cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
પુંજાપાદર (તા. લીલીયા)
પુંજાપાદર (તા. લીલીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીલીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પુંજાપાદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામામાં ગડબડદાસબાપાનો આશ્રમ પણ આવેલો છે.
જમનાપુર
જમનાપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
પુંજાપાદર (તા. લીલીયા)
શ્રેણી:લીલીયા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
જમનાપુર
શ્રેણી:મહેસાણા તાલુકો
અવતડીયા મોટા (તા.જુનાગઢ)
અવતડીયા મોટા ભારત દેશનાં પશ્ચિમી ભાગમાં સ્થિત ગુજરાત રાજ્યના જુનાગઢ જિલ્લાના જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. અવતડીયા મોટા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
લાડુળી (તા. માળીયા હાટીના)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા   જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા   માળીયા હાટીના તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માળીયા હાટીના તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પઢારીયા
શ્રેણી:મહેસાણા તાલુકો
શામળપુરા (તા. ઠાસરા)
શામળપુરા (તા. ઠાસરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ઠાસરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. શામળપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલીં, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઠાસરા તાલુકો
દારપાડા
દારપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. દારપાડા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
સીમલજ (તા. ઠાસરા)
સીમલજ (તા. ઠાસરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ઠાસરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સીમલજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલીં, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઠાસરા તાલુકો
ગાધકડા (તા. સાવરકુંડલા)
ગાધકડા (તા. સાવરકુંડલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાવરકુંડલા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગાધકડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. thumb|ગામમાં આવેલ મંદિરના આશાપુરા માતા
પરિવહન
ગાધકડા રેલ્વે સ્ટેશન ગામથી ૩ કિમી દૂર આવેલું છે અને ધોળા-મહુવા રેલ્વે લાઇન પર પશ્ચિમ રેલ્વે વિભાગમાં આવે છે. આ રેલ્વે લાઇન મૂળભૂત રીતે ૧૯૨૩માં ભાવનગર રજવાડાંનો ભાગ હતી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સાવરકુંડલા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કુકાવટી (તા.નસવાડી)
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
બોરીયાવી
બોરીયાવી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા આણંદ તાલુકામાં આવેલું એક  નગર છે. બોરીયાવી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, નગરપાલિકા, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વસતિ
૨૦૦૧ની વસતિ ગણતરી મુજબ બોરીયાવીની વસતિ ૪૫,૮૬૧ વ્યક્તિઓની હતી. જેમાં ૫૨% પુરુષો અને ૪૮% સ્ત્રીઓનો સમાવેશ થતો હતો. બોરીયાવીની સરેરાશ સાક્ષરતા ૬૬% હતી જે રાષ્ટ્રીય સાક્ષરતા દર ૫૯.૫% કરતાં વધુ હતી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:આણંદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
ન્યૂઝીલેન્ડ
ન્યુઝીલેંડ વાયવ્ય પ્રશાંત મહાસાગર માં બે મોટા ટાપુઓ અને અન્ય ઘણાં નાના ટાપુઓથી બનેલો દેશ છે. ન્યુઝીલેંડ ના ૪૦ લાખ લોકો માંથી ૩૦ લાખ લોકો ઉત્તરીય ટાપુ પર રહે છે અને ૧૦ લાખ લોકો દક્ષિણી ટાપુ પર રહે છે. આની ગણના વિશ્વના સૌથી મોટા દ્વીપમાં થાય છે અન્ય દ્વીપોમાં ખૂબ ઓછા લોકો રહે છે અને તે દ્વીપો ખૂબ નાના છે.
તડકેશ્વર (માંડવી,સુરત)
તડકેશ્વર (માંડવી,સુરત) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી  તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તડકેશ્વર ગામમાં ખાસ કરીને મુસલમાન તેમ જ આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.
આ ગામ માંડવીથી કીમ જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર આવેલું છે. ગામની બાજુમાંથી કાકરાપાર સિંચાઇ યોજનાની મોટી નહેર પસાર થાય છે. તડકેશ્વર ગામ આસપાસના ગામડાંઓ માટેનું વ્યાપારી મથક હોવાને કારણે અહીં નાના પાયે બજાર વિકાસ પામ્યું છે.
શ્રેણી:માંડવી તાલુકો(સુરત) શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
ગડા (તા. સંતરામપુર)
ગડા (તા. સંતરામપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંતરામપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સંતરામપુર તાલુકો
પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધ
પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધ અન્ય જાણીતા નામે મહાન યુદ્ધ એ એક વૈશ્વિક યુદ્ધ હતું જેનો ઉદ્ભવ યુરોપમાંથી થયો હતો. આ યુદ્ધ જુલાઇ ૨૮ ૧૯૧૪ થી નવેમ્બર ૧૧ ૧૯૧૮ સુધી ચાલ્યું હતું, તે સમયે આ યુદ્ધને "બધાં યુદ્ધોનો અંત કરનાર યુદ્ધ" કહેવામાં આવતું. આ યુદ્ધમાં ૬૦ મિલિયન યુરોપીયન સહિત કુલ ૭૦ મિલિયન સૈનિકો જોડાયા હતાં જેમણે આ યુદ્ધને વિશ્વના સૌથી ભયંકર યુદ્ધોમાંનુ એક બનાવ્યું હતું. આ યુદ્ધમાં ફ્રાંસ, બ્રિટન અને રશિયાના સાથી રાષ્ટ્ર સમૂહનો વિજય થયો હતો જ્યારે જર્મની, તુર્કી અને તેમના સહયોગી રાષ્ટ્રોનો પરાજય થયો હતો.
ભેંસાણા
ભેંસાણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મહેસાણા તાલુકો
દહેર
દહેર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના  સુબિર તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. દહેર ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
આ પણ જુઓ
તપતરાવ આનંદરાવ પવાર
શ્રેણી:સુબિર તાલુકો
મહાદેવી વર્મા
મહાદેવી વર્મા (૨૬ માર્ચ ૧૯૦૭ - ૧૧ સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૭) હિંદીની સર્વાધિક પ્રતિભાવાન કવયિત્રીઓમાંથી છે. તેઓ હિન્દી સાહિત્યમાં છાયાવાદી યુગના ચાર પ્રમુખ સ્થંભોમાંના એક મનાય છે. આધુનિક હિન્દીની સૌથી સશક્ત કવયિત્રીઓમાંના એક હોવાને કારણે એ આધુનિક મીરાના નામથી પણ ઓળખાય છે. કવિ નિરાલાએ એમને “હિન્દીના વિશાલ મંદિરની સરસ્વતિ" પણ કહ્યું છે.
એમણે ખડી બોલી હિન્દીની કવિતામાં એ કોમળ શબ્દાવલિનો વિકાસ કર્યો જે આજ સુધી ફક્ત વ્રજભાષામાં જ સંભવ મનાય છે. એ માટે એમણે પોતાના સમયને અનુકૂળ સંસ્કૃત અને બંગાળીના કોમળ શબ્દ ચૂંટી હિન્દીના પહેરણ પહેરાવ્યા. સંગીતની જાણકાર હોવાને કારણે એમના ગીતોના નાદ-સૌંદર્ય અને પૈની ઉક્તિઓની વ્યંજના શૈલી અન્યત્ર દુર્લભ છે. એમણે અધ્યાપનથી પોતાના કાર્યજીવનની શરૂઆત કરી અને અંતિમ સમય સુધી એ પ્રયાગ મહિલા વિદ્યાપીઠની પ્રધાનાચાર્ય બની રહી. એમનો બાળ-વિવાહ થયો પરંતુ એમણે અવિવાહિતની જેમ જીવન વિતાવ્યું. પ્રતિભાવંત કવિયત્રી અને ગદ્ય લેખિકા મહાદેવી વર્મા સાહિત્ય અને સંગીતમાં નિપુણ હોવાની સાથે સાથે કુશળ ચિત્રકાર અને સૃજનાત્મક અનુવાદક પણ હતા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:અલ્હાબાદના લોકો શ્રેણી:જ્ઞાનપીઠ એવોર્ડ વિજેતા શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા શ્રેણી:પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૦૭માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૮૭માં મૃત્યુ
વડાળા (તા. માળીયા હાટીના)
શ્રેણી:માળીયા હાટીના તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ઘનશ્યામનગર (તા. સાવરકુંડલા)
ઘનશ્યામનગર (તા. સાવરકુંડલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાવરકુંડલા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઘનશ્યામનગર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કોદખાડી
કોદખાડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા સાગબારા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. કોદખાડી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:સાગબારા તાલુકો
કોટડા-સાંગાણી તાલુકો
કોટડા-સાંગાણી તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લાનો તાલુકો છે. કોટડા-સાંગાણી ખાતે તાલુકાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.
કોટડા-સાંગાણી તાલુકાના ગામો
કોટડા-સાંગાણી તાલુકા પંચાયતમાં ૧પ સભ્યોની સંખ્યા છે. આ તાલુકાની અંદર ૪૧ જેટલા ગામ આવેલાં છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:રાજકોટ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
આંકલવડી
આંકલવડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા આણંદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંકલવડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:આણંદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
ગંડકી પ્રાંત (નેપાળ)
નામાંકન
આ ક્ષેત્ર નું નામ સાત નદીઓ મળી બનેલી પ્રસિદ્ધ ગંડકી નદી ના નામ પર રખાયા છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:નેપાળના પ્રાંતો શ્રેણી:નેપાળ શ્રેણી:નેપાળની ભૂગોળ
તારાપોર (માંડવી,સુરત)
તારાપોર (તા. માંડવી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી  તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તારાપોર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.
શ્રેણી:માંડવી તાલુકો(સુરત) શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
સોનૈયા (તા. ગળતેશ્વર)
સોનૈયા (તા. ગળતેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગળતેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સોનૈયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલીં, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગળતેશ્વર તાલુકો
વડીયા (તા. માળીયા હાટીના)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા   જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા   માળીયા હાટીના તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
પુતલીયા (તા. લીલીયા)
પુતલીયા (તા. લીલીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીલીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પુતલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વડીયા (તા. માળીયા હાટીના)
શ્રેણી:માળીયા હાટીના તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પુતલીયા (તા. લીલીયા)
શ્રેણી:લીલીયા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
કુઇદા
કુયદા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા સાગબારા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. કુયદા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:સાગબારા તાલુકો
અજરપુરા (તા. આણંદ)
અજરપુરા (તા. આણંદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા આણંદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અજરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:આણંદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
પાલજ
પાલજ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મહેસાણા તાલુકો
કુમેઠા
કુમેઠા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના છોટાઉદેપુર જિલ્લાના નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કુમેઠા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
દગુનીયા
દગુનીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના વઘઇ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. દગુનીયા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
કુમેઠા
શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
દગુનીયા
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
ગડીયા (તા. સંતરામપુર)
ગડીયા (તા. સંતરામપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંતરામપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સંતરામપુર તાલુકો
વિસણવેલ (તા. માળીયા હાટીના)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા   જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા   માળીયા હાટીના તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માળીયા હાટીના તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સોનીપુર (તા. ગળતેશ્વર)
સોનીપુર (તા. ગળતેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગળતેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સોનીપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલીં, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગળતેશ્વર તાલુકો
લુમ્બિની પ્રાંત (નેપાળ)
લુમ્બિની નેપાલ ના ક્ષેત્રિય વર્ગીકરણ અનુસાર પશ્ચિમાંચલ વિકાસક્ષેત્ર માં આવતો એક ક્ષેત્ર છે. આ ક્ષેત્રને  ૬ જિલ્લા માં વર્ગી કૃત  કરાયા છે.
નામાંકન
ભગવાન ગૌતમ બુદ્ધ નું જન્મસ્થાન લુમ્બિની ના  નામ પર  આ  ક્ષેત્ર નું  નામાંકન કરાયું છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:નેપાળ શ્રેણી:નેપાળના પ્રાંતો શ્રેણી:નેપાળની ભૂગોળ
એન્ટિગુઆ એન્ડ બાર્બુડાનો રાષ્ટ્રધ્વજ
એન્ટિગુઆ એન્ડ બાર્બુડાનો રાષ્ટ્રધ્વજ કાળી પાશ્ચાતભૂમિમાં ઉગતો સૂર્ય તથા લાલ, સફેદ અને બ્લુ રંગો ધરાવે છે.
ધ્વજ ભાવના
ઉગતો સૂર્ય નવયુગનાં પ્રભાતનું ચિહ્ન છે. રંગોના ઘણા અર્થ છે પરંતુ સર્વમાન્ય અર્થ જોઈએ તો, કાળો રંગ આફ્રિકન પૂર્વજોનું, બ્લુ આશાનું, લાલ લોકોની ઊર્જા કે ગતિશીલતાનું પ્રતિક છે. પીળો, બ્લુ અને સફેદ રંગ ઊષાકાળના સમયનાં સૂર્ય, [આકાશ અને સમૂદ્રતટની રેતીનું પ્રતિક પણ છે. બ્લુ રંગ કેરેબિયન સાગરને પણ દર્શાવે છે. તે ઉપરાંત ધ્વજમાં આ રંગોની વી (V) આકારે ગોઠવણી વિજયની નિશાનીરૂપે પણ મનાય છે.
શ્રેણી:રાષ્ટ્રધ્વજો
ગુંદાળા (તા.ગઢડા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામીના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે. ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા આવેલી છે. ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સગવડો પણ ઉપલબ્ધ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
અવતડીયા નાના (તા.જુનાગઢ)
અવતડીયા નાના ભારત દેશનાં પશ્ચિમી ભાગમાં સ્થિત ગુજરાત રાજ્યના જુનાગઢ જિલ્લાના જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. અવતડીયા નાના ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
દગડીઆંબા
દગડીઆંબા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના વઘઇ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. દગડીઆંબા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:વઘઇ તાલુકો
બોદલા
બોદલા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મહેસાણા તાલુકો
ઘાંડલા (તા. સાવરકુંડલા)
ઘાંડલા (તા. સાવરકુંડલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાવરકુંડલા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ધાણલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સાવરકુંડલા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
વીરડી (તા. માળીયા હાટીના)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા   જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા   માળીયા હાટીના તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માળીયા હાટીના તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
વીસડાલીયા
આ ગામ માંડવી-ઝંખવાવને જોડતા રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ ૯૫૩ પર ઝંખવાવથી આશરે ૧૧ (અગિયાર) કિલોમીટર જેટલા અંતરે તેમ જ માંડવીથી આશરે ૧૨ (બાર) કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે.
શ્રેણી:માંડવી તાલુકો(સુરત) શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
આર્જેન્ટીનાનો રાષ્ટ્રધ્વજ
ધ્વજ ભાવના
પ્રચલીત માન્યતાનૂસાર આ ધ્વજના રંગો આકાશ, વાદળ અને સૂર્યને દર્શાવે છે.
શ્રેણી:રાષ્ટ્રધ્વજો
જાવલી (નવાગામ)
જાવલી (નવાગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા સાગબારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. જાવલી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:સાગબારા તાલુકો
કુંદા (તા.નસવાડી)
કુંદા (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કુંદા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
સુઇ (તા. ઠાસરા)
સુઇ (તા. ઠાસરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ઠાસરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલીં, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઠાસરા તાલુકો
રાજકોટ નાના (તા. લીલીયા)
રાજકોટ નાના (તા. લીલીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીલીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાજકોટ નાના ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લીલીયા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
યુગાન્ડા
યુગાંડા, સત્તાવાર નામ રિપબ્લિક ઑફ યુગાન્ડા, એ પૂર્વ આફ્રિકામાં આવેલો ભૂમિથી ઘેરાયેલો દેશ છે. તેની સીમા પૂર્વે કેન્યા, ઉત્તરમાં દક્ષિણ સુદાન, પશ્ચિમમાં કોંગોનું લોકશાહી સાર્વભોમ, નૈરુત્યમાં રવાંડા અને દક્ષિણે ટાન્ઝાનિયા ને સ્પર્ષે છે. આ દેશના દક્ષિણ ભાગમાં વિકોટોરિયા સરોવરના મોતા ભાગે રોકેલો છે. આ સરોવરનો અમુક ભાગ કેન્યા અને ટાન્ઝાનિયામાં પણ છે. યુગાન્ડા આફ્રિકાના મહાન સરોવરોના ક્ષેત્રમાં આવેલું છે. યુગાન્ડા નાઈલ નદીના ખીણ પ્રદેશમાં આવેલું છે અને તેમાં વિવિધ પ્રકારની આબોહવા પણ સામાન્ય રીતે સુધરેલ વિષુવવૃત્તિય વાતાવરણ જોવા મળે છે.
