cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Banalichea Monti Sokolo - Dulpod
Bannallechea Monti Sokolo
Musical form: Binary
At the base of the Benaulim hillock, foxes are howling.
Got married and were saved,
अळमो
गोंयचीं अळमी:
टर्मिटोमायसीज भाशेन गोंयांत आनीकूय रुचीक अळमी लोक पुंजायतात. तांचीं थळावीं नांवां आनी विज्ञानीक वळख अशीः फुगो; माड-फुगो; काजु-फुगो (बोलीटस/ गायरोडॉन); शिती/शितळ/श्रिगार अळमी (पोडाब्रेला); तेल अळमे (मॅक्रोलेपिओटा); खूंट/खुंटयाळें अळमे (प्लुटीयस) सोरपा अळमे, पणसा अळमे (प्लुरोटस) आदी.
Amchea Sezra Cheddum Aslem (Cheddum Kongreanchem) - Dulpod
Amchea Sezra Cheddum Aslem (Cheddum Kongreanchem)
Musical form: Binary
She would go about smartly dressed,
When she was hugged by a young man, she felt shy (pretended to feel shy):
Cinema polleunk fultalem.
No, I do not want them.
Lover: Kiss-proof lipstick ditam.
I will give you a kiss-proof lipstick.
Yes, I would like that.
Upanishads
purnnomod:purnnomidom purnnat o
Cecilia Mhojem Nanv - Dulpod
Cecilia Mhojem Nanv
Tum kurioso zaleari [4],
Irmanv mhogê bhurgi nhõi rê moti.
Cecilia Mojem Naum
Literary form: Dialogue
Tum curiozo zaleari,
My love, then my mind will not be young.
Tuje judi talhar côri?
शेर्पा
जाती आनी घराणीं
नेपाळांत जे तिबेटी लोक रावतात, तांकां नेपाळी लोक भोटिया ह्या सामान्य नांवान वळखतात. पूण भोटियांच्यो खूब जाती आसून, तातूंतली शेर्पा ही जात पर्वत-भोंवडेचे कुशळतायेक लागून चड प्रसिद्द आसा. हिमालयांतल्या अशीर देगणां आनी एव्हरेस्टाच्या तेमकांच्याय सुवातींनी हे लोक वसल्यात.
कुंभार-एक कुशल वेवसायीक
कुंभार म्हळ्यार मातयेची आयदना करपी वेवसायीक. तो फकत आयदनाच करना जाल्यार मातयेच्यो वेगवेगळ्यो आकृती करता. मातयेक आपल्या हातांनी खेळोवन वेगवेगळ्यो वस्तू करता.
चाक
पयलें कारण म्हळ्यार उद्देगीकरण.आयज मनशांन नवे नवे सोद लायल्यात आनी तांबे, पितूळ,स्टील,आलुमिनियम,सारक्या धातुंची रांदपाक उपकारावची साबार तरांची आयदणां बाजारांत आयल्यात.ते भायर हीं आयदणां सारकी रोखडीं फुटनात देखून चडसो लोक हीं आयदणां वापरुंक लागल्यात.
अस्तंत बंगाल
इतिहास
ब्रिटीश सत्तेआड समाजीक आनी राजकीय मळार जागृताय करपाचो वावर बंगालांत खूब आदीं सुरू जालो.१८५१ त ‘नॅशनल असोसिएशन’ ची स्थापणूक जाली.तिचें स्वरुप अखिल भारतीय पांवड्यावयले आसलें.१८३८ त ‘ब्रिटीश-इंडिया सोसायटी’ ची स्थापणूक जाली.तातूंत सगळ्या जातीधर्माचे जमीदार एकठांय जाल्ले.१८६७ ते १८८० मेरेन कांय देशभक्त लोकांनी ‘चैत्रमेळ’ नांवाचो उत्सव चालू दवरिल्लो.ह्या उत्सवाचो मुखेल हेत देशाखातीर एकठांय येवप हो आसलो.ब्रजेंद्रनाथ ठाकूर, गणेन्द्रनाथ ठाकूर, नवगोपाल मित्र हांची बुद्द ह्या मेळाफाटल्यान आसली.रवींद्रनाथ टागोर होय ह्या मेळांत वाटो घेतालो. अशा संघटणांतल्यान फुडें काँग्रेस जल्माक आयली.