cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
મોવેમ્બર
ચર્ચામાં
૨૦૦૭માં મોવેમ્બર ફાઉન્ડેશનના કાર્યક્રમો ઓસ્ટ્રેલિયાના ટેબ્લોઇડ સાંપ્રત સમસ્યાઓના કાર્યક્રમ ટૂડે ટૂનાઇટમાં ચમક્યા હતા જેમાં તેના પર આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો કે આ સંસ્થા તેને મળેલા નાણાંમાંથી ઘણો મોટો હિસ્સો વહિવટી ખર્ચમાં અને તેના ડાયરેક્ટરોના પગાર પાછળ ખર્ચે છે. ૨૦૦૮ના મોવેમ્બર કાર્યક્રમના આર્થિક સરવૈયામાં કેમ્પેઇન કોસ્ટ (વહોવટી ખર્ચ અને ફાળો એકત્રીકરણના કામો) પેટે કુલ મળેલી રકમના ફક્ત ૮% હિસ્સાનો જ ખર્ચ થયાનું દર્શાવવામાં આવ્યું હતું. ૨૦૦૭માં આ જ ખર્ચ કૂલ દાનના ૯% દર્શાવવામાં આવ્યો હતો.
નિયમો
મોવેમ્બર વેબસાઇટ પર કાર્યક્રમમાં ભાગલેનારાઓ માટેના નિયમો નીચે મુજબ જણાવવામાં આવ્યા છે:
Movember.com
૨૦૧૧માં ગુગલ ક્રોમ બ્રાઉઝરે મોવેમ્બર સાથે વિડિયો બનાવવા માટે ભાગીદારી કરી. વિડિયોમાં એવા લોકોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો જેમણે મોવેમ્બર કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હોય અને તેમણે વેબ અને Movember.comનો ઉપયોગ કેવી રીતે લોકોમાં જાગૃતિ કેળવવા માટે અને આ ઉમદા કાર્યમાં ફાળો એકત્ર કરવા માટે કર્યો હતો તેની વાત વણી લેવામાં આવી હતી. આ વિડિયો ૧૧ લાખ કરતા પણ વધુ લોકોએ જોયો હતો. તેમાં હેન્ડ્સમફર્સનું ગાયન "રીપેટ્રિએટેડ" લેવામાં આવ્યું હતું
૨૦૧૦ અને ૨૦૧૧માં મોવેમ્બરે TOMS સાથે લિમિટેડ એડિશન બુટ બનાવવા માટે ભાગીદારી કરી હતી, જે બુટ કાર્યક્રમમાં ભાગલેનારાઓ માટે હતા.
૨૦૧૧માં ક્વોન્ટાસ એરલાઇન્સે મોવેમ્બરને સહાયરૂપ થવાના આશયથી તેના એક વિમાન પર મૂછો ચીતરી હતી.
એલચીઓ
2011 Movember Ambassadors include: Joe Jonas, Justin Bieber, Cake (Musicians), Foster the People (Musicians), Morgan Spurlock, George Parros of the Anaheim Ducks, Snoop Dogg, Kevin Connolly, Brody Jenner, Matt Leinart, Bloomberg TV's Matt Miller, Mr. Clean, UFC Lightweight Champ Frankie Edgar, Philip Bloom (Photographer)
In 2010, some of the Montreal Canadiens were seen sporting moustaches during the month of November, with a video appearing on the Canadiens homepage, thus confirming the worldwide spread of Movember.
2009 F1 World Champion Jenson Button started support for Movember by showing off his blond moustache at the Abu Dhabi Grand Prix, returning the presence of the moustache on the F1 podium by finishing 3rd, the first since the 1994 Australian Grand Prix won by Nigel Mansell.
In 2009, many of the Australian rugby union team players were seen sporting moustaches during the Autumn Test Series.
Many high-profile Australian sports people, celebrities, and dignitaries have supported the Movember Foundation, including World Champion surfer Mick Fanning; author, columnist, and presenter Samantha Brett; Today sports presenter Cameron Williams; ex-Big Brother housemate Ryan Fitzgerald; Queensland cricket all-rounder Andrew Symonds; and several AFL players. NHL "tough guy" George Parros, alongside Bill McCreary, shaved his mustache to participate in the 2010 Movember event. Brad Pozzi an Australian rules lineback.
Movember is regularly supported by sporting organisations and celebrities in New Zealand, with names such as national rugby captain Richie McCaw actively involved in supporting the charity.
સખાવતો
Since 2004, the Movember Foundation charity has used Movember to raise awareness and funds for men's health issues in Australia and New Zealand. Monetary proceeds go toward the Prostate Cancer Foundation of Australia, the Cancer Society and Mental Health Foundation of New Zealand, and Beyond Blue.
In 2007, the Foundation launched campaigns in Canada (funds raised go to the Prostate Cancer Research Foundation of Canada), Spain (FEFOC), the United Kingdom (The Prostate Cancer Charity ), and the United States (Prostate Cancer Foundation LIVESTRONG). In the US, Movember's men's health partners are The Prostate Cancer Foundation and LIVESTRONG.
A non-foundation Movember event has been held in the Cayman Islands by a "MOvember Committee" since 2006. The event has been sponsored by CML Offshore Recruitment and raises funds for the Cayman Islands Cancer Society.
લાગતા વળગતા કાર્યક્રમો
The popularity of Movember as a charity has inspired other annual facial hair growing contests across the world, such as No Shave November and Mustache March. Such events are not affiliated with Movember, and are not registered charitable foundations, although some smaller events have been held to raise money or awareness for different charities.
Some college students have confused the facial hair contest, No Shave November, with the charity event, Movember. No Shave November is not affiliated with any philanthropic organizations. The facial hair growing contest No Shave November has participants not shaving at all for the month. Unlike Movember, No Shave November does not raise funds for testicular and prostate cancer research and allows participants to grow facial hair other than moustaches. Both men and women participate in the month-long event, with men abstaining from shaving their beards, and women their armpits or legs. In 2010, a website was mounted explaining the rules of the event, including #1 "No shaving in November and #2 "No shaving in November.
નાની ઝાંઝરી
નાની ઝાંઝરી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. નાની ઝાંઝરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
મહુડી (તા. માંડવી‌, સુરત)
શ્રેણી:માંડવી તાલુકો(સુરત) શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
વાંઢ (તા. જાફરાબાદ)
વાંઢ (તા. જાફરાબાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જાફરાબાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જાફરાબાદ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પીપળો
પીપળો એ એક પહોળાં ગોળ પાન ધરાવતું અતી મોટું અને પવિત્ર ગણાતું ઝાડ છે. તેને સંસ્કૃતમાં અશ્વત્થ ના નામ થી ઓળખવામાં આવે છે. અંગ્રેજીમાં સેક્રેડ ફિગ અથવા બો ટ્રી એવા નામે જાણીતું છે. પીપળાનું ઝાડ ઘણાં વર્ષ જીવે છે.
હિંન્દુ ધર્મમાં
પીપળો વિષ્ણુને પ્રિય મનાય છે. અને તેની નીચે બેસીને શ્રાદ્ધાદિક કર્મ કરવામાં આવે છે. વિષ્ણુ ભગવાન દેવોના કલ્યાણ માટે પીપળારૂપે પ્રકટ થયા એમ અથર્વણ મુનિનું પિપ્પલાદ મુનિ પ્રત્યે કથન છે. બધા દેવો શંકરનાં દર્શન કરવા ગયા. પ્રથમ તપાસ કરવા માટે અગ્નિ ભિક્ષુકના વેશે ગયેલો, ત્યારે દેવોએ ઉપહાસ કર્યો એમ જાણી પાર્વતીજીએ બધા દેવોને વૃક્ષ થઈ જવાનો શાપ આપ્યો. એથી બ્રહ્મા ખાખરા રૂપે, શંકર વડ રૂપે અને વિષ્ણુ પીપળા રૂપે થયા. તેમ બધા દેવતાઓ પીપળાને વિષે વાસ કરી રહ્યા. દેવાંગનાઓ લતારૂપે અને અપ્સરાઓ સુંગંધી પુપ્ષવાળી માલતી વગેરે લતા થઈ આ કથા સનત્કુમાર સંહિતામાં કાર્તિકમાહાત્મ્ય ખંડમાં વર્ણવી છે. વેદના કાળમાં સોમવલ્લીની પૂજા થતી હતી તેમ અત્યારે આ ઝાડમાં બ્રહ્માનો વાસ માની તેને પૂજ્ય ગણાય છે. કેટલાક ત્રણે દેવતાના વાસનું કહે છે. મુખ્યત્વે વિષ્ણુના કૃષ્ણાવતારનો વાસ છે. આ કારણને લીધે હિંદુ તેની પૂજા કરે છે. પાણી, સાકર, દૂધ, સિદૂર વડે તેને પૂજે છે. તેનો કોઈ પણ ભાગ હિંદુ કાપતા નથી. આ ઉપરાંત બ્રાહ્મણો જનોઇ ઉતારી પીપળાને અર્પણ કરે છે.
બૌદ્ધ ધર્મમાં
બૌદ્ધ ધર્મમાં આ ઝાડને ઘણું પવિત્ર માનેલું છે. સિલોનમાં અનિરુદ્ધપુર શહેર નજીક એક પીપળાનું ઝાડ છે, જે ઈ.સ. પૂર્વે ૨૮૮માં વવાયું હતું. એમ કહેવાય છે કે જે ઝાડ નીચે બુદ્ધ ભગવાન બેઠા હતા, તે ઝાડની ડાળીમાંથી આ ઝાડ ઉત્પન્ન થયું છે. જયારે ઈ.સ. ૧૮૮૭માં વાવાઝોડાથી આ ઝાડનું મુખ્ય થડ પડી ગયું. ત્યારે ત્યાંના બુદ્ધ ધર્મગુરુઓએ આ ઝાડના બધા પડી ગયેલ ભાગ એકઠા કરી વિધિ પ્રમાણે દાટયા હતા.
ઔષધિ તરીકે
આ વૃક્ષની છાલની રાખ પાણીમાં ઓગાળી, ગાળીને આપવાથી કોગળિયા વગેરે રોગને લીધે થતી ઊલટી બંધ થાય છે. પેપડી વિરેચક અને પાચક છે. મધની સાથે ખાવાથી દમ મટાડે છે. તેની છાલ ઘારાં અને પરુવાળાં અર્બુદ તથા ગૂમડાં રુઝાવે છે. કૂમળી શાખાઓનો રસ હેડકી, અક્ષુધા અને કોગળિયાનો અકસીર ઈલાજ છે. ખાસ કરીને આ ઝાડની છાલની ભૂકી ઔષધિ તરીકે આપવામાં આવે છે. ગુણમાં તે શીતળ, પિત્તહર અને કફઘ્ન છે. બાળકની આંચકી ઉપર પીપળાની વડવાઈ પાણીમાં ઘસીને પાવામાં આવે છે.
અન્ય ઉપયોગ
એની લાખ રંગવામાં તેમ જ બીજા ઘણા ઉપયોગમાં આવે છે. એનું લાકડું યજ્ઞ સમિધમાં વપરાય છે.
આ પણ જુઓ
ઓક્સિજન નો મોટો સ્રોત છે પીપળો
સ્ત્રોત
શ્રેણી:વનસ્પતિ શ્રેણી:આયુર્વેદિક ઓસડિયાં શ્રેણી:ઔષધીય વનસ્પતિ શ્રેણી:વૃક્ષ
હંસાપુરા (તા. સંખેડા)
હંસાપુરા (તા. સંખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હંસાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:સંખેડા તાલુકો
લાગોસ
લાગોસ (, અથવા  વિદેશી અથવા યોરૂબા ભાષામાં Èkó ) એ એક બંદર અને નાઇજિરીયામાં સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું નગરજૂથ છે. હાલમાં તે કૈરો બાદ આફ્રિકાનું સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું શહેર છે, અને હાલમાં તે આફ્રિકાનું સૌથી ઝડપથી (UN-HABITAT, 2008) અને વિશ્વનું સાતમા ક્રમનું સૌથી ઝડપથી વૃદ્ધિ પામતું શહેર હોવાનો અંદાજ છે.
નાઇજિરીયાનું અગાઉનું પાટનગર, લાગોસ એ વિશાળ મહાનગર છે, જેનું સર્જન લાગોસ દ્વીપ જેવી નાની ખાડીઓની અલગ પાડતા દ્વીપ પર થયું છે જે સેન્ડ સ્પિટ જેવા એટલાન્ટિક સમુદ્રના લાંબા કિનારાથી લાગોસ લગૂનના નૈઋત્ય મુખને બચાવે છે. આ કિનારો 100 કિમી પૂર્વ અને પશ્ચિમની મુખના તરફ વિસ્તરેલો છે. પ્રારંભથી લાગોસ લગૂનના પશ્ચિમ કિનારાની મુખ્ય જમીન અને આઇકેજા અને એજિગે જેવા નગરજૂથો સુધી વિસ્તરેલું હતું, હાલમાં તે લાગોસ દ્વીપના 40 કિમી ઉત્તર-પશ્ચિમથી વધારે વિસ્તર્યું છે. લાગોસ આઇકોરોડું, એપી અને બડાગ્રી જેવા સીમા વિસ્તારો ધરાવે છે અને તાજેતરમાં સ્થાનિક સરકારોની સંખ્યા 57 સુધી લઇ જવા માટે વધારે સ્થાનિક કાઉન્સિલની રચના કરવામાં આવી હતી. આ શહેર નાઇજિરીયાની આર્થિક અને નાણાકીય રાજધાની છે.
ઇતિહાસ
લાગોસ એ આવોરી લોકોની યોરૂબા વસાહત હતી, જેને પ્રારંભમાં એકો કહેવામાં આવતું હતું. યોરૂબા જ્યારે 'લાગોસ' વિષે બોલે છે ત્યારે હજુ પણ એકો નામનો ઉપયોગ કરે છે, તે એવું નામ છે કે જે યોરૂબા ભાષામાં અસ્તિત્વમાં ન હતું. હાલમાં લાગોસ સ્ટેટમાં આવોરી લોકો મોટા પ્રમાણમાં રહે છે, જેઓ ઓગુન નદીના કિનારે આવેલા આઇશેરી વિસ્તારમાંથી સ્થળાંતરિત થયા હતા. સમગ્ર ઇતિહાસ દરમિયાન, તે સંખ્યાબંધ લડતા વંશીય જૂથોનું કેન્દ્ર હતું જેઓ આ વિસ્તારમાં સ્થાયી થયા હતા. તેની પ્રારંભિક વસાહત દરમિયાન, તેના પર બેનિન સામ્રાજ્યનું પણ રાજ હતું. પોર્ટુગીઝ શોધક રૂઇ દે સિક્વેરાએ 1472માં આ વિસ્તારની મુલાકાત લીધી હતી અને શહેરીની આજુબાજુના વિસ્તારને લાગો દે કુરામો નામ આપ્યું; ખરેખર આજે "લેક્સ" માટેનું હાલનું નામ પોર્ટુગીઝ છે. અન્ય એક વાયકા એવી છે કે લાગોસનું નામ લાગોસ, પોર્ટુગલ પરથી રાખવામાં આવ્યું હતું - જે એક મેરિટાઇમ નગર હતું અને તે સમયે તે પોર્ટુગીઝની આફ્રિકન દરિયા તરફની શોધનું મુખ્ય કેન્દ્ર હતું અને તેનું પોતાનું નામ લેટિન શબ્દ લેકોબ્રિગા પરથી પાડવામાં આવ્યું હતું.
1404-1889 દરમિયાન, તેણે ગુલામોના વેપારના મુખ્ય કેન્દ્ર તરીકે કાર્ય કર્યું હતું, જેના પર ઓબા ઓફ લાગોસ નામના યોરૂબા રાજાએ રાજ કર્યું હતું. 1841માં ઓબા એકિટોયે લાગોસની ગાદી પર સ્થાન મેળવ્યું હતું અને ગુલામોના વેપાર પર પ્રતિબંધ મુકવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો. મેડમ ટિનુબુ તરીકે વિખ્યાત થયેલી લાગોસ મર્ચન્ટ્સે પ્રતિબંધનો વિરોધ કર્યો હતો, અને તેને પદભ્રષ્ટ કરીને તેના ભાઈ ઓબા કોસોકોને સ્થાપિત કર્યો હતો. દેશનિકાલ દરમિયાન, ઓબા એકિટોયે બ્રિટીશને મળ્યા હતા, જેમણે 1807માં ગુલામના વેપાર પર પ્રતિબંધ મુક્યો હતો, અને તેનું પદ મેળવવા માટે ટેકો મેળવ્યો હતો. 1851માં તે લાગોસના ઓબા તરીકે ફરી સ્થાપિત થયા હતા. લાગોસને 1861માં બ્રિટીશ કોલોની તરીકે ખાલસા કરવામાં આવ્યું હતું. તેને પગલે ગુલામોના વેપાર દૂર કરવાની અને પામ અને અન્ય વેપારમાં બ્રિટીશ નિયંત્રણ સ્થાપવાની બેવડી અસર થઇ.
