cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
જંતર મંતર, વારાણસી
આ વેધશાળા ખાતે સમ્રાટ યંત્ર, લઘુ સમ્રાટ યંત્ર, દક્ષિણોભીતિ યંત્ર, ચક્ર યંત્ર, દિગંસા યંત્ર અને નારીવલયા દક્ષિણ અને ઉત્તર ગોલા નામનાં યંત્રો આવેલ છે.
પણ જુઓ
શ્રેણી:વારાણસી શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
યુક્લિડિયન ભૂમિતિ
યુક્લિડીયન ભૂમિતિ એ એલેક્ઝાન્ડ્રિયન ગ્રીક ગણિતશાસ્ત્રી યુક્લિડને આભારી એક ગાણિતિક પ્રણાલી છે, જેનું તેમણે ભૂમિતિ પરના પાઠ્યપુસ્તક The elementsમાં વર્ણન કર્યું છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભૂમિતિ
પાળિયા
thumb|છતરડી, [[ભુજ, કચ્છમાં આવેલા ચાર પાળિયાઓ, જેમાંના એક પુરુષને અને ત્રણ સ્ત્રીઓને સમર્પિત છે.]] પાળિયા, પાળિયો અથવા ખાંભી પશ્ચિમ ભારત અને ખાસ કરીને ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના વિસ્તારોમાં જોવા મળતા સ્મારકનો એક પ્રકાર છે. પાકિસ્તાનના સિંધ વિસ્તારમાં પણ પાળિયા જોવા મળે છે. તે મોટે ભાગે કોઈના રક્ષણ માટે લડતાંલડતાં મૃત્યુ પામેલી વ્યક્તિઓની યાદમાં હોય છે. પથ્થરનાં આ સ્મારકો પર પ્રતીકો અને લેખો હોય છે. આ સ્મારકો યોદ્ધાઓ, ખલાસીઓ, સતીઓ, પ્રાણીઓ અને તેમની સાથે સંકળાયેલી લોકકથાઓ અંગે હોય છે. પાળિયા લોકજીવન અને શિલાલેખોના અભ્યાસ માટે મહત્ત્વના છે.
વ્યુત્પત્તિ
પાળિયો શબ્દ કદાચ મૂળ સંસ્કૃત શબ્દ પાલ, "રક્ષણ કરવું"માંથી ઉદ્‌ભવ્યો છે. ગુજરાતી ભાષામાં પાલનો અર્થ "લડતા સૈનિકોનું એક જૂથ" અથવા "લશ્કર" થાય છે. આ શબ્દના અન્ય સ્વરૂપો પાલિયા, પાવળિયો, પારિયો, પાળા અને પાળિયું પણ ઉપયોગમાં લેવાય છે.
ઇતિહાસ
વૈદિક કાળ દરમિયાન ઉદ્‌ભવેલી પરંપરા મુજબ મૃત શરીરના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવતા નહોતા, પરંતુ તેમને દફનાવવામાં આવતા અથવા નદીમાં પધરાવવામાં આવતાં હતાં. પુરાતત્ત્વિય ખોદકામ દરમિયાન આવા દફન સ્થળ પર નિશાનીરૂપે શરૂઆતમાં એક પથ્થર મૂકાયેલો મળે છે અને પછીથી થયેલા દફનમાં ગોળાકારે મૂકેલા પથ્થરોના સમૂહ જોવા મળે છે. પાછળથી આ પ્રથા વિકસીને યષ્ટિ અથવા એક પથ્થરના સમૂહો જેમાં વ્યક્તિના નામ, સ્થળ અને તારીખો સાથેના શિલાલેખોમાં વિકસી. સમગ્ર ભારતમાં આ પ્રથા વિકસીને વિવિધ સ્મારકો જેવા કે સ્તૂપ, સ્મારક મંદિરો, વગેરેમાં પરિવર્તિત થઈ. આ પ્રકારના સ્મારકો સમગ્ર ભારતમાં જોવા મળે છે. દક્ષિણ ભારતમાં તેને વીરગલ્લુ (કન્નડ) અથવા નડુગલ (તમિળ) કહે છે. તેમાં મોટાભાગે વિવિધ શિલાલેખો, આકૃતિઓ પથ્થર પર કોતરવામાં આવે છે. પશ્ચિમ ભારતમાં તે પાળિયા અને ખાંભી તરીકે જોવા મળે છે. આવા હજારો સ્મારક સમગ્ર ગુજરાતમાં, ખાસ કરીને કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્રના ગામોમાં જોવા મળે છે. સૌથી જૂનાં સ્મારકો ખાવડાનાં ઔંધ ગામમાં જોવા મળ્યાં છે જે બીજી સદીના છે. આ પ્રથા ૧૫મી સદીમાં લોકપ્રિય બની અને મોટી સંખ્યામાં પાળિયાઓ બનાવવામાં આવ્યા. કેટલાક આદિવાસી સમાજ હજુ પણ તેમની પરંપરા પ્રમાણે આવા પથ્થરના સ્મારકો બનાવે છે.
સ્થળ અને પ્રતીકો
thumb|ત્રણ ભાગ; ટોચ પર સૂર્ય અને ચંદ્ર, મધ્યમાં ઘોડા પર બેઠેલો યોદ્ધા, તળિયે શિલાલેખ સમય, સ્થળ અને નામ. છતરડી, ભુજમાં આવેલો આ પાળિયો યુદ્ધમાં મૃત્યુ પામેલા યોદ્ધાને સમર્પિત છે.|alt= thumb|છત્રી સાથેનું સ્મારક પાળિયા મોટાભાગે ગામ અને નગરના પાદરે બનાવવામાં આવે છે. તે યુદ્ધભૂમિ અથવા યોદ્ધાઓના મૃત્યુ સ્થળ નજીક પણ મૂકવામાં આવે છે અને કેટલીક વખત મંદિરો અથવા પૂજાસ્થળોની નજીક સ્થાપવામાં આવે છે. પાળિયા સમગ્ર ભારતમાં વિવિધ સ્વરૂપે જોવા મળે છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે તે ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ પ્રદેશમાં જોવા મળે છે. પાકિસ્તાનના નગરપારકર અને થરપારકર વિસ્તારોમાં પણ પાળિયા જોવા મળે છે.
આ સ્મારકના ત્રણ ભાગ હોય છે; ટોચનો ભાગ વિવિધ પ્રકારના પ્રતિકો, મધ્યમાં પાળિયો જેના માટે બંધાયો છે તે વ્યક્તિ અને તળિયે લખાણમાં નામ, સ્થળ, ઘટના અને સમય સાથે કેટલીક વધુ માહિતી ધરાવે છે. ટોચ પરના પ્રતીકોમાં હંમેશા શાશ્વત કીર્તિના પ્રતીક રૂપે સૂર્ય અને ચંદ્ર હોય છે. ૧૭મી સદી પછી બાંધવામાં આવેલા પાળિયાઓમાં સ્વસ્તિક અને દીપક અને અન્ય નાના શણગાર પશ્ચાદ્‌ભૂમાં કરેલ હોય છે. મધ્ય ભાગમાં માનવ આકૃતિ સાથે વિવિધ શસ્ત્રો, બેઠક, ઘોડા જેવા વાહનો, કપડાં અને વસ્તુઓ દર્શાવેલી હોય છે. સૌથી નીચેના ભાગમાં જે તે સમયની ભાષા અને શૈલીમાં લખાણ હોય છે જેમાં જે તે વ્યક્તિ, તેના મરણના સ્થળ, સમય અને સંજોગ વગેરેની માહિતી હોય છે.
પૂજા
પાળિયા સાથે સંબંધિત સમુદાય અથવા મૃત્યુ પામેલ વ્યક્તિના વંશજો ખાસ દિવસો જેવા કે વ્યકિતના મૃત્ય કે જન્મ દિવસ, ઘટનાની વર્ષગાંઠો, તહેવારો, કારતક, શ્રાવણ અથવા ભાદરવા મહિનાઓના શુભ દિવસોએ પાળીયાની પૂજા કરે છે. આ સ્મારકોને દૂધ અને પાણી વડે આ દિવસોમાં ધોવામાં આવે છે અને તેના પર સિંદુર અથવા કંકુ લગાવવામાં આવે છે અને ફૂલો ચડાવવામાં આવે છે. તેની બાજુમાં તલના તેલના દીવા મૂકવામાં આવે છે. ઘણી વખત તેના પર ધજા પણ ચડાવવામાં આવે છે.
પાળિયાના પ્રકારો
પાળિયાને પારંપરિક રીતે પાળિયા (સપાટ પથ્થરના સ્મારક), ખાંભી (કોતરકામ વગર બાંધવામાં આવેલ મૃત વ્યક્તિનું સ્મારક), થેસા (પાળિયા નજીકના નાનાં પથ્થરો), ચાગીયો (પત્થરોના ઢગલા), સુરાપુરા (અન્યના જીવન માટે યુદ્ધમાં ખપી જનાર યોદ્ધાઓ) અને સુરધન (આકસ્મિક મૃત્યુ, જેમ કે હત્યા, આત્મહત્યા, અકસ્માતની યાદમાં બાંધવામાં આવેલા) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. તેમાંના કેટલાકને સતીમાતા અથવા ઝુઝાર (મસ્તિષ્ક વગરનાં યોદ્ધાઓ) કહે છે.
યોદ્ધાઓના પાળિયા
આ પ્રકારના સ્મારકો સૌથી સામાન્ય હોય છે જે મોટે ભાગે લડાઈના નાયકોની પૂજા કરતા સમુદાય અને લોકજાતિઓ સાથે સંકળાયેલ હોય છે. તેઓ મર્યાદિત વિસ્તારમાં મોટી સંખ્યામાં મળી આવે છે અને રણ ખાંભી તરીકે ઓળખાય છે. તે યુદ્ધસ્થળ અથવા જ્યાં યોદ્ધા મૃત્યુ પામ્યો હોય ત્યાં બાંધવામાં આવે છે. શરૂઆતમાં આ પાળિયા, સમુદાય, સ્ત્રી અથવા પશુધનને બચાવવાના સત્કાર્યોને સન્માનવા બાંધવામાં આવતા હતા અને પછીથી તે યુદ્ધ સંબંધિત પરંપરા બની ગઈ.
આ સ્મારકો મોટે ભાગે યોદ્ધાને હથિયારો જેવા કે તલવાર, ગદા, ધનુષ્ય અને તીર અને પછીના પાળિયાઓમાં બંદૂકો સાથે પણ દર્શાવે છે. આ યોદ્ધાઓ વિવિધ પરિવહનો જેમ કે ઘોડા, ઊંટ, હાથી અને રથ પર હોય છે. ક્યારેક તે પાયદળ સાથે હોય છે. કેટલીક વખત રાજકિય ચિહ્નો લઈ જતા અથવા યુદ્ધમાં નગારા વગાડતા લોકોના પાળિયા પણ દર્શાવવામાં આવે છે.
આ સ્મારકોનાં ઉદાહરણો ભુચર મોરીના પાળિયા અને સોમનાથ મંદિર નજીકના હમીરજી ગોહિલ અને અન્યોના પાળિયાઓ છે.
સતીના પાળિયા
આ સ્મારકો મોટે ભાગે રાજવી પરિવારો સાથે સંકળાયેલા હોય છે જે સતી થઈ હોય અથવા જૌહર કરીને મૃત્યુ પામી હોય તેવી સ્ત્રીઓને સમર્પિત હોય છે. તે લોકસાહિત્ય સાથે પણ સંબંધિત હોઈ શકે છે અને તેમની દેવી તરીકે પૂજા થાય છે.
આ સ્મારકો મોટે ભાગે જમણી બાજુ ૪૫ કે ૯૦ અંશના ખૂણે વળેલો આશીર્વાદ આપતો જમણો હાથ દર્શાવે છે. ક્યારેક આ પાળિયા પર હાથ અને અન્ય પ્રતીકો જેમ કે મોર અને કમળ હોય છે. કેટલાક પાળિયામાં આશીર્વાદ આપતી અથવા નમસ્કાર મુદ્રામાં ઊભેલી સંપૂર્ણ સ્ત્રીની આકૃતિ હોય છે. કેટલાક સ્મારકોમાં એક હાથમાં કમંડળ અને બીજામાં જાપમાળા હોય એવા સ્ત્રીના આકારો હોય છે. કેટલાક સ્મારકોમાં જ્વાળાઓમાં દાખલ થતી સ્ત્રી અને પોતાના પતિના શરીરને ખોળામાં લઈ બેઠેલી હોય તેવી સતી પ્રથા દર્શાવતી આકૃતિઓ પણ દર્શાવવામાં આવે છે.
ખલાસીઓના પાળિયા
ગુજરાત લાંબો દરિયાઈ ઇતિહાસ ધરાવે છે. આ સ્મારકો તેમની સમુદ્ર સફર દરમિયાન મૃત્યુ પામેલા ખલાસીઓની યાદ અપાવે છે. તેમના સ્મારકો પર ક્યારેક જહાજ દર્શાવવામાં આવે છે.
લોકસાહિત્યના પાળિયા
અનેક સ્મારકો લોકસાહિત્ય સાથે સંકળાયેલ ધાર્મિક સંતો-ભક્તો, પ્રેમ કથાઓ, બલિદાન, મિત્રતા, વિરોધ વગેરે માટે કરેલો દેહત્યાગ દર્શાવે છે. આ સ્મારકનું ઉદાહરણ ભાણવડ નજીક ભુતવડ પર આવેલો વીર માંગડાવાળાનો પાળિયો છે.
પ્રાણીઓના પાળિયા
પ્રાણીઓ જેવા કે ઘોડા, કૂતરાં અને ઊંટ દર્શાવતા પાળિયાઓ પણ બાંધવામાં આવ્યા હતા.
ક્ષેત્રપાળના પાળિયા
આ પાળિયા ક્ષેત્રપાળ (ક્ષેત્રનું રક્ષણ કરતાં)ને સમર્પિત હોય છે, જે જમીનના દેવ છે. તે સ્મારક નથી પરંતુ લગભગ સરખો અહોભાવ ધરાવે છે. તેમને સામાન્ય રીતે ખેતરની નજીક અથવા ગામની બહાર મૂકવામાં આવે છે. કેટલીક કોમમાં પૂર્વજોની પૂજા ક્ષેત્રપાળ તરીકે થાય છે. તે જમીન અને પાકનું રક્ષણ કરે છે તેમ માનવામાં આવે છે. આ પાળિયા પર સાપ અથવા કેટલીક વખત માત્ર આંખો રક્ષણના પ્રતીક તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
મહત્ત્વ
આ સ્મારકો લોકજીવન અને શિલાલેખોની માહિતી પૂરી પાડે છે. તેઓ સામાજિક માળખું છે જે સમાજના નાયકોની યાદ અપાવે છે. તેઓ મહત્ત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક દસ્તાવેજો ધરાવતી પ્રતિમાઓ છે, જે સદીઓથી સચવાયેલી છે. તે ભૂતપૂર્વ સમાજના રીત-રીવાજો, સંસ્કૃતિ અને માન્યતાઓની માહિતી પૂરી પાડે છે. આ સ્મારકો પૂર્વજોની પૂજા સાથે સંકળાયેલા છે જેથી તેની સાથે સંકળાયેલાં સ્થાનિક લોકસાહિત્યને ઓળખી શકાય છે અને તેનું દસ્તાવેજીકરણ થઇ શકે છે. તે સતીપ્રથા જેવી સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓ વિશે પણ માહિતી આપે છે. જે તે સમયગાળાના વસ્ત્રો, શસ્ત્રો અને વાહનો અંગે પણ માહિતી આપે છે. આ સ્મારકો સ્થળ અને વર્ષ જેવી માહિતી ધરાવતા હોવાથી ભાષાની ઉત્ક્રાંતિ અને સમય દર્શાવવાની પદ્ધતિ અંગેના સંશોધનમાં મદદરૂપ છે. કેટલીકવાર તેઓ ધાર્મિક મહત્વ ધરાવતા હોવાથી તેને કોઈ નુકસાન ન કરતા હોવાથી ખજાનો છુપાવેલી જગ્યાને અંકિત કરવા માટે પણ વપરાયા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સ્થાપત્ય શ્રેણી:ઇતિહાસ
ઉમેદપુર (બોલુન્દ્રા)
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
લુણસર (તા. વાંકાનેર)
લુણસર (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં વાંકાનેરથી ૨૧ કિ.મી. દૂર આવેલું એક ગામ છે. લુણસર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, પોસ્ટ ઓફિસ, બેંક તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગામની બંને બાજુ તળાવો આવેલા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વાંકાનેર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મલેશિયાનો રાષ્ટ્રધ્વજ
મલેશિયાના રાષ્ટ્રધ્વજમાં એકાંતરે ૧૪ લાલ અને સફેદ પટ્ટીઓ છે અને ધ્વજદંડ તરફના ખૂણામાં ભૂરા રંગનો ચોરસ જેમાં બીજનો ચંદ્ર અને ચૌદ ખૂણા વાળો સિતારો છે. તે સિતારાને બિન્ટાન્ગ પેરસેકુટુઆન (સંઘીય સિતારા) તરીકે ઓળખાય છે. સરખી પહોળાઈની ૧૪ પટ્ટીઓ દેશના ૧૩ રાજ્યો અને કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ૧૪ ખૂણાવાળો સિતારો તેમની વચ્ચે એકતાનો સૂચક છે. બીજનો ચંદ્ર; ઇસ્લામ જે દેશનો સત્તાવાર ધર્મ સૂચવે છે. ભૂરો રંગ મલેશિયન લોકોની એકતા દર્શાવે છે. પીળો સિતારો અને ચંદ્ર મલય શાસકોનો શાહી રંગ છે.
સામ્યતા ધરાવતા ધ્વજો
અમેરિકાનો રાષ્ટ્રધ્વજ, લાઇબેરીયાનો રાષ્ટ્રધ્વજ, બિકિની ટાપુનો રાષ્ટ્રધ્વજ મલેશિયાના ધ્વજ સાથે સામ્યતા ધરાવે છે.
બાહ્ય કડી
શ્રેણી:રાષ્ટ્રધ્વજો શ્રેણી:મલેશિયા
દાત્રાણા (તા. ખંભાળિયા)
આ ગામ પાસેથી વેદમતી નદી વહે છે જયાં શ્રી કૃષ્ણ એ વેદ ધોયા હતા તેવી માન્યતા છે અને તે કારણે જ નદીનું નામ વેદમતી પડ્યું હોવાનું પણ માનવામાં આવે છે.
અસદુદ્દીન ઓવૈસી
અસદુદ્દીન ઓવૈસી (May 13, 1969, હૈદરાબાદ) એક ભારતીય રાજકારણી છે. તેઓ ભારતના રાજકીય પક્ષ ઑલ ઇંડીયા મજલિસ-એ-ઇત્તેહાદુલ મુસ્લિમીનના રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:રાજકારણી શ્રેણી:૧૯૬૯માં જન્મ શ્રેણી:ભારતીય મુસ્લિમો શ્રેણી:જીવિત લોકો
પાંડવ
પાંડવ એટલે કે રાજા પાંડુનો પુત્ર. હિંદુ ધર્મના પૌરાણિક મહાગ્રંથ મહાભારતની કથા અનુસાર પાંડુ નામના રાજાને પાંચ પુત્રો હતાં, (૧) યુધિષ્ઠિર (૨) ભીમ (૩) અર્જુન (૪) નકુળ અને (૫) સહદેવ. આ પાંચે ભાઈઓ પાંડવો તરીકે ઓળખાય છે અને જ્યારે તેમાંથી કોઈ એકનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવે ત્યારે તેને પાંડવ તરિકે સંબોધવામાં આવે છે.
પાંડવોના માતા-પિતા
પાંડવોના પિતાનું નામ પાંડુ હતું. તેઓ ખૂબ જ પ્રતાપી યદુવંશી રાજા હતા. પાંડુ રાજાની બે પત્નીઓ હતી, કુંતી અને માદ્રી. યુધિષ્ઠિર, ભીમ તથા અર્જુનની માતા કુંતી હતી જ્યારે નકુળ તથા સહદેવ માદ્રીના પુત્રો હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહાભારત શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો
ધિરાણનું જોખમ
રોકાણકારોના નુકસાનમાં મુદ્દલ અને વ્યાજ ગુમાવવાનો, રોકડ પ્રવાહમાં ઘટાડાનો અને વસૂલાતના ખર્ચમાં વધારાનો સમાવેશ થાય છે, આવી સ્થિતિ સંખ્યાબંધ રીતે ઊભી થાય છેઃ
ધિરાણના જોખમનું મૂલ્યાંકન
જોખમનું પૃથક્કરણ અને સંચાલન કરવા માટે નોંધપાત્ર સંશાધન અને આધુનિક પ્રોગ્રામનો ઉપયોગ થાય છે. કેટલીક કંપનીઓમાં ધિરાણ જોખમ વિભાગ હોય છે, જેની કામગીરી ગ્રાહકોની નાણાંકીય તંદુરસ્તીનું મૂલ્યાંકન કરીને અને ધિરાણ આપવું (કે ન આપવું) તેની ભલામણ કરવાની હોય છે. કંપનીઓ જોખમ ટાળવાના, ઘટાડવાના કે તબદિલ કરવા અંગે સલાહ આપવા માટે આંતરિક પ્રોગ્રામનો પણ ઉપયોગ કરી શકે છે. તેઓ ત્રાહિત પક્ષ દ્વારા પુરી પડાયેલી બાતમીનો પણ ઉપયોગ કરે છે. સ્ટાન્ડર્ડ એન્ડ પુઅર્સ, મૂડીઝ એનાલિટિક્સ, ફિચ રેટિંગ્સ, અને ડન એન્ડે બ્રાડસ્ટ્રીટ જેવી કંપનીઓ ફી લઇને આવી માહિતી પૂરી પાડે છે.
મોટાભાગના ધિરાણકર્તા સંભવિત કે હાલના ગ્રાહકોના જોખમનું મૂલ્યાંકન કરવા તેમના પોતાના મોડલ (ક્રેડિટ સ્કોરકાર્ડ)નો ઉપયોગ કરે છે અને બાદમાં યોગ્ય વ્યૂહરચના અપનાવે છે. જામીનગીરી વગરની પર્સનલ લોન કે માર્ગેજ લોન જેવી પ્રોડક્ટ્સમાં ધિરાણકર્તા ઊંચું જોખમ ધરાવતા ગ્રાહકો પાસે ઊંચુ વ્યાજ વસૂલ કરે છે અને નીચા જોખમવાળા ગ્રાહક પાસે નીચું વ્યાજ વસૂલે છે. ક્રેડિટ કાર્ડ અને ઓવરડ્રાફ્ટ જેવી રિવોલ્વિંગ પ્રોડક્ટ્સની સાથે ધિરાણ મર્યાદા નક્કી કરીને જોખમને નિયંત્રણમાં રાખવામાં આવે છે. કેટલીક પ્રોડક્ટ્સમાં જામીનગીરીની, ખાસ કરીને મિલકતના સ્વરૂપમાં, જરૂર પડે છે.
ક્રેડિટ સ્કોરિંગ મોડલ્સ એ ગ્રાહકોને ધિરાણ મંજૂર કરવા માટે બેન્કો કે ધિરાણ સંસ્થા દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા માળખાનો એક ભાગ છે. કોર્પોરેટ અને કોમર્શિયલ ઋણ લેનારા માટે આ મોડલમાં સામાન્ય રીતે જોખમના વિવિધ પાસાંની રૂપરેખા આપતા ગુણાત્મક અને જથ્થાત્મક વિભાગ હોય છે, જેમાં કામગીરીના અનુભવ, મેનેજમેન્ટની નિપૂણતા, અસ્કામતની ગુણવત્તા તેમજ ઋણ અને તરલતાના ગુણોત્તરનો સમાવેશ થાય છે, પરંતુ તેમાં માત્ર આનો જ સમાવેશ થાય તેવું જરૂરી નથી. ક્રેડિટ ઓફિસર્સ અને ક્રેડિટ કમિટી દ્વારા આ માહિતીની સંપૂર્ણ સમીક્ષા કર્યા પછી ધિરાણકર્તા કરાર (ઉપરોક્ત મુસદ્દા મુજબ)માં શરતો અને નિયમોને આધિન ભંડોળ પૂરું પાડે છે.
ધિરાણનું જોખમ સામાન્ય રીતે મેગાપ્રોજેક્ટ્સ તરીકે ઓળખતા ખૂબ જ મોટા રોકાણના પ્રોજેક્ટના સંદર્ભમાં ખૂબ જ વ્યાપક અને ખાસ કરીને નુકસાનકર્તા હોય તેવું જોવા મળ્યું છે. આનું કારણ એ છે કે આવા પ્રોજેક્ટ પર ‘દેવાની જાળ’માં એટલે કે એવી સ્થિતિ કે જેમાં ખર્ચમાં મોટા વધારાને કારણે પ્રોજેક્ટ અમલીકરણ સમયપત્રકમાં વિલંબ વગેરેનું જોખમ વધું હોય છે, જેમાં ઋણની ચુકવણી કરવાનો અને ઋણમાં ઘટાડો કરવાનો ખર્ચ ઉપલબ્ધ આવક કરતા વધી જાય છે.
સોવરિન (સરકારી) જોખમ
સોવરિન જોખમ એટલે પોતાની લોનની જવાબદારી પૂરી કરવામાં કે તેણે ગેરંટી હોય આપી હોય તેવી લોનની ગેરંટી પૂરી કરવાની સરકારની અનિચ્છા કે અશક્તિનું જોખમ. સોવરિન જોખમના અસ્તિત્વનો અર્થ છે કે ધિરાણકર્તાએ વિદેશમાં રહેલી કંપનીને ધિરાણ આપતી વખતે બે તબક્કાની નિર્ણય પ્રક્રિયા હાથ ધરવી જોઇએ. પ્રથમ સંબંધિત દેશની સોવરિન જોખમની ગુણવત્તાને ધ્યાનમાં લેવી પડે છે અને પછી કંપનીની ધિરાણ ગુણવત્તાની વિચારણા કરવી પડે છે.
સમગ્રતયા અર્થતંત્ર (મેક્રોઇકોનોમિક) આધારિત અસ્થિર પરિબળો કે જે સોવરિન ઋણના પુનઃગોઠવણની શક્યતાને અસર કરે છેઃ
પુનઃગોઠવણની શક્યતાને ઋણ ચુકવણી ગુણોત્તર, આયાત ગુણોત્તર, નિકાસ આવકમાં તફાવત અને ઘરેલુ નાણાં પુરવઠાની વૃદ્ધિ જેવા પરિબળો અસર કરે છે. ફ્રેન્કેલ કર્મેન અને શોલ્ટન્સ એવી પણ દલીલ કરે છે કે પુનઃગોઠવણની શક્યતા ભાવિ આર્થિક ઉત્પાદકતાના લાભને કારણે રોકાણ ગુણોત્તરમાં ઘટાડો કરે છે. સોન્ડર્સ દલીલ કરે છે કે જો રોકાણ ગુણોત્તરમાં વધારો થાય તો પુનઃગોઠવણમાં વધારો થવાની શક્યતા વધું રહે છે, કારણ કે બીજા દેશો બાહ્ય ધિરાણકર્તા પર ઓછા અવલંબિત બને છે તેમજ દેશો/રોકાણકારો પાસેથી ધિરાણ મેળવવાની ચિંતામાં ઘટાડો થાય છે.
કાઉન્ટરપાર્ટી જોખમ
મોટી વીમા કંપનીઓ ઘણી લેવડદેવડમાં કાઉન્ટરપાર્ટી હોય છે અને તેથી આ પ્રકારના જોખમમાં નાણાકીય નિયમનકારોએ પગલાં લેવા પડે છે, ઉદાહરણ કે એઆઇજી (AIG)ને ઉગારવાના લેવાયેલાં પગલાં.
કાઉન્ટરપાર્ટી જોખમને ખોટી રીતના જોખમ દ્વારા અસર થઇ શકે છે.તે વિવિધ જોખમ પરિબળો એકદમ હાનિકારક દિશામાં સંબંધ ધરાવતા હોય તેવું જોખમ છે. પોર્ટફોલિયો જોખમ પરિબળ અને કાઉન્ટરપાર્ટી ડિફોલ્ટ સહિતનો સંબંધ સામાન્ય નથી ઉદાહરણ માટે બ્રિગો એન્ડ પલ્લવિસિની જુઓ
પિખ્ટીન અને સ્વીટન ઝુના અહેવાલમાં સારી રજૂઆત જોઈ શકાય છે.
ધિરાણ જોખમમાં ઘટાડો કરવો
ધિરાણકર્તા કેટલીક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને ધિરાણ જોખમમાં ઘટાડો કરતા હોય છેઃ
બાહ્ય લિંક્સ
શ્રેણી:બેન્કિંગ શ્રેણી:અર્થશાસ્ત્ર
લખમીરાણી (તા. લખપત)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
બલવિન્દર સંધુ
તેઓ વિશ્વકપ ૧૯૮૩માં કપિલ દેવના સુકાનીપણા હેઠળ વિજયી બનેલી ભારતીય ટીમના એક સદસ્ય હતા.
કારકિર્દી
સંધુને ફર્સ્ટ ક્લાસ ક્રિકેટમાં તક ૧૯૮૦-૮૧માં મળી જ્યારે બોમ્બે માટે નિયમિત ઓપનિંગ બોલર કરસન ઘાવરી રાષ્ટ્રીય ટીમથી દૂર હતો. સંધુ સિઝનની પ્રથમ બે મેચમાં રમ્યો ન હતો પરંતુ ત્યાર બાદ તેણે ગુજરાત સામે ડેબ્યૂ કર્યું હતું જ્યાં તેણે નવ વિકેટ લીધી હતી. તે સીઝનમાં દિલ્હી સામે ફાઇનલમાં રમવા માટે તે ટીમનો ભાગ ન હતો, પરંતુ છેલ્લી ક્ષણે જ્યારે મૂળ પસંદ કરાયેલ રવિ કુલકર્ણી બહાર થઈ ગયો ત્યારે તેનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. એક સનસનાટીભર્યા સ્પેલમાં, તેણે પ્રથમ સવારે દિલ્હીને ૧૮-૫ સુધી ઘટાડી દીધું અને મેચમાં નવ વિકેટ મેળવી. સિઝનમાં તેની ૨૫ વિકેટ ૧૮.૭૨ની એવરેજથી આવી હતી. ૧૯૮૨-૮૩ સીઝનની શરૂઆતમાં, દક્ષિણ સામે પશ્ચિમ ઝોન માટે દુલીપ ટ્રોફીની મેચમાં તેણે નંબર 11 પર બેટિંગ કરતી વખતે આઠ વિકેટ લીધી અને 56 રન બનાવ્યા. ઈરાની ટ્રોફીમાં બીજી પાંચ વિકેટે તેને પાકિસ્તાનના પ્રવાસે ગયેલી ભારતીય ટીમમાં સામેલ કર્યો. ૧૯૮૩નો વર્લ્ડ કપ જીતનાર ભારતીય ટીમમાં સંધુએ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. ફાઇનલમાં નંબર ૧૧ પર બેટિંગ કરતા, તેણે સૈયદ કિરમાણી સાથે ૨૨ રન બનાવ્યા જે દરમિયાન તેને બાઉન્સર તેના માથા પર વાગ્યો. બાદમાં તેણે ગોર્ડન ગ્રીનિજને એક વિશાળ ઇનસ્વિંગર વડે પ્રખ્યાત રીતે ક્લીન બોલ્ડ કર્યો જેમાં બેટ્સમેને હાથ ઉઠાવ્યા હતા. તેણે 3 મહિનામાં ત્રીજી વખત ગ્રીનિજને બોલ્ડ કર્યો હતો. તેણે મુંબઈ અને પંજાબના કોચ તરીકે સેવા આપી હતી અને નેશનલ ક્રિકેટ એકેડમી સાથે કામ કર્યું હતું. ૧૯૯૦ ના દાયકામાં તે કેન્યામાં ક્લબ ક્રિકેટ રમ્યા હતા અને ત્યાં કોચિંગ પણ કર્યું હતું. તેઓ થોડા સમય માટે ઈન્ડિયન ક્રિકેટ લીગ (ICL) સાથે જોડાયેલા હતા. તેમને બે દીકરીઓ છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી: ખેલાડી શ્રેણી:ક્રિકેટર શ્રેણી:રમત શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
હાથીપુરા (તા. દસાડા)
હાથીપુરા (તા. દસાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હાથીપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દસાડા તાલુકો
લીમ્બાળા (તા. વાંકાનેર)
લીમ્બાળા (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લીમ્બાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાંકાનેર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રોહાનો કિલ્લો
રોહાનો કિલ્લો કચ્છ, ગુજરાતમાં આવેલો એક કિલ્લો છે.
