cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ગુહ્યેશ્વરી મંદિર, નેપાળ
thumb|250x250px|ગુહ્યેશ્વરી માતા મંદિર પ્રવેશદ્વાર thumb|250x250px|ગુહ્યેશ્વરી માતા મંદિર સંકુલ ગુહ્યેશ્વરી મંદિર, કાઠમંડુ, નેપાળ ખાતે આવેલ એક હિન્દુ ધર્મ ના અનુયાયીઓનું મંદિર છે. અહીં સતી ના શરીરના બંને બાજુના ઘૂંટણો પડ્યા હતા. આ કારણે આ મંદિરની ગણના એકાવન શક્તિપીઠમાં કરવામાં આવે છે. અહીંની શક્તિ મહાશિરા અને ભૈરવ કપાલી છે. કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે તેમનું નામ ગુહ્યેશ્વરી મંદિર એટલા માટે છે કે અહીં દેવીનો ગુહ્ય ભાગ પડ્યો હતો. જે આસામ ખાતે કામાખ્યા મંદિરમાં કામાખ્યા દેવી સ્થાન પર પડ્યાનું વર્ણન છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:નેપાળ શ્રેણી:યાત્રાધામ
ઝંડાલા (તા. સાંતલપુર)
ઝંડાલા (તા. સાંતલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાંતલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઝંડાલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગામમાં પાતાલેશ્વર મહાદેવ હનુમાન મંદિર અને તળાવ આવેલું છે.
શ્રેણી:સાંતલપુર તાલુકો
અગરતલા
અગરતલા ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ત્રિપુરા રાજ્યનું મહત્વનું શહેર અને રાજ્યનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ત્રિપુરા
થોરાળી (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
દેલવાડા (તા. પાલનપુર)
દેલવાડા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેલવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
ખોલાડીયાદ (તા. વઢવાણ)
ખોલાડીયાદ (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખોલાડીયાદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વાધુ માહિતી માટે: Dvweb @ દિવ્યેશ અડાલજા
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
હમુસર (તા. દ્વારકા)
હમુસર (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હમુસર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ઉખરડા (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
રૂમા દેવી
રૂમા દેવી રાજસ્થાનના બારમેરની ભારતીય પરંપરાગત હસ્તકલા કારીગર છે. રૂમા દેવીને ભારતમાં મહિલાઓ માટેનો સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન "નારી શક્તિ પુરસ્કાર ૨૦૧૮" આપવામાં આવ્યો હતો.
પ્રારંભિક જીવન
રૂમા દેવીનો જન્મ ૧૯૮૮ માં થયો હતો અને તેઓ રાજસ્થાનના બાડમેરના રાવતસરમાં ઉછર્યા હતા. જ્યારે તેઓ ૮ મા ધોરણમાં હતા ત્યારે તેમણે શાળા છોડી દીધી હતી. તેમણે બાળપણમાં તેમની દાદી પાસેથી ભરતકામ શીખ્યું હતું. તેમણે ૧૭ વર્ષની ઉંમરે લગ્ન કર્યા અને તેમના પ્રથમ પુત્રનું જન્મના ૪૮ કલાકમાં અવસાન થયું હતું.
કારકિર્દી
સફળતાની શોધ તેમને બાડમેરના ગ્રામીણ વિકાસ એવં ચેતના સંસ્થાના દરવાજે લઈ ગઈ અને ૨૦૦૮ માં તેઓ તેમાં સભ્ય તરીકે જોડાયા. ૨૦૧૦ માં આ બિન-સરકારી સંસ્થાના તેઓ પ્રમુખ બન્યા. તેમણે દિલ્હીના રફી માર્ગમાં તેમનું પ્રથમ પ્રદર્શન ૨૦૧૦ માં અને રાજસ્થાન હેરિટેજ વીક ૨૦૧૬માં તેમનો પહેલો ફેશન શો કર્યો હતો. તેઓ હવે ભારતભરના આદિવાસી કારીગરો અને લઘુમતીઓની હસ્તકલાને પ્રોત્સાહન આપવાની દિશામાં કામ કરી રહ્યા છે જેથી તેમની હસ્તકલા અને હસ્તકલા પાછળના કારીગરોને માન્યતા મળે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:નારી શક્તિ પુરસ્કાર વિજેતા શ્રેણી:૧૯૮૯માં જન્મ
પીલુડી (તા. મોરબી)
પીલુડી (તા. મોરબી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરબી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પીલુડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કોઠારીયા (તા. વઢવાણ)
કોઠારીયા (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોઠારીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
શિખંડી
હિંદુ ધર્મના મહાકાવ્ય મહાભારતમાં રાજા દ્રુપદના પુત્ર શિખંડી, પૂર્વજન્મમાં અંબા હતી, જેણે ભીષ્મને મારવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી.
તે પૂર્વજન્મમાં અંબા નામક સ્ત્રી તરીકે જન્મેલ,ભીષ્મએ તેમની સાથે વિવાહનો ઇન્કાર કરતા તેણે ખુબ જ માનહાનીની લાગણી સાથે ભીષ્મ સામે વેર લેવાની પ્રતિજ્ઞા કરી. તેમણે ખુબ જ તપ કરી અને વરદાન મેળવ્યું કે પોતે ભીષ્મના મોતનું કારણ બનશે અને અંબાનો શિખંડી તરીકે પૂર્નઃજન્મ થયો. તેના જન્મ સમયે આકાશવાણી થયેલ. આકાશવાણીના અવાજે એમના પિતાને જણાવેલ કે આનો ઉછેર એક પૂત્ર તરીકે કરવો. આથી શિખંડીનો ઉછેર પૂત્ર તરીકે થયો, તેને યુધ્ધની તાલીમ પણ આપવામાં આવેલ અને લગ્ન પણ કરવામાં આવેલ. લગ્નની પ્રથમ રાતે સાચી વાતની જાણ થતાં તેની પત્નીએ તેનું ખુબ અપમાન કર્યું, આથી તેમણે આત્મહત્યાનો પ્રયાસ કર્યો પરંતુ એક યક્ષએ તેને બચાવી લઇ અને તેનું જાતીય પરીવર્તન કર્યુ. શિખંડી પૂરૂષના રૂપમાં પાછો ફર્યો અને સુખી લગ્નજીવન વિતાવ્યું અને તેને બાળકો પણ થયા.
કુરૂક્ષેત્રના યુધ્ધમાં ભીષ્મએ તેમને અંબાના પૂર્નઃજન્મ તરીકે ઓળખી, એક સ્ત્રી જાણી તેમની સાથે લડવાનું નકાર્યું. ભીષ્મ આમ જ કરશે એમ તે જાણતો હોવાથી અર્જુન શિખંડી પાછળ રહી ભીષ્મ પર બાણવર્ષા કરી. આમ શિખંડીની પ્રતિજ્ઞા પૂરી થઇ.
શિખંડીનો વધ યુધ્ધના ૧૮માં દિવસે અશ્વત્થામાએ કર્યો.
બાહ્ય કડિઓ
શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો શ્રેણી:મહાભારત
સાબરમતી રેલ્વે સ્ટેશન
સાબરમતી જંકશન એ પશ્ચિમ રેલ્વેની હેઠળ આવતું અને મુખ્ય અમદાવાદ રેલ્વે સ્ટેશનથી માત્ર ૬ કિમી દૂર આવેલું રેલ્વે સ્ટેશન છે.
તે અમદાવાદ - મહેસાણા રેલ્વે લાઇન પર આવેલું જંકશન છે. આ સ્ટેશન મહાત્મા ગાંધી દ્વારા સ્થાપિત સાબરમતી આશ્રમ માટે વધુ પ્રખ્યાત છે. સાબરમતી સ્ટેશનમાં મહેસાણા તરફ જતી ટ્રેન માટે મીટરગેજ અને અમદાવાદ તરફ જતી બધી ટ્રેન માટે બ્રોડગેજ પાટાઓ આવેલા છે. સાબરમતીના મીટરગેજ ટર્મિનસને મહાત્મા ગાંધીની યાદગીરીમાં ગાંધીગ્રામ નામ આપવામાં આવ્યું છે. સાબરમતીમાં મુસાફર ટ્રેન માટે ખાસ યાર્ડ આવેલું છે. અમદાવાદ શહેરના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા આ સ્ટેશનને દિલ્હી તરફ જતી ટ્રેન માટે વધારાનું ટર્મિનલ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મુકાયો છે. વધુમાં, અમદાવાદના વૈકલ્પિક સ્ટેશન તરીકે આ સ્ટેશનને વિકસાવાની યોજના છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:અમદાવાદ જિલ્લાનાં રેલ્વે સ્ટેશનો શ્રેણી:અમદાવાદ જિલ્લો
ઝાંઝણસર
ઝાંઝણસર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાંતલપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઝાંઝણસર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાંતલપુર તાલુકો
ગુગર (તા. દ્વારકા)
ગુગર (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગુગર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ઝરી બુજર્ગ (તા. ગરબાડા)
ઝરી બુજર્ગ (તા. ગરબાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગરબાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઝરી બુજર્ગ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગરબાડા તાલુકો
દુધાળા (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
નિર્મલા સીતારામન
નિર્મલા સીતારામન (જન્મ ૧૮ ઓગસ્ટ ૧૯૫૯) ભારતીય રાજકારણી છે. જે હાલમાં નાણા પ્રધાન અને કોર્પોરેટ બાબતોના પ્રધાન તરીકે સેવા આપે છે, તેઓ ભારતનાં રક્ષામંત્રી પણ હતા. તેણી 2014 થી ભારતીય સંસદના ઉપલા ગૃહ રાજ્યસભાના સભ્ય છે. સિધારામન ભારતની બીજી મહિલા સંરક્ષણ પ્રધાન છે અને ઈન્દિરા ગાંધી પછી બીજી મહિલા નાણાં પ્રધાન પણ છે. તેમણે નાણા મંત્રાલય અને વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ પ્રધાન સ્વતંત્ર સ્વતંત્ર ચાર્જ સાથે નાણા પ્રધાન અને કોર્પોરેટ બાબતોના પ્રધાન તરીકે સેવા આપી છે. તે પહેલાં, તેમણે ભાજપના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા તરીકે સેવા આપી હતી.
વ્યક્તિગત જીવન
નિર્મલાનો જન્મ મદુરાઈમાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ નારાયણન સીતારામન છે અને માતાનું નામ સવિત્રી છે.
તેમના પિતા, નારાયણન સીતારામન, તમિલનાડુના મસરી, તિરુચિરાપલ્લી જિલ્લાના છે. અને તેમની માતાનુ પરિવાર તિરુવનકડુ અને સાલેમ જિલ્લામાંથી છે. તેમના પિતા ભારતીય રેલવેના કર્મચારી હતા અને તેથી કરીને તેમણે રાજ્યના વિવિધ ભાગોમાં બાળપણ વિતાવ્યું હતું. તેમનુ ભણતર મદ્રાસ અને તિરુચિરાપલ્લી ની શાળામાં થયુ હતું. તેમણે તિરુચિરાપલ્લી ખાતે આવેલી સીતલક્ષ્મી રામાસ્વામી કોલેજ માથી અર્થશાસ્ત્રમાં બી.એ. ની ડિગ્રી મેળવી હતી. અને દિલ્હીમા આવેલ જવાહરલાલ નેહરુ યુનિવર્સિટી માંથી અર્થશાસ્ત્રમાં માસ્ટર ની ડિગ્રી મેળવી હતી.
જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટીમાં ભણતી વખતે તેઓ એમના પતિ પારકલા પ્રભાકરને મળ્યા હતા, જે નરસપુરમ ના છે. જ્યારે નિર્મલા ભાજપ તરફ ઝુકે છે, ત્યારે તેમના પતિ એક-તરફી કોંગ્રેસ પરિવાર માથી આવે છે. જે હાલમાં આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી ચંદ્રબાબુ નાયડુના સંચાર સલાહકાર છે.
રાજકીય કારકિર્દી
નિર્મલા સીતારામન ૨૦૦૮ માં ભાજપમાં જોડાયા હતા અને ત્યાં તેમણે પક્ષના પ્રવક્તા તરીકે સેવા આપી હતી. ૨૦૧૪ માં, તેમને એક કનિષ્ઠ પ્રધાન તરીકે નરેન્દ્ર મોદીના કેબિનેટમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા.
૧૧ જુન ૨૦૧૬ ની રાજ્ય સભાની ચૂંટણી માટે, મે ૨૦૧૬ માં ભાજપે ૧૨ ઉમેદવારોની નિયુક્તી કરી હતી, જેમા એક નિર્મલા સીતારામન હતા. તેમણે સફળતાપૂર્વક કર્ણાટકમાંથી તેમની બેઠક લડી હતી. ૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૭ ના રોજ, તેમને રક્ષા મંત્રી તરીકે ઉભા કરવામાં આવ્યા હતા. ઈન્દિરા ગાંધી પછી, નિર્મલા સીતારામન માત્ર બીજી મહિલા છે, જે રક્ષા મંત્રીનુ પદ ધરાવતા હતાં.
31 મે, 2019 ના રોજ, નિર્મલા સીતારામનને નાણા અને કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રી તરીકે નિમવામાં આવ્યા હતા. તે ભારતની પ્રથમ પૂર્ણ-સમયની મહિલા નાણા પ્રધાન છે. તેમણે 5 જુલાઈ, 2019 ના રોજ ભારતીય સંસદમાં તેમના પ્રથમ બજેટ રજૂ કર્યા.
બિન-રાજકીય કારકિર્દી
રાજકીય ક્ષેત્રની બહાર, સીતારામને યુ.કે.માં, કૃષિ ઇજનેર એસોસિએશનના એક અર્થશાસ્ત્રીને સહાયક તરીકે સેવા આપી છે. યુ.કે.માં તેમના રોકાણ દરમિયાન, તેમણે પ્રાઈઝ વોટરહાઉસ માટે સિનિયર મેનેજર (રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ) અને બીબીસી વર્લ્ડ સર્વિસમાં સંક્ષિપ્ત સેવા આપી છે. તેમણે નેશનલ કમિશન ફોર વિમેનના સભ્ય તરીકે પણ સેવા આપી છે. ૨૦૧૭ થી, તેઓ હૈદરાબાદના પ્રણવ સ્કૂલના સ્થાપક દિગ્દર્શકો પૈકી એક છે.
ઉપશાસ્ત્રીય સંગીત
ઉપશાસ્ત્રીય સંગીતમાં શાસ્ત્રીય સંગીત તથા લોક સંગીત અથવા શાસ્ત્રીય સંગીત અને પૉપ સંગીત જેવા અન્ય લોકપ્રિય સંગીતનું મિશ્રણ હોય છે. આ સંગીતનો ઉપયોગ ફિલ્મો અને નાટકોમાં સંગીતને વધુ લોકપ્રિય બનાવવા અને વિશેષ પ્રભાવ ઉત્પન્ન કરવા માટે કરવામાં આવે છે. લોકગીતોમાં ધૃપદ, ધમાર, હોલી, ચેતી જેવા ઘણા પ્રકારો છે. જે પહેલા લોક સંગીત તરીકે પ્રકાશમાં આવ્યા અને બાદમાં તેનું શાસ્ત્રીયકરણ કરવામાં આવ્યું હતું. આના શાસ્ત્રીય રુપનું વિદ્વાનો પૂર્ણ રીતે પાલન કરે છે, લોક સંગીતમાં આજે પણ તેના શાસ્ત્રીય સ્વરુપને ગંભીરતાથી લીધા વગર સુંદરતાપૂર્વક પ્રસ્તુત કરવામાં આવે છે. આ પ્રકારના મિશ્રણને ઉપશાસ્ત્રીય સંગીત કહેવામાં આવે છે.
ધાણધા (તા. પાલનપુર)
ધાણધા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધાણધા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
સસેર કાંગરી
સાસેર કાંગરી એ કારાકોરમ પર્વતમાળાની સસેર મુઝતાંગ નામની પર્વતશૃંખલામાં આવેલ પર્વત સમૂહનું નામ છે. આ સમૂહ ઘણા પર્વતો ધરાવે છે, જે પૈકી સાસેર કાંગરી ૧ પર્વત સૌથી ઊંચો છે. આ તમામ પર્વત ભારતના લદ્દાખ ક્ષેત્રમાં આવેલ છે.
નામકરણ
"સસેર" શબ્દનો અર્થ લદાખી ભાષામાં "પીળો (રંગ)" અને લદાખી અને બાલ્ટી ભાષામાં "કાંગરી" શબ્દનો અર્થ "બરફનો પર્વત" થાય છે. "સસેર કાંગરી" સંયુકત શબ્દનો અર્થ "પીળા બરફ સાથેનો પર્વત" એમ થાય છે.
સસેર કાંગરી ક્ષેત્ર
સસેર કાંગરી ક્ષેત્રના પાંચ પર્વતોના નામ નીચે દર્શાવેલ છે:
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતના પર્વતો
સુગમ સંગીત
સુગમ સંગીત ભારતીય સંગીત વિદ્યાનું એક અંગ છે. જે સરળતાથી શીખી કે ગાઇ શકાય, જેને નિયમોથી બાંધવામાં ન આવ્યું હોય, જે લોકોમાં પ્રિય હોય તેને સુગમ સંગીત તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. લોકપ્રિય ગીત, લોકપ્રિય સંગીત, ભજન, ફિલ્મ ગીતો વગેરે આ પ્રકારના સંગીતની શ્રેણીમાં આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત
ઝાઝમ (તા. સાંતલપુર)
ઝાઝમ (તા. સાંતલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાંતલપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઝાઝમ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાંતલપુર તાલુકો
ઊંઠોંગડી (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
વજ્જિકા બોલી
વજ્જિકા બોલી મુખ્યત્વે બિહાર રાજ્યના શિવહર, સીતામઢી,મુજફ્ફરપુર તેમ જ વૈશાલી જિલ્લાઓમાં વહેવારમાં બોલવામાં વપરાતી ભાષા છે. નેપાળમાં સરલાહી જિલ્લામાં તેમ જ તેની આસપાસના ક્ષેત્રોના લોકો પણ વજ્જિકા બોલી બોલે છે.
જગતના પ્રથમ લોકતંત્ર વજ્જિસંઘની લોકભાષા વજ્જિકા એક અતિ પ્રાચીન બોલી/ભાષા છે.
પ્રાચીન મિથિલાના કેન્દ્ર જનકપુર(નેપાળ), કે જે વજ્જિકા ભાષી ક્ષેત્ર અંતર્ગત આવતું હતું, ત્યાં આજે પણ વજ્જિકા બોલી બોલાય છે. આ હકીકતના આધારે એમ કહી શકાય કે વજ્જિકા વાસ્તવમાં પ્રાચીન મૈથિલી ભાષા છે. જેના પાયા પર મધ્યકાળના રાજ્યાશ્રયી વિદ્વાન કવિઓએ આધુનિક સમયની મૈથિલી ભાષાનું નિર્માણ કર્યું. વિદ્વાનોના અસહયોગ તેમ જ લેખિત સાહિત્ય સંગ્રહના અભાવે વજ્જિકા બોલીની ઓળખ અધુરી રહી ગઇ. વજ્જિકા આજે પણ પોતાના પ્રાચીન સ્વરુપે લોકભાષા તરીકે વિદ્યમાન છે. સકારાત્મક વાત એમ છે કે આજકાલ વજ્જિકા ભાષામાં પણ સાહિત્ય સર્જનની શરુઆત થઇ ચુકી છે, જેથી સંભવ છે કે પ્રાચીન વજ્જિસંઘની લોકભાષા વજ્જિકા ભવિષ્યમાં વિપુલ સાહિત્યવૈભવથી પરિપૂર્ણ થઇને, એક ભાષાના રુપમાં, પોતાની ઓળખ પ્રસ્થાપિત કરી શકે છે.