ચીરપાડા
ચીરપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. ચીરપાડા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
યુગાન્ડા
યુગાન્ડાનું નામ બુગાન્ડા રાજ પરથી ઉતરી આવ્યું છે, જેમાં દેશની દક્ષિણનો મોટો ભાગ અને રાજધાની કમ્પાલા સમાયેલા છે. ૧૭૦૦ થી ૨૩૦૦ વર્ષો પહેલાં, દેશના દક્ષિણ ભાગમાં બાન્ટુ લોકો સ્થળાંતર કરી આવ્યા તે પહેલાં,  યુગાન્ડાના લોકો શિકારી કે જંગલ પેદાશ પર નભનારા લોકો હતા.
ચીરપાડા
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
યુગાન્ડા
૧૮૯૪ની શરૂઆતથી આ ક્ષેત્ર પર બ્રિટિશ રાજ સ્થપાયું અને તેમણે આખા ક્ષેત્ર માટે વહીવટી કાયદો સ્થાપ્યો. ૯ ઑક્ટોબર ૧૯૬૨ના દિવસે યુગાન્ડાને બ્રિટેનથી સ્વાતંત્ર્ય મળ્યું. ત્યારબાદના સમયમાં સમયાંતરે ખટરાગો ચાલ્યાજ કર્યા છે જેમા ઉત્તર ક્ષેત્રની લોર્ડઝ્ રેસિસ્ટન્સ આર્મીની વિરુદ્ધ લાંબુ ગૃહ યુદ્ધ શામિલ છે જેમાં હજારો માણાસો મૃત્યુ પામ્યા હતા.
અહીંની સત્તાવાર ભાષાઓ અંગ્રેજી અને સ્વાહિલી છે તેમ છતાં કાયદામાં હોય એવી કોઈ પણ માધ્યમની ભાષામાં શાળા ચલાવી શકાય છે, વહીવટી કે કાયદાકીય કામ કરી શકાય છે. લુગાન્ડા નામની એ અહીંની કેન્દ્રીય ભાષા છે જે સમગ્ર દેશમાં બોલાય છે, તે સિવાય અહીં રુન્યોરો, રુન્યાન્કોલે, રુકીગા અને લ્યુઓ નામની ભાષાઓ પણ બોલાય છે.
પાલાવાસણા
શ્રેણી:મહેસાણા તાલુકો
વલાસણ
વલાસણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા આણંદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વલાસણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. અહીં મેલડી માતાજીનુ મંદીર આવેલ છે.
શ્રેણી:આણંદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
કાળો સમુદ્ર
કાળો સમુદ્ર એ યુરોપ, ઍનાતોલીયા અને કાકેશસ એમ ચારે બાજુએ જમીનથી ઘેરાયેલો સમુદ્ર છે અને આખરે તે એટલાન્ટીક મહાસાગરની સાથે ભૂ-મધ્ય તેમજ એજીયન સમુદ્રો અને વિવિધ સામુદ્રધુનીઓ મારફત જોડાય છે. બોસ્ફોરસ સામુદ્રધુની તેને માર્મરાના સમુદ્રથી જોડે છે, અને ડાર્ડનેલીસની સામુદ્રધુની તેને એજીયન સમુદ્રના ભૂ-મધ્ય ક્ષેત્રથી જોડે છે. આ સમુદ્રનું પાણી પૂર્વ યુરોપ અને પશ્ચિમ એશિયાને જુદા પાડે છે. કાળો સમુદ્ર કર્ચની સામુદ્રધુની દ્વારા ઍઝોવના સમુદ્રની સાથે પણ જોડાય છે.
કાળો સમુદ્ર જેનો વિસ્તાર 436400 km2 (ઍઝોવના સમુદ્રનો સમાવેશ થતો નથી) તેની મહત્તમ ઊંડાઈ 2212 m, છે અને તેની ઘનતા 547000 km3 છે. કાળો સમુદ્ર પૂર્વ પશ્ચિમ દિશામાં હવાના દબાણનું અધ્યાહારી વહેણ બનાવે છે જે બલ્ગેરીયા, જ્યોર્જિયા, રોમાનિયા, રશિયા, તૂર્કી અને યુક્રેનની વચ્ચે બને છે. દક્ષિણમાં તેને પોન્ટિક પર્વતમાળા અને પૂર્વમાં તેને કાકેશસ પર્વતમાળા અવરોધે છે, અને તેના દ્વારા ઉત્તર-પશ્ચિમમાં ખડકના ઢોળાવ જેવી રચના થાય છે. પૂર્વ- પશ્ચિમની મહત્તમ લંબાઇ 1,175 કિ.મી. જેટલી થાય છે.
કિનારાના મહત્વપૂર્ણ શહેરોમાં બાતુમી, બર્ગસ, કોંસ્ટંટા, ગિરેસન, ઇસ્તાનબૂલ, કેર્ચ, ખેર્શન, મેંગેલિયા, નેવોદરી, નોવોરોસીયસ્ક, ઓડેસા, ઓર્ડુ, પોટી, રાઇઝ, સૅમસન, સેવાસ્તોપોલ, સોચી, સુખુમી, ટ્રૅબઝોન, વૅર્ના, યાલ્ટા અને ઝોંગુલદાકનો સમાવેશ થાય છે.
કાળો સમુદ્રમાં પાણીનું સંતુલન નિશ્ચિત રહે છે, જેના પરિણામ સ્વરૂપ એજીયન સમુદ્ર (ભૂ-મધ્ય સમુદ્રનો ભાગ)માં બોસ્ફોરસ અને ડાર્ડનેલીસની માધ્યમથી પ્રતિ વર્ષ 300 km³ (કીમી) પાણીનો ચોખ્ખો પ્રવાહ વહે છે. ભૂ-મધ્ય સમુદ્રનું પાણી બે બાજુથી હાઇડ્રોલોજીકલ વિનીમય રૂપે કાળો સમુદ્રમાં વહે છે. કાળો સમુદ્રનો પ્રવાહ ઠંડો અને ઓછો ખારો છે, અને તેથી તે ભૂ-મધ્યના હુંફાળા અને ખારા પ્રવાહ પર તરે છે, જે સપાટી પરના પાણીની બરાબર નીચે અર્થપૂર્ણ ઍનોક્ષિક થર તરફ વધે છે. કાળો સમુદ્રની ઉત્તરે મોટી યુરેશિયાન નદી વ્યવસ્થાથી પાણી પણ ગ્રહણ કરે છે, જેમાં ડોન, નીપર અને ડૅન્યૂબ સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે.
