cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
લીંગડા (તા. ઉમરેઠ)
લીંગડા (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લીંગડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
કોલ્ડપ્લે
કોલ્ડપ્લે એક બ્રિટિશ રૉક બેન્ડ છે જેની રચના ૧૯૯૬માં ગાયક ક્રિસ માર્ટિન અને ગીટારીસ્ટ જોન બકલેન્ડ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તેમની રચના પેક્ટોરાલ્ઝ નામે થઇ હતી અને બેઝિસ્ટ ગાય બેર્રિમેનનાં બેન્ડમાં જોડાણ બાદ બેન્ડનું નામ "સ્ટારફીશ" રાખવામાં આવ્યુ હતું. વીલ ચેમ્પિયન ડ્રમ્મર, ગાયક, અન્ય વાજિંત્ર વગાડનાર તરિકે જોડાયા. મેનેજર ફિલ હાર્વી અનધિકૃત પાંચમાં સભ્ય તરીકે પણ ઓળખાય છે. બેન્ડે ૧૯૯૮માં પોતાનું નામ બદલી "કોલ્ડપ્લે" કર્યું.
બાલાઘાટ જિલ્લો
બાલાઘાટ જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૫૦ (પચાસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. બાલાઘાટ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક બાલાઘાટ શહેરમાં આવેલું છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
બીના દાસ
બીના દાસ (૧૯૧૧ - ૧૯૮૬) એ પશ્ચિમ બંગાળના ભારતીય ક્રાંતિકારી અને રાષ્ટ્રવાદી હતા. તેઓ સ્વતંત્રતાની લડત લડતી સંસ્થા જુગાંતર (યુગાંતર)ના સભ્ય હતા. કોલકતા વિશ્વવિદ્યાલયના કુલપતિ સ્ટેનલી જેક્સનની હત્યા કરવાનો તેમને પ્રયત્ન કર્યો હતો.
કુટુંબ
તેઓ જાણીતા બ્રહ્મ શિક્ષક, બેની માધબદાસ અને સામાજિક કાર્યકર સરલા દેવીની પુત્રી હતી. તેમની મોટી બહેન કલ્યાણી દાસ (ભટ્ટાચાર્ય) પણ સ્વાતંત્ર્ય સેનાની હતી.
ભારતની આઝાદીની લડતમાં ભાગ
બીના દાસ કોલકાતામાં મહિલાઓ માટેની અર્ધ-ક્રાંતિકારી સંસ્થા છત્રી સંગઠના સભ્ય હતા. ૬ ફેબ્રુઆરી ૧૯૩૨ ના દિવસે, તેણે કલકત્તા વિશ્વવિદ્યાલયના કન્વોકેશન હોલમાં બંગાળના રાજ્યપાલ સ્ટેનલી જેક્સનની હત્યા કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તે માટે રિવોલ્વરની આપૂર્તિ અન્ય સ્વાતંત્ર્ય સેનાની કમલા દાસ ગુપ્તા દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તેણીએ પાંચ ગોળી ચલાવી પણ નિષ્ફળ ગઈ અને તેને નવ વર્ષની સખત કેદની સજા ફટકારવામાં આવી.
ઈ. સ. ૧૯૩૯ માં તેમને કારાગૃહમાંથી જલદી મુક્તિ મળ્યા પછી, તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ પાર્ટીમાં જોડાયા. ઈ.સ. ૧૯૪૨ માં, તેણે ભારત છોડો આંદોલનમાં ભાગ લીધો હતો અને ૧૯૪૨-૪૫ દરમિયાન ફરી જેલમાં ગયા હતા. ૧૯૪૬-૪૭ સુધી, તે બંગાળ પ્રાંતીય વિધાનસભાના સભ્ય હતા અને ૧૯૪૭-૫૧ સુધી પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ના સભ્ય હતા. ૧૯૪૭ માં, તેમણે જુગાંતર નામના ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળ જૂથના એક કાર્યકર જતિશચંદ્ર ભૌમિક સાથે લગ્ન કર્યા.
બેતુલ જિલ્લો
બેતુલ જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૫૦ (પચાસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. બેતુલ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક બેતુલ શહેરમાં આવેલું છે.
બીના દાસ
ભારતની આઝાદીની લડતમાં ભાગ
તેની બહેન, કલ્યાણી ભટ્ટાચારજીએ બંગાળ સ્પીક્સ (૧૯૪૪ માં પ્રકાશિત) નામના પુસ્તકનું સંપાદન કર્યું અને તે તેને સમર્પિત કર્યું.
બેતુલ જિલ્લો
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
બીના દાસ
ભારતની આઝાદીની લડતમાં ભાગ
તે સુહાસિની ગાંગુલીની નામના એક સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીમિત્ર હતી.
પુરસ્કાર
તેમને ૧૯૬૦ માં તેમની સમાજ સેવા માટે પદ્મશ્રી એવોર્ડ અપાયો હતો.
પ્રમાણપત્ર
૨૦૧૨ માં, તેમને (અને પ્રીતિલતા વાડ્ડૅદારને) મરણોત્તર તેમના યોગ્યતાના પ્રમાણપત્રો એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા.
સર્જન
બિના દાસે બંગાળી ભાષામાં બે આત્મકથા લખી: શ્રીખલ ઝાંકર અને પિતૃધન.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની શ્રેણી:૧૯૧૧માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૮૬માં મૃત્યુ
ચાંદરણી (તા. હિંમતનગર)
ચાંદરણી (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાંદરણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
રવીન્દ્ર પ્રભાત
રવીન્દ્ર પ્રભાત (૫ એપ્રિલ,૧૯૬૯ ના રોજ જન્મેલા) હિન્દી કવિ, વિદ્વાન, પત્રકાર, નવલકથાકાર અને ભારત એક ટૂંકી વાર્તા લેખક છે.તેમણે સંચાલક, સંપાદક, સંશોધક અને, અને સ્ક્રીન પ્લે લેખક તરીકે સેવા આપી છે. તેઓ ઇતિહાસકાર તરીકે મુખ્ય દૈનિક અખબાર માટે લખે છે.તેમણે પણ કેટલાક એવોર્ડ મળ્યા છે.
વ્યક્તિગત જીવન
માતાનો પ્રભાત જન્મ 5 એપ્રિલ, 1969 ના રોજ મહીન્દ્વારા, સીતામઢી,બિહાર, ભારત માં થયો હતો.તેમણે થયો હતો અને પ્રાથમિક શિક્ષણ ત્યાં મળ્યો હતો. તેમણે બીઆર મુઝફ્ફરપુર માં આંબેડકર બિહાર યુનિવર્સિટી ભૂગોળ સન્માન ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવી, બાદમાં ઉત્તર પ્રદેશ રાજર્ષિ ટંડન ઓપન યુનિવર્સિટી, અલ્હાબાદ માંથી જર્નાલિઝમ અને માસ કોમ્યુનિકેશન માસ્ટર ઓફ (MJMC) અભ્યાસ કર્યો.
સાહિત્યિક કારકિર્દી
પ્રભાત વિવિધ વિષયોમાં કરવામાં આવ્યું છે જે છેલ્લા બે અને અડધા દાયકા સુધી લેખિત. તેની રચનાઓને લગભગ ભારત અને વિદેશમાં તમામ મુખ્ય હિન્દી સમાચારપત્ર દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે.તેમની કવિતાઓમાં એક અર્ધ ડઝન કવિતા સંગ્રહો માં કમ્પાઇલ કરવામાં આવે છે. ડેઇલી ન્યૂઝ એક્ટિવીસ્ટ અને Jansandesh ટાઇમ્સ હિન્દી દૈનિક લખનૌ પ્રકાશિત માટે નિયમિત કટાર લેખક.તેમણે પણ વાત્વ્રીક્ષ મુખ્ય સંપાદક (હિન્દી પત્રિકા) છે.
ગ્રંથસૂચિ
કવિતા સંગ્રહો
સાહિત્ય
બિન સાહિત્ય
ડૉક્યુમેન્ટ્રી
બાહ્ય લિંક્સ
શ્રેણી:હિંદી સાહિત્યકાર શ્રેણી: હિન્દી કવિ શ્રેણી: હિન્દી લેખક શ્રેણી: હિન્દી કટારલેખક શ્રેણી: હિન્દી પત્રિકા સંપાદક શ્રેણી:૧૯૬૯માં જન્મ
મર્દાનગંજ (તા. શંખેશ્વર)
મર્દાનગંજ (તા. શંખેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા શંખેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મર્દાનગંજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:શંખેશ્વર તાલુકો
દેધરોટા (તા. હિંમતનગર)
દેધરોટા (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેથરોટા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
પૈયા (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
બડવાની જિલ્લો
બડવાની જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૫૦ (પચાસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. બડવાની જિલ્લાનું મુખ્ય મથક બડવાની શહેરમાં આવેલું છે.
સુત્રાપાડા તાલુકો
સુત્રાપાડા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાનો તાલુકો છે. સુત્રાપાડા આ તાલુકાનું મુખ્યમથક છે.
સુત્રાપાડા તાલુકાનો વિસ્‍તાર ૩ર૬.૭ ચો.કિ.મી છે. ચ્યવન ઋષિનો આશ્રમ તેમજ ભૃગુ ૠષિ દ્વારા સ્‍થાપિત આશ્રમ, કે જેનો વિક્રમાદિત્ય રાજાએ જિર્ણોદ્ધાર કર્યો હતો તે અહીં આવેલા છે. S-GJ-175 હેઠળ જાહેર કરવામાં આવેલું રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક પુરાતન ગાયત્રી મંદિર પણ આ તાલુકાનાં પ્રશ્નાવડા ગામ નજીક આવેલું છે. તાલુકાનાં મુખ્યમથક સુત્રાપાડાથી ર કિ.મી.નાં અંતરે ગુજરાત હેવી કેમીકલ્‍સ લી.ની સોડાએશ (ધોવાનો સોડા)ની વિશાળ ફેકટરી આવેલી છે. આ ઉપરાંત મોરાસા ગામમાં સિમેન્ટ ફેક્ટરી પણ સ્થાપવામાં આવી છે. સુત્રાપાડા તાલુકાનો મુખ્ય પાક મગફળી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
દાળિયા (તા. ગોંડલ)
દાળિયા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. દાળિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
અનિલા દલાલ
અનિલા અમૃતલાલ દલાલ (૨૧ ઓક્ટોબર ૧૯૩૩) ગુજરાતી ભાષા ના વિવેચક, અનુવાદક છે.
