cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ઝરી (તા. વાંસદા)
ઝરી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. ઝરી ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, તુવર તથા શાકભાજીની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
માગશર વદ ૦))
માગશર વદ ૦)) કે માગશર વદ ૧૫ ને ગુજરાતી માં માગશર વદ અમાસ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના બીજા મહિનાનો ત્રીસમો અને છેલ્લો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના નવમાં મહિનાનો ત્રીસમો અને છેલ્લો દિવસ છે.
ભોપાલકા (તા. કલ્યાણપુર)
ભોપાલકા (તા. કલ્યાણપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા  કલ્યાણપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભોપાલકા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કલ્યાણપુર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગઢડા (તા. ખેડબ્રહ્મા)
ગઢડા (તા. ખેડબ્રહ્મા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ખેડબ્રહ્મા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગઢડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખેડબ્રહ્મા તાલુકો
જન શતાબ્દી એક્સપ્રેસ
જન શતાબ્દી એક્સપ્રેસ એ  વધુ પોસાય તેવી શતાબ્દી એક્સપ્રેસનો પ્રકાર  છે જે એસી અને નોન-એસી બંને આવાસ ધરાવે છે. આ શબ્દ 'જન' સામાન્ય લોકો માટે ઉલ્લેખ કરાયો  છે તે બોર્ડ કેટરિંગ સેવા માટે  વપરાય છે, તે સેવાઓ પાછળથી દૂર કરવામાં આવી હતી. હિલ રાણી એક્સપ્રેસ (એમજી) ભારતમાં માત્ર મીટર ગેજ ટ્રેક જન શતાબ્દી છે,  જે   લમ્ડિંગ થી  લોઅર હાફલોન્ગ  વચ્ચે ચાલે છે અને 3 કલાક ને 45 મિનિટમાં  100 કિલોમીટર (62 માઈલ) ના અંતરને  આવરી લે છે અને અન્ય તમામ જન શતાબ્દી ટ્રેનો બ્રોડગેજ પર ચાલે છે. આ હિલ રાણી એક્સપ્રેસને  માર્ચ 2016 સુધીમાં એક બ્રોડ ગેજ સેવામાં  રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે.
સેવાઓ
જન શતાબ્દી એક્સપ્રેસ  ટ્રેનોની યાદી આ પ્રમાણે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારતીય રેલ
મહુડી મોટી (તા. દાંતીવાડા)
મહુડી મોટી (તા. દાંતીવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દાંતીવાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મહુડી મોટી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગામમાં ચાર વસાહતો છે: ૧. ગણેશપુરા, ૨. મહુડી, ૩. ગુરુકૃપાનગર અને ૪. ગુંદીવાડા.
ગામની નજીકમાં સીપુ નદી પર બંધ બાંધવામાં આવેલ છે. જેના કારણે મોટા ભાગનાં ગામોને સિંચાઇનો લાભ મળે છે.
શ્રેણી:દાંતીવાડા તાલુકો
વૈશાખ સુદ ૩
વૈશાખ સુદ ૩ને ગુજરાતીમાં વૈશાખ સુદ ત્રીજ, અખાત્રીજ અને અક્ષય તૃતિયા પણ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના સાતમા મહિનાનો ત્રીજો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના બીજા મહિનાનો ત્રીજો દિવસ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
સનાથલ
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાણંદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
બક્ષીપુર (તા. અમરેલી)
બક્ષીપુર (તા. અમરેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા અમરેલી તાલુકાનું એક  ગામ છે. બક્ષીપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:અમરેલી તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ફતેપુર (દાભા)
ફતેપુર (દાભા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ફતેપુર (દાભા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:બાયડ તાલુકો
ચે ગૂવેરા
અર્નેસ્ટો "ચે" ગૂવેરા (જૂન 14, 1928 – ઑક્ટોબર 9, 1967) ચે ગૂવેરા, એલ ચે , અથવા માત્ર ચે , તરીકે જાણીતા આર્જેન્ટેનિયન માર્કસવાદી ક્રાંતિકારી, ડૉક્ટર, લેખક, બૈદ્ધિક, ગેરિલા નેતા, લશ્કરી વ્યુહબાજ, અને ક્યુબન ક્રાંતિમાં મહત્વનું પ્રદાન આપનાર નેતા હતા. તેમના મૃત્યુ બાદ તેમનો ચહેરો, મુખમુદ્રા કાઉન્ટરકલ્ચર તેમજ જાણીતી સંસ્કૃતિઓની અંદર એક પ્રતિક અને વૈશ્વિક ચિન્હ સમાન છે.
ક્યુબન ક્રાંતિ બાદ, નવી સરકારમાં ગૂવેરાએ કેટલીય મહત્વની ભૂમિકા ભજવી. જેમાં વિનંતીઓની સમિક્ષા અને ક્રાંતિકારી ટ્રીબ્યુનલમાં ગુનેગાર સાબિત થયેલા યુદ્ધ ગુનેગારોને ફાયરિંગ સ્કવોડ સમક્ષ હાજર કરવા, ઉદ્યોગપ્રધાન તરીકે અગ્રેઅરિઅન (જમીનને લગતા) સુધારાની સ્થાપના કરવી તેમજ રાષ્ટ્રીય બેંકના પ્રમુખ તેમજ ક્યુબાની શસ્ત્ર સેનાના ડિરેક્રટર તરીકે ક્યુબન સમાજવાદના રાજદ્રારી પ્રતિનિધિ તરીકે વિશ્વની યાત્રા કરવાના કાર્યોનો સમાવેશ થતો હતો. તેમના આ પ્રકારના પદને કારણે ક્યુબન સૈન્યની ટ્રેનિંગમાં તેમણે મહત્વની ભૂમિકા ભજવી આ સૈન્યએ બે ઓફ પીગ્સ ચડાઈ અને સોવિયેટની પરમાણુ શસ્ત્ર ધરાવતી ખંડીય મિસાઈલ ક્યુબામાં લાવવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો હતો. આ મિસાઈલને કારણે 1962માં ક્યુબા મિસાઈલ સંકટ ઉભૂં થયું હતું. આ ઉપરાંત, તેઓ એક સિદ્ધહસ્ત લેખક અને ડાયરી લખનાર લેખક હતા. તેમણે ગેરિલા યુદ્ધની પરિસ્થિતિ અંગે મેન્યુઅલ લખ્યું. આ ઉપરાંત તેમણે પોતાની દક્ષિણ અમેરિકાની મોટરસાયકલ યાત્રાની યાદો લખી જે વિશ્વમાં ખૂબ પ્રચલિત થઈ છે. 1965માં તેમણે ક્યુબા છોડી દીધું અને કોંગો-કિનશાસામાં ક્રાંતિ કરવાનો નિષ્ફળ પ્રયાસ કર્યો બાદમાં બોલિવિયા કે જ્યાં તેમને પકડીને સીઆઈએ (CIA)ની મદદ ધરાવતા બોલિવિયન સેન્યએ તેને પકડીને મૃત્યદંડ આપી દીધો હતો.
ગૂવેરા માટે કેટલાય લોકો પુજ્ય ભાવ ધરાવે છે તો કેટલાક નિંદા કરે છે. તેમના વિચારો કેટલાય લોકો દ્વારા લખાયેલી જીવનકથા, યાદો, નિબંધો, ડોક્યુમેન્ટ્રી, ગીતો અને ફિલ્મોને કારણે તેઓ હંમેશા ચર્ચાતા રહ્યાં છે. ટાઈમ મેગેઝિન દ્વારા તેમને 20મી સદીની સૌથી 100 પ્રભાવશાળી વ્યકિતઓની યાદીમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે અલ્બાર્ટો કોર્ડો દ્વારા લેવામાં આવેલો ગુરિલેરો હિરોઈકો (બતાવવામાં આવેલો), ફોટોગ્રાફને વિશ્વનો સૌથી પ્રખ્યાત ફોટોગ્રાફ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે."
પૂર્વજીવન
thumb|left|230px|યુવાન અર્નેસ્ટો (ડાબે) તેના માતાપિતા અને ભાઈ બહેનો સાથે. સર્બિયા (1941–1944)તેની બાજૂમાં બેસેલા, ડાબેથી જમણી બાજૂ: સેલિયા (માતા), સેલિયા (બહેન), રોબર્ટો, જુઆન માર્ટિન, અર્નેસ્ટો (પિતા) અને અન્ના મારિયા.
અર્નેસ્ટો ગૂવેરાનો જન્મ સેલિયા ડિ લા સેરના વાય લોસા અને એર્નેસ્ટો ગૂવેરા લિંચના ઘરે 14 જૂન, 1928 ના રોજ આર્જેન્ટીનાના રોસારિયો ખાતે થયો હતો. તેઓ પાંચ બાળકો ધરાવતા સ્પેનિશ પરિવારના સભ્ય હતા. તેમનું પરિવાર બાસ્કે અને આઈરીસ વંશ પણ ધરાવતું હતું. તેમના માતાપિતાની અટકને કારણે તેમનું કાયદેસરનું નામ (અર્નેસ્ટો ગૂવેરા) કેટલીક વખત ડિ લા સેરના અને લિંચ સાથે લેવાય છે. તો ચેના "આરામ નહીં કરવાની" પ્રકૃતિ અંગે તેમના પિતાએ નોંધ્યું હતું કે મારા પુત્રના લોહીમાં આઈરીસ બળવાખોરીનું લોહી વહે છે. અર્નેસ્ટોની શરૂઆતની જિંદગીમાં જ તેઓ ગરીબી પ્રત્યે ખૂબ અનુકંપા ધરાવતા હતા. ડાબેરી વિચારધારામાં ઉછેર પામેલા ગૂવેરાને તે સમયે પણ વધુ વિશાળ માત્રામાં રાજકીય સમજ મળી શકે તેવું વાતાવરણ મળ્યું હતું. તેમના પિતા, સ્પેનિશ સિવિલ વોર તરફથી રિપબ્લિકન હતા. તેઓ ગૂવેરાના ઘરે બેઠકો યોજતા હતા.
તેમના સમગ્ર જીવન દરમિયાન અસ્થમાની બિમારી રહી હતી. આમ છતાં તેઓ એક રમતવીર તરીકે સ્વિમિંગ, ફુટબોલ, ગોલ્ફ અને શૂટિંગમાં ભાગ લેતા હતા. , સ્વિમર, ફૂટબોલર, ગોલ્ડ ઉપરાંત તેઓ એક સારા સાયકલિસ્ટ પણ હતા. તેઓ એક રગ્બી યુનિયન ખેલાડી હતા. તેણે બ્યુનો એરિસ યુનિવર્સિટી તરફથી ફ્લાય હાફમાં ભાગ લીધો હતો. આ રગ્બીને કારણે તેમને "ફુસેર"નું ઉપનામ મળ્યું હતું. જે અલ ફ્યુરીબુંડો (રેગિંગ)નું ટુંકાક્ષરી નામ હતું. આ ઉપરાંત તેમની માતાની અટક, ડિ લા સેરનાને તેમની આક્રમક રમતની પદ્ધતિનું નામ મળ્યું. તેમની શાળાના સાથીદારો તેમને "ચાંચો" ("ડુક્કર"), પણ કહેતા હતા કારણ કે તેઓ ભાગ્યે જ સ્નાન કરતા હતા અને ગર્વ પણે "વીક્લી શર્ટ" પહેરતા હતા.
