cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
વિટામિન બી૬
લિપીડ ચયાપચય
વિટામિન બી6 એ સ્ફિન્ગોલિપીડના જૈવસંશ્લેષણને મદદ કરતા ઉત્સેચકોનું આવશ્યક ઘટક છે. સેરામાઇડના સંશ્લેષણ માટે પીએલપી (PLP) જરૂરી છે. આ પ્રક્રિયામાં સેરિનનું ડિકાર્બોક્સિલેશન થાય છે અને સ્ફિન્જાનાઇન રચવા પાલ્મિટોયલ-સીઓએ (CoA) સાથે જોડાય છે, જે બાદમાં ફેટી એસિલ સીઓએ (CoA) સાથે જોડાઇને ડાઇહાઇડ્રોસેરાઇમ બનાવે છે. બાદમાં ડાઇહાઇડ્રોસેરામાઇડ વધુ વિસાંદ્ર થઇને સેરામાઇડ રચે છે. વધુમાં, સ્ફિન્ગોલિપીડનું ભંજન પણ વિટામિન બી6 પર આધાર રાખે છે કારણકે સ્ફિન્જોસાઇન-1-ફોસ્ફેટના ભંજન માટે જવાબદાર ઉત્સેચક એસ1પી (S1P) લાયેઝ પણ પીએલપી (PLP) પર આધાર રાખે છે.
ચયાપચય કાર્યો
વિટામિન બી6ની મુખ્ય ભૂમિકા શરીરમાં ચયાપચયની ક્રિયા સાથે સંકલાયેલા અન્ય ઘણા ઉત્સેચકો માટે સહઉત્સેચક તરીકે કામ કરવાની છે. આ ભૂમિકા સક્રિય સ્વરૂપ પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટ દ્વારા ભજવવામાં આવે છે. આ સક્રિય સ્વરૂપ ખોરાકમાંથી મળતા અન્ય બે કુદરતી સ્વરૂપો પાયરિડોક્સલ, પાયરિડોક્સિન અને પાયરિડોક્સામાઇનના રૂપાંતરણમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
વિટામિન બી6 નીચે દર્શાવેલી ચયાપચય ક્રિયાઓ સાથે સંકળાયેલું છે:
એમિનો એસિડ ચયાપચય
પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટ એમિનો એસિડના લગભગ તમામ તબક્કે, ચયાપચય, સંશ્લેષણથી લઇને ભંજન સુધીના તમામ તબક્કે જોડાયેલું છે.
1. ટ્રાન્સએમાઇનેશન: એમિનોએસિડના ભંજન માટે જરૂરી ટ્રાન્સએનિમેઝ ઉત્સેચકો પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટ પર આધાર રાખે છે. એમાઇન સમૂહને એક એમિનો એસિડમાંથી બીજામાં લઇ જવાની પ્રક્રિયા માટે આ ઉત્સેચકોની યોગ્ય સક્રિયતા જરૂરી છે.
2. ટ્રાન્સસલ્ફ્યુરેશન: પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટ એ સહઉત્સેચક છે જે ઉત્સેચકો સિસ્ટાથાયોનાઇન સિન્થેઝ અને સિસ્ટાથાયોનેઝ ઉત્સેચકોના યોગ્ય કાર્ય માટે જરૂરી છે. મેથિયોનાઇનનું સિસ્ટીનમાં રૂપાંતરણ કરવામાં આ ઉત્સેચકો કામ કરે છે.
3. સિલિનોએમિનો એસિડ ચયાપચય: સિલિનોમેથિયોનાઇન એ સિલિનિયમનું પ્રાથમિક આહારીય સ્વરૂપ છે. પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટ એ આહારીય સ્વરૂપમાંથી સિલિનિયમનો ઉપયોગ કરતા ઉત્સેચકો માટે જરૂરી સહઉત્સેચક છે. પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટ સિલિનોહોમોસિસ્ટીનમાંથી સિલિનિયમ મુક્ત કરીને હાઇડ્રોજન સિલિનાઇડ મેળવવાની ક્રિયામાં પણ સહકારક તરીકે ભૂમિકા ભજવે છે. બાદમાં આ હાઇડ્રોજન સિલિનાઇડનો ઉપયોગ સિલિનિયમને સિલિનોપ્રોટીનમાં સમાવેશ કરવા થાય છે.
4. ટ્રિપ્ટોફનના નાયસિનમાં રૂપાંતરણ માટે પણ વિટામિન બી6 જરૂરી છે અને વિટામિન બી6નું નીચું સ્તર આ રૂપાંતરણને નબળું પાડશે.
ચેતાપ્રેષક દ્રવ્ય સંશ્લેષણ
પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટ-અવલંબી ઉત્સેચકો ચાર મહત્ત્વના ચેતાપ્રેષક દ્રવ્યના જૈવસંશ્લેષણમાં ભૂમિકા ભજવે છે જેમાં સેરોટોનિન, એપિનેફ્રાઇન, નોરએપિનેફ્રાઇન અને ગેમા-એમિનોબ્યુટાયરિક એસિડનો સમાવેશ થાય છે. ન્યુરોમોડ્યુલેટર ડી-સેરિનનું સંશ્લેષણ કરતો સેરિન રેસમેઝ પણ પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટ-અવલંબી ઉત્સેચક છે.
હિસ્ટામાઇન સંશ્લેષણ
પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટ હિસ્ટામાઇનના ચયાપચય સાથે સંકલાયેલો છે.
હિમોગ્લોબિન સંશ્લેષણ અને કાર્ય
પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટ હેમીના સંશ્લેષણમાં મદદ કરે છે અને હિમોગ્લોબિનની ઓક્સિજન બંધન ક્ષમતા વધારવા હિમોગ્લોબિનના બે સ્થાન સાથે જોડાય છે.
જનીન અભિવ્યક્તિ
હોમોસિસ્ટીન સિસ્ટેશનમાં અને બાદમાં સિસ્ટીન રૂપાંતરણ કરે છે. ચોક્કસ જનીનની અભિવ્યક્તિમાં વધારા કે ઘટાડા માટે પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટને જવાબદાર ગણવામાં આવ્યો છે. વિટામિનના ઊંચા આંતરકોષીય સ્તરને પગલે ગ્લુકોકોર્ટિકોઇડ અંતઃસ્ત્રાવોના ટ્રાન્સ્ક્રીપ્શનમાં ઘટાડો થશે. વિટામિન બી6ની ઉણપથી આલ્બ્યુમિન એમઆરએનએન (mRNA)ની અભિવ્યક્તિ પણ વધશે. પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટ વિવિધ ટ્રાન્સક્રીપ્શન પરિબળો સાથે પ્રક્રિયા કરીને ગ્લાયકોપ્રોટીન આઇઆઇબી (IIb)ની જનીન અભિવ્યક્તિને પ્રભાવિત કરશે. જેને પરિણામે રૂધિરકણિકાઓના હુમલા પર અંકુશ આવશે.
આહાર સંદર્ભ અંતઃગ્રહણ
ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિસિન નોંધે છે કે "ખોરાકમાંથી મળતા વિટામિન બી6 સાથે કોઇ પ્રતિકૂળ અસર સંકળાયેલી હોવાના કોઇ અહેવાલ મળ્યા નથી. તેનો અર્થ તે નથી કે ઊંચા અંતઃગ્રહણને લીધે પ્રતિકૂળ અસર થવાની કોઇ શક્યતા નથી. વિટામિન બી6ની પ્રતિકૂળ અસરની માહિતી મર્યાદિત હોવાથી સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. પૂરક સ્વરૂપોના ઊંચા અંતઃગ્રહણ ને કારણે સેન્સરી ન્યૂરોપથી થયું છે." જુઓ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિસિનનું સંપૂર્ણ આહાર સંદર્ભ અંતઃગ્રહણ પત્ર
ખાદ્ય સ્ત્રોતો
વિટામિન બી6 ખાદ્ય પદાર્થોમાં મુક્ત અને બંધન સ્વરૂપ એમ બંને સ્વરૂપમાં વ્યાપકપણે વહેંચાયેલું હોય છે. સારા સ્ત્રોતોમાં માંસ, આખા અનાજની પેદાશો, શાકભાજી, નટ અને કેળાનો સમાવેશ થાય છે. રાંધણ, સંગ્રહ અને પ્રસંસક્રણમાં વિટામિન બી6નું નુકસાન ભિન્ન હોય છે અને કેટલાક ખોરાકમાં આ નુકસાન ખોરાકમાં હાજર રહેલા વિટામિનના સ્વરૂપને આધારે 50 ટકાથી વધુ હોઇ શકે છે. છોડ ખોરાક, પ્રસંસ્કરણ દરમિયાન સૌથી ઓછું વિટામિન ગુમાવે છે કારણકે તેઓ મોટે ભાગે પાયરિડોક્સિન ધરાવતા હોય છે જે પ્રાણી ખોરાકમાંથી મળતા પાયરિડોક્સલ અથવા પાયરિડોક્સામાઇન કરતા વધુ સ્થિર હોય છે. દાખલા તરીકે, દૂધને જ્યારે સુકવવામાં આવે છે ત્યારે તે તેનું 30-70% વિટામિન બી6 તત્ત્વ ગુમાવે છે. વિટામિન બી6 અનાજના અર્ધવિકસિત અને એલ્યુરોન સ્તર પર જોવા મળે છે અને તેને દળીને સફેદ લોટ બનાવાતા આ વિટામિનમાં ઘટાડો થાય છે. ઠારણ અને કેનિંગ ખાદ્ય પ્રસંસ્કરણની અન્ય પદ્ધતિઓ છે જેમાં ખોરાકમાં વિટામિન બી6માં ઘટાડો થઇ શકે છે.
શોષણ અને ઉત્સર્જન
વિટામિન બી6નું પરોક્ષ પ્રસરણ મારફતે જેજુનમ અને ઇલિયમમાં શોષણ થાય છે. શોષણની ક્ષમતા ઊંચી હોવાથી પ્રાણીઓ દેહધાર્મિક જરૂરિયાત કરતા પણ વધુ માત્રામાં શોષણ કરી શકે છે. પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટ અને પાયરિડોક્સામાઇન ફોસ્ફેટના શોષણમાં પટલથી બંધાયેલા આલ્કલાઇન ફોસ્ફેટેઝના ઉત્પ્રેરણ દ્વારા તેમનું ડિફોસ્ફોરાયલેશન થાય છે. પાચન માર્ગમાં આ ઉત્પાદનો અને બિનફોસ્પોરાયલેટેડ વિટામર્સ પ્રસરણ દ્વારા શોષાય છે. તેનું સંચાલન જેજુનલ શ્લેષ્મમાં (પાયરિડોક્સલ કિનેઝ દ્વારા) ફોસ્ફોરાયલેશનની ક્રિયા મારફતે વિટામિનને 5'-ફોસ્ફેટ તરીકે જકડીને થાય છે. જકડાયેલા પાયરિડોક્સિન અને પાયરિડોક્સામાઇન પેશીઓમાં પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટમાં ઓક્સિડાઇઝ થાય છે.
વિટામિન બી6 ચયાપચયની નિપજો પેશાબ મારફતે બહાર નિકળે છે, જેમાંની મુખ્ય પેદાશ 4-પાયરિડોક્સિક એસિડ છે. એક અંદાજ મુજબ શરીરમાં ખોરાક મારફતે લેવાયેલા 40-60% વિટામિન બી6નું 4-પાયરિડોક્સિક એસિડમાં ઓક્સિડેશન થાય છે. કેટલાક અભ્યાસોએ દર્શાવ્યું છે કે વિટામિન બી6ની ઉણપવાળા પદાર્થોમાં 4-પાયરિડોક્સિક એસિડ શોધી શકાતો નથી, જેને પગલે તે વિટામિન બી6ના વ્યક્તિગત સ્તરનું આકલન કરવા માટે ઉપયોગી ક્લિનિકલ સૂચક બને છે. જ્યારે વિટામિનની ઊંચી માત્ર આપવામાં આવે છે ત્યારે પેશાબમાં વિસર્જન પામતી અન્ય વિટામિન બી6 ચયાપચય નિપજોમાં પાયરિડોક્સલ, પાયરિડોક્સામાઇન, અને પાયરિડોક્સિન અને તેમના ફોસ્ફેટનો સમાવેશ થાય છે. વિટામિન બી6ની થોડી માત્રાનું મળ મારફતે પણ વિસર્જન થાય છે.
ઉણપો
બી6 ઉણપના ક્લાસિક ક્લિનિકલ સિન્ડ્રોમમાં વિસ્ફોટની જેમ સેબોરિક ડર્માટિટિસ, અલ્સરેશન, એન્ગ્યુલર ચીલીટીઝ, કન્જક્ટિવાઇટિસ, ઇન્ટરટ્રિગો, અને સોમ્નોલન્સના ન્યુરોલોજિકલ ચિહ્નો, કન્ઝ્યુઝન, અને ન્યૂરોપથી સાથે એટ્રોફિક ગ્લોસિટિસનો સમાવેશ થાય છે.
વિટામિન બી6ની ગંભીર ઉણપ ડર્મેટોલોજિક અને ન્યૂરોલોજિક પરિવર્તનોમાં પરિણમે છે, ઓછા ગંભીર કેસો સહઉત્સેચક પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટની અપુરતી પ્રવૃત્તિ સાથે જોડાયેલા મેટાબોલિક લેઝન સાથે હાજર હોય છે. સૌથી અગ્રણી લેઝન ટ્રિપ્ટોફન-નાયસિનના નબળા રૂપાંતરણને કારણે છે. ઓરલ ટ્રિપ્ટોફન લોડ બાદ પેશાબમાં વિસર્જિત થયેલા ઝાન્થ્યુરેનિક એસિડના આધારે તેને શોધી શકાય છે. મિથીયોનાઇનના સિસ્ટીનમાં નબળા ટ્રાન્સસલ્ફ્યુરેશનને કારણે પણ વિટામિન બી6ની ઉણપ પરિણમી શકે છે. પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટ-અવલંબી ટ્રાન્સએમિનેઝ અને ગ્લાયકોજન ફોસ્ફોરાયલેઝ એ ગ્લુકોનિયોજીનેસિસમાં ભૂમિકાવાળા વિટામિન પુરા પાડે છે, માટે વિટામિન બી6ની નબળાઇ ગ્લુકોઝની નબળી સહિષ્ણુતામાં પરિણમે છે.
એકલી વિટામિન બી6ની ઉણપ પ્રમાણમાં આસામાન્ય છે અને ઘણી વાર બી કોમ્પ્લેક્સના અન્ય વિટામિનો સાથે જોડાઇને સર્જાય છે. મોટી ઊંમરના અને દારૂના વ્યસનીઓમાં વિટામિન બી6ની ઉણપ તેમજ અન્ય લઘુપોષક તત્ત્વોની ઉણપનું જોખમ વધું હોય છે. ડાયાલિસિસ હેઠળ રહેલા મૂત્રપિંડના દર્દીઓ વિટામિન બી6ની ઉણપ અનુભવી શકે છે. એન્ટિકોનવલ્સન્ટ અને કોર્ટિકોસ્ટરીઓડ જેવી ચોક્કસ દવાઓને કારણે પણ શરીરમાં વિટામિન બી6ની પ્રાપ્યતા પર અસર થઇ શકે છે.
વિષકારકતા
પ્રતિકૂળ અસરો માત્ર વિટામિન બી6 પૂરકમાંથી જ નોંધાઇ છે તે ક્યારેયખાદ્ય સ્ત્રોતોમાંથી નોંધાઇ નથી. આ લેખમાં વિટામિન બી6 પાયરિડોક્સિનના સામાન્ય પૂરક સ્વરૂપની સલામતી અંગે માહિતી આપવામાં આવી છે. (સંપૂર્ણ ચર્ચા માટે જુઓ પાયરિડોક્સિન). વિષશાસ્ત્રીય પ્રાણી અભ્યાસો ડોર્સલ રૂટ ગેંગ્લીયાના ચોક્કસ ભંગાણને ઓળખે છે જે માનવમાં પાયરિડોક્સિનના વધુ પડતા ડોઝના કિસ્સામાં નોંધાયેલું છે. વિટામિન બી6 જલદ્રાવ્ય વિટામિન છે અને તે પેશાબ મારફતે વિસર્જન પામે છે છતાં આરડીઆઇ (RDI)ના પ્રમાણમાં પાયરિડોક્સિનના લાંબા સમય સુધી ડોઝને કારણે પીડાકારક અને અપ્રતિવર્તી ન્યૂરોલોજીકલ સમસ્યા પેદા થઇ શકે છે.
પ્રાથમિક ચિહ્નો પીડા અને હાથપગમાં સંવેદનશૂન્યતા અને ગંભીર કેસોમાં ચાલવામાં મુશ્કેલી જેવા ચિહ્નોનો સમાવેશ થાય છે. પાયરિડોક્સિનના દૈનિક 1,000 મિલિગ્રામના ડોઝ પર સંવેદના ન્યૂરોપથી વિકસે છે. જોકે, એવા પણ વ્યક્તિગત કિસ્સા નોંધાયા છે કે જેમાં મહિનાઓ સુધી 500 મિલીગ્રામથી ઓછા ડોઝથી સંવેદના ન્યુરોપેથી વિકસી હોય. એક પણ અભ્યાસમાં, જેમાં હેતુલક્ષી ન્યૂરોલોજીકલ ચકાસણી કરાઇ ન હતી, પાયરિડોક્સિનના 200 મિલીગ્રામ/દિવસથી ઓછા ડોઝના અંતઃગ્રહણ થી સંવેદી ચેતાને કોઇ નુકસાન થયું હોવાના પુરાવા મળ્યા ન હતા. જ્યારે સપ્લિમેન્ટેશન અટકાવવામાં આવે છે ત્યારે આ સ્થિતિ સામાન્ય રીતે પ્રતિવર્તી હોય છે.
વર્તમાન માન્યતા અને મૂલ્યાંકન દુનિયાભરમાં નોંધપાત્ર રીતે અલગ અલગ છે. 1993માં યુરોપીયન કમ્યુનિટી સાયન્ટિફિક કમિટી ઓન ફૂડે દૈનિક 50 મિલિગ્રામ વિટામિન બી6ના અંતઃગ્રહણ ને હાનિકારક ગણાવ્યું હતું અને 2000માં પુખ્તો માટે સહ્ય ઉપલું સ્તર 25 મિલીગ્રામ/દિવસ નક્કી કર્યું હતું.
ધ એક્સપર્ટ ગ્રૂપ ઓન વિટામિન્સ એન્ડ મિનરલ્સ ઓફ ધ ફૂડ સ્ટાન્ડર્ડ એજન્સી યુકે(યુકે ઇવીએમ (UK EVM))એ 2003માં 60 કિલો વજન ધરાવતા પુખ્ત માટે સલામત ઉપલું સ્તર (એસયુએલ (SUL)) 10 મિલીગ્રામ/દિવસ નક્કી કર્યું હતું.