જીવન
તેમનો જન્મ અમદાવાદમાં ૨૧ ઓક્ટોબર ૧૯૩૩ના રોજ થયો હતો. ૧૯૪૯માં તેમણે એસ.એસ.સી, ૧૯૫૪માં અંગ્રેજી વિષય સાથે બી.એ. અને ૧૯૫૬માં એ જ વિષયમાં એમ.એ.ની પદવી મેળવી. ૧૯૫૯માં યુ.એસ.એ.ની યુનિવર્સિટી ઑફ ઈલિનોયની એમ.એસ.ની. ડિગ્રી એજ્યુકેશન વિષયમાં મેળવી. જૂન ૧૯૬૦ થી તેઓ અમદાવાદની સરદાર વલ્લભભાઈ આર્ટ્સ કૉલેજમાં અંગ્રેજીનાં વ્યાખ્યાતા.
સર્જન
એમનું વિવેચનપુસ્તક ‘રવીન્દ્રનાથ અને શરતચંદ્રના કથા સાહિત્યમાં નારી’ (૧૯૭૯) બે ખંડમાં વિભાજિત છે. પ્રથમ ખંડમાં રવીન્દ્રનાથનાં નારીપાત્રો વિષે સાત લેખો, જયારે બીજા ખંડમાં શરતચંદ્રનાં નારીપાત્રો વિષે પાંચ લેખો છે. ‘દેશાન્તર’ (૧૯૮૧)માં જર્મન, રશિયન, હિબ્રૂ, ફ્રેન્ચ, ગ્રીક, ઈટાલિયન, સ્પેનિશ વગેરે ભાષાઓની સાહિત્યસૃષ્ટિ છે. એમાં કવિ ટેડ હ્યુઝ, હેરલ્ડ પ્રિન્ટર, ફિલિપ લાર્કિન, નવલકથાકાર આઈરિસ મરડોખ જેવાનો સમાવેશ છે. ‘દર્પણનું નગર’ (૧૯૮૭) પણ એમનો વિવેચનગ્રંથ છે.
સુનીલ ગંગોપાધ્યાયની ત્રણ નવલકથાઓના અનુવાદ ‘રાધાકૃષ્ણ’ (૧૯૮૧), ‘અરણ્યમાં દિનરાત’ (૧૯૮૩) અને ‘પ્રતિદ્વન્દ્વી’ (૧૯૮૬) એમણે આપ્યા છે. મૂળને વફાદાર અનુવાદ આપવાનો એમનો એમાં પ્રયાસ છે. ઉપરાંત બુદ્ધદેવ બસુકૃત ‘મહાભારત : એક આધુનિક દ્રષ્ટિકોણ’ (૧૯૮૦), નારાયણ ચૌધરી રચિત ‘મહર્ષિ દેવેન્દ્રનાથ ઠાકુર’ (૧૯૮૦), હેમ બરુવાકૃત ‘લક્ષ્મીનાથ બેજબરુવા’ (૧૯૮૫) ના અનુવાદ પણ એમણે આપ્યા છે. રવીન્દ્રનાથના કેટલાક નિબંધોના એમના અનુવાદ ‘રવીન્દ્ર નિબંધમાળા’- ભા. ૨ (૧૯૭૬)માં છે. ઉપરાંત રવીન્દ્રનાથનાં સિતેરેક ગીતોના એમના અનુવાદો અન્યના અનુવાદ સાથે ‘ગીત પંચશતી’ (૧૯૭૮) માં ગ્રંથસ્થ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી: ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૯૩૩માં જન્મ
ડેમાઇ મોટી (તા. હિંમતનગર)
ડેમાઇ મોટી (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ડેમાઇ મોટી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
નસિતપુર (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
માધુપુર (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
મેઘવા (બડાપુરા)
મેઘવા (બડાપુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મેઘવા (બડાપુરા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
ધ બિટલ્સ
thumb|alt=ધ બિટલ્સ|ધ બિટલ્સ ધ બિટલ્સ એક ઇંગ્લિશ બેન્ડ હતું, જેની સ્થાપના ૧૯૬૦માં લિવરપુલ ખાતે થઈ હતી. તે રૉક મ્યુઝિકના યુગમાં વ્યવસાયિક રીતે સૌથી સફળ બેન્ડ હતું જેને વિવેચકો પણ વખાણતા હતા. . તેમણે ૧૯૬૦થી ત્રણ વર્ષ લિવરપુલ અને હેમ્બર્ગ ખાતે વિવિધ ક્લબમાં સંગીત પ્રદર્શન આપી પ્રસિદ્ધિ મેળવેલ. મેનેજર બ્રાયન એપ્સ્ટિને તેમને વ્યવસાયિક રીતે ઘડ્યા અને નિર્માતા જોર્જ માર્ટિને બેન્ડના સંગીતની ક્ષમતા વધારી. ૧૯૬૨માં તેમના ગાયન "લવ મી ડુ(Love me do)" દ્વારા બેન્ડ યુનાઇટેડ કિંગડમમાંં ખૂબ પ્રસિદ્ધિ પામ્યું. ત્યાર બાદ લોકો તેમને "ફેબ ફોર" તરીકે પણ ઓળખવા લાગ્યા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:સંગીતકાર
પયારકો (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
પરાશર
પરાશર હિંદુ ધર્મનાં શાસ્ત્રો અનુસાર ને મહર્ષિ વસિષ્ઠના પુત્ર તથા ભગવાન વેદવ્યાસના પિતા હતા. તેમણે વિષ્ણુ પુરાણ ની રચના કરી છે.
પરાશર શબ્દનો એક અર્થ વિનાશક પણ કરવામાં આવે છે. મહર્ષિ પરાશરે ઋગ્વેદના ૧.૬૫-૭૩ અને ૯.૯૭ મંત્રોની રચના કરી હતી.
શ્રેણી:મહાભારત શ્રેણી:ઋષિઓ શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
ડેમાઇ નાની (તા. હિંમતનગર)
ડેમાઇ નાની (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ડેમાઇ નાની ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
નવાપુરા (તા. ઉમરેઠ)
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
જગતસિંહપુર જિલ્લો
જગતસિંહપુર જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દરિયાકિનારા પર આવેલા ઓરિસ્સા રાજ્યનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. જગતસિંહપુર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક જગતસિંહપુર નગરમાં આવેલું છે.
આ જિલ્લો ઓરિસ્સામાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો વિસ્તારની રીતે સૌથી નાનો જિલ્લો છે. આ જિલ્લામાં આવેલું પારાદીપ બંદર રાજ્યનું મહત્વનું બંદર છે.
શ્રેણી:ઑડિશા
દાઇયા (તા. ગોંડલ)
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
માત્રોટા (તા. સમી)
માત્રોટા (તા. સમી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માત્રોટા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દેરોલ (તા. હિંમતનગર)
દેરોલ (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેરોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
મોનલ ગજ્જર
જીવન અને કારકિર્દી
મોનલ ગજ્જરનો જન્મ ૧૩ મે ૧૯૯૧ ના રોજ અમદાવાદ, ગુજરાતમાં એક ગુજરાતી કુટુંબમાં થયો હતો. તેણીએ વાણિજ્યમાં સ્નાતક થયા પછી આઈએનજી વૈશ્ય બેંકમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યુ હતું. તેમના યોગ શિક્ષકના સૂચન પર તેણીએ ૨૦૧૧માં રેડિયો મિર્ચી દ્વારા આયોજીત મિર્ચી ક્વીન બી બ્યુટી પેજન્ટની હરીફાઈમાં ભાગ લીધો હતો. જેમાં તેણીએ જીત મેળવી હતી. પછી તેણીએ મિસ ગુજરાતનું શીર્ષક પણ જીત્યું હતું.
તેમની પહેલી ફિલ્મની રજૂઆત પહેલા જ તેણીએ પાંચ ફિલ્મો સાઈન કરી હતી. જેમાં તમિલ અને તેલુગુની પણ એક ફિલ્મનો સમાવેશ હતો. તેણી એ મલયાલમમાં ડ્રેક્યુલા (૨૦૧૨) ફિલ્મથી અભિનય ક્ષેત્રે પ્રદાર્પણ કર્યુ હતું. તેણીએ આશા ભોંસલેની ફિલ્મમાં વિશેષ ભૂમિકા ભજવી છે. તેણીની પહેલી બે તમિલ ફિલ્મ વનવરાયણ વલ્લવરાયણ અને સિગારામ થોડું એકજ દિવસે રિલીઝ થઈ હતી.
સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૦ માં, તેણી તેલુગુ રિયાલિટી ટીવી શો બિગ બોસ ૪ માં પહેલા સ્પર્ધકોમાંના પહેલા સ્પર્ધક તરીકે પ્રવેશ કર્યો હતો. તેણી ડિસેમ્બરના છેલ્લા અઠવાડિયામાં પહેલા બહાર નીકળ્યા.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:અભિનેત્રી શ્રેણી:૧૯૯૧માં જન્મ
દિગંબર
ઇતિહાસ
હડપ્પીય સંસ્કૃતિમાંથી કાયોત્સર્ગ, પદ્માસન તેમજ નગ્ન મુદ્રાઓ દર્શાવતા અવશેષો મળી આવ્યા છે, જે દિગંબર પરંપરાના વ્યાપનો ખ્યાલ આપે છે. ઇ.સ. પૂર્વે ૪થી સદીના ગ્રીક સંસ્કૃતિમાંથી મળી આવેલા અવશેષો પણ આ પરંપરા સદીઓ જૂની છે એવો ખ્યાલ આપે છે.