ગૂવેરા તેમના પિતા તરફથી ચેસ શીખ્યા હતા.અને 12 વર્ષની વયે સ્થાનિક ટુર્નામેન્ટમાં ભાગ લેતા થયા હતા. બાલ્યાવસ્થા અને તેમની સમગ્ર જીંદગી દરમિયાન તેઓ કાવ્ય પ્રત્યે આકર્ષાયેલા રહ્યાં. ખાસ કરીને તેઓ પાબ્લો નેરુદા, જ્હોન કિટ્સ, એન્ટોનિયો મચાડો, ફેડેરિકો ગાર્સિયા લોર્કા, ગ્રાબિયેલા મિસ્ટ્રાલ, સિઝર વાલેજો, અને વોલ્ટ વ્હિટમેનને પસંદ કરતા હતા. તેઓ ખૂબ મોટેથી યાદ કરીને રુડયાર્ડ કિપલિંગની "ઈફ" અને જોસ હેર્નાન્ડેઝની "માર્ટિન ફ્લેરો" નું પઠન કરતા હતા. ગૂવેરાના ઘરમાં 3000થી વધુ પુસ્તકો હતા, જેને કારણે તેઓ એક ઉત્સાહી વાચક બની રહ્યાં. તેમના પુસ્તકાલયમાં કાર્લ માર્ક્સ, વિલિયમ ફોકનેર, આંદ્રે ગિડે, એમિલિયો સાલગીરી અને જુલેસ વેર્નાના પુસ્તકો હતા. ઉપરાંત, તેઓ જવાહરલાલ નેહરું, ફ્રાન્ઝ કાફ્કા, આલ્બર્ટ કામુ, વ્લાદિમીર લેનિન, અને જેન પૌલ સાત્રે; સાથે સાથે એનાતોલે ફ્રાન્સ, ફ્રેડરિચ એન્જલસ, એચ. જી. વેલ્સ, અને રોબર્ટ ફ્રોસ્ટને પણ વાંચતા હતા.
right|150px|thumb|1951માં 22 વર્ષના યુવાન ગૂવેરા તેઓ જેમ જેમ મોટા થતા ગયા તેમ તેમ લેટિન અમેરિકન લેખકોમાં તેમનો રસ વધતો ગયો જેમા હોરાશિયો ક્વિરોગા, સિરો અલેજરીયા, જોર્ગે ઈગારઝા, રુબેન દારિયો, અને મીગ્યુએલ ઓસ્ટેરસનો સમાવેશ થાય છે. આ લેખકોના ઘણા બધા ખ્યાલો ગૂવેરાએ પોતાના હાથે લખેલા પુસ્તકોમાં ટાંક્યા છે. તેમણે લખેલા પુસ્તકોમાં વૈશ્વિક પ્રતિભાનો વિશ્લેષણાત્મક અભ્યાસ કર્યો છે. જેમાં બૂદ્ધ અને એરિસ્ટોટલની સાથે સાથે પ્રેમ અને દેશભક્તિ અંગે બેટ્રાન્ડ રસેલ, સમાજ અંગે જેક લંડન, અને મૃત્યુ અંગે નિત્સેનો સમાવેશ થાય છે. સિગ્મંડ ફ્રોઈડથી તેઓ ખાસા પ્રભાવિત હતા. તેમણે સ્વપ્ન, કામવાસનાથી લઈને અહંપ્રેમ અને તીવ્ર કામવાસના અંગેના પોતાના વ્યકતવ્યમાં કેટલીય વખત ફ્રોઈડના વિધાનો ટાંક્યા છે. શાળામાં તેમના પ્રિય વિષયોમાં દર્શનશાસ્ત્ર, ગણિત, ઈજનેરી, રાજકીય વિજ્ઞાન, સમાજશાસ્ત્ર, ઇતિહાસ અને પુરાતત્ત્વવિદ્યા નો સમાવેશ થાય છે.
13 ફેબ્રુઆરી 1958ના રોજ સીઆઈએનોએ ડિક્લાસ્ફાઈડ કરેલો 'જીવનચરિત્ર અને વ્યકતિત્વ રિપોર્ટ' માં ગૂવેરા ભણવામાં કેટલો રસ લેતા હતા તે જાણી શકાય છે. રિપોર્ટમાં સીઆઈએ જણાવ્યું હતું કે "લેટિન અમેરિકા માટે ચે એક બૌદ્ધિક પ્રતિભા છે ".
મોટરસાયકલ પ્રવાસ
1948માં, ગૂવેરાએ બ્યુનો એરિસ યુનિવર્સિટીમાં તબીબીશાસ્ત્રનો અભ્યાસ કરવા માટે પ્રવેશ મેળવ્યો. પરંતુ 1951માં તેમણે દક્ષિણ અમેરિકાનો મોટરસાયકલ પર પોતાના મિત્ર આલ્બર્ટો ગ્રાન્ડો સાથે પ્રવાસ કરવા માટે ભણતરમાંથી વિરામ લીધો. આ પ્રવાસનો અંતિમ ઉદ્દેશ પેરૂમાં અમેઝોન નદીના કિનારે આવેલા સાન પાબ્લો લેપિયર કોલોનીમાં સમય વિતાવવાનો હતો. એન્ડિઝની પર્વતમાળાના માચુ પીછુની ઉંચાઈઓ પર દારૂણ ગરીબીમાં જીવતા લોકોને તેમણે જોયા. ત્યાં ગરીબ લોકો ધનવાન જમીનદારો દ્વારા આપવામાં આવેલા જમીનના નાના ટુકડામાં કામ કરતા હતા. બાદમાં પોતાના પ્રવાસમાં, ગૂવેરા લેપિયર કોલોનીમાં રહેતા લોકોથી ખાસા પ્રભાવિત થયા અને તેમણે કહ્યું કે " સૌથી ઉચ્ચ પ્રકારની માનવતા અને વફાદારી અહીં એકલા અને મરણિયા બનેલા લોકોમાંથી ઉદ્ભભવે છે." ગૂવેરા તેમના પ્રવાસનું વર્ણન ધ મોટરસાયકલ ડાયરીઝ તરીકે લખતા હતા, બાદમાં તે ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સ ની સૌથી વધુ વેચાતા, પુસ્તકોમાં સ્થાન પામી હતી. આ ઉપરાંત 2004માં એજ નામ પરથી એવોર્ડ વિજેતા ફિલ્મ બની હતી.
પ્રવાસના અંતે તેઓ એ તારણ પર પહોંચ્યા કે લેટિન અમેરિકાએ અલગ અલગ રાષ્ટ્રોથી બનેલો ખંડ નથી પરંતુ તે એક જ રાષ્ટ્ર છે. આ ખંડ માટે અલગ પ્રકારના મુક્તિ ચળવળની જરૂર છે. તેમના જીવનની ક્રાંતિની પ્રવૃતિઓમાં તેમણે સરહદ વિહોણા ખંડની રચનાના ખ્યાલ હિસ્પેનિક અમેરિકાને ખૂબ મહત્વ આપ્યું હતું. આ ખંડનો 'લેટિનો' વારસો તેમની મુખ્ય થીમ હતી. આર્જેન્ટીનામાં પરત આવ્યા બાદ તેમણે પોતાનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો અને જૂન 1953માં તેમણે તબીબીશાસ્ત્રમાં ડીગ્રી મેળવી. જેથી તેઓ સત્તાવાર રીતે "ડૉ. અર્નેસ્ટો ગૂવેરા" બન્યા. ગૂવેરાએ ત્યાર બાદ લેટિન અમેરિકાના પ્રવાસમાં નોંધ્યું કે તેમણે પ્રવાસ દરમિયાન ગરીબી, ભૂખમરા અને રોગોને ખૂબ નજીકથી જોયા છે. તેમણે લખ્યું કે " પૈસાના અભાવે " બાળકોની સારવાર થઈ શકતી નથી" અને " સજ્જડ ભૂખમરાને કારણે જડ થઈ ગયેલા પિતા પોતાના પુત્રના મુત્યુને બિનમહત્વના અકસ્માત તરીકે સ્વીકારી લેવા મજબૂર બને છે". ગૂવેરાએ આ વિધાનો ટાંકી ગરીબોને મદદની જરૂર હોવાનું માનીને, તેમણે તબીબી વ્યવસાય છોડીને શસ્ત્ર રાજકીય કારકિર્દીમાં ઝંપલાવવાનું નક્કી કર્યું.
ગ્વાટેમાલા, આર્બેન્ઝ અને યુનાઇટેડ ફ્રૂટ
7 જૂલાઈ, 1953, ગૂવેરા ફરીથી પ્રવાસે નિકળ્યા, આ વખતે તેમણે બોલિવિયા, પેરૂ, ઈક્વાડોર, પનામા, કોસ્ટા રીકા, નિકારગૂઆ, હોન્ડૂરાસ અને અલ સાલ્વાડોરનો માર્ગ લીધો. 10 ડિસેમ્બર 1953ના રોજ ગ્વાટેમાલા જતા પહેલા ગૂવેરાએ સાન જોસ, કોસ્ટા રીકાથી તેમની કાકી બેટ્રીજને પોતાના પ્રવાસ અંગે માહિતી આપી હતી. આ પત્રમાં ગૂવેરાએ યુનાઈટેડ ફ્રુટ કંપનીના "આધિપત્ય"ની વાત કરી હતી. તેઓ માનતા થયા કે મુડીવાદી ઓક્ટોપસ "કેવી ખતરનાક રીતે" આ લોકોને વળગેલું છે.. આ બાદ તેઓ વધુને વધુ રૂઢીચુસ્ત બનતા ગયા અને તેમણે તાજેતરમાં જ મૃત્યુ પામેલા જોસેફ સ્ટાલિનની છબી સમક્ષ પ્રતિજ્ઞા કરી કે " જ્યાં સુધી ઓક્ટોપસનો નાશ નહીં થાય ત્યાં સુધી હું જંપીશ નહીં." એક મહિના બાદ, ગૂવેરા ગ્વાટેમાલામાં આવ્યા જ્યાં પ્રમુખ જેકોબ આર્બેન્ઝ ગુઝમેનની સરકાર લોકશાહી રીતે ચૂંટાઈ હતી. તેમણે જાગીરદારી ની પદ્ધતિ નાબૂદ કરવા જમીન સુધારા અને અન્ય પ્રવૃતિ આરંભી હતી. આ અન્વયે પ્રમુખ આર્બેન્ઝે મોટા જમીન સુધારણા કાર્યક્રમો શરૂ કર્યા હતા. જ્યાં જમીનના મોટા ટૂકડા લોકો પાસેથી લઈને જમીન વગરના ખેડૂતોને આપવામાં આવતા હતા. આ પ્રવૃતિની સૌથી મોટી અસર, સૌથી વધુ જમીન ધરાવતી કંપની યુનાઈટેડ ફ્રુટ કંપનીને ધરાવતી હતી. આ કંપની પાસેથી આર્બેન્ઝ સરકારે 225,000 એકર જેટલી બિનઉપજાઉ જમીન લઈ લીધી હતી. જે રસ્તે રાષ્ટ્ર પ્રગતિ કરી રહ્યું હતું તેનાથી પ્રભાવિત થઈને ગૂવેરાએ જાહેર કર્યું કે તેઓ ગ્વાટેમાલામાં જ રહી જવા ઈચ્છે છે કારણ કે "સાચી ક્રાંતિ માટે જે પણ જરૂરી હશે તે પૂરૂ પાડવા માટે તેઓ અહીં જ રહેશે"..