ભૂતકાળમાં, જળ સ્તરમાં સૂચક ફેરફારો થયા છે. તટપ્રદેશના જળ સ્તરમાં થતાં આ ફેરફારોના કારણે ક્યારેક આસપાસના ખડક અને સંબંધિત અગ્રાંશ જમીનમાં પરિવર્તીત થાય છે. કેટલાંક ચોક્કસ મહત્વપૂર્ણ જળ સ્તરોના લીધે શક્ય છે કે આસપાસના પાણીની સાથે જોડાણ ઊભું થાય. આ જોડાણ માર્ગોના સૌથી સક્રિય ઘટકો દ્વારા, તૂર્કી સામુદ્રધુની, વૈશ્વિક મહાસાગર રચનાને જોડે છે. જ્યારે આ જલીય કડી હયાત નહોતી, ત્યારે કાળો સમુદ્ર એક સરોવર હતો, જે વૈશ્વિક મહાસાગરની રચનાથી સ્વતંત્ર હતો. હાલમાં કાળો સમુદ્રનું જળ સ્તર તુલનાત્મક રીતે ઊંચુ છે, તેથી પાણીનું ભૂ-મધ્ય સમુદ્ર સાથે વિનિમય કરવામાં આવે છે. તૂર્કી સામુદ્રધુની કાળા અને એજીયન સમુદ્રને જોડે છે, અને તેમાં બોસ્ફોરસ, માર્મરાનો સમુદ્ર અને ડાર્ડાનેલીસનો સમાવેશ થાય છે.
સીમા
આંતરરાષ્ટ્રીય જળ આલેખન સંગઠન કાળો સમુદ્રની સીમા નીચે પ્રમાણે વ્યાખ્યાયિત કરે છે: દક્ષિણ પશ્ચિમ પર. માર્મરાના સમુદ્રની ઉત્તર-પૂર્વી સીમા [કેપ એનાતોલી (41°13'N)ની સાથે કેપ રૂમિલી ને જોડતી રેખા]. કર્શ સામુદ્રધુનીમાં. કેપ તાકીલ અને કેપ પેનાઘીયા (45°02'N)ને જોડતી રેખા.
આધુનિક નામ
સમુદ્રના વર્તમાન નામ અંગ્રેજી નામનાં સમકક્ષ છે. “કાળો સમુદ્ર”, જેમાં, ગ્રીક માવરી થાલસ્સા (Μαύρη Θάλασσα), બલ્ગેરીયન ચેર્નો મોર (Черно море), જ્યોર્જીયન શાવી ઝોહ્વા (შავი ზღვა), લાઝ ઉચા ઝુગા, અથવા સામાન્ય રીતે ઝુગા ‘સમુદ્ર’, રોમાનિયન્ મારીયા નીઆગ્રા , રશીયન ચોર્નોયી મોર (Чёрное море), તૂર્કીઝ કરાદેનીઝ , યુક્રેનીયન કોર્ને મોર (Чорне море), ઉબીખનો સમાવેશ થાય છે. આના જેવા નામ બારમી સદી સુધી નિર્ધારીત રીતે જોવા મળ્યાં નહોતા, પણ એવા સંકેત પ્રાપ્ત થયા છે કે તે મુજબ તે ઘણાં જૂના હોઇ શકે છે.
thumb|left|લાસ્પી ખાતે કાળા સમુદ્ર પર સૂર્યાસ્ત thumb|left|કાળો સમુદ્રમાં વેલેકાનું નદી મુખસાઈનોમોરેટ્સ, બલ્ગેરિયા, દરિયાકાંઠા પર લાંબા કિનારાઓથી પ્રવાહના કારણે જમા થયેલો કચરો જે ભૂશિરની રચનામાં મહ્ત્વનો ભાગ ભજવે છે.
કાળો સમુદ્રને ઑટોમન તૂર્ક તરફથી નામ મળ્યું ‘કારા’ (કાળો), કારા ડેનિઝીની જેમ – સાઈબેરિયન યાકુત તૂર્કની ઉત્તરે આવેલો કારા સમુદ્ર, કાળો સમુદ્રની જેમ મધ્યકાલીન તૂર્કીમાં ‘ઉત્તર’ એવો અર્થ સૂચવે છે. તૂર્કીમાં કિઝીલ ડેનીઝમાં ‘લાલ’ દક્ષિણ એવો અર્થ સૂચવે છે. એનાતોલીયાની દક્ષિણે લાલ સમુદ્ર, જ્યારે ‘ઍક’-સફેદ પશ્ચિમ તેવો અર્થ સૂચવે છે. એનાટોલીયન તૂર્કીમાં એજીયન અને ભૂ-મધ્ય સાગર માટે જૂનું નામ ‘ઍકડેનીઝ’ છે - શ્વેત સમુદ્ર -; જો કે સમકાલીન તૂર્કીમાં, ઍકડેનિઝ માત્ર ભૂ-મધ્ય સાગર સૂચવે છે જેમ કે હવે ભૂ-મધ્યના ઉત્તરી ભાગને ઍજીયન સાગર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે જે તેનાં પશ્ચિમી નામને અનુસરે છે. ઑટોમન કાળ દરમ્યાન આમ નહોતું કેમ કે, એજીયનને ટાપુઓનો સાગર - અદાલાર ડેનિઝી કહેવાતો હતો જે ગ્રીસ અને એનાતોલિયાની વચ્ચેના 12 ટાપુઓનું સૂચન કરે છે.
કાળો સમુદ્રએ ચાર સમુદ્રમાંના સામાન્ય રંગોની પરિભાષા પરથી પાડવામાં આવેલું અંગ્રેજી નામ છે – તે સિવાયના લાલ સમુદ્ર, શ્વેત સમુદ્ર અને પીળો સમુદ્ર છે.
ઐતિહાસિક નામો
સ્ટ્રેબોના ભૂગોળ (1.2.10) ના અહેવાલ મુજબ પ્રાચીનકાળમાં, કાળા સમુદ્રને ઘણીવાર માત્ર “સમુદ્ર” (હો પૉંટોસ )ના નામથી જ ઓળખવામાં આવતો હતો. મોટા ભાગના વિસ્તાર માટે, ગ્રૈકો-રોમન રિવાજ પ્રમાણે કાળો સમુદ્રને ‘આતિથ્યશીલ સમુદ્ર’ તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો, યુક્સેનોસ પૉંટોસ. આ સૌમ્ય પર્યાયવાદ છે જે જૂના સમયના શબ્દ ‘બિનઆતિથ્યશીલ સમુદ્ર’ પૉંટોસ ઍક્સિનોસ, ને હટાવીને મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેને સૌ પ્રથમવાર પિંડરમાં (ઈસવી સન પહેલાંની પાંચમી સદીમાં, ~475 બીસી (BC)) પ્રમાણિત કરવમાં આવ્યો હતો. સ્ટ્રેબો (7.3.6) એવો વિચાર ધરાવે છે કે ગ્રીક સામ્રાજ્યવાદ પહેલાં કાળો સમુદ્રને એટલા માટે “બિનઆતિથ્યશીલ” કહેવામાં આવ્યો કેમ કે તેને પાર કરવો મુશ્કેલ હતો, અને એટલા માટે પણ કેમ કે તેના કિનારાઓ પર ક્રૂર જનજાતિઓ વસતી હતી. માઈલેશિયનોએ જ્યારે દક્ષિણ કિનારાઓ પર પોતાની વસાહતો બનાવી, અને પૉંટસ લોકોએ, તેને જ્યારે ગ્રીક સંસ્કૃતિનો ભાગ બનાવ્યો, ત્યારબાદ તેનું નામ બદલીને “આતિથ્યશીલ” રાખવામાં આવ્યું.
શક્ય છે કે ઍક્ષિનોસ નામ સિથીયન ઇરાનીક ઍક્ષૈના- ‘અપ્રકાશિત’, ‘અંધારા’ દ્વારા લોકપ્રિય વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર પરથી ઉદભવ્યું હોય; આ રીતે પ્રાચીનકાળથી જ ‘કાળો સમુદ્ર’ની પદવી તેને પ્રાપ્ત થઈ હશે.
ઓર્ટેલીસના થીયેટ્રમમાંથી પ્રાપ્ત, એશિયાઇ નોવા ડિસ્ક્રિપ્શિયો શીર્ષક ધરાવતો 1570ની સાલનો એશિયાનો નકશો સમુદ્રને “માર મૅગીઓર”નું લેબલ આપે છે.
નૌકા વિજ્ઞાનમાં, કાળો સમુદ્રના નામને લઈને એવી સમજ પ્રવર્તે છે કે જળસ્તરની નીચે લગભગ 200 મીટરની સપાટીએ હાઇડ્રોજન સલ્ફાઇડની સપાટી શરૂ થાય છે, અને જે અનન્ય માઇક્રોબાયલ વસતિને સહાયક છે જે શક્યત ઑક્સીજનની ગેરહાજરીમાં મીથેન ઑક્સીકરણને કારણે કાળો ભૂ-સ્તર બનાવવામાં મદદ કરે છે.
ભૂસ્તરશાસ્ત્ર અને બાથાઇમેટ્રી
thumb|સુડાકની ખાડી
તટપ્રદેશના ભૂસ્તરશાત્રીય મૂળને પાછલા કમાનવાળા તટપ્રદેશની બે વિશિષ્ટ પ્રાથમિક દશાઓથી ઓળખી શકાય છે, જેની શરૂઆત આલ્બિઅન જ્વાળામુખી વૃત્તખંડના વિભાજનથી અને પાલીઓ- અને નીઓ- તિથીસ મહાસાગરની નીચે પૃથ્વીની પ્લેટના એકબીજાની ઉપર ચઢી જવાના કારણે ઉદભવ્યા હશે, પરંતુ આ બનાવના સમય અંગે હંમેશા વિવાદ રહ્યો છે. તેની શરૂઆતથી જ, સંકોચન પામેલા ટેક્ટોનિક વાતાવરણને કારણે તટીય પ્રદેશ નીચે બેસી ગયેલો હોય છે, વિસ્તારીત તબક્કાઓમાં વિખેરાઈ જાય છે અને પરિણામે મોટા પ્રમાણમાં જ્વાળામુખીની સ્થિતીનું નિર્માણ થાય છે અને સંખ્યાબંધ પર્વતો બને છે, જેના કારણે ગ્રેટર કાકેશસ, પૉંટીડેસ, દક્ષિણવર્તી ક્રિમીઆ અને બાલ્કનાઈડ્સ પર્વતમાળાઓ ઉન્નત બની. યુરેશિયન અને આફ્રિકન પ્લેટ્સ વચ્ચે સતત થતાં રહેતાં ઘર્ષણ તેમજ ઍનાટોલીયન બ્લૉકનું ઉત્તર ઍનાટોલીયન ફૉલ્ટ અને પૂર્વી ઍનાટોલીયન ફૉલ્ટ તરફ પશ્ચિમ તરફ ખસતા રહેવાથી પ્રવર્તમાન ટેક્ટોનિક વ્યવહાર પદ્ધતિ પર પ્રભાવ ધરાવે છે, જે કાળો સમુદ્રના તટ પ્રદેશને વધારે માત્રામાં નીચે બેસાડે છે અને ઍનાટોલીયન પ્રદેશમાં અર્થપૂર્ણ જ્વાળામુખીય પ્રવૃત્તિઓ દર્શાવે છે. આ જ એ ભૂ-સ્તરીય રચના છે જે, લાંબા ગાળે બાકીની વૈશ્વિક સાગર વ્યવસ્થાથી કાળો સમુદ્રને સમયાંતરે અલગ પાડે છે.
આધુનિક તટ પ્રદેશ ક્રિમિઅન દ્વિકલ્પમાંથી દક્ષિણ તરફ લંબાઈને બહિર્ગોલત્વ રીતે 2 ઉપતટ-પ્રદેશોમાં વહેંચાઈ ગયા છે. તટ-પ્રદેશની ઉત્તરે જે મોટો ભાગ છે તે લગભગ 190 કિ.મી પહોળો છે, અને 1:40 અને 1:1000 ની વચ્ચેની માત્રાના ઢોળાવ સાથેનો છીછરી પટ્ટી દર્શાવે છે. તૂર્કીની આસપાસની દક્ષિણ ધાર અને જ્યોર્જિયાની આસપાસનો પશ્ચિમ ભાગ, જો કે, એક એવો ટેકરો બનાવે છે જેની પહોળાઈ જવલ્લે જ 20 કિ.મીથી વધે છે અને તેની પટ્ટી વિશિષ્ટ રીતે 1:40 ની માત્રામાં દરિયામાં ડુબેલી સંખ્યાબંધ ખીણ અને નહેર જેવાં વિસ્તરણની સાથે ઢોળાવ ધરાવે છે. કાળો સમુદ્રની મધ્યમાં બરાબર યાલ્ટાની દક્ષિણમાં ક્રિમિઅન દ્વિકલ્પની પાસે સપાટ યુક્ષિન ખાઈ આવેલી છે જ્યાં તે મહત્તમ ઊંડાઈ 2212 m ધરાવે છે.
કાળો સમુદ્રના દરિયાકાંઠાનો પ્રદેશ સામાન્ય રીતે પૉન્ટિક દરિયા કિનારા તરીકે ઓળખાય છે.
જળ વિજ્ઞાન અને જળ-રસાયણશાસ્ત્ર
thumb|દરિયાની આ SeaWiFS દૃશ્ય દરિયાનાની સપાટી પર મોજાંની રંગીન રમતનું સુંદર ચિત્રણ કરે છે. મે 2004.
ગલા તલાવડી
શ્રેણી:સંતરામપુર તાલુકો
કાળો સમુદ્ર
જળ વિજ્ઞાન અને જળ-રસાયણશાસ્ત્ર
સપાટી પરના પાણીમાં સરેરાશ પ્રતિ હજારે 18 થી 18.5 ભાગની ખારાશ રહેલી હોય છે (મહાસાગરોની 30 થી 40ની તુલનામાં) અને બાયોટીક પ્રવૃત્તિને ટકાવી રાખવા માટે જરૂરી પોષકો તેમજ પ્રાણવાયુ ધરાવે છે. આ જળરાશિ તટ-પ્રદેશના ઉપરવાસમાં જાતે ઉદભવતાં ચક્રવાતની સાથે અવર-જવર કરે છે જેને રીમ પ્રવાહ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે જે પાણીને કાળો સમુદ્ર ઘેરાવાની આસપાસ ફેરવતું રહે છે. આ લાક્ષણિકતાની અંદર જ બે નાના ચક્રો ગતિમાન હોય છે, જે તટ-પ્રદેશના પૂર્વી અને પશ્ચિમી વિસ્તારને આવરી લે છે. રીમ પ્રવાહની બહારની બાજુએ, તટીય પટ્ટીની આસપાસ પાણીના ઊંચા ઉઠવાને કારણે અને 'હવાની આંતરિક ગતિ'ને કારણે ઉપરથી સ્થાયી દેખાતાં સંખ્યાબંધ તટીય વમળો બને છે. આ લાક્ષણિકતાઓની આંતર-વાર્ષિક તાકાત મોસમી વાતાવરણ અને નદીઓના જળ-પ્રવાહ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. સપાટી પરની જળ-રાશિનું તાપમાન મોસમ પ્રમાણે 8 °C થી 30 °C મુજબ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે.
