cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
રાઈટ બંધુઓ
સ્મિથસોનિયન વિવાદ
23 નવેમ્બર, 1948ના રોજ ઓરવીલની મિલકતના એક્સિક્યૂટર (વસિયતનામું અમલમાં મુકનાર વ્યક્તિ) દ્વારા સ્મિથસોનિયન સાથે ફ્લાયરને એક ડોલરની કિંમતે ખરીદવાનો કરાર કરવામાં આવ્યો હતો. એક્સિક્યૂટરોના આગ્રહને કારણે કરારમાં વિમાનને પ્રદર્શિત કરવાની કડક શરતનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. કરારના અંશતઃ વાંચન પ્રમાણે "સ્મિથસોનિયન સંસ્થા કે તેના વારસદાર, કોઈ સંગ્રહાલય કે યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકા દ્વારા સ્મિથસોનિયન સંસ્થા કે તેના વારસદારો માટે ચલાવવામાં આવતી કોઈ અન્ય એજન્સી, સરકારી ખાતું કે સગવડ 1903 પહેલાના રાઈટ વિમાનના ઢાંચા કે મોડેલ સંબંધિત એવું કોઈ નિવેદન કે દસ્તાવેજ પ્રસિદ્ધ કરી શકશે નહીં કે પ્રસિદ્ધ કરવાની અનુમતી આપી શકશે નહીં કે જેમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હોય કે તે વિમાન નિયંત્રિત ઉડ્ડયન અંતર્ગત પોતાની ઊર્જા વડે માનવનું વહન કરી શકવા માટે સક્ષમ હતું." જો આ કરારનો ભંગ કરવામાં આવે તો રાઈટ વારસદારો દ્વારા ફ્લાયર પરત માંગી શકાય તેમ જોગવાઈ હતી. કેટલીક ઉડ્ડયન ઉત્સાહી વ્યક્તિઓ, ખાસ કરીને જેઓ ગસ્ટેવ વ્હાઈટહેડના વારસાને પ્રોત્સાહિત કરતાં, હવે અગાઉના ઉડ્ડયનોની તપાસ માટેના દાવા પ્રતી અસંમતિ દાખાવવા માટે સ્મિથસોનિયન પર દોષારોપણ કરે છે. સ્મિથસોનિયન સંગ્રહાલયમાં થયેલ એક જાહેર પ્રસંગ પછી, ફ્લાયર 17 ડિસેમ્બર, 1948, જે દિવસે તેને સફળતાપૂર્વક ઉડાડવામાં આવ્યું તેની 45મી વર્ષગાંઠ, ના રોજ જાહેર પ્રદર્શન માટે ખુલ્લુ મુકવામાં આવ્યું હતું. રાઈટ બંધુઓના ભત્રીજા મિલ્ટન (લોરીનના પુત્ર) કે જેણે પોતાના બાળપણ દરમિયાન સાઈકલની દુકાનમાં ફ્લાયરને સ્વરૂપ લેતાં જોયું હતું, તેણે ટૂંકુ ભાષણ આપ્યું અને વિમાનને ઔપચારિક રીતે સ્મિથસોનિયનના નામે હસ્તાંતરિત કર્યું, જે નીચે પ્રમાણે હતું:
વિલબર રાઈટ
બંનેમાંથી કોઈ પણ ભાઈએ લગ્ન નહોતા કર્યા. વિલબરે એક વખત એવો કટાક્ષ કર્યો હતો કે "તેની પાસે પત્ની અને વિમાન એમ બંને માટે સમય નહોતો." . 1912માં તેમની બોસ્ટન યાત્રા વખતે વિલબર બીમાર પડ્યા હતા. ડેટોન પરત ફર્યા પછી, તેમને ટાયફોઈડનો તાવ આવ્યો હોવાનું નિદાન કરવામાં આવ્યું હતું. 30 મે ના દિવસે 45 વર્ષની વયે રાઈટ પારિવારિક નિવાસસ્થાનમાં તેમનું નિધન થયું હતું. તેમના પિતા મિલ્ટને તેમની ડાયરીમાં વિલબર વિષે લખ્યું હતું કે : "ટૂંકુ પણ મહત્વપૂર્ણ બનાવોથી ભર્યું જીવન. એક અચલ બુદ્ધિમત્તા, શાંત મનોસ્થિતિ, ભરપૂર આત્મવિશ્વાસ અને અનન્ય નમ્રતા, સત્યને સ્પષ્ટ રીતે પારખવાની આવડત અને તેને મક્કમ રીતે વળગી રહેવું, આ વિશેષતાઓ સાથે જ તે જીવ્યો અને મૃત્યુ પામ્યો."
ઓરવીલ રાઈટ
વિલબરના દેહાંત બાદ રાઈટ કંપનીનું પ્રતિનિધિત્વ ઓરવીલ રાઈટને વારસામાં મળ્યું હતું. વિલબરના કાર્ય કૌશલ્યને બદલે પોતાના ભાઈની ધંધા પ્રત્યેની અરુચિમાં વહેંચણી કરી, ઓરવીલે 1915માં કંપની વેચી દીધી. તે, કેથરીન અને તેના પિતા મિલ્ટન ઓહિયોના ઓકવુડ સ્થિત હોથોર્ન હિલ નામની હવેલીમાં રહેવા ગયા જે નવીન સમૃદ્ધ પરિવાર દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી. 1917માં મિલ્ટન નિદ્રાવસ્થામાં જ અવસાન પામ્યા. ઓરવીલે પાઈલટ તરીકે તેમની અંતિમ ઉડાન 1918માં 1911ના મોડલ બી માં ભરી હતી. તેમણે ધંધામાંથી નિવૃત્તિ લીધી અને ઉડ્ડયનના પીઢ મુત્સદ્દી બન્યા અને નેશનલ એરોનોટિક્સ એન્ડ સ્પેસ એડ્મિનિસ્ટ્રેશન (નાસા (NASA))ની પૂરોગામી સંસ્થા નેશનલ એડ્વાઈસરી કમિટી ફોર એરોનોટિક્સ (નાકા (NACA)) અને એરોનોટિકલ ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ (એસીસીએ (ACCA)) કે જે એરોસ્પેસ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ એસોસિએશન (એઆઈએ (AIA))ની પૂરોગામી સંસ્થા હતી તે સહિત અન્ય ઘણા સત્તાવાર બોર્ડ અને કમિટીઓમાં સેવારત થયા હતા. કેથરિને 1926માં ઓબરલિનના પૂર્વ સહાધ્યાયી, કેન્સાસ શહેરના હેન્રી હેસ્કલ સાથે લગ્ન કર્યા, જેથી ઓરવીલ ખુબ અસ્વસ્થ થયા હતા. તેમને તેણીના લગ્નમાં સામેલ થવાનું કે તેણીની સાથે સંપર્ક રાખવાનું મંજૂર નહોતું. અંતે લોરીનના આગ્રહવશ 1929માં ન્યૂમોનિયાના કારણે તેણીના અવસાનના થોડાક સમય પહેલા જ તેમણે મળવાનું સ્વીકાર્યું હતું.
ઓરવીલે નાકા (એનએસીએ (NACA))માં 28 વર્ષ સુધી સેવા આપી હતી. 1930માં તેમને વિમાનશાસ્ત્રને પ્રોસ્તાહન આપવા બદલ પ્રથમ ડેનિયલ ગગ્ગેનહીમ મેડલ આપવામાં આવ્યું હતું જે 1928માં ડેનિયલ ગગ્ગેનહીમ ફંડ દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. 1936માં તેઓ નેશનલ એકેડેમી ઓફ સાયન્ટિસ્ટના સભ્યપદે ચૂંટાઈ આવ્યા હતા.
19 એપ્રિલ, 1944ના રોજ બીજા ઉત્પાદન લોકહીડ કન્સ્ટલેશન, હોવર્ડ હગ્સ અને ટીડબ્લ્યુએ પ્રમુખ જેક ફ્રેય દ્વારા ચલાવાતા વિમાનમાં 6 કલાક અને 57 મિનિટ (2300 માઈલ- 330.9 માઈલ પ્રતિ કલાક)માં કેલિફોર્નિયાના બર્બેન્કથી ઉડીને વોશિંગ્ટન ડી.સી. (D.C.) પહોંચ્યા હતા. પાછા ફરતી વખતે, ઓરવીલ રાઈટને તેમની અંતિમ વિમાની ઉડાન આપવા માટે, જે ઉડાન તેઓ પોતાની ઐતિહાસિક ઉડાનના 40 વર્ષ બાદ ભરવાના હતા, આ વિમાન રાઈટ ફિલ્ટ ખાતે રોકાયું હતું. તેમણે સંભવતઃ ટૂંકા સમય માટે નિયંત્રણ પણ કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે આ કન્સ્ટલેશનની પાંખોનું અંતર તેમની પ્રથમ ઉડાનના વિમાન કરતા વધારે હતું. 1905 રાઈટ ફ્લાયર IIIનું નિરીક્ષણ કરીને સુધારા અને ટકાવી રાખવા માટે કરેલી ટીપ્પણી, કદાચ ઓરવીલના જીવનની સ્પષ્ટ કરેલી છેલ્લી સૌથી મોટી વાત હતી, આ વિમાન તેમના 1903 ફ્લાયર જેટલું જ મહત્વનું હતું.
ઓરવીલને બીજી વખત હ્રદયનો હુમલો આવ્યા બાદ 30 જાન્યુઆરી, 1948ના રોજ તેમનું અવસાન થયું હતું, જેઓ અશ્વ અને બગીના યુગથી સુપરસોનિકફ્લાઈટના યુગ સુધી જીવ્યા હતા. તેમના એક દિવસ બાદ જ્હોન ટી. ડેનિયલનું પણ અવસાન થયું હતું, જેઓ દરિયાકાંઠાના સુરક્ષાકર્મી હતા અને તેમની પ્રથમ ઉડાનની ખ્યાતનામ તસવીર ખેંચી હતી. બંને ભાઈઓને ઓહિયોના ડેટોન ખાતે વૂડલેન્ડ કબ્રસ્તાનમાં તેમની પારિવારિક ભૂમિમાં દફનાવાયા હતા.
પ્રતિસ્પર્ધી દાવાઓ
પ્રથમ ઉડાનના દાવાઓ 1903 અને તે પહેલા એડર, વ્હાઈટહેડ, પિઅર્સ અને જેથોના વિવિધ નોંધાયેલા પરીક્ષણો માટે કરવામાં આવ્યા હતા. એવા દાવાઓ પણ છે કે પ્રથમ સાચી ઉડાન 1903માં વ્યુઈઆ અને સેન્ટોસ-ડુમોન્ટ માટે થયા બાદ જોવા મળી હતી. રાઈટ બંધુઓની પહેલા અને પછીના અન્ય અગ્રણીઓના સમર્થકોએ દલીલ હતી કે રાઈટ બંધુઓએ ઉપયોગમાં લીધેલી તકનીકો તેમને વિમાનની પ્રથમ સફળ ઉડાન કરનાર તરીકે ગેરલાયક ઠેરવે છે. એ તકનીકોઃ લોન્ચ રેલ; પૈડાના બદલે સ્કીડ (લપસવા માટનો પાટો); ચઢાણ વખતે આગળનો પવન; અને 1903 બાદ કેટપલ્ટ છે. રાઈટ બંધુઓના સમર્થકોએ એવી દલીલ કરી હતી કે બંને ભાઈઓ દ્વારા સાબિત કરાયેલી, નિયંત્રિત અને સ્થિર ઉડાનોએ તેમને વિમાનના સંશોધક તરીકેનો યશ લેવા માટે હકદાર બનાવી દીધા છે માટે તેમની તકનીકોને ધ્યાને લેવાની જરૂર નથી.
વડુ (તા. કડી)
વડુ (તા. કડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કડી તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. વડુ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રાઈટ બંધુઓ
ઓહિયો/ ઉત્તર કેરોલિના પ્રતિસ્પર્ધા
યુએસ (US) સ્ટેટ ઓફ ઓહિયો અને ઉત્તર કેરોલિના બંને રાઈટ બંધુઓ અને વિશ્વને બદલી નાખતા તેમના સંશોધનો માટે યશ લઈ રહ્યા હતા, બંને ભાઈઓએ ડેટોનમાં તેમનું વિમાન ડિઝાઈન કરીને વિકસાવ્યું તે માટે ઓહિયો યશ લેતું હતું, જ્યારે કિટ્ટી હોક ખાતે તેમણે પ્રથમ ઉડાન ભરી માટે ઉત્તર કેરોલિના યશ લેતું હતું. મિત્ર પ્રતિસ્પર્ધી તરીકેના જુસ્સા સાથે, ઓહિયોએ “ઉડ્ડયનનું જન્મસ્થળ” (બાદમાં “ઉડ્ડયનના અગ્રણીઓનું જન્મસ્થળ”, જેમાં માત્ર રાઈટ બંધુઓ જ નહીં પણ ઓહિયોના જ મૂળ નિવાસી જ્હોન ગ્લેન અને નીલ આર્મસ્ટ્રોંગને પણ સ્વીકારાયા હતા) એવું સ્લોગન (નીતિ વાક્ય) અપનાવ્યું હતું. આ સ્લોગન (નીતિ વાક્ય) ઓહિયોમાં લાયસન્સ તક્તિઓ પર જોવા મળતું હતું. ઉત્તર કેરોલિનાએ તેમની લાયસન્સ તક્તિઓ પર “ફર્સ્ટ ફ્લાઈટ” સ્લોગન (નીતિ વાક્ય)નો ઉપયોગ કર્યો હતો.
વડુ (તા. કડી)
વડુ ગામમાં એક સુંદર પી.ટી.સી. કોલેજ
રાઈટ બંધુઓ
ઓહિયો/ ઉત્તર કેરોલિના પ્રતિસ્પર્ધા
ઉત્તર કેરોલિનામાં પ્રથમ ઉડાનની જગ્યાને રાઈટ બ્રધર્સ નેશનલ મેમોરિયલ તરીકે જાળવી રાખવામાં આવી છે, જ્યારે ઓહિયોમાં તેમના સ્થળો અને ડેટોન એવિએશન હેરિટેજ નેશનલ હિસ્ટ્રીકલ પાર્કના ભાગ તરીકે જાળવી રાખ્યા છે. વાસ્તવિક રીતે બંને રાજ્યો પ્રતિકાર કરી શકે તેમ હતા, અને બંનેએ ઉડાનના ઇતિહાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હોવાથી, કોઈપણ રાજ્ય પાસે રાઈટ બંધુઓની સિદ્ધિઓ માટે અનન્ય દાવો નહોતો. ડેટોન ખાતે નેશનલ મ્યુઝિયમ ઓફ યુનાઈટેડ સ્ટેસ્ટ એરફોર્સમાં પ્રેઝન્ટેશન (પ્રદર્શન) વખતે પોતાના વક્તવ્ય દરમિયાન નીલ આર્મસ્ટ્રોંગે મજાકમાં કહ્યું હતું કે બંને રાજ્યો પાસે પુરતો યશ છેઃ ઉત્તર કેરોલિનાએ યોગ્ય પવન અને ઉતરાણ માટે નરમ પદાર્થો પુરા પાડ્યા છે અને ડેટોને સ્ત્રોતો અને એન્જિનિયરિંગને કેવી રીતે જાણવા તે સુવિધા પુરી પાડી છે.
વડુ (તા. કડી)
શ્રેણી:કડી તાલુકો
રાઈટ બંધુઓ
સ્ટેચ્યૂઅરી હોલ મત
2010ની શરૂઆતમાં, ઓહિયો હિસ્ટ્રીકલ સોસાયટી દ્વારા યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સની રાજધાનીમાં સ્ટેચ્યૂઅરી હોલમાં રાઈટ બંધુઓના સમાવેશ માટે રાજ્યવ્યાપી મત આપવાનો પ્રસ્તાવ મુકાયો હતો.
દેવચડી (તા. ગોંડલ)
દેવચડી (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેરડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો
જુલાઇ ૨૫
૨૫ જુલાઇનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૦૬મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૦૭મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૫૯ દિવસ બાકી રહે છે.
વારોલી તલાટ
વારોલી તલાટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. વારોલી તલાટ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કપરાડા તાલુકો શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
ગલેન્ડા
ગલેન્ડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાગરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગલેન્ડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાગરા તાલુકો
નાની દેવતી (તા. સાણંદ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાણંદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રતનપુરા (ઉણ)
રતનપુરા (ઉણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા  કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રતનપુરા (ઊન) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કાંકરેજ તાલુકો
શેરી (તા. મહુધા)
શેરી (તા. મહુધા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મહુધા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. શેરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મહુધા તાલુકો
ખોડમ (તા. ઇડર)
ખોડમ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક ગામ છે. ખોડમ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
રુથ
રૂથ અને નાઓમીએ બાઇબલના જુનાકરાર વિભાગમાં આવતાં અગત્યના પાત્રો છે. રૂથ મહાન રાજા દાવિદના વડદાદી હતાં.
રૂથ અને નાઓમીનો પરીચય
બાઇબલમાં જણાવ્યા પ્રમાણે એકવાર જ્યારે ઇઝરાએલમાં ભયંકર દુષ્કાળ પડ્યો ત્યારે ત્યાંથી કેટલાક લોકો હિજરત કરી બીજા દેશ તરફ જવા લાગ્યા. તેમાં બેથલેહેમ યહૂદિયાનો અલીમેલેખ નામનો એક માણસ પોતાના કુટુંબ સાથે મોઆબ દેશમાં રહેવા ગયો. તેની પત્નીનું નામ નાઓમી અને તેના બે પુત્રોના નામ માહલોન અને કિલ્યોન હતાં. તેઓ ત્યાં રહેતા હતાં તે દરમ્યાન અલીમેલેખ મુત્યુ પામ્યો. ત્યાર બાદ નાઓમીએ તેના બે પુત્રોના લગ્ન કરાવ્યાં. તેમની પત્નીઓનાં નામ ઓપાર્હ અને રૂથ હતાં. લગભગ ૧૦ વર્ષ પછી નાઓમીના બંન્ને પુત્રો મૂત્યુ પામ્યા. હવે નાઓમી તેની બે પુત્રવધુઓ સાથે એકલી રહી ગઇ.
થોડા સમય બાદ ઇઝરાયેલનો દુષ્કાળ દૂર થયો અને સારો પાક થયો તેથી નાઓમી પોતાની પુત્રવધુ સાથે ફરી પાછી તેના વતન જવા નીકળી.
શ્રેણી:બાઇબલ
જયનગર મજિલપુર
જયનગર મજિલપુર ભારતના પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યના દક્ષિણ ૨૪ પરગણા જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. આ શહેર કોલકાતાના ઉપનગર (પરા) તરિકે વિકસ્યું છે, જે જયનગર-મજિલપુર નગર પંચાયત તાબામાં આવે છે પરંતુ કોલકાતા મેટ્રોપોલિટન ડેવલપ્મેન્ટ ઓથોરિટિ હેઠળ તેને આવરી લેવામાં આવ્યું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:દક્ષિણ ૨૪ પરગણા જિલ્લો
સત્રીયા નૃત્ય
સત્રીયા કે સત્રીયા નૃત્ય (આસામીઝ: সত্ৰীয়া নৃত্য) ભારતના આઠ મુખ્ય શાસ્ત્રીય નૃત્યમાંની એક નૃત્ય શૈલિ છે. અન્ય શાસ્સ્ત્રીય નૃત્યોમાં ચડતી પડતી અને પુનર્જીવનના દોર આવ્યાં પણ સત્રીયા નૃત્ય તેના જનક, આસામના વૈષ્ણવ સંત શ્રીમંત સંકરદેવાના સમયથી (૧૫મી સદી) જ એક જીવંત કળા રહી છે.
સંકરદેવાએ સત્રીયા નૃત્યની રચના અંકીય નાટ તરીકે ઓળખાતા આસામી એક-અભિનય નાટકના પૂરક તરીકે કરી. આ કળાને પ્રાય: સત્ર તરીકે ઓળખાતા આસામી મઠમાં પ્રદર્શિત કરાતી. આ પરંપરા સત્રમાં વિકસી અને ફૂલી ફાલી, માટે આ નૃત્યને પણ સત્રીયા નૃત્ય તારીકે ઓળખવામાં આવ્યું. આજે પણ ભલે સત્રીયા નૃત્ય સત્રની બંધ દીવાલોમાંથી બહાર નીકળી બહુ મોટા ફલક પર પ્રસ્તુતિ પામ્યું હોય, પણ હજુ તેને ધાર્મિક વિધી અએ ક્રિયાઓમાં કે જેમાટે તે ૫૦૦ વર્ષ પહેલાં બનાવવામાં આવ્યું તે જ રીતે તેનો ઉપયોગ થાય છે.
નૃત્ય
સત્રીયા નૃત્યનું હાર્દ મોટેભાગે પુરાણ કથાઓ જ હોય છે. પુરાણ કથાઓ અને તેમાં રહેલ જ્ઞાન લોકોને સરળ, મનોરંજક, તાત્કાલિક અને રોચક શૈલિમાં સમજાવવાનું આ એક ઉત્તમ માધ્યમ હતું. પારંપરિક રીતે સત્રીયા માત્ર ભોકોત (ભોક્ત કે ભક્ત - પુરુષ સાધુઓ) દ્વારા જ મઠમાં અમુક ખાસ ઉત્સવોએ રજૂ કરાતું. આજે, સત્રીયા નૃત્ય મંચ પર સત્ર સિવાયના સ્ત્રી અને પુરુષ કલાકારો દ્વારા પણ રજૂ કરવામાં આવે છે અને તેમાં પૌરાણિક કથાઓ સિવાયના અન્ય વિષયો પણ આવરી લેવાય છે.
સત્રીયા નૃત્યની ઘણી શૈલિઓ છે: અપ્સરા નૃત્ય, બેહર નૃત્ય, ચાલી નૃત્ય, દશાવતાર નૃત્ય, મન્ચોક નૃત્ય, નટુઆ નૃત્ય, રાસ નૃત્ય, રાજઘરીયા ચાલી નૃત્ય, ગોસાઈ પ્રબેશ, બાર પ્રબેશ, ગોપી પ્રબેશ, ઝમુરા, નાડુ ભાંગી અને સૂત્રધારા તેમાંની અમુક છે. સત્રીયા નૃત્ય પણ, નાટ્યશાસ્ત્ર, અભિનય દર્પણ, અને સંગીત રત્નાકરની જેમ નિરૂપણ ગ્રંથ અને નાટ્યકલા જેવાં શાસ્ત્રીય નૃત્યનાં આવશ્યક સિદ્ધાંતો ધરાવે છે. જેમકે વિશિષ્ટ નાટ્યશાળા (માર્ગ), અને નૃત્ત (શુદ્ધ નૃત્ય), નૃત્ય (ભાવ નૃત્ય) તથા નાટ્ય (અભિનય)નાં વિવિધ પાસાઓ સત્રીયા નૃત્યનાં અભિન્ન અંગો છે.
સત્રીયા નૃત્યને બોરગીત તરીકે ઓળખાતી સંગીત રચના પર ભજવવામાં આવે છે જેમાંની અમુક રચનાઓ સંકરદેવાએ પણ કરી હતી. આ રચનાઓ રાગ પર આધારિત હોય છે. આ નૃત્યમાં વપરાતા વાદ્યો છે ખોલ (ઢોલ), તાલ (મંજીરા) અને વાંસળી. અન્ય વાદ્યો જેવાકે વાયોલીન અને હારમોનિયમ હાલમાં ઉમેરાયા છે. તેમના વસ્ત્રો મોટે ભાગે પટ કે આસામ પટ તરીકે ઓળખાતા રેશમમાંથી બનેલાં હોય છે, જેના પર કલાત્મક ગૂંથણ હોય છે. સ્વાભાવિક રીતે જ આ નૃત્યના આભૂષણો પણ પારંપરિક આસામી ઢબના હોય છે.
ઇતિહાસ
ભારતીય શાસ્ત્રીય નૃત્ય તરીકે માન્યતા ન મળવા અને કોઈ સંથાનો આધાર ન હોવા છતાં પણ આ નૃત્યએ સદીઓ સુધી પોતાની આગવી શૈલિ, પરંપરા અને સૂક્ષ્મતાઓ જાળવી રાખી છે. સત્રીય નૃત્યની તેમની મઠ પરંપરાને વળગી રહેવાનો એક ફાયદો એ થયો કે તેનું મૂળ તત્વ, વિશિષ્ટ શૈલિ અકબંધ રહ્યાં. હવે આ નૃત્ય શૈલિએ આસામના સત્રોનાં પાવક સંગમાંથી નીકળીને વિશ્વનાં લૌકિક રંગમંચ તરફનો પ્રવાસ આરંભ્યો છે ત્યારે તેની લાક્ષણિકતાઓનું મુલ્યાંકન કરવાનો સમય પાકી રહ્યો છે.
References
શ્રેણી:નૃત્ય શ્રેણી:શાસ્ત્રીય નૃત્ય
દહીડા (તા. ધારી)
દહીડા (તા. ધારી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધારી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. દહીડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઇતિહાસ
દહીડા લાખાપાદર થાણામાં આવતું સોરઠ પ્રાંતનું સ્વતંત્ર રજવાડું હતું જેના શાસકો વાળા કાઠીઓ હતા.
૧૯૦૧માં તેમાં ત્રણ ગામોનો સમાવેશ થતો હતો અને વસ્તી ૯૧૫ હતી. રાજ્યને ૧૩,૫૦૦ રૂપિયાની મહેસુલી આવક હતી પરંતુ તે કોઇ ખંડણી કે કર ભરતું નહોતું.
દહીડાની વસ્તી ૧૮૭૨માં વસ્તી ૪૯૧ અને ૧૮૮૧માં ૭૭૦ હતી.
સંદર્ભ
આ લેખ હવે પબ્લિક ડોમેનમાં રહેલા પ્રકાશન માંથી માહિતી ધરાવે છે.
કણવાડા
કણવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કણવાડા ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, જુવાર, તુવર, કપાસ તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:માંગરોળ તાલુકો
પિચી-વઝાની વન્યજીવ અભયારણ્ય
પિચી-વઝાની (Peechi-Vazhani) વન્યજીવન અભયારણ્ય એ દક્ષિણ ભારતના કેરળ રાજ્યમાં ત્રિશુર જિલ્લામાં આવેલ એક વન્યજીવન અભયારણ્ય છે, જેનું મુખ્ય મથક પિચી ખાતે આવેલ છે. આ અભયારણ્યની ૧૯૫૮ના વર્ષમાં સ્થાપના કરવામાં આવી હતી, જેમાં પાલાપ્પીલ્લી-નેલ્લીયામ્પથી  (Palappilli- Nelliyampathi) જંગલોનો સમાવેશ થાય છે. આ જંગલ વિસ્તારમાં ચિમોની વન્યજીવન અભયારણ્ય પણ આવેલ છે, જે કેરળ રાજ્યનું સૌથી જૂની અભયારણ્ય છે.
ઉનાળામાં સરેરાશ તાપમાન ૩૮ °C (૧૦૦ °F) રહે છે તેમ જ શિયાળામાં સરેરાશ તાપમાન ૧૫ °C (૫૯ °F). રહે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:કેરળ શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
ઓરવાડા
ઓરવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઓરવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોધરા તાલુકો
સરતાનપર (તા. વીંછીયા)
સરતાનપર (તા. વીંછીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  વીંછીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સરતાનપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામ માં હાલમા એક પુલ બની રહ્યો છેં પહેલા નદીના પાણી ને કારણે ગામજનો ને અવરજવર કરવામા ખુબ મુશ્કેલી ઊભી થતી હતી. પણ સરકારની આ સગવડથી ગામજનો ફાયદો થશે.
શ્રેણી:વીંછીયા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રાજપરા (તા. કોટડા-સાંગાણી)
રાજપરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કોટડા-સાંગાણી તાલુકાનું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, અને પંચાયતઘર જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. રાજપરા ગામ ના લોકો સુખી છે. આ ગામમાં ધર્મશાળા તેમજ સારી અને શ્રેષ્ટ ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા છે. ગામમાં ગઢ જોવાલાયક સ્થળ છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન છે, ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:કોટડા-સાંગાણી તાલુકો
ખાસ્કી (તા. ઇડર)
ખાસ્કી (તા. ઇડર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક ગામ છે. ખાસ્કી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
વારોલી જંગલ
વારોલી જંગલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. વારોલી જંગલ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કપરાડા તાલુકો શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
બદલપુરા
બદલપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાગરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બદલપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાગરા તાલુકો
ઇન્દ્રજીત
ઇન્દ્રજીત (અર્થ: ઇન્દ્ર પર વિજય મેળવનાર) રાવણનો પુત્ર હતો. તે મેઘનાદના નામે પણ જાણીતો હતો. ઇન્દ્રજીતની પત્નિનું નામ સુલોચના હતું. રામાયણના યુદ્ધમાં લક્ષ્મણના હાથે તેનું મૃત્યુ થયું હતું.
જુલાઇ ૨૯
૨૦ જુલાઇનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૧૦મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૧૧મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૫૫ દિવસ બાકી રહે છે.
નારણપુરા (તા. સાણંદ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાણંદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મત્સ્યેન્દ્રનાથ
મત્સ્યેન્દ્રનાથ અથવા મચ્છીન્દ્રનાથ (સંસ્કૃત ભાષા: मत्स्येन्द्रनाथ) એ નવમી-દસમી સદીના સમયમાં થઇ ગયેલા એક સંત હતા, તેઓ ચોર્યાસી મહાસિદ્ધો પૈકીના એક ગણાય છે. તેઓ હઠયોગના પ્રણેતા એવા ગુરુ ગોરખનાથના ગુરુ હતા.
પ્રાગટ્ય કથા
કળયુગના પ્રારંભ સમયે ભગવાન રમાપતિ એ કળયુગની યાતનાઓ અને અસરોમાં પૃથ્વી પર થનારી આપત્તિઓના નિરાકરણ અર્થે ઉપાયો વિચારવા યોગીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા નવ નરાયણોનેે આમંત્રણ પાઠવી બોલાવ્યા. આ નવ નારાયણો ભગવાન વિષ્ણુના અવતારો છે. સભા મંડપમાં સૌને સુવર્ણાસન આપી ભગવાન દ્રારકાધિશે ષોડોપચારથી પૂજન કર્યુ. નવે નવ નારાયણો જેમાં, પ્રથમ કવિ નારાયણ, બીજા હરિ નારાયણ, ત્રીજા અતિ ચતુર એવા અંતરિક્ષ નારાયણ, ચોથા મહા બુદ્ધિશાળી એવા પ્રબુદ્ધ નારાયણ, પાંચમાં પિપ્પલાયન મહારાજ, છઠ્ઠા આવિર્હોત્ર નારાયણ. સાતમાં દ્રુમિલ નારાયણ, આઠમાં ચમસ નારાયણ અને નવમાં કરભાજન નારાયણ.
અત્યંત ભાવવિભોર થઈ કવિ નારાયણે ભગવાન ને પ્રશ્ન કરી તેમને બોલાવવાનું પ્રયોજન પૂછ્યું. આથી દ્રારકાધિશ ભગવાને કહ્યું કે, પૃથ્વી ઉપર કળીયુગનો પ્રારંભ થઈ ચૂક્યો છે. એના પ્રભાવ સ્વરૂપે અનેક આધિ વ્યાધિ-ઉપાધિઓ જનસમુહને ધેરી વળશે. કષ્ટદાયક આપત્તિઓ આતંક ફેલાવશે. આથી મારા મનમાં આ કલીકાલથી ત્રસ્ત ધરતીને સાંત્વન અને સહાય આપવા પૃથ્વી ઉપર અવતાર લેવાની ઈચ્છા છે. માટે તમે સૌ મારી સાથે પૃથ્વી પર અવતાર ધારણ કરો. ભગવાન દ્રરકાધિશના વચનો સાંભળી અત્યંત ભાવ પૂર્વક નવ નારાયણોએ અવતાર દિક્ષા ગ્રહણ કરી, ક્યા નામે, ક્યા સ્થળે અવતાર ધારણ કરવો અને એના લક્ષણો તથા કાર્યો વિષે ભગવાન ને પૂછ્યું. આથી ભગવાને કવિ નારાયણને પૃથ્વી ઉપર મત્સ્યેન્દ્રનાથ તરીકે અવતાર ધારણ કરવા કહ્યું. હરી નારાયણે ગોરક્ષનાથ તરાકે મત્સ્યેન્દ્રનાથના શિષ્ય તરીકે જન્મ લેવા અ્ને જનહિતાર્થે નાથપંથની સ્થાપના કરવા કહ્યું. ત્રીજા અંતરિક્ષ નારાયણને જાલંધરનાથ તરીકે, ચોથા પ્રબુદ્ધ નારાયણે જાલંધરનાથના શિષ્ય બની કાનિફનાથ તરીકે, પાંચમાં પ્પિપલાયમ નારાયણને ચરપટીનાથ, છઠ્ઠા અવિહોત્ર નારાયણને નાગેશનાથ નામે, સાતમાં દ્રુમિલ નારાયણને ભર્તૃહરિનાથ નામે, આઠમાં ચમસ નારાયણને રેવણનાથ નામે, અને નવમાં કરભંજન નારાયણને ગહેનીનાથ નામે આવકાર ધારણ કરી જગમાં પ્રસિદ્ધ થવા ભગવાને આદેશ કર્યો. ભગવાને પોતે પણ જ્ઞાનદેવ તરીકે અવતાર લેવાની જાણ કરી.
ભગવાને સવિશેષ જાણકારી આપતા કહ્યું કે, મહાદેવ નિવૃતિ નામે અવતાર ધારણ કરશે અને સત્યનાથ બ્રહ્મા સોપાનદેવ તરીકે પ્રગટ થશે. જ્યારે યોગમાયા મુક્તાબાઈ નામે અવતરશે. હનુમાનજી રામદાસ નામે પ્રસિદ્ધ થશે. જ્યારે કુબજાદાસી જનાબાઈ નામે પ્રખ્યાત થશે. વાલ્મિકી મૂનિ જયદેવ તરીકે પ્રગય થશે. મારો દાસ ઉદ્ધવ નામદેવ તરીકે, જાંબુવન નરહરી તરીકે અને મારા વડિલ બંધુ બલરામ પુંડરીક તરીકે જન્મ ધારણ કરી ઓળખાશે. બધાએ ભોગા મળી બહુજનહિતાય ભક્તિમાર્ગનું મહાત્મય અને મહત્વ વધારવાનું કાર્ય કરવાનું છે. ભગવાન દ્વારકાધિશે નવેય નારાયણોને જન્મ વિશેની કાર્ય-કારણ-સાંભવ નીતિ રીતિ, અંગે શ્રી વ્યાસમૂનિએ ભવિષ્ય પુરાણમાં સવિસ્તાર આલેખી હોવાનું કહી તોમના સૂચન અને સંકેત પ્રમાણે યથા સ્થળે. યથા કાળે જીવદશા પ્રાપ્ત કરવા કહ્યું.
ભવિષ્ય પુરાણ અનુસાર પહેલા અઠ્યાસી હજાર ઋષિઓ વિધિ વિર્યથી સંકેત અનુસરી નિર્વાણ પામ્યા. અમાંનું કેટલુંક વિર્ય પૃથ્વી ઉપર ઠેક ઠેકાણે પડ્યું. જેમાથી જુદા જુદા પ્રકારે જીવો જન્મ્યા. આમાના એક ઉપરિચરવસુ નામે મૂનિ એકવાર વિમાન માર્ગે ઉડ્ડયન કરી રહ્યાં હતાં, ત્યારે તમના જોવામાં એક અતિ સુંદર સ્વરૂપવાન સ્વર્ગની અપ્સરા ઉર્વશી આવી. જેને જોઈ કામવશ એમના વિર્યનું સ્ખલન થયું. જે પૃથ્વી સ્થિત દર્ભના ઝૂંડો ઉપર પડતા ત્રણ ભાગ થયા. જેમાથી બે ભાગ પડિયામાં અને એક ભાગ યમુના નદીના જળમાં પડ્યો. પડિયામાં પડેલા બે ભાગના વિર્ય માંથી દ્રોણનો જન્મ થયો, જ્યારે નદીના જળમાં પડેલા એક ભાગના વિર્યને એક માછલી ગળી ગઈ. જેમાંથી મત્સ્યેન્દ્રનાથનો જ્ન્મ થયો.આમાં માછલીના ઉદરમાંથી જન્મેલા કવિ નારાયણ મત્સ્યેન્દ્રનાથ અથવા મચ્છેન્દ્રનાથ જગતમાં પ્રસિદ્ધિ પામ્યા.
એકવાર પર્વતીજીએ મહાદેવને પોતે જે મંત્રનો નિશદિન જપ કરતાં તે મંત્ર વિશે જાણવા આગ્રહ કર્યો. આથી મહાદેવે આ અલૌકિક મંત્ર કોઈ સાંભળી ન જાય તે માચે યમુના નદી તટ પર એકાંત સ્થાન પસંદ કર્યું. ભગવાને પાર્વતીજીને સંજીવની મંત્રની દિક્ષા આપી રહ્યાં હતાં ત્યારે ગર્ભિણી માછલી ત્યાં જળમાં વિચરણ કરી રહી હતી. ગર્ભમાં રહેલા કવિ નારાયણે ભગવાનના સ્વમુખે કહેલા સંજીવની મંત્ર સાંભળી લીધો. એ સાથે જ તેમને જ્ઞીની પ્રાપ્તી થઈ. પાર્વતીજીને બ્રહ્મજ્ઞાન આપી ભગવાને તેના મહત્વ વિશે પૂછ્યું ત્યારે અધવ્ચેથી જ ગર્ભસ્થ કવિ નારાયણે ઉત્તર આપી દીધો. શંકર-પાર્વતીતો આશ્ચર્ય ચકિત થઈ જોઈ રહ્યાં. ભગવાને તરત રહસ્ય જાણી લીધું કે. કવિ નારાયણેનો જન્મ થવાનો છે. પ્રસંન્ન શિવજીએ ગર્ભસ્થ કવિ નારાયણને જન્મ પછી બદ્રીકાશ્રમ જઈ ભગવાન દત્તાત્રેયના શ્રીમુખે બ્રહ્મમય મહિમા સાંભળવા આજ્ઞા કરી પોતે પાર્વતીજી સાથે કૈલાશ તરફ પ્રયાણ કર્યું.
સમય જતાં માછલીએ મૂકેલા ઈંડા માંથી કવિ નારાયણનો જ્ન્મ થયો. તેવામાં ત્યાંથી એક કામિક નામનો માછીમાર પસાર થતો હતો. તેણે બાળક ને જોયુ. તેને બાળકને ઉછેરવા અને મચ્છેન્દ્રનાથ નામ રાખવા આકાશવાણી સંભળઈ. કામિક બાળકને તેના ઘરે લઈ ગયો. બાળકને તેની પત્નિના ખોળામાં મૂકી વિગતવાર વાત કરી. બન્નેના આનંદનો પાર ન રહ્યો.
બાળ મચ્છેન્દ્રના જોત-જોતામાં પાંચ વરસના થયા. કામિક એકવા મચ્છેન્દ્રનાથને લઈ યમુના નદી ગયો. બાળકને કિનારે બેસવાનું કહી માલછીઓ પકવા જળ માં ગયો. કિનારે માછલીનો ઢગલો કરી ફરી પાછો જળમાં ગયો. મરી રહેલી માછલીઓને જોઈ બાળ મચ્છેન્દ્રનું દિલ દ્રવી ઉઠ્યું. બધી માછલીઓને ઉઠાવી ફરી જળમાં ફેકી જીવત દાન આપ્યું. આ જોઈ કામિક ભરે ગુસ્સે ભરાયો. બાળકને મારવા લાગ્યો. બાળકને ભીખ માગી ખાવા ના કટુ વેણ કઢતાં બાળ મચ્છેન્દ્રનાથે કામિકને છોડી ચૂપચાપ ચાલતી પકડી. બદરીકાશ્રમ સ્થિત યોગદ્રુમ સ્થળે આવી બાર વરસ તપ કર્યું.
દત્તાત્રેય પાસેથી ગુરૂદિક્ષા
એવામાં આકસ્મિક પણે ભગવાન દત્તાત્રેય બદરીકાશ્રમ સ્થિત યોગદ્રુમ સ્થળે જ્યાં મચ્છેન્દ્રનાથ તપ કરી રહ્યાં હતાં ત્યાં આવી ચડ્યા. ગુરુ-શિષ્યનું મિલમ થતાં દત્ત ભગવાને મંત્ર દિક્ષા આપી. સકળ રિદ્ધિ-સિદ્ધિ આપી, જારણ, મારણ, ઉચ્ચાટન, શાપોનું નિવારણ વગેરે મંત્ર-તંત્ર આદી ગુહ્ય વિદ્યાનું જ્ઞાન સહ પોતાનું તપોબળ અર્પણ કર્યું. મચ્છેન્દ્રનાથના કાન ફાડી સનાથ અને નિર્ભય બનાવ્યા.શૃંગી, શૈલીના આભુષણો આપ્યા અને નાથપંથના આદ્ય પ્રચારક તરીકે માન્યતા પ્રદાન કરીને જનતાજનાર્દનમાં નાથપંથનો પ્રચાર પ્રસાર કરવા માટે તિર્થાટન કરવાની આજ્ઞા આપી.
તિર્થાટન કરતાં કરતાં મચ્છેન્દ્રનાથ નાસિક પાસે સપ્તશ્રૃંગીના પર્વત ુપર બિરાજમાન માં સપ્તશ્રૃંગીના દર્શન કરવા આવ્યા. ભગવાતીએ દર્શન આપી લોકોને ઉપયોગી થાય અને બખીજ જ્ગ્યાએ કામ લાગે એવું કિવત્વ પ્રદાન કર્યું. માંના આશીર્વાદથી તેમણે સાબર મંત્રોની રચના કરી.
બાહ્ય કડિઓ
શ્રેણી:ભારતનાં સંતો શ્રેણી:નાથ સંપ્રદાય શ્રેણી:ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
રવિયાણા (તા. કાંકરેજ)
રવિયાણા (તા. કાંકરેજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા  કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રવિયાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી બનાસ બેંક તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામની વસતી અંદાજે ૨૦૦૦ જેટલી છે. આ ગામમાં એક શિવાલય, સિધ્ધપુરી બાપુનું તથા હનુમાનજીનું મંદિર આવેલ છે.
ડેવિડ વુડાર્ડ
ડેવિડ વુડાર્ડ (એપ્રિલ ૬, ૧૯૬૪) એક અમેરિકન લેખક અને કંડક્ટર છે. ૧૯૯૦ ના દાયકા દરમિયાન, તેમણે દર્દીના મૃત્યુ દરમિયાન અથવા તેના થોડા સમય પહેલાં સમર્પિત સંગીત તૈયાર કરવાની બૌદ્ધ પ્રથાને વર્ણવવા માટે પ્રિક્વિમ શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો હતો જે મુક્તિ અને શાંતિ-યજ્ઞ માટેનો સંયોજિત શબ્દ છે.
જ્યાં વુડાર્ડે કંડક્ટર અથવા સંગીત નિર્દેશક તરીકે સેવા આપી છે તે લોસ એંજલસ મેમોરિયલ સેવાઓમાં તેમણે ૨૦૦૧ ના નાગરિક સમારોહને શામેલ કર્યો હતો જે અત્યારે નિષ્ક્રિય થયેલા એન્જલ્સ ફ્લાઇટ ફનીક્યુલર (દોરડાથી ચાલતા) રેલવેમાં યોજાયેલ દુર્ઘટનામાં લિયોન પ્રપોર્ટ અને તેની ઇજાગ્રસ્ત વિધવા લોલાના સન્માન માટે યોજાયો હતો. તેણે વન્યજીવોનો શાંતિ-યજ્ઞોનું વહન કર્યું હતું જેમાં એક બીચના ઉપતટ ઉપરના એક કેલિફોર્નિયા બ્રાઉન પેલિકનનો પણ સમાવેશ થાય છે જ્યાં પ્રાણીઓનું પતન થયું હતું.
શિક્ષણ
વુડાર્ડએ તેમનું શિક્ષણ ધ ન્યૂ સ્કૂલ ફોર સોશિયલ રિસર્ચ અને કેલિફોર્નિયા યુનિવર્સિટી, સાન્ટા બાર્બરામાં લીધું હતું.
નૂએવા જર્મનીયા
વુડાર્ડે ૨૦૦૪ થી ૨૦૦૬ સુધીમાં યુ.એસ.ના ઉપ પ્રમુખ ડિક ચેનીનું સમર્થન જીતીને નૂએવા જર્મનીયાને અસંખ્ય અભિયાનો મેળવી આપ્યા હતા. ૨૦૧૧ માં વુડાર્ડે સ્વિસ નવલકથાકાર ક્રિશ્ચિયન ક્રૅટને તેમના ખાસ્સા મોટા વ્યક્તિગત પત્રવ્યવહારને મોટા પ્રમાણમાં ન્યુવા જર્મનીયાને અનુલક્ષીને હેનોવર યુનિવર્સિટીના Wehrhahn Verlag (વેહરહેન વરલેગ)  ની મહોર અંતર્ગત બે ભાગોમાં પ્રકાશનની પરવાનગી આપી હતી. પત્રના વિનિમયમાં, Frankfurter Allgemeine Zeitung (ફ્રેન્કફુર્ટર આલ્ગેમિને ઝેયીટુંગ) કહે છે, "[લેખકો] જીવન અને કલા વચ્ચેની સીમાને નષ્ટ કરે છે." Der Spiegel (ડેર સ્પિજેલ) નું માનવું છે કે પ્રથમ વોલ્યુમ, Five Years (પાંચ વર્ષ), વોલ્યુમ. ૧, એ ક્રેચની અનુગામી નવલકથા ઇમ્પેરિયમ માટે "આધ્યાત્મિક પ્રારંભિક કાર્ય" છે.
એન્ડ્રુ મેકૅકેનના મત મુજબ, વુડાર્ડે "સ્થળ પર બાકી રહેલ જગ્યાની મુસાફરી શરૂ કરી હતી, જ્યાં મૂળ વસાહતીઓના વંશજો ખૂબ જ અછતભર્યા સંજોગોમાં જીવતા હતા" અને તેને "સમુદાયની સાંસ્કૃતિક પ્રોફાઇલને આગળ વધારવા માટે, અને સાઈટ પર લઘુચિત્ર બેરેથ ઓપેરા હાઉસનું નિર્માણ કરવા માટે આગળ વધ્યા હતા જે એક સમયે Elisabeth Förster-Nietzsche (એલિઝાબેથ ફોર્સ્ટર-નિત્ઝશે) નું પારિવારિક નિવાસસ્થાન હતું." તાજેતરના વર્ષોમાં નૂએવા જર્મનીિયા પથારી અને અલ્પાહાર તથા એક કામચલાઉ ઐતિહાસિક મ્યુઝિયમ સાથે વધુ મિલનસાર ગંતવ્યમાં સ્વસ્થ થયેલ છે.
ડ્રિમમશીન
વુડાર્ડે ૧૯૮૯ થી ૨૦૦૭ સુધી ડ્રિમમશીનની પ્રતિકૃતિઓ બનાવી, બ્રાયન ગેસિન અને ઇઆન સોમરવિલે દ્વારા શોધવામાં આવેલી સ્ટ્રોબોસ્કોપિક યુક્તિ, જેમાં તાંબું અથવા કાગળમાંથી બનેલા સ્લોટેડ સિલિન્ડરનો સમાવેશ થાય છે, જે એક વિદ્યુત લૅમ્પ આસપાસ ફરતું હોય છે- જ્યારે બંધ આંખો વડે નિરીક્ષણ કરવામાં આવે ત્યારે મશીન ડ્રગના નશામાં અથવા સ્વપ્નની તુલનાત્મક રીતે માનસિક ક્ષતિઓને ઉત્તેજિત કરી શકે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:લેખક શ્રેણી:સંગીતકાર શ્રેણી:૧૯૬૪માં જન્મ
કારગરા
કારગરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કારગારા ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, જુવાર, તુવર, કપાસ તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:માંગરોળ તાલુકો
ઓડીદરા
ઓડીદરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઓડીદરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોધરા તાલુકો
આંકોટ
આંકોટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાગરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંકોટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાગરા તાલુકો
કેશરપુરા (તા. ઇડર)
કેશરપુરા (તા. ઇડર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક ગામ છે. કેશરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
ડાભાળી (તા. ધારી)
ડાભાળી (તા. ધારી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધારી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ડાભાળી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ધારી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
જુલાઇ ૩૦
૩૦ જુલાઇનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૧૧મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૧૨મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૫૪ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જુલાઇ
ભાડાઈ
ભાડાઈ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કોટડા-સાંગાણી તાલુકાનું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, અને પંચાયતઘર જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે.
ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન છે, ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:કોટડા-સાંગાણી તાલુકો
પૂર્ણિમાબેન પકવાસા
પૂર્ણિમાબેન અરવિંદભાઈ પકવાસા (જન્મ: ૫ ઓક્ટોબર, ૧૯૧૩ – અવસાન: ૨૫ એપ્રિલ, ૨૦૧૬) ડાંગના દીદી તરીકે ઓળખાતા હતા તેમ જ તેણી એક ભારતીય સામાજિક કાર્યકર હતા અને ગુજરાત રાજ્યના ડાંગ જિલ્લામાં તેમની કર્મભૂમિ હતી. તેણી મંગલદાસ પકવાસાનાં પુત્રવધૂ હતા. તેમની પુત્રી સોનલ માનસિંહ જાણીતા નૃત્યાંગના છે.
સામાજિક સક્રિયતા
૧૮ વર્ષની ઉંમરે દાંડી કૂચમાં તેમણે ભાગ લીધો હતો, જે તેણીનું પ્રથમ સ્વતંત્રતા આંદોલન હતું. આ દરમિયાન તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તેણીના સાથી-કેદી તરીકે જેલમાં કસ્તુરબા ગાંધી હતાં. પૂર્ણિમાબેને એમને અંગ્રેજી ભાષામાં વાંચવા અને લખવા માટે શીખવ્યું હતું. મહાત્મા ગાંધીએ તેણીના આ કાર્યને બિરદાવ્યું હતું તથા તેણીને શિક્ષણકાર્ય ચાલુ રાખવા માટે આશીર્વાદ આપ્યા હતા. ૧૯૫૬ના વર્ષમાં તેમણે શક્તિદળની શરૂઆત કરી, જે સ્ત્રીઓ માટે સાંસ્કૃતિક, ભૌતિક અને આધ્યાત્મિક શિક્ષણનું કાર્ય કરતી એક સંસ્થા છે. પાછળથી ૧૯૬૯ના વર્ષમાં, તેનું ઋતુંભરા વિશ્વ વિદ્યાપીઠમાં રૂપાંતરણ કરવામાં આવ્યું હતું. સાપુતારા ખાતે આ વિદ્યાપીઠની વિસ્તૃત પ્રવૃત્તિઓ સ્વરુપે એક સંપૂર્ણ સુવિધાયુક્ત નિવાસી શાળા અને કોલેજની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. ૨૦૦૪ના વર્ષમાં તેમને સમાજસેવાના કાર્ય બદલ પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે ઓક્ટોબર ૨૦૧૩માં ૧૦૦ વર્ષ પૂર્ણ કર્યાં હતાં અને ૨૫મી એપ્રિલ, ૨૦૧૬ના દિવસે, ૧૦૨ વર્ષની વયે તેઓ અવસાન પામ્યા.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:નારીવિશેષ શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા શ્રેણી:૧૯૧૩માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૬માં મૃત્યુ
ગીતા રબારી
ગીતા રબારી (જન્મ: ૧૯૯૬) ગુજરાતના લોક ગાયિકા છે.
જીવન
ગીતા રબારીનો જન્મ કચ્છ જિલ્લાના ટપ્પર ગામમાં થયો હતો.
કારકિર્દી
તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત પાંચમાં ધોરણથી શરૂ થઇ હતી. તેઓ ગીતા ભજન, લોકગીત, સંતવાણી, ડાયરા જેવા જીવંત કાર્યક્રમો કરે છે. તેમના બે ગીતો રોણા શેરમા અને એકલો રબારી લોકપ્રિય બન્યા છે. તેમનું રોણા શેરમા ગીત ૧૬ એપ્રિલ ૨૦૧૭થી ૧.૩૦ કરોડ કરતાં વધુ વાર જોવાઈ ચૂક્યું છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગાયિકા શ્રેણી:૧૯૯૬માં જન્મ
કઠવાડા (માંગરોળ)
કઠવાડા (માંગરોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કઠવાડા ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, જુવાર, તુવર, કપાસ તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
રોહીયાળ તલાટ
રોહીયાળ તલાટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. રોહીયાળ તલાટ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:કપરાડા તાલુકો શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
ગુરબચ્ચન સિંહ સલારીઆ
કેપ્ટન ગુરબચ્ચન સિંહ સલારીઆ ભારતીય ભૂમિસેનાના અધિકારી હતા. તેઓ ભારતનું સર્વોચ્ચ લશ્કરી સન્માન પરમવીર ચક્ર એનાયત થયું હતું. ૧૯૮૮માં ચેતન આનંદ નિર્મિત ધારાવાહિક પરમ વીર ચક્રમાં તેમના પાત્રનો અભિનય અભિનેતા બ્રાન્ડો બક્ષીએ કર્યો હતો.
શરૂઆતનું જીવન
તેઓ પંજાબ, ભારત રાજ્યના એક રાજપૂત કુટુંબમાં જન્મ્યા હતા. તેઓએ વિખ્યાત ચૈલ સૈનિક સ્કુલ, શિમલા ખાતે ભણતરની શરૂઆત કરી હતી. તેઓ ભારતીય સુરક્ષા અકાદમી, ખડકવાસલાની આઠમી બેચમાં જોડાયા હતા. તેમનો કેડેટ નંબર ૧૩૧૭ હતો અને તેઓ બ્રાવો ટુકડીમાં હતા.
લશ્કરી કારકિર્દી
તેઓ ૯ જૂન ૧૯૫૭ના રોજ ૧ ગુરખા રાયફલ્સમાં જોડાયા, તેઓ રેજિમેન્ટની ત્રીજી પલટણમાં જોડાયા. ૧૯૬૧માં તેઓ પોતાની પલટણ સાથે વિદેશમાં કટાન્ગા ખાતે નિયુક્ત થયા.
બેલ્જીયમ જ્યારે કોંગો છોડતું હતું ત્યારે તે દેશમાં ગૃહયુદ્ધની શરૂઆત થઈ. જ્યારે સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ દ્વારા લશ્કરી પગલાં લેવાનું નક્કી કરાયું ત્યારે ભારતે ૩૦૦૦ સૈનિકોની બ્રિગેડનું યોગદાન આપ્યું. ૧૯૬૧માં સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘે કટાંગાના લોકો દ્વારા કરાતી હિંસા રોકવાનું નક્કી કર્યું તેના કારણે ટાંગાના વિભાજનવાદી નેતા ત્સોમ્બે ખૂબ રોષે ભરાયા અને તેમનું 'સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘને ધિક્કારો' અભિયાન તેજ બનાવ્યું જે વધુ હિંસામાં પરિણમ્યું.
૫ ડિસેમ્બર ૧૯૬૧ના રોજ ૩/૧ ગુરખાના સૈનિકોએ કટાંગા મુખ્યાલય અને ઍલિઝાબેથવિલે વિમાનમથકના માર્ગ પર આવેલી કાટાંગાના સૈનિકોની ચોકી પર હુમલો કર્યો. તે ચોકીનો નાશ કરી અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની ચોકી ગુરખાઓએ સ્થાપી. જ્યારે કેપ્ટન સલારીઆ પોતાની ટુકડીની મદદથી ચોકી મજબૂત કરવા આગળ વધ્યા ત્યારે તેમને જૂના વિમાનમથક વિસ્તારમાં મોટા પ્રમાણમાં વિરોધનો સામનો કરવો પડ્યો. દુશ્મનો બે બખ્તરબંધ ગાડી અને ૯૦ સૈનિકોની મદદથી જમણી તરફથી હુમલો કરી રહ્યા હતા. લક્ષ્ય પૂરું પાડવા માટે દુશ્મનોની સાંખ્યિક બાહુબળને ગણકાર્યા સિવાય લડાઈ શરૂ કરી. ત્યારબાદ ગુરખાઓ સંગીન, ખુકરી અને હાથગોળાઓના ઉપયોગ વડે દુશ્મન તરફ ધસ્યા. તેઓની મદદમાં એક રોકેટ લોન્ચર પણ હતું. કેપ્ટન સલારીઆ અને તેમની ટુકડીએ ૪૦ દુશ્મનોનો ખાત્મો બોલાવ્યો અને બંને ગાડીને નકામી બનાવી દીધી. સાંખ્યિક બાહુબળ પક્ષમાં હોવા છતાં દુશ્મનો ભાગી છૂટ્યા. તેમને ગળાના ભાગે ગોળી વાગી અને તેમાંથી મોટા પ્રમાણમાં રક્ત વહેવા લાગ્યું. પરંતુ પોતાની ઈજાને ગણકાર્યા વગર તેઓ લડતા રહ્યા અને અંતે મોટા પ્રમાણમાં લોહી વહી જવાથી પડી ગયા અને બાદમાં પોતાની ઈજાને કારણે શહીદ થયા.