ગ્વાટેમાલા શહેરમાં ગૂવેરા પેરૂના રહેવાસી અર્થશાસ્ત્રી હિલ્ડા ગાડિયા અકોસ્ટાને મળ્યાં. હિલ્ડા ડાબેરી વિચારધારા ધરાવતા એલિન્ઝા પોપ્યુલર રિવોલ્યુનરિયા અમેરિકાના (એપીઆરએ (APRA), અમેરિકન પોપ્યુલર રિવોલ્યુશનરી એલાયન્સ) પક્ષ સાથે રાજકીય રીતે જોડાયેલા હતા. તેમણે ગૂવેરાને આર્બેન્ઝ સરકારના કેટલાય ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે ઓળખાણ કરાવી. આ બાદ ગૂવેરાએ સાંટિગો ડી ક્યુબાના મોન્ટાકાડા બારાક્સ પર જુલાઈ 26, 1953ના હુમલા દ્વારા. ક્યુબાની બહાર ક્રાંતિ માટે લડતા ફિડલ કાસ્ટ્રોના જૂથ સાથે સંપર્ક કર્યો. આ દરમિયાન તેમણે આર્જેન્ટિનાના લઘુતાદર્શક ઉદગાર ચે ના વારંવાર ઉપયોગને કારણે તેમને હુલામણુ નામ મળ્યું.
ગૂવેરા દ્વારા તબીબી ઈન્ટર્નશીપ મેળવવા માટે અસફળ પ્રયાસો કરાયા આ દરમિયાન તેમની આર્થિક સ્થિતિ પણ બગડતી ગઈ. 15 મે, 1954ના રોજ સામ્યવાદી ચેકોસ્લવિયા દ્વારા આર્બેન્ઝ સરકારને પાયદળ માટે મોકલવામાં સ્કોડા શસ્ત્રોનું શીપમેન્ટ પૂર્તો બારોસ પહોંચ્યું,. પરિણામે, અમેરિકાની સીઆઈએની મદદ મેળવતા સૈન્યએ દેશ પર આક્રમણ કર્યું અને જમણેરી વિચાર ધરાવતા કાર્લોસ કાસ્ટીલા અર્માસનું સરમુખત્યાર શાસન સ્થાપ્યું. ગૂવેરા આર્બેન્ઝ સરકાર માટે લડાઈ કરવા માટે ઉત્સૂક બન્યો અને સામ્યવાદી યુવાનો દ્વારા સ્થાપના કરાયેલા સૈન્યમાં જોડાયા. પરંતુ જૂથની નિષ્ક્રિયતાથી અકળાઈને તેઓ તબીબી વ્યવસાય માટે પરત ફર્યા. બળવાને કારણે ગૂવેરાએ સ્વંયસેવી રીતે લડાઈ કરી, આર્બેન્ઝે મેક્સિકન રાજદૂતાલયમાં આશ્રય મેળવ્યો ત્યાર બાદ આર્બેન્ઝે તેમના વિદેશી સમર્થકોને દેશ છોડી દેવાનું કહ્યું. વિરોધ કરવાના ગૂવેરાના નિવેદનોની બળવાખોરોના સમર્થકોએ નોંધ લીધી અને તેમની હત્યા માટે પ્રયાસો આરંભાયા. હિલ્ડા ગાડીરાની ધરપકડ બાદ ગૂવેરાએ આર્જેન્ટીનાના રાજદૂતાલય પાસે આશ્રય માંગ્યો, જ્યાં તેઓ થોડા અઠવાડિયા બાદ તેમને સલામત રીતે મેક્સિકો જવાનો પાસ મળ્યો તેમણે મેક્સિકોમાં ગાડિયા સાથે સપ્ટેમ્બર 1955માં લગ્ન કર્યા.
આર્બેન્ઝ સરકારને પદભ્રષ્ટ કરવાની વાતથી ગૂવેરા માનવા લાગ્યો કે અમેરિકા સામ્રાજ્યવાદી સત્તા છે અને નક્કી કર્યું કે લેટિન અમરિકા અને અન્ય વિકાસશીલ દેશોમાં સમાજવાદી વિચારધારા ધરાવતી સરકારનો નાશ કરવાનો પ્રયાસનો તે મજબૂત રીતે મુકાબલો કરશે. આ બળવા અંગે ગૂવેરાએ લખ્યું છે કે : ""The last Latin American revolutionary democracy – that of Jacobo Arbenz – failed as a result of the cold premeditated aggression carried out by the U.S.A. Its visible head was the Secretary of State John Foster Dulles, a man who, through a rare coincidence, was also a stockholder and attorney for the United Fruit Company.""
ગુવેરા માનતા કે માર્કસવાદને શસ્ત્ર સંઘર્ષ દ્વારા મેળવી શકાય છે અને તેને શસ્ત્રો દ્વારા જ ટકાવી રાખી શકાય આ ઉપરાંત તે શસ્ત્રો દ્વારા જ વધુ મજબૂત બની શકે. ગાડિયાએ બાદમાં લખ્યું કે, "ગ્વાટેમાલાને કારણે તેઓ સામ્રાજ્યવાદ સામે શસ્ત્ર યુદ્ધ જ કરવું પડે તેવું ગૂવેરા સમજ્યાં.. અને જેમ જેમ સમય જતો ગયો તેમ તેમ તેઓ પોતાની આ વાતમાં વધુ દ્રઢ થતા ગયા."
મેક્સિકો શહેર અને તૈયારીઓ
ગૂવેરા મેક્સિકો શહેરમાં 1954ના સપ્ટેમ્બર મહિનાની શરૂઆતમાં આવ્યા અને ત્યાં જનરલ હોસ્પિટલમાં એલર્જી વિભાગમાં ફરજા બજાવવાની શરૂઆત કરી. આ ઉપરાંત તેમણે નેશનલ ઓટોનોમસ યુનિવર્સિટી ઓફ મેક્સિકોમાં તબીબીશાસ્ત્રના લેક્ચર પણ આપતા હતા આ ઉપરાંત તેઓ લેટિના ન્યૂઝ એજન્સી માટે ફોટોગ્રાફરનું પણ કામ કરતા હતા. તેમની પ્રથમ પત્ની હિલ્ડાએ તેમની યાદો માય લાઈફ વીથ ચે માં નોંધ્યું છે કે તે સમય પૂરતા ગૂવેરા ડૉક્ટર તરીકે આફ્રિકામાં જવા માંગતા હતા.તેમની આજૂબાજૂમાં વિંટળાયેલી ગરીબીથી તેઓ વ્યથિત હતા. એક ઉદાહરણ આપતા, હિલ્ડાએ ગૂવેરાની એક વાત નોંધી છે. ગૂવેરા એક સફાઈ કરતી ગરીબ મહિલાની સારવાર કરતા હતા તે અંગે ગૂવેરાએ કહ્યું હતું કે તેઓ આ મહિલાને "સૌથી વધુ દમનનો શિકાર બનેલા એક વર્ગના પ્રતિનિધિ માને છે.." હિલ્ડાને ત્યાર બાદ ચેએ લખેલી એક કવિતા મળી જે તે વૃદ્ધ મહિલાને અર્પણ કરવામાં આવી હતી જેમાં લખ્યું હતું કે " સારા વિશ્વ માટે, ગરીબો અને દમન માટે સારી જિંદગી માટે લડાઈનું વચન"
આ દરમિયાન તેમણે ગ્વાટેમાલામાં મળેલા ક્યુબાની લડાઈ લડતા બળવાખોર નેતાઓ નીકો લોપેઝ અને અન્ય લોકો સાથે મિત્રતા તાજી કરી. જૂન 1955માં, લોપેઝે ગૂવેરાની ઓળખાણ રાઉલ કાસ્ટ્રો સાથે કરાવી, જે બાદ તેમણે ગૂવેરાની ઓળખાણ પોતાના મોટા ભાઈ, ફિડલ કાસ્ટ્રો, સાથે કરાવી. ફિડલ કાસ્ટ્રોએ 26 જૂલાઈની ચળવળ કરી હતી. જેઓ ત્યારે સરમુખત્યાર ફુલજિનિયો બાતિસ્તાના શાસનને પદભ્રષ્ટ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યાં હતા. કાસ્ટ્રો સાથેની પ્રથમ મુલાકાત દરમિયાન રાત્રે લાંબી ચર્ચા બાદ, ગૂવેરા તારણ પર પહોંચ્યાં કે જેની તેઓ લાંબા સમયથી શોધ કરી રહ્યાં હતા તે ઉદ્દેશ ક્યુબાની બળવાખોરીમાં હતું. આ બાદ તેઓ 26જે ચળવળના સભ્ય તરીકે સત્તાવાર રીતે જોડાયા ગૂવેરા તે સમયે એવું માનતા થયા કે અમેરિકાનું અંકુશ ધરાવતું ગઠબંધન વિશ્વભરમાં તેમની સમર્થીત સત્તાઓ સ્થાપી રહ્યું છે. આ દરમિયાન તેઓ માનતા હતા કે બાતિસ્તા એક "અમેરિકાના પપેટ હતા. જેમને દૂર કરવા જરૂરી હતી."
તેઓ જૂથના કોમ્બાટ મેડિકની યોજના બનાવી રહ્યાં હતા. તે દરમિયાન ગૂવેરાએ અન્ય સભ્યો સાથે લશ્કરી તાલીમ લીધી. આ તાલિમ દરમિયાન તેઓ મારીને ભાગી જવાની ગેરિલા યુદ્ધકળા શીખ્યાં. ગૂવેરા અને તેમના સાથીઓ 15 કલાક સુધી પર્વતમાળાઓ, નદીઓ અને ગીચ જંગલમાં તાલીમ લેતા. ગૂવેરા તાલીમમાં પહેલેથી હોંશીયાર હતા. તેમને આલ્બર્ટો બાયોઝ "પ્રાઈઝ સ્ટૂડન્ટ"નું ઈનામ મળ્યું હતું. લેવામાં આવેલા ટેસ્ટમાં તેઓ સૌથી સફળ રહ્યાં હતા. કોર્સના અંતમાં તેમને પ્રશિક્ષક કર્નલ બાયોએ "બધા જ ગેરિયા યૌદ્ધાઓમાંથી શ્રેષ્ઠ" કહ્યાં હતા.
આક્રમણ, યુદ્ધ અને સાંતા ક્લારા
thumb|left|170px|ક્યુબાના લાસ વિલાસ ખાતે મુલે પર સવારી, નવેમ્બર 1958
કાસ્ટ્રોની ક્રાંતિના પ્રથમ પગલું ગ્રાન્મા થઈને મેક્સિકો બાજૂથી ક્યુબા પર કેબિન ક્રુઝર પરથી હૂમલો કરવાનું હતું. અને 25 નવેમ્બર 1956ના રોજ ક્યુબામાં પહોંચવાનું હતું. ત્યાં પહોંચ્યા બાદ બાતિસ્તાની સેના દ્વારા હૂમલો કરવામાં આવ્યો જેમાં 82થી વધુ લોકો માર્યા અથવા તેમને પકડીને મારી નાંખવામાં આવ્યા. માત્ર 22 વ્યકિતઓ જ બચવા પામી ગૂવેરાએ લખ્યું કે આ લોહિયાળ સંઘર્ષમાં તેમણે પોતાની તબીબી સેવાઓ ત્યજીને ભાગી જતા કોમોરેડના દારૂગોળાનું બોક્સ પકડી લીધું અને હુમલો કર્યો. આ પગલાએ તેમને એક ડૉક્ટરમાંથી એક યુદ્ધા બનાવી દીધા.
આ સંઘર્ષ બાદ સિયેરા માઈસ્ટ્રા પર્વતમાળાઓમાં થયેલા યુદ્ધમાં વધુ કેટલાક કોમરેડોના મોત થતા માત્ર થોડાક જ યૌદ્ધાઓ બચ્યાં જ્યાં તેમને અર્બન ગેરિલાની મદદ મળી. આ ગેરીલાઓ ફ્રાન્ક પાઈસની આગેવાની ધરાવતા 26 જુલાઈ ચળવળના સભ્યો હતો અને કેટલાક સ્થાનિક કેમ્પેશન્સ હતા. સિયેરામાંથી જૂથને પાછું બોલાવી લેવામાં આવતા વિશ્વને આશ્ચર્ય થયું કે કાસ્ટ્રો માર્યા ગયા છે કે જીવીત છે. 1957માં તેમણે ધ ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સ ના પત્રકાર હાર્બેર્ટ મેથ્યુને આપેલી મુલાકાત બાદ તે જીવીત હોવાનું નક્કી થયું. આ આર્ટીકલની સાથે કાસ્ટ્રો અને તેમના ગેરિલાઓની રહસ્યમય તસવીર પણ આપવામાં આવી હતી. ગૂવેરા આ મુલાકાત માટે હાજર ન હતા, પણ આ બાદ તેમને સંઘર્ષમાં મીડિયાની ભૂમિકા સમજાઈ. દરમિયાન, પુરવઠો અને નૈતિક હિંમત તળીયે પહોંચી હતી ત્યારે તેમને વધુ એક સમસ્યાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો હતો તેમને મચ્છરની સખ્ત એલર્જી હતી પણ જંગલમાં મચ્છરો કરડતા તેમના શરીર પર મોટા મોટા ફોલ્લા પડી ગયા હતા., ગૂવેરા માનતા હતા કે "યુદ્ધના આ સૌથી વધુ દુઃખદાયક દિવસો હતા."
યુદ્ધ ચાલુ રહ્યું તેમ તેમ ગૂવેરા સૈન્યના એક મહત્વના વ્યકિત બની ગયા અને "તેમણે કાસ્ટ્રોને મુત્સદ્દીગીરી અને સબૂરીથી સમજાવ્યાં" ગૂવેરાએ ગ્રેનેડ બનાવવાની ફેક્ટરીઓ ઉભી કરી, બ્રેડ બનાવવા માટે ઓવેન, તેમજ નવા ભરતી થતા ગેરિલાઓને યુદ્ધનીતિઓ શીખવાડનાની જવાબદારી ઉપાડી તેઓ અભણ કેમ્પેશન્સને વાંચવાનું અને લખવાનું પણ શીખવાડતા હતા. આ ઉપરાંત, ગૂવેરા આરોગ્ય દવાખાનાં, લશ્કરી નીતિઓ માટેના વર્ક શોપ અને પ્રસાર પ્રચાર માટે અખબાર પણ ચલાવવા માટે પ્રયત્નશીલ હતા. આ વ્યકિતને ત્રણ વર્ષ બાદ ટાઈમ સામયિકે : "કાસ્ટ્રોના દિમાગ", તરીકે ગણાવ્યો. આ બાદ ફિડલ કાસ્ટ્રોએ તેમને સૈન્યની બીજ કોલમના કમાન્ડન્ટ (કમાન્ડર) બનાવ્યાં.
ફિડલ કાસ્ટ્રો સિવાય એકમાત્ર કમાન્ડન્ટ એવા ગૂવેરા શિસ્તમાં ખૂબ જ માનતા હતા.ભૂલ થાય તે વ્યકિતઓને તેઓ ખૂબ જ કડક શિક્ષા કરતા. લશ્કર છોડી જનારને તેઓ દેશદ્રોહી ગણતા અને ગૂવેરા આવી વ્યકિતઓને શોધીને મારવાની જવાબદારી માટે એક્ઝીક્યુશન સ્કવોડ એડબલ્યુઓએલ(AWOL)ને મોકલતા. . પરિણામે તેઓ નિર્દયતા અને ક્રરતા માટેના પર્યાય સમાન બની ગયા. ગેરિલા અભિયાન દરમિયાન, ગૂવેરા માહિતી આપતા લોકો, લશ્કર છોડીને ભાગેલા સૈનિકો અને જાસૂસોને દેહાતદંડ આપવા માટે આદેશો આપતા હતા..
thumb|right|150px|ટ્રેડમાર્ટ ઓલિવ ગ્રીન લશ્કરી ડ્રેસમાં, 2 જૂન 1959
પોતાનો કડક સ્વભાવ જાળવી રાખતા ગૂવેરા કમાન્ડર તરીકે તેઓ પોતાની ભૂમિકા એક શિક્ષિક તરીકે જોતા. સમય મળતા તેઓ પોતાના માણસોનું મનોરંજન પણ કરતા આ માટે તેઓ રોબર્ટ લુઈસ સ્ટીવનસન, સેરવાન્ટેસ, અને સ્પેનિશ ગીત અને કવિતાઓ વાંચીને સંભળાવતા. તેમના કમાન્ડિંગ ઓફિસર ફિડલ કાસ્ટ્રોએ ગૂવેરાને એક બૌદ્ધિક, હિંમતવાન અને એક અદભૂત નેતા ગણાવ્યા હતા. જેમની પાસે " પોતાની ટૂકડી પર મહાન નૈતિક સત્તા હતી." કાસ્ટ્રોએ નોંધ્યું હતું કે ગૂવેરાએ ઘણા બધા જોખમો ઉઠાવ્યા હતા, "જે ઘણી વખત અવિચારી હતા". ગૂવેરાના બાળપણના સાથી જોએલ ઈગ્લેસીસે પણ તેમની ડાયરીમાં આ વાતની નોંધ કરી છે. તેમણે લખ્યું છે કે યુદ્ધ દરમિયાન ગૂવેરાના વર્તનની પ્રશંસા દૂશ્મન પણ કરતા હતા. આવાજ એક પ્રસંગની વાત કરતા જોએલે લખ્યું છે કે યુદ્ધમાં એક વખત હું ઘાયલ થયા " ચે બૂલેટોનો સામનો કરતા દોડતા મારી પાસે આવ્યા અને મને પોતાના ખભા પર નાખીને બહાર લઈ આવ્યા.. ગાર્ડો પણ તેમની સામે ગોળી ચલાવવાની હિંમત કરી શક્યા નહીં. ... બાદમાં ગાર્ડોએ કહ્યું કે પોતાની પિસ્તોલને પોતાના કમર પટ્ટામાં લઈને ભયને અવગણીને જઈ રહેલા ગૂવેરાની મહાન છબી તેમના પર પડી હતી જેથી તેઓ ગૂવેરા પર ગોળી ચલાવવાની હિંમત કરી શક્યા નહીં."
ગૂવેરાએ ક્લાન્ડેસ્ટાઈન રેડિયો સ્ટેશન રેડિયો રિબેલડી ની ફેબ્રૂઆરી 1958માં રચના કરી. આ રેડિયો 26 જુલાઈ ચળવળના નિવેદનો સાથેના સમાચાર ક્યુબન નાગરિકોને પહોચાડતો હતો. આ રેડિયો રેડિયો ટેલિફોનની પણ સુવિધા કરી આપતો હતો જે બળવાખોર સૈન્ય વચ્ચે વાતચીતનું એક સાધન હતો. ગૂવેરાને આ રેડિયો સ્ટેશનની રચના કરવાનો વિચાર સીઆઈએ(CIA) દ્વારા ગ્વાટેમાલામાં જેકોબ ગુઝમેનને પદભ્રષ્ટ કરવા માટે આવું જ એક રેડિયો સ્ટેશન આપવામાં આવ્યું હતું જેના ઉપયોગથી ગૂવેરા પ્રભાવિત થયા હતા..
જૂલાઈ 1958ના અંતભાગમાં, ગૂવેરાએ બેટલ ઓફ લાસ મર્સિડિઝમાં મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો. તેમણે કાસ્ટ્રોને નાશ કરવા માટે બતીસ્તાના જનરલ કાન્ટીલોએ બોલાવેલા 1500 જેટલા સૈન્ય જવાનોને ગૂવેરાની કોલમે રોકી રાખ્યાં હતા. વર્ષો બાદ યુનાઈટેડ સ્ટેટ મરીન કોર્પસના મેજર લેરી બોકમેનએ ચેની યુદ્ધ નીતિની સમિક્ષા કરતા યુદ્ધભૂમિમાં ગૂવેરાને એક "બ્રિલિયન્ટ(બૂદ્ધીશાળી)." ગણાવ્યા હતાં. આ સમય દરમિયાન ગૂવેરા બાતિસ્તા સૈન્ય પર હુમલો કરીને ભાગી જવાની યુક્તિમાં નિષ્ણાત બની ગયા હતા. હૂમલો કર્યા બાદ ગૂવેરાની કોલમ સૈન્ય પહોંચે તે પહેલા જંગલોમાં ભાગી જતી હતી.
યુદ્ધ જેમ જેમ આગળ વધતું ગયું તેમ તેમ હવાના તરફ આગળ વધવા માટે ગૂવેરાએ વધુને વધુ યૌદ્ધાઓને પશ્ચિમ બાજૂ મોકલવા માંડ્યા. પગપાળા યાત્રા કરી રહેલા ગૂવેરા સાત અઠવાડિયા સુધી હુમલાઓને ટાળવા માટે માત્ર રાત્રે ચાલતા હતા અને કેટલાય દિવસો સુધી ભૂખ્યા રહ્યાં હતા. ડિસેમ્બર 1958ના અંતિમ દિવસોમાં ગૂવેરાને લાસ વિલાસ પ્રાંતનો કબજો લઈને ટાપૂને બે ભાગમાં વહેંચી દેવાનું કામ સોપાયું હતું. આ માટે તેમણે કેટલાક "બૂદ્ધીશાળી યુક્તિઓ વડે જીત" હાસંલ કરી અને પ્રાતંના મોટાભાગ પર કબજો જમાવી દીધો પરંતુ પાટનગર સાંતા ક્લારા પર કબજો જમાવી શકાયો નહીં. ગૂવેરાએ ત્યા બાદ તેમની "આત્મઘાતી સ્કવોડ" ને સાંતા ક્લારામાં હૂમલાઓ કરવાનો આદેશ કર્યો જેને કારણે ક્રાંતિની એક મહત્વની જીત નિશ્ચિત થઈ. છ અઠવાડિયા ચાલેલા બેટલ ઓફ સાંતા ક્લારા દરમિયાન ઘણી વખત એવી સ્થિતિ ઉભી થતી કે તેમના જવાનો બધી બાજૂથી ઘેરાઈ ગયા હોય કે પછી શસ્ત્રો ખૂટી પડ્યા હોય. પડકારજનક સ્થિતિઓ હોવા છતાં ચેનો વિજય કેટલાક નિષ્ણાતોની દ્રષ્ટીમાં એક મહાન વિજય હતો.
thumb|150px|left|સાન્ટા ક્લારા, જાન્યૂઆરી 1, 1959
1958ના નવા વર્ષની પૂર્વ સંધ્યાએ રેડિયો રિબેલ્ડાએ ગૂવેરાની કોલમ દ્વારા સાંતા ક્લારા પર કબજો જમાવ્યાનાં સમાચાર પ્રસિદ્ધ કર્યાં. જો કે, રાષ્ટ્રીય સમાચાર માધ્યમો તેનાથઈ વિરુદ્ધ સમાચારો પ્રસિદ્ધ કરતા હતા. એક સમયે આ સમારાચર માધ્યમોએ યુદ્ધ દરમિયાન ગૂવેરા માર્યા ગયાના પણ સમાચાર પ્રસિદ્ધ કર્યા હતા. 1 જાન્યુઆરી,1958ના સવારે 3 વાગ્યે ગૂવેરા સૈન્ય અધિકારીઓ સાથે અલગ શાંતિ સમજૂતી પર વાતચીત કરી રહ્યાં હતા ત્યારે, ફુલ્જેનિયો બાતિસ્તા હવાનાથી વિમાન દ્વારા ડોમેનિક રિપબ્લિક જવા રવાના થતા હતા, વિમાનમાં તેમની સાથે લાંચ અને અન્ય ગેરરીતઓ દ્વારા ભેગું કરવામાં આવેલું કેટલુંય કાળું નાણું અને 30 કરોડ અમેરિકન ડોલર હોવાનું મનાતું હતું.". આ દિવસ બાદ જાન્યૂઆરી 2ના રોજ ગૂવેરા હવાનામાં પ્રવેશ્યા અને પાટનગર પર અંતિમ કબજો મેળવી લીધો જો કે ફિડલ કાસ્ટ્રો વધુ છ દિવસ બાદ હવાના આવ્યા. તેઓ હવાના તરફ કૂચ કરતા હતા ત્યારે કેટલાય શહેરોમાં મોટી મોટી રેલીઓ યોજવામાં આવી હતી જેથી કરીને તેમને મોટા શહેરોમાં અટકવું પડ્યું અને આખરે તેઓ હવાના 8 જાન્યૂઆરી 1959ના રોજ પહોંચ્યા.
ફેબ્રૂઆરીમાં ક્રાંતિકારી સરકારે વિજયમાં ગૂવેરાના પ્રદાન બદલ ગૂવેરાને " જન્મથી જ ક્યુબન નાગરિક" જાહેર કર્યા જ્યારે જાન્યુઆરીના અંતમાં હિલ્ડા ગાડેયા ક્યુબામાં આવ્યા ત્યારે ગૂવેરાએ કહ્યું કે તેઓ અન્ય એક મહિલાના પ્રેમમાં છે જેથી બંનેએ સંમતિ પૂર્વક છૂટેછેડા લીધા, મે 22ના રોજ સત્તાવાર દસ્તાવેજો પર હસ્તાક્ષર કરીને બંને છુટા પડ્યા. 2 જૂન, 1959ના રોજ તેઓ એલેઈડા માર્ચ નામની મહિલા સાથે લગ્ન કર્યા. ક્યુબામાં જન્મેલી એલેઈડા 26 જુલાઈ ચળવળમાં સંકળાયેલી હતી અને ગૂવેરા 1958ના અંતથી તેની સાથે રહેતા હતા.
લા કબાના, જમીન સુધારણા અને સાક્ષરતા
બાતિસ્તા સામે બળવાખોરી દરમિયાન ફિડલ કાસ્ટ્રોની આગેવાની ધરાવતા જૂથે તેમના અધિકાર ક્ષેત્રમાં 19મી સદીનો પેનલ કાયદો જે લે ડી લા સિયેરા (Ley de la Sierra) તરીકે ઓળખતો હતો તે દાખલ કર્યો. આ કાયદામાં ગંભીર ગૂનાઓ માટે મૃત્યુદંડની જોગવાઈ હતી. 1959માં, ક્રાંતિકારી સરકારે આ કાયદો સમગ્ર ક્યુબામાં અને જે પણ યુદ્ધ કેદીઓ કે પછી ક્રાંતિ દરમિયાન ઝડપવામાં આવ્યા હતા તેમના પર લાગૂ કર્યો. ક્યુબાના ન્યાય વિભાગ મુજબ આ કાયદાનું બહૂમતી લોકોએ સમર્થન કર્યું હતું. અને બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ મિત્ર રાષ્ટ્રોએ ચલાવેલા નુરેમબર્ગ ટ્રાયલ્સની જેમ જ ક્રાંતિમાં પકડાયેલા સૈનિકો પર કાર્યવાહી કરવામાં આવી.
આ યોજનાના અમલ માટે કાસ્ટ્રોએ ગૂવેરાની લા કાબાના ફોર્ટેસ (La Cabaña Fortress) જેલના કમાન્ડર તરીકે પાંચ મહિના માટે નિમણૂક કરી.( 2 જાન્યુઆરી થી 12 જૂન 1959). ત્યાં ગૂવેરાને બાતિસ્તાના સૈનિકોને "ક્રાંતિકારી ન્યાય" મુજબ સજા કરવાની હતી. જે લોકોને આ ન્યાય આપવાનો હતો તેમાં દેશદ્રોહી, ચિવોટોસ(chivatos) (માહિતી આપતા લોકો) અને યુદ્ધ કેદીઓનો સમાવેશ થતો હતો. લા કબાનાના કમાન્ડર તરીકે ગૂવેરાએ ક્રાંતિકારી ટ્રીબ્યુનલ પ્રક્રિયા દરમિયાન દોષી ઠરેલા લોકોએ કરેલી વિનંતીઓની સમિક્ષા કરવાની હતી. કેટલીક વખત ટ્રીબ્યુનલ દ્વારા ફાયરિંગ સ્કવોડ સમક્ષ દોષીઓને મૃત્યુદંડની સજા આપવામાં આવતી. ક્યુબાના ન્યાય મંત્રાલયના વરિષ્ઠ લિગલ સલાહાકાર રાઉલ ગોમેઝ ટ્રેટોએ મૃત્યુદંડને યોગ્ય ઠેરવતા કહ્યું હતું કે સામાન્ય નાગરિકો પોતાના હાથમાં કાયદો લે તેના કરતા મૃત્યુદંડની જોગવાઈ યોગ્ય છે. તેમણે આ માટે મછાડો વિરુદ્ધના બળવાનું ઉદાહરણ આપ્યું હતું. જીવનકથા લખતા લેખકોએ નોંધ્યું છે કે જાન્યુઆરી 1959માં ક્યુબાના નાગરિકો લોકો "મનસ્વી હિંસાખોરીના મુડ"માં હતી. અને તે વખતે કરાયેલા સર્વે મુજબ ટ્રીબ્યુનલની પ્રક્રિયાને 93 ટકા પ્રજાનું સમર્થન હતું. બાતિસ્તા સાથે કામ કરનાર લોકોએ આશરે 20,000 લોકોની હત્યા કરી હતી, અને આમાંથી કેટલાય લોકોને ટોર્ચર અને શારીરીક દમન, કરવાના આરોપસર મૃત્યુદંડની સજા ફટકારાઈ હતી. નવી સરકારે આવશ્યક પ્રક્રિયા અનુસરવાની જગ્યાએ મૃત્યદંડની સજા ફટકારી દીધી. જો કે સાંચો આંકડો અલગ હોઈ શકે છે, એવો અંદાજ લગાવવામાં આવે છે કે આ સમય દરમિયાન હજારો લોકોને આ રીતે મોતને ઘાટ ઉતારી દેવામાં આવ્યા હતા.
લા કબાનામાં ચાલતી આ પ્રક્રિયા અંગે ગૂવેરા આનંદી હતા કે નહીં તે અંગે અલગ અલગ પ્રમાણો મળે છે. ક્યુબાની બહાર રહેતા કેટલાક જીવનકથા લેખકોના મતે ફાયરિંગ સ્કવોડની કામગીરીનો ગૂવેરા આનંદ માણતા હતા. જો કે દરેક લેખકો એક બાબતે સંમત હતા કે ગૂવેરા એક "કડક" વ્યકિત હતા જેઓને મૃત્યુદંડ, ટ્રાયલ કે અન્ય બાબતોનો ખરખરો ન હતો. જો " ક્રાંતિને બચાવવાની એક માત્ર રસ્તો દુશ્મનોનો નાશ કરવાનો છે તો માનવીય કે પછી રાજકીય દલીલોથી તેનામાં કોઈ ઢિલાશ આવવી જોઈએ નહીં." આ વાત વધુ એક વખત 5 ફેબ્રુઆરી 1959ના રોજ સાબીત થઈ જ્યારે તેમણે બ્યૂનોસ એરિસ ખાતે રહેતા પોતાના મિત્ર લુઈસ પેરેડેઝ લોપેઝને પત્ર લખ્યો જેમાં તેમણે સ્પષ્ટ લખ્યું હતું કે "ફાયરિંગ સ્કવોડ સમક્ષ મૃત્યદંડ માત્ર ક્યુબાના નાગરિકો માટે જરૂરીયાત જ નથી પરંતુ તે લોકો માટે એક પાઠ છે."
thumb|200px|left|(જમણેથી ડાબે) બળવાખોર નેતા કેમિલો સિનફ્યુગોસ, ક્યુબન પ્રમુખ મેન્યુઅલ ઉરુટીયા, અને ગૂવેરા (જાન્યૂઆરી 1959)
"ક્રાંતિકારી ન્યાય"ની સાથે સાથે ગૂવેરાનું કામ જમીન સુધારણાનું પણ હતું. 27 જાન્યુઆરી 1959માં ક્રાંતિની સફળતા બાદ ચે ગૂવેરાએ ખૂબ જ મહત્વના પ્રવચનો આપ્યા જેમાં તેમણે "બળવાખોર સૈન્યના સામાજિક ખ્યાલો."ની વાત કરી. પ્રવચન દરમિયાન, તેમણે જાહેર કર્યું કે નવી ક્યુબા સરકારની મુખ્ય ચિંતા " જમીનની ફરીથી વહેંચણી દ્વારા સામાજિક ન્યાય લાવવાની છે." કેટલાક મહિના બાદ 17 મે 1959ના રોજ અગ્રેઅરિઅન સુધારણા કાયદો લાવવામાં આવ્યો જેની રચના ચે ગૂવેરાએ કરી હતી. આ કાયદા દ્વારા બધા જ ખેતરોની મહત્તમ મર્યાદા 1000 એકર કરવામાં આવી. આનાથી વધુ જમીન ધરાવતી વ્યકિત પાસેથી સરકાર વધારાની જમીનનો કબજો લઈ લેશે.અને તે 67 એકરના પાર્સલમાં ખેડુતોને આપી દેવાશે અથવા સરકાર દ્વારા ચલાવાતા કોમ્યુનને અપાશે. આ ઉપરાંત શેરડી અને ખાંડનું ઉત્પાદન પણ વિદેશીઓ કરી શકે નહીં તેવો કાયદો લાવવામાં આવ્યો.
12 જૂન, 1959ના રોજ કાસ્ટ્રોએ ગૂવેરાને ત્રણ મહિના માટે 14 જેટલા દેશોની યાત્રાએ મોકલ્યા, જેમાં મોટાભાગના દેશો આફ્રિકા અને એશિયાના બાંડેન્ગ સંધિના સભ્ય દેશો હતા. ગૂવેરાને હવાનાથી દર કરીને કાસ્ટ્રો ચે અને તેમની માર્કસવાદી વિચારધારાથી અલગ હોવાનું દર્શાવી શક્યા. ચે અને તેની વિચારધારાને કારણે કાસ્ટ્રોને અમેરિકા અને 26 જુલાઈ ચળવળના કેટલાક સભ્યો સાથે સમસ્યાઓ ઉભી થઈ હતી. તેમણે 12 દિવસ જાપાનમાં (જુલાઈ 15–27), જેમાં તેમણે ક્યુબાના જાપાન સાથેના વેપાર સંબંધો અંગે વાતચીતમાં ભાગ લીધો. તેમની મુલાકાત દરમિયાન તેમણે ગુપ્ત રીતે 14 વર્ષ પહેલા જ્યાં અમેરિકાના સૈન્યએ અણૂ બોંબનો વિસ્ફોટ કર્યો હતો તે હિરોશીમાની મુલાકાત લીધી. ગૂવેરા ત્યાં જઈને ખૂબ જ આઘાત પામ્યા. તેમણે બોંબમાંથી બચી ગયેલા લોકોની જ્યાં સારવાર થઈ રહી હતી તે હોસ્પિટલની મુલાકાત લીધી.