પુરાતત્વીય પુરાવાઓ પ્રમાણે જૈન સાધુઓએ ધીમે-ધીમે સંપૂર્ણ વસ્ત્ર ત્યાગથી વસ્ત્રો પહેરવાનું શરૂ કર્યું તેમ જણાય છે. મથુરામાં મળી આવેલી તીર્થંકરની મૂર્તિ સંપૂર્ણપણે વસ્ત્રવિહિન છે. તીર્થંકરની વસ્ત્ર પહેરેલી જૂનામાં જૂની મૂર્તિ ઇ.સ. ૫મી સદીની જ છે. ગુપ્ત સમયની દિગંબર મૂર્તિઓ અર્ધખૂલ્લી આંખો ધરાવે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ધર્મ
લુશાળા (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
પીરવાડી (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મેમણા (તા. શંખેશ્વર)
મેમણા (તા. શંખેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  શંખેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મેમણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:શંખેશ્વર તાલુકો
મોટા જોરાવરપુરા
મોટા જોરાવરપુરા (તા. સમી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટા જોરાવરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સમી તાલુકો
ભાણ સાહેબ
ભાણ સાહેબ એ મધ્યયુગના રામકબીર સંપ્રદાયના ગુજરાતી કવિ હતા.
જીવન
તેમનો જન્મ મહા સુદ ૧૧/૧૫ સંવત ૧૭૫૪ (ઈ.સ. ૧૬૯૮) ના દિવસે ચરોતરના (કે ભાલકાંઠાના) કનખીલોડ ગામમાં લોહાના કુળમાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ કલ્યાણજી અને માતાનું નામ અંબાબાઈ હતું. તેમની અટક ઠક્કર હતી. તેમના ગુરુનું નામ આંબા છઠ્ઠા અથવા ષષ્ટમદાસ હતું. તેમના સંપ્રદાયમાં તેઓ કબીરનો અવતાર ગણાતા.
તેમના પુત્ર ખીમદાસ સહિત અન્ય ૪૦ શિષ્યોએ 'ભાણફોજ' બનાવી અને ગુજરાતમાં લોકબોલીમાં ઉપદેશ કર્યો.
ચૈત્ર સુદ/વદ ત્રીજ, સંવત ૧૮૧૧ (ઈ.સ. ૧૭૫૫)માં તેમણે કમીજડામાં જીવતે સમાધિ લીધી.
અન્ય માહિતી
જન્મની સાથે જ તેમને આગળના બે દાંત ઉગેલા હતા. આથી ગામનાં લોકોને અપશુકનિયાળ લાગ્યા. તેથી ગામલોકોએ ભાણ સાહેબના કુટુંબને હેરાન કરવાનું ચાલું કર્યું. છેવટે ભાણ સાહેબના કુટુંબે પોતાના માદરે વતન બનાસકાંઠાના વારાહી (હાલમાં પાટણ જિલ્લો) ખાતે સ્થળાંતર કર્યું. ભાણ સાહેબને ચાલીસ શિષ્યો હતા. તેમની આ શિષ્યમંડળી ભાણફોજ નામે ઓળખાતી. જેમાંના રવિ સાહેબ નામના તેમના પ્રતાપી શિષ્યે રવિ-ભાણ સંપ્રદાયની સ્થાપના કરી. ખીમ સાહેબ ભાણસાહેબના બુંદશિષ્ય એટલે કે પુત્ર અને શિષ્ય હતા.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ગુજરાતના સંતો
નવા રામપર (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
રવિ સાહેબ
રવિ સાહેબ રવિ-ભાણ સંપ્રદાયના સ્થાપક સંત છે.
તેમના ઘણા શિષ્યો હતા, જેમાં મોરાર સાહેબ સમર્થ સંત ગણાયા છે.
શ્રેણી:ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ગુજરાતના સંતો
દેસાસણ (તા. હિંમતનગર)
દેસાસણ (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેસાસણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
પાનસોરા
પાનસોરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાનસોરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
રોશન સિંહ
ઠાકુર રોશન સિંહ (૨૨ જાન્યુઆરી ૧૮૯૨ – ૧૯ ડિસેમ્બર ૧૯૨૭) એક ભારતીય ક્રાંતિકારી હતા, જેનો જન્મ ઉત્તર પ્રદેશના શાહજહાંપુર જિલ્લાના નાબડા ગામમાં રાજપૂત પરિવારમાં થયો હતો. તેમને ૧૯૨૧-૨૨ના અસહકારની ચળવળ દરમિયાન બરેલી ગોળીબાર કેસમાં સજા ફટકારવામાં આવી હતી. બરેલી સેન્ટ્રલ જેલમાંથી છૂટ્યા બાદ તેઓ ૧૯૨૪માં હિન્દુસ્તાન રિપબ્લિકન એસોસિએશનમાં જોડાયા હતા. તેમણે ઓગસ્ટ ૧૯૨૫ના કાકોરી ષડયંત્રમાં ભાગ લીધો ન હતો, પરંતુ ડિસેમ્બર ૧૯૨૪માં બામરોલી ધાડ દરમિયાન કરવામાં આવેલી હત્યા બદલ તત્કાલીન બ્રિટિશ સરકારે જાન્યુઆરી ૧૯૨૬માં તેમની ધરપકડ કરી હતી અને તેમના પર કેસ ચાલ્યો હતો. રામ પ્રસાદ બિસ્મિલ, અશફાક ઊલ્લા ખાન અને રાજેન્દ્ર લાહિડી સાથે તેમને પણ ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. અલ્હાબાદ જિલ્લાની મલકા/નૈની જેલમાં તેમને ફાંસીની સજા આપવામાં આવી હતી.
અલ્હાબાદમાં મૂર્તિ
અમર શહીદ ઠાકુર રોશન સિંહની પ્રતિમા મલાકા જેલ, નૈની, અલ્હાબાદના ફાંસી ઘરની સામે સ્થાપિત કરવામાં આવી છે, જેમાં ભારતીય સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં તેમના અમૂલ્ય યોગદાનનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. હાલમાં આ જગ્યાએ એક હોસ્પિટલની સ્થાપના કરવામાં આવી છે, જેનું નામ સ્વરૂપ રાની હોસ્પિટલ છે. સ્વરૂપ રાની હોસ્પિટલના મુખ્ય દ્વાર પાસે તેમની પ્રતિમા સ્થાપિત છે. પ્રતિમાની નીચે ઠાકુર સાહેબે કહેલી આ પંક્તિઓ પણ અંકિત છે -
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી શ્રેણી:૧૯૨૭માં મૃત્યુ શ્રેણી:૧૮૯૨માં જન્મ
લૈશમેનિયાસિસ
ત્વચાકિય લૈશમેનિયાસિસને,  લૈશમેનિયોસિસ પણ કહેવામાં આવે છે, તે એક રોગ છે જે લૈશમેનિયા જાતિના પ્રોટોઝોન પરોપજીવી  દ્વારા થાય છે માખીના ચોક્કસ પ્રકારના ડંખથી ફેલાય છે. આ રોગ મુખ્યત્વે ત્રણ રીતે હાજર હોઇ શકે છેઃ ત્વચાકિય, શ્લેષ્મ, અથવા આંતરીક લૈશમેનિયાસિસ. ત્વચાકિય સ્વરૂપ ત્વચા ઘાવ સાથે હાજર હોય છે, જ્યારે શ્લેષ્મ સ્વરૂપ ત્વચા, મોં અને નાક ઘાવ સાથે હાજર હોય છે, અને આંતરીક સ્વરૂપ ત્વચા ઘાવથી શરૂ થાય છે અને બાદમાં તાવ, ઓછાં લાલ રક્ત કોષો, અને વિસ્તૃત બરોળ અને યકૃત સાથે હાજર હોય છે.
લૈશમેનિયા ની 20 થી વધુ પ્રજાતિ દ્વારા માનવોમાં ચેપો થાય છે. ગરીબી, કુપોષણ, જંગલનો નાશ, અને શહેરીકરણનો જોખમી પરિબળોમાં સમાવેશ થાય છે. માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ પરોપજીવીઓને જોઇને તમામ ત્રણ પ્રકારોનું નિદાન થઇ શકે છે. વધુમાં, આંતરિક રોગનું નિદાન લોહી પરીક્ષણો દ્વારા થઇ શકે છે.
જંતુનાશક વડે તૈયાર કરેલ મચ્છરદાની દ્વારા પણ લૈશમેનિયાસિસને આંશિક રીતે રોકી શકાય છે. અન્ય માપદંડોમાં જંતુનાશકોના છંટકાવનો સમાવેશ થાય છે જેથી માખીઓનો નાશ કરી શકાય અને રોગ ધરાવતા લોકોની વહેલી સારવાર કરી વધુ ફેલાતો અટકાવી શકાય છે. રોગપ્રાપ્તિ, લૈશમેનિયા ની પ્રજાતિઓ, અને ચેપના પ્રકાર પરથી સારવારની જરૂર નક્કી થાય છે. આંતરિક રોગ માટે અમુક સંભવિત દવાઓમાં લીપોસોમલ એમ્ફોટેરીસીન બીનો ઉપયોગ થાય છે, જે પેન્ટાવેલન્ટ એન્ટિમોનીયલ્સ અને પેરોમોમાયસીનનું સંયોજન છે, અને મિલ્ટેફોસિન. ત્વચાકિય રોગ માટે, પરોમોમાયસીન, ફ્લુકોનાઝોલ, અથવા પેન્ટામીડાઇન અસરકારક હોઇ શકે છે.
હાલ 98 દેશોમાં આશરે 12 મિલીયનથી વધુ લોકો ચેપગ્રસ્ત છે. દર વર્ષે આશરે 2 મિલીયન નવાં કેસો અને 20 અને 50 હજાર વચ્ચે મૃત્યુ થાય છે. એશિયા, આફ્રિકા, દક્ષિણ અને મધ્ય અમેરિકા, અને દક્ષિણ યુરોપમાં આશરે 200 મિલીયન લોકો એવા વિસ્તારમાં રહે છે જ્યાં રોગ સામાન્ય છે. રોગની સારવાર કરવા માટે વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશનએ અમુક દવાઓ પર વળતર હાંસલ કર્યું છે. કૂતરા અને ઉંદરો સહિત, અન્ય સંખ્યાબંધ પ્રાણીઓમાં રોગ થાય છે.
કમણગિરી કળા
કમણગિરી કળા અથવા કમાનગિરી કળા અથવા કમણગિરી ભીંત ચિત્રો મુખ્યત્વે ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ પ્રદેશમાં મળી આવતા ભીંતચિત્રોનું એક સ્વરૂપ છે. આ કળા ગુજરાત તેમજ પાકિસ્તાનના કેટલાક પ્રદેશોમાં પણ જોવા મળે છે.
પુરાસર (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કમણગિરી કળા
ઉત્પત્તિ
પર્શિયન શબ્દ કમાન કામઠા અથવા ધનુષ્ય માટે વપરાય છે અને વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્રના એક સિદ્ધાંત અનુસાર આ ચિત્રકળાના ૧૮મી સદીમાં સ્થળાંતર કરી કચ્છમાં સ્થાયી થયેલી ધનુષ્ય બનાવનારી મુસલમાન જ્ઞાતિ દ્વાર કરવામાં આવતી હતી. આ કળાના ઉદ્ભવનો સમયગાળો અને જ્ઞાતિના સ્થળાંતરનો કાળ સમકાલીન છે. આ કળા કરનારને અનુલક્ષીને આ કળાનું નામ કમાન ગિરી પડ્યું હશે. ધનુષ્ય ઉત્પાદકો મુસ્લિમ હોવા છતાં હિન્દુ તેમજ જૈન પરંપરાના સારી રીતે જાણકાર હતા અને તેમને સ્થાનિક ભાટિયા અને જૈન સમુદાયો ચિત્રકળા કરી આપવાનું કામ સોંપતા હતા.
જો કે બીજી માન્યતાઓ પણ છે અને તે અનુસાર કચ્છી ભાષામાં શબ્દ "કમ" શબ્દનો અર્થ કાર્ય એવો થાય છે. આ અનુસાર કામણગર કે કમણગારો "કોઈપણ પ્રકારનું કાર્ય કે ચિત્રકામ કરી આપનાર"ના નામ પરથી કમણગારી ચિત્રકળા એવું પડ્યું હોઈ શકે. ચિત્રકારોનો વર્ગ શરૂઆતમાં મુસ્લિમોનો રહ્યો પણ પછીથી 'ગુર્જર સુતાર' અને 'રૂપગડા સલાટ' સમુદાયોના હિન્દુ કલાકારો પણ આ ચિત્રકારી કરવા લાગ્યા. કહેવામાં આવે છે કે કમણગરો ધનુષ અને ઢાલના નિર્માણ સાથે ચિત્રકારીમાં ઉપરાંત સ્થાપત્ય કાર્યોમાં નિપુણ હતા. કમણગીરના કાર્યથી પ્રદેશના અન્ય સમુદાયો પણ અસર થઈ. જેમાંના કેટલાકમાં "સોની" સમુદાય શામેલ છે, જેઓ સોના-ચાંદી પર કામ કરે છે અને આભૂષણ બનાવવાની સાથે સંકળાયેલા છે જ્યારે અન્ય વર્ગ ચામડા પર કાર્ય કરનારો "મોચી " અને હાથીદાંતના પર કોતરણી કરનારા કામદારોનો સમુદાય છે.
કમણગર બે પ્રકારના હતા. એક કડિયા સાથે દિવાલો પર ચિત્રકળા કરવાનું કામ કરતા જ્યારે કમણાગરોનો બીજો વર્ગ શાસક વર્ગ માટે કાગળ પર ચિત્રકળા કરતો. જૈન અને ગુજરાતના ભાટિયાઓ સિવાય જાડેજા રાજપૂતો અને "મિસ્ત્રી" સમુદાયોએ પણ તેમને સમર્થન આપ્યું હતું. કમણગરોની કળામાં કલાત્મ શ્રેષ્ઠતા હોવા છતાં, સમાજમાં તેમને યોગ્ય મહત્વ આપવામાં આવતું ન હતું અને એકવાર કરાર પૂરો થયા પછી તેઓએ "રમકડા બનાવવા" જેવા પરંપરાગત કાર્યોનો આશરો લેતા.
વિશેષતા
આ ચિત્રકળાનો સૌથી સામાન્ય વિષય લોક વાર્તાઓ હતી. જેમાં રામાયણ અને કૃષ્ણના જીવનની પ્રધાનતા રહી. પરંતુ, વિષયવસ્તુ કાળખંડ, સ્થળ અને આશ્રયદાતાની પસંદગી અનુસાર અલગ અલગ રહેતી હતી. કમણગિરીની કલા કૃતિ કચ્છના વિવિધ ક્ષેત્રમાં જોવા મળે છે, પરંતુ અંજાર, મુન્દ્રા, ભારપર, તેરા, લાલા, ફરાદ્રી, બીબર અને વરાપધરમાં તે નોંધપાત્ર છે. ૨૦૦૧ ની સાલના ભૂકંપને કારણે આમાંની કેટલીક ઈમારતો તૂટી ગઈ પરિણામે તેમાંની ચિત્રકારી પણ નાશ પામી. આંતરિક અને બાહ્ય દિવાલની ચિત્રકારી એ કળાની સૌથી વધુ આવર્તક વિષયવસ્તુ હતી, જોકે પાછળથી બ્રિટિશ સૈનિકો તેમના કૂતરા સાથે અને વિમાન, રેલ્વે એન્જિન, ઘરેલુ પ્રાણીઓ અને જૈન પૌરાણિક કથાઓની ઘટનાઓ જેવા વિષયો પણ દોરવામાં આવ્યા હતા.
આજે પણ સચવાયેલી નોંધપાત્ર ચિત્રકળામાંની એક અંજાર ખાતેના કેપ્ટન મૅકમર્ડોના બંગલાની છે, જેમાં કચ્છી પૃષ્ઠભૂમિમાં શાહી શોભાયાત્રા, હિન્દુ દેવી-દેવીઓ અને વનસ્પતિ અને પ્રાણીસૃષ્ટિને દર્શાવવામાં આવ્યા છે. કચ્છના હાજપર ગામમાં ટ્રેનને રેલ્વે સ્ટેશનની પૃષ્ઠભૂમિમાં દોરવામાં આવી છે જ્યારે તેરા નામના એક કચ્છીના રજવાડામાં કિલ્લાના ઉપરના માળે શયન ખંડની ચાર દિવાલો પર મહાકાવ્ય રામાયણની વિષયવસ્તુ ધરાવતી ચિત્રકારી છે. ભારતમાં રામાયણની સંપૂર્ણ કથાનું નિરૂપણ અન્ય કોઈ સ્થળે આવી સતત રીતે થતું નથી. thumb| મૅકમર્ડોના બંગલા પર શાહી સરઘસનું ચિત્રણ.
બીબર ગામના રામ મંદિરમાં રાજસ્થાન અને ગુજરાતની શૈલીનું સંયોજન છે. મુન્દ્રા નજીકના દેશલપર ગામ જેવા સ્થળોએ "રાસ મંડળ" દર્શાવતા ચિત્રો છે, જે મુખ્યત્વે કૃષ્ણના ઉપાસકો દ્વારા કરવામાં આવે છે. કમણગરો અભણ હતા પણ તેઓએ મુંદ્રા શહેરમાં આવેલા "કાળુભાઇ વાઘેલા" ના મહેલમાં તેમની જાણકારીની હદ બતાવી,અહીં તેમણે શાહી શોભાયાત્રા, યુરોપિયન કેપ્ટન, ભાગવત પુરાણ ના "ગોપી વસ્ત્ર હરણ" અને રામાયણના દ્રશ્ય જોવા મળે છે.
કમણગરોએ કાગળ, લાકડા, કાચ અને ચામડા પર પણ ચિત્રો દોર્યા છે. ભુજના આઈના મહેલ અને કચ્છ મ્યુઝિયમના પ્રખ્યાત લાંબા ચિત્રો કમણગરો દ્વારા દોરવામાં આવ્યા છે. એક દીર્ધ ચિત્રમાં તાજિયાનું સરઘસ બતાવવામાં આવ્યું છે જે મોહરમ દરમિયાન કાઢવામાં આવે છે. જ્યારે અન્ય એક ચિત્રમાં નાગ પંચમીના સરઘસનું વર્ણન છે, જે ગુજરાત લશ્કર પર કચ્છ લશ્કરની વિજયની યાદમાં દોરવામાં આવ્યું હતું.
પડતી
કમણગિરી કળા ૨૦ મી સદી સુધી લોકપ્રિય હતી, પરંતુ મહા મંદી પછી, આશ્રયદાતાઓ મકાનોને તાળુ મારીને કચ્છની બહાર ગયા અને કમણગારનું આજીવિકાનું સાધન દૂર થતા તેઓ અન્ય કામ ધંધા તરફ વળ્યા. આ કળાને બીજો જીવલેણ ફટકો ૨૦૦૧ નો ધરતીકંપ લાગ્યો. આ ભૂકંપને કારણે કેટલાક નોંધપાત્ર કાર્યોને નાશ પામ્યા. હવે, ગુજરાતમાં ફક્ત ત્રણ સ્થળે કમણગિરી ભીંતચિત્રો સારી રીતે સાચવવામાં આવ્યા છે. તે છે "તેરાનો કિલ્લો", અંજાર ખાતેનો મૅકમૂર્ડો બંગલો અને "મુન્દ્રા" માં કાળુભાઈ વાઘેલાનું ઘર.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની કળા શ્રેણી:ગુજરાતની લોકસંસ્કૃતિ
ગુરુત્વાકર્ષણ
right|300px|thumb|ગુરુત્વાકર્ષણને લીધે, ગ્રહો સૂર્યની આસપાસ પરિભ્રમણ કરી શકે છે અને આ જ તેમને નિયંત્રણમાં રાખે છે.
ગુરુત્વાકર્ષણ કુદરતી પરિબળ છે, દળ ધરાવતા કોઇપણ પદાર્થો એક્બીજાને આકર્ષે છે. ગુરુત્વાકર્ષણ કોઇપણ પદાર્થના વજન પર અસર કરે છે (વજન = દળ x ગુરુત્વાકર્ષણ બળ). તે દળના સમપ્રમાણમાં અને અંતરના વર્ગના વ્યસ્તપ્રમાણમાં છે. ગુરુત્વાકર્ષણ બળ વિષે સૌ પ્રથમ જાણ સર આઇઝેક ન્યુટને કરી હતી. ન્યુટને ગુરુત્વાકર્ષણના ત્રણ નિયમો આપ્યાં છે, જેમાં પહેલો નિયમ ગુરુત્વાકર્ષણની વ્યાખ્યા અને બીજો નિયમ ગુરુત્વાકર્ષણનુ મુલ્ય આપે છે. ડો. આઇનસ્ટાઇને ગુરુત્વાકર્ષણને અવકાશી રબ્બરિયા ચાદરમાં પડેલા ગોબા દ્વારા રચાયેલી ભુમિતિને જવાબદાર બનાવી હતી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભૌતિકવિજ્ઞાન
હિંમતલાલ દવે
હિંમતલાલ દવે (૮ સપ્ટેમ્બર ૧૮૮૭ - ૨૫ જાન્યુઆરી ૧૯૭૬) નિબંધકાર, કોશકાર અને સાધુ હતા. જેઓ મુખ્યત્વે સ્વામી આનંદ વડે વધુ જાણીતા હતા. સંસ્કારશીલ અને લોકોનું ઘડતર કરે તેવા ગુજરાતી સાહિત્યના સર્જન માટે તેમનું યોગદાન મહત્વપૂર્ણ છે.
જીવન
તેમનો જન્મ હિંમતલાલ રામચન્દ્ર દવે/દ્વિવેદી તરીકે શીયાણી (વઢવાણ)માં થયો હતો. તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ ગીરગામ (મુંબઈ)માં પૂર્ણ કર્યું. ૧૮૯૭માં લગ્નના વિરોધમાં, ભગવાન દેખાડવાની લાલચ આપનાર સાધુ સાથે, કિશોરવયે ગૃહત્યાગ કર્યો. બે-ત્રણ વરસના રઝળપાટ પછી, તેરમે વરસે રામકૃષ્ણ મિશનના સાધુઓના સંપર્કમાં મુકાતાં વિવિધ મઠો-આશ્રમોમાં તેમનો વિદ્યાભ્યાસ અને ચરિત્રઘડતર થયું.
૧૯૦૫માં બંગાળ-મહારાષ્ટ્રના ક્રાંતિકારીઓના સંસર્ગે સ્વાતંત્ર્યસંગ્રામમાં. ૧૯૦૭માં લોકમાન્ય તિલકના ‘કેસરી’ પત્રના મુદ્રણકાર્યમાં સહાય અને મહારાષ્ટ્રના ગ્રામપ્રદેશમાં સ્વરાજચળવળમાં સક્રિય. એ સાથે મુંબઈના મરાઠી દૈનિક ‘રાષ્ટ્રમત’ ની ગુજરાતી આવૃત્તિનું સંપાદન. તે બંધ પડતાં ૧૯૦૯માં હિમાલયની યાત્રા. ૧૯૧૨માં મિસિસ એની બેસન્ટ સ્થાપિત પહાડી શાળા (હિલબૉયઝ સ્કૂલ) માં શિક્ષણકાર્ય. પછીથી ગાંધીસંપર્ક થતાં ૧૯૧૭માં ‘નવજીવન’ અને ‘યંગ ઈન્ડિયા’ ના મુદ્રક અને પ્રકાશક તરીકે તંત્ર-સંચાલન. ૧૯૨૨માં ‘યંગ ઈન્ડિયા’માં પ્રકાશિત લેખ માટે મુદ્રક તરીકે જેલ-સજા. બારડોલી સત્યાગ્રહમાં વલ્લભભાઈ પટેલના અંગત મદદનીશ. ૧૯૩૦માં વિલેપારલેના ઉપનગર સત્યાગ્રહી તરીકે જેલવાસ. તેમ પછી થાણા (મુંબઈ), બોરડી (દ. ગુજરાત), કૌસાની (અલમોડા) અને કોસબાડમાં આશ્રમો સ્થાપી આદિવાસી તેમ જ પછાત વર્ગના લોકો વચ્ચે રચનાત્મક કાર્ય. સાહિત્ય અકાદમી, દિલ્હી દ્વારા અપાયેલો પુરસ્કાર (૧૯૬૯) સાધુજીવનની અલિખિત આચારસંહિતાના જતન માટે સાભાર પરત. ૮૯ વરસની વયે મુંબઈમાં હૃદયરોગના હુમલાથી અવસાન.
સર્જન
ગાંધીજીનાં મુખપત્રોમાં જરૂર પડતાં ‘ઈસુનું બલિદાન’ શીર્ષકથી લેખમાળા લખીને એમણે ગુજરાતી લેખનનો આરંભ કર્યો હતો. એમની વિશિષ્ટ ચરિત્રકથાઓ ને ચિંતનાત્મક નિબંધોમાં સાધુજીવનનો રઝળપાટ, તજજન્ય અલગારીપણું, અનુભવગત બાહુલ્ય અને સચ્ચાઈ તેમ જ વૈવિધ્ય અનાયાસ પ્રગટ થાય છે. મરાઠી, હિન્દી, અંગ્રેજી ભાષાઓ અને તેની પ્રાદેશિક બોલીઓ ઉપર સમાન પ્રભુત્વ ધરાવતા એમની ગુજરાતી ભાષામાં સૌરાષ્ટ્રી, ચરોતરી, સુરતી અને કવચિત્ કચ્છી-સિંધી બોલીઓનું સુભગ મિશ્રણ જોવા મળે છે. વ્યાપક જીવન-અનુભવ ને વિપુલ વાચનથી ઘડાયેલી એમની અરૂઢ છતાં પ્રૌઢ, કવચિત્ રમતિયાળ તો બહુધા સંઘેડાઉતાર, તત્વાન્વેષી તેમ જ હૃદયરાગથી ઊભરાતી, વિપુલ અર્થાભિવ્યક્તિ ધરાવતા તળપદ શબ્દો, યથાર્થ રૂઢિપ્રયોગો તથા કહેવતોથી બળકટ નીવડતી ચિત્રાત્મક શૈલી ગુજરાતી ગદ્યસાહિત્યમાં અલગ ભાત પાડે છે.
સાધુજીવનની આચારસંહિતાના આગ્રહે, વર્ષો સુધી પોતાનાં લખાણોને ગ્રંથસ્થ કરવાની સંમતિ ન આપનાર એમણે એક બાજુ મહાદેવ દેસાઈ, સાને ગુરુજી, કિશોરલાલ મશરૂવાળા, નાનાભાઈ ભટ્ટ, ડૉ. માયાદાસ, છોટુભાઈ દેસાઈ જેવી નામી અને મોનજી રુદર, વામનદાદા તથા સાધુસમાજની કૈકં તેજ-તપઃપૂત વ્યક્તિઓ તો બીજી બાજુ જડસુ, ગંદા-ગોબરા અને ક્રૂરઆતતાયીઓ સમા મેજર ઈથરલી, નઘરોળ મુરશદ, કંસના વારસ ને અનામ ટાંગાવાળા ઇત્યાદિની ચરિત્રકથાઓનાં સંગ્રહો ‘કુળકથાઓ’ (૧૯૬૬), ‘ધરતીનું લૂણ’ (૧૯૬૯), ‘મોતને હંફાવનારા’ (૧૯૬૯), ‘સંતોના અનુજ’ (૧૯૭૧), ‘સંતોનો ફાળો’ (૧૯૭૮), ‘નઘરોળ’ (૧૯૭૫), ‘ગાંધીજીના સંસ્મરણો’ (૧૯૬૩) તથા ‘ભગવાન બુદ્ધ’ (અન્ય સાથે, ૧૯૬૪) આપ્યા છે. સર્વધર્મસમભાવથી પોષાયેલી જીવનદ્રષ્ટિથી ધર્મ અને સમાજની સમીક્ષા કરતા એમના ચિંતનાત્મક નિબંધોના સંગ્રહોમાં ‘ઈશુનું બલિદાન’ (૧૯૨૨), ‘ઈશોપનિષદ’, ‘ઈશુભાગવત’ (૧૯૭૭), ‘લોકગીતા’, ‘નવલાં દરશન અને બીજા લેખો’ (૧૯૬૮), ‘માનવતાના વેરી’ (૧૯૬૬), ‘અનંત કળા’ (૧૯૬૭), ‘આતમનાં મૂલ’ (૧૯૬૭), ‘સર્વોદય વિચારણા’ (અન્ય સાથે) વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. ‘સમાજચિંતન અને બીજા લેખો’ (૧૯૮૩), ‘ધર્મચિંતન અને બીજા લેખો’ (૧૯૮૨) ઉપરાંત સાધુજીવન દરમિયાન કરેલ યાત્રા-પ્રવાસોની ઉપનીપજ સમી, ‘પ્રસ્થાન’ માં ૧૯૫૪-૬૦ દરમિયાન પ્રકાશિત થયેલી પ્રવાસકથાઓ ‘ઉત્તરાપથની યાત્રા’ અને ‘બરફ વચ્ચે બદરીનાથ’ (અન્ય સાથે, ૧૯૮૦) તથા સ્વેનહેડિનની ભ્રમણકથાનો અનુવાદ ‘એશિયાનાં ભ્રમણ અને સંશોધન’ (૧૯૭૯) વગેરે એમનાં મરણોત્તર પ્રકાશનો છે. ‘બચપણનાં બાર વરસ’ (૧૯૮૨) નામે અપૂર્ણ આત્મવૃત્તાંત પણ એમણે આપ્યું છે.
આ ઉપરાંત વ્યાપક લોકસંપર્કના ફળસ્વરૂપે એકત્ર થયેલ તળપદ શબ્દપ્રયોગો, રૂઢિપ્રયોગો તથા કહેવતોનો સંગ્રહ ‘જૂની મૂડી’ (૧૯૮૦) પણ એમણે આપ્યો છે; તો એમનાં પુસ્તકોમાંથી મૂળશંકર મો. ભટ્ટે પસંદ કરી આપેલાં લખાણોનો સંગ્રહ ‘ધરતીની આરતી’ (૧૯૭૭) લોકમિલાપ ટ્રસ્ટ દ્વારા પ્રગટ થયો છે.
કુળકથાઓ (૧૯૬૬) ૧૯૬૯માં સાહિત્ય અકાદમી, દિલ્હીનું પારિતોષિક મેળવનાર, સ્વામી આનંદનું પુસ્તક. એમાં મુંબઈનાં કેટલાંક જૂનાં ઘરાણાંની સાંભળેલી અને સાંભરેલી કથાઓનો સંચય છે. જૂની મુંબઈના વિકાસમાં ફાળો આપનાર. ભાટિયા, વાણિયા, લુહાણા કચ્છી કોમોમાં અસંખ્ય પુરુષાર્થી પાક્યા એને અંગે વાંચેલી કે સંઘરેલી નાનીમોટી ઇતિહાસકથા અથવા દંતકથા પરથી આ લેખોનો ઘાટ તૈયાર થયો છે. કોઈને રીઝવવા કે મિત્રોના મિથ્યાભિમાનને પોષવા નહિ પરંતુ લેખકના વ્યક્તિત્વઘડતરમાં ઓછોવત્તો ફાળો આપનાર પરિબળ તરીકેના આદરભાવને લીધે આ લખાયું છે. આ કુળકથાઓ મુંબઈ પૂરતી મર્યાદિત છે અને એમાં મુખ્યત્વે પહેલા પાયોનિયરો અંગેનું-મોરારજી ઘરાણું, ખટાઉ ઘરાણું, ઠાકરશી ઘરાણું, વસનજી ઘરાણું, એમ સર્વ ઘરાણાં અંગેનું-નિરૂપણ છે.
ધરતીનું લૂણ (૧૯૬૯) સ્વામી આનંદનો, મહાદેવથી મોટેરો અને બીજી અંજલિઓને સમાવતો ગ્રંથ. અહીં મુખ્યત્વે સ્મૃતિચિત્રો અને ચરિત્રોને ઉપસાવતાં લખાણો છે. વાચકોના રંજન કે સ્વાદ અર્થે નહિ પણ અહીં સદી સુધીના કે વધુ કાળના જાત-અનુભવ પછી થયેલાં દર્શન કે અવલોકનને વ્યક્ત કરવાની લેખકની નેમ છે. એમાં પોતાના નૈતિક કે આધ્યાત્મિક વિકાસનું પણ પ્રતિબિંબ છે. જાત-અનુભવાેમાંથી રજૂ થયેલાં આ પાત્રોમાં જીવનનું શહૂર એ મહત્તવનો ગુણ છે. અહીં સર્વત્ર માનવીનાં ઊંચાણોનું નિરૂપણ છે. બાળવિધવા દીકરીનું પુનર્લગ્ન કરતાં જ્ઞાતિએ કરેલા બહિષ્કારની ઢીંક ઝીલતાં અણનમ અનાવિલ મોનજી રૂદર અને ભીખીબાઈનાં ચરિત્ર ઉઠાવદાર છે. લેખકની ટૂંકા, સીધાં, તળપદાં વાક્યોથી તૈયાર થયેલી શૈલી મર્મગામી છે.
નઘરોળ (૧૯૭૫) સ્વામી આનંદનું પુસ્તક. આમાં પ્રકરણ ૧ થી ૫ અંગ્રેજીમાં જુદા જુદા સમયે વાંચેલાં લખાણોને આધારે કરેલી રજૂઆતનાં છે. હીરોશીમાનો હત્યારો ઈથરલી અસલમાં માનવસંહારની અસરથી કોરોધાકોર હોવા છતાં અખબારો, લેખકો, મનોવિજ્ઞાનીઓએ શા માટે એને રાતોરાત હીરોશીમાના પરાક્રમનો મહાન વીર આગેવાન બનાવી દીધો એની રસપ્રદ બીનાનાં બે પ્રકરણો નોંધપાત્ર છે. ‘અમેરિકન ધોબણ’ ની જેલવીતી પણ દ્રાવક છે. આ લેખકનાં અન્યત્ર કલ્પનાનો આધાર લઈને તૈયાર થયેલાં ગુણદર્શી ચરિત્રોની પડછે અહીં માનવચરિત્રમાંના હીણા અંશોનું અનાયાસ ચિત્રણ થયું છે. જાત-અનુભવમાંથી હડફેટે ચઢેલાં એવાં રીઢાં, અઘોરી, નઠોર ચરિત્રોને લેખકે આ પુસ્તકમાં સંઘર્યાં છે.
બાહ્ય કડી
શ્રેણી: ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:સાહિત્યકાર શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૯૭૬માં મૃત્યુ
પરવટા (તા. ઉમરેઠ)
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
મોટી ચંદુર
મોટી ચંદુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા શંખેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મોટી ચંદુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:શંખેશ્વર તાલુકો
દડવા હમીરપરા
દડવા હમીરપરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દડવા હમીરપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પ્રતાપપુરા (તા. ઉમરેઠ)
પ્રતાપપુરા (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પ્રતાપપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઉમરેઠ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
નવાગામ નં ૧ (તા. વલ્લભીપુર)
જે નવાગામ (ગાયકવાડી) તરીકે પણ ઓળખાય છે, ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
થોળ પક્ષી અભયારણ્ય
થોળ પક્ષી અભયારણ્ય ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલો સંરક્ષિત વિસ્તાર છે તેમજ રામસર સ્થળ છે, જેને વિશેષત: પક્ષીઓ માટેના અભયારણ્ય તરિકે જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. ઉત્તર ગુજરાતના મહેસાણા જિલ્લાના કડી તાલુકામાં આવેલાં થોળ ગામ પાસે આવેલા તળાવ અને તેના કાંઠાના વિસ્તારોને થોળ પક્ષી અભયારણ્ય જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. અહીં શિયાળાની ઋતુ દરમ્યાન દેશ (હિમાલય અને ઈશાન રાજ્યોના ઠંડા વિસ્તારોમાંથી) અને વિદેશનાં અનેક પક્ષીઓ આવે છે, જેમાં જળચર પક્ષીઓ મુખ્ય છે. નક્શામાં દેખાય છે એ પ્રમાણે થોળ ગામને અડીને પણ એક નાનકડું તળાવ આવેલું છે, જે પક્ષી અભયારણ્યનો ભાગ નથી.
ઇતિહાસ
આ તળાવનું બાંધકામ ૧૯૧૨માં ગાયકવાડ શાસન વડે સિંચાઇ માટેનું પાણી પુરું પાડવા માટે થયું હતું. હાલમાં તળાવની દેખરેખનું કામ ગુજરાત સરકારના વન અને સિંચાઇ એમ બંને વિભાગો હેઠળ થાય છે.
લાક્ષણિકતાઓ
તળાવની સંગ્રહ ક્ષમતા ૮૪૦ લાખ ક્યુબિક મીટર ‍‍(૩ x ૧૦9 ક્યુબિક ફીટ) છે. તેનો પાણી વિસ્તાર ૬૯૯ હેક્ટર (૧,૭૩૦ એકર) છે. તળાવના કાંઠાનો વિસ્તાર ૫.૬૨ કિમી છે અને પાણી છીછરું છે.
પક્ષીઓ
થોળ તળાવ એ ચોમાસાંની ઋતુથી શિયાળા સુધી પાણીના પક્ષીઓનું સરસ નિવાસસ્થાન ગણાય છે. અહીં ૧૫૦ જાતિના પક્ષીઓ જેમાં ૬૦ ટકા (૯૦ જાતિઓ) પાણીનાં પક્ષીઓ છે જેઓ મોટાભાગે શિયાળામાં નિવાસ કરે છે. આમાં મુખ્યત્વે સુરખાબનો સમાવેશ થાય છે. એક સમયે અહીં ૫ થી ૬ હજાર જેટલાં સુરખાબો જોવા મળ્યા હતા. સારસ, જે સૌથી ઉંચુ ઉડતું પક્ષી છે, તેના માળાઓ અહીં મોટી સંખ્યામાં જોવા મળે છે.
IUCN વર્ગીકરણ પ્રમાણે અહીં અસંખ્ય પ્રકારના પક્ષીઓ જોવા મળે છે. જેમાં ઓછી ચિંતાજનક સ્થિતિથી માંડીને વિલુપ્ત થઇ રહેલાં પક્ષીઓનો સમાવેશ થાય છે.
વનસ્પતિ
right|thumb|તળાવની આજુ-બાજુ રહેલ વૃક્ષો તળાવના પરિઘમાં રહેલા વૃક્ષો સિવાય અહીંના વિસ્તારમાં તરતી વનસ્પતિઓ પણ આવેલી છે, જેમાં લીમડો અને અન્ય વૃક્ષોનો સમાવેશ થાય છે. આ વનસ્પતિઓ દુષ્કાળનો સામનો કરી શકે એ પ્રકારની હોવાનું જણાયું છે.
અભયારણ્યના ગામો
'ગેઝેટ ઓફ ઈન્ડીયા'માં તારીખ ૧૮ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩ના દિવસે પ્રસિદ્ધ થયા મુજબ થોળ પારિસ્થિતિક સંવેદનશીલ વિસ્તાર હેઠળ ગાંધીનગર જિલ્લાના કલોલ તાલુકાનાં પાંચ અને મહેસાણા જિલ્લાના કડી તાલુકાના બે એમ કુલ સાત ગામોને આવરી લેવાયા છે. આ ગામોના નામ નીચે છે. અને આ સાથે થોળ પારિસ્થિતિક સંવેદનશીલ વિસ્તારની સરહદ નીચે પ્રમાણેના અક્ષાંશ-રેખાંશથી ગણવામાં આવશે.
સ્થાનિક ભૂગોળ
થોળ તળાવનો કુલ વિસ્તાર ૧૫,૫૦૦ હેક્ટર (૩૮,૦૦૦ એકર) છે. તળાવ મહેસાણા જિલ્લાના અંશત: સૂકાં વિસ્તારમાં આવેલું છે.
આ વિસ્તારનું વાતાવરણ ત્રણ ઋતુઓ ધરાવે છે: શિયાળો, ઉનાળો અને ચોમાસુ. તળાવના વિસ્તારનો કુલ સરેરાશ વરસાદ ૬૦૦ મિમિ (૨૪ ઇંચ) છે, જ્યારે ન્યૂનતમ વરસાદ ૧૦૦ મિમિ (૩.૯ ઇંચ) અને મહત્તમ વરસાદ ૮૦૦ મિમિ (૩૧ ઇંચ) છે. મહત્તમ તાપમાન ૪૩ સે. (૧૦૯ ફે) અને ન્યનતમ તાપમાન ૮ સે (૪૬ ફે) નોંધાયેલ છે.
થોળ તળાવ કલોલથી ૨૦ કિમીના અંતરે અને અમદાવાદથી ૪૦ કિમીના અંતરે ઉત્તર-પશ્ચિમમાં અને મહેસાણાથી ૭૫ કિમીના અંતરે મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલું છે
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:ગુજરાતના અભયારણ્યો શ્રેણી:કડી તાલુકો
ઢબાલ (તા. હિંમતનગર)
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
મોહનલાલ લલ્લુભાઈ દાંતવાળા
મોહનલાલ લલ્લુભાઇ દાંતવાળા (૧૯૦૯–૧૯૯૮) એ એક ભારતીય કૃષિ અર્થશાસ્ત્રી અને શૈક્ષણિક લેખક હતા, જેમને ઘણા લોકો ભારતીય કૃષિ અર્થશાસ્ત્રના પિતા તરીકે ગણે છે. તેઓ ગાંધીવાદી અને ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળમાં કાર્યકર હતા. ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ દરમિયાન તેમને છ વર્ષથી વધુ સમય સુધી કેદ ભોગવવી પડી. તેમણે ભારતના કૃષિ ક્ષેત્ર પર અનેક પુસ્તકો અને લેખ લખ્યાં છે અને વિકાસ અધ્યયનને પ્રોત્સાહન આપતા સંશોધન કેન્દ્ર, સેન્ટર ફોર ડેવલપમેન્ટ ઑલ્ટરનેટિવ્સ (સીએફડીએ) ના તેઓ સ્થાપક અધ્યક્ષ હતા. ભારત સરકારે તેમને ભારતીય વિજ્ઞાન અને તકનીકીમાં ફાળો આપવા બદલ ૧૯૬૯માં પદ્મ ભૂષણ, ત્રીજો સર્વોચ્ચ ભારતીય નાગરિક પુરસ્કાર, એનાયત કર્યો હતો.
જીવન
મોહનલાલ દાંતવાળાનો જન્મ ૧૮ સપ્ટેમ્બર ૧૯૦૯માં ભારતના ગુજરાત રાજ્યના મોટા શહેરોમાંના એક એવા સુરતમાં થયો હતો. એમ. ટી. બી. આર્ટસ્ કોલેજ, સુરત અને વિલ્સન કોલેજ, મુંબઈ, માં શૈક્ષણિક ઉત્કૃષ્ટતા માટે તેમણે જેમ્સ ટેલર પુરસ્કાર જીત્યો હતો. ત્યારબાદ તેમણે મુંબઈ વિશ્વવિદ્યાલયની સ્કૂલ ઑફ ઇકોનોમિક્સમાં ફેકલ્ટી સભ્ય તરીકે કામ કર્યું હતું. આ સમય દરમિયાન જ તેઓ ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળમાં શામેલ થયા અને તે દરમિયાન, કુલ સાડા છ વર્ષનો જેલમાં રહ્યા. આના કારણે તેમના ડોક્ટરલ અધ્યયનમાં અવરોધ ઉભો થયો હતો. મુંબઈની આર્થર રોડ જેલમાં સજા ભોગવી રહ્યા હતા ત્યારે તેમનો થિસિસ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. આ સમય દરમ્યાન, તેમણે તેમની નોંધપાત્ર કૃતિઓમાંથી એક, ઈન્ડિયા કોટન એસોસિએશન દ્વારા પ્રાયોજિત કૃતિ 'અ હન્ડ્રેડ યર્સ ઑફ ઇન્ડિયન કોટન' પણ લખી હતી.આ પુસ્તકનું આમુખ જવાહરલાલ નહેરુએ લખ્યું છે.
દાંતવાળા ગાંધીજીના નજદીકી સહયોગીઓમાંના એક હતા. ગાંધીવાદી આદર્શ આધારીત પ્રેક્ટિકલ ટ્રસ્ટીશીપના વિકાસ માં તેમણે મહત્ત્વનો ભાગ ભજવ્યો હતો. આ દસ્તાવેજ હરિજનના ઑક્ટોબર ૧૯૫૨ના અંકમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો. ભારતીય સ્વતંત્રતા પછી તેઓ જયપ્રકાશ નારાયણ અને રામ મનોહર લોહિયા જેવા અનેક અગ્રણી રાજકીય નેતાઓ સાથે સંકળાયેલા હતા, તેઓએ કોંગ્રેસની સમાજવાદી પાર્ટીની રચનામાં મદદ કરી. તેમણે થોડા સમય માટે મોરારજી દેસાઇના ખાનગી સચિવ તરીકે પણ કાર્ય કર્યું હતું. તેઓ ભારતના આયોજન પંચ દ્વારા ૧૯૭૭માં સ્થાપિત થયેલ બ્લોક લેવલ પ્લાનિંગના વર્કિંગ ગ્રૂપના અધ્યક્ષ તરીકે કાર્યરત હતા, આ જૂથે સામાજિક-આર્થિક આયોજન માટે બ્લોક સ્તરે સંગઠનાત્મક અને કાર્યાત્મક રીતીઓ સૂચવી હતી. આ સમિતિ પછીથી દાંતવાળા સમિતિ તરીકે જાણીતી થઈ. તેમણે મુંબઈ વિશ્વવિદ્યાલમાં અર્થશાસ્ત્ર વિભાગના ડિરેક્ટર તરીકે સેવા આપી અને ભારત સરકારના રાષ્ટ્રીય અધ્યાપક હતા. ૧૯૯૮ માં સેન્ટર ફોર ડેવલપમેન્ટ ઓલ્ટરનેટિવ્સ (સીએફડીએ) ની સ્થાપના થઈ, ત્યારે તેઓ તેના સ્થાપક અધ્યક્ષ બન્યા, આ પદ પર તેઓ તેમના મૃત્યુ સુધી રહ્યા.
દાંતવાલા, જે કૃષિ અર્થશાસ્ત્રની વિવિધ વૈશ્વિક ચળવળો સાથે સંકળાયેલા હતા, આ વિષય પર તેમણે ઘણાં પ્રકાશનો લખ્યા અને કેટલાક અન્ય પ્રકાશનોના પ્રકરણોમાં યોગદાન આપ્યું. આઝાદી પછીનો ભારતીય કૃષિ વિકાસ, ભૂમિ સુધારાનું મૂલ્યાંકન, ભારતમાં ગરીબી - ત્યારે અને હવે, ૧૮૭૦-૧૯૭૦, ભારતમાં ગાંધીવાદ પર પુનર્વિચારણા અને કાચા કપાસનું માર્કેટિંગ એ તેમની અન્ય નોંધપાત્ર કૃતિઓ છે. તેમણે ડેલિમાસ ઑફ ગ્રોથ: ધ ઇન્ડિયન એક્સપિરિયન્સ અને સોશિયલ ચેઞ થ્રૂ વોલીન્ટારી એક્શન જેવા નિબંધો પણ સંપાદિત કર્યા છે. તેમને ૧૯૬૮ માં ભારત સરકાર દ્વારા પદ્મ ભૂષણના નાગરિક સન્માનથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા, એક વર્ષ પછી,વેગનિજેન યુનિવર્સિટીના આનુષંગિક, વેગનિજેન યુનિવર્સિટી અને સંશોધન કેન્દ્ર દ્વારા ૧૯૬૮ માં ડોકટરેટથી સન્માનવામાં આવ્યા. ૮ ઑક્ટોબર ૧૯૯૮ના દિવસે તેમનું અવસાન થયું. તેમના જીવનની વાર્તા આર્થિક અને રાજકીય સાપ્તાહિક - કૃષિ અર્થશાસ્ત્રના ૧૯૯૮ના લેખોમાં દસ્તાવેજીત કરવામાં આવી છે: ''રીમેન્બરીંગ એમ.એલ. દાંતવાળા, અને પ્રોફેસર એમ.એલ. દાંતવાળા: એ ટ્રિબ્યુટ''.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા શ્રેણી:૧૯૦૯માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૯૮માં મૃત્યુ
દેવાખાડી (તા. ગોંડલ)
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
નટવરસિંહજી ભાવસિંહજી
લેફ્ટનન્ટ-કર્નલ મહારાજા રાણા શ્રી સર નટવરસિંહજી ભાવસિંહજી સાહેબ બહાદુર, કે સી એસ આઈ (૩૦ જૂન ૧૯૦૧ - ૪ ઓક્ટોબર ૧૯૭૯) જેઠવા રાજવંશના પોરબંદરના છેલ્લા મહારાજા હતા, જેઓ ૧૦ ડિસેમ્બર ૧૯૦૮ ના દિવસે પોરબંદર રજવાડાની ગાદી પર આવ્યા અને તેમણે ૧૫ ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૮ ના દિવસે રજવાડાના ભારતમાં વિલોનીકરણ થવા સુધી રાજ કર્યું.
જીવન
તેઓ પોરબંદરના મહારાજા રાણા શ્રી ભાવસિંહજી માધવસિંહજી સાહેબ બહાદુરના ત્રીજા પત્ની, ભાવનગર રાજ્યના મહારાણી બા મા સાહેબ રંભા કુંવરબાના એકમાત્ર પુત્ર હતા. તેમણે રાજકોટની રાજકુમાર કોલેજમાં શિક્ષણ મેળવ્યું હતું અને ભારતની ઓલ પ્રિન્સેસ કોલેજની ડિપ્લોમા પરીક્ષાઓમાં પ્રથમ સ્થાને રહ્યા હતા. તેમણે ૧૦ ડિસેમ્બર ૧૯૦૮ ના દિવસે તેમના પિતાના અવસાન પછી ઉંમરલાયક થતાં ૨૬ જાન્યુઆરી ૧૯૨૦ ના રોજ તેઓ રાજગાદી પર આવ્યા.
તેમણે બે વાર લગ્ન કર્યા હતા, પણ તેમને કોઈ સંતાન નહોતું. તેમણે પહેલી વાર ૧૯૨૦ માં લીંબડી સ્ટેટના રૂપાલીબા સાહિબા (૧૮૯૮–૧૯૪૩) સાથે લગ્ન કર્યા હતા, અને તેમના મૃત્યુ પછી, ૧૯૫૪ માં અનંત કુંવરબા ઉર્ફે એન્નેટ્ટ-ડી'સિલ્વા (૧૯૧૧-૧૯૮૯)સાથે લગ્ન કર્યા. thumb| ૧૯૩૨ ની ભારતીય ટેસ્ટ ક્રિકેટ ટીમ જે ઇંગ્લેંડની મુલાકાતે હતી. પોરબંદરના મહારાજા, મહારાજા રાણા શ્રી સર નટવરસિંહજી ભાવસિંહજી (કેપ્ટન), કે.એસ. લીંબડી (ઉપ-કપ્તાન) ની સાથે જમણેથી ત્રીજી બાજુ અને સી.કે. નાયડુ તેમની ડાબી બાજુ બેઠેલાહતા. ઈ. સ. ૧૯૩૨ના તેમના ઇંગ્લેન્ડના પ્રથમ ટેસ્ટ પ્રવાસમાં, તેમણે ભારતનું નેતૃત્વ કર્યું હતું, પરંતુ માત્ર ૨૬ ફર્સ્ટ ક્લાસ મેચમાંથી ફક્ત ૪ મેચ રમ્યા અને વધુ પ્રતિભાશાળી ખેલાડી સી. કે. નાયડુની તરફેણમાં ટીમનું નેતૃત્વ છોડ્યું. રૂપાલીબા સાહેબાનો મોટો ભાઈ કે. એસ. ઘનશ્યામસિંહજી, ઉપકપ્તાન તરીકે રહ્યા.
નટવરસિંહજી જિજ્ઞાસુ ચિત્રકાર, લેખક અને સંગીતકાર હતા; તેમની સાહિત્યિક કૃતિઓમાં "ફ્રોમ ધ ફ્લો ઓફ લાઇફ" (૧૯૬૭), "ભારતની સમસ્યાઓ: એક પૂર્વ શાસકનું પ્રતિબિંબ" (૧૯૭૦) અને "આંતરરાષ્ટ્રીય એકતા" (૧૯૭૫) સામેલ છે. તેઓ ૧૯૩૦ માં "ઓરિએન્ટલ મૂન વોલ્ટ્ઝ" ના ગ્રેટ બ્રિટનના એ. ડબ્લ્યુ હેનસેન સાથે સંયુક્ત રચયિતા હતા.
તેમણે મહારાણા મિલ્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ ટેક્સટાઇલ શરૂ કરવા નાનજી કાલિદાસ મહેતાને જમીન આપી. ભારતની આઝાદી પછી, તેમણે ૧૫ ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૮ ના રોજ પોતાનું રાજ્ય યુનાઇટેડ સ્ટેટ ઑફ કાઠિયાવાડ સાથે જોડ્યું. મહાત્મા ગાંધીના સ્મારક તરીકે, પોરબંદરમાં કીર્તિ મંદિર બનાવવામાં આવી રહ્યું હતું તે ઉપર તેમણે નાનજી કાલિદાસ મહેતાની સાથે સક્રિય રસ પણ લીધો હતો.
પોરબંદરના મહારાજા સર નટવરસિંહજી જેઠવા ૭૧ વર્ષના જીવન પછી ૭૮ વર્ષની વયે મૃત્યુ પામ્યા. તેમણે ૧૯૪૧ માં એક પુત્ર, રાજકુમાર ઉદયભાણસિંહજી જેઠવાને દત્તક લીધા હતા, ૧૯૭૭ માં તેમનું મ્રુત્યુ થયું અને કોઈ જ વારસ ન હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી શ્રેણી:૧૯૦૧માં જન્મ
સાડાઉ રખાલ (તા. ભુજ)
સાડાઉ રખાલ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
નથુરામ
જીવન
તેઓ જ્ઞાતિએ મેઘવાળ ગરવા બ્રાહ્મણ હતા. ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લાનું રાધનપુર તેમનું ભક્તિસ્થળ હતું. તેમનો આશ્રમ રાધનપુર ખાતે આવેલો છે. તેમના શિષ્યોમાંથી બાલક સાહેબ તેજસ્વી નિવડ્યા. નથુરામે તેમના આશ્રમ ખાતે કારતક વદ ૮ (આઠમ) ને ગુરુવાર ૧૮ નવેમ્બર ૧૮પર ના રોજ જીવતા સમાધિ લીધેલી.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ગુજરાતના સંતો
માલજીંજવા (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
મુબારકપુરા (તા. સમી)
મુબારકપુરા (તા. સમી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મુબારકપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ખીમ સાહેબ
ખીમસાહેબ રવિભાણ સંપ્રદાયના તેજસ્વી સંતકવિ છે. તેઓ આ સંપ્રદાયના આદ્યપુરુષ ભાણસાહેબના બુંદશિષ્ય એટલે કે પુત્ર અને શિષ્ય હતા.તેમની માતાનું નામ ભાણબાઈ અને તેઓ જ્ઞાતિએ લોહાણા (ઠક્કર) હતા. જન્મ અને વતન : વારાહી (તા.સાંતલપુર‚ જિ.બનાસકાંઠા), ભક્તિસ્થળ અને ગુરુગાદી : દરિયાસ્થાન-રાપર (તા.રાપર, જિ.કચ્છ). આ પ્રદેશના ખારવાઓ (માછીમાર સમાજ)માં એમણે ‘રવિ-ભાણ સંપ્રદાય’નો પ્રચાર-પ્રસાર કર્યો હતો.આથી તેઓ ખલક દરિયા ખીમ અને દરિયાપીર નામોથી પણ લોકસમુહમાં પ્રખ્યાત છે.તેમનું સૌથી મોટુ અને મહત્વનું પ્રદાન તો મેઘવાળ ગરવા બ્રાહ્મણ જ્ઞાતિના ત્રિકમ સાહેબને દીક્ષા આપીને રવિ-ભાણ સંપ્રદાયમાં વાડીના સાધુઓની તેજસ્વી સંત કવિઓની આખી પરંપરાના બીજ રોપવાનું કરેલું કાર્ય છે. જેમાંથી ત્રિકમ સાહેબ‚ ભીમ સાહેબ‚ દાસી જીવણ, નથુરામ, બાલક સાહેબ, પીઠો ભગત, અક્કલ સાહેબ, દાસ વાઘો, લક્ષ્મી સાહેબ જેવાં એકએક્થી ચડિયાતાં અનેક સંત રત્નો આપણને મળ્યાં છે.
તેમણે નાની મોટી અનેક રચનાઓ આપી છે. જેમાં ‘ચિંતામણી’ અને ખીમદાસ કૃત ‘ચેતામણી’ (હિન્દીમાં) નામની દીર્ઘ રચના ઉપરાંત કાફી‚ ગરબી‚ આરતી શિર્ષકો તળેની રચનાઓની સાથે  હિન્દી‚ ગુજરાતી તથા કચ્છી બોલીમાં વિવિધ પ્રકારનાં અનેક ભજનો સમાવિષ્ટ છે. તેમણે ઇ.સ. ૧૭૭૧ માં બાંધેલી દરિયાસ્થાન-રાપર (તા.રાપર, જિ.કચ્છ) નામની જગ્યામાં ઇ.સ. ૧૮૦૧ માં જીવતાં સમાધિ લીધી.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ગુજરાતના સંતો શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર