cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
દ્રૌપદી
કૃષ્ણ પ્રત્યે ભક્તિ
કૃષ્ણ દ્રૌપદીને બહેનની જેમ માને છે અને જ્યારે પણ બહેન તરીકે મદદ માગે છે, તેઓ તેણીની મદદ કરે છે. ગરુડ પુરાણ પ્રમાણે દ્રૌપદી વાયુદેવની પત્ની ભારતી-દેવીનો અવતાર છે. નારદ અને વાયુ પુરાણો પ્રમાણે, દ્રૌપદીએ દેવી શ્યામલા (ધર્મની પત્ની), ભારતી (વાયુની પત્ની), સચી (ઈન્દ્રની પત્ની), ઉષા (અશ્વિનીઓની પત્ની)નો સંયુક્ત અવતાર હતી અને એટલે જ તેણીએ પૃથ્વી પર તેના પ્રતિરૂપ પાંચ પાંડવો સાથે લગ્ન કર્યા. પાર્વતી, શ્યામલા, સચી અને ઉષાની મજાકથી ગુસ્સા ભરાયેલા બ્રહ્મા તેમને માનવ જન્મનો શ્રાપ આપે છે. આ બાબતમાં પાર્વતીએ ઉકેલ વિચાર્યો અને એક સ્ત્રી, દ્રૌપદી તરીકે જન્મ લીધો અને આથી બહુ થોડા સમય માટે લૌકીક દેહનો ભાગ બન્યા. તેમણે ભારતીને માનવદેહમાં તેમની સાથે આવવા વિનંતી કરી. અન્યાય સામે લડવાની દ્રૌપદીની લાક્ષણિકતાએ પાર્વતી કે તેની શક્તિનું પ્રતિબિંબ પાડે છે, આ સમય દરમિયાન નાશવંત દેહ સ્વરૂપે કાલી દ્રૌપદીમાં નિવાસ કરે છે. અન્ય સમય દરમિયાન, દ્રૌપદી સાલસ હતી અને બચાવ માટે રાહ પણ જુએ છે (જેમ જયાધ્રત અને જટાસૂરના કિસ્સામાં) સચી અને ઉષા જેવી અન્ય દેવીઓ ગુણ દર્શાવે છે. અન્ય સમયમાં, તેણી વાસ્તવિક ઓળખાણ છૂપાવવામાં વિચક્ષણતા દાખવે છે અને દેવી ભારતીએ કર્યું હોત તેમ દુષ્ટ કચ્ચિકનો વધ કરવા માટે વાયુપુત્ર ભીમને કહે છે. દ્રૌપદી દેવી શ્રી અથવા સંપત્તિનો પણ અવતાર હતી જે પાંચ ભાઈઓની સંયુક્ત પત્ની હતી. તેણીએ અનેક વાર ઈન્દ્રને બંધક બનાવવા જન્મ લીધો હતો. પહેલી વખત વેદાવતી હતી જેણે રાવણને શ્રાપ આપ્યો હતો (જે અન્ય દેવી અવતાર અગ્નિની પત્ની સ્વાહા છે).
તેણી ફરીથી મૈયા-સીતા તરીકે આવ્યા, ખાસ તો રાવણ સામે વેર વાળવા ત્યારે અગ્નિ અસલી સીતાને છુપાવી લે છે. ત્રીજી વખત આંશિક રીતે દમયંતિ (જેનો પતિ નળ પાંડવોની જેમ ધર્મ, વાયુ, ઈન્દ્રને સમકક્ષ હતો) અને તેણીની પુત્રી નળાયની તરીકે. જેણે ઋષી મૃદગલ સાથે લગ્ન કર્યા હતા. પાંચમો અવતાર ખુદ દ્રૌપદીનો હતો. આથી આપણને દ્રૌપદીમાં કાલી, પાર્વતી, સચી, શ્યામલા, ઉષા, ભારતી, શ્રી અને સ્વાહા એમ આઠ દેવીઓનો સંયુક્ત અવતાર જોવા મળે છે.
કૃષ્ણ દ્રૌપદીને તેમની બહેન કહે છે. તેણી દ્રૌપદીને મદદ કરી કારણ કે તેણીએ પૂરી ભક્તિ સાથે પ્રાર્થના કરી હતી. જ્યારે કૃષ્ણની આંગળી સુદર્શન ચક્રના કારણે કપાઈ ગઈ હતી ત્યારે, તેણીએ પોતાની સાડીથી બાંધી હતી, આ કાર્ય રાખી (રક્ષાબંધન)ની શરૂઆત બતાવે છે. રાખી (રક્ષાબંધન)ના મૂળમાં બીજી વાર્તા પણ છે જેમાં સચી ઈન્દ્રને દોરો બાંધે છે. કૃષ્ણ જ કર્ણ સાથે દ્રૌપદીના લગ્નનો વિરોધ પણ કરે છે અને અર્જુન સાથે તેના લગ્નને પ્રોત્સાહિત કરે છે.
ઈશ્વર પ્રત્યેની ભક્તિના દાખલારૂપે મોટાભાગના હિંદુઓ દ્વારા દ્રૌપદીને જોવામાં આવે છે. તેણી ભગવાન કૃષ્ણમાં અપાર શ્રદ્ધા દર્શાવે છે. અને તેઓ તેણીની રક્ષા કરે છે.
બહુપતિત્વ
પાંચ પાંડવ પુરૂષો સાથે દ્રૌપદીના લગ્ન, એટલે કે બહુપતિત્વ આ પૌરાણિક ગ્રંથમાં જે સમાજ વિષે વાત કરે છે, તેમાં નિંદાપાત્ર જોવામાં આવતા હતા. ભારતીય-આર્ય લખાણો લગભગ ક્યારેય બહુપતિત્વ ઉલ્લેખ કરતા નથી કે તેને મંજૂર પણ કરતા નથી, છતાં તે સમયના સમાજના ઊંચા તબક્કાના પુરૂષોમાં બહુપત્નીત્વ સામાન્ય હતું. પાંચ પુરૂષો સાથેના તેણીના લગ્ન વિવાદાસ્પદ હતા. પ્રસંગવશાત્ તે સમયે લોકોમાં આ એક ખૂબ જ સામાન્ય રીત હતી. દ્રૌપદીના બહુપતિત્વના લગ્ન ઐતિહાસિક બનાવ રહ્યો હશે. અન્યથા મહાભારત નો લેખક, જેને વ્યાજબી ઠેરવવા માટે કલ્પક્તાની ચરમ સુધી પહોંચે, તેણે આ અંગે મૌન સેવ્યું હોત. ... દ્રૌપદીના લગ્નને વ્યાજબી ઠેરવવા વિચિત્ર કારણો આપવામાં મહાભારત આગળ વધતું રહે છે; આમાંથી નિરૂપણ માટે માત્ર એક આપી શકાય. દ્રૌપદીને તેના જીવનમાં પાંચ પતિ મળ્યા કારણ કે, તેણીએ પૂર્વ જન્મમાં ઈશ્વરને પાંચ વખત પ્રાર્થના કરી હતી કે, 'મને પતિ આપો' (મહાભારત 1:213). [બહુપત્નીત્વના સંદર્ભે તત્કાલિન સાંસ્કૃતિક પ્રતિક્રિયા માટે મહાભારત, 1:206:2,27; 1:210:29 પણ વાંચો]
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મહાભારત શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો
લીલ
લીલ (Algae) એ એક એવી વનસ્પતિ છે કે જેનો દેહ સાદો પેશી રચના વિનાનો હોય છે.તેના કોષોમાં સમાન્યત: રંજકકણો હોય છે અને તેથી તે સ્વયંપોષી છે. લીલ ના અભ્યાસ ને ફાયકોટોમી કહે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વિજ્ઞાન
અડગામ (તા. સમી)
અડગામ (તા. સમી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અડગામ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સમી તાલુકો
ખાખસર (તા. તારાપુર)
ખાખસર (તા. તારાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તારાપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે ખાખસર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:તારાપુર તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
સાબરમતી (વિસ્તાર)
સાબરમતી એ અમદાવાદનો એક વિસ્તાર છે.
સાબરમતી વિસ્તાર સાબરમતી નદી ના કાંઠે આવેલો છે. સાબરમતી એ પશ્ચિમ અમદાવાદનો વિકસિત અને શ્રીમંત વિસ્તાર છે. સાબરમતીના મુખ્ય વિસ્તારોમાં રામનગર, ધર્મનગર, જવાહર ચોક, કબીરચોક, રાણિપ, મોટેરા, જનતાનગર, ચાંદખેડા અને ડી-કેબિનનો સમાવેશ થાય છે.
સાબરમતીમાં વસતા લોકોમાં મુખ્યત્વે હિંદુ અને જૈન ધર્મના લોકોનો સમાવેશ થાય છે. સાબરમતીમાં ગુજરાત ક્રિકેટ એશોસિએશન (મોટેરા સ્ટેડિયમ), ટોરેન્ટ પાવર હાઉસ અને સાબરમતી નદીનો સમાવેશ થાય છે. અહીં મોટી સંખ્યામાં હોટેલ અને ખાણી-પીણીની સુવિધાઓ પ્રાપ્ત છે. શહેરીજીવનની મોટાભાગની સુવિધાઓ જેવી કે બસ સ્ટોપ, સાબરમતી રેલ્વે સ્ટેશન, બેંક, પોસ્ટ ઓફિસ અને ચિકિત્સાલયો અહીં આવેલ છે. નજીકનું આંતર રાષ્ટ્રિય વિમાન મથક ૧૦ કિમીના અંતરે આવેલું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અમદાવાદ શહેરના વિસ્તારો‎
કોદરા
કોદરાના દાણા રાઈથી મોટા, લાલ અને ફોતરીવાળા હોય છે. કોદરાને ખડની માફક થૂંબડું થઈ અંદરથી સળી નીકળી ઉપર ડૂંડી થાય છે. કોદરાની કંઠી કાળી થાય એટલે કોદરા તૈયાર થયા ગણાય છે. તેની ચાર જાત હોય છે: રામેશ્વરી, શિવેશ્વરી, હરકોણી અને માંજર.