સપ્ટેમ્બર 1959માં ક્યુબા પરત ફરી રહ્યા હતા ત્યારે દેખીતું હતું કે કાસ્ટ્રો પાસે વધુ રાજકીય શક્તિ આવી ચુકી હતી. સરકારે જમીન સુધારણા કાયદા મુજબ જમીનો જપ્ત કરવાની શરૂઆત કરી દીધી હતી પરંતુ જમીનના બદલામાં વળતર રૂપે ઓછા વ્યાજના બોન્ડ આપવામાં આવતા હતા તેનાથી અમેરિકા સતર્ક બન્યું. આ મુદ્દે અસર પામેલા કામાગૂયેવ(Camagüey)ના પશુપાલકોએ જમીનની વહેંચણી સામે અભિયાન આદર્યું જેમને બળવાખોર નેતા હૂબેર માટોસનો ટેકો મળ્યો. માટોસ 26 જુલાઈ ચળવળની સામ્યવાદી વિરોધી ટોળકી આ અભિયાનમાં જોડાયું અને તેને જમીન સુધારણાને "સામ્યવાદી અતિક્રમણ" ગણાવ્યું. આ દરમિયાન ડોમેનિકના સરમુખત્યાર રાફેલ ટ્રુજિલોએ "સામ્યવાદી વિરોધી કેરેબિયન જૂથ"ને મદદની ઓફર કરી રહ્યાં હતા. તેઓ આ જૂથને ડોમેનિક રિપબ્લિકમાં તાલીમ આપી રહ્યાં હતા. વિવિદ દેશોના નાગરિકોની બનેલી આ ટૂકડીમાં મોટાબાગે સ્પેનિયાર્ડ અને ક્યુબન હતા પરંતુ તેની સાથે સાથે ક્રોએશિયન, જર્મન, ગ્રીકો પણ હતા જેઓ કાસ્ટ્રોની નવી સરકારને તોડી પાડવાની યોજના ઘડતા હતા.
આ પ્રકારની ધમકીઓ 4 માર્ચ 1960માં વધુ તેજ બની જ્યારે બેલ્જિયન દારૂગોળો લઈને એન્ટવર્પથી હવાના હાર્બર જઈ રહેલા ફ્રેન્ચ માલવાહક જહાજલા કુબરે પર બે મોટા ધટાકા થયા હતા. આ વિસ્ફોટમાં 76 લોકો માર્યા ગયા હતા અને કેટલાય લોકો ઈજાગ્રસ્ત થયા હતા. ગૂવેરાએ જાતે કેટલાક પીડિતોની સારવાર કરી હતી. ક્યુબાના નેતા ફિડલ કાસ્ટ્રોએ તરત જ સીઆઈએ આ "ત્રાસવાદી કૃત્ય" માટે જવાબદાર હોવાનો આક્ષેપ કર્યો હતો. વિસ્ફોટમાં માર્યા ગયેલા લોકોને રાજકીય સન્માન સાથે અંતિમ વિધી કરાઈ હતી. આ શ્રદ્ધાંજલી સભા દરમિયાન આલ્બર્ટો કોર્ડાએ ગૂવેરાનો ગુરિલેરો હિરોઈકા કહેવાતો પ્રસિદ્ધ ફોટોગ્રાફ લીધો.
આ વિસ્ફોટને કારણે "ક્રાંતિના વિરોધીઓ"નો સફાયો કરવાની ઝડપ વધારવા માટે ફિડલ કાસ્ટ્રોને પ્રોત્સાહિત કર્યા, આ ઊપરાંત તેમણે જમીન સુધારણા માટે ઝડપ કરવા માટે ગૂવેરાનો ઉપયોગ કર્યો. આ યોજનાના અમલ માટે નવી સરકારે નેશનલ ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ એગ્રેરીઅન રિફોર્મ (INRA)ની સ્થાપના કરી. આ સત્તામંડળ સરકારની સૌથી મહત્વની બોડી બની ગઈ હતી. ગૂવેરા ઉદ્યોગ પ્રધાન હોવાના નાતે આ મંડળના વડા હતા. ગૂવેરાની સત્તા હેઠળ INRAએ 100,000નું સૈન્ય ઉભું કર્યું જેની કામગીરી જમીનો જપ્ત કરવાની અને તેની વહેચણીની કામગીરી પર દેખરેખ રાખવાની હતી. જે જમીનો જપ્ત કરવામાં આવી તેમાં 480,000 એકર જમીન અમેરિકન કંપનીઓની હતી. મહિનાઓ સુધી વિરોધ કર્યા બાદ અમેરિકાના પ્રમુખ ડ્વાઈટ ડી. આઈસેનહૂવરે ક્યુબાની ખાંડ (ક્યુબાનો મુખ્ય રોકડીયો પાક શેરડી)ની આયાતમાં ઘટાડો કર્યો જેથી ગૂવેરા પ્રેસિડેન્શીયલ પેલેસ સામે એક લાખ કારીગરોને સંબોધ્યા અને અમેરિકાના "આર્થિક આક્રમણ"ને વખોડી કાઢ્યું.
"ન્યૂ મેન", બે ઓફ પીગ્સ અને મિસાઈલ સંકટ
thumb|220px|ફ્રેન્ચ અંતિમવાદી દર્શનશાસ્ત્રી જેન-પોલ સાત્રે અને સિમોન ડિ બેઉવર સાથે માર્ચ 1960માં બેઠક. સ્પેનિશની સાથે સાથે ગૂવેરા ફ્રેન્ચ પણ સારૂં બોલતા હતા.
ગૂવેરાના જે ઈચ્છિત આર્થિક લક્ષ્ય હતા તે સંપતિની અનિચ્છાની સાથે સમન્વય ધરાવતા હતા.તેઓ નૈતિક લક્ષ્ય માટે ભૌતિક લક્ષ્યોને દૂર કરવા ઈચ્છતા હતા. તેઓ મુડીવાદને નોળિયા વચ્ચેની સ્પર્ધા ગણતા હતા જ્યાં "કોઈ પણ વ્યકિત અન્ય લોકોની કિંમતે જીતે છે," જેથી "નવા વ્યકિતઓ અને મહિલાઓ"નું સર્જન કરવાની જરૂર ઈચ્છતા હતા. ગૂવેરા સતત સમાજવાદી અર્થતંત્ર પર ભાર મુક્તા હતા. તેઓ "લાલચ અને સંયુક્ત સ્પીરીટ"ને સાચવી ન શકતા તેવા સમાજવાદને કિંમત વગરનો ગણતા જેથી ગૂવેરાનું પ્રાથમિક લક્ષ્યાંક વ્યકિતગત ચેતના તેમજ વધુ સારા નાગરિકોને ઘડવાનું બન્યું. તેમની આ વિચારધારામાં ક્યુબાનો "નવો માણસ" "અહં" અને "સ્વાર્થવૃતિ"માંથી બહાર આવશે. તેઓ માનતા હતા કે મુડીવાદી સમાજમાં આ બે વસ્તુઓ વ્યાપક પણે જોવા મળે છે. પોતાની નવી વિકાસની પદ્ધતિને વર્ણવતા ગૂવેરાએ કહ્યું હતું કે : ""There is a great difference between free-enterprise development and revolutionary development. In one of them, wealth is concentrated in the hands of a fortunate few, the friends of the government, the best wheeler-dealers. In the other, wealth is the people’s patrimony.""
વ્યકિત અને સમુહ વચ્ચે એક મહત્વનો તંતુ સ્વયંસેવી કામ અને જોમ હોવાનું ગૂવેરા દ્રઢ પણે માનતા હતા. આ દર્શાવવા માટે ગૂવેરા તેમના મંત્રાલયમાં કામ કરતા રહેતા તેમજ બાંધકામ અને રજાના દિવસે તેઓ શેરડીના ખેતરમાં પણ કામ કરતા. તેઓ સતત 36 કલાક સુધી કામ કરતા રહેતા, મધરાત બાદ મીટીંગ બોલાવતા અને ભાગતા ભાગતા જ જમતા. આ પ્રકારનું વર્તન ગૂવેરાની નવી નૈતિક પગલાની યોજનાઓને ફિટ બેસતું હતું. જેમાં દરેક શ્રમિકને એક ક્વોટા આપવામાં આવતો હતો અને તેમાંથી ચોક્કસ નંબરમાં માલનું ઉત્પાદન કરવાનું કહેવામાં આવતું. જો કે, ગૂવેરા દ્વારા પગાર વધારાની દરખાસ્ત નકારાઈ હતી જેથી તેમના ક્વોટા કરતા વધુ કામ કરે તે શ્રમિકને પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવતું જ્યારે જે ઓછું કામ કરે તેનો પગાર કાપી લેવામાં આવતો હતો. કામ અને ચાલકબળ અંગે પોતાની અંગત ફિલોસોફી અંગે ગૂવેરાએ કહ્યું હતું કે :
""This is not a matter of how many pounds of meat one might be able to eat, or how many times a year someone can go to the beach, or how many ornaments from abroad one might be able to buy with his current salary. What really matters is that the individual feels more complete, with much more internal richness and much more responsibility.""
ગૂવેરાના આર્થિક સિંદ્ધાંતો પર આધારિત કાર્યક્રમને વખાણવો કે વખોડવો જે પણ હોય પરંતુ આ યોજનાઓ નિષ્ફળ ગઈ. શ્રમિકોના નૈતિક પગલાં અંગે ગૂવેરાની યોજનાઓને કારણે શ્રમિકોની ઉત્પાદન ક્ષમતા ભારે ઘડી અને ગેરહાજરીનું પ્રમાણ ખૂબ વધી ગયું. ગૂવેરાના દ્રષ્ટિકોણની નિષ્ફળતાના સંદર્ભમાં ચેની બે વખત મુલાકાત લેનાર આઈ.એફ.સ્ટોનએ ટિપ્પણી કરી હતી કે તેઓ "ગલાહાડ રોબર્સપિરે નહીં", જ્યારે અભિપ્રાય વ્યકત કરતા કહ્યું હતું કે તેઓ કોઈ રણમાં આક્ષય લેનાર સંત જેવા લાગતા હતા. કોઇ વ્યક્તિને માનવ સ્વભાવની નીતિના ઉદયની પરિવર્તનશીલતામાંથી શ્રદ્ધાની સ્વચ્છતા બચાવે તેવી શક્યતા હોય છે.
એપ્રિલ 17, 1961, 1,400 અમેરિકામાં ટ્રેનિંગ પામેલા ક્યુબાની બહાર રહેતા લોકોએ ક્યુબા પર બે ઓફ પીગ્સ આક્રમણ વખતે હૂમલો કર્યો. ગૂવેરાએ આ હુમલામાં ખાસ ભાગ ભજવ્યો નહીં તેમણે હુમલાના એક દિવસ પહેલા પશ્ચિમ કાંઠે આવેલા પીનાર ડેલ રીયો ખાતે એક હુમલાની તૈયારીમાં ભાગ લીધો. જોકે, ઇતિહાસકારો તે વખતે ક્યુબાના શસ્ત્ર સૈન્યના વડા હોવાના નાતે આ વિજય માટે ગૂવેરાના શાખ આપે છે. લેખક ટેડ સ્લુક ક્યુબન વિજય અંગે ગૂવેરાને શાખ આપતા કહ્યું હતું કે: " ક્રાંતિકારીઓ જીતી ગયા કારણ કે ક્રાંતિકારી સેનાના સુચના વિભાગ અને તાલિમ વિભાગના વડા ચે ગૂવેરાએ 200,000 જેટલા સૈનિકોને તૈયાર કરવા માટે ખૂબ જહેમત ઉઠાવી હતી.." આ સૈન્યને મોકલવામાં આવતી હતી ત્યારે તેમની પિસ્તોલ હોલસ્ટરમાંથી નીકળી જતા ગોળી અકસ્માતપણે તેમના જડબામાં વાગી હતી જેથી તેઓ ઈજાગ્રસ્ત થયા હતા.