આધુનિક યુગના નાઇજિરીયાનો બાકીનો ભાગ 1887માં જપ્ત કરવામાં આવ્યો, અને જ્યારે 1914માં કોલોની અને નાઇજિરીયાના રક્ષિત રાજ્યની સ્થાપના કરવામાં આવી, લાગોસની જાહેરાત તેના પાટનગર તરીકે થઇ. નાઇજિરીયાએ 1960માં બ્રિટન પાસેથી સ્વતંત્રતા પાછી મેળવી ત્યાર પછી પણ તે પાટનગર બની રહ્યું. નાઇજિરીયન સિવીલ વોર અગાઉની નાઇજિરીયાની આર્થિક તેજીને પરિણામે 1960 અને 1970ના સમગ્ર દાયકા દરમિયાન લાગોસમાં ખૂબ ઝડપથી વૃદ્ધિ જોવા મળી. આ યુદ્ધને બાયફ્રેન વોર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. 1914થી 1991 સુધી લાગોસ નાઇજિરીયાનું પાટનગર રહ્યું હતું. હેતુસર બાંધવામાં આવેલા શહેર અબુજા ખાતે ફેડરલ કેપિટલ ટેરિટરીની સ્થાપના કરવામાં આવી ત્યારે શહેરનો દરજ્જો પાછો ખેંચી લેવામાં આવ્યો. 14 નવેમ્બર, 1991ના રોજ, રાષ્ટ્રપતિને લગતા અને અન્ય સ્વાયત્ત સરકારના કાર્યોને અંતે અબુજાના ન્યૂ કેપિટલ સિટી ખાતે ખસેડવામાં આવ્યા. આમ છતાં, અબુજાનું જ્યાં સુધી બાંધકામ ચાલી રહ્યું હતું ત્યાં સુધી મોટા ભાગના સરકારી કાર્યો લાગોસમાં જ થતા હતા.
લાગોસ દ્વીપ
લાગોસ દ્વીપ કેન્દ્રીય ઔદ્યોગિક જિલ્લો ધરાવે છે. બહુમાળી ઇમારતો એ જિલ્લાની લાક્ષણિકતા છે. આ દ્વીપમાં શહેરના મોટા જથ્થાબંધ બજારો પણ આવેલા છે (જેમકે જાણીતા ઇડુમોટા અને બેલોગન બજારો). આ દ્વીપ નેશનલ મ્યુઝિયમ ઓફ નાઇજિરીયા, મધ્યસ્થ મસ્જીદ, ગ્લોવર મેમોરિયલ હોલ, ક્રિસ્ટ્સ કેથેડ્રલ (સીએમએસ) અને ઓબા પેલેસ પણ ધરાવે છે. પ્રારંભમાં જર્જરિત અવસ્થામાં હોવા છતાં, દ્વીપ પરનો ટિનુબુ સ્ક્વેર એ ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવતું સ્થળ છે; ઉત્તર અને દક્ષિણ રાજ્યના કારભારને અલગ કરીને 1914માં નાઇજિરીયાના સર્જન માટે ભેળવી દેવાનો કાર્યક્રમ થયો હતો.
વિક્યોરિયા દ્વીપ
વિક્ટોરિયા દ્વીપ તેના પરિશિષ્ટ સાથે લાગોસ દ્વીપના દક્ષિણે આવેલો છે. તેમાં મોંઘી રિયલ એસ્ટેટ સંપત્તિઓ આવેલી છે અને તે કારણે પ્રત્યેક સ્થાનોએ નવા વૈભવી ઘરો અને એપાર્ટમેન્ટ્સ ઉભરતા જોવા મળે છે. આઇકોઇની સાથે વિક્ટોરિયા દ્વીપ લાગોસના પરા વિસ્તારમાં મોટો વિસ્તાર ધરાવે છે જેમાં ઘણા મોટા વેચાણ જિલ્લાઓ આવેલા છે. એટલાન્ટિક તરફના તેના દરિયાકિનારા પર, પર્યાવરણીય રીતે પુન: રચાયેલો બાર બીચ આવેલો છે.
ઇડ્ડો દ્વીપ
લાગોસ દ્વીપના લગૂનના મુખ્ય પટ્ટા પર ઇડ્ડો નામનો નાનકડો દ્વીપ હતો. ઇડ્ડો પણ રેલરોડ ટર્મિનસ છે અને તે મેઇનલેન્ડની નજીક આવેલો છે. હવે તે દ્વીપકલ્પની જેમ મેઇનલેન્ડ સાથે જોડાયેલો છે. આ દ્વીપને ત્રણ પુલ મેઇનલેન્ડ સાથે જોડે છે. જેમાં ઇડ્ડો દ્વીપથી શરૂ થતો કાર્ટર પુલ, ઇકો પુલ (અગાઉ બીજા મેઇનલેન્ડ પુલ તરીકે જાણીતો) અને ત્રીજો મેઇનલેન્ડ પુલ -જે લાગોસ લગૂનમાં થઇ વસ્તી ધરાવતા મેઇનલેન્ડના પરા વિસ્તારમાંથી જાય છે.
આબોહવા
લાગોસ અત્યંત ગરમ સવાન્ના આબોહવા ધરાવે છે (કોપ્પેન ક્લાઇમેટ ક્લાસિફીકેશન એડબ્લ્યુ) જે દક્ષિણ નાઇજિરીયાના બાકીના હિસ્સા જેવી છે. અહીં વરસાદની બે મોસમ છે, એપ્રિલથી જૂલાઇ દરમિયાન ભારે વરસાદ પડે છે અને ઓક્ટોબર અને નવેમ્બરમાં નબળા વરસાદની મોસમ છે. ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બરમાં સૂકા વરસાદની ટૂંકી મોસમ હોય છે અને ડિસેમ્બરથી માર્ચમાં તેની લાંબી મોસમ હોય છે. મે અને જૂલાઇ વચ્ચેનો માસિક સરેરાશ વરસાદ 300 એમએમ (12 ઇંચ) હોય છે, જ્યારે ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બરમાં તે ઘટીને 75 એમએમ (3 ઇંચ) તથા જાન્યુઆરી મહિનામાં વધારે ઘટીને 35 એમએમ (1.5 ઇંચ) થઇ જાય છે. મુખ્ય સૂકી મોસમમાં સહરાના રણ તરફથી હાર્મેટ્ટનના પવનો આવે છે, જે ડિસેમ્બર અને ફેબ્રુઆરી મહિનાના પ્રારંભ વચ્ચે ઘણા મજબૂત હોવાની શક્યતા હોય છે. જાન્યુઆરી મહિનામાં સરેરશા તાપમાન 27°C (79°F) હોય છે અને જૂલાઇમાં તે 25°C (77°F) હોય છે. સરેરાશ રીતે સૌથી ગરમ મહિનો માર્ચ હોય છે; જ્યારે સૌથી ઓછું તાપમાન 29°C (84°F) હોય છે; જૂલાઇ સૌથી ઠંડો મહિનો હોય છે.
વહીવટ અને વસ્તીવિષયક માહિતી
વહીવટની દ્રષ્ટિએ લાગોસ એ મ્યુનિસિપાલિટી નથી અને આથી શહેરમાં વહીવટીતંત્ર નથી. લાગોસની મ્યુનિસિપાલિટી કે જેના વહીવટ હેઠળ લાગોસ દ્વીપ, આઇકોઇ અને વિક્ટોરિયા દ્વીપ ઉપરાંત મુખ્ય જમીનના ભાગોનો સમાવેશ થાય છે તેનું સંચાલન લાગોસ સિટી કાઉન્સિલ (એલસીસી) દ્વારા થતું હતું, પરંતુ તેને 1976માં વિખેરી નાખવામાં આવી અને તેને કેટલાક સ્થાનિક સરકારી વિસ્તારો (લાગોસ દ્વીપ એલજીએ, લાગોસ મેઇનલેન્ડ એલજીએ અને ઇટી-ઓસા એલજીએ જેવા મુખ્ય)માં વિભાજીત કરવામાં આવી. લાગોસની મ્યુનિસિપાલિટી બહારના મુખ્ય જમીન વિસ્તારોમાં કેટલાક અલગ નગરો અને મુશિન, આઇકેજા અને એજીગી જેવી વસાહતોનો સમાવેશ થાય છે. 1970ના દાયકાની નાઇજિરીયાની ઓઇલની તેજીને પગલે, લાગોસમાં અતિશય વસ્તીવધારો, નિરંકુશ આર્થિક વૃદ્ધિ, અને અસહ્ય ગ્રામીણ સ્થળાંતર થયું હતું. તેને પગલે બાહ્ય નગરો અને વસાહતોનો તીવ્ર ઝડપથી વિકાસ થયો, અને આજે જોવા મળતા ગ્રેટર લાગોસ મેટ્રોપોલિસની રચના થઇ. લાગોસના ઇતિહાસની નિશાનીઓ એલજીએના સ્વરૂપમાં હજુ પણ જોવા મળે છે જે તેમનું સર્જન કરનારી સંસ્કૃતિની અનન્ય ઓળખ દર્શાવે છે.
મોટા ભાગે શહેરી વિસ્તાર માટે આજે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતો શબ્દ લાગોસ ને નાઇજિરીયામાં મેટ્રોપોલિટન લાગોસ કહેવામાં આવે છે, જે લાગોસની અગાઉની મ્યુનિસિપાલિટીના દ્વીપ અને મેઇનલેન્ડ પરા વિસ્તાર બંને ધરાવે છે. લાગોસ સ્ટેટની સરકાર રોડ અને પરિવહન, વીજળી, પાણી, આરોગ્ય અને શિક્ષણ સહિતની સવલતો માટે જવાબદાર છે. મેટ્રોપોલિટન લાગોસ (સ્ટેટિસ્ટીકલ વિભાગ, અને વહીવટી એકમ નહીં) લાગોસ સ્ટેટના 20માંથી 16 એલજીએ સુધી વિસ્તરેલું છે, અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તાર સહિત લાગોસ સ્ટેટની લગભગ 88 ટકા વસ્તી ધરાવે છે. લાગોસ શહેર નોંધપાત્ર સંખ્યામાં ગગનચૂંબી ઇમારતો ધરાવે છે, જે તેની સ્કાયલાઇન બનાવે છે. મોટા ભાગની ઉંચી ઇમારતો ડાઉનટાઉન સેન્ટ્રલ બિઝનેસ ડિસ્ટ્રીક્ટમાં આવેલી છે. લાગોસ એ નાઇજિરીયાનું પાટનગર હતું, પરંતુ પાછળથી તે અબુજા બની ગયું છે. અબુજાએ 12 ડિસેમ્બર, 1991ના રોજ સત્તાવાર રીતે નાઇજિરીયાના પાટનગર તરીકેનો દરજ્જો મેળવ્યો. જોકે, આ 1976ના નિયમ નં. 6માં ફેડરલ કેપિટલ બદલવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.
લાગોસમાં લાગોસ સ્ટેટ જ્યૂડિશરીની હાઇ કોર્ટ પણ આવેલી છે, જે લાગોસ દ્વીપ પરના જૂના કોલોનિયલ બિલ્ડીંગમાં સ્થિત છે.
લાગોસની વસ્તીગણતરીના આંકડા
2006ના નાઇજિરીયાના રાષ્ટ્રીય વસ્તીગણતરીના આંકડામાં 79,37,932 સાથે મેટ્રોપોલિટન વિસ્તારને દર્શાવવામાં આવ્યો, છતાં આ આંકડા યુએન અને અન્ય વસ્તીગણતરી કરતી સંસ્થાઓ અને વિશ્વભરના જૂથોના મતે અલગઅલગ હતા. લાગોસ સ્ટેટની સરકાર પ્રમાણે લાગોસ સ્ટેટની વસ્તી 17,553,924 હતી. તે લાગોસ સ્ટેટની સરકાર દ્વારા સામાજિક આયોજન માટે હાથ ધરવામાં આવેલી ગણતરી પર આધારિત છે અને તેના મતે લાગોસના મેટ્રોપોલિટન વિસ્તારના રહેવાસીઓ લાગોસ સ્ટેટની કુલ વસ્તીનો 88 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, મેટ્રોપોલિટન લાગોસની વસ્તી આશરે 15.5 મિલિયન છે. લાગોસ સ્ટેટની સરકાર સામે ખુલાસા પ્રમાણે "લાગોસ સ્ટેટે એ બાબત ગુપ્ત રાખી હતી કે યુએન એજન્સી દ્વારા લાગોસ શહેરી એકત્રીકરણ 2003ની શરૂઆતમાં નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડીને ઓછું કરવામાં આવ્યું હતું. તે ખૂબ મહત્ત્વના અને પ્રતિનિધીરૂપ એવા જાહેર લોકોના સ્થાપિત વિશ્વાસપાત્ર સેકન્ડરી માહિતી, નેશનલ આઇડેન્ટીટી કાર્ડ સ્કીમ અને આઇએનઇસીના 2003 વોટર્સ રજિસ્ટ્રેશન આંકડાઓને સમજવામાં નિષ્ફળ નિવડી હતી. આઇએનઇસી દ્વારા તાજેતરમાં જ જાહેર કરવામાં આવેલા 2007ના મતદારોની નોંધણીના આંકડા વસ્તીગણતરીના પરિણામોની જોગવાઇ સાથે મેળ ખાતા હતા અને વસ્તીના આંકડાને સંપૂર્ણ રીતે પુષ્ટિ આપતા હતા. આથી લાગોસ સ્ટેટના વસ્તીના કામચલાઉ આંક પ્રમાણે તે 9,013,534, હતા, નહીં કે 17,553,924.
2006ની વસ્તીગણતરીના સત્તાવાર પરિણામ પ્રમાણે, મેટ્રોપોલિટન લાગોસમાં 8,048,430 લોકો રહેતા હતા. આ આંકડો અપેક્ષા કરતા ઘણો ઓછો હતો અને તેણે નાઇજિરીયામાં વિવાદને જન્મ આપ્યો હતો. કેન્દ્રીય સ્થાનિક સરકારનો વિસ્તાર અને મેટ્રોપોલિટન લાગોસનું ઐતિહાસિક કેન્દ્ર, લાગોસ દ્વીપ 2006ની વસ્તીગણતરી પ્રમાણે 212,700 વસ્તી ધરાવતો હતો. લાગોસ સ્ટેટના સત્તાધિકારીઓએ 2006ની વસ્તીગણતરીના પરિણામોને વખોડી કાઢ્યા હતા, તેમણે નાઇજિરીયાના નેશનલ પોપ્યુલેશન કમિશન પર સ્ટેટની વસ્તીને ઓછી દર્શાવવાનો આરોપ મુક્યો હતો. નેશનલ પોપ્યુલેશન કમિશન દ્વારા આ આક્ષેપને નકારી દેવામાં આવ્યો હતો. લાગોસ લગભગ બધા જ અંદાજો પ્રમાણે, વિશ્વનું સૌથી ઝડપથી વિકસતું શહેર છે. લાગોસમાં દર વર્ષે વસ્તીમાં 275,000 લોકોનો વધારો થાય છે. 1999માં યુનાઇટેડ નેશન્સે એવી આગાહી કરી હતી કે શહેરનો મેટ્રોપોલિટન વિસ્તાર કે જેમાં 1950માં ફક્ત 290,000 રહેવાસીઓ હતા તેની વસ્તી 2010 સુધીમાં 20 મિલિયન થઇ જશે અને આથી તે વિશ્વના સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા ટોચના 10 શહેરોમાં સ્થાન પામશે. લાગોસમાં રહેતા લોકો વચ્ચે સંપત્તિનું મોટા પાયે વિતરણ થયેલું છે. તેમાં ખૂબ ધનવાનથી અત્યંત ગરીબનો સમાવેશ થાય. લાગોસે સમગ્ર નાઇજિરીયા અને બહારથી પણ ઘણા યુવાન લોકો અને કુટુંબોને સારુ જીવન જીવવા વસવાટ માટે આકર્ષ્યા
અર્થતંત્ર
લાગોસ નાઇજિરીયાનું સૌથી સમૃદ્ધ શહેર છે, અને રાષ્ટ્રની મોટા ભાગની સંપત્તિ અને આર્થિક પ્રવૃત્તિ અહીં કેન્દ્રીત છે. મોટા ભાગના વ્યાપારી અને નાણાકીય ઉદ્યોગો દ્વીપમાં આવેલા સેન્ટ્રલ બિઝનેસ ડિસ્ટ્રીક્ટમાં આવી ગયા છે. અહીં દેશની વ્યાપારી બેન્કો, નાણાકીય સંસ્થાઓ અને મુખ્ય કોર્પોરેશન્સ અને મુખ્ય મથકો આવેલા છે. લાગોસ નાઇજિરીયા તેમજ આફ્રિકાના અન્ય શહેરોની સરખામણીએ ઉંચુ જીવનધોરણે ધરાવે છે.
પોર્ટ ઓફ લાગોસ એ નાઇજિરીયાનું અગ્રણી બંદર છે અને તે આફ્રિકાનું સૌથી મોટું અને સૌથી વ્યસ્ત બંદર છે. તેનો વહીવટ નાઇજિરીયન પોર્ટ્સ ઓથોરિટી કરે છે અને તે મુખ્ય ત્રણ ભાગોમાં વહેંચાયેલો છે: લગોસ બંદર, લાગોસ દ્વીપની બાજુમાંથી આવેલી મુખ્ય ચેનલ, અપાપા બંદર (કન્ટેઇનર ટર્મિનલની સાઇઠ) અને ટિન કેન બંદર, બંને બેડાગ્રી ખાડીમાં સ્થિત છે, જે પશ્ચિમ તરફથી લાગોસ હાર્બરમાં વહે છે. આ બંદર રેલહેડ પણ ધરાવે છે.
આ બંદર પરથી ક્રૂડ ઓઇલની નિકાસમાં વૃદ્ધિ થઇ રહી છે, અને નિકાસના આંકડામાં 1997 અને 2000 વચ્ચે વધારો થયો હતો. ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો નાઇજિરીયાની જીડીપીના 20 ટકા અને વિદેશી ચલણની આવકના 90 ટકા હિસ્સ ધરાવે છે.
ધોરીમાર્ગો
લાગોસ પશ્ચિમ આફ્રિકામાં સૌથી મોટું અને સૌથી વિસ્તૃત રોડ નેટવર્ક ધરાવે છે. લાગોસ પરા ભૂપ્રદેશ ધરાવે છે અને હોડીની સેવા પણ ધરાવે છે. શહેરની ભૌગોલિક સ્થિતી તેમજ જંગી વસ્તીવૃદ્ધિને પગલે ધોરીમાર્ગો સામાન્ય રીતે મુખ્ય સમયમાં ખીચોખીચ રહે છે. લાગોસ અને ઘણા ધોરીમાર્ગો અને પુલોથી પણ જોડાયેલું છે. લાગોસના સ્થાનિક માર્ગો ગુણવત્તાની દ્રષ્ટિએ સુંદર રીતે સ્થાપિતથી માંડી ઉબડખાબડ પણ હોય છે. ઝડપી વાહનો માટેના મોટા ભાગના ધોરીમાર્ગો યોગ્ય સ્થિતીમાં છે. લાગોસ ઇબાડન એક્સપ્રેસવે અને લાગોસ એબિઓકુટા એક્સપ્રેસવે એ શહેરના ઉત્તર વિભાગના સૌથી મહત્વાના રૂટ ધરાવતા માર્ગો છે અને તેઓ અનુક્રમે ઓયો સ્ટેટ અને ઓગુન સ્ટેટ વચ્ચે આંતર-રાજ્ય ધોરીમાર્ગનું કામ કરે છે. પશ્ચિમ તરફ ખૂબ ગીચતા ધરાવતો લાગોસ-બેડીગ્રી એક્સપ્રેસવે ફેસ્ટિવલ ટાઉન જેવા નગરો સુધી પહોંચવાની સવલત આપે છે, જે 1977ના ફેસ્ટિવલ ઓફ બ્લેક આર્ટ્સ અને કલ્ચર 77ની ઉજવણીનું સ્થાન હતું.
બીઆરટી (BRT) (લેગબસ)
ધી લાગોસ મેટ્રોપોલિટન ટ્રાન્સપોર્ટ ઓથોરિટી (લામટા) એજન્સીનું સર્જન તાજેતરમાં જ સ્ટેટના પરિવહનના પ્રશ્નનો ઉકેલ લાવવા માટે કરવામાં આવ્યું. 4 જુન, 2006ના રોજ બસ રેપિડ ટ્રાન્ઝિટ સ્કીમનો પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો હતો. લાગોસ સ્ટેટે તાજેતરમાં જ બીઆરટી (BRT) (બસ રેપિડ ટ્રાન્ઝિટ) સિસ્ટમનો અમલીકરણ કર્યો હતો; પ્રથમ તબક્કો ફેબ્રુઆરી 2008માં પૂર્ણ થયો હતો. સમગ્ર શહેરમાં વિશેષરૂપે બીઆરટી (BRT) માટે બનાવવામાં આવેલી લેન્સનો ઉપયોગ કરીને ભવિષ્યમાં વિસ્તરણના આયોજન સાથે હાલમાં આઠ રૂટ પર કામ કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે. લાગોસ બીઆરટી (BRT)નો પ્રથમ તબક્કો આઇકોરોડુ રોડ પરથી ફુન્શો વિલિયમ્સ એવન્યુથી સીએમએસ સુધી 12 માઇલ્સ ચાલે છે. એક સપ્તાહના પરિક્ષણ બાદ, આયોજિત સમય કરતા છ મહિના પહેલા 17 માર્ચ, 2008ના રોજ કામગીરીનો આરંભ કરી દેવામાં આવ્યો હતો. એવો અંદાજ મુકવામાં આવ્યો છે કે સિસ્ટમ ભારે અવરજવરના સમય દરમિયાન પ્રત્યેક કલાકે દરેક દિશામાં આશરે 10,000 મુસાફરોને પરિવહનની સેવા આપશે. લામટા બીઆરટી (BRT) કોરિડોર લંબાઇમાં 22 કિલોમિટરના વિસ્તારને આવરી લે છે. આ સિસ્ટમનું સંચાલન બે ઓપરેટરો કરે છે, એનયુઆરટીડબ્લ્યુ કોઓપરેટિવ (નાઇજિરીયન યુનિયન ઓફ રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ વર્કર્સ) અને લાગોસ સ્ટેટની સરકારની માલિકીની એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપની, લેગબસ, જે પ્રથમ તબક્કાના માઇલ 12થી સીએમએસ બીઆરટી (BRT) લાઇટ સિસ્ટમના અમલીકરણ માટે 180 ઉચ્ચ ક્ષમતાની બસનો ફાળો આપે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
લાગોસના વ્યાપારી કેન્દ્ર અને બંદર તરીકેના મહત્ત્વ અને વ્યૂહાત્મક સ્થાનને પગલે તે નાઇજિરીયાના રાષ્ટ્રીયા માર્ગોનો ઉપયોગ કરીને ત્રણ ટ્રાન્સ-આફ્રિકન હાઇવેનો એન્ડ-પોઇન્ટ છે:
રેલ (લાગોસ લાઇટ રેલ)
લાગોસ મેટ્રોપોલિસમાં ચાલી રહેલી સુઆયોજિત રેલવે લાઇન 2012માં પૂર્ણ કરવાના આયોજન સાથે તેનું બાંધકામ ચાલી રહ્યું છે.
હોડીઓ
લાગોસ સ્ટેટ ફેરી સર્વિસીઝ કોર્પોરેશન કેટલાક નિયમિત રૂટ પર સેવા આપે છે, ઉદાહરણ તરીકે લાગોસ દ્વીપ અને મેઇનલેન્ડ વચ્ચે આધુનિક હોડી અને વ્હોર્વ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ખાનગી હોડીઓ લગૂન અને અન્ય ખાડીઓ પર અનિયમિત મુસાફર સેવા આપે છે. ઘણા રૂટ્સ 1Qમાં ઓનબોર્ડ થવાની અપેક્ષા છે.
હવાઇમથકો
લાગોસમાં આફ્રિકાના સૌથી મોટા હવાઇમથકમાંનું એક મુર્તાલા મોહમ્મદ ઇન્ટરનેશલ એરપોર્ટ આવેલું છે, જે ટોચના આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરો માટે નાઇજિરીયાનું પ્રવેશદ્વાર પણ ગણાય હવાઇમથક આઇકેજાના ઉત્તરીય પરા વિસ્તારમાં સ્થિત છે અને તે સ્થાનિક તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય ટર્મિનલ્સ ધરાવે છે. 2008માં 5.1 મિલિયન મુસાફરો સાથે, આ હવાઇમથક નાઇજિરીયા સમગ્ર એર ટ્રાફિકનો આશરે અડધો હિસ્સો ધરાવતું હતું. મુર્તાલ મોહમ્મદ એરપોર્ટના આઉટબાઉન્ડ ઇન્ટરનેશનલ ટ્રાવેલમાં નાઇજિરીયામાં આવતા કે ત્યાંથી બહાર જતા લોકો એર પેસેન્જરોમાં મોટો હિસ્સો ધરાવે છે. હવાઇમથક ખાતે તાજેતરમાં જ નવા ટર્મિનલના ઉમેરા સાથે સુધારણા હાથ ધરવામાં આવી હતી.
સંગીત અને ફિલ્મ ઉદ્યોગ
લાગોસ તેની સંગીત કળા માટે સમગ્ર આફ્રિકામાં વિખ્યાત છે. લાગોસે નાઇજિરીયા સ્ટાઇલના હિપહોપ (નિન્જા હિપહોપ), હાઇલાઇફ, જુજુ, ફુજી, અને એફ્રોબીટ જેવી વિવિધતા ધરાવતી ઘણી શૈલીઓને જન્મ આપ્યો છે.
લાગોસ એ નાઇજિરીયાના ફિલ્મઉદ્યોગનું કેન્દ્ર છે, જેને ઘણીવાર 'નોલિવુડ' કહેવામાં આવે છે. લાગોસ દ્વીપ પરનું ઇદુમોટા બજાર એ મુખ્ય વિતરણ કેન્દ્ર છે. લાગોસના ફેસ્ટેક વિસ્તારમાં ઘણી ફિલ્મોનું નિર્માણ થયું છે. ફિલ્મ ઉદ્યોગની સામે સિનેમા ધીમેધીમે તેના પ્રસંશકો ગુમાવી રહ્યો છે. યોરૂબા ભાષાની ફિલ્મ સિનેમામાં સૌથી વધુ જોવાય છે, ત્યાર બાદ બીજા ક્રમે ભારતીય ફિલ્મો આવે છે. ફિલ્મો અને વિશેષરૂપે યોરૂબા ભાષાની ફિલ્મોનું પાશ્ચાત્ય સમજણ પ્રમાણે લાંબા સમય સુધી પ્રિમીયર યોજાતું નથી. અંગ્રેજી ભાષાની ફિલ્મો પર મુખ્યત્વે ઇગબોસનું નિયંત્રણ હોય છે જે ખૂબ લોકપ્રિય છે અને તે સીધી સ્ટુડિઓમાંથી બજારમાં જાય છે. ઇગાન્મુમાં નેશનલ આર્ટ્સ થિયેટર આવેલું છે - જે નાઇજિરીયામાં પર્ફોર્મીંગ આર્ટ્સનું મુખ્ય કેન્દ્ર ગણાય છે.
રમત-ગમત
વિશ્વના મુખ્ય શહેરોની જેમ ફુટબોલ લાગોસની સૌથી લોકપ્રિય રમત છે. લાગોસની મુખ્ય ફુટબોલ ક્લબોમાં જુલિયસ બર્જર એફસી, ફર્સ્ટ બેન્ક અને સ્ટેશનરી સ્ટોર્સનો સમાવેશ થાય છે. સુપર ઇગલ્સ તરીકે ઓળખાતી નાઇજિરીયા નેશનલ ફુટબોલ ટીમ લાગોસમાં સુરૂલિઅર ખાતે આવેલા નેશનલ સ્ટેડિયમ પર બધી જ રમતોમાં ભાગ લે છે; જોકે હવે બધી જ મેચ અબુજા ખાતેના વિશાળ અને નવા અબુજા નેશનલ સ્ટેડિયમ ખાતે રમાય છે, જે સુપર ઇગલ્સનું ગૃહસ્થાન મનાય છે.
શિક્ષણ
લાગોસની સરકાર રાજ્યની શાળાઓનું સંચાલન કરે છે. અહીંની શૈક્ષણિક વ્યવસ્થામાં 6-3-3-4ની પ્રણાલિ છે, જેનું અમલીકરણ સમગ્ર દેશમાં કરવામાં આવ્યું છે (તેમજ અન્ય ઇકોવાસ રાજ્યોમાં પણ). આ પ્રણાલિમાં પ્રાઇમરી, જુનિયર સેકન્ડરી સ્કૂલ (જેએસએસ), સિનીયર સેકન્ડરી સ્કૂલ (એસએસએસ), અને યુનિવર્સિટીની કક્ષાઓ છે. બધાને બાળકોને પ્રથમ નવ વર્ષ દરમિયાન વિશેષ સંભાળ સાથે પાયાનું શિક્ષણ આપવામાં આવે છે. લાગોસમાં સાતસેકન્ડરી સ્કૂલ્સ, યુનિવર્સિટીઓ અને અન્ય વ્યવસાયલક્ષી સંસ્થાઓ આવેલી છે, જેનું સંચાલન સરકાર અથવા ખાનગી સંસ્થાઓના હાથમાં હોય છે.
નોંધ અને સંદર્ભો
લેગોસ્મિત લાગોસ મેટ્રોપોલિટન કમ્યુનિટી, નાઇજિરીયા
મોક્ષદા એકાદશી
વિક્રમ સંવત પ્રમાણે ગુજરાતી પંચાંગનાં વર્ષનાં દ્વિતીય માસ, જેને મહર્ષિ ભગવાન વાલ્મીકિએ સંવત્સરભૂષણ કહ્યો તેવા માર્ગશીર્ષ માસની શુક્લ એકાદશીને મોક્ષદા એકાદશી કહેવાય છે. જેનો મહિમા ભગવાન કૃષ્ણ એ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર ને કહ્યો છે, તેવી પુરાણોમાં પણ કથા વાંચવા મળે છે. જેથી દરેકે આ વ્રત કરવુ જોઈએ.
આજ દિવસે કૃષ્ણએ અર્જુનને ગીતાનો ઉપદેશ કીધો હતો, માટે આ દિવસને ગીતા જયંતી તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. કુરુક્ષેત્રમાં હસ્તિનાપુરના કૌરવો અને પાંડવો વચ્ચે યુદ્ધનો પ્રારંભ આ દિવસે થયેલો.ગ્રહોની પોઝિશન્સ અને વિદ્વાનોના મત મુજબ, વર્તક 16 ઓક્ટોબર, ઈ.સ. પૂર્વે 5561 ગણે છે. જ્યારે પી.વી. હોલે 13 નવેમ્બર, ઈ.સ. 3143 ગણે છે. જ્યારે આઈહોલ નામના વિદ્વાન ઈ.સ. 3102નો સમય ગણાવે છે. આ દિવસે ગીતાનાં બધા શ્લોક વાંચનાર અને સાંભળનારનો મોક્ષ નિશ્ચિંત માનવામાં આવે છે, માટે આ એકાદશીને મોક્ષદા એકાદશી કહેવાય છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:વ્રતો શ્રેણી:એકાદશી શ્રેણી:તહેવાર
આંત્રોલીવાસ દોલજી
આંત્રોલીવાસ દોલજી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તલોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અંત્રોલીવાસ દોલજી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:તલોદ તાલુકો
ડિસેમ્બર ૪
૪ ડિસેમ્બર નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૩૩૮મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૩૩૯મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૭ દિવસ બાકી રહે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ડિસેમ્બર
ભક્તિસિદ્ધાંત સરસ્વતી
ભક્તિસિદ્ધાંત સરસ્વતી (૬ ફેબ્રુઆરી ૧૮૭૪ – ૩ જાન્યુઆરી ૧૯૩૭)નો જન્મ જગન્નાથપુરી, ઓરિસ્સા, ભારતમાં થયો હતો. તેમના પિતા ભક્તિવિનોદ ઠાકુર હતા. બાળપણમાં તેમનુ નામ બિમલ પ્રસાદ હતુ. તેમના ગુરુ મહારાજ ગૌરકિશોર દાસ બાબાજી મહારાજ હતા. તેમણે ગૌડીય મઠની સ્થાપના કરી હતી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:૧૯૩૭માં મૃત્યુ શ્રેણી:ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:ઇસ્કોન શ્રેણી:ભક્તિવેદાંત બુક ટ્રસ્ટ શ્રેણી:હરે કૃષ્ણ
મહુડી (તા. દાંતા)
મહુડી (તા. દાંતા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મહુડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાંતા તાલુકો
સોરાપાડા
સોરાપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા સાગબારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. સોરાપાડા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:સાગબારા તાલુકો
લજામણી
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:છોડ
આંબલીયા
આંબલીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. આંબલીયા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
સફલા એકાદશી
વિક્રમ સંવત પ્રમાણે ગુજરાતી પંચાંગનાં વર્ષનાં દ્વિતીય માસ માગશરની વદ અગિયારસને સફલા એકાદશી કહેવાય છે. જેનો મહિમા ભગવાન કૃષ્ણ એ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર ને કહ્યો છે, જે ચંપાવતી નગરીનાં રાજા મહિષ્માનને અનુલક્ષીને પુરાણોમાં પણ કથા વાંચવા મળે છે. જેથી દરેકે આ વ્રત કરવુ જોઈએ.
સોનાસણ (તા. પ્રાંતિજ)
સોનાસણ (તા. પ્રાંતિજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પ્રાંતિજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સોનાસણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:પ્રાંતિજ તાલુકો
નંદેલાવ
નંદેલાવ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભરૂચ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નંદેલાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભરૂચ તાલુકો
થલી (તા.માંગરોળ)
સંદર્ભો
શ્રેણી:માંગરોળ (જૂનાગઢ) તાલુકો
આશાવલ
આશાવલ અમદાવાદ શહેરનું પ્રથમ નામ છે. પુરાતત્વીય પુરાવા સૂચવે છે કે આ વિસ્તાર ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ શહેર અને તેની આસપાસનો છે. અહીં ૧૧મી સદીથી (ત્યારે તે આશાપલ્લી અથવા આશાવલ તરીકે જાણીતો હતો) લોકો વસવાટ કરે છે. આશાવલ શહેર સાબરમતી નદીની પૂર્વ દિશામાં આવેલ હતું. આશાવલનું અસ્તિત્વ ૯મી-૧૦મી સદી થી લઈને ૧૩મી સદી સુધી શોધી શકાય છે.
વિસ્તાર
આશાવલનો અંદાજિત વિસ્તાર કેલિકો મિલ થી લઈને જમાલપુર દરવાજા થઈને આસ્ટોડિયા દરવાજા સુધીનો હતો. આસ્ટોડિયા દરવાજા નજીકની ટેકરી (હાલના સમયમાં ઢાળની પોળનો વિસ્તાર) આશા ભીલનો ટેકરો તરીકે ઓળખાતી હતી.
શાસકો
આશાવલના મૂળ શાસક એક ભીલ સરદાર આશા ભીલ હતા, જેને ચાલુક્ય રાજા કર્ણએ (વર્ષ ૧૦૬૪-૧૦૯૨) હરાવ્યો હતો. ૧૪મી સદીના ઈતિહાસકાર મેરુતુંગા જણાવે છે કે કર્ણ રાજાએ આ વિજય પછી અહીં કર્ણાવતી શહેરની સ્થાપના કરી હતી, કે જેને કેટલાક વિદ્વાનો દ્વારા આધુનિક અમદાવાદ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ શ્રેણી:અમદાવાદ
અક્રોતીરી અને ધેકેલીયા
સંયુક્ત રાજશાહી સાર્વભૌમિક મૂલ ક્ષેત્ર બે '''યુ.કે. પ્રશાસિત''' ક્ષેત્ર છે, સાઈપ્રસ દ્વીપ પર જે બનાવે છે સંયુક્ત રાજશાહી નું સાર્વભૌમિક મૂળ ક્ષેત્ર ઇન મૂળ (બેસિસ) ને બે ભાગો અક્રોત્તિરી અને ધેકેલિયા માં વિભાજિત કરાયો હતો.
ઇતિહાસ
250px|thumb|Map of Dhekelia (Eastern) SBA 250px|thumb|Map of Akrotiri (Western) SBA સાર્વભૌમિક મૂળ ક્ષેત્રને ઈ. સ. ૧૯૬૦ માં ઝ્યૂરિચ અને લંડન સંધિ દ્વારા ગઠિત કરાયા ગયા હતાં, જ્યારે સાયપ્રસ એક બ્રિટિશ ઉપનિવેશ હતું, અને તેને સ્વતંત્રતા અપાઈ હતી.
સાત તળાવ (તા. લુણાવાડા)
સાત તળાવ (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. સાત તળાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સાયલા તાલુકો
સાયલા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. સાયલા આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. તાલુકાનું ક્ષેત્રફળ આશરે 973 ચોકિમી. જેટલું છે. તેની ઉત્તરે મૂળી તાલુકો, પૂર્વમાં વઢવાણ અને લીંબડી તાલુકા, દક્ષિણે ભાવનગર અને રાજકોટ જિલ્લા તથા પશ્ચિમે ચોટીલા તાલુકો આવેલા છે. આ તાલુકામાં સાયલા નગર અને 75 ગામો આવેલાં છે. સાયલા તાલુકાના ઈશાન ભાગમાં આવેલું છે.
ભૂપૃષ્ઠ-જળપરિવાહ
સાયલા તાલુકાનું ભૂપૃષ્ઠ સમતળ સપાટ તથા જમીનો મધ્યમ પ્રકારની કાળી છે. તાલુકાના કેટલાક ભાગોમાં ડેક્કન ટ્રેપના ખડકો જોવા મળે છે. તે કપચી માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે. તાલુકામાંથી પસાર થતી મુખ્ય નદીઓમાં વઢવાણ-ભોગાવો, લીંબડી-ભોગાવો અને સુકભાદરનો સમાવેશ થાય છે.
આબોહવા
સાયલા તાલુકો દરિયાથી દૂર આવેલો હોઈ વિષમ પ્રકારની આબોહવા ધરાવે છે. અહીંનાં મે અને જાન્યુઆરીનાં મહત્તમ અને લઘુતમ તાપમાન અનુક્રમે 42° સે. અને 26° સે. તથા 28° સે. અને 12° સે. જેટલાં રહે છે. ઉનાળામાં ક્યારેક તે વધીને 45°થી 46° સે. સુધી પણ પહોંચે છે. વરસાદની સરેરાશ અંદાજે 450થી 500 મિમી. જેટલી રહે છે.
વનસ્પતિ–પ્રાણીજીવન–ખેતી
સાયલા તાલુકામાં બાવળ, ગાંડો બાવળ અને છૂટાંછવાયાં ઘાસનાં બીડ જોવા મળે છે. અહીંનાં મુખ્ય પાલતુ પશુઓમાં ગાય, બળદ, ભેંસ, ઘેટાં-બકરાં, ઘોડા, ગધેડાં અને ઊંટનો સમાવેશ થાય છે; અહીં ખાસ કોઈ જંગલી પ્રાણીઓ નથી, ક્યાંક ક્યાંક શિયાળ, નોળિયા અને સાપ દેખાય છે. અહીંનાં ગાય-બળદ ગીર ઓલાદનાં છે, જ્યારે ભેંસો દેશી તેમજ જાફરાબાદી ઓલાદની છે. ઘેટાં-બકરાંની સંખ્યા વધુ છે, તેમનાંમાંથી ઊન મેળવાય છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય પશુપાલન અને ખેતી છે. મુખ્ય કૃષિપાકોમાં અહીં થોડા પ્રમાણમાં કપાસ, ઘઉં, કઠોળ કે તેલીબિયાં થાય છે. તાલુકાના વાગડિયા ખાતે પૉટરી આવેલી છે.
વસ્તી–લોકો
2001 મુજબ આ તાલુકાની વસ્તી 1,01,168 છે. પુરુષો અને સ્ત્રીઓની સંખ્યા અનુક્રમે 52 % અને 48 % છે. અહીંના 50 % લોકો ખેતીમાં ખેડૂતો અને ખેતમજૂરો તરીકે કામ કરે છે, કેટલાક સરકારી કે અન્ય નોકરીઓમાં તો બીજા વેપાર, ગૃહઉદ્યોગ, કુટિર-ઉદ્યોગોમાં રોકાયેલા છે. અહીં વણાટકામ, લુહારીકામ, માટીકામ, મકાનબાંધકામ જેવાં પરંપરાગત કામ પણ ચાલે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
મહુડા (તા. દાંતા)
શ્રેણી:દાંતા તાલુકો
ભુલવાણ (તા. સંખેડા)
ભુલવાણ (તા. સંખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભુલવાણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
શ્રેણી:સંખેડા તાલુકો
વડલી (તા. જાફરાબાદ)
વડલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જાફરાબાદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. વડલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામ અમરેલી જિલ્લાનું ગીર સોમનાથની સરહદે આવેલ છેલ્લું ગામ છે.
વાડલા (તા.માંગરોળ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઝીંઝવા (તા. પ્રાંતિજ)
ઝીંઝવા (તા. પ્રાંતિજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પ્રાંતિજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઝીંઝવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સીમઆમલી
સીમઆમલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા સાગબારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. સીમઆમલી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:સાગબારા તાલુકો
મનુબર
મનુબર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભરૂચ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મનુબર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભરૂચ તાલુકો
પુત્રદા એકાદશી
વિક્રમ સંવત પ્રમાણે ગુજરાતી પંચાંગ નાં વર્ષનાં તૃતીય માસ પોષની સુદ અગિયારસને પુત્રદા એકાદશી કહેવાય છે. જેનો મહિમા ભગવાન કૃષ્ણ એ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર ને કહ્યો છે, જેની કથા ભદ્રાવતી નગરીનાં રાજા સુકેતુમાનને અનુલક્ષીને કહેવામા આવી છે. આ ઉપરાંત વિક્રમ સંવત પ્રમાણે ગુજરાતી પંચાંગ નાં વર્ષનાં દશમા માસ શ્રાવણની સુદ અગિયારસનાં દિવસની એકાદશીને પણ પુત્રદા એકાદશી કહે છે જેની કથા મહિજીત નામનો રાજા અને લોમેશ નામના ઋષિને અનુલક્ષીને કહેવામાં આવી છે. જે પુરાણોમાં પણ વાંચવા મળે છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:વ્રતો શ્રેણી:એકાદશી શ્રેણી:તહેવાર
તખતપુરા (તા. સતલાસણા)
તખતપુરા (તા. સતલાસણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સતલાસણા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તખતપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સતલાસણા તાલુકો
માંકણઝર
શ્રેણી:માંડવી તાલુકો(સુરત) શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
આમબુર
આમબુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લા માં આવેલા સુબિર તાલુકા માં આવેલું ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. આમબુર ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:સુબિર તાલુકો
ષટતિલા એકાદશી
વિક્રમ સંવત પ્રમાણે ગુજરાતી પંચાંગ નાં વર્ષ નાં તૃતીય માસ પોષની વદ અગિયારસને ષટતિલા એકાદશી કહેવાય છે. જેનો મહિમા ગભસ્તી ઋષિ એ દાલભ્ય ઋષિ ને કહ્યો છે, જેની કથા એક પવિત્ર બ્રાહ્મણ સ્ત્રીને અનુલક્ષીને કહેવામા આવી છે જે પુરાણોમાં પણ વાંચવા મળે છે.આ એકાદશી ના દિવસે તલ નું ખૂબ જ મહત્વ છે જેથી આ દિવસે તલ નું દાન કરવું જોઈએ તેમજ સ્નાન અને ભોજન મા પણ તલ નો ઉપયોગ કરવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:વ્રતો શ્રેણી:એકાદશી શ્રેણી:તહેવાર
માલધા
માલધા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી  તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માલધા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.
શ્રેણી:માંડવી તાલુકો(સુરત) શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
ગારદા (તા. સંખેડા)
ગારદા (તા. સંખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંખેડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગારદા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
જયા એકાદશી
વિક્રમ સંવત પ્રમાણે ગુજરાતી પંચાંગ નાં વર્ષ નાં ચોથા માસ મહાની સુદ અગિયારસને જયા એકાદશી અથવા માધ શુકલા એકાદશી પણ કહેવાય છે. જેનો મહિમા ભગવાન કૃષ્ણ એ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર ને કહ્યો છે, જેની કથા ઈન્દ્ર અને ઈન્દ્રસભાની પુષ્પમાલા નામની અપ્સરા તેમજ માલ્યવાન નામના ગાંધર્વને અનુલક્ષીને કહેવામાં આવી છે, જે પુરાણોમાં પણ વાંચવા મળે છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:વ્રતો શ્રેણી:એકાદશી શ્રેણી:તહેવાર
વઢેરા (તા. જાફરાબાદ)
વઢેરા (તા. જાફરાબાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જાફરાબાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વઢેરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જાફરાબાદ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સેલંબા
સેલંબા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા સાગબારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. સેલંબા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
વિરોલ (તા.માંગરોળ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સેલંબા
મહારાષ્ટ્ર રાજ્યની સરહદ નજીક આવેલું સેલંબા ગામ આસપાસનાં ગામડાંઓનું કેન્દ્ર હોવાને કારણે અહીં નાના પાયે બજાર વિકાસ પામ્યું છે.
શ્રેણી:સાગબારા તાલુકો
વિરોલ (તા.માંગરોળ)
સંદર્ભો
શ્રેણી:માંગરોળ (જૂનાગઢ) તાલુકો
અડાસ (તા. આણંદ)
અડાસ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા આણંદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અડાસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ઇતિહાસ
૧૮ ઓગસ્ટ ૧૯૪૨ના રોજ અડાસ રેલ્વે સ્ટેશન પર ભારત છોડો ચળવળ દરમિયાન છ લોકોના મૃત્યુ થયા હતા અને ઘણા લોકો ઘાયલ થયા હતા.
શ્રેણી:આણંદ તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
તાલેગઢ (તા. સતલાસણા)
તાલેગઢ (તા. સતલાસણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સતલાસણા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તાલેગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સતલાસણા તાલુકો
પુનિત વન
પુનિત વન એક વનસ્પતિ ઉદ્યાન છે, જે ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યની રાજધાની ગાંધીનગર ખાતે સેક્ટર ૧૯ વિસ્તારમાં આવેલ છે. આ વન વર્ષ ૨૦૦૫માં ગુજરાત સરકારના વન વિભાગ દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું હતું. વન વિભાગે અહીં ૬ હેકટરની જેટલી જમીનને વિકસાવવામાં આવી છે અને તેમાં વૃક્ષો વાવવામાં આવ્યા છે. આ વૃક્ષો તારાઓ, ગ્રહો અને રાશી ચિહ્નો સાથે સંકળાયેલ છે. પુનિત શબ્દનો અર્થ ગુજરાતીમાં પવિત્ર એમ થાય છે અને વન નો અર્થ જંગલ થાય છે. આમ આ બગીચાને પવિત્ર વન કહેવાય છે. જ્યારે તેની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી, તે સમયે લગભગ ૩૫૦૦ વૃક્ષો વાવવામાં આવ્યા હતા, તે બધા વૃક્ષો હિંદુ પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર જ્યોતિષીય મહત્વ ધરાવે છે.
સંરચના
આ બગીચા ખાતે નગરના લોકો માટે મુખ્ય પ્રવાસી આકર્ષણ આ વનનું પાંચ મોટા ઘટકોમાં વિભાજન છે. આ પાંચ મોટા ઘટકો: નક્ષત્ર વન, રાશી વન, નવગ્રહ વન, પંચવટી વન વગેરે છે. પુનિત વન ખાતે પગદંડી, એમ્‍ફી થીયેટર, વનકુટીર તેમ જ ફુવારો રમણીયતામાં ઉમેરો કરે છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:ગાંધીનગર શ્રેણી:વન્ય શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
મહુધલા
મહુધલા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભરૂચ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મહુધલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભરૂચ તાલુકો
વિરપુર (તા.માંગરોળ)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:માંગરોળ (જૂનાગઢ) તાલુકો
ટીંબી (તા. જાફરાબાદ)
ટીંબી (તા. જાફરાબાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જાફરાબાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ટીંબી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જાફરાબાદ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મોરિઠા
મોરિઠા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી  તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોરિઠા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.
શ્રેણી:માંડવી તાલુકો(સુરત) શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
વિજયા એકાદશી
આ દિવસે ઘણા લોકો ઉપવાસ રાખે છે.
શ્રેણી:વ્રતો શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ શ્રેણી:તહેવાર શ્રેણી:એકાદશી
આમસરપાડા
આમસરપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના સુબિર તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. આમસરપાડા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:સુબિર તાલુકો
ગઝલ
ગઝલ પદ્ય સાહિત્યનો એક પ્રકાર છે. ગઝલ સૂફીઓનું ભક્તિસંગીત ગણાય છે. તે મુખ્યત્વે હિન્દી અને ઉર્દૂ માં લખાય છે.
ગઝલનો અર્થ
ગઝલ: (અરેબિક) (સ્ત્રીલિંગ):
અંતિમ શબ્દાર્થને બાદ કરતાં બાકીના અર્થ સાથે સંમત થઈ શકાય. બાલકલાપી યુગની ગઝલો મોટે ભાગે અઠ્ઠાવીસ માત્રાના હજ્ઝ ૨૮ છંદમાં લખાતી હોવાથી, એની અર્ધપંક્તિને ચૌદ માત્રાની ગણી આવી વ્યાખ્યા અપાઈ છે, જે ભૂલભરેલી છે. આ તો ગઝલમાં વપરાતા અનેક છંદોમાંથી માત્ર એકની વાત કરાઈ છે. ‘ગુજરાતી પ્રતિનિધી ગઝલો’ના સંપાદકીય વિદ્વત્તાપૂર્ણ લેખમાં ચિનુ મોદી લખે છે કે ‘ગઝલ’ એ અરબી સાહિત્યસંજ્ઞા છે. આ શબ્દ ‘ગઝલ’ એ અરબી શબ્દ પરથી બન્યો છે. ‘ગઝલ’નો અર્થ છે હરણનું બચ્ચું. ફિરાક ગોરખપુરી ‘ઉર્દૂ સાહિત્યનો ઇતિહાસ’માં આથી જ એમ નોંધે છે કે તીર ખૂંપેલા હરણની ચીસ એટલે ગઝલ. હકીકતમાં ‘ગઝલ’ શબ્દનો અર્થ ‘હરણનું બચ્ચું’ થતો નથી. હરણના બચ્ચા માટે ‘ગિઝાલ’ શબ્દ છે અને હરણીને ‘ગિઝાલા’ કહેવામાં આવે છે. ધ્વનિસામીપ્ય સિવાય આ બે શબ્દો વચ્ચે કોઈ સંબંધ નથી. ફિરાક ગોરખપુરીના અભિપ્રાયને કાવ્યાત્મક અભિવ્યક્તિ માનીને ચાલવું જોઈએ. એમના જેવા મહાકવિને આવી વ્યાખ્યા કરવાનો અધિકાર છે જ. પણ શાબ્દિક રીતે ‘ગજલ’ અને ‘હરણ’ ને કોઇ સંબંધ નથી, એમ માનવું જ વધુ ઉચિત છે. વ્યુત્પત્તિના નિયમો પ્રમાણે પણ ગિઝાલ કે ગિઝાલા શબ્દ પરથી ગઝલ શબ્દ બની શકે નહીં.