શ્રેણી:ભાષાઓ શ્રેણી:હિન્દી શ્રેણી:બિહાર
અમદાવાદમાં શિક્ષણ
thumb|ગુજરાત યુનિવર્સિટી ઘડિયાળ ટાવર, અમદાવાદ અમદાવાદ ભારતમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે એક મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર તરીકે ગણવામાં આવે છે.
અમદાવાદમાં ૨૦૦૧ માં ૭૯.૮૯% ની સાક્ષરતા દર હતી જે 2011 માં વધીને ૮૯.૬૨% થઈ. ૨૦૧૧ ની વસતી ગણતરી મુજબ પુરુષ અને સ્ત્રીની સાક્ષરતા અનુક્રમે ૯૩.૯૬ અને ૮૪.૮૧ ટકા છે.
અમદાવાદ ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટ, નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ ડિઝાઇન, મુદ્રા ઇન્સ્ટિટયૂટ ઓફ કમ્યૂનિકેશન અમદાવાદ, નેશનલ ઇન્સ્ટિટયુટ ઓફ ફેશન ટેકનોલોજી, સેન્ટર ફોર એન્વાયર્મેન્ટલ પ્લાનિંગ એન્ડ ટેકનોલોજી, અને બી. જે. મેડિકલ કોલેજ પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓ માટે ઘર છે.
રાષ્ટ્રીય પ્રતિષ્ઠા વાળી ઘણી શૈક્ષણિક અને વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાઓ વિક્રમ સારાભાઇ ના પ્રયાસોને કારણે અમદાવાદમાં પણ સ્થાપવામાં આવી હતી. આમાંથી સૌથી મહત્વના ભૌતિક અનુસંધાન પ્રયોગશાળા અને અવકાશ વિનિયોગ કેન્દ્ર જે અમદાવાદ કેન્દ્રના ઇન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઇઝેશન હેઠળ આવે છે. આ વિક્રમ સારાભાઈ કોમ્યુનિટી સાયન્સ સેન્ટર વિજ્ઞાનના વિવિધ પાસાઓ વિશે બાળકો શિક્ષિત કરવાનો ઉદ્દેશ ધરવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અમદાવાદ
ભારતના રાજ્યો અને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોના રાજ્યપાલ અને ઉપરાજ્યપાલ
રાજયપાલ અને ઉપરાજ્યપાલ એ એક બંધારણીય હોદ્દો છે જેઓ રાજ્ય તેમજ કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોના પ્રથમ નાગરિક પણ હોય છે. ભારતીય સંવિધાનના આર્ટિકલ ૧૫૪ - રાજ્યની કારોબારી સત્તા મુજબ રાજ્યપાલ અને ઉપરાજ્યપાલને સત્તા આપવામાં આવી છે. રાજયોનો તમામ વહીવટ રાજ્યપાલના નામે ચાલે છે. તેઓ મુખ્યમંત્રીની સલાહ મુજબ રાજ્યના પ્રધાન મંડળની રચના કરે છે.
રાજ્યપાલ તેમજ ઉપરાજ્યપાલની નિમણુકો ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા કરવામાં આવે છે, રાષ્ટ્રપતિ જ તેમને હોદ્દા પરથી દૂર પણ કરી શકે છે. તેમની મુદ્દત ૫ વર્ષની હોય છે, પરંતુ આ પહેલા પણ તેમને દૂર કરી શકાય છે. તેઓ રાષ્ટ્રપતિની સલાહ મુજબ રાષ્ટ્રપતિ શાસન પણ લગાવી શકે છે અને આ દરમિયાન તેઓ રાજ્યની સર્વોચ્ચ સત્તા ધરાવે છે.
પુ્ષ્ટિમાર્ગ બેઠક
બેઠક એ ભારતમાં હિંદુ ધર્મની વૈષ્ણવ પરંપરાના પુષ્ટિમાર્ગ સંપ્રદાયના અનુયાયીઓ માટેનું પવિત્ર યાત્રાસ્થાન ગણાય છે. આ સ્થળો પુષ્ટિમાર્ગનાં સ્થાપક વલ્લભાચાર્ય અને તેના વંશજો સાથે સંલગ્ન છે. આ સ્થાનો આમ તો આખા ભારતમાં ફેલાયેલા છે પણ ઉત્તર પ્રદેશના વ્રજ ક્ષેત્ર તથા પશ્ચિમી રાજ્ય ગુજરાતમાં વધુ પ્રમાણમાં કેન્દ્રીત થયેલાં છે. કુલ ૧૪૨ બેઠકોને પવિત્ર ગણવામાં આવે છે; ૮૪ વલ્લભાચાર્યની, ૨૮ તેમના પુત્ર વિઠ્ઠલનાથ ગુંસાઈજીની અને ૩૦ તેમનાં સાત પૌત્રોની.
બેઠકો
Vallabhacharya Mahaprabhu was the founder of Pushtimarg who lived in 15th century. From the young age, he travelled and visited pilgrimage sites across India. He recited and gave discourses on sacred scriptures like Vedas, Ramayana and Bhagavata at these sites. The locations for recitation were usually banks of the rivers or lakes and quite groves in outskirt of towns. He recited original texts from scriptures as well as gave commentaries on them. Later these commentaries were compiled in Anubhashya and Subodhini.
These are 84 sites where Vallabhacharya gave discourses which are known as Baithaks. Later small shrines are built to commemorate the event at some sites. Some sites do not have shrines or temples to mark the place but they are known only through stories and texts.
મહાપ્રભુ વલ્લભાચાર્યની ૮૪ બેઠકો
આ 84 બેઠકો ભારતનાં દક્ષિણ છેડે સ્થિત રામેશ્વરમ થી ઉત્તરના બદ્રીનાથ અને પશ્ચિમ છેડા ના નારાયણ સરોવર અને બેટ દ્વારકા થી પૂર્વમાં પુરી સુધીનાં વિસ્તારમાં આવેલી છે. તેમનાં જીવન સાથે સંકળાયેલા સ્થાનો, જેવાં કે, તેમનાં કૌટુંબિક દેવસ્થાનો; તિરુમાલા, તિરુપતિ બાલાજી, તેમનું જન્મસ્થાન; ચંપારણ્ય, તેમણે જીવનનો મહત્વનો કાળ જ્યાં વિતાવ્યો તે; વારાણસીમાં પણ તેમની બેઠકો આવેલી છે. કૃષ્ણ સાથે સંકળાયેલા મહત્વનાં સ્થાનો, જેવાં કે, વ્રજ ક્ષેત્ર (ઉત્તર પ્રદેશનો મથુરા જિલ્લો) અને ગુજરાતનું દ્વારકા માં પણ તેમની બેઠકો આવેલી છે.
વલ્લભાચાર્ય મહાપ્રભુની આ ચોર્યાસી બેઠકો નીચે પ્રમાણે છે:
વલ્લભકુળ બેઠકો
વલ્લભકુળ, વલ્લભાચાર્યના વંશજો, ની ઘણી બેઠકો વલ્લભાચાર્યની બેઠકોના સ્થાનોએ છે. આ બેઠકો વિઠ્ઠલનાથ ગુંસાઈજી અને તેના સાત પુત્રો દ્વારા સ્થપાયેલી છે. 28 બેઠકો ગુંસાઈજી વિઠ્ઠલનાથની જ્યારે વધુ 30 તેમના સાત પુત્રોની છે.
તે નીચે પ્રમાણે છે:
• 2
સંદર્ભો
શ્રેણી:વૈષ્ણવ સંપ્રદાય શ્રેણી:યાત્રાધામ શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
હિમાલયનો પ્રવાસ
હિમાલયનો પ્રવાસ એ કાકાસાહેબ કાલેલકર લિખિત ૧૯૨૪ માં પ્રકશિત થયેલ એક ગુજરાતી પ્રવાસગ્રંથ છે. આ પુસ્તકને ગુજરાતી ભાષાના ઉત્તમ ગ્રંથોમાંનો એક ગણવામાં આવે છે.
પૃષ્ઠભૂમિ
પ્રવાસ વર્ણન સાથે આ પુસ્ત્ક લેખકની આંતરયાત્રાનું પણ પ્રતિબિંબ છે. આ પ્રવાસ બે સંતાનોના પિતા એવા કાકાસાહેબના સંસાર ત્યાગ કરવાના સંકલ્પને અમલી બનાવવાના ઉપક્રમ સ્વરૂપે હતો. કાકા સાહેબે ઈ.સ. ૧૯૧૨ માં અનંતબુવા મરઢેકર અને સ્વામી આનંદની સાથે હિમાલયનો પગપાળા પ્રવાસ કર્યો હતો. દરરોજ વીસ-ત્રીસ માઈલની પદયાત્રા કરીને તેઓએ કુલ પચ્ચીસો માઈલનો આ પ્રવાસ ચાળીસ દિવસમાં પૂર્ણ કર્યો. તેના સાત વર્ષ બાદ કાકાસાહેબે ઈ.સ. ૧૯૧૯માં પ્રવાસ-વર્ણન લેખમાળા સ્વરૂપે લખવાનો આરંભ કર્યો. શરૂઆતમાં આશ્રમના સાથીઓ અને વિદ્યાર્થીઓ સારુ સાબરમતી આશ્રમના હસ્તલિખિત માસિક માટે આ લેખમાળા લખાઈ હતી. ૧૯૨૪માં આ પુસ્તક નવજીવન પ્રકાશન મંદિર દ્વારા પુસ્તક પ્રકાશિત થયું. કાકા કાલેલકરે આ પુસ્તક યાત્રામાં તેમના સાથી બ્રહ્મચારી અનંતબુવા મરઢેકરને અર્પણ કર્યું છે.
આ પુસ્તક ગુજરાતીમાં પ્રચલિત થયેલા અમુખ નોંધપાત્ર અવતરણો ધરાવે છે જેમ કે: “પ્રવાસ એટલે અગવડો વેઠવાની બાદશાહી ઢબ.” (પૃ. ૧૨); “મંદિરની મૂર્તિનાં દર્શન કરતાં શિખરનાં દર્શનનો ઉમળકો વિશેષ હોય છે.” (પૃ. ૧૬૧).
વિષય વસ્તુ
બધું મળીને પુસ્તકમાં ૪૫ પ્રકરણો છે. પ્રથમ પ્રકરણમાં હરિદ્વારથી શરૂ થતી આ યાત્રા આગળ વધે છે. હિમાલય પર્વતનું વર્ણન "નગાધિરાજ" નામના પ્રકરણમાં આવે છે.
આ પુસ્તકમાં ત્રિસ્થળી યાત્રાનાં તીર્થો પ્રયાગરાજ, વારાણસી, ગયા અને ચાર ધામ યાત્રાનાં તીર્થો બદરીધામ, કેદારનાથ, ગંગોત્રી, જમનોત્રી, અયોધ્યા અને બોધિ ગયા, બેલુડ મઠ અને રામકૃષ્ણ સેવાશ્રમ અં ગંગાદ્વાર અને ઋષિકેશ, દેવપ્રયાગ અને ઉત્તરકાશી, અલમોડા અને ભીમતાલ, તેહરી અને પદમબોરી, રાણાગામ અને ભોટચટ્ટી જેવાં પ્રાકૃતિક-સાંસ્કૃતિક-ધાર્મિક-આધ્યાત્મિક સ્થળો અંગે પણ જુદાં પ્રકરણો લખ્યાં છે.
આ પુસ્તકમાં પર્યટન સ્થળો, પ્રકૃતિ-સૌંદર્યો, મઠો, મંદિરો, પાઠશાળાઓ, ધર્મશાળાઓ, વૃક્ષો, વાદળો, પુષ્પો, પહાડો, ઝરણાં, તારલા, સરોવર, આકાશ, પથ્થર, બરફ વિષે રોચક વાતો લખી છે. પ્રવાસ દરમિયાન તેમણે સાધુઓ-સંન્યાસીઓ, ઋષિ મુનિઓ-નાગા બાવાઓ, વેપારીઓ-પ્રવાસીઓ, ખેડૂતો-મજૂરો સાથે વાર્તાલાપ કર્યા છે. ખાખીબાવા, સોમબારગિરી બાવા જેવા સિદ્ધયોગીઓથી માંડીને બાદરુ અને કૈરાસિંગ જેવા સામાનધારકો વિશે આ પુસ્તકમાં ઉલ્લેખ છે. સ્થળનો મહિમા દર્શાવતી પુરાણ કથાઓ, શબ્દવ્યુત્પત્તિ તેમજ સ્થાનિક રીત-રિવાજ પણ તેમણે આમાં લખી છે. સમગ્ર પુસ્તક ગુજરાતી શબ્દભંડોળ, મરાઠી પંક્તિઓ, સંસ્કૃત શ્લોકો, અંગેજી કવિતાઓથી ભરેલું છે.
અનુવાદ
આ પુસ્તકનો અંગ્રેજી અનુવાદ અશોક મેઘાણીએ 'ધી હિમાલય: અ કલ્ચરલ પિલગ્રિમેજ' (૨૦૦૪) શિર્ષક હેઠળ કર્યો છે. આ પુસ્તકનો હિન્દી અનુવાદ દાદા ધર્માધિકારીએ 'હિમાલય કી યાત્રા' (૧૯૪૮) શિર્ષક હેઠળ કર્યો હતો.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય શ્રેણી:પ્રવાસન શ્રેણી:પ્રવાસ વર્ણનો
લટુડા (તા. વઢવાણ)
લટુડા (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લટુડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
ગોરીયારી (તા. દ્વારકા)
ગોરીયારી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોરીયારી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ધનીયાણા (તા. પાલનપુર)
ધનીયાણા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધનીયાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
દેદરડા (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
ખડા (તા. તારાપુર)
ખડા (તા. તારાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તારાપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે ખડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી,પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:તારાપુર તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
ઝેખડા (તા. સાંતલપુર)
શ્રેણી:સાંતલપુર તાલુકો
ગોરીન્જા (તા. દ્વારકા)
શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મગહી ભાષા
મગહી અથવા માગધી ભાષા ભારતના મધ્ય-પૂર્વ ભાગમાં એટલે કે બિહાર રાજ્યના મગધ પ્રદેશમાં વહેવારમાં બોલાતી એક મુખ્ય ભાષા છે. આ ભાષાનો નજીકનો સંબંધ ભોજપુરી ભાષા અને મૈથિલી ભાષા સાથે છે અને આ ભાષાઓને એક સાથે બિહારી ભાષા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ ભાષાને દેવનાગરી લિપિમાં લખવામાં આવે છે. મગહી ભાષા બોલતા લોકોની સંખ્યા(૨૦૦૨) લગભગ ૧ કરોડ ૩૦ લાખ છે. મુખ્યત્વે આ ભાષા બિહાર રાજ્યના ગયા, પટણા, રાજગિર અને નાલંદાની આસપાસના ક્ષેત્રોમાં બોલાય છે. મગહી ભાષા ધાર્મિક ભાષાના રુપે પણ સારી ઓળખ બનાવી છે. ઘણા જૈન ધર્મગ્રંથો પણ મગહી ભાષામાં લખાયેલા જોવા મળે છે. મુખ્યત્વે વાંચન પરંપરાના રુપે આજે પણ જીવિત છે. મગહી ભાષામાં વિશેષ યોગદાન આપવા બદલ સને ૨૦૦૨માં ડો.રામપ્રસાદ સિંહ ને સાહિત્ય અકાદમી ભાષા સન્માન આપવામાં આવ્યું હતું.
મગહી ભાષા સંસ્કૃત ભાષા પરથી ઉતરી આવેલી હિન્દ આર્ય ભાષા છે.
શ્રેણી:બિહાર શ્રેણી:દેવનાગરી લિપિમાં લખાતી ભાષાઓ શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
તળાવ
તળાવ એટલે પાણીનો સંગ્રહ થયેલો વિસ્તાર, જે સમુદ્રનો ભાગ નથી. તળાવ એ જળસંચયનું મોટુ સાધન છે.
તળાવ કૃત્રિમ અથવા કુદરતી હોઇ શકે છે. કૃત્રિમ તળાવ બનાવતી વખતે માટી ખોદીને ખાડો કરવામાં આવે છે. ખોદાયેલ માટી બહાર કાઢી એના વડે પાળ બનાવવામાં આવે છે. વરસાદ પડે ત્યારે આ તળાવ ભરાય તે માટે આસપાસના વિસ્તારમાંથી પાણી વહીને આવે તેવી વ્યવસ્થા કરવામાં આવે છે.
અમદાવાદનું કાંકરિયા તળાવ, વડોદરાનું સુર સાગર તળાવ, જામનગરનું લાખોટા તળાવ જેવા તળાવો ગુજરાતમાં જાણીતા તળાવો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાવ
છંદ
કાવ્યમાં વાણીની મધુરતા લાવવા માટે નિયમ અનુસાર કરવામાં આવતી મેળવણીની રચનાને છંદ કહે છે.
લઘુ અક્ષરો
જેના ઉચ્ચાર કરતાં સમય ઓછો લાગે તે અક્ષર લઘુઅક્ષર જેવા કે, ક, કિ, કુ, કૃ છે. લઘુઅક્ષર માટે U (અર્ધચંદ્રાકાર) નિશાની વપરાય છે.
ગુરુ અક્ષરો
જેના ઉચ્ચાર કરતાં સમય વધારે લાગે તે અક્ષર ગુરુઅક્ષર છે, જેવા કે, કા કી કૂ કે કૈ કો કૌ કં કઃ
જોડાક્ષરનો નિયમ
જો સયુકત વ્યંજન હોયતો તેની આગળનો હ્રસ્વઅક્ષર લઘુ હોવા છતાં ગુરુ બની જાય છે.
(સિકકો, ખિસ્સું, જુઠ્ઠો, વિશ્વ, બુદ્ધિ, લુચ્ચો, જિલ્લો સત્ય, ઉચ્ચ)
સિ, ખિ, જુ, વિ, બુ, લુ, જિ, સ, ઉ – વગેરે અક્ષરો લઘુહોવા છતાં ગુરુ ગણાય છે.
પણ લડયો, પડયો, ચડયો, મળ્યો - આ સયુકત વ્યંજન નો મંદ જોડાક્ષર છે. લઘુઅક્ષર લઘુ જ ગણાય છે.
અનુસવારનો નિયમ
જે અક્ષર ઉપર તીવ્ર અનુસ્વાર આવે તે હ્રસ્વઅક્ષર લઘુ હોવા છતાં ગુરુ બની જાય છે.
પંકજ,ગંગા કંઠ,પિંડ કુંજ, સંધિ -પં,ગં,કં,પિ,કું – હ્રસ્વઅક્ષર લઘુ હોવા છતાં ગુરુ બની જાય છે.
પણ- કંઇ ,અહીં ,તહીં,સુંવાળું- મંદ અનુસ્વાર
વિસર્ગનો નિયમ
વિસર્ગ યુકતઅક્ષર લઘુ હોવા છતાં ગુરુ ગણાય છે.
(ઉદા. નિઃશબ્દ, નિઃશાસ્ત્ર,દુઃખ, નિઃસ્પૃહા, નિઃશ્વાસ, નિઃસંતાન)
ચરણ
છંદની પૂરેપૂરા માપવાળી એકલીટીને ચરણ કે પદ કહે છે.
તાલ
છંદમાં અમુક અંતરે ભાર મુકાય છે તેને તાલ કહે છે.
માત્રા
માત્રામેળ છંદમાં લઘુ અક્ષરની એક માત્રા અને ગુરુ અક્ષરની બે માત્રા ગણવામાં આવે છે.
યમાતારાજભાનસલગા
શ્રેણી:ગુજરાતી ભાષા શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
હિંદુત્વ
હિંદુત્વ એ ભારતમાં હિંદુ રાષ્ટ્રવાદનું મુખ્ય સ્વરૂપ છે. આ શબ્દને રાષ્ટ્રવાદી નેતા વિનાયક દામોદર સાવરકર દ્વારા ૧૯૨૩ માં પ્રખ્યાત કરવામાં આવ્યો હતો. તેને હિંદુ રાષ્ટ્રવાદી સ્વયંસેવક સંગઠન રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આરએસએસ), વિશ્વ હિંદુ પરિષદ (વીએચપી) અને હિંદુ સેના દ્વારા અનુસરવામાં આવે છે. thumb|હિંદુત્વના જનક વિનાયક દામોદર સાવરકર
સાવરકર
સાવરકર માટે, હિંદુત્વમાં: હિંદુ કોણ છે?, હિંદુત્વ એ દરેક બાબતનો સમાવેશ કરતો શબ્દ છે. સાવરકરની વ્યાખ્યામાં હિંદુત્વ ની ત્રણ આવશ્યક બાબતો સામાન્ય રાષ્ટ્ર, સામાન્ય જાતિ, અને સામાન્ય સંસ્કૃતિ અથવા સભ્યતા હતી. સાવરકરે "હિંદુ" અને "સિંધુ" શબ્દ એકબીજા સાથે વાપર્યા. તે શબ્દો તેમના હિંદુત્વના પાયામાં હતા, કારણ કે તે ભૌગોલિક, સાંસ્કૃતિક અને વંશીય ખ્યાલો હતાં અને શર્માની અનુસાર "ધર્મ તેના સમૂહમાં આવ્યો ન હતો". હિંદુત્વના તેમના વિસ્તરણમાં તમામ ભારતીય ધર્મો, એટલે કે હિંદુ ધર્મ, બૌદ્ધ, જૈન ધર્મ અને શીખ ધર્મનો સમાવેશ થાય છે. સાવરકરે "હિંદુ રાષ્ટ્રીયતા" ને "ભારતીય ધર્મો" સુધી મર્યાદિત કર્યા તે અર્થમાં કે તેઓ તેમના મૂળની જમીન માટે એક સામાન્ય સંસ્કૃતિ અને સભ્યતા છે.
સાવરકરની હિંદુત્વની કલ્પનાએ તેમના હિંદુ રાષ્ટ્રવાદની પાયાની રચના કરી. ક્લિફોર્ડ ગીર્ટ્ઝ, લોઈડ ફાલર્સ અને એન્થની ડી સ્મિથે નક્કી કરેલા માપદંડ મુજબ તે વંશીય રાષ્ટ્રવાદનો એક પ્રકાર હતો.
હિંદુત્વવાદી સંગઠનો
બ્રિટિશ જ્ઞાનકોશ અનુસાર, ભારતીય જનતા પાર્ટી (બીજેપી), ભારતનો એક મુખ્ય રાજકીય પક્ષ, હિંદુત્વ ની વિચારધારા ધરાવે છે જે "હિંદુ મૂલ્યોની દ્રષ્ટિએ ભારતીય સંસ્કૃતિ" ની હિમાયત કરે છે. ભાજપના મતે હિંદુત્વ શબ્દ, "સાંસ્કૃતિક રાષ્ટ્રવાદ" નો સંદર્ભ આપે છે અને તે "ધાર્મિક અથવા દેવશાહી ખ્યાલ નથી".
વિચારધારા
"હિંદુત્વ" શબ્દ સૌ પ્રથમ ૧૮૭૦ ના દાયકાના મધ્યમાં બંકિમચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાયની નવલકથા આનંદમઠમાં આવ્યો હતો. બંગાળમાં ચંદ્રનાથ બાસુ અને રાષ્ટ્રીય વ્યક્તિ બાલ ગંગાધર તિલક દ્વારા હિંદુત્વ શબ્દ પહેલાથી ૧૮૯૦ ના દાયકામાં ઉપયોગમાં લેવાયો હતો. આ શબ્દ જમણેરી રાષ્ટ્રવાદી અને ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળના કાર્યકર વિનાયક દામોદર સાવરકર દ્વારા ૧૯૨૩ માં અપનાવવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે તેઓને બ્રિટીશ રાજને બરાબર બદલવા અને તેની સામે યુદ્ધ ઉશ્કેરવા બદલ જેલમાં ધકેલ્યાં હતા. તેમણે આ શબ્દનો ઉપયોગ તેમની વિચારધારા અને "વૈશ્વિક અને આવશ્યક હિંદુ ઓળખના વિચાર" ની રૂપરેખા માટે કર્યો હતો, જ્યાં "હિંદુ ઓળખ" વાક્યનો અર્થ "જીવનના માર્ગો અને અન્યના મૂલ્યો" થી વ્યાપક રીતે અર્થઘટન કરવામાં આવે છે તેવું ડબલ્યુ જે જોહ્ન્સન - હિંદુ ધર્મ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા સાથે ધાર્મિક અધ્યયનના વિદ્વાન દ્વારા કહેવાયું છે. હિંદુત્વનો સમકાલીન અર્થ અને ઉપયોગ મોટા ભાગે સાવરકરના વિચારો પરથી ઉદ્ભવે છે. ચેતન ભટ્ટ જણાવે છે કે, જેમ કે ૧૯૮૦ પછીના રાષ્ટ્રવાદ અને ભારતમાં તે સામૂહિક રાજકીય પ્રવૃત્તિ છે.
વૃદ્ધિ
thumb|સુનામીમાં સંઘના સ્વયંસેવકો દ્વારા કરાતી સહાય આરએસએસના ભૂતપૂર્વ સ્વયંસેવક એવા નાથુરામ વિનાયક ગોડસેએ મહાત્મા ગાંધીની હત્યા કર્યા પછી, ભારતના પ્રથમ વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુની કેબિનેટે હિન્દુત્વની વિચારધારા આધારિત આરએસએસ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો અને આરએસએસના ૨૦૦,૦૦૦ થી વધુ સ્વયંસેવકોની ધરપકડ કરી હતી. નહેરુએ હત્યા અને સંબંધિત સંજોગોની તપાસ માટે સરકારી કમિશનની પણ નિમણૂક કરી હતી. રાજકીય વિજ્ઞાનના વિદ્વાન નંદિની દેવ કહે છે કે આ સરકારી કમિશન દ્વારા કરવામાં આવેલી તપાસની શ્રેણીમાં પાછળથી હત્યામાં ભૂમિકા માટે આરએસએસનું નેતૃત્વ અને આરએસએસ નિર્દોષ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. ધરપકડ કરાયેલા સંઘના સ્વયંસેવકોને ભારતીય અદાલતો દ્વારા છૂટા કરવામાં આવ્યા હતા, અને ત્યારથી આરએસએસએ તેનો ઉપયોગ "ખોટા આળ લગાવેલ અને નિંદાના પુરાવા" તરીકે કર્યો છે.
દક્ષિણ ઍશિયાના અભ્યાસમાં વિશેષતા ધરાવતા ઇતિહાસકાર રોબર્ટ ફ્રાયનબર્ગના જણાવ્યા મુજબ, સ્વતંત્ર ભારતમાં આરએસએસના સભ્યપદનો મોટો વધારો થયો. આ સમયગાળામાં જ્યારે આરએસએસ "રાજકારણથી છૂટુંછવાયું" રહ્યું, જનસંઘ - એક અન્ય હિન્દુત્વ-વિચારધારા આધારિત સંસ્થા રાજકીય ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ્યો. ૧૯૫૨ અને ૧૯૭૧ ની વચ્ચેની ભારતીય સામાન્ય ચૂંટણીઓમાં જનસંઘને મર્યાદિત સફળતા મળી હતી. આ ભાગરૂપે, જન સંઘની નબળા નેતૃત્વ અને નેતૃત્વ અને તેના અભિયાનમાં પૂરતી સામાજિક અને આર્થિક નિતીના અભાવ ને કારણે, હિન્દુત્વની ભાવના પર તેનું ધ્યાન મતદારોને આકર્ષિત કરતું ન હતું. કોંગ્રેસ પક્ષના નેતાઓ જેમ કે ઇન્દિરા ગાંધીએ હિન્દુત્વ વિચારધારાના કેટલાક મહત્ત્વપૂર્ણ વિષયોની પસંદગી કરી હતી અને તેને સમાજવાદી નીતિઓ અને તેના પિતાના જવાહરલાલ નહેરુ સોવિયત શૈલીના કેન્દ્રિય રીતે નિયંત્રિત આર્થિક મોડેલ સાથે જોડ્યા હતા. હિન્દુત્વથી પ્રેરિત આરએસએસએ ૧૯૪૭ અને ૧૯૭૦ ના દાયકાની શરૂઆતની વચ્ચે તેની પાયાની કામગીરી ચાલુ રાખી હતી અને તેના સ્વયંસેવકોએ બ્રિટીશ ભારતના ભાગલાથી, યુદ્ધ અને હિંસાના ભોગ બનેલા હિંદુ અને શીખ શરણાર્થીઓ, આપત્તિ પીડિતોને આર્થિક રીતે સ્થાયી થવા માટે માનવતાવાદી સહાય પૂરી પાડી હતી અને મદદ કરી હતી.
૧૯૭૫-૧૯૭૭ ની વચ્ચે ઇન્દિરા ગાંધીએ પ્રેસ સેન્સરશીપ, વિપક્ષી નેતાઓની ધરપકડ અને ભારતીય નાગરિકોના ઘણાં મૂળભૂત માનવાધિકારોને સ્થગિત કરીને કટોકટીને નિર્દયતાથી અમલ કરી હતી. કટોકટીના દુરૂપયોગોએ એક વિશાળ પ્રતિકાર, સ્વયંસેવકોની ઝડપી વૃદ્ધિ અને હિન્દુત્વની વિચારધારાને રાજકીય ટેકો આપ્યો. ઇન્દિરા ગાંધી અને તેમના પક્ષને ૧૯૭૭ માં સત્તાની બહાર મત આપવામાં આવ્યા હતા. હિન્દુત્વની વિચારધારા આધારિત જન સંઘના સભ્યો જેમ કે અટલ બિહારી વાજપેયી, બ્રિજલાલ વર્મા અને લાલ કૃષ્ણન અડવાણીએ રાષ્ટ્રીય પ્રાધાન્ય મેળવ્યું હતું, અને હિન્દુત્વની વિચારધારા પર સહાનુભૂતિ ધરાવનાર મોરારજી દેસાઇ ગઠબંધન બિન-કોંગ્રેસ સરકારના વડા પ્રધાન બન્યા. આ ગઠબંધન ૧૯૮૦ સુધી ચાલ્યું ન હતું, અને સંયુક્ત પક્ષોના તૂટી પડવાથી એપ્રિલ ૧૯૮૦ માં ભારતીય જનતા પાર્ટીની સ્થાપના થઈ હતી. આ નવી રાષ્ટ્રીય રાજકીય પાર્ટીએ હિંદુત્વની વિચારધારા આધારિત ગ્રામીણ અને શહેરી તળિયા સંગઠનો પર આધાર રાખ્યો હતો જે ૧૯૭૦ના દાયકામાં ઝડપથી વિકસેલા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજનૈતિક વિચારધારા
સી. વી. રામન
જીવન
સી.વી. રામનનો જન્મ ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તામિલનાડુ રાજ્યનાં તિરુચિરાપલ્લી ખાતે હિંદુ, બ્રાહ્મણ પરિવારમાં થયો હતો. એમની માતૃભાષા તમિલ છે. બાળપણમાં જ તેમના પરિવારને વિશાખાપટનમ, આંધ્ર પ્રદેશ ખાતે રહેવા જવાનું થયું. તેમના પિતાજી ગણિત તથા ભૌતિકશાસ્ત્રના વ્યાખ્યાતા હોવાને કારણે રામનને ભણવાનું યોગ્ય વાતાવરણ ઘરમાં જ મળી ગયું હતું. આ વિષયોના તેમના ઊંડા અભ્યાસે વોલ્ટેરની કોલેજમાં તેમને સ્થાન મળ્યું અને વિદ્યાર્થી આલમમાં તે ખુબ પ્રિય થઇ પડ્યા. ખગોળશાસ્ત્રમાં પણ તેમને ઊંડો રસ હતો. તેમના ભત્રીજા સુબ્રમણ્યન ચંદ્રશેખરને પણ ભૌતિકશાસ્ત્રના વિષયમાં નોબેલ પુરસ્કાર ઇ.સ. ૧૯૮૩ના વર્ષમાં એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
ડૉ. ચંદ્રશેખર વેંકટરામને ઈ.સ. ૧૯૨૮ની ૨૮ ફેબ્રુઆરીના દિવસે પ્રકાશના પરાવર્તનની વિસ્મયકારક ઘટના નિહાળી. વિજ્ઞાનજગતમાં આ ઘટનાનો પ્રભાવ એટલો બધો પડ્યો કે, સમગ્ર એશિયામાંથી ભૌતિકશાસ્ત્રમાં નોબલ પારિતોષિક સૌ પ્રથમ તેમને એનાયત થયું હતું. વિજ્ઞાનની આ સુવર્ણ ઘડીને બિરદાવતાં ૨૮મી ફેબ્રુઆરી “રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસ” તરીકે ઉજવાય છે. ૨૮મી ફેબ્રુઆરીએ ડૉ. રામને તેમની નોબેલ પુરસ્કાર મેળવનારી શોધ ‘રામન ઇફેકટ’નો આવિષ્કાર કર્યો હતો. પ્રકાશના કિરણો કઈ રીતે કામ કરે છે તે વિશે તેમણે ઉંડું સંશોધન કર્યુ હતું જે પાછળથી ભૌતિક વિજ્ઞાન જગતમાં ‘રામન ઇફેકટ’ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક શ્રેણી:નોબેલ પારિતોષિક વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૭૦માં મૃત્યુ
મઢાદ (મુલી) (તા. વઢવાણ)
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
પચરંગી શક્કરખરો
પચરંગી શક્કરખરો એ મોટાભાગે ભારતીય ઉપમહાદ્વિપમાં જ જોવા મળતું શક્કરખરા વર્ગનું એક પક્ષી છે. આ પક્ષી શ્રીલંકા, દક્ષિણ ભારત, બાંગ્લાદેશ, પૂર્વ ભારતમાં જોવા મળે છે. તે દક્ષિણ ગુજરાત અને પૂર્વ ભારતમાં આસામ અને મેઘાલય સુધી જોવા મળે છે. તે ખોરાક તરીકે મોટા ભાગે ફૂલોનો રસ લે છે અને તે માટે તે થોડી વાર માટે હમિંગ બર્ડની માફક ફૂલો પર મંડરાઈ શકે છે. તે સામાન્ય રીતે ઝાડ અને ખેતી તથા બગીચાઓમાં જોવા મળે છે અને સામાન્ય રીતે ગાઢ જંગલોમાં જોવા નથી મળતા.
વર્ણન
પચરંગી શક્કરખોરાની ૧૦ સેન્ટિમીટર કરતાં પણ ઓછી લંબાઈ, તેની વળાંકદાર પણ નાની ચાંચ, નાની અને ખૂણાવાળી પુંછડી, લાંબી અને રસ પીવા યોગ્ય જીભ હોય છે. નર અને માદા સહેલાઈથી ઓળખી શકાય તેવા હોય છે. નરનો ઉપરનો ભાગ ઘેરો મરુન હોય છે. માથા પર લીલાશ પડતો વાદળી રંગ અને ખભાના ભાગ પર ચળકતો લીલો રંગ જોવા મળે છે. નીચેનો ભાગ પીળાશ પડતો સફેદ અને ગળાનો ભાગ કાળાશ પડતો હોય છે. માદાના પડખાનો રંગ અને પાંખોનો રંગ ઓલીવ રાખોડી અને છાતીનો ભાગ પીળાશ પડતો હોય છે. તેને આછી ભ્રમરો જોવા મળે છે. તે ખુબ જ અવાજ કરતું પક્ષી છે.
ખોરાક અને આવાસ
આ પક્ષીનો મુખ્ય ખોરાક ફૂલોનો રસ પર છે. આ ઉપરાંત તે કોઈવાર ફળો અને જીવડાં પણ આરોગે છે, ખાસ કરીને બચ્ચાંને ખવડાવતી વખતે. તે ઘરની આસપાસ, બગીચાઓમાં, અથવા ખેતરોમાં જોવા મળે છે. તે તાર પર કે ઝાડ અથવા છોડની ડાળ પર લટકતો માળો બનાવી રહે છે.
પ્રજનન
આ પક્ષી સામાન્ય રીતે ચોમાસાની ઋતુમાં પ્રજનન કરે છે. ઘણી વાર વર્ષમાં બે વખત પણ પ્રજનન કરતા હોવાનું પણ અવલોકન થયેલ છે. આ માટે માળો બનાવવાનું કામ મોટે ભાગે માદા કરતી હોય છે. માળો બનાવવા તે કરોળિયાના જાળા, દોરા, તાંતણા તથા સૂકા પાંદડાંઓનો ઉપયોગ કરે છે. માળો સીવેલો નથી હોતો, પણ કરોળિયાના જાળા વડે બાંધેલો હોય છે. લગભગ ૧૦ દિવસમાં માળો સંપૂર્ણપણે બાંધે છે. સંવનન સમયે નર માદાને આકર્ષવા માટે ડોક ઊંચી રાખી પોતાની પાંખોને અડધી ખોલે છે અને પૂંછડીના પીછાં પંખાની માફક ખોલીને પ્રદર્શિત કરે છે. સંવનન પછી માદા બે થી ચાર ઈંડા મૂકુ છે અને ૧૫ થી ૧૭ દિવસ માટે તેને સેવે છે. ઈંડાનું સેવન ફક્ત માદા જ કરે છે. તેના બચ્ચાંને પ્રથમ જીવાતનો ખોરાક ખવડાવી ઉછેરે છે, જેમાં તેને નર પણ મદદ કરે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:પક્ષી શ્રેણી:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ
આસામી ભાષા
આસામી ભાષા (Assamese) (অসমীয়া) એ ઈશાન ભારતમાં બોલાતી એક ઇન્ડો-આર્યન ભાષા છે, જે મહદઅંશે ઉતરપૂર્વ ભારતનાં આસામ રાજ્યમાં બોલાય છે. તે આસામની અધિકૃત રાજ્યભાષા પણ છે. આ ઉપરાંત તે અરુણાચલ પ્રદેશનાં અમુક ભાગો અને અન્ય ઉતરપૂર્વીય ભારતીય રાજ્યોમાં પણ બોલાય છે. આસામી બોલનારા લોકો થોડા પ્રમાણમાં ભૂતાનમાં પણ જોવા મળે છે. આ ભાષા બોલનાર લગભગ ૧૩૦ લાખ લોકો છે.
બાહ્ય કડી
શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
રામાયણનાં વિવિધ સંસ્કરણો
એ તો દેખાઈ આવે છે કે મૂળ રામાયણની વિષયવસ્તુ ઘણું જ વિશાળ છે, ખાસ કરીને તે જે વિવિધ ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ થયું છે તેમાં તો તેનાં તત્ત્વને જાણવું ઘણું જ અઘરૂં છે. કેમ કે, તેનો સાર આ ભાષાઓ, પ્રદેશોની સંસ્કૃતિ અને કલાનાં વિવિધ પ્રભાવ હેઠળ રજુ થયો છે. ઉદાહરણ તરીકે, લખોનના ખમેર નૃત્ય અને કેરાલા તથા લક્ષદ્વિપના મુસ્લિમો નુ મપ્પિલા ગીત રામાયણ પર આધારિત છે. ભારતનુ યક્ષગીત અને થાઈલેન્ડના મહેલ વટ ફ્રા કઇવ ના ચિત્રો પણ રામાયણ પર આધારિત છે. ઈન્ડોનેશિયન નાટક અને વ્યંગ પણ રામાયણ દર્શાવવામાં આવી છે. અંગરકોટ વાટ પણ લંકાયુદ્ધનાં ચિત્રો જોવા મળે છે.
સંસ્કૃત સંસ્કરણો
નીચે રામાયણનાં બહુજાણીતાં સંસ્કરણોમાંનાં કેટલાકની યાદી આપી છે. કેટલાંક પ્રાથમીકપણે વાલ્મિકીનાં કથનનું જ વર્ણન કરે છે, તો કેટલાંકનું ધ્યાન ગૌણ કથાનકો કે દાર્શનિક વિવરણો પર છે:
પ્રાદેશિક સંસ્કરણો
Some noteworthy examples of these additional renderings of the Ramayana tale include:
Champu Ramayana, Ananda Rayamana, Mantra Ramayana, Giridhara Ramayana, Shree Ramayana mangeri, Shree Ranganatha Ramayana, Bhaskara Ramayana,Gobinda Ramayana written by Guru Gobind Singhji,in samvat 1655, Radhey Shyam Ramayana.
ભારત બાહ્ય સંસ્કરણો
The following are among the versions of the Ramayana that have emerged outside India:
સમકાલીન સંસ્કરણો
Contemporary prose versions of the epic Ramayana include Sri Ramayana Darshanam by Dr. K. V. Puttappa in Kannada and Ramayana Kalpavrikshamu by Viswanatha Satyanarayana in Telugu, both of which have been awarded the Jnanpith Award. A prose version called Geet Ramayan in Marathi by G.D. Madgulkar was rendered in music by Sudhir Phadke and is considered to be a masterpiece of Marathi literature. The popular Indian author R. K. Narayan wrote a shortened prose interpretation of the epic. In addition, Ramesh Menon wrote a single-volume edition of the Ramayana, which has received praise from scholars. A short version with a somewhat contemporary feel, influenced, according to the author, by contemporary representations of guerrilla warfare, appeared in Martin Buckley's Ramayana-based travelogue, An Indian Odyssey (Random House London, 2008). C Rajgopalachari, India's only Indian Governor General, also wrote a single volume Ramayana, published by Bhavans in 1957. In September 2006, the first issue of Ramayan 3392 A.D. was published by Virgin Comics, featuring the Ramayana as re-envisioned by author Deepak Chopra and filmmaker Shekhar Kapur.
Most recently, popular Indian author Ashok Banker, authored an eight-volume imaginative retelling based on the Ramayana which found considerable success and was credited with ushering in a new wave of interest in the epic as well as other mythological retellings. Banker's version took considerable liberties with the original Sanskrit epic yet found critical acclaim. It is claimed to be the most popular retelling of the epic currently.
પરદા પર
The Ramayana has been adapted on screen as well, most notably as the television series Ramayan by producer Ramanand Sagar, which is based primarily on the Ramcharitmanas and Valmiki's Ramayana and, at the time, was the most popular series in Indian television history. In the late 1990s, Sanjay Khan made a series called Jai Hanuman, recounting tales from the life of Hanuman and related characters from the Ramayana.
ચિત્રકથાઓ
Artist Vikas Goel and writer Vijayendra Mohanty have created a ten-part comic series called Ravanayan that presents the story of Ramayana from Ravana's perspective.
Following the success of Ashok Banker's Ramayana Series retellings, a graphic novel adaptation was released in 2010.
ગ્રંથસૂચિ
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ શ્રેણી:હિંદુ સંસ્કૃતિ
વેબ ડિઝાઈન
વેબ ડિઝાઇન ના જુદા જુદા ક્ષેત્રો માં ગ્રાહકના અનુભવ અનુસાર ગ્રાફિક બનાવટ, ઇન્ટરફેસ ડિઝાઇન, કસ્ટમાઈઝેશન અને સર્ચ એન્જીન સુધારાઓનો સમાવેશ થાય છે.
શ્રેણી:કોમ્પ્યુટર શ્રેણી:ઇન્ટરનેટ
નાની વીરાણી (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
દ્રૌપદી
પાંડવો સાથેના લગ્ન
દ્રુપદની ઈચ્છા હતી કે, માત્ર અર્જુનના હાથમાં તેમની પુત્રીનો હાથ જાય. વર્ણાવટા ખાતે પાંડવોના સંભવિત મૃત્યુની વાત સાંભળીને તેઓ દ્રૌપદીના સ્વયંવરનું આયોજન કરે છે, જેનો હેતુ અર્જુનને જાહેરમાં લાવવાનો હતો. દ્રૌપદીનો હાથ પામવાની ઈચ્છા રાખતા રાજકુમારોએ પાત્રમાં પડી રહેલા પ્રતિબિંબ પરથી ગોળ ફરી રહેલા લક્ષ્ય પર પાંચ તીર સાધવાના હતા. દ્રુપદને વિશ્વાસ હતો કે, માત્ર અર્જુન જ આ કાર્ય પૂર્ણ કરી શકે છે. બ્રાહ્મણના રૂપમાં પોતાના ભાઈઓ સાથે આવેલ અર્જુન સફળતાપૂર્વક આ નિશાન સાધે છે, જ્યારે અન્ય રાજાઓ અને રાજકુમારો તેને સાધવામાં નિષ્ફળ રહ્યા.
આમ, માતાની આજ્ઞાનું પાલન કરવા તમામ ભાઈઓ દ્રૌપદીની સંમતિ લીધા વિના જ તેને પત્ની તરીકે સ્વીકારે છે.
જ્યારે કૃષ્ણ તેમના પરિવારની મુલાકાત લે છે ત્યારે તેઓ દ્રૌપદીને સમજાવે છે કે પાંચ ભાઈઓની પત્ની હોવાની તેની આ ખાસ સ્થિતિ એ તેના પાછલા જન્મની કોઈ ઘટનાનું પરિણામ છે. તેણે પાછલા જન્મમાં જીવનભર ભગવાન શિવની આરાધના કરી પાંચ ઈચ્છીત ગુણોવાળો પતિ મળે તેવુ વરદાન માંગ્યું હતું. શિવ તેની આ આરાધનાથી પ્રસન્ન થયા અને કહ્યું કે તે ઈચ્છી રહી છે તેવી પાંચ લાક્ષણિકતાઓ વાળો પતિ મુશ્કેલ છે. પરંતુ તેણી તેની વાતને વળગી રહી અને ફરી તે જ માંગણી ઉચ્ચારી. ત્યારબાદ ભગવાન શિવએ તેને આ વરદાન આપ્યું અને કહ્યું કે હવે પછીના જન્મમાં તેને આ મળશે. આથી, પાંચે ભાઈઓ સાથે તેના લગ્ન થાય છે, દરેક એક ખાસ ગુણ ધરાવે છે: યુધિષ્ઠિર તેમના ધર્મના જ્ઞાન માટે; હજાર હાથીઓનું બળ ધરાવતો શક્તિશાળી ભીમ તાકત માટે; પરાક્રમી અર્જુન પોતાની હિંમત અને રણભૂમિના જ્ઞાન માટે; અતિશય દેખાવડા નકુલ અને સહદેવ, જેમનો પ્રેમથી પ્રણયના દેવ કામ પણ શરમમાં મુકાઈ જાય છે.
મહાકાવ્યના અંત સુધીમાં દ્રૌપદીના કોઈ બાળકો જીવિત રહેતા નથી. અર્જુન અને સુભદ્રાનો પૌત્ર પરિક્ષિત એકલો પાંડવ છે કે જે મહાભારતના અંત સુધી જીવિત રહે છે.
ચીરહરણનો પ્રયાસ
મહાભારતની કથામાં આ ચાવીરૂપ બનાવને અનેક વાર નિશ્ચયાત્મક ઘડી ચિહ્નિત કરવા માટે ટાંકવામાં આવે છે. અનેક કારણોમાં આ પણ એક કારણ હતું જે છેવટે મહાભારત યુદ્ધ સુધી દોરી ગયું, જોકે તેને કેન્દ્રવર્તી કે સૌથી અગત્યનું ગણી ન શકાય.
રાજા ધૃતરાષ્ટ્રના સાર્વભૌમકત્વ હેઠળ યુધિષ્ઠિર અને તેના ચાર ભાઈઓ ઈન્દ્રપ્રસ્થના શાસક હતા. હસ્તિનાપુર સામ્રાજ્યની રાજધાનીમાં રહેતો ધૃતરાષ્ટ્રનો પુત્ર દુર્યોધન તેના પિત્રાઈ ભાઈઓ દ્વારા ઈન્દ્રપ્રસ્થના નિર્માણથી અર્જિત કરવામાં આવેલી સંપતિની હંમેશા ઈર્ષ્યા કરતો હતો. પાંડવો પર વેર લેવાના ઉદ્દેશ્યથી, તેના મામા શકુનીએ યોજના ઘડી અને તેના ભાઈ, મિત્ર કર્ણ અને મામા શકુની સાથે તેણે પાંડવોને હસ્તિનાપુર બોલાવી ષડયંત્ર હેઠળ જુગારમાં તેમના (પાંડવોના) રાજ્યો જીત્યા. ગેરવાજબી રસમો દ્વારા જીતવામાં શકુની પારંગત હતો. યુક્તિ એવી હતી કે, યુધિષ્ઠિર સામે શકુની રમે અને યુદ્ધના મેદાનમાં જે જીતવું શક્ય ન હતું તે જુગારના મેજ પર જીતે.
રમત જેમ આગળ વધતી ગઈ તેમ યુધિષ્ઠિર તેમની તમામ સંપતિ અને રાજ્ય એક પછી એક હારી ગયા. ભૌતિક સંપત્તિ હારી ગયા એટલે, તેમણે ભાઈઓને દાવ પર લગાડ્યા અને એક પછી એક તેમને પણ ગુમાવી દીધા. છેવટે તેમણે પોતાની જાતને દાવ પર લગાડી અને ફરી હારી ગયા. હવે, બધા પાંડવો કૌરવોના દાસ હતા. પરંતુ શકુની માટે, પાંડવોનું અપમાન હજુ પૂર્ણ થયુ ન હતું. તે યુધિષ્ઠિરને કહે છે કે હજુ તેમણે બધું નથી ગુમાવ્યું ; યુધિષ્ઠિર પાસે હજુ દ્રૌપદી છે અને જો તે ચાહે તો દ્રૌપદીને દાવ પર મૂકીને બધું પાછું જીતી શકે છે. યુધિષ્ઠિર જાળમાં ફસાઈ જાય છે અને હાજર રહેલા બધામાં કમકમાટી ફેલાવતા આગામી બાજીમાં દ્રૌપદીને દાવ પર મૂકે છે. પરંતુ ભીષ્મ અને દ્રોણ આ દાવનો વિરોધ કરે છે અને યાદ અપાવે છે કે સ્ત્રી હોવાના કારણે રાણીને (દ્રૌપદી) દાવ પર મૂકી શકાય નહીં. જોકે, યુધિષ્ઠિર તેમના આહ્વાનને અવગણે છે અને ભીષ્મને ક્રોધિત કરી તેણીને દાવ પર મૂકે છે, જેઓ હતાશામાં તેમની ખુરશી તોડી નાખે છે. શકુની જીતી જાય છે. દુર્યોધન તેના નાના ભાઈ દુઃશાસનને હુકમ કરે છે કે, તેણીને બળપૂર્વક સભામાં લાવવામાં આવે છે. દુઃશાસન બળજબરીપૂર્વક દ્રૌપદીના નિવાસસ્થાનમાં ઘૂસી જાય છે, તેણીએ "માત્ર એક વસ્ત્ર ધારણ કર્યું હતું". દુઃશાસન તેણીને કેશથી પકડે છે અને વાળથી ઢસડીને સભામાં લાવે છે.
કૌરવો દ્રૌપદીને પણ આમ કરવા કહે છે, જેનો તેણી ઈન્કાર કરે છે. ઉપસ્થિત રહેલા તમામની કમકમાટી વચ્ચે, દુઃશાસન દ્રૌપદીની સાડી ખેંચવાનો પ્રયાસ કરે છે. પોતાને મદદ કરવા માટે અસક્ષમ કે અનિચ્છિત પતિઓને જોઈને, દ્રૌપદી રક્ષા કરવા માટે કૃષ્ણને પ્રાર્થના કરે છે. પછી એક ચમત્કાર થાય છે, જેના માટે લોકો કૃષ્ણને જવાબદાર ઠેરવે છે. પરંતુ, વ્યાસના મહાભારતમાં દ્રૌપદીના તારણહારને ધર્મ તરીકે વર્ણવામાં આવ્યો છે. (જે માત્ર નૈતિકતા, ઈશ્વર ધર્મ, ધર્મના દેવ તરીકે કૃષ્ણ અથવા એટલે સુધી કે વિદુર કે યુધિષ્ઠિર, કે તાર્કિક વિરોધાભાષમાં દ્રૌપદીનો સવાલ – જ્યારે યુદ્ધિષ્ઠિર ખુદ હારી ગયા હતા તો શું તેમને હક્ક હતો કે, તેણીને દાવ પર મૂકી શકે). દુશાસન તેણીની સાડીના આવરણ પર આવરણ ઉતારવા લાગે છે, પણ તેણીની સાડી વિસ્તરતી જ જાય છે. ભીમ દુઃશાસન પર ક્રોધે ભરાઈ છે અને કહે છે કે, "હું પાંડુપુત્ર ભીમ સૌગંધ લઉં છું કે, જ્યાં સુધી હું દુઃશાસનની છાતી રહેંસી અને તેનું લોહી નહીં પીવું ત્યાર સુધી હું મારા પૂર્વજોને મોઢું નહીં બતાવું." છેવટે, દ્રૌપદીનું ચીરહરણ કરવામાં નિષ્ફળ દુઃશાસન થાકીને પાછો ફરે છે.
દુર્યોધન અનેક વખત યુધિષ્ઠિરના ચાર ભાઈઓને પડકારે છે કે તેઓ યુધિષ્ઠિરના સત્તાધિકારથી અલગ થઈ જાય અને પત્નીને લઈ જાય. કોઈ તેમના સૌથી મોટાભાઈ પ્રત્યે વફાદારીનો ઔપચારિક અસ્વીકાર કરવા માટે તૈયાર નથી થતું. પાંડવોને વધુ ઉશ્કેરવાના હેતુથી દ્રૌપદીની આંખોમાં જોઈને દુર્યોધન પોતાની જાંઘને ખુલ્લી કરે છે અને તેની પર થપડાક મારે છે, તે આડકતરી રીતે સૂચવે છે કે, તેણીએ પોતાની (દુર્યોધનની) જાંઘ પર બેસવું જોઈએ. ક્રોધાવેશમાં ભીમ સમગ્ર સભા વચ્ચે પ્રતિજ્ઞા કરે છે કે, એક દિવસ તે યુદ્ધમાં દુર્યોધનની આ જાંઘનો ભંગ કરશે.
અંતે, અંધ રાજા ધૃતરાષ્ટ્રનો અંતરાત્મા હચમચી ઉઠે છે, તેમાં પોતાના પુત્રો સામે પાંડવોના ક્રોધના કારણે ભય પણ છે. તેઓ દરમિયાનગીરી કરે છે અને દ્રૌપદીને ઈચ્છા પ્રમાણે કરવા કહે છે. દ્રૌપદી તેના પાંડવ પતિઓને ગુલામીમાંથી મુક્ત કરી દેવાની માંગ કરે છે. ધૃતરાષ્ટ્ર તેણીની ઈચ્છાને મંજૂર રાખે છે અને જૂગટાની રમતમાં પાંડવોએ જે કાંઈ ગુમાવ્યું હતું તે પણ પરત કરે છે. ગુલામીમાંથી મુક્ત ભીમ તરત જ કૌરવોને ત્યાં ને ત્યાંજ ખતમ કરી નાખવા માટે ભાઈઓ સમક્ષ પ્રસ્તાવ મૂકે છે. યુધિષ્ઠિર અને અર્જુન તેને કોઈ અવિચારી પગલું ભરતા અટકાવે છે. પાંડવો અને ધૃતરાષ્ટ્ર વચ્ચે સમાધાનની ઘણી ચર્ચાના અંતે, પાંડવો તેમની પત્ની અને નોકરચાકર સાથે રાજ્ય પરત જતા રહ્યાં.
નવા નિયમો સાથે જૂગટાની વધુ એક રમત રમવા માટે પાંડવોને આમંત્રણ આપવા શકુની, કર્ણ અને દુર્યોધન ધૃતરાષ્ટ્રને મનાવી લે છે. જે મુજબ નવી રમતમાં પરાજય થાય તો પાંડવોને 12 વર્ષના વનવાસ માટે મોકલી દેવામાં આવશે.
જોકે, તેણીને આપવામાં આવેલું વચન ન નિભાવીને, અન્ય પાંડવ ભાઈઓને દાવ પર લગાવીને ગુમાવી દેવા છતાં, યુધિષ્ઠિરએ અનુભવેલો દ્વિધાભાવ ઉકેલાતો નથી. સમગ્ર કથાઘટક મૂકપ્રેક્ષક બની રહેનારા ભીષ્મ, દ્રૌણ અને ધૃતરાષ્ટ્ર જેવા વડીલોના વ્યક્તિત્વમાં મૂલ્યવાન ઝાંખી પણ ઉમેરે છે. માત્ર વિદુરએ જ સમગ્ર પ્રસંગનો વિરોધ કર્યો પરંતુ તેને અટકાવવા માટે તેમની પાસે કોઈ સત્તા ન હતી.