સ્થાન
રોહાનો કિલ્લો ભુજથી ૫૦ કિમીના અંતરે આવેલો છે. તેનો વિસ્તાર લગભગ ૧૬ એકર છે અને તે મુખ્ય માર્ગ સાથે જોડાયેલ છે. તેની જમીન સપાટીથી ૫૦૦ ફુટ અને સમુદ્ર સપાટીથી ૮૦૦ ફુટ છે.
ઇતિહાસ
રોહા જાગીરનું મુખ્ય મથક અહીં આવેલું હતું. અલાદ્દીન ખિલજી સાથેના યુદ્ધમાં મૃત્યુ પામેલા અબડાસાના જાગીરદાર અબડાની ૧૨૦ સુમરા રાજપૂત રાજકુમારીઓએ આશ્રય સ્થાન મેળવ્યું હતું. પછીથી તમામ રાજકુમારીઓએ અહીં સમાધિ લીધી હતી, તેથી આ સ્થળ સુમરી રોહા તરીકે પણ ઓળખાય છે.
રોહાની જાગીરમાં ૫૨ ગામોનો સમાવેશ થતો હતો. રાવ ખેંગારજી પ્રથમના ભાઇ સાહેબજીએ રોહા ગામની સ્થાપના કરી હતી અને તેઓ રાયસિંહજી ઝાલા સાથેના યુદ્ધમાં મૃત્યુ પામ્યા હતા. તેમના અનુગામી જીયાજી દ્વારા બે મોટી ટાંકીઓ બનાવવામાં આવી હતી અને તેમના પુત્ર ઠાકોર નવઘણજી દ્વારા કિલ્લો બાંધવામાં આવ્યો હતો.
ગુજરાતના પ્રખ્યાત કવિ કલાપીએ રોહાની ટેકરી પર શાંત અને રમણીય વાતાવરણમાં કવિતાઓ લખી છે. રોહામાં મોર અને અન્ય પક્ષીઓ હજુ પણ મોટી સંખ્યામાં જોવા મળે છે.
રોહાનો કિલ્લો હવે કચ્છનું એક જોવાલાયક સ્થળ ગણાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતના કિલ્લાઓ શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો
સાયબર સફર
સાયબર સફર અમદાવાદથી ગુજરાતી ભાષામાં પ્રકાશીત થતું કોમ્પ્યુટર અને ઇન્ફોરમેશન ટેકનોલોજી જેવા વિષયોને આવરી લેતુ સામયિક છે જે ૨૦૧૨ના ફેબુઆરી માસથી સતત પ્રગટ થાય છે. આ માસીક મુખ્યત્વે કોમ્પ્યુટર, મોબાઇલ ફોન, પ્રોગ્રામીંગ,ઇન્ટરનેટ,સાયબર સિક્યોરીટી,સોસ્યલ મિડિયા અને તેને સંલજ્ઞ અન્ય એવા વિષયોને લગતા સામાન્ય વાચકોને સમજાય અને માહિતીગાર થાય તેવા લેખ પ્રકાશીત કરે છે. આ સામયિક છપાયેલ અને ઓનલાઈન એમ બંને આવ્રુત્તિમા ઉપલબ્ધ હોય છે. સામયિકના તંત્રી અને સ્થાપક શ્રી હિમાંશુ કિકાણી છે.
બાહ્ય કડી
શ્રેણી:સામયિક શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો
ડાંગ દરબાર
ડાંગ દરબાર એક મેળો છે, જેનું આયોજન ગુજરાત ના ડાંગ જિલ્લા ના મુખ્ય મથક આહવામાં હોળીના ઉત્સવ દરમિયાન કરવામાં આવે છે. ડાંગ દરબારમાં સરકાર દ્વારા પાંચ જુના ડાંગ દરબારોને શિરપાવ (પેન્શન) આપવામાં આવે છે. ડાંગ વિસ્તારમાં પરંપરાગત રીતે યોજાતા ડાંગ દરબારમાં આદિવાસી લોકો પોતાના નૃત્ય અને સંગીત રજૂ કરી અને એક ઉત્સવના રૂપમાં તેને ઉજવવામાં આવતો હતો.
ઇતિહાસ
ડાંગ પ્રદેશમાં હોળી પર્વનું માહાત્મ્ય છે. ૧૯૪૨ સુધી ડાંગ જિલ્લાનો વહીવટ રાજાઓ અને નાયકો સંભાળતા હતા, એ જ વર્ષમાં ડાંગ જિલ્લાના જંગલના પટ્ટાઓ બ્રિટિશરોને સોંપવામાં આવ્યા હતા. ભીલ રાજાઓ અને નાયકોને પટ્ટાના હક્ક તરીકે અને પછી વાર્ષિક વર્ષાસનના સ્વરૂપ આપવાની થતી રકમ દર વર્ષે ભીલ રાજાઓ, નાયકો, તેમના મિત્રો, પોલીસ પટેલોને, દરબારીઓને ડાંગ દરબાર ભરીને આપવામાં આવતી હતી.
ડાંગ દરબારના દિવસે અહીના આદિવાસીઓ ગંગાનદીને કિનારે સર્પપૂજા કરવા જાય છે. એક દંતકથા પ્રમાણે રામાયણમાં વર્ણિત દંડકારણ્યનો વિસ્તાર એ આ વિસ્તાર છે.
મહત્વ
આહવાની આજુબાજુના અનેક આદિવાસીઓ દરબારમાં એકઠા થતા અને પોતાની ફરિયાદોનો નિકાલ કરાવતા હતા, વર્તમાનમાં પણ આ પ્રક્રિયા ચાલુ છે પણ આજે ડાંગના આદિવાસી રાજા બેસે છે, પણ ફરિયાદોનું નિવારણ જિલ્લા કલેક્ટર કરે છે. આ મેળાનું આયોજન જિલ્લાના સત્તાવાળોઓ તરફથી થાય અને એમાં ડાંગના દરબારો હાજરી આપે છે એટલે તેને ડાંગ દરબાર તરીકે ઓળખાય છે.
આદિવાસી નૃત્યો આ ઉત્સવ મેળાનું મુખ્ય આકર્ષણ છે. વિવિધ જૂથો પોતાની નૃત્યકળા, વાદ્યકળા અને સંગીતકળાને રજૂ કરે છે અને કહાલિયા અને તાડપુર જેવાં વાદ્યો વડે સંગીત રજૂ કરે છે. દરબારમાં દેશ-વિદેશના સહેલાણીઓ આ મેળામાં આદિવાસી સંસ્કૃતિ માણવા આવે છે. ઉત્સવના અંતિમ દિવસે આદિવાસીઓ હોળીનો અગ્નિ શમાવે છે અને હાજર રહેલા સમુદાય ઉપર રંગીન પાણી છાંટી ધૂળેટીનો પ્રારંભ કરે છે.
દાંતા (તા. ખંભાળિયા)
દાંતા (તા. ખંભાળિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા  ખંભાળિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દાંતા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખંભાળિયા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
અરશદ અય્યુબ
આ પણ જુઓ
શ્રેણી: ખેલાડી શ્રેણી:ક્રિકેટર શ્રેણી:રમત શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી શ્રેણી:૧૯૫૮માં જન્મ શ્રેણી:ભારત એક દિવસીય આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટર્સ શ્રેણી:જીવિત લોકો
જાક રૂસો
જાક રૂસો (1683, જિનેવા - 1753, ઇસ્ફાહન) એક સ્વિસ ઘડીયાળ હતા. ફ્રાન્સના લૂઈ ચૌદમાના હુકમ પર તેઓ 1708માં મુત્સદ્દીગીરી કાર્ય માટે ઇસ્ફાહન, પર્શિયા (હવે ઈરાન)માં મોકલવામાં આવ્યા હતા. ત્યાં તેઓ પર્શિયાના શાહ હુસૈનના ઝવેરી બન્યા જ્યારે તેમના ભાઈ આઇઝેક રૂસો (બંનેના પિતા લખનાર અને ફિલસૂફ જાન-જાક રૂસો હતા) કોન્સ્ટેન્ટિનોપોલમાં (1705-1711) ઓટ્ટોમન સુલતાન અહમદ ત્રીજાના ઝવેરી અને ઘડીયાળ બન્યા.
જાકનું અવસાન ઇસ્ફાહનમાં જ થયું હતું, જ્યાં તેમની કબ્ર આર્મેનીયાઈ ખ્રિસ્તી કબ્રસ્તાનમાં આવેલી છે.
તેમના લગ્ન રેને ડી લ'એસ્તોઇલે સાથે થયા અને તેમના દીકરા જાન-ફ્રાન્ચવા રૂસો અને તેમના પૌત્ર જીન બાપ્તિસ્તે રૂસો બંને પણ પર્શિયામાં મુત્સદ્દીઓ અને પ્રાચ્યવાદીઓ બન્યા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:સફવી સામ્રાજ્ય
ગુજરાત (પાક્ષિક)
ગુજરાત ( પાક્ષિક) ગુજરાત રાજ્યના માહિતી વિભાગ દ્વારા દર પખવાડીયે પ્રકાશિત થતુ ગુજરાતી ભાષી સામયિક છે જે છેલ્લા ૬૧ વર્ષથી ગાંધીનગરથી પ્રગટ થાય છે. આ સામયિક લવાજમ દ્વારા છાપેલ અને ઓનલાઇન આવ્રુત્તિ વિનામુલ્યે ઉપલબ્ધ હોય છે. આ સામયિક મુખ્યત્વે ગુજરાત સરકાર દ્વારા ચાલતી યોજનાઓ અને સરકારના વિવિધ ભાગોમાં થતા લોકોપયોગી કાર્યોના અહેવાલ અને માહિતી રુપે હોય્ છે અને ગુજરાત રાજ્ય અને ગુજરાતી પ્રજાને લખતા વિષયોને પ્રાધાન્ય આપે છે. દર વર્ષે દિવાળીના તહેવારો દરમ્યાન પ્રગટ થતો દિપોત્સવી અંક તેના અભ્યાસપુર્ણ વિષયો, નવલીકાઓ અને કાવ્યો જેવી વાંચન સામગ્રી માટે ઘણો લોકપ્રિય છે આ ઉપરાંત કારકિર્દી વિશેષાંક અને રાજ્યના ઘરોહરને લગતા વિષયો પર પણ અંક બહાર પાડે છે.
બાહ્ય કડી
ગુજરાત ( પાક્ષિક) શ્રેણી:સામયિક શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો
માઉન્ટ આબુ વેધશાળા
thumbnail|ગુરૂ શિખર પરથી દેખાતી વેધશાળા માઉન્ટ આબુ વેધશાળા માઉન્ટ આબુ શહેર નજીક રાજસ્થાન માં આવેલી છે. આ વેધશાળા ગુરૂ શિખર પર ૧૬૮૦ મીટરની ઉંચાઇ આવેલી છે જે અરવલ્લી પર્વતમાળાનું સર્વોચ્ચ શિખર છે. અહીં સ્થાપિત કરવામાં આવેલું ૧.૨ મી ઇન્ફ્રારેડ ખગોળીય દૂરબીન  એ ભારતમાં અવકાશી પદાર્થોના ઇન્ફ્રારેડ નિરિક્ષણ માટેનું સૌપ્રથમ દૂરબીન હતું. વધુમાં હવામાંના ઓછા ભેજને કારણે (શિયાળા દરમિયાન ૧-૨ મીમી) ગુરુ શિખર ઇન્ફ્રારેડ દૂરબીન નિરિક્ષણ માટેની આદર્શ જગ્યા બને છે. આ જગ્યા પરથી ઉત્તમ (વર્ષમાં ૧૫૦ વાદળ વગરની રાત્રિઓ) અવકાશી નિરિક્ષણો થઇ શકે છે. આ વેધશાળાનું સ્થાપન તથા સંચાલન ભૌતિક અનુસંધાન પ્રયોગશાળાના સંશોધન કાર્યક્રમ અંતર્ગત થયેલ છે.
સ્થાન
આ વેધશાળા અરવલ્લી પર્વતમાળાના સર્વોચ્ચ શિખર ગુરૂ શિખર પર ૧૬૮૦ મીટરની ઉંચાઇએ આવેલી છે.
સુવિધાઓ
વેધશાળા ૧.૨ મી ઇન્ફ્રારેડ ખગોળીય દૂરબીનથી સજ્જ છે. વધુમાં NICMOS ઇન્ફ્રારેડ કેમેરા અને સ્પેક્ટ્રોગ્રાફ, ફેબ્રે-પેરોટ સ્પેકટ્રોમીટર, ઉચ્ચ સમયની ક્ષમતા ધરાવતું ઇન્ફ્રારેડ ફોટોમીટર, ઓપ્ટિકલ પોલેરીમીટર અને ફાઇબર-જોડાણ ધરાવતું સ્પેકટ્રોગ્રાફ જેવી સુવિધાઓ અહીં રહેલી છે. નવું ઉચ્ચ ક્ષમતા વાળું ઓપ્ટિકલ સ્પેકટ્રોમીટર, PRL Advanced Radial-velocity All-sky Search (PARAS) જે સૂર્યમાળા બહારના ગ્રહોને શોધવા માટે વપરાય છે, અહીં એપ્રિલ ૨૦૧૨થી કાર્યરત કરવામાં આવ્યું છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:રાજસ્થાન શ્રેણી:ખગોળશાસ્ત્ર
તલવાર
તલવાર
શ્રેણી:શસ્ત્રો
કેદારેશ્વર મંદિર બારડોલી
શ્રી કેદારેશ્વર મહાદેવનું મંદિર બારડોલી ધુલે માર્ગ (રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૬) પર બારડોલીથી આશરે ચાર કિ.મી. દૂર આવેલું છે. તેની ઉત્તર બાજુ બારેમાસ વહેતી મીંઢોળા નદી આવેલી છે. બારડોલી અને તેની આજુબાજુમાં વસતા ભક્તો પ્રેમથી કેદારેશ્વર મહાદેવને કેદારદાદા બોલાવે છે.
ઈતિહાસ
આ શિવાલયની સ્થાપના ઈ.સ. ૫૦૦થી ઈ.સ. ૬૦૦ની વચ્ચે થયેલી એમ માનવામાં આવે છે. પ્રસિદ્ધ ચીની પદયાત્રી હ્યુંએનસંગ ઈ.સ. ૬૨૯થી ઈ.સ. ૬૪૪ દરમ્યાન તેની પ્રસિદ્ધ ભારત યાત્રા પર આવ્યા. આ યાત્રા દરમ્યાન તેમણે આ શિવાલયની મુલાકાત લીધી છે અને તેની ભવ્યતાનું વર્ણન કર્યું છે. આમ આ મંદિર ખૂબજ પૌરાણિક અને તે સમયે ભવ્ય અને જાહોજલાલીવાળું હોવાની હકીકત માલુમ પડી છે. આ શિવાલયનું નિર્માણ એકથી વધુ વાર થયેલ છે. હાલમાં પુન:નિર્માણ માટે તોડવામાં આવેલું મંદિર ૧૦૦ વર્ષથી પણ જૂનું હોવાનું મનાઈ રહ્યું છે.
લોકવાયકાઓ
એક પ્રસિદ્ધ લોકવાયકા મુજબ આ શિવલિંગનું પ્રાગટ્ય રહસ્યમય રીતે થયું છે. તેમુજબ હાલની આ જગ્યા ત્યારે જંગલના છેવાડાની જગ્યા હતી જ્યાં રહેલા ગોચરોમાં પશુઓને નિયમિત ચરવા લાવવામાં આવતા. તે સમયે કોઈ એક ગાય રોજ એક જગ્યાએ ઊભી રહી પોતાના દુધની સેર છોડતી હતી. આથી ઘરે ગાયનું દૂધ ઓછું નીકળતું આ અંગે તપાસ કરતા ઉપરોક્ત હકીકત સામે આવી. બીજી બાજુ શ્રી.શિવે સ્વપ્નમાં તે ગાયના માલિકને ત્યાં ખાનન કરીને આ શિવલિંગને બહાર કાઢવા પ્રેરણા આપી. આથી અહી આ શિવાલયનું સ્થાપન થયું. વખત જતા આ શિવાલય ઉત્કર્ષ પામી ભવ્યતમ બન્યું.
આ શિવાલયમાં એકથી વધુ રાતા રંગના ચરુ કે ઘડા આકારના પથ્થર હતા, જેને ભાવિક ભક્તો ઉચકવાની કોશિશ કરે છે અને કહેવાય છેકે, જેના પર કેદારદાદા પ્રસન્ન થાય તે ભક્તથી આ ચરૂ ઉચકી શકાય છે અને તે પથ્થરઆકૃતિ કેદારધામમાંથી અદ્રશ્ય થાય છે અને ભક્તને સુખ-સંપતિ પ્રાપ્ત થાય છે. હવે આમાંનો એક જ ચરૂ બાકી રહેલ છે.
ભારતના રાજકીય ઈતિહાસમાં સ્થાન
ઈ.સ. ૧૬૬૩-૬૪ માં છત્રપતિ શિવાજીએ મોગલ સમયના સુરત પર ચઢાઈ કરી ત્યારે તેઓએ આ શિવાલયની મુલાકાત કરી તેના આશીર્વાદ લીધા તેમજ મંદિરના શિખરે સ્વયં ભગવી ધજા ચઢાવી હતી એવું કહેવાય છે.
રાષ્ટ્રીય દ્રષ્ટીએ જોવા જઈએતો મહાત્મા ગાંધીજીના દેહવિલય બાદ એમના અસ્થિને દેશના પવિત્ર સ્થળોએ વિસર્જન કરવા આપ્યા. તેમાનો એક અસ્થીકુંભ બારડોલીને મળ્યો હતો. આ અસ્થીકુંભને સ્વરાજ આશ્રમમાં રાખ્યો હતો ત્યાંથી સેકડો લોકોએ ભજન કરતા આ પવિત્ર તામ્રકુંભને શ્રી. કેદારેશ્વર મંદિર લાવી તેની નજીક રહેલી મીઢોળા નદીમાં સ્વતંત્રસેનાની અને બારડોલીના નિસ્પૃહી લોકસેવક ડો. કપિલરામ વ્યાસે તેનું જાતે વિસર્જન કર્યું હતું.
જીણોધ્ધાર
આ શિવાલયનો જીણોધ્ધાર એક થી વધુ વાર થયો છે.
હાલમાં આ મંદિરનો વહીવટ '''શ્રી. કેદારેશ્વર મહાદેવ અને જ્ઞાનેશ્વર મહાદેવ મંદિર ટ્રસ્ટ''' કરે છે. હાલનું આધુનિક શિવાલયનું નવનિર્માણ ઈ.સ.૨૦૦૦ ના મે-જૂન માસમાં શરૂ કરાયું હતું. આ નવીન શિવાલયને નવું રૂપ આપવાનું કાર્ય વઢવાણના વાસ્તુકાર શ્રી. પ્રવીણભાઈ સોમપુરાને સોપાયું. આ શિવાલય અને તેની આસપાસમાં રહેલા મંદિરોના નિર્માણમાં બંસીપાલપુર નામના પથ્થરનો ઉપયોગ થયો છે. આ બાંધકામમાં લોખંડનો ઉપયોગ થયો નથી. મંદિર કુલ ૨૨ સ્તંભોથી બનેલ છે. મંદિરના પથ્થરોને જોડવા માટે સિમેન્ટ અને પથ્થરના ભૂકાનો ઉપયોગ થયો છે. પથ્થર પર કારીગરોએ પોતાના હાથથી કોતરણી કરેલ છે. જમીન થી મંદિર પરના કળશની ઉચાઇ આશરે ૮૫ ફૂટ છે. મંદિર ના મુખ્ય ગુંબજ (નંદીજી ની ઉપર રહેલા) ની ઉંચાઈ આશરે ૫૦ ફૂટ છે. આ પરિસરમાં શિવાલય ઉપરાંત શ્રી. લક્ષ્મીનારાયણ મંદિર, શ્રી. બળિયા દેવનું મંદિર, શ્રી. હનુમાન મંદિર અને શ્રી. સાઈબાબાના મંદિરનું નિર્માણ થયું છે. આ ઉપરાંત શિવાલયની ઉત્તર દિશામાં રહેલી સ્મશાનભૂમિનું નવીનીકરણ તથા મંદિરની દક્ષિણ બાજુએ જશુબા સંસ્કૃતિકભવનનું નિર્માણ કર્યું છે. આ બધા નિર્માણમાં આશરે ૧૧ કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થયો છે. આ શિવાલયનું નિર્માણ સમાપન ઈ.સ. ૨૦૧૦ના ડીસેમ્બરમાં થયું.
શિવાલયની રચના
શિવાલયના પ્રવેશદ્વાર બાદ પગ પક્ષાલન માટે હોજ ની રચના કરેલી છે જેમાં રહેલું પાણી બદલાતું રહે છે. ત્યારબાદ શ્રી.નંદી અને શ્રી.કાચબા ના દર્શન થાય છે. શિવાલયના પ્રવેશ બાદ તેના ગુમ્બજો વિશેષ ધ્યાન આકર્ષિત કરે છે. શિવાલયના ગર્ભમાં શ્રી. શિવપંચાયતન તથા પ્રાચીન સમયથી સ્વયંભુ પ્રગટ શિવનું સ્વરૂપ શિવા રૂપે છે. તે ઉપર ભવ્ય ચાંદીનો મોટો નાગ, આરસનું થાળું અને છત્ર છે તથા જલધારામાટે કમાનની રચના છે. મુખ્ય મંદિરની જમણી બાજુ શ્રી.લક્ષ્મીનારાયણજીનું મંદિર તથા ડાબીબાજુ શ્રી.સાઈ મંદિર રહેલું છે. મુખ્ય મંદિર ની ઉત્તર બાજુએ વિઘ્ન નિવારણ સ્વરૂપ શ્રી. હનુમાનજીની ધોકાવાળી મૂર્તિ પુરાણકાળથી સ્થપાયેલ છે. તે ઉપરાંત શ્રી. બળિયા દેવનું મંદિર તથા શ્રી. શીતળામાતાની મૂર્તિની સ્થાપના કરેલ છે. મંદિરના પાછળના ભાગમાં રહેલી જગ્યાને યજ્ઞ, મુંડન, કથા, પ્રવચન વિ. જેવા પવિત્ર કાર્યો માટે તૈયાર કરેલ છે.
આધ્યાત્મિક પ્રવૃતિઓ
આ શિવાલયમાં લઘુરુદ્ર, મહારુદ્ર, શિવ આરાધના, યજ્ઞ, ભજન-કીર્તન, મુંડનવિધિ જેવા પવિત્ર કાર્યો માટે વિશાળ જગ્યા ફાળવેલ છે. જ્યાં ભક્તજનો વાર તહેવારે ઇષ્ટદેવ કેદારદાદાની આરાધના કરે છે. દરવર્ષે મહાશિવરાત્રિના તહેવારે અહી અશેષ મહાપૂજા થાય છે અને ઘીના કમળ અર્પણ થાય છે. દરવર્ષે ચૈત્ર માસની પૂનમે અહી મોટો મેળો ભરાય છે. પરિસરમાં છેલ્લા ૧૬૫ વર્ષો ઉપરાંતથી અખંડ શિવનામ સ્મરણ સપ્તાહ દરવર્ષની ગોકુલઅષ્ઠમી (શ્રાવણ વદ આઠમ) થી શ્રાવણ વદ અમાસ સુધી ઉજવવામાં આવે છે. આ સપ્તાહનું સંચાલન બારડોલી ઔદીચ્ય બ્રાહ્મણ શિવ સપ્તાહ મંડળ કરે છે.
સામાજિક પ્રવૃતિઓ
મુખ્યમંદિરની દક્ષિણ બાજુ રહેલા જશુબા સંસ્કૃતિક ભવન આવેલું છે. જે પોતાની વિશાળતા અને વ્યવસ્થાને લીધે લગ્ન, સમાજ સંમેલનો, સમૂહ લગ્નો વિ. જેવા સામાજિક/શુભ કાર્યોનું આયોજન માટે ભાડાથી મળે છે.
રાયધણજર (નાની) (તા. અબડાસા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
ટપકેશ્વર (તા. ઉના)
ટપકેશ્વર એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
હેબતપુર (તા. દસાડા)
હેબતપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હેબતપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, ડાંગર, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગામમાં વિસત માનું મંદિર આવેલું છે.
શ્રેણી:દસાડા તાલુકો
રોબર્ટ નોર્ટન નોયસી
રોબર્ટ નોર્ટન નોયસી (અંગ્રેજી ભાષા:Robert Noyce) (૧૨મી ડિસેમ્બર, ૧૯૨૭ - ૩જી જૂન, ૧૯૯૦) એ કોમ્પ્યુટર ક્ષેત્રના ખ્યાતનામ ઉદ્યોગપતિ હતા. એમનો જન્મ અમેરિકાના આયોવા રાજ્યના બર્લિંગ્ટન ગામ ખાતે થયો હતો. તેઓ ફેરચાઈલ્ડ સેમીકન્ડક્ટર તથા ઈન્ટેલ કોર્પોરેશનના સહ-સ્થાપક હતા. આ ઉપરાંત એમણે એમના મિત્ર જેક કેલ્બીએ કરેલ માઇક્રોચીપના શોધકાર્યમાં પણ મહત્વનું યોગદાન આપ્યું હતું. તેઓ સિલિકોન વેલીના મેયરના હુલામણા નામથી જાણીતા થયા હતા.
શ્રેણી:અમેરિકન વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ઉદ્યોગપતિ શ્રેણી:૧૯૨૭માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૯૦માં મૃત્યુ
ભદોહી જિલ્લો
ભદોહી જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ભદોહી જિલ્લાનું મુખ્યાલય જ્ઞાનપુરમાં છે. જિલ્લાની રચના ૩૦ જૂન ૧૯૯૪ના દિવસે કરવામાં આવી હતી. તે અલ્હાબાદ, વારાણસી, મિર્જાપુર અને જૌનપુર જિલ્લાઓની વચ્ચે આવેલો છે.
આ જિલ્લો અહીં બનતા ગાલીચાઓ અને શેતરંજીઓ માટે દેશ-વિદેશમાં પ્રખ્યાત છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
લકડધાર (તા. વાંકાનેર)
લકડધાર (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લકડધાર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વાંકાનેર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સિદ્ધાર્થનગર જિલ્લો
સિદ્ધાર્થનગર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. સિદ્ધાર્થનગર જિલ્લાનું મુખ્યાલય નવગઢમાં છે.
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
અબ્બાસ ઝરિયાબ
અબ્બાસ ઝરિયાબ (13 ઓગસ્ટ, 1919 – 3 ફેબ્રુઆરી, 1995) એક ઇતિહાસકાર, ભાષાંતરકર્તા, સાહિત્ય પ્રાધ્યાપક અને વિદ્વાન હતા. તેમણે અનેક પુસ્તકો લખ્યા. પયગંબર મુહંમદનું જીવનચરિત્ર, ફારસી જ્ઞાનકોશ (ઈરાનમાં પ્રકાશિત)ના કેટલાક હિસ્સાઓ, પશ્ચિમી પીઅર સમીક્ષિત જર્નલો તેમજ ઇરાનિકા, વગેરે કૃતિઓમાં તેમણે યોગદાન આપ્યું હતું.
જીવન
તેમનો જન્મ ખોય, પશ્ચિમ અઝરબૈજાન, ઈરાનમાં થયો હતો. તેમણે માઇન્ઝ યુનિવર્સિટીના ઇતિહાસ વિભાગમાંથી પોતાની ડૉક્ટરની ડિગ્રી પ્રાપ્ત કરી હતી.
શ્રેણી:ઇતિહાસકાર
હરીપુરા (તા. દસાડા)
હરીપુરા (તા. દસાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હરીપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દસાડા તાલુકો
ટિંટોઈ (તા. મોડાસા)
સાહિત્યમાં ઉલ્લેખ
ઝવેરચંદ મેઘાણી રચિત લોકકથા સંગ્રહ સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ભાગ પ ની એક વાર્તા બહારવટિયોમાં આ ગામનો ઉલ્લેખ આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
ભારતીય વિદ્યા ભવન
ભારતીય વિદ્યા ભવન ભારતનું એક શૈક્ષણિક ટ્રસ્ટ છે. જેની સ્થાપના મહાત્મા ગાંધીજીના સહયોગથી ૯ નવેમ્બર ૧૯૩૮ના કનૈયાલાલ મુનશી દ્વારા કરવામાં આવી હતી. જે ભારતનું ઐતિહાસિક શૈક્ષણિક ટ્રસ્ટ છે. સરદાર વલ્લભભાઇ પટેલ તથા રાજગોપાલાચારીના સક્રિય યોગદાનથી વિદ્યા ભવન ગાંધીજીના આદર્શો પર ચાલીને આગળ વધ્યું. સંસ્થા દ્વારા ભારતીય સ્ંસ્કૃતિનો બહારના દેશોમાં પ્રસાર-પ્રચાર કરવા માટે પણ નોંધપાત્ર કાર્યો કરવામાં આવ્યા છે.
આ સંસ્થાના ભારતમાં ૧૧૯ કેન્દ્રો છે અને ૭ કેન્દ્રો વિદેશોમાં છે. તેના દ્વારા પેટા સંસ્થા તરીકે ૩૬૭ સંસ્થાઓનું સંચાલન કરવામાં આવે છે.
ભારત સરકાર દ્વારા સન ૨૦૦૦માં ભારતીય વિદ્યા ભવનને ગાંધી શાંતી પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:શિક્ષણ શ્રેણી:સ્મારક સંસ્થા
ચુડેશ્વર (તા. ખંભાળિયા)
ચુડેશ્વર (તા. ખંભાળિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા  ખંભાળિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચુડેશ્વર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખંભાળિયા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
તિંતિસર
તિંતિસર (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તિંતિસર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
જિન-જાક રુસો
જિન-જાક રુસો (ફ્રેન્ચ: [ʒɑ̃ʒak ʁuso]; 28 જૂન 1712 – 2 જુલાઇ 1778) 18મી સદીના યુરોપના એક સ્વિસ ચિંતક અને લેખક હતા. તેઓ પશ્ચિમના જ્ઞાનોદય યુગના ચિંતકોમાંના એક હતા. તેમની રાજકીય ફિલસૂફીએ ફ્રાંસની ક્રાંતિને અને આધુનિક રાજકીય, સામાજિક અને વિદ્યક ચિંતનના કુલ વિકાસને પ્રભાવિત કર્યો. પરંતુ આંતરવિરોધો અને વિરોધાભાસો સાથે ભરેલા હોવાને કારણે તેમની ફિલસૂફીનું સ્વરૂપ વિવાદાસ્પદ રહ્યું છે. પોતાના યુગની ઉપજ હોવા છતાં તેમણે તત્કાલીન માન્યતાઓનો વિરોધ કર્યો હતો. તર્કવાદના યુગમાં તેમણે તર્કની આલોચના કરી અને માનવીય લાગણીઓને ખૂબ મહત્વ આપ્યું.
લાખાપર (તા. લખપત)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
હસમુખ અઢિયા
હસમુખ અઢિયા (જન્મ ૩ નવેમ્બર ૧૯૫૮)એ ભારતમાં જી. એસ. ટી. (ગુડ્સ ઍન્ડ સર્વીસ ટેક્સ - વસ્તુ અને સેવા કર) અને ૨૦૧૬માં કરવામાં આવેલી નોટબંધીના પ્રમુખ સંરચિયતા અને અમલીકરણ કરાવનાર એક મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિ છે. તેઓ ૧૯૮૧ ગુજરાત કેડર બેચના ભારતીય વહીવટી સેવાના નિવૃત્ત (આઈ. એ. એસ) અધિકારી છે. તેમણે ભારતના નાણાં સચિવ અને મહેસૂલ સચિવ તરીકે કામગીરી બજાવી હતી. તેમણે અગાઉ ભારત અને ગુજરાત સરકારો માટે નાણાકીય સેવાના સચિવ સહિત અન્ય ઘણા પદો પર સેવા આપી હતી. તેઓ હાલમાં બેંક ઑફ બરોડાના બિન-વહીવટી પ્રમુખ (નોન-એક્સેક્યુટીવ ચેરમેન) છે. સરકારે તેમને સરકારી માલિકીની બેંક ઑફ બરોડાના અધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્તિ આપ્યાના એક અઠવાડિયા પછી, તેમની ગુજરાતના કેન્દ્રીય વિશ્વવિદ્યાલયના કુલપતિ તરીકે નિમણૂક કરી હતી.
શિક્ષણ
હસમુખ અઢિયાએ બેંગ્લોરની સ્વામી વિવેકાનંદ યોગ યુનિવર્સિટીમાંથી યોગ વિષયમાં(પીએચ. ડી.)ની પદવી મેળવી છે. પીએચ. ડી. માટેનો તેમનો થીસીસ "મેનેજમેન્ટ પર યોગાના પ્રભાવ" એ વિષયપર હતો. ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેનેજમેન્ટ બેંગલોર તરફથી પબ્લિક મેનેજમેંટ (લોક સંચાલન) અને સરકારી અને બિન સરકારી અધિકારીઓ માટેની નીતિ (પીજીપી-પીએમપી)ના એક વર્ષના સ્નાતક કાર્યક્રમમાં સુવર્ણ ચંદ્રક મેળવ્યો છે. તેમણે ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી એમ. કોમ (માસ્ટર કોમર્સ) અને બી. કોમ.(બેચલર કોમર્સ)ની ડિગ્રી પણ મેળવી છે.
કારકિર્દી
alt=|thumb| જીએસટી કાઉન્સિલની નવી કચેરીના ઉદ્ઘાટન માટે તકતીનું અનાવરણ કરી રહેલ હસમુખ અઢિયા. આઢિયાએ ગુજરાત સરકાર અને ભારત સરકાર બંનેમાં વિવિધ પદો પર સેવાઓ આપી છે કે જેમ કે એડિશનલ ચીફ સેક્રેટરી (ફાઇનાન્સ), મુખ્ય સચિવ (શિક્ષણ), મુખ્ય સચિવ (ટ્રાન્સપોર્ટ), ગુજરાત મુખ્યમંત્રીના મુખ્ય સચિવ, સરદાર સરોવર નર્મદા નિગમના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર, ગુજરાત ઔદ્યોગિક રોકાણ નિગમના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને ગુજરાત સરકારમાં ભાવનગર અને સુરત જિલ્લાના જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ અને કલેક્ટર તથા ભારત સરકારમાં કેન્દ્રીય મહેસૂલ સચિવ અને કેન્દ્રીય નાણાકીય સેવાઓના સચિવ તરીકે સેવાઓ આપી હતી.
અઢિયા સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ઔદ્યોગિક વિકાસ સંગઠનના સલાહકાર પણ હતા.
નાણાકીય સેવાઓ સચિવ
અઢિયાની નવેમ્બર ૨૦૧૪માં વડા પ્રધાનની આગેવાની હેઠળની કેબિનેટ નિમણૂક સમિતિ (એસીસી) દ્વારા કેન્દ્રીય નાણાકીય સેવાઓના સચિવ તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. તેમણે ૩ નવેમ્બર ૨૦૧૪ના રોજ પદ સંભાળ્યું હતું અને ૩૧ ઑગસ્ટ ૨૦૧૫ ના રોજ તેમની કેન્દ્રીય મહેસૂલ સચિવ તરીકે નિમણૂક થઈ હતી.
મહેસૂલ સચિવ
thumb|273x273px| અધ્યક્ષ, મહેસૂલ વિભાગ હીરક જ્યંતિ મહોત્સવ વખતે [[ભારતના નાણાં પ્રધાન|નાણાં પ્રધાન અરૂણ જેટલી, રાજ્યમંત્રી શિવ પ્રતાપ શુક્લા સાથે આઢિયા.]] alt=|thumb| ગુડ્ઝ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ અંગેની એક પ્રેસ કોન્ફરન્સને સંબોધન કરી રહેલ અઢિયા. અઢિયાને ઑગસ્ટ ૨૦૧૫માં એસીસી દ્વારા કેન્દ્રીય મહેસૂલ સચિવ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમણે ૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫ રોજ પદ સંભાળ્યું.
સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૭માં, અશોક લવાસાની નિવૃત્તિ પછી, અઢિયાને નાણાં સચિવ તરીકે નિમવામાં આવ્યા હતા, અને તેઓ નાણાં મંત્રાલયના સૌથી વરિષ્ઠ સચિવ બન્યા હતા. અઢિયા આઈ. એ. એસ.માંથી ૩૦નવેમ્બર ૨૦૧૮ના દિવસે નિવૃત્ત થયા. .
સંત કબીર નગર જિલ્લો
સંત કબીર નગર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. સંત કબીર નગર જિલ્લાનું મુખ્યાલય ખલિલાબાદમાં છે. આ જિલ્લો ઉત્તર દિશામાં સિદ્ધાર્થનગર તેમ જ મહારાજગંજ, પૂર્વ દિશામાં ગોરખપુર અને પશ્ચિમ દિશામાં બસ્તી જિલ્લાઓ વડે ઘેરાયેલ છે. આ જિલ્લાનું ક્ષેત્રફળ ૧૬૫૯.૧૫ ચોરસ કિલોમીટર જેટલું છે. બખીરા, હૈંસર, મગહર અને ઘનઘટા અહીંના મુખ્ય સ્થળો છે. ઘાઘરા, કુઆનો અને રાપ્તી અહીંની મુખ્ય નદીઓ છે.
હસમુખ અઢિયા
મહેસૂલ સચિવ
નિવૃત્તિ પહેલાં, નાણાં પ્રધાન અરુણ જેટલી દ્વારા તેમની પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી, જેમણે તેમને "ખૂબ જ સક્ષમ, શિસ્તબદ્ધ, નો-નોનસેન્સ સિવિલ સેવક [...]", કહ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે અઢિયાએ નિવૃત્તિ પછીની મહત્વના પદે રહેવાના પ્રસ્તાવના બદલે આધ્યાત્મિકતા અને તેના પુત્રની સંભાળ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનો હેતુ દર્શાવ્યો હતો.
સંત કબીર નગર જિલ્લો
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
હસમુખ અઢિયા
મહેસૂલ સચિવ
મહેસૂલ સચિવના કાર્યકાળ દરમિયાન, અઢિયાને ભારતના સૌથી શક્તિશાળી અમલદાર તરીકે ગણવામાં આવતા હતા.
વિવાદો
અઢિયા એ ભારતમાં જી. એસ. ટી. (ગુડ્સ ઍન્ડ સર્વીસ ટેક્સ - વસ્તુ અને સેવા કર) પ્રમુખ સંરચિયતા અને અમલીકરણ કરાવનાર એક મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિ છે. ૨૦૧૬માં કરવામાં આવેલી રૂ. ૫૦૦ અને રૂ ૧૦૦૦ નોટબંધીના મુક્ય કાર્યવાહક ગણવામાં આવે છે આને પરિણામે ૮૬% ચલણ પર બંદી આવી હતી. .
તેમના પર સોનિયા ગાંધી, પી.ચિદમ્બરમ જેવા કોંગ્રેસ નેતા સામે કલમના આરોપો ઘટાડવાનો પણ આરોપ હતો. હસમુખ અઢિયા પર એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટના જોઇન્ટ ડિરેક્ટર રાજેશ્વર સિંહની કાર્યમાં દખલ કરવાનો અને તેમને અટકાવવાનો પણ આરોપ હતો. ભાજપના નેતા સુબ્રમણ્યમ સ્વામીએ રાજેશ્વરસિંહની તરફેણમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી હતી.
કોઈ પણ પ્રકારના ઇન્ડેક્સીંગ લાભ વિના સ્ટોક્સ પર વિવાદાસ્પદ એલટીસીજી કર લાવનાર હસમુખ અઢિયા એક મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિ હતાં. આ પગલું અતાર્કિક માનવામાં આવતું હતું અને ભારતીય શેરબજારમાં મોટા પ્રમાણમાં અપ્રિય બની ગયું હતું. આ પગલાંથી વિદેશી નિવેશકો ભારતીય શેર બજારમાંથી રોકાણ પરત ખેંચવા ઉશ્કેર્યા હતા અને તે જાહેર થયાના એક દિવસ પછી ૨ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૮ના દિવસે શેર માર્કેટ ક્રેશ થયો.
ટેક્સના સ્લેબમાં વધારો કરવાને બદલે ભારતીય પગારદાર વર્ગ પર ટેક્સ અને સેસ લગાવ્યાથી ભારતીય નાણાં પ્રધાન અરુણ જેટલી સાથે હસમુખ આઢિયા અલોકપ્રિય બની ગયા હતા. તેમના નિવેદન "આપણે બજારોમાં નાણાં રોકાણ કરનારા વર્ગને પર ટેક્સ કેમ ન લાદવો" એ પગારદાર વર્ગમાં આક્રોશ જન્માવ્યો હતો.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:૧૯૫૮માં જન્મ
તધોડીયા (તા. ઉના)
તધોડીયા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ફોટોજર્નાલિઝમ
ફોટોજર્નાલિઝમ પત્રકારત્વ (ફોટો એકત્ર, સંપાદન કરી અને સમાચારની પ્રસ્તુતી કરવામાં આવે છે પ્રકાશન અથવા પ્રસારણ માટે) નું એક ખાસ સ્વરૂપ છે, જે સમાચાર વાર્તાને જણાવવા માટે છબીઓ પહોંચાડે છે. તે સામાન્ય રીતે હંમેશા માત્ર છબીઓને સંદર્ભિત કરવા માટે સમજવામાં આવે છે, પરંતુ કેટલાક કિસ્સાઓમાં વિડિઓનો પણ ઉપયોગ  થાય છે. ફોટોજર્નાલિઝમ એ એની નજીકની ફોટોગ્રાફી (દા.ત., દસ્તાવેજી ફોટોગ્રાફી, સામાજીક ફોટોગ્રાફી, શેરી ફોટોગ્રાફી અથવા સેલિબ્રિટી ફોટોગ્રાફી)ની શાખાથી અલગ છે, જે ફોટો અથવા ચિત્રો લેવામાં આવે છે એ પત્રકારની પરિભાષામાં લેવામાં આવે છે જેથી સમાચારને તે પ્રમાણિક અને નિષ્પક્ષ બનાવે છે. ફોટોજૉર્નેલિસ્ટ ફોટો પાડી સમાચાર માધ્યમોને પોતાનું યોગદાન આપે છે, અને બધા સમુદાયોને એકબીજા સાથે જોડવામાં મદદરૂપ બને છે. ફોટોજર્નલિસ્ટ્સને તેમના બારણાની બહાર થતી ઘટનાઓ વિશે સારી રીતે જાણકારી અને તેની માહિતી હોવી જોઈએ. તેઓ સર્જનાત્મક સ્વરૂપમાં સમાચાર પહોંચાડે છે જે ફક્ત માહિતીપ્રદ જ નથી, પણ મનોરંજક પણ છે.
પાર્વતી નદી (મધ્ય પ્રદેશ)
પાર્વતી નદી ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં વહેતી એક નદી છે, જે ચંબલ નદી ની ઉપનદીઓ પૈકીની એક છે. આ નદી વિંધ્યાચળ પર્વતશૃંખલામાંથી દરિયાઈ સપાટીથી ૬૧૦ મીટર જેટલી ઊંચાઇ પરથી નીકળે છે અને ૪૩૬ કિલોમીટર જેટલું અંતર પસાર કરી તે ચંબલ નદીમાં મળી જાય છે. ચંબલ નદીની ત્રણ મુખ્ય ઉપનદીઓ પાર્વતી નદી, બનાસ નદી અને કાલી સિંધ નદી છે.
શ્રેણી:સંદિગ્ધ વાક્યો વાળા લેખો શ્રેણી:ભારતની નદીઓ શ્રેણી:રાજસ્થાન શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
બાહ્ય કડીઓ
25.84444°N, 76.56333°W
વીસમી સદી
વીસમી સદી એ ગુજરાતી ભાષાનું સર્વપ્રથમ લોકપ્રિય અને ચિત્રાત્મક સામાયિક હતું, જે હાજી અલારખિયા શિવજી દ્વારા ૧૯૧૬ થી ૧૯૨૧ સુધી પ્રગટ થતુ હતું. વીસમી સદીની શરુઆત ૧ અપ્રિલ ૧૯૧૬ના રોજથી થઈ હતી. વીસમી સદીના દરેક અંકોમા આશરે સવાસો જેટલા પાનાઓમાં એંસી જેટલા પાના ત્રીરંગી કે એકરંગી ચિત્રો અને તસ્વીરો રહેતી હતી. તે જમાનાના નામાંકિત લેખકો અને સર્જકો કવિ કાંત, કલાપી, નરસિંહરાવ અને મહાકવિ ન્હાનાલાલ આ સામાયિકમાં લખતા હતા. કનૈયાલાલ મુનશીની ‘ગુજરાતનો નાથ’ અને ‘પૃથિવીવલ્લભ’ નવલકથાઓ ‘વીસમી સદી’માં પ્રકાશિત થતાં નવલકથાકાર કનૈયાલાલ મુનશી ગુજરાતી સાહિત્યજગતમાં પ્રતિષ્ઠિત થયા હતા. વીસમી સદીની પ્રકાશિત સામગ્રી, મુદ્રણસજ્જા અને તે ચિત્રો તે જમાના પરદેશના જાણીતા સામયિકોની સમકક્ષ હતા. ઈ.સ. ૧૯૨૧મા હાજી અલારખિયાના મૃત્યુ પછી આ સામયિક બંધ પડ્યુ હતું. વીસમી સદીની અસર તે જમાનાના તેના પછી પ્રગટ થતા અન્ય લોકપ્રિય સામયિકો "કુમાર", "નવચેતન" અને "ગુજરાત" પર તેનો પ્રભાવ સ્પષ્ટ વરતાતો હતો.
ઈ.સ. ૨૦૧૦ ની આસપાસ વીસમી સદીના અંકોનુ "ડીજીટાઇજેસન" કરીને ઓનલાઈન મુકવામા આવ્યા હતા, જે અત્યારે માત્ર "સંગ્રહ" રુપે ઉપ્લબ્ધ છે.
બાહ્ય કડી
શ્રેણી:સામયિક શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો
શતપથ બ્રાહ્મણ
શતપથ બ્રાહ્મણમાં ગણિત
શતપથ બ્રાહ્મણમા યજ્ઞની વેદીઓ અને જ્યોતિષશાસ્ત્ર વિશે માહિતી આપવામાં આવી છે અને ગ્રહોના અંતરો વિશે સુક્ષ્મ ગણતરીઓ કરવામાં આવી છે.
શ્રેણી:ભારતીય ગ્રંથો
ભારતીય ધ્વજ સંહિતા
ભારતીય ધ્વજ સંહિતા, કે ધ ફ્લૅગ કોડ ઑફ ઈન્ડિયા, એ કાયદાઓ, પ્રથાઓ અને સંમેલનોનો સમૂહ છે જે ભારતના રાષ્ટ્રધ્વજના પ્રદર્શન પર લાગુ થાય છે. ભારતીય ધ્વજ સંહિતાને ત્રણ ભાગમાં વહેંચવામાં આવી છે. સંહિતાના પ્રથમ ભાગમાં રાષ્ટ્રધ્વજનું સામાન્ય વર્ણન છે; સંહિતાનો ભાગ બીજો જાહેર, ખાનગી સંસ્થાઓ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ વગેરેના સભ્યો દ્વારા રાષ્ટ્રધ્વજના પ્રદર્શનને સમર્પિત છે જ્યારે કોડનો ત્રીજો ભાગ સંઘ અને રાજ્ય સરકારો અને તેમની સંસ્થાઓ અને એજન્સીઓ દ્વારા રાષ્ટ્રધ્વજના પ્રદર્શન સાથે સંબંધિત છે. ધ ફ્લૅગ કોડ ઑફ ઈન્ડિયા ૨૦૦૨ (ભારતીય ધ્વજ સંહિતા)ને ૨૬ જાન્યુઆરી ૨૦૨૨થી અમલ કરવામાં આવી અને "ફ્લૅગ કોડ-ઈન્ડિયા" પહેલા અસ્તિત્વમાં હતો તેનું સ્થાન તેણે લીધું.
ઇતિહાસ
અગાઉ, રાષ્ટ્રધ્વજનું પ્રદર્શન ધ એમ્બ્લેમ્સ એન્ડ નેમ્સ (અયોગ્ય ઉપયોગ નિવારણ) અધિનિયમ, ૧૯૫૦ (૧૯૫૦નો નં. ૧૨) અને રાષ્ટ્રીય સન્માનના અપમાન નિવારણ અધિનિયમ, ૧૯૭૧ (૧૯૭૧નો નં. ૬૯) ની જોગવાઈઓ દ્વારા સંચાલિત હતું. ધ ફ્લૅગ કોડ ઑફ ઈન્ડિયા, ૨૦૦૨ એ તમામ સંબંધિતોના માર્ગદર્શન અને લાભ માટે આવા તમામ કાયદાઓ, સંમેલનો, પ્રથાઓ અને સૂચનાઓને એકસાથે લાવવાનો પ્રયાસ છે. એડવોકેટ બીએમ બિરાજદારે જણાવ્યું હતું કે, "ભારતની ધ્વજ સંહિતા ૨૦૦૨ ધ્વજના સન્માન અને ગરિમાને અનુરૂપ ત્રિરંગાના અપ્રતિબંધિત પ્રદર્શનની પરવાનગી આપે છે."
૨૦ જુલાઇ ૨૦૨૨ના રોજ ભારતીય ધ્વજ સંહિતામાં ફરીથી ફેરફાર કરવામાં આવ્યા. અગાઉ, ધ્વજ માત્ર ખાદીમાંથી બનેલ હોવો જરૂરી હતો જ્યારે હવે તેને પોલીઍસ્ટર, સુતરાઉ, રેશમી તથા ઊની કાપડમાંથી પણ બનાવી શકાય છે. સૌપ્રથમ તો સૂર્યાસ્ત પછી તિરંગો લહેરાતો રાખવાની મનાઇ હતી પણ ૨૦૦૯થી રાતે તિરંગો ફરકાવવાની પરવાનગી આપવામાં આવી, જો દંડ ખૂબ ઉંચાઈ પર હોય અને વ્યવસ્થિત રીતે પ્રકાશ ધ્વજ પર પડતો હોય. આ શરતને પણ ૨૦૨૨થી દૂર કરવામાં આવી છે.
ભારતની ધ્વજ સંહિતા ત્રણ ભાગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવી છે:-
કોઠી (તા. વાંકાનેર)
કોઠી (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોઠી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગોસાણા (તા. દસાડા)
ગોસાણા (તા. દસાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોસાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ચરોતર
ચરોતર અથવા ચરુતર એ ગુજરાત રાજ્યના આણંદ અને ખેડા જિલ્લામાં આવેલા અમુક ગામોના સમુહરુપ ભૌગોલિક વિસ્તાર છે. સૌરાષ્ટ્ર અને કાઠિયાવાડની જેમ જ ચરોતર કોઈ શાસકિય કે રાજકીય પ્રદેશ નથી. બહોળા અર્થમાં મહી અને સાબરમતી નદી વચ્ચેના રસાળ પ્રદેશને ચરોતર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને ચોક્કસ રીતે જોવા જઈએ તો વાસદ નજીકના મહીકાંઠાથી લઈને વાત્રક નદીના કાંઠે વસેલા મહેમદાવાદ સુધીનો વિસ્તાર ચરોતર કહેવાય છે. ખંભાતના અખાત વિસ્તારમાં પથરાએલો ભાલ પ્રદેશ ચરોતરને અડોઅડ આવેલો છે.
વ્યુત્પત્તિ
ચરોતર શબ્દ ચરુ+તર એમ બે શબ્દોની સંધિથી બનેલો છે, આમ ચરુતર/ચરોતરનો એક અર્થ સોનામહોરોથી છલોછલ ભરેલો ચરુ એવો થાય છે, જે નામ આ પ્રદેશની ફળદ્રુપતાને કારણે પડ્યું હોઈ શકે. ભગવદ્ગોમંડલમાં તેના અર્થ સારામાં સારી જમીનનો પ્રદેશ; રસાળ રમણીય ભૂમિ; વંશપરંપરા માટે આજીવિકા ચલાવવાને અપાયેલો પ્રદેશ; ભાયાત વગેરેને આજીવિકા માટે અપાયેલી જમીન એવા પણ કરવામાં આવ્યા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ચરોતર શ્રેણી:ગુજરાતના વિસ્તારો
સુરપુર (તા. મોડાસા)
સુરપુર (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુરપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
બ્રાહ્મણગ્રંથ
બ્રાહ્મણગ્રંથ ભારતના વૈદિક સમયમાં લખાયેલા એવા ગ્રંથો છે જેમાં બ્રહ્મણો મારફતે કરાવવામાં આવતા વિવિધ કર્મકાંડ અંગે માહિતી આપવામાં આવી છે. દરેક વેદોની સાથે તેના બ્રાહ્મણગ્રંથો પણ જોડાયેલા છે.
શ્રેણી:ભારતીય ગ્રંથો