cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
બનાસકાંઠા જિલ્લો
ભૂગોળ
thumb|બનાસકાંઠા જિલ્લો|300x300px જિલ્લાનો કુલ વિસ્તાર ૧૨,૭૦૩ ચોરસ કિલોમીટર છે અને તે રાજ્યમાં વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ બીજો ક્રમ ધરાવે છે.
હવામાન
બનાસકાંઠા વિષમ હવામાન ધરાવે છે. આબોહવા એકંદરે સૂકી છે. ઉનાળામાં સખત ગરમી અને ઉત્તરે આવેલા રણને કારણે શિયાળામાં સખત ઠંડી પડે છે. ભૌગોલિક રીતે બનાસકાંઠાનો ઉતર પૂર્વ ભાગ પહાડી પ્રદેશ છે. જયારે મઘ્ય ભાગ સપાટ અને રેતાળ છે. પશ્ચિમનો ભાગ કચ્છના રણનો વિસ્તાર છે તે ખારો પ્રદેશ છે.
વન્યજીવન
બનાસકાંઠામાં બે અભયારણ્યો બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય અને જેસોર રીંછ અભયારણ્ય આવેલા છે.
તાલુકાઓ
બનાસકાંઠા જિલ્લો ૧૪ તાલુકાઓમાં વિભાજીત કરવામાં આવ્યો છે.
વસ્તી
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે બનાસકાંઠા જિલ્લાની વસ્તી ૩૧,૧૬,૦૪૫ વ્યક્તિઓની છે, જે મંગોલિયા દેશની વસ્તી સમાન છે અથવા અમેરિકાના આયોવા રાજ્ય જેટલી છે. દેશના કુલ ૬૪૦ જિલ્લાઓમાંથી વસ્તીની દ્રષ્ટિએ તેનો ક્રમ ૧૧૧મો આવે છે. ૨૦૦૧-૧૧ના દાયકા દરમિયાન વસ્તી વધારાનો દર ૨૪.૪૩% રહ્યો હતો. બનાસકાંઠા જિલ્લામાં જાતિ પ્રમાણ ૯૩૬ અને સાક્ષરતા દર ૬૬.૩૯% છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓ શ્રેણી:ઉત્તર ગુજરાત
કુડલા (તા. ચુડા)
કુડલા (તા. ચુડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચુડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કુડલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ચુડા તાલુકો
કુવાથડા (તા. ભુજ)
કુવાથડા ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
તાવ
જ્યારે શરીર નું તાપમાન સામાન્ય થી અધિક થઈ જાય તો તે દશા ને તાવ (જ્વર) (અંગ્રેજી-ફીવર) કહે છે. આ રોગ નથી પણ એક લક્ષણ (સિમ્ટમ્) છે જે બતાવે છે કે શરીર નું તાપ નિયંત્રિત કરતી પ્રણાલી એ શરીર નું વાંછિત તાપ (સેટ-પોઇંટ) ૧-૨ ડિગ્રી સલ્સિયસ વધારી દીધું છે.મનુષ્ય ના શરીર નું સામાન્‍ય તાપમાન ૩૭°સેલ્સિયસ કે ૯૮.૬° ફેરનહાઇટ હોય છે. જ્યારે શરીર નું તાપમાન આ સામાન્‍ય સ્‍તર થી ઊપર જાય  તો આ સ્થિતિ તાવ (તાવ) કે બુખાર કહે છે. તાવ કોઈ રોગ નથી. એ માત્ર રોગ નું એક લક્ષણ છે. કોઈ પણ પ્રકાર ના સંક્રમણ ની આ શરીર દ્વારા દેવાતી પ્રતિક્રિયા છે. વધતો તાવ રોગ ની ગંભીરતા ના સ્‍તર તરફ સંકેત કરે છે.
કારણ
નિમ્‍નલિખિત રોગ તાવનું કારણ હોઈ શકે છે-
સાધારણ તાવના લક્ષણ
સાધારણ તાવ માં શરીર નું તાપમાન ૩૭.૫ ડિ.સે. કે ૧૦૦ ફેરેનહાઇટ થી અધિક હોય, માથુઁ દુખે, ઠંડી લાગે, સાંધામાં દર્દ, ભૂખ માં કમી, કબજિયાત થવો કે ભૂખ ઓછી થવી કે થકાવટ લાગવી એ પ્રમુખ લક્ષણ છે.
આ સિવાય રોગી ને ઘણું સારું સ્‍વચ્‍છ અને ઉકળેલું પાણી પીવડાવો, શરીર ને પર્યાપ્‍ત કેલેરી દેવ માટે, ગ્‍લૂકોઝ, આરોગ્‍યવર્ધક પેય (હેલ્‍થ ડ્રિંક્‍સ), ફળો નો રસ આદિ લેવાની સલાહ અપાય છે. સરળતાથી પચવાવાળો ખોરાક જેમકે ચોખાની કાંજી, સાબૂદાણા ની કાંજી, જેનું પાણી આદિ દેવું જોઈએ. દૂધ, રોટલી કે ડબલરોટી (બ્રેડ), માંસ, ઈંડા, માખણ, દહીં અને તેલ માં રાંધેલ ખોરાક ન દો.
બાહ્ય સૂત્ર
શ્રેણી:લક્ષણ શ્રેણી:રોગ શ્રેણી:જ્વર
રામસિંહ માલમ
રામસિંહ માલમ અથવા રામસંગ માલમ ભારતના ૧૮મી સદીના કચ્છ પ્રદેશ (હવે કચ્છ જિલ્લો, ગુજરાત ) ના સાગરખેડૂ, સ્થપતિ અને કારીગર હતા. જ્યારે તેમનું વહાણ સફરમાં તૂટી પડ્યું, ત્યારે તેમને એક ડચ જહાજ દ્વારા બચાવી લેવામાં આવ્યા અને તેઓ હોલેન્ડ પહોંચ્યા. તેમણે ત્યાં યુરોપિયન હસ્તકલા કૌશલ્યો શીખ્યા અને પરત ફર્યા પછી કચ્છમાં તે કૌશલ્યો દાખલ કર્યા. કચ્છના શાસક દ્વારા તેમને આશ્રય આપવામાં આવ્યો અને તેમના માટે તેમણે આયના મહેલ સહિતના અન્ય મહેલો અને સ્મારકો બાંધ્યા છે. તેમને દરિયાઈ લોકનાયક તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે અને તેમનો કલાત્મક પ્રભાવ હજી પણ પ્રદેશમાં જોવા મળે છે.
પ્રારંભિક જીવન
રામસિંહ માલમનો જન્મ કદાચ ઓખામંડળ પ્રદેશમાં ૧૮મી સદીની શરૂઆતમાં વાઘેર જાતિમાં થયો હતો અને તેણે નાનપણથી જ દરિયાઈ મુસાફરી શરૂ કરી હતી.
નાની ઉંમરે આફ્રિકાની સફર દરમિયાન વાવાઝોડામાં તેમનું વહાણ ડૂબી ગયું અને હોલેન્ડ (હવે નેધરલેન્ડ) જતા એક ડચ જહાજે તેમને બચાવી લીધા. તે જહાજ પર ચાંચિયાઓએ હુમલો કર્યો હતા પરંતુ તેઓ બચી ગયા હતા. જહાજ સાથે હોલેન્ડ પહોંચ્યા અને લગભગ ૧૮ વર્ષ રહ્યા. ત્યાં તેમણે કાચશૈલી, સ્થાપત્ય, પથ્થરની કોતરણી, ઘડિયાળ બનાવવી, ટાઇલ કામ, દંતવલ્ક કામ, બંદૂક બનાવવી અને ધાતુ ઓગાળવી સહિત અનેક યુરોપિયન હસ્તકલા કૌશલ્યો શીખ્યા.
ભારત પરત ફર્યા બાદ
તેઓ ત્રીસેક વર્ષના હતા ત્યારે ભારત પાછા ફર્યા હતા અને ઘણા રાજકુમારોને મળ્યા હતા, પરંતુ કોઈને તેમની કુશળતામાં રસ નહોતો. તેઓ કચ્છના માંડવી ગયા જ્યાં તેમની કુશળતાની સ્થાનિકોએ પ્રશંસા કરી. ત્યાં તેઓ ભુજમાં કચ્છના જાડેજા શાસક મહારાવ લખપતજીને મળ્યા, જેમણે તેમને સેવામાં લીધા. તેમણે તેમના મહેલમાં દંતવલ્ક કામની એક વર્કશોપની સ્થાપના કરી અને રાજ્યભરના સોના અને ચાંદીના કારીગરોને તેમની પાસેથી શીખવા માટે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું. જ્યારે લખપતજીએ બળવાને કાબૂમાં લેવા તેરા કિલ્લાના સુમરાજી ઠાકોર સામે સૈન્ય મોકલ્યું, ત્યારે તેમણે રામસિંહ માલમ દ્વારા સ્થાપિત તોપખાનાનો ઉપયોગ કર્યો. કચ્છના ઈતિહાસમાં તોપોનો પ્રથમ વખત નોંધાયેલ ઉપયોગ હતો.
સ્થાપત્ય અને વારસો
રામસિંહ માલમને દરિયાઈ લોક નાયક તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે અને તેમના પર લખાયેલા ગીતો આજે પણ ગુજરાતના દરિયાકાંઠાના પ્રદેશોમાં ગવાય છે. કચ્છના સ્થાપત્ય અને શણગાર પર તેમનો પ્રભાવ હજુ પણ જોવા મળે છે. દંતવલ્ક કામ કરવાની તેમની તકનીક હવે 'કચ્છ વર્ક' તરીકે ઓળખાય છે. તેમની કાર્યશાળામાં બનાવેલા નમૂનાઓ હવે વિવિધ સંગ્રહાલયોમાં રાખવામાં આવ્યા છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
સ્વામીનારાયણ મંદિર, ગઢડા
શ્રી સ્વામિનારાયણ મંદિર, ગઢડા જે શ્રી ગોપીનાથજી દેવ મંદિર તરીકે પણ ઓળખાય છે, ગઢડામાં આવેલ એક હિંદુ મંદિર છે. આ મંદિર સ્વામિનારાયણ ભગવાને બંધાવ્યું હતું.
ગોપીનાથજી મંદિર વિશે
thumb|200x200px|મંદિરની મધ્યમાં હરિકૃષ્ણ અને ગોપીનાથની મુર્તીઓ આ મંદિર ભગવાન સ્વામિનારાયણની દેખરેખ હેઠળ બનાવવામાં આવેલાં છ મંદિરોમાંનું એક છે. ગઢડામાં આ મંદિર બાંધવા માટે જમીન દાદા ખાચરના દરબાર દ્વારા દાન કરવામાં આવી હતી. દાદા ખાચર અને તેમનો પરિવાર સ્વામિનારાયણના ભક્તો હતા. મંદિર તેમના નિવાસસ્થાનના આંગણામાં બનાવવામાં આવ્યું હતું. સ્વામિનારાયણની સલાહ અને માર્ગદર્શન હેઠળ મંદિરનું કામનું આયોજન અને અમલ કરવામાં આવ્યો હતો. સ્વામિનારાયણે બાંધકામની દેખરેખ રાખી અને પત્થરો અને ખલ ઉપાડીને, મંદિરના નિર્માણમાં હાથથી સેવામાં પણ મદદ કરી. આ મંદિરમાં બે મજલો અને ત્રણ ગુંબજ છે. તે કોતરણીથી સજ્જ છે. આ મંદિર એક ઊંચા ઓટલાના ભાગ પર મૂકવામાં રાખવામાં આવ્યું છે, તે એક વિશાળ ચોરસ છે અને તેમાં સન્યાસી અને યાત્રાળુઓ માટે મોટી ધર્મશાળાઓ અને રસોડાઓ સાથે પ્રાથના ખંડ છે.
લક્ષ્મી વાડી
લક્ષ્મીવાડી (સ્વામિનારાયણ ભગવાન અંતિમ સંસ્કાર સ્થળ) નગરથી થોડે દૂર આવેલું છે. લક્ષ્મીવાડી ખાતે ભગવાન સ્વામિનારાયણના નશ્વર અવશેષોની અંતિમ વિધિના સ્થળે એક જ ગુંબજવાળું મંદિર બનાવવામાં આવ્યું છે. થોડે આગળ, ત્યાં એક મંડપ છે જ્યાં ભગવાન સ્વામિનારાયણ બેસીને પ્રવચન આપતા હતા, અને થોડે આગળ, ત્યાં નિશ્કુળાનંદ સ્વામીનો એક ઓરડો છે, જ્યાં તેમણે ભગવાન સ્વામિનારાયણની અંતિમ યાત્રા માટે તેમના દ્વારા તૈયાર કરેલી પાલખી મૂકી હતી. લીમડાના ઝાડ સામે આ સ્થાન છે, અને તેની પશ્ચિમી બાજુએ, ત્યાં એક બીજું મંડપ છે જ્યાં ભગવાન સ્વામિનારાયણે 'શરદોત્સવ' ઉજવ્યો હતો.
અન્ય માહિતી
સ્વામિનારાયણ દ્વારા મૂર્તિઓ સ્થાપિત કર્યા ઉપરાંત, મંદિર સ્વામિનારાયણની ઘણી યાદોનું સ્થળ છે. આંતરિક મંદિરમાં પૂજા પરિક્રમા પથ પર, ઘનશ્યામની મૂર્તિ ઉત્તર દિશા તરફ છે. આ પ્રસાદી મંદિરમાં મંદિરના સંગ્રહાલયમાં પ્રદર્શિત સ્વામિનારાયણની પ્રસાદી વસ્તુઓ છે.
મંદિરની દક્ષિણ તરફ, એક લીમડાનું એક મોટું વૃક્ષ અને વસુદેવનો ઓરડો છે જ્યાં સ્વામિનારાયણે અનેક પ્રવચનો આપ્યા જે વચનામૃત શાસ્ત્રમાં નોંધાયેલા છે. દાદા ખાચરનો દરબાર તેના મૂળ સ્વરૂપમાં સચવાયો છે. પાછળની બાજુએ, અક્ષર ઓરડી મંદિર અને ગંગાજળીયો વાવ છે.
સ્વામિનારાયણ અને તેના સંતો ઘેલો નદીમાં સ્નાન કરતા હતા. આ નદી મંદિરની દક્ષિણ તરફ વહે છે. ત્યાં પ્રસાદી નદીનો પટ - નારાયણ ધરો અને સહસ્ત્ર ધારો આવેલ છે જેની સ્વામિનારાયણ વારંવાર મુલાકાત લેતા હતા. નદીના કાંઠે નીલકંઠ અને હનુમાનના નાના મંદિરો છે. અન્ય પવિત્ર સ્થળો, હનુમાન મંદિર માટે નાળિયેરી ધાર [નાના પર્વત], ભક્તિ બાગ અને રાધાવાવ છે જે લગભગ ગઢડાથી ૨ કિ.મી. દુર છે.
મે ૨૦૧૨ માં, મંદિરના શિખરો સોનાથી ઢાળવામાં આવ્યા હતા, જેનાથી તે ગુજરાતમાં સૌ પ્રથમ સોનાનું શિખર ધરાવતું મંદિર બન્યું હતું. આ કાર્યમાં inr 210000000 ખર્ચ આવ્યો હતો.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:બોટાદ જિલ્લો શ્રેણી:સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય શ્રેણી:મંદિરો
શ્રીખંડ
કપડાથી છાણેલી દહીંમાં સાકર ઉમેરીને તેને અત્યંત જોરથી હલાવીને મિશ્ર કરવામાં આવે છે. હેન્ડ બ્લેંડર પણ વાપરી શકાય છે. છેવટે તેમાં એલચી અને કેસર ઉમેરવામાં આવે છે. આ વાનગી ઠંડી ઠંડી પીરસાય છે.ગુજરાતી ભોજનમાં પુરીને સાઈડડીશ તરીકે પુરી સાથે (ખાસ કરીને "ખાજા પુરી" સાથે) કે જમ્યાબાદના મિષ્ટાન (ડેઝર્ટ)તરીકે પણ ખાઈ શકાય છે. આને શાકાહારી ગુજરાતી થાળી ના એક ભાગ તરીકે હોટેલોમાં સામાન્ય રીતે પીરસવામાં આવે છે. લગ્ન સમારંભમાં આ વાનગી લોકપ્રિય છે. આને ઠંદો પાડી પીરસવામાં આવે છે. તીખાં મસાલેદાર શાક જેવી વાનગીઓનો આ પ્રતિ આહાર બની જાય છે. આનું એક પ્રખ્યાત વિવિધ રૂપ આમ્ર ખંડ તરીકે પ્રખ્યાત છે, જેમાં શ્રીખંડ સાથે કેરીનો ગર પણ નાખવામાં આવે છે, અને તેને બ્લેંડરથી ભેળવાય છે. ગુજરાતના અન્ય ભાગમાં મઠો તરીકે ઓળખાતી વાનગી લોકપ્રિય છે. બનાવવાની કૃતિ તો એકજ છે પણ મઠોમાં તાજા ફળોના ટુકડા અવશ્ય નખાય છે.
શ્રીખંડ આ વાનગી એવી સર્વતોમુખી વાનગી છે કે તેમાં તમારી કલ્પના સાથે જોઈએ તેટલી વિવિધતા આણી શકાય છે. હાલમાં મહારાષ્ટ્રમાં શ્રુતિ શ્રીખંડ એ ફ્રુટ ખંડ બહાર પાડ્યું છે, જેમાં સફરજન, ચીકુ, અનાનસના ટુકડાં આવે છે. અમુક ખાનગી ઉત્પાદકો સ્ટ્રોબેરી શ્રીખંડ પણ બનાવે છે.
શ્રીખંડ બનાવવાની રીત
શ્રીખંડ બનાવવા માટેની મુખ્ય જરૂરીયાત છે ચક્કો જે બનાવાવો ખૂબ સરળ છે.
૧.   આખા દહીને ફેટીને સુતરાઉ કપડામાં મજબૂત પોટલી બાંધી આખી રાત પાણી નીચોવા લટકાવી દેવુ.
૨.   પાણી નીકળી જતા દહીનો ચક્કો પોટલીમાંથી કાઢી લેવો.
૩.   ચક્કાનાં વજન જેટલી ખાંડ ચક્કામાં ભેળવીને ખાંડ ઓગળી જાય ત્યા સુધી થોડી થોડી વારે ભેળવતાં રહેવુ અને પાછુ ઠંડુ કરવા મૂકી દેવુ.
૪.   ખાંડ અને ચક્કો સમરસ થઈજાય પછી મિશ્રણને જાડી ગરણીમાં નાખી શ્રીખંડ માંથી ગઠ્ઠઠા કાઢી લેવા.
૫.   ઇલાઈચીનો ભુકો, બદામ અને પિસ્તાની કાતરીઓ તથા કેસર ભેળવીને પીરસી શકાય છે.
(શ્રીખંડ માં સ્વાદ અને રુચિ અનુસાર તાજા ફળો પણ મેળવી શકાય છે. ખાંસ કરીને નાંરગી, દ્રાક્ષ, અનાનસ, સ્ટ્રૉબેરી, જેવા ફળો અજમાવવા જેવા છે. પાકી કેરી નો ગર પણ નાખી આમ્રખન્ડ બનાવી શકાય છે. શ્રીખંડ હમેશા ઠંડો પીરસવો અને ફળો શ્રીખંડ આરોગતા પહેલા ઉમેરવા.)
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મીઠાઈ શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન શ્રેણી:આહાર
બાલવા
બાલવા ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  જામજોધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. બાલવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે. આ ગામની વસ્તી આશરે ૧૯૦૦ જેટલી છે.
શ્રેણી:જામજોધપુર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
હુસૈનીવાલા રાષ્ટ્રીય શહીદ સ્મારક
હુસૈનીવાલા રાષ્ટ્રીય શહીદ સ્મારક એ ભારતીય સ્વતંત્રતા સેનાનીઓ ભગતસિંહ, સુખદેવ અને રાજગુરુની ની યાદમાં પંજાબના હુસૈનીવાલા ગામે આવેલું એક શહીદ સ્મારક છે. વાઘા-અટારી સરહદ સમારોહની જેમ જ અહીં ભારતીય અને પાકિસ્તાની સશસ્ત્ર દળો દ્વારા સંયુક્ત રીતે દૈનિક ધ્વજ ઉતારવાનો કાર્યક્રમ યોજવામાં આવે છે.
શહીદ સ્મારક
આ સ્મારક સતલજ નદીના કાંઠે આવેલા સ્થાનને ચિહ્નિત કરે છે જ્યાં ૨૩ માર્ચ ૧૯૩૧ના રોજ ભગત સિંહ, સુખદેવ અને રાજગુરુના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા હતા. ભગતસિંહ સાથે કેન્દ્રીય વિધાનસભામાં બોમ્બ ધડાકા કરવામાં સામેલ બટુકેશ્વર દત્તને પણ તેમની અંતિમ ઈચ્છા અનુસાર આ જ સ્થળે અંતિમદાહ આપવામાં આવ્યો હતો. તેમનું અવસાન ૧૯૬૫માં થયું હતું. ભગતસિંહની માતા વિદ્યાવતીના પણ તેમની અંતિમ ઇચ્છા અનુસાર અહીં જ અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા હતા.
આ સ્મારક ૧૯૬૮માં બનાવવામાં આવ્યું હતું અને તે ભારત અને પાકિસ્તાનની સરહદથી ૧ કિલોમીટર દૂર ભારતીય બાજુએ આવેલું છે. ભારતના ભાગલા પછી, આ અંતિમવિધિ સ્થળ પાકિસ્તાનનો ભાગ બની ગયું હતું પરંતુ ૧૭ જાન્યુઆરી, ૧૯૬૧ના રોજ તેને સુલેમાંકી હેડવર્કસ (ફઝિલ્કા) નજીકના ૧૨ ગામોના બદલામાં તે ભારતને પરત કરવામાં આવ્યું હતું. સરકારની આ કાર્યવાહી સીપીઆઈના વિદ્યાર્થી સંગઠન એઆઈએસએફના દબાણને કારણે થઈ હતી. એઆઈએસએફ અને એઆઇવાયએફના કાર્યકરોએ હુસૈનીવાલાને પરત લેવા સામૂહિક મેળાવડાઓ અને વિરોધ પ્રદર્શન કર્યા હતા.
વાર્ષિક મેળો
દર વર્ષે, ૨૩ માર્ચે, સ્મારક ખાતે શહીદી મેળો ઉજવવામાં આવે છે. સમગ્ર પંજાબ રાજ્યમાં પણ આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે. none|thumb| [[ભગત સિંહ|ભગતસિંહ, રાજગુરુ અને સુખદેવની પ્રતિમાઓ]]
ધ્વજવંદન સમારોહ
અહીં હુસૈનીવાલા – ગાંડાસિંઘ વાલા સરહદ પર સાંજના સમયે દૈનિક સમારોહ યોજવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સ્મારક સંસ્થા
જર્મન ભાષા
જર્મન ભાષા એ યુરોપ ખંડમાં આવેલા જર્મની દેશની અધિકૃત ભાષા અને રાષ્ટ્રભાષા છે. તે મોટેભાગે મધ્ય યુરોપમાં બોલાય છે. તે જર્મની, ઓસ્ટ્રિયા, સ્વિત્ઝર્લેન્ડ, લિચટેન્સ્ટાઇન અને ઇટાલિયન પ્રાંતના દક્ષિણ ટાયરોલમાં સૌથી વ્યાપકપણે બોલાતી અને સત્તાવાર અથવા સહ-સત્તાવાર ભાષા છે. તે લક્ઝમબર્ગ અને બેલ્જિયમની સહ-સત્તાવાર ભાષા પણ છે, તેમજ નામિબિયામાં રાષ્ટ્રીય ભાષા પણ છે. જર્મન પશ્ચિમ જર્મનભાષાની શાખાની અંદરની અન્ય ભાષાઓ જેવી જ છે, જેમાં આફ્રિકન્સ, ડચ, અંગ્રેજી, ફ્રિસિયન ભાષાઓ, લો જર્મન, લક્ઝમબર્ગિશ, સ્કોટ્સ અને યિદ્દિશનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં ઉત્તર જર્મનિક જૂથની કેટલીક ભાષાઓ, જેમ કે ડેનિશ, નોર્વેઅને સ્વીડિશ સાથે શબ્દભંડોળમાં ગાઢ સમાનતાઓ પણ છે. જર્મન અંગ્રેજી પછી બીજી સૌથી વ્યાપક પણે બોલાતી જર્મનભાષા છે.
જર્મન ભાષા વિશ્વની મુખ્ય ભાષાઓમાંની એક છે. તે યુરોપિયન યુનિયનની અંદર સૌથી વધુ બોલાતી મૂળ ભાષા છે. જર્મનને વિદેશી ભાષા તરીકે પણ વ્યાપક પણે શીખવવામાં આવે છે, ખાસ કરીને યુરોપમાં અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં, જ્યાં તે અંગ્રેજી અને ફ્રેન્ચ ભાષા પછીની ત્રીજી સૌથી વધુ શીખવવામાં આવેલી વિદેશી ભાષા છે. આ ભાષા ફિલસૂફી, ધર્મશાસ્ત્ર, વિજ્ઞાન અને તકનીકીના ક્ષેત્રોમાં પ્રભાવશાળી રહી છે. તે બીજી સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતી વૈજ્ઞાનિક ભાષા છે અને વેબસાઇટ્સ પર સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતી ભાષાઓમાંની એક છે. જર્મન ભાષી દેશો નવા પુસ્તકોના વાર્ષિક પ્રકાશનની દ્રષ્ટિએ પાંચમા ક્રમે છે, જેમાં વિશ્વના તમામ પુસ્તકો (ઇ-પુસ્તકો સહિત)નો દસમો ભાગ જર્મન ભાષામાં પ્રકાશિત થયો છે.
જર્મન ભાષાએ ૬ દેશ ની મુખ્ય ભાષા કે સત્તાવાર ભાષા છે. અને ૧૩ દેશમા ઓછા પ્રમાણમા બોલાય છે.
શ્રેણી:યુરોપ શ્રેણી:ભાષાઓ
લાખોંદ (તા. ભુજ)
લાખોંદ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
પીરોટન બેટ (તા. જામનગર)
પીરોટન બેટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાં આવેલો એક પરવાળા ટાપુ છે.
વિગત
પીરોટન બેટ બેડી બંદરના કિનારેથી દરીયામાં આશરે ૧૨ નોટિકલ માઈલ દૂર આવેલો છે. લગભગ ૩ ચોરસ કિમી વિસ્તારમાં ફેલાયેલા આ પરવાળાના ટાપુની આસપાસ અદ્ભુત દરીયાઈ સૃષ્ટિ ઉપરાંત તમ્મર (અંગ્રેજી: મેન્ગ્રોવ)નાં જંગલ છે. ટાપુ પર એક દીવાદાંડી આવેલી છે.
દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનના દરિયાઈ વિસ્તારમાં આવેલા ૪૨ ટાપુઓમાંથી પ્રવાસીઓમાં પીરોટન સૌથી પ્રખ્યાત અને મુલાકાત માટે પરવાનગી મળતી હોય એેવા બે પૈકીનો એક ટાપુ છે. રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનની દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિને નુકસાન ન પહોંચે તે હેતુથી મુલાકાતીઓની સંખ્યાને કાબુમાં રાખવામાં આવે છે. પરવાનગી માટે ગુજરાત સરકારના વન ખાતા, કસ્ટમ ખાતા અને બંદર ખાતાની અગાઉથી પરવાનગી લેવી ફરજીયાત છે.
ઇતિહાસ
૧૮૬૭માં વહાણોનાં માર્ગદર્શન માટે અહીં એક ધ્વજ-કાઠી મુકવામાં આવી હતી. ૧૮૯૮માં ધ્વજ-કાઠીને બદલે ૨૧ મીટરની ઊંચાઈવાળી દિવાદાંડીનું બાંધકામ કરવામાં આવ્યુ. તે દીવાદાંડીને બદલે ફરી ૧૯૫૫થી ૧૯૫૭ના સમયગાળા દરમ્યાન વધુ ૩ મીટર ઉંચી દીવાદાંડી (૨૪ મીટર ઊંચાઈ) મુકવામાં આવી. ૧૯૮૨માં આ દીવાદાંડીની ચોતરફ આવેલા ૩ ચોરસ કિમીમાં પથરાયેલા પરવાળા ધરાવતી ખંડીય છાજલી ધરાવતા વિસ્તારને દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન જાહેર કરવામાં આવ્યું. ૧૯૯૬માં દીવાદાંડીને સૂર્યશક્તિ પર ચાલતી કરવામાં આવી અને ડીઝલ વિદ્યુત ઉત્પાદકોને ફક્ત પીઠબળ માટે રાખી મુકવામાં આવ્યા.
વસ્તી
દિવાદાંડીના અને વનવિભાગના કર્મચારીઓ સિવાય આ ટાપુ પર કોઇ સ્થાયી માનવ વસ્તી નથી. મોટાભાગના મુલાકાતીઓ શિયાળા દરમ્યાન તેમાંય ખાસ કરીને રજાઓ કે શનિ-રવિ દરમ્યાન ૨૦૦-૩૦૦ની સંખ્યામાં આવે છે.
== પીરોટન બેટ પરની દીવાદાંડી ==
મુલાકાતે જવા માટે
દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન હેઢળ સંરક્ષિત હોવાને કારણે તથા ભારતની મુખ્ય ભૂમિથી દૂર સમુદ્રમાં હોવાને લીધે પીરોટનની મુલાકાતે જવા મટે ઘણા પ્રકારની પરવાનગી મેળવવાની આવશ્યકતા રહેલી છે. ભારતીય નાગરીકો માટે વન વિભાગ, કસ્ટમ્સ વિભાગ અને બંદર ખાતાની પરવાનગી જરૂરી છે. પરદેશીઓ માટે વધારામાં પોલીસ ખાતાની પરવાનગી પણ જરૂરી બને છે.
ટાપુની મુલાકાતે લઈ જતી કોઈ કાયમી ફેરી સેવાના અભાવે જરૂરીયાત મુજબ મશીનવાળી કે શઢવાળી હોડી બંદરેથી ભાડે મેળવી શકાય છે. મશીનવાળી હોડી દોઢ ક્લાક જેટલા સમયમાં ત્યાં પહોચાડે છે. શઢવાળી હોડી વધુ સમય લે છે. ટાપુનો દરીયાકાંઠો અત્યંત છીછરો હોવાના કારણે ફક્ત મોટી ભરતી હોય એવા સમયે જ ટાપુ પર હોડી પહોચી શકે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:દીવાદાંડી શ્રેણી:ટાપુ
ભોજપત્ર
right|thumb|300x300px| [[કાશ્મીર પ્રાપ્ત ભોજપત્ર હસ્તપ્રત ]] યુરોપ, એશિયા અને ઉત્તર અમેરિકામાં ઉગતા ઘણા પ્રકારના ભોજ ઝાડની છાલને ભોજપત્ર  (Birch bark या birchbark) કહેવામાં આવે છે. પ્રાચીન સમયમાં તેનો ઉપયોગ ગ્રંથ લખવા માટે થતો હતો. તેના અન્ય ઘણા ઉપયોગો પણ છે.
રાજધાની એક્ષપ્રેસ
રાજધાની એક્ષપ્રેસ ભારતીય રેલની એક પેસેન્જર સેવા છે, કે જે ભારત દેશની રાજધાની દિલ્હીને દેશના વિભિન્ન રાજ્યોનાં પાટનગરો સાથે રેલ્વે માર્ગ દ્વારા જોડે છે.
ઇતિહાસ
સૌથી પહેલાં રાજધાની એક્ષપ્રેસની શરુઆત ૧૯૬૯ના વર્ષમાં અત્યંત ઝડપથી દોડતી રેલ ગાડી સેવાના રુપે કરવામાં આવી હતી. આ રેલગાડીની ઝડપ સામાન્ય રેલગાડી (૭૦ કિ.મી. પ્રતિ કલાક)ની સરખામણીમાં બમણી (૧૪૦ કિ.મી. પ્રતિ કલાક) રાખવામાં આવી હતી.
રાજધાની
આ રેલગાડીઓને ભારતીય રેલ સેવામાં ઉચ્ચ કક્ષાનું પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે. આ રેલગાડીઓ સંપૂર્ણપણે વાતાનુકુલિત હોય છે. આ રેલગાડીઓમાં મુસાફરી કરનારા પ્રવાસીઓ માટે સૂવાની જગ્યાની સાથે જમવાનું પણ આપવામાં આવે છે જેનો ખર્ચ ટિકિટભાડામાં જ શામેલ હોય છે. સામાન્ય રીતે આ બધી રેલગાડીઓમાં ત્રણ શ્રેણીઓ હોય છે - પ્રથમ શ્રેણી વાતા. જેમાં બે થી ચાર સૂવાની જગ્યાઓ એક કુપેમાં હોય છે અને કુપેને અંદરથી બંધ કરી શકાય છે. - દ્વિતીય શ્રેણી વાતા. જેમાં બંને બાજુ બે બે સૂવાની જગ્યાઓ(બર્થ) હોય છે અને દરેક પથારી માટે અંગતતા જળવાય એટલા માટે પડદાઓ લગાવવામાં આવે છે. - તૃતીય શ્રેણી વાતા. જેમાં બંને બાજુ ત્રણ ત્રણ સૂવાની જગ્યાઓ હોય છે અને એમાં પડદાઓ નથી હોતા.
નિમા (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
ઘેલડી (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
બોટાદ તાલુકો
બોટાદ તાલુકાના ગામો
બોટાદ તાલુકામાં ૫૩ (ત્રેપન) ગ્રામ પંચાયતોનો સમાવેશ થાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:બોટાદ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
ટાંડી (તા. ઝાલોદ)
શ્રેણી:ઝાલોદ તાલુકો
પૂર્વ
thumb|હોકાયંત્ર પૂર્વ ચાર દિશાઓ ઉત્તર, દક્ષિણ, પૂર્વ, પશ્ચિમ પૈકીની એક દિશા છે.
પૂર્વ દિશાને હોકાયંત્ર વડે શોધી શકાય છે. હોકાયંત્રની સોય હમેશા ઉત્તર દિશા બતાવે છે. એનું કારણ પૃથ્વિનો ચુંબકીય ધ્રુવ છે. જે હોકાયંત્રની સોયને આકર્ષીને ઉત્તર દિશામાં ગોઠવે છે. એની વિરુધ દિશામાં દક્ષિણ દિશા આવે છે. તે પશ્ચિમ દિશાની વિપરીત બાજુ તરફ અને ઉત્તર અને દક્ષિણ દિશાની લંબવત બાજુ તરફ હોય છે.
પૂર્વ દિશા શોધવા માટે ધ્રુવના તારાની મદદ લઇ શકાય છે. તે હમેશા ઉત્તર દિશામાં જ રહેતો હોય છે, જે પરથી પૂર્વ દિશા મળે છે.
બનાસ નદી
બનાસ નદી ભારત દેશના ઉત્તર પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા રાજસ્‍થાન રાજ્યમાં આવેલી અરવલ્લી પર્વતમાળાની ગિરિકંદરાઓમાંથી નીકળે છે અને ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં પ્રવેશ કરે છે અને અંતે કચ્‍છના નાના રણમાં મળી જાય છે. આ નદી દરીયાને બદલે રણમાં સમાઇ જતી હોવાના કારણે કુંવારી નદી તરીકે ઓળખાય છે. બનાસ નદીની કુલ લંબાઇ ૨૬૬ કિ.મી. છે જેમાંથી ૫૦ કિમી રાજસ્થાનમાં અને બાકીની લંબાઇ ગુજરાતમાં છે. તેનો સ્ત્રાવ વિસ્તાર ૮,૬૭૪ ચોરસ કિ.મી. જેટલો છે. બનાસ નદીના પટમાં મુખ્યત્વે બટાકાની ખેતી કરવામાં આવે છે.
ઉપનદીઓ
સીપુ નદી બનાસ નદીના જમણા કાંઠાની મુખ્ય ઉપનદી છે તથા ખારી નદી, ડાબા કાંઠાની મુખ્ય ઉપનદી છે. બનાસ નદીના ડાબા કાંઠા પર અન્ય પાંચ ઉપનદીઓ સુકલી નદી, બાલારામ નદી, સુકેત નદી, સેવરણ નદી અને બાત્રિયા નદી મળે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ શ્રેણી:રાજસ્થાનની નદીઓ શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો
હિડિંબા
thumbnail|હિડિંબા અને ભીમ હિડિંબ મહાભારતમાં જણાવ્યા અનુસાર તે સમયમાં એક રાક્ષસ હતો, જેણે પોતાની બહેન હિડિંબા સાથે વનમાં રહેતો હતો. હિડિંબા કાલી માતાની ભક્ત હતી, અને તે પ્રતિદિન ચઢાવાના રૂપમાં એક મનુષ્યની બલિ માતાને આપતી હતી. એક દિવસ હિડિંબ બહેન માટે માનવ બલિ હેતુ વનવાસરત પાંડવ ભાઈઓમાંથી એક ભીમને પકડી લાવ્યો. હિડિંબા ભીમને જોઇ તેના પર મોહિત થઇ ગઈ, અને ભીમને કહેવા લાગી કે તેણી પોતાના ભાઈ હિડિંબથી ભીમને બચાવીને કોઇ દૂર સ્થાન પર મોકલી દેશે. જ્યારે ઘણો સમય થવા છતાં પણ હિડિંબા માનવ બલિ માટે ભીમને લઇને નહીં આવી, ત્યારે હિડિંબ પોતાની બહેન પાસે પહોંચ્યો અને ભીમ સાથે વિહાર કરતી હિડિંબાને મારવા માટે દોડ્યો. ત્યાં ભીમે તેને લલકાર્યો અને એનો વધ કર્યો. આ પછી ભીમ અને હિડિંબાએ ગાંધર્વ વિવાહ કર્યા. ત્યારબાદ હિડિંબાએ ઘટોત્કચ નામક પુત્રને જન્મ આપ્યો.
મહાભારતના યુદ્ધમાં ઘટોત્કચ પાંડવોની સેના ત‍રફથી વીરતાપૂર્વક ભાગ લઇ લડ્યો હતો.
શ્રેણી:મહાભારત શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
શાપર (તા. જામનગર)
શાપર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે.
કાદુ મકરાણી
કાદીર બક્ષ રીન્દ બલોચ અથવા કાદુ મકરાણી ૧૯મી સદીનો જાણીતો બહારવટિયો હતો. તેનો જન્મ બલોચિસ્તાનના મકરાણમાં થયો હતો. તેની કારકિર્દીમાં ગુજરાતના કાઠિયાવાડમાં તેણે બહારવટીયાનો માર્ગ અપનાવ્યો હતો. ઈ.સ. ૧૮૮૭માં તેના મૃત્યુ પછી તેને સિંધના કરાચીમાં દફનાવવામાં આવ્યો હતો. તેની કબર મેવાહ શાહ કબ્રસ્તાન (લ્યારી)માં આવેલી છે.
સોલર પાવર પ્લાન્ટ
thumb|સોલર પાવર પ્લાન્ટ સોલર પાવર પ્લાન્ટ અથવા સૌર ઊર્જામથક સૂર્યપ્રકાશમાંથી વીજઊર્જા બનાવે છે.
શાપર (તા. જામનગર)
ભૂગોળ
શાપર ગામ જામનગર જિલ્લાનાં મુખ્ય મથક જામનગરથી આશરેે ૨૩ કિમીનાં અંંતરે સસોઈ નદીનાં કાંઠે વસેલું છે. તેની પાસેેેથી રાજકોટ-જામનગર-વાડીનાર રાજ્ય ધોરીમાર્ગ ક્રમાંક ૨૫ પસાર થાય છે. પ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ દ્વારકા શાપર ગામથી ૧૧૩ કિમીના અંતરે આવેલું છે. રિલાયન્સ રિફાઈનરી ગામથી ૮ કિલોમીટરનાં અંતરે આવેલી છે.
સોલર પાવર પ્લાન્ટ
શરુઆત
પહેલા સોલર પાવરનો ઉપયોગ માત્ર નાની અને મધ્યમ કદની વસ્તુ જેમકે કેલ્ક્યુલેટરમાં જ થતો હતો. અત્યારે તેનાથી ૮૫૦ મેગાવોટ પેદા કરી શકાય છે. ચીનના એક શહેરમાં લગભગ ૮૫૦ મેગાવોટ પેદા કરતો વિશ્વનુ સૌથી મોટો સોલર પાવર પ્લાન્ટ આવેલો છે.
શાપર (તા. જામનગર)
સગવડો
ગામમાં કુમાર શાળા, કન્યા શાળા, પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. શાપરમાં પ્રાથમિક શાળાની સ્થાપના ઇ.સ. ૧૮૯૨માં થઇ હતી. ગામમાં હેલ્થ સબ સેન્ટર પણ આવેલું છે.
કાદુ મકરાણી
ઇતિહાસ
ઈ.સ. ૧૮૮૭માં અંગ્રેજોના વધતા દબાણને હળવું કરવા ગેરિલા યુદ્ધનીતિ પ્રમાણે તેના સાથીઓએ તેને પોતાને વતન મકરાણ જઈ આવવાની સલાહ આપી. તે પ્રમાણે કાદુની ટોળી કાઠીયાવાડથી અમદાવાદ, ત્યાંથી કરાંચી અને પછી ટ્રેન દ્વારા સિંધ પહોંચ્યા. સિંધના લ્યારી નગરમાં તેણે ઉંટસવારને તેના વતન મકરાણ જવા માટે ભાડે કર્યો. કાદુ મકરાણીની ઓળખ છતી થતાં, ઊંટ વાહકને તેને દગો દઈ ઈનામની રકમ લેવાની લાલચ થઈ. ઊંટ વાહકે તેને બગદાદી પોલીસ થાણા પાછળ મળવાની સલાહ આપી. તેમ છતાં પણ પોલીસ અને ઊંટવાહક કાદુને પકડી શક્યા નહીં. કાદુ મકરાણીએ તે બંનેને કટાર વડે મારી નાખ્યા અને ત્યાંથી નાસી છૂટ્યો. જ્યારે તે બગદાદીની સાંકડી ગલીઓમાંથી ભાગતો હતો ત્યારે એક મજૂરે ઓળખ્યા વગર તેને રોકવા તેના માથે ભારે પથ્થર ફેંક્યો. તેમ થતાં કાદુ બેશુદ્ધ બન્યો અને તેને પકડી લેવામાં આવ્યો. તેના પર મુકદમો ચલાવી તેને ફાંસીની સજા ફરમાવવામાં આવી. તેને ૧૮૮૭માં કરાંચીના કેન્દ્રીય કારાગૃહ (જેલ)માં ફાંસી દેવામાં આવી. તેના મૃતદેહને વાજા દુરા ખાને મેળવ્યો અને તેને દફન વખતે લ્યારી નગરના મુલ્લા ગુલામે તેમને નવડાવ્યા. તેને મેવાહ શાહ કબ્રસ્તાન (લ્યારી)માં દફનાવવામાં આવ્યો.
સોલર પાવર પ્લાન્ટ
ઉપયોગ
૨૦૫૦માં ૧૬ ટકા સોલર ફોટોવોલ્ટિક અસર અને ૧૫ ટકા કોન્સનટ્રેટેડ સોલર પાવરનો ઉપયોગ થશે. જે કુલ ઉર્જામાં સૌથી મોટું યોગદાન હશે. (બીજા સ્ત્રોતની સરખામણીમાં) ૨૦૧૬માં તેની ટકાવારી ૧ ટકા હતી, જેમાં દર વર્ષે ૩૩ ટકા વધારો થાય છે.
કાદુ મકરાણી
ઇતિહાસ
પાઓલો સન્તોની-રુગીયુ અને ફીલીપ જે. સ્ક્યાય તેમના પુસ્તક "એ હિસ્ટોરી ઓફ પ્લાસ્ટીક સર્જરી" નામના પુસ્તકમાં જણાવે છે કે:
શાપર (તા. જામનગર)
સગવડો
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સોલર પાવર પ્લાન્ટ
ટેક્નોલોજી
સોલર પાવર પ્લાન્ટમા બે ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ થાય છે. thumb|ફોટોવોલ્ટેઇક ઇફેક્ટ
કાદુ મકરાણી
ઇતિહાસ
આજે પણ ઘણાં લોકો કાદુ મકરાણી કબર પર આવે છે અને અંગ્રેજ તાનાશાહીની વિરોધમાં ઉઠાવેલા બંડની સરાહના કરે છે.
સોલર પાવર પ્લાન્ટ
ફોટોવોલ્ટેઇક ઇફેક્ટ
ફોટોવોલ્ટેઇક ઇફેક્ટમા સૂર્યપ્રકાશ સીધો સોલર પેનલ પર પડે છે અને ફોટોઇલેક્ટ્રિક ઇફ્ફેક્ટ ના લીધે તે ઇલેક્ટ્રિક એનર્જીમાં રૂપાન્તર થાય છે.
કાદુ મકરાણી
ઇતિહાસ
સિંધના ઇતિહાસકાર ગુલ હસન કમાલ્ટી તેમના પુસ્તક સિંધજી માર્વીમાં કાદીર બક્ષ મકરાણીના જીવનના તથ્યો લખ્યા છે. તેમણે લખ્યું છે કે, કાદુ મકરાણીએ બ્રિટિશ રાજ અને ગુજરાતના ઉચ્ચ વર્ગ વિરુદ્ધ ગરીબ નબળાઓના પક્ષમાં બંડ કર્યો હતો.
સોલર પાવર પ્લાન્ટ
કોન્સનટ્રેટેડ સોલર પાવર
આમા મોટા વિસ્તારમા આવતી સુર્ય ઉર્જાને નાના વિસ્તારમા કેન્દ્રિત કરવામા આવે છે અને તેનાથી પાણીમાંથી વરાળમાં રૂપાન્તર કરવામા આવે છે. વરાળનો ઉપયોગ ઉર્જા ઉત્પન્ન કરવામા થાય છે.
કાદુ મકરાણી
ઇતિહાસ
મકરાણીઓના વારસદારો હજી પણ જુનાગઢ, વેરાવળ, જામનગર (ગુજરાત) અને લ્યારી (કરાંચી)માં વસે છે. કાદુ મકરાણીની ટોળી સિવાયના અન્ય ઘણા મકરાણી બલોચો ગુજરાતના કાઠિયાવાડમાં સ્થાયી થયા છે.
દ્રશ્ય શ્રાવ્ય માધ્યમમાં
ઈ.સ. ૧૯૬૦માં સાધના ચિત્ર ફિલ્મ કંપની (ભારત) એ કાદુ મકરાણીના જીવન પર આધારીત તેજ નામની એક ફિલ્મ બનાવી હતી. તેનું દિગ્દર્શન મનહર રંગીલદાસ રસકપુરે કર્યું હતું. તેના માનમાં ગુજરાતીમાં ઘણાં દુહા કવિતા આદિ લખાયા છે. ઈ.સ. ૧૯૬૬માં પાકિસ્તાની ફીલ્મ નિર્માતા હબીબ -ઉર-રહેમાને "જાગ ઉઠા ઈન્સાન" નામની ઉર્દૂ ફિલ્મ કાદીર બક્ષના જીવન પર બનાવી હતી. આ ફીલ્મ શેખ હસને દિગ્દર્શિત કરી હતી અને તેમાં મુખ્ય ભૂમિકા મહમદ અલીએ ભજવી હતી.
બાહ્ય કડી
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
ગુજરવાડા (તા. સમી)
ગુજરવાડા (તા. સમી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામ સમી તાલુકા થી 5 કીમિ ના અંતરે આવેલું છે. ગુજરવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો., એરંડા, તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામ માં રામજી મંદિર આવેલ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામમાં મહિષાસુરમર્દિનીનું પ્રાચીન મંદિર આવેલું છે. તેમજ શ્રી ગેબીગીરનારી બાપુ (શ્રી ગેબીબાપુ) ની જીવંત સમાધિ આવેલી છે ,ગામ ની પાદર માં રામદેવપીર નું ભવ્ય મંદિર આવેલું છે, તેમજ ગુર્જરેશ્વર મહાદેવ નું મંદિર આવેલ છે. પાણી ના મોટા બે તળાવ આવેલ છે.
શ્રેણી:સમી તાલુકો
લેર (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
તેતરીયા (તા. ઝાલોદ)
તેતરીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. તેતરીયા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:ઝાલોદ તાલુકો
સામૈયા (તા. વિજયનગર)
સામૈયા (તા. વિજયનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સામૈયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વિજયનગર તાલુકો
સચાના મેઘરાવા કડો (તા. જામનગર)
સચાના મેઘરાવા કડો (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સચાના મેઘરાવા કડો ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ફોતડી (તા. ભાણવડ)
ફોતડી (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ફોતડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભાણવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સુરત એજન્સી
thumb|350x350px|૧૮૮૦-૧૯૩૩માં બ્રિટીશ ભારત ના તમામ રજવાડાઓના ચિન્હો સાથે સુરત એજન્સી thumb| વાંસદા અને ધરમપુર, ૧૮૯૬ સુરત એજન્સી બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીમાં બ્રિટીશ ભારતની એજન્સીઓમાંની એક હતી.
ઇતિહાસ
આ એજન્સીનો ખંડદેશ એજન્સી તરીકે ૧૯મી સદીમાં સ્થાપના કરવામાં આવી હતી, જે આ પછી ખંડદેશ પ્રદેશ, ૧૮૮૦માં સુરત એજન્સી બની. ૧૯૦૦ ની આસપાસ ડાંગનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો અને ૧૯૩૩માં તેને નાબૂદ કરવામાં આવ્યો હતો અને બરોડા અને ગુજરાત સ્ટેટ્સ એજન્સીનો ભાગ બન્યો હતો.
છેવટે ૧૯૪૪ માં, બ્રિટીશ રાજના અંત તરફ, બરોડા અને ગુજરાત સ્ટેટ્સ એજન્સીને પશ્ચિમ ભારત સ્ટેટ્સ એજન્સી સાથે જોડવામાં આવી જેથી મોટી બરોડા, પશ્ચિમ ભારત અને ગુજરાત સ્ટેટ્સ એજન્સીની રચના થઈ.
સુરત એજન્સીનું મુખ્ય મથક સુરત ખાતે હતું, જ્યાં બોમ્બેમાં રાજકીય વિભાગની કચેરીમાં અહેવાલ મોકલનારા રાજકીય આડતિયો રહેતો હતો.
રજવાડાં
એજન્સીમાં ત્રણ ૯- બંદૂકની સલામી રજવાડાઓ અને ડાંગ શામેલ હતાં.
ડાંગ
ડાંગ નાના રજવાડાનું જૂથ હતું જે હવે ગુજરાત રાજ્યનો ડાંગ જિલ્લો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ
ક્રિકેટનું બૅટ
ક્રિકેટ બૅટ એ વિશિષ્ટ ગુણ ધરાવતું સાધન છે જેનો ઉપયોગ ક્રિકેટની રમતમાં બૅટ્સમેન દડાને ફટકારવા માટે કરે છે. તે સામાન્ય રીતે વિલો ઝાડના લાકડામાંથી બને છે. તેના ઉપયોગનો પ્રથમ નિર્દેશ 1624માં કરવામાં આવ્યો હતો.
ક્રિકેટ બૅટની બ્લેડ એ લાકડાનો બ્લોક હોય છે જે ફટકારવાની બાજુએથી સપાટ હોય છે જ્યારે પાછળની તરફથી વચ્ચે ઉપસેલો ભાગ હોય છે જે લાકડાને એકત્રિત કરે છે જ્યાંથી સામાન્ય રીતે બોલ ફટકારવામાં આવે છે. આ બ્લેડ એક લાંબા નળાકાર વાંસના હેન્ડલ સાથે જોડાયેલી હોય છે, જે ટેનિસ રેકેટ સાથે સામ્યતા ધરાવે છે, જે સ્પ્લાઇસ નો અર્થ સૂચવે છે. હેન્ડલની સૌથી નજીક આવેલી બ્લેડની ધારને બૅટના શોલ્ડર્સ (ખભા) તરીકે અને બ્લેડના તળિયાની ધારને બૅટના ટો  (અંગુઠા) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પરંપરાગત રીતે આ બૅટ વિલોના લાકડામાંથી બનતું હોવાથી, ખાસ કરીને સફેદ વિલોના પ્રકારમાંથી બનતા બૅટને ક્રિકેટ બૅટ વિલો (Salix alba var. caerulea ) કહેવાય છે, જેની પર કાચા અળવીના તેલ (ગરમ કર્યા વગરના) ની સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે. આ તેલનું કાર્ય રક્ષણ કરવાનું છે. આ બૅટ બનાવવા માટે વપરાતું લાકડું વજનમાં અત્યંત હળવું હોવા ઉપરાંત અત્યંત સખત અને સહેલાઇથી આંચકાઓનો સામનો કરી શકે એવું હોય છે જેના કારણે એના પર અત્યંત વેગથી ફેંકાયેલો દડો અથડાય તો એમાં ખાડા નથી પડતાં કે એ ફાટી નથી જતું. જ્યાં હેન્ડલ અને બૅટની ધાર મળે છે ત્યાં લાકડાની સ્પ્રિંગની ડિઝાઈનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. વિલો બૅટમાં ખાસ પ્રકારનું જોડાણ કરીને હેન્ડલ બૅસાડવાની અત્યારની શૈલી 1880ના દાયકામાં બ્રુનેલના વિદ્યાર્થી અને સિવર્ન રેલ્વે ટનલના મુખ્ય ઇજનેર એવા ચાર્લ્સ રિચર્ડસને શોધી હતી.
ક્રિકેટ કાયદાઓના છઠ્ઠા કાયદા પ્રમાણે, બૅટના માપની મર્યાદા મુજબ એની લંબાઈ 38 ઇંચ (965 મિલીમીટર) કરતાં વધવી ન જોઈએ અને બ્લેડ 4.25 ઇંચ (108 મિલીમીટર) કરતાં વધારે પહોળી ન હોવી જોઈએ. જોકે આ મુદ્દે કોઈ સત્તાવાર નિયમ ન હોવા છતાં સામાન્ય રીતે બૅટનું વજન 2 એલબી 8 ઔંસથી 3 એલબી (1.1થી 1.4 કિલોગ્રામ) જેટલું હોય છે. આ ક્રિકેટ બૅટનું હેન્ડલ સામાન્ય રીતે રબર અથવા તો કપડાંના આવરણથી આવરેલું હોય છે જેથી હેન્ડલ પરની પકડ મજબૂત બને તથા બૅટના આગળના ભાગમાં ક્યારેક રક્ષણાત્મક આવરણ પણ ચઢાવેલું હોઈ શકે છે. ક્રિકેટના નિયમોના એપેન્ડીક્સ ઇ (E)માં વધારે ચોકસાઈથી નિયમોની વિગતો આપેલી છે. અત્યારના આધુનિક બૅટ્સ મોટાભાગે મશીનથી બનાવવામાં આવે છે, પણ હજી કેટલાક નિષ્ણાતો (ઇંગ્લેન્ડમાં 6 અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં 2) છે જે હજી હાથથી જ બૅટ બનાવે છે જેનો ઉપયોગ મોટાભાગે વ્યાવસાયિક ખેલાડીઓ જ કરે છે. ક્રિકેટ બૅટ હાથેથી બનાવવાના આ કૌશલને પોડશેવિંગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
અત્યારે બૅટનો જે આકાર છે એવો આકાર પહેલાંથી જ નથી. 18મી સદી પહેલાં બૅટનો આકાર આધુનિક હોકી સ્ટીકને મળતો આવે એવો હતો. આ સારી રીતે રમતના પ્રતિષ્ઠિત મૂળનો વારસો હોઈ શકે છે. જોકે સમયની સાથેસાથે ક્રિકેટનું શરૂઆતનું સ્વરૂપ ભૂંસાઈ ગયું હતું, પણ શક્ય છે કે પહેલીવાર આ રમત રમતી વખતે ભરવાડોની હૂકવાળી ડાંગનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોય.
19મી સદીમાં ક્રિકેટના નિયમો ઔપચારિક રીતે ઘડવામાં નહોતા આવ્યા ત્યાં સુધી સામાન્ય રીતે આ રમત રમતી વખતે નીચા સ્ટમ્પ્સ અને અંડરઆર્મ બોલિંગ(ખાસ પ્રકારની બોલિંગ શૈલી જે હવે સામાન્ય રીતે નથી વપરાતી અને મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં એને ગેરકાનૂની ગણવામાં આવે છે)નો ઉપયોગ થતો હતો તથા બૅટ્સમેન કોઈ રક્ષણાત્મક પેડ નહોતા પહેરતા. જેમ જેમ રમતનું સ્વરૂપ બદલાતું ગયું તેમ તેમ ખ્યાલ આવતો ગયો કે અલગ પ્રકારનો આકાર ધરાવતું બૅટ વધારે સારું પરિણામ આપે છે. અત્યારે સૌથી જૂના બૅટ તરીકે ઓળખાતું બૅટ મોજૂદ છે અને 1729ના સમયગાળાનું આ બૅટ લંડનના ઓવલ ખાતે સંધાન રૂમમાં પ્રદર્શન માટે મૂકવામાં આવ્યું છે.
જાળવણી
જ્યારે બૅટને ખરીદવા આવે છે ત્યારે મોટાભાગના બૅટ તરત વાપરવા માટે તૈયાર નથી હોતા અને બૅટના મહત્તમ આયુષ્ય માટે તેની પર તેલ લગાવવાની અને તેને પર ફટકા મારવાની જરૂરિયાત હોય છે. તે માટે તેની પર કાચા અળસીના તેલનાં પાતળાં સ્તરો લગાવવામાં આવે છે અને પછી તેની સપાટી પર જૂના ક્રિકેટના દડાથી અથવા એક વિશિષ્ટ લાકડાના હથોડાથી ઠપકારવામાં આવે છે. આમ કરવાથી બૅટની અંદર રહેલા નરમ તાંતણાઓ એકબીજાની વધારે નજીક આવે છે અને જેના કારણે બૅટ તૂટી જવાનું જોખમ ઘટે છે.
ક્રિકેટ બૅટની ભિન્નતા/ટેકનોલૉજી
ઓસ્ટ્રેલિયન ક્રિકેટર ડેનિસ લીલીએ 1979માં થોડા સમય માટે એલ્યુમિનિયમ ધાતુનું બૅટ વાપર્યું હતું. જોકે આ બૅટને કારણે દડાને નુકસાન પહોંચતું હોવાની ઇંગ્લિશ ટીમની ફરિયાદ બાદ અમ્પાયરો સાથે આ મુદ્દાની ચર્ચા કર્યા પછી ઓસ્ટ્રેલિયન કેપ્ટન ગ્રેગ ચેપલે તેને ફરીથી લાકડાનું બૅટ જ વાપરવાની વિનંતી કરી હતી. આના પછી ક્રિકેટના નિયમમાં ઉમેરો કરીને નિર્દેશ કરવામાં આવ્યો કે બૅટની બ્લેડ કે પાનું ફરજિયાતપણે માત્ર લાકડાની જ બનેલી હોવી જોઇએ.
ટેન્ઝીન અને પ્યુમાએ ખાસ પ્રકારના હળવા વજનના કાર્બનના હાથાવાળા બૅટ તૈયાર કર્યાં હતાં, જેથી બ્લેડને વધારે વજનદાર બનાવી શકાય. 2008માં ગ્રે-નિકોલ્સે બૅ બાજુવાળા બૅટનો પ્રયોગ કરી જોયો હતો.
2005માં કોકાબુર્રાએ ખાસ નવા પ્રકારનું બૅટ બનાવ્યું હતું જેમાં બૅટના આધારસ્તંભના વિસ્તારમાં ટેકા માટે ખાસ પ્રકારના કાર્બન ફાઇબર જેવો પૉલિમર આધાર બૅસાડવામાં આવ્યો હતો. બૅટમાં એનો ઉપયોગ બૅટના બ્લેડ કે પાનાના અને આધારસ્તંભના વિસ્તારને વધારે ટેકો આપવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો, જેથી બૅટનું ટકાઉપણું વધે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં આ પ્રકારના બૅટનો સૌપ્રથમ ઉપયોગ ઓસ્ટ્રેલિયન રિકી પોન્ટિંગે કર્યો હતો. જોકે આ ક્રિકેટની ટેકનોલૉજીની શોધ પર આઇસીસી(ICC) એ વિવાદાસ્પદ રીતે પ્રતિબંધ મૂકી દીધો હતો કારણ કે એને એમસીસી(MCC)એ જણાવ્યું હતું કે એના કારણે ફટકારને અયોગ્ય રીતે વધારે ઊર્જા મળે છે જે સ્પર્ધા માટે યોગ્ય નથી કારણ કે દરેક ખેલાડી પાસે આ ટેકનોલૉજી નથી. જોકે આ નિર્ણયને ઓસ્ટ્રેલિયાના માધ્યમો હળવાશથી નહોતા લઈ શક્યા કારણ કે પોઇન્ટિંગે જ્યારથી આ નવા બૅટનો ઉપયોગ શરૂ કર્યો હતો ત્યારથી ઢગલાબંધ રન કર્યા હતા અને ઇગ્લિંશ અહેવાલકારોએ આના માટે તેના બૅટની નવી અને 'અન્યાયી' ટેક્નોલૉજીને જવાબદાર ઠેરવી હતી.
આઇપીએલ(IPL) 2010માં મંગૂસ નામની એક નવી કંપનીએ બૅટનું ઉત્પાદન મિની મંગૂસ નામના ક્રિકેટ બૅટની નવી ડિઝાઇનની જાહેરાત કરી હતી. આ બૅટનો બ્લેડ તરીકે ઓળખાતો વિસ્તાર પ્રમાણમાં ટૂંકો અને જાડો હતો જ્યારે હેન્ડલ પ્રમાણમાં લાંબું હતું જેની સાથે ખાસ પ્રકારનું જોડાણ જોડવામાં આવ્યું હતું જેના કારણે બૅટને દડો ફટકારવા માટે વધારે જગ્યા મળવાથી લાંબા ફટકા સાથે રમી શકાય છે. આ બૅટમાં ખાસ પ્રકારના કેન્દ્રિય ગુરુત્વાકર્ષણના નિયમનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો જે બૅટને દડાને ફટકારવા માટેની ઉત્કૃષ્ટ ઝડપ આપતો હતો અને એની પ્રમાણમાં ટૂંકી અને સામાન્ય કરતાં બમણી જાડી બ્લેડનો મતલબ એ હતો કે જાણે એક બૅટની પાછળ બીજું બૅટ ગોઠવીને દડાને ફટકારવામાં આવતો હોય. આ બૅટનો ઉપયોગ એન્ડ્ર્યુ સાયમંડ્સ, મેથ્યુ હૈડન, સ્ટુઅર્ટ લો અને વાયન સ્મિથે કર્યો હતો. જોકે આ બૅટની કેટલીક ખામીઓ પણ હતી જેમકે એ પ્રમાણમાં ટૂંકું હોવાના કારણે રક્ષણાત્મક રમત રમતી વખતે ખાસ ઉપયોગી સાબિત નહોતું થતું અને એ ટૂંકા દડા સામે પણ પૂરતું રક્ષણ નહોતું આપી શકતું. આનો મતલબ એ થયો કે આ બૅટ આક્રમક રમત માટે ઉપયોગી હતું, પણ રક્ષણાત્મક રમતના ભોગે. આ મર્યાદાના કારણે આ પ્રકારના મિની મંગૂસ બૅટની ઉપયોગિતા જ્યાં લાંબો અને ધીરજભર્યો દાવ રમવો પડે એવા ટેસ્ટ કે પછી ચેમ્પ્યિનશિપ ક્રિકેટના બદલે માત્ર ટ્વેન્ટી20 મેચો સુધી જ સીમિત રહી હતી જ્યાં આક્રમક બૅટિંગ વધારે મહત્ત્વની છે.
બાહ્ય લિંકો
શ્રેણી:ક્રિકેટ
ડેડીયાપાડા
ડેડીયાપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલું નગર અને ડેડીયાપાડા તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ડેડીયાપાડા તાલુકો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
હડમતિયા (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
પિપરડા (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
મીણાપુર (તા. ચુડા)
મીણાપુર (તા. ચુડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ચુડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મીણાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ચુડા તાલુકો
લોડાઈ (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
થાળા (લીમડી)
થાળા (લીમડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. થાળા (લીમડી) ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:ઝાલોદ તાલુકો
ઉચ્છંગરાય નવલશંકર ઢેબર
સન્માન
રાજકોટ શહેરમાં એમની યાદમાં એક રસ્તાનું નામકરણ કરવામાં આવેલું છે. રાજકોટ હવાઈ મથકનું નામ પણ તેમના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. ૧૯૭૩માં તેમને પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર એનાયત થયો હતો.
કારતક વદ ૧૦
કારતક વદ ૧૦ ને ગુજરાતી માં કારતક વદ દશમી કે કારતક વદ દશમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના પહેલા મહિનાનો પચ્ચીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના આઠમાં મહિનાનો પચ્ચીસમો દિવસ છે.
ઉચ્છંગરાય નવલશંકર ઢેબર
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:રાજકારણી શ્રેણી:પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના પ્રમુખો શ્રેણી:૧૯૦૫માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૭૭માં મૃત્યુ
કારતક વદ ૧૦
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
ધનરાજ નથવાણી
ધનરાજ પરિમલ નથવાણી (જન્મ ૫ ફેબ્રુઆરી ૧૯૮૬) રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડના ગ્રુપ પ્રેસિડેન્ટ અને ગુજરાત ક્રિકેટ એસોસિએશનનાં વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ છે.
પ્રારંભિક જીવન
ધનરાજ નથવાણીનો જન્મ ૫ ફેબ્રુઆરી ૧૯૮૬માં બિઝનેસમેન અને રાજનેતા પરિમલ નથવાણી અને વર્ષા નથવાણીને ત્યાં થયો હતો.
કારકિર્દી
ધનરાજ નથવાણી રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડનાં ગ્રુપ પ્રેસિડેન્ટ છે.
૨૮ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૯, અમદાવાદમાં ગુજરાત ક્રિકેટ એસોસિએશનાં વાઈસ પ્રેસિડેન્ટ પદે ધનરાજ નથવાણી બિનહરીફ ચુંટાયા હતાં.
ગુજરાત ક્રિકેટ એસોસિએશનાં વાઈસ પ્રેસિડેન્ટ તરીકે, ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૦માં વિશ્વનાં સૌથી મોટા નવનિર્મિત ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ ખાતે યોજાયેલ અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ભારતનાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી માટે યોજાયેલ "નમસ્તે ટ્રમ્પ" ઇવેન્ટ આયોજીત કરવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો હતો.
તેઓ અમદાવાદમાં બનાવવામાં આવેલ નરેન્દ્ર મોદી ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ નાં નિર્માણ માટેની મુખ્ય ટીમનાં અગત્યનાં સભ્ય હતા. કહેવાય છે કે આ પ્રોજેકટ, ભારતનાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી માટે તેઓ જ્યારે અમિત શાહ થી પણ પહેલાં તેઓ જ્યારે જી.સી.એ.નાં પ્રમુખ હતાં તે પહેલાંનો મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેકટ હતો. આ જ સ્ટેડિયમનાં ઉદ્ઘાટનમાં પણ તેમણે મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો હતો. જી.સી.એનાં વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ તરીકે, ભારતની સ્થાનીક ક્રિકેટ ટુર્નામેન્ટ આઇ.પી.એલ ૨૦૨૧નાં આયોજનમાં તેમણે મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો હતો, જે કોવિડ-૧૯ ને પગલે સ્થગિત કરવામાં આવી.
દ્વારકા દેવસ્થાન સમિતિ કે જે દ્વારકાધીશ મંદિર ના વિકાસ અને મંદિરની મુલાકાતે આવતા ભક્તોની સુવિધાઓ માટે વિકસાવવામાં આવતી સગવડોનું સંચાલન કરે છે, તેના તેઓ વાઇસ ચેરમેન છે.
અંગત જીવન
૧૭ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૪ના રોજ ધનરાજ નથવાણીનાં લગ્ન ગુજરાતી રીત-રીવાજથી ભુમી સાથે અહેમદાબાદ, ગુજરાતમાં થયાં હતા, જેમાં ત્યારના ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી, અમીત શાહ, મુકેશ અંબાણી અને અહેમદ પટેલ વગેરે મહાનુભાવો આવ્યા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:૧૯૮૬માં જન્મ શ્રેણી:ગુજરાતી ઉદ્યોગપતિઓ
લાલભાઈ દલપતભાઈ સંગ્રહાલય
ઇતિહાસ
૧૯૫૬માં સંગ્રહાલયની સ્થાપના બાદથી એલ ડી ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ઇન્ડોલોજી વિભિન્ન પ્રકારની અલભ્ય હસ્તપ્રતો અને કલાકૃતિઓને એકઠી કરીને સંરક્ષિત કરી રહ્યું છે. આ પૈકીની કેટલીક એલ ડી સંગ્રહાલયને સોંપવામાં આવી છે. આ સંગ્રહાલયની સ્થાપના મુનિ પુણ્યવિજયજી તથા અમદાવાદના જાણીતા ઉદ્યોગપતિ કસ્તુરભાઈ લાલભાઈના અથાગ પ્રયાસોનું પરિણામ છે. શરૂઆતમાં આ સંગ્રહાલય લાલભાઈ દલપતભાઈ ભારતીય વિદ્યામંદિરના પરિસરમાં આવેલું હતું પરંતુ સંગ્રહમાં કલાકૃતિઓની સંખ્યામાં વધારો થતા તત્કાલીન મકાનની બાજુમાં જ એક નવું મકાન તૈયાર કરવામાં આવ્યું. આ મકાનની ડિઝાઇન આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થપતિ બાલકૃષ્ણ દોશી દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી હતી. સંગ્રહાલયના નવા મકાનને ૧૯૮૪માં જાહેર જનતા માટે ખુલ્લું મૂકવામાં આવ્યું તથા તેનું ઔપચારીક ઉદ્‌ઘાટન ગુજરાતના તત્કાલીન રાજ્યપાલ વ્રજ કુમાર નહેરૂ દ્વારા ૧૯૮૫માં કરવામાં આવ્યું હતું.
સ્થળ
આ સંગ્રહાલય અમદાવાદ શહેરના પશ્ચિમ વિસ્તારમાં ગુજરાત યુનિવર્સિટી અને એલ.ડી. એન્જીનિયરીંગ કોલેજ પાસેના લાલભાઈ દલપતભાઈ ભારતીય વિદ્યામંદિરના પરિસરમાં આવેલું છે. તે રેલવે સ્ટેશનથી લગભગ ૭ કિ.મી. અને હવાઈ મથકથી ૧૨ કિ.મી.ના અંતરે આવેલું છે.
સમય
સંગ્રહાલય સોમવાર તથા જાહેર રજાના દિવસો સિવાય સવારે ૧૦:૩૦ થી સાંજના ૫.૩૦ સુધી ખુલ્લુ હોય છે.
વિભાગ
જુદા જુદા દાતા સમૂહો દ્વારા સ્થાયીરૂપે દાન કરવામાં આવેલ વિવિધ કલાકૃતિઓથી સંગ્રહાલય સમૃદ્ધ છે. આ યોગદાનકર્તાઓની સ્મૃતિમાં શ્રદ્ધાંજલિરૂપે સંગ્રહાલયને (૧) મુનિ પુણ્યવિજયજી ગેલેરી (૨) માધુરી ડી. દેસાઈ ગેલેરી (૩) કસ્તુરભાઈ લાલભાઈ ભારતીય ચિત્ર સંગ્રહ (૪) લીલાવતી લાલભાઈ કાષ્ઠકામ સંગ્રહ (૫) અરવિંદ લાલભાઈ સંગ્રહ (૬) પ્રિયકાન્ત ટી મુન્શા સિક્કા સંગ્રહ (૭) ગોપી–આનંદ મણકા સંગ્રહ જેવી વિવિધ ગેલેરી (દીર્ઘા) અને વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે.
સંગ્રહ
સંગ્રહાલયના ભોંયતળીયે માધુરી ડી. દેસાઈ ગેલેરીમાં ભારતીય ઉપખંડની પ્રમુખ ક્ષેત્રીય શિલ્પશૈલીની મૂર્તિઓનો વ્યાપક સંગ્રહ જોવા મળે છે. આ ગેલેરીમાં ગાંધારથી મળી આવેલ ગૌતમ બુદ્ધની પૂર્ણ કદની વિશાળ પ્રતિમા (ઇ.સ. ૫મી સદી), દેવગઢ મધ્ય પ્રદેશથી ગુપ્ત કાળ દરમિયાન મળી આવેલી ભગવાન રામની સૌથી પુરાણી મૂર્તિ, શામળાજીથી મળી આવેલ ૬ઠ્ઠી શતાબ્દીનું માતૃકા ઇંદ્રાણીનું દુર્લભ શિલ્પ, મહારાષ્ટ્રના નંદુરબાર પાસે સિરપુરથી મળી આવેલી ભગવાન આદિનાથની કાંસ્ય મૂર્તિ (૭-૮મી સદી), ગુજરાતના ભાવનગર જિલ્લાના ગોગામાંથી મળી આવેલ જૈન કાંસ્ય મૂર્તિઓ તથા મથુરા, નાલંદા, નેપાળ, તિબેટ વગેરે સ્થળોએથી મળી આવેલ બૌદ્ધ પ્રતિમાઓનો સમાવેશ થાય છે.
ગુજરાતમાંથી મળી આવેલ મૂર્તિઓમાં સિદ્ધરાજ જયસિંહનું શિલ્પ મુખ્ય છે. તેરમી સદીનું આ શિલ્પ ઠક્કર વિલ્હન નામના શિલ્પીએ તૈયાર કરેલું છે. પાલનપુરથી મળી આવેલ વિષ્ણુની બારમી સદીની મૂર્તિ તેમજ અમદાવાદમાંથી ૧૬૩૬માં મળી આવેલી પદમાવતીની ૨૪ હાથવાળી કાંસ્ય મૂર્તિ પણ અહીં સચવાયેલી છે.
સંગ્રહાલયના પ્રથમ માળે મુનિ પુણ્યવિજયજી વિભાગ આવેલો છે. આ વિભાગમાં મુનિ પુણ્યવિજયજીના અંગત કલાસંગ્રહમાંથી દાનમાં મળેલા ચિત્રો રાખવામાં આવેલા છે. ૧૯૪૦ના દશક દરમિયાન પુણ્યવિજયજી દ્વારા એકઠા કરવામાં આવેલા આ સંગ્રહમાં ગુજરાતી, દખ્ખણી, રાજસ્થાની અને મોઘલ ચિત્રો છે. દખ્ખણી ચિત્રોમાં ઔરંગાબાદ અને પૈઠણ શૈલીના ચિત્રો તથા રાજસ્થાની ચિત્રોમાં જયપુર, જોધપુર, મારવાડ, સિરોહી ઉપશૈલીના ચિત્રો છે. તાડપત્રો પર હસ્તપ્રતો માટે તૈયાર કરાયેલા દુર્લભ ચિત્રો પણ અહીં સચવાયેલા છે. ચાંપાનેર (ગુજરાત)માં ૧૪૩૩માં ચિત્રિત પંચતીર્થ પટચિત્ર ખૂબ જ નોંધપાત્ર છે જે કાપડના લાંબા તાકા પર ચિતરવામાં આવેલ છે.
પી. ટી. મુનશા સિક્કા સંગ્રહ વિભાગમાં ગાંધાર, ગુપ્ત, મૌર્ય, શક, કુષાણ, ગ્રીક, રોમન, ગુજરાત સલ્તનત અને મુઘલ કાળના સિક્કાઓ સંગ્રહાયેલા છે.
કસ્તુરભાઇ વિભાગમાં અષ્ટદ્વીપ પટ અને સીસમના લાકડામાંથી કોતરાયેલું ઘર-દેરાસર આવેલું છે.
પ્રયોગશાળા
સંગ્રહાલયમાં એક સંરક્ષક પ્રયોગશાળા આવેલી છે જે કાગળના લઘુચિત્રોની જાળવણીનું કામ કરે છે. ઉપરાંત પથ્થરની મૂર્તિઓ અને ધાતુની વસ્તુઓની પ્રાથમિક સાફ સફાઈ અને જાળવણીનું કામ પણ આ પ્રયોગશાળા દ્વારા કરવામાં આવે છે.
પુસ્તકાલય
સંગ્રહાલયના ભોંયરામાં કલા સંદર્ભ પુસ્તકાલય આવેલું છે જેમાં કલાના દુર્લભ પુસ્તકો સચવાયેલાં છે. આ પુસ્તકાલયને ૨૦૧૨-૧૩માં સંસ્કૃતિ મંત્રાલય, ભારત સરકાર દ્વારા આર્થિક અનુદાન પ્રાપ્ત થયેલ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો શ્રેણી:ગુજરાતના સંગ્રહાલયો
સશસ્ત્ર દળ ધ્વજ દિવસ
સશસ્ત્ર દળ ધ્વજ દિવસ અથવા ભારતનો ધ્વજ દિવસ એ ભારતીય સશસ્ત્ર દળોના કર્મચારીઓના કલ્યાણ માટે ભારતના લોકો પાસેથી ભંડોળ એકત્ર કરવા માટે સમર્પિત દિવસ છે. તે ૧૯૪૯ થી ભારતમાં દર વર્ષે ૭ ડિસેમ્બરે મનાવવામાં આવે છે. વર્ષોથી, આ દિવસને ભારતના સૈનિકો, ખલાસીઓ અને હવાઈ સૈનિકોના સન્માન તરીકે મનાવવાની પરંપરા બની ગઈ છે.
ઇતિહાસ
ભારતે સ્વતંત્રતા પ્રાપ્ત કર્યા બાદ તરત જ, સરકારને તેના સંરક્ષણ કર્મચારીઓના કલ્યાણનું સંચાલન કરવાની જરૂરિયાત ઊભી થઈ. ૨૮ ઓગસ્ટ, ૧૯૪૯ ના રોજ, સંરક્ષણ પ્રધાન હેઠળ રચાયેલી સમિતિએ દર વર્ષે ૭ ડિસેમ્બરે ધ્વજ દિવસ મનાવવાનું નક્કી કર્યું. ધ્વજ દિવસ મનાવવા પાછળનો વિચાર સામાન્ય લોકોને નાના ધ્વજ વિતરીત કરી તેના બદલામાં દાન એકત્રિત કરવાનો હતો. દેશ માટે લડતા સશસ્ત્ર દળોના જવાનોના પરિવારો અને આશ્રિતોની સંભાળ લેવાની ભારતીય નાગરિકો તેમની જવાબદારી સમજે તે પણ આ ધ્વજ દિવસની ઉજવણી માટેનો અન્ય એક હેતુ હતો.
મહત્વ અને હેતુ
ધ્વજ દિવસ મુખ્યત્વે ત્રણ મૂળભૂત હેતુઓ પૂરો કરવા માટે મનાવવામાં આવે છે.
સશસ્ત્ર દળ ધ્વજ દિવસની ઉજવણી અંતર્ગત ધ્વજ વિતરણ દ્વારા ભંડોળનું એકત્રીકરણ કરવામાં આવે છે. આ દિવસ ભારતીય નાગરિકો માટે ભારતના વર્તમાન અને પીઢ લશ્કરી કર્મચારીઓ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા અને પ્રશંસા વ્યક્ત કરવાનો અને દેશની સેવામાં મૃત્યુ પામેલા લોકોને યાદ કરવાનો પ્રસંગ છે.
ધ્વજ દિવસ પર ભારતીય સશસ્ત્ર દળોની ત્રણેય પાંખો, ભારતીય ભૂમિસેના, ભારતીય વાયુસેના અને ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તેમના કર્મચારીઓના પ્રયાસોને સામાન્ય જનતાને દર્શાવવા માટે વિવિધ પ્રકારના શો, કાર્નિવલ, નાટકો અને અન્ય મનોરંજન કાર્યક્રમોનું આયોજન કરે છે. સમગ્ર દેશમાં લાલ, ઘેરા વાદળી અને આછા વાદળી રંગોમાં નાના ધ્વજ જે ત્રણે સશસ્ત્ર સેવાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે તે દાનના બદલામાં વહેંચવામાં આવે છે.
ધ્વજ દિવસ ભંડોળ
મૂળ ધ્વજ દિવસ ભંડોળની સ્થાપના ૧૯૪૯માં સંરક્ષણ મંત્રીની સમિતિ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. ૧૯૯૩ માં, ભારતના સંરક્ષણ મંત્રાલયે સંબંધિત કલ્યાણ ભંડોળને એક સશસ્ત્ર દળ ધ્વજ દિવસ ફંડમાં એકીકૃત કર્યું હતુ.
આ એકીકૃત ભંડોળમાં નીચે મુજબના ભંડોળનો સમાવેશ થાય છે.
ભંડોળ સંગ્રહ
કેન્દ્રિય સૈનિક બોર્ડ કે જે સંરક્ષણ મંત્રાલયનો એક ભાગ છે, તેની સ્થાનિક શાખાઓ દ્વારા સમગ્ર દેશમાં ભંડોળ સંગ્રહનું સંચાલન કરવામાં આવે છે. સંગ્રહનું આયોજન સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓ દ્વારા સત્તાવાર અને બિન-સત્તાવાર માધ્યમો દ્વારા કરવામાં આવે છે. ભૂતપૂર્વ સૈનિકો અને તેમના આશ્રિતોનું કલ્યાણ એ કેન્દ્ર સરકાર તેમજ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો ની સંયુક્ત જવાબદારી છે. કેન્દ્રમાં કેન્દ્રિય સૈનિક બોર્ડની જેમ, રાજ્ય/જિલ્લા સૈનિક બોર્ડ તેમના સંબંધિત રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો/જિલ્લાઓમાં રહેતા ભૂતપૂર્વ સૈનિકો, વિધવાઓ અને તેમના આશ્રિતો માટે નીતિ ઘડતર અને પુનર્વસન અને કલ્યાણ યોજનાઓના અમલીકરણ માટે જવાબદાર છે. આ સંબંધમાં કેન્દ્ર સરકારને મદદ કરવા માટે, દેશમાં ૩૨ રાજ્ય સૈનિક બોર્ડ અને ૩૯૨ જિલ્લા સૈનિક બોર્ડ છે.
કેન્દ્રિય સૈનિક બોર્ડના સેક્રેટરી રાજ્યો/કેન્દ્રના સૈનિક કલ્યાણ વિભાગને ભૂતપૂર્વ સૈનિકો, વિધવાઓના પુનર્વસન અને કલ્યાણ માટેની નીતિઓ અંગે સલાહ આપે છે. આ ઉપરાંત સેવામાંથી અમાન્ય ઠરેલા ભૂતપૂર્વ સૈનિકો, તેમના આશ્રિતો, વિધવાઓ, વિકલાંગ કર્મચારીઓના પુનર્વસનમાં નીતિઓ અને સફળતાના અમલીકરણ અંગે નિયામક, સૈનિક કલ્યાણ સચિવ અને જિલ્લા સૈનિક કલ્યાણ અધિકારી/સચિવ પાસેથી અહેવાલો માંગે છે. આ ભંડોળનું સંચાલન કેન્દ્રમાં સંરક્ષણ પ્રધાનની અધ્યક્ષતામાં મેનેજિંગ કમિટી દ્વારા કરવામાં આવે છે અને રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં સરકારોના કાર્યકારી વડાઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે.