cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
સંગીત વાદ્ય
બાંધકામ
સંગીતનાં સાધનોનું નિર્માણ એક વિશિષ્ટ પ્રકારનો વેપાર છે જેના માટે ઘણાં વર્ષો સુધી તાલિમની આવશ્યકતા રહેલી છે. ઘણી વખત તેમાં શીખાઉ કારીગર તરીકે પણ કામ કરવું પડે છે. સંગીતનાં સાધનોનું ઉત્પાદન કરનારા મોટા ભાગના ઉત્પાદકો એક જ શૈલીનાં સાધનો બનાવવામાં વિશેષતા ધરાવતા હોય છે. દા. ત. લ્યુથિયર માત્ર તંતુવાદ્યો જ બનાવી જાણે છે. કેટલાક લોકો અમુક જ પ્રકારનાં સાધન બનાવતાં હોય છે જેમ કે પિયાનો ઘણાં ઉત્પાદકો કલાનો અભિગમ અપનાવીને પ્રયોગાત્મક સંગીતનાં સાધનોનું નિર્માણ કરતા હોય છે. મોટેભાગે આ પ્રકારનાં સાધનો વ્યક્તિગત વાદનની શૈલીને આધારે બનાવવામાં આવે છે જેને ઉત્પાદકે જાતે વિકસાવી હોય છે.
વપરાશકર્તાઓ વચ્ચેની પ્રતિક્રિયાઓ
સંગીતનું સાધન અવાજ કેવી રીતે પેદા કરે છે તેને એક બાજુએ મૂકીને વપરાશકર્તાઓની ક્રિયા પ્રતિક્રિયા માટે કેટલાંક સાધનોમાં કિ બોર્ડ આપવામાં આવ્યું હોય છે. કિબોર્ડનાં સાધનો એ પ્રકારનાં સાધનો છે કે જેને મ્યુઝિકલ કિબોર્ડ દ્વારા વગાડવામાં આવતાં હોય. તેની દરેક ચાવીઓમાંથી એક કે તેના કરતા વધારે અવાજ ઉત્પન્ન થતો હોય છે. (પિયાનો પ્રકારનાં સાધન માટે તેમાં નીચે વધારાના પેડલ્સ અને સ્ટોપ્સ પણ આપવામાં આવ્યા હોય છે.) જેના કારણે તે ધ્વનિનો કુશળતાક્ષમ ઉપયોગ કરી શકાય છે. તેની ધમણમાંથી હવા ફૂંકાય છે અને તે હવાના માધ્યમથી સ્વરોનું સર્જન કરે છે (ઓર્ગન) ઘણી વખત તેમાં પમ્પ મારફતે પણ હવા ફૂંકવામાં આવે છે (એકોર્ડિયન) તેમાં તાર પછડાઈને પણ સ્વર પેદા થઈ શકે છે (પિયાનો) અથવા તો ઇલેક્ટ્રોનિક્સ વડે આંચકા મારીને પણ વગાડી શકાય છે. (હાર્પ્સિકોર્ડ) (સિન્થેસાઈઝર) આ ઉપરાંત પણ તેને અન્ય રીતે વગાડી શકાય છે. ઘણી વખત સાધનમાં કિબોર્ડ નથી હોતું જેમ કે આ ઉદાહરણમાં ગ્લોકેનસ્પિયેલ એકદમ બંધ બેસતું છે. તેનાં પૂર્જાઓ હલનચલન નથી કરી શકતાં અને તે વાદકનાં હાથમાં રહેલા હથોડા સાથે ચિપકેલા રહેતા હોવા છતાં પણ તેઓ કિબોર્ડ જેવું જ કામ કરે છે અને તે જ પ્રકારે સ્વરોનું સર્જન કરે છે.
બાહ્ય લિંક્સ
શ્રેણી:સંગીતનાં સાધનો
અલીરાજપુર જિલ્લો
અલીરાજપુર જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૫૦ (પચાસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. અલીરાજપુર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક અલીરાજપુર શહેરમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
ટર્બિયમ
ટર્બિયમને ઘન સ્વરૂપ ઈલેક્ટ્રોનિક્સ સર્કીટમાં કેલ્શિયમ ફ્લોરાઈડ, કેલ્શિયમ ટંગસ્ટેટ અને સ્ટ્રોન્શિયમ મોલિબેટ ની અલ્પ અશુદ્ધિ પદાર્થ તરીકે વાપરવામાં આવે છે અને   ઉચ્ચ તાપમાન પર કામકરતાં ઈધણ કોષમાં આને સ્ફટિક સ્થિરક તરીકે વાપરવામાં આવે છે. ટૅફલોન-ડી નામનો પદાર્થ કે જે ચુંબકીય પ્રભાવ હેઠળ અન્ય પદાર્થ ની સરખમણેએ એ વધુ સંકુચન કે પ્રસરણ પામે છે તેની બનાવટ્આમાં ટર્બિયમ  વપરાય છે. તેનો ઉપયોગ એક્ચુએટર અને નૌકા સોનાર પ્રણાલીમાં અને સંવેદક તરીકે ઉપયોગ થાય છે.
વિશ્વના ટર્બિયમનો સૌથી મોટો જથ્થો લીલા ફોસ્ફરસને બનાવવા માટૅ થાય છે. ટ્આર્બિયમ ઓક્સઈડ ફ્લોરોસેંટ્આ ટ્યુબ અને ટીવી ટ્યુબ માં વપરાય છે. ટ્આર્બિયમ લીલો ફોસ્ફરસ, દ્વી-બંધ યુરોપિયમ ભૂરો ફોસ્ફરસ અને ત્રિ-બંધ યુરોપિયમ લાલ ફોસ્ફરસ વાપરીને ટ્રાઈક્રોમેટિક લાઈટિંગ તંત્રજ્ઞાન વિકસાવાયું છે. ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતી સફેદ પ્રકાશ બત્તીમાં આનો ઉપયોગ થાય છે.
શ્રેણી:રાસાયણિક તત્વો
તિલકરત્ને દિલશાન
તિલકરત્ને દિલશાન શ્રીલંકા દેશના આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ રમતા ખેલાડી છે. તેનો જન્મ ઓક્ટોબર ૧૪, ૧૯૭૬ નાં દિવસે શ્રીલંકા દેશનાં કાલુતરા ખાતે થયો હતો. શ્રીલંકન ક્રિકેટ ટીમ માં આ ખેલાડી એકદિવસીય ક્રિકેટ સ્પર્ધા તેમજ પાંચ દિવસની ટેસ્ટ ક્રિકેટ સ્પર્ધામાં બેટીંગમાં ઘણીવાર પોતાની કાબેલિયત પુરવાર કરી ચુક્યા છે. તિલકરત્ને દિલશાને પોતાની પ્રથમ વનડે ક્રિકેટ માં ડિસેમ્બર ૧૧, ૧૯૯૯ નાં દિવસે ઝિમ્બાવે સામે અને પ્રથમ ટેસ્ટ ક્રિકેટ માં નવેમ્બર ૧૮, ૧૯૯૯ નાં દિવસે ઝિમ્બાવે સામે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ માં પ્રવેશ કર્યો હતો.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:શ્રીલંકા ક્રિકેટ ખેલાડી
પીપલકુવા
પીપલકુવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. પીપલકુવા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.
શ્રેણી:સોનગઢ તાલુકો
સિંગરૌલી જિલ્લો
સિંગરૌલી જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૫૦ (પચાસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. સિંગરૌલી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક સિંગરૌલી શહેરમાં આવેલું છે.
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
ડીસ્પ્રોસીયમ
ડીસ્પ્રોસીયમ એ એક રાસાયણિક તત્વ છે જેની સંજ્ઞા Dy અને અણુ ક્રમાંક ૬૬ છે. આ એક દુર્લભ પાર્થિવ તત્વ છે જે ધાતુ જેવો ચળકાટ ધરાવે છે. આ ધાતુ પ્રકૃતિમાં શુદ્ધ સ્વરૂપે મળી આવતી નથી. સંયોજિઓત સ્વરૂપે આ ધણાં ખનિજોમાં મળી આવે છે જેમ કે ઝેનોમાઈટ.પ્રાકૃતિક રીતે મળતો ડીપ્રોસીયમ ૭ સમસ્થાનિકો ધરાવે છે, તેમાં 164Dy સૌથી વધુ પ્રમાણમાં હોય છે.
શ્રેણી:રાસાયણિક તત્વો
રારોદ (તા.કરજણ)
રારોદ (તા.કરજણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા કરજણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રારોદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કરજણ તાલુકો
મહાજનપુરા (તા. થરાદ)
મહાજનપુરા (તા. થરાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  થરાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મહાજનપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:થરાદ તાલુકો
પાલી (તા. ચોર્યાસી)
પાલી(તા.ચોર્યાસી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ચોર્યાસી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. પાલી ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:સુરત શહેર તાલુકો
મોટા આમદરા (કદવાલ)
આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.
શ્રેણી:પાવી જેતપુર તાલુકો
માલધી
માલધી (તા. છોટાઉદેપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા  છોટાઉદેપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માલધી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:છોટાઉદેપુર તાલુકો
નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ
નેશનલ સ્ટોક એક્ષ્ચેન્જ (એન.એસ.ઈ.) એટલે ભારતનું સૌથી મોટું શેર બજાર (સ્ટોક માર્કેટ). તેની સ્થાપના નવેમ્બર ૧૯૯૨માં ભારતની મુખ્ય નાણાકીય સંસ્થાઓ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. ભારતમાં ૧૯૯૨ના વર્ષ સુંધી મુંબઈ સ્ટોક એક્સન્જનું પ્રભુત્વ રહ્યું હતું. પરંતુ નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જના ટેકનોલોજીકલ એડવાન્સમેન્ટ અને કાર્યક્ષમ મેનેજમેન્ટના કારણે વર્તમાન સમયમાં એન.એસ.ઈ.નું પ્રભુત્વ વધી રહ્યું છે. અત્યારે સૌથી વધુ સોદા કરતું તે એક માત્ર શેર બજાર છે.
શ્રેણી:ભારત શ્રેણી:મુંબઈ શ્રેણી:શેરબજાર
ગઢવીના ગોરાડા
ગઢવીના ગોરાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક ગામ છે. ગઢવીના ગોરાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
પ્રાંત
પ્રાંત અથવા પ્રાન્ત એક પ્રાદેશિક એકમ છે, જે લગભગ હંમેશા એક દેશ અથવા રાજ્યના શાસન હેઠળનો કેટલાક ભાગોમાં વિભાજિત કરી અલગ કરવામાં આવેલ વહીવટી વિભાગ હોય છે.
શબ્દ વ્યુત્પત્તિ
અંગ્રેજી શબ્દ "પ્રાંત" આશરે ઇ. સ. ૧૩૩૦થી પ્રમાણિત છે અને તેની વ્યુત્પત્તિ તેરમી સદીના પ્રાચીન ફ્રેન્ચ શબ્દ "provins"માંથી થઈ છે, જે પોતે લેટિન શબ્દ "Provincia" માંથી લેવામાં આવેલ છે, જેનો અર્થ, ખાસ કરીને કોઈ પણ વિદેશી રાજ્યમાં એક મેજિસ્ટ્રેટના અધિકારક્ષેત્ર તરીકે થાય છે. સંભવત: લેટિન વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર "પ્રો (પ્રો-)" ("તરફ") અને "vincere" ("વિજય મેળવવો" અથવા "નિયંત્રણમાં લેવો") એવો અર્થ હોય શકે છે. આ પ્રકારે એક "પ્રાંત" એક વિસ્તાર હોય છે કે જેને પોતાની સરકાર તરફથી એક રોમન મેજિસ્ટ્રેટ પોતાના નિયંત્રણમાં લઈ લેતા. તેમ છતાં, રોમન કાયદા હેઠળ સત્તા વિસ્તાર માટે વાપરી શકાતો આ લેટિન શબ્દ પ્રારંભિક પ્રયોગ સાથે મેળ ખાતો નથી.
ભૂસ્તરશાસ્ત્ર
ભૂસ્તરશાસ્ત્રમાં શબ્દ "પ્રાંત"નો ઉપયોગ એવા ભૌગોલિક વિસ્તાર માટે કરવામાં આવે છે, જે વર્તમાન જળ-સ્તર અથવા ઐતિહાસિક જળ-સ્તર (જે કાંપ સ્તરથી ઉપર હોય) તરીકે પોતાના આસપાસના વિસ્તારો અથવા "પ્રાંત" કરતાં સ્પષ્ટ રીતે અલગ પડે છે. આ શબ્દ સામાન્ય રીતે એક વિશાળ ક્ષેત્રના ખંડ અથવા વિસ્તારો, જે કોઈ પણ સમયગાળામાં ખાસ કારણસર ઓળખાય છે, અથવા તેની સાથે સંબંધિત છે, ઉદાહરણ તરીકે, જે કોઈ મુખ્ય ભૂગર્ભીય સમયગાળાથી આ રૂપે ઓળખાય છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
પોખરણ (સોનગઢ)
પોખરણ(સોનગઢ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. પોખરણ ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.
મોટી બરાર (તા.માળિયા-મિયાણા)
મોટી બરાર (તા. માળિયા-મિયાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માળિયા (મિયાણા) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી બરાર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:માળિયા (મિયાણા) તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પારડી કણદે (તા. ચોર્યાસી)
પારડી કણદે ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ચોર્યાસી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. પારડી કણદે ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો શ્રેણી:ચોર્યાસી તાલુકો
હોલ્મીયમ
હોલ્મીયમ એ એક રાસાયણિક તત્વ છે જેની સંજ્ઞા Ho અને અણુ ક્રમાંક ૬૭ છે. આ તત્વ લેંથેનાઈડ્સ શ્રેણીનં એક તત્વ છે અને આ એક દુર્લભ પાર્થિવ તત્વ છે. ૧૮૭૮માં આના ઓક્સાઈડોને દુર્લભ પાર્થિવ ખનિજોમાંથી છૂટા પાડવામાં આવ્યાં હતાં. આ ધાતુનું નામ સ્ટોકહોલ્મ શહેર પરથી પાડવામાં આવ્યું હતું.
આ એક મૃદુ, પ્રસરણ શીલ અને સફેદ ચળકતી ધાતુ છે. તેની રાસાયણિક ક્રિયાશીલતાને કારણે આ ધાતુ પ્રકૃતિમાં શુદ્ધ સ્વરૂપે મળતી નથી. જો કે તે સૂકા વાતાવરણમાં ઓરડાના ઉષ્ણતામાને સ્થિરતા ધરાવે છે, પણ તે પણે સાથે તુરંત પ્રક્રિયા કરે છે અને કટાય છે. આ ધાતુને હવામાં બાળતા તે બળે છે.
હોલીયમ ઘાતુ મોનેઝાઈટ અને ગેડોલેનાઈટ નમની ખનિજો માં મળી આવે છે. તેને વ્યાવસાયિક રીતે આયન એક્સચેંજ પદ્ધતિ દ્વારા મોનોઝાઈટ માંથી નિષ્કર્ષિત કરવામાં આવે છે. પ્રકૃતિમાં આના દરેક સંયોજનો અને પ્રયોગશાળામાં પણ આના મોટા ભાગના સંયોજનો સાથે ત્રિ-બંધનાંક ધરાવે છે. ત્રિ-બંધ હોલ્મીયમ આયનો ફ્લોરોસેંટ ગુણધર્મો ધરાવે છે. આને કારણે તેનો ઉપયોગ અન્ય દુર્લભ પાર્થિવ તત્વોની જેમ લેસર અને કાંચના રંગ દ્રવ્ય તરીકે વપરાય છે.
હોલ્મીયમ સૌથી વધુ ચુંબકીય બળ ધરાવે છે આને કારણે આનો ઉપયોગ સૌથી વધુ બળવાન ક્ષણિક ચુંબકનો અંત ભાગ બનાવવા માટે થાય છે. આ ધાતુ નાભિકીય ખંડન દ્વારા ઉતર્જિત ન્યૂટ્રોન શોષી લે છે આથી તેનો ઉપયોગ અણુભઠ્ઠીમાં થાય છે.
શ્રેણી:રાસાયણિક તત્વો
વાંટા (મહેતાના)
વાંટા (મહેતાના) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંતરામપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંટા (મહેતાના) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સંતરામપુર તાલુકો
મહાદેવપુરા (તા. થરાદ)
મહાદેવપુરા (તા. થરાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  થરાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મહાદેવપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:થરાદ તાલુકો
કારતક સુદ ૬
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
સત્સંગિજીવન
સત્સંગિજીવન સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય ના સંસ્કૃત સાહિત્યમાં સૌથી વધુ પવિત્ર ગ્રંથ માનવામાં આવે છે.આ ગ્રંથની રચના ભગવાન સ્વામિનારાયણ ના સાનિધ્યમાં શતાનંદ સ્વામી દ્વારા કરવામાં આવી છે.તે સંત ભગવાનની કૃપાથી ત્રિકાલજ્ઞ બનેલા,તેઓ ભુત અને ભવિષ્યને પણ વર્તમાનની જેમ પ્રત્યક્ષ નિહાળી શકતા.આ ઉપરાંત ગ્રંથ ભગવાન સ્વામિનારાયણની માન્યતા પ્રાપ્ત ગ્રંથ છે. કારણ કે આ ગ્રંથરચનામાં કર્તાએ વારંવાર ભગવાન સ્વામિનારાયણનો પરામર્શ કરીને આ ગ્રંથની રચના કરિ હોય પ્રમાણમાં મુખ્ય પરિબળ ગણાય છે.પ્રાસાદિક શૈલીમાં આલેખાયેલ આ ગ્રંથ કાવ્યરસપરિપુર્ણ છે.ભાગવતની શૈલીમાં લખાયેલા આ ગ્રંથની મનોહારિણી શૈલીને ડૉ. રશ્મીબેન વ્યાસ ભક્તિપ્રસન્નશૈલી કહે છે. ગ્રંથમાં પાંચ પ્રકરણ ,૩૧૯ અધ્યાયો અને ૧૭૬૨૭ હજાર શ્લોકો છે.સાંપ્રદાયિક માન્યતા પ્રમાણે આ ગ્રંથ સાક્ષાત ભગવાનનું સ્વરુપ છે.તેના પાંચ પ્રકરણોમાં આ એક શ્રદ્ધાનું સ્વરુપ છે.ધર્મ, ભક્તિ, જ્ઞાન અને વૈરાગ્ય સહિત ભગવાન સ્વામિનારાયણનું જીવન કવન આ ગ્રંથનો વિષય છે.ગ્રંથના પ્રથમ વક્તા સુવ્રત મુનિ અને પ્રથમ શ્રોતા પ્રતાપસિંહ રાજા છે.પ્રથમ કથા સ્થળ જગન્નાથપુરીમાં આવેલ ચક્રતીર્થ છે.આ ગ્રંથનું માહાત્મ્ય મુક્તાનંદ સ્વામી એ નવ અધ્યાયોમાં લખેલું છે.
ગ્રંથની ટીકાઓ અને પ્રકાશન
સંસ્કૃતભાષામાં લખાયેલા આ ગ્રંથની હસ્તપ્રતો આજે પણ ઉપલબ્ધ છે.આ ગ્રંથ પર ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણના અંગત સચિવપદે સેવા કરનાર સંતવર્ય શ્રી શુકાનંદ સ્વામીદ્વારા હેતુનામની અતિસુંદર ટીકાની રચના કરવામાં આવી છે,જે અત્યાર સુધી રચાયેલી ટીકાઓમાં સર્વ શ્રેષ્ઠ છે.સાથે જ વડતાલગાદીના તૃતીય આચાર્ય શ્રી વિહારિલાલજી મહારાજ દ્વારા લખાયેલી ભાવબોધિનીટિકા વિદ્વાનોમાં આદર પામી છે.પરંતુ સંસ્કૃતભાષા અનભિજ્ઞ સર્વ સામાન્ય જનતામાટે ગુજરાતી ભાષામાં સર્વ પ્રથમ ગુજરાતિ અનુવાદ વરતાલના વિદ્વાન સંત શાસ્ત્રી શ્રી હરિજીવનદાસજી સ્વામી દ્વારા કરીને પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું પરંતુ તેમનુ અનુવાદ પણ સંસ્કૃત પ્રધાન હોવાથી અપેક્ષા પ્રમાણે આવકાર્ય ન બન્યો નહિ હોય તેથી તેમના જ સમકાલીન સંત  શ્રી શ્વેતવૈકુંઠદાસજી સ્વામી દ્વારા સરળ ગુજરાતી અનુવાદ તૈયાર થયો અને જેતપુર મંદિર દ્વારા તેનું પ્રકાશન થયું. તાજેતરમાં રાજકોટ ગુરુકુલ દ્વારા તેનું પુનઃ અનુવાદ સાથે પ્રકાશન થયુ છે. સરધાર મંદિર દ્વારા પણ તેવો પ્રયત્ન કરવામાં આવ્યો છે. અમદાવાદ સ્વામિનારાયણ મંદિર પણ મૂળ સંસ્કૃત અને નીચે અનુવાદ; એ રીતે આ ગ્રંથના પ્રકાશકોની યાદીમાં સ્થાન પ્રાપ્ત કરે છે.
શ્રેણી:સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય
અંકલાસ
અંકલાસ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા, ગુજરાતના દક્ષિણ દિશામાં સૌથી છેલ્લે આવેલા એવા  ઉમરગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. અંકલાસ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો શ્રેણી:ઉમરગામ તાલુકો
નાતાલ
નાતાલ અથવા તો નાતાલ દિન [4][5] ખ્રિસ્તી ધર્મના લોકોની વાર્ષિક રજા છે. આ દિનની ઉજવણી ભગવાન ઈશુ ખ્રિસ્તના જન્મદિનના સ્મરણાર્થે કરવામાં આવે છે. આ દિવસની ઉજવણી તારીખ 25મી ડિસેમ્બરના રોજ કરવામાં આવે છે, પરંતુ સાચા અર્થમાં આ દિવસને ઈશુનો જન્મદિવસ માનવામાં આવતો નથી. કદાચ નાતાલના દિન તરીકે આ દિવસની પસંદગી એટલા માટે કરવામાં આવી હશે કારણ કે ઈશુ ખ્રિસ્ત દ્વારા ઐતિહાસિક રોમન તહેવાર અથવા તો સૂર્ય ઉત્તર ગોળાર્ધમાંથી શિયાળાના સમયે વિષુવવૃત્તથી દૂરમાં દૂર જતો હોય તે દિવસથી ઉજવવાની શરૂઆત કરવામાં આવી તેના બરાબર 9 માસ બાદ આ તારીખ એટલે કે 25મી ડિસેમ્બર આવે છે. નાતાલ એ નાતાલ અને રજાઓની મોસમનો કેન્દ્ર દિવસ છે. ખ્રિસ્તી ધર્મમાં એમ માનવામાં આવે છે કે નાતાલની મોસમ 12 દિવસ સુધી ચાલે છે.
ખ્રિસ્તી ધર્મની રજા હોવા છતાં પણ નાતાલની ઉજવણી કેટલાક બિનખ્રિસ્તીઓ દ્વારા પણ ઉજવવામાં આવે છે અને આ તહેવારની ઉજવણીના કેટલાક રીતિરિવાજો ખ્રિસ્તી ધર્મ પૂર્વેના અથવા તો બિનસાંપ્રદાયિક વિષયવસ્તુ ઉપર આધારિત મૂળના છે. નાતાલની આધુનિક ઉજવણીમાં પ્રખ્યાત બનેલા રીતિરિવાજોમાં ભેટ-સોગાદોની આપ-લે, સંગીત, અભિવાદન પત્રિકાઓની આપ-લે, દેવળોમાં થતી ઉજવણી, ખાસ પ્રકારનું ખાણું, વિવિધ સુશોભનોનું પ્રદર્શન જેમ કે નાતાલનું ઝાડ, લાઇટ વડે રોશની, તોરણો બાંધવા, એક જાતનાં લીલાં રંગનાં વૃક્ષની સજાવટ, ઈશુનાં જન્મનું દ્રશ્ય અને લાલ ટેટાં વાળું એક સદાપર્ણી ઝાડવાંનું સુશોભન વગેરે બાબતોનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં ફાધર ક્રિસમસ (ઉત્તર અમેરિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા, અને આયર્લેન્ડ સહિત ઘણા બધા દેશોમાં સાન્તાક્લોઝને નામે જાણીતા) ઘણા દેશોમાં એક દંતકથા જેવું કાલ્પનિક પાત્ર છે જે આ દિવસે બાળકો માટે ભેટો લઇને આવે છે.
ભેટ-સોગાદોની આપ-લે ઉપરાંત અન્ય પાસાંઓના કારણે નાતાલના તહેવારમાં ખ્રિસ્તી અને બિનખ્રિસ્તી બંને ધર્મમાં આર્થિક ગતિવિધિનું પ્રમાણ ખૂબ જ તીવ્ર બની જાય છે. લોકો માટે આ એક નોંધપાત્ર ઘટના અને વેપારીઓ માટે વેચાણનો મુખ્ય સમયગાળો બની જાય છે. નાતાલની આર્થિક અસરો એક એવું પાસું છે કે જે છેલ્લી કેટલીક સદીઓથી વિશ્વના ઘણા પ્રદેશોમાં સ્થિરતાપૂર્વક વધી રહ્યું છે.
વ્યુત્પત્તિ શાસ્ત્ર
નાતાલ એટલે કે અંગ્રેજી ભાષામાં ક્રિસમસ નામનો શબ્દ "ક્રાઇસ્ટ્સ માસ" નામના શબ્દ ઉપરથી ઉતરી આવ્યો છે. આ શબ્દ મધ્યકાલિન અંગ્રેજી ભાષાના શબ્દ ક્રિસ્ટેમાસે અને પૌરાણિક અંગ્રેજી ભાષાના શબ્દ ક્રાઇસ્ટેસ માએસે  ઉપરથી ઉતરી આવ્યો છે. આ શબ્દસમૂહનો પ્રથમ વખત પ્રયોગ 1038માં કરવામાં આવ્યો હતો. "ક્રાઇસ્ટેસ" શબ્દ ગ્રીક ભાષાના શબ્દ ક્રિસ્ટોસ ઉપરથી અસ્તિત્વમાં આવ્યો છે જ્યારે "માએસે" શબ્દ લેટિન ભાષાના મિસા  (પવિત્ર સમૂહ) નામના શબ્દ ઉપરથી ઉતરી આવ્યો છે. ગ્રીક ભાષામાં ઈશુ ખ્રિસ્તના નામ ક્રાઇસ્ટના પ્રથમ અક્ષર તરીકે અંગ્રેજી મૂળાક્ષર X|X (ચિ)નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. તેવી જ રીતે રોમન ભાષામાં અંગ્રેજી મૂળાક્ષર X|X નો ઉપયોગ 16મી સદીના મધ્ય ભાગથી ક્રાઇસ્ટ એટલે કે ઈશુ ખ્રિસ્તના નામનાં ટૂંકા સ્વરૂપ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. તેના કારણે ઘણી વખત ક્રિસમસનાં ટૂંકા સ્વરૂપ માટે અંગ્રેજી ભાષામાં Xmas શબ્દનો પ્રયોગ કરવામાં આવે છે.
ઉજવણીફોનvivo
વિશ્વના મોટાભાગના દેશોમાં નાતાલના તહેવારની ઉજવણી મુખ્ય તહેવાર અને જાહેર રજા તરીકે કરવામાં આવે છે. એવા દેશોમાં પણ ક્રિસમસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે કે જે દેશોમાં ખ્રિસ્તીઓની બહુમતી નથી હોતી. ભૂતકાળમાં સંસ્થાકીય શાસનના સમયગાળા દરમિયાન કેટલાક બિનખ્રિસ્તી દેશો જેવા કે હોંગકોંગમાં નાતાલની ઉજવણીની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. જ્યારે અન્ય દેશોમાં લઘુમતિ ખ્રિસ્તીઓ અને વિદેશી સંસ્કૃતિના પ્રભાવ હેઠળ લોકો આ તહેવારની ઉજવણી કરતા થયા છે. જે દેશોમાં નાતાલના તહેવારને જાહેર રજા નથી ગણવામાં આવતી તેવા અપવાદરૂપ દેશોમાં ચીની લોકગણ રાજ્યો (હોંગકોંગ અને મકાઉ સિવાય), જાપાન, સાઉદી અરેબિયા, અલ્જિરિયા, થાઇલેન્ડ, નેપાળ, ઇરાન, તુર્કી અને ઉત્તર કોરિયાનો સમાવેશ થાય છે.
વિશ્વભરમાં નાતાલની ઉજવણી વિવિધ સ્વરૂપે કરવામાં આવે છે. જેના થકી વિવિધ સંસ્કૃતિ અને રાષ્ટ્રીય પરંપરાઓ પ્રતિબિંબિત થાય છે. જાપાન અને કોરિયા જેવા દેશોમાં ખ્રિસ્તીઓની સંખ્યા ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં હોવા છતાં પણ ત્યાં ક્રિસમસનો તહેવાર ખૂબ જ લોકપ્રિય થયો છે. આ દેશોએ નાતાલના ભેટ-સોગાદોની આપ-લે, સજાવટ અને નાતાલનાં વૃક્ષ જેવી બિનસાંપ્રદાયિક પરંપરાઓને અપનાવી છે.
ખ્રિસ્તી ધર્મસંઘની પૂર્વની કે ગ્રીક શાખા
રશિયા, જ્યોર્જિયા, ઇજિપ્ત, યુક્રેન, મેસેડોનિયા, સર્બિયા અને જેરૂસ્લેમના ગ્રીક ધર્માધ્યક્ષો જેવા પૂર્વીય રૂઢિચુસ્તોએ જૂનાં જુલિયાન કેલેન્ડરનો ઉપયોગ હજી સુધી ચાલુ રાખ્યો છે. આ કેલેન્ડર પ્રમાણે તેઓ નાતાલની ઉજવણી તારીખ 25મી ડિસેમ્બરના રોજ કરે છે. આધુનિક જ્યોર્જિયન કેલેન્ડરની 2100ની સાલ સુધી તે 7મી જાન્યુઆરીના રોજ ઉજવાય છે. જેનો ઉપયોગ સત્તાધિશો અને ખ્રિસ્તી દેવળો દ્વારા પણ કરવામાં આવે છે. પૂર્વ કે એશિયાઇ રૂઢિગત દેવળોનાં પોતાનાં અલાયદાં કેલેન્ડર છે. સામાન્યતઃ તે તમામ જુલિયન કેલેન્ડરો સાથે મળતાં આવે છે. આર્મેનિયા સ્થિત અમેરિકન એપોસ્ટોલિક ચર્ચ નાતાલની ઉજવણી ચર્ચનાં કેલેન્ડર પ્રમાણે 6ઠ્ઠી જાન્યુઆરી (હાલમાં જ્યોર્જિયન કેલેન્ડરો પ્રમાણે 19મી જાન્યુઆરીના રોજ) મેજાઇને ઈશુનો સાક્ષાત્કાર કર્યો હતો તે ઉત્સવનાં સંમિશ્રણ સાથે કરે છે.
ઈશુના જન્મનું સ્મરણ
thumb|right|250px|એડોરેઝિયોન ડેલ બામ્બિનો (બાળકની આરાધના) (1439-43) ફ્લોરેન્ટાઇન ચિત્રકાર ફ્રા એન્જેલિકો દ્વારા બનાવવામાં આવેલું ભીંતચિત્ર
ખ્રિસ્તી ધર્મમાં નાતાલની ઉજવણી ઈશુના જન્મદિન તરીકે કરવામાં આવે છે. ખ્રિસ્તીઓની એવી માન્યતા છે કે મસિહા (યહૂદી લોકોનો ભાવિ તારણહાર ઈશુ)એ આ દિવસે નવા કરારની ભવિષ્યવાણીમાં જણાવ્યા મુજબ કુંવારી મેરીની કૂખે જન્મ લીધો હતો. નાતાલની વાર્તા બાઇબલને આધારિત છે. આ વાર્તા ગોસ્પેલ ઓફ મેથ્યૂ અને ગોસ્પેલ ઓફ લ્યૂકમાં આપવામાં આવેલી છે. આ વાર્તા અનુસાર ઈશુ ખ્રિસ્તનો જન્મ મેરી અને તેનાં પતિ જોસેફના ઘરે બેથલહેમમાં થયો હતો. પ્રચલિત પરંપરા અનુસાર ઈશુનો જન્મ પાલતુ પ્રાણીઓથી ભરેલા તબેલામાં થયો હતો. જોકે બાઇબલની વાર્તામાં પ્રાણીઓ કે તબેલાનો કોઇ ચોક્કસ પ્રકારનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નથી. પરંતુ બાઇબલમાં ગમાણનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, કે જ્યાં તેઓ રહેતા હતા "તેણીની (મેરીએ) તેને (ઈશુ)ને કપડાંઓમાં લપેટ્યો અને તેને ગમાણમાં મૂક્યો કારણ કે તેમની પાસે રહેવા માટે ઓરડી નહોતી." પૌરાણિક ધાર્મિક ચિત્રોમાં ઈશુના જન્મસ્થળ પાસે ગમાણ અને પ્રાણીઓ બતાવવામાં આવ્યા છે. ગમાણ ગુફામાં આવેલું છે. (પરંપરાગત માન્યતા પ્રમાણે આ સ્થળ બેથલહેમમાં ચર્ચ ઓફ નેટિવિટીની નીચે આવેલું છે.)  બેથલહેમની આજુબાજુમાં આવેલાં ખેતરોમાં કામ કરી રહેલા ભરવાડોના જણાવ્યા અનુસાર આ જન્મ પરોપકારી વ્યક્તિ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો અને બાળકને સૌપ્રથમ તેમણે જોયું હતું.
ઘણા ખ્રિસ્તીઓનું માનવું છે કે ઈશુનો જન્મ જૂના કરારમાં કરેલી તારણહારના જન્મની ભવિષ્યવાણીને સાર્થક કરે છે. ગોસ્પેલ ઓફ મેથ્યૂમાં પણ એવું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે કે કેટલાક સંતો અથવા તો ભવિષ્યવેતાઓ તાજાં જન્મેલાં બાળક (ઈશુ)ને સોનું, લોબાન-ધૂપ અને સુગંધી દ્રવ્યોની ભેટ લઇને જોવા મળવા આવ્યા હતા. મુલાકાતીઓએ એમ જણાવ્યું હતું કે એક રહસ્યમય તારો કે જેને સામાન્યતઃ બેથલહેમના તારા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે તેણે યહૂદીઓના રાજાના જન્મની જાહેરાત કરી હતી. આ મુલાકાતનું સ્મરણ મેજાઇને ઈશુનો સાક્ષાત્કાર તરીકે 6ઠ્ઠી જાન્યુઆરીના રોજ મનાવવામાં આવે છે કેટલાક દેવળોમાં આ દિવસ નાતાલની મોસમની પૂર્ણાહૂતિ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
ખ્રિસ્તીઓ ઘણા પ્રકારે નાતાલની ઉજવણી કરે છે. આ દિવસે દેવળોમાં હાજરી આપીને પ્રભુની ભક્તિનું વિશેષ મહત્વ હોય છે પરંતુ તે ઉપરાંત પણ સંખ્યાબંધ ભક્તિની રીતો અને પ્રખ્યાત રીતિરિવાજો આવેલા છે. ક્રિસમસની ઉજવણી પહેલા પૂર્વીય રૂઢિગત દેવળો ઈશુના જન્મની અપેક્ષા સાથે 40 દિવસનો ઇશુના જન્મના પર્વની ઉજવણી કરતાં હતા. જ્યારે પશ્ચિમી ખ્રિસ્તીઓ 4 સપ્તાહ સુધી એડ્વેન્ટ એટલે કે નાતાલ પૂર્વેના કાળની ઉજવણી કરતા હતા. નાતાલની ઉજવણીની અંતિમ તૈયારીઓ નાતાલના આગલા દિવસે એટલે કે તારીખ 24મી ડિસેમ્બરે કરવામાં આવે છે.
નાતાલના સમયગાળા દરમિયાન લોકો તેમનાં ઘરોને સુશોભને છે અને ભેટ-સોગાદોની આપ-લે કરે છે. કેટલાક ખ્રિસ્તી સમુદાયોનાં પંથોમાં બાળકો ઈશુ ખ્રિસ્તના જન્મ દ્રશ્યને નાટક સ્વરૂપે ભજવે છે અથવા તો આ જ ઘટનાને લગતા નાતાલનાં પ્રાર્થના ગીતો ગાય છે. કેટલાક ખ્રિસ્તીઓ ઈશુ જન્મનાં દ્રશ્યનાં નાનાં પૂતળાં બનાવીને પોતાને ઘરે મૂકે છે. આને જન્મ દ્રશ્ય અથવા તો ખ્રિસ્ત જન્મની શિલ્પકૃતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેમાં ઈશુના જન્મ સમયે હાજર રહેલાં ચાવીરૂપ પાત્રોને દર્શાવવામાં આવે છે. ઈશુ જન્મના દ્રશ્યની જીવંત ભજવણી અને ટેબ્લોમાં તેનું પ્રદર્શન પણ ભજવવામાં આવે છે. જેમાં સજીવ માનવી અને પ્રાણીઓનો ઉપયોગ કરીને આ દ્રશ્યને વધારે જીવંત બતાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે.
આ દ્રશ્યનાં ચિત્રો દોરીને પણ રજૂ કરવાની પ્રથા ઘણા લાંબા સમયથી અસ્તિત્વમાં છે જેને નેટિવિટી ઇન આર્ટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ઈશુ જન્મનાં દ્રશ્યમાં પરંપરાગત રીતે તબેલો કે ગમાણ દર્શાવવામાં આવે છે જેની અંદર મેરી, જોસેફ, બાળ ઈશુ ખ્રિસ્ત, દેવદૂતો, ભરવાડો અને ત્રણ ડહાપણ ભરેલા પુરુષો બાલ્થાઝાર, મેલ્શિયોર અને કાસ્પરને દર્શાવવામાં આવે છે. આ ત્રણ વિશે એમ માનવામાં આવે છે કે તેમણે બેથલહેમના તારાનો પીછો કર્યો હતો અને ઈશુના જન્મ બાદ તેઓ ત્યાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
વિવિધ પરંપરાઓ
જે દેશોમાં ખ્રિસ્તી પરંપરા મજબૂત રીતે ફેલાયેલી છે તેવા દેશોમાં નાતાલની વિવિધ પ્રકારની ઉજવણી વિકાસ પામી છે. આવી પરંપરાઓમાં પ્રાદેશિક તેમજ સ્થાનિક સંસ્કૃતિઓનો સમાવેશ થાય છે. ઘણા ખ્રિસ્તીઓ માને છે કે આ મોસમ દરમિયાન ધાર્મિક નાટકોમાં ભાગ લેવો તે નાતાલનો એક અગત્યનો હિસ્સો છે. નાતાલ અને ઇસ્ટરના તહેવારો દરમિયાન વાર્ષિક ધોરણે દેવળોમાં સૌથી વધુ માત્રામાં ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ થાય છે.
ઘણાં કેથલિક રાષ્ટ્રોમાં નાતાલના દિવસ પૂર્વે લોકો ધાર્મિક સરઘસોનું કે પરેડનું આયોજન કરે છે. અન્ય દેશોમાં બિનસાંપ્રદાયિક ધાર્મિક સરઘસો કે પરેડનું આયોજન કરવામાં આવે છે જેમાં સાન્તાક્લોઝ અને નાતાલને લગતા અન્ય પાત્રોનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે. કૈટુંબિક મેળાવડો અને ભેટ-સોગાદોનું આદાન-પ્રદાન આ તહેવારની સૌથી વધુ પ્રચલિત પરંપરા છે. મોટા ભાગના દેશોમાં નાતાલના દિવસોમાં ભેટ-સોગાદોની આપ-લે કરવામાં આવે છે. તારીખ 6ઠ્ઠી ડિસેમ્બરના રોજ સંત નિકોલસ દિન અને તારીખ 6ઠ્ઠી જાન્યુઆરી મેજાઇને ઈશુનો કરેલો સાક્ષાત્કારના દિવસે પણ ભેટ-સોગાદોની આપ-લે કરવામાં આવે છે.
ઘણા લોકો માટે ખ્રિસ્તી કુટુંબનું ખાસ ભોજન આ તહેવારનું એક અગત્યનું અંગ છે. આ ભોજનમાં પિરસાતી વાનગીઓ દરેક દેશ પ્રમાણે ખૂબ જ અલગ અલગ હોય છે. સિસિલી જેવા કેટલાક પ્રાંતોમાં નાતાલના આગલા દિવસે ખાસ પ્રકારના ભોજનમાં 12 અલગ-અલગ જાતની માછલી પીરસવામાં આવે છે. ઇંગ્લેન્ડ અને તેની સંસ્કૃતિથી પ્રભાવિત થયેલા દેશોમાં ખાસ ભોજન તરીકે ઉત્તર અમેરિકાથી લાવવામાં આવેલી ટર્કી મરઘી, બટાકા, શાકભાજી, કુલમો અને તેનો રસો પીરસવામાં આવે છે ત્યારબાદ નાતાલની મીઠાઇ, માંસની પાઇ અને ફ્રૂટ કેક પીરસવામાં આવે છે. પોલેન્ડ તેમજ પૂર્વીય યુરોપ અને સ્કેન્ડેનેવિયાના અન્ય ભાગોમાં નાતાલના ખાણાં તરીકે સામાન્યતઃ માછલી પીરસવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત ઘેટાંનાં માંસ જેવું મોંઘું માંસ પણ પીરસવામાં આવે છે. જર્મની, ફ્રાન્સ અને ઓસ્ટ્રિયામાં હંસનું અને ડુક્કરનું માંસ નાતાલનાં ખાસ ખાણાં તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે. સમગ્ર વિશ્વમાં નાતાલનાં ખાસ ભોજન તરીકે ગૌમાંસ, પ્રાણીની જાંઘ કે કુલાનું માંસ અને મરઘી પીરસવાનો રિવાજ પ્રચલિત છે. ફિલિપાઇન્સમાં પ્રાણીની જાંઘ કે કુલાનું માંસ મુખ્ય ખાણું છે.
નાતાલના તહેવાર નિમિત્તે ખાસ પ્રકારની મીઠાઇઓ પીરસવામાં આવે છે માલ્ટા દેશના લોકો પરંપરાગત રીતે ઇમ્બુલજ્યુટા તાલ- ક્વાસ્તાન ,[33] નામની મીઠાઇ પીરસે છે. આ ચોકલેટ અને બદામ જેવાં એક ફળમાંથી બનાવવામાં આવેલું એક પીણું હોય છે જેને મધ્યરાત્રિની વિધિ કે નાતાલની સમગ્ર મોસમ દરમિયાન પીરસવામાં આવે છે. સ્લોવાક લોકો નાતાલની પરંપરાગત બ્રેડ પોટિકા બનાવે છે. બુચ દ નોએલ નામની વાનગી ફ્રાન્સના લોકો બનાવે છે. ઇટાલીમાં પેનેટોન બનાવવામાં આવે છે તેમજ ઝીણવટભરી રીતે તૈયાર કરવામાં આવેલી ફળસુખડી અને કેક બનાવે છે. નાતાલના દિન નિમિત્તે ચોકલેટ અને મીઠાઇઓ આરોગવી એ વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. નાતાલના દિવસે બનાવવામાં આવતી મીઠાઇઓમાં જર્મનીની સ્ટોલેન, માર્ઝિપાન કેક અથવા કેન્ડી અને જમૈકાના રમ પ્રકારના દારૂમાંથી બનાવવામાં આવેલી ફ્રૂટ કેકનો સમાવેશ થાય છે. પરંપરાગત રીતે ઉત્તરના દેશોમાં શિયાળાની મોસમમાં ખૂબ જ ઓછાં ફળો મળતાં હોવાને કારણે નારંગીનો સમાવેશ નાતાલના ખાસ ભોજનમાં કરવામાં આવે છે.
thumb|left|225px|રોકીફેલર કેન્દ્ર ખાતે આવેલું ક્રિસ્મસ ટ્રી thumb|left|225px|નાતાલ માટે સુશોભનેલું ઘર
સુશોભન
નાતાલના દિવસે કરવામાં આવતા ખાસ સુશોભન પાછળ લાંબો ઇતિહાસ રહેલો છે. નાતાલના પહેલાના સમયથી રોમન શાસનના લોકો સદાય લાલાં રહેનારાં વૃક્ષની ડાળીઓને ઘરે લઇ આવતા હતા. જેમજેમ રીતિરિવાજો વિકસતા ગયા તેમતેમ ખ્રિસ્તી લોકોએ પણ આ પ્રથા અપનાવી 15મી સદીમાં એવું નોંધવામાં આવ્યું હતું કે લંડનમાં એવો રિવાજ પ્રચલિત બન્યો હતો જેમાં "તમામ ઘરો અને પરગણાંનાં દેવળોને નાતાલના દિવસે સદાપર્ણી ઓકનાં વૃક્ષ, વેલ, વિવિધ પ્રકારના સ્તંભો અને આ મોસમ દરમિયાન જેટલી પણ લીલી વસ્તુઓથી તેને સજાવી શકાય તેનો ઉપયોગ કરીને સજાવવામાં આવતાં હતા." વેલોનાં હ્રદય આકારનાં પાનોને ઈશુના પૃથ્વી ઉપરના આગમનનાં પ્રતિક તરીકે માનવામાં આવે છે જ્યારે હોલી નામના કાંટાળા અને સદાપ્રણી વૃક્ષને મૂર્તિપૂજકો તેમજ ડાકણોથી રક્ષણ આપનારું માનવામાં આવે છે તેનાં કાંટાઓ અને લાલ બોરને ઈશુ ખ્રિસ્તને જ્યારે વધસ્તંભ ઉપર ચડાવ્યા અને તેમનું જે લોહી વહ્યું તે વખતે પહેરાવવામાં આવેલા કાંટાળા તાજનાં પ્રતિક તરીકે માનવામાં આવે છે.
