cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
નૂપુરક
સામાન્ય લક્ષણો
નૂપુરકો દ્વિપાર્શ્વિય સમરચના ધરાવતા ત્રિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓ છે. આ સમુદાયમાં સૌપ્રથમ શરિરગુહા જોવા મળે છે. તેમને પ્રચલન માટે કાઈટીનયુક્ત વજ્રકેશ, સ્નાયુયુક્ત શરીરદીવાલ અને અભિચરણો હોય છે. તેમની શરીરદીવાલ મુખ્યત્વે અધિસ્તર અને વર્તુળી તથા આયામ સ્નાયુસ્તરની બનેલી હોય છે. અધિસ્તર તેની બહારની તરફ ક્યુટીકલનો સ્ત્રાવ કરે છે. દેહકોષ્ઠ, કોષ્ઠજળ નામના પ્રવાહીથી ભરેલો હોય છે જેમાં અમીબા આકારના વિવિધ કોષો જોવા મળે છે. કેટલાક પ્રાણીઓમા આ ગુહા રુધિરથી ભરેલી હોવાથી તેને રુધિરગુહા કહે છે. અન્નમાર્ગ સુવિકસિત હોય છે અને શરીરના અગ્ર છેડેથી પાર્શ્વ છેડા સુધી લંબાયેલો છે હોય છે. અગ્ર છેડે મુખ અને પાર્શ્વ છેડે મળદ્વાર આવેલુ હોય છે. રુધિરાભિસરણ તંત્ર બંધ પ્રકારનુ હોય છે, પૃષ્ઠરુધિરવાહિનીમાં રુધિર અગ્ર બાજુએ અને વક્ષ રુધિરવાહિનીમાં રુધિર પાર્શ્વ બાજુએ વહે છે. કેટલાક પ્રણીઓમાં રુધિરમાંના રુધિરરસમાં શ્વસનરંજકો આવેલા હોય છે. ઈંડાનુ ખંડન કુંતલાકાર અને નિશ્ચિત હોય છે અને સામાન્ય રીતે ટ્રૉકોફોર ડિંભ જોવા મળે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પ્રાણીશાસ્ત્ર
હૃતા દુર્ગુલે
હૃતા દુર્ગુલે (જન્મ: ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૧૯૯૩) એક ભારતીય ટેલિવિઝન અને ફિલ્મ અભિનેત્રી છે.
કારકિર્દી
તેણીએ સ્ટાર પ્રવાહની દુર્વા (૨૦૧૩) સાથે ટેલિવિઝનમાં પ્રવેશ કર્યો હતો. તેણીએ મરાઠી ફિલ્મ અનન્યાથી મોટા પડદે પ્રવેશ કર્યો હતો. ઝી યુવાના ફુલપાખરુમાં તેણીના વૈદેહીના ચિત્રાંકનથી તેણી પ્રસિદ્ધિ પામી હતી.
૨૦૨૧માં, તેણીએ સોની મરાઠીના સિંગિંગ રિયાલિટી શો સિંગિંગ સ્ટારનું આયોજન કર્યું. હાલમાં, તે ઝી મરાઠીની મન ઉદુ ઉદુ ઝાલામાં દીપિકા દેશપાંડેની મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:અભિનેત્રી શ્રેણી:૧૯૯૩માં જન્મ
ચેલમ્મા
ચેલમ્મા એ ભારતના દક્ષિણ કર્ણાટક પ્રદેશના હિંદુ દેવી છે.
આ દેવીને કોલારમાં કોલારમ્મા સાથે તેની પૂજા કરવામાં આવે છે અને તેનો વીંછી સાથે સંબંધ માનવામાં આવે છે.
અનુયાયીઓ માને છે કે ચેલમ્મા મંદિરમાં પ્રાર્થના કરવાથી વ્યક્તિના વીંછીના કરડવાથી અને દેવતા દ્વારા ભયંકર વાયરસથી રક્ષા થાય છે. અહીં એક પ્રાચીન હુંડી છે જે જમીનમાં કોતરેલી છે અને છેલ્લા ૧૦૦૦ વર્ષથી લોકો તેમાં ભેટ કે કણિક આપે છે અને તેને કોઈએ તેને ખોલી નથી.
કંકાવટી નદી
કંકાવટી નદી પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલી નદી છે. આ નદીનું ઉદ્ગમ સ્થાન ભીમપુર ગામ નજીક છે અને તે કચ્છના અખાતને મળે છે. તેની મહત્તમ લંબાઇ ૪૦ કિમી છે. આ નદીનો કુલ સ્ત્રાવક્ષેત્ર વિસ્તાર ૩૯૨ ચોરસ કિમી છે.
ચેલમ્મા
એક એવી દંતકથા છે કે તેમાં કિંમતી પથ્થરો અને જૂના સમયના સોનાના સિક્કા છે.
કંકાવટી નદી
આ નદી પર ખારુઆ (તા. અબડાસા) પાસે કંકાવટી જળાશય યોજના હેઠળ બંધ આવેલો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
ખડોદા (તા. મોડાસા)
શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો
ભિલાઈ
ભિલાઈ કે ભિલાઈ નગર ભારત દેશનાં છત્તીસગઢ રાજ્યના દુર્ગ જિલ્લામાં આવેલું એક શહેર છે. ભિલાઈમાં આવેલા ભિલાઈ સ્ટીલ પ્લાન્ટ અને અન્ય રસાયણ ઉદ્યોગોને કારણે આ શહેર ખુબ જાણીતું છે. અહીં વ્યવસાયાર્થે આવીને વસેલી વિવિધભાષી પ્રજાને કારણે ધીમેધીમે તે મધ્યભારતનાં અગત્યનાં શૈક્ષણિક ક્ષેત્ર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.
વ્યુત્પત્તિ
એમ માનવામાં આવે છે કે આ શહેરનું નામ અહિં વસતા ભીલ લોકોને કારણે ભીલોનું ગામ - ભીલાઈ પડ્યું હશે, જે હજુ આજે પણ નજીકના વનવિસ્તારમાં વસવાટ કરે છે.
જનસુવિધાઓ
ભિલાઈનું મુખ્ય બજાર વર્ષો સુધી અંગ્રેજી L આકારમાં આવેલી દુકાનોનું જ બનેલું હતું, એક સમયે જેના એક છેડે ટાટા અને બીજા છેડે બાટાની દુકાનો આવેલી હતી. ૮૦ના દાયકા સુધી ફક્ત આ વિસ્તાર જ ખરીદી, આનંદપ્રમોદ અને અન્ય સામાજીક પ્રવૃત્તિઓનું કેન્દ્ર બની રહ્યું હતું. ૧૯૮૦ પછી ભિલાઈ શહેર વિસ્તરીને મોટું થયું અને એની સાથેસાથે સુપેલા વિસ્તારમાં ગંગોત્રી અને આકાશગંગા જેવા શોપિંગ સેન્ટરો બન્યાં.
નહેરુ નગર
આ ભિલાઈની બહાર વસેલી એક ટાઉનશીપ છે જે સેન્ટ્રલ એવન્યુ માર્ગ પર આવેલી છે. અહિં રાષ્ટ્રીય હસ્તકળા પ્રદર્શન (નેશનલ હેન્ડલુમ એક્સ્પો) ભરાયું હતું અને નહેરુ આર્ટ ગેલેરી પણ અહિં જ આવેલી છે.
ઈન્દ્રણજ
ઈન્દ્રણજ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તારાપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઇન્દ્રણજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે.
શ્રેણી:તારાપુર તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
કાલી નદી
કાલી નદી પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લામાં આવેલી નદી છે. આ નદીનું ઉદ્ગમ સ્થાન રાવળેશ્વર ‍(તા. લખપત‌) ગામ નજીક છે અને તે કોરી ખાડી પાસે અરબી સમુદ્રને મળે છે. નદીની મહત્તમ લંબાઇ ૪૦ કિમી છે અને કુલ સ્ત્રાવક્ષેત્ર વિસ્તાર ૧૪૭ ચોરસ કિમી ‍(૫૭ ચોરસ માઇલ) છે.
આ નદી પર સાનન્દ્રો ગામ પાસે સાનન્દ્રો બંધ આવેલો છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
માણવડ (હડમતિયા) (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
જોધપુર ઝાલા (તા. ટંકારા)
જોધપુર ઝાલા (તા. ટંકારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ટંકારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જોધપુર ઝાલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ટંકારા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
તબલા
તબલા (હિંદી: तबला; તેલુગુ: తబలా; ઉર્દુ: تبلہ; આંગ્રેજી: tabla) એ ભારતીય સંગીતનું ખુબ પ્રચલિત તાલવાદ્ય છે. તબલા શબ્દ અરબી ભાષામાંથી લેવામાં આવેલો છે જેનો સરળ અર્થ 'ઢોલ' ગણી શકાય.
ઘરાના
ઘરાના શબ્દ ગુરુ શિષ્ય પરંપરા કે જેમાં ખાસ પ્રકારની શૈલિની તાલીમ આપવામા આવતી હોય તેને માટે વપરાય છે. વિદ્વાન તબલા વાદકો મુળતઃ બે પ્રકારના તબલા ઘરાનામાંથી જોવા મળે છે; 'દિલ્લી બાજ' અને 'પૂર્વી બાજ'. જે શૈલી દિલ્હીમાં શોધાઈ તે દિલ્લી બાજ તરીકે ઓળખવામાં આવી. સમયાંતરે તે મુખ્યત્વે છ ઘરાનાઓમાં વિભાજીત થઈ.
આ ઉપરાંત, અન્ય વાદકો ઘરાનાઓની પેટા-વંશાવલી કે પેટા-શૈલીઓને લીધે નવા ઘરાના હોવાનો દાવો કરી શકે છે પરંતુ તેઓને એટલી પ્રસિદ્ધિ મળી નથી. દા.ત. પંજાબની કસુર વંશાવળી. દરેક ઘરાના પરંપરાગત રીતે પોતાના વિશિષ્ટ સ્વર-બંધારણ અને દ્યોતક સ્વરો (exponents)ને વગાડવાની રીત માટે પોતાની આગવી ઓળખ ધરાવતા હોય છે. ઉ.દા. અમૂક ઘરાનામાં તબલા ગોઠવવાની રીત કે બોલનું જુદુ કૌશલ્ય જોવા મળે છે.
પ્રાચીન કાળમાં જ્યારે આ કળાઓને રાજ દરબાર તરફથી સંરક્ષણ કે સાલિયાણું મળતું તે સમયે પ્રાયોજક દરબારની ગરિમાને જાળવવા આ ઘરાનાઓનો ફરક કરાયો હતો. આ ઘરાનાની ખૂબીઓને અત્યંત ગુપ્ત રખાતી અને વધુ પડતી રીતે તે વંશપરંપરાગત રીતે એક પેઢીથી બીજી પેઢીમાં જતી. મોટેભાગે બહારના વ્યક્તિએ આ ઘરાનાનું જ્ઞાન મેળવવા આ ઘરાનાના કુટુંબ સાથે કૌટુંબીક સંબંધે જોડાવું એ જ આ ઘરાનાથી જ્ઞાન પ્રાપ્તિનો માર્ગ હતો.
આ સંગીત ગૂંથણનું જ્ઞાન અને સૈદ્ધાંતિક આધાર આજે પણ આપણને જણાવે છે આ પ્રકારે જ્ઞાન આજે પણ શિક્ષક અને વિદ્યાર્થીને આખા વિશ્વમાં અપાય છે. આ વાદ્ય સિવાય પણ તબલા શબ્દનો ઉપયોગ આ જ્ઞાન અને તેના વહેણના સંદર્ભે પણ થાય છે. નાનું તબલું જેને પ્રધાન હાથ વડે વગાડાય છે, તેને ક્યારેક દાયાં ( જમણું, દાહિના, સીધા, ચત્તું) તરીકે ઓળખાય છે પણ ખરેખર તેને જ "તબલા" કહેવાય છે. તે મોટેભાગે સીસમ, સાગ, રોઝવુડ (ગુજરાતી નામ આપશો)ના શંકુ આકારના ખોલ માંથી બનેલું હોય છે જેને તેની લગભગ અડધી ઉંડાઈ સુધી કોતરીને પોલું બનાવેલું હોય છે. આની બનાવટમાં ઉત્તમ પ્રકારનું કોઈ લાકડું હોય તો તે છે વિદેસાલ જેનો ઉપયોગ સારંગી બનાવવામાં થાય છે, પણ આધુનિક સમયમાં તેની ઉણપ અને અન્ય લાકડાંની સુલભતાને લીધે તે જ વપરાય છે. ખોલપરના એક મૂળ સૂરને કોઈ એક ખાસ સૂર સાથે સુસંગત કરાય છે આમ તે સૂરાવલી પૂરી કરાય છે. આમાં વપરાતી લયની મર્યાદા હોવાને લીધે વિવિધ પ્રકારના લય વિસ્તાર સાથે જુદા જુદા તબલા બનાવાય છે. ગાયક સાથે લય મેળવવા માટે તેને ગાયકના ઉચ્ચ, મધ્યમ કે નિમ્ન સૂર સાથે સુસંગતતા કેળવવા દાંયાની પણ લય બદલવી પડે છે. ડુગ્ગી કરતાં તબલાની સ્વર તિવ્રતા અધિક હોય છે.
આ વાદ્યને વગાડવામાં બંને હાથની આંગળી અને હથેળીઓનો પ્રચુર ઉપયોગ કરાય છે જેના ઉપયોગ દ્વારા વિવિધ પ્રકારના ધ્વનિ ઉત્પન્ન કરી શકાય છે; આને સ્મરણ શબ્દાવલીમાં પ્રત્યાધાતિત કરાય છે જેને બોલ કહે છે. બાયાં પર હથેળી દ્વારા દબાણ આપીને કે હથેળીના સરકતા હલનચલન વડે વિવિધ પ્રકારના ધ્વની ઉત્પન કરાય છે આમ કરવાથી ધ્વનીના ઉદ્ગમ સાથે સાથે તેની તીવ્રતા બદલાયા કરે છે. આમ ઘેરા સૂર ઉત્ત્પન્ન કરતા બાંયા દ્વારા તાલને પરિવર્તનશીલ રીતે ઉત્પન્ન કરી શકવાની સુવિધા અને વિવિધ પ્રકારના બોલ ઉત્ત્પન કરી શકવાની ક્ષમતા તબલાને તાલ વાદ્યોની શ્રેણીમાં એક અનોખું સ્થાન આપે છે. આમાં ઉત્ત્પન્ન કરી શકાતા વિવિધ ધ્વનિઓને કારણે તબલાવાદનને એક અઘરી કળા મનાય છે. આંગળીઓ નિયત સ્થળેથી થોડી દૂર પડતાં આખો તાલ બદલાઈ જાય છે.
ગુલાબસિંહ રાજપૂત
ગુલાબસિંહ પીરાભાઈ રાજપૂત થરાદ મત વિસ્તારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા ગુજરાત વિધાનસભાના સભ્ય છે. તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ પક્ષના સભ્ય છે. તેઓ પ્રથમ વખત ૨૦૧૯માં થરાદમાંથી ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા. તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસની ભારતીય યુવા કોંગ્રેસ યુવા પાંખના ભાગ એવા ગુજરાત યુથ કોંગ્રેસના પ્રદેશ પ્રમુખ હતા.
તબલા
ઘરાના
આ બંને ઢોલના મુખ બકરીના ચામડામાંથી બનેલા પડદા(પૂરી) દ્વારા ઢંકાયેલા હોય છે. ગાય ભારત્માં પવિત્ર પ્રાણી મનાતી હોવાથી તેનું ચામડું આહીં વપરાતું નથી. મુખ્ય ચામડાં પર એક બાહ્ય ચામડું લાગાડાય છે જેને કિનાર કહે છે. આનેલીધે આમુક પ્રાકૃતિક રીતે ઉત્પન્ન થતી ન ખપતીની ઉપ ધ્વની નાશ પામે છે. આ બનં ચામડાને એક અટપટી રીતે વણેલી એક દોરી વડે બંધાય છે જે તે ચર્મ પડદાને પુરતી તાણ આપે છે. આ તૈયાર થયેલ ભાગને નળાકાર સાથે એક અખંડ બકરી કે ઊંટની ખાલ ના પટ્ટા વડે એક વર્તુંળાકાર કળી વડે બંધાય છે. આ પટ્ટાને પુરતા પ્રમાણમાં તાણ આપી બાંધી દેવાય છે. વધારામાં, નળાકાર લાકડાંના ટુકડા,જેને ગટ્ટા કહે છે, તેને પટ્ટા વચ્ચે ઘુસાડીને ખેંચના પ્રમાણ ની વધઘટ કરવાની વ્ય્વસ્થા આમાં મુકાય છે. એક નાનકડી હથોડીથીએ કિનારને ઠોકીને ધ્વની માં સૂક્ષ્મ ફેરેફાર કરી શકાય છે.
ગુલાબસિંહ રાજપૂત
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજકારણી
તબલા
ઘરાના
આ બંને ચામડાના ધ્વની પટલ પર સ્યાહી, શાહી કે ગાબ તરીકે ઓળખાતી એક આંતરીક કાળા રંગની ચક્તિ હોય છે. આને ચોખાનો ઝીણો લોટ અને અન્ય ઘણાં કાળા પદાર્થોને મિશ્ર કરી તેની એક પર એક ઘણી પરત ચઢાવીને બનાવાય છે. આ ચક્તિનું સ્થાન અને આકાર તબલાના પ્રાકૃતિક ઉપ ધ્વનિને સુધારે છે અને તેથી તબલાનો ધ્વનિ સાફ આવે છે અને અન્ય ધ્વનિ ઉત્પન્ન કરવામાં મદદ પણ મળે છે. આ ભાગના નિર્માણ માટે ખાસ કૌશલ જોઈએ છે અને તબલાની ગુણવત્તા નક્કી કરવામાં મહત્ત્વનો ભાગ ભજવે છે. આ ભાગબું વજન પણ તબલામાં ઉત્ત્પન્ન થતી ધ્વની માટે જવાબ દાર છે. આ કાળા ચક્તા વગર તબલામાં ઉત્પન્ન થતી વિવિધ ધ્વનિની આટલી વિવિધતા શકય ન હોત.
વગાડતી વખતે તબકા સ્થિર રહે તે માટે દરેક તબલાને ઈંઢોણી જેવા ભાગ પર મુકાય છે જેને ચુટ્ટા કે ગદ્દી કહે છે. તે રેશા ઘાસ આ દિ માંથી બનેલ હોય છે અને તેને કપડાં દ્વારા મઢી લેવાયેલી હોય છે. ક્યારેક કપડાંના ચીથરાને વાંસ કે અન્ય લાકડાની કડી ઉપર મઢી ને સુંદર કપડાં વડે ઢાંકી દેવાય છે.
અન્ય મળતા આવતા વાદ્યો
આના સમાન જ વાદ્યો મળી આવે છે જેમ કે પંજાબી દુક્કડ કાશ્મીરી ડુક્રા, પૂર્વી ઉત્તરપ્રદેશની ડુગ્ગી, અને મૃદંગમ (પખાવજ), જે દક્ષિણ ભારતીય કણાટક સંગીતનું મુખ્ય તાલ વાદ્ય છે. તે સિવાય, પૂર્વી અફઘાનીસ્તાનનું ઢોલ (ઢોલક) વગાડવાની પદ્ધતિ અને રચના બંને દ્રષ્ટિ એ આની સમાન છે. તબલાની મુખ્ય વિશેષતા તેનું બે ભાગમાં વિભાજન છે, જ્યારે ડુક્કર, ડુક્રા અને ડુગ્ગી ને એક જ બાજુ હોય છે અને મૃદંગમ અને ઢોલમાં એકજ વાદ્યની બે બાજુઓ છે.
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત શ્રેણી: સંગીત વાદ્ય
શલ્ય
જ્યારે શલ્ય યુવાન હતા ત્યારે તેમણે અન્ય રાજા અને રાજ કુમારો સાથે કુંતીના સ્વયંવરમાં ભાગ લીધો હતો, પરંતુ પાંડુ સમક્ષ હારી ગયા હતા. શલ્ય અને પાંડુ વચ્ચે થયેલી ગુપ્ત સંધિ અનુસાર પાંડુએ માદ્રી સાથે લગ્ન કર્યાં.
પાંડવોની ગણના હતી કે શલ્ય તેની મોટી સેના સાથે તેમનો સાથ આપશે. પાંડવોની સહાયાર્થે યુદ્ધભૂમિ તરફ પ્રયાણ કરતાં શલ્ય દુર્યોધનની ચાલાકીનો ભોગ બન્યો, જેણે શલ્ય અને તેની સેના માટે મિજબાની ગોઠવી. યજમાનને ભૂલથી શલ્ય યુધિષ્ઠિર સમજી બેઠો અને તેમની રાજસી સેવાના વખાણ કરવા લાગ્યો. પાછળથી જ્યારે દુર્યોધને તેને કુરુક્ષેત્રમાં કૌરવોનો સાથ આપવાની વિનંતી કરી ત્યારે તેઓ ના ન પાડી શક્યા. શલ્યએ આ ભૂલ માટે યુધિષ્ઠિરની ક્ષમા માંગી. યુધિષ્ઠિર જાણતા હતા કે શલ્ય તે વખતના ઉત્કૃષ્ટ સારથિઓમાંના એક હતા, અને કોઈક દિવસ તેમને જરૂર અર્જુન સામેના યુદ્ધમાં કર્ણનો સારથિ બનાવવામાં આવશે. આથી તેમણે શલ્ય પાસેથી પ્રતિજ્ઞા લેવડાવી કે તે કર્ણના સારથિ તરીકે તેને હતોત્સાહિત કરશે અને તેનો જુસ્સો ઘટાડશે. એ વાત સ્પષ્ટ નથી કે યુધિષ્ઠિર જે એક સત્યવાદી હતા અને પોતાના ચરિત્ર્ય માટે જાણીતા છે, તેમણે શામાટે આટલા નીચે જઈ આવું હીન કાર્ય કર્યું. જે હોય તે, શલ્યએ તે મુજબનુ વચન આપ્યું.
અધૂરા મને શલ્ય કૌરવો તરફથી કુરુક્ષેત્રમાં ઉતર્યો. શલ્યએ ઘણાં પરાક્રમી લદવૈયાઓનો સામનો કર્યો અને ઘણાંઓને માર્યાં. તેમાંનો એક હતો અભિમન્યુનો સાળો ઉત્તર, ઉત્તરાનો ભાઈ અને વિરાટ રાજાનો પુત્ર. એક વખત જ્યારે કૌરવ સેનાએ વિરાટ રાજ્ય પર આક્રમણ કર્યું ત્યારે ઉત્તરે અર્જુનના સરથિ તરીકે ફરજ બજાવી હતી. આ યુદ્ધ કૌરવો હાર્યાં હતાં. યુવાન ઉત્તરનું અદભુત યુદ્ધ કૌશલ જોઈને શલ્ય મુગ્ધ થયો અને તેને પૂછ્યું કે તે કોણ છે. ત્યારે તેણે જવાબ આપ્યો કુરુક્ષેત્રમાં કૃષ્ણ અર્જુનના સારથિ છે પણ વિરાટના યુદ્ધમાં હું તેમનો સારથિ હતો. યુવાન રાજકુમાર જાણતો હતો કે શ્લ્ય ખુદ તે યુગનો એક પ્રખ્યાત સારથિ હતો. છેવટે શલ્યએ ભાલાથી તેનો વધ કર્યો. આનો બદલો અભિમન્યુએ તેના પુત્ર અને ભાઈનો વધ કરીને લીધો અને શલ્યને પણ એટલી હદે ઘાયલ કર્યો કે તે દ્રોણના ચક્રવ્યુહમાં આગળ વધી જ ન શક્યો.
યુદ્ધમં આગળ જતાં અર્જુન સાથેના યુદ્ધમાં શલ્યને કર્ણનો સારથિ બનાવવામાં આવ્યો. આ યુદ્ધ દરમ્યાન આપેલા વચન મુજબ તે સતત પાંડવોના કૌશલ્ય વખાણ કરતો અને કર્ણની ખામી બતાવ્યાં કરતો. યુદ્ધના અઢારમા અને છેલ્લાં દિવસે કર્ણના મૃત્યુ પછી કૌરવ સેનાની કમાન શલ્યને આપવામાં આવી જ્યારે આ વાત સ્પષ્ટ થઈ રહી હતી કે હવે યુદ્ધ માત્ર એક ઔપચારિકતા જ છે અને યુદ્ધ અંતની નજીકમાં જ છે. તે યુધિષ્ઠિરના હાથે ભાલાથી માર્યો ગયો. શલ્ય કૌરવ સેનાનો છેલ્લેથી બીજો સેનાપતિ હતો.
રમેશ સોલંકી
ટિક્ટોકના સભ્યોની વિરુદ્ધ ફરિયાદ
જુલાઈ ૨૦૧૯ માં અમુક વ્યક્તિઓએ ઝારખંડમાં થયેલ તબરેઝ અંસારીની હત્યાનો બદલો લેવા વિડીયો બનાવ્યો હતો. જેમાં રમેશ સોલંકીએ ૮ મી જુલાઈ ૨૦૧૯ ના રોજ લોકમાન્ય ટિળક પોલીસ સ્ટેશન, મુંબઈ ખાતે ફૈઝલ શૈખ, હસનૈન ખાન, ફૈઝ બલોચ અને અદનાન શેખની વિરુદ્ધ માં ફરિયાદ નોંધાવી હતી અને તેમને જેલમાં મોકલવા માંગણી કરી હતી. ટિક્ટોકે આ વિડીયો દૂર કરી તે લોકોને પ્રતિબંધિત કર્યાં હતા અને પછી મુંબઈ સાઇબર સેલે પણ ફરિયાદ નોંધી હતી.
નેટફ્લિક્સ ની સામે ફરિયાદ
સોલંકીએ નેટફ્લિક્સની સામે હિંદુવિરોધી શૉ પ્રદર્શિત કરવા બદલ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૯ માં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. તેને ભારતમાં પ્રતિબંધિત કરવા અથવા તો સેન્સર બોર્ડની નીચે લાવવા માટે માંગણી કરી હતી. આ જ સમયગાળા દરમિયાન ટ્વિટર પર #BanNetflixIndia પણ ટ્રેન્ડ થવા લાગ્યું હતું.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજકારણી
હિંદુસ્તાન એમ્બેસેડર
હિંદુસ્તાન એમ્બેસેડરનું પ્રોડક્શન 1957 થી મે 2014 સુધી કરવામાં આવ્યું હતું.
મૂળ
જ્યારે બિરલા પરિવાર મોરીસ ઓક્સફર્ડ સીરીઝ-2 પર આધારિત હિંદુસ્તાનના જૂના મોડલ (હિંદુસ્તાન લેન્ડમાસ્ટર )ને બદલવા માગતું હતું, તેમણે તે વખતની નવી મોરીસ ઓક્સફર્ડ સીરીઝ-3ની શોધ ચલાવી. કાર પ્રારંભમાં બાજુમાં એન્જિન વાલ્વ સાથે આવતી હતી પરંતુ પછીથી તેમાં સુધારો કરીને વાલ્વ એન્જિનને ઉપની બાજુએ લગાવવામાં આવ્યો. ઉપરાંત સંપૂર્ણ રીતે બંધ મોનોકોક્યુ ચેસીસ સાથેની કાર તે વખતે ઘણી જ નવીનતા ધરાવતી હતી, તેથી જ તે અંદરથી ઘણી જ જગ્યા ધરાવે છે.
હિંદુસ્તાન મોટર્સ લિમિટેડ (એચએમ (HM)), ઇન્ડિયાની પાયાની ઓટોમોબાઇલ ઉત્પાદક કંપની અને સી.કે. બિરલા ગ્રૂપની પ્રમુખ કંપનીની સ્થાપના આઝાદીના માત્ર થોડા જ સમય પહેલાં બી.એમ. બિરલા દ્વારા 1942માં કરવામાં આવી હતી અને ગુજરાતમાં ઓખા બંદર નજીક નાના એસેમ્બ્લી પ્લાન્ટમાં તેની કામગીરીનો પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો હતો.
ઉત્ક્રાંતિ
પ્રેમપૂર્વક એમ્બી ના નામે ઓળખાતી આ કાર તેના પ્રારંભથી તેની ફ્રેમમાં માત્ર થોડા ફેરફાર સાથે સતત રીતે ઉત્પાદન કરવામાં આવે છે.
1948માં હિંદુસ્તાન મોટર્સે તેનો એસેમ્બ્લી પ્લાન્ટ ગુજરાતના ઓખા બંદરથી પશ્ચિમ બંગાળના હૂગલી જિલ્લાના ઉત્તરપારામાં ખસેડ્યો અને તેની ઓટોમોબાઇલ વિભાગમાં તેની ઉત્પાદન ક્ષમતા મજબૂત બનાવી.
ઇંગ્લેન્ડમાં રજૂ કરવામાં આવ્યાના ત્રણ વર્ષ બાદ 1954માં મોરીસ ઓક્સફર્ડ સિરીઝ-2 ભારતમાં પશ્ચિમ બંગાળના ઉત્તરપારા (હૂગલી જિલ્લામાં) લાઇસન્સથી ઉત્પાદન કરવામાં આવી અને તેને 1957માં હિંદુસ્તાન લેન્ડમાસ્ટર નામ આપવામાં આવ્યું. તેનો પાછલો સ્કેબ ગોળાકાર હતો અને ઢળતું છાપરું ખૂણાંવાળું હતું.
એમ્બેસેડર, કોન્ટેસા અને ટ્રેકર, પોર્ટર તથા પુષ્પક જેવા યુટીલિટી વ્હિકલ્સના ઉત્પાદનમાં પ્રવૃત્ત આ પ્લાન્ટ ભારતના ઓટોમોબાઇલ ઉદ્યોગમાં ઘણી નવી શોધો અને સુધારાઓ લાવવાનો પણ શ્રેય ધરાવે છે. હાલમાં બેડફોર્ડ ટ્રક્સના વિવિધ ભાગોનું ઉત્પાદન વિશ્વમાં માત્ર હિંદુસ્તાન મોટર્સ દ્વારા જ કરવામાં આવે છે.
એમ્બેસેડર માર્ક-1 થી માર્ક-4
1957માં બ્રિટીશ મોરીસ ઓક્સફર્ડ સીરીઝ-3ના તમામ ટૂલ્સનું ઉત્પાદન ભારતમાં લાવવામાં આવ્યું. કારને એમ્બેસેડર નામ આપવામાં આવ્યું અને સિરીઝ-ઉત્પાદન 1957માં શરૂ કરવામાં આવ્યું.
કારની સ્ટાઇલમાં મોરીસ ઓક્સફર્ડ સીરીઝ-2 (લેન્ડમાસ્ટર)થી મોરીસ ઓક્સફર્ડ સીરીઝ-3 (એમ્બેસેડર) સુધીનું પરિવર્તન 1956માં તમામ શ્રેણીમાં કરવામાં આવ્યું જેમાં ઊંડા હેડલેમ્પ કાઉલ્સ અને નાની પાછલી વિંગ "ટેઇલ ફિન્સ"નો સમાવેશ થાય છે. ડેશબોર્ડ અને સ્ટીયરિંગ વ્હિલની ડિઝાઇનમાં સંપૂર્ણ પરીવર્તન કરવામાં આવ્યું. લેન્ડમાસ્ટરના સીધા-સાદા બે સળિયા (સ્પોક) ધરાવતા સ્ટીયરિંગ વ્હિલને બદલે એમ્બેસેડરમાં એક સળિયામાં ચાર વાયર સાથેના ત્રણ સળિયા ધરાવતા સ્ટાઇલિશ ડિશ સ્ટીયરિંગને લગાવવામાં આવ્યું. વધુમાં નવું પ્રથમ વખત ડિમ્પલ્ડ હૂડ રજૂ કરવામાં આવ્યું. આ મોડલ્સ 1489 સીસી સાઇડ વાલ્વ બીએમસી (BMC) બી (B) સિરીઝ પેટ્રોલ એન્જિન ધરાવતા હતા. 1959માં સાઇડ વાલ્વ એન્જિને બદલે 1489 સીસી (cc), 55 બીએચપી (bhp) ઓવરહેડ વાલ્વ બીએમસી (BMC) બી (B) સિરીઝ પેટ્રોલ એન્જિનનો ઉપયોગ શરૂ કરવામાં આવ્યો.
1963માં, આગળની બાજુમાં નાનો અમથો ફેરફાર કરીને ચેકર્ડ ગ્રીલ સાથે તેનો નવો ઓપ આપવામાં આવ્યો અને તેને એમ્બેરેડર માર્ક-2  નામ આપવામાં આવ્યું. અન્ય બ્રિટીશ ડિઝાઇન ધરાવતી માર્ક કારની જેમ હકીકતમાં એમ્બેસેડર માર્ક-1 નહીં હોવાથી માર્ક-2ના આગમનને કારણે લોકો જૂના મોડલને માર્ક-1 તરીકે સંબોધવા લાગ્યા.
1975માં, આ જ ગ્રીલને નાનો અમથો પણ થોડો વધારે સારો ઓપ આપીને અને આગળના ભાગને થોડો વધારે મોટો કરવાથી માર્ક-3  મોડલ બનાવવામાં આવ્યું, જે એમ્બેસેડરનું સૌથી લોકપ્રિય મોડલ બન્યું.
1979માં એમ્બેસેડરને નાના ચેકર્ડ ગ્રીલ અને ચોરસ પાર્ક લેમ્પ અને અલગ બ્લિંકર લેમ્પ સાથે વધુ એક નવું રૂપ અપાયું. આ મોડલને માર્ક-4  કહેવામાં આવ્યું. તેની વર્તમાન પેટ્રોલ આવૃત્તિ ઉપરાંત, ડિઝલ મોડલ પણ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું જે 1500 સીસી (cc), 37 બીએચપી (bhp) બીએમસી (BMC) બી (B) સિરીઝનું ડિઝલ એન્જિન ધરાવતું હતું. તે ભારતની પ્રથમ ડિઝલ કાર હતી અને ભારતીયો દ્વારા તેને સારી રીતે આવકારવામાં આવી હતી. માર્ક-4 માર્ક કારમાં છેલ્લી હતી. આગળ જતાં, તેને એમ્બેસેડર નોવા નામ આપવામાં આવ્યું હતું. 1990ની એમ્બેસેડર લગભગ મૂળ કારને મળતી આવતી હતી, પરિવર્તનો માત્ર રંગરૂપમાં જ કરવામાં આવ્યા હતા. ટેકનોલોજીની રીતે સ્થગિતતા મુખ્યત્વે એ કારણે હતી કે ભારત સરકારે તે વખતે રક્ષણાત્મક નીતિઓ અપનાવી હતી અને ભારતીય કંપનીઓ નવા સંશોધન માટે બહુ તૈયાર ન હતી.
એમ્બેસેડર નોવા
એમ્બેસેડર નોવા  ને 90ના દાયકામાં બે મોડલમાં લોન્ચ કરવામાં આવી હતી – 55 બીએચપી (bhp) પેટ્રોલ ડિલક્સ વર્ઝન અને 37 બીએચપી (bhp) ડિઝલ ડીએક્સ (DX) વર્ઝન. એમ્બેસેડર નોવામાં નવી ડિઝાઇનનું સ્ટીયરિંગ વ્હિલ, નવી સ્ટીયરિંગ કોલમ, સારી બ્રેક્સ અને ઇલેક્ટ્રિકલ્સ હતા. તેમાં બાહ્ય દેખાવમાં પણ કેટલાક ફેરફાર કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં નવી રેડિયેટર ગ્રીલનો સમાવેશ થતો હતો.
===એમ્બેસેડર 1800 આઇએસઝેડ (ISZ)=== તેના આકર્ષણને વધારવા માટે 1992માં અન્ય એક મોડલ રજૂ કરવામાં આવ્યું. એમ્બેસેડર 1800 આઇએસઝેડ (ISZ) તરીકે ઓળખાતું આ મોડલ 75 બીએચપી (bhp) 1800 સીસી (cc) ઇસુઝુ એન્જિન અને 5સ્પીડ (5speed) ગીયરબોક્સ ધરાવતું હતું અને અગાઉના મોડલના બેન્ચ સીટ્સના વિકલ્પથી વિપરિત તેમાં બકેટ સીટનો પણ વિકલ્પ રહેલો હતો. વધુમાં, સંપૂર્ણ ડેશબોર્ડને ફરીથી ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું હતું. સાધનોની પેનલને ડેશબોર્ડની વચ્ચેથી તેની જમણી બાજુએ સ્ટીયરિંગ વ્હિલની પાછળની બાજુએ ખસેડવામાં આવી હતી. સીટબેલ્ટ ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યા હતા. તે વખતે કોઇપણ ભારતીય કારમાં આટલું શક્તિશાળી એન્જિન ન હતું અને આ કાર તે સમયની સૌથી ઝડપી કાર હતી.
એમ્બેસેડર ક્લાસિક
ઉત્તરપારા પ્લાન્ટ ખાતે મિલેનિયમ રીનોવેશન પ્રોજેક્ટ પછી એમ્બેસેડરનીં ફેરફાર કરીને તેને એમ્બેસેડર ક્લાસિક નામ આપવામાં આવ્યું. નવા મોડલમાં નવી ડિઝાઇનનું ડેશબોર્ડ, પોલિયુરિથેન સીટ, ખેંચી શકાય તેવું દરવાજાનું હેન્ડલ અને સ્ટીયરિંગ કોલસ ગીયર લીવરની જગ્યાએ ફ્લોર શીફ્ટ ગીયર્સ લગાવવામાં આવ્યા અને તેમાં વળી શકે તેવા સસ્પેન્શન હતા. ઊંચા પ્રકારના મોડલમાં સર્વો આસિસ્ટેડ ડિસ્ક બ્રેક્સ અને પાવર આસિસ્ટેડ ટીઆરડબલ્યુ (TRW) સ્ટીયરિંગ હતા.
એવિગો
તેનું સૌથી પાયાનું પુનરાવર્તન, 2003ના મધ્યમાં બ્રાન્ડના નવીનીકરણના ભાગ રૂપે, અવિગો હતું (એમ્બેસેડર  માર્કથી વિરામ જે અલગ પ્રકારના માર્કેટિંગ વ્યૂહનું સૂચન કરતું હતું), જે 2004ના ઉનાળામાં લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. નવીનીકરણમાં 2003ની મધ્યની એમ્બેસેડર ક્લાસિક, 2003ના પાછલા સમયગાળાની એમ્બેસેડર ગ્રાન્ડ અને ઉપર જણાવ્યા પ્રમાણેની એવિગોનો સમાવેશ થતો હતો, જેની ડિઝાઇન માનવિન્દ્ર સિંઘે તૈયાર કરી હતી. જો કે કાર ચાહકોની નજરે આ હાથમાંથી સરકી જતા બજાર હિસ્સાને પાછો લાવવાના આંધળૂકિયા પ્રયાસો હતા. નવી ડિઝાઇન પરના નોંધપાત્ર પ્રભાવોમાં નવી મિની અને પોર્શે 356નો સમાવેશ થતો હતો. જો કે, આગળની બાજુ અને બોનેટની ડિઝાઇન પરનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રભાવ મૂળ લેન્ડમાસ્ટર સીરીઝ (મોરીસ ઓક્સફર્ડ પર આધારિત)નો હતો. કારના પાછલા ભાગમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો ન હતો અને તેના કારણે એવી લાગણી પ્રવર્તતી હતી કે આ કાર એમ્બેસેડરથી ખરેખર અલગ નથી. રેટ્રો-કાર ચાહકોને કદાચ (નાના ફિન્સ સિવાય) પાછળ ગોળાકાર ભાગ વધારે પસંદ આવ્યો હોત, જ્યારે વર્તમાન કાર તરીકે નિયમિત દેખાવ ધરાવતી એમ્બેસેડર પોતાની રીતે જ વધારે સારી છે. જો કે એવિગો આંતરિક રીતે વધારે ક્લાસિક હતી, જે કે મધ્યમાં ઊંચું કોન્સોલ (માર્ક-4 મોડલની જેમ), હલકા બદામી રંગની સીટ અને વૂડ-ગ્રેઇન ઇન્ટીરીયર્સ.
એન્જિન
1990ના દાયના પ્રારંભિક સમયગાળામાં, જૂના બીએમસી 1.5 લિટર (BMC 1.5L) પેટ્રોલ એન્જિનનનું સ્થાન ઇસુઝુ 1.8 લિટર એન્જિન લીધું અને ભારતમાં તે સમયે ફિયાટ અને મારુતિ સુઝુકીને પાછળ છોડીને સૌથી ઝડપી ઉત્પાદન ધરાવતી કાર બની ગઈ. હાલમાં ઉપલબ્ધ એન્જિન 1.8 લિટર બીએચપી એમપીએફઆઇ (MPFI) પેટ્રોલ એન્જિન અને 2.0 લિટર બીએચપી (bhp) ઇસુઝુ ડિઝલ એન્જિન છે. 70ના દાયકાના પાછલા વર્ષોમાં માર્ક-3 એમ્બેસેડરનો જથ્થો એસયુ (SU) કાર્બોરેટર્સ સાથે 1.7 લિટર (1.7L) એન્જિન સાથે ઉત્પાદન કરવામાં આવ્યો.આ કારના એન્જિન બ્લોક્સ પર સામાન્ય રીતે જોવા મળતા '1500'ને બદલે '1700' પ્રિન્ટ કરેલું છે. તેનું ઉત્પાદન કદાચ તે સમયે ઉપલબ્ધ પિસ્ટન ધરાવતા એર કંડિશનર કોમ્પ્રેશરના વધારાના લોડને ખમી લેવા માટે કરવામાં આવ્યું હશે.આ કારની ટ્રીમ (મેટલ બિડિંગ) 60ના દાયકાની હતી કારણ કે તે એલ્યુમિનિયમને બદલે ક્રોમ પ્લેટેડ હતી.
વિસ્તારેલી આવૃત્તિ
ઘણાં સ્થાનિક ગ્રાહકોની માંગ પ્રમાણેના ફેરફારોથી મોડલનું વિસ્તરણ થયું, પરંતુ તે ઘણાં લોકપ્રિય ન હતા. આ પ્રકારના એક ઉત્પાદક પરીખ છે, જેમના પ્રયાસોને "એમ્બિલિમો" તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા.
ગ્રાહકોની માંગ પ્રમાણેની આવૃત્તિ
કાર ડિઝાઇનર દિલીપ છાબરીયાએ એમ્બેસેડર દ્વારા પ્રેરણા આપવામાં આવેલા કન્સેપ્ટનું સર્જન કર્યું. વર્ઝન, એમ્બિરોડ. આ કાર હિંદુસ્તાન મોટર્સ દ્વારા ઉત્પાદન કરવામાં આવી નથી કે તે એમ્બેસેડર પર આધારિત પણ નથી. જો કે અનેક પ્રકારની સ્ટાઇલિંગની પ્રેરણા એમ્બેસેડર પરથી મેળવવામાં આવી છે.
યુકે (UK)માં આયાત
એમ્બેસેડરને "ઘરે" લઈ આવવાના દુઃસ્વપ્ન સમાન પ્રયાસ સ્વરૂપે 1993માં (ફૂલબોર માર્ક 10 તરીકે) યુનાઇટેડ કિંગ્ડમમાં કારને થોડા સમય માટે આયાત કરવામાં આવી. યુરોપીયન સુરક્ષા કાયદાઓ સાથે અનુકૂલન સાધવા માટે કારમાં હિટર અને સીટ બેલ્ટ્સ લગાવવામાં આવ્યા પરંતુ થોડા પ્રમાણમાં પણ કારનું વેચાણ ન થયું અને આયાતકાર દેવાળિયા સ્થિતિમાં પહોંચી ગયા. આ નિષ્ફળતા પછી પણ વેલ્શના આયાતકાર મર્લિન ગેરાજીસે 2002થી નવી એમ્બેસેડર યુકે (UK)માં ઉપલબ્ધ બનાવી.
કાઉ (તા. મોડાસા)
કાઉ (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાઉ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રેખા મિશ્રા
રેખા મિશ્રા (જન્મ ૧૯૮૬) એક ભારતીય પોલીસ અધિકારી છે જે સેંકડો ખોવાયેલા બાળકોને શોધવા માટે જાણીતા છે. તેમને ૨૦૧૮ માં નારી શક્તિ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
જીવન
તેમનો જન્મ લગભગ ૧૯૮૬માં થયો હતો. તેમનું લશ્કરી પરિવાર ઉત્તર પ્રદેશના અલ્લાબહાદનું વતની છે.
તેઓ ૨૦૧૪ માં પોલીસમાં જોડાયા અને તેમને છત્રપતિ શિવાજી રેલ્વે ટર્મિનસમાં ફરજ સોંપવામાં આવી હતી. તેઓ પોલીસમાં સબ-ઇન્સ્પેક્ટર હતા અને તેઓ તથા તેમના સાથીઓ એવા બાળકોને શોધવામાં કુશળ બન્યા હતા જેઓ પોતાને રેલ્વે લાઇનમાં ખોવાઈ ગયા હતા અને તેમના આગળના પગલાની અનિશ્ચિતતા હતી. ૨૦૧૮ સુધીમાં તેમણે સેંકડો બાળકોને શોધી કાઢ્યા હતા જેઓ ભોળવાઈને બોલિવૂડના ફિલ્મ સ્ટાર્સને મળવા અથવા ફેસબુક પર મળેલા લોકોને મળવા માટે મુંબઈ ભાગી આવ્યા હતા.
૨૦૧૮ માં આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ પર તેમને ભારતના રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદ દ્વારા નવી દિલ્હીમાં રાષ્ટ્રપતિ ભવન (રાષ્ટ્રપતિ ભવન) ખાતે નારી શક્તિ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો. આ સમારંભમાં મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રી મેનકા સંજય ગાંધી અને ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ હાજરી આપી હતી. તે દિવસે આશરે ત્રીસ લોકોને આ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો જેમાં રૂ. ૧,૦૦,૦૦૦ રોકડ ઇનામ અપાય છે. તેમણે રૂ. ૧,૦૦,૦૦૦ એન. જી. ઓ. ચાઇલ્ડલાઇનને દાનમાં આપ્યા હતા જે ખોવાયેલા અને પરેશાન બાળકોની બચાવી તેમની સંભાળ રાખે છે. તેમણે કહ્યું કે આ કાર્યને માટે વધારે પૈસાની જરૂર હતી. વર્ષ ૧૦મા ના વિદ્યાર્થીઓ માટે મહારાષ્ટ્રમાં શાળાના પાઠ્યપુસ્તકોમાં પણ તેમના કાર્યને દર્શાવવામાં આવ્યું હતું. આ પુસ્તક બતાવે છે કે ભાગી ગયેલા બાળકો સાથે શું થઈ શકે છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:૧૯૮૬માં જન્મ
કાસબારા (તા. તારાપુર)
કાસબારા (તા. તારાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તારાપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે કાસબારા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:તારાપુર તાલુકો શ્રેણી:ચરોતર
માલપરા (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
હર્ષાલી મલ્હોત્રા
હર્ષાલી મલ્હોત્રા એક બાળ અભિનેત્રી છે, જેણે હિંદી ચલચિત્રોમાં અભિનય કર્યો છે. તેણી દ્વારા અભિનિત ફિલ્મોમાં બજરંગી ભાઈજાન મુખ્ય છે, જેમાં સલમાન ખાન મુખ્ય અભિનેતા છે. ત્યારબાદ તેણીએ હિન્દી ચલચિત્ર નાસ્તિકમાં પણ અર્જુન રામપાલ સાથે કામ કર્યું છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:ભારતીય અભિનેત્રી
આલ્ફા ગો
ઓક્ટોબર ૨૦૧૫ માં, આલ્ફાગો સંપૂર્ણ કદના ૧૯ × ૧૯ બોર્ડ પર ગો ના પ્રોફેશનલ ગો ખેલાડીને હરાવવાનો પ્રથમ કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ બન્યો. માર્ચ 2016 માં, તેણે લી-સેડોલને (૯-ડેન) પાંચ-મેચની મેચમાં હારાવ્યા લી સે-ડોલ તે વખતે ગો ના સર્વશ્રેષઢ ખેલાડી હતા. જોકે ચોથી બાજી આલફા ગો હાર્યુ હતુ, લીએ અંતિમ રમતમાં રાજીનામું આપ્યું અને આલ્ફાગોની તરફેણમાં 4 રમતો 1નો અંતિમ સ્કોર આપ્યો. વિજયની સ્વીકૃતિમાં, આલ્ફાગોને કોરિયા બડુક એસોસિએશન દ્વારા 9-ડેનનો માનદ એનાયત કરવામાં આવ્યો. લીગ અપ અને લી સેડોલ સાથેની ચેલેન્જ મેચનો દસ્તાવેજ ગ્રેગ કોહ્સ દ્વારા નિર્દેશિત આલ્ફા ગો નામની એક ડોક્યુમેન્ટરી ફિલ્મમાં કરવામાં આવ્યો હતો. 22 ડિસેમ્બર, 2016 ના રોજ તેને સાયન્સ જરનલ દ્વારા વર્ષના ઉપક્રમોમાંના એક તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો.
૨૦૧૭ ફ્યુચર ગો સમિટમાં, તેના અનુગામી આલ્ફાગો માસ્ટરે ત્રણ રમતની મેચમાં તે સમયે વિશ્વના નંબર ૧ ક્રમાંકિત ખેલાડી કે જીને હરાવી હતી. (તેના કરતાં વધુ શક્તિશાળી આલ્ફાગો ઝીરો પહેલેથી જ અસ્તિત્વમાં હતો પરંતુ હજી સુધી તેની ઘોષણા કરવામાં આવી ન હતી) આ પછી, ચાઇનીઝ વેઇકી એસોસિએશન દ્વારા આલ્ફાગોને પ્રોફેશનલ 9-ડેનથી નવાજવામાં આવી.
આલ્ફા ગો અને તેના અનુગામી વ્યાપક તાલીમ દ્વારા, મશીન લર્નિંગ ખાસ કરીને કૃત્રિમ ન્યુરલ નેટવર્ક દ્વારા શિખેલ રમતની માહિતી આધારિત આગળની ચાલ શોધવા માટે મોન્ટે કાર્લો ટ્રી સર્ચ એલ્ગોરિધમનો ઉપયોગ કરે છે. ન્યુરલ નેટવર્કને આલ્ફાગોની પોતાની ચાલ પસંદગીઓ અને વિજેતાની રમતોની આગાહી કરવા માટે પ્રોગ્રામ કરવામા આવે છે. આ ન્યુરલ નેટ ટ્રી સર્ચ શક્તિમાં સુધારો કરે છે, પરિણામે આગળની પુનરાવૃત્તિમાં ચાલની પસંદગીની ઉચ્ચ ગુણવત્તા અને રમત વધુ મજબૂત બને છે.
આલ્ફા ગો અને કે જી વચ્ચેની મેચ પછી, ડીપમાઇન્ડે આલ્ફાગોને નિવૃત્ત કર્યુ, જ્યારે અન્ય ક્ષેત્રોમાં એ.આઈ સંશોધન ચાલુ રાખ્યું. ટૂંકા તાલીમ સમયગાળા સાથે, આલ્ફા ગો ઝીરોએ ચેમ્પિયન-હરાવતા આલ્ફા ગો સામે ૧૦૦-૦ થી વિજય મેળવ્યો, જ્યારે તેના અનુગામી આલ્ફાઝેરો, હાલમાં ગો અને ચેસ નો વિશ્વનો સર્વશ્રેષ્ઢ ખેલાડી ગણાય છે.
ઇતિહાસ
કમ્પ્યુટર્સ માટે ચેસ જેવી અન્ય રમતો કરતા ગોને જીતવી વધુ મુશ્કેલ માનવામાં આવે છે, કારણ કે ગો ચેસ કરતા ઘણી વધારે શાખઓ ધરાવે છે. જેનાથી ટ્રી પ્રુનીગ અને ટ્રી ટ્રાવ્રસલ જેવિ પ્ધતિ નકામિ બને છે.
1997 ની મેચમાં આઇ.બી.એમના કમ્પ્યુટર ડીપ બ્લુએ વર્લ્ડ ચેસ ચેમ્પિયન ગેરી કાસ્પારોવને હરાવ્યાના લગભગ બે દાયકા પછી, એ.આઈ તકનીકોનો ઉપયોગ કરીને મજબૂત ગો પ્રોગ્રામ માત્ર કલાપ્રેમી 5-ડેન સ્તર સુધી પહોંચ્યા, અને તે પછી પણ પ્રોફેશનલ ગો પ્લેયરને હરાવી શક્યા નહતા.
ડીપમાઇન્ડના ડેવિડ સિલ્વર મુજબ, ડીપ લનિૅંગનો ઉપયોગ કરીને ન્યુરલ નેટવર્ક ગો માં કેવી રીતે સ્પર્ધા કરી શકે છે તે ચકાસવા માટે, આલ્ફાગો સંશોધન પ્રોજેક્ટ ૨૦૦૧ ની આસપાસ બનાવવામાં આવ્યો હતો. પાછલા ગો પ્રોગ્રામ્સ કરતાં આલ્ફાગો નોંધપાત્ર સુધારણા રજૂ કરે છે. ક્રેઝી સ્ટોન અને ઝેન સહિતના અન્ય ઉપલબ્ધ ગો પ્રોગ્રામ સામે 500 રમતોમાં, એક કમ્પ્યુટર પર ચાલતા આલ્ફાગોએ એક સિવાય તમામ જીત્યાં. સમાન મેચઅપમાં, મલ્ટીપલ કમ્પ્યુટર પર ચાલતી આલ્ફાગોએ અન્ય ગો પ્રોગ્રામ્સ સામે રમાયેલી તમામ 500 રમતો જીતી લીધી, અને આલ્ફાગો સામે ૭૭% રમતો એક જ કમ્પ્યુટર પર ચાલી હતિ.ઓક્ટોબર 2015 માં પ્રોગ્રામ ૧,૨૦૨ સીપીયુ અને ૧૭૬ જી.પી.યુનો ઉપયોગ કરી રહ્યું હતું.
લોનાવાલા
300px|thumbnail|right|લોનાવાલા લોનાવાલા અથવા લોનાવલા (મરાઠી: लोणावळा) એ એક હવાખાવાનું સ્થળ છે. આ પર્યટન સ્થળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં સહ્યાદ્રી પર્વતમાળામાં પૂણેથી મુંબઈ જતા રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૪ પર આવેલું છે, જેનું અંતર પૂણેથી ૬૪ કિલોમીટર તેમ જ મુંબઈથી ૯૬ કિલોમીટર જેટલું છે. મુંબઈ-પૂણે દ્રુતગતિ માર્ગ પણ અહીંથી પસાર થાય છે. આ ઉપરાંત લોનાવાલા મુંબઈ-પૂણે રેલ્વે માર્ગનું એક મહત્વનું રેલ્વે-મથક છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર શ્રેણી:ગિરિ મથકો
અમીર ખુશરો
thumb|right|200px|અમીર ખુશરો રચિત ખામસા-એ-નિઝામી માંથી
અમીર ખુશરો દહેલવી (૧૨૫૩-૧૩૨૫ ઇ.સ., ઉર્દૂ: ), ઇ.સ. ૧૨૫૩થી ૧૩૨૫ દરમિયાનના સમયના કવિ, સંગીતકાર, સંશોધક, તત્ત્વજ્ઞાની અને ભાષાશાસ્ત્રી ગણાય છે. ખુશરો સૂફી સંત હઝરત નિઝામુદ્દીન ઓલિયાના શિષ્ય હતા, જે તેમના આધ્યાત્મિક શિક્ષક પણ હતા. ઉત્તર ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતના ખયાલની રચનાની શરૂઆત કરવાનો યશ અમીર ખુશરોને ફાળે જાય છે. તેમણે ધ્રુપદમાં સુધારા કરીને તેમાં પર્શિયન મેલડીઝ અને તાલ ઉમેરીને ખયાલની રચના કરી હતી. સામાન્ય રીતે જોઇએ તો ખયાલ મૂળ તો કવ્વાલીમાંથી ઊભર્યો છે, જેને તેમણે ભજનરૂપે પણ રચના કરીને ગાયો હતો. તેઓ પર્શિયન ભાષામાં તથા હિન્દવીમાં કવિતાઓ લખતા. પાછળથી તેઓ હિન્દી અને ઉર્દૂમાં લખતા થયા હતા. ઉપરાંત તેઓ અરેબિક ભાષા પણ જાણતા. તેમની મોટા ભાગની કવિતાઓ આજે પણ હિન્દુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીતમાં બંદીશો તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે અને તેમની ગઝલો ગઝલગાયકો ગાય છે.
તેઓ ઉર્દૂ ભાષાના સ્થાપક હતા અને પ્રથમ ઉર્દૂ કવિ પણ હતા. તેમને કવ્વાલીના જનક કહેવાય છે. કવ્વાલી એ ભારતીય સૂફીઓનું ભક્તિસંગીત ગણાય છે. તેમણે શાસ્ત્રીય સંગીતમાં તરાનાનો ઉદ્ભવ કર્યા પછી શરૂઆતના રાગો પણ પરંપરાગત રિધમિક રીતે કમ્પોઝ કર્યા હતા. ભારતીય તબલાની શોધ પણ તેમણે કરી હતી. તેમણે સંગીતની સાથે માર્શલ આર્ટસ અને ઘોડેસવારી પણ શીખ્યા હતા.
ખુશરોની કવિતાઓ
પર્શિયન اگر فردوس بر روی زمین است همین است و همین است و همین است અગર ફિરદૌસ બર રૂએ ઝમીં અસ્ત, હમીં અસ્તો, હમીં અસ્તો, હમીં અસ્ત.
હિન્દી ख़ुसरो दरिया प्रेम का, उलटी वा की धार, जो उतरा सो डूब गया, जो डूबा सो पार. सेज वो सूनी देख के रोवुँ मैं दिन रैन, पिया पिया मैं करत हूँ पहरों, पल भर सुख ना चैन.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:કવિ શ્રેણી:સૂફી સંત
કૈફાઇર જિલ્લો
કૈફાઇર જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નાગાલેંડ રાજ્યનો એક જિલ્લો છે, જેની રચના  ટ્વેનસંગ જિલ્લાનું વિભાજન કરી કરવામાં આવી હતી. આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ૮૯૬ મીટરની ઉંચાઇ પર સ્થિત કૈફાઇર શહેર ખાતે આવેલું છે.
આ જિલ્લો ઉત્તર દિશામાં ટ્વેનસંગ જિલ્લા વડે, પશ્ચિમ દિશામાં ફેક જિલ્લા વડે તેમ જ પૂર્વ દિશામાં મ્યાનમાર દેશની સરહદ વડે ઘેરાયેલો છે. આ જિલ્લાનાં મુખ્ય શહેરો સેયોચુંગ, સિતીમી, પુંગરો તેમ જ કૈફાઇર છે.
નાગાલેંડ રાજ્યનું સૌથી વધુ ઊંચાઇ ધરાવતું સરમતી (૩,૮૪૧ મીટર), કૈફાઇર જિલ્લામાં આવેલું છે. કૈફાઇર ખાતે ભૂ મથક (earth station) પણ આવેલું છે. આ ઉપરાંત કીસ્તોન્ગ ગામ પણ સહેલાણીઓને આકર્ષે છે. સાંગતમ (Sangtam), યીમચુંગર (Yimchunger) અને સેમા (Sema) અહીંના આદિવાસીઓ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:નાગાલેંડ
કોહિમા જિલ્લો
શ્રેણી:નાગાલેંડ
દીમાપૂર જિલ્લો
દીમાપૂર જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નાગાલેંડ રાજ્યનો એક જિલ્લો છે. દીમાપૂર જિલ્લાનું મુખ્યાલય દીમાપૂર શહેર ખાતે આવેલું છે.
ટ્વેનસાંગ જિલ્લો
ટ્વેનસાંગ જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નાગાલેંડ રાજ્યનો એક જિલ્લો છે. ટ્વેનસાંગ જિલ્લાનું મુખ્યાલય ટ્વેનસાંગ શહેર ખાતે આવેલું છે. આ જિલ્લો વિશેષ રાજ્યના દરજ્જા હેઠળના રાજ્યનો જીલ્લો છે અને તે રાજ્યની વિધાનસભાથી અલગ તે સીધુ રાજ્યપાલ હેઠળ સમાવેશક છે.
શ્રેયા બુગડે
શ્રેયા બુગડે-શેઠ (જન્મ 2 ફેબ્રુઆરી 1988) એક ભારતીય ટેલિવિઝન અભિનેત્રી છે. તે ચલા હવા યે દ્યામાં તેના કોમેડી સ્કીટ માટે જાણીતી છે.
પ્રારંભિક જીવન
શ્રેયાનો જન્મ ૨ ફેબ્રુઆરી ૧૯૮૮ના રોજ પુણેમાં થયો હતો, પરંતુ તેનો ઉછેર મુંબઈમાં થયો હતો. તેની માતાનું નામ નૂતન બુગડે છે. તેણીએ તેણીનું શાળાકીય શિક્ષણ સેન્ટ. ઝેવિયર હાઈસ્કૂલ અને મીઠીબાઈ કૉલેજ, મુંબઈમાંથી કૉલેજ પૂર્ણ કરી.
અંગત જીવન
૨૦૧૫ માં, તેણીએ નિખિલ શેઠ સાથે લગ્ન કર્યા, જેઓ ઝી મરાઠી ના એસોસિયેટ ક્રિએટિવ હેડ છે.
જુન્હેમોટો જિલ્લો
જુન્હેમોટો જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નાગાલેંડ રાજ્યનો એક જિલ્લો છે. જુન્હેમોટો જિલ્લાનું મુખ્યાલય જુન્હેમોટો શહેર ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:નાગાલેંડ
ધવલસિંહ ઝાલા
ધવલસિંહ નરેન્દ્રસિંહ ઝાલા ભારતીય રાજકારણી છે. તે ગુજરાત 2017 ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી  બાયડ થી ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ .ના સભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા.
તે અલ્પેશ ઠાકોર ના નજીક ના સાથી તરીકે ગુજરાત ક્ષત્રિય ઠાકોરસેના માં કાર્યરત છે.તે ગુજરાત ક્ષત્રિય ઠાકોર સેના ના ઉપાધ્યક્ષ અને પ્રવક્તા તરીકેની ભૂમિકા ભજવે છે.
તેમણે 21 ઓક્ટોબર 2019 ના રોજ યોજાનારી વચગાળાની ચૂંટણી બાયડથી લડી હતી અને કોંગ્રેસના ઉમેદવાર સામે હાર્યા હતા. શ્રેણી:જીવિત લોકો
જુના વડવાસા (તા. મોડાસા)
જુના વડવાસા (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જુના વડવાસા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ધનજી ઓડ
ધનજી ઓડ પોતાની અંદર 'ઢબુડી મા' આવવાનો દાવો કરનાર એક વ્યક્તિ છે. એક નાનકડી ઢીંગલી (એટલે કે ઢબુડી)ને માતાજીની જેમ શણગારીને લોકોમાં અંધશ્રદ્ધા વધારવા બદલ તેની પર FIR અને કેસ નોંધાયેલ છે.
માળીયા (તા. પાલીતાણા)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલીતાણા તાલુકો
ભારતીય રૂપિયો
ભારતીય રૂપિયોએ ભારતનું રાષ્ટ્રીય ચલણ છે. જેનું નિયમન ભારતીય રિઝર્વ બેંક કરે છે. આધુનીક રૂપીયાને ૧૦૦ પૈસામાં વિભાજીત કરવામાં આવ્યો છે. ચલણની દૃષ્ટીએ જોઇએ તો ૧, ૨, ૫, ૧૦ રૂપિયાનાં સિક્કાઓ છે. અને ૫, ૧૦, ૨૦, ૫૦, ૧૦૦, ૨૦૦ ,૫૦૦ અને ૨૦૦૦ રૂપિયાની નોટો ચલણમાં છે. રૂપિયાનું નવું ચિહ્ન દેવનાગરી લિપીના र અને લેટીન Rનું સંયોજન કરીને બનાવવામાં આવ્યું છે. જે હવે આંતર્રાષ્ટ્રીય બજારોમાં ભારતીય ચલણનું પ્રતિનીધીત્વ કરે છે.
વ્યુત્પત્તિ
આમતો ભારતનાં મોટા ભાગમાં રૂપિયાને રૂપિયાના નામ થીજ ઓળખવામાં આવે છે છતાં પણ તેનાં કેટલાક પ્રાદેશીક નામો પણ છે, જેવાકે: રૂબૈઇ (તમિલ) (ரூபாய்); રૂપિયા (હિન્દી) (रुपया); રૂપિયો ગુજરાતી; રૂપૈય તેલુગુ (రూపాయి); કન્નડ (ರೂಪಾಯಿ) અને તુલુ (ರೂಪಾಯಿ), રુપા મલયાલમ (രൂപ); રૂપયે મરાઠી (रुपये). આ ઉપરાંત બીજી ભાષામાં જોઈએ તો તેને સંસ્કુતમાં रूप्यकम् - રૂપ્યકમ્ કહેવામાં અવે છે. સંસ્કૃતમાં રૌપ્યનો અર્થ થાય છે, ચાંદી અને રુપ્યકમ્ એટલે ચાંદીની મુદ્રા (સિક્કો). જો કે, પશ્ચિમ બંગાળ, ત્રિપુરા, મિઝોરમ, ઓરિસ્સા અને આસામમાં ભારતીય રુપિયાનું અધિકૃત નામ સંસ્કૃત શબ્દ टङ्क ટંકમાંથી ઉદ્ભવતા વિવિધ શબ્દોનું બનેલું છે. આમ, બંગાળીમાં રુપિયાને ટાકા (টাকা), આસામીઝમાં ટોકા (টকা) અને ઉડિયામાં ટંકા (ଟଙ୍କା) કહેવામાં આવે છે અને એ પ્રમાણે જ ચલણી નોટો પર તેમને લખવામાં આવે છે.
પેરેન જિલ્લો
પેરેન જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નાગાલેંડ રાજ્યનો એક જિલ્લો છે. પેરેન જિલ્લાનું મુખ્યાલય પેરેન શહેર ખાતે આવેલું છે.
ભારતીય રૂપિયો
ચિહ્ન
right|thumb|110px|upright|Rupee symbol ૫ માર્ચ ૨૦૦૯ના રોજ ભારત સરકારે રૂપિયા માટે એક વૈશ્વિક પ્રતીકચિહ્ન બનાવવા માટે સ્પર્ધાની જાહેરાત કરી હતી. ૨૦૧૦નાં કેન્દ્રીય અંદાજપત્ર દરમિયાન તત્કાલિન નાણા પ્રધાન પ્રણવ મુખર્જીએ સૂચવ્યું હતું કે પ્રસ્તાવિત ચિહ્ન ભારતીય મૂલ્યો અને સંસ્કૃતિની ઝલક સમું હશે અને તેને પ્રતિબિંબિત કરતું હશે. પાંચ પ્રતીકોની તારવણી કરવામાં આવી હતી અને તેમાંથી કેબિનેટે ૧૫ જુલાઇ ૨૦૧૦ના રોજ ડી. ઉદય કુમારે બનાવેલાં આ ચિહ્ન પર પસંદગી ઢોળી હતી.
આ ચિન્હ દેવનાગરી લિપીના ‘र’ અક્ષરમાંથી લેવામાં આવ્યુ છે. ઊપરની સમાન્તર રેખાઓ (અને તે ની વચ્ચે ની જગ્યા) ત્રિરંગાની આભા આપે છે અને દેશની આર્થીક અસમાનતાદૂર કરવાની ઇચ્છા દર્શાવે છે. The Indian government will try to adopt the symbol within six months in the country and globally within 18 to 24 months. Prior to this, the most commonly used symbols for the rupee have been ₨., Re. or रू.
આંકડાકીય વિભાજન
મોટી સંખ્યામાં રૂપિયાની ગણતરી હજાર, લાખ (આંકડામાં ૧,૦૦,૦૦૦), કરોડ (આંકડામાં ૧,૦૦,૦૦,૦૦૦) અને અબજ (આંકડામાં ૧,૦૦,૦૦,૦૦,૦૦૦)માં કરવામાં આવે છે. અંગ્રેજી ચલણમાં વપરાતા મિલિયન (૧૦ લાખ) અને બિલિયન (અબજ) એવા એકમોનો ઉપયોગ ભારતીય પ્રણાલિમાં ખૂબ જ ઓછો છે.
દાખલા તરીખે, સંખ્યા રૂ. ૩,૨૫,૫૪,૭૨૯.૨૫ સામાન્ય રીતે ત્રણ કરોડ પચ્ચીસ લાખ ચોપ્પન હજાર સાતસો ઓગણત્રીસ અને પચ્ચીસ પૈસા એમ બોલવામાં આવે છે.
ભારતમાં ઉપયોગ
પ્રાચિન સમયમાં સિક્કાનો ઉપયોગ કરનારા દેશોમાં એક દેશ ભારત પણ હતો. ભારતમાં ઇ.સ્.પુર્વે ૬ સદીથી સિક્કાનું ચલણ છે. પુરાતત્વ સંશોધનમાં મળેલા સિક્કા પરથી જાણી શકાય છેકે હડપ્પીય સંસ્કૃતિમાં પણ સિક્કાનું ચલણ હતું ,જે ઇ.સ્.પુર્વે ૨૫૦૦ થી ૧૭૫૦ દરમ્યાનં પાંગરી હતી પહેલો રૂપિયો બનાવનાર શેર શાહ સુરીરાજા (૧૪૮૬–૧૫૪૫)હતો, જેનું મુલ્ય ૪૦ તાંબાની પાઇ જેટલું હતું. ૧ રૂપિયાનીં પ્રથમ ચલણીનોટ "બેંક ઓફ હિંદુસ્તાન"(૧૭૭૦-૧૮૩૨) દ્વાર બહાર પડાઇ, ત્યાર બાદ જનરલ બેંક ઓફ બંગાળ અને બિહાર (૧૭૭૩-૭૫,નિર્માતા,વોરન હેસ્ટીંગ)બંગાળ બેંક (૧૭૮૪-૯૧),તથા મદ્રાસ નીં બેંકે પણ રૂપિયાનું ચલણ રાખ્યું જેનું મુલ્ય ૧૨ ફેનમ = ૧ રૂપિયો હતું.
Historically, the rupee, derived from the Sanskrit word raupya, which means silver, was a silver coin. This had severe consequences in the nineteenth century, when the strongest economies in the world were on the gold standard. The discovery of vast quantities of silver in the U.S. and various European colonies resulted in a decline in the relative value of silver to gold. Suddenly the standard currency of India could not buy as much from the outside world. This event was known as "the fall of the rupee".
India was not affected by the imperial order-in-council of 1825 that attempted to introduce the British sterling coinage to the British colonies. British India at that time was controlled by the British East India Company. The silver rupee continued as the currency of India throughout the entire period of the British Raj and beyond. In 1835, British India set itself firmly upon a mono-metallic silver standard based on the rupee. His decision was influenced by a letter, written in the year 1805, by Lord Liverpool that extolled the virtues of mono-metallism.
right|thumb|250px|upright|રૂપિયા ૧૮૮૭, [[રાણી વિક્ટોરિયા]] Following the Indian Mutiny in 1857, the British government took direct control of British India. Since 1851, gold sovereigns were being produced in large numbers at the Royal Mint branch in Sydney, New South Wales. In the year 1864 in an attempt to make the British gold sovereign become the 'imperial coin', the treasuries in Bombay and Calcutta were instructed to receive gold sovereigns. These gold sovereigns however never left the vaults. As was realized in the previous decade in Canada and the next year in Hong Kong, existing habits are not easy to replace. And just as the British government had finally given up any hopes of replacing the rupee in India with the pound sterling, they simultaneously realized, and for the same reasons, that they couldn't easily replace the silver dollar in the Straits Settlements with the Indian rupee, as had been the desire of the British East India Company.
Since the great silver crisis of 1873, a growing number of nations had been adopting the gold standard. In 1898, following the recommendations of the Indian Currency Committee, British India officially adopted the gold exchange standard by pegging the rupee to the British pound sterling at a fixed value of 1 shilling 4 pence (i.e., 15 rupees = 1 pound). In 1920, the actual silver value of the rupee was increased in value to 2 shillings (10 rupees = 1 pound). In British East Africa at this time, the decision was made to replace the rupee with a florin. No such opportunity was, however, taken in British India.
The Indian rupee replaced the Danish Indian rupee in 1845, the French Indian rupee in 1954 and the Portuguese Indian escudo in 1961. Following independence in 1947, the Indian rupee replaced all the currencies of the previously autonomous states. Some of these states had issued rupees equal to those issued by the British (such as the Travancore rupee). Other currencies included the Hyderabad rupee and the Kutch kori. Nominal value during British rule, and the first decade of independence:
In 1957, decimalisation occurred and the rupee was divided into 100 naye paise (Hindi for "new paise"). In 1964, the initial "naye" was dropped. Many still refer to 25, 50 and 75 paise as 4, 8 and 12 annas respectively, not unlike the usage of "bit" in American English for ⅛ dollar. rupee bill historical.jpg |link=Special:FilePath/Rupee_bill_historical.jpg Image:in2av.jpg | The two-rupee banknote
Image:French1rupee.jpg | French Indian 1 rupee (1938) Image:Rupee_One_-_Obverse.jpg | One rupee — Obverse
The rupee on the East African coast and South Arabia
In East Africa, Arabia, and Mesopotamia the Rupee and its subsidiary coinage was current at various times. The usage of the Rupee in East Africa extended from Somalia in the north, to as far south as Natal. In Mozambique the British India rupees were overstamped, and in Kenya the British East Africa Company minted the rupee and its fractions as well as pice. The rise in the price of silver immediately after the First World War caused the rupee to rise in value to two shillings sterling. In 1920 in British East Africa, the opportunity was then taken to introduce a new florin coin, hence bringing the currency into line with sterling. Shortly after that, the Florin was split into two East African shillings. This assimilation to sterling did not however happen in British India itself. In Somalia the Italian colonial authority minted 'rupia' to the exact same standard, and called the pice 'besa'.
The rupee in the Straits Settlements
The Straits Settlements were originally an outlier of the British East India Company. The Spanish dollar had already taken hold in the Straits Settlements by the time the British arrived in the nineteenth century, however, the East India Company tried to introduce the rupee in its place. These attempts were resisted by the locals, and by 1867 when the British government took over direct control of the Straits Settlements from the East India Company, attempts to introduce the rupee were finally abandoned.
આંતરરાષ્ટ્રીય ઉપયોગ
ભારત નાં ભાગલાનીં સાથે પાકિસ્તાની રૂપિયો અસ્તિત્વમાં આવ્યો,પહેલાનાં સમયમાં ભારતીય રૂપિયો દુનિયાનાં ઘણા દેશોનું માન્ય ચલણ હતું જેવાકે એડન, ઓમાન, કુવૈત, બેહરીન, કતાર, the Trucial States, કેન્યા, Tanganyika, યુગાન્ડા, the Seychelles, and Mauritius વગેરે.
The Indian government introduced the Gulf rupee, also known as the Persian Gulf rupee (XPGR), as a replacement for the Indian rupee for circulation exclusively outside the country with the Reserve Bank of India [Amendment] Act, 1 May 1959. This creation of a separate currency was an attempt to reduce the strain put on India's foreign reserves by gold smuggling. After India devalued the rupee on 6 June 1966, those countries still using it – Oman, Qatar, and the Trucial States (which became the United Arab Emirates in 1971) – replaced the Gulf rupee with their own currencies. Kuwait and Bahrain had already done so in 1961 and 1965 respectively.
The Bhutanese ngultrum is pegged at par with the Indian rupee, and both currencies are accepted in Bhutan. The Indian rupee is also accepted in towns in Nepal which lie near the border with India.
ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની,૧૮૬૨
ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીએ ભારતમાં ૩ રાજ્યો સ્થાપ્યા હતાં જેમાં(બંગાળ,બૃહદ મુંબઇ તથા મદ્રાસ)હતાં. ૧૮૩૫ સુધીમાં દરેક રાજ્યએ પોતાનાં સિક્કા બાહર પાડ્યા હતા.જેમાં ત્રણેય રાજ્યોએ ચાંદીનોં રૂપિયાનો સિક્કો બહાર પાડ્યો હતો જેનું મુલ્ય ⅛ ફ્રાંક હતું, મદ્રાસ રાજ્યે તો બે રૂપિયાનો સિક્કો પણ બહાર પાડ્યો હતો. ત્યાર બાદ તાંબાના સિક્કાનું ચલણ વધ્યું.બંગાળે ૧ પાઇ, ½, ૧ અને ૨ પૈસા બહાર પાડ્યા તો મુંબઇએ ૧ પાઇ, ¼, ½, ૧, 1½, ૨ અને ૪ પૈસા. તથા મદ્રાસે ૨, ૪ પાઇ, ૧, ૨ અને ૪ પૈસા, with the first two denominated as ½ and 1 dub or 1⁄96 and 1⁄48 rupee. Note that Madras also issued the Madras fanam until 1815.
All three Presidencies issued gold mohurs and fractions of mohurs, including 1⁄16, ⅛, ¼ and ½ in Bengal, 1⁄15 (a gold rupee) and ⅓ (pancia) in Bombay and ¼, ⅓ and ½ in Madras.
In 1835, a single coinage for the EIC was introduced. It consisted of copper 1⁄12, ¼ and ½ anna, silver ¼, ½ and 1 rupee and gold 1 and 2 mohurs. In 1841, silver 2 annas were added, followed by copper ½ pice in 1853. The coinage of the EIC continued to be issued until 1862, even after the Company had been taken over by the Crown.
Regal issues, 1862–1947
In 1862, coins were introduced which are referred to as Regal issues. They bore the portrait of Queen Victoria and the designation "India". Denominations were 1⁄12 anna, ½ pice, ¼ and ½ anna (all in copper), 2 annas, ¼, ½ and 1 rupee (silver) and 5 and 10 rupees and 1 mohur (gold). The gold denominations ceased production in 1891 while no ½ anna coins were issued dated later than 1877.
In 1906, bronze replaced copper for the lowest three denominations and in 1907, a cupro-nickel 1 anna was introduced. In 1918 and 1919, cupro-nickel 2, 4 and 8 annas were introduced, although the 4 and 8 annas coins were only issued until 1921 and did not replace their silver equivalents. Also in 1918, the Bombay mint struck gold sovereigns and 15 rupee coins identical in size to the sovereigns as an emergency measure due to the First World War.
Independent issues, decimal, 1957-
The first decimal issues of India consisted of 1, 2, 5, 10, 25 & 50 naye paise, as well as 1 rupee. The 1 naya paisa was bronze, the 2, 5 & 10 naye paise were cupro-nickel & the 25 & 50 naye paise & 1 rupee were nickel. In 1964, the word naya(e) was removed from all the coins. Between 1964 & 1967, aluminum 1, 2, 3, 5 & 10 paise were introduced. In 1968, nickel-brass 20 paise were introduced, replaced by aluminum coins in 1982. Between 1972 & 1975, cupro-nickel replaced nickel in the 25 & 50 paise as well as the 1 rupee. In 1982, cupro-nickel 2 rupees coins were introduced. In 1988, stainless steel 10, 25 & 50 paise were introduced, followed by 1 & 5 rupee coins in 1992. Recently 5 Rupee coins made from Brass are being minted by RBI
Between 2005 & 2008, new, lighter 50 paise, 1, 2 & 5 rupee coins were introduced, all struck in ferritic stainless steel. The move was prompted by the melting down of older coins whose face value was less than their scrap value.
The coins commonly in circulation are 1, 2, 5 & 10 rupees. Although they remain valid, paise coins have become increasingly rare in regular usage.
બ્રિટિશ ભારત ૧૮૬૧-૧૯૪૭
૧૮૬૧માં તે વખતની સરકારે કાગળી ચલણ અમલમાં મુક્યું, ૧૮૮૪માં ૧૦ રૂપિયા, ૧૮૯૨માં ૫ રૂપિયા, ૧૮૯૯માં ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા, ૧૯૦૦માં ૧૦૦ રૂપિયા, ૧૯૦૫માં ૧૦૦ રૂપિયા, ૧૯૦૭માં ૫૦૦ રૂપિયા અને ૧૯૦૯માં ૧૦૦૦ રૂપિયા. ૧૯૧૭માં, ૧ અને ૨'૧/૨ રૂપિયાની ચલણ નોટોનું લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું.
ભારતીય રિઝર્વ બેંકે ૧૯૩૮માં ૨, ૫, ૧૦, ૫૦, ૧૦૦, ૧૦૦૦ અને ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાની નોટો છાપીને નાણું છાપવાની શરૂઆત કરી, જ્યારે સરકારે ૧ રૂપિયાની નોટો છાપવાની સત્તા પોતાની પાસે રાખી.
Independent issues since 1949
After independence, new designs were introduced to remove the portrait of the King. The government continued to issue the 1 rupee note, while the Reserve Bank issued other denominations, including the 5000 and 10,000 rupee notes introduced in 1949. In the 1970s, 20 and 50 rupee notes were introduced but denominations higher than 100 rupees were demonetized in 1978. In 1987, the 500 rupee note was introduced, followed by the 1000 rupees in 2000.
In September 2009, Reserve Bank of India has decided to introduce polymer notes (polymer banknote) on a trial basis. Initially, 100 crore (1 billion) pieces of ₨. 10 denomination notes will be introduced. According to the Reserve Bank officials, the polymer notes will have an average lifespan of 5 years (4 times the regular Indian bank notes) and be difficult to counterfeit. The polymer notes are cleaner than the regular notes, too.