કેપ્ટન સલારીઆની કાર્યવાહીને કારણે કટાંગાના સૈનિકો ઍલિઝાબેથવિલે ખાતે આવેલ સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘના મુખ્યાલયને ઘેરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા. તેમના નેતૃત્વ, વીરતા, ફરજ તરફની અડગ નિષ્ઠા અને તેમની પોતાની સુરક્ષાને આખરી ગણવાની ભારતીય ભૂમિસેનાની સર્વોચ્ચ પરંપરાને જાળવવા માટે મરણોપરાંત પરમવીર ચક્રથી સન્માનિત કરાયા.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પરમવીર ચક્ર વિજેતા શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૯૩૫માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૬૧માં મૃત્યુ
દેવળીયા (તા. કોટડા-સાંગાણી)
દેવળીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કોટડા-સાંગાણી તાલુકાનું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, અને પંચાયતઘર જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:કોટડા-સાંગાણી તાલુકો
નવાપુરા (તા. સાણંદ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાણંદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામમાં સ્વામિનારાયણ, ખોડિયાર માતા, રામદેવપીર અને મહાદેવનાં મંદિરો આવેલાં છે. નવાપુરા પાસે બે પેટાવિભાગ ગામો વાઘજીપુરા અને વીસવીઘા છે.
કસાર દેવી, ઉત્તરાખંડ
thumb|કસારદેવી મંદિર, કસાર દેવી કસાર દેવી ઉત્તર ભારતમાં ઉત્તરાખંડ રાજ્યમાં આવેલ અલમોરા નજીક આવેલ એક ગામ છે. આ ગામ કસાર દેવીના મંદિરને કારણે પ્રખ્યાત છે. આ મંદિર બીજી સદીનું છે. સ્વામી વિવેકાનંદ ઈ. સ. ૧૮૯૦માં અહીં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત ઘણા પશ્ચિમી દેશોના સાધકો અહીં આવ્યા છે અને રહ્યા છે. આ ગામ ક્રેંક્સ રિજ માટે પણ પ્રખ્યાત છે, જે ૧૯૬૦-૭૦ના દાયકાના હિપ્પી આંદોલન સમયે ખૂબ જ પ્રસિદ્ધ થયું હતું. આજે પણ દેશી-વિદેશી પર્વતારોહકો અને પ્રવાસીઓ અહીં રહેવા માટે આવે છે.
પ્રતિ વર્ષ કારતક પૂર્ણિમા (નવેમ્બર-ડિસેમ્બર) પર અહીં કસાર દેવીનો મેળો ભરાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
કાવા (તા. ઇડર)
કાવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક ગામ છે. કાવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, ટામેટા, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગામની વચ્ચોવચ ટેકરી પર નિલકંઠ મહાદેવનું મંદિર આવેલું છે.
શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
મંગોલિયા
મંગોલિયા (મંગોલિયન: Монгол улс,) પૂર્વ અને મધ્ય એશિયા માં એક લેંડલૉક દેશ છે. આની સીમા ઉત્તર માં રૂસ, દક્ષિણ, પૂર્વી અને પશ્ચિમ માં ચીન ને અડે છે. જોકે, મંગોલિયા ની સીમા કજ઼ાખ઼િસ્તાન ને નથી મળતી, પણ આનો સૌથી પશ્ચિમી છેડો કઝાકિસ્તાન ના પૂર્વી છેડાથી કેવળ ૨૪ માઈલ (૩૮ કિમી) દૂર છે. દેશ ની રાજધાની અને સૌથી મોટું શહેર ઉલાન બાટોર છે, અહીં દેશ ની લગભગ ૩૮% જનસંખ્યા નિવાસ કરે છે. મંગોલિયા માં સંસદીય ગણતંત્ર છે.
ઇતિહાસ
આજે જેને મંગોલિયા કહે છે, તે ક્યારેક વિભિન્ન ઘુમંતૂ સામ્રાજ્યોં દ્વારા શાસિત હતો, આ સામ્રાજ્યોમાં શિંઓગ્નુ, શિયાનબેઈ, રોઊરન, ગોતુર્ક અને અન્ય શામિલ છે. સન્ ૧૨૦૬ માં ચંગેઝ ખાન દ્વારા મંગોલ સામ્રાજ્ય ની સ્થાપના કરવામાં આવી. પણ યુઆન રાજવંશ ના પતન બાદ મંગોલ પોતાના જૂના રહેન-સહેન પર પાછા ફર્યાં. ૧૬મી અને ૧૭ મી શતાબ્દીમાં મંગોલિયા તિબેટી બૌદ્ધ ધર્મ ના પ્રભાવ માં આવ્યો. ૧૭ મી સદી ની અંતમાં મંગોલિયા ના અધિકાંશ ક્ષેત્ર માં ક્વિંગ રાજવંશ ના શાસનાધિન થઈ ગયો. ૧૯૧૧ માં કિંગ રાજવંશ ના પતન દરમ્યાન મંગોલિયા એ સ્વતંત્રતા ની ઘોષણા કરી, પણ ૧૯૨૧ સુધી સ્વતંત્રતા થયો અને ૧૯૪૫ સુધી અંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા હાસિલ કરવા માટે તેણે સંઘર્ષ કરવો પડ્યો હતો. આને પરિણામે દેશ મજબૂત રૂસ અને સોવિયત પ્રભાવ માં આવ્યો, ૧૯૨૪ માં મંગોલિયાઈ જનવાદી ગણરાજ્ય ની ઘોષણા કરાઈ અને રાજનીતિક રૂપે મંગોલિયા તે સમય ની સોવિયત રાજનીતિ નું અનુપાલન કરવા લાગ્યો. ૧૯૮૯ માં પૂર્વી યુરોપ માં કમ્યુનિસ્ટ શાસનો ના તૂટ્યા પછી, મંગોલિયામાં ૧૯૯૦માં લોકતાંત્રિક ક્રાંતિ જોવા મળી, જેને લીધે બહુ-દળ વ્યવસ્થા સ્થાપિત થઈ, ૧૯૯૨માં નવું સંવિધાન બન્યું અને દેશ બજાર અર્થવ્યવસ્થા તરફ અગ્રસર થયો.
શ્રેણી:દેશ શ્રેણી:એશિયા
નસીરપુર (તા. ગોધરા)
નસીરપુર (તા. ગોધરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નસીરપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોધરા તાલુકો
જેઠ સુદ ૭
જેઠ સુદ ૭ને ગુજરાતીમાં જેઠ સુદ સાતમ કે જેઠ સુદ સપ્તમી પણ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના આઠમા મહિનાનો સાતમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના ત્રીજા મહિનાનો સાતમો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
હેમચંદ્રાચાર્ય
હેમચંદ્રાચાર્ય જેઓ કલિકાલ સર્વજ્ઞ તરીકે ઓળખાય છે, સોલંકી યુગમાં થઇ ગયેલા જૈન મુનિ, વિદ્વાન, કવિ અને સાહિત્યકાર હતા. તેઓ સિદ્ધરાજ જયસિંહ અને કુમારપાળના સમકાલીન હતા.
ભારતીય ચિંતન, સાહિત્ય, અને સાધનાનાં ક્ષેત્રમાં આચાર્ય હેમચંદ્રનું નામ અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. તેઓ એક મહાન ગુરુ, સમાજ-સુધારક, ધર્માચાર્ય અને અદ્ભુત પ્રતિભા હતા. સમસ્ત ગુર્જરભૂમિને તેમણે અહિંસામય બનાવી દીધી. તેમણે સાહિત્ય, દર્શન, યોગ, વ્યાકરણ, કાવ્યશાસ્ત્ર અને વાઙમયનાં દરેક અંગો પર નવા સહિત્યની રચના કરી તથા નવા પંથકોને આલોકીત કર્યાં. સંસ્કૃત અને પ્રાકૃત પર પણ તેમનું પ્રભુત્વ સમાન હતું. તેમણે લખેલા 'કાવ્યાનુશાસન' ગ્રંથે તેમને ઉચ્ચકોટિના કાવ્યશાસ્ત્રોનાં રચયિતાઓની શ્રેણીમાં પ્રસ્થાપિત કર્યાં. પૂર્વાચાર્યો પાસેથી ઘણું મેળવી તેમણે પરિવર્તિ વિચરકોનાં ચિંતન માટે વિપુલ સામગ્રી પ્રદાન કરી.
જન્મ
તેમનો જન્મ અમદાવાદથી ૧૦૦ કીલોમીટર દૂર આવેલા ધંધુકામાં વિક્રમ સવંત ૧૦૮૮ની કારતક પુર્ણિમાની રાત્રે થયો હતો.
માતા-પિતા
પિતાનું નામ ચાચીંગ કે ચાચ અને માતાનું નામ પાહીણી દેવી હતું. તેમનું જન્મનું નામ ચાંગદેવ રાખવામાં આવ્યું હતું.
માતા પિતાનો ધર્મ
માતા પાહીણી અને ચાંગદેવના મામા નાગદેવ જૈન હતા. લાગે છે પિતા શિવ-પાર્વતીના ઉપાસક હતા. આચાર્ય હેમચંદ્રને કારણે એમની માતાને ઉચ્ચ સ્થાન મળતું હતું અને છેવટે જૈન સાધ્વી બનેલ.
જીવન
બાળ અવસ્થામાં જ ચાંગદેવે જૈન દીક્ષા લેવાની તીવ્ર ઈચ્છા દર્શાવી. જૈન સંઘની સહમતી અને ચતુર્વીધ સંઘની હાજરીમાં ખંભાત ના ભગવાન પાર્શ્વનાથ ચૈત્યાલયમાં કર્ણાવતીના ઉદ્દયન મંત્રીના સહયોગ અને ધામધૂમથી નવ વર્ષની ઉમરે વિક્રમ સવંત ૧૧૫૪ની માઘ સુદી ચૌદસને શનીવારે ચાંગદેવે દીક્ષા લીધી અને સોમચંદ્ર નામ રાખવામાં આવ્યું. સોમચંદ્રનું શરીર સુવર્ણ જેવું તેજસ્વી અને ચંદ્રમાં જેવું સુંદર હતું અને હેમચંદ્ર તરીકે ઓળખાયા.
આચાર્ય પદ
૨૧ વર્ષની ઉમરમાં સમસ્ત શાસ્ત્રોનું મંથન કરી વિક્રમ સંવત ૧૧૬૬માં સૂરિપદ પ્રદાન મહોત્સવમાં નાગપુરના ધનદ વ્યાપારી ભાગ્યશાળી થયા. સાહિત્ય અને સમાજસેવા કરવાની શરુઆત કરી અભયદેવસૂરિના શિષ્ય પ્રકાંડ વિદ્વાન આચાર્ય દેવચંદ્રસૂરી એમના દીક્ષાગુરુ, શિક્ષાગુરુ અને વિદ્યાગુરુ હતા.
રાજાશ્રય: રાજા સિદ્ધરાજ જયસિંહ અને કુમારપાળ રાજા
વિ.સં. ૧૧૬૧ થી ૧૧૬૬ સાત વર્ષ સિદ્ધરાજ જયસિંહ સાથે અતુટ સબંધ રહ્યો. માલવ વિજય પછી ભોજવ્યાકરણ સાથે પ્રતિસ્પર્ધા માટે ગુજરાતના પૃથક વ્યાકરણ ગ્રંથ 'શબ્દાનુશાસન' સિદ્ધરાજ જયસિંહના આગ્રહ અને અનુરોધથી બનાવ્યું. જયસિંહે વિ.સં. ૧૧૫૧ થી ૧૧૬૬ સુધી રાજ્ય કર્યું. મૃત્યુ વખતે ઉમર ૫૪ વર્ષ હતી. સિદ્ધરાજને કોઈ પુત્ર ન હોતો. રાજગાદી માટે ઝગડો થયો. છેવટે ૫૦ વર્ષના કુમારપાળનો વિક્રમ સંવત ૧૧૬૬માં માગસર વદી ચૌદશે રાજ્યાભિષેક થયો. હેમચંદ્રસૂરિ કર્ણાવતી થી પાટણ આવ્યા અને ઉદ્દયન મંત્રીએ એમનું સ્વાગત કર્યું. હેમચંદ્રના પ્રભાવથી ૧૮ પ્રાંતમાં ૧૪ વર્ષ સુધી પશુવધ બંધ હતો. ગુજરાતને તમામ દુર્વ્યસનોથી મુક્ત કરવા પ્રયાસ કર્યા. કહેવાય છે કુમારપાળે ૧૨ વ્રત સ્વીકારી દીક્ષા લીધી. જૈન રાજધર્મ થયો અને બધાધર્મની ઉન્નતી થઈ. કેદાર અને સોમનાથનો પણ ઉદ્વાર થયો. પૂર્વના ગ્રંથોમાં સંષોર્ધન થયું. કુમારપાળે ૭૦૦ લેખકોને બોલાવી હેમચંદ્રના ગ્રન્થોને લેખબદ્ધ કર્યા. ૨૧ મોટા જ્ઞાનભંડારો બનાવ્યા. જૈનોના મત પ્રમાણે ૧૦૦ શિષ્યોનો પરિવાર એમને ઘેરી બેસતો અને ગુરુ લખાવે એને લખી લેતા. જૈન્ ધર્મ અને સાહિત્યના પ્રત્યેક ક્ષેત્રમાં સર્જન થયું. એક વ્યક્તિની વ્યાકરણશાસ્ત્રની આ ઉપાસના અદ્દભુત છે. સાહિત્યની વિરાટ સમૃદ્ધિ થઈ.
મૃત્યુ
વૃદ્ધાવસ્થામાં હેમચંદ્રસૂરિને લૂતા રોગ થયો. અષ્ટાંગયોગાભ્યાસ કરી રોગનો નાશ કર્યો. ૮૪ વર્ષની અવસ્થાએ અનશનની આન્ત્યારાધના ક્રિયા પ્રારંભ કર્યો. કુમારપાળને કહ્યું કે આપની ઉમરમાં હવે છ મહિના બાકી છે. કુમારપાળને ધર્મઉપદેશ આપી દશમ દ્ભારથી આચાર્ય હેમચંદ્રે પ્રાણ ત્યાગ કર્યો. શ્રી હેમચંદ્રનું સમાધિ સ્થળ શંત્રુજય પહાડ ઉપર છે. પ્રભાવકચરિત મુજબ કુમારપાળ રાજાથી આચાર્યનો વિયોગ સહન ન થયો અને છ મહીનામાં એ પણ સ્વર્ગે સિધાવ્યા.
કાવ્ય ગ્રંથ
આચાર્ય હેમચંદ્રએ અનેક વિષયો પર વિવિધ પ્રકાર ના કાવ્યો રચ્યા છે. અશ્વઘોશની જેમ હેમચંદ્ર સોદેષ્ય કાવ્ય રચવામાં વિશ્વાસ રાખતા હતા. તેમનું કાવ્ય 'કાવ્યમાનન્દાય' કવિતા નહિ પણ 'કાવ્યમ્ ધર્મપ્રચારાય' છે. અશ્વઘોશ અને કાલિદાસની સહજ અને સરળ શૈલી તેમની કવિતા માં ન હતી પણ તેમની કવિતા માં હ્રુદય અને મસ્તિષ્કનું અપૂર્વ મિશ્રણ હતું.
વ્યાકરણ ગ્રંથ
પાણિની સંસ્કૃત વ્યાકરણમાં શાકટાયન, શૌનક, સ્ફોટાયન, આપિશલિનો ઉલ્લેખ કર્યો. પાણિની ના અષ્ટાધ્યાયી માં શોધન કત્યાયન અને ભાષ્યકર પતંજલિ કર્યો. પુનરુદ્ધાર ભોજદેવના 'સરસ્વતી કંઠાભરણ' માં કર્યો
વ્યકરણ રચનાઓ
આચાર્ય હેમચંદ્રએ સમસ્ત વ્યાકરણ વાઙમયનું અનુશીલન કરી 'શબ્દાનુશાસન' અને અન્ય વ્યાકરણ ગ્રંથો ની રચના કરી. પૂર્વવત્ આચાર્યોના ગ્રંથોનું સમ્યક અધ્યયન્ કરી સર્વાંગ પરિપુર્ણ અને સરળ વ્યાકરણની રચના કરી અને તેને સંસ્કૃત અને પ્રાકૃત બંને ભાષાઓને પૂર્ણતઃ અનુશાસિત કરી છે. હેમચંદ્રએ 'સિદ્ધહેમ' નામક નૂતન પંચાંગ વ્યાકરણ તૈયાર કર્યુ. આ વ્યાકરણ ગ્રંથનું શ્વેતછત્ર સુષોભિત બે ચામર સાથે ચલ સમારંભ હાથી પર કાઢવામાં આવ્યું. ૩૦૦ લહિયાઓએ 'શબ્દાનુશાસન'ની ૩૦૦ પ્રતિઓ લખીને ભિન્ન-ભિન્ન ધર્માધ્યકક્ષો ને ભેટ આપી અને અહતિરિક્ત વ્રુત્તિ દેશ-વિદેશ, ઈરાન, સીલોન(શ્રીલંકા), નેપાળમાં મોકલવામાં આવી. ૨૦ પ્રતિઓ કાશ્મીરના સરસ્વતી ભંડારમાં પહોંચી. જ્ઞાન પંચમી (કારતક સુદ પાંચમ) ના દિવસે પરીક્ષા લેવામાં આવતી હતી.
આચાર્ય હેમચંદ્ર સંસ્કૃતનના અંતિમ મહવૈયાકરણ હતા. અપભ્રંશ સાહિત્યની પ્રાચિન સમૃદ્ધિના સંબંધમાં વિદ્વાન તે પદોનિ શોધમાં લાગી ગયા. ૧૮૦૦૦ શ્લોક પ્રમાણ બૃહદ્ વૃતિ પર ભાષ્ય કતિચિદ દુર્ગાપદખ્યા વ્યાખ્યા લખવામાં આવી. આ ભાષ્યની હસ્તલિખિત પ્રત બર્લિનમાં છે.
હેમચંદ્રના અલંકાર ગ્રંથ
કાવ્યાનુશાસન ના ગદ્યમાં સૂત્ર, વ્યાખ્યા અને સોદાહરણ વૃત્તિ એવા ત્રણ ભાગ છે. સૂત્રોની વ્યાખ્યા કરવાવાળી વ્યાખ્યા 'અલંકાર ચૂડામણિ' નામે પ્રચલિત છે. તેને સ્પષ્ટ કરવા માટે 'વિવેક'નામે વૃત્તિ લખવામાં આવી. 'કાવ્યાનુશાસન' ના ૮ અધ્યાયોમાં વિભાજિત ૨૦૮ સુત્રોમાં કાવ્યશાસ્ત્રના બધા વિષયોનું પ્રતિપાદન કરવામાં આવ્યું છે. 'અલંકાર ચૂડામણિ'માં૮૦૭ ઉદાહરણ પ્રસ્તુત છે તથા વિવેકમાં ૮૨૫ ઉદાહરણ પ્રસ્તુત છે. ૫૦ કવિઓના તથા ૮૧ ગ્રંથોના નામોનો ઉલ્લેખ છે.