કોદરા બગડતા કે સડતા નથી. પ્રાચીન કાળમાં દુકાળના સમય માટે કોદરાની મોટી વખારો ભરી રાખવામાં આવતી. તે સાધારણ રીતે ગરીબ લોકોનો ખોરાક છે.
આ ધાન્ય હજી પણ આફ્રિકાનું પારંપરિક અન્ન છે. આધુનિક સંસ્કૃતિમાં ઓછા પ્રચલિત એવા આ ધાન્યમાં લોકોમાં પોષક તત્વોના સ્તરને સુધારવાની, ખોરાક સંરક્ષણ વધારવાની, ગ્રામીણ વિકાસને સહાયક થવાની અને જમીન સંરક્ષણ કરવાની ક્ષમતાઓ રહેલી છે.
પહેલાંના સમયમાં ભારતના ગુજરાતમાં આનું મોટા પ્રમાણમાં વાવેતર થતું હતું અને ગુજરાતી રસોઈમાં તેનો ઉપયોગ પણ સારા પ્રમાણમાં થતો હતો. પરંતુ છેલ્લા ૪-૫ દાયકાથી ઘઉં, ચોખાનું વાવેતર વધતાંં તેના વાવેતરમાં અને વપરાશમાં ઘટાડો આવ્યો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ખોરાક શ્રેણી:ધાન્ય શ્રેણી:અનાજ
અમલસાડ રેલ્વે સ્ટેશન
અમલસાડ રેલ્વે સ્ટેશન એ ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં પશ્ચિમ રેલ્વે નેટવર્ક પર આવેલું રેલ્વે સ્ટેશન છે. અમલસાડ રેલ્વે સ્ટેશન, નવસારી રેલ્વે સ્ટેશનથી ૧૬ કિલોમીટર જેટલું દૂર આવેલ છે.. અમલસાડ રેલ્વે સ્ટેશન ખાતે પેસેન્જર, મેમુ તેમ જ ખુબ જ ઓછી એક્સપ્રેસ/સુપરફાસ્ટ ટ્રેનો ઉભી રહે છે.
મુખ્ય ટ્રેનો
નીચે મુજબની એક્સપ્રેસ અને સુપરફાસ્ટ ટ્રેનો અમલસાડ રેલ્વે સ્ટેશન ખાતે જતાં-આવતાં બંને દિશામાં ઉભી રહે છે:
સંદર્ભ
શ્રેણી:નવસારી જિલ્લામાંનાં રેલ્વે સ્ટેશનો
ઢેલાણા (તા. પાલનપુર)
દેલાણા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેલાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
વિશ્વમાં હિંદુ ધર્મ
thumb|400x400px|દેશ તથા ખંડમાં [[હિંદુ ધર્મ ૨૦૧૦માં. ]] વિશ્વમાં હિંદુ ધર્મની વસ્તીની દ્રષ્ટિએ ભારત (૭૯.૮%) પ્રથમ ક્રમે છે, ત્યારબાદ ટકાવારીમાં નેપાળ અને મોરિશિયસ છે. વિશ્વની કુલ વસ્તીના લગભગ ૧૫-૧૬ % વસ્તી હિંદુ ધર્મના અનુયાયી છે.
દેશ અનુસાર હિંદુઓની વસ્તી
૨૦૧૨ માં પ્યુ રિસર્ચ કેન્દ્રે આ માહિતી પ્રકાશિત કરી હતી. એ જ રીતે, યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે ૨૦૦૬ માં "આંતરરાષ્ટ્રીય ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અહેવાલ" પ્રકાશિત કર્યો હતો.
ભારતમાં સંખ્યાની દ્રષ્ટીએ સૌથી વધારે વસ્તી હિન્દુઓની છે. કુલ વસ્તીની ટકાવારીની દ્રષ્ટીએ નેપાળમાં સૌથી વધુ, બીજા સ્થાને ભારત અને ત્રીજા સ્થાને મોરેશિયસ છે. ૨૦૧૦ ના અંદાજ મુજબ ૬ થી ૭ કરોડ હિન્દુઓ ભારતની બહાર રહે છે. ૨૦૧૦ સુધીમાં, હિંદુઓની વસ્તી મુખ્યત્વે નેપાળ, ભારત અને મોરિશિયસમાં છે. ગિઆના, ફીજી, ત્રિનીદાદ અને ટોબેગોમાં, સુરીનામ માં હિન્દુઓ અલ્પસંખ્યકો તરીકે મોટા જુથોમાં રહે છે.
સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ અમેરિકા સીઆઈએ વર્લ્ડ ફેક્ટબુક એડ્રેસન્ટ ડોટ કમ, પ્યુ રિસર્ચ સેન્ટર વડે આ આંકડા આપવામાં આવ્યા છે.
હિંદુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીત
હિંદુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીત ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીત ના બે મુખ્ય પ્રકારો પૈકીનો એક પ્રકાર છે. બીજો પ્રકાર છે - કર્ણાટક સંગીત.
૧૧મી અને ૧૨મી ઇસુની સદીના સમયમાં મુસ્લિમ સભ્યતાના ભારતમાં પ્રસારના કારણે ભારતીય સંગીતને નવો આયામ મળ્યો. પ્રો. લલીત કિશોર સિંહના કથન અનુસાર યૂનાની પાઇથાગોરસ અને અરબી ફારસી જેવા વિદેશી સંગીતનો પ્રભાવ આ પ્રકારના સંગીતના ઉદ્દભવનું કારણ હોવા છતાં મધ્યકાલીન કાળના મુસ્લિમ ગાયકો અને નાયકોએ પ્રાચીન ભારતીય ગાયનશૈલીને જાળવી રાખી છે.
રાજદરબારો સંગીતકળાના મુખ્ય સંરક્ષક બન્યા અને આ કલાને જાળવી જ ન રાખી પણ વધુ ને વધુ પ્રોત્સાહન પૂરું પાડૂયું. અનેક શાસકોએ પ્રાચીન ભારતીય સંગીત અને સંગીતકારોને પ્રોત્સાહિત કરવાની સાથે સાથે પોતાની આવશ્યકતા અને રૌચી મૌજહ તેમાં ફેરફારો પણ કર્યા. હિંદુસ્તાની સંગીત માત્ર ઉત્તર ભારતનું જ નહીં પણ બાંગ્લાદેશ અને પાકીસ્તાનનું પણ શાસ્ત્રીય સંગીત છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત
અનવરપુરા (તા. સમી)
અનવરપુરા (તા. સમી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અનવરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સમી તાલુકો
કૃત્રિમ ઉપગ્રહ
સોવિયેત સંઘ દ્વારા ૧૯૫૭માં પ્રથમ કૃત્રિમ ઉપગ્રહ સ્પુટનિક ૧ પ્રક્ષેપિત કરવામાં આવ્યો હતો. ૨૦૦૯ સુધીમા હજારોની સંખ્યામાં ઉપગ્રહો પૃથ્વીની પરિભ્રમણ કક્ષામાં પ્રક્ષેપિત કરવામાં આવ્યા. ૧૦ જેટલા દેશોની ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપિત કરવાની ક્ષમતાનો ૫૦ કરતા વધુ દેશો ઉપયોગ કરે છે. હાલમાં ઘણા ઉપગ્રહો કાર્યરત છે, જ્યારે હજારો બિન ઉપયોગી ઉપગ્રહો અને તેના પુરજા પૃથ્વીની ભ્રમણકક્ષામાં અવકાશી ભંગાર તરીકે તરી રહ્યા છે. કેટલાક સંશોધક અવકાશયાનો અન્ય અવકાશી પદાર્થોની આસપાસ ભ્રમણકક્ષામાં તરતા મુકવામાં આવ્યા અને તેઓ ચંદ્ર, શુક્ર, મંગળ, ગુરુ અને શનિના કૃત્રિમ ઉપગ્રહો બની ગયા.
શ્રેણી:વિજ્ઞાન
મઢાદ (વઢવાણ) (તા. વઢવાણ)
મઢાદ (વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મઢાદ (વઢવાણ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ટંકારા
ટંકારા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા મોરબી જિલ્લાના મહત્વના એવા ટંકારા તાલુકામાં આવેલું નગર છે, જે આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે. ટંકારા ડેમી નદીના કાંઠે વસેલું છે.
મઢાદ (વઢવાણ) (તા. વઢવાણ)
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
ટંકારા
આર્ય સમાજના સ્થાપક મહર્ષિ દયાનંદ સરસ્વતીનો જન્મ આ ગામમાં થયો હતો. દર વર્ષે મહાશિવરાત્રીના તહેવાર પર અહીં ઋષિબોધોત્સવ ઉજવાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:ટંકારા તાલુકો
વાસ્કો દ ગામા
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
ઘડેચી (તા. દ્વારકા)
ઘડેચી (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઘડેચી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
દેપલા (તા. જેસર)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના જેસર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા તેમજ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જેસર તાલુકો
ત્સરાપ નદી, લડાખ
ત્સરાપ નદી જેને લડાખી ભાષામાં ત્સરાપ ચુ કહેવાય છે, તે ભારત દેશના જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના લડાખ વિભાગમાં ઝંસ્કાર વિસ્તારમાં વહેતી એક નદી છે, જે ૧૮૨ કિમી જેટલી લાંબી નદી છે. આ નદી ઝંસ્કાર નદીની સહાયક નદીઓ પૈકીની એક છે, જે પોતે સિંધુ નદીની એક સહાયક નદી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતની નદીઓ શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર શ્રેણી:લડાખ
મોટી વીરાણી (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
નવાગામ (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
પ્રતાપગઢ જિલ્લો, રાજસ્થાન
પ્રતાપગઢ જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૩ (તેત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. પ્રતાપગઢ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક પ્રતાપગઢ શહેરમાં આવેલું છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:રાજસ્થાન શ્રેણી:રાજસ્થાનના જિલ્લાઓ
ષડ્જ
ષડ્જ એ ભારતીય સંગીત શૈલીના સ્વર સપ્તક પૈકીનો પ્રથમ સ્વર છે. આ સ્વર નો ઉચ્ચાર 'સા' છે. સંગીત શાસ્ત્ર મુજબ આ સ્વરનું ઉચ્ચારણ નાસિકા, કંઠ, ઉર, તાળવુ, જીભ અને દાંતના સંયુક્ત ઉપયોગથી થાય છે. સંસ્કૃત ભાષામાં તેનો અર્થ છ (૬) એવો થાય છે. આ માટે તેનું નામ ષડ્જ પડ્યું છે. ભરતનાટ્યમમાં સાતેય સ્વરોના ભાવ રસનું વર્ણન કરાયું છે તે મુજબ ષડ્જ સ્વર ઉત્સાહ અને વિસ્મય રસનો દ્યોતક છે.
ત્રાજપર (તા. મોરબી)
ત્રાજપર (તા. મોરબી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરબી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ત્રાજપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોરબી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પાદરા (તા. તારાપુર)
પાદરા (તા. તારાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  તારાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે પાદરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:તારાપુર તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
મલોડ (તા. વઢવાણ)
મલોડ (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મલોડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
પ્રતાપગઢ, રાજસ્થાન
પ્રતાપનગર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલું એક મહત્વનું નગર છે. પ્રતાપગઢ શહેરમાં રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૩ (તેત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક એવા પ્રતાપગઢ જિલ્લાનું વહીવટી મુખ્ય મથક આવેલું છે.
મલોડ (તા. વઢવાણ)
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
પ્રતાપગઢ, રાજસ્થાન
સંદર્ભો
શ્રેણી:રાજસ્થાન શ્રેણી:રાજસ્થાનના જિલ્લા મથકો
ભાવેશ ભટ્ટ
ભાવેશ ભટ્ટ એ ગુજરાત, ભારતના ગુજરાતી ભાષાના ગઝલકાર છે. છે તો છે (૨૦૦૯) અને ભીતરનો શંખનાદ (૨૦૧૪) એ તેમના સાહિત્યિક સંગ્રહો છે. ગુજરાતી ગઝલક્ષેત્રે વિશિષ્ટ યોગદાન બદલ તેમને ૨૦૧૪નો શયદા પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
પ્રારંભિક જીવન
ભાવેશ ભટ્ટનો જન્મ ૧૨ જાન્યુઆરી ૧૯૭૫ના રોજ અમદાવાદ ખાતે, દિલીપભાઇ અને જયાબહેનને ત્યાં થયો હતો. તેમણે ૧૯૮૫માં અંકુર હાઇસ્કૂલ, અમદાવાદથી પ્રાથમિક શિક્ષણ (ધોરણ ૧ થી ૫) અને ૧૯૮૯માં દિલ્હી દરવાજા, અમદાવાદ સ્થિત એચ.બી. કાપડિયા હાઈસ્કૂલમાંથી માધ્યમિક શિક્ષણ (ધોરણ ૬ થી ૯) પૂર્ણ કર્યું. તેમણે ૧૯૯૦માં બી.વી. હાઈસ્કૂલ, અમદાવાદથી ધોરણ ૧૦ અને ૧૯૯૨માં આશિષ હાઇસ્કૂલ, અમદાવાદથી ધોરણ ૧૨ સુધીનો પૂર્ણ કર્યો. ૧૯૯૪માં, તેમણે ગુજરાત કોલેજમાં વિનયન શાખામાં પ્રવેશ મેળવ્યો પરંતુ પ્રથમ વર્ષ બાદ અભ્યાસ અધૂરો છોડી દીધો. ભાવેશે ૨૦૦૭માં બીજલ સાથે લગ્ન કર્યા હતા અને તેમની એક પુત્રી છે.
કારકિર્દી
તેમણે ૨૫ વર્ષની ઉંમરે લખવાનું શરૂ કર્યું. તેમની પ્રથમ [ગઝલ]] ૨૦૦૩માં ગુજરાતી કવિતા સામયિક કવિલોકમાં પ્રકાશિત થઈ હતી. ત્યારબાદ તેમની ગઝલો ગઝલવિશ્વ, શબ્દસૃષ્ટિ, ધબક, તાદર્થ્ય, શબ્દસર, નવનીત સમર્પણ અને કવિતા સહિતના અનેક ગુજરાતી સાહિત્યિક સામયિકોમાં પ્રકાશિત થઈ છે. ૨૦૦૭માં, ગઝલ સંગ્રહ વીસ પંચામાં તેમની ગઝલો અન્ય ચાર યુવાન ગઝલકારો અનિલ ચાવડા, અશોક ચાવડા, હરદ્વાર ગોસ્વામી અને ચંદ્રેશ મકવાણા સાથે સંકલિત કરવામાં આવી છે. તેઓ ઉર્દૂ ભાષામાં પણ ગઝલ લખે છે.
સર્જન
તેમનો પ્રથમ કાવ્ય સંગ્રહ છે તો છે, ૨૦૦૯માં પ્રકાશિત થયો હતો, ત્યારબાદ ૨૦૧૪માં ભીતરનો શંખનાદ નામે તેમનો દ્વિતીય સંગ્રહ પ્રકાશિત થયો હતો, જેને વિવેચકોએ આવકાર્યો હતો. તેઓ ગુજરાતી ગઝલમાં આધુનિકતાના અગ્રણી છે અને ભાષામાંથી નવીન કૃતિઓ મેળવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. તેમની ગઝલ મુખ્યત્વે પ્રેમ, સામાજિક વિરોધાભાસ, સમકાલીન જીવન અને ઈશ્વર જેવા વિષયોની આસપાસ ફરે છે.
પુરસ્કાર
thumb| ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૪ ના રોજ રાવજી પટેલ એવોર્ડ સમારોહમાં [[નરેન્દ્ર મોદી અને મોરારી બાપુ સાથે ભાવેશ ભટ્ટ]] ૨૦૧૪માં તેમને શયદા પુરસ્કાર થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત ગુજરાત સમાચાર અને સમન્વયના સંયુક્ત ઉપક્રમે સ્થાપિત રાવજી પટેલ પુરસ્કાર (૨૦૧૪) અને ભારતીય ભાષા પરિષદ, કોલકાતા દ્વારા અપાતો યુવા પુરસ્કાર (૨૦૧૪) પણ તેમને મળ્યો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય પુરુષ કવિઓ શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૭૫માં જન્મ
એસ્બીપુરા (તા. પાલનપુર)
એસ્બીપુરા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. એસ્બીપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગુહાઈ નદી
ગુહાઈ નદી એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાંથી વહે છે. અરવલ્લીની પહાડીઓમાંથી નીકળતી આ નદી હાથમતી નદીની ડાબા કાંઠાની ઉપનદીઓ પૈકીની એક છે. આ નદી પર ખાંધોલ (તા. હિંમતનગર) ગામ નજીક બંધ બાંધવામાં આવ્યો છે. આ બંધ સાબરકાંઠા જિલ્લામાં સિંચાઈનો અગત્યનો સ્ત્રોત છે. ભેસકા નદી ગુહાઈ નદીની ઉપનદી છે.
એસ્બીપુરા (તા. પાલનપુર)
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
ગુહાઈ નદી
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ શ્રેણી:સાબરકાંઠા જિલ્લો
ટીંબડી (તા. મોરબી)
ટીંબડી (તા. મોરબી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરબી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ટીંબડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોરબી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કર્ણાટક સંગીત
કર્ણાટક સંગીત એ ભારતના શાસ્ત્રીય સંગીતની દક્ષિણ ભારતીય શૈલી છે, જે ઉત્તર ભારતની હિંદુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીત શૈલીથી ઘણી રીતે અલગ પડે છે. કર્ણાટક સંગીત મોટા ભાગે ભક્તિ સંગીતના સ્વરૂપમાં હોય છે અને તેની રચનાઓ દેવી-દેવતાઓને સંબોધીને ગાવામાં આવે છે. ઉપરાંત કેટલોક હિસ્સો પ્રેમ અને સામાજિક મુદ્દાઓને પણ સમર્પિત હોય છે. જેમ સામાન્ય રીતે ભારતીય સંગીતમાં હોય છે તેમ કર્ણાટક સંગીતના પણ બે મુખ્ય તત્ત્વ રાગ અને તાલ છે.
કર્ણાટક શાસ્ત્રીય સંગીત શૈલીમાં રાગનું ગાયન અધિક તેજ અને હિંદુસ્તાની શૈલીની તુલનાએ ટૂંકા સમયનું હોય છે. ત્યાગરાજ, મુથુસ્વામી દીક્ષિતાવતાર અને શ્યામા શાસ્ત્રીને કર્ણાટક સંગીત શૈલીની ત્રિમૂર્તિ કહેવામાં આવે છે, જ્યારે પુરંદર દાસને કર્ણાટક શૈલીના જનક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કર્ણાટક શૈલીના વિષયોમાં પૂજા-અર્ચના, મંદિરોનું વર્ણન, દાર્શનિક ચિંતન, નાયક-નાયિકા વર્ણન અને દેશભક્તિ સામેલ છે.
કર્ણાટક ગાયનશૈલીના મુખ્ય રૂપ
વર્ણમ: તેના મુખ્ય ત્રણ ભાગ પલ્લવી, અનુપલ્લવી અને મુક્તયીશ્વર છે. આની તુલના હિંદુસ્તાની શૈલીના ઠુમરી સાથે કરવામાં આવે છે.
જાવાલી: આ પ્રેમપ્રધાન ગીતોની શૈલી છે. ભરતનાટ્યમ સાથે તેને વિશેષરુપે ગાવામાં આવે છે. તેની ગતિ ઘણી તેજ હોય છે.
તિલ્લાના: ઉત્તર ભારતમાં પ્રચલિત તરાનાની જેમ જ કર્ણાટક સંગીતમાં તિલ્લાના શૈલી હોય છે. આ ભક્તિપ્રધાન ગીતોની ગાયનશૈલી છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત
દીવાડી (તા. દ્વારકા)
દીવાડી (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દીવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ૠષભ
ૠષભ એ ભારતીય સંગીત શૈલીના સ્વર સપ્તક પૈકીનો દ્વિતિય સ્વર છે. આ સ્વર નો ઉચ્ચાર 'રે' છે. આ વાદી સ્વર છે, અમુક સ્વર સંવાદી હોય છે. ભરતનાટ્યમમાં સાત સ્વરોનો સ્થાયી ભાવ રસ વર્ણવાયો છે તે મુજબ ૠષભ સ્વર ક્રોધ અને રૌદ્ર ભાવનો દ્યોતક છે.
મેમકા (તા. વઢવાણ)
મેમકા (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મેમકા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સચીન રેલ્વે સ્ટેશન
સચીન રેલ્વે સ્ટેશન એ ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલ સુરત જિલ્લા ખાતે આવેલ એક નાનું રેલ્વે સ્ટેશન છે. સચીનનો સ્ટેશન કોડ SCH છે. સ્ટેશન ત્રણ પ્લેટફોર્મ ધરાવે છે. પ્લેટફોર્મ પર છાંયો મળે તેવી સુવિધા અપૂરતી છે. તેમાં પાણી અને સ્વચ્છતા સહિતની અનેક સુવિધાઓનો અભાવ છે. સ્ટેશન મુંબઈ - અમદાવાદ - જયપુર - દિલ્હી મુખ્ય લાઇન પર આવેલું છે. સચિન ભારતના વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેઈટ કોરિડોરમાં પણ આવે છે.
મેમકા (તા. વઢવાણ)
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
સચીન રેલ્વે સ્ટેશન
મુખ્ય ટ્રેનો
સચીન સ્ટેશન ખાતે નીચે જણાવેલ ટ્રેનો જતા-આવતા સમયે ઊભી રહે છે.
† નોંધ: 69111/12 સુરત-વડોદરા મેમુ અને 69153/54 ઉમરગામ રોડ-વલસાડ મેમુ સાથે ડબ્બા જોડવામાં આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સુરત જિલ્લાનાં રેલ્વે સ્ટેશનો શ્રેણી:Coordinates on Wikidata શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
દોધમુરૂ (તા. દ્વારકા)
દોધમુરૂ (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દોધમુરૂ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ટોળું
ટોળું (અંગ્રેજી: Crowd) એ સામાન્ય લક્ષ કે પ્રવૃત્તિના સમાન વિષયને અનુલક્ષીને થોડા સમય માટે એકત્રિત થયેલો લોકોનો સમૂહ છે. ટોળામાં જોડાયેલી વ્યક્તિઓએ થોડા સમય માટે પરસ્પર તાદાત્મ્ય સાધ્યું હોય છે અને તે સમાન આવેગો અનુભવતી હોય છે. મોટાભાગે ટોળામાં જોડાયેલા લોકો એકબીજાની નજીક હોય છે અને સમાન વિષય પ્રત્યે ઉત્સુકતા કે નિસબત ધરાવતા હોય છે. આવા ટોળાં અલગ અલગ પ્રકારના જોવા મળે છે; જેમ કે રેલવેમાં આવનજાવન કરતા પ્રવાસીઓનુ ટોળું, રાજકીય સભા, ભક્તોનું વૃંદ, રોગચાળાના ભયથી નાસભાગ કરતા લોકો, ચૂંટણી જીતેલા નેતાના ટેકામાં કિકિયારીઓ પાડતા અનુયાયીઓ, મનોરંજક કાર્યક્રમનો આનંદ માનતા શ્રોતાગણ, યાત્રાળુઓનો સંઘ, કામદારો.
ટોળું અચાનક એકઠું થયેલું જૂથ છે, જે થોડા વખત પૂરતું જ એક સ્થાને ભેગું થયેલું હોય છે. ટોળાનું વર્તન એમાં ભાગ લેતી વ્યક્ર્તિઓના વર્તનથી જુદું હોતું નથી, પરંતુ વ્યક્તિ કરતાં ટોળાનું વર્તન વધુ પ્રગટ અને ઉગ્ર હોય છે. આવેગનો અતિરેક, આત્યંતિક સૂચનક્ષમતા, બેજવાબદારીપણું અને શક્તિનું ભાન વગેરે ટોળાના વર્તનની વિશેષતાઓ છે.
લક્ષણો
મોટાભાગનાં ટોળામાં નીચેના લક્ષણો જોવા મળે છે:
ટોળાના પ્રકારો
ટોળાના મુખ્ય બે પ્રકાર છે: સક્રિય ટોળું (active crowd) અને નિષ્ક્રિય ટોળું (passive crowd). બીજા પ્રકારનું ટોળું તદ્દન નિર્દોષ હોય છે. રસ્તામાં દીવાલ ઉપર સિનેમાની જાહેરખબર કોઈ ચોંટાડતું હોય, અને તે વાંચવા-જોવા માટે લોકો ભેગા થાય છે તે આ પ્રકારના ટોળાનું ઉદાહરણ છે. તેઓ ફક્ત કુતૂહલને લીધે ભેગા થયા હોય છે. પહેલા પ્રકારનું ટોળું — સક્રિય ટોળું — વધારે ચેતનવંતુ હોય છે. એમની પ્રવૃત્તિમાં ઉશ્કેરાટ, ગુસ્સો, બીક, આક્રમક વૃત્તિ અને કેટલીકવાર સ્નેહ અને પ્રશંસાનો અતિઉત્સાહ પણ વ્યક્ત થાય છે.
ટોળાનું લક્ષ બદલાતા તેનો પ્રકાર પણ બદલાય છે. જેમ કે, નેતાના સમર્થનમાં નીકળેલું સરઘસ આગળ જતાં વિનાશક ટોળું બની શકે છે. જો સામેનું ટોળું આક્રમક ટોળા પર પ્રતિઆક્રમણ કરે તો આક્રમક ટોળું ભયભીત ટોળું બની જાય ― એમ પણ બને. રમતનો પ્રેક્ષકગણ પોતાના માનીતા ખેલાડીઓની અણધારી હારને લીધે વિનાશક ટોળું બની શકે છે. આમ ટોળાનાં સ્વરૂપ અને પ્રકારમાં કૈંક અંશે તરલતા જોવા મળે છે.
ટોળાનું બંધારણ
ટોળાનું બંધારણ વિશેષ પ્રકારનું હોય છે. આ બંધારણમાં બહું વ્યવસ્થા હોતી નથી. ટોળું એક અવ્યવસ્થિત રીતે ગોઠવાયેલું જૂથ છે. સામાન્ય લક્ષની તદ્દન પાસે ઊભેલા માણસો વધુ ઉશ્કેરાયેલા અથવા ઉદ્દીપ્ત અને વધુ સક્રિય હોય છે. વચ્ચેના માણસો આગળ આવવાનો પ્રયત્ન કરે છે, અથવા છેડાના માણસો તેમને ધક્કા મારીને પાછળ હડસેલી પોતે લક્ષની નજીક જવાનાં પ્રયત્નો કરતાં હોય છે. આમ, ટોળામાં ગડમથલ અને ધક્કામુક્કી ચાલતી રહે છે.
ટોળાનું મનોવિજ્ઞાન
ફ્રેન્ચ વિચારક ગુસ્તાવ લ બોંના મત પ્રમાણે, શરૂઆતમાં વ્યક્તિ કુતૂહલથી ટોળામાં ભળે છે. બધા વ્યક્તિઓના ભેગા થવાથી તેમના વિચારોમાં એકતા આવે છે અને છેવટે એમાંથી ટોળાનું સમૂહમન વિકસે છે.
હતાશામાંથી આક્રમણનો ઉદભવ થતો હોવાથી, ટોળાનું આક્રમક વર્તન પણ ટોળાના સભ્યોની હતાશાઓમાંથી ઉદભવે છે. જેમ ટોળાના સભ્યોની નિષ્ફળતાઓ અને અપમાનિત થયાની લાગણી વધારે તીવ્ર હોય, તેમ ટોળું વધારે હિંસક બને છે અને હતાશા ઉપજાવનાર પર હુમલો કરે છે.
ટોળાનું સમાજશાત્ર
સમાજશાસ્ત્રી ટર્નર અને કિલિયનના મતે ટોળું એક જૂથ છે. આંતરક્રિયાને કારણે તેમાં વિચાર, વાણી અને ક્રિયાનાં નવાં ધોરણો વિકસે છે. નવા વિકસતાં ધોરણો ટોળાનાં સભ્યો પર દબાણ લાવે છે કે ટોળામાં અમુક જ રીતે વિચારવું, બોલવું અને વર્તવું જોઈએ; તેમજ ટોળાની વિરુદ્ધમાં ન જવાય. ટોળાનાં જુસ્સાવાળા સભ્યો ટોળાનાં ધોરણને અનુરૂપ વર્તે છે, અને બીજા સભ્યો તેમને ટેકો આપે છે. ટોળાના સભ્યો પોતાના વર્તનને વિકૃત માનતા નથી પણ યોગ્ય અને જરૂરી ગણે છે.
