cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ગોરવીયાળી (તા.ભેંસાણ)
અહીં ગોરવિયાળી મોગલ આઈની પ્રાગટ્યભૂમિ છે.
સાહિત્યમાં ઉલ્લેખ
ઝવેરચંદ મેઘાણી રચિત લોકકથા સંગ્રહ સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ભાગ ૫ ની એક વાર્તા બાળાપણની પ્રીત માં આ ગામનો ઉલ્લેખ આવે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભેંસાણ તાલુકો
દામણપુરા (તા. ઘોઘંબા)
દામણપુરા (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દામણપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
માડીકેરી
મદિકેરી ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કર્ણાટક રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૭ (સત્તાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા કોડાગુ જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. માડીકેરીમાં કોડાગુ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.
શ્રેણી:કર્ણાટક
કારવાર
કારવાર ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કર્ણાટક રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૭ જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા  ઉત્તર કન્નડ જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. કારવારમાં ઉત્તર કન્નડ જિલ્લાનું મુખ્ય આવેલું છે.
શ્રેણી:કર્ણાટક
ઉડ્ડપી
ઉડ્ડપી ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કર્ણાટક રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૭ જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ઉડ્ડપી જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. ઉડ્ડપીમાં ઉડ્ડપી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.
શ્રેણી:કર્ણાટક
ભીલપાણીયા (તા. લીમખેડા)
ભીલપાણીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીમખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભીલપાણીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લીમખેડા તાલુકો
ચચાકપુર (તા. સીંગવડ)
ચચાકપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સીંગવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચચાકપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સીંગવડ તાલુકો
ચણાકા (તા.ભેંસાણ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના  જૂનાગઢ જિલ્લાના ભેંસાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભેંસાણ તાલુકો
ફેડ્રિક સેંગર
ફ્રેડ્રિક સેંગર(૧૩ ઓગસ્ટ ૧૯૧૮ - ૧૯ નવેમ્બર ૨૦૧૩) એક અંગ્રેજ જીવરસાયણશાસ્ત્રી હતા. તેઓ એવા ચોથી વ્યક્તિ હતા કે જેને બે વખત નોબેલ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે ન્યુક્લિક એસિડનો સંશોધનાત્મક અભ્યાસ કર્યો, ખાસ કરીને રિકમ્બિનન્ટ ડી.એન.એ. માટે, કે જેના માટે એમને વોલ્ટર ગિલ્બર્ટ સાથે સયુંક્ત રીતે ૧૯૮૦ના વર્ષમાં રસાયણશાસ્ત્રનો નોબેલ પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો. ૧૯ નવેમ્બર ૨૦૧૩ના રોજ તેઓ મૃત્યુ પામ્યા હતા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:રસાયણવિજ્ઞાન શ્રેણી:ઇંગ્લેન્ડ શ્રેણી:નોબેલ પારિતોષિક વિજેતાઓ શ્રેણી:૧૯૧૮માં જન્મ શ્રેણી:૨૦૧૩માં મૃત્યુ
ચૂડા (તા.ભેંસાણ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના જૂનાગઢ જિલ્લાના ભેંસાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
સુષ્મા સ્વરાજ
સુષ્મા સ્વરાજ (૧૪ ફેબ્રુઆરી ૧૯૫૨ - ૬ ઓગસ્ટ ૨૦૧૯) ભારતીય રાજકારણી અને સુપ્રિમ કોર્ટના વકીલ હતા. તેઓએ ભારતીય જનતા પાર્ટીના નેતા તરીકે નરેન્દ્ર મોદીની પ્રથમ સરકાર (૨૦૧૪ - ૨૦૧૯) દરમિયાન વિદેશ મંત્રીનું પદ સંભાળ્યું હતું. ભારત સરકારમાં ઈન્દિરા ગાંધી પછી વિદેશ મંત્રીના પદ પર રહેનાર તેઓ બીજા મહિલા નેતા હતા. તેઓ લોક સભાના સભ્ય તરીકે સાત અને ત્રણ વખત વિધાન સભામાં ચૂંટાયા હતા. ૧૯૭૭માં ૨૫ વર્ષની વયે તેઓ હરિયાણાના સૌથી યુવા મંત્રી બન્યા હતા. ઇ.સ. ૧૯૯૮માં તેઓ ટૂંક સમય માટે દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી પદે પણ રહ્યા હતા. સાર્વજનિક બાબતોના ક્ષેત્ર માટે ૨૦૨૦માં તેમને મરણોત્તર પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.
ચૂડા (તા.ભેંસાણ)
અહીં આપાગીગાનો આશ્રમ આવેલો છે.
સુષ્મા સ્વરાજ
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજનેતા શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના સાંસદ શ્રેણી:દિલ્હીના મુખ્યમંત્રીઓ શ્રેણી:૧૧મી લોકસભા શ્રેણી:૧૨મી લોકસભા શ્રેણી:૧૩મી લોકસભા શ્રેણી:૧૪મી લોકસભા શ્રેણી:૧૫મી લોકસભા શ્રેણી:૧૬મી લોકસભા શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના લોકો શ્રેણી:ભારતીય હિન્દુઓ શ્રેણી:૧૯૫૨માં જન્મ શ્રેણી:પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતાઓ શ્રેણી:૨૦૧૯માં મૃત્યુ શ્રેણી:ભારતના વિદેશમંત્રીઓ
ચૂડા (તા.ભેંસાણ)
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભેંસાણ તાલુકો
સિદ્ધપુર તાલુકો
સિદ્ધપુર તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીનો તાલુકો છે. સિદ્ધપુર આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:પાટણ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
દામાવાવ (તા. ઘોઘંબા)
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
ચિલાકોટા (તા. લીમખેડા)
ચિલાકોટા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીમખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચિલાકોટા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામ ડુંગરોની વચ્ચે આવેલું છે. દિવળી પર ગાય-ગોરીનો ઉત્સવ અહીં ધામધુમથી ઉજવાય છે.
શ્રેણી:લીમખેડા તાલુકો
જુની ધારી ગુંદાળી (તા.ભેંસાણ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના  જૂનાગઢ જિલ્લાના ભેંસાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભેંસાણ તાલુકો
છોડવડી (તા.ભેંસાણ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના  જૂનાગઢ જિલ્લાના ભેંસાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભેંસાણ તાલુકો શ
અમદાવાદ સીટી (પૂર્વ) તાલુકો
અમદાવાદ સીટી (પૂર્વ) તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ જિલ્લાનો તાલુકો છે. અમદાવાદ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
ઈતિહાસ
૧૯-૨૦ માર્ચ ૨૦૧૨ની આસપાસ થયેલા વિભાજનમાં અમદાવાદ સીટી તાલુકો અમદાવાદ સીટી (પૂર્વ) અને અમદાવાદ સીટી (પશ્ચિમ) એમ બે ભાગોમાં વિભાજીત કરવામાં આવ્યો હતો. આ તાલુકાના ઘણા ગામોનો સમાવેશ અમદાવાદ શહેરના મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન હેઠળ થઈ ગયો હતો. નવા બનેલા બંને તાલુકાઓનું વડુંમથક અમદાવાદ છે. તાલુકાનું વિભાજન કરતી વેળા સાબરમતી નદીને ભેદરેખા તરીકે લેવામાં આવી છે. એટલે કે, સાબરમતીને આ બંને તાલુકાઓ વચ્ચેની સીમા ગણીને તેની પૂર્વના વિસ્તારોનો અમદાવાદ સીટી (પૂર્વ) તાલુકામાં અને નદીની પશ્ચિમે આવેલા ભાગને અમદાવાદ સીટી (પશ્ચિમ) તાલુકામાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.
અમદાવાદ સીટી (પૂર્વ) તાલુકાના ગામ
અમદાવાદ સીટી તાલુકો મહદંશે અમદાવાદ શહેરની રાંગના વિસ્તારોનો બનેલો છે, એટલે આ તાલુકામાં સમાવિષ્ટ થયેલા મોટા ભાગના ગામો અમદાવાદના વિસ્તાર તરીકે જાણીતા છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અમદાવાદ જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
ઉત્કટાસન
ઉત્કટાસન - પદ્ધતિ
પગના પંજા જમીન પર ટેકવી અને પગની એડી પર નિતંબ ટેકવી બેસી જાઓ. બંને હાથ ઘૂંટણ ઉપર અને ઘૂંટણને ફેલાવી પગની એડીની સમાંતર સ્થિર કરો.
ઉત્કટાસન - લાભ
બ્રહ્મચર્ય માટે ઉપયોગી છે. હરસ-મસાનું નિવારણ કરી શકાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:યોગ શ્રેણી:યોગાસન
એલેપ્પી
આલપ્પુળ (પહેલા, એલેપ્પી‌‌) ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કેરળ રાજ્યના આલપ્પુળ જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. આલપ્પુળમાં જિલ્લાનું મુખ્યાલય છે.
ગઢડા (તા.મહુવા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મહુવા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે નાળીળેર, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહુવા તાલુકો
ખેચરી મુદ્રા
ખેચરી મુદ્રા એ યોગસાધના ની એક મુદ્રા છે. આ મુદ્રામાં મન અને જીભ બંનેને આકાશ તરફ કેન્દ્રિત કરવામાં આવે છે, આથી તેનું નામ છે 'ખેચરી મુદ્રા' પડ્યું છે (ખ = આકાશ, ચરી = ચરવું, લઈ જવું, વિચરણ કરવું). આ મુદ્રાની સાધના કરવા માટે પદ્માસનમાં બેસી દૃષ્ટિને બંને ભ્રમરની મધ્યમાં સ્થિર કરીને પછી જીભને ઉલટાવીને તાળવા સાથે ટેકવી રાખી પાછળ રંધ્ર પાસે મૂકવા પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. તે માટે જીભ લંબાવવી આવશ્યક છે. જિહ્વાને લોખંડની સળી વડે દબાવીને વધારવાનું ચલણ જોવા મળે છે. કૌલ માર્ગમાં ખેચરી મુદ્રાને પ્રતિકાત્મક રૂપે 'ગોમાંસ ભક્ષણ' કહે છે. 'ગૌ'નો અર્થ ઈન્દ્રિય અથવા જિહ્‌વા થાય છે અને એને ઉલટાવીને તાળવા પર મુકવાને 'ભક્ષણ' કહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:યોગ શ્રેણી:યોગની પદ્ધતિઓ
દાંતોલ (તા. ઘોઘંબા)
દાંતોલ (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દાંતોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
નગેન્દ્ર વિજય
નગેન્દ્ર વિજય ગુજરાતી ભાષાના વિજ્ઞાન લેખક, પત્રકાર અને પ્રકાશક છે. તેમણે અઠવાડિક સમાચારપત્ર ફ્લેશ અને પ્રથમ ગુજરાતી વિજ્ઞાન સામાયિક સ્કોપની શરૂઆત કરેલી અને અનેક પુસ્તકો લખ્યા છે. તેઓ હાલમાં પ્રસિદ્ધ વિજ્ઞાન સામાયિક સફારીના પ્રકાશકનું પદ સંભાળે છે.
અંગત જીવન
૧૪ વર્ષની ઉંમરથી જ તેમણે લખવાનું શરૂ કર્યું હતું. તેઓ જાણીતા પત્રકાર અને વિજ્ઞાનલેખક વિજયગુપ્ત મોર્યના પુત્ર છે. તેમના પુત્ર હર્ષલ પુષ્કર્ણા વિજ્ઞાનલેખક છે અને બીજા પુત્ર વિશાલ વાસુ IT કન્સલ્ટન્ટ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:લેખક શ્રેણી:૧૯૪૪માં જન્મ
હુમડપુર (તા. સીંગવડ)
હુમડપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સીંગવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હુમડપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સીંગવડ તાલુકો
એર્ણાકુલમ
એર્ણાકુલમ ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કેરળ રાજ્યના એર્ણાકુલમ જીલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. એલેપ્પીમાં એર્ણાકુલમ જીલ્લાનું મુખ્યાલય છે.
નૌકાસન
250px|thumb|પરિપૂર્ણ નૌકાસન નૌકાસન અથવા નાવાસન: યોગના આ આસનમાં અંતિમ તબક્કામાં શરીરનો આકાર નૌકા (નાવ) સમાન દેખાય છે, આ કારણોસર તે નૌકાસન કહેવાય છે. આ આસનની ગણતરી ચત્તા સૂઈને કરવામાં આવતાં આસનોમાં કરવામાં આવે છે.
પદ્ધતિ
પીઠના બળે સુઈ જાઓ.
આ મુદ્રામાં બંને હથેળીઓ પરસ્પર જોડાયેલ રાખી બંને હાથ, માથું અને બંને પગ (જોડે રાખી) એક સાથે ઉપરની બાજુ ઉઠાવવાથી આ આસન કરી શકાય છે.
જેટલી વાર આ સ્થિતિમાં રહેવાય એટલું રહો.
લાભો
નોંધ:- વિશેષ લાભો માટે - આસન કરતી વેળા પોતાના ગુરુમંત્રનું રટણ કરવું. જો ગુરુમંત્ર ન મળ્યો હોય તો ઓમ નમ: શિવાય મંત્રનું રટણ કરવું અથવા કોઈપણ મંત્ર જે મનને ગમતો હોય આસન વેળા સાથે સાથે તેનું રટણ કરવું.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:યોગ શ્રેણી:યોગાસન
I2U2 સમૂહ
પૃષ્ઠભૂમિ
મિડલ ઇસ્ટ ઇન્સ્ટીટ્યૂટ માટે લખેલા નિબંધમાં વિદેશનીતિ વિચારક મોહમ્મદ સોલિમાને એક બહોળા "ભારતીય-અબ્રાહમિક જોડાણ" માટે વ્યૂહાત્મક વિચાર રજૂ કર્યો હતો. ભારતીય વિદેશનીતિ સમીક્ષક અને પ્રાધ્યાપક રાજા મોહને સોલિમાનના વિચારને ટેકો આપ્યો હતો અને લખ્યું હતું કે તેનાથી "ભારતના વિસ્તૃત પશ્ચિમી સાનિધ્યને મોટું પ્રોત્સાહન મળી શકે". સોલિમાનના "ભારતીય-અબ્રાહમિક જોડાણ"ની સંકલ્પનાને અનુ-અમેરિકન મધ્ય-પૂર્વની પ્રભાવશાળી અભિવ્યક્તિઓમાંની એક માનવામાં આવે છે. ભારત, અમેરિકા, સંયુક્ત અરબ અમીરાત, અને ઇઝરાયલે પોતાની પ્રથમ સભા ઓક્ટોબર ૨૦૨૧માં ઓનલાઇન કરી. એ સમયે આ જૂથને ક્વૉડ સાથે સરખાવવામાં આવતું હતું. ઇઝરાયલ અને સંયુક્ત અરબ અમીરાતનો સમાવેશ તેમની વચ્ચેના અબ્રાહમ સંધિઓને લીધે શક્ય બન્યો. સોલિમાનનો ઉદ્દેશ્ય ભારતીય-અબ્રાહમિક જોડાણને લીધે પશ્ચિમ એશિયાની સ્થાનિક રાજનીતિ તથા ભૂ-અર્થતંત્ર બદલવાનો હતો. સોલિમાન આ સંગઠનમાં વધુ સભ્ય રાજ્યો જેવા કે ફ્રાન્સ, સાઉદી અરેબિયા, ગ્રીસ, અને ઇજિપ્તને સમાવેશ કરવાની વાત કરે છે.
સંયુક્ત પરિયોજનાઓ
આ જૂથે ૧૪ જુલાઇ ૨૦૨૨ના રોજ તેની પ્રારંભિક સમિટ યોજી હતી, જેમાં ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, યુએસ રાષ્ટ્રપ્રમુખ જો બિડેન, ઇઝરાયેલના વડા પ્રધાન યાયર લેપિડ અને UAEના રાષ્ટ્રપ્રમુખ મોહમ્મદ બિન ઝાયેદ અલ નાહ્યાને ભાગ લીધો હતો. સમિટના પરિણામ સ્વરૂપે, નેતાઓએ જાહેરાત કરી કે UAE "ભારતભરમાં સંકલિત ફૂડ પાર્કની શ્રેણી વિકસાવવા માટે $2 બિલિયનનું રોકાણ કરશે," જ્યારે જૂથે "ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં ૩૦૦ મેગાવોટ (MW)નો પવન અને સૌર ક્ષમતાવાળા તથા બેટરી ઊર્જા સંગ્રહ સિસ્ટમ દ્વારા પૂરક એવા સંકર પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા પ્રોજેક્ટ" સાથે આગળ વધવા માટે પણ સંમતિ દર્શાવી. તમામ પક્ષોની વાસ્તવિક જરૂરિયાતોને કારણે, I2U2નું મુખ્ય ધ્યાન આર્થિક વિકાસ અને ધંધા પર છે જે ક્વૉડની સંરક્ષણની જરૂરિયાત કરતાં વિપરીત છે
ઇજિપ્ત
રાજા મોહને ઇજિપ્તને ઇન્ડો-અબ્રાહમિક માળખામાં સમાવિષ્ટ કરવા માટે દલીલ કરી કારણ કે તેનું સ્થાન "ભૂમધ્ય સમુદ્રની ટોચ પર - યુરોપ, આફ્રિકા અને એશિયા, ઇજિપ્ત એ બૃહદ મધ્ય પૂર્વનું કેન્દ્ર અને હૃદય છે." કૈરોના સભ્યતાના દૃષ્ટિકોણ, વસ્તીવિષયક, ભૂગોળ, આર્થિક અને લશ્કરી શક્તિ તથા ભૌગોલિક રાજનીતિક આકાંક્ષાને કારણે ઇજિપ્તને I2U2 જૂથમાં લાવવાની વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાત પર સોલિમાને મોહન સાથે સહમતિ દર્શાવી હતી.
સાઉદી અરેબિયા
સોલિમાને દલીલ કરી હતી કે I2U2 હેઠળ સાઉદી અરેબિયાનો સમાવેશ "પશ્ચિમ એશિયાઈ તંત્રના વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ છે જે લાંબા ગાળાની શાંતિ અને સ્થિરતાને સુનિશ્ચિત કરે છે."
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતની સદસ્યતાવાળાં આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠન શ્રેણી:આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠન
વી. ઓ. ચિદમ્બરમ પિલ્લઈ
પ્રારંભિક જીવન
વી. ઓ. ચિદમ્બરમનો જન્મ ૫ સપ્ટેમ્બર, ૧૮૭૨ના રોજ ઓટ્ટાપિદારમ, તમિલનાડુના તુતિકોરિન જિલ્લામાં થયો હતો. તેઓ વકીલ ઓલાગન્થાન પિલ્લઈ અને પરામાયી અમ્મલના સૌથી મોટા પુત્ર હતા. જ્યારે ચિદમ્બરમ છ વર્ષના હતા ત્યારે તેમણે શિક્ષક વીરાપેરુમલ અન્નવી પાસેથી તમિલ શીખ્યા હતા. તેઓ તેમના દાદી પાસેથી ભગવાન શંકરની વાર્તાઓ સાંભળી હતી અને દાદાએ તેમને રામાયણનું જ્ઞાન આપ્યું હતું. અલ્લિકુલમ સુબ્રમણ્યા પિલ્લઈ દ્વારા કહેલી મહાભારતની વાર્તા તેમણે સાંભળી હતી. બાળપણમાં તેઓ લખોટી, કબડ્ડી, ઘોડે સવારી, તરણ, ધનુષવિદ્યા, કુસ્તીબાજી, સિલાનબટ્ટમ અને ચેસ જેવી રમતો રમતા હતા.
તેઓ તાલુકા અધિકારી ક્રિષ્નન પાસેથી રોજ સાંજે અંગ્રેજી શીખતા હતા. જ્યારે ક્રિષ્નનની બદલી કરવામાં આવી ત્યારે ચિદમ્બરમના પિતાએ ગ્રામ્યજનોની મદદથી એક શાળા બંધાવી હતી અને અરામ્વલાર્થાનાથા પિલ્લાઈની અંગ્રેજી શિક્ષક તરીકે નિમણૂક કરી હતી. આ શાળાનું સંચાલન પુધિઆમુથુરના પાદરી ફ્રા. એડેમ્સન કરતા હતા. ચૌદ વર્ષની ઉંમરે ચિદમ્બરમ વધુ શિક્ષણ અર્થે થૂથુકૂડી ગયા હતા. તેમણે સેન્ટ ઝેવિયર્સ સ્કૂલ અને કાલ્ડવેલ હાઈ સ્કૂલ, થૂથુકુડી અને હિન્દુ કોલેજ હાઈ સ્કૂલ, થિરૂનેલ્વેલી ખાતેથી શિક્ષણ લીધું હતું.
ચિદમ્બરમને તેમના પિતાએ કાયદાનો અભ્યાસ કરવા માટે થિરૂચિરાપલ્લી મોકલ્યા તે પહેલા તેમણે તાલુકા અધિકારી તરીકે કામ કર્યું હતું. તેમણે ૧૮૯૪માં વકિલાતની પરિક્ષા પાસ કરી હતી અને વકિલ બનવા માટે ૧૮૯૫માં ઓટ્ટાપિડારમ પાછા ફર્યા હતા.
પશ્ચાદ્ભૂમિકા
૧૮૯૦ અને ૧૯૦૦માં ઈન્ડિયન નેશનલ કોંગ્રેસના (આઈએનસી) બાલ ગંગાધર તિલક અને લાલા લાજપતરાયની આગેવાનીમાં સ્વાતંત્ર્ય ચળવળ અને સ્વદેશી ચળવળે જોર પકડ્યું હતું. ૧૮૯૨થી ચિદમ્બરમ તિલક મહારાજના પ્રભાવમાં આવ્યા હતા અને તેમના શિષ્ય બન્યા હતા. સુબ્રમણ્યમ સિવા અને સુબ્રમણ્યમ ભારતી સાથે તેઓ મદ્રાસ પ્રેસિડન્સી માટે પ્રમુખ પ્રવક્તા બન્યા હતા. બંગાળના ભાગલા બાદ ૧૯૦૫માં ચિદમ્બરમ રાજનીતિમાં પ્રવેશ્યા અને ઈન્ડિયન નેશનલ કોંગ્રેસમાં જોડાયા. સાલેમ જિલ્લાના કોંગ્રેસના સત્રમાં તેમણે અધ્યક્ષતા સંભાળી હતી.
કંપની અને સંસ્થાઓ
શરૂઆતમાં કંપની પાસે પોતાની માલિકીનું એકપણ જહાજ ન હતી. તેથી શોલાઈન સ્ટીમર્સ કંપની પાસેથી કંપનીએ ભાડે જહાજો લીધા હતા. બી.આઈ.એસ.એન.સીએ શોલાઈન સ્ટીમર્સને ભાડાપટ્ટો રદ કરવા દબાણ કર્યું. જેની પ્રતિક્રિયારૂપ ચિદમ્બરમે શ્રીલંકા પાસેથી એક મોટું માલવાહક વહાણ ભાડે લીધું. સ્વદેશી શિપિંગ કંપનીનું પોતાનું વહાણ હોવાની જરૂરીયાતને સમજીને ચિદમ્બરમે ભારતમાં પ્રવાશ કર્યો હતો. શેરોનું વેચાણ કરીને તેમણે પોતાના વહાણો ખરીદવા હતા. તેમણે પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી કે,” હું વહાણો લઈને જ પાછો ફરીશ નહીંતર દરિયામાં જ નાશ થઈ જઈશ.” કંપનીના પ્રથમ જહાજની ખરીદી માટે તેમણે પુરતુ ભંડોળ એકત્ર કરી લીધું હતું. તેનું નામ હતું. એસ.એસ. ગલિયા. તેના થોડા સમય બાદ જ કંપનીએ ફ્રાંસથી એસ.એસ. લાવો નામનું જહાજ ખરીદ્યું હતું.
નવી સ્પર્ધાને ધ્યાનમાં રાખીને બી.આઈ.એસ.એન.સીએ પ્રતિ વ્યક્તિ ભાડું ઘટાડીને રૂ।. ૧ (૧૬ આના) કરી દીધું હતું. સ્વદેશી કંપનીએ તેની સામે રૂ।. ૦.૫ (૮ આના) લેવાનું નક્કી કર્યું. બ્રિટિશ કંપનીએ ત્યારબાદ મફત મુસાફરી સાથે મફતમાં છત્રી આપવાનું શરૂ કર્યું હતું. બી.આઈ.એસ.એન.સીએ ચિદમ્બરમને ખરીદી લેવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો પરંતુ તેમણે આ સોદાનો ઈનકાર કર્યો હતો.
બ્રિટિશ વ્યાપારીઓ અને ઈમ્પેરિય ગવર્મેન્ટના વિરોધ વચ્ચે સ્વદેશી કંપનીના વહાણોએ તુતિકોરિન અને કોલમ્બો વચ્ચે નિયમિત સેવા શરૂ કરી.
કોરલ મિલની હડતાળ
૨૩ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૦૮ના રોજ ચિદમ્બરમે થૂથુકુડીમાં એક ભાષણ આપ્યું હતું. જેમાં તેમણે કોરલ મિલના (હવે મદ્રાસ કોટ્સ) કામદારોને ઓછા વેતનભથ્થા અને કામની ખરાબ સ્થિતિ સામે વિરોધ કરવા પ્રેર્યા હતા. ચાર દિવસ બાદ, કોરલ મિલના કામદારો હડતાળ પર ગયા હતા. ચિદમ્બરમ અને સિવાએ આ હડતાળની આગેવાની કરી હતી. તેમની માગમાં વધારા સાથેની કમાણી, સાપ્તાહિક રજાઓ અને અન્ય રજાની સુવિધાઓની માગણીને પણ સમાવવામાં આવી હતી.
ચિદમ્બરમની આ હડતાળને વ્યાપક પ્રસિદ્ધી મળી હતી અને તાત્કાલિક જ તેને સમર્થન મળ્યું હતું. ૬ માર્ચના રોજ સુબ્રમણ્યા પિલ્લઈ ચિદમ્બરમને મળ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે વ્યવસ્થાપન તેમની માગોને માનવા માટે તૈયાર છે. ચિદમ્બરમે ૫૦ કામદારો સાથે જઈને મેનેજરોને મળ્યા હતા. જેમને વેતનમાં વધારો કરવા અને કામના કલોકામાં ઘટાડો કરવાની તેમ જ રવિવારે રજા આપવાની મંજૂરી આપી હતી. નવ દિવસની હડતાળ બાદ કામદારો કામે પાછા ફર્યા હતા. આ હડતાળના પરિણામે યુરોપિયન કંપનીના કામદારોને પણ પ્રોત્સાહન મળ્યું હતું અને તેમને પણ સારા પગાર ભથ્થા અને કાર્ય સ્થિતિ પ્રાપ્ત થઈ હતી.
ધરપકડ અને કેદ
વર્ષ ૧૯૦૮ દરમિયાન ચિદમ્બરમની રાજકીય સક્રિયતા તરફ બ્રિટિશરોનું ધ્યાન ખેંચાયું હતું. બંગાળી નેતા બિપિન ચંદ્ર પાલ મુક્ત કરાતા આ પ્રસંગની ઉજવણી કરતી રેલીને સંબોધન કરવાના ચિદમ્બરમના ઇરાદાને ધ્યાનમાં લઇને બ્રિટિશ અધિકારી વિન્ચે ચિદમ્બરમ અને તેમના રાજકીય મિત્ર સુભ્રમણ્ય શિવાને થિરૂનેલ્વેલીમાં મળવા બોલાવ્યાં હતાં. આ બેઠકમાં વિન્ચે ચિદમ્બરમની પ્રવૃત્તિઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી અને તેમની પાસેથી ખાતરી માગી હતી કે તેઓ કોઇપણ રાજકીય બળવામાં હિસ્સો લેશે નહીં. જોકે, ચિદમ્બરમે આ શરતો સ્વિકારવાનું ફગાવી દીધું, જેના પગલે ૧૨મી માર્ચ, ૧૯૦૮ના રોજ તેમની અને શિવાની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
આ ધરપકડનો મોટાપાયે વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો અને તેના પગલે થિરૂનેલ્વેલીમાં દુકાનો, શાળાઓ અને કોલેજો બંધ રહી હતી. આ દરમિયાન તોફાનો પણ ફાટી નીકળ્યાં હતાં. થિરૂનેલ્વેલી મ્યુનિસિપલ ઓફિસર, પોસ્ટ ઓફિસ, પોલીસ સ્ટેશન અને મ્યુનિસિપલ કોર્ટ પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. થૂથુકુડીમાં હડતાળની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, જે ભારતની સૌપ્રથમ રાજકીય હડતાળ હતી. આ દરમિયાન જાહેર સભા અને રેલીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં પોલીસે ચાર લોકોની હત્યા કરી હતી.
જામીન માટે જરૂરી ભંડોળ એકત્ર કરવામાં ટેકેદારો સક્ષમ હતાં, પરંતુ ચિદમ્બરમે શિવા અને તેમના સાથી મિત્રોને મુક્ત કરાવ્યાં વિના જેલ છોડવાનું નકાર્યું હતું. ચિદમ્બરમની સામે ચાલી રહેલા કેસમાં સુભ્રમણ્ય ભારતી અને સુભ્રમણ્ય શિવાને પણ કોર્ટમાં પ્રશ્નોત્તરી માટે હાજર કરવામાં આવ્યાં હતાં. બ્રિટિશરોની વિરૂધ્ધ બોલવા બદલ અને શિવાને છત્રછાયા આપવા બદલ તેમની સામે ઇન્ડિયન પીનલ કોડની કલમ ૧૨૩-એ અને ૧૫૩-એ લગાવવામાં આવી હતી.
તેમની સામે રાજદ્રોહનો આરોપ મૂક્યો હતો અને તેમને બે આજીવન કેદની સજા (૪૦ વર્ષ) ફટકારવામા આવી હતી. તેમને કોઇમ્બરતુરની મધ્યસ્થ જેલ (૯ જુલાઇ ૧૯૦૮થી ૧ ડિસેમ્બર, ૧૯૧૦) સુધી રાખવામાં આવ્યાં હતાં.
સમાચાર પત્રોમાં આ ચૂકાદાની આકરી ટીકા કરવામાં આવી હતી અને બ્રિટિશ સ્ટેટ્સમેન મેગેઝિને પણ તેને અન્યાયી ગણાવ્યો હતો. ચિદમ્બરમે સજાની સામે હાઇ કોર્ટમાં અપીલ કરી હતી, જેમાં તેમની સજા ઘટાડીને ૪ વર્ષ કરાઇ હતી અને ૬ વર્ષનો દેશ નિકાલ કરવામાં આવ્યો હતો. પ્રિવિકાઉન્સિલમાં અપીલ કરતાં સજામાં વધુ ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો.
ચિદમ્બરમને કોઇમ્બતુર અને કુન્નુર જેલમાં વારેફરથી રાખવામાં આવ્યાં હતાં. તેમની સાતે રાજકીય કેદી કે સામાન્ય સજા પામેલા કેદી તરીકે વર્તણુંક કરવામાં આવી ન હતી. આજીવન કેદની સજા પામેલા કેદી તરીકે તેમની સાથે વર્તણુંક કરવામાં આવતાં તેમને ખુબજ શ્રમજનક કાર્ય સોંપાયું હતું. આના કારણે તેમને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓ થઇ હતી. ઇતિહાસકાર અને તમિલ સ્કોલર આર એ પદ્મનાભમે નોંધ્યું છે કે આકરી ગરમીમાં પ્રાણીઓની જગ્યાએ ચિદમ્બરમ પાસેથી ઓઇલ કાઢવાનું કામ કરાવવામાં આવતું હતું. જેલમાંથી પણ ચિદમ્બરમ નિયમિત પણ કાયદાકીય પીટીશન કરતાં રહ્યાં અને આખરે ૧૨મી ડિસેમ્બર, ૧૯૧૨ના રોજ તેમને જેલમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યાં હતાં.
તેમની ગેરહાજરીમાં સ્વદેશી સ્ટીમ નેવિગેશન કંપનીનનું વર્ષ ૧૯૧૧માં જ વિલિનિકરણ કરી દેવાયું હતું અને તેમના પ્રતીસ્પર્ધીઓને શીપ હરાજીમાં વેચી દેવાઇ હતી. કંપનીની પ્રથમ શીપ એસ.એસ. ગેલેલિયો બ્રિટિશ શિપિંગ કંપનીને વહેંચી દેવાઇ હતી. હવે વી.ઓ.સી ઓઇલ પ્રેસને ગાંધી મંડપમ ગ્યુઇન્ડે ખાતે રાખવામાં આવી છે.
પાછલું જીવન
ચિદમ્બરમને જેલમાંથી મુક્ત કરાયા હોવા છતાં તેમને થિરૂનેલ્વેલી જિલ્લામાં પાછા જવાની મંજૂરી આપવામાં આવી ન હતી. આથી તેઓ તેમની પત્નિ અને બે યુવાન પુત્રો સાથે ચેન્નઇ જતાં રહ્યાં. ચેન્નઇમાં તેમણે પ્રોવિઝન સ્ટોર અને કેરોસિન સ્ટોર શરૂ કર્યો હતો.
ઍંગ્લિકન ચર્ચ, સુરત
ઍંગ્લિકન ચર્ચ અથવા સીએનઆઇ ક્રાઇસ્ટ ચર્ચ સુરતનું સૌથી જૂનું ચર્ચ છે. ૧૯મી સદીની પશ્ચિમી ડિઝાઇન અનુસાર ૧૮૨૪ માં આ ચર્ચનું નિર્માણ થયું હતું. ઈ.સ. ૧૮૨૦ માં માઉન્ટસ્ટાર્ટ એલ્ફિન્સ્ટનના આશીર્વાદ હેઠળ આ ચર્ચ બિલ્ડિંગનું બાંધકામ શરૂ થયું હતું. આ ચર્ચનું મુખ્ય આકર્ષણ તેનું ૧૦ ફુટ લાંબું ક્રોસ અને ૩૦૦ વર્ષ જુનું બાઇબલ છે. તે હવે ચર્ચ ઑફ નોર્થ ઈંડિયાની દેખરેખ હેઠળ છે.
વી. ઓ. ચિદમ્બરમ પિલ્લઈ
પાછલું જીવન
વર્ષ ૧૯૨૦માં ચિદમ્બરમ મહાત્મા ગાંધી સાથે વૈચારિક મતભેદ હોવાનું કારણ આપીને ઇન્ડિયન નેશનલ કોંગ્રેસમાંથી નીકળી ગયાં હતાં. તેમણે મદ્રાસમાં મજદૂર યુનિયનની સ્થાપના અને લેખન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું.
ઍંગ્લિકન ચર્ચ, સુરત
સંદર્ભ
શ્રેણી:સુરત શહેર
વી. ઓ. ચિદમ્બરમ પિલ્લઈ
પાછલું જીવન
વર્ષ ૧૯૩૨માં તેઓ થુટ્ટુકુડી ગયાં, જ્યાં તેમણે તમિલ પુસ્તકો લખવા અને પ્રસિદ્ધ કરવામાં સમય વિતાવ્યો.
આઝાદી બાદ સન્માન
ચિદમ્બરમના ઘણી પ્રતિમા મુકવામાં આવી છે, જેમાંથી કેટલાંક પ્રસિદ્ધ સ્થળો નીચે મૂજબ છે:
ફિલ્મ વર્ણન
વર્ષ ૧૯૬૧માં કન્નડ ફિલ્મ ડિરેક્ટર બીઆર પન્થાલુએ ચિદમ્બરમના જીવન પર કપ્પાલોટ્ટીયા થામિઝ્હાન નામની ફિલ્મ બનાવી હતી.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ભારતીય વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૯૩૬માં મૃત્યુ
ન્યુટ્રિનો
ન્યુટ્રિનો એક મૂળભૂત કણ છે. વિદ્યુતભારવિહીન અને નહિવત્ દળ ધરાવતો આ કણ માત્ર નિર્બળ આંતરક્રિયામાં જ ભાગ લે છે. સૌપ્રથમ વુલ્ફગૅંગ પાઉલી દ્વારા આ કણના અસ્તિત્વ વિશે પૂર્વઅનુમાન કરવામાં આવ્યું હતું.
શોધ
૧૯૩૧માં ઓસ્ટ્રિયન ભૌતિકશાસ્ત્રી વુલ્ફગૅંગ પાઉલીએ જણાવ્યુ કે બીટા-ક્ષય દરમિયાન થાય છે. આ પ્રક્રિયામાં ન્યુક્લિયસમાંનો ન્યુટ્રોન કણ પ્રોટોનમાં રૂપાંતરણ પામે છે અને તેની સાથે ઈલેક્ટ્રોન અને ન્યુટ્રિનો ઉત્પન્ન થાય છે. એનરિકો ફર્મીએ આ નવા કણને 'ન્યુટ્રિનો' નામ આપ્યું હતું.
સંદર્ભો
શ્રેણી:મૂળભૂત કણો
જાડા ખેરીયા (તા. લીમખેડા)
જાડા ખેરીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીમખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જાડા ખેરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લીમખેડા તાલુકો
હેરિટેજ સ્ક્વેર (સુરત)
હેરિટેજ સ્ક્વેર અથવા ચોક બજાર હેરીટેજ સ્ક્વેર સુરતના જૂના અદાલત વિસ્તારના ચોક બજારમાં સ્થિત છે.
આકર્ષણો
હેરિટેજ સ્ક્વેરના સાત મુખ્ય આકર્ષણો છે.
સુરતનો કિલ્લો
સુરતનો કિલ્લો, ૧૬ મી સદીમાં ખુદાવંદ ખાન દ્વારા બંધાવવામાં આવ્યો હતો.
એન્ડ્રુઝ લાયબ્રેરી
એન્ડ્રુઝ લાયબ્રેરી સુરતમાં ૧૭૫ વર્ષીય પુસ્તકાલય છે.
જેજે ટ્રેનિંગ કૉલેજ
કિલ્લાની સામે ૧૮૨૭ માં શેઠ સોરાબજી જમશેદજી જીજીભાયના દાન દ્વારા સ્થાપિત એક પૂર્વ અંગ્રેજી શાળા હતી. પાછળથી આ શાળા "સોરાબજી જમશેદજી જીજીભાઈ હાઇસ્કુલ" તરીકે જાણીતી થઈ હતી. ૧૯૩૯ માં પ્રાથમિક શાળાના શિક્ષકોને તાલીમ આપવા માટેની કૉલેજ શરૂ કરવા માટે આ હાઇ સ્કૂલ સરકાર દ્વારા બંધ કરવામાં આવી હતી.
ઓલ્ડ મ્યુઝિયમ
ઓલ્ડ મ્યુઝિયમ બ્રિટીશ યુગ દરમિયાન વિકસાવવામાં આવ્યું હતું.
એંગ્લિકન ચર્ચ
એંગ્લિકન ચર્ચ, સીએનઆઇ ક્રાઇસ્ટ ચર્ચ તરીકે પણ ઓળખાય છે. તે સુરતનું સૌથી જૂનું ચર્ચ છે. ૧૯ મી સદીમાં પ્રચલિત પશ્ચિમી ડિઝાઇનની અનુસાર ૧૮૨૪ માં આ ઍંગ્લિકન ચર્ચનું નિર્માણ થયું હતું. ૧૮૨૦ માં માઉન્ટ સ્ટુઅર્ટ એલ્ફિસ્ટનના આશીર્વાદ હેઠળ આ ચર્ચ બિલ્ડિંગનું બાંધકામ શરૂ થયું હતું. ૧૦ ફૂટ લાંબુ ક્રોસ અને ૩૦૦ વર્ષ જુની બાઈબલ આ ચર્ચના મુખ્ય આકર્ષણો છે.
કસ્તુરબા ગાર્ડન
કસ્તુરબા ગાંધી બાલ ઉદ્યાન ઍંગ્લિકન ચર્ચ નજીક એક ઐતિહાસિક બગીચો છે.
વિક્ટોરિયા ગાર્ડન (ગાંધી બાગ)
આજે ગાંધી બાગ તરીકે ઓળખાતો, આ બગીચો સુરતના કિલ્લા નજીક આવેલું છે.
અન્ય આકર્ષણો
હેરિટેજ સ્ક્વેરની પાસે થોડા વધુ ઐતિહાસિક આકર્ષણો છે:
ઇતિહાસ
હેરિટેજ સ્ક્વેરમાંની ઈમારતો બ્રિટિશ અને મુઘલ સંસ્કૃતિ ધરાવે છે.
૨૦૧૩માં, સુરત મહાનગરપાલિકા દ્વારા હેરિટેજ સ્ક્વેરનો પુનઃ વિકાસ થયો. હાલમાં તે સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા સંચાલિત છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:સુરત શહેર
નિરવ શાહ
નિરવ શાહ ભારતીય જનતા પાર્ટી ના રાજકારણી અને સુરત મહાનગરપાલિકાના હાલના નાયબ મેયર છે.
કારકિર્દી
૨૦૨૦માં કોવિડ-૧૯ના રોગચાળા દરમિયાન તેઓએ જૈન સાધુઓને રાહત કાર્ય માટે મળતી વખતે લોકડાઉનના નિયમોનો ભંગ કર્યો અને સામાજિક અંતર જાળવ્યું ન હતું, તેને કારણે તેમની વિરુદ્ધમાં ભારતીય ન્યાય સંહિતાની કલમ ૧૪૪ હેઠળ ફરિયાદ નોંધવામાં આવી હતી. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૦માં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ૭૦મા જન્મદિવસ વખતે ૧૫ દિવસ દરમિયાન સુરતના વિવિધ વિસ્તારોમાં ૭૦,૦૦૦ વૃક્ષોનું રોપણ કરાવ્યું હતું.
સંદર્ભો
શ્રેણી:રાજકારણી
ડમરાળા (તા.ભેંસાણ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના  જૂનાગઢ જિલ્લાના ભેંસાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
ડમરાળા પૂ. મુંડિયા સ્વામીની જન્મભૂમિ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભેંસાણ તાલુકો
દુધાળા (તા.ભેંસાણ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના  જૂનાગઢ જિલ્લાના ભેંસાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભેંસાણ તાલુકો
જ્વારાસુર
હિન્દુ પૌરાણિક કથા પ્રમાણે જ્વારાસુર એ તાવના દૈત્ય અને શીતળાદેવીના જીવનસાથી છે.
હિંદુ પૌરાણિક કથાઓ પ્રમાણે
એક દંતકથા અનુસાર, જ્વારાસુરનો જન્મ ધ્યાનમગ્ન શિવજીના કપાળના પરસેવાથી થયો હતો અને જે દેવતાઓ માટે જોખમરૂપ હતું. એકવાર વિષ્ણુ જ્યારે હયગ્રીવ અવતાર ધારણ કરેલું ત્યારે જ્વારાસુરના તાવથી પીડિત હતા. તેથી તેમણે તાવના રાક્ષસ જ્વારાસુરને મારી નાખ્યો. તેમણે તેમના સુદર્શન ચક્રથી તેના ત્રણ ટુકડા કરી નાખ્યા. જો કે, બ્રહ્મા દ્વારા જ્વારાસુરને પુનઃસજીવન કરવામાં આવ્યા અને તેના ત્રણ ભાગો જોડ્યા. પરંતુ તે સમયે દરેક ત્રણ ભાગોમાંથી માથું અને અંગોનો વિકાસ થઇ ગયો. આમ જ્વારાસુરના ત્રણ ચહેરાઓ અને ત્રણ પગવાળો તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે અને એક જ સમયે તમામ દિશામાં જવાની અસાધારણ ક્ષમતા ધરાવે છે. બાદમાં તેઓ શીતળા માતાના જીવનસાથી તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા.
બીજી દંતકથા અનુસાર, માઁ દુર્ગા દેવીએ કાત્યાયની (ઋષિ કાત્યાયનની પુત્રી તરીકે વિશ્વના તમામ ઘમંડી દુષ્ટ શેતાની શક્તિઓનો નાશ કરવા) તરીકે અવતાર લીધો હતો અને કાલ્કેયા દ્વારા મોકલવામાં આવેલા ઘણા રાક્ષસોને માર્યા હતા.
જ્વારાસુર નામના તાવના રાક્ષસે, કાત્યાયનીના બાળપણના મિત્રોમાં અસાધ્ય રોગો જેમ કે કોલેરા, મરડો, ઓરી, શીતળા જેવા રોગો ફેલાવવાની શરૂઆત કરી. તેથી કાત્યાયનીએ તેના રોગપિડીત મિત્રોની સારવાર કરી. ત્યારબાદ વિશ્વને બધા જ તાવ અને રોગોથી રાહત અપાવવા માટે, કાત્યાયનીએ શીતળા માતાનું સ્વરૂપ ધારણ કર્યુ. તેમણે પોતાના ચાર હાથમાંથી એક હાથમાં ટૂંકી સાવરણી, બીજા હાથમાં છાંટવાનો પંખો, ત્રીજા હાથમાં ઠંડા પાણીનું પાત્ર અને ચોથા હાથમાં પીવાનો પ્યાલો ધારણ કર્યા હતા. તેમણે પોતાની શક્તિથી બધા બાળકોનાં રોગોની સારવાર કરી. પછી કાત્યાયનીએ તેના મિત્ર બટુકને વિનંતી કરી કે બહાર જા છે અને રાક્ષસ જ્વારાસુર સાથે યુદ્ધ કર. તેથી બટુક અને રાક્ષસ જ્વારાસુર વચ્ચે યુદ્ધ છેડાયું. રાક્ષસ જ્વારાસુર બટુકને હરાવવામાં સફળ થયો, ત્યારબાદ બટુક મૃત પડી ગયો અને ધૂળમાં ચમત્કારિક રીતે નિસ્તેજ થઇ ગયો. જ્વારાસુરને આઘાત લાગ્યો કે બટુક અદ્રશ્ય થઇને ક્યાંક જતો રહ્યો હતો. પણ તે જાણતો જ ન હતો કે બટુકે એક ભયાનક પુરુષનું સ્વરૂપ ધારણ કરી નાખ્યું હતું. આ પુરુષની ત્રણ આંખો અને ચાર હાથ હતા. આ પુરુષનું માથું રાક્ષસ જેવુ અને તેમણે કુહાડી, તલવાર, ત્રિશૂલ ધારણ કર્યુ હતું. તેમનો રંગ ઘેરો કાળો હતો. તેમના વાળ ઉડતા હતા. આંખો ક્રોધથી સળગી રહી હતી. આ પુરુષે વાઘની ચામડી અને કંકાલની માળા ધારણ કરેલી હતી. બટુકે ભગવાન શિવના ભયંકર સ્વરૂપ કાળભૈરવનું રૂપ ધારણ કરી દીઘું હતું. પછી કાળભૈરવ જ્વારાસુરને ઠપકો આપે છે અને તેને કહે છે કે તે માઁ દુર્ગા દેવી (કાત્યાયની દેવી) ના સેવક છે. તેમની વચ્ચે લાંબી ચર્ચા થયા છે પણ પછી તે યુદ્ધમાં રૂપાંતરિત થઇ જાય છે. જ્વારાસુરે તેની શક્તિથી ઘણા રાક્ષસો બનાવ્યા પરંતુ કાળભૈરવે બધાનો નાશ કરી નાખ્યો. અંતે, કાળભૈરવે જ્વારાસુર સાથે કુસ્તી કરી અને તેમણે પોતાના ત્રિશૂલથી તેને મારી નાખ્યો.
શીતળા માતા-જ્વારાસુરનો સંપ્રદાય બંગાળી સંસ્કૃતિમાં બહોળા પ્રમાણમાં લોકપ્રિય છે. આકસ્મિક રીતે, બંગાળી, ઑડિયા અને હિન્દી ભાષાઓમાં, તાવને જ્વારા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને અસુર એટલે રાક્ષસ થાય છે. જ્વારાસુરનું નામ આ બે શબ્દોનું સંયોજન છે - જ્વારા (એટલે તાવ) અને અસુર (એટલે રાક્ષસ) - જ્વારાસુર. આમ, જ્વારાસુર એટલે તાવનો રાક્ષસ થાય છે. તેમ કહેવાય છે કે શીતળા માતા અને જ્વારાસુર તેમના ગર્દભ પર એક સાથે મુસાફરી કરે છે. જ્વારાસુર યુવાન સેવકના રૂપમાં હોય છે. ઉત્તર ભારતના બધા જ ગામોમાં લોકો દ્વારા જ્વારાસુરની પત્ની શીતળા માતાને શીતળા અને તાવના રોગોના રક્ષક તરીકે પૂજા કરે છે.
બોદ્ધ ધર્મમાં
બૌદ્ધ સંસ્કૃતિમાં, જ્વારાસુરને પાર્ણશબરી (બૌદ્ધ ધર્મ પ્રમાણે રોગોની દેવી) ના પતિ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. કેટલાક ચિત્રોમાં આ દેવતાઓને વજ્રયોગિની (બૌદ્ધ દેવી અને રોગવિનાશક) ના ક્રોધથી દૂર ભાગી ઉડતા બતાવવામાં આવ્યા છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:હિંદુ દેવતા શ્રેણી:તિબેટના બૌદ્ધ ધર્મની પૌરાણિક કથાઓ શ્રેણી:અસુર
ગુજરડા (તા.મહુવા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મહુવા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે નાળીળેર, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહુવા તાલુકો
એસ. જયશંકર
સુબ્રહ્મણ્યમ જયશંકર (જન્મ ૯ જાન્યુઆરી ૧૯૫૫) એક ભારતીય રાજદ્વારી અને રાજકારણી છે, જેઓ ૩૦ મે ૨૦૧૯થી ભારત સરકારના વિદેશ મંત્રી છે. તેઓ ભારતીય જનતા પાર્ટીના સભ્ય છે અને ૫ જુલાઈ ૨૦૧૯થી રાજ્યસભામાં સાંસદ છે અને ગુજરાતનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેમણે અગાઉ જાન્યુઆરી ૨૦૧૫થી જાન્યુઆરી ૨૦૧૮ સુધી વિદેશ સચિવ તરીકે સેવા આપી હતી.
તેઓ ૧૯૭૭માં ભારતીય વિદેશ સેવામાં જોડાયા હતા અને તેમની ૩૮ વર્ષથી વધુની રાજદ્વારી કારકિર્દી દરમિયાન, તેમણે સિંગાપોરમાં હાઈકમિશનર (૨૦૦૭-૦૯) અને ઝેક રિપબ્લિકમાં રાજદૂત (૨૦૦૧-૦૪), ચીન માં રાજદૂત (૨૦૦૯-૧૩), અને અમેરિકા માં રાજદૂત(૨૦૧૪-૧૫) સહિત ભારત અને વિદેશમાં વિવિધ ક્ષમતાઓમાં સેવા આપી હતી. જયશંકરે ભારત-યુએસ નાગરિક પરમાણુ કરારની વાટાઘાટોમાં પણ મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.
નિવૃત્તિ પછી જયશંકર ટાટા સન્સમાં વૈશ્વિક કોર્પોરેટ અફેર્સના પ્રમુખ તરીકે જોડાયા. ૨૦૧૯માં તેમને ભારતના ચોથા સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન પદ્મશ્રીથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. ૩૦ મે ૨૦૧૯ના રોજ તેમણે મોદીના બીજા મંત્રીમંડળમાં કેબિનેટ મંત્રી તરીકે શપથ લીધાં. તેમને ૩૧મે ૨૦૧૯ના રોજ ભારતના વિદેશમંત્રી બનાવવામાં આવ્યા હતા. કેબિનેટ મંત્રી તરીકે વિદેશ મંત્રાલયનું નેતૃત્વ કરનાર તેઓ પ્રથમ ભૂતપૂર્વ વિદેશ સચિવ છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:૧૯૫૫માં જન્મ શ્રેણી:ભારતના વિદેશમંત્રીઓ શ્રેણી:ગુજરાત રાજ્યના સાંસદ શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
હાથીયાવણ (તા. લીમખેડા)
હાથીયાવણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીમખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હાથીયાવણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લીમખેડા તાલુકો
કન્નડ ભાષા
કન્નડ ભાષા ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કર્ણાટક રાજ્યમાં વહેવારમાં વપરાતી મુખ્ય ભાષા છે. આ ઉપરાંત દક્ષિણ ભારતમાં આવેલાં ચારે રાજ્યોમાં લોકો આ ભાષા બોલી, વાંચી કે લખી શકે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ શ્રેણી:કર્ણાટક
અતુલ પુરોહિત
અતુલ પુરોહિત વડોદરા શહેરના એક શાસ્ત્રીય ગાયક છે. ખાસ કરીને તેઓ ગરબાના ગાયક તરીકે સૌથી વધારે પ્રસિદ્ધ છે. વડોદરાના સહુથી પ્રસિદ્ધ ગરબાઓ પૈકીના એક એવા યુનાઇટેડ વે ખાતે તેઓ ખેલૈયાઓને પોતાના સ્વરના તાલે નચાવે છે.
બાળપણ
એમનો જન્મ ૨૭ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૫૭ના દિવસે ડભોઈ તાલુકાના ઢોલાર ગામ ખાતે થયો હતો. બાળપણથી જ તેઓ સંગીતના ચાહક હતા. એમણે દસ વર્ષની ઉંમરે પ્રથમ હાર્મોનિયમ મેળવી સંગીત શીખવાની શરૂઆત કરી હતી. આખરે તેઓ સંગીતના વધુ અભ્યાસ માટે વડોદરા આવ્યા હતા.
તેઓ નાટ્યશાસ્ત્રના અભ્યાસ માટે વડોદરાની સંગીત કોલેજ ખાતે જોડાયા. શરૂઆત સ્થાનિક ગલીઓમાં અને સ્થાનિક કલાકારો સાથે ગાવાનું શરૂ કર્યું. આ રીતે ધીમે ધીમે એમની ગાયક તરીકેની પ્રતિભા ધીમે ધીમે વધતી ગઈ. એમણે હૃદયપૂર્વક કાર્ય કરી વડોદરા શહેર ખાતે ગરબાગાયક તરીકે લોકચાહના મેળવી.
કારકિર્દી
વર્ષ ૧૯૮૩ના સમયમાં એમણે “રિષભ” નામના સંગીત જૂથની સ્થાપના કરી. તેમના સહુથી પ્રસિદ્ધ ગીતો પૈકીનું એક “તારા વીના શ્યામ” ખુબ જ લોકપ્રિય થયું. આ જ ગરબાએ રિષભ જૂથને વિશ્વ વિખ્યાત બનાવ્યું અને આમ તેમને વિશ્વભરમાં ખ્યાતિ મળી.
વર્ષ ૧૯૯૨ના સમયમાં એમણે અન્ય એક જૂથ “ઋતુંભરા ગ્રુપ”ની સ્થાપના કરી. આ ગ્રુપની સ્થાપના પછી અતુલ પુરોહિત છેલ્લા ૨૦ વરસથી સતત વડોદરા શહેર અને વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત યુનાઇટેડ વે ખાતે ગરબામાં ગવડાવે છે.
સન્માન
સંગીતના ક્ષેત્રમાં એમના યોગદાન બદલ ગુજરાત સરકારે એમને વર્ષ ૨૦૧૪-૨૦૧૫નો ગુજરાત ગૌરવ પુરસ્કાર પણ એનાયત કરેલ છે. એમની ખ્યાતિ માત્ર ગુજરાત પૂરતી સીમિત ન રહેતાં વિશ્વભરમાં ફેલાઈ છે. વિદેશોમાં પણ એમના કાર્યક્રમોને ખુબ જ સફળતા મળી છે. એમણે અમેરિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા, ઇંગ્લેન્ડ ખાતે પણ કાર્યક્રમો સફળતાપૂર્વક કર્યા છે.
આધુનિકતા
ટેક્નોલોજીના બદલાતા યુગ સાથે એમણે પોતાનો તાલ મિલાવ્યો છે. તેમના ગાયેલા ગીતો અને ગરબા આઈ ટ્યુન, એમેઝોન, શાઝામ, સ્પોટીફાઈ, ગાના ડોટ કોમ અને સાવન મ્યુઝિક જેવી સાઈટ પર ઈન્ટરનેટ પણ ઉપલબ્ધ છે. સોશ્યિલ મીડિયા અને વેબસાઈટના માધ્યમથી તેઓ સતત એમના ચાહકોની જોડે જોડાયેલા હોય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:સંગીત શ્રેણી:ગાયક શ્રેણી:૧૯૫૭માં જન્મ
દવાદરા (તા. ઘોઘંબા)
દવાદરા (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દવાદરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
ગુરુ ગોવિંદસિંહ
ગુરુ ગોવિંદસિંહ શીખ ધર્મના દસમા ગુરુ હતા. તેઓ ધાર્મિક અને સામાજિક ચેતના ફેલાવવા માટે, એક મહાન યોદ્ધા અને કવિ તરીકે, ભકિત અને શકિતનો સુમેળ સાધી પ્રજામાં સ્વાભિમાન અને સ્વધર્મ સન્માન માટે મરી ફીટવાની ભાવના જગાડનાર તરીકે જાણીતા છે. ભારતના પૂર્વાચલમાં ગંગાતટે સ્થિત ઐતિહાસિક નગર પાટલીપુત્ર-પટનામાં માતા ગુજરીજી અને પિતા ગુરુ તેગબહાદુરજીને ત્યાં જન્મધારણ કર્યો અને દક્ષિણમાં નંદગિરિ-નાંદેડમાં દેહલીલા સંકેલી. ઉત્તરમાં હિમાલયની શ્રુંખલાઓમાં આવેલ હેમકુટથી લઈ દક્ષિણમાં ગોદાવરીના તટ સુધી તેમની જીવનયાત્રાના પ્રસંગો વણાયેલા છે. તેમની જીવનયાત્રા વાસ્તવમાં ભારતની વિવિધતામાં સમાયેલી ભાવનાત્મક એકતા, સાંસ્કૃતિક ચેતના અને રાષ્ટ્રીયતાનું પ્રતીક છે.
વિક્રમ સંવત ૧૭૨૩ પોષ સુદ સાતમ (નાનકશાહી કેલેન્ડર અનુસાર ૫મી જાન્યુઆરી)ના દિવસે તેમનું અવતાર પર્વ (જન્મ દિવસ) મનાવવામાં આવે છે. તેમનો જન્મ થયો ત્યારે લુધિયાણાના મુસલમાન પીર ભીખનશાહે પશ્ચિમને બદલે પૂર્વ તરફ (પટણા તરફ) મુખ રાખી સિજદા કરી અને આ અવતારી બાળકનાં દર્શન કરવા નીકળી પડયા. તે પટણા પહોંચ્યા ત્યારે ગોવિંદરાય માત્ર તેર દિવસના હતા. ભીખનશાહે તેમની પાસે માટીના બે કુંજા રાખ્યા. જે બે કોમના પ્રતીક હતા. બાળક ગોવિંદરાયે બંને કુંજા પર પોતાના નાના નાના સુંદર હાથ મૂકયા. ભીખનશાહે સૌને વધામણી આપી આ તો સૌના ગુરુ આવ્યા છે. આમ, ગોવિંદરાયે જન્મથી જ ધાર્મિક રાષ્ટ્રીય એકતાનો સંદેશ આપ્યો. માત્ર નવ વર્ષના હતા ત્યારે કાશ્મીરી પંડિતોનાં સમગ્ર દેશની પ્રજાના ધર્મના રક્ષણ માટે પિતાને બલિદાન આપવા પ્રેરણા આપી. જયારે તેમને ખાતરી થઈ કે માત્ર ભકિત કે બલિદાન દ્વારા ધર્મનું રક્ષણ નહીં થઈ શકે ત્યારે ભકિત સાથે શકિતનો સુમેળ સાઘ્યો અને એક એવી પ્રજા તૈયાર કરવાની શરૂઆત કરી જે અન્યાય અને અત્યાચારનો સામનો પૂરી શૂરવીરતાથી કરે. ધર્મ, દેશ માટે મરી ફીટવા તૈયાર રહે અને સિપાહીની સાથે સંતના ગુણો પણ ધરાવતી હોય. દેશની ભીરુ પ્રજાને શૂરવીરતાના પાઠ ભણાવવા તેમણે એલાન કર્યું.
તેમણે ઈશ્વર પાસેથી શકિત અને વીરતા માગવાનું કહ્યું છે. યુદ્ધ કરવું પણ ધર્મરક્ષા અને દીન-દુ:ખીઓના રક્ષણ માટે અને એવા યુદ્ધમાં જીત મેળવવી અને યુદ્ધમાં ખપી જવું તેને પોતાનું અહોભાગ્યા માન્યું છે. ગુરુજીએ જીવનમાં અનેક ધર્મયુદ્ધ કર્યા અને મોટાભાગે વિજય પણ મેળવ્યો.
ધર્મ, દેશ અને સંસ્કૃતિના રક્ષણ માટે તેમણે સંતસિપાહી એવી ખાલસા (શુદ્ધ-પવિત્ર) કોમની રચના કરી. જેમને પાંચ ‘ક’ થી શરૂ થતી નિશાની ધારણ કરાવી. કેશ, કડું, કિરપાણ, કાંસકો અને કરછ. કેશ-સંત ઋષિમુનિની નિશાની જયારે કિરપાણ સિપાહીની નિશાની. આ તલવાર નહીં પણ કિરપાણ છે. જેનો ઉપયોગ કોઈની આન બચાવવા કે કોઈ પર કòપા કરવા રક્ષણ કરવા માટે કરવાનો છે. તેમણે જે પાંચ પ્યારા સ્થાપ્યા તે પણ દેશના જુદા જુદા ભાગમાંથી જુદી જુદી જાતિના હતા. તેમને અમૃતપાન કરાવ્યા પછી સૌનાં નામ પાછળ સિંઘ (સિંહ) શબ્દ લગાડીને તેમના ભેદભાવ મિટાવી દીધા અને તેમને સિંહ જેવા વીર બનાવ્યા.
દેશ, ધર્મ અને સંસ્કૃતિની રક્ષા કાજે નવ વર્ષની ઉંમરમાં પિતાનું બલિદાન આપ્યું અને ૩૮ વર્ષની ઉંમરમાં ચારે પુત્રોનું બલિદાન આપ્યું. તેથી જ સર્વવંશ દાની કહેવાયા. પુત્રોની શહાદતના સમાચારથી વિચલિત ન થયા.
તે સમયે દેશ જાતજાતના હિંદુ-મુસ્લિમના વાડાઓમાં વહેંચાયેલો હતો ત્યારે તેમણે માનવમાત્રની એકતાનો ઉપદેશ આપ્યો. સમયને ઓળખીને તેમણે દેહધારી ગુરુઓની પ્રથા બંધ કરી અને ગુરુ ગ્રંથસાહેબને ગુરુપદે સ્થાપ્યા. આમ કરીને તેમણે કોઈ વ્યકિત વિશેષ નહીં પણ જ્ઞાન અને ભકિતનું મહત્ત્વ સ્થાપિત કર્યું. સંવત ૧૭૬૫માં કારતક સુદ પાંચમને દિવસે અવિચલનગર હજુરસાહેબમાં તેમણે દેહલીલા સંકેલી લીધી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
ધોળવા (તા.ભેંસાણ)
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભેંસાણ તાલુકો
રુમટેક બૌદ્ધ મઠ
right|thumb|300x300px|રુમટેક બૌદ્ધ મઠ રુમટેક બૌદ્ધ મઠ અથવા રુમ્ટેક મોનેસ્ટ્રી (તિબેટીયન: རུམ་ཐེག་དགོན་པ / રુમ'થેગ 'દગોન'પ) ભારત દેશના ઉત્તર-પૂર્વ ભાગમાં આવેલ સિક્કિમ રાજ્યની રાજધાની ગંગટોક નજીક સ્થિત એક બૌદ્ધ વિહાર (ગોમ્પા) છે. તે 'ધર્મ ચક્ર કેન્દ્ર' પણ કહેવાય છે.
ચિત્ર દર્શન
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો શ્રેણી:સિક્કિમ શ્રેણી:બૌદ્ધ ધર્મ
ધનેશ્વર (તા. ઘોઘંબા)
ધનેશ્વર (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધનેશ્વર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
માર્ટિન લેવીસ પર્લ
માર્ટિન લેવીસ પર્લ (૨૪ જૂન ૧૯૨૭ – ૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૪) અમેરિકન ભૌતિકશાસ્ત્રી હતા જેમને ટાઉ-લેપ્ટૉન નામના મૂળભૂત કણની શોધ બદલ ૧૯૯૫ના વર્ષનો ભૌતિકશાસ્ત્રનો નોબેલ પુરસ્કાર એનાયત થયો હતો.
જે. જે. ટ્રેનીંગ કૉલેજ
'''જે. જે. ટ્રેનિંગ કૉલેજ''', એ સુરતની એક શાળા હતી, જે પાછળથી એક શિક્ષક તાલીમ કૉલેજ બનાવવામાં આવી. ઈ.સ. ૧૮૨૨ માં શેઠ સોરાબીજી જમશેદજી જીજીભાઈ ના દાન દ્વારા સ્થાપિત એક અંગ્રેજી શાળા હતી. પાછળથી આ શાળા "સોરાબજી જમશેદજી જીજિભાઈ હાય સ્કૂલ" તરીકે જાણીતી બની. ઈ.સ.૧૯૩૯ માં પ્રાથમિક શાળા બંધ કરીને શિક્ષકોને તાલીમ આપવા માટેની કૉલેજ અહીં શરૂ કરવામા આવી.
આ પણ જુઓ
સુરતમાં પ્રવાસી આકર્ષણની સૂચિ
સંદર્ભ
શ્રેણી:સુરત શહેર
નવા વાઘણીયા (તા.ભેંસાણ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના  જૂનાગઢ જિલ્લાના ભેંસાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભેંસાણ તાલુકો
ક્ષ-કિરણો
thumb|right|[[વિલ્હેમ રૉંજન|રૉંજને ક્ષ-કિરણો દ્વારા લીધેલી છબી]] ક્ષ-કિરણો કે રૉંજન કિરણો (અંગ્રેજી:X-ray) એ એક પ્રકારના વિદ્યુત-ચુંબકીય તરંગો છે. તેની તરંગલંબાઇ ૧૦ નૅનોમીટર થી ૧૦૦ પીકોમીટર હોય છે. (આવૃત્તિ ૩૦ PHz થી ૩ EHz). ક્ષ-કિરણો મુખ્યત્વે તબીબી છબીઓ દ્વારા તબીબી નીદાન કરવા તથા ક્રીસ્ટલૉગ્રાફી માટે વપરાય છે. ક્ષ-કિરણો એક પ્રકારના આયનાઇઝીંગ વિકિરણ હોવાથી તેનો વધુ પડતો સંસર્ગ મનુષ્યો માટે હાનીકારક પણ છે.તે
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વિજ્ઞાન શ્રેણી:ભૌતિકશાસ્ત્ર
ખદાડા (ઉમરીયા) (તા. લીમખેડા)
ખદાડા (ઉમરીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીમખેડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખદાડા (ઉમરીયા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લીમખેડા તાલુકો
લોકરીતિઓ
લોકરીતિઓ (અંગ્રેજી: folkways) એ એવા સામાજિક ધોરણો છે કે જેનું અનુસરણ સમાજજીવનમાં પ્રણાલિકાગત અનૌપચારિક રીતે થતું આવે છે. લોકરીતિને અનુરૂપ વર્તન કરવા માટે કોઈ કાયદો કે અન્ય કોઈ સામાજિક સાધન (agency) જરૂરી હોતાં નથી.
જેની સાથે સંબંધિત લાગણીઓની તીવ્રતા ઓછી હોય, જેના અમલ માટેનાં આકર્ષણો કે સજાઓ બહુ સ્પષ્ટ કે ચુસ્ત હોતાં નથી, જેના પાલન માટે કદર કે સજાઓની ખાસ જરૂર રહેતી નથી તથા સામાજિક કલ્યાણની દ્રષ્ટિએ જેનો અમલ કે ભંગ બહુ મહત્ત્વનો કે ગંભીર લેખાતો નથી તેવાં અનૌપચારિક અલિખિત સ્વરૂપનાં સામાજિક ધોરણોને લોકરીતિઓ કહેવામાં આવે છે.
જેમ કે, બહાર જતી વખતે જોડા કે ચંપલ પહેરવા અને ધર્મસ્થાનમાં જતી વખતે તે બહાર કાઢવા, સવારમાં ઊઠીને દાતણ કરવું, વડીલ હોય તેમને પત્રમાં માનાર્થે સંબોધન કરવું, પ્રશંસા દર્શાવવા તાળી પાડવી, કોઈ વાતચીત કરતું હોય ત્યારે વચ્ચે ન બોલવું વગેરે રોજિંદા વર્તન અંગેના ધોરણોના પાલન માટે કોઈ કાયદો ન હોવા છતાં સ્વાભાવિક રીતે જ સમાજના સભ્યો તે મુજબનું વર્તન કરતાં હોય છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
દુધાપુરા (તા. ઘોઘંબા)
દુધાપુરા (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દુધાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
ખીરખાઇ (તા. લીમખેડા)
ખીરખાઇ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીમખેડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખીરખાઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લીમખેડા તાલુકો
નવી ધારી ગુંદાળી (તા.ભેંસાણ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના  જૂનાગઢ જિલ્લાના ભેંસાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભેંસાણ તાલુકો
ગુંદરણા (તા.મહુવા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મહુવા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:મહુવા તાલુકો
ભારતીય અર્થતંત્ર
ખરીદ શક્તિ સમાનતા (PPP) (purchasing power parity)ને આધારે મૂલ્યાંકન કરતાં ભારતીય (India) 'અર્થતંત્ર બજાર વિનીમય દરને આધારે વિશ્વમાં બારમું તથા જીડીપી (GDP)ની રીતે ચોથું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર છે. ૧૯૫૦ થી લઇને ૧૯૮૦ સુધીની સમગ્ર પેઢી દરમિયાન દેશ સમાજવાદી (socialist) નિતિ આધારિત હતો.અર્થતંત્રની મુખ્ય લાક્ષણિકતા વ્યાપક નિયમન (extensive regulation), રક્ષણ આપવાની નીતિ (protectionism) અને જાહેર જનતાની માલિકી છે જે વ્યાપક ભ્રષ્ટાચાર (pervasive corruption) અને મંદ વિકાસ તરફ લઇ જાય છે (slow growth). 1991થી સતત થઇ રહેલા આર્થિક ઉદારીકરણ (continuing economic liberalization) અર્થતંત્રને બજાર આધારીત પદ્ધતિ પર લઇ ગયું છે (market-based system).
ખેતી (Agriculture) ભારતમાં મુખ્ય વ્યવસાય છે, તે 60 ટકા લોકોને રોજગારી પુરી પાડે છે.સર્વિસ (service) ક્ષેત્ર વધુના 28 ટકા, અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર (industrial sector) લગભગ ૧૨ ટકા ધરાવે છે. એક અંદાજમાં જણાવ્યા પ્રમાણે દર પાંચ નોકરીવાંચ્છુઓમાંથી માત્ર એક રોજગારલક્ષી તાલિમ (vocational training) ધરાવે છે. કુલ કામદારોની સંખ્યા અડધો અબજ કામદારો (half a billion workers)ની છે.પરિણામે, કૃષિ ક્ષેત્ર કુલ GDPનાં 17 ટકા ધરાવે છે, સર્વિસ અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર અનુક્રમે 54 ટકા અને 29 ટકા ધરાવે છે.મહત્વની કૃષિ પેદાશો (products)માં ચોખા (rice), ઘઉં (wheat), તેલિબિયાં (oilseed), કપાસ (cotton), શણ (jute), ચા (tea), શેરડી (sugarcane), બટાટા (potato), પશુઓ (cattle), ભેંસ (water buffalo), ઘેટા (sheep), બકરા (goats), મરઘા ઉછેર (poultry) અને માછલી (fish)નો સમાવેશ થાય છે. મહત્વનાં ઉદ્યોગોમાં ટેક્સટાઇલ્સ, રસાયણો, ફૂડ પ્રોસેસિંગ, સ્ટીલ, પરિવહનનાં સાધનો, સિમેન્ટ, ખાણ ઉદ્યોગ, પેટ્રોલિયમ, મશીનરી અને સોફ્ટવેર ડિઝાઇન (software design)નો સમાવેશ થાય છે. ભારતની જીડીપી (GDP) $ ($) 1.237 ટ્રિલીયન છે જે ભારતને વિશ્વનું બારમું સૌથી મોટું (twelfth-largest)અર્થતંત્ર અથવા ખરીદ શકિતની રીતે ચોથું સૌથી મોટું રાષ્ટ્ર (fourth largest) છે. ભારતની $ 1043 જેટલી માથાદીઠ આવક (per capita income)નો વિશ્વમાં 136મો (136th) નંબર આવે છે.વર્ષ 2000માં, ભારતની વાર્ષિક વૃધ્ધિ (growth) સરેરાશ 7.5 ટકા હતી, એક દાયકામાં સરેરાશ આવક વધીને બમણી થઇ જશે. રોજગારી દર સાત ટકા (2008નો અંદાજ).
અગાઉના સંકુચિત અર્થતંત્ર રહેલ, ભારતના વેપારની ઝડપી વૃધ્ધિ થઇ છે. ડબલ્યુટીએ પ્રમાણે 2007 સુધી વિશ્વના વાણિજ્યમાં ભારતનો ફાળો 1.5%  છે. 2006ના વલ્ડ ટ્રેડ સ્ટેટિસ્ટિક્સને આધારે ભારતની કુલ વેપાર જણસો (એક્સપોર્ટ-ઇમ્પોર્ટ સાથે)ની $294 બીલીયન અંદાજવામાં આવી છે. 2006માં એક્સપોર્ટ ઇમ્પોર્ટ સાથે ભારતનું સર્વિસ ટ્રેડ $143 બિલીયન હતું.ભારતનું વૈશ્વિક આર્થિક 2006માં વેપારની જણસો અને મર્ચેન્ડાઇસનો ઓર્ડરમાં વિક્રમી 72 ટકાનો ઉછાળો થતાં $437 બિલીયન પર પહોંચ્યો, જે 2004માં $253 બિલીયન હતો. 2006માં ભારતની જીડીપી (GDP)માં વિનીમયનો ફાળો 24 ટકાનો માફકસરનો હતો, જે 1985 કરતા 6 ટકા ઉપર હતો.
ભારતની તાજેતરની આર્થિક વૃધ્ધિએ સમગ્ર દેશમાં આર્થિક અસમાનતા (economic inequality) વધારી છે. સ્થિર ઉંચા આર્થિક વૃધ્ધિદર છતાં, કુલ વસ્તીનાં લગભગ 80 ટકા લોકો દિવસનાં $2 (PPP) કરતા ઓછામાં જીવે છે. ચીનમાં આના કરતા બમણો ગરીબી દર છે. હરિયાળી ક્રાંતિ (Green Revolution)બાદ ભારતમાં અછત (famines in India)નો અંત આવ્યો હતો, ત્રણ વર્ષ કરતાં ઓછી વયજૂથના 40 ટકા  બાળકો ઓછા વજનથી (underweight) જ્યારે દર ત્રણ પુરુષ અને સ્ત્રીએ એક  લાંબા સમયની અશક્તિ (chronic energy deficiency)થી પીડાય છે.
ઇતિહાસ
ભારતના આર્થિક ઇતિહાસને ત્રણ યુગમાં વહેંચી શકાય: સંસ્થાનવાદ પુર્વે 17 મી સદી સુધીબ્રિટિશ સંસ્થાનોએ 17મી સદીમાં વસાહતી યુગની શરૂઆત કરી, જેનો અંત 1947માં આઝાદી (independence) સાથે આવ્યો હતો.ત્રીજો ગાળો 1947ની આઝાદીથી લઇને હમણાં સુધી લંબાયો છે.
સંસ્થાન પૂર્વે
2800 બીસી અને 1800 બીસીની વચ્ચે વિકાસ પામી હતી તેવી કાયમી અને વધુ પડતી શહેરી સ્થાપન સાથેની હિંદુ ખીણની સંસ્કૃતિ (Indus Valley civilisation)ના નાગરિકોએ ખેતી, પ્રાણીઓને સ્વદેશી ઢબે અપનાવ્યા હતા અને સમાન વજનો અને માપદંડોનો ઉપયોગ કર્યો હતો અને સાધનો અને શસ્ત્રો બનાવ્યા હતા અને અન્ય શહેરો સાથે વેપાર કર્યો હતો. આયોજનબદ્ધ માર્ગવ્યવસ્થા, ગટરવ્યવસ્થા અને પાણી પૂરી પાડવાની વ્યવસ્થાના જ્ઞાનથી તેમનામાં શહેરી આયોજન (urban planning) હોવાનું પુરવાર થયું હતું. જેમાં ગટર વ્યવસ્થા (sanitation) અને મ્યુન્સિપલ સરકાર પણ પ્રવર્તમાન હતી (municipal government).
ગુપ્ત (Gupta) રાજા કુમાર ગુપ્ત પહેલા (Kumara Gupta I)ના સમયમાં thumb|right|ચાંદીના સિક્કા ચલણમાં હતા. (AD 414–55) 1872ની વસ્તીને આધારે ભારતની 99.3% વસતી ગામડા માં હતી. જે આર્થિક રીતે છૂટાછવાયેલા હતા અને સ્વનિર્ભર હતા. ખેતિ અને પશુપાલન તેમના મુખ્ય વ્યવસાય હતા. જેમાં ગામડાના લોકોની ખોરાકની જરૃરિયાત અને કાપડ (textile) માટે કાચો માલ, ખોરાક બનાવવાની પદ્ધતિ (food processing) હસ્તકળા (crafts) સંતોષાતી હતી. ઘણાં રજવાડાઓ અને સત્તાધીશોએ સિક્કાઓ બહાર પાડ્યા હોવાછતાં વિનિમય વ્યવસ્થા (barter) પ્રચલિત હતી.ગામડાઓ શાસકને તેમના કૃષિ ઉત્પાદનનો હિસ્સો મહેસુલ તરીકે ચુકવતા હતા, જ્યારે કારીગરોને લણણી વખતે પાકનો હિસ્સો તેમના કામના બદલામાં મળતો હતો.
ધર્મ, મુખ્યત્વે હિંદુત્વ (Hinduism) અને જાતિ (caste) તથા સંયુક્ત કુટુંબ (joint family) વ્યવસ્થાએ આર્થિક પ્રવૃતિઓને આકાર આપવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. જ્ઞાતિ પ્રથા યુરોપની મધ્યકાલીન સમાજ (guilds)ને ઘણી મળતી આવતી હતી, જેમાં શ્રમનું યોગ્ય રીતે વિભાજન (division of labour) કરાતું હતું. જેમાં ઉત્પાદકને નીપૂણતા કેળવવામાં પણ મદદ મળે છે. જેમકે, કેટલાંક પ્રદેશોમાં, વિવિધ પ્રકારના વસ્ત્રોનું ઉત્પાદન અમુક જાતિની વિશેષતા હતી.