ઑગસ્ટ 1961માં ઉરૂગ્વે પુંટા ડેલ એસ્ટે ખાતે આર્થિક પરિષદ ઓર્ગેનાઈઝેશન ઓફ અમેરિકન સ્ટેટ્સ, ચે ગૂવેરાએ એક નોંધ મોકલીને અમેરિકાના પ્રમુખ જ્હોન એફ કેનેડી તરફ વ્હાઈટ હાઉસના યુવાન સેક્રેટરી રિચાર્ડ એન ગુડવીન દ્વારા કૃતજ્ઞતા વ્યકત કરી હતી. તેમા લખ્યું હતું. "બે ઓફ પીગ્સ માટે આભાર". આક્રમણ પહેલા ક્રાંતિ અસ્થિર હતી. પરંતુ હવે તે પહેલા કરતા વધુ મજબૂત થઈ છે.." અમેરિકાના નાણા સચિવ ડગ્લાસ ડિલ્લોન દ્વારા એલાયન્સ ફોર પ્રોગ્રેસની મંજૂરીની પ્રતિભાવમાં, ગૂવેરાએ અમેરિકાના "લોકશાહી"ના દાવાનો છેદ ઉડાડતા કહ્યું હતું કે આ પ્રકારની પદ્ધતિ નાણાકીય અલ્પજનસત્તાક રાજ્ય સાથે યોગ્ય નથી તેમજ અશ્વેત સાથે ભેદભાવએ કુ ક્લુક્સ ક્લાન દ્વારા દમન સમાન છે." જૂલમ અંગે બોલતા ગૂવેરા ઓપનહેમર જેવા વૈજ્ઞાનિકોના ટોળાં, પૌલ રોબેસનના સુંદર અવાજથી વિશ્વને વંચિત રાખવા તેમજ ધ રોસેનબર્ગ્સને તેમના વિરોધને કારણે મૃત્યદંડ આપનાર અમેરિકાની ટીકા કરી." ગૂવેરાએ અંતે કહ્યું હતું કે અમેરિકાના સાચા સુધારામાં રસ નથી., વક્રમાનસ અંગે ટોણો મારતા કહ્યું હતું કે "અમેરિકન નિષ્ણાતો કોઈ દિવસ જમીન સુધારણાની વાત કરતા નથી અને સારી રીતે પાણી કેવી રીતે પૂરૂ પાડવું તેની વાત કર્યા કરે છે.. ટુંકમાં તેઓ ટોઈલેટની ક્રાંતિ કરવા સજ્જ બન્યા છે."
સોવિયેટ-ક્યુબા સંબંધોના નિર્માતા એવા ગૂવેરાએ ક્યુબામાં સોવિયેટની પરમાણૂ શસ્ત્ર ધરાવતી બેલાસ્ટીક મિસાઈલ લાવવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો. જેને કારણે ઑક્ટોબર 1962માં ક્યુબન મિસાઈલ સંકટ ઉભું થયું જેને કારણે વિશ્વ પરમાણૂ યુદ્ધની નજીક પહોંચી ગયું બ્રિટિશ સામ્યવાદી અખબાર ડેઈલી વર્કર ને મુલાકાત આપતા આ સંકટના થોડાક અઠવાડિયા બાદ તેમણે કહ્યું હતું કે તેમને હજૂ પણ લાગે છે કે સોવિયેટે વિશ્વાસઘાત કર્યો છે અને જો મિસાઈલ ક્યુબાના અંકુશમાં હોત તો તેઓ મિસાઈલ તેમના છોડી દેત ગૂવેસા સાથે તે વખતે વાત કરનાર બ્રિટિશ પત્રકાર સેમ રસેલ મિશ્ર લાગણી વ્યકત કરી હતી. તેમણે ગૂવેરાને એક "હુફાંળુ વ્યકિતત્વ" અને "શ્રેષ્ઠ બૂદ્ધિપ્રતિભા ધરાવતી વ્યકિત",પરંતુ "તેઓ મિસાઈલ બાબતે ફટાકડા સમાન હતા.." મિસાઈલ સંકટ બાદ તેઓ વિશ્વની બે મહાસત્તાઓ (અમેરિકા અને સોવિયેટ.)ને વખોડી કાઠતા. તેઓ માનતા વૈશ્વિક વ્યુહરચના માટે તેઓ ક્યુબાનો પ્યાદાં તરીકે ઉપયોગ કરે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય મુત્સદ્દીગીરી
ડિસેમ્બર 1964માં, ચે "વિશ્વના ક્રાંતિકારી રાજદ્વારી" તરીકે ઉભર્યા અને તેમણે ન્યૂયોર્ક શહેરની મુલાકાત ક્યૂબાના પ્રતિનિધિ તરીકે સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની સભામાં વક્તવ્ય આપ્યું.. તેમણે પોતાના સંબંધોનમાં સયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘને વખોડી કાઢ્યું તેમણે દક્ષિણ આફ્રિકામાં રંગભેદની નીતિ અંગે કશું ન કરી શકવા માટે ટીકા કરી. તેમણે કહ્યું કે "શું સયુંક્ત રાષ્ટ્ર સંઘ આ અટકાવવા કશું કરી શકે તેમ નથી.?" બાદમાં ગુવેરાએ અશ્વેત લોકો પ્રત્યેની અમેરિકાની નીતીની ટીકા કરી હતી ""Those who kill their own children and discriminate daily against them because of the color of their skin; those who let the murderers of blacks remain free, protecting them, and furthermore punishing the black population because they demand their legitimate rights as free men — how can those who do this consider themselves guardians of freedom?""
ગુવેરાએ હવાનાની બીજી ઘોષણા નો ઉલ્લેખ કરીને તેનું વક્યવ્ય પરું કર્યું હતું જેમાં લેટિન અમેરિકાને ૨૦ કરોડ ભાઈઓના એક પરિવાર સમાન ગણાવવામાં આવ્યું હતું, તેઓ પણ આવી જ વેદનાઓ સહન કરી રહ્યાં હતા. ગુવેરાએ ઘોષણા કરી હતી કે આ મહાકાવ્ય ભૂખ્યા ભારતીય લોકો, જમીનવિહોણા ખેડૂતો, શોષણ થયેલા કામદારો અને વિકાસશીલ લોકો દ્વારા લખાશે. ગુવેરાના મતે ઘર્ષણ એ સમુદાય અને વિચારોની લડાઇ હતી, જે સામ્રાજ્યવાદના પીડિતો દ્વારા આગળ ધપાવાશે જે અગાઉ નબળા અને આજ્ઞાકારી ગણવામાં આવતા હતા. ગુવેરાએ જણાવ્યું હતું કે આવા લોકો સાથે યાન્કી મોનોપોલી સામ્રાજ્યવાદની ઘોર ખોદશે ગુવેરાએ ઘોષણા કરી હતી કે આ વાતની સાબિતી આપતા અજાણ્યા સમુદાયો તેમના પોતાના લોહીથી તેમનો પોતાનો ઇતિહાસ લખવાનું શરૂ કરશે અને તે હક પાછા મેળવશે કે જેની છેલ્લા 500 વર્ષથી લોકો ઠેકડી ઉડાવતા હતા. ગુવેરાએ યુનાઇટેડ નેશન્સની જનરલ એસેમ્બલીમાં એવી ધારણા રાખીને ટિપ્પણી કરી હતી કે લોકોના રોષનો જુવાળ લેટિન અમેરિકામાં આંધી લાવશે અને ઇતિહાસનું પૈડું બનેલા કામદારો સૌપ્રથમ વખત લાંબી ઘાતકી ઉંઘમાંથી ઉઠશે.
ગુવેરાને જાણવા મળ્યું હતું કે યુએન કોમ્પલેક્સમાં તેમના રોકાણ દરમિયાન ક્યુબા નિર્વાસિતો દ્વારા તેમના પર જીવલેણ હુમલાના બે નિષ્ફળ પ્રયાસ કરવામાં આવ્યા હતા. સૌપ્રથમ હુમલાનો પ્રયાસ મોલી ગોન્ઝાલિસે કર્યો હતો તે સાત ઇંચ લાંબા શિકારી ચાકુ લઇને ગુવેરાના પ્રવેશ વખતે ઉભી કરવામાં આવેલી આડશો તોડીને અંદર ઘુસ્યો હતો.બીજો પ્રયાસ ગુવેરાના સંબોધન દરમિયાન ગગીલેર્મો નોવો દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો.નોવોએ ઇસ્ટ રિવરમાં ઉભેલી એક હોડીમાંથી રોકેટ લોન્ચર દ્વારા યુનાઇટેડ નેશન્સના હેડક્વાર્ટર પર હુમલો કર્યો હતો. બાદમાં ગુવેરાએ બંને ઘટના પર તેની ટિપ્પણી આપતા જણાવ્યું હતું કે એક પુરૂષના હાથે બંદૂકની ગોળીએ થી મરવા કરતા કોઇ મહિલાના હાથે ચાકુથી મરવું સારું અને ઉમેર્યું હતું કે આ ધડાકાએ સમગ્ર વસ્તુને વધુ રસપ્રદ બનાવી છે.
thumb|right|180px|મોસ્કોમાં નવેમ્બર 1964માં રેડ સ્ક્વેર ખાતે ચાલી રહ્યાં છે.
ન્યૂયોર્ક શહેરની મુલાકાત દરમિયાન ગુવેરા સીબીએસ સન્ડે ન્યૂઝ પ્રોગ્રામ ફેસ ધ નેશન માં ચમક્યો હતો અને અમેરિકન સેનેટર યુગીન મેકકાર્થી થી માંડીને માલ્કમ એક્સના એસોસિયેટ્સ સુધીના વિવિધ લોકોને મળ્યો હતો. માલ્કમ એક્સે તેના વખાણ કરતા ગુવેરાને તે સમયે દેશની સૌથી ક્રાંતિકારી વ્યક્તિ ગણાવી હતી અને ઓડબન બોલરૂમ ખાતે ભેગા થયેલા લોકો સમક્ષ તેના દ્વારા કરાયેલું નિવેદન વાંચ્યું હતું.
17 ડિસેમ્બરના રોજ ગુવેરા પેરિસના ત્રણ મહિનાના પ્રવાસે નિકળ્યો હતો જેમાં તેણે પીપલ્સ રિપબ્લિક ઓફ ચાઇના, યુનાઇટેડ આરબ રિપબ્લિક, ઇજિપ્ત, અલ્જેરિયા, ઘાના, ગુનીયા, માલી, ડેહોમે, કોંગો-બ્રાઝાવિલે અને તાંઝાનિયાની મુલાકાત લીધી હતી અને આયર્લેન્ડ અને પ્રાગ્વે ખાતે રોકાણ કર્યું હતું. આયર્લેન્ડમાં ગુવેરાએ લાઇમરિક સિટીમાં સેઇન્ટ પેટ્રીક્સ ડે ઉજવીને તેના પોતાના આયરિશ વારસાને આલિંગન કર્યું હતું. ગુવેરાએ તેની આ મુલાકાત અંગે તેના પિતાને પત્રલખ્યો હતો અને જણાવ્યું હતું કે હું તમારા પૂર્વજોના હરિયાળા આયર્લેન્ડમાં છું. જ્યારે તેઓ મળી આવ્યા ત્યારે ટેલિવિઝન સ્ટેશનો મારી પાસે આવ્યા હતા અને લિન્ચ વંશાવળી અંગે પ્રશ્ન કર્યા હતા, પરંતુ તે કિસ્સામાં તેઓ ઘોડા ચોર અથવા તેના જેવા કઇંક હતા. મેં વધું કશુ કહ્યું ન હતું.