પૂરક વાચન
શ્રેણી:સામાજિક મનોવિજ્ઞાન
ઘટોત્કચ
ઘટોત્કચ (સંસ્કૃતઃ घटोत्कचः) મહાભારતનું એક પાત્ર છે જે ભીમ અને હિડિંબાનો પુત્ર હતો. ઘટોત્કચ એક મહાન પરાક્રમી યોદ્ધા હતો. માતા રાક્ષસી હોવાને લીધે તે અનેક માયવી વિદ્યા પણ જાણતો હતો. સંસ્કૃતમાં ઘટ એટલે ઘડો અને ઉત્કચ એટલે માથું, જન્મ સમયે તેનું માથુ ઘટ (ઘડા) જેવુ હતું તેથી તેનું નામ ઘટોત્કચ રાખવામા આવ્યું.
ઘટોત્કચ બાળપણમાં તેની માતા સાથે રહ્યો. એક વખત બાળપણમાં તે તેના પિતરાઈ અભિમન્યુને ન ઓળખવાને લીધે તેની સાથે યુદ્ધ કરી બેઠો હતો. ઘટોત્કચની ગણના એક પ્રમાણિક અને નમ્ર પાત્ર તરીકે થાય છે. જ્યારે પણ જરૂર પડતી ત્યારે તે હંમેશા પોતાને અને પોતાના અનુચરોને ભીમની સેવા માટે ઉપલબ્ધ રાખતો. ભીમે તેને બોલાવવા માત્ર તેને યાદ જ કરવો પડતો અને તે હાજર થઈ જતો. તેના પિતાની જેમ જ ઘટોત્કચ પણ ગદાથી જ યુદ્ધ કરતો.
તેની પત્નીનું નામ અહીલવતી હતું અને પુત્રનું નામ બર્બરીક હતું. મહાભારતમાં ભીમે ઘટોત્કચને કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધમાં પાંડવોના પક્ષે લડવા માટે બોલાવ્યો હતો. પોતાની માયાવી શક્તિના પ્રતાપે ઘટોત્કચ કૌરવોની સેનામાં કાળો કેર વર્તાવે છે. ખાસ કરીને જયદ્રથનાં મૃત્યુ પછી જ્યારે યુદ્ધ સૂર્યાસ્ત પછી ચાલુ હતું ત્યારે (રાત્રે) તેની શક્તિઓ ખૂબ ઉપયોગી થઈ પડી. આવી પરિસ્થિતીમાં કૌરવ નેતા દુર્યોધને તેના સર્વોત્કૃષ્ટ યોદ્ધા કર્ણને ઘટોત્કચનો વધ કરવાની વિનંતિ કરી કેમ કે ઘટોત્કચે હવાઈ આક્રમણ દ્વારા સમગ્ર કૌરવ સૈન્યને વિનાશને આરે લાવી મૂક્યું હતું. કર્ણ પાસે ઈંદ્ર દેવ પાસેથી મેળવેલું દિવ્ય અમોઘ અસ્ત્ર હતું- જેનો ઉપયોગ તે માત્ર એક જ વખત કરી શકતો. તેના મહાશત્રુ પાંડવ યોદ્ધા અર્જુન સાથેના યુદ્ધમાં વાપરવા તેણે તે બચાવી રાખ્યું હતું. પોતાના પરમમિત્ર દુર્યોધન જેને વફાદાર રહેવાની તેણે પ્રતિજ્ઞા કરી હતી તેની વિનંતિને તે ના ન પાડી શક્યો. છેવટે તેણે તે અમોઘ અસ્ર ઘટોત્કચ પર છોડ્યું અને તેને મારી નાખ્યો. આ ઘટનાને યુદ્ધની દિશા પરિવર્તક ગણવામાં આવે છે. ઘટોત્કચના મૃત્યુ પછી પાંડવોના માર્ગદર્શક કૃષ્ણ હસ્યા કેમકે હવે કર્ણ પાસે અર્જુન સામે લડવા કોઈ દિવ્ય અસ્ત્ર ન હોતાં યુદ્ધનું પરિણામ પાંડવોના પક્ષમાં નક્કી જ હતું.
સંસ્કૃતિમાં
હિમાચલ પ્રદેશમાં મનાલીમાં દેવી હિડમ્બાના મંદિર નજીક ઘટોત્કચનું પણ મંદિર છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો
અંબાડી (હાથી)
અંબાડી એટલે હાથી ઉપર બેસવા માટે બનાવેલી બેઠક. આ બેઠક મોટેભાગે લાકડામાંથી બનાવવામાં આવે છે. તે ચાર સ્તંભ અને ઉપર છત વાળી, મહેલના ઝરૂખાની નાની પ્રતિકૃતિરૂપ હોતી. અમારી નામના માણસે તે શોધી હતી, માટે તેના નામ ઉપરથી તે અંબાડી કહેવાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વાહન
નવા સરોડા (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
ચંડીસર (તા. પાલનપુર)
ચંડીસર (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચંડીસર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વિજપાસર (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
ગંધાર
ગંધાર એ ભારતીય સંગીત શૈલીના સ્વર સપ્તક પૈકીનો તૃતિય સ્વર છે. આ સ્વર નો ઉચ્ચાર 'ગ' છે. ભરતનાટ્યમમાં સાતેય સ્વરના ભાવ રસનું વર્ણન કરાયું છે તે મુજબ ૠષભની જેમ ગંધાર સ્વર પણ ક્રોધ અને રૌદ્ર ભાવ રસનો દ્યોતક છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત
આદુનો છોડ
આદુનો છોડ પાંદડાવાળા દાંડી અને પીળાશ વાળા લીલા ફૂલો ધરાવે છે. આદુ મસાલા છોડ મૂળિયા માંથી આવે છે. આદુ ચીન, જાપાન અને ભારત જેવા એશિયાના ગરમ ભાગોમાં ઉગાડવામા આવે છે, પરંતુ હવે દક્ષિણ અમેરિકન અને આફ્રિકાના કેટલાક ભાગોમાં વિકસ્યું છે. તે પણ હવે દવા તરીકે અને ખોરાક સાથે ઉપયોગ કરવા મધ્યપૂર્વમા ઉગાડવામાં આવે છે.
thumb|આદુનો પુષ્પવિન્યાસ
આદુના છોડનો ભૂગર્ભ સ્ટેમ (ભૂપ્રકાંડ) નો તાજા, પાઉડર ઉપયોગ કરી શકાય છે, તેલ સ્વરૂપમાં અથવા રસ તરીકે, એક મસાલા તરીકે સૂકા. આદુ, ઝિંજીબરેસી કુટુંબ ભાગ છે ઇલાયચી અને હળદર સાથે, અને તે સામાન્ય રીતે ભારત, જમૈકા, ફીજી, ઇન્ડોનેશિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં બનાવવામાં આવે છે.
શ્રેણી:મસાલા શ્રેણી:ઔષધીય વનસ્પતિ શ્રેણી:ભારતીય મસાલા
વલંદાપુરા
વલંદાપુરા (તા. તારાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  તારાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે વલંદાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:તારાપુર તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
સામાજિકીકરણ
સામાજિકીકરણ અથવા સામાજીકરણ અથવા સમાજીકરણ એ વ્યક્તિને સામાજિક બનાવતી પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા વ્યક્તિ પોતાના સમાજ ના વિચારો, માન્યતાઓ, મૂલ્યો અને જીવનપદ્ધતિને આત્મસાત કરી પોતાની તથા અન્ય લોકોની યોગ્ય ભૂમિકા ઓની જાણકારી પ્રાપ્ત કરે છે. આ પ્રકારની જાણકારીની સહાયતા અને પ્રેરણાથી વ્યક્તિ પોતાની ભૂમિકાઓ ભજવવા માટે તથા અન્ય વ્યક્તિઓ સાથેના વ્યવહાર કરવા માટેની વિવિધ રીતો શીખે છે અને સામાજિક જીવનમાં પોતાની યોગ્ય જગ્યા સંભાળે છે. સામાજિકીકરણની પ્રક્રિયા પ્રત્યેક સમાજમાં પ્રત્યેક સમયે કોઈપણ અપવાદ વગર જોવા મળે છે. આ પ્રક્રિયા વ્યક્તિના જન્મથી શરૂ થઈ મૃત્યુપર્યંત ચાલે છે. આ પ્રક્રિયા વ્યક્તિ, સમાજ અને સંસ્કૃતિ — એમ ત્રણેયને ટકાવતી અને ત્રણેયનો સમન્વય કરતી અત્યંત મહત્ત્વની પ્રક્રિયા છે.
કોઈ પણ ભાવિ સામાજિક ભૂમિકા સાથે સંબંધિત જવાબદારી, અધિકારો, અપેક્ષાઓ, મનોભાવનાઓ તથા વર્તનને શીખવા માટે તથા તેને માટે તૈયાર થવાની પ્રક્રિયાને આગોતરું સામાજિકીકરણ કહે છે. એક વાર શીખેલાં મૂલ્યો, ધોરણો, વર્તણૂક, આદર્શો તથા મનોભાવનાઓને ભૂલાવી દેવાની પ્રક્રિયાને વિસામાજિકીકરણ (અથવા વિસામાજીકરણ) કહે છે. એને સ્થાને જો વ્યક્તિ જે નવાં મૂલ્યો, માન્યતાઓ અને વ્યવહારો શીખે તેને પુન: સામાજિકીકરણ કહેવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે; કોઈ અપરાધી વ્યક્તિને સભ્ય નાગરિક બનાવવા માટે અપરાધી વર્તનનું વિસામાજિકીકરણ કરી નવાં મૂલ્યોનું પુન: સામાજિકીકરણ કરવામાં આવે છે.
મુલચંદ (તા. વઢવાણ)
મુલચંદ (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મુલચંદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
માલશેજ ઘાટ
માલશેજ ઘાટ એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય ખાતે પશ્ચિમ ઘાટ પર્વતમાળામાં આવેલ એક પહાડી માર્ગ છે. કલ્યાણથી અહમદનગરને જોડતો નેશનલ હાઈવે ૬૧ આ ઘાટમાંથી પસાર થાય છે. થાણે જિલ્લો ઘાટની પશ્ચિમ બાજુએ છે અને પૂણે જિલ્લો પૂર્વ બાજુએ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
પ્રિયંવદા
પ્રિયંવદા એ ગુજરાતી ભાષાનું સાહિત્યિક સામયિક હતું જેની સ્થાપના મણિલાલ નભુભાઈ દ્વિવેદીએ કરી હતી. મહિલા વાચકોને ધ્યાનમાં રાખીને શરૂ કરાયેલું આ સામયિક ઓગસ્ટ ૧૮૮૫થી ૧૮૯૦ સુધી પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું. સપ્ટેમ્બર ૧૮૯૦માં સ્ત્રીઓના મર્યાદિત વિષય ધરાવતું આ સામયિક બંધ કર્યા બાદ મણિલાલે ઓક્ટોબર ૧૮૯૦માં સ્ત્રી-પુરુષ વર્ગને ઉપયોગી થઈ પડે તેવું 'સુદર્શન' નામનું માસિક શરૂ કર્યું હતું.
ઈતિહાસ
'પ્રિયંવદા'ના પ્રકાશન સંબંધે મણિલાલે લખ્યું હતું કે :
- મણિલાલ નભુભાઈ દ્વિવેદી
'પ્રિયંવદા'ના પ્રથમ અંકમાં મણિલાલે લખ્યું હતું કે:
"'પ્રિયંવદા' પોતાની પ્રિય વદવાની રીતિથી સર્વને રંજન કરશે પણ પોતાની સખીઓની તરફ તેની દૃષ્ટિ વિશેષ રહેશે ખરી, તેમના કલ્યાણમાં, તેમના હૃદય સમજવામાં, તેમને સમજાવવામાં મુખ્ય પ્રયત્ન કરવો એ પોતાનો ધર્મ માનશે ખરી."
તેમની નાદુરસ્ત તબિયતને કારણે મણિલાલે ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બર ૧૮૮૮માં પ્રિયંવદા પ્રકાશિત કર્યું ન હતું, પરંતુ ઓક્ટોબરમાં ફરી શરૂ થયું હતું. સ્ત્રીકેન્દ્રી સામયિકમાં મર્યાદિત વિષયોનો જ સમાવેશ થઈ શકતો હોવાથી ૧૮૯૦માં 'પ્રિયંવદા'નું પ્રકાશન બંધ કરી મણિલાલે સ્ત્રી-પુરુષ બન્ને વર્ગને ઉપયોગી એવું 'સુદર્શન' નામનું સામયિક પ્રકટ કર્યું હતું.
પ્રકાશિત સામગ્રી
'પ્રિયંવદા'માં ઘર, સુધારો, જ્ઞાન, વાચન, ધર્મ ઉપરાંત કાવ્યો, બાળઉછેર અને શરીરવિદ્યા સંબંધી લેખોનું પ્રકાશન કરવામાં આવતું હતું. મણિલાલની અનુવાદિત નવલકથા 'ગુલાબસિંહ' તેમાં હપ્તાવાર પ્રકટ કરવામાં આવી હતી. ઓગસ્ટ ૧૮૮૭થી (શ્રેણી ૩, અંક ૧) ભાષ્ય સાથે ગીતાનો ગુજરાતી અનુવાદ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો, જે સપ્ટેમ્બર ૧૮૯૩માં સુદર્શન માં સમાપ્ત થયો હતો. (શ્રેણી ૮, અંક ૧૨). ઓગસ્ટ ૧૮૮૭થી સદવૃત્તિ શીર્ષક હેઠળની શ્રેણીમાં સેમ્યુઅલ સ્માઇલ્સના પુસ્તક કેરેક્ટરનો અનુવાદ પ્રકાશિત કર્યો હતો. આ શ્રેણી સુદર્શનમાં પણ ચાલુ રહી હતી, અને સપ્ટેમ્બર ૧૮૯૨માં (શ્રેણી ૭, અંક ૧૨)માં પૂર્ણ થઈ હતી.
જસદણ
ઇતિહાસ
જસદણ આઝાદી પહેલાં સૌરાષ્ટ્રમાં આવેલું રજવાડું હતું.
ઉદ્યોગો
જસદણ ખાતે ફેબ્રીકેશન ઉદ્યોગનો સારો વિકાસ થયો છે. મગફળી, મકાઈ, બાજરી અને ઘંઊના પાક માટેનાં થ્રેસર મશીન તથા હલર મશીનનું મોટાપ્રમાણમાં ઉત્પાદન થાય છે. અહીં ૩૫ જેટલાં કારખાનાંઓ અંદાજે પાંચેક હજાર જેટલાં યંત્રોનું વાર્ષિક ઉત્પાદન કરે છે. અહીંથી ભારતભરમાં આ યંત્રો મોકલવામાં આવે છે. આ ઉદ્યોગના કારણે લગભગ ૧૫૦૦ લોકોને રોજગારી મળે છે.
ઇલેક્ટ્રીક આરતી યંત્ર ઉદ્યોગ
thumb|મંદિર આકારનું આરતી યંત્ર અહીંનો આરતી યંત્ર બનાવવાનો ઉદ્યોગ પણ વિશ્વવિખ્યાત બન્યો છે. મંદિરોમાં આરતી સમયે જે ધ્વનિનાદ કરવામાં આવે છે, એનું યાંત્રિકીકરણ કરીને ઇલેક્ટ્રીક પાવર વડે આ ધ્વનિનાદ ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે. આ આરતી યંત્રોમા મંદિર આકરનુ યંત્ર એની સલામતીને હિસાબે અતિ લોકપ્રિય બન્યું છે.
ખેત ઓજાર ઉદ્યોગ
જસદણમા આશરે ૩૦ જેટલા કારખાનાઓ થ્રેસર તથા હલર અને ઓપનરનું ઉત્પાદન કરે છે, આ સારી ગુણવત્તાના હોવાથી ભારતભરમાં અહીથી વેચાય છે. આ ઉપરાંત અહીં દસેક કારખાનામાં ટ્રેકટર ચાલીત વિવિધ ખેત ઓજારોનું પણ આધુનિક ઢબે ઉત્પાદન થઈ રહ્યું છે. જેમા ટ્રેકટર ટ્રોલી, રોટાવેટર, પ્લાઊ, રિવર્સિબલ પ્લાઊ, ઓટોમેટીક ઓરણી તથા સાંતીડા, પાંચિયા જેવા ખેતીમા બહુ ઉપયોગી ઓજારો એકદમ વ્યાજબી કિમતે બનતા હોવાથી કૃષિ ઓજારોનુ હબ બની રહ્યું છે.
પટારી ઉદ્યોગ
જસદણમાં આશરે ૨૦ જેટલા એકમો અને અંદાજે ૩૦૦થી ૪૦૦ જેટલા કારિગરો લાકડાને ઓક્સિડાઈઝ પતરા વડે મઢેલા વિવિધ શો-પીસ બનાવવાના ઉદ્યોગમાં પરોવાયેલા છે. આ ઉદ્યોગને પટારી ઉદ્યોગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
હીરા ઉધોગ
જસદણમાં હીરા ઉધોગનાં આશરે ૫૦થી ૬૦ નાના, મધ્યમ અને મોટા કદના એકમો આવેલા છે.
જોવાલાયક સ્થળો
જસદણથી પૂર્વમાં ૧૭ કી.મી.ના અંતરે ઘેલા સોમનાથ મહાદેવ મંદિર આવેલુ છે. આ ઉપરાંત જસદણથી અમદાવાદ રોડ પર આવેલ હિંગોળગઢ પ્રકૃતિ શિક્ષણ અભયારણ્ય પણ વિખ્યાત છે. નજીકમાં જ હિંગોળગઢનો પૌરાણિક કિલ્લો પણ જોવાલાયક છે. અહીં આવેલું બિલ્લેશ્વર મહાદેવનું મંદિર પણ પ્રકૃતિની ગોદમાં અતિ નયનરમ્ય સ્થળ છે. હિંગોળગઢના કિલ્લાની નજીકમાં જ આવેલું સતરંગ મંદિર પણ જોવાલાયક છે
રાધાનાથ સ્વામી
રાધાનાથ સ્વામીનો જન્મ ૭ ડીસેમ્બર ૧૯૫૦ ના દિવસે અમેરિકામા થયો હતો. તેમના ગુરુ એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ હતા. રાધાનાથ સ્વામી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કૃષ્ણ ભાવનામૃતનો પ્રચાર કરે છે. રાધાનાથ સ્વામી ઇસ્કોનના સંન્યાસી છે.
દર્શન વેલ (તા. દ્વારકા)
શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
લાપસી
સંદર્ભ
શ્રેણી:ખોરાક શ્રેણી:મીઠાઈ
મધ્યમ
મધ્યમ એ ભારતીય સંગીત શૈલીના સ્વરસપ્તક પૈકીનો ચતુર્થ સ્વર છે. આ સ્વરનો ઉચ્ચાર 'મ' છે. મધ્યમ સ્વરના શુદ્ધ મધ્યમ અને તીવ્ર મધ્યમ એમ બે પ્રકારો હોય છે. જ્યારે કોઇ મધ્યમ સ્વર તેની શુદ્ધ અવસ્થામાં હોય તો શુદ્ધ મધ્યમ કહેવાય છે પણ શુદ્ધતાથી ઉપર હોય ત્યારે તીવ્ર કે વિકૃત કહેવાય છે. આ પ્રકારના શુદ્ધ-અશુદ્ધ સ્વરો મધ્યમ હોય છે. અનેક રાગોમાં શુદ્ધની સાથે તીવ્ર મધ્યમ સ્વરો પણ હોય છે. હિંડોલ રાગમાં મધ્યમ સ્વર તેની શુદ્ધતાના માપદંડથી ઉપર અને તીવ્ર મધ્યમ પ્રકારનો હોય છે. રાગ યમન કલ્યાણમાં શુદ્ધ અને તીવ્ર બન્ને પ્રકારના મધ્યમ સ્વરો હોય છે. ભરતનાટ્યમમાં સાતેય રાગના ભાવ રસનું વર્ણન કરાયું છે તે મુજબ મધ્યમ સ્વર શોક અને કરુણ રસનો દ્યોતક છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત
સહદેવ
thumb|right|જાવાનિઝ છાયા કઠપુતળી ખેલમાં સહદેવનું પાત્ર ભારતીય મહાકાવ્ય મહાભારત પ્રમાણે સહદેવ (સંસ્કૃત सहदेवः, શબ્દાર્થ : સહસ્ત્ર દેવતા), પાંડુ તથા માદ્રીનો પુત્ર અને પાંડવોમાં સૌથી નાનો ભાઈ હતો. સહદેવ તથા નકુળ જોડીયા ભાઈ હતા જે અશ્વિનીકુમારના અવતાર માનવામાં આવે છે. તેઓ બન્ને ગૌ તથા અશ્વપાલનમાં નિષ્ણાત હતા. સહદેવ એક મહાન જ્યોતિષી પણ હતો.
શસ્ત્રવિદ્યામાં સહદેવ ખાસ કરીને તલવારબાજીમાં નિપૂણ હતો. સહદેવની ઓળખ ઋજુ સ્વભાવ વાળા, શરમાળ અને નીતિમાન તરીકેની ગણાય છે. અન્ય ભાઈઓની જેમ સહદેવને પણ દ્રૌપદીથી શ્રુતકર્મા નામનો એક પુત્ર પ્રાપ્ત થયો હતો. આ ઉપરાંત સહદેવે પોતાના મામા, મદ્રનરેશ દ્યુતિમાતની પુત્રી વિજયા સાથે પણ લગ્ન કર્યા હતા જેનાથી પણ તેમને સુહોત્ર નામનો પુત્ર હતો.
પાંડવોના ગુપ્તવાસ દરમ્યાન તેઓ વિરાટ રાજાના રાજ્યની ગૌશાળામાં ગૌપાલક તરીકે રહ્યો હતો. જુગટામાં હાર અને અપમાન સમયે તેણે પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી કે તે ગંધાર રાજા શકુનીની હત્યા કરશે. યુદ્ધના છેલ્લેથી બીજા દિવસે તેણે શકુનીનો વધ કરી પોતાની પ્રતિજ્ઞા પૂર્ણ કરી હતી.
મહાભારતના યુદ્ધ પછી યુધિષ્ઠિરે સહદેવ અને નકુળને મદ્રપ્રદેશના રાજાનું પદ આપ્યું હતું.
અંતકાળે પાંડવો જ્યારે અર્જુનના પૌત્ર પરિક્ષિતને રાજકાજ સોંપી હિમાલય પર હેમાળો ગળવા (હેમાળો ગળવો = હિમાલયમાં જઈ દેહત્યાગ કરવો ), સદેહે સ્વર્ગે જવા, નીકળી પડ્યા ત્યારે દ્રોપદી પછી બીજા ક્રમે દેહત્યાગ કરનાર સહદેવ હતો. ભીમે આશ્ચર્યવત્‌ યુધિષ્ઠિરને પુછ્યું કે સહદેવ કેમ સદેહે સ્વર્ગનો ભાગી ન થયો ? ત્યારે યુધિષ્ઠિરે જણાવ્યું કે સહદેવને પોતાના ડહાપણનું અભિમાન હતું, તે માનતો હતો કે ડહાપણ બાબતે જગતમાં પોતાની તોલે આવે એવું કોઈ નથી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો
રાધા
રાધા ( राधा), જેને રાધિકા, રાધારાણી, રાધે, શ્યામા અને પ્રિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે હિંદુ ધર્મમાં ખાસ કરીને વૈષ્ણવ પરંપરાની લોકપ્રિય દેવી છે. તેમનો જન્મ રાવળમાં થયો હતો અને ત્યારબાદ તેઓ બરસાણામાં રહેવા ગયા. તેમને વ્રજ ગોપિકાઓની પ્રધાન ગોપી પ્રમુખ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. વૈષ્ણવ માન્યતા અને અને પદ્મ પુરાણના કેટલાક વિશિષ્ટ અનુવાદો અનુસાર તેમને કૃષ્ણની સર્વોચ્ચ શક્તિ માનવામાં આવે છે. ગૌડિય વૈષ્ણવો મુજબ તે કૃષ્ણની શાશ્વત જીવનસાથી છે. તે ભક્તિ દેવીનો અવતાર છે. અને રાધાષ્ટમીના દિવસે તેમનો ઉત્સવ ઉજવવામાં આવે છે.
તેણીને વૃંદાવનશ્વરી ( વૃંદાવન ધામની રાણી) પણ કહેવામાં આવે છે. તે ગોપીઓની રાણી અને વૃંદાવન-બરસાણાની રાણી તરીકે પણ ઓળખાય છે. તેમણે ભગવાન કૃષ્ણ પ્રત્યે સમર્પણનું ઉદાહરણ આપ્યું. રસિક સંતોએ તેમનો ઉલ્લેખ દેવી, યોગમાયા અને હ્લાદિની શક્તિ (દૈવી પ્રેમની શક્તિ) ના મૂળ સ્વરૂપ તરીકે કર્યો છે, જે ભગવાન કૃષ્ણની મુખ્ય શક્તિ છે. તેમને અને તેમના સાથી કૃષ્ણને સામૂહિક રીતે રાધા કૃષ્ણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, સ્ત્રી અને પૌરૂષના સંયુક્ત સ્વરૂપે તે ભગવાનના સ્વરૂપને દર્શાવે છે. ભગવાન કૃષ્ણ તેની સાથે લીલાઓ કરે છે.
ભારતના કેટલાક પ્રદેશોમાં ખાસ કરીને ગૌડિય વૈષ્ણવો, પશ્ચિમ બંગાળના વૈષ્ણવો, બાંગ્લાદેશ મણિપુર અને ઓડિશાના વૈષ્ણવો દ્વારા રાધાની પૂજા કરવામાં આવે છે. અન્ય સ્થળે, તે નિમ્બરક સંપ્રદાય અને શ્રી ચૈતન્ય મહાપ્રભુ સાથે જોડાયેલા સંપ્રદાયોમાં પણ તે આદરણીય છે. જ્યારે રામાનુજ, પાશુપત જેવા સંપ્રદાયો રાધાના અસ્તિત્વ ને નકારે છે.
કેટલાક લોકો દ્વારા રાધાને માનવ આત્માના રૂપક તરીકે માનવામાં આવે છે, તેમનો પ્રેમ અને કૃષ્ણ પ્રત્યેની ઝંખનાને આધ્યાત્મિક રીતે આત્મિક વિકાસ અને પરમાત્મા સાથેના જોડાણ માટેની માનવ શોધના પ્રતિકાત્મકકરૂપે માનવામાં આવે છે. તેણીએ અસંખ્ય સાહિત્યિક કૃતિઓને પ્રેરણા આપી છે, અને કૃષ્ણ સાથેની તેમની રાસલીલાએ ઘણી નૃત્યકલામાં પ્રેરણા આપી છે. તે દેવી લક્ષ્મીનો અવતાર હોવાનું કહેવાય છે અને કેટલાક ગ્રંથો અનુસાર કૃષ્ણ તેમના પતિ ભગવાન વિષ્ણુનો અવતાર
વિરોધ
એક બાજુ રાધા ઘણા સંપ્રદાયોમાં પૂજનીય છે તો બીજી બાજુ ઘણા લોકો રાધા ને કાલ્પનિક પાત્ર માને છે. કારણ કે કોઈ પણ પ્રાચીન પુરાણોમાં રાધા નો ઉલ્લેખ મળતો નથી. રાધાનો પ્રારંભિક ઉલ્લેખ ઉત્તરકાલીન ગ્રંથો અને કાવ્યોમા મળવાનો શરૂ થાય છે. પ્રસિદ્ધ વિદ્વાન કે.કા શાસ્ત્રી મુજબ રાધા કવિઓની કલ્પના માત્ર છે.ભારતમાં રામાનુજ વગેરે ઘણા સંપ્રદાયો પણ રાધાની નિંદા કરે છે. બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણમાં રાધાકૃષ્ણ ના પ્રણયપ્રસંગો ને લીધે વર્તમાનમાં ઘણા હિન્દુઓ અને બીજા ધર્મના લોકો રાધાનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. જોકે રાધાના ઐતિહાસિક અસ્તિત્વ વિશેનું પ્રમાણ સંશોધન માંગી લે તેવો વિષય છે
નાના ગરજીયા (તા. પાલીતાણા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
રાધા
નામ વ્યુત્પત્તિ
સંસ્કૃત શબ્દ રાધા (સંસ્કૃત : राधा) નો અર્થ છે "સમૃદ્ધિ, સફળતા". તે એક સામાન્ય શબ્દ અને નામ છે જે ભારતના પ્રાચીન અને મધ્યયુગીન ગ્રંથોના વિવિધ સંદર્ભોમાં જોવા મળે છે. આ શબ્દ નો અન્ય અર્થ "દયા, કોઈપણ ભેટ, ખાસ કરીને સ્નેહ, સફળતા, સંપત્તિની ભેટ" એવો પણ થાય છે. આ શબ્દ વૈદિક સાહિત્યમાં તેમજ મહાકાવ્યોમાં દેખાય છે, પરંતુ બહુઅર્થી છે.
રાધા એ ગોપીનું નામ છે જે કૃષ્ણની પ્રિય છે. રાધા અને કૃષ્ણ બંને, જયદેવ ગોસ્વામી રચિત ગીતા ગોવિંદના મુખ્ય પાત્રો છે.
હીત હરિવંશ અને સ્વામી હરિદાસનાં પુસ્તકો રાધાને મુખ્ય દેવી માને છે. અહીં, રાધાને લક્ષ્મીનો અવતાર ન માનતા ભગવાન કૃષ્ણનું જ એક સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. દેવી ભાગવત અને બ્રહ્મા વૈવર્ત પુરાણ, રાધાને અનંત લક્ષ્મીઓ, ગોપીઓ અને અનંત આત્માઓની માતા તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
નારદ-પંચાત્રા કહે છે, "રાધા એ ગોકુલેશ્વરી છે, સ્વયંભૂ પ્રેમની સંપૂર્ણ મૂર્ત સ્વરૂપ અને મહાભવ [ઉચ્ચતમ આધ્યાત્મિક ક્ષેત્ર]નો અવતાર છે. ભગવાન કૃષ્ણ, જે સર્વ અસ્તિત્વ ધરાવતા દેવોના સર્વોચ્ચ ઇશ્વર છે, તેણીની કૃપાથી પ્રાપ્ત થાય છે. રાધા કૃષ્ણની આંતરિક શક્તિ છે, અને તેણી પોતાની ભક્તિ અને સેવાની સંપૂર્ણ સંપત્તિથી તેમના પ્રિય એવા કૃષ્ણની પૂજા કરે છે."
સંમોહન-તંત્ર,માં દુર્ગા દેવી કહે છે, "દુર્ગા નામ, જેના દ્વારા હું જાણીતી છું, તે તેનું (રાધાનું) નામ છે. હું જે ગુણો માટે પ્રખ્યાત છું તે તેમના ગુણો છે. હું જે મહિમા સાથે ચમકી રહી છું તે જ તેની મહિમા છે. તે મહા-લક્ષ્મી, રાધા, કૃષ્ણથી અલગ નથી. તે તેની સૌથી પ્રિય પ્રેમિકા અને તેના પ્રિયજનોમાંની શિરોમણિ છે."
કૃપાલુ જી મહારાજે રાધાના ગુણોનું વિસ્તૃત વર્ણન કર્યું અને તેમના પ્રવચનો અને કીર્તનમાં રાધાનું ટૂંકું વર્ણન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું છે કે, "તે સર્વોચ્ચ દેવી છે અને કૃષ્ણ સહિતના દરેક લોકો દ્વારા તેની પૂજા કરવામાં આવે છે અને તેથી જ તેમને રાધા કહેવામાં આવે છે , જેનો અર્થ - "જે પૂજાનું સ્વરૂપ છે તે" એવો થાય છે.
રાધિકા એ ગોપી રાધાના પ્રિય સ્વરૂપનો ઉલ્લેખ કરે છે.
મંદિરો
રાધા અને કૃષ્ણ, ચૈતન્ય મહાપ્રભુ, વલ્લભાચાર્ય, ચંડીદાસ અને વૈષ્ણવની અન્ય પરંપરાઓમાં મંદિરોનું કેન્દ્ર છે. તે સામાન્ય રીતે રાધાને કૃષ્ણની બાજુમાં ઊભેલી બતાવવામાં આવી છે. કેટલાક મહત્વપૂર્ણ રાધા મંદિરો આ મુજબ છે:
સંદર્ભ
શ્રેણી:હિંદુ દેવતા
ફતેપુર (તા. પાલનપુર)
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
સારનાથનો સ્તંભ
સારનાથનો સ્તંભ એ ભારતની શ્રેષ્ઠ શિલ્પકલાના શ્રેષ્ઠ નમૂનાઓમાંંનો એક છે. આ સ્તંભ ઉત્તર પ્રદેશના કાશીથી સાત માઇલ ઉત્તર પૂર્વ દિશામાં આવેલો છે. ઇ.સ. પૂર્વે ત્રીજી સદીમાં મૌર્ય  વંશના શાસક રાજા અશોકે આ સ્તંભ બંધાવ્યો હતો. રાજા અશોક યુદ્ધથી કંટાળીને શાંતિની શોધમાં નીકળ્યા ત્યારે અહીં  સારનાથમાં તેમને શાંતિનો અનુભવ થયો. જ્ઞાન પ્રાપ્તિ કર્યા બાદ ભગવાન બુદ્ધ એ પોતાનો પ્રથમ ઉપદેશ અહીંથી જ આપ્યો હતો. તેથી ભગવાન બુદ્ધના વિચારોથી પ્રભાવિત થઈને અશોકે ઇ,સ. પૂર્વે ત્રીજી સદીમાં અહીં સ્તંભ બનાવડાવ્યો.
આ સ્તંભ લાલ અને સફેદ એમ બે પ્રકારના પથ્થરોથી બનાવેલ છે. સ્તંભની ઉંચાઈ 40 થી 50 ફીટ છે. આ સ્તંભમાં ટોચ પર ચાર સિંહોની પ્રતિમાઓ છે જે પરસ્પર એકબીજાને અડકીને ઉભેલ છે. ચારેય સિંહોની નીચે એક એક ચક્ર અંકિત કરેલ છે. જે ધર્મનો વિજય બતાવતું હોવાથી ધર્મામચક્ર તરીકે પણ ઓળખાય છેેે. સ્વતંંત્ર ભારતના રાષ્ટ્ર ધ્વજમાં પણ આ ચક્રને સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. જેમાં 24 આરા છે. ચાર સિંહોની આકૃતિને ભારતના રાષ્ટ્ર ચિહ્ન તરીકે સ્થાન આપેલ છે. આ ઉપરાંત ચાર ચક્રોની વચ્ચે હાથી ઘોડા અને બળદની આકૃતિઓ આ સ્તંભમાં આવેલી છે.
ગોપાલ કૃષ્ણ ગોસ્વામી
ગોપાળ કૃષ્ણ ગોસ્વામીના ગુરુ એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ હતા. ગોપાળ કૃષ્ણ ગોસ્વામી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કૃષ્ણ ભાવનામૃતનો પ્રચાર કરે છે. ગોપાળ કૃષ્ણ ગોસ્વામી ઇસ્કોનના સંન્યાસી છે. ગોપાળ કૃષ્ણ ગોસ્વામી ભક્તિવેદાંત બુક ટ્રસ્ટના ભારતના પ્રમુખ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ધર્મ શ્રેણી:ભક્તિવેદાંત બુક ટ્રસ્ટ શ્રેણી:હરે કૃષ્ણ
ગોંડલ
ગોંડલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લાના ગોંડલ તાલુકાનું એક શહેર છે, જે આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે.
મહત્વના સ્થળો
thumb|[[નૌલખા મહેલનો કોતરણીવાળો ઝરુખો]] ગોંડલમાં ઇ.સ. ૧૮૫૭માં સ્થપાયેલી શાળા મોઘીબા હાઇસ્કુલ ફોર ગર્લ્સ સૌથી જુની કન્યા શાળાઓમાંની એક છે. ગુજરાતનું પ્રસિદ્ધ ભુવનેશ્વરી માતાનું મંદિર પણ અહીં આવેલુ છે. સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયનું મહત્વનું સ્થળ અક્ષર દેરી અહીં આવેલું છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો
ધૈવત
ધૈવત એ ભારતીય સંગીત શૈલીના સ્વર સપ્તક પૈકીનો છઠ્ઠો સૂર છે. આ સ્વર નો ઉચ્ચાર 'ધ' છે. એ ભય અને જુગુપ્સા પ્રેરાવતો ભયાનક સ્વર છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત
થોરાળા (તા. મોરબી)
થોરાળા (તા. મોરબી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરબી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. થોરાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામ પરમાર ક્ષત્રિય દ્વારા વસાવવામાં આવેલ ગામો પૈકીનું એક ગામ છે. તે ચાંચાપર ચોવીસીનું ગામ છે.
આ ગામ વધુ વરસાદ થતા બેટમાં ફેરવાય જાય છે અને ગામથી મોરબી આવવા વચ્ચે બે વોકડામાં પાણી હોવાથી આવી શકાતું નથી.
શ્રેણી:મોરબી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પંચમ
પંચમ એ ભારતીય સંગીત શૈલીના સ્વરસપ્તક પૈકીનો પંચમ સૂર છે. આ સ્વરનો ઉચ્ચાર 'પ' છે. આ સૂર ખૂબ જ મીઠો અને કર્ણપ્રિય હોય છે. શ્રોતાઓને મંત્રમુગ્ધ કરે છે અને વાતાવરણમાં પ્રસન્નતા ફેલાવે છે. કોયલનો મીઠો અવાજ પંચમ સૂર હોય છે. કૃષ્ણની મોરલી પણ પંચમ સૂરમાં વાગતી હતી અને તેને સાંભળીને સૌ મંત્રમુગ્ધ બની જતા હતા. ભરતનાટ્યમ મુજબ આ સ્વર રતિ-કામક્રિડા, હાસ્ય અને પ્રસન્નતાનો દ્યોતક છે. ગુજરાતી ભાષામાં ક્યારેક કટાક્ષમાં અપ્રિય સ્વરોને પણ પંચમ સૂર કહેવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત
ખોડુ (તા. વઢવાણ)
ખોડુ (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખોડુ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
વિગોડી (તા. નખત્રાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:નખત્રાણા તાલુકો
મોટા કલોદરા
મોટા કલોદરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  તારાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે મોટા કલોદરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:તારાપુર તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર