cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો (ભારત)
ભારતીય રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રાધિકરણ (NHAI) મોટાભાગનાં રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોના નિર્માણ, સુધારા અને દેખરેખ માટેની મધ્યવર્તી સંસ્થા છે. એ ભારત સરકારના માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય (Ministry of Road Transport and Highways) હેઠળ કામ કરે છે. રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ વિકાસ પરિયોજના (NHDP) રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોનાં પ્રબંધન અને દેખરેખ માટેનો મુખ્ય આયાસ છે. ભારતીય રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રાધિકરણ ધોરીમાર્ગોનાં નિર્માણ, વિકાસ અને કર ઉઘરાવવા (ટોલ ટેક્ષ) અર્થે અનેક વાર જાહેર-ખાનગી ભાગીદારીનો નમૂનો (મૉડલ) અમલમાં લાવે છે.
નેશનલ હાઇવે ભારતમાં તમામ રસ્તાઓનો લગભગ ૨% ભાગ ધરાવે છે, પરંતુ વર્ષ ૨૦૧૦ સુધીમાં તેમણે કુલ રોડ ટ્રાફિકના ૪૦% નું વહન કર્યું. મોટા ભાગના રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો બે લેન રસ્તા (દરેક દિશામાં એક સાથે એક વાહન પસાર થઇ શકે) ધરાવે છે, જોકે આમાનાં ઘણા માર્ગોનું ચાર,છ કે આઠ લેનમાં વિસ્તરણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોનો અમુક ભાગ ટોલ રોડ છે. વર્ષ ૨૦૧૧ સુધીમાં 30000 kmથી પણ વધારે નવા ધોરીમાર્ગો NHDPના ભાગ તરીકે આયોજન અથવા બાંધકામ હેઠળ છે. આમાં 2600 kmથી પણ વધારેના બાંધકામ હેઠળના ભારતીય એક્સપ્રેસમાર્ગોનો સમાવેશ થાય છે.
સાંપ્રત વ્યવસ્થા
ભારતમાં જુલાઈ ૨૦૧૩ સુધી તમામ મુખ્ય શહેરો અને ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પાટનગરને જોડતાં કુલ 79116 kmના રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો છે. રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો ભારતનાં કુલ રોડ નેટવર્કનો ૧.૭% ભાગ ધરાવે છે, પરંતુ રોડ ટ્રાફિકમાં ૪૦% ભાગ ધરાવે છે. મોટા ભાગના રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો બે લેન રસ્તા (દરેક દિશામાં એક સાથે એક વાહન પસાર થઇ શકે) ધરાવે છે. ઓગસ્ટ ૨૦૧૧ સુધીમાં 10000 km જેટલા ધોરીમાર્ગોનું બે લેન માંથી સાથે ચાર લેનમાં વિસ્તરણ થઇ ચુક્યું છે. માત્ર થોડા રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો સિમેન્ટ કોંક્રિટથી બાંધવામાં આવેલા છે. વર્ષ ૨૦૧૦ સુધી 19064 kmના રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો હજી પણ માત્ર એક લેન જ ધરાવે છે. હાલમાં ભારત સરકાર ડિસેમ્બર ૨૦૧૪ સુધીમાં સમગ્ર રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ તંત્રમાં બે અથવા વધારે લેનના રસ્તા હોય તેની ખાતરી સાથે કામ કરી રહી છે.
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો દેશની આર્થીક કરોડરજ્જુની રચના કરે છે, અને ઘણી વખત માર્ગની સાથેના વિસ્તારનો વિકાસ પણ સુગમ બનાવે છે. ઘણા નવા નગરો રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોની પાસે વિકસ્યા છે. રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર મોટી સંખ્યામાં નાના રેસ્ટોરાં છે જે પરંપરાગત ભારતીય ભોજન માટે જાણીતા છે, અને ટ્રક ચાલકોને આરામનો વિકલ્પ પણ આપે છે.
માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયએ એપ્રિલ ૨૦૧૦થી રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો માટે એક નવી વ્યવસ્થિત નંબર સિસ્ટમ અપનાવી છે. નવી સિસ્ટમ મુજબ પૂર્વ થી પશ્ચિમ જતા ધોરીમાર્ગોના નંબર એકી સંખ્યાથી ચાલુ થશે.અને ઉત્તર થી દક્ષિણ જતા ધોરીમાર્ગોના નંબર બેકી સંખ્યાથી ચાલુ થશે.
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોની કુલ લંબાઈ ૨0૧૨ના અંત સુધીમાં 76818 km વિસ્તારવામાં આવી છે, જે ૧૯૮૦માં 29023 km હતી. ૧ જુલાઈ, ૨૦૧૩ ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટમાં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દાખલ સોગંદનામા અનુસાર, એનડીએ સરકારના વર્ષ ૧૯૯૯ અને ૨૦૦૨ (નવમી પંચવર્ષીય યોજના) દરમિયાન 23814 km ના રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ સ્વતંત્રતા પછી કોઈ પણ પાંચ વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોનું સૌથી વધારે બાંધકામ છે.
નવા વિકાસકાર્યો
ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયી હેઠળ ભારતમાં હાઇવે સુધારાઓનો મોટા પાયે કાર્યક્રમ શરૂ થયેલ જે રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ વિકાસ પરિયોજના (NHDP) કહેવાયો. જેમાં ઉત્તર-દક્ષિણ અને પૂર્વ-પશ્ચિમ જતા અને ચાર મુખ્ય મેટ્રોપોલિટન શહેરોને (દિલ્હી, મુંબઇ, ચેન્નાઇ અને કોલકાતા) જોડતા રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોને સંપૂર્ણપણે ચતુર્માર્ગીય કરવામાં આવ્યા છે. ભારતમાં રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોના વધુ ટ્રાફિક હોય તેવા કેટલાક ભાગોને ચતુર્માર્ગીય કે ષષ્ઠર્માગીય દ્રુતગતિમાર્ગમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યા છે - ઉદાહરણ તરીકે, દિલ્હી-આગરા, દિલ્હી-જયપુર, અમદાવાદ-વડોદરા, મુંબઇ-પુણે, મુંબઇ-સુરત, બેંગલોર-મૈસુર, બેંગલોર-ચેન્નાઇ, ચેન્નાઇ-ટાડા, દિલ્હી-મેરઠ હૈદરાબાદ-વિજયવાડા અને ગુંટુર-વિજયવાડા. રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ વિકાસ પરિયોજના (NHDP)નો પાંચમો તબક્કો સ્વર્ણિમ ચતુર્ભુજના 6000 kmના બધા ધોરીમાર્ગોનું ૨૦૧૨ સુધીમાં ષષ્ઠર્માગીય રૂપાંતર કરશે.
સૌથી લાંબો રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ૭ છે. જે ઉત્તર પ્રદેશના વારાણસીથી ભારતીય મુખ્ય ભૂમિના દક્ષિણ બિંદુએ આવેલા તમિળનાડુના કન્યાકુમારી સુધીનું 2369 km અંતર આવરી લે છે. તે હૈદરાબાદ અને બેંગલોરમાંથી પસાર થાય છે. સૌથી ટૂંકો રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ૪૭A છે. જે એર્નાકુલમથી કોચી પોર્ટ સુધીનું 6 km અંતર આવરી લે છે.
દેવવર્મન
દેવવર્મન એ મૌર્ય રાજવંશનો એક શાસક હતો. તેનો શાસનકાળ ઈ.સ.પૂ. ૨૦૨-૧૯૫ નો રહ્યો. પુરાણો પ્રમાણે તે શાલીશુક્લાનો ઉત્તરાધિકારી બન્યો અને સાત વર્ષ સુધી શાસન કર્યું. તેના બાદ શતાધવાન તેનો ઉત્તરાધિકારી બન્યો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મૌર્ય રાજવંશ
બૈયાવા (તા. લખપત)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
ગુરેઝ (જમ્મુ કાશ્મીર)
ગુરેઝ અથવા ગુરેસ, જેને સ્થાનિક શીના ભાષામાં ગોરાઇ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, ભારત દેશના જમ્મુ-કાશ્મીરના બંદીપુર જિલ્લામાં આવેલું એક શહેર છે. આશરે ૮૦૦૦ ફુટ ઉંચાઈ પર વસેલું આ શહેર બરફથી ઢંકાયેલા પહાડોથી ઘેરાયેલું છે. તે ઉત્તર કાશ્મીરનો એક ભાગ છે, અને અહીં વસતા લોકો કાશ્મીરી ભાષા બોલવાને બદલે શીના ભાષા બોલે છે જે કાશ્મીરી ભાષા જેવી જ છે.
ઇતિહાસમાં ઉલ્લેખ
ઘણા ઇતિહાસકારો માને છે કે, કદાચ ગુરેઝએ જ વિસ્તાર છે જે પ્રસિદ્ધ કાશ્મીરી ઇતિહાસકાર કલ્હણ અને તેમની રાજતરંગિણી પુસ્તકમાં દરતપુર અથવા દર્દ જ્ઞાતિના લોકોનું રહેઠાણ તેવો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
શૂન્યાવકાશ
વિજ્ઞાનની સમજ પ્રમાણે પૃથ્વી ઉપર દરેક જગ્યાએ હવા અસ્તિત્વમાં હોય છે, જે સ્થળ કે પાત્ર આપણને સામાન્ય બુદ્ધિ પ્રમાણે ખાલી લાગે છે, અને વ્યવહારૂ ભાષામાં તે ખાલી તરીકે ઓળખાય છે, તે વૈજ્ઞાનિક તર્ક પ્રમાણે હવાથી ભરેલાં હોય છે. આમ, જે જગ્યા કે પાત્રમાં હવા પણ ગેરહાજર હોય તેને શૂન્યાવકાશ કે શુન્ય અવકાશ તરીકે વ્યાખ્યાઇત કરવામાં આવે છે.
એક ગેર સમજ એવી છે કે, જ્યાં ગુરુત્વાકર્ષણ બળ શૂન્ય હોય તેને જ શૂન્યાવકાશ તરીકે ઓળખાય.