ह्याच कालखंडांत बंगालच्या राजकीय मळार बिपीनचंद्र पाल, सुरेंद्रनाथ बॅनर्जी हांचो उदय जालो.सुरेंद्रनाथ बॅनर्जी १८९५ वर्सा पुणें आनी १९०२ वर्सा अहमदाबादेक भारिल्ल्या काँग्रेस अधिवेशनाचो अध्यक्ष आसलो.बिपीनचंद्र पाल क्रांतिकाराच्या गुप्त पंगडाकडेन समबंदीत आसलो. वंगभंग आनी स्वदेशी आंदोलन हातूंत ताचो वांटो मोलाचो थारला.वंगभंग हें बंगालच्या इतिहासांतलें काळें प्रकरण.ब्रिटिशांनी १९०५ वर्सा धर्माच्या नांवान केल्ले बंगालचे फाळणेक हिंदू आनी मुस्लीम ह्या दोनूय जमातींनी खर विरोध केलो.निमाणें १९११ वर्सा ब्रिटिश सरकारान बंगाली भौसामुखार नमून लॉर्ड कर्झन हाणें फाळणेचो वटहुकूम फाटीं घेतलो.भारतीय सुटके झुजांत बंगालच्या क्रांतिकारकांचो वांटो खूब मोलाचो. वंगभंगा उपरांत तांचे कुशळ संघटण करपाचो वावर अरविंद घोष हाणें केलो.गांधीच्या असहकार आंदोलनांत पुराय बंगाल वांटेकार जाल्लो.चित्तरंजन दास हाणें असहकार आंदोलनांत बंगाली भौसाचें फुडारपण केलें.ताच्या फाटल्यान हे चळवळींचें फुडारपण सुभाषचंद्र बोस हाचे कडेन गेलें.ताच्या क्रांतिकारी विचारांचो मेळ हेर काँग्रेसी फुडाऱ्यांवांगडा पडूंक नाशिल्ल्यान तो पक्षांतल्यान भायर सरलो आनी ताणें फॉरवर्ड ब्लॉक नांवाच्या पक्षाची स्थापणूक केली.आझाद हिंद फौज हे संघटणेची निर्मणी करपांत ताचो म्हत्वाचो वांटो आसा.
शिव
रुद्र
रामायणांत रुद्राचें हें शिवरूप चड घट्ट आनी सगळ्यांक मान्य अशें जालें. दार्शनिक (दाखोवपाचें) आनी दुसरें लोकप्रचलित अशें उभयविध रूप नदरेन पडटा. श्र्वेताश्र्वर उपनिशदांत शिवाच्या दार्शनिक स्वरुपाची अभिव्यक्ती जाली तिची महाभारतांत परिपूर्णता जाली. शिवाच्या ह्या तात्त्विक स्वरुपा वांगडाच महाभारतांत तांचो सांख्य दर्शनाकडेन संबंद दाखयल्लो आसा. शिव हो आपूण सांख्य आसा. तो आपुणूच आपल्या जाग्यार सांख्यदर्शन जाणता.जाग्यार सांख्यदर्शन जाणता. जे लोक सांख्य सिध्दान्तांचे चड ज्ञानी आसात ते शिवाची प्राप्ती करून मोक्ष मेळयतात अशें महाभारतांत म्हळां.
अंधकासुरवध
हे कथेंत शिवाचें उग्र हे कथेंत शिवाचें उग्र अंधक देवांक खूब त्रास दितालो आनी ताणें एक फावट पार्वतीचें अपहरण करपाचोय अतिप्रसंग केल्लो. जेन्ना शिवाचें आनी ताचें झूज जालें तेन्ना अंधकाच्या आंगातल्यान गळपी दर एका रगताच्या थेंब्यांतल्यान अंधक निर्माण जावपाक लागले. तेन्ना शिवान माहेश्र्वरी देवी आनी तिचेवांगडा मातृका निर्माण केल्यो. ह्या देवतांनी अंधकाचे रगता थेंबे वयल्या वयर चाटपाक सुरवात केली. मागीर शिवान अंधकाक मारलो.
अवधूत
अवधूतः
ह्या संप्रदायाक जाती-धर्म भेद मानचो न्हय असो आदेश दिलो. अश्या जातिधर्मांतल्या दादल्यांक तांणी अवधूत म्हळां. हे अवधूत जटो वाडयतात. गळ्यांत भीक्षा-पात्र घेवन भोंवतात.बंगालांत असल्या साधुंचें वेगवेगळे गट आसात. ह्या गटांत सगळ्या जातीचे लोक आसतात. ह्या साधूंचो चोमो जेन्ना भीक मागपा खातीर वता तेन्ना ‘वीर अवधूत’ असो आवाज करतात आनी एकतारीचेर भेस बरीं गीतां गायतात. हे राम आनी मारुती हांकां भजतात.
शिव
नटराजमूर्ती
ह्या रुपांत शिवान नाच-नाट्यकला प्रवर्तित केली अशी धारणा आसा.तो आपूण एक पारंगत नाचपी आशिल्लो आनी ताच्या नाचान विश्र्वव्यापाराक चालना मेळटा. ह्या भुमिकेंतलो शिव चार भुजांचो आसता. ताणें दावो पांय उखलून उजवेवटेन घरिल्लो आसता. ताच्यो जटो रत्नालंकृत आसतात. केशबंधांत कपाल, सोरोप, चंद्रीम आनी पत्रमाला आसतात. ताच्या भोंवतणी प्रभावलय आसता.
गोंयचीं क्रिस्तावांचीं काजारां
काजाराची पद्दत
काजार हो एक सातवो साक्रामेंत. हांतूंत पयली सोयरीक करतात मागीर उलोवप थारावचे खातीर न्हवऱ्याच्या घरा उतर जाता .हाचे उपरांत मुदयेचो समारंभ जाता, जंय व्हकल आनी न्हवरो एकामेकांक मुदयो घालतात.क्रिस्तांवां मदीं काजार जावचे पयलीं सिवील रजिस्ट्राराचे कचेरेंत तांची नोंदणीं करची पडटा. उपरांत व्हंकल-न्हवरो आप-आपले इगर्जेच्या पाद्रीक कळीत करतात. उपरांत इगर्जेत चीट वाचतात. काजारा पयलीं येवपी तीन आयतारांक मीस जाले उपरांत इगर्जेचो पाद्री काजाराची चीट वाचता. व्हंकल-न्हवऱ्याचे आवय-बापूय, नांव-गांव, अशी सगळीं म्हायती दिवन कसलीय आडखळ आसल्यार ती कळोवपाचे कर्तव्य आसा म्हूण सांगता.
कुठ्ठाळे गांवांतली इगर्ज
कुठ्ठाळे गांवांतली इगर्जकुठ्ठाळे गांवांत आसा। कुठ्ठाळे हो गांव साश्टी म्हालांत आसा. आदल्या काळार ह्या गांवचें नांव कुशस्थळी आसलें. ह्या गांवांक खूब इतिहास आसा. 1510 वर्सा पुर्तुगेज गोंयांत आयले आनी सुमार 1560 वर्सा इक्विझिशन लायलें. ह्या काळांत बाटाबाटी वा धर्म बदलप जावपाक लागलें आनी ह्या बळजबरीक लागून स्थलितंरा जालीं. कुठ्ठाळ वाठारांत तशेंच जालें आनी कुठ्ठाळेतले लोक आपले देव घेवन गांवांतल्यान भायर सरले.कांय लोक मंगेश देवाक घेवन मंगेशी,फोंडे वाठारांत वचून वसले जाल्यार कांय लोक देवी शांतादुर्गाक घेवन कवळे गांवांत गेले. त्या भायर हेर देवळां अशी आशिल्लीं - सांतेरी,केंन्सो,वीर, कापितासोर(कापिलेश्वर),नारायणा,भगवती,गोपिनाथ आनी चद्रिनाथा जी आतां ह्या गावांत ना. मागीर थंय इर्गज आनी कॉपेलां उबीं जालीं.
गोंयचीं क्रिस्तावांचीं काजारां
दोत वा देणें
काजाराची उलोवणीं जातात त्याच दिसा दोत थारायतात. जशें भांगर, शिंगर, कपडे, आयदनां आनी हेर उपेगीक आशिल्ल्यो वस्तू न्हवरेकार व्हकलकारां कडेन मागतात ताका देंणें म्हणटात. दोत न्हवऱ्यागेर धाडून दिवचे आदीं व्हंकले घरा कडेन ती मांडून दवरतात. भिकारीं आपले बेसांव घालतात आनी उपरांत देणें न्हवऱ्यागेर धाडटात. दोती वांगडा वजें धाडटात.
Mogachem Dusrem Rup
“Hanv nokllo aslem te tovnas bhurge mhonn. Amchea ganvche te. Tea soglleanchim nanvam hanv papak sangun ditam. Tuka khas Dev borem korum.” Sandhyan vetam vetam mhonnlem. Poilech pavtt eke choiliek aple borabor skuttoricher bosoilolem mhonn taka bhirant disloli. Punn sovka sovka to somadhani zalo ani tannem taka surokxit ghora pavoilem. Restaurant-ant kitem ghoddlam tem kitench kollunk dilem nam. Boreach disam uprant eke sanjer to kamak vochunk bhair sortanch Sandhya tanger ailem ani Shashikantak polleun ojap zalem. To-i ojap zalo. Tem Nimisha borabor xiktalem ani takach mellunk ailolem. Don dis zor ailolean tem kolejik vochunk naslem mhonn Sandhya tache khobrek ailolem. To taka hanslo ani kamacho vell zalo mhonn cholunk laglo.
“Mavxe, tachea mathear jhelacheo goddyo ghalear taka borem distolem.” Tem porvonta tem polleun Shashikantan suchoilem. Mavxi taka pollet urli. To bhitor kuznant gelo ani apunnuch jhel gheun ailo ani aplo lens kaddun to jhel Nimishachea kopalar dovorlo. Matxe vellan tachem kopol xinnxinnlem ani angantlean kitlich hum’ bhair sorli. Tem ghaman buddlem.
गोंय विद्यापीठ
पोर्तुगेज आनी फ्रेंच भासो अशो अस्तंती भासो दिवपी भारतांतल्या थोड्याच विद्यापिठांतलें एक आसा. विद्यापिठाचो पोर्तुगेज आनी लुसोफोन अभ्यास विभाग हो पुराय भारतीय उपखंडांतलो एकमेव असो विभाग.
विद्यापिठाची निर्मिती
1 डिसेंबर 1984 दिसा गोंयांतल्या स्वायत्तताय समर्थक गटांनी बऱ्याच काळासावन संघर्श केल्या उपरांत गोंय विद्यापिठाच्या कायद्याचेर स्वाक्षरी जाली आनी तातूंत मुंबय विद्यापिठापसून सीपीआयआरचो संबंद काडून उडयलो आनी ताचें रुपांतर गोंय विद्यापिठांत (जीयू) केलें. वयल्यान सांगिल्ल्या कायद्यान जीयूची कामगिरी दमन आनी दीऊ आनी दादरा आनी नगर हवेली ह्या प्रदेशांमेरेन वाडयली, जी वेव्हारांत केन्नाच घडली ना.
संबंदीत म्हाविद्यालयां
मुखेल कॅम्पस मुखेलपणान पदव्युत्तर अभ्यासा खातीर नोंदणी ~1,500
खेळां
डॉ श्यामा प्रसाद मुखर्जी इनडोर स्टेडियम हें गोंय विद्यापिठाच्या कॅम्पसांत आशिल्लें एक इनडोर स्टेडियम. व्हॉलीबॉल आनी बास्केटबॉलाच्या इव्हेंटां खातीर 2014 वर्साच्या लुसोफोनी खेळां खातीर हें स्टेडियम बांदिल्लें. भारतीय जनसंघाचे संस्थापक आनी आदले भारतीय राजकारणी डॉ श्यामा प्रसाद मुखर्जी हांच्या नांवान ह्या स्टेडियमाचें नांव पडलां. ह्या स्टेडियमांत 4 हजार लोक बसपाची तांक आसा आनी 2014 वर्सा गोंयचो राज्यपाल भारत वीर वांचून ताचें उक्तावण केलें ८२ कोटी खर्च जालो आनी ११ म्हयन्यांत बांदलो जो आंतरराश्ट्रीय दर्ज्याचो घरांतलो स्टेडियम बांदपाचो विक्रम आसा. 131 m पत्र्याचो हो स्टेडियम आशियांतलें पयलें स्टेडियम आसून ताचेर सगळ्यांत लांब एकेच पत्र्याची छप्पर आसा.
Chicú Eôi, Eôi, Eôi - Dulpod
Chicú Eôi, Eôi, Eôi
Xamain[6] mojê ducôr pôslolo.
कुचिपुडी नाच
कुचिपुडी हें नृत्यनाट्य चान्न्याचे राती देवळाच्या आवारांत करपाची प्रथा आसा. लोकांची गर्दी चड जाली जाल्यार रस्त्याच्या एका तोंकाक माची उबारून थंय हो नाच जाता. नृत्यनाट्य सुरू जांवचेपयलीं ‘हास्यगाडू’ (विदूषक) प्रवेश करता आनी वाकडींतिकडीं तोंडां आनी अंगविक्षेप करून लोकांक हांसयता आनी तांचें लक्ष माचयेवटेन ओडून घेता. गायक आनी वाद्यवृंद माचयेचे उजवे वटेन बसतात. वाद्यांमदीं टाळ, मृदंग, व्हायोलिन. वीणा हांचो आस्पाव आसता. मागीर सूत्रधार प्रवेश करता आनी नांदी गावन नृत्यनाट्याचो आशय सांगता. नाचांतल्या मुखेल पात्रांक ‘दरूवु’ अशें म्हण्टात. कुचिपुडीचे कांय नाचप्रकार अशे: ‘शब्दम्‌’ म्हळ्यार एके खाशेले संगीतशैलीप्रमाण गायिल्लें आनी एकाद्र्या नाट्यपूर्ण कथाप्रसंगाचेर आदारिल्लें काव्य. हातूंतल्यो रचना नृत्याभिनयाक पोशक आसता. देखीक – ‘दशावतारशब्द’ ह्या प्रकारांत विष्णूच्या धा अवतार नृत्यांकित करतात. अशाच तरेन ‘श्रीरामशब्द’, ‘मंडुकशब्द’, ‘अर्धनारीश्वरशब्द’, ‘प्रल्हादशब्द’, ‘कृष्णशब्द’ ह्या रचनांचेर नाच करतात. ‘कलापम्‌’ ह्या प्रकातांत वादविवादात्मक. तत्वज्ञानात्मक आनी हेर विंगड विंगड चर्चांचो आशय आशिल्ल्यो काव्यरचना नृत्यवध्द करतात.
कुचिपुडी कलेंत नखेत्रपट्याच्या अलंकाराक म्हत्वाची सुवात आसा. ‘भामाकलापम्‌’ नाचप्रकार सुरू जातकच सत्यभामा पड्ड्याचे एके वटेन उबी रावता आनी नखेत्रपटो आशिल्ली आपली केंसाची लांब विणी लोकांक दिसतली अशे तरेन पड्ड्याचे दुसरे वटेन सोडटा. प्रेक्षकांमदल्या खंयच्याय कलाकाराक, सत्यभामेचें सवंग करून माचयेवेले सत्यभामेवांगडा सर्त करपाखातीर हें एक जाहीर आव्हान आसता. हें आव्हान स्वीकारून तातूंत कोणूय जैतिवंत जालो जाल्यार ताका सत्यभामेचे विणयेवयलो नखेत्रपटो इनाम म्हूण फाव जाता. कुचिपुडी नाच परंपरेंतलो हो वांटो म्हळ्यार एक खाशेलेपण जावन आसा. कुचिपुडी नर्तकांचे अलंकार ‘पुंगू’ लांकूड, ‘बडीदा’ लांकूड आनी हेर लांकडांपसून तयार केल्ले आसतात. बायलां नर्तक वट्ट ३२ वेगवेगळे अलंकार घालतात जाल्यार दादले नर्तक तलवार, गदा आनी रूपडें मेळून वट्ट १० अलंकार घालतात.
Cholo Choltam Zali Rati - Dulpod
Cholo Choltam Zali Rati
Chol dadulea polongari,
Deran Ani Unien - Dulpod
Deran Anim Unien
Brother-in-law and sister-in-law
Daranto Champo - Dulpod
Daranto Champo
In front of our house there stands a champak-tree
At the window a flower basket.
Polleiat
Dulpod Goenche
अवतार
धर्मसंस्थापनार्थाय संभवामि युगे युगे।।
अवतार कल्पने फाटले सिध्दांतः 1. ईश्वर नित्य स्वरुपांत आरले सुवातेर आसाच, पूण त्याच वांगडा तो हेर रुपांत, धर्तरेरह रावन इतिहासीक कार्य करता. 2. अवतारामदीं असामान्य गूण आनी विस्मित करपी चमत्काराची तांक आसता. 3. अवतारी मनशाची कूड सदांच तेजिश्ट आसता. 4. अवतार, माया वा आभास नासून तो सत्य आसता. 5. ईश्वराच्या सगळ्या अवतारांत, ईश्वराचे सगळे वा थोडेतरी गूण आसतात.
हेर धर्मीयांमदीं अवताराची कल्पना
बौध्द धर्मांत महायान पंथांत अवतार कल्पनेक मान्यताय मेळ्ळ्या. धाव्या शतमानाच्या सुमाराक बुध्दाक महायानपंथांत ‘अवतार’ म्हूण मान्यताय मेळ्ळ्या. बोधिसत्व हो बुध्दाचो अवतार आसा अशी कल्पना आसा. बुध्दाचें निर्वाण जाल्यार लेगीत तो मैत्रेय, बुध्दाच्या रुपान अवतार घेतलो अशी महायान पंथाची श्रध्दा आसा.
