડ બુક નંબર પ્રદાન કરતી હોય તેવી સંસ્થાઓમાં રાજા રામમોહન રાય નેશનલ ઍજન્સી ફોર આઇ.એસ.બી.એન અને મીનીસ્ટ્રી ઑફ હ્યુમન રિસોર્સ ડેવલપમેન્ટ, ગવર્નમેન્ટ ઑફ ઈન્ડીયાનો સમાવેશ થાય છે.
રોજર બિન્ની
રોજર બિન્ની ભારત દેશનો આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ રમતા ખેલાડી છે, કે જે હાલ રમતમાંથી નિવૃત્ત થઇ ચુક્યા છે. તેઓ મધ્યમ ગતિના ગેંદબાજ અને આક્રમક બેટધર તરીકે રમતા હતા. આ ખેલાડી એકદિવસીય ક્રિકેટ સ્પર્ધા તેમ જ પાંચ દિવસની ટેસ્ટ ક્રિકેટ સ્પર્ધામાં બોલિંગ અને બેટિંગ એમ બંને ક્ષેત્રે ઘણીવાર પોતાની કાબેલિયત પુરવાર કરી ચુક્યા છે.
તેઓ વિશ્વકપ ૧૯૮૩માં કપિલ દેવના સુકાનીપણા હેઠળ વિજયી બનેલી ભારતીય ટીમના એક સદસ્ય હતા.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:રમત શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
નાનપુરા પારસી લાયબ્રેરી
નાનપુરા પારસી લાયબ્રેરી અને વાંચન ખંડ ‍(Nanpura Parsi Library and Reading Room) ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સુરત શહેરનું સૌથી જૂનું સાર્વજનિક પુસ્તકાલય છે, જે પહેલાં પારસી સંસ્કૃતિ સંબંધિત પુસ્તકોના મોટા સંગ્રહ માટે પ્રસિદ્ધ હતી.
પુસ્તકાલયની વાંચન પ્રવૃત્તિમાં ઘટતા જતા રસને કારણે આ લાઇબ્રેરી ક્રમશ: બંધ કરવામાં આવી છે. આ પુસ્તકાલયમાં સમાવિષ્ટ પુસ્તકો નવસારી, મુંબઈ તેમ જ અન્ય સુરત પારસી પંચાયતના નિયંત્રણ હેઠળનાં પુસ્તકાલયોને મોકલવામાં આવ્યાં હતાં.
માનવ વિકાસ સંસ્થાન ટ્રસ્ટ દ્વારા સુરત શહેરમાં અન્ય પુસ્તકાલયોનો કાર્યભાર સંભાળવામાં આવ્યો, ત્યાર પછી ૧૯૮૦ના વર્ષથી આ લાયબ્રેરી બંધ કરવામાં આવી હતી. અહીં હવે માત્ર સાપ્તાહિક, સામાયિકો તેમ જ સમાચારપત્રો અંગ્રેજી, ગુજરાતી અને હિન્દી ભાષાઓમાં વાંચવા મળે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:સુરત શહેર
એકલવ્ય અવોર્ડ
એકલવ્ય એવોર્ડ આંતરરાષ્ટ્રીયકક્ષાએ માન્ય ફેડરેશન ઘ્વારા યોજાતી સ્પર્ધામાં પ્રથમ, દ્રિતીય કે તૃતીય સ્થાન મેળવી વિજેતા થનાર ગુજરાત રાજ્યના ખેલાડીને આપવામાં આવે છે.
આ પુરસ્કારની રાશિ રૂા. ૧.૦૦ લાખ હોય છે.
શ્રેણી:પારિતોષિકો
મોટી ચિચણો
મોટી ચિચણો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી ચિચણો ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
સીતાપુર જિલ્લો
સીતાપુર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. સીતાપુર જિલ્લાનું મુખ્યાલય સીતાપુરમાં છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
શાહજહાંપુર જિલ્લો
શાહજહાંપુર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. શાહજહાંપુર જિલ્લાનું મુખ્યાલય શાહજહાંપુરમાં છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
રસિક શાહ
રસિક શાહ (૧૨ ઓગસ્ટ ૧૯૨૨, મુંબઈ - ૫ ઓક્ટોબર ૨૦૧૬), એક ગુજરાતી લેખક હતા. ફિલસૂફી, મનોવિજ્ઞાન, ગણિત, શિક્ષણ અને ભાષા પર લખાયેલા નિબંધોનો સંગ્રહ તેમના પુસ્તક અંત આરંભ (ભાગ ૧, ૨) માટે તેમને ૨૦૧૫નો સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર મળ્યો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૨૨માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૬માં મૃત્યુ
ચારધામ
ચારધામ એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે. આ શબ્દ પરથી લેખ શોધનાર વ્યક્તિ નીચેનામાંથી કોઈ પણ વિષય પર આ શિર્ષક હેઠળ લેખ શોધવાનો પ્રયત્ન કરતી હોય. ચારધામ શબ્દ સાથે નીચેના પાનાઓ સંકળાયેલા છે:
સમથેરવા (તા. વાંકાનેર)
સમથેરવા (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સમથેરવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાંકાનેર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
અજય જાડેજા
thumb|અજય જાડેજા અજય જાડેજા ભારત દેશનો ગુજરાતી આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ રમતો ખેલાડી છે, કે જે હાલ રમતમાંથી નિવૃત્ત થઇ ચુક્યા છે. તેઓ મધ્યમ ક્રમાંકના બેટધર તથા જમણેરી ધીમી ગતિના ગોલંદાજ તરીકે ટીમમાં સામેલ થયા હતા.આ ખેલાડી એકદિવસીય ક્રિકેટ સ્પર્ધા તેમ જ પાંચ દિવસની ટેસ્ટ ક્રિકેટ સ્પર્ધામાં બોલિંગ અને બેટિંગ એમ બંને ક્ષેત્રે ઘણીવાર પોતાની કાબેલિયત પુરવાર કરી ચુક્યા છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી: ખેલાડી શ્રેણી:ક્રિકેટર શ્રેણી:રમત શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
રવિ શાસ્ત્રી
રવિ શાસ્ત્રી ભારત દેશનો મરાઠી આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ રમતો ખેલાડી છે, કે જે હાલ રમતમાંથી નિવૃત્ત થઇ ચુક્યા છે. આ ખેલાડી એકદિવસીય ક્રિકેટ સ્પર્ધા તેમ જ પાંચ દિવસની ટેસ્ટ ક્રિકેટ સ્પર્ધામાં બોલિંગ અને બેટિંગ એમ બંને ક્ષેત્રે ઘણીવાર પોતાની કાબેલિયત પુરવાર કરી ચુક્યા છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
ગાજિયાબાદ જિલ્લો
ગાજિયાબાદ જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. વહીવટી દૃષ્ટિએ આ જિલ્લાનો સમાવેશ મેરઠ પ્રાંતમાં કરવામાં આવેલ છે. ગાજિયાબાદ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ગાજિયાબાદ શહેરમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
સેવાલિયા (તા. ગળતેશ્વર)
સેવાલિયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગળતેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સેવાલિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલીં, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગળતેશ્વર તાલુકો
ઇસ્લામના ઉદ્ભવ પૂર્વેનાં અરબ જગતના ધર્મો
thumb|[[:en:Alabaster|Alabaster, Yemen થી મળી આવેલા પૂતળાઓ, જે હાલમાં Rome ના National Museum of Oriental Art ખાતે રાખેલ છે. ]] ઇસ્લામના ઉદ્ભવ પૂર્વેનાં અરબ જગતમાં વિવિધ સ્થાનિક એનીમીસ્ટીક-બહુઇશ્વરવાદ આધારીત માન્યતાઓની સાથે સાથે ખ્રીસ્તી, યહુદી, મન્ડેઇઝમ અને ઇરાનીયન ઝર્થુસ્ત, મીથરીઝમ અને પર્શિયન મનીચેઇઝમ જેવા ધર્મો વ્યાપ્ત હતાં. ઇસ્લામના ઉદ્ભવ પૂર્વેનાં અરબ જગતમાં વિવિધ દેવી-દેવતાઓ અને આત્માઓના પુજન પર આધારીત બહુઇશ્વરવાદ પ્રબળ હતો. હુબલ, દેવી અલ-લાત, દેવી અલ-ઉઝા અને દેવી મનત સહિતના વિવિધ દેવી-દેવતાઓની ઉપાસના મક્કાના કાબા સહિતના મંદિરો અને દેવળોમાં કરવામાં આવતી હતી. દેવતાઓનું પુજન કરવામાં આવતું, તેમને વિવિધ ધાર્મિક વિધિઓ જેમકે યાત્રાઓ કરીને, ભવિષ્યકથન સાથે સાથે બલીઓ ચઢાવીને મનાવવામાં આવતાં હતાં. મક્કાના ધર્મમાં અલ્લાહની ભૂમિકા અંગેના વિવિધ સિધ્ધાંતો પ્રવર્તતા હતાં. ઘણા ભૌતિક વર્ણનો પ્રમાણેના મૂર્તિ સ્વરૂપે ઇશ્વરો ઇસ્લામના ઉદ્ભવ પૂર્વેના મક્કા આસપાસના વિસ્તારમાં ખાસ કરીને કાબાની આસપાસ મળી આવેલ છે. જે લગભગ 360 જેટલા હોવાનું માનવામાં આવે છે.
અન્ય ધર્મોનું ઓછા વધતા પ્રમાણમાં પ્રતિનિધિત્વ જોવા મળતું હતું. પડોશમાં આવેલ રોમન, અક્સુમાઇટ અને સાસાનીયન સામ્રાજ્યોના પ્રભાવના કારણે ઉત્તર-પશ્ચિમ, ઉત્તર-પૂર્વ અને દક્ષીણ અરેબીયામાં ખ્રીસ્તી કૉમ્યુનીટી જોવા મળતી હતી. ખ્રીસ્તી ધર્મની અસર ઓછી હતી, પરંતુ તેમણે આરબ વિશ્વમાં ધર્માંતરણો સુનિશ્ચિત કર્યા હતાં. ઉત્તર-પૂર્વ તથા પર્શિયન અખાતમાં નેસ્ટોરીએનીઝમના અપવાદ સાથે મીઆફાઇટીઝમ સ્વરૂપે ખ્રિસ્તીઓ સૌથી વધારે પ્રબળ હતા. રોમનકાળથી આ પ્રદેશ યહુદીઓના સ્થળાંતર માટેનું ગંતવ્યસ્થાન હતું, જેના કારણે સ્થાનિક ધર્માંતરીતો સાથે ડાયસ્પોરા સમૂદાયનું પ્રમાણ પણ વધ્યું હતું. આ ઉપરાંત સાસાનીયન સામ્રાજ્યના પ્રભાવથી ઇરાની ધર્મોની હાજરી પણ દ્વિપકલ્પમાં જોવા મળતી હતી. ઝર્થુસ્ત ધર્મ પૂર્વ અને દક્ષીણમાં જોવા મળતો હતો, જ્યારે મક્કામાં મનીચેઇઝમના પુરાવાઓ મળ્યા છે જ્યારે શક્યતઃ મઝદાઇઝમ પણ મક્કામાં પાળવામાં આવતો હતો.
પૃષ્ઠભૂમિ અને સ્રોત
લગભગ ચોથી સદી સુધી, અરેબિયાના લગભગ તમામ રહેવાસીઓ બહુઇશ્વરવાદી ધર્મોનું પાલન કરતા હતા. જોકે નોંધપાત્ર યહૂદી અને ખ્રિસ્તી લઘુમતીઓ પણ ઇસ્લામ ઉદ્ભવ પૂર્વના અરેબિયામાં વિકસિત થઈ હતી, ઇસ્લામ ઉદ્ભવ પૂર્વના અરેબિયામાં બહુઇશ્વરવાદ એક પ્રબળ માન્યતા તરીકે રહેલ હતી.
ઇસ્લામ ઉદ્ભવ પૂર્વેના અરબી ધર્મો અને પંથોને લગતી જાણકારી આપતા સમકાલીન સ્ત્રોતો ખૂબજ ઓછા પ્રમાણમાં મળી આવે છે, આ સ્ત્રોતોમાં મુખ્યત્વે શિલાલેખો અને કોતરણીઓ, ઇસ્લામ પૂર્વેની કવિતાઓ, યહૂદી અને ગ્રીક સાહિત્ય જેવા બાહ્ય સ્ત્રોતો, અને આ ઉપરાંત કુરાન અને ઇસ્લામિક લખાણો જેવી મુસ્લિમ પરંપરાઓનો સમાવેશ થાય છે. એકંદરે કહી શકાય કે, માહિતી મર્યાદિત છે.
અરેબિયન બહુઇશ્વરવાદનું એક પ્રારંભિક પ્રમાણ એસારહાદોનનું વૃતાંત છે, જેમાં અતારસમૈન, નુખાય, રુલદાઉ અને આતરકુરુમાનો ઉલ્લેખ હતો. હેરોડોટસએ તેમની હિસ્ટ્રીઝમાં લખેલ છે કે આરબો ઓરોલેટટ ( ડાયોનિસસ તરીકે ઓળખાતા) અને એલિલાટ ( એફ્રોડાઇટ તરીકે ઓળખાતા )ની ઉપાસના કરતા હતા. સ્ટ્રેબોએ જણાવ્યું હતું કે આરબો ડાયોનિસસ અને ઝિયસની ઉપાસના કરે છે. ઓરીજેનએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ ડીયોનિસસ અને યુરેનીયાની ઉપાસના કરે છે.
અરબી બહુઇશ્વરવાદને લગતા મુસ્લિમ સ્ત્રોતોમાં આઠમી સદીમાં હિશમ ઇબ્ને અલ-કાલબી દ્વારા લખાયેલી બુક ઓફ આઇડોલ્સનો સમાવેશ થાય છે, સાથે સાથે યમનના ઇતિહાસકાર અલ-હસન અલ-હમદાનીના દક્ષિણ અરબી ધાર્મિક માન્યતાઓ પરના લખાણોનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેને એફ.ઇ. પીટર્સનો દાવા મુજબ ઇસ્લામ ઉદ્ભવ પૂર્વના અરેબિયામાં પાળવામાં આવતા ધર્મોનું સૌથી નોંધપાત્ર નિરૂપણ ગણવામાં આવે છે.
બુક ઓફ આઇડોલના અનુસાર, મક્કામાં સ્થાયી થયેલા અબ્રાહમના પુત્ર (ઇશ્માઇલ)ના વંશજો જે મક્કામાં સ્થાયી થયા હતાં તેઓ અન્ય પ્રદેશોમાંથી સ્થળાંતરિત થયા. તેઓ પોતાની સાથે કાબાના પવિત્ર પથ્થરો લઇ ગયા. આ પથ્થરોથી કાબાની જેમજ માળખું બાંધવામાં આવ્યું હતું. અલ-કાલબી અનુસાર, આ રીતે મૂર્તિપૂજામાં જ વધારો થયો. તેના આધારે, સંભવતઃ આરબો મૂળ પથ્થરોની પૂજા કરતા હતાં, અને પાછળથી વિદેશી પ્રભાવ હેઠળ મૂર્તિ-પૂજાને અપનાવી હતી. દેવ અને પથ્થર વચ્ચેના સંબંધ તરીકેની રજૂઆત, ત્રીજી સદીના સ્યુડો-મેલિટોનના સિરિયાક હોમીલી તરીકે ઓળખાતી કૃતિમાં મળી શકે છે, જ્યાં તેઓ ઉત્તર મેસોપોટેમીયામાં સિરિયક-વક્તાઓના મૂર્તિપૂજક વિશ્વાસનું વર્ણન કરે છે, જે મોટે ભાગે આરબ હતા.
દેવતાઓ
thumb|Nabataean baetyl એક દેવીનું નિરૂપણ, સંભવતઃ અલ ઉઝઝા. ઇસ્લામ ઉદ્ભવ પૂર્વેના અરબી ધર્મો બહુઇશ્વરવાદી હતા, જેમાં ઘણા દેવતાઓના નામ જાણીતા હતા. સામાન્ય શહેર-રાજ્યોથી લઈને જનજાતિઓના સમૂહો સુધીના રાજ્યના સ્તરે, ઔપચારિક પંથો વધુ નોંધપાત્ર હતાં. જનજાતિઓ, નગરો, કુળો, વંશ અને પરિવારોમાં પણ પોતાનાં સંપ્રદાય હતા. ક્રિશ્ચિયન જુલિયન રોબિન સૂચવે છે કે દૈવી વિશ્વની આ રચના તે સમયના સમાજને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
મોટી સંખ્યામાંના દેવતાઓને ચોક્કસ નામો પણ ન હતાં, અને તેઓને ગુણવત્તા, પરિવાર સંબંધ, અથવા સ્થાનિક સંદર્ભો "તે કોણ" અથવા "તે જે" (dhū અથવા dhāt અનુક્રમે) ના ખિતાબો દ્વારા ઓળખવામાં આવતા હતા.
વિચરતી બેડોઈન જાતીની ધાર્મિક માન્યતાઓ અને રીતભાત મક્કા જેવા નગરોમાં સ્થાયી થયેલા જાતિઓ કરતા અલગ હતા. વિમુક્ત જાતિની ધાર્મિક માન્યતામાં ફેટીશિઝ્મ, ટોટેમિઝ્મ અને મૃતક લોકોની પુજાનો સમાવેશ થતો હતો પરંતુ તે તાત્કાલિક ચિંતાઓ અને સમસ્યાઓ સાથે સંકળાયેલી હતી અને તેમાં મોટાભાગે મૃત્યુ પછીના તત્વજ્ઞાન વિષયક સવાલો ધ્યાનમાં લેવાતા ન હતા. બીજી બાજુ સ્થાયી થયેલા શહેરી આરબો દેવ- દેવતાઓના વધુ જટિલ પંથોમાં માનતા હોવાનું માનવામાં આવે છે. મક્કા અને અન્ય હેજાઝ શહેરનાં સ્થાયી રહેવાસીઓ તેમના દેવતાઓની પૂજા શહેરોના સ્થાયી દેવળોમાં કરતાં હતાં. રણવાસી આરબો તેમના ધર્મનું પાલન પોતાની રીતે કરતાં હતાં.
નિમ્ન આત્માઓ
દક્ષિણ અરેબિયામાં, mndh'tએ સમુદાયના અનામી વાલીઓ અને કુટુંબના પૂર્વજોના આત્માઓ હતાં. તેઓ તેમના પૂર્વજોના સૂર્ય તરીકે જાણીતા હતા.
ઉત્તર અરેબિયામાં ginnayeએ પાલ્મરેન "સારા અને લાભદાયી દેવતાઓ" તરીકે જાણીતા હતાં અને કદાચ તે પશ્ચિમ અને મધ્ય અરેબિયાના જીન સાથે સંબંઘિત હતાં. જિનથી વિપરીત, ginnaye મનુષ્યને નુકસાન પહોંચાડી શકતા નહીં અને તેના પર કબજો કરી શકતા ન હતાં. તે રોમન જીનીયસ સાથે સામ્યતા ધરાવે છે. સામાન્ય અરેબિયન માન્યતા અનુસાર ભવિષ્યવક્તાઓ, ઇસ્લામ ઉદ્ભવ પૂર્વેના દાર્શનિકો અને કવિઓ જિન દ્વારા પ્રેરિત હતા. જોકે, જીનનો ભય પણ હતો અને માનવામાં આવે છે કે તે વિવિધ રોગો અને માનસિક બીમારીઓ માટે જવાબદાર છે.
દુષ્ટાત્માઓ
પરોપકારી દેવતાઓ અને આત્માઓ સિવાય, દુષ્ટાત્માઓ પણ અસ્તિત્વમાં હતાં. આ આત્માઓને એપિગ્રાફિક રેકોર્ડમાં પ્રમાણિત કરવામાં આવ્યા ન હતા, પરંતુ તેમના વિશે ઇસ્લામ ઉદ્ભવ પૂર્વેની અરબી કવિતામાં સૂચવવામાં આવ્યું હતું, અને તેમના અંગેની દંતકથાઓ પછીના મુસ્લિમ લેખકો દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવી હતી.
સામાન્ય રીતે તે ghouls તરીકે ઉલ્લેખીત છે. વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર મુજબ અંગ્રેજી શબ્દ "ghoul" એ અરબી શબ્દ ghul,કે જે ghala પરથી ઉતરી આવેલ છે, જેનો અર્થ "જપ્ત કરવું" એવો થાય છે. તે સુમેરીયન galla સાથે સંબંધિત છે. કહે છે કે તેઓ કદરૂપા અને ગધેડાના જેવા પગ ધરવતા હોય છે. આરબ લોકોને જો તે મળી જાય તો નીચે જણાવ્યા મુજબનો સંપૂર્ણ દોહો બોલી જાય છે. “હે ગદર્ભ જેવા પગ ધરાવનારા, તુ દૂર જઇને ભૂંક, અમે રણના મેદાનને છોડીશું નહીં અને ક્યારેય રસ્તે ભટકીશું નહીં.”
ક્રિશ્ચિયન જુલિયન રોબિન નોંધે છે કે તમામ જાણીતા દક્ષિણ અરેબિયન દૈવીઓની હકારાત્મક અથવા રક્ષણાત્મક ભૂમિકા હતી અને દુષ્ટ શક્તિઓનો ફક્ત સંકેત આપવામાં આવ્યો હતો પરંતુ તે ક્યારેય વ્યક્ત થયા ન હતા.
અલ્લાહની ભૂમિકા
કેટલાક વિદ્વાનોનું અનુમાન છે કે મક્કા સહિતના પૂર્વ ઇસ્લામિક અરેબિયામાં, અલ્લાહને એક દેવતા માનવામાં આવતા હતાં, સંભવતઃ તે સર્જક દેવતા અથવા બહુઉશ્વરવાદી પંથોમાં સર્વોચ્ચ દેવતા હતા. અલ્લાહ શબ્દ (અરબી અલ-ઇલાહ પરથી ઉતરી આવેલ છે જેનો અર્થ "દેવ" છે)  કદાચ નામને બદલે શીર્ષક તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે. મક્કાના ધર્મમાં અલ્લાહની કલ્પના કદાચ અસ્પષ્ટ હોઇ શકે. ઇસ્લામિક સ્રોતો અનુસાર, મક્કાના લોકો અને તેમના પડોશીઓ માનતા હતા કે દેવીઓ અલ-લટ, અલ-ઉઝ્ઝા અને મનાત અલ્લાહની પુત્રીઓ છે.
ઇસ્લામ પૂર્વેના અરેબીયામાં અલ્લાહ શબ્દના પ્રાદેશિક પ્રકારો મૂર્તિપૂજક અને ખ્રિસ્તી શિલાલેખો બંનેમાં જોવા મળે છે. ઇસ્લામ પુર્વેના અરબ કવિ ઝુહૈર બિન અબી સુલ્મા (જે મુહમ્મદની પેઢી પહેલા રહેતા હતા, તેમજ ઇસ્લામ પૂર્વેના મ્હત્વના કવી)ની કવિતાઓમાં અલ્લાહના સંદર્ભો જોવા મળે છે. મુહમ્મદના પિતાનું નામ અબ્દ-અલ્લાહ હતું, જેનો અર્થ "અલ્લાહનો ચાકર" છે.
ચાર્લ્સ રસેલ કોલ્ટર અને પેટ્રિશિયા ટર્નરની ધારણાઓ અનુસાર અલ્લાહ શબ્દ પૂર્વ-ઇસ્લામિક ભગવાન Ailiah પરથી ઉતરી આવેલો હોઇ શકે છે. અને તે અલ, ઇલ, ઇલાહ અને જેહોવા સાથે સામ્યતા ધરાવે છે. તેઓએ તેમની કેટલીક લાક્ષણિકતાઓ જેમ કે અલમકહ, કહલ, શેકર, વડ્ડ અને વારખ મોટાભાગે જેવા ચંદ્ર આધારિત દેવો જેવીજ હોવાનું માન્યું હતું. આલ્ફ્રેડ ગિલાઉમ જણાવે છે કે ઇલાહ જે અલ્લાહ પરથી આવેલ છે અને પ્રાચીન બેબીલોનીયન ઇલ અથવા પ્રાચીન ઇઝરાઇલના અલ વચ્ચે જોડાણ સ્પષ્ટ નથી. વેલ્હાઉસેન જણાવે છે કે અલ્લાહ શબ્દ યહૂદી અને ખ્રિસ્તી સ્રોતોથી જાણીતો થયો હતો અને મૂર્તિપૂજક આરબો તેને પરમ દેવ તરીકે ઓળખતા હતા.વીનફ્રાઇડ કોરડાઉનને શંશય હતો કે ઈસ્લામમાં અલ્લાહનો સિધ્ધાંત ચંદ્ર દેવ સાથે જોડાયેલ હોવો જોઇએ, તેઓએ જણાવ્યુ હતું કે એક અલ્લાહ શબ્દનું સામાન્ય કાર્ય, ભગવાન માટે વપરાતા શબ્દ એલ- એલ્યોનની જેમ જ છે.
અલ-લાટ, અલ-ઉઝા અને મનત
alt=|thumb|બસ-રીલિફ: નેમેસિસ, અલ-લાટ અને સમર્પણકર્તા. પાલ્મરેન, ઇસ્વીસનની બીજી - ત્રીજી સદી. અલ-લાટ, અલ-ઉઝા અને મનત એ અરબીયામાં અનેક દેવી-દેવીઓ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા સામાન્ય નામો હતા. જી.આર. હોઉટીંગ જણાવે છે કે આધુનિક વિદ્વાનોએ વારંવાર અરેબિયન દેવીઓ અલ-લાટ, અલ-ઉઝા અને મનતના નામો ને આકાશી પદાર્થો સાથે સંકળાયેલ દેવતાઓ સાથે સાંકળ્યાં છે, ખાસ કરીને શુક્ર, મુસ્લિમ પરંપરાના બાહ્ય પુરાવા તેમજ સીરિયા, મેસોપોટેમીયા અને સિનાઇ દ્વીપકલ્પના સંબંધમાં ધ્યાન દોરે છે.
અલ્લાત ( અરબી : اللات) અથવા અલ-લાટ સમગ્ર પ્રાચીન મધ્યપૂર્વમાં વિવિધ પ્રસંગોમાં પુજાતા હતા. ઇસ્વીસન પૂર્વે 5 મી સદીમાં હેરોડોટસ  તેને એફ્રોડાઇટ (અને અન્ય બાબતમાં, તે Urania માટે)ના અરબી નામ માટે Alilat ( ગ્રીક : Ἀλιλάτ) તરીકે ઓળખે છે, જે પ્રારંભિક કાળથી જ અરેબિયામાં અલ-લાટની પૂજાના માટેના મજબૂત પુરાવા છે. અલ-ઉઝા ( અરબી : العزى)એ ફળદ્રુપતાની દેવી હતી અથવા સંભવતઃ તે પ્રેમની દેવી હતી. મનાત ( અરબી : مناة) નિયતિની દેવી હતી.
અલ-લાટનો સંપ્રદાય સીરિયા અને ઉત્તર અરેબીયામાં ફેલાયેલો હતો. Safaitic અને Hismaic શિલાલેખો દ્વારા જાણવા મળે છે કે, તે સંભવતઃ લાટ તરીકે પૂજાતી હતી. એફ.વી. વીનેટ તેના 'આઇન-એશ-શાલ્લેહ' અને લીહાયનાઇટ ના શિલાલેખો વર્ણવેલ નામ Minaean ચંદ્ર દેવ વાડ સાથે સંકળાયેલ અર્ધચંદ્રાકારના કારણે અલ-લાટને ચંદ્ર દેવતા તરીકે જુએ છે. રેને ડુસાઉડ અને ગોંઝગ્યું રીકમેન્સ તેને શુક્ર સાથે જોડે છે, જ્યારે અન્ય લોકોએ તેને સૌર દેવતા માનેલ છે. જ્હોન એફ. હિલેએ માને છે કે અલ-ઉઝા ખરેખર મક્કાના પંથોમાં એક અલગ દેવતા બનતા પહેલા અલ-લાટનું એક લક્ષણ હોઇ શકે. પાયોલા કોરેન્ટે, ડીયોનિસસને ફરીથી વર્ણવતા લખ્યું છે કે તે વનસ્પતિનો દેવ અથવા વાતાવરણીય ઘટનાના આકાશી દેવતા અને આકાશ દેવતા હોઈ શકે છે.
પૌરાણિક કથા
એફ.ઇ. પીટર્સના જણાવ્યા મુજબ, "આરબ મૂર્તિપૂજકતાની વિશેષતાઓમાંની એક, તે કેવી રીતે આવી છે, તે એક પુરાણકથાનો અભાવ છે જે દેવતાઓના મૂળ અથવા ઇતિહાસને સમજાવવા માટે સેવા આપી શકે છે." ઘણા દેવ-દેવીઓને સંજ્ઞાઓ આપેલ હોય છે, પરંતુ આ સંજ્ઞાઓને ડિકોડ કરવા માટે દંતકથાઓ અથવા કથાઓનો અભાવ છે, જે તેમને સામાન્ય રીતે બિનપરંપરાગત બનાવે છે.
અમલીકરણ
alt=|thumb|[[જૉર્ડન|જોર્ડનના પેટ્રામાં પથ્થરથી કોતરવામાં આવેલા દેવ-પત્થરો.]]
સંપ્રદાયની છબીઓ અને મૂર્તિઓ
દેવતાની સંપ્રદાયની છબીઓ મોટેભાગે એક અકારણ પથ્થર બ્લોક હતી. આ પથ્થર બ્લોક્સ માટે સૌથી સામાન્ય નામ છે, જેમ કે સેમિટિક NSB પરથી લેવામાં આવ્યું છે ( "સીધા ઊભા કરવાની"), પરંતુ અન્ય નામો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, Nabataean masgida ( "સજદા કરવાની જગ્યા") અને અરબી duwar (ના "પદાર્થ પરિભ્રમણ ", આ શબ્દ ઘણીવાર પૂર્વ ઇસ્લામિક અરબી કવિતામાં જોવા મળે છે). આ દેવ-પત્થરો સામાન્ય રીતે મુક્ત-સ્થિર સ્લેબ હતા, પરંતુ નબટાયન દેવ-પત્થરો સામાન્ય રીતે ખડકના ચહેરા પર સીધા જ કોતરવામાં આવે છે. ચહેરાના લક્ષણો પત્થર (ખાસ કરીને નબટataઆમાં), અથવા અપાર્થિવ ચિહ્નો (ખાસ કરીને દક્ષિણ અરેબિયામાં) પર લગાડવામાં આવી શકે છે. ગ્રીકો-રોમન પ્રભાવ હેઠળ, માનવશાસ્ત્રની પ્રતિમાનો ઉપયોગ તેના બદલે થઈ શકે છે.
મૂર્તિઓનું પુસ્તક બે પ્રકારની મૂર્તિઓનું વર્ણન કરે છે: મૂર્તિઓ ( સનમ ) અને છબીઓ ( વાથન ). જો કોઈ મૂર્તિ માનવ સ્વરૂપ પછી લાકડા, સોના અથવા ચાંદીની બનેલી હોય, તો તે મૂર્તિ હોત, પરંતુ જો તે મૂર્તિ પત્થરની બનેલી હોત, તો તે એક મૂર્તિ હશે.
દક્ષિણ અરેબિયામાં પ્રાણી-રૂપમાં દેવ-દેવીનું પ્રતિનિધિત્વ સામાન્ય હતું, જેમ કે હધ્રમૌતનાં દેવ સૈન, જેમ કે કાં તો સાપ અથવા બળદ સાથે લડતા ગરુડ તરીકે રજૂ થતો હતો. alt=|left|thumb|ના peristyle હોલ ઓફ માળ પ્લાન Awwam મંદિરના Ma'rib.
પવિત્ર સ્થાનો
સેક્રેડ સ્થાનો hima, હરમમાં અથવા તેમના મહરમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, અને આ સ્થળોએ અંદર, તમામ જીવંત વસ્તુઓ પુનિત ગણવામાં આવતા હતા અને હિંસા પ્રતિબંધિત કરવામાં આવી હતી. મોટાભાગના અરેબિયામાં, આ સ્થાનો ઝરણાં અને જંગલો જેવી કુદરતી લાક્ષણિકતાઓ સાથે ખુલ્લા હવા અભયારણ્યોનું સ્વરૂપ લેશે. શહેરોમાં મંદિરો હશે, જેમાં પવિત્ર વિસ્તારને દિવાલોથી બંધ કરવામાં આવશે, અને સુશોભિત માળખાં દર્શાવવામાં આવશે.
પ્રીસ્ટહૂડ અને પવિત્ર કચેરીઓ
પવિત્ર વિસ્તારોમાં મોટાભાગે કોઈ વાલી અથવા સંસ્કૃતિક સંસ્કારોનો કલાકાર હતો. આ અધિકારીઓ આ ક્ષેત્રમાં વલણ અપનાવે છે, તકોમાંનુ મેળવે છે અને ભવિષ્યકથન કરે છે. તેઓ ઘણાં નામોથી જાણીતા છે, સંભવત cultural સાંસ્કૃતિક-ભાષાકીય પસંદગીના આધારે: અફકલનો ઉપયોગ હિજાઝમાં થતો હતો, કાહિનનો ઉપયોગ સિનાઇ-નેગેવ-હિસ્મા ક્ષેત્રમાં થતો હતો, અને કુમારીનો ઉપયોગ અરમાજિક પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં થતો હતો. દક્ષિણ અરેબિયામાં, પાદરીઓનો સંદર્ભ લેવા માટે આરએસ 2 ડબલ્યુ અને એફકેએલનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો, અને અન્ય શબ્દોમાં ક્યૂન ("એડમિનિસ્ટ્રેટર") અને શ્રીટ્રેટ ("કોઈ વિશેષ દેવત્વ માટે પવિત્ર") શામેલ છે. માનવામાં આવે છે કે મુખ્ય અભયારણ્યોમાં વધુ વિશિષ્ટ સ્ટાફ છે.
યાત્રાધામો
વર્ષના ચોક્કસ સમયે પવિત્ર સ્થળોએ યાત્રા કરવામાં આવશે. મધ્ય અને ઉત્તરી અરેબિયાના પિલગ્રીમ મેળાઓને હિંસા મુક્ત નામના ચોક્કસ મહિનાઓમાં યોજવામાં આવ્યા હતા, કેટલીક પ્રવૃત્તિઓમાં વેપાર જેવા કે વિકાસ થાય છે, જોકે કેટલાક સ્થળોએ ફક્ત વિનિમયની છૂટ હતી.
દક્ષિણ અરબી તીર્થસ્થાનો
સૌથી મહત્વપૂર્ણ યાત્રા સબા ' કદાચ યાત્રા હતી Almaqah ખાતે Ma'rib (જુલાઈ આશરે), dhu-અભી મહિનામાં પરફોર્મ કર્યું હતું. બે સંદર્ભો અમરાનમાં અલમાકહ ધૂ-હિરણની યાત્રાને પુષ્ટિ આપે છે. તાલાબ રિયમની તીર્થસ્થાન તુરત પર્વત અને હડાકન ખાતેના ઝબ્યાન મંદિરમાં થઈ હતી, જ્યારે અમીર જનજાતિના દેવ ધુ-સામવીની યાત્રા યાથિલમાં થઈ હતી. સાબિયન યાત્રાધામો સિવાય સાયિનની યાત્રા શબવા ખાતે થઈ હતી.
યોસેફ મેકવાન
યોસેફ મેકવાન (જન્મ: ૨૦ ડિસેમ્બર ૧૯૪૦ – ૨૫ ડિસેમ્બર ૨૦૨૨) એ ગુજરાતી કવિ અને વિવેચક હતા. તેઓ ગુજરાતી બાળસાહિત્યમાં તેમના યોગદાન માટે પણ જાણીતા છે.
જીવન
તેમનો જન્મ ૨૦ ડિસેમ્બર ૧૯૪૦ના રોજ અમદાવાદમાં ફિલિપ અને મરિયમને ત્યાં થયો હતો. તેમનું કુટુંબ નડીઆદ નજીક આવેલા માલાવાડા ગામનું હતું. કૌટુંબિક સમસ્યાઓને કારણે તેમણે એસ.એસ.સી. પછી અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ ટ્રાન્સપોર્ટ સર્વિસમાં મદદગાર તરીકે નોકરી કરી હતી, પરંતુ તેમને ઓછું વેતન મળતું હતું, તેથી તેમણે અભ્યાસ ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય કર્યો. ૧૯૬૮માં તેમણે ગુજરાતીમાં બી.એ., ૧૯૭૦માં એમ.એ. અને ૧૯૭૫માં ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી બી.એડ. કર્યું. તેઓ બુધ સભામાં નિયમિત હાજરી આપતા રહેતા. ૧૯૬૩માં તેઓ શેઠ ચીમનલાલ નગીનદાસ વિદ્યાલય, અમદાવાદમાં શિક્ષક તરીકે જોડાયા હતા અને નિવૃત્તિ સુધી ત્યાં સેવા આપી હતી. તે ત્રણ વર્ષ સુધી વૈશાખી દ્વિમાસિક ચલાવ્યું હતું.
૨૫ ડિસેમ્બર ૨૦૨૨ના રોજ અમદાવાદ ખાતે તેમનું અવસાન થયું હતું.
સર્જન
તેમની પ્રથમ કૃતિ અરાવત સંસ્કૃતિ સામયિકમાં પ્રકાશિત થઈ હતી. સ્વાગત (૧૯૬૯) એ તેમનો પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ હતો, જેમાં સોનેટ, છાંદસ કવિતા અને ગીતનો સમાવેશ થયો હતો. તેમના અન્ય કાવ્ય સંગ્રહો સૂરજનો હાથ (૧૯૮૩), અલખના અવસર (૧૯૯૪) અને અવાજના એક્સ-રે (૨૦૦૦) છે.
કાન હોય તે સાંભળે (૨૦૦૧) અને સંવેદના સળ ને વળ (૨૦૦૪) એ તેમના નિબંધ સંગ્રહો છે. હળવા હાથે (૧૯૯૭) તેમના રમૂજી નિબંધો છે. તેમણે વિવેચન પણ કર્યું છે જે, ક્રોસ અને કવિ (૧૯૮૭), શબ્દગોષ્ટિ, શબ્દની આરપાર (૨૦૦૮), શબ્દને અજવાળે (૨૦૦૭) અને શબ્દસહવાસ (૨૦૦૮)માં પ્રકાશિત થયું છે. સ્ત્રોતસંહિતા (૧૯૮૦) તેમનો બાઇબલનો પદ્યાત્મક અનુવાદ છે, જે ગુજરાતના ચર્ચોમાં ગવાય છે.
પુરસ્કારો
તેમના પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ સ્વાગતને ગુજરાત સરકાર દ્વારા પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો હતો. તેમની બાળકવિતાઓને ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી વડે પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો હતો અને બાળવાર્તાઓને ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ વડે પુરસ્કૃત કરાઇ હતી. ૧૯૮૩માં તેમને સૂરજનો હાથ માટે જયંત પાઠક કવિતા પુરસ્કાર મળ્યો હતો. ૨૦૧૩માં તેમને કુમાર સુવર્ણ ચંદ્રક મળ્યો હતો.
અંગત જીવન
તેણે બે વાર લગ્ન કર્યા છે; ૧૯૬૦-૬૭ માં અને ૧૯૭૩માં સબિના ઉર્ફે સુરભી સાથે. તેમને બે સંતાનો હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૪૦માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૨૨માં મૃત્યુ શ્રેણી:કુમાર સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
યુનિવર્સિટી ગ્રંથ નિર્માણ બોર્ડ
આ સંસ્થા યુનિવર્સિટી કક્ષાએ ચાલતા વિવિધ કક્ષાના વિવિધ વિદ્યાશાખાના અભ્યાસક્રમોને અનુરૂપ સંદર્ભગ્રંથો તૈયાર કરવાનું કામ કરે છે. આ સંદર્ભગ્રંથો જે તે વિદ્યાશાખાના તજજ્ઞો દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ ગ્રંથો વિદ્યાર્થીઓ માટે તૈયાર કરાતા હોઈ તેની કિંમત ઓછી રાખવામાં આવે છે.
ઈશ્વરભાઈ પટેલે આ સંસ્થાના પ્રમુખ તરીકે સેવાઓ આપી હતી.
મૈનપુરી જિલ્લો
મૈનપુરી જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. મૈનપુરી જિલ્લાનું મુખ્યાલય મૈનપુરીમાં છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
મારુતિ સુઝુકી
મારુતિ સુઝુકી ઈન્ડિયા લિમિટેડ (मारुति सुज़ूकी इंडिया लिमिटेड), જાપાનની સુઝુકી મોટર કોર્પોરેશનની આંશિક ભાગીદાર પેટા કંપની છે જે ભારતની સૌથી મોટી મુસાફર (પેસેન્જર) કાર કંપની છે, અને સ્થાનિક કાર બજારમાં 45%થી વધારે હિસ્સેદારી ધરાવે છે. આ કંપની પ્રારંભિક સ્તરની મારુતિ 800 અને અલ્ટોથી હેચબેક રિટ્ઝ, એ-સ્ટાર, સ્વીફ્ટ, વેગન-આર, એસ્ટિલો અને સેડન કારમાં ડિઝાયર, એસએક્સ4 (SX4) તેમજ સ્પોર્ટ્સ યુટિલિટી વ્હીકલ ગ્રાન્ડ વિટારા જેવી કારની શ્રેણી ઉપલબ્ધ કરાવે છે.
એક મિલિયન કરતા વધારે કારનું મોટાપાયે ઉત્પાદન અને વેચાણ કરનાર તે ભારતની પ્રથમ કંપની હતી. ભારતમાં ઓટોમોબાઈલ ક્રાંતિ લાવવા માટે આ કંપનીને મોટો શ્રેય આપવામાં આવે છે. તે ભારતીય બજારમાં આગેવાન તરીકે ઓળખાય છે અને 17 સપ્ટેમ્બર 2007ના રોજ તેનું નામ મારુતિ ઉદ્યોગ લિમિટેડ માંથી બદલીને મારુતિ સુઝુકી ઈન્ડિયા લિમિટેડ કરવામાં આવ્યું હતું. કંપનીનું વડુમથક દિલ્હીમાં છે.
ટૂંકી રૂપરેખા
મારુતિ સુઝુકી ભારતની પ્રથમ ક્રમની અગ્રણી મોટરગાડી નિર્માતા કંપની છે અને કાર ક્ષેત્રે, વેચાયેલા વાહનોની સંખ્યા અને કમાણી બંને રીતે બજારમાં અગ્રેસર છે. તાજેતરના સમય સુધી, કંપનીનો 18.28% ટકા હિસ્સો ભારત સરકારની માલિકીનો હતો, અને 54.2% હિસ્સો જાપાનની સુઝુકીની માલિકીનો હતો. ભાજપના વડપણ હેઠળની સરકાર 2003ના જૂન મહિનામાં કંપનીના 25% હિસ્સા માટે ઈનિશયલ પબ્લિક ઓફરિંગ (પ્રારંભિક જાહેર પ્રસ્તાવ) લાવી હતી. 10 મે 2007ના રોજ, ભારત સરકારે તેના તમામ શેર ભારતીય નાણાકીય સંસ્થાનોને વેચી દીધા હતા. આ સાથે, મારુતિ ઉદ્યોગમાં ભારત સરકારની વધુ હિસ્સેદારી નહોતી રહી.
મારુતિ ઉદ્યોગ લિમિટેડ (એમયુએલ (MUL)) ની સ્થાપના 1981ના ફેબ્રુઆરી મહિનામાં કરવામાં આવી હતી, જોકે તેમ છતા તેનુ વાસ્તવિક ઉત્પાદન 1983માં મારુતિ 800 સાથે શરૂ થઈ શક્યું હતું, જે ગાડી સુઝુકી અલ્ટો કેઈ કાર પર આધારિત હતી, જે તે સમયે ભારતમાં ઉપલબ્ધ એકમાત્ર આધુનિક ગાડી હતી, તેમના હરીફો માત્ર - હિન્દુસ્તાન એમ્બેસેડર અને પ્રિમિયર પદ્મિની હતા જે બંને તે વખતે 25 વર્ષ જૂના હતા. 2004 સુધીમાં, મારુતિ સુઝુકીએ 5 મિલિયનથી વધારે વાહનોનું ઉત્પાદન કરી નાખ્યું હતું. મારુતિ સુઝુકીનું વેચાણ ભારત અને કેટલાક અન્ય દેશોમાં નિકાસ ઓર્ડરના આધારે થાય છે. મારુતિ સુઝુકીની જેવા જ મોડેલો (પરંતુ મારુતિ ઉદ્યોગ દ્વારા ઉત્પાદિત નહીં) સુઝુકી મોટર કોર્પોરેશન દ્વારા વેચવામાં આવે છે અને પાકિસ્તાન તેમજ અન્ય દક્ષિણ એશિયાના દેશોમાં તેનું ઉત્પાદન થાય છે.
આ કંપની દર વર્ષે 50,000થી વધુ કારની નિકાસ કરે છે અને ભારતમાં દર વર્ષે 730,000થી વધારે કારોના વેચાણ સાથે ખૂબ જ મોટુ સ્થાનિક બજાર ધરાવે છે. મારુતિ 800, 2004 સુધી, ભારતની અત્યાર સુધી સૌથી વધુ વેચાતી નાની ગાડી હતી અને તે 1983માં રજૂ થઈ હતી. સમગ્ર વિશ્વમાં અત્યાર સુધીમાં આ કારના એક મિલિયનથી વધારે યુનિટ વેચાઈ ચુક્યા છે. હાલમાં, મારુતિ સુઝુકી અલ્ટો વેચાણના ચાર્ટમાં સૌથી ટોચે છે અને મારુતિ સુઝુકી સ્વીફ્ટ એ2 (A2) વિભાગમાં સૌથી વધારે વેચાય છે.
તેના ઉત્પાદન એકમો ગુડગાંવ અને દિલ્હીની દક્ષિણે માનેસર, એમ બે સ્થળે ઉભા કરાયેલા છે. મારુતિ સુઝુકીની ગુડગાંડ ખાતેની સુવિધામાં વાર્ષિક 350,000 યુનિટનું ઉત્પાદન કરવાની સ્થાપિત ક્ષમતા છે. માનેસર ખાતેની સુવિધા ફેબ્રુઆરી 2007માં શરૂ કરવામાં આવી હતી જ્યાં વાર્ષિક 100,000 યુનિટ તૈયાર કરવાની ક્ષમતા વાળો વાહન એસેમ્બલ (જોડવા)નો પ્લાન્ટ છે અને ડીઝલ એન્જિન પ્લાન્ટ પણ છે જે વાર્ષિક 100,000 એન્જિન અને ટ્રાન્સમિશન્સની ક્ષમતા ધરાવે છે. માનેસર અને ગુડગાંવ સુવિધાઓ મળીને વાર્ષિક 700,000થી વધારે યુનિટના ઉત્પાદનની ક્ષમતા ધરાવે છે.
ભારતમાં વેચાતી કુલ કારમાં અડધાથી વધારે મારુતિ સુઝુકી કારો હોય છે. આ કંપની જાપાનની સુઝુકી મોટર કોર્પોરેશનની પેટા કંપની છે, જે મારુતિ સુઝુકીમાં 54.2 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. બાકીના હિસ્સાની માલિકી જાહેરજનતા અને નાણાંકીય સંસ્થાનોની છે. આ કંપની ભારતમાં બૉમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જમાં સૂચિબદ્ધ છે.
2007-08 દરિમયાન, મારુતિ સુઝુકીએ 764,842 કારો વેચી હતી જેમાંથી 53,024ની નિકાસ કરવામાં આવી હતી. 14 ડિસેમ્બર 1983ના રોજ મારુતિ સુઝુકીની પ્રથમ કાર બજારમાં આવી ત્યારથી અત્યાર સુધીમાં કંપનીની કુલ છ મિલિયનથી વધારે કારો ભારતીય માર્ગો પર દોડી રહી છે.
મારુતી સુઝુકી 15 મોડેલમાં ઉપલબ્ધ છે, મારુતિ 800, અલ્ટો, વેગનઆર, એસ્ટિલો, એ-સ્ટાર, રીટ્ઝ, સ્વીફ્ટ, સ્વીફ્ટ ડિઝાયર, એસએક્સ4 (SX4), ઓમ્ની, ઈકો, જીપ્સી, ગ્રાન્ડ વિટારા. સ્વીફ્ટ, સ્વીફ્ટ ડિઝાયર, એ-સ્ટાર અને એસએક્સ4 (SX4)નું ઉત્પાદન માનેસરમાં થાય છે જ્યારે, ગ્રાન્ડ વિટારા સંપૂર્ણપણે તૈયાર થયેલા યુનિટ (સીબીયુ (CBU)) તરીકે જાપાનથી આયાત કરવામાં આવે છે, બાકીના તમામ મોડેલોનું ઉત્પાદન મારુતિ સુઝુકીના ગુડગાંવ ખાતેના પ્લાન્ટમાં કરવામાં આવે છે.
તેની જનક કંપની સુઝુકી મોટર કોર્પોરેશન, છેલ્લા ત્રણ દાયકાથી વિશ્વમાં મીની (ટૂંકી) અને કોમ્પેક્ટ (નાની) કારના બજારમાં અગ્રેસર છે. નાની કારમાં શક્તિ અને સારા પ્રદર્શનને એક સાથે ભેગા કરવાની ક્ષમતા અને, ઓછા વજનનું એન્જિન કે જે સુઘડ અને ઈંધણ સક્ષમ હોય છે તેમાં જ સુઝુકીની તકનીકી શ્રેષ્ઠતા જોવા મળે છે. ભારતનું નંબર 1 વાહન મારુતિ સુઝુકી મને નેગી સૌથી વધુ ગમે છે અંદાજે 75,000 લોકોને મારુતિ સુઝુકી અને તેની ભાગીદાર કંપનીઓમાં સીધા નોકરીએ રાખવામાં આવેલા છે. જે.ડી.પાવર એશિયા પેસિફિક દ્વારા 1999થી 2009 દરમિયાન ભારતમાં તમામ કાર નિર્માતાઓમાં ગ્રાહક સંતોષમાં તેને પ્રથમ ક્રમની કંપની તરીકે ગણાવાઈ છે.
ભાગીદાર અને સંયુક્ત સાહસો
સંજય ગાંધીની માલિકી હેઠળની મારુતિ ટેકનિકલ સર્વિસિઝ લિમિટેડ, મુશ્કેલીઓમાં ચાલતી હતી અને ફડચામાં ગઈ હતી. સંજય ગાંધીના અવસાન બાદ, ઈન્દિરા ગાંધીની સરકારે આ યોજના માટે ભાગીદાર શોધવા ભારતીય ટેકનોક્રેક્ટ્સ (તંત્રજ્ઞો)ના પ્રતિનિધિમંડળની નિયુક્તિ કરી હતી. ટોયોટા, નિસાન અને હોન્ડા સહિતની જાપાનના ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગની માંધાતા કંપનીઓ સાથે પ્રારંભિક રાઉન્ડની ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. સુઝુકી મોટર કોર્પોરેશન તે સમયે ફોર વ્હીલર ઓટોમોબાઈલ (ચાર પૈડાંની ગાડીઓ) ક્ષેત્રે નાના ખેલાડીઓમાં ગણાતી હતી અને ટુ વ્હીલર (બે પૈડાં)ના વાહનોમાં મોટો હિસ્સો ધરાવતી હતી. સુઝુકીની બોલી મહત્વહીન ગણવામાં આવી.