પાઈક્નોક્લાઈનની નીચે, ખારાશ વધીને 22 થી 22.5 ppt (પીપીટી) અને તાપમાન વધીને 8.5 °Cની આસપાસ થઈ જાય છે. જલીય-રસાયણ વાતાવરણ પ્રાણવાયુ ધરાવતી જગ્યાએથી બિન પ્રાણવાયુ ધરાવતી જગ્યા તરફ ગતિ કરે છે, કેમ કે ડુબેલાં બાયોમાસ બેક્ટેરિયાનું વિઘટન બધો જ મુક્ત પ્રાણવાયુ વાપરી કાઢે છે. એક્સ્ટ્રીમોફાઈલ બેક્ટેરિયાની કેટલીક પ્રજાતિઓ કઑર્ગેનિક સામગ્રીના ઑક્સીડેશનમાં સલ્ફેટ(SO42−)નો ઉપયોગ કરવામાં સક્ષમ હોય છે, જે હાઈડ્રોજન સલ્ફાઈડ(H2S) બનાવવા તરફ પ્રેરે છે. તે સલ્ફાઈડને આયર્ન સલ્ફાઈડ્સ પાઈરાઇટ, ગ્રીગાઈટ અને આઈરન મોનોસલ્ફાઈડમાં અવક્ષેપણ થવા માટે સમર્થ કરે છે, તેમજ શંખમાં મળી આવતા કાર્બોનેટ પદાર્થ જેવાં કે કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ(CaCO3)નું વિલયન કરે છે. ઍંથ્રોપોજેનિક નમૂનાઓ જેમ કે વહાણનું ખોખું જેવા ઑર્ગેનિક પદાર્થ, સારી રીતે સચવાય છે. સપાટી પરના ઉચ્ચ ઉત્પાદકતાના સમયગાળા દરમ્યાન, ટૂંકુ જીવન ધરાવનાર એલગલઓના વિકાસથી એક ઑર્ગેનિક સભર થર બને છે જેને સેપરોપેલ્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. વિજ્ઞાનીઓએ વાર્ષિક ફાઈટોપ્લાંક્ટોનના વિકાસની નોંધ કરી છે જે નાસા (NASA) દ્વારા લેવામાં આવેલી આ વિસ્તારની ઘણી બધી તસવીરોમાં જોઈ શકાય છે. આ લાક્ષણિકતાઓના પરિણામે કાળો સમુદ્રએ દરિયાઈ પુરાતત્ત્વવિદોનું ધ્યાન આકર્ષિત થયું છે કેમ કે પ્રાચીન જહાજોના ભંગાર ખૂબ જ સારી રીતે સચવાઈ રહેલા મળી આવ્યા છે, જેમ કે બાઈઝેંટાઈન ભંગાર સિનોપ ડી, જે તૂર્કીના સિનોપના દરિયા કિનારે ઍનોક્ષિક થરમાં સ્થિત છે.
નમૂનાઓ દર્શાવે છે કે ઍસ્ટેરોઈડના અથડામણના બનાવ સમયે હાઈડ્રોજન સલ્ફાઈડના વાદળોથી કાળો સમુદ્રના જીવો પર સ્વાસ્થયનો ખતરો રહેલો છે – કે પછી – જે લોકો કાળો સમુદ્રના તટીય-પ્રદેશોમાં રહે છે તેમના જીવન પર પણ ખતરો રહેલો છે.
જીવસૃષ્ટિ
કાળો સમુદ્ર જરાક ખારી, વ્યાપક પોષક પદાર્થ ધરાવતી પરિસ્થિતીની સાનુકૂળતા ધરાવતા જીવો માટે એક સક્રિય અને ગતિશીલ સમુદ્રી જીવન વ્યવસ્થાને પોષણ આપે છે. અન્ય બધાં જ સમુદ્રી ખાદ્ય જાળાઓની જેમ જ, કાળો સમુદ્રમાં પણ એક-કોષીય સ્વયં પોષણ પેદા કરી લેતાં પોષણ ક્ષમ જૂથની શ્રેણી જોવા મળે છે જેમાં ડાયાટોમ્સ અને ડિનોફ્લેગીલેટ્સનો સમાવેશ થાય છે, જે પ્રાથમિક ઉત્પાદકની ભૂમિકા ભજવે છે. યુરેશિયા અને મધ્ય યુરોપને કોરી પાડતી જળ પ્રવાહની વ્યવસ્થાઓ ખૂબ મોટા પ્રમાણમાં ભૂસ્તરનો પરિચય કરાવે છે અને પોષક તત્વોને કાળો સમુદ્રમાં ઓગાળી દે છે, પરંતુ આ પોષક તત્વોનું નિયંત્રણ સામુદ્રિક રસાયણોના સ્તરોની માત્રા વડે થાય છે, જે બદલામાં મોસમી સામુદ્રિક બદલાવોને આધીન હોય છે. શિયાળાની ઋતુ દરમ્યાન, પ્રબળ ફુંકાતા પવનો પોષક તત્વોને ગરમ કરીને ફેરવવાની પ્રક્રિયા કરે છે અને તેને ઉપરની તરફ ધકેલે છે, જ્યારે કે ઉનાળાના ઉચ્ચ તાપમાનના પરિણામે સ્પષ્ટ શિરોબિન્દુનું સ્તરીકરણ થાય છે અને એક ઉષ્ણ, છીછરું મિશ્રિત પડ બને છે. દિવસની લંબાઈ અને સૂર્યકિરણની અસરની તીવ્રતા પણ ફોટિક ઝોનના વિસ્તારને નિયંત્રિત કરે છે. પોષક તત્વોની ઉપલબ્ધતાને કારણે ઉપસપાટીની ઉત્પાદકતા મર્યાદિત બને છે, કેમ કે એનોક્સીકવાળા તળીયાના પાણી ઘટેલા નાઈટ્રેટને, ઍમોનિયાના રૂપમાં નીચે લઈ જવાનું કાર્ય કરે છે. દરિયાને તળે મળતી વનસ્પતિનો વિસ્તાર પણ કાળો સમુદ્રના પોષક ચક્રને ફરતું રાખવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે, કેમ કે રસાયણજન્ય કૃત્રિમ જીવો અને પ્રાણવાયુ વગરના ભૂસ્તર રાસાયણિક માર્ગથી પોષક તત્વો ફરીથી વાપરવા યોગ્ય બને છે જે ફોટિક વિસ્તાર સુધી જઈ શકે છે અને એ રીતે ઉત્પાદકતા વધારી શકે છે.
ફાયટોપ્લાંક્ટન
કાળો સમુદ્રમાં જે મુખ્ય ફાયટોપ્લાંકટન જૂથ હાજર છે તેમાં ડાઈનોફ્લગીલેટ્સ, ડાયાટોમ્સ, કોક્કોલીથોફોરસ અને સાયનોબેક્ટેરિયા(નીચેની સૂચિ જુઓ) નો સમાવેશ થાય છે. સામાન્ય રીતે, ફાયપ્લાંકટનનું વાર્ષિક વિકાસ ચક્ર અર્થપૂર્ણ ડાયાટોમ અને ડાઈનોફ્લગીલેટ્સ – પ્રભાવિત વસંત ઋતુનું ઉત્પાદન ધરાવે છે, ત્યારબાદ મોસમી થર્મોક્લાઈનની નીચે સામુદાયિક વિકાસની એક નબળું સંયોજન ધરાવતી વ્યવસ્થા ગરમીના મહિનાઓમાં અને સપાટી પર ઉગ્ર બનતી શરદ ઋતુની ઉત્પાદકતા સ્થાન પામે છે. ઉત્પાદકતાનો આ નમૂનો વસંત ઋતુના અંત અને ગરમીના મહિનાઓ દરમિયાન ઍમિલિયાનિઆ હક્સલેયી ના ઉત્પાદનથી પૂરબહારમાં વધે છે.
કાળા સમુદ્રના જીવ-વિજ્ઞાન પર પ્રદૂષણની અસર
1960ના દશક સુધી, કાળા સમુદ્રની તટ રેખાની સાથે-સાથે ખૂબ ઝડપથી થયેલા ઔદ્યોગિક વિસ્તરણ અને મોટા બાંધોના નિર્માણથી તટીય પ્રદેશોના વાર્ષિક પરિવર્તનશીલ એન.પી:સાઈ ગુણોત્તરમાં અર્થપૂર્ણ રીતે વધારો કરી દીધો છે. તટીય પ્રદેશોમાં, આ પરિવર્તનથી જીવ-વિજ્ઞાન વિષયક અસરોના કારણે કોઈ એકજ વિશિષ્ટ વર્ગ ધરાવતાં ફાયટોપ્લાંકટનની ઉત્પાદકતાનું આવર્તન પૂરબહારમાં વધ્યું, તેની સાથે ડાયાટોમના વધવાની આવર્તન પણ 2.5ના અવયવથી વૃદ્ધિ પામી અને બિન-ડાયાટોમની વૃદ્ધિનું આવર્તન 6ના અવયવ ભાવથી વધવા પામી. બિન-ડાયાટોમ્સ, જેવાં કે પ્રાઈમ્નેશિયોફાયટ્સ એમિલિઆનિઆ હક્સલેયી (કોક્કોલિથોફોર), ક્રોમયુલિના એસપી., અને યુગ્લેનોફાઈટ યુટ્રેપ્શિયા લેનોવી વગેરે બધાં ડાયાટોમ પ્રજાતિને ખતમ કરવા માટે સક્ષમ બને છે કારણ કે સાઈની ઉપલબ્ધતા મર્યાદિત બની જાય છે, જે ડાયાટોમના આવરણનું જરૂરી ઘટક છે. આ પૂરબહાર ઉત્પત્તિના પરિણામ સ્વરૂપ, બેંથિક મેક્રોફાયટની વસતિ પ્રકાશથી વંચિત રહે છે, જ્યારે પ્રાણવાયુ સિવાયની સ્થિતિ દરિયાઈ જીવોમાં સમૂહ મોતનું કારણ બને છે. મેક્રોફાયટ્સમાં ઘટાડો થયા પછી 1970 ના દશકમાં વધુ પ્રમાણમાં માછલીઓ પકડવાના કારણે પરિસ્થિતિ વધુ વણસી, જ્યારે 1980ના દશકના અંત ભાગે અતિક્રમણ કરનારા ક્ટેનોફોર નિમિઓપ્સિસ દ્વારા કોપપોડ્સ અને અન્ય ઝૂપ્લાંક્ટનના બાયોમાસને ઘટાડે છે. વધુમાં, એક અસંગત પ્રજાતિ – વાર્ટી કૉમ્બ જેલી(નિમિયોપ્સિસ લેઈડાય ) – પોતાને તટપ્રદેશમાં સ્થાપિત કરવામાં સક્ષમ બન્યું હતું, જે થોડી માત્રાથી અંદાજીત એક બિલિયન મેટ્રિક ટન જેટલા બાયોમાસમાં ફૂટી નીકળ્યા. કાળા સમુદ્રની જલ-રાશિમાં પ્રજાતિના સંઘટનમાં આવેલા ફેરફારના પરિણામે હાઈડ્રોકેમેસ્ટ્રી પર પણ અસર પડી, કેમ કે Ca – ઉત્પાદક કોક્કોલિથોફોરસ ખારાશ અને pH ને પ્રભાવિત કરે છે, જો કે આ ઉપચારને સંપૂર્ણ રીતે પરિમાણિત કરવાનું હજુ બાકી છે. બધી જ આઈસોપાયક્નલ સપાટીઓ પર પાણીની ઉર્ધ્વગામી ગતિની સાથે સામેલ એસઆઈના વહેણના ઘટાડાના કારણે મધ્ય કાળા સમુદ્રની જળ-રાશિમાં એસઆઈના સ્તરમાં પણ નોંધપાત્ર રીતે ઘટ્યા છે. આ ઘટના સ્થાનિક સ્તરે કાળા સમુદ્રના પોષક તત્વોમાં વધારો કરવાની સંભાવ્યશક્તિ દર્શાવે છે જેથી સમગ્ર તટીય ક્ષેત્રમાં તેની અસર પડે.
પ્રદૂષણમાં ઘટાડા અને નિયંત્રણથી 1990 ના દશકમાં કાળા સમુદ્રની જીવ-સૃષ્ટીમાં આંશિક સુધારો થયો અને ઈયુ દ્વારા કરવામાં આવેલા સંચાલન અભ્યાસ, ‘EROS21’, માં એ જાણવા મળ્યું કે ઘટી ગયેલા એન અને પી મૂલ્યો, 1989 ના સર્વોચ્ચ મૂલ્ય સાથે સંબંધ ધરાવે છે. હાલમાં, સ્લૉવાકિયા, હંગેરી, રોમાનિયા, અને બલ્ગેરિયામાં યુરોપિયન યુનિયનનું સભ્યપદ ધરાવતા હોવાને કારણે નવા સેવેજ ટ્રીટમેંટ પ્લાંટ્સનું નિર્માણ કર્યું છે જેના કારણે વિજ્ઞાનીઓએ કેટલીક જગ્યાઓ પર જીવ-સૃષ્ટીમાં સુધારાના ચિહ્નો નોંધ્યા છે. નિમિયોપ્સિસ લેઇડાઈ વસતિને અન્ય અજાણી પ્રજાતિના આવવાથી તપાસી જોવામાં આવી કેમ કે તેઓ તેના પર નિર્ભર રહે છે.
આબોહવા
કાળા સમુદ્રના વિસ્તારમાં ટૂંકા ગાળાના આબોહવામાં જે બદલાવ આવે છે તે ઉત્તર એટલાન્ટીક ઑસિલેશનના ઑપરેશનથી પ્રભાવિત હોય છે, આ શબ્દનો પ્રયોગ ઉત્તર એટલાન્ટીક અને મધ્ય-અક્ષાંશ પરના હવાના સમૂહ વચ્ચેના ઘર્ષણના કારણે પરિણામતી આબોહવાના તંત્રને વર્ણવા માટે કરવામાં આવે છે. જ્યારે, ઉત્તર એટલાન્ટીક ઑસિલેશનને અસરકર્તા ચોક્ક્સ તંત્ર અંગે અસ્પષ્ટતા પ્રવર્તે છે, ત્યારે એવું માનવામાં આવે છે કે પશ્ચિમ યુરોપમાં સર્જાયેલી અબોહવાની પરિસ્થિતિ મધ્ય યુરોપ અને યુરેશિયા પહોંચતી ગરમી અને વરસાદને અવરોધે છે, જે સ્થાનિક વરસાદ માટે સાનુકૂળ સ્થિતિ બનાવવામાં જવાબદાર એવા શિયાળાના ચક્રવાતોની રચનાને નિયંત્રિત કરે છે, અને ભૂ-મધ્ય સાગરની સપાટી પરના તાપમાનોને (એસએસટી’સ (SST's)) પ્રભાવિત કરે છે. આ વ્યવસ્થાની સાપેક્ષ તાકાત પણ શિયાળામાં ઉત્તરીય ક્ષેત્રોમાંથી આવતી ઠંડી હવાને સીમિત કરે છે. પ્રભાવ ધરાવતાં અન્ય પરિબળોમાં સ્થાનિક ભૂગોળને સમાવી શકાય કેમ કે, તોફાની પવનોનું વ્યવસ્થા તંત્ર તેમજ ભૂ-મધ્યમાંથી આવી પહોંચતા હવાના નીચા દબાણ બૉસ્ફોરસ, પોન્ટિક અને કાકેશસ પર્વતમાળાઓની આસપાસના નીચા ભૂ-ભાગોમાં ગળાઈને આવે છે, આ ભૂ-ભાગ લહેરના માર્ગદર્શકની ભૂમિકા ભજવે છે, અને આ વિસ્તારમાંથી પસાર થતાં ચક્રવાતોના રસ્તા અને તેની ગતિને ધીમી પાડે છે.
નૂતનતમ કાળ (હોલોસેન) દરમિયાન ભૂ-મધ્ય સાથેનું જોડાણ
thumb|left|upright|બોસ્પોરસ, આંતરરાષ્ટ્રીય અવકાશી મથકથી ખેંચેલી તસવીર thumb|300px|ડારડેનિલીસનો નક્શો
મહાપૂર અંગેની પૂર્વધારણા
1997માં, કોલમ્બિયા યુનિવર્સિટીના વિલિયમ રાયન અને વૉલ્ટર પિટમેન દ્વારા એક પૂર્વધારણા પ્રકાશિત કરવામાં આવી જેના મુજબ પ્રાચીન કાળમાં બોસ્ફોરસમાં એક પ્રચંડ પૂર આવ્યું હતું. તેઓનો દાવો છે કે રાતા અને કેસ્પિયન સમુદ્ર મીઠા પાણીના વિશાળ સરોવરો હતા, પરંતુ ત્યારબાદ 5600 ઈ.પૂ.ની આસપાસ બોસ્ફોરસના પથરાળ તળિયા પર ભૂ-મધ્ય સાગર છલકાઈ ગયો, અને એ રીતે કાળા અને ભૂ-મધ્ય સાગર વચ્ચેનો પ્રવર્તમાન સંબંધ સ્થાપિત થયો. ત્યારબાદની રચનાઓમાં તેને સહયોગ આપવાનું અને આ પૂર્વધારણાને ખોટી પાડવા માટે, પુરાતત્વવિદો વચ્ચે આજે પણ વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. આના લીધે અચાનકથી બનેલી આ ઘટનાને ઘણાં લોકો પૂર અંગેની પ્રાગૈતિહાસિક પુરાણકથાઓ સાથે જોડે છે.
ઇતિહાસ
thumb|કાળો સમુદ્રનો મધ્યકાલીન નક્શો thumb|ઈવાન આઈવાઝોવ્સ્કી થીઓડોસિયાની ખાડીમાં કાળો સમુદ્રનો જહાજી બેડો, ક્રિમીઅન યુદ્ધના થોડાં સમય પહેલાં
કાળો સમુદ્ર પ્રાચીન વિશ્વનો એક-બીજાને આંતરતા – પશ્ચિમમાં બાલ્કન, ઉત્તરે યુરેશિયનના સપાટ મેદાનો, પૂર્વમાં કાકેશસ અને મધ્ય એશિયા, તેમજ દક્ષિણમાં અલ્પ એશિયા અને મેસોપોટામિયા અને દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં ગ્રીસ પર આવેલો એક વ્યસ્ત જલમાર્ગ છે. એક દલીલ પ્રમાણે પહેલાના યુરોપિયન દ્વારા ત્યજી દેવામાં આવેલ પ્રક્રિયા કરેલું વિશ્વનું સૌથી જૂનામાં જૂનું સોનું, જે વાર્ના ખાતેથી મળી આવ્યું તેને કાળા સમુદ્રમાંથી આર્ગોનૉટ્સ લોકો સફર દ્વારા લઇ જવામાં આવ્યું હતું. કાળા સમુદ્રના પૂર્વીય અંત ભાગે જે જમીન આવેલી છે, કોલ્ચિસ (હવે જ્યોર્જિયા), તેને ગ્રીક લોકો દુનિયાનો છેડો માનતા હતાં. કાળા સમુદ્રની ઉત્તરે આવેલા સપાટ મેદાનો માટે કેટલાંક વિદ્વાનો (જુઓ કુરગન; અન્ય વતન છોડીને પૂર્વ દિશામાં વધુ આગળ કેસ્પિયન સમુદ્ર તરફ જતાં રહ્યાં જ્યારે અન્ય બીજાં કેટલાંક ઍનાટોલિયા તરફ ગયા) દ્વારા એવું સૂચન કરવામાં આવતું હતું કે તે પ્રોટો-ઈંડો-યુરોપિયન ભાષા (પીઆઈઈ) ઈંડો-યુરોપિયન ભાષા પરિવારના પૂર્વજ, ભાષા બોલતાં લોકોનું મૂળ વતન (ઉર્હૈમત ) હતું. કાળા સમુદ્રના કિનારાઓ પર સંખ્યાબંધ પ્રાચીન બંદરની હારમાળા છે, જેમાના કેટલાક તો પિરામિડ કરતાં પણ જુના છે.
કાળો સમુદ્ર પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધનું મહત્વપૂર્ણ મેદાન બની રહ્યું હતું અને બીજા વિશ્વયુદ્ધ વખતે બંને નૌકા દળ અને જમીન પર લડાતાં યુદ્ધનું સાક્ષી રહ્યું છે.
પુરાતત્ત્વ
આ વિસ્તારમાં આવેલા પ્રાચીન વેપાર માર્ગોનું હાલમાં વિજ્ઞાનીઓ દ્વારા સઘન અધ્યયન થઈ રહ્યું છે, કેમ કે કાળા સમુદ્રમાં હિટ્ટિટ્સ, કેરિયન્સ, થ્રેસિયન્સ, ગ્રીકસ, પર્શિયન્સ, સિમ્મેરીયન્સ, સાયથિયન્સ, રોમન્સ, બાયઝેનટાઈન્સ, ગોથ્સ, હુન્સ, અવર્સ, બલ્ગર્સ, સ્લાવ્સ, વરાંજીયન્સ, ક્રુસેડર્સ, વેનેશિયન્સ, જીનોઈસ, ટાટાર્સ, ઑટોમન્સ અને રશિયન્સ લોકોએ દરિયાઈ મુસાફરી કરી હતી. દરિયાના ઊંડા પાણીના સૌથી મહત્વના પુરાતત્વીય વિસ્તાર તરીકે જો કોઈ જગ્યા હોય તો તે કોન્ટિનેન્ટલ દરિયાના પાણીમાં ડૂબી ચૂકેલી પ્રાગૈતિહાસિક વસાહતો અને ઍનોક્ષિક વિસ્તારમાં પડી રહેલા વહાણોના પ્રાચીન ભંગાર છે, જેના માટે એવી આશા સેવવામાં આવી રહી છે કે તે ઑક્સીજનની ગેરહાજરીના કારણે સારી રીતે સચવાઈ રહ્યાં હોઈ શકે છે. કાળા સમુદ્રની જળ-રાશિના ઊંડા ઍનોક્ષિક પાણીના સાચવણીના ગુણોની સાથે ઐતિહાસિક તાકાતોની આ એકાગ્રતાના કારણે એવા જલીય પુરાતત્વવેદોમાં ઉત્સુકતા જગાડે છે જેઓ એ સાચવણીની ઉચ્ચ દશામાં ઑર્ગેનિક તેમજ મોટી સંખ્યામાં પ્રાચીન જહાજોને શોધી કાઢવાનું શરુ કર્યું છે.
રજાઓ ગાળવા માટે રિસોર્ટ અને સ્પા
thumb|350px|કાળો સમુદ્રના શહેરો thumb|કાળો સમુદ્રના નાનકડાં ટાપુ પર સ્થિત અમાસ્રા thumb|નેપ્ચ્યુન, રોમાનિયા thumb|ગાગરા, અબખાઝિયા, રશિયન સામ્રાજ્ય પાસે 1915માં ખેંચવામાં આવેલી કાળો સમુદ્રની તસવીર
શીત યુદ્ધના અંત પછીના વર્ષોમાં, પર્યટક સ્થળ તરીકે કાળા સમુદ્રની લોકપ્રિયતા નિરંતર વધી રહી છે. એકંદરે, કાળા સમુદ્રની પાસે રિસોર્ટ આ ક્ષેત્ર માટે વૃદ્ધિ જન્ય ઉદ્યોગ બની રહ્યાં છે. કાળા સમુદ્ર પાસેના જાણીતા રિસોર્ટ સ્થળોની યાદી આ પ્રમાણે છે:
1 અબખાઝિયા 1992 થી (ડે ફેક્ટો ) સ્વતંત્ર ગણરાજ્ય બન્યું છે, જો કે કાનૂની (ડે જુરે ) રીતે તે જ્યૉર્જિયાનું સ્વયંશાસિત ગણરાજ્ય બનેલું છે.
પ્રદૂષણ સામે કાળા સમુદ્રના રક્ષણ માટે આયોગ
પ્રદૂષણ સામે કાળા સમુદ્રના રક્ષણ માટે આયોગ
'''મિશન. '''
કાળા સમુદ્રના દેશો (બલ્ગેરિયા, જ્યૉર્જિયા, રોમાનિયા, રશિયન સંઘરાજ્ય, તૂર્કી અને યુક્રેન) પરના અધિકૃત આદેશ મુજબ, જે તારીખ 21-04-1992 થી અમલમાં આવ્યો, અને તેના પર હસ્તાક્ષર થયા બાદ પ્રદૂષણ સામે કાળા સમુદ્રના રક્ષણ માટે તરત જ મંજૂરી અર્થે સર્વસામાન્ય સંમતિથી (કાળા સમુદ્રના આયોગ) સભાએ કરેલી જોગવાઈઓના અમલી કરણ અને કાળા સમુદ્ર માટેની વ્યૂહાત્મક કાર્ય યોજના માટે મૂકવામાં આવ્યો.
મુખ્ય પડકારો
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:યુરોપ શ્રેણી:સમુદ્ર