જન્મના દ્રશ્યની ભજવણી 10મી સદીમાં રોમથી જાણીતી બની છે. આ પ્રથાને આસિસીના સંત ફ્રાન્સિસ દ્વારા પ્રખ્યાત બનાવવામાં આવી હતી જેનો પ્રસાર ખૂબ જ ઝડપથી યુરોપમાં થઇ ગયો હતો. ખ્રિસ્તી વિશ્વમાં સુશોભનની વિવિધ શણગારો પ્રચલિત બન્યાં હતા જે જે-તે દેશની સંસ્કૃતિ અને તોમના સ્રોતો ઉપર આધારિત હતા. પ્રથમ વ્યાવસાયિક સુશોભનની શરૂઆત વર્ષ 1860માં જર્મનીમાં કરવામાં આવી હતી. જેની પ્રેરણા બાળકો દ્વારા બનાવવામાં આવેલા કાગળની સાંકળો ઉપરથી મેળવવામાં આવી હતી.
નાતાલનું વૃક્ષનું સુશોભન એ મૂર્તિપૂજક પરંપરાનું ખ્રિસ્તીકરણ છે. અને શિયાળાના સમયમાં સૂર્ય જ્યારે વિષુવવૃત્તમાંથી દૂર જાય તે વખતે કરવામાં આવતી તમામ ધાર્મિક વિધીમાં સદાપર્ણી ઝાડની ડાળીઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે જે મૂર્તિપૂજકો દ્વારા કરવામાં આવતી ઝાડની પૂજામાંથી લેવામાં આવી છે. અંગ્રેજી ભાષામાં નાતાલનું વૃક્ષ એટલે કે ક્રિસમસ ટ્રી શબ્દનો સૌપ્રથમ ઉપયોગ 183પાંચમા ં કરવામાં આવ્યો હતો. આ શબ્દ જર્મન ભાષામાંથી આયાત કરવામાં આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે. નાતાલનાં વૃક્ષની આધુનિક પરંપરા 18મી સદીમાં જર્મનીમાં થઇ હોવાનું માનવામાં આવે છે. જોકે ઘણા લોકોનો એવો દાવો છે કે આ પ્રથા માર્ટિન લ્યુથર દ્વારા 18મી સદીમાં શરૂ કરવામાં આવી હતી. જર્મનીમાંથી આ રિવાજ બ્રિટનમાં જ્યાર્જ ત્રીજાની પત્ની રાણી શેરલોટ મારફતે રજૂ કરવામાં આવ્યો જે રાણી વિક્ટોરિયાના રાજમાં રાજકુમાર આલ્બર્ટ દ્વારા સફળ કરવામાં આવ્યો. વર્ષ 1841ની સાલ સુધીમાં નાતાલના વૃક્ષનો રિવાજ સમગ્ર બ્રિટનમાં બહોળા પ્રમાણમાં ફેલાઇ ગયો. વર્ષ 1870 સુધીમાં અમેરિકાના લોકોએ પણ નાતાલનું વૃક્ષ સજાવીને મૂકવાની પરંપરાનો સ્વીકાર કર્યો. નાતાલનાં વૃક્ષને લાઇટ્સ તેમજ ઘરેણાંઓથી સુશોભની શકાય છે.
ઓસ્ટ્રેલિયા, ઉત્તર અને દક્ષિણ અમેરિકા તથા યુરોપમાં ઘરની બહારના ભાગને લાઇટની રોશની અથવા તો કેટલીક વખત લાઇટથી સજાવેલી બરફમાં ચાલનારી ગાડી, બરફનો માનવી વગેરે જેવા નાતાલના પાત્રોથી સજાવવાની પરંપરા રહેલી છે. ઘણી વખત નગરપાલિકાઓ પણ સુશોભનને પ્રાયોજિત કરે છે. નાતાલના વાંસ ઉપર ચડાવેલા વાવાટાઓ શેરીમાં રહેલી લાઇટ્સ ઉપર ટીંગાડવામાં આવે છે. અને નાતાલનાં વૃક્ષો ચાર રસ્તા ઉપર મૂકવામાં આવે છે.
પશ્ચિમી દુનિયામાં નાતાલના પ્રસંગને અનુરૂપ કે બિનસાંપ્રાદાયિક ચિત્રો કે ડિઝાઇનવાળા ભપકાદાર રંગના કાગળોનું જથ્થાબંધ માત્રામાં ઉત્પાદન કરવામાં આવે છે. જેની પાછળનો આશય ભેટ-સોગાદોને તેમાં વીંટીને આપવાનો હોય છે. આ મોસમ દરમિયાન ઘણાં ઘરોની બહાર નાતાલનાં ગામડાંઓ પણ પ્રદર્શનાર્થે મુકવામાં આવે છે. અન્ય પરંપરાગત સુશોભનોમાં ઘંટ, મિણબત્તીઓ, કૂલ્ફીની લાકડીઓ, ઘૂંટણ સુધીનાં મોજાં, માળાઓ અને દેવદૂતોનો સમાવેશ થાય છે.
ઘણા દેશોમાં ઈશુના જન્મદ્રશ્યની ભજવણી ખૂબ જ પ્રખ્યાત છે. લોકો તીવ્ર સ્પર્ધા કરીને આ દ્રશ્ય આબેહૂબ ભજવવાનો પ્રયત્ન કરતા હોય છે. કેટલાંક કુટુંબોમાં ખાસ વસ્તુઓ પ્રદર્શનમાં મૂકવામાં આવે છે જેને કુટુંબની મૂલ્યવાન વસ્તુ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પરંપરાગત રીતે 12મી રાત્રિએ એટલે કે તારીખ 5મી જાન્યુઆરીની સાંજે નાતાલના સુશોભનો ઉતારી લેવામાં આવે છે. નાતાલના પરંપરાગત રંગોમાં પાઇન વૃક્ષ જેવો લીલો, સદાબહાર લીલો, બર્ફીલો સફેદ, અને હ્રદય પ્રકારના લાલ રંગનો સમાવેશ થાય છે.
સંગીત અને નાતાલનાં પ્રાર્થના ગીતો
thumb|275px|left|જર્સીમાં નાતાલનાં ગીતો
આપણી જાણમાં આવ્યા અનુસાર નાતાલને લગતું ચોક્કસ પ્રકારની સ્તુતિ 4થી સદીના રોમમાં અસ્તિત્વમાં આવી હતી. મિલાનના વડાપાદરી એમ્બ્રોસ દ્વારા રચિત વેની રિડમ્પટર જેન્ટિયમ જેવી લેટિન સ્તુતિઓમાં આરિએનિઝમની વિરુદ્ધમાં મૂર્તરૂપ અવતાર સંબંધી બ્રહ્મવિદ્યા અંગેનો બોધ આપવામાં આવ્યો છે. સ્પેનિશ કવિ પ્રુડેન્ટિયસ (ડી. 413) દ્વારા રચિત કોર્ડ નેટસ એક્સ પારેન્ટિસ (ઓફ ધ ફાધર્સ લવ બિગોટન ) આજે પણ કેટલાંક દેવળોમાં ગવાય છે.
9મી અને 10મી સદી દરમિયાન ઉત્તર યુરોપીય મઠોમાં નાતાલનાં પ્રસંગો અથવા તો ગદ્યોની રજૂઆત કરવામાં આવી હતી, જેને ક્લેરવોક્સના બર્નાર્ડ દ્વારા વિકસાવવામાં આવી હતી. આને પ્રસંગોના અનુપ્રાસ તેમજ ગીતની કડીઓ સાથે રચવામાં આવી હતી. 12મી સદીમાં પેરિસના સંત એડેમ ઓફ સેઇન્ટ વિક્ટરે જાણીતાં ગીતોનાં સંગીતનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કર્યું જે નાતાલનાં ગીતોનાં સ્વરૂપની ખૂબ જ નજીકનું હતું.
13મી સદી દરમિયાન ફ્રાન્સ, જર્મની અને ખાસ કરીને ઇટાલીમાં એસિસીના ફ્રાન્સિસના પ્રભાવ હેઠળ દેશી ભાષામાં નાતાલનાં ગીતોની પ્રથા મજબૂત રીતે વિકાસ પામી.[52] અંગ્રેજી ભાષામાં નાતાલના ગીતો સૌપ્રથમ વખત 1426માં લખવામાં આવ્યાં હતા. આ ગીત જ્હોન આઉડલે દ્વારા લખવામાં આવ્યાં હતા. શ્રોપ્સાયર ચેપ્લિનનાં ખાનગી દેવળે 25 નાતાલનાં ગીતોની યાદી બનાવી હતી આ ગીતો ઘરે-ઘરે ફરીને ગાતાં વેસેઇલર્સ દ્વારા ગાવામાં આવ્યાં હોવાનું મનાય છે.[53] જે ગીતોને આપણે નાતાલનાં ગીતો તરીકે ઓળખીએ છીએ તે હકીકતમાં લણણીની મોસમ અને નાતાલ દરમિયાન ગવાતાં લોકગીતો છે. નાતાલનાં ગીતો દેવળોમાં ગાવાની શરૂઆત મોડેથી કરવામાં આવી હતી. પરંપરાગત રીતે નાતાલનાં ગીતો મધ્યકાલિન સ્વરમેળ ઉપર આધારિત હોય છે, જેના કારણે તેમનાં સંગીતનો અવાજ જરા વિભિન્ન પ્રકારનો હોય છે. "પર્સોનેટ હોડાઇ ", "ગુડ કિંગ ઓફ વેન્સિસ્લેસ", અને "ધ હોલી એન્ડ ધ આઇવી" જેવાં નાતાલનાં ગીતો સીધા મધ્યયુગમાંથી લેવામાં આવ્યાં છે. આ ગીતો નાતાલનાં એવાં સૌથી જૂનાં ગીતો છે કે જે આજની તારીખે પણ ગાવામાં આવે છે. હાલમાં ગાવામાં આવી રહેલું એડેસ્ટે ફિડિલિસ (ઓ કમ ઓલ યે ફેઇથફુલ) જે સ્વરૂપે ગવાય છે તેની રચના 18મી સદીમાં થઇ હોવાનું માનવામાં આવે છે. જોકે તેના શબ્દો 13મી સદીમાં રચાયા હોવાનું માનવામાં આવે છે.
thumb|right|275px|બુશારેસ્ટમાં બાળગાયકો, 1841.
ઉત્તરીય યુરોપમાં ધાર્મિક સુધારા બાદ શરૂઆતમાં નાતાલનાં ગીતો ગાવાની લોકપ્રિયતામાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. જોકે માર્ટિન લ્યુથર જેવા કેટલાક સુધારાવાદીઓએ નાતાલનાં ગીતો લખ્યાં હતા અને ધાર્મિક વિધિમાં તેનો ઉપયોગ કરવાની બાબતને ઉત્તેજન આપ્યું હતું. 19મી સદી દરમિયાન પ્રખ્યાત ગીતોમાં લોકોનો રસ પુનઃજીવિત થયો તે પહેલાં નાતાલનાં ગીતો માત્ર ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં રહેતાં લોકોમાં વધારે પ્રખ્યાત હતા. 18મી સદીમાં અંગ્રેજી સુધારાવાદી ચાર્લ્સ વેસ્લીએ ભક્તિમાં સંગીતનું મહત્વ જાણ્યું. ભક્તિગીતોને સંગીતમાં ઢાળવા ઉપરાંત તેણે ત્રણ નાતાલનાં ગીતો લખેલાં છે. તેના દ્વારા લખવામાં આવેલું ગ્રેટ અવેકનિંગ અમેરિકામાં ખૂબ જ પ્રભાવશાળી રહ્યું હતું. શ્રેષ્ઠત્તમ જાણીતું ગીતના મૂળ શબ્દો "હાર્ક! હાઉ ઓલ ધ વેલ્કિન રિંગ્સ" હતા જે પૈકી પાછળથી માત્ર "હાર્ક! ધ હેરાલ્ડ એન્જલ્સ સિંગ" શબ્દો પ્રચલિત બન્યા હતા. આ શબ્દોને સંગીતબદ્ધ કરવા માટે ફેલિક્સ મેન્ડેલહ્સોને ધૂન તૈયાર કરી હતી. 1818માં ઓસ્ટ્રિયા ખાતે આવેલા ઓબેર્નડ્રોફના સંત નિકોલસ દેવળ માટે મોર અને ગ્રુબરે "સાઇલેન્ટ નાઇટ" નામનું નવું ભક્તિગીત તૈયાર કરીને ભક્તિસંગીતની નવી શૈલી રજૂ કરી હતી. વિલિયમ. બી. સેન્ડીએ ક્રિસમસ કેરોલ્સ એન્સિયેન્ટ એન્ડ મોર્ડન નામનું પુસ્તક 1833માં લખ્યું. નાતાલ ગીતો ઉપર લખવામાં આવેલું આ પ્રથમ પુસ્તક હતું. તેના ઉપરથી હાલમાં પણ પ્રચલિત એવા ઘણાં ઉત્તમ અંગ્રેજી નાતાલનાં ગીતો લખાયાં છે. આ ગીતોએ વિક્ટોરિયન સમયગાળાના મધ્ય ભાગ દરમિયાન આ તહેવારના પુનરુત્થાનમાં પણ ખાસ્સું એવું પ્રદાન કર્યું છે.[56]
18મી સદીના અંત ભાગમાં સંપૂર્ણપણે બિનસાંપ્રદાયિક નાતાલની મોસમનાં ગીતો ઉભરી આવ્યાં. 1784માં બનેલું "ડેક ધ હોલ્સ" અને અમેરિકન ગીત "જિંગલ બેલ્સ"ના 1857માં કોપીરાઇટ કરવામાં આવ્યા હતા. 19મી અને 20મી સદીમાં આફ્રિકન અને અમેરિકન ધાર્મિક રિવાજો આધારિત તેમજ નાતાલને લગતાં ગીતો કે જે તેમની ધાર્મિક વિધિને અનુસરીને લખવામાં આવ્યાં હોય તે ખૂબ જ પ્રચલિત બન્યાં. 20મી સદીમાં રજાની મોસમનાં ગીતોનું નિર્માણ વ્યાવસાયિક રીતે પણ વધવા માંડ્યું, જેમાં જાઝ અને બ્લુસ પ્રકારનાં સંગીતનો ઉપયોગ પણ શરૂ થયો. વધુમાં રેવેલ્સ જેવાં જૂથો જૂનાં લોકગીતો ગાતાં હતા તે પ્રકારનાં ગીતોમાં લોકોનો રસ ફરી જાગૃત થયો. આ પ્રકારનાં કલાકારો મધ્યયુગની શરૂઆતના શાસ્ત્રીય સંગીત સાથે સંકળાયેલા હતા.
thumb|left|165px|1870ની નાતાલની અભિવાદનપત્રિકા
અભિવાદન પત્રિકાઓ (કાર્ડ્ઝ)
નાતાલની અભિવાદન પત્રિકાઓમાં નાતાલનો શુભેચ્છા સંદેશ પાઠવવામાં આવ્યો હોય છે. આ પ્રકારની પત્રિકાઓની આપ-લે નાતાલનાં એક સપ્તાહ અગાઉથી મિત્રો અને કુટુંબીજનોની વચ્ચે થાય છે. આ પ્રથા વિશ્વનાં ઘણાં લોકોમાં પ્રચલિત બની છે, જેમાં પશ્ચિમી સમાજના બિનખ્રિસ્તી લોકો અને એશિયાનો સમાવેશ થાય છે. પરંપરાગત અભિવાદન પત્રિકામાં લખ્યું છે કે "તમારી નાતાલ આનંદપૂર્વક પસાર થાઓ અને નવાં વર્ષની શુભકામનાઓ" કે તેનાં જેવું જ સમાન લખાણ પ્રથમ નાતાલની વ્યાવસાયિક ધોરણે બહાર પાડવામાં આવેલી નાતાલની અભિવાદન પત્રિકામાં લખવામાં આવ્યું છે. આ અભિવાદન પત્રિકા લંડન ખાતે 1843માં સર હેનરી કોલ દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી. જોકે આ પ્રકારની પત્રિકાઓનાં અસંખ્ય પ્રકાર હોય છે. ઘણી અભિવાદન પત્રિકાઓમાં ધાર્મિક લાગણીઓ વધુ પ્રમાણમાં હોય છે અથવા તો કવિતાઓ ટાંકેલી હોય છે, તો વળી કોઇમાં પ્રાર્થના અથવા તો બાઇબલની રચનાનાં અમુક વાક્યો હોય છે. જ્યારે અન્ય પત્રિકાઓમાં કે જેઓ પોતાની જાતને ધર્મથી દૂર રાખે છે તેવી પત્રિકાઓમાં "મોસમની શુભકામનાઓ" માત્ર એટલું જ લખાણ લખેલું હોય છે.
નાતાલની અભિવાદન પત્રિકાઓની ખરીદી નોંધપાત્ર માત્રામાં કરવામાં આવે છે. આ પત્રિકાઓ કલાકારીગરીવાળી, વ્યાવસાયિક રીતે તૈયાર કરવામાં આવેલી અને મોસમને અનુરૂપ બનાવવામાં આવે છે. અભિવાદન પત્રિકાની રચના પ્રત્યક્ષ રીતે નાતાલનાં વર્ણન અંગેની હોઇ શકે છે. જેમાં ઈશુના જન્મદ્રશ્યનું ચિત્રાંકન અથવા તો ખ્રિસ્તી ધર્મનાં પ્રતિકો જેવા કે બેથલહેમનો તારો અથવા તો સફેદ કબૂતર કે જે પૃથ્વી ઉપર પવિત્ર આત્મા અને શાંતિ બંનેનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે વગેરેની રચના બનાવવામાં આવે છે. નાતાલને લગતી અન્ય અભિવાદન પત્રિકાઓ વધુ બિનસાંપ્રદાયિક હોય છે જેમાં નાતાલના રીતિરિવાજોનું ચિત્રાંકન કરવામાં આવે છે.આ ઉપરાંત સાન્તાક્લોઝ જેવાં કાલ્પિનક પાત્રો, નાતાલ સાથે પ્રત્યક્ષ રીતે સંલગ્ન વસ્તુઓ જેમ કે મિણબત્તી, હોલી નામનું સદાપર્ણી ઝાડ, જાદૂઇ છડી વગેરે જેવાં પ્રતિકો ધરાવતી પત્રિકાઓ પણ જોવા મળે છે. ઉપરાંત નાતાલની મોસમને લગતી પ્રવૃત્તિઓ, બરફનાં ચિત્રો કે ઉત્તરીય પ્રદેશોની વન્યસૃષ્ટિને લગતી તસ્વીરોવાળી અભિવાદન પત્રિકાઓ પણ જોવા મળે છે. ઘણી અભિવાદન પત્રિકાઓ હાસ્ય નિષ્પન્ન કરનારી પણ હોય છે જેમાં ભૂતકાળનાં સંસ્મરણોનાં દ્રશ્યો યાદ આવે તેવાં ચિતરવાંમાં આવ્યાં હોય છે. જેવા કે 19મી સદીની શેરીઓ ઉપર ખરીદારો જૂનાં જમાનાનો ઘાઘરો પરિધાન કરીને ફરતાં હોય.
ટપાલ ટિકિટો
સંખ્યાબંધ દેશો દ્વારા નાતાલની યાદગીરી રૂપે ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડતા હોય છે. ટપાલ ખાતાના ગ્રાહકો ઘણી વખત નાતાલની અભિવાદન પત્રિકા મોકલવા માટે આ પ્રકારની ટિકિટોનો ઉપયોગ કરતાં હોય છે તેમજ આ ટિકિટો ટપાલ ટિકિટનો સંગ્રહ કરનારા લોકોમાં પણ ખૂબ જ પ્રખ્યાત બની છે. નાતાલના સિક્કાઓથી ભિન્ન આ ટપાલ ટિકિટોનો ઉપયોગ નિયમિત રીતે પણ કરી શકાય છે અને તે પોસ્ટ ખાતા દ્વારા નિયત કરવામાં આવેલાં અમુક વર્ષો સુધી ચલણમાં રહે છે. આ ટિકિટોનું વેચાણ ઓક્ટોબર માસની શરૂઆત અને ડિસેમ્બર માસની શરૂઆતમા કરવામાં આવે છે અને તેને નોંધપાત્ર જથ્થામાં છાપવામાં આવે છે.
1898ની સાલમાં ઇમ્પિરિયલ પેની પોસ્ટેજ રેટની શરૂઆત કરવા માટે કેનેડિયન ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી હતી. આ ટિકિટમાં દુનિયાનો નક્શો અને રીંછ દર્શાવવામાં આવ્યાં છે તેમજ નીચે લખાણ લખવામાં આવ્યું છે "નાતાલ 1898". વર્ષ 1937માં ઓસ્ટ્રિયા દ્વારા નાતાલનું અભિવાદન કરતી બે ટપાલ ટિકિટો બહાર પાડવામાં આવી હતી જેમાં ગુલાબ અને રાશિચક્રની સંજ્ઞાઓ દર્શાવવામાં આવ્યાં હતા. 1939માં બ્રાઝિલ દ્વારા ચાર અર્ધ ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી હતી જેમાં ત્રણ રાજા અને બેથલહેમનો તારો, દેવદૂત અને બાળક, ક્રોસ અને બાળક તેમજ માતા અને બાળકને દર્શાવવામાં આવ્યાં હતા.
યુએસની ટપાલ સેવા અને રોયલ મેઇલ નિયમનકારી દર વર્ષે નાતાલને લગતી ટપાલ ટિકિટો બહાર પાડે છે.
સાન્તાક્લોઝ અને ભેટ લાવનારા અન્ય પાત્રો
thumb|સિન્ટરક્લાસ અથવા તો સંત નિકોલસ ઘણા લોકો તેને અસલ સાન્તાક્લોઝ તરીકે ઓળખે છે. ઘણી સદીઓથી નાતાલને ભેટ-સોગાદોની આપ-લે કરવાનો તહેવાર માનવામાં આવે છે. આ ભેટોનું આદાન-પ્રદાન ખાસ કરીને મિત્રો અને કુટુંબીજનો વચ્ચે કરવામાં આવે છે. ખ્રિસ્તી ધર્મ અને પુરાણો સાથે સંકળાયેલા સંખ્યાબંધ પાત્રો નાતાલ સાથે સંકળાયેલા છે અને તેઓ આ મોસમ દરમિયાન ભેટ-સોગાદો આપતા હોય છે તેવી માન્યતા છે. આ પાત્રોમાં ફાધર ક્રિસમસ કે જેમને સાન્તાક્લોઝ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, પેરે નોએલ અને વેઇનાન્સ્ટમેન; સંત નિકોલસ અથવા તો સિન્ટરક્લાસ; ક્રાઇસ્ટકાઇન્ડ; ક્રિસ ક્રિન્ગલ; જોઉલુપુક્કી; બેબો નાતાલે; સંત બસિલ અને ફાધર ફ્રોસ્ટનો સમાવેશ થાય છે.
આ તમામ પાત્રો પૈકી નાતાલની આધુનિક ઉજવણીમાં સૌથી વધારે પ્રખ્યાત બનેલું પાત્ર સાન્તાક્લોઝ છે. એક એવું કાલ્પનિક પાત્ર કે જે નાતાલના દિવસે ભેટસોગાદો આપે છે. તે લાલ રંગના કપડાં પહેરે છે અને તેનાં મૂળિયાં વિવધ પ્રકારનાં જોવા મળે છે. સાન્તાક્લોઝ ડચ નામ સેઇન્ટરક્લાસ નું અપભ્રંશ થયેલું નામ છે જેનો સરળ મતલબ થાય છે સંત નિકોલસ. નિકોલસ ચોથી સદી દરમિયાન તુર્કીના આધુનિક યુગમાં માયરાનો ધર્માધ્યક્ષ હતો. સંતોની અન્ય પુણયશાળી પ્રવૃત્તિઓ ઉપરાંત તે બાળકોનું ખાસ ધ્યાન રાખતા, તેઓ ઉદાર સ્વભાવના હતા અને ભેટ-સોગાદો આપતાં. ઘણા દેશોમાં તેમનો તહેવાર તારીખ 6ઠ્ઠી ડિસેમ્બરે ઉજવવામાં આવે છે અને તે દિવસે ભેટ-સોગાદોની આપ-લે કરવામાં આવે છે. પરંપરાગત રીતે સંત નિકોલસ ધર્માધ્યક્ષનો પોષાક પહેરીને તેમના મદદનીશો સાથે આવતા અને બાળકોને ભેટ-સોગાદો આપતાં પૂર્વે તેઓ બાળકે છેલ્લાં એક વર્ષ દરમિયાન કેવું વર્તન કર્યું તે અંગેની તપાસ કરીને પછી નક્કી કરતાં હતા કે બાળક ભેટ આપવાને લાયક છે કે નહીં. 13મી સદી દરમિયાન સંત નિકોલસ નેધરલેન્ડમાં ખૂબ જ પ્રખ્યાત થઇ ગયા અને તેમના નામ હેઠળ ભેટ આપવાની પ્રથા સમગ્ર મધ્ય અને દક્ષિણ યુરોપનાં પ્રદેશોમાં પ્રખ્યાત થઇ ગઇ. 16મી અને 17મી સદી દરમિયાન યુરોપ આવેલા ધાર્મિક સુધારામાં ઘણા પ્રોટેસ્ટન્ટ્સે ભેટ આપનારાં પાત્ર તરીકે બાળ ઈશુ અથવા તો ક્રાઇસ્ટકાઇન્ડલ ને પ્રસિદ્ધ કર્યા. અંગ્રેજી ભાષામાં આ નામનું અપભ્રંશ થઇને ક્રિસ ક્રિન્ગલ થઇ ગયું, તેમજ ભેટ આપવાનો સમયગાળો પણ 6ઠ્ઠી ડિસેમ્બરથી ક્રિસમસના આગલા દિવસ સુધીનો કરવામાં આવ્યો.[61]
જોકે સાન્તાક્લોઝનું આધુનિક અને પ્રખ્યાત પાત્રનિરૂપણ અમેરિકા ખાતે ન્યૂ યોર્કમાંથી ઉતરી આવ્યું છે  તેનાં તબદિલીકરણની પ્રક્રિયા પૂરી કરવામાં છ મહાનુભાવોએ ભાગ ભજવ્યો હતો જેમાં વોશિંગ્ટન ઇરવિંગ અને જર્મન-અમેરિકી વ્યંગ ચિત્રકાર થોમસ નાસ્ટ (1840થી 1902)નો સમાવેશ થાય છે. અમેરિકી ક્રાન્તિકારક યુદ્ધ બાદ ન્યૂ યોર્ક શેહરનાં કેટલાંક રહેવાસીઓએ શહેરનાં બિન-અંગ્રેજી ભૂતકાળનાં પ્રતિકોની માગણી કરી. ન્યૂ યોર્કની મૂળ સ્થાપના ડચ વસાહતીનાં નાનકડાં શહેર ન્યૂ આમ્સ્ટરડેમ તરીકે કરવામાં આવી હતી અને ડચની સિન્ટરક્લાસ પરંપરા ત્યાં સંત નિકોલસ તરીકે ફરી શરૂ કરવામાં આવી હતી.[62] ઇ. સ. 1809માં ન્યૂ યોર્ક હિસ્ટોરિકલ સોસાયટીએ ન્યૂ યોર્ક શહેરનાં ડચ નામ નિએયુવ આમ્સ્ટરડેમના પ્રખ્યાત સંત સાન્ક્ટે ક્લાઉઝ નું નામ પ્રચલિત બનાવ્યું.[63] અમેરિકામાં 1810માં સાન્તાક્લોઝની જ્યારે પ્રથમ વખત રજૂઆત કરવામાં આવી ત્યારે તેને ધર્માધ્યક્ષના પહેરવેશે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે નવા કલાકારોએ સાન્તાક્લોઝની નવી વેશભૂષા આપતાં તેનો પોષાક વધુ બિનસાંપ્રદાયિક બની ગયો હતો.[64] નાસ્ટે 1863થી શરૂ કરી દર વર્ષે સાન્તાક્લોઝનું નવું ચિત્ર દોરવાનું શરૂ કર્યું. 1880ના દાયકા સુધીમાં, નાસ્ટ દ્વારા દોરવામાં આવેલા સાંતાનો પહેરવેશ રૂંવાટીવાળા કોટનો થઇ ગયો જેને આપણે આજે ઓળખીએ છીએ. જેનું નિરૂપણ અંગ્રેજી સંસ્કૃતિના ફાધર ક્રિસમસ ઉપર આધારિત હોવાનું માનવામાં આવે છે. 1920માં આ છબીને જાહેરખબરોના માધ્યમ દ્વારા વધુ પ્રમાણિત અને પ્રચલિત કરવામાં આવી.[65]
thumb|left|210px|વિશ્વભરમાં સાન્તાક્લોઝ સારાં બાળકોને ભેટ-સોગાદો આપવા માટે પ્રખ્યાત છે. શરીરે અલમસ્ત, દાઢીવાળા અને આનંદી સ્વભાવના ફાધર ક્રિસમસની તેમજ હંમેશા આનંદમાં રહેવાની માનસિકતા ધરાવનારા હતા. જે તમામ ગુણો સાન્તાક્લોઝના પાત્રમાં આવરી લેવામાં આવ્યાં છે. તેમનું પાત્ર 17મી સદીની શરૂઆતમાં ઇંગ્લેન્ડ ખાતે પ્રથમ વખત રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું પરંતુ તત્કાલિન સમયે તેમનું પાત્ર માત્ર રજાનો આનંદ માણવાના તેમના સ્વભાવ અને તેમની દારૂ પીવાની લતના ગુણો ધરાવતું હતું નહીં કે ભેટ-સોગાદો આપવાના.[66] વિક્ટોરિયન કાળના બ્રિટનમાં તેમની છબીનું પુનઃ નિર્માણ કરીને તેને સાંતાની સુસંગત મુજબ બનાવવામાં આવી. ફ્રાન્સના પેરે નોએલનું પાત્ર પણ આ જ રીતે વિકસાવવામાં આવ્યું હતું અને કાળક્રમે તે પણ સાંતા જેવું બની જવા પામ્યું હતું. ઇટાલીમાં બેબો નાતાલે સાન્તાક્લોઝ જેવું જ પાત્ર છે જ્યારે લા બેફાના મેજાઇને ઈશુનો સાક્ષાત્કાર થયો હતો તે સાંજે ભેટ-સોગાદો લઇને આવે છે. માનવામાં આવે છે કે લા બેફાના બાળ ઈશુની ભેટ-સોગાદો લઇને આવે છે. ત્યારબાદ તે અલોપ થઇ જાય છે. જોકે હવે તેણીની દરેક બાળક માટે ભેટ-સોગાદો લઇને આવે છે. ઘણા દેશોમાં સાન્તાક્લોઝ તેની સાથે નેશ્ટ રૂપરેશ્ત અથવા તો બ્લેક પિટરને લઇને આવે છે. ઘણા દેશોમાં એવી પણ માન્યતા છે કે એલ્વ રમકડાંઓ બનાવે છે. સાન્તાક્લોઝની પત્નીને શ્રીમતિ ક્લોઝ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આધુનિક સાન્તાક્લોઝનાં પાત્રમાં અમેરિકી સંત નિકોલસના ગુણોનો ક્રમિક વિકાસ કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે થોડો વિરોધ પણ પ્રદર્શીત કરવામાં આવ્યો હતો. એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે અમેરિકાની સ્વતંત્રતાની લડાઇ પૂરી થઇ તેની અડધી સદી સુધી એટલે કે 1835 સુધી સંત નિકોલસ સોસાયટીની સ્થાપના કરવામાં નહોતી આવી.[68] વધુમાં ન્યૂ આમ્સ્ટરડેમના ચાર્લ્સ જોન્સ દ્વારા લિખિત "ચિલ્ડ્રન્સ બુક્સ, પિરિયોડિકલ્સ એન્ડ જર્નલ્સ" નામના અભ્યાસલક્ષી પુસ્તકમાં સંત નિકોલસ અને સિન્ટરક્લાસનો કોઇ જ ઉલ્લેખ નથી, તેમ જણાવવામાં આવ્યું છે.[70]  આ વાત1978 માં છપાયેલાં તે અભ્યાસ પુસ્તકમાં વારેવારે કહેવાઇ હોવા છતાં પણ ઘણા વિદ્વાનો જોન્સનાં તારણ સાથે સહમત નથી. ન્યૂ બ્રન્સવિક થિયોલોજિકલ સેમિનારીના હોવાર્ડ.જી.હેગમેને એ બાબત ભારપૂર્વક જણાવી છે કે ન્યૂ યોર્કમાં સિન્ટરક્લાસની ઉજવણી હજી પણ જીવંત છે અને તે હડસન ખીણની સંસ્કૃતિની શરૂઆતથી ચાલી આવે છે.
લેટિન અમેરિકાના વેનેઝુએલા અને કોલંબિયા જેવા દેશોમાં હજી પણ એ પ્રથા ચાલે છે કે સાંતા રમકડાં બનાવીને બાળ ઈશુને અર્પણ કરે છે. તેમજ હકીકતે સાંતા દ્વારા આપવામાં આવેલા બાળ ઇશુ બાળકોને વહેંચી દે છે. પરંપરાગત ધાર્મિક માન્યતા અને સાંતાની પાત્ર નિરૂપણતા યુએસથી આવી છે.
ઇતિહાસ
thumb|right|ક્રાઇસ્ટ સોલ (ઇશુ એક સૂર્ય) તરીકેની ઇસુની પ્રતિમા જે ચોથી સદીની શરૂઆતમાં માઉસોલિયમ એમમાં કબ્રસ્તાન પાસે મૂકવામાં આવી હતી. હાલમાં આ પ્રતિમા રોમના સંત પિટર દેવળના વિશાળ ગુમ્બજ નીચે મૂકવામાં આવી છે. જેનો સંદર્ભ કેલી અને જોસેફ એફે ઓરિજિન્સ ઓફ ક્રિસમસ, લિટરિજિકલ પ્રેસ, 2004, પી. 67-69 ઉપર આપવામાં આવ્યો છે. ઘણી સદીઓથી ખ્રિસ્તી લેખકો માનતા આવ્યા છે કે નાતાલનો દિવસ એટલે એ જ દિવસ કે જે દિવસે ભગવાન ઈશુનો જન્મ થયો હતો. જ્યુડિયો ખ્રિસ્તી પરંપરા અનુસાર સૃષ્ટિનાં સર્જનની તારીખ 25મી માર્ચ માનવામાં આવે છે. પૂરાતન ખ્રિસ્તી લેખક સેક્સટ્સ જ્યુલિયસ આફ્રિકાનુસે (220 એ.ડી.) એવો વિચાર કર્યો હતો કે આ તારીખ વાજબી છે અને એવું સૂચન કર્યું હતું કે આ દિવસે ભગવાન ઈશુએ માનવદેહ ધારણ કર્યો હતો.[79] જુલિયસના જણાવ્યા અનુસાર ઇશ્વરનાં શબ્દોએ માનવસ્વરૂપ ધારણ કર્યું અને તેમનું ગર્ભાધાન થયું તેનો મતલબ એ થયો કે આ ઘટના થકી કુંવારી મેરીએ ગર્ભ ધારણ કર્યો અને બરાબર નવ માસ બાદ તારીખ 25મી ડિસેમ્બરના રોજ ભગવાન ઈશુનો જન્મ થયો. જોકે 18મી સદીની શરૂઆતથી ઘણા બધા વિદ્વાનોએ વૈકલ્પિક સ્પષ્ટતાઓ આપવાની શરૂઆત કરી. આઇઝેક ન્યૂટને એવી દલીલ કરી હતી કે ઉત્તરીય ગોળાર્ધ માં નાતાલની તીથિ સૂર્ય વિષુવવૃત્તથી દૂર જાય તે દિવસોમાં પસંદ કરવામાં આવી છે. જૂના યુગમાં આ ઘટના 25મી ડિસેમ્બરની આસપાસ બનતી હતી. ઇ. સ. 1743માં જર્મનીના પ્રોટેસ્ટન્ટ પોલ અર્ન્સ્ટ જાબ્લોન્સ્કીએ એવી દલીલ કરી હતી કે નાતાલની તારીખ 25મી ડિસેમ્બર રોમન સૌર રજા ડિએસ નાતાલિસ સોલિસ ઇનવિક્ટી સાથે સંલગ્ન છે, જેના કારણે સાચાં દેવળોમાં મૂર્તિપૂજાનું પ્રમાણ ઘટી જવાં પામ્યું હતું.[83]   1889માં લ્યુઇસ ડ્યુશેને એવું સૂચન કર્યું હતું કે નાતાલની તારીખની ગણતરી તારીખ 25મી માર્ચના રોજ ઈશુનાં આગમનની જાહેરાત બાદ બરાબર નવ માસ બાદની કરવામાં આવી છે પરંપરાગત રીતે આ દિવસે ઇશુનું માનવરૂપે ગર્ભાધાન થયું હોવાનું માનવામાં આવે છે.[84]  જોકે આજના જમાનામાં મુખ્યપ્રવાહમાં તારીખ 25મી ડિસેમ્બર ઈશુનો જન્મદિવસ હોય કે ન હોય તેનું ખાસ મહત્વ નથી. તેના બદલે ખ્રિસ્તી ધર્મ સમુદાયો[86] જણાવે છે કે માનવ સમુદાય દ્વારા આચરવામાં આવેલાં પાપને સરભર કરી આપવા માટે ઇશ્વરે પૃથ્વી ઉપર માનવરૂપે જન્મ લીધો તે નાતાલની ઉજવણીનું પ્રાથમિક કારણ છે. નાતાલની સૌપ્રથમ ઉજવણી યુએસના ફ્લોરિડા ખાતે આવેલા ટેલાહાસી ખાતે કરવામાં આવી હતી.
ડિએસ નાતાલિસ સોલિસ ઇન્વિક્ટી
દિએસ નાતાલિસ સોલિસ ઇન્વિક્ટી નો અર્થ "અપરાજિત સૂર્યનો જન્મદિન" થાય છે. સોલ ઇન્વિક્ટસ શબ્દોનો ઉપયોગ કેટલાક સૂર્યમંડળનાં દેવ-દેવીઓની ઉપાસના સંયુક્ત રીતે કરવાની પરવાનગી આપે છે. જેમાં સિરિયાના સૂર્યદેવ એલાહ-ગેબેલ, ઓરિલિયન સામ્રાજ્યના દેવતા સોલ અને પર્સિયન મૂળના સૈનિકોના દેવ મિથ્રાસનો સમાવેશ થાય છે. આ તહેવાર ઉજવવાની શરૂઆત એલાગાબાલુસ સામ્રાજ્ય (218-222[95])થી કરવામાં આવી હતી. ઓરેલિયનનાં શાસનકાળ દરમિયાન તે તેની લોકપ્રિયતાની પરાકાષ્ઠાએ પહોંચી હતી. ઓરેલિયને આ રજાને સમગ્ર સામ્રાજ્યની જાહેર રજાનો દરજ્જો આપ્યો હતો. અગાઉ બ્રુમાલિયાના તહેવારમાં આ દિવસ બાકચુસને સમર્પિત કરવામાં આવ્યો હતો. લેટિન ભાષામાં બ્રુમા શબ્દનો અર્થ "ટૂંકામાં ટૂંકો દિવસ" થાય છે.
સૂર્ય જ્યારે વિષુવવૃત્તથી દૂર જાય ત્યારે આ તહેવારની ઉજવણી કરવામાં આવતી હતી કારણ કે આ દિવસે સૂર્ય તેની દક્ષિણાયન પીછેહઠથી વિપરીત દિશામાં ગતિ કરીને પોતાની જાતને અપરાજિત પુરવાર કરે છે. કેટલાક શરૂઆતના ખ્રિસ્તી લેખકોએ ઈશુના જન્મને સૂર્યના પુનર્જન્મ સાથે સાંકળ્યો છે. "ઓહ, જે દિવસે સૂર્યનો જન્મ થયો તે દિવસે પરમેશ્વરે કેવું સુંદર કાર્ય કર્યું હશે.... ઈશુનો જન્મ પણ તે જ દિવસે થયો હશે." તેમ સાઇપ્રિયન નામના લેખક દ્વારા લખવામાં આવ્યું હતું. જ્હોન ક્રિસોસ્ટોમ નામના લેખકે પણ આ અંગે એવી ટિપ્પણી કરી છે કે "તેઓ તેને 'અપરાજિતના જન્મદિન' તરીકે સંબોધે છે. ખરેખર આપણા ઇશ્વર સિવાય બીજું અપરાજિત કોણ હોઇ શકે.....?"
શિયાળુ તહેવારો
ઘણી સંસ્કૃતિમાં શિયાળુ તહેવારો ખૂબ જ પ્રખ્યાત બન્યા છે. આ પાછળનાં મુખ્ય કારણોમાં જોઇએ તો શિયાળાની મોસમ દરમિયાન ખેતીનું કામ ખૂબ જ ઓછાં પ્રમાણમાં હોય છે. તેમજ વસંત ઋતુ સામે આવી રહી હોવાથી તે સારી રહેવાની અપેક્ષા હોય છે. આધુનિક નાતાલના રીતરિવાજોમાં ભેટ-સોગાદો આપવાની અને મોજમજા કરવાની પરંપરા રોમન રિવાજ સેટુર્નાલિયા; લીલોતરી, લાઇટ્સની રોશની અને દાનની પરંપરા રોમન નવાં વર્ષ; અને નાતાલ વખતે બાળવામાં આવતું મોટું ઢીમચું તેમજ વિવધ પ્રકારનાં ખાન-પાનની પરંપરા જર્મનીના તહેવારોમાંથી લેવામાં આવી છે. મૂર્તિપૂજક સ્કેન્ડેનેવિયામાં શિયાળુ તહેવાર યુલ ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવારની ઉજવણી ડિસેમ્બરના અંતથી જાન્યુઆરીની શરૂઆત સુધી કરવામાં આવે છે. ઉત્તરીય યુરોપમાં ખ્રિસ્તી ધર્મનો પ્રચાર છેલ્લે કરવામાં આવ્યો હોવાથી નાતાલ ઉપર તેની મૂર્તિપૂજક પ્રથાનો વિશેષ પ્રભાવ રહેલો છે. સ્કેન્ડેનેવિયાના લોકો નાતાલને આજે પણ જૂલ ના નામથી ઓળખે છે. અંગ્રેજી ભાષામાં યુલ શબ્દ એ નાતાલનો પર્યાય છે, જેનો પ્રયોગ સૌપ્રથમ વખત 900ની સાલમાં કરવામાં આવ્યો હતો.
ખ્રિસ્તી ધર્મની સ્થાપના
પહેલી સદીમાં નાતાલની ઉજવણી ઈશુ ખ્રિસ્તના જન્મદિનની યાદમાં કરવામાં આવતી હતી તેવા કોઇ જ લિખિત, ધાર્મિક ગ્રંથોમાં કે ઐહિક પુરાવાઓ નથી. ખરેખર તો અગાઉના યહૂદી કાયદાઓ અને પરંપરાઓ સાથે સરખાવવામાં આવે તો જન્મદિનની ઉજવણીઓ કરવામાં જ નહોતી આવતી. ધ વર્લ્ડ બુક એનસાઇક્લોપેડિયા અનુસાર "અગાઉ નાતાલની ઉજવણી કોઇના જન્મદિન નિમિત્તે કરવામાં આવે તો તેને મૂર્તિપૂજાના રિવાજ તરીકે ઓળખવામાં આવતી હતી." (ગ્રંથ 3, પા. નં. 416) તેના જન્મદિનને યાદ કરવા કરતા ઈશુએ જે વસ્તુને યાદ કે સ્મરણમાં રાખવાની આજ્ઞા આપી છે તેનો સંબંધ તે તેનાં મૃત્યુ સાથે સંકળાયેલી છે (લ્યુક 22:19). ઈશુના મૃત્યુને અમુક સો વર્ષો પણ નહીં થયા હોય અને નાતાલની ઉજવણીનો સૌપ્રથમ કિસ્સો ઐતિહાસિક તવારિખમાં નોંધાયેલો છે. નવા વિશ્વકોશ બ્રિટાનિકામાં જણાવ્યા અનુસાર જે લોકો પાછળથી ખ્રિસ્તી હોવાનો દાવો કરવા લાગ્યા કે "રોમન મૂર્તિપૂજક રિવાજ કે જેને 'અપરાજિત સૂર્યના જન્મદિન' તરીકે મનાવવામાં આવે છે તેની અને નાતાલની એક જ દિવસે ઉજવણી થવી એક અકસ્માત છે." આજના જમાનામાં નાતાલની જે રીતે ઉજવણી કરવામાં આવે છે (ઙેટ-સોગાદો આપીને કે મીઠાઇઓ ખાઇને) તે જ રીતે આ તહેવારની ઉજવણી કરવામાં આવતી હતી.