cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
સમાંતર કમ્પ્યુટિંગ
મેમરી અને કમ્યુનિકેશન
કમ્પ્યુટર સિસ્ટમ્સ કેચ - પ્રોસેસરની નજીક આવેલી નાની ઝડપી મેમરીનો ઉપયોગ કરે છે જે મેમરી મૂલ્યની કામચલાઉ નકલનો સંગ્રહ કરે છે. (ભૌતિક અને તાર્કિક દૃષ્ટિએ નજીકમાં) સમાંતર કમ્પ્યુટર સિસ્ટમ્સને કેચિસ સાથે કૂટપ્રશ્ન થઈ શકે છે જે એક કરતા વધુ સ્થળે સમાન મૂલ્યનો સંગ્રહ કરતી હોય, જેમાં ખોટા પ્રોગ્રામ અમલીકરણની શક્યતા રહે છે. આ કમ્પ્યુટર્સને કેચ કોહરન્સી સિસ્ટમની જરૂર પડે છે જે કેચના મૂલ્ય પર નજર રાખે છે અને વ્યૂહાત્મક રીતે તેને શૂદ્ધ કરે છે, જેનાથી યોગ્ય પ્રોગ્રામનો અમલ થાય તેની ખાતરી થાય છે. કયા મૂલ્યને એક્સેસ કરવામાં આવી રહ્યા છે (અને તેથી શુદ્ધ કરવાની જરૂર છે) તેના પર નજર રાખવાની સૌથી સામાન્ય પદ્ધતિ બસ સ્નૂપિંગ છે. વિશાળ, ઉચ્ચ પ્રદર્શન કેચ સાતત્યસભર માળખા ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ મેમરી સિસ્ટમ્સની જેમ સંતુલન સાધતું નથી. પરિણામે, શેર્ડ મેમરી કમ્પ્યુટર આર્કિટેક્ટર ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ મેમરી સિસ્ટમ જેટલા સ્કેલ કરી શકતા નથી.
પ્રોસેસર- પ્રોસેસર અને પ્રોસેસર-મેમરી કોમ્યુનિકેશન વિવિધ રીતે હાર્ડવેરમાં હિસ્સા આધારિત (મલ્ટિપોર્ટેડ અથવા મલ્ટિપ્લેક્સ્ડ) મેમરી, એક ક્રોસબાર સ્વિચ, એક હિસ્સેદારી આધારિત બસ અથવા આંતરિક રીતે સંકળાયેલા સ્ટાર, રિંગ, ટ્રી, હાઇપરક્યુબ, ફેટ હાઇબરક્યુબ (નોડ પર એકથી વધુ પ્રોસેસર ધરાવતું હાઇબરક્યુબ) ટોપોલોજી મારફત અથવા એન-પરિમાણિય જાળથી પણ વિવિધ રીતે લાગુ કરી શકાય છે.
આંતરિક રીતે સંકળાયેલા નેટવર્ક્સ પર આધારિત સમાંતર કમ્પ્યુટર્સમાં એક બીજા સાથે જોડાયેલા ન હોય તેવા નોડ વચ્ચે સંદેશ પસાર કરવા માટે અમુક પ્રકારના રાઉટિંગની જરૂર પડે છે. પ્રોસેસર્સ વચ્ચે કોમ્યુનિકેશન માટે ઉપયોગમાં લેવાતું માધ્યમ વિશાળ મલ્ટિપ્રોસેસર મશીનમાં ચોક્કસ ક્રમમાં હોઇ શકે છે.
મલ્ટિકોર કમ્પ્યુટિંગ
સાઇમલ્ટેનિયસ (એક સાથે) મલ્ટિથ્રિડિંગ (ઇન્ટેલનું હાઇપરથ્રેડિંગ જેનું સૌથી જાણીતું ઉદાહરણ છે) સ્યુડો-મલ્ટિકોરિઝમનું પ્રારંભિક ઉદાહરણ હતું. એક સાથે મલ્ટિથ્રેડિંગ માટે સક્ષમ પ્રોસેસરમાં માત્ર એક અણલીકરણ એકમ (“કોર”) હોય છે, પરંતુ જ્યારે અમલીકરણ એકમ કામ કરતું ન હોય (જેમ કે કેચ મિસ દરમિયાન) તે બીજી થ્રેડને પ્રોસેસ કરવા માટે અમલીકરણ એકમનો ઉપયોગ કરે છે. સોની પ્લેસ્ટેશન 3માં ઉપયોગ માટે તૈયાર કરવામાં આવેલું આઇબીએમ (IBM)નું સેલ માઇક્રોપ્રોસેસર અન્ય અગ્રણી મલ્ટિકોર પ્રોસેસર છે.
સિમેટ્રિક મલ્ટિપ્રોસેસિંગ
સિમેટ્રિક મલ્ટિપ્રોસેસર (એસએમપી (SMP)) એકથી વધુ એક સરખા પ્રોસેસર્સ ધરાવતી એક કમ્પ્યુટર સિસ્ટમ છે જે મેમરીમાં હિસ્સેદારી કરે છે અને બસ દ્વારા જોડાય છે. બસ કન્ટેન્શનથી બસના આર્કિટેક્ચરનું સ્કેલિંગ અટકે છે. પરિણામે એસએમપી (SMP)માં સામાન્ય રીતે 32થી વધુ પ્રોસેસર્સ હોતા નથી. “પૂરતા પ્રમાણમાં મેમરી બેન્ડવિડ્થ હોય તો પ્રોસેસર્સના નાના કદ અને મોટા કેચ દ્વારા બસ બેન્ડવિડ્થની જરૂરિયાતમાં નોંધપાત્ર ઘટાડાના કારણે આવી સિમેટ્રિક મલ્ટિપ્રોસેસર્સ ખર્ચની બાબતમાં અત્યંત અસરકારક હોય છે.”
ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ કમ્પ્યુટિંગ
ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ કમ્પ્યુટર (જે ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ મેમરી મલ્ટિપ્રોસેસર તરીકે પણ ઓળખાય છે) એક ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ મેમરી કમ્પ્યુટર સિસ્ટમ છે જેમાં પ્રોસેસિંગ ઘટકોને એક નેટવર્ક દ્વારા સાંકળવામાં આવે છે. ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ કમ્પ્યુટર્સ ઉચ્ચ પ્રમાણમાં ક્ષમતા વધારી શકાય તેવા હોય છે.
ક્લસ્ટર કમ્પ્યુટિંગ
ક્લસ્ટર એ એક બીજા સાથે જોડાયેલા કમ્પ્યુટર્સ હોય છે જે સાથે કામ કરે છે જેથી અમુક રીતે તેમને સિંગલ કમ્પ્યુટર તરીકે ગણી શકાય. ક્લસ્ટર્સ એકથી વધુ સ્વતંત્ર મશીન્સના બનેલા હોય છે જે નેટવર્કથી જોડાયેલા હોય છે. ક્લસ્ટર્સના મશીનમાં સિમેટ્રિક હોતા નથી ત્યારે લોડ બેલેન્સિંગ વધારે મુશ્કેલ બને છે. ક્લસ્ટરનો સૌથી સામાન્ય પ્રકાર બ્યુવુલ્ફ ક્લસ્ટરર છે જે એકથી વધુ એક સમાન કમર્શિયલ ઓફ-ધી-શેલ્ફ કમ્પ્યુટર્સ પર લાગુ પાડવામાં આવે છે જે ટીસીપી/ટીપી (TCP/IP) ઇથરનેટ લોકલ એરિયા નેટવર્ક સાથે સંકળાયેલ છે. બ્યુવુલ્ફ ટેકનોલોજી થોમસ સ્ટર્લિંગ અને ડોનાલ્ડ બેકર દ્વારા અસલમાં વિકસાવવામાં આવ્યું હતું. ટોપ500 (TOP500)સુપર કમ્પ્યુટર્સના મોટા ભગના ક્લસ્ટર્સ છે.
મેસિવ (જંગી) પેરલલ પ્રોસેસિંગ
મેસિવલી પેરલલ પ્રોસેસર (એમપીપી (MPP)) અનેક નેટવર્કડ પ્રોસેસર્સ સાથેનું સિંગલ કમ્પ્યુટર છે. એમપીપી (MPP)માં ક્લસ્ટર્સ જેવી ઘણી વિશેષતાઓ હોય છે, પરંતુ એમપીપી (MPP) માં વિશિષ્ટ ઇન્ટરકનેક્ટ નેટવર્ક્સ હોય છે (જ્યાં નેટવર્કિંગ માટે ક્લસ્ટર્સ કોમોડિટી હાર્ડવેરનો ઉપયોગ કરે છે). એમપીપી (MPP) ક્લસ્ટર્સ કરતા મોટા હોય છે જેમાં સામાન્ય રીતે 100થી ઘણા વધારે પ્રોસેસર્સ હોય છે. એમપીપી (MPP)માં “દરેક સીપીયુ (CPU)માં પોતાની મેમરી અને ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ અને એપ્લિકેશનની નકલ હોય છે. દરેક સબસિસ્ટમ બીજા સાથે હાઇ સ્પીડ ઇન્ટરકનેક્ટ મારફત પ્રત્યાયન કરે છે.”
ગ્રીડ કમ્પ્યુટિંગ
ગ્રીડ કમ્પ્યુટિંગ સમાંતર કમ્પ્યુટિંગનું સૌથી વધુ ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ પ્રકાર છે. તેમાં આપેલી કૂટપ્રશ્ન પર કામ કરવા માટે ઇન્ટરનેટ પર પ્રત્યાયન કરતા કમ્પ્યુટર્સનો ઉપયોગ કરે છે. ઇન્ટરનેટ પર ઉપલબ્ધ નીચા બેન્ડવિડ્થ અને અત્યંત ઊંચા લેટેન્સીના કારણે ગ્રીડ કમ્પ્યુટિંગ માત્ર એમ્બ્રેસિંગ પેરલલ કૂટપ્રશ્નઓ પર જ કામ કરે છે. ઘણા ગ્રીડ કમ્પ્યુટિંગ એપ્લિકેશન્સ રચવામાં આવ્યા છે જેમાંથી SETI@home અને Folding@Home સૌથી જાણીતા ઉદાહરણ છે.
મોટા ભાગના ગ્રીડ કમ્પ્યુટિંગ એપ્લિકેશન્સમાં મિડલવેરનો ઉપયોગ થાય છે જે એક સોફ્ટવેર છે અને નેટવર્ક સ્રોતોના સંચાલન અને સોફ્ટવેરને સ્ટાન્ડર્ડાઇઝ કરવા ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ અને એપ્લિકેશન વચ્ચે રહે છે. સૌથી સામાન્ય ગ્રીડ કમ્પ્યુટિંગ મિડલવેર બ્લેકબેરી ઓપન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફોર નેટવર્ક કમ્પ્યુટિંગ (બીઓઆઇએનસી (BOINC)) છે. ઘણી વાર, ગ્રીડ કમ્પ્યુટિંગ સોફ્ટવેર “સ્પેર સાઇકલ”નો ઉપયોગ કરે છે, કમ્પ્યુટર કામ ન કરતું હોય ત્યારે ગણતરીઓ કરે છે.
સ્પેશિયલાઇઝ્ડ સમાંતર કમ્પ્યુટર્સ
સમાંતર કમ્પ્યુટિંગમાં સ્પેશિયલાઇઝ્ડ સમાંતર ડિવાઇસ (ઉપકરણ) હોય છે જે ઉચ્ચ પ્રકારના રસનો વિષય છે. તે ડોમેઇનલક્ષી ન હોવા છતાં સમાંતર કૂટપ્રશ્નના અમુક વર્ગમાં જ લાગુ થઇ શકે છે.
ફિલ્ડ પ્રોગ્રામેબલ ગેટ સંગ્રહ સાથે રિકન્ફિગરેબલ કમ્પ્યુટિંગ
રિકન્ફિગરેબલ કમ્પ્યુટિંગ એ સામાન્ય હેતુના કમ્પ્યુટર માટે સહ-પ્રોસેસર તરીકે ફિલ્ડ પ્રોગ્રામેબલ ગેટ એરેઝ (એફપીજીએ (FPGA))નો ઉપયોગ છે. એફપીજીએ (FPGA) એ કમ્પ્યુટર ચિપ છે જે તેને સોંપવામાં આવેલા ટાસ્કને રિરાઇટ કરી શકે છે.
એફપીજીએ (FPGA)ને વીએચડીએલ (VHDL) અથવા વેરિલોગ જેવી હાર્ડવેર વર્ણન ભાષાઓ (લેંગ્વેજ) દ્વારા પ્રોગ્રામ કરી શકાય છે. પરંતુ આ લેંગ્વેજમાં પ્રોગ્રામિંગ થકવી નાખનારું હોઇ શકે છે. કેટલાક વેન્ડર્સે સી (C) ટુ એચડીએલ (HDL) લેંગ્વેજ માટે સી (C) વિકસાવ્યું છે જે સી પ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજના સિન્ટેક્સ અને/અથવા સિમેન્ટિક્સને અનુસરવાનો પ્રયાસ કરે છે. સી (C) ટુ એચડીએલ (HDL) લેંગ્વેજમાં મિટ્રિયોન-સી, ઇમ્પલ્સ સી, ડીઆઇએમઇ-સી (DIME-C) અને હેન્ડેલ-સીનો સમાવેશ થાય છે. C++ પર આધારિત સિસ્ટેમ સીના ચોક્કસ સબસેટ પણ આ હેતુ માટે ઉપયોગમાં લઇ શકાય છે.
એએમડી (AMD)એ તેની હાઇપરટ્રાન્સપોર્ટ ટેકનોલોજી થર્ડ પાર્ટી વેન્ડર્સ માટે ખુલ્લી મૂકવાનો નિર્ણય લીધો તે ઉચ્ચ સ્તરીય કન્ફિગરેબલ કમ્પ્યુટિંગ માટે સક્ષમ ટેકનોલોજી બની છે. ડીઆરસી કમ્પ્યુટર કોર્પોરેશનના ચીફ ઓપરેટિંગ ઓફિસર માઇકલ આર. ડીમોરના જણાવ્યા પ્રમાણે “અમે જ્યારે પ્રથમ વાર એએમડી (AMD)માં ગયા ત્યારે તેમણે અમને “સોકેટ ચોર” ગણાવ્યા હતા. હવે તેઓ અમને પાર્ટનર ગણે છે.”
જનરલ પર્પઝ કમ્પ્યુટિંગ ઓન ગ્રાફિક્સ પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ (જીપીજીપીયુ (GPGPU))
જનરલ પર્પઝ કમ્પ્યુટિંગ ઓન ગ્રાફિક્સ પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ (જીપીજીપીયુ (GPGPU)) કમ્પ્યુટર એન્જિનિયરિંગ રિસર્ચમાં તાજેતરનો ટ્રેન્ડ છે. જીપીયુ (GPU) કો-પ્રોસેસર્સ છે જે કમ્પ્યુટર ગ્રાફિક્સ પ્રોસેસિંગ માટે મહત્તમ ઉપયોગમાં લેવાઇ રહ્યા છે. કમ્પ્યુટર ગ્રાફિક્સ ખાસ કરીને લિનીયર એલ્જિબ્રા મેટ્રિક્સ કામગીરીમાં પ્રોસેસિંગ ડેટા સમાંતર પ્રક્રિયાનું પ્રભુત્વ ધરાવતું ફિલ્ડ છે.
એપ્લિકેશનલક્ષી સંકલિત સર્કિટ્સ
સમાંતર એપ્લિકેશન્સ સાથે કામ કરવા માટે કેટલાક એપ્લિકેશન સ્પેસિફિક ઇન્ટીગ્રેટેડ સર્કિટ (એએસઆઇસી (ASIC)) વિકસાવવામાં આવી છે.
એએસઆઇસી (ASIC) વ્યાખ્યાથી ચોક્કસ એપ્લિકેશનલક્ષી હોવાથી તેને તે એપ્લિકેશન માટે સંપૂર્ણપણે લાગુ કરી શકાય છે. પરિણામે આપેલા એપ્લિકેશન માટે એએસઆઇસી (ASIC) સામાન્ય હેતુના કમ્પ્યુટરને પાછળ રાખી દે છે. જોકે, એએસઆઇસી (ASIC)ને એક્સ –રે લિથોગ્રાફી દ્વારા રચવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં માસ્કની જરૂર પડે છે જે ઘણું ખર્ચાળ હોઇ શકે છે. એક સિંગલ માસ્કની કિંમત એક મિલિયન યુએસ ડોલરથી વધુ હોઇ શકે છે. (ચિપ માટે જેટલા નાના ટ્રાન્ઝિસ્ટરની જરૂર હોય તેટલા પ્રમાણમાં માસ્ક મોંઘું હશે.) દરમિયાન સમયની સાથે સામાન્ય હેતુના કમ્પ્યુટિંગમાં કામગીરીમાં વધારો થાય છે (મૂરેના નિયમમાં સમજુતી પ્રમાણે) જેનાથી એક કે બે ચિપ પેઢીઓમાં લાભ ધોવાઇ જાય છે. ઉચ્ચ પ્રારંભિક ખર્ચ મૂરના નિયમલક્ષી સામાન્ય હેતુ ગણનને પાછળ રાખી દેવાના વલણથી એએસઆઇસી (ASIC) મોટા ભાગના સમાંતર કમ્પ્યુટિંગ એપ્લિકેશન્સ માટે બિનઉપયોગી બન્યું છે. જોકે કેટલાક બાંધવામાં આવ્યા છે. તેમાંથી એક ઉદાહરણ પેટા-ફ્લોપ રિકેન એમડીગ્રેપ-3 (RIKEN MDGRAPE-3) મશીન છે જેમાં મોલેક્યુલર ડાયનેમિક્સ સિમ્યુલેશન માટે કસ્ટમ એએસઆઇસી (ASIC)નો ઉપયોગ થાય છે.
વેક્ટર પ્રોસેસર્સ
વેક્ટર પ્રોસેસર એ સીપીયુ (CPU) અથવા કમ્પ્યુટર સિસ્ટમ છે જે મોટા પ્રમાણમાં ડેટા પર સમાન સૂચના લાગુ પાડી શકે છે. “વેક્ટર પ્રોસેસર્સમાં ઉચ્ચ સ્તરીય કામગીરી હોય છે જે વિવિધ વેક્ટર્સના લિનીયર સંગ્રહ પર કામ કરે છે. વેક્ટર કામગીરીનું એક ઉદાહરણ A = B  × C  છે જ્યાં A, B , અને C  દરેક 64 બિટ ફ્લોટિંગ પોઇન્ટ સંખ્યાના 64 એલિમેન્ટ વેક્ટર છે." તેઓ ફ્લાઇનના એસઆઇએમડી (SIMD) વર્ગીકરણ સાથે નિકટતાથી સંકળાયેલા છે.
સમાંતર પ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજિસ
કોન્કરન્ટ પ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજિસ, લાઇબ્રેરીઓ, એપીઆઇ (APIs) અને સમાંતર પ્રોગ્રામિંગ મોડલ્સ (જેમ કે એલ્ગોરિધમિક સ્કેલેટન્સ)ની રચના સમાંતર કમ્પ્યુટર્સના પ્રોગ્રામિંગ માટે કરવામાં આવી છે. તેને સામાન્ય રીતે તેઓ મેમરી આર્કિટેક્ચર (માળખા) વિશે જે ધારણા રચે તેના આધારે વર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે જેમાં શેર્ડ મેમરી, ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ મેમરી અથવા શેર્ડ ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ મેમરીનો સમાવેશ થાય છે. શેર્ડ મેમરી પ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજિસ શેર્ડ મેમરીના વેરિયેબલ્સમાં ફેરફાર કરીને પ્રત્યાયન કરે છે. ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ મેમરીમાં મેસેજ પસાર કરવાનો ઉપયોગ થાય છે. પીઓએસઆઇએક્સ (POSIX) થ્રેડ્સ અને ઓપનએમપી (OpenMP) બે સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતા શેર્ડ મેમરી એપીઆઇ (APIs) છે, જ્યાં મેસેજ પાસિંગ ઇન્ટરફેસ (એમપીઆઇ) (MPI) સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતી મેસેજ પાસિંગ સિસ્ટમ એપીઆઇ (APIs) છે. સમાંતર પ્રોગ્રામ્સના પ્રોગ્રામિંગમાં ઉપયોગમાં લેવાતો એક કન્સેપ્ટ ફ્યુચર કન્સેપ્ટ (ભવિષ્યનો કન્સેપ્ટ) છે જેમાં પ્રોગ્રામનો એક ભાગ ભવિષ્યમાં કોઇ સમયે પ્રોગ્રામના અન્ય ભાગ દ્વારા જરૂરી ડેટમ પૂરો પાડવાની ખાતરી આપે છે.
ઓટોમેટિક સમાંતરણ
કમ્પાઇલર દ્વારા ક્રમિક પ્રોગ્રામનું ઓટોમેટિક સમાંતરણ એ સમાંતર કમ્પ્યટિંગની હોલી ગ્રેઇલ છે. કમ્પાઇલર રિસર્ચના દાયકાઓના કામ છતાં ઓટોમેટિક સમાંતરણને માત્ર મર્યાદિત સફળતા જ મળી શકી છે.
મેઇનસ્ટ્રીમ (મુખ્ય) સમાંતર પ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજિસ એક્સપ્લિસિટી સમાંતર અથવા (વધુમાં વધુ) પાર્શિયલ ઇમ્પ્લિસિટ રહી શકે છે જેમાં પ્રોગ્રામર કમ્પાઇલરને સમાંતરણ માટે સૂચનાઓ આપે છે. કેટલાક પૂર્ણ નિયંત્રિત સમાંતર પ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજ અસ્તિત્વ ધરાવે છે જેમ કે – સિસાલ (SISAL), પેરલલ હાસ્કેલ, અને (એફપીજીએ (FPGAs) માટે) મિટ્રિયોન-સી.
એલ્ગોરિધમિક (ગણતરી) પદ્ધતિઓ
સમાંતર કમ્પ્યુટર્સ વધુ મોટા અને ઝડપી બન્યા તેના કારણે એવી કૂટપ્રશ્નઓ ઉકેલવાનું શક્ય બન્યું જેમાં અગાઉ ઘણો વધારે સમય લાગતો હતો. સમાંતર કમ્પ્યુટિંગનો ઉપયોગ બાયોઇન્ફોર્મેટિક્સ (પ્રોટિન ફોલ્ડિંગ)થી લઇને અર્થશાસ્ત્ર (ગાણિતિક ફાઇનાન્સ) સુધી અનેક ક્ષેત્રમાં થાય છે. સમાંતર કમ્પ્યુટિંગ એપ્લિકેશન્સમાં જોવા મળતી કૂટપ્રશ્નઓના સામાન્ય પ્રકાર આ મુજબ છે:
ઇતિહાસ
ખરા (એમઆઇએમડી) (MIMD) સમાંતરણનો ઇતિહાસ ફેડેરિકો લુઇગી, કોન્ટે મેનાબ્રિયા અને તેના “સ્કેચ ઓફ ધ એનાલિટિક એન્જિન ઇન્વેન્ટેડ બાય ચાર્લ્સ બેબેજ” સુધી જાય છે. આઇબીએમ (IBM)એ એક પ્રોજેક્ટ દ્વારા 1954માં 704 લોન્ચ કર્યું હતું જેમાં જીન એમડલ મુખ્ય ઘડવૈયાઓ પૈકીના એક હતા. તે પ્રથમ કમર્શિયલ રીતે ઉપલબ્ધ કમ્પ્યુટર હતું જેમાં સંપૂર્ણ ઓટોમેટિક ફ્લોટિંગ પોઇન્ટ એરિથમેટિક કમાન્ડ્સનો ઉપયોગ થયો.
એપ્રિલ 1958માં એસ. ગિલ (ફેરન્ટી)એ સમાંતર પ્રોગ્રામિંગ વિશે અને શાખાકરણ (બ્રાન્ચિંગ) અને વેઇટિંગની આવશ્યકતા વિશે ચર્ચા કરી હતી. 1958માં જ આઇબીએમ (IBM)ના રિસર્ચર્સ જોન કોક અને ડેનિયલ સ્લોટનિકે પ્રથમ વખત આંકડાકીય ગણતરીઓ માટે સમાંતરણ વિશે ચર્ચા કરી હતી. બ્યુરોગ્સ કોર્પોરેશને 1962માં ડી825 રજૂ કર્યું હતું જે ચાર પ્રોસેસર ધરાવતું કમ્પ્યુટર હતું જેણે ક્રોસબાર સ્વિચ દ્વારા 16 મેમરી મોડ્યુલ્સ એક્સેસ કર્યા હતા. 1967માં એમડલ અને સ્લોટનિકે અમેરિકન ફેડરેશન ઓફ ઇન્ફર્મેશન પ્રોસેસિંગ સોસાયટીઝ કોન્ફરન્સ ખાતે સમાંતર પ્રોસેસિંગની સંભાવનાઓ વિશે ચર્ચાનું પ્રકાશન કર્યું હતું. આ ચર્ચા દરમિયાન સમાંતરણના કારણે સ્પીડ-અપની મર્યાદાને વ્યાખ્યાયિત કરવા માટે એમડલનો નિયમ રજૂ થયો હતો.
1969માં અમેરિકાની કંપની હનીવેલે તેની પ્રથમ મલ્ટિક્સ સિસ્ટમ રજૂ કરી હતી જે સિમેટ્રિક મલ્ટિપ્રોસેસર સિસ્ટમ હતી જે એક સાથે આઠ પ્રોસેસર્સને સમાંતરમાં ચાલુ કરી શકતી હતી. કાર્નેગી મેલોન યુનિવર્સિટી ખાતે 1970ના દાયકાનું એક મલ્ટિ-પ્રોસેસર પ્રોજેક્ટ સી.એમએમપી (C.mmp) “પ્રથમ મલ્ટિપ્રોસેસર્સ પૈકી એક હતું જેમાં અમુકથી વધારે પ્રોસેસર્સ હતા.” “સ્નૂપિંગ કેચિસ સાથે પ્રથમ બસ કનેક્ટેડ મલ્ટિ-પ્રોસેસર 1984માં સિનેપ્સ N+1 હતું.”
એસઆઇએમડી (SIMD) સમાંતર કમ્પ્યુટર્સની શરૂઆત 1970ના દાયકામાં થઇ હતી. પ્રારંભિક એસઆઇએમડી (SIMD) પાછળનો હેતુ મલ્ટિપલ સૂચનાઓ પર પ્રોસેસર્સના કન્ટ્રોલ યુનિટના ગેટ વિલંબને પુનઃ ભરપાઇ કરવાનો હતો. 1964માં સ્લોટનિકે લોરેન્સ લિવરમોર નેશનલ લેબોરેટરી માટે એક મેસિવલી (જંગી) સમાંતર કમ્પ્યુટર બનાવવાની દરખાસ્ત કરી હતી. તેની ડિઝાઇનને યુએસ એરફોર્સ દ્વારા ભંડોળ મળ્યું હતું જે સૌથી પ્રારંભનો એસઆઇએમડી (SIMD) સમાંતર કમ્પ્યુટિંગ પ્રયાસ આઇએલએલઆઇએસી IV (ILLIAC IV) હતો. તેની ડિઝાઇનની ચાવી અત્યંત ઊંચું સમાંતરણ હતું જે 256 પ્રોસેસર્સ સુધી હતું અને તે મશીનને જંગી ડેટાસેટ પર કામ કરવાની છુટ આપતું હતું જે પાછળથી વેક્ટર પ્રોસેસિંગ તરીકે ઓળખાયું. જોકે, આઇએલએલઆઇએસી IV (ILLIAC IV)ને “સૌથી કુખ્યાત સુપરકમ્પ્યુટર્સ” ગણવામાં આવ્યું હતું કારણ કે આ પ્રોજેક્ટ માત્ર ચોથા ભાગ સુધી પૂરો થયો હતો અને તેમાં 11 વર્ષ લાગી ગયા હતા અને પ્રારંભિક અંદાજ કરતા ચાર ગણો સમય લાગ્યો હતો. 1976માં તે પ્રથમ અસલ એપ્લિકેશન માટે ચાલુ થવા માટે અંતે તૈયાર હતું ત્યારે તે સમયે અસ્તિત્વ ધરાવતા ક્રે-1 જેવા કોમર્શિયલ સુપરકમ્પ્યુટર્સ કરતા તે પાછળ રહી ગયું હતું.
વાવેરા (તા. રાજુલા)
વાવેરા (તા. રાજુલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાજુલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાવેરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજુલા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પ્રગતિ મેદાન, દિલ્હી
thumb|right|હૉલ નં. ૬ (છ) પ્રગતિ મેદાન એ ભારત દેશના રાજધાનીના શહેર દિલ્હી ખાતે આવેલું એક વિશાળ મેદાન છે, જ્યાં અતિ મોટાં પ્રદર્શનો યોજવા માટે યોગ્ય પરિસર છે. આખો પરિસર નાના નાના પ્રદર્શન હૉલમાં વિભાજિત થયેલો છે. આ પરિસર ખાસ કરીને દર વર્ષે યોજવામાં આવતા વિશ્વ પુસ્તક મેળા તથા આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપાર મેળા (ઇંટરનેશનલ ટ્રેડ ફેર) માટે મશહૂર છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:દિલ્હી
મહુડી
મહુડી (તા. માણસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માણસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મહુડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રાઇ, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મહુડી જૈન મંદિર
મહુડી ગાંધીનગરથી ૩૫ કિલોમીટર, અમદાવાદથી ૭૦ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે. અહીથી નજીકનું મોટું મથક વિજાપુર ૬ કિલોમીટરના અંતરે આવેલું છે. પૌરાણિક કાળમાં આ સ્થળને મધુપુરી તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું.
