cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
વાકછટા
આ પણ જુઓ
કરવો તે)]] (ઉપયોગિતા કરતાં રચના વધુ મહત્વની છે એ સિદ્ધાંત)]] સાધન)]]
સંદર્ભો
રેટરિક પરની ગ્રીક અને લેટિન પ્રાથમિક ટેક્સ્ટસ માટે લોકુસ ક્લાસિકુસ એ હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટી પ્રેસની લોએબ ક્લાસિકલ લાયબ્રેરી છે, સામેના પાના પર ઇંગ્લીશ ભાષાંતર સાથે પ્રકાશિત કરવામા આવી હતી.
વરેઠા (તા. ખેરાલુ)
વરેઠા કે વરેઠો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખેરાલુ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વરેઠા/વરેઠો ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખેરાલુ તાલુકો
બોલુન્દ્રા (સોનગઢ)
બોલુન્દ્રા (સોનગઢ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક  ગામ છે. બોલુન્દ્રા (સોનગઢ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
લાડુજીના મુવાડા
લાડુજીના મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા  કપડવંજ તાલુકાનું એક  ગામ છે. લાડુજીના મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કપડવંજ તાલુકો
ખાંભા (તા. સુત્રાપાડા)
ખાંભા (તા. સુત્રાપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સુત્રાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખાંભા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:સુત્રાપાડા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ફ્રેન્ક લેમ્પાર્ડ
ફ્રેન્ક જેમ્સ લેમ્પાર્ડ (જન્મ ૨૦ જૂન ૧૯૭૮) એક અંગ્રેજ ફુટબોલ ખેલાડી છે જે હાલમાં પ્રિમીયર લીગ ક્લબ ચેલ્સિ માટે ક્લબ ફુટબોલ અને ઇંગ્લેન્ડની રાષ્ટ્રીય ફુટબોલ ટીમ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાએ રમે છે. તે મોટેભાગે બોક્સ-ટુ-બોક્સ મિડફિલ્ડર તરીકે રમે છે અને તે વધુ અદ્યતન આક્રમક મિડફિલ્ડમાં રમતને માણે છે.
લેમ્પાર્ડે તેની કારકિર્દીની શરૂઆત તેના પિતાની પૂર્વ ક્લબ વેસ્ટ હેમ યુનાઇટેડથી કરી હતી. તેણે ૧૯૯૭-૯૮ની સીઝનમાં પ્રથમ વાર ટીમમાં સ્થાન પાક્કુ કર્યુ, અને તેણે પ્રિમીયર લીગમાં ટીમને પાંચમું સ્થાન મેળવવામાં મદદ કરી, જે પ્રિમીયર લીગ પ્લેસીંગમાં સર્વોચ્ચ સ્થાન હતું. વર્ષ ૨૦૦૧માં, તે ૧૧ મિલિયન પાઉન્ડમાં સ્પર્ધક લંડન ક્લબ ચેલ્સિમાં ગયો.
તેણે પ્રવેશ મેળવ્યો ત્યારથી તે હંમેશા ચેલ્સિની પ્રથમ કક્ષાની ટીમમાં સામેલ હતો અને તે સતત ૧૬૪ પ્રિમીયર લીગમાં રમવાનો વિક્રમ ધરાવે છે. તેમણે પોતાની જાતને વેસ્ટ લંડન ક્લબમાં મહત્વના સ્કોરર તરીકે સ્થાપિત કરી અને તેઓ ટીમમાં ચાવીરૂપ સ્થાને હતા જેણે 2004-05 અને 2005-06 અને 2007માં ડોમેસ્ટિક કપ ડબલમાં સતત બે પ્રિમીયર લીગ ટાઇટલ મેળવ્યા હતા. તેમણે 2008માં નવા કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા, અને તે સમયે સૌથી વધુ વળતર મેળવનારા પ્રિમીયર લીગ ફુટબોલર બન્યો અને તે જ વર્ષે પ્રથમ ચેમ્પિયન્સ લીગ ફાઇનલમાં સ્કોર કર્યો. તેણે 2009માં ફાઇનલમાં વિજય મેળવતો ગોલ કરીને બીજી વાર એફએ (FA) કપ જીત્યો. 23 ડિસેમ્બર, 2009ના રોજ, સત્તાવાર આંકડાઓને આધારે તેમને પ્રિમીયર લીગ્ઝ પ્લેયર ઓફ ધી ડિકેડ જાહેર કરવામાં આવ્યા.
લેમ્પાર્ડે ત્રણ વખત ચેલ્સિ પ્લેયર ઓફ ધી ઇયર પુરસ્કાર મેળવ્યા છે અને બધી જ સ્પર્ધામાં 156 ગોલ સાથે તેઓ ચેલ્સિના ત્રીજા ઓલ-ટાઇમ ગોલસ્કોરર છે, જેમાં 100 લીગ ગોલ્સનો સમાવેશ થાય છે જે ક્લબના ઇતિહાસમાં કોઇ પણ મિડફિલ્ડર માટે સૌથી વધારે છે. તેઓ 124 ગોલ સાથે પ્રિમીયર લીગના ઇતિહાસમાં સૌથી વધુ ગોલ કરનાર મિડફિલ્ડર છે અને 149 આસિસ્ટ ટેબલ સાથે પ્રિમીયર લીગમાં ત્રીજા સ્થાને છે. 2005માં, લેમ્પાર્ડને પીએફએ (PFA) ફેન્સ પ્લેયર ઓફ ધી યર અને એફડબ્લ્યુએ (FWA) ફુટબોલર ઓફ ધી યર તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા, અને તેઓ 2005 ફિફા (FIFA) વર્લ્ડ પ્લેયર ઓફ ધી યર અને 2005 બેલન ડીઓર બંનેમાં બીજા ક્રમે રહ્યા હતા. તેમની ગણતરી વિશ્વના શ્રેષ્ઠ ખેલાડીઓમાં થાય છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણે, ઓક્ટોબર 1999માં પ્રવેશ મેળવ્યો ત્યારથી 77 વખત લેમ્પાર્ડે કેપનું બહુમાન મેળવ્યું છે, અને તેમણે 20 ગોલ નોંધાવ્યા છે. તેઓ 2004 અને 2005 એમ સતત બે વાર ઇંગ્લેન્ડ પ્લેયર ઓફ ધી યર તરીકે પસંદ થયા હતા. તેઓ યુઇએફએ યુરો 2004માં રમ્યા હતા, જ્યાં ચાર રમતમાં ત્રણ ગોલ નોંધાવ્યા બાદ તેઓ ટીમ ઓફ ધી ટુર્નામેન્ટના એક ભાગ હતા. તેઓ 2006 વિશ્વ કપ માટેના સફળ ક્વોલિફાઇંગ કેમ્પેનમાં ઇંગ્લેન્ડ માટે ટોચના સ્કોરર હતા, અને 2006ના વિશ્વ કપમાં રમ્યા હતા. 2010 વિશ્વ કપ ક્વોલિફાયરમાં, તેમણે ચાર ગોલ કરીને દક્ષિણ આફ્રિકામાં ટુર્નામેન્ટમાં ઇંગ્લેન્ડની પસંદગીમાં મદદ કરી.
1995–2001
લેમ્પાર્ડે તેના પિતાની પૂર્વ ક્લબ, વેસ્ટ હેમ યુનાઇટેડ ખાતે તેની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. 1994માં યુવાન ટીમ સાથે જોડાયા બાદ, તેમણે 1997-98 મોસમમાં પ્રથમ ટીમમાં સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યુ હતું. તેણે ટીમને 1998-99 મોસમમાં પ્રિમીયર લીગનું તેનું સૌથી ટોચનું સ્થાન હાંસલ કરવામાં મદદ કરી હતી. ત્યાર પછીની મોસમમાં, લેમ્પાર્ડે બધી જ સ્પર્ધામાં મિડફિલ્ડથી 14 ગોલ ફટકાર્યા હતા. વેસ્ટ હેમ ખાતે તેમનો વિકાસ સ્થિર થઇ જતા, તેઓ 2001માં 11 મિલિયનમાં પ્રતિસ્પર્ધી લંડન ક્લબ ચેલ્સિમાં જતા રહ્યા.
2001–2004
thumb|120px|ચેલ્સિ માટે તૈયાર થઇ રહેલો લેમ્પાર્ડ લેમ્પાર્ડે ન્યૂ કેસલ યુનાઇટેડ સામેની 1-1થી ડ્રો થયેલી મેચમાં 19મી ઓગસ્ટ, 2001માં ચેલ્સિ તરફથી પ્રિમીયર લીગમાં રમવાની શરૂઆત કરી હતી, જ્યારે 16મી સપ્ટેમ્બરનો રાજ તોત્તેન્હામ હોટ્સ્પર સામેની મેચમાં તેમને પ્રથમ રેડ કાર્ડ મળ્યું હતું.
2001-02 સીઝનમાં લેમ્પાર્ડ ચેલ્સિની બધી જ લીગ મેચમાં રમ્યો અને તેણે આઠ ગોલ ફટકાર્યા. 2002-03 સીઝનની ચેલ્સિની પ્રારંભિક ચાર્લ્ટન એથ્લેટિક સામેની મેચમાં તેઓ મેચ-વિનર સાબિત થયા. ત્યાર પછીની સીઝનમાં, તેઓ સપ્ટેમ્બર 2003માં બાર્કલેઝ પ્લેયર ઓફ ધી મન્થ તરીકે પસંદગી પામ્યા, અને ઓક્ટોબર મહિનામાં પીએફએ (PFA) ફેન્સ પ્લેયર ઓફ ધી મન્થ બન્યા. 2003-04 પ્રિમીયર લીગમાં ચેલ્સિ અપરાજિત આર્સેનલ બાદ બીજા ક્રમે રહ્યું અને તેઓ કારકિર્દીમાં પ્રથમ વખત લીગ ગોલમાં બે આંક સુધી પહોંચ્યા હોવાથી તેમની પસંદગી 2004 પીએફએ (PFA) ટીમ ઓફ ધી યર તરીકે થઇ. આ ઉપરાંત તેમને ચૌદ યુઇએફએ ચેમ્પિયન્સ લીગમાં વધારાના ચાર ગોલ નોંધાવીને ચેલ્સિને સેમિ-ફાઇનલમાં સ્થાન અપાવ્યું. મોનેકો સામેની સેમિ-ફાઇનલમાં, તેણે ગોલ નોંધાવ્યા, પરંતુ ચેલ્સિ અંતે 5-3થી હારી ગયું.
2004–2007
thumb|left|upright|2007માં લેમ્પાર્ડ લેમ્પાર્ડ 2004-05માં સતત ત્રીજી સીઝનમાં બધી જ 38 પ્રિમીયર લીગ મેચ રમ્યા હતા. તેમાં તેમણે સોળ ગોલમાં મદદ કરવા ઉપરાંત 13 ગોલ (બધી જ સ્પર્ધામાં 19) કર્યા હતા.
2005-06માં તેણે કારકિર્દીના સૌથી વધુ 16 ગોલ નોંધાવ્યા હતા, જેણે સતત પાંચમી સીઝનમાં વધારો થયો હતો અને એક સીઝનમાં મિડફિલ્ડર દ્વારા સૌથી વધુ ગોલનો પ્રિમીયર લીગનો વિક્રમ હતો. સપ્ટેમ્બર 2005માં, લેમ્પાર્ડ પ્રારંભિક FIFPro World XIના સભ્ય તરીકે પસંદ થયા હતા. પ્રિમીયમ લીગમાં સતત રમવાના તેમના વિક્રમનો 28મી ડિસેમ્બર, 2005ના રોજ 164ની સંખ્યા પર અંત આવ્યો (અગાઉનો વિક્રમ ધરાવતા ડેવિડ જેમ્સ કરતા પાંચ વધારે), માંદગીને કારણે માન્ચેસ્ટર સિટી સામેની મેચમાં તેઓ બહાર બેઠા હતા. આ શ્રેણીની શરૂઆત 13મી ઓક્ટોબર 2001ના રોજ થઇ હતી, ત્યારે તેઓ ક્લબ સાથેની પ્રથમ સીઝન રમી રહ્યા હતા. તે સીઝનમાં તેઓ બેલન ડોર અને ફિફા (FIFA) વર્લ્ડ પ્લેયર ઓફ ધી યર બંને પુરસ્કારોમાં રોનાલ્ડિન્હો બાદ બીજા ક્રમે રહ્યા હતા. . તેણે બ્લેકબર્ન રૂવર્સ સામેની 4-2 સામેની મેચમાં બે વાર ગોલ નોંધાવ્યા, જેમાં 25 યાર્ડ્સના અંતરેથી મારેલી ફ્રિ-કીકનો સમાવેશ થાય છે. મેચ બાદ, મેનેજર જોસ મોરિન્હોએ લેમ્પાર્ડને "વિશ્વનો શ્રેષ્ઠ ખેલાડી" ગણાવ્યો. ચેલ્સિ બીજી વાર પ્રિમીયર લીગ જીતી ગઇ, જેમાં લેમ્પાર્ડ 16 લીગ ગોલ્સ સાથે ચેલ્સિનો ટોચનો સ્કોરર રહ્યો. ચેમ્પિયન્સ લીગના ગ્રુપ સ્ટેજમાં, તેણે એન્ડરલેચ્ટ સામે ફ્રિ-કીકથી ગોલ નોંધાવીને ચેલ્સિને પ્રથમ નોક-આઉટ રાઉન્ડમાં પ્રવેશ અપાવ્યો પંતુ બાર્સેલોના સામે હારીને તે બહાર નીકળી ગઇ.
જોહ્ન ટેરિને પીઠનો દુખાવો થતા, લેમ્પાર્ડે તેની ગેરહાજરીમાં 2006-07માં મોટા ભાગનો સમય ટીમના કેપ્ટન તરીકે વિતાવ્યો. તેમણે આઠ રમતમાં સતત સાત ગોલ નોંધાવ્યા હતા, તેણે ફુલ્હામ સામેની જીતમાં બંને ગોલ 2-0માં નોંધાવ્યા હતા અને 17મી ડિસેમ્બરના રોજ એવર્ટન પર 3-2થી મેળવેલી જીતમાં લાંબા અંતરથી કરેલો ગોલ ચેલ્સિ માટે 77 ક્રમાંકનો ગોલ હતો, અને તેણે ચેલ્સિના સ્કોરિંગ મિડફિલ્ડર ડેનિસ વાઇઝને વટાવી દીધો હતો. . યુઇએફએ ચેમ્પિયન્સ લિગ ગ્રુપ સ્ટેજની મેચમાં બાર્સેલોના સામેની અત્યંત રસાકરીભરી મેચમાં કેમ્પ નાઉ ખાતેની 2-2 સ્કોર સાથેની મેચમાં ગોલ નોંધાવ્યો હતો. લેમ્પાર્ડે બધી જ સ્પર્ધાઓમાં 21 ગોલ્સ કર્યા હતા, જેમાં કારકિર્દીના સૌથી વધારે એફએ (FA) કપના છ ગોલનો સમાવેશ થાય છે; તેણે પ્રથમ અગિયાર સિઝનમાં સંયુક્તપણે સાત કપ ગોલ નોંધાવ્યા હતા. તેમણે 6 જાન્યુઆરી, 2007ના રોજ મેક્કલેસફિલ્ડ ટાઉન સામે થર્ડ-રાઉન્ડ ટાઇમાં ચેલ્સિ માટે પ્રથમ હેટ-ટ્રિક નોંધાવી. તોત્તેન્હામ હોટ્સ્પર સામેની મેચમાં 3-1થી પાછળ રહ્યા બાદ તેણે બે ગોલ નોંધાવીને ક્વાર્ટર ફાઇનલ ડ્રો રાખવામાં મદદ કરી, અને તેઓને સારી રમત બદલ એફએ (FA) કપ પ્લેયર ઓફ ધી રાઉન્ડ તરીકે નવાજવામાં આવ્યા હતા. . 2007 એફએ (FA) કપ ફાઇનલમાં તેણે ડિદીયર ડ્રોગ્બાને આસિસ્ટ કર્યા હતા, જે એક્સ્ટ્રા ટાઇમમાં કરવામાં આવેલો વિનીંગ ગોલ હતો, જેમાં ચેલ્સિ 1-0થી જીત્યું હતું. માન્ચેસ્ટર યુનાઇટેડ સામેની ચેલ્સિની એફએ (FA) કપ ફાઇનલમાં જીત મેળવ્યા બાદ મેચ બાદની મુલાકાતમાં, લેમ્પાર્ડે જણાવ્યું હતું કે તેઓ "હંમેશા" માટે ક્લબમાં રહેવા માગે છે.
2007–2009
thumb|right|160px|લેમ્પાર્ડે મેચ-ડે પ્રોગ્રામ પર હસ્તાક્ષર કર્યા લેમ્પાર્ડની 2007-08ની સીઝન ઇજાઓથી ભરેલી રહી હતી, જેમાં તેઓ 40 મેચ રમવામાં સફળ રહ્યા હતા, જેમાંથી 24 લીગ મેચ હતી જે 1996-97 બાદ રમવામાં આવેલી થોડી મેચોમાંની હતી. 16મી ફેબ્રુઆરી, 2008ના રોજ, લેમ્પાર્ડ હડર્સફિલ્ડ ટાઉન સામેની એફએ (FA) કપ પાંચમા રાઉન્ડની 3-1થી મેળવેલી જીતમાં 100 ગોલ્સ કરનારો ચેલ્સિનો આઠમો ખેલાડી બની ગયો. અંતિમ વ્હીસલ બાદ, લેમ્પાર્ડે તેની જર્સી કાઢીને ચેલ્સિના ચાહકોને એવી ટી-શર્ટ બતાવી હતી જેમાં લખ્યું હતું, "100 નોટ આઉટ, ધે આર ઓલ ફોર યુ, થેન્ક્સ". . લિવરપુલ સામેની પ્રિમીયર લીગ મેચમાં, તેણે એનફિલ્ડ ખાતે 1-1થી ડ્રો મેચમાં પેનલ્ટી ગોલ કર્યો હત તેણે 12 માર્ચના રોજ ડર્બી કન્ટ્રી સામેની 6-1ની જીતમાં ચાર ગોલ નોંધાવ્યા હતા. ત્યાર બાદ ચેમ્પિયન્સ લીગની ક્વાર્ટર-ફાઇનલમાં તેણે ફેનરબેક સામેની 87 મિનીટ સુધી ચાલેલી મેચમાં જીત અપાવતો ગોલ નોંધાવ્યો હતો, જેમાં ટીમ 3-2થી જીતી હતી. 30 એપ્રિલના રોજ, લેમ્પાર્ડ એક સપ્તાહ પહેલા જ માતા ગુમાવવાને કારણે ગમમાં હોવા છતાં ચેલ્સિની લિવરપુલ સામેની ચેમ્પિયન્સ લીગની સેમિફાઇનલનો બીજો ભાગ રમવા તૈયાર થયા હતા, જે 4-3થી બહાર આવી ગયું હતું. આ મેચમાં તેમણે એક્સ્ટ્રા ટાઇમની 98મી મિનીટે પેનલ્ટી લીધી હતી અને વિશ્વાસપૂર્વક સ્કોર કર્યો હતો. માન્ચેસ્ટર યુનાઇટેડ સામેની ફાઇનલમાં, 45મી મિનીટમાં ગોલ કરીને સ્કોર સરભર કર્યો હતો, જેમાં તેમણે માઇકલ એસિન્સના ડિફ્લેક્ટેડ શોટ સામે લેટ ટ્રેડમાર્ક રન વડે ડાબા પગથી ગોલ કર્યો હતો. એક્સ્ટ્રા ટાઇમ બાદ 1-1 ગોલ સાથે મેચ પૂર્ણ થઇ હતી અને પેનલ્ટીઝમાં ચેલ્સિ 6-5થી હારી ગઇ હતી. ત્યાર પછી તેઓ યુઇએફએ ક્લબ મિડફિલ્ડર ઓફ ધી યર બન્યા હતા.
13મી ઓગસ્ટ, 2008ના રોજ, લેમ્પાર્ડે 39.2 મિલિયન પાઉન્ડમાં ચેલ્સિ સાથે પાંચ વર્ષનો નવો કરાર કર્યો હતો, જેનાથી તે સૌથી વધુ મોંઘો પ્રિમીયર લીગ ખેલાડી બની ગયો હતો. 2008-09ની સીઝન તેમણે પ્રથમ અગિયાર લીગ મેચોમાં પાંચ ગોલ નોંધાવીને કરી હતી. પ્રિમીયર લીગમાં માન્ચેસ્ટર યુનાઇટેડ સામે તેમણે ક્લબ કારકિર્દીનો 150મો ગોલ નોંધાવ્યો હતો. ત્યાર બાદ તેણે પ્રિમીયર લીગમાં હલ સિટી સામે ડાબા પગ દ્વારા ચિપ્ડ ગોલ કર્યો; તેણે 20 યાર્ડ દુરથી એ રીતે ચિપ કરીને ગોલ કર્યો હતો કે તેણે ગોલકિપરને મૂર્ખ બનાવીને સ્કોર કર્યો હતો, વર્લ્ડ કપના વિજેતા કોચ લુઇઝ ફેલિપ સ્કોલારિએ રમત બાદ જણાવ્યું હતું: "મેં જોયેલો અત્યાર સુધીનો સૌથી શ્રેષ્ઠ ગોલ છે, વર્લ્ડ પ્લેયર ઓફ ધી યર માટેનો મારા તરફનો મત હું તેને આપું છું, ફક્ત બુદ્ધિમત્તા ધરાવતો ખેલાડી જ આ કરી શકે છે" તેમણે 2જી નવેમ્બરના રોજ સંડરલેન્ડ સામેની 5-0થી મેળવેલી જીતમાં એકસોમો પ્રિમીયર લીગ ગોલ નોંધાવ્યો. લેમ્પાર્ડના સો ગોલમાંથી અઢાર પેનલ્ટીઝ દ્વારા કરાયા હતા. thumb|left|200px|ચેલ્સિ માટે રમી રહેલા લેમ્પાર્ડ ઓક્ટોબર મહિનામાં કારકિર્દીમાં ત્રીજી વાર તેમની પસંદગી પ્રિમીયર લીગ પ્લેયર ઓફ ધી મંથ તરીકે થઇ.
એક પણ સ્કોર કર્યા વિના ઘણી મેચ રમ્યા બાદ, લેમ્પાર્ડે બે દિવસના ગાળામાં ત્રણ ગોલ કર્યા હતા, જેમાંથી પ્રથમ વેસ્ટ બ્રોમવિચ એલ્બિયન અને બાકીના બે ગોલ ફુલ્હામ સામે નોંધાવ્યા હતા. 17મી જાન્યુઆરી, 2009ના રોજ, ચેલ્સિ તરફથી 400મી મેચ સ્ટોક સિટી સામે રમી હતી, જેમાં તેણે સ્ટોપેજ ટાઇમ વિનર હતો. તેણે ફરીથી વિગન એથ્લેટિક સામે સ્ટોપેજ ટાઇમ વિનર નોંધાવ્યો હતો. ત્યાર બાદ એફએ (FA) કપના ચોથા રાઉન્ડમાં, તેણે ઇપ્સવિચ ટાઉન સામે 35 યાર્ડ્સથી ફ્રિ-કીક દ્વારા ગોલ નોંધાવ્યો હતો. ચેમ્પિયન્સ લીગની ક્વાર્ટર ફાઇનલ્સના બીજા ભાગમાં લિવરપુલ સામે તેણે બે વાર ગોલ નોંધાવ્યો હતો, જે મેચ 4-4ના સ્કોર પર હતી, પરંતુ અંતે ચેલ્સિની 7-5થી જીત થઇ હતી. ત્યાર બાદ એફએ (FA) કપની સેમિ-ફાઇનલ્સમાં આર્સેનલ સામેની મેચમાં તેણે બે આસિસ્ટ કર્યા હતા, જેમાં ચેલ્સિ 2-1થી જીતી ગઇ હતી. લેમ્પાર્ડે પ્રિમીયર લીગ સિઝનમાં 12 ગોલ અને 10 આસિસ્ટ કર્યા હતા અને ચેલ્સિ પ્લેયર ઓફ ધી યર 2009 જીત્યો હતો. માન્ચેસ્ટર યુનાઇટેડના મેનેજર સર એલેક્સ ફર્ગ્યુસને લેમ્પાર્ડના એવું કહેતા વખાણ કર્યા હતા: "ફ્રેન્ક લેમ્પાર્ડ એ અસાધારણ ખેલાડી છે - તે ચેલ્સિ માટે મોટી અસ્ક્યામત છે, તમે એવા ખેલાડી તરફ ધ્યાન આપો જ મિડફિલ્ડર તરીકે રમે છે અને પ્રત્યેક સીઝનમાં 20 ગોલ નોંધાવે છે. તમે તેને ક્યારેય કોઇ મૂર્ખતાભરી રીતે રમતા તેમજ અયોગ્ય રીતે રમતા નહીં જુઓ. ચેલ્સિ જ્યારે બાર્સેલોના સામે હારીને ચેમ્પિયન્સ લીગની બહાર નીકળી ગયું ત્યારે તે સમય દરમિયાન તેઓ દૂર રહ્યા હતા અને તેમણે એન્ડ્રેસ ઇનિસ્ટા સાથે શર્ટ પણ બદલ્યો હતો."
લેમ્પાર્ડનો સીઝનનો 20મો ગોલ લાંબા અંતરથી ડાબા પગથી એફએ (FA) કપની ફાઇનલમાં એવર્ટન સામે જીત સાથે ગોલ નોંધાવ્યો હતો. તેણે કોર્નર ફ્લેગ ઉજવણી એવી રીતે કરી હતી કે તેના પિતાએ 1980 એફએ (FA) કપની સેમિ-ફાઇનલના બીજા ભાગમાં એવર્ટન સામે સ્કોરિંગ ગોલ નોંધાવીને કરી હતી. તે સતત ચોથી સીઝન હતી જેમાં તેણે 20 કે તેથી વધારે ગોલ નોંધાવ્યા હતા. ત્યાર બાદ સતત ત્રીજી વખત તે ચેલ્સિના પ્લેયર ઓફ ધી યર બન્યો હતો.
(2009-હાલમાં)
લેમ્પાર્ડે કોમ્યુનિટી શિલ્ડમાં માન્ચેસ્ટર યુનાઇટેડ સામે 72મી મિનીટમાં ગોલ નોંધાવ્યો હતો, મેચ 2-2ના સ્કોરે પૂર્ણ થઇ હતી અને લેમ્પાર્ડે પેનલ્ટી શુટઆઉટમાં ગોલ નોંધાવીને 4-1થી મેચ જીતી લીધી હતી. 18મી ઓગસ્ટ, 2009ના રોજ, લેમ્પાર્ડે સંડરલેન્ડ સામે 3-1થી મેળવેલી જીતમાં ચેલ્સિ માટે બીજો ગોલ નોંધાવ્યો હતો. તેણે 21મી ઓક્ટોબર, 2009ના રોજ યુઇએફએ ચેમ્પિયન્સ લીગની એટલેન્ટિકો મેડ્રિડ સામેની મેચમાં ચેલ્સિ માટે તેનો 133મો ગોલ નોંધાવ્યો હતો, જેને પગલે તે ક્લબના ઓલ ટાઇમ ગોલસ્કોરર્સમાં પાંચમા ક્રમે આવી ગયો હતો. પાછલી સીઝનમાં તે વધારે ગોલ નોંધાવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યો હતો, આમ છતાં તેણે 24મી ઓક્ટોબર, 2009ના રોજ બ્લેકબર્ન રૂવર્સ સામેની 5-0ની મેચમાં બે ગોલ નોંધાવીને સંઘર્ષ પૂર્ણ થયો હતો. 30મી ઓક્ટોબરના રોજ, તેઓ સતત છઠ્ઠા વર્ષ માટે ફિફા (FIFA) વર્લ્ડ પ્લેયર ઓફ ધી યર તરીકે નામાંકન પામ્યા હતા. . ત્યાર બાદ ચેલ્સિએ હેલોવીન સામે 4-0થી મેળવેલી જીતમાં બોલ્ટન સામે પેનલ્ટી દ્વારા ગોલ નોંધાવ્યો હતો. 5મી ડિસેમ્બરના રોજ, લેમ્પાર્ડ માન્ચેસ્ટર સિટી સામેની મેચની 82મી મિનીટે પેનલ્ટી ચૂકી ગયો હતો, જે મેચ તેઓ 2-1થી હારી ગયા હતા. 16મી ડિસેમ્બરના રોજ, લેમ્પાર્ડે 20મી ડિસેમ્બરના રોજ પોર્ટ્સમાઉથ સામેની મેચની 79મી મિનીટે પેનલ્ટી દ્વારા ગોલ કર્યો હતો, લેમ્પાર્ડે વેસ્ટ હેમ યુનાઇટેડ સામે પેનલ્ટી દ્વારા સ્કોર કર્યો હતો, આમ છતાં ત્રણ વખત ખેલાડીઓ ખૂબ જલ્દી બોક્સમાં ધસી જતા તેણે સ્પોટ-કિક લેવી પડી હતી, તેણે ત્રણે ત્રણમાં ગોલ નોંધાવ્યા હતા અને ત્યાર બાદ હેમર્સના ચાહકો સામે તેની મુઠ્ઠીને ચુંબન કર્યું હતું. લેમ્પાર્ડે એફએ (FA) કપના ત્રીજા રાઉન્ડમાં વોટફોર્ડ સામે અદભૂત સ્ટ્રાઇક દ્વારા ગોલ નોંધાવ્યો હતો. ચેલ્સિએ સંડરલેન્ડ પર 7-2થી મેળવેલી જંગી જીતમાં, લેમ્પાર્ડે બે ગોલ નોંધાવીને તેના લીગ ગોલની સંખ્યામાં વધારો કર્યો હતો. 27મી જાન્યુઆરી, 2010ના રોજ લેમ્પાર્ડે પ્રિમીયર લીગમાં બર્મિંગહામ સિટી સામે ચેલ્સિએ 3-0થી મેળવેલી જીતમાં ફરીથી બે ગોલ નોંધાવ્યા હતા. 27મી ફેબ્રુઆરીએ લેમ્પાર્ડે માન્ચેસ્ટર સિટી સામે બે વાર ગોલ કર્યા હતા, પરંતુ તેની ભૂમિકા છતાં ચેલ્સિ 38 રમતોમાં પ્રથમ વાર ઘરઆંગણે 4-2થી મેચ હારી ગઇ હતી. એફએ (FA) કપની સ્ટ્રોક સિટી સામેની ક્વાર્ટર ફાઇનલમાં 2-0થી મેળવેલી જીતમાં તેણે પ્રથમ ગોલ નોંધાવ્યો હતો અને જોહ્ન ટેરી માટે ગોલ સેટ કર્યો હતો. માન્ચેસ્ટર સિટી હાલમાં તેને 39 મિલિયન પાઉન્ડ ઓફર કરી રહી છે. લેમ્પાર્ડે પોર્ટ્સમાઉથ સામે ગોલ નોંધાવ્યો અને સીઝન 17 માટે ગોલની સંખ્યામાં વધારો કર્યો હતો. લેમ્પાર્ડે તેની કારકિર્દીમાં બીજી વાર 27મી માર્ચ, 2010ના રોજ ચાલ ગોલ નોંધાવ્યા હતા, જે મેચ એસ્ટન વિલા સામે હતી અને સતત પાંચમી સીઝનમાં તેણે 20 ગોલ નોંધાવ્યા હતા. આથી તેઓ 100મી ચેલ્સિ પ્રમીયર લીગ અને ચેલ્સિ માટેનો કુલ 150મો ગોલ હતો, અને તેને પગલે તેઓ ક્લબના ઇતિહાસમાં ત્રીજા ક્રમના સૌથી વધુ ગોલ નોંધાવનાર ખેલાડી બની ગયા. લેમ્પાર્ડે એસ્ટન વિલા સામે ફરી મેળવેલી 3-0ની જીતમાં ગોલ નોંધાવ્યા. તેણે તોત્તેન્હામ હોટ્સ્પર સામેની હાર મેળવેલી મેચમાં પણ ગોલ નોંધાવ્યો હતો. લેમ્પાર્ડે સ્ટ્રોક સિટી સામે ચેલ્સિએ 7-0ની મેળવેલી જીતમાં 2 ગોલ નોંધાવ્યા ત્યારે તેણે સીઝનમાં 20 ગોલની આંક મેળવ્યો હતો.
આંતરરાષ્ટ્રીય કારકિર્દી
લેમ્પાર્ડને ઇંગ્લેન્ડ અંડર-21ના મેનેજર પિટર ટેલરે મોકો આપ્યો હતો, અને 13મી નવેમ્બર, 1997ના રોજ ગ્રીસ સામેની મેચમાં તેઓ પ્રથમ અંડર-21 મેચ રમ્યા હતા. તેઓ નવેમ્બર 1997થી જુન 2000 સુધી અંડર-21 માટે રમ્યા હતા, અને નવ ગોલ નોંધાવ્યા હતા જે ફક્ત એલન શિયરર અને ફ્રાન્કિસ જેફર્સ કરતા ઓછા હતા.
લેમ્પાર્ડે 10મી ઓક્ટોબર, 1999ના રોજ બેલ્જિયમ સામે 2-1થી ફ્રેન્ડલી મેચમાં મેળવેલી જીતમાં ઇંગ્લેન્ડ માટે પ્રથમ કેપ મેળવી હતી. તેમણે 20મી ઓગસ્ટ 2003ના રોજ ક્રોએશિયા સામે 3-1થી મેળવેલી જીતમાં પ્રથમ ગોલ નોંધાવ્યો હતો. યુરો 2000 અને 2002 વર્લ્ડ કપ માટે તેને બહાર રાખવામાં આવ્યા હતો અને તેની પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધા માટે તેને યુરો 2004 સુધી રાહ જોવી પડી હતી. લેમ્પાર્ડે ચાર મેચોમાં ત્રણ ગોલ નોંધાવીને ઇંગ્લેન્ડને ક્વાર્ટર-ફાઇનલ્સમાં પહોંચાડ્યું હતું, તેણે પોર્ટુગલ સામેની મેચમાં 112મી મિનીટે ગોલ કરીને સ્કોર 2-2થી સમાન કર્યો હતો, પરંતુ ઇંગ્લેન્ડ પેનલ્ટીઝમાં હારી ગયું હતું. યુઇએફએ દ્વારા તેને ટીમ ઓફ ધી ટુર્નામેન્ટની નામના આપવામાં આવી. પૌલ સ્કોલ્સની નિવૃત્તિ બાદ તે ટીમમાં કાયમી ખેલાડી બની ગયો અને 2004 તથા 2005માં તે ચાહકો દ્વારા ઇંગ્લેન્ડ પ્લેયર ઓફ ધી યર તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યો.
2006 વર્લ્ડ કપની બધી જ મેચોમાં લેમ્પાર્ડ ઇંગ્લેન્ડની ટીમ તરફથી રમ્યો હોવા છતાં, તેણે એક પણ ગોલ નોંધાવ્યો નહીં અને ક્વાર્ટરફાઇનલ્સમાં પોર્ટુગલ દ્વારા પેનલ્ટીઝને આધારે હારીને ઇંગ્લેન્ડ બહાર નીકળી ગયું. તેણે જર્મની સામે 2-1થી થયેલી હારમાં ગોલ નોંધાવ્યો હતો. 13મી ઓક્ટોબર 2007ના રોજ જ્યારે ઇંગ્લેન્ડની એસ્ટોનિયા સામેની યુરો 2008 ક્વાલિફાઇંગ મેચના બીજા ભાગમાં તે જ્યારે રમવા આવ્યો ત્યારે ઇંગ્લેન્ડના ટેકેદારોએ તેનો હુરિયો બોલાવ્યો, ઇંગ્લેન્ડ ટુર્નામેન્ટ માટે પસંદ થવામાં નિષ્ફળ નિવડ્યું અને તેણે ફક્ત એક ગોલ (21મી નવેમ્બરના રોજ ક્રોએશિયા સામેની 3-2થી થયેલી હારમાં) નોંધાવ્યો. માર્ચ 2009ના રોજ તેણે સ્લોવેકિયા સામેની 4-0થી થયેલી જીતમાં બે વર્ષમાં પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય ગોલ નોંધાવ્યો. તેમાં તેણે વોયેન રૂનીને એક ગોલમાં મદદ કરી હતી. લેમ્પાર્ડનો ગોલ એ વેમ્બ્લી સાથે ઇંગ્લેન્ડ દ્વારા નોંધાયેલો 500મો ગોલ હતો. 9મી સપ્ટેમ્બર, 2009ના રોજ, લેમ્પાર્ડ ઇંગ્લેન્ડે ક્રોએશિયા સામે 5-1થી મેળવેલી જીતમાં બે ગોલ નોંધાવ્યો અને વર્લ્ડ કપ 2010માં ટીમનું સ્થાન પાક્કુ કર્યું.
અંગત જીવન
લેમ્પાર્ડે એક યુવાન તરીકે બ્રેન્ટવુડ સ્કૂલમાં અભ્યાસ કર્યો જેમાં તેણે 12 જીસીએસઇ મેળવ્યા અને લેટિનમાં A* મેળવ્યો, શાળામાં તે મોડેલ વિદ્યાર્થી હતો અને ફુટબોલ ખેલાડી ઉપરાંત તેનો કારકિર્દીનો બીજો વિકલ્પ ભાષાંતરકાર હતો. 2000માં, લેમ્પાર્ડ, ફર્ડિનાન્ડ અને કિરોન ડાયર એક સેક્સ વિડીઓમાં દેખાયા, જે સાયપ્રસમાં આઇયા નાપાના હોલિડે રિસોર્ટ ખાતે ફિલ્માવવામાં આવ્યો હતો. ચેનલ 4 દ્વારા સેક્સ, ફુટબોલર્સ એન્ડ વિડીઓટેપ નામની 2004ની દસ્તાવેજી ફિલ્મમાં આ ક્લિપ બતાવવામાં આવી, એવો દાવો કરવામાં આવ્યો કે આ "વાસ્તવિક જીવન પર આધારિત છે તેવું દર્શકોને યાદ કરાવવા માટે"  ઉપયોગમાં લેવામાં આવી હતી.
23મી સપ્ટેમ્બર, 2001ના રોજ, લેમ્પાર્ડ પર ચેલ્સિના ત્રણ અન્ય ખેલાડીઓ સાથે બે સપ્તાહના પગારનો દંડ લાદવામાં આવ્યો હતો, જે 12 સપ્ટેમ્બરના રોજ ડ્રિંકીંગ બિંગ પર તેમના ખરાબ વર્તન માટે હતો. લેમ્પાર્ડ અને અન્ય લોકોએ 11 સપ્ટેમ્બર 2001ના આંતકવાદી હુમલાના ફક્ત 24 કલાક બાદ હિથ્રો હોટેલ ખાતે વ્યથિત અમેરિકન પ્રવાસીઓને ગાળો આપી હતી. હોટેલના મેનેજરે જણાવ્યું " તેઓ બેફામપણે નિવેદનો કરતા હતા. શું બનાવ બન્યો છે તેની પરવા કર્યા વિના તેઓ વર્તતા હતા".
લેમ્પાર્ડ સરે ખાતે રહે છે અને તેની પૂર્વ પ્રેમિકા એલન રાઇવ્ઝ દ્વારા જન્મેલા બે બાળકો, લુના (જન્મ 22મી ઓગસ્ટ, 2005) અને ઇસ્લા (જન્મ 20મી મે, 2007). તેની આત્મકથા, ટોટલી ફ્રેન્ક ઓગસ્ટ 2006ના રોજ પ્રકાશિત થઇ હતી. ફેબ્રુઆરી 2009ના મધ્ય ભાગમાં, લેમ્પાર્ડ અને રાઇવ્ઝ છુટા પડી ગયા હોવાના અહેવાલો હતા, જે પ્રમાણે રાઇવ્ઝે લેમ્પાર્ડની અંદાજિત 32 મિલિયન પાઉન્ડની કુલ સંપત્તિમાંથી 1 મિલિયન પાઉન્ડથી 12.5 મિલિયન પાઉન્ડ પતાવટ તરીકે લીધા હતા. ઓક્ટોબર 2009થી, લેમ્પાર્ડ ક્રિસ્ટીન બ્લિકલી સાથે સંબંધ ધરાવે છે.
તેની માતાના અવસાનના એક વર્ષ બાદ, 24મી એપ્રિલ, 2009ના રોજ, લેમ્પાર્ડ લંડન રેડિયો સ્ટેશન એલબીસી 97.3 પર જેમ્સ ઓ'બ્રાયન સાથે રેડિયો કન્ફ્રન્ટેશનમાં સામેલ હતો. સમાચારપત્રમાં આવેલા અહેવાલો પ્રમાણે, લેમ્પાર્ડ રાઇવ્ઝથી અલગ થયો ત્યારથી તેના બાળકો તેણીની સાથે એક નાના ફ્લેટમાં રહેતા હતા, જ્યારે લેમ્પાર્ડ તેમના કૌટુંબિક ઘરને બેચલર પેડમાં ફેરવી દીધું હતું. લેમ્પાર્ડે ફોન કરીને આ વાતનો વિરોધ કરતા જણાવ્યું કે તે તેના બાળકોને પોતાની સરખામણીએ ઓછી સવલતો ધરાવતા ઘરમાં રહેવા બદલ "અસમર્થ" અને "નકામો" છે અને કુટુંબને સાથે રાખવા માટે તેણે તેણે બધા જ પ્રયત્ન કરીને લડાઇ આપી હતી.
બ્રિટનના માધ્યમોમાં નોંધવામાં આવ્યું કે લેમ્પાર્ડે ચેલ્સિના ડોક્ટર,બ્રાયર ઇંગ્લિશ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા ન્યૂરોલોજિકલ રિસર્ચ દરમિયાન અસામાન્ય રીતે ઉંચો આઇક્યુ સ્કોર દર્શાવ્યો હતો. ઇંગ્લિશે જણાવ્યું કે ફ્રેન્ક લેમ્પાર્ડે કંપની દ્વારા કરવામાં આવેલા પરિક્ષણોમાં સૌથી વધુ માર્ક્સ મેળવનારા લોકોમાં સ્થાન મેળવ્યું છે".
થિયો વોલકોટ અને વોયન રૂની સાથે ફિફા (FIFA) 10 ફુટબોલ ગેમ પેક ગ્લોબલીના કવર પર ચમકનારા ત્રણ ફુટબોલ ખેલાડીઓમાં ઇએ સ્પોર્ટ્સ દ્વારા લેમ્પાર્ડને પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો.
કારકિર્દી રૂપરેખા
શનિવાર 27 માર્ચ 2010 પર 16:52 વાગે બરાબર કરવામાં આવ્યું
ચેલ્સિ
thumb|upright|લેમ્પાર્ડ અને જોહ્ન ટેરીએ ચેલ્સિ ખાતે ઘણી ટ્રોફિઓ એકસાથે જીતી છે. ચેમ્પિયન્સ
બાહ્ય લિંક્સ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:અંગ્રેજ ફૂટબોલરો શ્રેણી:૧૯૭૮માં જન્મ
મોટાસડા (તા. દાંતા)
મોટાસડા (તા. દાંતા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટાસડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ખલાલ (તા. કઠલાલ)
ખલાલ (તા. કઠલાલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કઠલાલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખલાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કઠલાલ તાલુકો
વલંદી, વલસાડ તાલુકો
વલંદી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના વલસાડ જિલ્લાના વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. વલંદી ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો શ્રેણી:વલસાડ તાલુકો
ખારી (તા. બગસરા)
ખારી (તા. બગસરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બગસરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખારી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
બામરોલી (તા. દેત્રોજ)
બામરોલી (તા. દેત્રોજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દેત્રોજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બામરોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જુવાર, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:દેત્રોજ તાલુકો
લાલમાંડવા
લાલમાંડવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા  કપડવંજ તાલુકાનું એક  ગામ છે. લાલમાંડવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:કપડવંજ તાલુકો
દેકોચ (તા.નસવાડી)
દેકોચ (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ  ભાગમાં આવેલા  નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેકોચ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.
રેલ (તા.નાંદોદ)
રેલ(તા.નાંદોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના નાંદોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. રેલ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
શ્રેણી:નાંદોદ તાલુકો
ઘોડવહળ
ઘોડવહળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. ઘોડવહળ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.
આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
ટ્રેન ટુ પાકિસ્તાન
‘ ટ્રેન ટુ પાકિસ્તાન’ એ ભારત-પાકિસ્તાનના વિભાજનની પૃષ્ઠભૂમિ પર આલેખાયેલી ખુશવંત સિંહની ઐતિહાસિક અંગ્રેજી નવલકથા છે. જે સૌ પ્રથમ ૧૯૫૬માં પ્રકાશિત થઈ હતી. જેનું અસલ શીર્ષક ‘મનોમાજરા’ હતું. નવલકથા માટે 'ગ્રોવ પ્રેસ ઈન્ડિયા ફિક્શન એવોર્ડ' પણ એનાયત કરવામાં આવ્યો.
પૃષ્ઠભૂમિ
'ટ્રેન ટુ પાકિસ્તાન’ ખુશવંત સિંહ દ્વારા લખાયેલી નવલકથા ૧૯૪૭માં  ભારત-પાકિસ્તાન ભાગલામાં થયેલી મોટી કત્લેઆમ પર આધારિત છે. વિભાજન ભારતીયોને આઘાત પહોંચાડે છે. નવલકથામાં સમાજમાં પ્રવર્તતા દુષ્ટ રિવાજો અને ખરાબ નીતિઓની આલોચના કરવામાં આવી છે.
નવલકથાકારે ઇકબાલના પાત્ર દ્વારા ભારતીય સમાજની સંસ્કૃતિ, વલણ, રિવાજો અને ફિલસૂફીની ટીકા કરી છે. નવલકથામાં દેખાય છે કે લોકો ‘રોટી, કપડાં અને મકાન’થી આગળ વિચારી શકતા નથી, તર્ક અને બુધ્ધિને બદલે શ્રદ્ધામાં વિશ્વાસ રાખે છે. નવલકથા વ્યક્તિ અને સમુદાય વચ્ચેના દ્વેષપૂર્ણ વાતાવરણને રજૂ કરે છે.
નવલકથાની ભૂમિકામાં તેમણે લખ્યું છે કે, ""હસતે હસતે ખાનદાન વિભાજિત હો કર રહ ગયે ઓર પૂરાને દોસ્ત હમેશા કે લિયે બિછડ ગયે.....અબ હમે એક દૂસરે સે મિલને કે લિયે પાસપોર્ટ, વિઝા, ઓર પુલિસથાને કી રિપોર્ટ કી દરકાર હૈ.""
કથાવસ્તુ
‘ટ્રેન ટુ પાકિસ્તાન’ નવલકથા ચાર ભાગમાં વહેંચાયેલી છે, ધાડ(ડકૈતી), કળયુગ, મનોમાજરા અને કર્મ.
અનુવાદ
‘ટ્રેન ટુ પાકિસ્તાન’ નવલકથાનો અનેક ભાષાઓમાં અનુવાદ થયો છે. જય મકવાણાએ આ નવલકથા ને ગુજરાતી ભાષામાં અનુવાદિત કરી છે.
ચલચિત્ર
ઇ.સ. ૧૯૯૮માં નવલકથા પર આધારિત એક ચલચિત્ર બન્યું હતું. જેનું શીર્ષક પણ ‘ટ્રેન ટુ પાકિસ્તાન’ હતું. તે પામેલા રૂક્સ દ્વારા નિદર્શિત કરવામાં આવ્યું હતું. આ ચલચિત્રને ‘સિનેક્વેન્ટ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ’ (૧૯૯૯)માં ભવિષ્યની શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોની શ્રેણીમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું. નિર્મલ પાંડે, મોહન આગશે, રજત કપૂર, સ્મૃતિ મિશ્રા, દિવ્યા દત્ત અને મંગલ મુખ્ય પાત્રો હતા.
કૌંસ
કૌંસ ત્રણ જાતના છે. , [ ] અને { }.
૧. કોઈ અઘરા શબ્દનો અર્થ એ શબ્દ પછી તરત જ કૌંસમાં મુકાય છે. જેમકે,
સંદર્ભો
શ્રેણી:વિરામચિહ્નો
આફ્રિકા
thumb|250px|ઉપગ્રહથી લીધેલી આફ્રિકાની છબી આફ્રિકા ક્ષેત્રફળ અને વસ્તી, બંનેની દ્રષ્ટિએ યુરેશિયા પછીનો દુનિયાનો બીજો સૌથી મોટો ખંડ છે. મુખ્ય ખંડની તથા નજીક આવેલા ટાપુઓ ગણીને લગભગ ૩૦,૩૭૦,૦૦૦ કિ.મી.૨ (૧૧,૭૩૦,૦૦૦ માઇલ૨ પર, તે પૃથ્વીની લગભગ ૨૦.૪% જમીન રોકે છે, અને ૫૪ દેશોમાં ૮૦૦ મિલીયનથી વધુ લોકો ધરાવતો આ ખંડ વિશ્વની માનવ વસ્તીનો સાતમો ભાગ આપે છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:આફ્રિકા શ્રેણી:વિશ્વના ખંડો શ્રેણી:ખંડ
વાવડી (તા. ખેરાલુ)
વાવડી (તા. ખેરાલુ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખેરાલુ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાવડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ખેરાલુ તાલુકો
બોલુન્દ્રા (રૂવેચ)
શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
મોતીપુરા (તા. દાંતા)
મોતીપુરા (તા. દાંતા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોતીપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:દાંતા તાલુકો
જસમતપુર (તા. ધ્રાંગધ્રા)
શ્રેણી:ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
હુણ
હુણ લોકો એશિયાની એક જાતિ હતા, જેઓ ૫મી સદીના અંત અથવા ૬ઠ્ઠી સદીની શરૂઆતમાં ખૈબર ઘાટ વડે ભારતમાં પ્રવેશ્યા હતા અને ભારતના ગુપ્ત સામ્રાજ્ય અને માળવાના રાજા યશોધરમન વડે હાર પામ્યા હતા. તેમનું સામ્રાજ્ય તેની સર્વોચ્ચ સીમાએ મધ્ય એશિયામાં મધ્ય ભારતના માળવા સુધી વિસ્તર્યું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતનો ઇતિહાસ
લોપકચિહ્ન
શબ્દમાં ‘હ’કારનો લોપ થયેલો હોય ત્યારે તે બતાવવા માટે લોપકચિહ્ન વપરાય છે. જેમકે,
ભારતીય રેલ
ભારતમાં ૧૮૫૩માં રેલવેનો પ્રારંભ થયો હતો. ભારતના સ્વાતંત્ર્યના વર્ષ 1947 સુધીમાં બેતાળીસ રેલ સીસ્ટમ હતી. 1951માં રેલવેની સેવાઓનું રાષ્ટ્રીયકરણ કરવામાં આવ્યું તથા તેને એક છત્ર હેઠળ આવરી લેવાઈ, જેના લીધે વિશ્વના સૌથી મોટા નેટવર્કમાં તેની ગણતરી થવા માંડી. બ્રોડ, મીટર અને નેરો જેવા વિવિધ ગેજ સાથે IR લાંબા અંતરની અને ઉપનગરીય સેવાઓની કામગીરી નિભાવે છે. તે એન્જિન અને કોચ ઉત્પાદનના એકમોની માલિકી ધરાવે છે.
ઇતિહાસ
ભારતમાં રેલ માળખાની યોજના સર્વપ્રમથમ 1832માં બનાવવામાં આવી હતી, પરંતુ એક દસકા સુધી આ દિશામાં કોઈ પ્રગતિ થઈ નહી. 1844માં ભારતના ગવર્નર જનરલ લોર્ડ હાર્ડિંગે ભારતમાં રેલ માળખુ સ્થાપવા માટે ખાનગી ઉદ્યોગ સાહસિકોને મંજૂરી આપી. ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીએ (અને બાદમાં બ્રિટિશ સરકારે) જમીન પૂરી પાડવાની અને કામગીરીના પ્રારંભિક વર્ષો દરમિયાન પાંચ ટકા સુધીના વળતરની ખાતરી સાથેની યોજના દ્વારા ખાનગી રોકાણ ધરાવતી કંપનીઓને પ્રોત્સાહન આપ્યું. કંપનીઓ સાથે 99 વર્ષના ભાડાપટ્ટે લાઈનના નિર્માણ અને સંચાલનના કરાર કરવામાં આવ્યા હતા, જો કે આ સમયગાળા દરમિયાન સરકાર દ્વારા ખરીદીનો વિકલ્પ પણ ખુલ્લો રખાયો હતો. alt=|thumb|1871 માં ભારતનું રેલ્વે નેટવર્ક, બધા મોટા શહેરો, કલકત્તા, બોમ્બે અને મદ્રાસ, તેમજ દિલ્હી જોડાયેલા છે બોમ્બે અને કલકત્તા નજીક પ્રાયોગિક ધોરણે લાઈનો નાંખવા અને તેનું સંચાલન કરવા માટે અનુક્રમે બે રેલવે કંપનીઓ ગ્રેટ ઈન્ડિયન પેનિનસ્યુલર રેલવે (Great Indian Peninsular Railway) (GIPR) અને ઈસ્ટ ઈન્ડિયન રેલવે (East Indian Railway) (EIR)ની સ્થાપના 1853-54માં થઈ હતી. રુરકીમાં કેનાલના નિર્માણ માટે માલ-સામાનના સ્થાનિક પરિહવન માટે 22 ડિસેમ્બર 1851ના રોજ ભારતમાં પ્રથમ ટ્રેનની શરૂઆત થઈ હતી. દોઢ વર્ષ બાદ 16 એપ્રિલ 1853ના રોજ બોમ્બેના બોરી બંદર અને થાણે વચ્ચે પ્રથમ પેસેન્જર ટ્રેન સેવાનો પ્રારંભ થયો. નું અંતર આવરી
avri લેતા34 km, ત્રણ એન્જિન સાહિબ, સિંધ અને સુલતાન  તેને ખેંચતા હતા.
1854માં ભારતના તત્કાલિન ગવર્નર જનરલ લોર્ડ ડેલહાઉસીએ ભારતના મુખ્ય વિસ્તારોને સાંકળવી લેવા માળખુ વિકસાવવાની યોજના બનાવી હતી. સરકાર દ્વારા ગેરંટીરૂપી પ્રોત્સાહનના કારણે રોકાણનો પ્રવાહ શરૂ થયો અને સંખ્યાબંધ નવી રેલ કંપનીઓની સ્થાપના થઈ, જેના કારણે ભારતમાં રેલ માળખાનો વ્યાપ ઝડપથી વધ્યો. ટૂંક સમયમાં દેશી રજવાડાઓએ પોતાની રેલવે સેવાઓનું નિર્માણ કર્યું અને આધુનિક રાજ્યો બનેલા આસામ, રાજસ્થાન અને આંધ્રપ્રદેશના વિસ્તારોમાં રેલ નેટવર્કનો ફેલાવો થયો. આ નેટવર્કના માર્ગનો વિસ્તાર 1860માંથી વધીને 1880માં - મોટા બાગે ભારતના મોટા બંદર શહેરો બોમ્બે, મદ્રાસ, અને કલકત્તાને આવરી લેતો હતો. મોટાભાગનું બાંધકામ ભારતીય કંપનીઓ દ્વારા થયું હતું. લાહોરથી દિલ્હી વચ્ચેની રેલવે લાઈન બી.એસ.ડી. બેદી એન્ડ સન્સ (બાબા સાહિબ દયાલ બેદી) દ્વારા કરાઈ હતી, જેમાં જમુના પુલનો પણ સમાવેશ થતો હતો. 1895 સુધીમાં, ભારતે પોતાના એન્જિનો બનાવવાનું શરૂ કર્યું અને 1896માં ભારતે યુગાન્ડા રેલવેને મદદ કરવા પોતાના એન્જિનયરો અને એન્જિન મોકલ્યા હતા.
વીસમી સદીની શરૂઆતમાં, ભારત પાસે વિશાળ રેલવે સેવાઓ હતી અને તેના સંચાલન તથા માલિકીમાં વૈવિધ્ય હતુ, મીટર તથા નેરોગેજ નેટવર્ક કાર્યરત હતું. 1900માં સરકારે GIPR નેટવર્ક પોતાને હસ્તક લીધું, જ્યારે કે કંપનીઓ પાસે તેનુ સંચાલન રહેવા દીધું. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધના આગમન સાથે બોમ્બે અને કરાચી બંદરો પરથી બ્રિટન, પૂર્વ આફ્રિકા, મેસેપોટેમિયા જેવા દેશોમાં હથિયારો અને અનાજના પરિવહન માટે રેલવેનો ઉપયોગ થવા માંડ્યો. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધના અંત સુધીમાં રેલવેને ભયંકર નુકસાન થયું અને તેની સ્થિતિ કથળી. 1923માં, બંને GIPR અને EIR બંનેનું રાષ્ટ્રીયકરણ કરાયું અને સંચાલન તથા માલિકી હક રાજ્ય હસ્તક આવી ગયા. બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં તમામ રેલ સામગ્રી મધ્ય પૂર્વ તરફ વાળવામાં આવી હોવાથી અને રેલવેના કારખાનાઓને હથિયારોના ઉત્પાદન એકમ બનાવી દેવાતા રેલવેને ગંભીર નુકસાન પહોંચ્યું 1947માં ભારતની આઝાદી સમયે, 40 ટકા જેટલી રેલવે નવસર્જિત રાષ્ટ્ર પાકિસ્તાનના ફાળે ગઈ. ભારતના ભૂતપૂર્વ રજવાડાઓની 32 લાઈન સહિત કુલ બેતાળીસ અલગ રેલવે સીસ્ટમને એક એકમમાં ભેળવી દેવાઇ અને તેને ઈન્ડિયન રેલવેસ (Indian Railways) નામ આપવામાં આવ્યું. 1951માં પ્રવર્તમાન રેલવે નેટવર્કની વહેંચણી કરવામાં આવી અને 1952માં કુલ છ ઝોન અસ્તિત્વમાં આવ્યા. ભારતીય અર્થતંત્રમાં સુધારાની સાથે લગભગ તમામ રેલવે ઉત્પાદનોનું ભારતીયકરણ (ભારતમાં ઉત્પાદન) થયું. 1985 સુધીમાં સ્ટીમ (વરાળથી ચાલતા) એન્જિનો બંધ કરીને ડીઝલ તથા ઈલેક્ટ્રિક એન્જિનો શરૂ થયા. 1987 અને 1995ની વચ્ચે રેલવે આરક્ષણ સીસ્ટમનું કમ્યુટરાઈઝેશન થયું અને તેમાં એકરૂપતા આવી.
સંસ્થાકીય માળખુ
alt=|thumb|ઈન્ડિયન રેલવેના નેટવર્કનો યોજનાકીય નકશો, વિવિધ ઝોન જોઈ શકાય છે. ઈન્ડિયન રેલવેસ એ ભારત સરકાર હસ્તકનો એક વિભાગ છે અને કોઈ ખાનગી કંપનીના બદલે તેના પર રેલવે મંત્રાલયનો અંકુશ છે. ઈન્ડિયન રેલવેસનું સંચાલન રેલવે બોર્ડ કરે છે, જેમાં એક નાણાકીય કમિશનર, પાંચ સભ્યો અને એક અધ્યક્ષ હોય છે.
રેલવે ઝોન્સ
ઈન્ડિયન રેલવેસને ઝોનમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે અને આ ઝોનને પણ પેટા-વિભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યા છે. ઈન્ડિયન રેલવેસના ઝોનની સંખ્યા છથી વધીને 1951માં આઠ, 1952માં નવ અને આખરે 2003માં 16ની થઈ હતી. ચોક્કસ સંખ્યાના ડિવિઝનમાંથી દરેક ઝોનલ રેલવેની રચના કરાય છે અને દરેક પાસે ડિવિઝનલ વડુમથક હોય છે. કુલ 67 ડિવિઝન છે.
કોલકતા મેટ્રો સહિત સોળમાંથી દરેક ઝોનના વડા જનરલ મેનેજર (GM) છે અને તેઓ સીધા રેલવે બોર્ડને જવાબદાર હોય છે. ઝોનને ડિવિઝનમાં વહેંચવામાં આવે છે અને તેના પર ડિવિઝનલ રેલવે મેનેજર (DRM)નો અંકુશ હોય છે. એન્જિનયરિંગ, મિકેનિકલ, ઈલેક્ટ્રિકલ, સિગ્નલ એન્ડ ટેલિકમ્યુનિકેશન, એકાઉન્ટ્સ, પર્સોનલ, ઓપરેટિંગ, કમર્શિયલ તથા સુરક્ષા શાખાના ડિવિઝનલ અધિકારીઓ ડિવિઝનલ મેનેજરને જવાબદાર હોય છે અને સંપત્તિના નિભાવ તથા વ્યવહારો તેમના હસ્તક હોય છે. વહીવટી માળખામાં ત્યાર બાદનો ક્રમ સ્ટેશન માસ્ટરનો આવે છે, જેઓ કોઈ એક સ્ટેશનની અને સ્ટેશનના વહીવટી ક્ષેત્ર હેઠળ આવતા વિસ્તારમાં ટ્રેનના આવાગમનની જવાબદારી સંભાળે છે.
રેલવે ઉત્પાદન એકમો
ઈન્ડિયન રેલવેસ પોતાના ઘણાં એન્જિન અને વેગન તથા હેવી એન્જિનિયરિંગ સામાનનું ઉત્પાદન કરે છે. સૌથી વધુ વિકસતુ અર્થતંત્ર હોવાથી મોંઘી તકનીક ધરાવતા ઉત્પાદનોની આયાતનો વિકલ્પ એ મુખ્ય કારણ છે. દેશનો એન્જિનિયરિંગ ઉદ્યોગ હજુ પૂર્ણ પરિપક્વ થયો નહોતો ત્યારે આ ખૂબ જ મહત્વનું હતું. ઈન્ડિયન રેલવેસના છ ઉત્પાદન એકમોનું સંચાલન પ્રત્યક્ષ રીતે મંત્રાલય દ્વારા થાય છે. છ ઉત્પાદન એકમોમાંથી દરેકના વડાપદે જનરલ મેનેજર હોય છે, જેઓ સીધા રેલવે બોર્ડને જવાબદાર હોય છે. ઉત્પાદન એકમો આ મુજબ છે:
ઈન્ડિયન રેલવેસના અન્ય સ્વતંત્ર એકમ આ મુજબ છે:
રેલવેની જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ
આ તમામ ઝોન અને ઉત્પાદન એકમો ઉપરાંત અનેક જાહેર ક્ષેત્રના સાહસો (Public Sector Undertaking) રેલવે મંત્રાલયના વહીવટી નિયંત્રણ હેઠળ છે. આ એકમો નીચે મુજબ છે:
ઉપનગર રેલ
દૈનિક મુસાફરોની સગવડ માટે અનેક શહેરોમાં તેના પોતાના ઉપનગરીય નેટવર્ક છે. હાલમાં ઉપનગરીય નેટવર્ક મુંબઈ, ચેન્નાઈ, કોલકાતા, દિલ્હી, હૈદરાબાદ, પૂણે અને લખનઉમાં કાર્યરત છે. હૈદરાબાદ, પૂણે અને લખનઉ પાસે પોતાના ઉપનગરીય પાટા નથી, પરંતુ તેઓ લાંબા અંતરની ટ્રેનો સાથે પાટાની વહેંચણી કરે છે. નવી દિલ્હી, કોલકાતા અને ચેન્નાઈ પાસે પોતાના મેટ્રો નેટવર્ક છે અને તેના નામ છે- ન્યૂ દીલ્હી મેટ્રો (New Delhi Metro), કોલકાતા મેટ્રો (Kolkata Metro), અને ચેન્નાઈ એમઆરટીએસ (Chennai MRTS)- આ તમામ પાસે પોતાના પાટા(ટ્રેક) છે અને આ પાટાઓ મોટાભાગે ફ્લાય ઓવર પર બિછાવવામાં આવ્યા છે.
મોટાભાગે ઈલેક્ટ્રિક મલ્ટિપલ યુનિટ દ્વારા ઉપનગરીય ટ્રેનમાં મુસાફરોની દૈનિક અવર-જવરનું ધ્યાન રખાય છે. સામાન્ય રીતે તેમાં નવ ડબા અથવા વ્યસ્ત કલાકોની અવરજવરને પહોંચી વળવા ક્યારેક બાર ડબા હોય છે. EMU ટ્રેનના એક યુનિટમાં એક પાવર કાર અને બે સામાન્ય ડબા હોય છે. આમ નવ ડબાની EMU ત્રણ યુનિટમાંથી બને છે. જેમાં દરેકની મધ્યમાં અને દરેકના છેડે એક કાર હોય છે. મુંબઈનો વ્યવહાર સીધા કરંટ પર થાય છે, જ્યારે કે અન્ય સ્થળોએ વૈકલ્પિક વીજળીનો ઉપયોગ થાય છે. સામાન્ય રીતે 96 મુસાફરોનો સમાવેશ કરવાના હેતુથી એક ડબાની ડિઝાઈન બનાવાય છે, પરંતુ પુષ્કળ ભીડ હોય તેવા સંજોગોમાં ઉભેલા મુસાફરો તથા સીટ પરના મુસાફરોની સંખ્યા વધારીને બમણા કે ત્રણ ગણા મુસાફરોને સમાવી શકાય છે.
નોંધપાત્ર ટ્રેનો અને સિદ્ધિઓ
બે યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ IR પર છે.- છત્રપતિ શિવાજી ટર્મિનસ અને માઉન્ટેઈન રેલવેસ ઓફ ઈન્ડિયા. બીજું છે એ એક જ સ્થળે આવેલું નથી, પરંતુ ભારતના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં આવેલી ત્રણ રેલવે લાઈનમાંથી બનેલું છે:
પેલેસ ઓન વ્હીલ્સ એ વિશેષ રીતે ડિઝાઈન કરાયેલી ટ્રેન છે અને રાજસ્થાનમાં પ્રવાસનને વેગ આપવા માટે તેમાં સ્ટીમ એન્જિનનો ઉપયોગ થાય છે. આ જ રીતે મહારાષ્ટ્ર સરકારે ડેક્કન ઓડિસી ની શરૂઆત કરી છે, જેમાં મહારાષ્ટ્ર અને ગોવાના વિવિધ પ્રવાસન સ્થળોને આવરી લેવાય છે, ત્યાર બાદ કર્ણાટક સરકારે પણ ગોલ્ડન ચેરિઓટ ટ્રેનની શરૂઆત કરી છે અને તેમાં કર્ણાટક તથા ગોઆના લોકપ્રિય પર્યટન સ્થળોને સાંકળી લેવાયા છે. આમ છતાં, આમાંથી કોઈને પણ પેલેસ ઓન વ્હીલ્સ જેવી લોકપ્રિયતા મેળવવામાં સફળ રહ્યા નથી.
સમજૌતા એક્સપ્રેસ એ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ચાલતી ટ્રેન છે. જોકે, 2001માં બંને દેશ વચ્ચેના સંબંધ કથળતા આ ટ્રેન બંધ કરી દેવામાં આવી હતી. 2004માં તણાવ ઘટ્યો અને આ ટ્રેન ફરી શરૂ કરાઈ. ખોખરાપર (પાકિસ્તાન) અને મુનાબો (ભારત)ને સાંકળતી અન્ય ટ્રેન થાર એક્સપ્રેસ છે, જે 18 ફેબ્રુઆરી, 2006ના રોજ ફરી શરૂ કરાઈ હતી; અગાઉ 1965ના ભારત-પાક. યુદ્ધના કારણે તેને બંધ કરાઈ હતી. ૯૬ કિ.મી.ના અંતરમાં સૌથી વધારે ઊંચાઈવાળા વળાંકોની મુસાફરી કરાવવા બદલ કાલકા શિમલા રેલવે તાજેતરના સમય સુધી ગિનિસ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડમાં (Guinness Book of World Records) સ્થાન ધરાવતી હતી.
જાણીતા એન્જિનોમાંનું ફેરી ક્વીન એ આજના વિશ્વમાં સૌથી વધારે જૂનું કાર્યરત એન્જિન છે (જોકે ખાસ સંજોગોમાં), સૌથી વધારે જૂના અને હયાત એન્જિન વિશેષતા ધરાવનાર આ એન્જિને તાજેતરમાં જ જ્હોન બુલ ની વસ્તુઓની સેવા લીધી છે. ખડગપુર રેલવે સ્ટેશન પાસે વિશ્વનું સૌથી લાંબુ 1072 મીટર (3,517 ફૂટ)નું રેલવે પ્લેટફોર્મ હોવાથી તે જાણીતુ છે. દાર્જિલિંગની ટોય ટ્રેનના માર્ગની સાથે ઘુમ સ્ટેશન એ વરાળ એન્જિન દ્વારા પહોંચવામાં અવાતું હોય તેવું વિશ્વનું બીજા ક્રમનું સૌથી ઊંચું રેલવે સ્ટેશન છે. મુંબઈ-પૂણે ડેક્કન ક્વીનમાં IRની સૌથી જૂની ડાઈનિંગ કાર છે.
કન્યાકુમારી અને દિબ્રુગઢ વચ્ચે દોડતી વિવેક એક્સપ્રેસ એ અંતરની દ્રષ્ટિએ ભારતીય રેલ્વેની સૌથી વધારે લાંબા અંતરની ટ્રેન છે. તે લગભગ 82 કલાક અને 30 મિનિટમાં 4,286  કિ.મી. (2,327 માઈલ) આવરી લે છે. ભોપાલ શતાબ્દી એક્સપ્રેસ એ ફરિદાબાદ-આગ્રા વિભાગમાં 150 કિમી/કલાકની (93.7 માઈલ/કલાકની) મહત્તમ ઝડપે દોડે છે અને તે અત્યારે ભારતની સૌથી વધારે ઝડપી ટ્રેન છે. 2000માં પરિક્ષણ દરમિયાન કોઈપણ ટ્રેને મેળવેલી સૌથી વધારે ઝડપ 184 કિ.મી./કલાક (114 માઈલ/કલાક)ની છે. રાજધાની એક્સપ્રેસ અને શતાબ્દી એક્સપ્રેસ સુપરફાસ્ટ, સંપૂર્ણ વાતાનુકૂલિત ટ્રેન છે, જે ઈન્ડિયન રેલવેસમાં મુસાફરીના ઉત્તમ અનુભવનો અહેસાસ કરાવે છે.
માલની હેરફેર (નૂર)
thumb|નૂર ટ્રેન કાચી ખનીજો, ખાતર અને પેટ્રોકેમિકલ્સ, કૃષિ ઉત્પાદનો, લોખંડ અને સ્ટીલ, મલ્ટિમોડલ ટ્રાફિક અને અન્ય વસ્તુઓ સહિત IR અનેક પ્રકારના માલ-સામાનનું પરિવહન કરે છે. બંદરો અને મોટા શહેરો પાસે પોતાની માલવાહક લાઈનો અને યાર્ડની અલગ વ્યવસ્થા હોય છે. ઘણા મહત્વના માલવાહક સ્ટોપ પર પ્લેટફોર્મ અને સ્વાયત્ત લાઈન પણ હોય છે. ઈન્ડિયન રેલવેની આવકમાં આનો 70% ફાળો હોય છે અને તેનો મોટાભાગનો નફો નૂરભાડામાંથી આવે છે અને પેસેન્જર ક્ષેત્રમાં થતા નુકસાનને સરભર કરવા આ ક્ષેત્રના નફામાંથી સબસિડી આપવામાં આવે છે. આમ છતાં, ટ્રક દ્વારા સસ્તા ભાડામાં આ સુવિધા મળતી હોવાથી સ્પર્ધામાં વધારો થયો છે અને તાજેતરના વર્ષોમાં નૂરના ટ્રાફિકમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. 1990ના દસકાથી ઈન્ડિયન રેલવેએ નાના કન્સાઈનમેન્ટના બદલે મોટા કન્ટેઈનરોનો ઉપયોગ શરૂ કર્યો છે, જેણે કામગીરી ઝડપી બનાવવામાં મદદ કરી છે. કોલસો, સિમેન્ટ, અનાજ અને આયર્ન ઓરના જથ્થાબંધ સામાનમાંથી તેને નૂરભાડાની મોટાભાગની આવક મળે છે.
ઈન્ડિયન રેલવેસ લાંબા અંતર માટે વાહનોનું પણ પરિવહન કરે છે. કોઈ નિશ્ચિત સ્થળે સામાન લઈને જતી ટ્રકનનું પરિવહન રેલવે દ્વારા કરાય છે, જેના લીધે ટ્રકમાં પરિવહન કરતી કંપનીના બિનજરૂરી ઈંધણ ખર્ચમાં ઘટાડો આવે છે. ઘણા વિસ્તારોમાં રેફ્રિજરેશન વાન પણ ઉપલબ્ધ છે. "ગ્રીન વાન" એ તાજા ખોરાક અને ફળોના પરિવહન માટે વિશેષરૂપે વપરાતી સુવિધા છે. અત્યંત અગત્યતા ધરાવતા માલ-સામાન માટે તાજેતરમાં ઈન્ડિયન રેલવેસ દ્વારા ‘કન્ટેનર રાજધાની’ અથવા CONRAJ નામની વિશેષ સેવા શરૂ કરાઈ છે. 4,700 મેટ્રિક ટનના વજન સાથે માલવાહક ટ્રેન મહત્તમ ઝડપ સુધી જઈ શકે છે.100 km/h
માલ-સામાન માટેનો વિશેષ પટ્ટો (Dedicated Freight Corridor)
રેલવે મંત્રાલયે માલસામાન માટેના નવા વિશેષ પટ્ટાના (Dedicated Freight Corridor)(DFC) નિર્માણની યોજના બનાવી છે, જેમાં આશરે 2762 કિમીના માર્ગને આવરી લેવાશે. પૂર્વીય પટ્ટો લુધિયાણાથી સોનેનગર સુધીનો અને પશ્ચિમ પટ્ટો જવાહરલાલ નહેરુ પોર્ટ મુંબઈથી તુઘલકાબાદ/દાદરી સુધીનો હશે અને આ બંને પટ્ટાઓ ખુરજા ખાતે ભેગા થશે. પરિવહનની તકનીકમાં સુધારા, ઉત્પાદનક્ષમતામાં વૃદ્ધિ અને એકમના પરિવહન ખર્ચમાં ઘટાડો કરવો એ આ પ્રોજેક્ટના મુખ્ય ધ્યેય છે.
“ડેડિકેટેડ ફ્રેઈટ કોરિડોર કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડ (DFCC)”(Dedicated Freight Corridor Corporation of India Limited ) એ માલ-સામાનના પરિવહન માટેના વિશેષ પટ્ટાનું આયોજન અને વિકાસ, નાણાકીય સ્રોતની ગતિશીલતા તથા બાંધકામ, નિભાવ અને કામગીરી માટે બનાવવામાં આવેલ સ્પેશિયલ પરપઝ વ્હિકલ છે. કંપનીસ એક્ટ, 1956 અનુસાર 30 ઓક્ટોબર 2006ના રોજ DFCCની કંપની તરીકે નોંધણી કરાવવામાં આવી છે.
રેલ બજેટ અને નાણાવ્યવસ્થા
alt=|thumb|નમૂનાની ટિકિટ; સૌથી મોટું કોમ્પ્યુટર સીસ્ટમ નેટવર્ક ધરાતવા આ માળખામાં દરો ખૂબ વ્યાજબી હોય છે. રેલવે અંદાજપત્રમાં કાર્યકારી આવક તથા આગામી નાણાકીય વર્ષના ખર્ચ સંદર્ભે રેલવે માટે માળખાકીય ખર્ચ, લોકોની માગણીઓ જેમાં મોટા ભાગે વર્તમાન ટ્રેનોમાં તથા માર્ગમાં સુધારાનો સમાવેશ થાય છે તેનું અને નવા તથા વર્તમાન માળખામાં રોકાણ અને નૂરભાડાનું તથા પેસેન્જર ભાડાનું આયોજન કરવામાં આવે છે. બજેટની પ્રસ્તાવિત જોગવાઈઓ તથા ફાળવણી અંગે સંસદ ચર્ચા કરે છે. નીચલા ગૃહ લોક સભામાં સાદી બહુમતિથી બજેટનું પસાર થવું જરૂરી છે. રાજ્ય સભાની (ઉપલા ગૃહની) ટિપ્પણીઓ બંધનકર્તા નથી. અન્ય સરકારી આવક તથા ખર્ચની જેમ જ ઈન્ડિયન રેલવેસને પણ ઓડિટ કંટ્રોલ લાગુ પડે છે. અંદાજિત ટ્રાફિક તથા પ્રોજેક્ટ ખર્ચના આધારે રેલવે માટેના મૂડીભંડોળ તથા આવક-ખર્ચની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે છે. આવક-ખર્ચની સંપૂર્ણ જોગવાઈ રેલવેસ દ્વારા જ કરવામાં આવે છે, જ્યારે આયોજિત મૂડીમાં નાણાની તંગી વર્તાય ત્યારે અંશત ઋણ લેવામાં આવે છે (આ ઋણ ઈન્ડિયન રેલવે ફાઈનાન્સ કોર્પોરેશન દ્વારા ઉભુ કરાય છે) અને બાકીનું ભંડોળ કેન્દ્ર સરકારના અંદાજપત્રીય મદદથી મેળવાય છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રોકવામાં આવેલા નાણાના બદલામાં ઈન્ડિયન રેલવેસ આ નાણાનું ડિવિડન્ડ કેન્દ્ર સરકારને ચૂકવે છે.
વિભાજન સંમેલન (એકવર્થ સમિતિની ભલામણના આધારે), 1924 મુજબ સામાન્ય બજેટના બે દિવસ પહેલા કેન્દ્રીય રેલવે મંત્રી સંસદમાં રેલવે બજેટ રજૂ કરે છે અને સામાન્ય રીતે આ બજેટ 26 ફેબ્રુઆરીની આસપાસ રજૂ થાય છે. રેલવે બજેટ સંસદમાં અલગ રજૂ થતું હોવા છતાં રેલવેની આવક અને ખર્ચના આંકડા ભારત સરકારના કુલ ખર્ચ અને આવકનો જ એક ભાગ હોવાના કારણે તેની વિગતો સામાન્ય બજેટમાં પણ જોવા મળે છે. આ દસ્તાવેજ અગાઉના વર્ષની રેલવેની કામગીરીની ખાતાવહી તરીકે અને વર્તમાન વર્ષની વિસ્તરણ યોજના તરીકે કામ કરે છે. રેલવેની નીતિઓની રચના અને એકંદર અંકુશ રેલવે બોર્ડ હસ્તક હોય છે, જેમાં અધ્યક્ષ, ફાઈનાન્શિયલ કમિશનર અને ટ્રાફિક, એન્જિનિયરિંગ, મિકેનિકલ, ઈલેક્ટ્રિકલ તથા કર્મચારી વિભાગના અન્ય કાર્યકારી સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે.
થોડા વર્ષો અગાઉ ખોટમાં ચાલતા ઈન્ડિયન રેલવેઝે તાજેતરના વર્ષોમાં નફો મેળવવા માંડ્યો છે અને સરકારને ડિવિડન્ડ આપવાની જવાબદારી નિભાવવામાં તે સફળ રહેવા લાગ્યું છે. 2005માં રેલવેએ 9,000 કરોડ રૂપિયાની,2006માં 14,000 કરોડ રૂપિયાની, 2007માં 20,000 કરોડ રૂપિયાની અને 2007-08ના નાણાકીય વર્ષમાં 25,000 કરોડ રૂપિયાની રોકડ સિલક નોંધાવી હતી. પાછલા ચાર વર્ષમાં તેના કાર્યકારી નફાનું પ્રમાણ 76% વધ્યુ છે જ્યારે તેની યોજનાઓનું કદ 13,000 કરોડ રૂપિયાથી વધીને 30,000 કરોડ રૂપિયાનું થયું છે. 2008-09ના નાણાકીય વર્ષમાં પ્રસ્તાવિત રોકાણ 7,500 કરોડ રૂપિયા છે, જે અગાઉના નાણાકીય વર્ષ કરતાં 21% ટકા વધારે છે. નૂર, પેસેન્જર, પરચૂરણ અને અન્ય આવકના 2008 બજેટના અંદાજો અનુક્રમે 52,700 કરોડ રૂપિયા,21,681 કરોડ રૂપિયા, 5,000 કરોડ રૂપિયા અને 2,420 કરોડ રૂપિયા રાખવામાં આવ્યા છે. બે આંકડાની વૃદ્ધિને જાળવી રાખતા 2009-10માં કુલ ટ્રાફિક આવક 93,159 કરોડ રૂપિયા(વર્તમાન દર મુજબ 19.1 અબજ યુએસ ડોલર) અંદાજવામાં આવી છે. જે વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ માટેના સુધારેલા અંદાજ 10,766 કરોડ રૂપિયા કરતા વધારે છે. પેસન્જર આવકમાંથી લગભગ 20% જેટલી આવક ઉચ્ચ શ્રેણીના વર્ગમાંથી(વાતાનુકુલિત શ્રેણી) આવે છે.
વર્તમાન મુદ્દાઓ અને નવીનીકરણ
તાજેતરના સમયમાં ટ્રેન પાટા પરથી ખસી જવાની કે અથડાઈ જવાની ઘટનાઓ ઘટી છે, પરંતુ ઘણા લોકો પર ટ્રેન ચડી જવાના કિસ્સા બને છે અને ખાસ કરીને ભીડવાળા વિસ્તારોમાં આવું વધારે જોવા મળે છે. ઈન્ડિયન રેલવેસે એક હકીકત સ્વીકારી લીધી છે કે આટલા વિશાળ તંત્રમાં અકસ્માતને સંપૂર્ણપણે દૂર કરવા અશક્ય છે, પરંતુ અકસ્માતનો દર ઘટાડવા માટેના પ્રયત્ન ચોક્કસ થઈ શકે છે. માનવીય ભૂલો મુખ્ય કારણ છે અને ભારતના કુલ ટ્રેન અકસ્માતોમાંથી 83% અકસ્માતો માનવીય ભૂલના કારણે થાય છે. ભૂતકાળમાં કોંકણ રેલવેનો માર્ગ ચોમાસાની ઋતુમાં ભૂસ્ખલનની ઘટનાઓનો ભોગ બન્યો હતો, જેના અનેક અકસ્માતો અને મૃત્યુ થયા હતા. સીસ્ટમની નિષ્ફળતાના મુખ્ય પરિબળ ગણાતા જૂની ટેકનોલોજીના કમ્યુનિકેશન, સલામતી, સિગ્નલના સાધનોના નવીનીકરણ સાથે નવી તકનીક લાવવાની કામગીરી ચાલી રહી છે. સ્ટેશનો વચ્ચેની સિગ્નલની પદ્ધતિ મોટાભાગે માનવી દ્વારા સંચાલિત હોવાના કારણે અનેક ટ્રેન અકસ્માતો સર્જાતા હોવાથી ઓટોમેટેડ સિગ્નલ સિસ્ટમ માટે જંગી પ્રમાણમાં ખર્ચ થઈ રહ્યો છે. ટ્રેનની ગતિ અને લંબાઈમાં તબક્કાવાર વધારાના કારણે આમ કરવું જરૂરી ગણાય છે, કારણ કે જો આ પગલા ન લેવાય તો અકસ્માતો વધારે ગંભીર બનવાનું જોખમ છે. પરસ્પર સંકળાયેલા સ્ટેશનોના માધ્યમથી સિગ્નલ કંટ્રોલની છેલ્લી પરિસ્થિતિમાં દરેક ટ્રેક સર્કિટ અને સિગ્નલ સર્કિટ માટે નિષ્ફળતા-ઓળખી કાઢતી સર્કિટ અપાઈ છે અને કોઈ સમસ્યા સર્જાય તો આ સર્કિટ તરત જ કંટ્રોલ સેન્ટરને જાણ કરે છે. હાલમાં IRના વિશાળ માળખામાંથી માત્ર કેટલાક ભાગમાં જ આ ઉપલબ્ધ હોવા છતાં અથડામણ પ્રતિરોધક સાધન IRના તમામ માળખા સુધી પહોંચડવામાં આવશે. અંગ્રેજોના જમાનાના પુલો અને સદી જૂના પાટાઓને નિયમિત મરામત અને નવીનીકરણની જરૂર હોય છે. તાજેતરના વર્ષોમાં ઈન્ડિયન રેલવેસ ફરી એકવાર નફો કરતી થઈ છે અને (અનઓડિટેડ) નફો નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે. હોદ્દો સંભાળ્યા પછી વહીવટી કાર્યક્ષમતામાં મોટા સુધારા લાવનાર શ્રી સુધિર કુમાર દ્વારા હાથ ધરાયેલા ફેરફારોના કારણે આ સિદ્ધિ હાસલ થઈ છે.
ભારતના સરકારી કર્મચારીઓના પગાર માળખાની સમીક્ષા માટે રચવામાં આવેલ છઠ્ઠા પગાર પંચની ભલામણો 2008ના અંત સુધીમાં આવવાની ધારણા છે. તેની ભલામણોના આધારે તમામ રેલવે અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓના પગારમાં પાછલી અસરથી વધારો થવાની ધારણા છે. (1 જાન્યુઆરી, 2006ની અસરથી અમલમાં)પાછલા પગાર પંચોની ભલામણોના આધારે જોવા જઈએ તો આ વધારો 50% હોઈ શકે છે, જેના લીધે રેલવેના વર્તમાન અને આગામી અંદાજપત્ર પર અસર પડી શકે છે.
રાજધાની એક્સપ્રેસ અને શતાબ્દી એક્સપ્રેસ ઈન્ડિયન રેલવેસની સૌથી વધારે ઝડપી ટ્રેન છે, જો કે તેઓ મહત્તમ ઝડપી દોડી રહી હોવા છતાં સસ્તા ભાડાની એરલાઈન્સની સ્પર્ધાનો સામનો કરી રહી છે150 km/h. ફ્રાંસના તજજ્ઞોની મદદથી ઓછામાં ઓછા પાંચ કોરિડોરમાં અત્યંત ઝડપી બુલેટ ટ્રેનને ભારતમાં શરૂ કરવાની કામગીરી હાલ ચાલી રહી છે. ભારતીય રેલના આધુનિકીકરણ માટે અને તેને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની બનાવવા માટે 200 અબજ યુએસ ડોલરના નવા અને વધારેલા રોકાણોની જરૂર પડશે.