વિવસ્વાન
વિવસ્વાન (विवस्वानः) એટલે સૂર્ય દેવ. પુરાણોમાં વર્ણવ્યા મૂજબ કુલ બાર આદિત્ય છે, વિવસ્વાન તે બાર પૈકીનો એક છે. એને સંજ્ઞા. રાજ્ઞી અને પ્રભા એ નામની ત્રણ સ્ત્રીઓ હતી. સંજ્ઞાથી શ્રાધ્યદેવ વૈવસ્વત મનુ, યમ અને યમુના એમ ત્રણ સંતાન થયાં હતાં. વિવસ્વાન દરેક ભાદરવા માસમાં સૂર્યમંડળાધિપતિ થાય છે છતાં સર્વ કાળ પ્રાધાન્ય એનું ગણાય છે.
શ્રેણી:દેવી દેવતા
કલ્‍યાનપુર (તા. ટંકારા)
કલ્‍યાનપુર (તા. ટંકારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ટંકારા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કલ્‍યાનપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ટંકારા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
શતાધવાન
શતાવધાન એ મૌર્ય રાજવંશનો એક શાસક હતો. તેનો શાસનકાળ ઈ.સ.પૂ. ૧૯૫–૧૮૭ નો રહ્યો.પુરાણો પ્રમાણે તે દેવવર્મનનો ઉત્તરાધિકારી બન્યો અને આઠ વર્ષ સુધી શાસન કર્યું. તેના બાદ બૃહદ્રથ મૌર્ય તેનો ઉત્તરાધિકારી બન્યો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મૌર્ય રાજવંશ
શેવડીવદર (તા. જેસર)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના જેસર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જેસર તાલુકો
થાલા
થાલા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા  વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ચિખલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. થાલા ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.
અટડો (તા. લખપત)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
સરસ્વતી તાલુકો
સરસ્વતી તાલુકો ઉત્તર ગુજરાતના પાટણ જિલ્લામાં આવેલો એક તાલુકો છે.
ઇતિહાસ
અગાઉ કામચલાઉ ધોરણે પાટણ તાલુકામાંથી અમુક ગામો છૂટા પાડીને વાગડોદ તાલુકાની રચના કરવામાં આવી હતી. તેમાં તાલુકા પંચાયત કચેરી, મામલતદાર કચેરી જેવી કચેરીઓ પણ શરૂ થઇ હતી. પરંતુ તાલુકા સંઘની રચના મુદ્દે મડાગાંઠ સર્જાતાં અને મામલો કોર્ટમાં જતાં પાછળથી અલગ તાલુકો રદ કરી દેવાયો હતો. વર્ષ ૨૦૧૨માં થયેલી જાહેરાત મુજબ વાગડોદ તાલુકો રદ કરી દેવામાં આવ્યો અને જે ગામો પહેલા આ તાલુકામાં સમાવવામાં આવ્યા હતા તે ગામો સરસ્વતી તાલુકામાં ભેળવી દેવામાં આવ્યાં.
પાટણ જિલ્લામાંથી સરસ્વતી નદીના ઉત્તર કાંઠાના તરફના ગામોને નવા બનેલા સરસ્વતી તાલુકામાં મુકવામાં આવ્યા છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પાટણ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
પશુ ટપુ (તા. દ્વારકા)
શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
જાડેજા વંશ
જાણીતાં વ્યક્તિઓ
thumb|right|જનરલ મહારાજ શ્રી રાજેન્દ્રસિંહજી
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ શ્રેણી:જ્ઞાતિ
હીરો સ્પ્લેન્ડર
હીરો સ્પ્લેન્ડર (અથવા હીરો હોન્ડા સ્પ્લેન્ડર) મોટરસાયકલોની શ્રેણી છે. જેમાં આશરે ૧૦૦ અને ૧૧૦ સી.સી. વાહન ચાલક યંત્ર છે. હીરો મૂળરૂપે જાપાની કંપની છે, જે બે પૈડાં વાળી મોટરસાઇકલ બનાવે છે. ૧૯૯૪માં હીરો સ્પ્લેન્ડર ભારતીય શાખા દ્વારા લોંચ કરવામાં આવી હતી. તે ભારતની સૌથી લોકપ્રિય મોટરસાયકલોમાં ની એક છે.
દમયંતી જોશી
દમયંતી જોશી (૫ સપ્ટેમ્બર ૧૯૨૮ – ૧૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૪) કથક નૃત્ય સ્વરૂપના જાણીતા પ્રખર પ્રતિપાદક હતા. તેઓ માનતા હતા કે કથક એ વાર્તા કહેવાની કળા છે. તેમણે ૧૯૩૦ના દાયકામાં મેડમ મેનકાની મંડળીમાં નૃત્ય કરવાની શરૂઆત કરી હતી, જેણે વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં પ્રવાસ કર્યો હતો. તેઓ જયપુર ઘરાનાના સીતારામ પ્રસાદ પાસેથી કથક શીખ્યા હતા અને ખૂબ જ નાની ઉંમરે કુશળ નૃત્યાંગના બન્યા હતા, અને બાદમાં લખનૌ ઘરાનાના અચન મહારાજ, લચ્છુ મહારાજ અને શંભુ મહારાજ પાસેથી તાલીમ લીધી હતી, આમ બંને પરંપરાઓમાંને ઝીણવટપૂર્વક આત્મસાત કરી હતી. તેઓ ૧૯૫૦ના દાયકામાં સ્વતંત્ર થયા અને ૧૯૬૦ના દાયકામાં ખ્યાતિ પ્રાપ્ત કરી, ત્યારબાદ તેઓ મુંબઈની તેમની નૃત્ય શાળામાં ગુરુ બની ગયા.
તેમને ૧૯૭૦માં પદ્મશ્રી અને ૧૯૬૮માં નૃત્ય માટે સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કાર મળ્યો હતો. તેઓ લખનઉમાં યુ.પી. કથક કેન્દ્રના નિયામક રહ્યા હતા.
પ્રારંભિક જીવન અને તાલીમ
૧૯૨૮માં મુંબઈના એક હિન્દુ પરિવારમાં જન્મેલા દમયંતી, જનરલ ડૉ.સાહેબ સિંઘ સોખે અને તેમના પત્ની લીલા સોખે (જન્મે રોય)ના ઘરે ઉછર્યા હતા. મૅડમ મેનકા તરીકે જાણીતા લીલા સોખીએ પોતાનું બાળક ગુમાવ્યું હતું અને તેણીએ જોશીને દત્તક લેવાનું નક્કી કર્યું હતું. જોશીની માતા વત્સલા જોશીએ તેમની પુત્રીને છોડી ન હતી અને તેઓ સંયુક્ત વાલી બનવા સંમત થયા હતા. પાલક માતા મેનકાની મંડળીમાં તેણી પંડિત સીતારામ પ્રસાદ પાસેથી કથક વિશે શીખી હતી. દસ વર્ષ પછી, જ્યારે તેણી ૧૫ વર્ષની હતી ત્યારે તેમણે યુરોપના મુખ્ય શહેરોમાં નૃત્ય પ્રદર્શન કર્યું હતું. સોખે પરિવારે દમયંતીની માતાને પોતાને ત્યાં નોકરીએ રાખી હતી અને જોશીએ શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. મૅડમ મેનકાના સમકાલીનોમાં શિરીન વજીફદાર પણ હતા, જેઓ પારસી સમુદાયના અગ્રણી શાસ્ત્રીય નૃત્યાંગના હતા. તેઓ મુંબઈના શ્રી રાજરાજેશ્વરી ભારત નાટ્ય કલા મંદિરના પ્રથમ વિદ્યાર્થીની હતા, જ્યાં તેમણે ગુરુ ટી. કે. મહાલિંગમ પિલ્લાઈ પાસેથી ભરતનાટ્યમ શીખ્યા હતા.
કારકિર્દી
૧૯૫૦ના દાયકાના મધ્યભાગ પછી દમયંતીએ પોતાની જાતને એક સફળ એકલ (સોલો) કથક નૃત્યાંગના તરીકે પ્રસ્થાપિત કરી, તેમણે અચન મહારાજ, લચ્છુ મહારાજ અને લખનૌ ઘરાનાના શંભુ મહારાજ તથા જયપુર ઘરાનાના ગુરુ હીરાલાલ જેવા પંડિતો પાસેથી તાલીમ લીધી. ખાસ કરીને કથક કેન્દ્ર, દિલ્હી ખાતે તેમણે શંભુ મહારાજના હાથ નીચે તાલીમ લીધી હતી. કથક નૃત્યમાં "સાડી"ને વેશભૂષા તરીકે રજૂ કરનાર તેઓ પ્રથમ વ્યક્તિ હતા.
તેમણે ઇન્દિરા કલા વિશ્વવિદ્યાલય, ખૈરગઢ અને લખનૌમાં કથક કેન્દ્રમાં કથક શીખવ્યું હતું. તેમને સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કાર (૧૯૬૮) અને પદ્મશ્રી (૧૯૭૦)થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. તેઓ બિરેશ્વર ગૌતમના પ્રશિક્ષક હતા.
તેઓ ૧૯૭૧માં ભારત સરકારના ફિલ્મ વિભાગ દ્વારા કથક પરની ડૉક્યુમેન્ટરીમાં દર્શાવવામાં આવ્યા હતા અને હુકુમત સરીન દ્વારા નિર્દેશિત "દમયંતી જોશી" નામની અન્ય એક ફિલ્મ ૧૯૭૩માં બનાવવામાં આવી હતી.
અવસાન
દમયંતી જોશીનું ૧૯ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૦૪, રવિવારના રોજ મુંબઈમાં તેમના ઘરે અવસાન થયું હતું. તેઓ બીમાર હતા અને હૃદયઘાતનો હુમલો આવ્યા પછી લગભગ એક વર્ષથી પથારીવશ હતા.
બાહ્ય કડી
શ્રેણી:ભારતીય મહિલા શાસ્ત્રીય નૃત્યાંગના શ્રેણી:૧૯૨૮માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૦૪માં મૃત્યુ
ઉશનસ્ પુરસ્કાર
ઉશનસ્ પુરસ્કાર, જે શ્રી ઉશનસ્ પારિતોષિક તરીકે પણ ઓળખાય છે, ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા આપવામાં આવતો સાહિત્યિક પુરસ્કાર છે. આ એવોર્ડનું નામ ગુજરાતી કવિ ઉશનસ્ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. પાછલા બે વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન પ્રકાશિત સૌથી ઉત્કૃષ્ટ લાંબી કથાત્મક કવિતા અથવા સોનેટની શ્રેણી લખનાર કવિને દર બે વર્ષે ઉશનસ્ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતના પુરસ્કારો
વિભૂત શાહ
વિભુત શાહ (જન્મ 23 જૂન 1933) એ ભારતના સમકાલીન ગુજરાતી નવલકથાકાર, નાટ્યકાર અને ટૂંકી વાર્તા લેખક છે.
પ્રારંભિક જીવન
વિભુત શાહનો જન્મ 23 જૂન 1933 ના રોજ નડિયાદમાં (હવે ખેડા જિલ્લામાં, ગુજરાત, ભારત ) થયો હતો. તેના પિતા ચંપકલાલ વકીલ હતા. તે ત્રણ ભાઈ-બહેનોમાં બીજા હતા. તેના ભાઈ-બહેન નવીન-મોટા ભાઇ અને આશા-બહેન છે. 1946માં તેમના પિતાનું અવસાન થયું.
તેઓ કાયદાના સ્નાતક હતા અને લાઇબ્રેરી સાયન્સમાં ડિપ્લોમા કર્યો. તેમણે ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં છવ્વીસ વર્ષ સુધી લાઈબ્રેરિયન તરીકે સેવા આપી હતી. તેમણે સાઠના દાયકાના મધ્યમાં લખવાનું શરૂ કર્યું અને ત્યારબાદ ટૂંકી વાર્તાઓ, એક અભિનય નાટકો અને નવલકથાઓના પ્રકાશિત કર્યા. તેમણે વિવિધ સંસ્થાઓ - મુખ્યત્વે સરકારી સંસ્થાઓ તરફથી તેમની લેખન કારકિર્દીના અગિયાર એવોર્ડ જીત્યા હતા. તેઓ ગુજરાતી નાટ્ય ચળવળમાં સક્રિય હતા અને રેડિયો નાટકો પણ લખતા હતા. તેમના કેટલાક નોંધપાત્ર પુસ્તકો છે અસંગાતી, અંબિયા-બહાર, કારતક કરે શ્રીંગાર અને અંગાર - અશ્લેશ.
તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ નડિયાદથી અને માધ્યમિક શિક્ષણ ખેડાથી પૂરું કર્યું. તેમણે ગુજરાત યુનિવર્સિટી, અમદાવાદની સંલગ્ન એલડી આર્ટસ કોલેજમાંથી 1956 માં અંગ્રેજી અને ગુજરાતીમાં બી.એ. કર્યું. તેમણે બરોડાની મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટીમાંથી એલ.એલ. બી. અને 1963 માં લાઇબ્રેરી સાયન્સમાં ડિપ્લોમા કર્યો. 1957માં તેઓ જામનગર ગયા અને એમપી શાહ મેડિકલ કોલેજમાં ગ્રંથાલયકાર તરીકે જોડાયા, જ્યાં તેમણે 1957 થી 1965 સુધી કામ કર્યું. તેમણે 1966 થી નિવૃત્તિ સુધી ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં મુખ્ય ગ્રંથપાલ તરીકે ફરજ બજાવી હતી.
1959 - 1968
બી.એ.ના અભ્યાસ દરમિયાન, તેઓ નિરંજન ભગત અને એસ.આર. ભટ્ટથી પ્રભાવિત હતા, જેમણે તેમને 1959 માં સમકાલીન સાહિત્યનો અભ્યાસ કરવા પ્રેરિત કર્યા. તેમજ તેમનો પ્રથમ ટૂંકી વાર્તા ધૂમસની શ્રીષ્ટી લખવાની પ્રેરણા આપી હતી. તે 1960 માં યુવાક મેગેઝિનમાં પ્રકાશિત થયું હતું. તેમણે 1960- 1963 દરમિયાન બીજી કેટલીક ટૂંકી વાર્તાઓ લખી હતી, જેમાંથી કેટલીક સ્થાનિક મેગેઝિન કુમાર અને અખબાર સંદેશમાં પ્રકાશિત થઈ હતી. બરોડાની મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટીમાંથી લાઈબ્રેરી સાયન્સના અભ્યાસ કરવા માટે 1962 થી 1963 સુધી બે વર્ષ વડોદરા ગયા ત્યારે તેમનું લેખન અટક્યું.
તેમણે ફરી ટૂંકી વાર્તાઓ લખવાની શરૂઆત કરી તેમાં 1966 -1968માં લખેલી જે કે તેઓ પાછળથી નવનીત સમર્પણ, કૃતિ, શ્રીરંગ અને રૂચી જેમ સામયિકોમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી. જામનગરની લો કોલેજમાં તે કાયદાનો અભ્યાસ કરતી વખતે, તેમણે 1965 માં અમદાવાદના રેડિયો સ્ટેશન આકાશવાણી દ્વારા શ્રેષ્ઠ રેડિયો-પ્લે સ્પર્ધા માટે પ્રથમ રેડિયો નાટક પ્રતિશોધ લખ્યું. રેડિયો નાટક એક સફળ રહ્યું હતું અને તેમણે રેડિયો સ્ટેશન માટે વર્ષોથી લગભગ એકસો જેટલા વધુ નાટકો લખ્યા, જે તેઓ નિયમિતપણે પ્રસારિત કરે છે.
1968 - 1987
વિભુત શાહનો પહેલો ટૂંકી વાર્તા સંગ્રહ ટેકરીયો પર વસંત બેઠી છે, 1968 માં પ્રકાશિત થયો હતો, જેને વિવેચકો દ્વારા ખૂબ જ પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો અને ગુજરાતી સાહિત્યમાં તેમને ઓળખ મળી હતી. તેમને 1969માં આ પુસ્તક માટે ગુજરાત સરકાર દ્વારા બીજા ક્રમાંકનું તે વર્ષનું શ્રેષ્ઠ પુસ્તકનું ઇનામ મળ્યું.1970માં તેમણે પહેલું એક- અભિનય નાટક સંગ્રહ લાલ પીરો અને વદરી લખ્યું, જેને ગુજરાત સરકાર દ્વારા બેસ્ટ વન એક્ટ પ્લેઝ કલેક્શન ઓફ ધ યરનો એવોર્ડ મળ્યો. આ પુસ્તક પાછળથી સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીમાં 1972 માં બેચલર Arફ આર્ટસના અભ્યાસક્રમ તરીકે પણ શામેલ કરવામાં આવ્યું હતું. લાલ પીરો અને વાદરીની સફળતા પછી, તેમણે 1974માં શાંતિના પક્ષી નામનો બીજો એક-અભિનય નાટક સંગ્રહ લખ્યો, જેને 1975 માં ગુજરાત સરકાર દ્વારા બેસ્ટ વન એક્ટ પ્લેઝ કલેક્શન ઓફ ધ યરનો એવોર્ડ પણ મળ્યો. 1979 માં, તેમની ત્રણ કૃત્યવાળી નાટક ભીના ભીના દંખે નાટ્યદીપ દ્વારા ઉત્પાદિત અમદાવાદમાં સફળતાપૂર્વક વીસ શો ચલાવ્યા - એ સંસ્થા તેમણે રાજ્યમાં ગુજરાતી નાટકો રજૂ કરવા માટે સ્થાપિત કરી હતી.
1988 - 2012
ટૂંકી વાર્તાઓ અને એક કૃત્ય નાટકોના વિભુતભાઈના સાહિત્યિક કાર્યની પ્રખ્યાતી અને પ્રશંસા પછી, તેમણે નવલકથાઓ લખવાનું સાહસ કર્યું. તેમની પ્રથમ નવલકથા અસંગાતી હતી, જે તેમણે 1987 - 1988 દરમિયાન લખી હતી. આ નવલકથાને ભારે સફળતા મળી હતી અને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા 1989 માં વિભુતભાઇને વર્ષની શ્રેષ્ઠ નવલકથાનો એવોર્ડ મળ્યો હતો. તેમની પ્રથમ નવલકથાની સફળતા પછી, તેમણે 1989 થી 2005 ના પાછલા વર્ષોમાં બીજી ઘણી નવલકથાઓ લખી કે જેનાથી તેમને ઓળખ મળી અને નવલકથાકાર તરીકે સમકાલીન ગુજરાતી સાહિત્યમાં તેમનું નામ સ્થાપિત થયું. આ સમયગાળા દરમિયાન તેમની નવલકથાઓમાં સપ્તપર્ણા (1989), અમાવસ્યા (1990), સંભાવના (1992), અગ્નિમેઘ (1993), અંબિયા-બહાર (1995), કારતક કરે શ્રીંગાર (2001), અંગાર-અશ્લેશ (2003) અને ના સુર ના સરગમ (2005)
આ સમયગાળા દરમિયાન, વિભુતભાઈએ 1990 અને 1992 માં અનુક્રમે મામુનીના શ્યામ ગુલાબ અને નાટ કેદાર નામના બે એક-અભિનય નાટકો સંગ્રહ પણ લખ્યા. તેમણે ફ્લાવર વાઝ (1988) અને કુંજાર (1994) ના બે ટૂંકી વાર્તા સંગ્રહ પુસ્તકો પણ લખ્યા. ફ્લાવર વાઝને 1989 માં ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા સર્વોત્તમ ટૂંકી વાર્તાઓ સંગ્રહ એવોર્ડનો પ્રથમ ઇનામ મળ્યું અને 1992 માં બેસ્ટ વન-એક્ટ પ્લે માટે મામુનીના શ્યામ ગુલાબને શ્રી બટુભાઇ ઉમરવડિયા એવોર્ડનો બીજો પુરસ્કાર મળ્યો હતો.
લાંબા વિરામ બાદ, વિભુત શાહે એપ્રિલ 2012 માં શેષ કથાચક્ર નામનો પોતાનો છેલ્લો ટૂંકી વાર્તા સંગ્રહ પ્રકાશિત કર્યો.
એવોર્ડ
લેખિત કારકિર્દી દરમિયાન વિભુત શાહે આ એવોર્ડ જીત્યા હતા
અભ્યાસક્રમોમાં સમાવેશ
1972 માં સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીમાં બેચલર ઓફ આર્ટસમાં વિભુતભાઈનો પહેલો એક-અભિનય નાટક સંગ્રહ 'લાલો પીરો અને વાદરી'ને અભ્યાસક્રમમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. 1993 માં, તેમણે આકાશવાણી રેડિયો સ્ટેશન 'ફકત પંદર મિનિટ' (ફક્ત પંદર મિનિટ) માટે લખેલું રેડિયો-નાટક, ગુજરાત માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ (જીએસઈબી), ગાંધીનગર દ્વારા દસમા ધોરણના ગુજરાતી ભાષાનો અભ્યાસક્રમ માટેના એક ટૂંકા અભ્યાસક્રમમાં પણ સમાવેશ કરાયો હતો. તે બાર વર્ષ સુધી રહ્યો.
નાટકો
1978 માં, ત્યાં એક ટેલિફિલ્મ વિભુતભાઇના પ્રથમ રેડિયો-નાટક 'પ્રતિશોધ' પર આધારિત હતી અને બાદમાં અમદાવાદની સ્થાનિક ટેલિવિઝન ચેનલ પર 'અમદાવાદ દૂરદર્શન' નામના ટેલિકાસ્ટ કરવામાં આવી હતી. વિભુતભાઇએ લખ્યું છે કે, 'જાંબલી રંગની કન્યા' (જાંબુડિયા રંગની છોકરી) નામનું બીજું ત્રણ કૃત્ય નાટક પણ 1998માં 'રંગબહાર' સંસ્થા દ્વારા અમદાવાદમાં યોજવામાં આવ્યું હતું. મુંબઇની અન્ય નેશનલ બ્લાઇન્ડ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ દ્વારા તેમની નવલકથા ‘અમાવાસ્ય’ની ઓડિઓ કેસેટ-સેટ 2004-2005માં અંધ લોકો માટે બહાર પાડવામાં આવેલી. જુલાઈ 2008 માં, વિભુત શાહની ટૂંકી વાર્તા 'માણસનું મૌન' (એક માણસનો ચહેરો) શ્રી સુરેશ દલાલ દ્વારા ઓગસ્ટ 2010 માં પ્રકાશિત તેમના સંકલન "વર્તા-વિશ્ર્વ" માં ગુજરાતીની શ્રેષ્ઠ ટૂંકી વાર્તામાંની એક વાર્તા તરીકે પસંદ કરવામાં આવી હતી.
ગુજરાતી સાહિત્યમાં અન્ય યોગદાન
તેમના ખૂબ જ સક્રિય લેખનકાળ દરમિયાન, વિભુતભાઇએ મુંબઈની આઈએનટી નાટક સંસ્થા દ્વારા અગ્રણી ગુજરાતી અખબાર ગુજરાત સમાચારોના સહયોગથી આયોજીત વન એકટ પ્લેઝ સ્પર્ધાની ન્યાયાધીશોની પેનલમાં પણ સેવા આપી હતી, જેમાં ગુજરાત કોલેજોના કલાપ્રેમી કલાકારોએ ભાગ લીધો હતો. તેમણે 1989 થી 2006 દરમિયાન ગુજરાત સમાચાર અખબાર માટેની આ સ્પર્ધાઓની ટીકાત્મક સમીક્ષાઓ પણ લખી હતી.
ગ્રંથસૂચિ
વિભુત શાહની ગ્રંથસૂચિની સંપૂર્ણ સૂચિ:
સંદર્ભ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:ચકાસણી કર્યા વગરના ભાષાંતરો
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ
thumb|સમાંતર બાજુ ચતુષ્કોણ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ એ ચતુષ્કોણનો એક પ્રકાર છે, જેમાં ઓછામાં ઓછી બે બાજુઓ સમાંતર હોય પરંતુ અસમાનછે.
સતાણા નેસ (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો શ્રેણી:નેસ
પરેવા (તા. દ્વારકા)
પરેવા (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પરેવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કુંકાવાવ
કુંકાવાવ કે મોટી કુંકાવાવ, ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા  કુંકાવાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામ પરથી તાલુકાનું નામ કુંકાવાવ પડ્યું છે, જેનું મુખ્યમક વડીયા છે.
સાહિત્યમાં ઉલ્લેખ
ઝવેરચંદ મેઘાણી રચિત લોકકથા સંગ્રહ સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ભાગ પ ની એક વાર્તા રખાવટ માં આ ગામનો ઉલ્લેખ આવે છે. તે વાર્તા અનુસાર આ ગામના એક ખેડૂતે, દેરડી તરફ પ્રવાસ કરી રહેલા, ભૂખથી પીડાતા ગોંડલના ઠાકોર સંગ્રામજીના કુંવર પથુભાને ભોજન કરાવ્યું હતું. તેના બદલામાં કુંવરે આ ગામની ચાર વાડી પટેલને ઈનામમાં આપી. પરંતુ કુંવર ભૂલી ગયા કે આ ગામ તેમના તાબામાં ન હતું. તે તેમના કાકા જગા વાળાના તાબાનું ગામ હતું. પરંતુ તેમના કાકાએ તેમના વેણની રખાવટ કરી અને કુંવરે ઈનામમાં આપેલી જમીન ખેડૂતને આપી દીધી. પોતાના ભાઈની આવી દિલેરી જોઈ ગોંડલના ઠાકોર સંગ્રામજીએ તેમની અને જગા વાળાની વચ્ચે ચાલતો પેડલા ગામની જમીનનો વિવાદ મટાડાતા તે જમીન જગા વાળાને આપી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:કુંકાવાવ તાલુકો
આશાલડી (સુજા વાંઢ) (તા. લખપત)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
બેલિઝ
બેલિઝ મધ્ય અમેરિકાના યુકાટન દ્વિપકલ્પમાં આવેલો એક સ્વતંત્ર દેશ છે. બેલિઝની રાજધાની બેલમોપાન છે.
ઇતિહાસ
ઈ.પુર્વે ૧૫૦૦ થી ઈ.સ ૩૦૦ સુધી બેલિઝમાં મય સંસ્ક્રુતીનો વિકાસ થયો હતો જે ઈ.સ ૧૦૦૦ની સાલ સુધી પ્રવર્તમાન હતી. કોલમ્બસના આગમન પછી સ્પેનિશ લોકોએ અહીં પોતાની માલિકીનો દાવો કર્યો હતો પરંતુ કબજો જમાવ્યો ન હતો. ઈ.સ ૧૬૬૮માં બ્રિટિશરોએ અહીં પોતાની વસાહત સ્થાપીને તેને પોતાનુ સંસ્થાન બનાવ્યુ હતુ જે ઇ.સ ૧૮૬૨ માં નામ બદલીને બ્રિટિશ હોન્ડુરાસ રાખ્યુ હતું. ૧૯૭૩થી તેનુ નામ બદલીને બેલિઝ તરીકે ઓળખાય છે. ૨૧મી સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૧ ના રોજ બેલિઝે બ્રિટનના આધીપત્યમાંથી મુક્ત થઈને પૂર્ણ સ્વરાજ મેળ્વ્યુ હતું.
ભૂગોળ
બેલિઝની ઉત્તરે મેક્સિકો, પષ્ચિમે અને દક્ષીણે ગ્વાટેમાલા, પૂર્વમા કેરેબિયન સાગર અને અગ્નિ ખુણે હોન્ડુરાસનો અખાત આવેલો છે. તેનો કુલ વિસ્તાર ૨૨,૯૭૦ ચોરસ કિ.મી જેટલો છે. બેલિઝનો ઉત્તર્ ભાગ દરિયાઈ મેદાનો અને દક્ષિણ ભાગ મય પર્વતોનો બનેલો છે. બેલિઝની આબોહવા ઉષ્ણકટીબંધીય પ્રકારની છે પરંતુ દરિયા કિનારાની નજીક હોવાને કારણે તાપમાન ૨૦ ડિગ્રી થી ૨૭ ડિગ્રીની વચ્ચે રહે છે. દેશના ઉત્તર ભાગમાં વાર્ષીક ૧૩૦૦ મિ.મિ અને દક્ષીણ ભાગમા ૪૫૦૦ મિ. મિ જેટલો વરસે છે. વરસોવરસ આવતા હરીકેન પ્રકારના વાવાઝોડા અહીં આર્થીક રીતે ખુબજ નુકશાન કરે છે.
ઉદ્યોગ
બેલિઝનાં અર્થતંત્રનો મુખ્ય આધાર અન્ય કેરેબિયન દેશોની જેમ પ્રવાસન ઉદ્યોગનો છે. આ ઉપરાંત કેળા, મકાઈ, ફણસ, સંતરા,પપૈયા,ચોખા અને શેરડીનો પણ પાક લેવાય્ છે. વિશાળ દરિયા કાંઠાને લીધે મત્સ્ય ઉદ્યોગ અને તેના આનુસંગીક ઉદ્યોગોનો પણ વિકાસ થયેલ છે.
વસ્તિવીષયક
દેશની અર્ધા ઉપરાંત વસ્તી સ્પેનિશ મૂળ અને સ્થાનીક મય લોકોના મિશ્રણથી બનેલી મેસ્ટીઝોની છે. આ ઉપરાંત આફ્રિકન અને યુરોપીય મૂળની મિશ્રણએવી ક્રિયોલ લોકોની પણ ઘણી વસ્તી છે.અંગ્રેજી દેશની સત્તાવાર ભાષા છે પણ ક્રિયોલ ભાષાનો ઉપયોગ લોકોમા વધારે પ્રચલીત છે. બેલિઝની મોટા ભાગની પ્રજા રોમન કેથોલીક અને પ્રોટેસ્ટંટ ખ્રિસ્તીઓની બનેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી :દેશ
નાના રામપર (તા. ટંકારા)
નાના રામપર (તા. ટંકારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ટંકારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાના રામપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સનાળા (તા. જેસર)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના જેસર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જેસર તાલુકો
સાદકપોર
સાદકપોર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા  વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ચિખલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે.સાદકપોર ગામ કાવેરી નદી ના કિનારે વસેલું છે. સાદકપોર ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દુધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.
પગર કડો (તા. દ્વારકા)
પગર કડો (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પગર કડો ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
અમીયા (તા. લખપત)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
દશરથ મૌર્ય
દશરથ મૌર્ય એ મૌર્ય રાજવંશનો એક શાસક હતો. તેનો શાસનકાળ ઈ.સ.પૂ. ૨૩૨–૨૨૪ નો રહ્યો. તે સમ્રાટ અશોકનો પ્રપૌત્ર હતો. દશરથના શાસન દરમિયાન મૌર્ય સામ્રાજ્યનો પ્રભાવ ઘટતો ગયો. તેણે અશોકની સામાજીક અને ધાર્મિક નીતિઓ ચાલુ રાખી. દશરથ અંતિમ મૌર્ય શાસક હતો, જેણે શિલાલેખ લખાવ્યા હતા અને આમ પુરાતત્ત્વિય સ્ત્રોત દ્વારા ઓળખાયેલો તે અંતિમ મૌર્ય શાસક હતો.
દશરથ મૌર્ય ઈ.સ.પૂ. ૨૨૪માં મૃત્યું પામ્યો તથા તેનો પિતરાઈ સંપ્રતિ તેનો ઉત્તરાધિકારી બન્યો.
શ્રેણી:મૌર્ય રાજવંશ
સ્કંદ પુરાણ
સ્કંદ પુરાણ હિંદુ ધર્મ ના ૧૮ પુરાણો માંનું એક છે. બીજા પુરાણોની જેમ આ પુરાણ પણ વ્યાસ જીએ લખેલું છે. આ પુરાણ મુખ્યત્વે કાર્તિકેય ભગવાન ને સમર્પિત છે.
આ પુરાણમાં કુલ ૧૮,૦૦૦ શ્લોકો છે.
મરિયમ
બાઈબલ અને કુરાન મુજબ, ગેબ્રિયેલ દૂતે મરિયમને દર્શન દઈને ઈસુના જન્મની આગાહી કરી હતી તેમજ તેઓએ પોતાના પતિ યોસેફ સાથે કોઈ પણ પ્રકારના શારિરિક સંબંધ વગર જ ઈસુને જન્મ આપ્યો હતો. મરિયમને ઈસુ સિવાય પણ દિકરાઓ અને દિકરીઓ હતાં જેમાંથી દિકરાના નામો નવા કરાર પ્રમાણે યાકોબ યોસેફ, સિમોન અને યહુદા હતાં.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ખ્રિસ્તી ધર્મ
ધારાશિવ ગુફાઓ
ઇતિહાસ
ધારાશિવ ગુફાઓ ૫મી થી ૭મી સદીની આસપાસ બાંધવામાં આવી હોવાનું માનવામાં આવે છે. પ્રથમ ગુફા ૧૦મી સદીમાં રાષ્ટ્રકુટ શાસન દરમિયાન મળી આવી હતી. ગુફાઓ બૌદ્ધ છે કે જૈન છે તે અંગેનો મત સ્પષ્ટ નહોતો. એવું માનવામાં આવે છે કે આ ગુફાઓ મૂળે બૌદ્ધ હતી, પરંતુ પાછળથી જૈન ધર્મના સ્મારકોમાં ફેરવાઈ ગઈ.
ગુફાઓ
અહીં ૭ ગુફાઓ છે, ૧લી ગુફા ૨૦ સ્તંભોથી સજ્જ છે. ગુફા ક્રમાંક ૨ મુખ્ય ગુફા છે અને અજંતા ખાતેની વાકાટક ગુફાઓની યોજના પર આધારિત છે. તેમાં ૮૦ x ૮૦ ફૂટનો મુખ્ય ખંડ છે, જેમાં ભિક્ષુઓના નિવાસ માટે ૧૪ ઓરડીઓ છે અને પદ્માસનમાં ગૌતમ બુદ્ધની પ્રતિમા સાથે ગર્ભગ્રહ છે. ૩જી ગુફા ૧લી ગુફાને મળતી આવે છે, જ્યારે બાકીની ગુફાઓ જૈન ગુફાઓ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતની ગુફાઓ
સંપ્રતિ
સંપ્રતિ મૌર્ય રાજવંશના શાસક હતા. તે મૌર્ય સમ્રાટ અશોક ના પુત્ર કુણાલના પુત્ર હતા. મૌર્ય સામ્રાજ્યના સમ્રાટના રૂપમાં તે તેના પિતરાઈ ભાઈ દશરથ મૌર્યના ઉત્તરાધિકારી બન્યા.
શાસનકાળ
જૈન સ્ત્રોત પરિશિષ્ટપર્વણ અનુસાર તેણે પાટલીપુત્ર અને ઉજ્જૈન બન્ને પર શાસન કર્યું. જૈન સાહિત્ય દર્શાવે છે કે અશોકના મૃત્યુ પછી (દશરથ મૌર્યના શાસનકાળ દરમિયાન) સૌરાષ્ટ્ર, મહારાષ્ટ્ર, આંધ્રા અને મૈસૂરના ક્ષેત્રો મૌર્ય સામ્રાજ્યમાંથી અલગ થઈ ગયા. જેને સંપ્રતિ દ્વારા પુન: પ્રાપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
સંદર્ભ સૂચિ
શ્રેણી:મૌર્ય રાજવંશ
અગાસી
અગાસી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચિખલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અગાસી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:ગુજરાતનાં ગામો શ્રેણી:ચિખલી તાલુકો
લાઠી
લાઠી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશના અમરેલી જિલ્લાના લાઠી તાલુકાનું વહીવટી મથક છે.
ભૂગોળ
લાઠી 21.72°N, 71.38°W પર સ્થિત છે. તેની સરેરાશ ઉંચાઇ 141 m છે.
વસતી
૨૦૧૧ની વસતી ગણતરી વખતે લાઠીની વસતી ૨૧,૧૭૩ હતી.
લાઠી રજવાડું
લાઠી રજવાડાની સ્થાપના આશરે ૧૨૬૦માં થઇ હતી. આ રજવાડાંના રાજવીઓ ગોહિલ વંશના હતા.
શાસકો
લાઠીના અન્ય જાણીતા વ્યક્તિઓમાં એર માર્શલ જનક કુમાર અને લાઠીના પ્રવીણસિંહજી, ભૂપેન્દ્રસિંહજી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:લાઠી તાલુકો
માણેકપોર
માણેકપોર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા  વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ચિખલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માણેકપોર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
પાડલી (તા. દ્વારકા)
પાડલી (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાડલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
યોગેશ જોષી
યોગેશ જોશી ગુજરાતી કવિ, ટૂંકી વાર્તા લખનાર, નવલકથાકાર અને સંપાદક છે. તેઓ 'પરબ'ના સંપાદક છે, જે ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદનું મુખપત્ર છે. તેમની નોંધપાત્ર રચનાઓમાં અવાજનું અજવાળું (૧૯૮૪; કવિતાનો સંગ્રહ), સમૂળી (૧૯૮૪; નવલકથા), મોટીબા (૧૯૯૮; જીવનચરિત્ર) અને અધખુલી બારી (૨૦૦૧; ટૂંકી વાર્તાઓનો સંગ્રહ) શામેલ છે. તેમની નવલકથા મોટીબાને માટે ૧૯૯૮ના વર્ષમાં નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રક પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:નર્મદ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
નસીતપર (તા. ટંકારા)
નસીતપર (તા. ટંકારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ટંકારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નસીતપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ટંકારા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સાવરકુંડલા
સાવરકુંડલા ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશના અમરેલી જિલ્લાના સાવરકુંડલા તાલુકાનું વહીવટી મથક છે.
પૌરાણિક વિગતો મુજબ સાવર અને કુંડલા બંને ગામો અલગ હતા, જ્યારે વચ્ચે નાવલી નદી વહેતી હતી. સાવરકુંડલા આઝાદી પહેલા ભાવનગર રાજ્યનું એક શહેર હતું.
સાવરકુંડલા તેના કાંટા ઉદ્યોગ, અહીંના વણકરો દ્વારા વણવામાં આવતા ઊનના ધાબળા અને ધાબળી તેમજ દિવાળીની રાત્રે દેશી પ્રકારના ફટાકડા ઇંગોરિયાની રમત માટે જાણીતું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:સાવરકુંડલા તાલુકો
સેંજળીયા (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મિરિક
મિરિક ભારત દેશના પૂર્વોત્તર ભાગમાં આવેલ પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યના દાર્જિલિંગ જિલ્લા માં આવેલ એક ગિરિમથક છે. દરિયાઈ સપાટીથી આ સ્થળ ૧૪૯૫ મીટર (૪૯૦૫ ફૂટ) જેટલી ઊંચાઈ પર આવેલ છે. હિમાલય ની ખીણમાં વસેલું આ શહેર પર્યટકો માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર છે. અહીંનું પ્રાકૃતિક સૌંદર્ય, શાંત વાતાવરણ, સાહસિક પ્રવૃત્તિઓ, ઊજાણી-સ્થળો (પિકનિક-સ્પોટ) પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. અહીંનું સુમેન્દુ તળાવ આશરે દોઢ કિલોમીટર લંબાઈ ધરાવે છે અને તેની આસપાસ ચાના બગીચાઓ, સંતરાના બગીચાઓ અને વનાચ્છાદિત પહાડીઓ આવેલા છે. હિમાલયનું પ્રસિદ્ધ શિખર કાંચનજંઘા અહીંથી દેખાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગિરિ મથકો શ્રેણી:પશ્ચિમ બંગાળનાં શહેરો અને નગરો
અબ્રાહમ મેસ્લો
અબ્રાહમ હૅરાલ્ડ મેસ્લો (૧ એપ્રિલ ૧૯૦૮ – ૮ જૂન ૧૯૭૦) અમેરિકન મનોવૈજ્ઞાનિક હતા. તેઓ માનવવાદી મનોવિજ્ઞાન (humanistic psychology)ના પ્રણેતા તરીકે જાણીતા છે. તેઓ મનોવિજ્ઞાન ક્ષેત્રે તેમના 'જરૂરિયાતના કોટિક્રમનો સિદ્ધાંત' તેમજ 'સ્વ-આવિષ્કારયુક્ત વ્યક્તિઓની લાક્ષણિકતાઓ'ના વર્ણન માટે ખ્યાતી પામેલા છે.
તેમણે વિકૃત વ્યક્તિત્વના અભ્યાસ પરથી વ્યક્તિત્વ-સિદ્ધાંત વિકસાવનાર મનોવિશ્લેષણવાદીઓની ટીકા કરી હતી, અને તેને સ્થાને પોતાના વ્યક્તિત્વ-સિદ્ધાંતમાં તંદુરસ્ત અને મનોવૈજ્ઞાનિક રીતે સામાન્ય કે આગળ પડતા વ્યક્તિઓના અભ્યાસ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમને આપેલો વ્યક્તિત્વ-સિદ્ધાંત વ્યક્તિત્વની મૂળભૂત જરૂરિયાતો અને તેના સંતોષ સાથે સંકળાયેલો છે.
જીવન
મેસ્લોનો જન્મ ૧ એપ્રિલ ૧૯૦૮ના રોક બ્રુકલિન ખાતે થયો હતો. તેમણે ૧૯૩૦માં યુનિવર્સિટી ઑફ્ વિસ્કૉન્સિનમાંથી બી.એ. તથા એમ.એ.ની પદવો મેળવી અને ૧૯૩૪માં અ સ્ટડી ઑફ્ ધ સોશ્યલ કૅરેક્ટરિસ્ટિક્સ ઑફ્ મન્કિઝ એ વિષય પર શોધનિબંધ લખીને પી.એચડી.ની પદવી મેળવી. ૧૯૩૫માં કોલંબિયા યુનિવર્સિટીમાં ફેલોશિપ મેળવ્યા બાદ બ્રુકલિન કૉલેજમાં સહાયક અધ્યાપક તરીકે તેઓ જોડાયા, જ્યાં તેમણે ૧૯૫૧ સુધી અધ્યાપન કાર્યુ કર્યું. ત્યારબાદ બ્રાન્ડિસ યુનિવર્સિટીના મનોવિજ્ઞાન વિભાગના અધ્યક્ષ તરીકે તેમની નિમણૂક થઈ, જ્યાં તેમણે ૧૯૫૧થી ૧૯૬૯ સુધી અધ્યાપન કાર્યુ કર્યું. તેઓ ૧૯૬૭–૬૮ના વર્ષ દરમિયાન એ.પી.એ. (American Psychological Association)ના પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત થયા હતાં.
મેસ્લોએ ૧૯૨૮માં બર્થા ગુડમૅન સાથે લગ્ન કર્યા હતાં. તેમને બર્થાથી ઍન અને એલન નામની બે પુત્રીઓ થઈ હતી. મેસ્લોનું અવસાન ૮ જૂન ૧૯૭૦ના રોજ કૅલિફૉર્નિયા ખાતે થયું હતું.
પ્રદાન
મેસ્લોએ મુખ્યત્વે સામાજિક મનોવિજ્ઞાન પર ભાર મુક્યો હતો. તેઓ વિકૃત મનોવિજ્ઞાન, ચિકિત્સા મનોવિજ્ઞાન તથા વ્યક્તિત્વ મનોવિજ્ઞાના ક્ષેત્રમાં ઘણો રસ ધરાવતા હતા. તેમણે મનોવિશ્લેષણવાદીઓની વ્યક્તિત્વ-સિદ્ધાંત વિકસાવવાની પદ્ધતિને વખોડી કાઢી હતી. તેઓ માનતા હતા કે, વિકૃત વ્યક્તિત્વના અભ્યાસ પરથી વ્યક્તિત્વનો સિદ્ધાંત વિકસાવવો તે ખોટું છે. આથી તેમણે પોતાના વ્યક્તિત્વ-સિદ્ધાંતમાં તંદુરસ્ત, સમાયોજિત અને મનોવૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ કંઈક અંશે સામાન્ય કે તેથી આગળ પડતા વ્યક્તિત્વના અભ્યાસ ઉપર ભાર મૂક્યો છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:મનોવૈજ્ઞાનિક શ્રેણી:૧૯૦૮માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૭૦માં મૃત્યુ શ્રેણી:અમેરિકન વ્યક્તિત્વ
રામાનંદ સ્વામી
રામાનંદ સ્વામી ભગવાન સ્વામિનારાયણના ગુરુ હતા, તેમણે દાર્શનિક રીતે સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયની સ્થાપના કરી હતી.
તેમનો જન્મ અયોધ્યામાં અજયવિપ્ર અને સુમતિને ત્યાં વિક્રમ સવંત ૧૭૯૫ના શ્રાવણ વદ ૮ (જન્માષ્ટમી)ના દિવસે સવારમાં થયો હતો. તેમનું બાળપણનું નામ રામશર્મા હતુ.
શુક્લપક્ષના ચંત્રવત વૃદ્ધિ પામતા રામશર્મા માતા પિતાને આનંદ આપી પરિવાર તથા નગરવાસીઓને સ્વધર્મ, ભક્તિ, વૈરાગ્યથી પ્રભાવિત કરતા રહ્યા. યજ્ઞોપવિત પ્રાપ્ત કર્યા પછી વૈદાધ્યયન નિમિત્તે ગૃહત્યાગ કરીને સદગુરુની શોધમાં નીકળી પડ્યા. અયોધ્યાથી નીકળેલા રામશર્માને જુનાગઢ ગિરનાર તળેટીમાં આત્માનંદ નામે સિદ્ધ ગુરુ મળ્યા. દિક્ષા લીધી અને રામાનંદ સ્વામી નામ ધારણ કર્યુ. અષ્ટાંગ યોગ સાધના કરતા સિદ્ધ દશાને પામ્યા. સમાધીમાં નિરાકાર તેજના દર્શનથી ભયભીત થયેલા રામાનદં સ્વામીએ નિરાકારવાદી ગુરુનો ત્યાગ કરીને દક્ષિણ ભારતની વાટ લીધી.
શ્રીરંગક્ષેત્રમાં આચાર્યવર શ્રીરામાનુજાચાર્ય દિક્ષા પામ્યા. સમાધિમાં શ્રીકૃષ્ણના દર્શન થયા. એટલે પોતાને કૃતકૃત્ય માનવા લાગ્યા. પરંતુ પરદેશી વ્યક્તિની વિસ્તરતી કીર્તિ સ્થાનિક લોકો જોઈ ન શક્યા. તેના ત્રાસથી કંટાળી રામાનંદ સ્વામી વૃંદાવન આવ્યા. ત્યાં ભગવદાનુષ્ઠાન કરતા ફરી કૃષ્ણના દર્શન થયા. તેમણે તે સ્થાન છોડીને સૌરાષ્ટ્ર તરફ જઈને નૂતન સંપ્રદાયની સ્થાપનાની દિવ્ય અંતઃસ્ફૂરણા જગાડી. રામાનંદ સ્વામીએ સૌરાષ્ટ્રમાં આવીને નવીન સંપ્રદાયના શ્રીગણેશ કર્યા.
રામાનુજ દર્શનના સિદ્ધાંતાનુસાર સ્વમત પ્રતિપાદન કરી સૌરાષ્ટ્રની ધરા ઉપર ભક્તિમાર્ગનો પ્રચાર કર્યો. ગામડે ગામડે તેમના બ્રહ્મજ્ઞાનની ચર્ચાઓ થવા લાગી. ઠેરઠેર ભક્ત મંડળીઓ અને સદાવ્રતો દ્વારા સંપ્રદાયની પુષ્ટિ થવા લાગી.
રામાનંદ સ્વામીના આશ્રમો પૈકિના લોજ ગામના આશ્રમમાં વિ.સં. ૧૮૫૬માં શ્રાવણ સુદ ૬ના રોજ નિલકંઠ વર્ણીરુપે શ્રીજી મહારાજ સ્વયં પધાર્યા. પીપલાણામાં સ્વામીએ નિલકંઠવર્ણીને દિક્ષા આપીને “સહજાનંદ સ્વામી” અને “નારાયણ મુનિ”એવા બે નામ આપ્યા અને જેતપુરમાં સર્વસંમતિથી સવંત ૧૮૫૮માં સહજાનંદ સ્વામીને ગાદી સોંપી અને તેમનું અવતરણકાર્ય પુરુ કરીને અંતે ફરેણીગામમાં વિ.સં. ૧૮૫૮ માગશર સુદ ૧૩ ત્રયોદશીને ગુરુવારે પંચભૌતિક દેહનો ત્યાગ કરીને ભગવત્સંકલ્પાનુસાર દુર્વાસાના શાપથી મુકત થઈને દિવ્ય દેહને પામ્યા અને સદગુરુ રામાનંદ સ્વામી સંસ્થાપિત ઉદ્ધવ સંપ્રદાય સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય તરીકે વિસ્તાર પામ્યો.
હું ચંદ્રકાન્ત બક્ષી
હું ચંદ્રકાંત બક્ષી (English: I, Chandrakant Bakshi) એ ગુજરાતી લેખક ચંદ્રકાંત બક્ષી વિશે ૨૦૧૩નું જીવનચરિત્રપૂર્ણ નાટક છે, જેમાં પ્રતિક ગાંધી અભિનેતા છે. નાટક શિશિર રામાવતે લખ્યું છે અને મનોજ શાહે દિગ્દર્શન કર્યું છે. તેનો ૧૫ જૂન ૨૦૧૩ ના રોજ મુંબઈના પૃથ્વી થિયેટરમાં પ્રથમ વાર ભજવવામાં આવ્યું હતું.
પૃષ્ઠભૂમિ
દિગ્દર્શકે સમગ્ર નાટક દરમિયાન એક નિસરણીનો ઉપયોગ કર્યો છે જે નાટકની વિષયવસ્તુના વિકાસમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. સીડીનો ઉપયોગ બક્ષીના મનોબળને ટોચ પર હોવાનું બતાવવા માટે કરવામાં આવ્યો છે.
સન્માન
ઉત્પલ ભાયાણી આકારણીમાં હુ ચંદ્રકાંત બક્ષી, પ્રખ્યાત ગુજરાતી લેખકના જીવન પર આધારીત, એક નાટક છે જે બક્ષીના જીવનને નાટ્યત્મક બનાવવાનો પ્રયત્ન કરે છે, જેમાં બક્ષીએ પોતે લખેલા પુસ્તકો અને લેખનો ઉપયોગ કર્યો હતો. મનોજ શાહની દિગ્દર્શક સૂઝ મંચ પર સીડીના ઉપયોગમાં જોવા મળે છે જેનો અભિનેતા ઘણીવાર બક્ષીની સ્વભાવની ઉંચી અને વિકસેલી સમજને અલંકારિક રૂપે દર્શાવવા માટે વાપરે છે. પ્રતિક ગાંધી દ્વારા કરવામાં આવેલ બક્ષીનો અભિનય, એક અભિનેતા તરીકેની તેમની ક્ષમતા દર્શાવે છે જે તેમણે અગાઉના નાટકોમાં સાબિત કર્યું છે. અહીં, તેને અભિનય માટે વધુ જગ્યા મળે છે. નકારાત્મક રીતે, આ નાટક ફક્ત બક્ષીએ પહેલેથી લખ્યું છે તેનું પુનરાવર્તન છે અને કોઈ નવલકથાના પરિપ્રેક્ષ્ય પ્રદાન કરતું નથી, પરંતુ તે એકતરફી વાર્તા છે. તેમાં નાટકીય તત્વનો અભાવ છે. કુત્તી, વિવાદિત વાર્તા કે જે બક્ષીને કોર્ટમાં લઈ ગઈ, તેની વિગતો સ્પષ્ટપણે વિસ્તૃતપણે વર્ણવવામાં આવી છે, પરંતુ તેના અન્ય કાર્યો વિશેની કેટલીક વિગતોએ વધુ સારું ચિત્ર પ્રદાન કર્યું હોત. દિગ્દર્શક મનોજ શાહનો એક વાર્તામાં વારંવાર ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો, કારણકે બક્ષી જીવતા હોત, તો તેઓએ મજાક કરી હોત અને હુમલો કર્યો હોત, તો તે ફક્ત વિચલનોનું કામ કરે છે અને તેને ઘણી હદ સુધી ઘટાડવામાં આવી શકી હોત.
માય થિયેટર કાફેના કીઉર સેતાએ શાહના અગાઉના નાટક કાર્લ માર્ક્સની કાલબાદેવી સાથેની તુલના કરી હતી અને ગાંધીના અભિનયને "તારાત્મક પ્રદર્શન" ગણાવ્યું હતું, જોકે, તેમણે નિરીક્ષણ કર્યું હતું કે કેટલાક મુદ્દાઓ પર "નાયક તેના મુખ્ય કથાવસ્તુથી ખૂબ દૂર જતું જોવા મળે છે."
સંદર્ભ
શ્રેણી:નાટક
સાદડવેલ
સાદડવેલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા  વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ચિખલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સાદડવેલ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દુધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.
ધ્રોળ રજવાડું
ધ્રોળ રજવાડું બ્રિટિશ રાજ દરમિયાન ચારે બાજુથી અન્ય રાજ્યોથી ઘેરાયેલ એવું ભારતનું એક રજવાડું હતું.
સાદડવેલ
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. ગામમાં સાદડવેલ સેવા સહકારી મંડળી લિ. આવેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ચિખલી તાલુકો
ધ્રોળ રજવાડું
ઇતિહાસ
ધ્રોળ રજવાડાની સ્થાપના ૧૫૯૫માં નવાનગર સ્ટેટના સ્થાપક જામ રાવલના ભાઇ જામ હરધોલજીએ કરી હતી. રાજવી કુટુંબ જાડેજા વંશના સૌથી અગ્રણી શાખાના રાજપૂતો હતા, જેઓ શ્રીકૃષ્ણના વંશજ હોવાનો દાવો કરતા હતા.
૧૮૦૭માં ધ્રોળ રજવાડું બ્રિટિશ આશ્રિત રાજ્ય બન્યું. ૧૮૯૯-૧૯૦૦માં પડેલા દુષ્કાળથી રાજ્યની વસતી ૧૮૯૧માં ૨૭,૦૦૭ થી ૧૯૦૧માં ઘટીને ૨૧,૯૦૬ થઇ ગઇ હતી. ૫ ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૮ના રોજ રાજ્યના છેલ્લા શાસક ઠાકોર સાહેબ ચંદ્રસિંહજી દિપસિંહજીએ ભારતમાં ભળી જવા માટેની સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા.
શાસકો
રાજ્યના શાસકોને 'ઠાકોર સાહેબ' બિરુદ મળેલું. તેમને ૯ તોપોની સલામીનો હક્ક મળેલો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જામનગર જિલ્લો શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:ગુજરાતનાં રજવાડાં
નેકનામ (તા. ટંકારા)
નેકનામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ટંકારા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. નેકનામ ગામ ટંકારા તાલુકાનું છેવાડાનું ગામ છે. નેકનામ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. નેકનામ ગામમાં ઔદ્યોગીક કારખાના પણ આવેલા છે, જેમાં જીનીંગ મીલ, પેપર મીલ, ઓઈલ મીલ, પોલીપેક કારખાનાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી અને પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ટંકારા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ખંડકાવ્ય
ખંડકાવ્ય એ કાવ્યનો એક પ્રકાર છે. આ કાવ્ય પ્રકાર સંસ્કૃત સાહિત્ય પરથી ઉતરી આવ્યો છે. આ પ્રકાર જીવનની કોઈ એક ખાસ ઘટના કે ખંડને આવરી લે છે.
અર્થ
ખંડકાવ્યમાં માનવજીવનના એકાદ વૃત્તાંતનું, એના જીવનના અમુક ખંડનું અને ચાર પુરુષાર્થોમાંથી એકાદ પુરુષાર્થનું નિરૂપણ થતું હોય છે. ખંડકાવ્ય એ નર્યા પ્રસંગને નિરૂપતું પ્રસંગકાવ્ય કે કથા-અંશને નિરૂપતું કથાકાવ્ય નથી; પરંતુ વૃત્તાંતનો ટેકો લઈને માનવસંવેદનને (પછી ભલે એ મૃગ કે ચક્રવાકનું કથાપ્રતિક બનીને આવતું હોય) ઉત્કટતાથી આલેખીને જીવનના ખંડપ્રદેશના નિરૂપણ દ્વારા જીવન સમગ્રને આલોકિત કરતું હોય છે.
વ્યાખ્યા
વિશ્વનાથે ‘સાહિત્યદર્પણ’માં ખંડકાવ્યની આ પ્રમાણે વ્યાખ્યા આપી છે खण्डकाव्यं भवेत्काव्यस्यैकदेशानुसारि च એવી એની વ્યાખ્યા આપી છે ગુજરાતીમાં ડોલરરાય માંકડે પણ ખંડકાવ્યને રુદ્રટને અનુસરીને લઘુકાવ્ય – પ્રસંગકાવ્ય તરીકે ઓળખાવ્યું છે.
ઇતિહાસ
ગુજરાતી સાહિત્યમાં કથાકાવ્યોની પરંપરા જૂની છે. પરંતુ કવિકાન્તે આ સાહિત્ય પ્રકારને નવો વળાંક આપ્યો. કવિ કાન્તે સંસ્કૃત અને અંગ્રેજી કાવ્યકલાના સુભગ સમન્વયરૂપે આ સાહિત્યપ્રકાર નિપજાવ્યો અને તે કૃતિઓ ‘ખંડકાવ્ય’નામે પ્રચલિત બન્યો. તેમણે લખેલા વૃત્તાંતકાવ્યો (‘વસંત વિજય’, ‘ચક્રવાકમિથુન’, ‘અતિજ્ઞાન’, ‘દેવયાની’)ને ખંડકાવ્યો તરીકે ઓળખાયા છે.
અન્ય નામ
આ કાવ્ય પ્રકારને કવિ નરસિંહરાવ દિવેટિયા ‘પરલક્ષી સંગીતકાવ્ય’ અને ઉમાશંકર જોશી તેને ‘કથનાત્મક ઊર્મિકાવ્ય’ કે ‘કથનોર્મિકાવ્ય’ તરીકે પણ ઓળખાવે છે. પરંતુ ખંડ કાવ્ય આ નામ વધુ પ્રચલિત બન્યું છે.
માળખું
પ્રાયઃ ખંડકાવ્યનો આરંભ પાત્રની ઉક્તિથી કે પરિસ્થિતિ કે પ્રકૃતિના ચિત્રણથી થતો જોવા મળે છે. પાત્રના મનોમંથનમાં થતા બે વિરોધી ચિત્તવૃત્તિઓનું નિરૂપણ તેમાં જોવા મળે છે એમાં સંઘર્ષનું પ્રગટીકરણ થાય છે.
કાન્તનાં ખંડકાવ્યો ગુજરાતીમાં ખંડકાવ્યના ઉત્તમ માનદંડ તરીકે સ્થાપિત થયાં છે.
ઉદાહરણો
સંસ્કૃતમાં મહાકવિ કાલિદાસ રચિત ‘મેઘદૂત’ અને ‘ઋતુસંહાર’ ખંડકાવ્યના ઉદાહરણ છે. ગુજરાતી સાહિત્યમાં ખંડ કાવ્યના ઉદાહરણો આ મુજબ છે:
પૌરાણિક વિષય વસ્તુ
આ ઉપરાંત ‘જટાયુ’ સિતાંશુ યશશ્ચન્દ્ર, બાહુક (ચિનુ મોદી), અશ્વત્થામાની સ્વગતોક્તિ (નલિન રાવળ), ‘શિખંડી’ (વિનોદ જોશી) પૌરાણિક વિષયોનો કથાસંદર્ભ લઈ લખાયેલા અન્ય ખંડ કાવ્યો છે.
સંપાદનો
ઈ.સ. ૧૯૫૭માં ‘આપણાં ખંડકાવ્યો’- નામે ધીરુભાઈ ઠાકર, ચિમનલાલ ત્રિવેદી અને ચંદ્રશંકર ભટ્ટે બે પુરવણીઓમાં ૩૦ ખંડાકાવ્યો સંપાદિત કર્યા હતા. એ પછી ૧૯૮૫માં ‘શ્રેષ્ઠ ગુજરાતી ખંડકાવ્યો’- નામે ચિનુ મોદી અને સતીશ વ્યાસે એક સંપાદન બહાર પાડ્યું જેમાં એમણે ૧૪ શિષ્ટ, ૬ વિશિષ્ટ અને ૩ પરિશિષ્ટ એવા ત્રણ વિભાગમાં ખંડકાવ્યો સંપાદિત કર્યાં છે.
સાત ઘોર પાપ (ખ્રિસ્તી ધર્મ)
બાઇબલ મુજબસાત ઘોર પાપ, કે જે ગંભીર પાપ અથવા કાર્ડીનલ પાપ તરીકે ઓળખાય છે તે, સૌથી વધુ વાંધાજનક ગંભીરદોષનું વર્ગીકરણ છે કે જે પ્રારંભના ક્રિશ્ચિયન સમયથી શિષ્યોને પાપમાં પડવાની માનવી વૃતિની અનૈતિકતા સામે શિક્ષિત કરવા ઉપદેશ આપવામાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. તેની સુચિના આખરી સ્વરૂપમાં સમાવેશ છે ક્રોધ, લોભ આળસ, ગર્વ, વાસના, ઇર્ષા અને ખાઉધરાપણું.
14 મી સદીના પ્રારંભમાં તે વખતના યુરોપીયન કલાકારોમાં મુખ્ય વિષય તરીકે આ સાત ઘોર પાપની લોકપ્રિયતાએ, કેથોલીક સંસ્કારના ઘણા ક્ષેત્રોમાં તથા કેથોલીક માન્યતામાં એકંદર દુનિયાભરમાં ઊંડી જડ નાંખવામાં મદદ કરી હતી. આવી એક ઊંડી જડ હતી આ સાત ઘોર પાપના લેટીન ભાષાના પ્રથમાક્ષરો સુપર્બીયા, એવેરીટીયા, લુક્ષુરીયા, ઇન્વીડીયા, ગુલા, ઇરા, અકેડીયા ના આધારે સ્મરણશક્તિના "સેલીજીયા"ની રચના હતી.
બાઇબલીકલ સુચિ
બુક ઓફ પ્રોવર્બ્સમાં, ખાસ કરીને ઇશ્વરને અણગમો છે તેવી છ બાબતો અને સાતમો તેના આત્માને જે ગમતી નથી તે બાબત દર્શાવી છે જેના નામ નીચે મુજબ છે.
આમાં સાત હોવા છતા તે પરંપરાગત યાદી કરતા ઘણું અલગ છે, બંને તરફ સમાન હોય તેવું પાપ માત્ર ગર્વ છે. બીજી ખરાબ વસ્તુની યાદી, આ વખતે જે એપિસ્ટલ દ્વારા ગેલેશિયન્સને આપવામાં આવી હતી તેમાં પરંપરાગત સાત પાપના વધારે પાપ સમાવેશ કરે છે, જો કે યાદી ઘણી લાંબી છે: વ્યભિચાર, અપરિણત સ્ત્રી-પુરૂષનો દેહસંબંધ, અસ્વચ્છતા, કામાતુરતા, મૂર્તિપૂજા, મેલીવિદ્યા, તિરસ્કાર, અણબનાવ, સ્પર્ધાત્મકતા, ગુસ્સો, કજિયો, રાજદ્રોહ, પાખંડ, ઈર્ષ્યા, ખૂન, દારૂડિયાપણું, ખાઈ-પીને મસ્તી કરવી "અને તેના જેવા".
બાઈબલનાં પાઠો
પ્રોર્વબ્સ 6:16-24 પ્રોર્વબ્સ 6
પરંપરાગત સાત પાપોનો વિકાસ
સાત ઘોર પાપોની આધુનિક વિભાવના, 4થી સદીના સંત ઈવાગ્રિયસ પોન્ટિકસના કામો સાથે જોડાયેલી છે, જેમણે ગ્રીકમાં દુષ્ટ વિચારો ની યાદી કરી હતી જે નીચે મુજબ છે:
તેનું ભાષાંતર લેટિનમાં કેથલિક સ્પિરિટયુલ પાઈટાસમાં (અથવા કેથલિક ઉપાસનાઓમાં) નીચે મુજબ કરવામાં આવ્યું હતું:
આ ’દુષ્ટ વિચારોને’ ત્રણ જૂથમાં વિભકત કરી શકાય:
ઈ.સ. 590 માં એવાગ્રિયસના થોડાક વર્ષો બાદ, પોપ ગ્રેગરી 1 દ્વારા આ યાદી સુધારવામાં આવી અને વધુ સામાન્ય સાત ઘોર પાપો ની યાદી બનાવી, જેમાં દુ:ખ/નિરાશા ને ધર્મ પ્રત્યેની ઉદાસીનતા માં અને બડાઈખોર ને અભિમા નમાં આવરી લીધા અને અતિશય ખર્ચાળપણું  તથા ઈર્ષ્યા ને ઉમેરીને યાદીમાંથી અપરિણિત સ્ત્રી-પુરૂષ દેહસંબંધ ને કાઢી નાખવામાં આવ્યું. પોપ ગ્રેગરી અને દાંતે અલિધિએરીએ તેના મહાકાવ્ય ધ ડિવાઈન કોમેડી માં વાપરેલ ક્રમમાં સાત ઘોર પાપ નીચે પ્રમાણે છે:
તેમના ઇતિહાસ દરમિયાન સાત ઘોર પાપોની ઓળખ અને વ્યાખ્યા એક પ્રવાહી પ્રક્રિયા રહી છે અને સાતેય પાપોમાં જે વિચાર ખરેખર આવરી લેવામાં આવ્યો છે તેમાં સમય જતા વિકાસ થયો છે. વધુમાં સિમેન્ટિક (ભાષા વિજ્ઞાનની શાખા) પરિવર્તનને પરિણામે:
દાન્તેએ આ સુધારેલ યાદીનો ઉપયોગ કર્યો છે. (આમ છતાં અતિશય ખર્ચાળપણાને બાકાત નથી કર્યા - દાન્તેએ સ્વર્ગના ચોથા સર્કલમાં નિરર્થકને સજા પામેલ રૂપે રાખેલ છે). સિમેન્ટિક પરિવર્તનની પ્રક્રિયાને એ હકિકતથી સહાય મળી છે કે બાઈબલે પોતે, ક્યાં તો જોડનાર કે સાંકેતિક ઢબે, સામૂહિક વ્યકિતત્વના લક્ષણોનો સામૂહિક રીતે ઉલ્લેખ કર્યો નથી; આના બદલે અન્ય સાહિત્યિક અને ધર્મવિષયક પુસ્તકોની વ્યાખ્યા તારવી શકાય તેવાં સ્ત્રોતો તરીકે ચર્ચાવિચારણા થાય છે. દાન્તેની ડિવાઈન કોમેડી ના પુર્ગાટોરિયા નો ભાગ 2 લગભગ ચોક્કસપણે નવજાગૃતિના સમયકાળથી સૌથી ઉત્તમ જાણીતો સ્ત્રોત બની રહયો છે.
આધુનિક રોમન કેથલિક કેટકિસમ પાપોની યાદી કરે છે, "અભિમાન, લોભ લાલચ, ઈર્ષ્યા, ક્રોધ, કામાતુરતા, ખાઉધરાપણું અને ધર્મ પ્રત્યે સુસ્તી/ઉદાસીનતા . હવે દરેક સાત ધોર પાપો સામે વિરુધ્ધ આનુષંગિક પવિત્ર સાત ગુણો પણ છે. (કેટલીકવાર તેનો વિરુધ્ધ ગુણો તરીકે પણ ઉલ્લેખ થાય છે). આ પાપોના સમાંતર ક્રમમાં તેઓની વિરુધ્ધના સાત પવિત્ર ગુણો છે, નમ્રતા, સખાવત, દયા, ધીરજ, પવિત્રતા, સંયમ અને ખંત.
અતિશય ખર્ચાળપણું
અતિશય ખર્ચાળપણું એટલે અનિયંત્રિત આત્યંતિકતા. અતિશય ખર્ચાળપણાની વર્તણુંકમાં મોજશોખની વસ્તુઓની વારંવાર ખરીદીનો અને વિલાસિતાના સ્વરૂપોની ખરિદીનો સમાવેશ થાય છે. રોમાન્સની ભાષાઓમાં, લક્ષેરિયા તે સમાનાર્થીમાંથી (પાપનું લેટિન નામ) ઉદ્દભવ્યું છે, જેનો સંપૂર્ણતયા સેકસ્યુઅલ અર્થ થાય છે; જેથી ફ્રેન્ચ મૂળ સમાનાર્થી અંગ્રેજીમાં લક્ષરી  તરીકે અપનાવામાં આવ્યો, પરંતુ 14મી સદી સુધીમાં તેનો સેકસને લગતો અર્થ નાશ પામ્યો.
કામાતુરતા
કામાતુરતા અથવા લેચેરી(કાર્નલ "લક્ષેરિયા ") સામાન્યપણે સેકસ્યુઅલ પ્રકૃત્તિના અતિશય વિચારો કે ઈચ્છાઓ તરીકે વિચારાય છે. એરિસ્ટોટલનું ધોરણ હતું, બીજાઓ પ્રત્યેનો અતિશય પ્રેમ, જેથી તેમનો ઈશ્વર પ્રત્યેનો પ્રેમ અને નિષ્ઠા ગૌણ-દ્વિતિય ક્રમે ગણાતો હતો. દાંતેના પુર્ગાટોરિયા માં, પસ્તાવો કરનાર પોતાનો કામપૂર્ણ, લૈંગિક વિચારો અને લાગણીઓ શુધ્ધ કરવા જવાળાઓમાં થઈને ચાલે છે. દાંતેના "ઈન્ફર્નો" માં કામતુરતાના પાપના માફ ન કરાયેલ આત્માઓ પવનની જેમ જંપીને ન રહેતા વાવાઝોડામાં ઊડી જાય છે, જે ભૌતિક જીવનમાં પોતાના કામપૂર્ણ આવેશો પર તેમના પોતાના નિયંત્રણના અભાવના પ્રતીકરૂપ છે.
ખાઉધરાપણું
લેટિન શબ્દ ગ્લુટિર પરથી વ્યુત્પન્ન થયેલો શબ્દે, જેનો અર્થ છે ઉતાવળથી કોળિયા ઉતારી જવા કે ગળી જવા.ખાઉધરાપણું (લેટિન gula- એટલે બગાડના મુદ્દે કોઈપણ વસ્તુમાં અતિશય અસંયમ અને અતિશય ઉપભોગ. ખ્રિસ્તી ધર્મમાં તેને પાપ ગણાય છે, કારણ કે ખોરાકની આત્યંતિક ઈચ્છા, અથવા જરૂરીયાતમંદ પાસેથી તેનો ઉપયોગ અટકાવવાને પાપ ગણવામાં આવે છે.