આ પ્રવાસ દરમિયાન તેણે ઉરુગ્વેના એક સાપ્તાહિકના એડિટર કાર્લોસ ક્વિજાનો પત્ર લખ્યો હતો જેને બાદમાં ક્યુબામાં સમાજવાદ અને વ્યક્તિ એમ નવું શિર્ષક આપવામાં આવ્યું હતું. ગુવેરાએ તેમાં નવા આત્માના સર્જન, કામનો દરજ્જો અને વ્યક્તિની ભૂમિકા અંગે હાકલ કરી હતી. તેણે તેના સામ્રાજ્યવાદી વિરોધી વલણ પાછળનું કારણ પણ સમજાવ્યું હતું.
""The laws of capitalism, blind and invisible to the majority, act upon the individual without his thinking about it. He sees only the vastness of a seemingly infinite horizon before him. That is how it is painted by capitalist propagandists, who purport to draw a lesson from the example of Rockefeller — whether or not it is true — about the possibilities of success. The amount of poverty and suffering required for the emergence of a Rockefeller, and the amount of depravity that the accumulation of a fortune of such magnitude entails, are left out of the picture, and it is not always possible to make the people in general see this.""
ગુવેરાએ તેના નિબંધના અંતે લખ્યું હતું કે સાચી ક્રાંતિ પ્રેમની ઉત્કૃષ્ટ લાગણીમાંથી જન્મે છે અને તે પ્રેરકબળ તરીકે કામ કરે છે. ગુવેરાના વિચારની ઉત્પત્તિનો આધાર તે વાસ્તવિકતા પર રહેલો હતો કે તે માનતો હતો કે ક્યુબા ક્રાંતિનું ઉદાહરણ એક આધ્યાત્મિક ઘટના છે અને તે તમામ સરહદો પાર કરી જશે.
બે સપ્તાહ બાદ, 1965માં ગુવેરા જાહેર જીવનમાંથી અદ્રશ્ય થઇ ગયા હતા. તેમનું ઠેકાણું ક્યુબામાં એક મોટું રહસ્ય હતું કારણકે તેને કેસ્ટ્રો બાદના સૌથી શક્તિશાળી નેતા ગણવામાં આવતા હતા. તેમની આ લુપ્તતા માટે તેમણે જે ઔદ્યોગિકરણ યોજનાની તરફેણ કરી હતી તેની નિષ્ફળતાને જવાબદાર ગણાવી હતી. અન્ય પરિબળોમાં સિનો-સોવિયેટ વિભાજન વખતે ગુવેરાના ચાઇનિઝ કમ્યુનિસ્ટ તરફી વલણને અયોગ્ય ઠેરવવા સોવિયેટ અધિકારીઓ દ્વારા કેસ્ટ્રો પર દબાણ વધારાયું હતું અને ક્યુબાના આર્થિક વિકાસ અને વિચારધારા પર ગુવેરા અને કેસ્ટ્રોવચ્ચે મતભેદનો સમાવેશ થાય છે.
ગુવેરાના મંતવ્યોની ચાઇનીઝ કમ્યુનિટી નેતાગીરીની વિચારધારા સાથે સામ્યતા ક્યુબા માટે સમસ્યા સર્જી રહી હતી કારણકે દેશનું અર્થતંત્ર સોવિયત યુનિયન પર વધુને વધુ આધાર રાખવા માંડ્યું હતું. ક્યુબા ક્રાંતિના શરૂઆતના દિવસોથી ગુવેરાને લેટિન અમેરિકામાં માઓવાદી વ્યૂહરચનાના તરફેણકર્તા અને ક્યુબાના ઝડપી ઔદ્યોગિકરણની યોજનાના જનેતા ગણવામાં આવતા હતા. ક્યુબાની ઔદ્યોગિક ક્રાંતિને ઘણીવાર ચીનના ગ્રેટ લીપ ફોરવર્ડ સાથે સરખાવવામાં આવતી હતી. કેસ્ટ્રો ગુવેરા પ્રત્યે હતાશ થયા હતા કારણકે ગુવેરા સોવિયેટ શરતો અને ભલામણોનો વિરોધ કરી રહ્યાં હતા જ્યારે કેસ્ટ્રો તેમને જરૂરી ગણાવી રહ્યાં હતા. ગુવેરાએ સોવિયેટની કેટલીક શરતો અને ભલામણોને ભ્રષ્ટ અને એકાધિકારતરફી ગણાવી હતી. જો કે ગુવેરા અને કેસ્ટ્રો બંને સંયુક્ત મોરચાના વિચાર પર જાહેરમાં એકમત હતા.
ક્યુબન મિસાઇલ કટોકટીને પગલે ગુવેરા સોવિયેત યુનિયન બાબતે વધુ શંકાવાદી બન્યા હતા. મિસાઇલ કટોકટીને ગુવેરાએ સોવિયટના દગા તરીકે ગણાવી હતી. નિકિતા ખ્રુચોવે ક્યુબાના વિસ્તારોમાંથી મિસાઇલો પાછી ખેંચી લીધી હતી. એલ્ગીયર્સમાં છેલ્લા ભાષણમાં તેણે કહ્યું હતું કે ઉત્તર ગોળાર્ધ પશ્ચિમમાં અમેરિકાની આગેવાની હેઠળ અને પશ્ચિમમાં સોવિયટ યુનિયને દક્ષીણ ગોળાર્ધનું શોષણ કરનાર ગણાવ્યા હતા. વિયેટનામ યુદ્ધમાં તેમણે કોમ્યુનિસ્ટ નોર્થ વિયેટનામને નક્કર ટેકો આપ્યો હતો અને અનેક વિયેટનામ સર્જવા માટે અન્ય વિકાસશીલ દેશના લોકોને શસ્ત્રો હાથમાં લેવા વિનંતી કરી હતી.
ગુવેરાના ભાવિ અંગે આંતરરાષ્ટ્રીય અટકળોના દબાણ હેઠળ કેસ્ટ્રોએ 16 જૂન 1965ના રોજ જણાવ્યું હતું કે લોકોને ગુવેરા વિશે ત્યારે માહિતી આપવામાં આવશે કે જ્યારે ગુવેરા પોતે ઇચ્છશે. તેમ છતાં ક્યુબાની અંદર અને બહાર અટકળો ચાલી રહી હતી. 3 ઓક્ટોબરના રોજ કેસ્ટ્રોએ ગુવેરા દ્વારા તેમને કેટલાક મહિના પહેલા લખાયેલો એક તારીખ લખ્યા વગરનો પત્ર જાહેર કર્યો હતો. આ પત્રમાં ગુવેરાએ ક્યુબા ક્રાંતિને તેમની પુષ્ટિને ફેરસમર્થન આપ્યું હતું. તેમાં તેમણે વિદેશમાં ક્રાંતિ લાવવાના ઉદેશ માટે ક્યુબા છોડવાના તેમના ઇરાદાની જાહેરાત કરી હતી. વધુમાં તેમણે સરકાર અને પક્ષના તમામ હોદ્દા પરથી રાજીનામા આપ્યા હતા અને ક્યુબાનું માનદ નાગરિકત્વ પાછું આપવાની જાહેરાત કરી હતી. ગુવેરાની ચળવળ આગામી બે વર્ષ સુધી ગુપ્ત રીતે ચાલુ રહી હતી.
કોંગો
thumb|185px|left|37 વર્ષના ગૂવેરા, કોંગો સંધર્ષમાં, 1965
1965માં ગૂવેરાએ આફ્રિકામાં પ્રવેશ કરવાનું અને કોંગોમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં એક ગેરિલા તરીકે પોતાનો અનુભવ ઓફર કરવાનું નક્કી કર્યું હતું. અલ્જેરિયાના પ્રમુખ એહમદ બેન બેલાના જણાવ્યા મુજબ ગૂવેરાએ વિચાર્યું હતું કે આફ્રિકા સામ્રાજ્યવાદની નબળી કડી છે અને માટે ક્રાંતિ માટે વિપુલ ક્ષમતા ધરાવે છે. છેક 1959માં ગૂવેરાની મુલાકાતથી ગુવેરા સાથે ભાઈ જેવો સંબંધ ધરાવતા ઇજિપ્તાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ગમાલ અબ્દિલ નસીરને ગૂવેરાની કોંગોમાં લડાઇની યોજના મુર્ખતાભરી લાગી હતી અને ચેતવણી આપી હતી કે તે એક ટારઝન જેવી વ્યક્તિ બનીને રહી જશે અને નિષ્ફળ જશે. ચેતવણી છતાં, ગૂવેરાએ માર્ક્સવાદી સિમ્બા ચળવળના સમર્થનમાં ક્યુબાની કામગીરીની આગેવાની લીધી હતી, આ ચળવળ ત્યાં ચાલી રહેલી કોંગો કટોકટીમાંથી ઉભરી હતી. ગૂવેરા, તેના સેકન્ડ-ઇન-કમાન્ડ વિક્ટર ડ્રેક અને અન્ય 12 ક્યુબન સાથીદારો 24 એપ્રિલ 1965ના રોજ કોંગોમાં પહોંચ્યા હતા અને ત્યાર બાદ ટૂંક સમયમાં 100 જેટલા એફ્રો-ક્યુબન તેમની સાથે જોડાયા હતા. તેમણે થોડા સમય માટે ગેરિલા નેતા લોરેન્ટ ડિઝાયર કબિલા સાથે મળીને કામ કર્યું હતું. લોરેન્ટે અગાઉના મહિનાઓમાં નિષ્ફળ બળવાની આગેવાની લેનાર અને સીઆઇએ દ્વારા મારી નંખાયેલા પેટ્રિક લુમુમ્બાના ટેકેદારોને અગાઉ મદદ કરી હતી. લુમુમ્બાના પ્રશંસક તરીકે ગૂવેરાએ જાહેરાત કરી હતી કે તેની હત્યા આપણા સૌ માટે એક પદાર્થપાઠ હોવો જોઇએ. સ્વાહિલી અને સ્થાનિક ભાષાનું ખુબ જ ઓછું જ્ઞાન ધરાવતા ગૂવેરાને ફ્રેડી ઇલાન્ગા નામના દુભાષિયાની સેવા પુરી પાડવામાં આવી હતી. સાત મહિનાના સમયગાળામાં ઇલાન્ગાએ ગૂવેરાની સખત મહેનતના વખાણ કરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. ઇલાન્ગાના જણાવ્યા મુજબ ગૂવેરા અશ્વેતને તેટલું જ માન આપતો હતો કે તે જેટલું શ્વેતને આપતો હતો. જો કે ટૂંક સમયમાં ગૂવેરાનો કબિલાના લશ્કરના શિસ્ત અંગેનો ભ્રમ ભાંગી ગયો હતો અને બાદમાં તેની ટીકા કરી હતી કે તે સન્માનજનક વ્યક્તિ છે તેવી કોઇ વસ્તુ મને જણાતી નથી.