2000માં યુએસ એફડીએ (US FDA) દ્વારા સહ્ય ઉપલું સ્તર 100 મિલીગ્રામ/દિવસ નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યૂ ઝીલેન્ડમાં પોષણ સંદર્ભ મૂલ્યો પુખ્તોમાં દૈનિક 50 મિલીગ્રામની ઉપલી મર્યાદાની ભલામણ કરે છે. "ગર્ભાવસ્થા અને સ્તનપાન માટે પણ સમાન અંક નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો કારણકે આ સ્તરે ટેરાટોજિનિસિટીના કોઇ પુરાવા નથી. ઉપલી મર્યાદા ચયાપચય શરીર કદ અને તમામ અન્ય વય માટે વૃદ્ધિ અને બાળપણ સિવાયના જીવનના તબક્કાને ધ્યાનમાં લઇને નક્કી કરવામાં આવી હતી. શિશુ માટે ઉપલી મર્યાદા નક્કી કરવું શક્ય ન હતું માટે અંતઃગ્રહણ ખોરાક, દૂધ અથવા ફોર્મ્યુલાના સ્વરૂપમાં ભલામણ કરાયું હતું." "પાયરિડોક્સિનના દૈનિક એક મિલીગ્રામથી ઓછા ડોઝ, જે લાંબા ગાળા માટે મુખ વાટે અપવામાં આવ્યા હતા તેને લગતા અભ્યાસોના પરિણામોનો ઉપયોગ કરીને ઉપલી મર્યાદાઓ નક્કી કરવામાં આવી હતી. (બર્જનર એન્ડ સ્કૌમ્બરગ 1984, બર્નસ્ટીન એન્ડ લોબિત્ઝ 1988, ડાલ્ટન 1985, ડાલ્ટન એન્ડ ડાલ્ટન 1987, ડેલ ટ્રેડિકી ઇટી એએલ 1985, એફએનબીઃ આઇઓએમ (FNB:IOM) 1998, પેરી એન્ડ બ્રેડીસન 1985). બર્નસ્ટીન એન્ડ લોબિત્ઝ (1988) અને ડેલ ટ્રેડિકિ ઇટી એએલ (1985)ના અભ્યાસોને આધારે 200 મિલીગ્રામ/દિવસની નોએલ (NOAEL) ઓળખવામાં આવી હતી. આ અભ્યાસ પાંચથી છ મહિના કે તેથી ઓછા સમયગાળા માટે પૂરક આહાર પર રહ્યાં હોય તેવા વ્યક્તિને લગતા હતા. જોકે, ડાલ્ટન અને ડાલ્ટન (1987)નો અભ્યાસ સૂચવતો હતો કે ચિહ્નો દેખાય તેના કરતા વધુ સમય લઇ શકે છે. આ બાદના પાછલી અસરવાળા સરવેમાં ચિહ્નો ધરાવતા વ્યક્તિઓ સરેરાશ 2.9 વર્ષથી પૂરક આહાર પર હતા. જે લોકો ચિહ્નો ધરાવતા ન હતા તેમણે 1.9 વર્ષ માટે પૂરક આહાર લીધો હતો."
કોઇ પણ પ્લેસબો અંકુશિત અભ્યાસો પાયરિડોક્સિનના ઊંચા ડોઝના લાભ દર્શાવતા ન હોવાથી અને નોંધપાત્ર ઝેરી અસરના દસ્તાવેજોને પગલે પૂરક આહારનો ઉફયોગ કરીને આરડીઆઇ વધારવા માટે કોઇ કારણ નથી સિવાય કે તબીબી દેખરેખ હેઠળ, દા.ત. પ્રાથિમક હાઇપરોઝાલ્યુરિયાની સારવારમાં.
ઓન્કોલોજી
વિટામિન બી6નું અંતઃગ્રહણ કોલોરેક્ટલ કેન્સર સાથે વ્યસ્ત રીતે જોડાયેલું છે
પ્રતિબંધાત્મક ભૂમિકાઓ અને ચિકિત્સકીય ઉપયોગો
દાયકાઓથી ગર્ભાવસ્થાના પ્રારંભિક કાળ દરમિયાન આવતા ઉબકા અને ઉલટીની સારવાર માટે મેટોક્લોપ્રામાઇડ અથવા ડોક્સિલામાઇન જેવી દવાઓની સાથે વિટામિન બી6નો ઉપયોગ થતો આવ્યો છે. તે સલામત અને અસરકારક જણાયું છે જોકે કોઇ મહિલાના પ્રિનેટલ કેરગિવરે આ ચિહ્નો માટે સારવારમાં માર્ગદર્શન આપવામાં મદદ કરવી જોઇએ.
ઓછામાં ઓછા એક પ્રાથમિક અભ્યાસમાં જોવા મળ્યું છે કે આ વિટામિન સ્વપ્ન તાદૃશતા અથવા સ્વપ્ન યાદ કરવાની ક્ષમતા વધારે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ અસરકારકતા ટ્રિપ્ટોફનના સેરોટોનિનમાં રૂપાંતરણમાં આ વિટામિનની જે ભૂમિકા ભજવે છે તેને કારણે છે.
નેધરલેન્ડ્સના એક અભ્યાસ મુજબ વિટામિન બી6નું, ખોરાકમાંથી અથવા પૂરકમાંથી, અંતઃગ્રહણ પાર્કિન્સન બિમારીનું જોખમ અડધું ઘટાડે છે. લેખકે લખ્યું હતું કે, "વિગતવાર વિશ્લેષણ દર્શાવે છે કે આ જોડાણ ધૂમ્રપાન કરનારા સુધી મર્યાદિત હતું"
હૃદયની બિમારીઓ અટકાવવામાં પાયરિડોક્સિનની ભૂમિકા છે. પુરતા પ્રમાણમાં પાયરિડોક્સિન ન હોવાથી શરીરમાં હોમોસિસ્ટીન નામનું સંયોજન રચાય છે. હોમોસિસ્ટીન રૂધિરવાહિનીઓને નુકસાન કરે છે અને શરીર જ્યારે નુકસાનની સારવાર કરવાનો પ્રયાસ કરે છે ત્યારે પ્લેક નિર્માણ માટે તખતો ઘડે છે. વિટામિન બી6 આ નિર્ણાણને અટકાવે છે અને આમ હૃદયરોગના હુમલાનું જોખમ ઘટાડે છે. પાયરિડોક્સિન રૂધિરદાબ અને રૂધિર કોલેસ્ટેરોલ સ્તરને ઘટાડે છે અને રૂધિરકણિકાઓને એકબીજા સાથે ચોંટતા અટકાવે છે. આ તમામ ગુણધર્મો હૃદય રોગને દૂર રાખવા કામ કરે છે.
ઓટિઝમ માટે વિટામિન બી6ના ઊંચા ડોઝ અને મેગ્નેશિયમની સાથે પોષક પૂરક સૌથી લોકપ્રિય વૈકલ્પિક તબીબી પસંદગી છે. રેન્ડમાઇઝ્ડ કન્ટ્રોલ ટ્રાયલમાં મિશ્ર પરિણામો મળ્યા છે અને નાના નૂમના કદનો અર્થ છે કે આ સારવારની અસરકારકતા માટે કોઇ તારણ મેળવી શકાય નહીં.
કેટલાક અભ્યાસો હાયપરએક્ટિવિટી, હાયપરમોટિવિટી/એગ્રેસિવનેસમાં સુધારો અને સ્કૂલ એટેન્શનમાં સુધારાનો ઉલ્લેખ કરતા સૂચવે છે કે, વિટામિન બી6-મેગ્નેશિયમ મિશ્રણ એટેન્શન ડેફિસિટ ડિસઓર્ડરમાં પણ મદદ કરી શકે છે.
વિટામિનનો અભાવ ફ્લેવર વધારનાર પદાર્થ મોનોસોડિયમ ગ્લુટામેટ (એમએસજી (MSG))ની સંવેદનશીલતામાં ભૂમિકા ભજવી શકે છે. આ સંવેદનશીલતા માથામાં દુખાવો, હાથપગમાં પીડા અને કળતર, બેચેની અને ઉલટી પેદા કરી શકે છે. આ બંને સિન્ડ્રોમમાં પાયરિડોક્સિનનું સપ્લિમેન્ટેશન ચિહ્નોનું ત્યારે જ શમન કરે છે જ્યારે લોકો પહેલેથી જ વિટામિનની ઉપણ ધરાવતા હોય.
પ્રિમેનસ્ટ્રુઅલ સિન્ડ્રોમ (પીએમએસ (PMS))ની સારવારમાં વિટામિન બી6 ઉપયોગી હોવાનો ઘણા સમયથી પ્રચાર કરાઇ રહ્યો છે. ક્યા ચિહ્નો હળવા થાય છે તે અંગે અભ્યાસના પરિણામો વિરોધાભાસ ધરાવે છે પરંતુ મોટા ભાગના અભ્યાસે તે પુષ્ટિ આપે છે કે જે મહિલાઓઓ બી6 પૂરક લે છે તેમનામાં બ્લોટિંગ, સ્તનમાં પીડા, પ્રિમેન્સ્ટ્રુઅલ એકની ફ્લેરમાં, એવી સ્થિતિ જેમાં મહિલાનું માસિક શરૂ થવાના લગભગ એક સપ્તાહ પહેલા ખૂલ ફૂટી નિકળે છે તેમાં ઘટાડો નોંધાય છે.એવા મજબૂત પુરાવા છે કે માસિકના દસ દિવસ અગાઉથી પાયરિટોક્સિન પૂરકનું અંતઃગ્રહણ મોટા ભાગના ખીલને ફુલતા અટકાવે છે. આ અસર અંતઃસ્કત્રાવ અને પ્રોસ્ટાગ્લાન્ડિન નિયમનમાં વિટામિનની ભૂમિકાને કારણે છે. અંતઃસ્ત્રાવમાં અસંતુલનને કારણે ત્વચા પર ડાઘા પડે છે જેનું નિયમન કરવામાં વિટામિન બી6 મદદ કરે છે.
એવું પણ સૂચન કરવામાં આવ્યું છે કે વિટામિન બી6નું અંતઃગ્રહણ આલ્કોહોલિક હેન્ગઓવર અને ગર્ભાવસ્થાની સવારની નબળાઇના ઘણા ચિહ્નોમાંથી કેટલાકનું શમન કરી શકે છે. બી6ની મંદ ડાઇયુરેટિક અસરને કારણે આમ થઇ શકતું હશે. તેની ગોઠવણ જાણી શકાઇ નથી છતાં પરિણામો સૂચવે છે કે ડાયાબિટિક નેફ્રોપથી માટેના ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સમાં પાયરિડોક્સામાઇન ચિકિત્સકીય અસર ધરાવે છે.
લાર્સન એટ અલ જણાવે છે કે વિટામિન બી6 અંતઃગ્રહણ અને પાયરિડોક્સલ ફોસ્ફેટ (પીએલપી (PLP)) સ્તર કોલોન કેન્સરના જોખમમાં વ્યસ્ત સંબંધ ધરાવે છે. તેમના અભ્યાસમાં બી6 અંતઃગ્રહણ માફકસરનું હતું, પીએલપી (PLP) સ્તરમાં તે ઘણું ઉંચું હતું જ્યાં કોલોન કેન્સરનું જોખમ અડધું ઘટ્યું હતું.
ભાણપુરા (તા. ઘોઘંબા)
શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
ચાવંડ નવી (તા. વિસાવદર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા વિસાવદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
નીમનાલીયા
નીમનાલીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લા આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નીમનાલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાહોદ તાલુકો
મોટી ઘંસારી (તા. કેશોદ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા જૂનાગઢ જિલ્લાનાં કેશોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે
શ્રેણી:કેશોદ તાલુકો
ઇગતપુરી
સંદર્ભ
શ્રેણી:નાસિક જિલ્લો
સુવારદો નેસ (તા. ભાણવડ)
સુવારદો નેસ (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુવારદો નેસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
નાની ઘંસારી (તા. કેશોદ)
શ્રેણી:કેશોદ તાલુકો
રાબડાલ (તા. દાહોદ)
રાબડાલ (તા. દાહોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાબડાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાહોદ તાલુકો
શીવા (તા. ભાણવડ)
શીવા (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. શીવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભાણવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ઉમાસ્વાતી
ઉમાસ્વાતી  એ સૌથી પ્રચલિત જૈન ધર્મગ્રંથ તત્વાર્થ સૂત્રના રચયિતા છે. તેમના જીવન વિષેની માહિતીઓ વિવાદાસ્પદ છે. દિગંબરો અને શ્વેતાંબરો બંને તેમને પોતાના જૂથના હોવાનું ગણે છે. તેઓ આચાર્ય  ઉમાસ્વામી  તરીકે ઓળખાય છે, જ્ઞાની પુરુષો માટે આચાર્ય એ વિશેષણ ઉમેરાય છે.
વધુ વાંચન
શ્રેણી:જૈન ધર્મ શ્રેણી:જૈનત્વ
નોંજણવાવ (તા. કેશોદ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા જૂનાગઢ જિલ્લાનાં કેશોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે
તાડી નેસ (તા. ભાણવડ)
તાડી નેસ (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તાડી નેસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભાણવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:નેસ
પુંસરી (તા. દાહોદ)
શ્રેણી:દાહોદ તાલુકો
કલ્પના-૧
કલ્પના-૧ ભારતનો પ્રથમ હવામાન ઉપગ્રહ છે. આ ઉપગ્રહ ઇસરો દ્વારા ૧૨ સપ્ટેમ્બર,૨૦૦૨ નાં રોજ પી.એસ.એલ.વી.(PSLV) રોકેટ વડે ભ્રમણકક્ષામાં સ્થાપીત કરવામાં આવ્યો. આ ઉપગ્રહ મુળ તો મેટસેટ-૧ (MetSat-1) તરીકે ઓળખાતો હતો, પરંતુ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૦૩માં, તે સમયના ભારતના વડાપ્રધાન શ્રી અટલ બિહારી બાજપાઇ દ્વારા ભારતીય મૂળની અંતરીક્ષયાત્રી કલ્પના ચાવલાની સ્મૃતિમાં તેમનું નવું નામકરણ કલ્પના-૧ કરવામાં આવ્યું. નાસાનાં અવકાશયાત્રી કલ્પના ચાવલાનું અંતરીક્ષ યાન કોલંબિયા દુર્ઘટનામાં અવસાન થયેલ.
આ ઉપગ્રહ વેરી હાઇ રિઝોલ્યુશન રેડિયોમીટર (Very High Resolution Radiometer (VHRR)) અને ડેટા રિલે ટ્રાન્સપોન્ડર (Data Relay Transponder (DRT)) ધરાવે છે.
ચાંપરડા (તા. વિસાવદર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા વિસાવદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સાહિત્યમાં ઉલ્લેખ
ઝવેરચંદ મેઘાણી રચિત લોકકથા સંગ્રહ સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ભાગ પ ની એક વાર્તા કરિયાવર આ ગામમાં ઘટી હોવાનો ઉલ્લેખ આવે છે.
નુનરડા (તા. કેશોદ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા જૂનાગઢ જિલ્લાનાં કેશોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે
શ્રેણી:કેશોદ તાલુકો
એસ્ટ્રોસેટ
એસ્ટ્રોસેટ ભારતનો પ્રથમ સંપુર્ણ ખગોળીય ઉપગ્રહ બનશે,જેનું પ્રક્ષેપણ લગભગ ૨૦૦૯ નાં મધ્યમાં કરવામાં આવશે તેવી ધારણા છે. ભારત અને ભારત બહારનીં ઘણી ખ્યાતનામ ખગોળીય સંશોધન સંશ્થાઓ સંયુક્ત રીતે આ ઉપગ્રહ અને તેનાં પૂરજાઓની રચના કરી રહેલ છે.
બાહ્ય કડીઓ
એસ્ટ્રોસેટ વેબસાઇટ
રાછરડા (તા. દાહોદ)
રાછરડા (તા. દાહોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાછરડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાહોદ તાલુકો
રામપુરા (તા. દાહોદ)
રામપુરા (તા. દાહોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રામપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાહોદ તાલુકો
ટીંબડી (તા. ભાણવડ)
ટીબડી (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ટીબડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
છાલડા (તા. વિસાવદર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા વિસાવદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંવત્સરી
સંવત્સરી એ  પર્યુષણનો છેલ્લો દિવસ છે — તે પર્યુષણ પર્વનો ૮ મો અથવા દસ લક્ષણા પર્વનો ૧૦ મો દિવસ હોય છે. જૈન પંચાંગનો આ સૌથી પવિત્ર દિવસ હોય છે.
ઘણાં જૈનો આ દિવસે સંપૂર્ણ ઉપવાસ કરે છે. સંપૂર્ણ દિવસ પ્રાર્થના અને ક્ષમાયાચના અને પશ્યાતાપમાં વીતાવવામાં આવે છે. એક વાર્ષિક વિસ્તૃત ક્ષમા વિધી સાંવત્સરીક પ્રતિક્રમણ આ દિવસે કરવામાં આવે છે. આ પ્રતિક્રમણ બદ સર્વ જૈનો ''મિચ્છામિ દુક્કડં બોલીને જાણતા અજાણતા પોતાના દ્વારા પહોંચાડેલા દુ:ખ પીડા આદિની વિશ્વના સર્વે જીવો પાસે ક્ષમા માંગે છે. એક વિધી તરીકે તેઓ તેમના મિત્રો, સગા, સંબંધી આદિને મિચ્છામિ દુક્કડં કહે છે. કોઈ નિજી ઝઘડો કે મતભેદને સંવત્સરીથી વધુ આગળ ખેંચતા નથી. બહારગામ વસતા મિત્રો અને અને સંબંધીઓ આદિની ફોન દ્વારા માફી મંગાય છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:તહેવારો
પાડોદર (તા. કેશોદ)
શ્રેણી:કેશોદ તાલુકો
તત્વાર્થ સૂત્ર
તત્વાર્થ સૂત્ર  (તત્વાર્થ-અધિગમ-સૂત્ર અથવા મોક્ષ-સૂત્ર) એ આચાર્ય ઉમાસ્વાતી કે ઉમાસ્વામી દ્વારા લખાયેલ જૈન ગ્રંથ છે. જૈન પંથ ના જુદા જુદા પાસાઓને જેવા કે આધ્યાત્મીક, જ્યોતિષ, કથાનાત્મક, નિતીવાદ, આદિ ને લાગતુઁ લેખન જે વિવિધ લેખન માં અવ્યવસ્થિત રીતે વિવિધ સ્થળે વેરાયેલ હતું તેને એક સાથે લાવવાનો આ એક પ્રયાસ હતો. આ સૌથી પ્રથમ જૈન સૂત્ર છે જે લગભગ પૂર્ણ જૈન મતને ૧૦ ખંડ માં વહેંચાયેલ ૩૫૦ સૂત્રો દ્વારા વ્યક્ત કરે છે. તત્વાર્થ શબ્દ સંસ્કૃતના બે શ્બ્દને મેળવી બનેલ છે તત્વ (જૈન દર્થન, વાસ્તવિકતા) અને અર્થ (ખરું સ્વરૂપ). ઉમાસ્વાતીજીનો તમામ કજૈન ફિરકાઓ દ્વારા સ્વીકાર કરાયો છે. તેઓ લગભગ બીજી શતાબ્દી ઈ. પૂ થઈ ગયાં
વિષય વસ્તુ
તત્વાર્થ સૂત્રને જૈન દર્શન (જૈનત્વ) નું સૌથી પ્રમાણબદ્ધ ગ્રંથ માનવામાં આવે છે અને આ એકમાત્ર ગ્રંથ છે જેને જૈન સંપ્રદાયના શ્વેતાંબર અને દિગંબર એમ બંને સંપ્રદાય માને છે. હિંદુત્વામાં જેટલું પતંજલીના યોગ શાસ્ત્રનું મહત્ત્વ છે તેટલું મહત્વ આ ગ્રંથનું જૈનત્વમાં છે. પાંચમી સદીથી લઈને આ ગ્રંથ પર વિવિધ ભારતીય ભાષાઓમાં સૌથી મોટી સંખ્યામાં ટિપ્પણીઓ છે. આની પર સૌથી પ્રાચીન દિગંબર ટિપ્પણી (ભાષ્ય) પાંચમી સદીમાં લખાઇ છે જેનું નામ સર્વાર્થસિદ્ધી છે. તે પછી પૂજ્ય પાદ તરીકે ઓળખાતા વ્યાકરણ વેત્તા દેવાનંદી એ છઠ્ઠી શતાબ્દીમાં અને અકાલંકે રાજવર્તિકા નામે ૭૮૦ ઇસ અને વિજયાનંદે ૯મી સદીમાં શોલવત્રિકા નામે ટિપ્પણીઓ લખી. જે આજે પણ દિગંબર ધર્મિ મુમુક્ષુ ના અભ્યાસક્રમનો કેંદ્રીય ભાગ આવે છે.
આની પહેલી કડીઓ, "સમ્યગ દર્શન જ્ઞાન ચારિત્રાણિ મોક્ષ માર્ગ " || सम्यग्दर्शनज्ञानचारित्राणिमोक्षमार्ग: || જૈનત્વનો સાર જણાવી દે છે જેનો અર્થ થાય છે સાચી શ્રદ્ધા ધર્મ, સાચું જ્ઞાન અને સાચું વર્તન સહિયારી રીતે મોક્ષ માર્ગ બતાવે છે. આનું પ્રથમ પ્રકરણ પિપાસુની પાત્રતા અને વિવિધ પ્રકારના જ્ઞાન વિષે વાત કરે છે. બાદના ત્રણ પ્રકરણમાં આત્મા, અધો લોક, (નરક), ઉર્ધ્વ લોક (વૈશ્વીક પિંડ) અને દેવ આદિનું વર્ણન આવે છે. પાંચમા પ્રકરણમાં અજીવનું વર્ણન આવે છે. ત્યાર બાદના ત્રણ પ્રકરણ કર્મ વિષેના છે. તે કેમ બંધાય છે એટલે કે તેમની આવક - આશ્રવ,  સારા અને ખરાબ કર્મ - શુભ અને અશુભ કર્મ, કર્મ બંધ આદિનું વર્ણન આવે છે. નવમું પ્રકરણ કર્મ બાંધતા કેમ અટકાવવા - સંવર અને બંધાયેલા કર્મનો ક્ષય કેમ કરવો - નિર્જરાને દર્શાવે છે. છેવટનું પ્રકરણ આત્માની મુક્તિ એટલેકે મોક્ષની પ્રાપ્તિની ચર્ચા કરે છે.
રાજપુર (તા. દાહોદ)
રાજપુર (તા. દાહોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાજપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાહોદ તાલુકો
પિંપરી
પિંપરી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી રહે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ આહવાથી વઘઇ જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગનું પર આવેલું આસપાસના વિસ્તારનું શિક્ષણ માટેનું મુખ્ય મથક છે. પિંપરીમાં આહવાથી વ્યારા જતો રાજ્ય ધોરી માર્ગ છુટો પડે છે.
અહીં સરકારી આશ્રમશાળા, સરકારી માધ્યમિક શાળા, મિશનરી શાળા જેવી શિક્ષણ સંસ્થાઓ ઉપરાંત વન વિભાગની કચેરીઓ તથા કર્મચારી આવાસો આવેલાં છે.
આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
છેલણકા (તા. વિસાવદર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા વિસાવદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
થાર નેસ (તા. ભાણવડ)
થાર નેસ (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. થાર નેસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
જાવલડી (તા. વિસાવદર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા વિસાવદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભો
શ્શ
રાણાપુર બુજર્ગ
રાણાપુર બુજર્ગ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાણાપુર બુજર્ગ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાહોદ તાલુકો
તેલુગુ ભાષા
તેલુગુ ( తెలుగు) એ એક દ્રવિડિયન ભાષા છે જે ભારતીય રાજ્યો આંધ્ર પ્રદેશ, તેલંગાણા અને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ પુદુચેરી (યનામ)માં તેલુગુ લોકો દ્વારા બોલાય છે. તે હિન્દી, અંગ્રેજી અને બંગાળીની સાથે એક કરતાં વધુ ભારતીય રાજ્યમાં પ્રાથમિક સત્તાવાર ભાષાનું માન ધરાવતી કેટલીક ભાષાઓમાંની એક છે. આંધ્ર-તેલંગાણાના પાડોશી રાજ્યોમાં નોંધપાત્ર તેલુગુ ભાષાકીય લઘુમતી ધરાવતા લોકો પણ રહે છે. ભારત સરકાર દ્વારા શાસ્ત્રીય ભાષાનો દરજ્જો મેળવેલ છ ભાષાઓમાંથી આ એક ભાષા છે.
૨૦૧૧ ની વસ્તી ગણતરી અનુસાર તેલુગુ ભારતમાં ચોથી સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા છે અને વિશ્વમાં પંદરમી સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા છે. તે દ્રવિડિયન ભાષા પરિવારનો સૌથી વ્યાપક સભ્ય છે. ભારતીય પ્રજાસત્તાકની બાવીસ નિર્ધારિત ભાષાઓમાંની તે એક છે. તે યુ. એસ. એ ની સૌથી ઝડપથી વિકસતી ભાષા પણ છે. તેલુગુ ભાષામાં આશરે ૧૦,૦૦૦ પૂર્વ-વસાહતી શિલાલેખો લખવામાં આવ્યા છે.
વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર
તેલુગુના ભાષકો તેનો ફક્ત તેલુગુ કહે છે. પ્રાચીન સ્વરૂપોમાં આ ભાષા તેલુંગુ, તેનુંગુ અને તેલિંગા તરીકે ઓળખાતી.
તેલુગુની નામ વ્યુત્પત્તિ બદ્દલ ચોક્ક્સ માહિતી નથી. કેટલાક ઐlતિહાસિક વિદ્વાનો માને છે કે તેલુગુ નામ સંસ્કૃત શબ્દ ત્રિલિંગમ્ - ત્રિલિંગ દેશમ (ત્રણ લિંગોનો દેશ - જુઓ ચિત્ર) પરથી ઉતરી આવ્યું છે.
૧૩ મી સદીમાં અથર્વના આચાર્યએ તેલુગુનું વ્યાકરણ લખ્યું, અને તેને તેમણે ત્રિલીંગ શબ્દાનુસાશન (અથવા ત્રિલિંગાનું વ્યાકરણ) એવું નામ આપ્યું. અપ્પા કવિએ ૧૭ મી સદીમાં સ્પષ્ટ લખ્યું હતું કે તેલુગુ શબ્દ ત્રિલીંગ પરથી ઉદ્ભવ્યો છે. વિદ્વાન ચાર્લ્સ પી. બ્રાઉને એક ટિપ્પણી કરી હતી કે તે એક "વિચિત્ર કલ્પના" છે કારણ કે અપ્પા કવિના પુરોગામીને આવી વ્યુત્પત્તિનું જ્ઞાન નહોતું.
જ્યોર્જ અબ્રાહમ ગ્રિયર્સન અને અન્ય ભાષાશાસ્ત્રીઓ આ વ્યુત્પન્નતા પર શંકા કરે છે, ત્રિલિંગી માન્યતાથી વિપરીત તેમના મતે તેલુગુ જૂનો શબ્દ છે અને ત્રિલીંગાનું પાછળથી સંસ્કૃતિકરણ થયેલું હોવું જોઈએ. જો એમ હોય તો તેલુગુ નામની વ્યુત્પત્તિ ખૂબ જ પ્રાચીન સમયમાં થયેલી હોવી જોઈએ, અને તે ત્રાયગ્લિફમ, ત્રિલિંગમ અને મોડોગલિંગમના પ્રાચીન ગ્રીક સ્ત્રોત પ્રમાણિત શબ્દો પરથી આવેલો હોવો જોઈએ, છેલ્લો શબ્દ "ત્રિલિંગા"નો તેલુગુ શબ્દ ના આદિ શબ્દ તરીકે અર્થઘટન કરી શકાય છે.
એક અન્ય મત અનુસાર તેલુગુ શબ્દ પ્રોટો-દ્રવિડિયન શબ્દ 'તેન' પરથી ઉતરી આવ્યો છે જેનો અર્થ દક્ષિણ એવો થાય છે. તે પરથી દક્ષિણમાં રહેનારા લોકો (સંસ્કૃત પ્રાકૃત બોનારા લોકોના પરીપેક્ષ્યમાં) અને જે રીતે તેલુગુ ભાષામાં 'ન' નું 'લ' થાય છે તેમ 'તેન' નું 'તેલ' થયેલું હોવું જોઈએ.
શિલાલેખો
thumb thumb ૧૯૮૫ માં એપિગ્રાફિકલ સોસાયટી ઑફ ઈન્ડિયાના પ્રમુખ તરીકે ફરજ બજાવતા પ્રખ્યાત જાપાની ઇતિહાસકાર નોબોરુ કરશીમાના મતે, વર્ષ ૧૯૯૬ સુધી થયેલી ગણતરી અનુસાર તેલુગુ ભાષામાં લખેલા લગભગ ૧૦,૦૦૦ શિલાલેખો અસ્તિત્વમાં છે, જે તેને સૌથી વધુ લખાયેલી ભાષાઓમાં સ્થાન આપે છે. તેલુગુ શિલાલેખો આંધ્રપ્રદેશ અને તેલંગાણાના તમામ જિલ્લાઓમાં જોવા મળે છે. આ સિવાય આવા શિલાલેખો કર્ણાટક, તમિલનાડુ, ઑડિશા અને છત્તીસગઢ માં પણ જોવા મળે છે. ભારતીય પુરાતત્ત્વીય સર્વેક્ષણ (એ. એસ. આઇ) દ્વારા તાજેતરના અંદાજ મુજબ તેલુગુ ભાષામાં શિલાલેખોની સંખ્યા ૧૪,૦૦૦ સુધી જાય છે.
તેલુગુ ભાષીક પ્રદેશની સીમાઓ
આંધ્ર ક્ષેત્રને તેની પોતાની માતૃભાષા તેલુગુ હોવાથી તેલુગુ ભાષા બોલતા લોકોની વસ્તી સાથે સમાંકિત કરવામાં આવ્યો હતો. તેલુગુ ભાષાકીય ક્ષેત્ર અને આંધ્રની ભૌગોલિક સીમાઓ વચ્ચેની સમાનતા અગિયારમી સદીના વર્ણનોમાં પણ બહાર આવી છે. તે લખાણ મુજબ, આંધ્રની સીમા ઉત્તરમાં ઓરિસ્સાના આધુનિક ગંજમ જિલ્લામાં મહેન્દ્ર પર્વત અને દક્ષિણમાં ચિત્તોર જિલ્લામાં કાલહસ્તી મંદિર વચ્ચે સીમિત હતી. પરંતુ આંધ્ર ક્ષેત્ર પશ્ચિમમાં તરફ કર્નૂલ જિલ્લાના શ્રીસૈલમ સુધી હતી, અલબત્ ત્યાં સુધી આધુનિક રાજ્યનો માત્ર અર્ધો ભાગ જ આવરી શકાય છે. સોળમી સદીની શરૂઆતના અન્ય સ્રોતો અનુસાર, ઉત્તરી સીમા સિંહચલમ છે અને દક્ષિણની સીમા તિરુપતિ અથવા તિરુમાલા ટેકરી હતી.
ભૌગોલિક વિતરણ
thumb| હળવા વાદળી, તેલુગુ પ્રવાસીઓનું ભૌગોલિક વિતરણ, ઘેરો વાદળી મૂળ વતન. તેલુગુ મૂળ રીતે આંધ્ર પ્રદેશ અને તેલંગાણા અને પુદુચેરીના યનામ જિલ્લામાં બોલાય છે. તમિલનાડુ, કર્ણાટક, મહારાષ્ટ્ર, ઓડિશા, છત્તીસગ, ઝારખંડના કેટલાક ભાગો અને ભારતના પશ્ચિમ બંગાળના ખડગપુર ક્ષેત્રમાં તેલુગુ ભાષીઓએ સ્થળાંતર કરી વસ્યા છે. કુલ વસ્તીના ૭.૨% સાથે, હિન્દી અને બંગાળી પછી તેલુગુ ભારતીય ઉપખંડમાં ત્રીજી સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા છે. કર્ણાટકમાં ૭.૦% અને તમિળનાડુમાં ૫.૬% વસ્તી તેલુગુ બોલે છે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં તેલુગુ ભાષીઓની સંખ્યા ૮,૦૦,૦૦૦ કરતા વધારે છે, તેમાં સેન્ટ્રલ ન્યૂ જર્સીમાં તેની સૌથી વધુ ઘનતા છે (લિટલ આંધ્ર ); તેલુગુ બોલનારા ઑસ્ટ્રેલિયા, ન્યુ ઝિલેન્ડ, બેહરીન, કેનેડા (ટોરન્ટો), ફીજી, મલેશિયા, સિંગાપુર, મોરિશિયસ, મ્યાનમાર, યુરોપ ( ઇટાલી, નેધરલેન્ડ, બેલ્જિયમ, ફ્રાંસ, જર્મની, આયર્લેન્ડ અને યુનાઇટેડ કિંગડમ ), સાઉથ આફ્રિકા, ત્રિનીદાદ અને ટોબેગો અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતમાં પણ જોવા મળે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ શ્રેણી:આંધ્ર પ્રદેશ
વાગડીયે નેસ (તા. ભાણવડ)
વાગડીયે નેસ (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાગડીયે નેસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભાણવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:નેસ
રાણાપુર ખુર્દ
રાણાપુર ખુર્દ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાણાપુર ખુર્દ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાહોદ તાલુકો
પસવાળીયા (તા. કેશોદ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા જૂનાગઢ જિલ્લાનાં કેશોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે
શ્રેણી:કેશોદ તાલુકો
હથિયારો
હથિયાર એ માનવ, પશુ કે ઇમારતોને નુકસાન કે હાનિ પહોંચાડવા માટે વપરાતુ સાધન છે. હથિયારો શિકાર કરવા, હુમલો કરવા, આત્મરક્ષા માટે કે પછી યુદ્ધ વખતે સુરક્ષા માટે વપરાય છે અને સાદા એવા સાધન જેમ કે ગદા તેમજ ભાલાથી માંડીને અત્યાધુનિક સંયંત્રો જેવી કે આંતરરાષ્ટ્રીય બેલાસ્ટિક મિસાઈલ સુધી વિસ્તરેલ છે. હથિયાર ધરાવતી વ્યક્તિ સશસ્ત્ર કહેવાય. વ્યાપક રીતે જોતાં શત્રુ પર કાબૂ મેળવવા કે તેને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં મૂકવા માટે વપરાતા કોઈ પણ સાધનનો હથિયારમાં સમાવેશ થાય છે. તેના ઉદાહરણો માં શત્રુનુ નૈતિક બળ ઘટાડે એવા શસ્ત્રો જેમ કે ઘેરાબંધી, યુદ્ધ કૌશલ્ય અને મનોવૈજ્ઞાનિક શસ્ત્રો વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
પ્રાગૈતિહાસિક
ચિંપાન્ઝિઓમાં એકદમ સરળ હથિયારનો ઉપયોગ થતો જોવા મળ્યો છે, જે એવી માન્યતા તરફ દોરી જાય છે કે આદિમાનવે લગભગ 5 મિલિયન વર્ષ પૂર્વ પ્રાથમિક શસ્ત્રોનો ઉપયોગ શરૂ કર્યો હતો. તે લાકડાની ગદા, ભાલા અને અણઘડ પથ્થરો હોઈ શકે – જેમાથી કોઈ પણ સ્પષ્ટ વૃત્તાંત રાખી શકે તેમ નહોતુ.
પ્રાચીનકાળમાં વપરાતા સ્પષ્ટ હથિયારો નીચે મુજબ હતા :
પ્રાચીન તેમજ શાસ્ત્રીય
પ્રાચીન શસ્ત્રો નવપાષાણ યુગ પાછળના સમયગાળાના હથિયારોના ઉત્ક્રાંતિજનક સુધારેલ સ્વરૂપ હતા, પણ સામગ્રી તેમજ ઘડતર કલામાં મહત્વપૂર્ણ સુધારા થવાથી સૈન્ય પ્રૌદ્યોગિકી વિજ્ઞાન (ટેકનોલોજી)માં ક્રાંતિની હારમાળા સર્જી:
તામ્ર યુગ (3,300 ઈ.સ. પૂર્વ (BC))માં તાંબાથી શરૂ કરતા ધાતુના ઓજારો વિકાસ પામ્યા અને કાંસાથી નિર્મિત કાંસ્ય યુગી તલવારો તેમજ તેના જેવા અન્ય હથિયારો તેની નવી પેઢી રૂપ બન્યા.
પ્રથમ સંરક્ષણાત્મક રચના અને કિલ્લેબંધી કાંસ્ય યુગમાં જોવા મળી. તેણે સુરક્ષા ના વધતા જતા મહત્વને ઉજાગર કર્યો. પાછળથી કિલ્લેબંધીને તોડવા માટેના હથિયારો પણ ઘડવામાં આવ્યા, ઉદાહરણ તરીકે 2500 ઈ.સ. પૂર્વ (BC)માં બેટરિંગ-રેમ (દિવાલ કે દરવાજો તોડવા ઉપયોગમાં લેવાતું લાંબું ભારે લાકડું) ઉપયોગમાં લેવાતા.
જોકે શરૂઆતની લોહયુગની તલવારો તેમની કાંસ્ય નિર્મિત અગાઉની તલવારોથી ઉચ્ચ કક્ષાની નહોતી, ઉપ-સહારા આફ્રિકામાં લગભગ 1200 ઈ.સ. પૂર્વ (BC)ની આસપાસ, લોહ-કામનો વિકાસ થતા હથિયાર ઉત્પાદનમાં મોટા પાયે લોખંડનો ઉપયોગ શરૂ થયો, કારણ કે ખનિજ સ્વરૂપ લોખંડ કાંસાને બનાવવા માટે જરૂરી તાંબા તેમજ પતરા કરતા વધુ સરળ રીતે ઉપલબ્ધ હતુ.
અશ્વદળ તૈયાર કરવા માટે ઘોડાઓને માણસનું વજન ખમવા માટે પ્રશિક્ષિત કરવામાં આવતા. ઘોડા દ્વારા પરિસીમાનું વિસ્તરણ થયું તેમજ હુમલો કરવાની ઝડપ વધી, પણ ગુણવત્તામાં સુધારો કરવા છતાંય તે એક હથિયાર નહોતુ. ઘોડાઓના પાલન તેમજ આરા વાળા પૈડાનો મોટા પાયે થતો ઉપયોગ, 2,000 ઈ.સ. પૂર્વ (BC) સુધી વજનમાં હલકા એવા ઘોડા દ્વારા ખેંચવામાં આવતા રથ તરફ લઈ ગયો. આ કાળ દરમિયાન રથ દ્વારા આપવામાં આવતી ચલાયમાનતાનું મહત્વ હતું. આ કાળ દરમિયાન રથ દ્વારા આપવામાં આવતી ચલાયમાનતાનું મહત્વ હતું. લગભગ 1300 ઈ.સ. પૂર્વ (BC) સુધી આરા વાળા પૈડાં ધરાવતા રથનો ઉપયોગ ચરમ સીમાએ પહોંચ્યો, અને ત્યારબાદ ઘટવા લાગ્યો, જેથી 4થી સદી ઈ.સ. પૂર્વ (BC) સુધીમાં તે સૈન્ય ઉપયોગમાં આવતો બંધ થયો.
હથિયાર તરીકે તૈયાર કરવામાં આવતા જહાજ કે યુદ્ધજહાજ જેવા કે ટ્રિરેમેસ 7મી સદી ઈ.સ. પૂર્વ (BC)થી વાપરવામાં આવતા. 4થી સદી ઈ.સ. પૂર્વ (BC) સુધીમાં સમયાંતરે આ જહાજોનું સ્થાન મોટા જહાજો લઈ ગયા.
યુદ્ધ કૌશલ્ય અને વ્યવસ્થા
ટેકનોલોજી (પ્રૌદ્યોગિકી વિજ્ઞાન)ની પ્રગતિ સાથે માનવ સંગઠનનું સ્તર પણ સુધર્યું જેને કારણે સલ્તનત અને સેનાઓનો વિકાસ થયો. સુશિક્ષિત સેનાઓએ આક્રમક તેમજ લશ્કરી માનસ ધરાવતા રાજ્યોનો ઉદભવ થવા દીધો.જ્યાં અગાઉની ગ્રીક સેનાઓ શારીરિક પ્રશિક્ષણ અને વ્યક્તિગત ક્ષમતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી, શત્રુ સામે લાભદાયક પરિસ્થિતિ મેળવવા જટિલ યુદ્ધનીતિઓનો વિકાસએ રોમન સેના દ્વારા કરવામાં આવેલ મહત્વનું આધુનિકીકરણ હતું.
મધ્ય યુગ
મધ્ય યુગ દરમિયાન યુરોપના યુદ્ધો વિશાળ પાયદળ દ્વારા ટેકો અપાયેલ નાઈટ્સના ઉચ્ચવર્ગીય સમૂહોના પ્રભુત્વ હેઠળ હતા (દ્વન્દ્વ યુદ્ધ તેમજ ઘોડે સવાર બંને ક્ષેત્રોમાં). તેઓ ચલાયમાન દ્વન્દ્વ યુદ્ધ તેમજ ઘેરાબંધીમાં સામેલ હતા કે જેમાં ઘેરાબંધીના વિવિધ શસ્ત્રો અને વ્યૂહ રચનાઓનો સમાવેશ થતો. ઘોડેસવાર નાઈટ્સ દ્વારા ભાલાથી હુમલો કરવાની વ્યૂહરચના ઘડવામાં આવતી જેથી શત્રુની વ્યૂહરચના પર પ્રહાર થતો અને એક વખત ચક્રવ્યૂહ માં ઘુસ્યા પછી વધુ અસરકારક શસ્ત્રો (જેવા કે તલવારો)નો ઉપયોગ કરવામાં આવતો. જ્યારે, સુસંગઠિત વ્યૂહરચનાના યુગ પહેલા, પાયદળ સસ્તા તેમજ ટકાઉ શસ્ત્રો, જેવા કે સામ-સામી યુદ્ધ માટે બરછી અને ભાલા તેમજ અમુક અંતરે થતા યુદ્ધ માટે તીર, પર નિર્ભર રહેતા. સેનાઓ વધુ સુસજ્જ બનતાની સાથે તેમના સાધનો પ્રમાણિત બન્યા અને પાયદળ તીક્ણ ભાલા સાથે નાના વધારાના હથિયારો (નાની તલવારો) તરફ વળ્યું. પૂર્વી તેમજ મધ્ય પૂર્વી યુદ્ધોમાં યુરોપિયન પ્રભાવથી સ્વતંત્ર રહીને તેને સમાન એવી વ્યૂહરચનાઓ વિકસાવવામાં આવી. આ સમયગાળાના અંત સુધીમાં સુદૂર પૂર્વ દ્વારા દારૂગોળાનો પરિચય કરાવતાં યુદ્ધો માં ક્રાંતિકારી પરિવર્તનો થયા. ખુલ્લા યુદ્ધોમાં ભાલા ધરાવતા પાયદળ દ્વારા સુરક્ષિત કરવામાં આવેલ બંદૂકધારી સિપાહીઓની વ્યૂહરચનાનું પ્રભુત્વ વધ્યું, અને ઘેરાબંધીના હથિયાર તરીકે ટ્રિબ્વેટનુ સ્થાન મોટી તોપે લઈ લીધુ.
શરૂઆતી આધુનિક સમય
યુરોપિયન નવજાગૃતિએ પશ્વિમી યુદ્ધોમાં અગ્ન્ય શસ્ત્રોની શરૂઆત ચિન્હિત કરી. યુદ્ધભૂમિમાં બંદૂકો તેમજ રોકેટ ઉપયોગમાં લેવામાં આવ્યા. અગ્ન્ય શસ્ત્રો અગાઉના શસ્ત્રો કરતા ગુણાત્મક રીતે ભિન્ન છે કારણ કે સામા વજન અથવા કમાનને બદલે તે દારૂગોળા જેવા વિસ્ફોટક પદાર્થમાંથી ઊર્જા ઉત્સર્જિત કરતા હતા. આ ઊર્જા ખૂબ ઝડપથી ઉત્સર્જિત થાય છે અને ઉપયોગકર્તા દ્વારા સરળતાથી પુનરાવર્તિત પણ કરી શકાય છે. તેથી અગાઉના સમયના આર્ક્યુબસ જેવા અગ્નિ અસ્ત્ર માનવ ઊર્જીત શસ્ત્રો કરતા ઘણા શક્તિશાળી હતા. 16મીથી 19મી સદી દરમિયાન, દહન પ્રક્રિયામાં થતા ઉત્તરોત્તર સુધારા તેમજ બળતણ અને વિસ્ફોટક સાચવવાની કળામાં થયેલ ક્રાંતિકારી પરિવર્તનોને લીધે અગ્ન્ય અસ્ત્રો ખૂબ જ મહત્વના તેમજ અસરકારક બન્યા. યુએસ (US) આંતર વિગ્રહ દરમિયાન, મર્યાદિત વિગ્રહ વખતે આજે પણ વાપરતા નોંધપાત્ર અને ઉપયોગી મશીનગન અને લોહ આચ્છાદિત યુદ્ધજહાજ જેવા લશ્કરી શસ્ત્રોને સામેલ કરતા અન્ય તકનીકો ઉદભવી. 19મી સદીમાં યુદ્ધજહાજમાં ચાલકબળ તરીકે નાવિક શક્તિને બદલે અશ્મિગત ઈંધણથી ઊર્જીત વરાળ એન્જિનનો ઉપયોગ થયો.
પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ પહેલા જ બંદૂક સજ્જ શસ્ત્રાગાર સાથે સ્વચ્છંદ રીતે ધારદાર શસ્ત્રોના યુગનો અંત આવ્યો. હોવિટ્ઝર પથ્થરના કિલ્લા કે કિલ્લેબંધીનો વિનાશ કરવા સક્ષમ બન્યા. આ એક જ આવિષ્કાર લશ્કરી બાબતોમાં ક્રાંતિ (રેવોલ્યૂશન ઈન મિલિટરી અફેર્સ (RMA)) નું કારણ બન્યુ અને એવા સિદ્ધાંત અને વ્યૂહરચનાઓની સ્થાપના કરી કે જે આજે પણ પ્રચલનમાં છે.પ્રૌદ્યોગિકી (ટેક્નોલોજિકલ) ઉન્નતિ ઔદ્યોગિક યુગના યુદ્ધોનુ એક મહત્વનું લક્ષણ હતું – આવિષ્કારો ખુબ જ ઝડપથી નકલ કરવામાં આવતા અથવા અન્ય આવિષ્કાર દ્વારા તેને પ્રત્યુત્તરિત કરવામાં આવતા. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન આવેલ પ્રૌદ્યોગિકી (ટેક્નોલોજિકલ) ઉન્નતિ દરમિયાન સશસ્ત્ર વિમાનો અને ટેન્ક બનાવવાનું બીજારોપણ થયું.
આંતરવિગ્રહ (પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ (WW I) અને બીજા વિશ્વયુદ્ધ (WW II) વચ્ચે)ના સમય ગાળામાં મોટી ઔદ્યોગિક શક્તિઓ દ્વારા કરવામાં આવેલ સમગ્ર શસ્ત્ર-તંત્રની સતત ઉત્ક્રાંતિ સાથે આ પ્રવાહ ચાલુ રહ્યો. ઘણા આધુનિક લશ્કરી શસ્ત્રો, ખાસ કરીને જમીન આધારિત, બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન વિકસાવવામાં આવેલ શસ્ત્ર તંત્ર માં ગૌણ સુધારા તરીકે જોઈ શકાય. વિસ્તૃત ચર્ચા માટે મિલિટરી ટેકનોલોજી ડ્યૂરિંગ વર્લ્ડ વોર II જુઓ.
આધુનિક
18મી સદીના મધ્યમાં ઉત્તર અમેરિકી ફ્રેંચ-ભારતીય યુદ્ધથી માંડીને 20મી સદીની શરૂઆત સુધી, માનવ-ઊર્જીત શસ્ત્રોનો ઉપયોગ યુદ્ધ ભૂમિના પ્રાથમિક હથિયાર તરીકે ઘટાડી દેવામાં આવ્યો જેથી દારૂગોળા આધારિત શસ્ત્રોનો ઉદભવ થયો. કેટલીક વખત “એજ ઓફ રાઈફલ્સ (રાઈફલના યુગ)” તરીકે પણ ઓળખાતો, આ સમય ગાળો લાક્ષણિક રીતે પાય દળ માટે અગ્નિ અસ્ત્રો તેમજ ટેકા માટે તોપના વિકાસ, તદુપરાંત મશીનગન અને ટેન્ક જેવા યાંત્રિક શસ્ત્રોના ઉપયોગની શરૂઆત તથા યુદ્ધમાં વિમાનના વ્યાપક ઉપયોગ સહિત નૌકા યુદ્ધમાં એરક્રાફ્ટ કેરિયર (વિમાન વાહક)ના ઉપયોગ, માટે જાણીતું થયું.
પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધે સંપૂર્ણ ઔદ્યોગિક શસ્ત્રો તેમજ સામૂહિક વિનાશના શસ્ત્રો (ઉદાહરણ તરીકે રાસાયણિક તેમજ જૈવ વૈજ્ઞાનિક)નો પ્રવેશ ચિન્હિત કર્યો, અને યુદ્ધ સમયની જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા શસ્ત્રો ખુબ જ ઝડપથી વિકસાવવામાં આવતા. સૌથી વિશેષ, તેને લશ્કરના સેનાપતિઓને અશ્વથી મુક્તિ અપાવી અને યુક્તિબદ્ધ યુદ્ધમાં મોટર વાહનના વ્યાપક ઉપયોગ દ્વારા વિનાશ સર્જવાનો વાયદો કર્યો. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન આ લશ્કરી ટેકનોલોજીઓ જે પરિવર્તનોમાંથી પસાર થઈ તે ઉત્ક્રાંતિજનક હતા, પણ તેમણે બાકીની સદીમાં થનારા વિકાસ માટે મર્યાદા આંકી દીધી.
માનવજાતિના ઇતિહાસમાં કદાચ બીજા વિશ્વયુદ્ધને જોકે, હથિયારોના વિકાસનો સૌથી હિંસક કે ખરાબ તબક્કો માનવામાં આવે છે. એ સમયગાળામાં સંખ્યાબંધ નવી ડિઝાઈનો અને પરિકલ્પનાઓ આવી હતી, તેમજ હાલમાં ઉપયોગમાં લેવાતી ટેકનોલોજીઓ 1939થી 1945ના સમયગાળા દરમિયાન જ સુધારવામાં આવી હતી. પરમાણુ બોંબ આ સમયગાળામાં આવિષ્કાર કરાયેલા સૌથી શક્તિશાળી હથિયાર તરીકે ગણવામાં આવે છે, જોકે અન્ય ઘણા હથિયારો વિભન્ન રીતે વિશ્વ પર પ્રભાવી છે.
બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીથી
બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી અને શીત યુદ્ધો શરૂ થતા, હથિયારોમાં સતત ટેકનોલોજીની રીતે આધુનિકરણ શરૂ થઈ ગયું હતું. દેશો વધુને વધુ પ્રાણઘાતક અને હથિયાર વિરોધી સામગ્રીઓ તૈયાર કરવાની હોડમાં લાગી ગયા હતા. હથિયારોની હોડ ચાલુ યુગમાં પણ યથાવત રહી અને મોટાભાગના દેશોના સ્ત્રોતોને ગટરમાં ધકેલી દીધા એટલે કે સ્ત્રોતો વેડફાઈ ગયા.
બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીથી હથિયારોમાં નોંધનીય વિકાસ તરીકે પરમાણુ હથિયારો અને બેલાસ્ટિક મિસાઈલોના સંયુક્તીકરણ આગળને આગળ થતા વિકાસને ગણી શકાય. તેના પરિણામસ્વરૂપે આંતરખંડીય બેલાસ્ટિક મિસાઈલ (આઈસીબીએમ (ICBM))નું નિર્માણ થયું. મોટા અસરકારક હથિયારો બનાવવાની શીત યુદ્ધ હોડના કારણે પરમાણવીય હથિયારો (હાઈડ્રોજન બોંબ) અને મલ્ટીપલ વોરહેડ મિસાઈલો (એક કરતા વધુ બોંબમારા કરતી મિસાઈલો)ની શોધ થઈ. યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ અને સોવિયત સંઘ દ્વારા આઈસીબીએમ (ICBMs)ની પારસ્પરિક સમજૂતીએ એકબીજાને હથિયારોનો નાશ કરવાની પારસ્પરિક ખાતરી આપવા માટેની પરિસ્થિતિ ઉભી કરી આપી (નીચે જૂઓ). હથિયારોના નાશની અવ્યવસ્થિત પ્રકૃતિના કારણે પરમાણુ-આધારિત મિસાઈલોને નાના યુદ્ધો થતા હતા તે માટે બિનઉપયોગી બનાવી દીધી.
જોકે, ચોક્કસ નિર્દેશોયુક્ત દારુગોળા (અથવા “સ્માર્ટ બોંબ”)થી લઈને કમ્પ્યૂટર ઉદ્દેશિત ટેન્ક રાઉન્ડસ સહિત તમામ પ્રકારના કમ્પ્યૂટર નિર્દેશિત હથિયારોએ, હથિયારોની ચોક્કસાઈમાં મોટાપાયે સુધારો કર્યો છે. દુશ્મનો હુમલો કરે તે પહેલાની સજ્જતા, લશ્કરી કવાયતો અને હુમલાની તૈયારીના કારણે જોમખ ઉભુ થઈ શકે છે અને પ્રતિક્રિયાથી નિર્ણાયક લાભ થઈ શકે છે. સરપ્રાઈઝ (અચાનક થયેલી બાબત)ને લાંબા ગાળાના વ્યૂહાત્મક ફાયદા તરીકે જોવામાં આવે છે. આધુનિક ટેકનોલોજીના કારણે રાત્રીના અંધારામાં જોઈ શકાય તેવી ટેકનોલોજી વિકસતા, જો દુશ્મન પાસે પૂરતા હથિયારો ન હોય અને મર્યાદિત દ્રષ્ટીક્ષમતા હોય તો રાત્રે પણ દારુગોળાના હુમલા થઈ શકે છે. માનવરહિત હવાઈ વાહનોની મદદથી આધુનિક ટેકનોલોજીના સહારે દુશ્મન પર નજર રાખી તેમજ ગુપ્ત માહિતીના સંગ્રહની પદ્ધતિની મદદથી અચાનક થતા હુમલાથી બચી શકાય છે તેમજ દુશ્મન પ્રદેશના લક્ષ્યોને ઓળખવામાં મદદ મળી રહે છે.
વિભિન્ન વિસ્તારોમાં ફેલાયેલી સૈન્ય ટુકડીઓને અસરકારક રીતે અંકુશમાં રાખવા માટે તેમની વચ્ચે સંદેશાનું આદાનપ્રદાન જરૂરી છે. આધુનિક સંદેશાવ્યવહારથી સૈન્ય વિક્ષેપ વગર સતત સંપર્કમાં રહી શકે છે જેને આધુનિક ટેકનોલોજીના પ્રત્યક્ષ ફાયદા તરીકે જોઈ શકાય. એક વખત લક્ષ્ય કે વ્યૂહાત્મક પદાર્થોની ઓળખ થઈ જાય એટલે તમામ વ્યક્તિગત દળો એ તરફ આગળ વધે તે માટે વિગતવાર યોજના ઘડવી જરૂરી છે. આ ઘણો સમય માંગી લે તેવી પ્રક્રિયા છે, જેનો ઉકેલ આધુનિક સૈન્યો કમ્પ્યૂટરનો ઉપયોગ કરીને લાવે છે. સ્વયંસંચાલિત આયોજનના સફળ અમલથી પોતાની પાસે રહેલા હથિયારોનો દુશ્મનનો પર વધુ પરિણામલક્ષી ઉપયોગ કરી શકાય છે.
સાઈબર યુદ્ધ એવું ઉભરતું હથિયાર છે જે દુશ્મનોના આધાર માળખા, ગુપ્તચરોના ઉપકરણો અને સંદેશાવ્યવહારના તંત્રને નબળું પાડી દે છે, તેમજ તેને તમામ રીતે ભાંગી પાડે છે.
રાવલીખેડા
રાવલીખેડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાવલીખેડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાહોદ તાલુકો
પિપળી (તા. કેશોદ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા જૂનાગઢ જિલ્લાનાં કેશોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે
શ્રેણી:કેશોદ તાલુકો
મોટા (તા. પાલનપુર)
મોટા ભારત દેશનો ગુજરાત રાજ્યની ઉત્તરમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લાના પાલનપુર તાલુકાનું ગામ છે. આ ગામ પાલનપુર-ડીસા હાઇવે પર પાલનપુરથી ૧૭ કિમીના અંતરે આવેલું છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા અને આંગણવાડી કેન્દ્રો, આરોગ્ય કેન્દ્ર, પંચાયતઘર, બેંક, પોસ્ટ ઓફીસ, ડેરી, સેવા સહકારી મંડળી વગેરે છે. રોજગાર માટે લોકો નજીક આવેલા જી.આઇ.ડી.સી. અને એચ.પી.સી.એલ.માં કામ અર્થે જાય છે. ગામની વસ્તી આશરે ૫૦૦૦ ની છે. ગામમાં શિક્ષણનું પ્રમાણ સારૂ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુ પાલન છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
પાણખાણ (તા. કેશોદ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા જૂનાગઢ જિલ્લાનાં કેશોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે
શ્રેણી:કેશોદ તાલુકો
શાંતનુ
પૂર્વ જન્મ
મહાભારત મુજબ તેઓ ઇશ્વાકુ વંશના મહા પ્રતાપી રાજા મહાભિષેક માનવામાં આવે છે. તેઓએ મહાન યજ્ઞો વડે દેવતાઓની સાથે સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું. જ્યારે તેઓને ઇન્દ્રની સભામાં ગંગાની સાથે વિકારી અવસ્થામાં જોવામાં આવ્યા, ત્યારે તેમને મૃત્યુલોકમાં જન્મ લેવાનો શ્રાપ મળ્યો હતો.
શાંતનુ અને ગંગા
ગંગા નદીના કિનારે એકવાર શાંતનુએ ગંગાને જોયા અને તેના રુપ પર મોહિત થયા. શાંતનુએ ગંગા પાસે લગ્નનો પ્રસ્તાવ મુક્યો, પરંતુ ગંગાએ પ્રસ્તાવ સ્વિકાર કરતા પહેલાં શરત રજુ કરી કે શાંતનુએ કોઇ દિવસ ગંગાને કોઇ પણ પ્રકારનો પ્રશ્ન કરવો નહી અને જો શાંતનુ શરત ભંગ કરશે તો ગંગા ફરીથી દેવલોકમાં જતી રહેશે. આમ શાંતનુ અને ગંગાના લગ્ન થયા અને ગંગાએ પુત્રને જન્મ આપ્યો અને જન્મ આપતાની સાથે જ તે બાળકને પાણીમાં ડુબાડી દીધો. શાંતનુ શરતથી બંધાયેલા હોવાથી કશું જ બોલી શક્યા નહીં. આમ એક એક કરતાં ગંગાએ તેના સાત પુત્રોને ડુબાડી દીધા. પરંતુ જ્યારે આઠમા પુત્રને ડુબાડતી વખતે શાંતનુની ધીરજ ખુટી ગઇ અને તેણે ડુબાડવા પાછળનું કારણ પુછ્યું અને બાળકને ડુબાડતો અટકાવ્યો. આમ શરત મુજબ ગંગા બાળકને મુકીને દેવલોક સિધાવી ગયા. આ બાળક પરમ પ્રતાપી ભીષ્મ હતો.
વાસ્તવમાં આ બધા બાળકો વસુના અવતાર હતા અને આઠમા વસુને જીવન જીવવાનો શ્રાપ મળ્યો હતો. આજ કારણે ગંગા પોતાના પુત્રોને ડુબાડતા હતા.