cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
જે. વી. એસ. ટેલર
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
કીલાણા (તા. સાંતલપુર)
કીલાણા (તા. સાંતલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાંતલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કીલાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાંતલપુર તાલુકો
ફતેહગઢ સાહિબ જિલ્લો
thumb|400px|right|પંજાબ રાજ્યના જિલ્લાઓ તથા એનાં મુખ્ય મથકો ફતેહગઢ સાહિબ જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૨ (બાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ફતેહગઢ સાહિબ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ફતેહગઢ સાહિબ નગરમાં આવેલું છે.
બાલા (તા. વઢવાણ)
બાલા (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
હર્બલ ઉપચાર
thumb|230x230px|Herbal medicine - હર્બલિઝમ એ દવાની પરંપરાગત પદ્ધતિ અથવા 'લોક દવા' છે જેમાં છોડ અને તેની તૈયારીઓનો ઉપયોગ દવા માટે થાય છે.
ઇતિહાસ
પુરાતત્વીય પુરાવા સૂચવે છે કે ઔષધીય વનસ્પતિઓનો ઉપયોગ લગભગ 60,000 વર્ષ પહેલાં ઓછામાં ઓછા પેલેઓલિથિક સમયનો છે. હર્બલ ઉપચારના લેખિત પુરાવા 5,000 વર્ષ કરતાં વધુ જૂના છે, સુમેરિયનો, જેમણે છોડની સૂચિ બનાવી હતી. અસંખ્ય પ્રાચીન સંસ્કૃતિઓએ છોડ અને તેના તબીબી ઉપયોગો પર લખ્યું છે. પ્રાચીન ઇજિપ્તમાં, જડીબુટ્ટીઓનો ઉલ્લેખ ઇજિપ્તની તબીબી પેપિરીમાં કરવામાં આવ્યો હતો, અથવા દુર્લભ પ્રસંગોએ તબીબી બરણીઓમાં જોવા મળે છે જેમાં મકબરાના ચિત્રોમાં દર્શાવવામાં આવેલી જડીબુટ્ટીઓના ટ્રેસ પ્રમાણ હોય છે.
માલવપતિ મુંજ (નાટક)
માલવપતિ મુંજ એ પ્રભુલાલ દયારામ દ્વિવેદી રચિત ઐતિહાસિક ત્રિઅંકી નાટક જે ૧૯૨૪માં રચાયું અને એ જ વર્ષે શ્રી લક્ષ્મીકાંત નાટક સમાજ દ્વારા ભજવાયું હતું. આ નાટક છપાયું નથી.
આવકાર
આ નાટક 500 કરતાં પણ વધારે વાર ભજવાયું હતું. લક્ષ્મીકાંત નાટક સમાજ સિવાયની અન્ય મંડળીઓએ પણ આ નાટક અનેક વાર ભજવ્યું હતું.
નાટ્યવિવેચક દિનકર ભોજક નોંધે છે કે 'વ્યવસાયી રંગભૂમિ ઉપર રજૂ થયેલ ઐતિહાસિક નાટકોને મુકાબલે વસ્તુપસંદગી, પાત્રવિધાન, સંકલના અને ભાષાની દૃષ્ટિએ આ [કૃતિ] વધુ નાટ્યક્ષમ રચના છે. મુંજનું ગૌરવપૂર્ણ પાત્રવિધાન સારો ઉઠાવ પામ્યું છે. મૃણાલના પાત્રનો વિકાસ સારો થયો છે'. આ નાટકના ગીતો જેવા કે 'હૃદયના શુદ્ધ પ્રેમીને નિગમનાં જ્ઞાન ઓછાં છે' અને 'એકસરખા દિવસ સુખના કોઈના જાતા નથી' જેવાં ખૂબ જ લોકપ્રિય થયાં હતાં.
સંદર્ભો
શ્રેણી:નાટક
જીયાપર (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
આદી જ્ઞાતિ
આદિ જ્ઞાતિ એ ભારત દેશના ઉત્તર-પૂર્વ ભાગમાં આવેલ અરુણાચલ પ્રદેશ રાજ્યમાં સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો સમુદાય છે. આ સમુદાયના કેટલાક લોકો ચીન દ્વારા નિયંત્રિત તિબેટના પડોશી વિસ્તારોમાં પણ વસવાટ કરે છે, જેમની સરકાર તેમને મિશ્મી લોકો સાથે મળીને લોબા તરીકે ઓળખે છે. આદિ જ્ઞાતિના લોકો મિસિંગ ભાષા અને તાની ભાષાઓની પૂર્વ શાખાની બોરી ભાષા અને તેની પશ્ચિમી શાખાની બોકર ભાષા બોલે છે.
સિદ્ધાર્થ રાંદેરીયા
સિદ્ધાર્થ રાંદેરીયા ગુજરાતી નાટક અને ગુજરાતી સિનેમાના અભિનેતા છે.
તેમનો જન્મ ૧૭ ડિસેમ્બર ૧૯૫૫ના રોજ મુંબઈમાં ગુજરાતી લેખક અને નાટ્ય કલાકાર મધુકર રાંદેરિયાને ત્યાં થયો હતો. તેમનો પુત્ર ઇશાન રાંદેરિયા પણ નાટક અને સિનેમા સાથે જોડાયેલ છે.
તેઓ ગુજરાતી ભાષાના રમૂજી નાટકો માટે જાણીતા છે, જેના માટે તેમણે સંખ્યાબંધ પુરસ્કારો લેખક, દિગ્દર્શક અને અભિનેતા તરીકે મેળવ્યા છે. તેઓ ૧૯૭૦થી નાટ્યજગત સાથે જોડાયેલા છે અને ઘણાં નાટકોમાં મુખ્ય અભિનેતાનો અભિનય કર્યો છે. તેમની ગુજ્જુભાઇ શ્રેણી નાટક ગુજ્જુભાઇ એ ગામ ગજાવ્યું સાથે ૨૦૦૨માં શરૂ થઇ હતી. લગે રહો ગુજ્જુભાઇ (૨૦૦૭) નાટકે ત્રણ વર્ષમાં સમગ્ર વિશ્વમાં ૭૫૦ પ્રયોગો પૂર્ણ કર્યા હતા. બીજા ગુજ્જુભાઇ નાટકો; ગુજ્જુભાઇ એ ગામ ગજાવ્યું, લો ગુજ્જુભાઇ ઘોડે ચડ્યા, ગુજ્જુભાઇની ગોલમાલ (૨૦૧૨) એ ૩૫૦ પ્રયોગો પૂર્ણ કર્યા હતા. તેમના છેલ્લાં નાટક ગુજ્જુભાઇ બન્યા દબંગ એ ૧૪ મહિનામાં ૩૨૫ પ્રયોગો પૂર્ણ કર્યા હતા. તેમણે ગુજરાતી સિનેમા જગતમાં સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫માં અત્યંત સફળ નિવડેલા ચલચિત્ર ગુજ્જુભાઇ ધ ગ્રેટથી પ્રવેશ કર્યો.
નાટકો અને ચલચિત્રો
તેમણે કેટલાક બોલીવુડ ચલચિત્રો જેવાં કે ખલનાયક અને શોર્ટકટ તેમજ વક્ત કી રફતાર અને ''કુડકુડિયા હાઉસ નં. ૪૩'' જેવી ટેલિવિઝન ધારાવાહિકોમાં અભિનય કર્યો છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:ગુજરાતી ચલચિત્ર અભિનેતા શ્રેણી:૧૯૫૫માં જન્મ
આદિકેશવ ઘાટ, વારાણસી
આદિકેશવ ઘાટ એ ગંગા નદી પર આવેલ એક ઘાટ છે, જે ભારત દેશના ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા વારાણસી શહેર ખાતે આવેલ છે. આ ઘાટ વરુણા નદી અને ગંગા નદીઓના સંગમ પર આવેલ છે. આ ઘાટ પર સંગમેશ્વર તેમ જ બ્રહ્મેશ્વર મંદિર પણ સ્થાપિત છે.
કાશી નગરી ખાતે ગંગા નદી પર આશરે ૮૪ ઘાટ આવેલ છે. આ ઘાટ આશરે ૬ થી વધુ કિલોમીટર જેટલા અંતરમાં આવેલ છે.
આ ઘાટ પૈકી પાંચ ઘાટને અતિ પવિત્ર માનવામાં આવે છે. આ પાંચ ઘાટને સામૂહિક રીતે 'પંચતીર્થ' કહેવાય છે. આ પાંચ ઘાટ અસી ઘાટ, દશાશ્વમેઘ ઘાટ, આદિકેશવ ઘાટ, પંચગંગા ઘાટ તથા મણિકર્ણિકા ઘાટ છે.
શ્રેણી:વારાણસી શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
વાલેર (તા. ધાનેરા)
વાલેર (તા. ધાનેરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધાનેરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાલેર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધાનેરા તાલુકો
ઉંડવા (તા. મેઘરજ)
ઉંડવા (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉંડવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
માધ્યમિક શાળા
પ્રાથમિક શાળાનાં અભ્યાસ પછીનું શિક્ષણ માધ્યમિક શાળાઓમાં થાય છે. ગુજરાતમાં માધ્યમિક શિક્ષણના ધોરણો ૯ અને ૧૦ ગણાય છે. ગુજરાત રાજ્યના મોટાભાગનાં શહેરો અને ગામોમાં માધ્યમિક શાળાઓ આવેલી છે.
માધ્યમિક શાળા પછીનું એટલે કે ધોરણ ૧૧ અને ૧૨નું શિક્ષણ, ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળામાં થાય છે.
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર શ્રેણી:શિક્ષણ
ગોધરા તાલુકો
ગોધરા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પંચમહાલ જિલ્લાનો તાલુકો છે. ગોધરા તાલુકાનું મુખ્યમથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પંચમહાલ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
બકરથાલી (તા. વઢવાણ)
બકરથાલી (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બકરથાલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
અકોલા જિલ્લો
અકોલા જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. અકોલા આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. આ જિલ્લાની વસ્તી ૧૬,૩૦,૨૩૯ (૨૦૦૧) છે, જેમાંની ૩૮.૪૯% શહેરી વસ્તી છે.
કાતડા (તા. ધ્રોળ)
કાતડા (તા. ધ્રોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાતડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
તવા નદી
તવા નદી નર્મદા નદીની એક ઉપનદી છે. આ નદી ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલ સાતપુડા પર્વતમાળામાં આવેલા બેતુલ જિલ્લામાંથી નીકળી  હોશંગાબાદ જિલ્લામાં આવેલા બાન્દ્રાભન (Bandra Bhan) ગામ પાસે નર્મદા નદીમાં મળી જાય છે. નર્મદા નદીની ઉપનદીઓ પૈકીની સૌથી મોટી એવી આ નદી કુલ ૧૭૨ કિલોમીટર (૧૦૭ માઈલ) જેટલું અંતર કાપે છે.
બંધ
આ નદી પર ઈ. સ. ૧૯૭૮ના વર્ષમાં તવા બંધ બાંધવામાં આવ્યો છે, જેના વડે રચાયેલા સરોવરમાં કુલ ૪૪ ગામો ડુબાણમાં ગયા હતાં.
ખીણ પ્રદેશ
આ નદીની ખીણમાં ગાઢ જંગલો આવેલાં છે, જેને અંગ્રેજોના શાસન વેળા ઈ. સ. ૧૮૬૫ના વર્ષમાં બોરી રીઝર્વ ફોરેસ્ટ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. વર્તમાન સમયમાં આ જંગલ બોરી અભયારણ્ય તરીકે ઓળખાય છે, જે પંચમઢી રક્ષિત ક્ષેત્ર અંતર્ગત આવે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
જીંજાય (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
પ્રાથમિક શાળા
thumbnail|ભારતમાં આવેલી એક પ્રાથમિક શાળાનો વર્ગખંડ પ્રાથમિક શાળા એટલે પ્રાથમિક શિક્ષણ આપવામાં આવતું હોય તે શાળા.
ગુજરાત રાજ્યમાં કે ધોરણ ૧ થી ૮ ધોરણ સુધીના શિક્ષણને પ્રાથમિક શિક્ષણ કહેવાય છે. લગભગ બધાં જ ગામોમાં પ્રાથમિક શાળા આવેલી છે. ધોરણ ૧ થી ૪ માટેની વર્ગશાળાઓ તેમ જ કન્યા કેળવણી માટેની કન્યાશાળાઓ પણ આવેલી છે. ૧ થી ૫ ધોરણ પ્રાથમિક શિક્ષણ અને ૬ થી ૮ ધોરણ એ ઉચ્ચત્તર પ્રાથમિક શિક્ષણ કહેવાય છે. આ શાળાઓ મોટેભાગે ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં જિલ્લા પંચાયત દ્વારા સંચાલિત હોય છે, જ્યારે શહેરી વિસ્તારોમાં નગરપાલિકા દ્વારા આ શાળાઓ ચલાવવામાં આવે છે. કેટલીક શાળાઓમાં ઉદ્યોગ શિક્ષણ તરીકે કાંતણ, કૃષિ જેવા વિષયો પણ શીખવાડવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત ઘણી જગ્યાએ ખાનગી ટ્રસ્ટો કે સંસ્થાઓ દ્વારા પણ પ્રાથમિક શાળાઓ ચલાવવામાં આવે છે. કેટલીક પ્રાથમિક શાળાઓ અંગ્રેજી અને અન્ય ભાષાના માધ્યમોમાં પણ ચલાવવામાં આવે છે.
બાળકોને પુરતું પોષણ મળી રહે તે હેતુથી પ્રાથમિક શાળાઓમાં મધ્યાહ્ન ભોજન નામની યોજના ચલાવવામાં આવે છે, જેમાં બપોરની રિસેસમાં બાળકોને ભોજન આપવામાં આવે છે.
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર શ્રેણી:શિક્ષણ
કેસરગઢ (તા. સાંતલપુર)
કેસરગઢ (તા. સાંતલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાંતલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કેસરગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાંતલપુર તાલુકો
વાળુકડ (તા. ઘોઘા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
ઉકરડી (તા. મેઘરજ)
ઉકરડી (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉકરડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
બાંદીપુર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન
બાંદીપુર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન દક્ષિણ ભારતમાં કર્ણાટક રાજ્યમાં આવેલું છે. પ્રોજેક્ટ ટાઇગર હેઠળ 1974 માં તેની સ્થાપના વાઘ અનામત તરીકે કરવામાં આવી હતી. एक समय यह मैसूर राज्य के महाराजा की निजी आरक्षित शिकारगाह थी। બાંદીપુર તેના વન્યજીવન માટે પ્રખ્યાત છે અને તેમાં વિવિધ પ્રકારના બાયોમ છે, પરંતુ શુષ્ક પાનખર જંગલો પ્રબળ છે.
આ ઉદ્યાન 874 ચોરસ કિલોમીટર (337 ચોરસ માઇલ) ના વિસ્તારને આવરી લે છે અને તે ભારતના ભયંકર વન્યજીવનની ઘણી પ્રજાતિઓનું ઘર છે. आसपास के नागरहोल राष्ट्रीय उद्यान (६४३ वर्ग किलोमीटर (२४८ वर्ग मील)), मुदुमलाइ राष्ट्रीय उद्यान (320 वर्ग किलोमीटर (120 वर्ग मील)) और वायनाड वन्यजीव अभयारण्य (344 वर्ग किलोमीटर (133 वर्ग मील)) के साथ कुल मिलाकर 2183 वर्ग किलोमीटर (843 वर्ग मील) का यह नीलगिरी बायोस्फीयर रिज़र्व का हिस्सा है जिससे यह दक्षिण भारत का सबसे बड़ा संरक्षित क्षेत्र बन जाता है।
બાંદીપુર ચામરાજનગર જિલ્લાના ગુંડલુપેટ તાલુકામાં આવેલું છે. તે મૈસૂર શહેરથી 80 કિલોમીટર (50 માઇલ) દૂર ઉટીના માર્ગ પર સ્થિત છે, જે એક મુખ્ય પ્રવાસન સ્થળ છે. इसकी वजह से बहुत से पर्यटन यातायात बांदीपुर से होकर गुज़रते हैं और वर्ष इन वाहनों से हुई टक्कर के कारण कई वन्य प्राणियों की मृत्यु हो जाती है। इन हादसों को कम करने की दृश्टि से सरकार ने गोधुलि वेला से भोर तक बांदीपुर से गुज़रने वाले यातायात पर प्रतिबन्ध लगा दिया है।
સ્પેનિશ ફ્લૂ
સ્પેનિશ ફ્લૂ કે ૧૯૧૮નો ફ્લૂ રોગચાળો (જાન્યુઆરી ૧૯૧૮ ― ડિસેમ્બર ૧૯૨૦) એ ઈન્ફલ્યુએન્ઝાનો રોગચાળો હતો જે H1N1 ઈન્ફલ્યુએન્ઝા વાઇરસના રોગચાળાઓમાંનો પહેલો હતો. પ્રશાંત ટાપુઓ અને આર્કટિકના દૂરના ઇલાકાઓ સમેત દુનિયાભરમાં ૫૦ કરોડ લોકો આ બીમારીથી પીડિત હતા અને તેમને વચ્ચે ૫ થી ૧૦ કરોડ લોકોના મોત થયા એટલે કે દુનિયાની કુલ વસ્તી ની ત્રણ થી પાંચ ટકાવારી. તેથી આ માનવ ઇતિહાસની સૌથી પ્રાણઘાતક કુદરતી આફતોમાંની એક હતી.
યુદ્ધ દરમ્યાન લશ્કરમાં ચારિત્ર્યબળ રાખવા માટે સેન્સરોએ રોગ અને મોતોના વધતા રહ્યા આંકડાઓનો જર્મની, બ્રિટેન, ફ્રાંસ અને અમેરિકામાં ઘટાડો કરીને જાહેર કર્યા; જ્યારે સ્પેનમાં વર્તમાનપત્રોએ રોગચાળાના સાચા આંકડાઓને જાહેર કર્યા. આ કારણે આ ખોટી માન્યતા પ્રચલિત થઈ હતી કે રોગચાળો સ્પેનમાં વધુ ગંભીર હતો અને પરિણામે આ રોગચાળો સ્પેનિશ ફ્લૂ કહેવામાં આવ્યો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:આરોગ્ય
જીંદાય (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
જાયવા (તા. ધ્રોળ)
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કેરળ
કેરળ દક્ષિણ-ભારતમાં આવેલું સાંકડી પટ્ટીના આકારનું રાજ્ય છે. તેનું પાટનગર તિરૂવનંતપુરમ છે. તે ભારતનો સૌથી ઊંચો સાક્ષરતા દર ધરાવતા રાજ્ય તરીકે જાણીતું છે. મલયાલમ આ રાજ્યની મુખ્ય ભાષા છે. કેરળમાં દક્ષિણ ભારતનું સૌથી મોટું શિખર અનાઇમૂડી આવેલ છે.
જિલ્લાઓ
કેરળ રાજ્યમાં કુલ ૧૪ જિલ્લાઓ છે:
પ્રવાસન
કેરળ રાજ્ય તેની વિવિધતા તેમજ પ્રવાસી આર્કષણો માટે જાણીતું છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો
વાસણ (તા. ધાનેરા)
શ્રેણી:ધાનેરા તાલુકો
ખીરભવાની મંદિર
thumb|right|300px|ખીરભવાની મંદિર, જમ્મુ અને કાશ્મીર ખીરભવાની માતા હિંદુ ધર્મના લોકોના દેવી-દેવતાઓ પૈકીનાં ભવાની માતાનું એક નામ છે. એમનું પ્રખ્યાત મંદિર જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના  શ્રીનગર જિલ્લામાંથી છૂટા પાડવામાં આવેલા  ગંડરબલ જિલ્લામાં આવેલા તુલમુલા (Tula Mula) ગામમાં એક પવિત્ર પાણીના ઝરા પાસે આવેલું છે. આ સ્થળ શ્રીનગર શહેરની પૂર્વમાં ૧૪ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે. ખીરભવાની માતાની પૂજા બધા હિંદુઓ કરે છે. પરંપરાગત રીતે વસંત ઋતુમાં આ મંદિરમાં માતાને ખીર ચઢાવવાનો રિવાજ ચાલ્યો આવે છે, આથી જ એમનું નામ ખીરભવાની માતા પડ્યું, એમ કહેવાય છે. ખીર ભવાની માતાને મહારજ્ઞા દેવી પણ કહેવામાં આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
અણીન્દગા (તા. વઢવાણ)
અણીન્દગા (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અણીન્દગા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સરદાર સરોવર બંધ
thumb|300px|right|સરદાર સરોવર બંધ સરદાર સરોવર યોજના ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં વહેતી નર્મદા નદી પર આવેલી વિશાળ બંધ, મોટી તેમ જ લાંબી નહેરો તથા મોટા પાયે જળ દ્વારા વિજ-ઉત્પાદન માટેની મહત્વની યોજના છે.
વિગત
આ માટે મુખ્ય બંધનું નિર્માણ ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના કેવડીયા નજીક આવેલા નવાગામ પાસે મહદંશે પૂર્ણ થઇ ચુક્યું છે અને બંધ કાર્યરત પણ છે, પરંતુ તેની ઉંચાઇ સતત વધારવામાં આવી રહી છે, જે માટેનું બાંધકામ હાલ ચાલી રહ્યું છે. સરદાર સરોવર યોજનાની નહેરો તેમ જ જળવિદ્યુત મથકનું નિર્માણ લગભગ પૂર્ણતાને આરે છે. બંધની કુલ ઉંચાઇ ૧૩૬.૫ મીટરની (આશરે ૪૪૫ ફુટ) સુચવવામાં આવી છે, જે નર્મદા બચાઓ આંદોલનને કારણે વિવાદમાં પડી હતી અને ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલત તબકકાવાર બંધની ઉંચાઇ વધારવા માટેની પરવાનગી આપી રહી છે. હાલમાં જ ડેમની ઉંચાય ૧૩૮.૬૮ મી કરવામાં આવી છે.
આ બંધની શાખા અને પેટા શાખા નહેરો દ્વારા ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ જિલ્લોનાં અંતરિયાળ ગામો સુધી સિંચાઇનું પાણી પહોંચે છે. બાંધકામ ક્ષેત્રે આ બંધ આર.સી.સી. (સિમેન્ટ કોંક્રિટ)થી બનેલા બંધોમાં દ્વિતિય ક્રમે આવતો વિશાળ બંધ છે. હાલમાં આ બંધમાં ઉત્પન્ન થતી જળ વિદ્યુતથી, ગુજરાત ઉપરાંત રાજસ્થાન અને મધ્ય પ્રદેશ પણ લાભ મેળવે છે.
નર્મદા ખીણપ્રદેશની જળસંપત્તિનું સિંચાઈ અને જળવિદ્યુત ઉત્પાદન માટેનું આયોજન ૧૯૪૬નાં અરસામાં શરુ કરવામાં આવ્યું હતું. પ્રારંભિક અન્વેષણમાં ભરૂચ સિંચાઈ યોજના સહીત સાત સિંચાઈ યોજનાઓ નક્કી કરવામાં આવી હતી અને અન્વેષણ માટે ભરૂચ (ગુજરાત), બારગી, તવા અને પુનાસા એમ ચાર યોજનાઓની અગ્રતા આપવામાં આવી હતી. અન્વેષણ પૂર્ણ થયા બાદ ગુજરાતમાં ગોરા ગામ નજીક ૧૬૧ ફૂટ (૪૯.૮૦ મીટર) પૂર્ણ જળાશય સપાટી (એફઆરએલ) ધરાવતા બંધસ્થળની પસંદગી કરવામાં આવી હતી અને યોજનાનો શીલાન્યાસ સ્વ. પંડિત જવાહરલાલ નહેરુનાં હસ્તે એપ્રિલ ૫, ૧૯૬૧નાં રોજ કરવામાં આવ્યો હતો. જો કે ત્યાર બાદ, સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા પાસેથી વધુ વિગતવાર આધુનિક નકશા પ્રાપ્ત થતાં,પાણીનો મહત્તમ ઉપયોગ થઈ શકે તે માટે બંધની ઊંચાઈ વધારવાની શક્યતા અંગે વિચારણા હાથ ધરવામાં આવી હતી.
ગુજરાત અને મધ્ય પ્રદેશની સરકારો વચ્ચે નર્મદા જળના હિસ્સા અંગેના વિવાદનો ઉકેલ લાવવા, ભારત સરકારે ૧૯૬૪મા સ્વ. ડો. ખોસલાના અધ્યક્ષપદે એક સમિતિની રચના કરી, જેણે વર્ષ ૧૯૬૫મા પૂર્ણ જળાશય સપાટી ૫૦૦ ફૂટ (૧૫૨.૪૪ મીટર) સાથે વધુ ઊંચો બંધ બાંધવા ભલામણ કરી. જો કે મધ્ય પ્રદેશ સરકાર ખોસલા સમિતિના અહેવાલ મુજબ નર્મદા જળ વિકાસ માટે સંમત ન થઈ અને તેથી ભારત સરકારે નદી જળવિવાદ કાયદો, ૧૯૫૬ અંતર્ગત ઓક્ટોબર ૧૯૬૯માં નર્મદા જળવિવાદ પંચ (એનડબ્લ્યુડીટી)ની રચના કરી. એનડબ્લ્યુડીટીએ ડિસેમ્બર, ૧૯૭૯માં તેનો આખરી ચુકાદો આપ્યો.
બંધનાં ફાયદા
બંધનાં બાંધકામ થઈ થનારા સુચિત ફાયદા, સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયનાં ચુકાદામાં વર્ણવ્યા પ્રમાણે નીચે મુજબ છે:
પાવર હાઉસ
સરદાર સરોવર યોજનામાં બે વિદ્યુત મથકો છે: (૧) ૧૨૦૦ મેગા વોટની ક્ષમતા ધરાવતું નદીતળ ભૂગર્ભ જળવિદ્યુત મથક અને (૨) ૨૫૦ મેગા વોટની ક્ષમતાવાળું નહેર આમુખ જળવિદ્યુત મથક. જળવિદ્યુતનો લાભ મધ્ય પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત વચ્ચે અનુક્રમે ૫૭:૨૭:૧૬ના ગુણોત્તરમાં વહેંચવામાં આવેલ છે.
વિદ્યુત મથક જમણા કાંઠે મુખ્ય બંધથી ૧૬૫ મીટર હેઠવાસમાં ભૂગર્ભ મથક તરીકે બાંધવામાં આવ્યું છે. આ વિદ્યુત મથકમાં ૨૦૦ મેગાવોટની ક્ષમત ધરાવતા ૬ ફ્રાન્સીસ ટાઈપ રીવર્સીબલ ટર્બાઈન જનરેટર્સ ગોઠવવામાં આવ્યા છે. આ ટી.જી. સેટસ મેસર્સ સુમીતોમો કોર્પોરેશન, જાપાન અને મેસર્સ BHEL દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવ્યા છે.
આ એકમો લઘુતમ ૧૧૦.૬૪ મીટરની પૂર્ણ જળાશય સપાટીએ સંચાલિત કરી શકાય છે. આ છ એકમો ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૫ થી જૂન ૨૦૦૬ દરમિયાન તબક્કાવાર ચાલુ કરાયા છે. તેમાં ઊર્જા નિર્માણ ઉપરવાસની યોજનાઓમાંથી આવતા પાણીનાં આવરા અને ગુજરાતની સિંચાઈ જરૂરીયાત પર આધાર રાખે છે.
નહેર આમુખ વિદ્યુત મથક
૨૫૦ મેગા વોટ (૫ X ૫૦ મેગા વોટ)ની સ્થાપિત ક્ષમતા સાથેનું મુખ્ય નહેર આમુખ વિદ્યુત મથક (CHPH) જળાશયનાં જમણા કાંઠે આવેલ સેડલ ડેમની અંદર એક ભૂપૃષ્ઠ પ્રકારનું પાવર સ્ટેશન છે. આ પાંચ એકમો ઓગસ્ટ ૨૦૦૪ થી ડીસેમ્બર ૨૦૦૪ દરમિયાન તબક્કાવાર ચાલુ કરાયા છે. આ એકમ ૧૧૦.૧૮ મીટરની લઘુતમ જળાશય સપાટીએ સંચાલિત કરી શકાય છે.
આ બંને વીજમથકોમાં નિર્માણ થયેલ ઊર્જાને આરબીપીએચમાં આવેલ સ્વીચ યાર્ડમાં આવેલ જીઆઈએસ સાથે પારસ્પર જોડાયેલ ૪૦૦ કીલો વોટ(કે.વી) નાં ટ્રાન્સફોર્મર્સ મારફત નાંખવામાં આવે છે. આ ૪૦૦ કેવીનાં સ્વીચ યાર્ડ ગેસ ઇન્સ્યુલેટેડ અને બસ બાર સાથેના ઇન્ડોર પ્રકારના હોય છે. આ ઊર્જાને સહભાગી રાજ્યોમાં એટલેકે ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને મધ્ય પ્રદેશ વચ્ચે ૧૬:૨૭:૫૭નાં પ્રમાણમાં ૪૦૦ કેવી ડબલ સર્કીટ ટ્રાન્સમીશન લાઈન્સ મારફતે એટલેકે અનુક્રમે એસએસપી-કાસોર, એસએસપી-આસોજ, એસએસપી-ધુલે અને એસએસપી-નાગદા પહોંચાડવામાં આવે છે. તમામ ટ્રાન્સમીશન લાઈન્સ કાર્યરત અને ચાર્જ્ડ છે.
નર્મદા નહેર ઢોળાવ ( FALL) ઉપરના જળવિધુત મથકો
નર્મદા યોજનાની જુદી જુદી શાખા નહેરોના ઢોળાવ ( FALL) ઉપર નાના જળવિદ્યુત મથકોનું બાંધકામ ઈ.પી.સી. પદ્ધતિ હેઠળ પ્રગતિમાં છે. ઉપરોક્ત જળવિદ્યુત મથકોમાંથી ઉત્પન્ન થતી ઉર્જાનો ઉપયોગ સરદાર સરોવર ના તાબા હેઠળના પમ્પીંગ સ્ટેશનની ઉર્જાની આપૂર્તિ માટે કરવામાં આવશે. નહેર ઢોળાવ ( FALL) પરના જળવિદ્યુત મથકની જાણકારી નીચે આપેલ છે:
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતના ડેમ શ્રેણી:નર્મદા નદી
ગુજરાતીલૅક્સિકન.કોમ
ગુજરાતીલૅક્સિકન.કોમ એ ગુજરાતી (તેમજ અન્ય ભાષાના) શબ્દોનો ભંડોળ ધરાવતી વેબસાઇટ છે. આ વેબસાઇટની રજૂઆત ૧૩ જાન્યુઆરી, ૨૦૦૬ના રોજ થઈ હતી. આ વેબસાઇટ ઓનલાઇન અને ઓફલાઇન શબ્દકોશ અને સ્પેલચેકર (જોડણી તપાસ) વાપરવાની સુવિધા પૂરી પાડે છે. આ વેબસાઇટના સ્થાપક રતિલાલ ચંદરયા હતા.
ગુજરાતીલેક્સિકન સોફ્ટવેર વિન્ડોઝ અને મેકિન્ટોશ પ્લેટફોર્મ માટે પ્રાપ્ત છે.
વિભાગો
ગુજરાતીલૅક્સિકોન.કોમ વેબસાઇટમાં નીચેનાં વિભાગોનો સમાવેશ કરવામાં આવેલ છે.
મોબાઇલ
ગુજરાતીલેક્સિકન વેબસાઇટના વિવિધ વિભાગો હવે મોબાઇલ પર એન્ડ્રોઇડ, આઇફોન, બ્લેકબેરી અને વિન્ડોઝ પ્લેટફોર્મ માટે ઉપલબ્ધ છે.
પોપ અપ ડિક્શનરી
આઇ.આઇ.એમ. અમદાવાદ ખાતે આયોજિત ‘ઍપ ફેસ્ટ ૨૦૧૩’માં ગુજરાતીલેક્સિકનની 'પોપઅપ ડિક્શનરી ઍપ્લિકેશન'ને દ્વિતીય પારિતોષિક મળ્યું હતું. એન્ડ્રોઇડ પ્લેટફોર્મ પર કાર્યરત આ ગુજરાતીલેક્સિકનની ઑફલાઇન અને ઓનલાઇન ઍપ્લિકેશન છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય શ્રેણી:ગુજરાતી વેબસાઇટ
પિંગળશી બ્રહ્માનંદ ગઢવી
પિંગળશી બ્રહ્માનંદ ગઢવી (૨૭ જુલાઈ ૧૯૧૪ - ૩૧ મે ૧૯૯૮) એ ભારત ગુજરાતના લોક ગાયક અને ગુજરાતી ભાષામાં લખતા લોકસાહિત્યકાર હતા.
જીવન
તેમનો જન્મ ૧૯૧૪ની ૨૭ જુલાઈ માં જુનાગઢ નજીક આવેલા છત્રાવા ગામમાં થયો હતો. તેમણે થોડું ઔપચારિક શિક્ષણ મેળવ્યું હતું.
રચનાઓ
તેમણે વિવિધ પ્રકારનું લોકસાહિત્ય લખ્યું હતું અને ગુજરાતી ટેલિવિઝન ચેનલો અને રેડિયો કાર્યક્રમોમાં તે લોકસાહિત્ય નિયમિત પ્રસારિત કરવામાં આવતું હતું. ૩૧ મે ૧૯૯૮ ના દિવસે ગુજરાતના જામનગર ખાતે તેમનું અવસાન થયું.
તેમણે ખમીરવંત માનવી (૧૯૭૨), ચંદા દર્શન (૧૯૯૧), વેણુદાદા (૧૯૭૮), ગાંધીકુલા (૧૯૬૯), (મહાત્મા ગાંધીના પૂર્વજો વિશે અને કેટલાક ગીતો), ખમીરવંતી કથાઓ (૧૯૯૬), ભવની ભેટ (૧૯૯૮), બહારવટિયો ભૂપત (૧૯૭૮) જીવતરના જોખ (૧૯૯૬), મૃત્યુનો મલકાટ (૧૯૯૬) જેવી ટૂંકી વાર્તાઓ લખી છે.
સૌરાષ્ટ્ર: સત્યમ્ શિવમ્ સુંદરમ્ (૨૦૦૦) નામનું પુસ્તક, તેમના સન્માનમાં, તેમના પુત્ર લક્ષ્મણ દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.
સન્માન
ગુજરાતી લોકસંગીતમાં ફાળો આપવા બદલ તેમને ૧૯૯૦ માં સંગીત નાટક અકાદમીનો પુરસ્કાર મળ્યો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૧૪માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૯૮માં મૃત્યુ
ખોડીયાર જળાશય યોજના
ખોડીયાર જળાશય યોજના અથવા ખોડીયાર બંધ એ એક પાળવાળો બંધ છે જે માટીયાર અને ચણતર પ્રકારનો છે. આ બંધ ગુજરાત રાજ્યના અમરેલી જિલ્લા ના ધારી તાલુકા ના ગળધરા ગામની નજીક શેત્રુંજી નદી, કે જે ગીરના જંગલમાં આવેલી ચાંચાંઇ ટેકરીમાંથી નીકળે છે, તેના પર આવેલો છે. આ બંધનો પ્રાથમિક હેતુ ૧૧,૬૦૭ હેક્ટર (૨૮,૬૮૧ એકર) જમીનમાં ૯ કિ.મી. લાંબી નહેરો વડે સિંચાઇ કરવાનો છે. આ બંધનું બાંધકામ ૧૯૬૭ના વર્ષમાં પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ જળાશય થકી ધારી તાલુકાનાં ૨૦ જેટલાં ગામોમાં સિંચાઈ માટે પાણી પૂરું પાડવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અમરેલી જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતના ડેમ
થોરડી (તા. ઘોઘા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
દુશલા
મહાભારતમાં દુશલા દુર્યોધનની બહેન હતી જેને સિંધુ નરેશ જયદ્રથ સાથે પરણાવવામાં આવી હતી. જયદ્રથ નો વધ અર્જુને કર્યો હતો. દુશલાને જયદ્રથથી એક પુત્ર થયો હતો જેનુ નામ સુરથ રાખવામાં આવ્યુ હતું. કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધ પછી જ્યારે યુધિષ્ઠિરે અશ્વમેઘ યજ્ઞ કર્યો ત્યારે અર્જુન દિગ્વિજ્ય માટે સિંધુ પ્રદેશ પહોચ્યો. આ સમયગાળામાં સુરથના પુત્રએ અર્જુન સાથે યુદ્ધ કર્યુ પરંતુ જ્યારે અર્જુનને ખબર પડે કે તે દુશલાનો પ્રપૌત્ર છે ત્યારે તેને યુદ્ધને અટકાવી સિંધુ પ્રદેશ નો કબજો લીધો નહીં.
અભિનવ બિંદ્રા
અભિનવ બિંદ્રા ૧૦ મીટર એર રાયફલ સ્પર્ધામાં ભારત દેશના મુખ્ય નિશાનેબાજ છે. એમણે ૧૧ ઓગસ્ટ ૨૦૦૮ના દિવસે બેજિંગ ઓલમ્પિક રમતોત્સવની વ્યક્તિ સ્પર્ધામાં સુવર્ણ ચંદ્રક જીતીને વ્યક્તિગત સુવર્ણ ચંદ્રક વિજેતા પ્રથમ ભારતીય રમતવીર બન્યા છે. ક્વોલિફાઇંગ સ્પર્ધામાં ૫૯૬ અંક પ્રાપ્ત કર્યા પછી અભિનવ બિંદ્રાએ પોતાની માનસિક એકાગ્રતાનો પરિચય આપી અંતિમ દૌરમાં ૧૦૪.૫ અંક મેળવ્યા હતા. એમણે કુલ ૭૦૦.૫ અંકો મેળવી સુવર્ણ ચંદ્રકનું લક્ષ્ય વેધવામાં સફળતા હાંસલ કરી. અભિનવ બિંદ્રાએ ક્વોલિફાઇંગ સ્પર્ધામાં ચોથું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું હતું, જ્યારે એમના હરીફ ગગન નારંગ બહુ ઓછા તફાવતથી ફાઇનલમાં પહોંચવામાં અસફળ રહ્યા હતા. તેઓ નવમા સ્થાન પર રહ્યા હતા.
અભિનવ બિંદ્રા એર રાયફલ નિશાનેબાજ તરીકે વર્ષ ૨૦૦૬માં પણ વિશ્વવિજેતા થયા હતા.
ઝરોલા (ર) (તા. સીંગવડ)
ઝરોલા (ર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લાના  સીંગવડ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઝરોલા (ર) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સીંગવડ તાલુકો
કમાલપુરા (તા. સાંતલપુર)
કમાલપુરા (તા. સાંતલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાંતલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કમાલપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાંતલપુર તાલુકો
તુંબાલીયા (તા. મેઘરજ)
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
વરુણા નદી
વરૂણા નદી  વારાણસી શહેરમાં વહેતી એક નાની નદી છે. શહેરમાં આ નદી ગંગા નદી ને ઉત્તર દિશામાંથી આવી મળે છે. તેનું ઉદ્‌ગમ સ્થાન ભદોહી જિલ્લામાં ભદોહી શહેર નજીક [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%A3%E0%A4%BE_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&params=25_27_N_82_18_E_ <span class="geo-dms" title="इस जगह के लिए मानचित्र, हवाई छायाचित्र एवं अन्य आँकड़े"> 25°27' માટે 82°18 'e  / <span class="geo-dec" title="इस जगह के लिए मानचित्र, हवाई छायाचित्र एवं अन्य आँकड़े">25.450°N પ્રતિકાર વચ્ચે 82.300°E / 25.450; પ્રતિકાર વચ્ચે 82.300   ] પર સ્થિત થયેલ છે અને ગંગા નદીમાં સંગમ [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%A3%E0%A4%BE_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&params=25_19_46_N_83_02_40_E_ <span class="geo-dms" title="इस जगह के लिए मानचित्र, हवाई छायाचित्र एवं अन्य आँकड़े"> 25°19'46"N 83°02'40"E   / <span class="geo-dec" title="इस जगह के लिए मानचित्र, हवाई छायाचित्र एवं अन्य आँकड़े">25.32944°N 83.04444°E / 25.32944; 83.04444   ] પર વારાણસી શહેર ખાતે થાય છે.
જેસરવાંઢ (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વરુણા નદી
અગ્નિપુરાણમાં 'વરુણા' અને 'અસી' નદીઓના ગંગા નદી પરના સંગમ વચ્ચે આવેલા વારાણસી પૂર્વ થી પશ્ચિમ બે યોજન અને અન્ય જગ્યાએ અડધો યોજન વર્ણવેલ છે.- द्वियोजन तु पर्व स्याद्योजनार्द्ध तदन्यथा। वरुणा च नदी चासी मध्ये वाराणसी तयो॥
જેસરવાંઢ (તા. નખત્રાણા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
વરુણા નદી
સંદર્ભો
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશ શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
અહમદનગર જિલ્લો
અહમદનગર જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. અહમદનગર આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. અહમદનગર જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
વાસુપુજ્ય સ્વામી
વાસુપુજ્ય સ્વામી હાલનાં અવસર્પિણી યુગના જૈન ધર્મના બારમા તીર્થંકર છે. જૈન માન્યતાઓ અનુસાર, તેમનો આત્મા કર્મોનો ક્ષય કરીને મુક્ત બન્યો એટલેકે સિદ્ધ બન્યો. વાસુપુજ્યનો જન્મ ઇક્ષ્વાકુ રાજવંશમાં ચાંપાપુરીમાં રાજા વાસુપુજ્ય અને રાણી જયાદેવીનો ઘેર થયો હતો. ભારતીય પંચાંગ અનુસાર તેમની જન્મ તિથિ ફાગણ વદ ચૌદસ છે. સંસાર ત્યાગ કર્યા પાદ એક મહિનાની સાધના પછી જ હાલના ઉત્તર બંગાળના ભાગલપુરમાં  ચંપાપુરી સ્થળે તેમને અષાઢ સુદ ચૌદશના દિવસે કેવળ જ્ઞાનની પ્રાપ્તિ થઈ.
જીવનચરિત્ર
વાસુપુજ્ય સ્વામી હાલનાં અવસર્પિણી યુગના જૈન ધર્મના બારમા તીર્થંકર છે. જૈન માન્યતાઓ અનુસાર, તેમનો આત્મા કર્મોનો ક્ષય કરીને મુક્ત બન્યો એટલે કે સિદ્ધ બન્યો. વાસુપુજ્યનો જન્મ ઇક્ષ્વાકુ રાજવંશમાં, ચંપાપુરીમાં રાજા વાસુપુજ્ય અને રાણી જયાદેવીનો ઘેર થયો હતો. ભારતીય પંચાંગ અનુસાર તેમની જન્મ તિથિ ફાગણ વદ ચૌદસ છે. સંસાર ત્યાગ કર્યા બાદ એક મહિનાની સાધના પછી જ હાલના ઉત્તર બંગાળના ભાગલપુરમાં આવેલા ચંપાપુરી સ્થળે તેમનેઅષાઢ સુદ ચૌદશના દિવસે કેવળ જ્ઞાનની પ્રાપ્તિ થઈ.
દ્વિપૃષ્ઠ નામનો બીજો વાસુદેવ તેમના અનુયાયી હતા. તેણે અને તેના ભાઈ બળદેવ શ્રીવિજયે, તર્ક નામના પ્રતિવાસુદેવને જીત્યો અને તેના દમનકારી શાસનનો અંત આણ્યો. શ્રીવિજય બાદમાં ભગવાન વાસુપુજ્યના સંઘમાં દીક્ષિત સાધુ બન્યા.
મૂર્તિ
ઈ.સ. ૨૦૧૪માં બિહારના નાથનગર, ચંપાપુરી, ભાગલપુર બિહાર માં ૩૧ ફુટ ઉંચાઇ ધરાવતી વાસુપુજ્યની સૌથી ઊંચી પ્રતિમાની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. આ મૂર્તિનું નિર્માણ સોનાદેવી સેઠી ધર્માદા સંસ્થાના દાનમાંથી કરવામાં આવી હતી અને દિમાપુરના ફુલચંદ સેઠી સંકુલમાં આવેલી છે.
જાળીયા દેવાણી (તા. ધ્રોળ)
જાળીયા દેવાણી (તા. ધ્રોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જાળીયા દેવાણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
વાસડા (તા. ધાનેરા)
વાસડા (તા. ધાનેરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધાનેરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાસડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. અહીં પ્રાચીન કબીર આશ્રમ પણ છે.
શ્રેણી:ધાનેરા તાલુકો
મગજ (ખોરાક)
મગજ અથવા મઘઝ (মগজ)એ એક પ્રકારનું તળેલું જાનવર મગજ હોય છે જે ભારત, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશમાં પ્રચલિત છે. ડુક્કરના મગજ ખોરાક ભારતના ઉત્તર-પૂર્વ ભાગોમાં લોકપ્રિય છે. બર્મામાં ડુક્કરના માંસ ખોરાકનો ભાગ માનવામાં આવે છે અને ખાવામાં આવે છે. હૈદરાબાદમાં મસાલેદાર મગજ એક સૂક્ષ્મતા તરીકે માનવામાં આવે છે. બાંગ્લાદેશમાં શેકેલું મગજ વધુ પ્રસિદ્ધ ખોરાક તરીકે માનવામાં આવે છે અને તેમાં બકરી કે ઘેટાના મગજ મસાલાઓમાં રાંધવામાં આવે છે અને પિસ્તા અને બદામ સાથે શણગારવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ખોરાક
તારકવાડીયા (તા. મેઘરજ)
તારકવાડીયા (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તારકવાડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
મલેકવદર (તા. ઘોઘા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
ઔરંગાબાદ જિલ્લો
ઔરંગાબાદ જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. ઔરંગાબાદ આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. ઔરંગાબાદ જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
મિથ્યાભિમાન (નાટક)
મિથ્યાભિમાન એ ભારતીય લેખક દલપતરામનું ૧૮૭૧નું ગુજરાતી નાટક છે. ગુજરાતી સાહિત્યમાં એક સીમાચિહ્ન ગણાતું આ નાટક ગુજરાતી નાટકના ઇતિહાસમાં હાસ્ય નાટકોમાં મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે. આ નાટક જીવરામ ભટ્ટની વાર્તા કહે છે, જે રતાંધળાપણા (નાઇટ બ્લાઇન્ડનેસ)થી પીડાય છે પરંતુ લોકો તેની આ નબળાઈ વિશે જાણે તે ઇચ્છતો નથી. જ્યારે જીવરામ ભટ્ટ તેના સસરાના ઘરે જાય છે, ત્યારે પોતાની વિકલાંગતા છુપાવવાનો નિરર્થક પ્રયાસ તેની મુશ્કેલી અને મૂંઝવણનું કારણ બને છે.
પૃષ્ઠભૂમિ
દલપતરામે ૧૮૭૦માં મિથ્યાભિમાન લખ્યું હતું, જેનું ઉપશીર્ષક 'ભુંગળ વિનાની ભવાઈ' હતું. આ નાટક પરંપરાગત સંસ્કૃત નાટક તરીકે ઓળખાતા ભવાઈના હાસ્ય લોક-નાટક અને પશ્ચિમી નાટક સ્વરૂપના તત્વોનું મિશ્રણ કરે છે. તેમાં ૧૪ દૃશ્યો છે. તે સૌ પ્રથમ ૧૮૭૧માં ગુજરાત વર્નાક્યુલર સોસાયટી (તે સમયે ગુજરાત વિદ્યા સભા) દ્વારા મિથ્યાભિમાન અથવા જીવરામ ભટ્ટ ના શીર્ષક હેઠળ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.
પાત્રો
નાટકના મુખ્ય પાત્રો આ પ્રમાણે છે:
કથાવસ્તુ
આ નાટક સૂત્રધાર અને રંગલા વચ્ચેના સંવાદ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. નાટકનો નાયક જીવરામ ભટ્ટ માનસપુરીમાં તેના સસરાના ઘરે જતી વેળા જંગલમાંથી પસાર થતો હોય એવા દૃશ્યથી આ નાટકની શરૂઆત થાય છે. રતાંધળાપણા (નાઇટ બ્લાઇન્ડનેસ)થી પીડાતો જીવરામ ભટ્ટ નક્કી નથી કરી શકતો કે કયો રસ્તો અપનાવવો. તે બધું જોવાનો ઢોંગ કરીને તેની વિકલાંગતા છુપાવે છે, અને તેના સસરાના પરિવાર સાથે સંબંધિત બે ભરવાડો દ્વારા મદદ કરવાની વાતને નકારી કાઢે છે. છેવટે, તે તેના સસરાની ભેંસની પાડીની પૂંછડી પકડીને તેમના ગંતવ્ય સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરે છે, જે તેને રસ્તાની બાજુના ખાડામાં દોરી જાય છે.
બીજું દૃશ્ય જીવરામના સસરા રઘુનાથના ઘરનું છે, રઘુનાથ એક રૂઢિચુસ્ત બ્રાહ્મણ તરીકે માને છે કે વેદોનો રહસ્યમય અર્થ છે જે ભગવાન એકલા જ જાણે છે. રંગલો તેને જાણ કરે છે કે તેનો જમાઈ માનસપુરીની હદમાં આવી ગયો છે. ભરવાડ બિજલ પણ તેને જાણ કરે છે કે જીવરામ ભેંસની પૂંછડીની દોરવણીએ ગામની નજીક આવી રહ્યો છે.
જીવરામ ભેંસ સાથે ન મળતાં રઘુનાથ અને તેનો પુત્ર તેની શોધમાં નીકળે છે. તેઓ તેને ખાડામાં પડેલો જુએ છે. તેઓ તેને તેમની સાથે ઘરે આવવા કહે છે, પરંતુ તે રાત્રે જોવા માટે અસમર્થ હોવાને કારણે, તેની સાસુએ તેને અગાઉના પ્રસંગે 'રતાંધળો' કહ્યું હતું તે બહાને તેમની સાથે જવાની ના પાડે છે. ઘણી સમજાવટ પછી જીવરામ તેમની સાથે એ શરતે સંમત થાય છે કે ગામમાં કોઈ તેને રતાંધળો કહેશે નહિ. રઘુનાથ સ્થાનિક રાજકુમારને ગામના તમામ રહેવાસીઓને જીવરામને રતાંધળો ન કહેવાનો આદેશ બહાર પાડવા કહે છે. રાજકુમાર આવો આદેશ જાહેર કરે છે.
રઘુનાથના પરિવારના સભ્યો જીવરામને તેની સિદ્ધિઓ વિશે પ્રશ્નો પૂછે છે. જીવરામ જ્ઞાન, સર્જનાત્મકતા અને પૂજાની બાબતોમાં, અન્ય લોકો સાથે તેની મહાનતાની બડાઈ મારે છે. રાત્રિ-અંધત્વને પરિણામે, તે દરેક બાબતમાં ગોટાળો કરે છે. જ્યારે તે સ્નાન કરે છે ત્યારે સ્વચ્છ પાણીને બદલે, તે તેના શરીર પર પ્રાણીઓના પેશાબનું વાસણ ઊંધું વાળે છે. રાત્રિભોજન માટે બેસતી વખતે તે દીવાલની સામે મોં રાખી બેસે છે; જ્યારે તેની સાસુ તેને લાપશી (ઘઉંના લોટથી બનેલી મીઠી વાનગી) પીરસે છે, ત્યારે ભેંસ તે ખાઈ જાય છે. તેની સાસુ ફરીથી જ્યારે મીઠાઈ પીરસવા આવે છે, ત્યારે જીવરામ તેને ભેંસ સમજીને સખત માર મારે છે. તેની સાસુ દેવબાઈ રડે છે અને તેને ખરી-ખોટી સંભળાવે છે. આ બધા પ્રસંગોએ, જીવરામ તેના વર્તનને મૂર્ખતાપૂર્વક અને નિર્લજ્જ રીતે ન્યાયી ઠેરવવાનો પ્રયાસ કરી વ્યર્થતા અને દંભ પ્રદર્શિત કરે છે.
ત્યારબાદ કહેવાતા ચોરને ખાટલામાં કોર્ટમાં લાવવામાં આવે છે અને સત્ય બહાર આવે છે. જીવરામ મૃત્યુના આરે છે; અંતિમ દૃશ્યમાં, તેને ઘરે લાવવામાં આવે છે અને ચિકિત્સક-જ્યોતિષી દ્વારા સારવાર કરવામાં આવે છે. પરંતુ સાજા થવાની કોઈ શક્યતા નથી. અંતે જીવરામ તેના અયોગ્ય વર્તનનો પસ્તાવો કરે છે. તે તેના સંબંધીઓને તેની યાદમાં આરસપહાણનો સ્તંભ ઊભો કરવા અને તેના ઉપર ૧૨ મુદ્દાઓ લખવાનું કહે છે જે લોકોને ગૌરવ, વ્યર્થતા અને દંભના દુર્ગુણોથી દૂર રહેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે.
આવકાર
ગુજરાતી નાટકના વિકાસમાં એક સીમાચિહ્ન ગણાતું મિથ્યાભિમાન ગુજરાતી ભાષામાં પ્રથમ હાસ્ય નાટક છે. ગુજરાતી હાસ્ય નાટકોના ઇતિહાસમાં તે મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:નાટક
નળાખ્યાન (નાકર)
આ આખ્યાન ભાલણના 'નળાખ્યાન' પછી અને 'પ્રેમાનંદના નળાખ્યાન' પહેલા લખાયેલું છે. એ દ્રષ્ટિએ આ આખ્યાનને ભાલણ અને પ્રેમાનંદની કૃતિઓ વચ્ચેની મહત્ત્વની કડી માનવામાં આવે છે. કથામાં 'દમયંતીના અમૃતસ્ત્રાવિયા કર' અને તેને અનુસંધાને આવતો 'મત્સ્યસંજીવનીનો પ્રસંગ' સૌપ્રથમ નાકરના નળાખ્યાનમાં જોવા મળે છે. આ આખ્યાનની એક હસ્તપ્રતમાં દમયંતી પર હારચોરીનું આળ આવે છે – એ પ્રસંગ પણ હોવાનું નોંધાયું છે. આમ, આ પ્રસંગોને ત્યારબાદ પ્રેમાનંદે પોતાના 'નળાખ્યાન'માં વણી લીધા છે.
પૂરક વાચન
શ્રેણી:મહાભારત પર આધારિત કૃતિઓ
કલ્યાણપુરા (તા. સાંતલપુર)
કલ્યાણપુરા (તા. સાંતલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાંતલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કલ્યાણપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
માંઝી જ્ઞાતિ
વસવાટ ક્ષેત્ર
તેઓ મૂળભૂત રીતે મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત, રાજસ્થાન, પશ્ચિમ ઓરિસ્સા અને આંધ્ર પ્રદેશ રાજ્યોના વતની છે. ઉત્તર પ્રદેશના ફૈઝાબાદ, આંબેડકર નગર, ગોરખપુર, ગોંડા, બહરાઈચ, બારાબંકી, લખનૌ, વારાણસી,  અલ્હાબાદ વગેરે જિલ્લાઓમાં અને મહારાષ્ટ્રમાં માંઝી જ્ઞાતિના લોકો મૂળ મુંબઈ ખાતે વસવાટ કરતા હતા. આ ઉપરાંત નાસિક, ધુલિયા, જલગાંવ, અહેમદનગર, પુણે, ઔરંગાબાદ, કોલ્હાપુર, રત્નાગીરી તથા શોલાપુર જિલ્લામાં તેમ જ રાજસ્થાનના મંદસૌર, રામપુરા, અલોટ, ફતેહપુર ખાતે પણ વસવાટ કરતા હતા. મધ્ય પ્રદેશના મંદસૌર, રામપુરા, આલોટ, ફતેહપૂર, તાલ, રતલામ, સેલાના ખાતે પણ તેઓ વસવાટ કરતા હતા. હાલમાં સમુદાયના લોકો સમગ્ર મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાન રાજ્યમાં વસે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જ્ઞાતિ
જતાવીરા (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
જાબીડા (તા. ધ્રોળ)
જાબીડા (તા. ધ્રોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રોળ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જાબીડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધ્રોળ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
નળાખ્યાન (પ્રેમાનંદ)
નળાખ્યાન એ મધ્યકાલીન કવિ પ્રેમાનંદ કૃત આખ્યાન કાવ્ય છે. ૬૫ કડવાં ધરાવતા આ કાવ્યની રચના પ્રેમાનંદે ૧૬૮૬ (સંવત ૧૭૪૨ પોષ સુદ ૨, ગુરુવાર)માં કરી હતી. આ કાવ્યનું કથાવસ્તુ મહાભારતના આરણ્યક પર્વમાંના 'નલોપાખ્યાન'ની કથા ઉપર આધારીત છે. મૂળ કથામાં પ્રેમાનંદે સુધારા-વધારા કરીને તેને પોતાના સર્જકબળે વિકસાવ્યું છે.
કથાવસ્તુ
નિષધ નગરના સૂર્યવંશી રાજા વીરસેનનો પુત્ર નળ અવિવાહિત છે. અનેક કન્યાઓના માંગા આવતાં હોવા છતાં નળને કોઈ કન્યા પસંદ પડતી નહોતી. મહર્ષિ નારદ નળ આગળ વિદર્ભ દેશના રાજા ભીમકની પુત્રી દમયંતીના સૌંદર્યની પ્રશંસા કરે છે. આથી નળ દમયંતીથી આકર્ષાય છે. નળ દમયંતીનો તીવ્ર વિરહ અનુભવે છે અને આ વિરહ શમાવવા માટે તે વનમાં જાય છે. વનમાં એક અલૌકિક હંસ નળની નજરે પડે છે જેના પ્રતિ નળ લોભાય છે અને તે ઊંઘતા હંસને પકડે છે. હંસને આમ કેદી બનેલો જોઈને તેની અનેક હંસીઓ આક્રંદ કરે છે. હંસ પોતાને જવા દેવા માટે નળને વિનંતી કરે છે અને વચન આપે છે કે તે હંસીઓને મળીને પાછો આવતો રહેશે. આમ, હંસીઓને મળી, હંસ વચન પાળવા નળ પાસે પાછો આવે છે. નળ તેને લઈને પોતાના નગરમાં પાછો આવે છે ત્યારે નગરજનો આશ્ચર્યમુગ્ધ બની જાય છે.
એક વાર હંસ પોતાની હંસીના વિરહની વાત નળ આગળ કરે છે, જે સાંભળતાં જ નળને દમયંતીની યાદ આવે છે. નળની વેદના પારખતો હંસ, નળનો દૂત બનીને દમયંતી પાસે જાય છે અને દમયંતી આગળ નળના રૂપની પ્રશંસા કરે છે, જેથી દમયંતી નળ પ્રત્યે આકર્ષાય છે. જ્યારે દમયંતીનો સ્વયંવર યોજાય છે ત્યારે નળ ત્યા જાય છે. આ સ્વયંવરમાં દેવો (ઇન્દ્ર, અગ્નિ, વરુણ અને યમ) પણ નળનુ રૂપ ધારણ કરીને દમયંતીને વરવા જાય છે. ચતુર દમયંતી પાંચ નળમાંથી સાચા નળને ઓળખે છે અને તેને પરણે છે. દેવો દમયંતીને વરદાનો આપીને પાછા જાય છે. નળદમયંતી પોતાનું સફળ વૈવાહિક જીવન જીવે છે. પરંતુ સ્વયંવરમા આવેલો અને દમયંતીને ન મેળવી શકવાથી નિરાશ થયેલો કલિ નળ અને દમયંતીના લગ્નજીવનમાં વિક્ષેપ પાડવા પ્રયત્નો કરે છે. કલિ નળના નગરમાં આવે છે અને એના શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે. આ કારણથી નળની મતિ ભ્રષ્ટ થાય છે અને તે પોતાના પિતરાઈ ભાઈ પુષ્કર સાથે જુગાર રમે છે. કલિ જુગાર રમવાના પાસામાં પ્રવેશે છે અને નળને જુગારમા હરાવે છે.
રાજપાટ હારી બેઠેલો નળ દમયંતી સાથે વનમાં જાય છે, જ્યાં કલિ તેનો પીછો છોડતો નથી. ભૂખતરસ વેઠતા નળ અને દમયંતી એક જળાશય પાસે આવે છે. નળ જળાશયમાંથી થોડાક માછલા પકડીને દમયંતીને સાચવવા આપે છે. સ્વયંવરમાં દેવો તરફથી દમયંતીને 'અમૃત સ્રવતા' હાથનું વરદાન મળેલુ હોવાથી મૃત મસ્ત્યો દમયંતીના હાથમાં આવતાં જ સજીવન બની પાછાં જળમાં જતા રહે છે. પાછા આવેલા નળને દમયંતી સાચી વાત જણાવે છે પણ નળ માનતો નથી અને 'ભૂખી હોવાથી તું માછલા ખાઈ ગઈ છે' એવું આળ મૂકી તે દમયંતીને આકરા વેણ બોલે છે. આખરે અઘોર અરણ્યમાં ઊંઘતી દમયંતીને અર્ધવસ્ત્રે એકલી મૂકીને નળ ચાલ્યો જાય છે. આ ક્ષણે નળ માનસિક સંઘર્ષ અનુભવે છે.
વનમાં એકલી રઝળતી અને અનેક સંકટો સહન કરતી દમયંતી એની માસી ભાનુમતીને ત્યાં પહોંચે છે. અહી પહોંચતા પૂર્વે તે વનમાં લાલચી વણજારાઓ, પારધી વગેરે દ્વારા થતી રંજાડનો ભોગ બને છે, પણ પોતાના બુદ્ધિચાતુર્યથી અને ઉમદા ગુણના કારણે તે આ કસોટીઓમાંથી પાર ઊતરે છે. માસી ભાનુમતીને ત્યાં દમયંતી ચાકરડી તરીકે રહે છે. દમયંતીનો પીછો કરતો કલિ અહિં આવે છે. મસિયાઈ બહેન ઇન્દુમતી સ્નાન કરવા જાય છે ત્યારે પોતાનો કીમતી હાર ટોડલા પર મૂકીને જાય છે. કલિ ટોડલામાં પ્રવેશે અને હાર ગુમ કરે છે અને હારની ચોરીનો આરોપ દમયંતી પર આવે છે. સત્ત્વ અને સત્યશીલ દમયંતી અત્યંત આર્દ્રભાવે ઇશ્વરનું સ્મરણ કરે છે. આથી ટોડલો ફાટે છે અને સંતાયેલો કલિ ત્યાંથી નાસે છે. હાર ત્યાંથી જ મળી આવતા દમયંતીની નિર્દોષતા સાબિત થાય છે.
દમયંતીના પિતા ભિમકે દમયંતીની શોધ માટે મોકલેલો સુદેવ ફરતો ફરતો ભાનુમતીના નગરમાં આવે છે. સુદેવ-દમયંતી એકબીજાને ઓળખી જાય છે. ભાનુમતી પણ દમયંતીને ઓળખે છે અને લજ્જા અનુભવે છે. દમયંતીને લઈને સુદેવ વિદર્ભ નગરમાં ભિમકને ત્યા પાછો ફરે છે. ત્યારબાદ દમયંતી સુદેવને નળની શોધ માટે મોકલે છે.
દમયંતીને ત્યજ્યા પછી નળ જંગલમાં કર્કોટક નાગ કરડવાથી વિરૂપ (બાહુક) બની જાય છે, અને બાહુક રૂપે તે ઋતુપર્ણ રાજાને ત્યાં તેના સારથી તરીકે રહે છે. સુદેવ ઋતુપર્ણની નગરીમાં આવી ઋતુપર્ણને દમયંતીના સ્વયંવરમાં પધારવાનું આમત્રણ આપે છે. બધી વાત જાણી ગયેલો નળ ઋતુપર્ણ સાથે તેના સારથી તરીકે દમયંતીના સ્વયંવરમાં જાય છે. વિરૂપ બની ગયેલ બાહુક પોતે જ નળ છે કે અન્ય કોઈ એ માટે તેની પરીક્ષા (વાજિ, વૃક્ષ, જલ અને અનલની પરીક્ષાઓ) લેવામાં આવે છે. ત્યારબાદ નળનાં બંને સંતાનોને નળની પાસે મોકલવામાં આવે છે, અને છેવટે દમયંતીને બાહુક એ જ નળ છે એ વાતનો અંદાજ આવી જાય છે.
આવકાર
વિવેચક ધીરુ પરીખના મત અનુસાર નળાખ્યાન પ્રેમાનંદના બધા જ આખ્યાનોમાં તેમજ સમગ્ર મધ્યકાલીન આખ્યાન-સાહિત્યમાં 'ઉચ્ચાસને સ્થિત' છે. વિવેચક ચીમનલાલ ત્રિવેદીના મત અનુસાર આ કાવ્યનું મુખ્ય સંવેદન 'કરુણા' છે. તેમના મત અનુસાર આ કાવ્યમાં લગ્નજીવનના આદર્શો પ્રતિબિંબિત થયેલા છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય શ્રેણી:મહાભારત પર આધારિત કૃતિઓ
કડાણા બંધ
કડાણા બંધ ગુજરાતના મહીસાગર જિલ્લામાં મહી નદી પર આવેલો બંધ છે. આ બંધ ૧૯૭૯ થી ૧૯૮૯ની વચ્ચે બંધાયો હતો. બંધ પર જળ વિદ્યુત ઉત્પાદન કેન્દ્ર આવેલું છે. જેના પ્રથમ બે જનરેટર ૧૯૯૦માં અને બીજાં બે જનરેટર ૧૯૯૮માં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા હતા. પ્રથમ તબક્કાના બે જનરેટર ફ્રાન્સિસ ટર્બાઇન છે, જે ભારે માંગના સમયે વિદ્યુત ઉત્પન્ન કરે છે, તેમજ રાત્રિ જેવા ઓછી માંગના સમયે પાણીને પાછું સરોવરમાં ઠાલવી શકે છે.
વિદ્યુત મથક
આ બંધની સ્થાપિત વિદ્યુત ઉત્પાદન ક્ષમતા ૨૪૦ મેગા વોટ છે.
કડાણા બંધ તેની બાંધકામની વિશેષતાઓના કારણે જાળવણી અને પ્રવાસનને ઉત્તેજન આપવા માટે રાષ્ટ્રીય ભૂસ્તર સ્થાપત્ય તરીકે જાહેર કરાયું છે.
નદીનાથ મહાદેવ
કડાણા બંધ પાસે નદીનાથ મહાદેવનું મંદિર આવેલું છે, જે મોટાભાગે બંધના ડૂબાણમાં જ રહે છે. ૨૦૨૦માં પાણીની સપાટી ઘટતાં ૨૦ વર્ષ પછી મંદિર દેખાયું હતું. આ મંદિરે દર મહા શિવરાત્રી તેમજ મહીપૂનમનો મેળો ભરાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતના ડેમ શ્રેણી:મહીસાગર જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં વિદ્યુત મથકો
શ્રેયાંસનાથ
શ્રેયંસનાથ એ જૈન મત અનુસાર હાલના અવસર્પિણી કાળની વિહરમાન ચોવીસીના અગિયારમાં તીર્થંકર છે. જૈન માન્યતાઓ અનુસાર, તમામ કર્મોનો ક્ષય કરી તેમનો આત્મા મુક્ત બન્યો, સિદ્ધ બન્યો. ત્યેમનો જન્મ સારનાથ નજીક સિંહપુરીના ઈક્ષ્વાકુ કુળના રાજા વિષ્ણુ અને રાણી વિષ્ણુદેવીને ઘેર થયો હતો. ભારતીય પંચાંગ અનુસાર જેમની જન્મ તિથિ ફાગણ વદ બારસ છે.
મુખ્ય મંદિર
શ્રીનાગઢ જૈન શ્રેયનાથથ મંદિર, સારાનથ, વારાણસીમાં
સંદર્ભ
શ્રેણી:વર્તમાન ચોવીસીના તીર્થંકરો
હોઈદડ (તા. ઘોઘા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ઘોઘા તાલુકો
ખારડીયા (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
ભંડારા જિલ્લો
ભંડારા જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. ભંડારા આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. ભંડારા જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
બીડ જિલ્લો
ભૌગોલિક સ્થાન
પૂર્વ દિશા : પરભણી જિલ્લો
પશ્ચિમ દિશા : અહમદનગર જિલ્લો
તરકવાડા (તા. મેઘરજ)
તરકવાડા (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. તરકવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, ટેલિફોન એક્સચેન્જ તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
બીડ જિલ્લો
ભૌગોલિક સ્થાન
દક્ષિણ દિશા : લાતૂર જિલ્લો તેમ જ ઉસ્માનાબાદ જિલ્લો
તરકવાડા (તા. મેઘરજ)
સંદર્ભ
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
બીડ જિલ્લો
ભૌગોલિક સ્થાન
ઉત્તર દિશા : જાલના જિલ્લો તેમ જ ઔરંગાબાદ જિલ્લો
બીડ જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
વિંછીવાડી (તા. ધાનેરા)
વિંછીવાડી (તા. ધાનેરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધાનેરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વિંછીવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધાનેરા તાલુકો
ટોયોટા
ટોયોટા મોટર કોર્પોરેશન (NYSE:TM), (જાપાનીઝ: トヨタディードス株式会社, Toyota Jidōsha Kabushiki-gaisha), અથવા ફક્ત ટોયોટા તરીકે ઓળખાય છે, તે જાપાનીઝ બહુરાષ્ટ્રીય કોર્પોરેશન છે. તે ફોક્સવેગન પછી કાર, ટ્રક, બસો અને રોબોટનું વિશ્વનું બીજું સૌથી મોટું ઉત્પાદક છે. કંપનીનું હેડક્વાર્ટર ટોયોટા સિટી, આઈચી, જાપાનમાં સ્થિત છે.
જાપાનીઝ ઓટોમોબાઈલ કંપની "ટોયોટા" ની સ્થાપના 1933 માં ટોયોડા ઓટોમેટિક લૂમ વર્ક્સના ફેક્ટરી એકમ તરીકે કરવામાં આવી હતી, જે વણાટ મશીનોના ઉત્પાદનમાં રોકાયેલ હતી. 1929 માં, કિચિરો ટોયોડાએ એકવાર મશીન ઉદ્યોગ વિશે શીખવા માટે યુરોપ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની યાત્રા કરી હતી. 1930 માં, કંપનીના માલિક, સાકિચી ટોયોડાના પુત્ર, કિચિરો ટોયોડાએ અમેરિકન શૈલીમાં ગેસોલિનથી ચાલતી કારનું ઉત્પાદન કરવાનું શરૂ કર્યું. તેમની કેટલીક અટકો કંપનીના ટ્રેડમાર્ક બની ગયા હતા.
1967માં ટોયોટાએ નાની કાર ઉત્પાદક કંપની ડાઈહાત્સુ (33% શેર)ને ખરીદી લીધી જે તેમની પોતાની બ્રાન્ડ તરીકે ચાલુ રહી. 1980ના દાયકામાં, ટોયોટા અને ડાઈહાત્સુ ટોયોટા પ્રોડક્શન સિસ્ટમ દ્વારા વિશ્વસનીયતા અને સારા નફા માટે જાણીતા હતા. 1982માં, ટોયોટા મોટર કંપની અને ટોયોટા મોટર સેલ્સનું ટોયોટા મોટર કોર્પોરેશન નામની એક કંપનીમાં વિલીનીકરણ કરવામાં આવ્યું હતું.
1989માં, ટોયોટાએ લેક્સસની રજૂઆત કરી હતી, જે માટે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં લક્ઝરી વાહનોનું માર્કેટિંગ અને સેવા આપવા માટે એક નવો વિભાગ બનાવવામાં આવ્યો હતો.
1999 માં, કંપનીએ ન્યૂયોર્ક અને લંડન સ્ટોક એક્સચેન્જમાં સૂચિબદ્ધ થવાનું નક્કી કર્યું. 2002 માં, ટોયોટાએ ફોર્મ્યુલા વન વર્ક્સ ટીમમાં સફળતાપૂર્વક પ્રવેશ કર્યો અને તેણે ફ્રેન્ચ કાર કંપનીઓ સિટ્રોએન અને પ્યુજો સાથે સંયુક્ત સાહસની રચના કરી. ઉત્તર અમેરિકા માટે યુવા-લક્ષી માર્ક, સિઓન, 2003માં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. 2005માં ટોયોટાએ સૌપ્રથમ સુબારુમાં હિસ્સો લીધો અને આ પગલું તેના દાવને ફેલાવવાની યોજનાનો એક ભાગ છે.