શ્રેણી:માણસા તાલુકો શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
સરપંચ
સરપંચ એટલે પંચાયતી રાજની રાજકીય પ્રથા હેઠળ ગ્રામ્યસ્તરે કામ કરતી વહીવટી સંસ્થા એટલે કે ગ્રામ પંચાયતનો ચુંટાયેલો નેતા. આ પ્રકારની રાજકીય પ્રથા ભારતના પાડોશી દેશ પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશમાં પણ અમલી છે. આ વ્યવસ્થામાં સરપંચ ગ્રામ પંચાયતના ચુંટાયેલા નેતા તરીકે પાંચ વર્ષ સુધી અન્ય ચુંટાયેલા સભ્યો સાથે મળીને રાજ્ય સરકાર અને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા શરૂ કરાયેલી ગ્રામોત્કર્ષની યોજનાઓ લાગુ કરવા અંગે મહત્વના નિર્ણયો લેવાની સત્તા ધરાવે છે.
શ્યામમુખ વાઘોમડા
શ્યામમુખ વાઘોમડા, (અંગ્રેજી: Masked Booby) (Sula dactylatra) એ ઘોમડા પરિવારનું મોટું દરીયાઈ પક્ષી છે. આ પક્ષી પૂર્વીય એટલાન્ટીક સીવાયનાં ઉષ્ણકટિબંધીય સમુદ્રી ટાપુઓ પર પ્રજોપ્તિ કરે છે.
વર્ણન
74 – લાંબુ, 137 - 165 cm પાંખોનો વ્યાપ અને 1.2 - 2.35 kg વજન ધરાવતું આ સૌથી મોટું વાઘોમડું છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:પક્ષી
જૂન ૧૬
૧૬ જૂનનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૧૬૭મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૧૬૮મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૯૮ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જૂન
ઉતાવલી (તા.તિલકવાડા)
ઉતાવલી (તા.તિલકવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના તિલકવાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ઉતાવલી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન જેવી વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:તિલકવાડા તાલુકો
નવાખલ
નવાખલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા આંકલાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવાખલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:આંકલાવ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
હરિ નિવાસ મહેલ
thumb|300x300px|હરિ નિવાસ મહેલ, જમ્મુ હરિ નિવાસ મહેલ (Hari Niwas Palace) ભારત દેશના જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના જમ્મુ ખાતે આવેલ એક વિશાળ ઇમારત છે. આ મહેલની એક બાજુ પર તવી નદીનો કિનારો અને બીજી બાજુ ત્રિકુટની પહાડીઓ આવેલ છે. આ મહેલ જમ્મુ અને કાશ્મીરના છેલ્લા રાજા હરિસિંહ (૧૮૯૫ - ૧૯૬૧) દ્વારા વીસમી સદીના પ્રારંભિક સમયમાં બંધાવવામાં આવ્યો હતો, જે અહીં વર્ષ ૧૯૨૫થી જૂના મુબારક મંડી મહેલ ખાતેથી રહેવા આવ્યા હતા. અહીં તેમણે બોમ્બે (હવે મુંબઇ) રહેવા જતાં પહેલાં તેમના કાશ્મીર વસવાટના છેલ્લા દિવસો પસાર કર્યા હતા. આ ઇમારત એક કલાત્મક માળખું ધરાવે છે. આ મહેલના મહારાજાના વંશજો દ્વારા વર્ષ ૧૯૯૦માં આ મહેલને એક હેરિટેજ હોટેલમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવેલ છે. આ ઇમારતના મેદાન પર અમર મહેલ પેલેસ મ્યુઝિયમ પણ આવેલ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર શ્રેણી:ભારતનો ઇતિહાસ શ્રેણી:સ્થાપત્ય
દરદા (તા. ઉમરપાડા)
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:ઉમરપાડા તાલુકો
હમીરપુરા (તા. કવાંટ)
હમીરપુરા (તા.કવાંટ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા  કવાંટ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હમીરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. આ ગામ ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:કવાંટ તાલુકો
ખડકવેલ
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કપરાડા તાલુકો શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
વાડીયા (બીહોરા)
વાડીયા (બીહોરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાડીયા (બીહોરા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:સંખેડા તાલુકો
જાદર (તા. ઇડર)
જાદર (તા. ઇડર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક  ગામ છે. જાદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મેળો
જાદર ગામમાં ૬૦૦ વર્ષથી મુધ્રણેશ્વર મહાદેવના મેળાનું આયોજન કરવામાં આવે છે. આ મેળો ભાદરવાના બીજા સોમવારથી બુધવાર સુધી ચાલે છે અને તેમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો ઉમટી પડે છે. મેળા દરમિયાન અહીં ચીજ-વસ્તુઓની દુકાનો પણ લાગે છે.
વાવડી (તા. સુત્રાપાડા)
વાવડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સુત્રાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. વાવડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામ તાલુકામથક સુત્રાપાડાથી ૪ કિ.મી.નાં અંતરે આવેલું છે.
શ્રેણી:સુત્રાપાડા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
વાવડી (તા. રાજુલા)
વાવડી (તા. રાજુલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાજુલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાવડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજુલા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
દિવતણ (તા. ઉમરપાડા)
દિવતણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તાલુકાનું  ગામ છે. દિવતણ ગામના લોકોના મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું ડુંગરાળ ભૂપૃષ્ઠ ધરાવતું ગામ છે. અહીં મુખ્યત્વે વસાવા, ચૌધરી તેમ જ ગામિત જેવા આદિવાસી જાતિના લોકો રહે છે. ગામના લોકો ડાંગર, જુવાર, વરાઇ, નાગલી વગેરે ધાન્યોની ખેતી કરે છે. ગામના કેટલાક લોકો જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી લાકડા સિવાયની વસ્તુઓ(ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) મેળવી તેના વડે પણ જીવન ગુજારે છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:ઉમરપાડા તાલુકો
ચુવા (તા. વાવ)
ચુવા (તા. વાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચુવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાવ તાલુકો
ઉમેદપુરા (તા.તિલકવાડા)
ઉમેદપુરા (તા.તિલકવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના તિલકવાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ઉમેદપુરા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન જેવી વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
કર્મ
કર્મનું તત્વજ્ઞાન એ ભારતીય ધર્મો (ખાસ કરીને હિંદુ ધર્મ, બૌદ્ધ ધર્મ, જૈન ધર્મ અને શીખ ધર્મ ) તેમજ તાઓવાદમાં પુનર્જન્મના વિચાર સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલ છે. આ વિચારપદ્ધતિમાં, વર્તમાનમાં કરવામાં આવેલ કર્મ આ જન્મમાં વ્યક્તિના ભાવિ તેમજ ભાવિ જીવનની પ્રકૃતિ અને ગુણવત્તાને અસર કરે છે, જેને સંસાર પણ કહેવાય છે.
વ્યાખ્યા અને અર્થ
right|thumb|248x248px|કર્મ ક્રિયા અને પ્રતિક્રિયા તરીકે: જો આપણે સારાપણું બતાવીશું, તો આપણે સારાપણું પામીશું. કર્મ એ કરેલું કાર્ય અથવા કામ છે, તે હેતુ અથવા ઉદ્દેશ્ય પણ છે. વિલ્હેમ હલ્ફબાસ અન્ય સંસ્કૃત શબ્દ ક્રિયા સાથે વિરોધાભાસ કરી દ્વારા કર્મ સમજાવે છે. ક્રિયા એ માત્ર કરવામાં આવતું કાર્ય છે જ્યારે કર્મ એ ઉદ્દેશ્ય અને પાછળથી ઉદ્ભવતી અસરો પણ છે.
કર્મ એ એક વૈચારિક સિદ્ધાંતનો પણ ઉલ્લેખ કરે છે જેનો મૂળ ભારતમાં ઉદ્ભવ્યો હતો, જેને વર્ણનાત્મકરૂપે કર્મના સિદ્ધાંત(કેટલીકવાર કર્મ સિદ્ધાંત અથવા કર્મના નિયમ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. સિદ્ધાંતના સંદર્ભમાં જોઈએ તો કર્મ જટિલ છે અને તેને વ્યાખ્યાયિત કરવું મુશ્કેલ છે. ભારતીય વિદ્યાશાસ્ત્રીઓએ પ્રાચીન ભારતીય ગ્રંથો માંથી કર્મ ખ્યાલ માટે વિવિધ વ્યાખ્યાઓ લીધી છે; તેમની વ્યાખ્યા આ મુજબ છે: (૧) તે એવા કાર્યકારણનું કેટલાક સંયોજન છે જે નૈતિક અથવા બિન-નૈતિક હોઈ શકે છે (૨) નૈતિકતા,કે સારી અથવા ખરાબ ક્રિયાઓના પરિણામો હોય જ છે; અને (૩) પુનર્જન્મ.
એવું મનાય છે કે કર્મનો નિયમ કોઈ પણ દેવતા અથવા દૈવી ચુકાદાની કોઈપણ પ્રક્રિયાથી સ્વતંત્ર રીતે ચાલે છે.
ઇટાડી (તા. ઇડર)
ઇટાડી (તા. ઇડર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક ગામ છે. ઇટાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કર્મ
વ્યાખ્યા અને અર્થ
કર્મનો સિધ્ધાંત એક વિભાવના તરીકે વિવિધ ભારતીય ધાર્મિક પરંપરાઓમાં, કેટલાક સામાન્ય વિષયો વહેંચે છે: કાર્યકારણ, નૈતિકતા અને પુનર્જન્મ.
ઇટાડી (તા. ઇડર)
શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
કર્મ
પ્રારંભિક વિકાસ
કર્મ સિધ્ધાંતની પ્રારંભિક સ્પષ્ટ ચર્ચા ઉપનિષદોમાં છે. ઉદાહરણ તરીકે, બૃહદારણ્યક ઉપનિષદના ૩.૧.૧૩ શ્લોકમાં કર્મનો સ્પષ્ટ રુપે નૈતિકતા અને કાર્યકારણના સંદર્ભમાં ઉલ્લેખ છે.
અમર્ત્ય સેન
અમર્ત્ય સેન સીએચ (CH) (অমর্ত্য সেনઓમોર્તો સેન નો જન્મ 3 નવેમ્બર, 1933) ભારતના જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી છે, જેમને 1998માં કલ્યાણ અર્થશાસ્ત્ર અને સામાજિક પસંદગીના સિદ્ધાંત તેમજ સમાજના ગરીબ વર્ગના પ્રશ્નો અંગેના તેમના રસને જોતા આર્થિક વિજ્ઞાન ક્ષેત્રના નોબેલ પુરસ્કારથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. સેન દુકાળના અંગેના તેમણે કરેલા કાર્યો માટે ખાસ્સા વખણાય છે, કારણ કે તેમના આ કાર્યથી ખોરાકની વાસ્તવિક અથવા તો કહેવાતી ઉણપની અસરોને રોકવા અથવા તો મર્યાદિત કરવાના વાસ્તવિક ઉપાયોના વિકાસમાં વેગ મળ્યો છે.
વિગત
તેઓ વર્તમાનમાં થોમસ ડબલ્યુ લામોન્ટ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર અને હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીના અર્થશાસ્ત્ર અને તત્ત્વજ્ઞાનના અધ્યાપક છે. તેઓ હાર્વર્ડ સોસાયટી ઓફ ફેલોસના સિનિયર ફેલો છે, આ સાથે ઓલ સોઉલ્સ કૉલેજ, ઓક્સફોર્ડ અને ટ્રિનિટી કૉલેજ, કેમ્બ્રિજના પણ ફેલો છે, જ્યા અગાઉ તેઓ 1998 થી 2004 દરમિયાન માસ્ટર તરીકે સેવા આપી ચૂક્યા છે. ઓક્સબ્રિગેડ કૉલેજમાં શૈક્ષણિક વડા તરીકે તેઓ પહેલા એશિયન અને પહેલા ભારતીય છે.
છેલ્લા ચાલીસ વર્ષોમાં અમર્ત્ય સેનના પુસ્તકોનું ત્રીસથી વધુ ભાષાઓમાં અનુવાદ થઈ ચૂક્યો છે. તેઓ શાંતિ અને સલામતી અર્થવ્યવસ્થાના ટ્રસ્ટી છે. 2006માં ટાઇમ મેગેઝીન દ્વારા તેમને “60 યર્સ ઓફ એશિયન હીરો” તરીકે સૂચિબદ્ધ કરાયા અને 2010માં તેમના ”100 મોસ્ટ ઈન્ફ્લુએન્સલ પર્સન ઓફ ધ યર”  યાદીમાં સામેલ કરાયા. ન્યુ સ્ટેટસમેને 2010ની યાદીમાં તેમને “ વર્લ્ડસ 50 મોસ્ટ ઈન્ફ્લુએન્સલ પીપલ હુ મેટર” સમાવેશ કર્યો.
પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ
સેનનો જન્મ ભારતના પશ્ચિમ બંગાળમાં શાંતિનિકેતનમાં એક બંગાળી હિન્દુપરિવારમાં થયો હતો. તેમના વડીલોનું મૂળ વતન આમ તો હાલના બાંગ્લાદેશના ઢાંકામાં આવેલ વારી હતું. રવિન્દ્વ નાથ ટાગોરે તેમનું નામ અમર્ત્ય સેન પાડ્યું હોવાનું કહેવાય છે ("અમર્ત્ય"નો અર્થ "અમર"). સેન એક પ્રતિષ્ઠીત પરિવારમાંથી આવે છે: તેમના નાના કિસ્તી મોહન સેન રવિન્દ્રનાથ ટાગોરના નિકટના સહયોગી તેમજ મધ્યકાલીન ભારતીય સાહિત્યના એક પ્રસિદ્ધ વિદ્વાન, હિંદુ ધર્મના તત્ત્વજ્ઞાન પરના અધિકારી, ઉપરાંત વિશ્વ ભારતી યુનિવર્સિટીના બીજા ઉપકુલપતિ હતા. તેમના નાના સુકુમાર સેન ભારતના પહેલા મુખ્ય ચૂટણી કમિશનરના કાકા, અને તેમના ભાઈ અશોક કુમાર સેન કાયદા અને ન્યાય વિભાગમાં કેન્દ્રીય કેબિનેટ પ્રધાન રહી ચૂક્યા છે. સેનના પિતા આશુતોષ સેન અને માતા અમિતા સેનનો જન્મ માનિકગંજ, ઢાકામાં થયો હતો. તેમના પિતા ઢાકા યુનિવર્સિટીમાં રસાયણશાસ્ત્રના પ્રોફેસર અને પશ્ચિમ બંગાળ ગૌણ સેવા આયોગના અધ્યક્ષ હતા.
સેને તેમનું હાઈસ્કુલનું શિક્ષણ સેન્ટ ગ્રેગરી સ્કુલ ઢાકામાં 1941માં બાંગ્લાદેશમાં લીધું. 1947માં ભાગલા સમયે તેમનું પરિવાર ભારતમાં આવ્યું. સેને ભારતમાં વિશ્વ-ભારતી યુનિવર્સિટી સ્કુલ અને પ્રેસિડેન્સી કૉલેજ, કોલકત્તામાં અભ્યાસ કર્યો, અહી તેમણે પ્રથમ વર્ગમાં પ્રથમ નંબર સાથે અર્થશાસ્ત્રમાં બી.એ. (સન્માન) કર્યુ અને 1953માં જાણીતી બેચના સૌથી પ્રતિભાશાળી વિદ્યાર્થી તરીકે ઉભરી આવ્યા. ત્યારબાદ તે જ વર્ષે તેઓ કેમ્બ્રિજમાં ટ્રિનિટી કૉલેજમાં ગયા, જ્યાં તેઓએ પ્રથમ વર્ગ (તારાંકિત પ્રથમ) બી.એ. (BA)(સન્માન) 1956માં પુરુ કર્યુ. કેમ્બ્રિજમાં તેઓ 1956માં કેમ્બ્રિજ મજલિસના અધ્યક્ષ તરીકે ચૂંટાયા. ટ્રિનિટી કૉલેજના સ્નાતકના વિદ્યાર્થી તરીકે તેઓ પ્રશાંતા ચંદ્રા મહાલનોબિસને મળ્યા. મહાલનોબિસ કલકત્તા પરત ફર્યા બાદ તેમણે પશ્ચિમ બંગાળના તત્કાલિન શિક્ષણ પ્રધાન ત્રીગુના સેન સમક્ષ સેનની તરફેણ કરી. કેમ્બ્રિજમાં ટ્રિનિટી કૉલેજમાં અર્થશાસ્ત્રમાં પીએચડી (Ph.D.)માં પ્રવેશ મેળવ્યા બાદ તેઓ બે વર્ષની રજા લઈ ભારત આવ્યા. ત્રીગુના સેને તરત જ સેનને જાદવપુર યુનિવર્સિટીના અર્થશાસ્ત્ર વિભાગના સ્થાપક-વડા અને અધ્યાપક તરીકે નિયુક્ત કર્યા. 23 વર્ષની ઉંમરે થયેલી તેમની આ પ્રથમ નિયુક્તિ હતી. જાદવપુર યુનિવર્સિટીમાં તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન તેમને આર્થિક મેથોડોલોજીસ્ટ એ. કે. દાસગુપ્તા સાથે રહેવાનું સૌભાગ્ય મળ્યું, જેઓ એ પછીથી તેમના સુપરવાઇઝર તરીકે તેમને બનારસમાં શિક્ષણ આપ્યું. બે વર્ષ ભણાવ્યા બાદ 1959માં પીએચડી (Ph.D.)નું શિક્ષણ પુરું કરવા સેન કેમ્બ્રિજ પરત ફર્યા.
સેન માટે ત્યારે કેમ્બ્રિજ એક યુદ્ધભૂમિની સમાન હતું. તે સમયે કેઈન્સિયન અર્થશાસ્ત્રના સમર્થકો તેમજ કેઈન્સના વિરોધાભાસી યોગદાનમાં માનનારા એક તરફ જ્યારે “ નિઓ- ક્લાસીકલ” (નવ શાસ્ત્રીય)  અર્થશાસ્ત્રીઓ બીજી તરફ હતા. સેન ભાગ્યશાળી હતા કે તેમને બન્ને તરફની વિચારધારા ધરાવતા અર્થશાસ્ત્રીઓ સાથે ઘનિષ્ઠ સંબધો હતા. આ તરફ તેમના લોકતાંત્રિક અને સહિષ્ણુ સમાજિક પસંદના સારા “અભ્યાસ”ને કારણે સેનની જ કૉલેજ, ટ્રિનિટી કૉલેજ એક મોટા રણદ્વીપમાં ફેરવાતા દૂર રહી. જોકે સામાજિક પસંદગીના સિદ્ધાંત સંદર્ભેના ઉત્સાહના અભાવે ટ્રિનિટી અથવા કેમ્બ્રિજ બન્નેમાંથી એકમાં સેનને તેમની પીએચડી (Ph.D.) નિબંધ માટે અલગ વિષયની પસંદગી કરવી પડી. બીએ (B.A.) પુરુ કર્યા પછી તેમણે તેમનો નિબંધ “ધ ચોઈસ ઓફ ટેકનિક” વિષય પર 1959માં પ્રતિભાશાળી પરંતુ કડક અને અસહિષ્ણુ જોન રોબિનસનની દેખરેખ હેઠળ જમા કરાવ્યો. . ક્વેટિન સ્કિનરના પ્રમાણે  કેમ્બ્રિજમાં તેમના સમય દરમિયાન  સેન ગુપ્ત સમાજના “પ્રેરિતો”ના સભ્ય હતા. .
1960-1961ની વચ્ચે તેમણે મેસેચ્યુસેટ્સ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેક્નૉલોજીમાં મુલાકાતી પ્રોફેસર તરીકે શિક્ષણ આપ્યું. તેઓ બર્કેલે, સ્ટેનફોર્ડ અને કોમેલમાં પણ મુલાકાતી પ્રોફેસર તરીકે રહ્યા.
તેમણે યુનિવર્સિટી ઓફ કલકત્તા અને દિલ્હી સ્કુલ ઓફ ઈકોનોમિક્સમાં અર્થશાસ્ત્રનું શિક્ષણ આપ્યું. (જ્યાં તેમણે તેમની સામૂહિક વિકલ્પ અને સમાજ કલ્યાણ મૈંગ્નમ રચના પુરી કરી)  તેઓ 1961 થી 1972 સુધી ત્યાં પ્રોફેસર તરીકે રહ્યા, તે સમયને ડીએસઈ (DSE)ના ઇતિહાસમાં સુવર્ણયુગ માનવામાં આવે છે. 1972માં તેઓ લંડન સ્કુલ ઓફ ઈકોનોમિક્સમાં અર્થશાસ્ત્રના પ્રોફેસર તરીકે જોડાયા, જ્યાં તેઓએ 1977 સુધી ભણાવ્યું. 1977 થી 1986 સુધી તેઓએ ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીમાં શિક્ષણ આપ્યું, જ્યાં તેઓ નુફિલ્ડ કૉલેજ, ઓક્સફર્ડમાં અર્થશાસ્ત્રના પહેલા પ્રોફેસર હતા, અને બાદમાં ઓલ સોઉલ્સ કૉલેજ, ઓક્સફોર્ડમાં રાજનૈતિક અર્થશાસ્ત્રના ડ્રુમ્મોન્ડ અધ્યાપક અને ફેલો રહ્યા હતા. 1986માં હાર્વર્ડમાં થોમસ ડબલ્યુ લામોન્ટ યુનિવર્સિટીના અર્થશાસ્ત્રના પ્રોફેસર તરીકે જોડાયા. 1998માં ટ્રિનિટી કૉલેજ, કેમ્બ્રિજ નિષ્ણાત તરીકે નિયુક્ત થયા. જાન્યુઆરી 2004માં સેન હાર્વર્ડ પરત ફર્યા. તેઓ પહેલાની લંડન ગુઈલ્ડહાલ યુનિવર્સિટીના ઈવા કોલોર્ની ટ્રસ્ટના યોગદાનકર્તા છે.
મે 2007માં તેમની નિયુક્તિ નાલંદા મેન્ટોર ગ્રુપના ચેરમેન તરીકે નાલંદા યુનિવર્સિટીની પરિયોજનાઓના વિસ્તરણ માટે થઈ, જેનો હેતુ બિહારના નાલંદામાં પ્રાચીન શૈક્ષણિક બેઠકને આંતરરાષ્ટ્રીય યુનિવર્સિટીમાં રૂપાતરિંત કરવાનો હતો.
એપ્રિલ 2011માં સેનને કેનેડાની બ્રિટિશ યુનિવર્સિટી ઓફ કોલંબિયા દ્વારા માનદ ઉપાધિથી સન્માનિત કરાશે. ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સોશિયલ સ્ટડીઝે (આઈએસએસ) 1982માં અમર્ત્ય સેનને તેમની માનદ શિષ્યવૃત્તિથી સન્માનિત કર્યા.
સંશોધન
1960 અને 1970ના પ્રારંભમાં સેનના પેપરે સામાજિક પસંદગી અંગેના સિદ્ધાંતને વિકસાવવામાં મદદ કરી, જે સિદ્ધાંત સૌ પ્રથમ અમેરિકન અર્થશાસ્ત્રી કેન્નેથ એરો જ્યારે રેન્ડ (RAND) કોર્પોરેશન સાથે કામ કરતા હતા તે સમયે તેમના દ્રારા થયેલા કાર્યોમાં ઉજાગર થયો હતો. તેમણે દર્શાવેલા ખૂબ જાણીતા બધા જ મતદાન નિયમોમાં બહુમતિ શાસન, બે-તૃત્યાંશ બહુમતિ અથવા વર્તમાન સ્થિતિ કેટલાક પાયાના લોકશાહી સિદ્ધાંતો સાથે અનિવાર્ય રીતે ઘર્ષણમાં આવે છે. સેનનું સાહિત્યમાં યોગજ્ઞાનમાં તેમના રસની મહિતી દ્વારા સમાજિક પસંદગીના સિદ્ધાંતને વિસ્તારવા તેમજ સમુદ્ધ કરવા માટે જોઈ શકાય છે.
1981માં સેને પોવેર્ટી અને ફેમિનિસ : એન એસે ઓન ઇન્ટાઇટલમન્ટ એન્ડ ડેપ્રિવેશન (1981)નામનું પુસ્તક પ્રકાશિત કર્યું, આ પુસ્તકમાં તેમણે દર્શાવ્યું કે ભૂખમરોએ માત્ર ખોરાકના અભાવે સર્જાય છે એવું નથી પરંતુ ખોરાકની વહેચણી માટેના વ્યવસ્થામાં ઉભી થતી અસમાનતાને કારણે પણ સર્જાય છે. સેનનો ભૂખમરા પ્રત્યેનો રસ તેમના વ્યક્તિગત અનુભવને આધારે આવ્યો હતો.
નવ વર્ષના બાળક તરીકે તેમણે 1943માં બંગાળના દુકાળનો સામનો કર્યો હતો, જેમાં અંદાજે ત્રણ મિલિયન લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા. જીવનને ચોંકવનારુ આ નુકસાન બીનજરૂરી હતું, સેને પાછળથી ઉમેર્યું. તેમણે આકડાઓ દ્વારા દર્શાવ્યું કે તે સમયે બંગાળમાં પૂરતો ખાદ્ય પુરવઠો ન હતો. પરંતુ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં જમીન વિહોણા મજૂરો અને શહેરીમાં કામ કરતા લોકો જેવા કે વાળંદ પાસે નાણાનો અભાવ હતો, જેનો અર્થ એ હતો કે જરૂરિયાત વાળા અનાજની કિંમત ગુલાબની જેમ કેટલાક ખાસ પરિબળો જેવા કે બ્રિટિશ સેના સંપાદન, ખરીદીનો ભય, સંગ્રહખોરી અને કિંમતમાં ભંગાણ આ તમામ પ્રદેશમાં સર્જાયેલ યુદ્ધ સાથે જોડાયેલા હતા. ગરીબી અને દુકાળ ની સ્થિતિમાં સેને નોંધ્યું કે દુકાળની કેટલીક ઘટનાઓમાં ખાદ્ય પુરવઠો પ્રમાણમાં ઓછો ન હતો.
ઉદાહરણ તરીકે બંગાળની વાત કરીએ તો અગાઉના વર્ષોમાં અનાજનું ઉત્પાદન નીચું રહ્યું હતું, જો કે તે અગાઉના દુકાળસિવાયના વર્ષોની સરખામણીએ ઉંચુ હતું. આથી સેને અનેક સામાજિક અને આર્થિક પરિબળો જેવા કે મજૂરીમાં ઘટાડો, બેરોજગારી, અનાજની કિંમતમાં વધારો અને કંગાળ ખાદ્ય વહેચણી વ્યવસ્થા જેવા મુદ્દાઓ નોઁધ્યા હતા. આ મુદ્દાઓ એ સમાજના કેટલાક જૂથોમાં તીવ્ર ભૂખમરાની પરિસ્થિતિ ઊભી કરી. તેમનો ક્ષમતા અભિગમ એ હકારાત્મક સ્વતંત્રતા પર આધારિત છે. જે કોઈ એક વ્યક્તિની કંઈક બનવાની અને કંઈક કરવાની વાસ્તવિક ક્ષમતા એ નકારાત્મક સ્વતંત્રતાના અભિગમ કરતા વધુ છે. જે અર્થશાસ્ત્રમાં સામાન્ય છે અને માત્ર બિન-હસ્તક્ષેપ પર કેન્દ્રીત છે.
બંગાળના દુકાળમાં ગ્રામીણ મજૂરોની ખોરાક ખરીદવાની નકારાત્મક સ્વતંત્રતા અસગ્રસ્ત ન હતી.
જોકે તેઓ હજુ પણ ભૂખ્યા છે કારણ કે તેઓ કંઈ પણ કરવા માટે હકારાત્મક રીતે મુક્ત નથી. તેમની પાસે પોષણ માટેની વ્યવસ્થા નથી અને રોગિષ્ટ મનોવૃત્તિથી બચવા માટેની ક્ષમતા પણ તેઓ ધરાવતા નથી.
દુકાળ સંદર્ભેના તેમના કાર્યમાં વધુ જોઈએ તો, આર્થિક વિકાસ ક્ષેત્રે સેનના કાર્યની અસર માવન વિકાસ અહેવાલ માં પણ જોવા મળી હતી. જે યુનાઇટેડ નેશન્સ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ અંતર્ગત પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો.
આ વાર્ષિક પ્રકાશનમાં વિશ્વના દેશોને તેમના આર્થિક અને સામાજિક પાસાઓને આધારે મૂકવામાં આવ્યા છે, ગરીબી અને અસામાનતાના આર્થિક માપદોંડોના ક્ષેત્રમાં સામાજિક પસંદગીના અન્ય સિદ્ધાતો પણ સેનનું પ્રદાન છે.
વિકાસ અર્થશાસ્ત્ર અંગેનું તેમનું ક્રાંતિકારી પ્રદાન અને સામાજિક નિર્દેશકો એ તેમના લેખ "ઈક્વાલિટીઓફ વોટ" (સમાનતા શા માટે)માં તેમનો ક્ષમતા વિકાસનો ખ્યાલ છે. તેમની દલીલ છે કે સરકારે તેમના નાગરિકોની નક્કર ક્ષમતાઓ વિરુદ્ધ માપન કરવું જોઈએ. આવું એટલા માટે કે ટોચથી નીચે સુધીનો વિકાસ એ હંમેશા માનવ અધિકારોને ઉથલાવી કાઢે છે, આ સાથે લાંબા સમય સુધી આ શબ્દોની વ્યખ્યા શંકાસ્પદ રહે છે (અધિકાર એ એવી વસ્તુઓ છે ફરજિયાત આપવી જરૂરી છે અથવા એવી કોઈ વસ્તુ જે પાછી ખેંચી ન શકાય?).
ઉદાહરણ તરીકે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં નાગરિકોને કાલ્પનિક રીતે જ મત કરવાનો અધિકાર મળેલો છે.
નાગરિકોને મળેલા આ અધિકારમાં મત આપવાની ક્ષમતા છે, જોકે પહેલા તેમની પાસે "વ્યવસ્થાતંત્ર" હોવું જોઈએ.
આ વ્યવસ્થાતંત્રનો વિસ્તાર ખૂબ વિશાળ હોઈ શકે છે. જેમ કે શિક્ષણની ઉપલબ્ધતાથી માંડીને, ખૂબ ચોક્કસ જેવા કે મત વિસ્તાર સુધી વાહનવ્યવહારની સુવિધા.
આવા અવરોધો દૂર થયા છે એવું સાચા અર્થમાં ત્યારે જ કહી શકાય જ્યારે તે નાગરિકો પાસે તેમની વ્યક્તિગત પસંદગીનો અધિકાર છે.
દરેક સમાજ પર નિર્ભર છે કે તેઓ સમાજ દ્વારા તેમને ખાતરીપૂર્વક અપાતી લઘુતમ ક્ષમતાઓની યાદી તૈયાર કરે. ઉદાહરણ તરીકે વ્યવહારમાં ક્ષમતા અભિગમ જોવા જઈએ તો માર્થા નુસાબાયુમની વુમન એન્ડ હ્યુમન ડેવલપમેન્ટ (મહિલા અને માનવ વિકાસ) જોઈ શકાય.
ન્યૂયોર્ક રિવ્યુ ઓફ બુક્સ માં તેમણે "મોર ધેન 100 મિલિયન વુમન આર મિસીંગ" (100  મિલિયનથી વધુ મહિલાઓ ગેરહાજર છે) નામનો વિવાદાસ્પદ લેખ લખ્યો હતો. (જૂઓ મિસિંગ વુમન ઓફ એશિયા) જેમાં વિકાસશીલ વિશ્વમાં જાતી વચ્ચે અસમાન અધિકારોને કારણે થયેલા મૃત્યુદરની અસરો અગેનુ વિશ્લેષણ રજૂ થયું છે, ખાસ કરીને એશિયા.
અન્ય અભ્યાસોમાનો એક એમિલી ઓસ્ટર દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં તેમની દલીલ છે કે આ એક વધુ પડતી ગણતરી છે, જોકે તેમ છતાં ઓસ્ટર પોતાના જ કેટલાક વિધાનોનું ખંડન પણ કરે છે.
વીસમી સદીના અંતમાં થયેલા મોટા ભાગના અર્થશાસ્ત્રીઓ દ્વારા સીમાંત રીતે ચર્ચા કરાયેલા મુદ્દાઓ સંદર્ભેના તેમના આગ્રહને કારણે સેનને ગ્રાઉન્ડ બ્રેકર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આર્થિક મોડેલમાં આવતા કેટલાક મુખ્ય પડકારો સામે તેમણે અભિયાન ચલાવ્યું છે, જેમાં માનવીય પ્રવૃત્તિને પ્રેરિત કરતા મુખ્ય પરિબળો જેવા વ્યક્તિગત રસો ગ્રહિત છે.
જ્યારે તેમની વિચારધારા આજે પણ અમુક પરિઘમાં રહી છે, આ અંગે કોઈ જ પ્રશ્નાર્થ નથી કે તેમનું કાર્ય અર્થશાસ્ત્રીઓ અને વિકાસ કાર્તાઓ એટલું જ નહી યુનાઇટેડ નેશન્સના મહત્વના ક્ષેત્રોને પુન: અગ્રતાક્રમ અપાવવામાં મદદરૂપ બન્યુ છે.
કલ્યાણ અર્થશાસ્ત્ર એ સમુદાયની સારી અસરના સંદર્ભે આર્થિક નીતિઓનું મૂલ્યાંકન કરવા ઈચ્છે છે. સેન કે જેઓએ તેમની કારકિર્દી જ આવા મુદ્દાઓને સમર્પિત કરી છે, તેઓ "તેમના વ્યવસાયના અંતરઆત્માના અવાજ તરીકે જાણીતા છે".
તેમનું પ્રભાવશાળી પુસ્તક કલેક્ટિવ ચોઇસ એન્જ સોશિઅલ વેલ્ફેર  (1970), જેમાં વ્યક્તિગત અધિકારો (મુક્ત વિરોધાભાસની રચના પણ સમાવિષ્ટ છે ) ઉપરાંત ન્યાય, સમાનતા, બહુમતિ શાસન અને વ્યક્તિગત પરિસ્થિતિમાં માહિતીની ઉપલબ્ધતા જેવા મુદ્દાઓએ સંશોધકોએ  પાયાના કલ્યાણ પ્રશ્નો સંદર્ભે તેમનું ધ્યાન કેન્દ્રીત કરવા પ્રેર્યા છે.
સેને ગરીબીને માપવાની પદ્ધતિને એવી રીતે ગોઠવી છે કે, જે દ્વારા પ્રાપ્ત થતી ઉપયોગી માહિતી ગરીબીનો આર્થિક સુધારવામાં મદદરૂપ થાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે સમાનતા સંદર્ભેનું તેમનું સૈદ્ધાંતિક કાર્ય ભારત અને ચીનમાં પુરુષોની સરખામણીએ મહિલાઓની તરફેણ શા માટે કરવામાં આવે છે તે સંદર્ભેની દલીલો આપે છે, આ તથ્યો છતાં પશ્ચિમ અને ગરીબ પરંતુ આરોગ્યની રીતે નિષ્પક્ષ દેશોમાં તમામ વયજૂથમાં મહિલાઓનો મૃત્યુ દર ઓછો છે, તેઓ લાંબુ આયુષ્ય ધરાવે છે અને કુલ વસ્તીમાં સારી બહુમતિ ધરાવે છે. સેનનો દાવો છે કે આ વિષમ દર પરિણામ એ સારી આરોગ્ય સેવાઓ અને બાળપણમાં તે દેશોમાં છોકરાઓને મળેલી તકો, સાથો સાથ જાતિ આધારિત ગર્ભપાતને કારણે છે.
સરકાર અને આંતર રાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ ખાદ્ય સંકટનુ વ્યવસ્થાપન કરે છે, જે સેનના કાર્યની અસર છે. તેમના આ અભિગમે એ નીતિકારોને પ્રેરિત કર્યા કે, જેઓ તત્કાલ પીડિતોને દૂર કરવા પ્રયાસો કરે છે, એટલુ જ નહી પરંતુ આ ગરીબોની છીનવાઈ ગયેલી આવક પાછી મળે તેના રસ્તા પણ શોધે, ઉદાહરણ તરીકે જાહેર કાર્યના પોજેક્ટ અને અનાજની કિંમતો સ્થિર રાખવી.
રાજનૈતિક સ્વતંત્રતાના જોરદાર રક્ષક તરીકે સેનનું માનવું છે કે, દુકાળને કારણે લોકશાહીની વ્યવસ્થામાં અવરોધ આવતો નથી, કારણ કે તેમના નેતાઓએ તેમના નાગરિકોની માગ પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ હોવું જોઈએ.
આર્થિક વિકાસનો લક્ષ્યાંક કે જે પ્રાપ્ત કરવાનો છે તે ક્રમમાં જોઈએ તો, તેમની દલીલ છે કે સામાજિક માળખા જેવા કે શિક્ષણ પ્રણાલીમાં સુધાર અને જાહેર આરોગ્ય દ્વારા આર્થિક સુધારાઓની શરૂઆત કરવી જોઈએ.
ધારણા : સરખામણીએ
અમર્ત્ય સેનને દુકાળ, માનવ વિકાસનો સિદ્ધાંત, કલ્યાણ અર્થશાસ્ત્ર, ગરીબી અંતર્ગતનું તંત્ર, જાતીય અસમાનતા અને રાજકીય  ઉદારમતવાદ સંદર્ભે તમણે કરેલા કાર્યો માટે તેમને અર્થશાસ્ત્રના મધર ટેરેસા અને અંતરઆત્માના અવાજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જોકે તેમણે મધર ટેરેસા સાથેની તેમની સરખામણીને નકારતા કહ્યું છે કે જાત સમાધાનને સમર્પિત જીલન શૈલીને ક્યારેય અનુસરવાનો પ્રયાસ તેમણે કર્યો નથી.
વ્યક્તિગત જીવન અને માન્યતાઓ
સેનના પ્રથમ પત્ની નાબાનીતા દેવ સેન હતા, જેઓ લેખક અને સ્કોલર હતા, તેણી દ્વારા તેમના બે સંતાનો છે: અંતરા જેઓ પત્રકાર અને પ્રકાશક છે અને નંદના જે બોલીવુડ અભિનેત્રી છે. જ્યારે તેઓ 1971માં લંડનમાં ગયા ત્યારબાદ તુરત જ આ લગ્ન તુટી ગયા. 1973,માં તેમણે બીજા લગ્ન કર્યા, તેમની બીજી પત્ની ઈવા કોર્લોની જૂઈશ હતા, 1985માં પેટના કેન્સરના કારણે તેણી મૃત્યુ પામ્યા. તેણી દ્વારા તેમના બે સંતાનો છે, ઈન્દ્વાણી, જેઓ ન્યૂયોર્કમાં પત્રકાર છે અને કબીર, શેડી હિલ સ્કુલમાં સંગીત ભણાવે છે.
તેમના વર્તમાન પત્ની એમ્મા જ્યોર્ગિના રોથસ્કીલ્ડ આર્થિક ઇતિહાસવેત્તા તેમજ એડમ સ્મિથના નિષ્ણાત તેમજ કીંગ્સ કૉલેજ, કેમ્બ્રિજના ફેલો છે. સામાન્ય રીતે સેન શિયાળાની તેમની રજાઓ ભારત પશ્ચિમ બંગાળ સ્થિત શાંતિનિકેતનમાં તેમના ઘરે વિતાવે છે, જ્યાં તેમને લાંબી મોટરસાઇકલ સવારી કરવી ગમે છે, આ સાથે જ તેઓ કેમ્બ્રિજ, મેસિચ્યુસેટ્સમાં ઘરની સંભાળ પણ રાખે છે, જ્યાં તેઓ એમ્મા સાથે વસંતઋતુ અને લાંબી રજાઓ માણે છે. તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે તેઓ કેવી રીતે આરામ કરે છે, ત્યારે તેમણે જવાબ આપ્યો કે: "હુ લોકો દલીલ કરે તેવી રીત ખૂબ વાંચન કરું છું."
સેન પોતાની જાતને નાસ્તિક ઓળખાવે છે અને તેમનું માનવું છે કે તે રાજકીય અસ્તિત્વની જેમ હિન્દુવાદ સાથે જોડાયેલું છે. કેલિફોર્નિયા ના એક સામયિકને આપેલી મુલાકાત કે જે કેલિફોર્નિયા યુનિવર્સિટી, બેરકેલેય દ્વારા પ્રકાશિત થઈ હતી, તેમાં તેમણે આ નિવેદન આપ્યું હતું.
== ધી સ્પિનેલ્લી ગ્રુપ== 15 સપ્ટેમ્બર 2010ના રોજ યુરોપિયન સંસદમાં સેને  સ્પિનેલ્લી ગ્રુપને સમર્થન આપ્યું, જે યુરોપિયન સંઘ (ઈયુ)ના સમવાયીકરણ માટે તેમાં પ્રાણ ફૂંકવા માટે મથી રહ્યું હોવાનું જાણવા મળ્યું.
અન્ય જાણીતા સમર્થકો છે: જેક્યુઈસ ડેલોર્સ, ડેનિઅલ કોહ્ન-બેન્ડિત, ગેય વેરહોસ્ટ્ડટ, એન્ડ્રુયુ ડફસ, ઈલમાર બ્રોક.
અભ્યાસુ સિદ્ધિઓ, પુરસ્કાર અને સન્માન
અમર્ત્ય સેને વિશ્વભરની વિવિધ યુનિવર્સિટીઓમાંથી ઘણી માનદ પદવીઓ (90થી વધુ) મેળવી છે, તમામ નીચે પ્રમાણે સમાવિષ્ટ છે: [હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટી]] *યાલે યુનિવર્સિટી *કોલમ્બિયા યુનિવર્સિટી *મિશિગન યુનિવર્સિટી *વિલિયમ્સ કૉલેજ *જ્યોર્જટોન યુનિવર્સિટી *સાન્ટા કાલારા યુનિવર્સિટી *તુલાને યુનિવર્સિટી *ન્યુ સ્કુલ ફોર સોશિઅલ રિસર્ચ *ઓબેરલિન કૉલેજ *સિકેક્યુસ યુનિવર્સિટી *યુનિવર્સિટી ઓફ કનેક્ટિકટ *યુનિવર્સિટી ઓફ મેસેચ્યુસેટ્સ *વેસ્લેયાન યુનિવર્સિટી *બાર્ડ કૉલેજ *ક્લાર્ક યુનિવર્સિટી *માઉન્ટ હોલ્યોન્કે કૉલેજ *સિમોન્સ કૉલેજ | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા શ્રેણી:ભારતના અર્થશાસ્ત્રીઓ શ્રેણી:અર્થશાસ્ત્રમાં નોબેલ મેળવનારા શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:૧૯૩૩માં જન્મ
કીરલી
કીરલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના સુબિર તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કીરલી ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:સુબિર તાલુકો
અજાલી (તા. બોડેલી)
અજાલી (તા. બોડેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અજાલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:બોડેલી તાલુકો
ડાભી (તા. સુઈગામ)
ડાભી (તા. સુઈગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  સુઈગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દાભી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સુઈગામ તાલુકો
અમેરિકન ગૅંગ્સ્ટર
અમેરિકન ગૅંગ્સ્ટર (અંગ્રેજી: American Gangster, અનુવાદ: અમરીકી ગુંડો) એક 2007માં આવેલી, Steve Zaillianએ લખેલી, અને Ridley Scottએ ડિરેક્ટ કરેલી ગુડાંગીરીની ફિલ્મ છે. Denzel Washington અને Russell Crowe ફિલ્મના મુખ્ય અભિનેતાઓ છે. Denzel Washington Frank Lucasની ભૂમિકા બજાવે છે, હાર્લેમનો એક ખરો હેરોઇન વેચનારો ગુંડોરાજા જે Vietnam Warથી પાછા આવતા વિમાનોમાં રાખીને હેરોઇન અમેરીકામાં લાવે છે. Crowe Richie Robertsની ભૂમિકા બજાવે છે, એક ઇનસ્પેક્ટર જે Lucasની ડ્રગ બાદશાહીને પાડી નાખે છે.
શૂટિંગ New York Cityમાં થયું અને ફિલ્મ નવંબર 2, 2007ને દહાડે બહાર પડી.
કથા
એક હર્લેમનો ગુંડોરાજા, Frank Lucas (Denzel Washington) ગુજરેલા અમરીકી સૈનિકોનાં Vietnam Warથી પાછાં અવતાં કફનોમાં સંતાડીને હેરોઇન અમેરિકા લાવે છે. Richie Roberts (Russell Crowe) એક ઇનસ્પેક્ટર છે જે Lucasને પકડવા અને પાડવા લાગે છે.
રીલીસ
રીલીસના એક અઠવાડયા પહેલાં ફિલ્મની એક સ્ક્રીનર ચૂવી ગયી. નવંબર 2, 2007પર ફિલ્મ અમેરિકા અને કૅનેડામાં 3054 સિનેમાઘરોમાં બહાર પડી. ઑનલાઇન આલોચના સંકલન Rotten Tomatoesપર 82 આલોચનાકારોના 83 ટકાને ફિલ્મ ગમી ગયી. Metacritic એક બીજાં ઑનલાઇન આલોચના સંકલનપર 34 ભેગી આલોચનાઓએ ફિલ્મને 100માંથી 76નો score આપ્યો.
External links
શ્રેણી:અંગ્રેજી ચલચિત્ર
ઉગ્રનારાયણ મિશ્ર
ઉગ્રનારાયણ મિશ્ર (ઉપનામ:"કનક") મૈથિલી ભાષા ના સાહિત્યકાર છે. એમણે વાર્તા, કવિતા અને નિબંધ જેવી શૈલીઓમાં રચનાકાર્ય કર્યું છે. મૈથિલી સાહિત્યમાં એમનું નામ જાણીતું છે. વર્ષ ૨૦૧૩માં એમને "વૈદેહ" સન્માન આપવામાં આવ્યું હતું.
સંદર્ભો
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
સંખ્યાડ
સંખ્યાડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા આંકલાવ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સંખ્યાડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:આંકલાવ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
કેલધા
શ્રેણી:કપરાડા તાલુકો શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
ઇસરવાડા (તા. ઇડર)
ઇસરવાડા (તા. ઇડર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક ગામ છે. ઇસરવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
અજિતનાથ
અજિતનાથ જૈન ધર્મના વર્તમાન ચોવીશીના બીજા તીર્થંકર છે (અવસર્પિણી કાળ) જૈન ધર્મના શાસ્ત્રોમાં જણાવ્યા અનુસાર, તેઓ ૧૬,૫૮૪,૯૮૦ વર્ષ પહેલાં થઇ ગયા હતા. તેઓ સિદ્ધ (જેમણે આઠ કર્મોનો ક્ષય કર્યો છે.) બન્યા હતા.
જન્મ - મહા સુદ ૮
ચ્યવન - વિજય - ૩૧ સાગર
વર્ણ - પીળો
માતા - વિજયારાણી
પિતા - જિતશત્રુ રાજા
દીક્ષા - પોષ સુદ ૯
ઊંચાઈ - ૪૫૦ ધનુષ્ય
પ્રથમ ભિક્ષા દાતા - બ્રહ્મ દત્ત
પ્રથમ શિષ્ય - સિંહસેન
પ્રથમ શિષ્યા - ફલ્ગુ
ગૃહસ્થ પર્યાય - ૭૧ લાખ પૂર્વ
કુલ આયુ - ૩૨ લાખ પૂર્વ
નિર્વાણ - ચૈત્ર સુદ ૫
નિર્વાણ સ્થળ -સમેત્ત શિખર
નિશાન (લાંછન) - હાથી
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:દેવી દેવતા શ્રેણી:જૈન ધર્મ શ્રેણી:વર્તમાન ચોવીસીના તીર્થંકરો
ઉચાડ (તા.તિલકવાડા)
શ્રેણી:તિલકવાડા તાલુકો
બદામી વાઘોમડા
બદામી વાઘોમડા (અંગ્રેજી: Brown Booby) (Sula leucogaster) એ ઘોમડા પરિવારનું મોટું દરીયાઈ પક્ષી છે.
વર્ણન
તે જાતિય દ્વિરૂપતા ધરાવે છે. માદા ઘોમડુ 80 cm લંબાઈ, 150 cm પાંખોનો વ્યાપ, અને 1300 g વજન ધરાવે છે. નર ઘોમડુ 75 cm લંબાઈ, 140 cm પાંખોનો વ્યાપ, અને 1000 g વજન ધરાવે છે.
આ પક્ષીનું માથું અને પીઠ ઘેરા કથ્થઈ કે કાળા રંગનું, અને બાકીનું (છાતી વગેરેનો ભાગ) શરીર સફેદ રંગનું હોય છે. બચ્ચાઓ રાખોડી-કથ્થઈ રંગના, માથું, પૂંછડી અને પાંખ પર કાળાશ પડતાં હોય છે. આ પક્ષીની ચાંચ તિક્ષણ અને દાંતેદાર ધારવાળી હોય છે. તેની પાંખો ટૂંકી અને પૂંછડી શંક્વાકાર લાંબી હોય છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:પક્ષી
મોરંગી (તા. રાજુલા)
મોરંગી (તા. રાજુલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાજુલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોરંગી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજુલા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ડોંગરીપાડા (તા. ઉમરપાડા)
ડોંગરીપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તાલુકાનું  ગામ છે. ડોંગરીપાડા ગામના લોકોના મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું ડુંગરાળ ભૂપૃષ્ઠ ધરાવતું ગામ છે. અહીં મુખ્યત્વે વસાવા, ચૌધરી તેમ જ ગામિત જેવા આદિવાસી જાતિના લોકો રહે છે. ગામના લોકો ડાંગર, જુવાર, વરાઇ, નાગલી વગેરે ધાન્યોની ખેતી કરે છે. ગામના કેટલાક લોકો જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી લાકડા સિવાયની વસ્તુઓ(ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) મેળવી તેના વડે પણ જીવન ગુજારે છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:ઉમરપાડા તાલુકો
નાવાલજા
નાવાલજા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા  કવાંટ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાવાલજા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. આ ગામ ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:કવાંટ તાલુકો
સુરજીપુરા (તા.તિલકવાડા)
સુરજીપુરા (તા.તિલકવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના તિલકવાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. સુરજીપુરા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન જેવી વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:તિલકવાડા તાલુકો