हेर अवताराविशीं कल्पनाः (ग्रीक कल्पना) देवान मनीस रुपान धर्तरेर जल्म घेतिल्ल्याची कल्पना ग्रीक पुराणांत ना. पूण देवान खास प्रसंगार तात्पुरत्या खिणा खातीर मनीस वा प्राण्याचो जल्म घेवन प्रजोत्पत्ती केल्ल्याच्यो कथा तातूंत दिसतात.
Deranto Champo - Dulpod
Deranto Champo
The flowers of the chilli-plant,
I shall give you free to wear, my Lady.
Polleiat
Dulpod Goenche
श्रीपाद दामोदर सातवळेकर
चित्रकार
एक चित्रकार म्हूण हैदराबादेंत तांचो निजामा कडेन संबंद आयलो थंयसर तें रावले. व्यक्ति चित्रकार म्हूण तांचें नांव जाले. राजे, सरदार आदींनी तांचे कडल्यान आपली व्यक्तिचित्रां काडून घतली.
मेरी कोम
मेरी कोम धाक्टे अस्तानाच पासुन तांनी खूब कश्ट, त्रा्स, दुख सोस्ले. आनी सगले कडेन एक नाव जोडून घेतले. आइस “मेरी कोंम” ह्या नावाक कोणुच वल्खाना आशे ना. आता पुराय संवसार तिका जाणा. दूसर्या बायला खातिर ती एक प्रेणा जावान आसा. दोन भुग्यांक जल्म दिवुन पासून तिणें  आपलें खेळपाचे सोडले ना. आपल्या जिवितांत ती मुखार वचात रावली आनी मुखावयलो पावडो, आपले कश्टावरवी हासिल केलो. आनी हे तरेन हे परी मेरी कॊमान आख्या संवसाराक  आपलें नांव जाहिर केले.
मार्सेलिना डिकोस्ता
मार्सेलिना डिकोस्ता हो एक तियात्र कलाकर.
मार्सेलिना डिकोस्ता हिका खेळ-तियात्र/ तियात्र मळार सेलिना ह्या नांवान सगळे खेळ-तियात्र आनी तियात्र मोगी वळखतात.
वावर
आयज मेरेन सेलिना बायेन सुमार ७५ खेळ-तियात्रांनी भाग घेतलां तातूंतले कांय तियात्र / खेळ तियात्र अशें जावन आसा: पॅटरीक डोवराडो ताचें ‘सुकणें’ आनी ‘मिरा’ लिगोर्यो फेर्नांडीस हांचे ‘जुलिय्स सॅसार’,‘जेजू वाट सत आनी जिवीत’, ए.एम. पाचेको हाचो ‘फातर’. तियात्र पालका वयले कांय नांनवस्ते तियात्र आर्टीस्टे जशे एम.बॉयर, रोजफन्स, प्रिन्स जेकब, क्रिस्टोफर,आदी हाच्या वांगडां वावर करपाची संदी तिका फावो जाल्या. एक तियात्र आर्टीस्टे म्हणून तिणें आपली कला मंबई, पूणे, कारवार, होनवार, कुंमटा, आनकोला, आदीं ह्या गांवांनी जायते खेळ-तियात्रांनी दाखोवन नामना जोडल्या.
गोंयचे इंक्विजीशन
कोंकणीक मरणाचें फर्माण
एकंदरीत ह्या प्रकाराखातीर देशी अस्मिताय, कोंकणी संस्कृताय हांचे कडेन पळोवपाचो दृश्टिकोन बदल्लो. गोंय सोडून केरळ आनी कर्नाटकाक गेल्ल्या लोकांच्या कोंकणी भाशेचेर थंयच्या मल्याळम आनी कन्नड भाशेचो प्रभाव आनी परिणाम जालो. भाशेचे नाद आनी उच्चार बदल्ले, उतरावळी बदल्यो, एक भास एक लिपी हें तत्व सोपलें. त्या त्या वाठारांतले लिपीयेंत कोंकणी लोक बरोवपाक लागले. हाका लागून देवनागरी, मल्याळम, कन्नड, रोमी आनी अरबी अश्या पांच लिपीयांनी अशें कोंकणी साहित्य वाटून गेलें. एके लिपीयेंत बरयल्लें साहित्य दुसरे लिपियेंतल्या कोंकणी मनशाक वाचूंक समजना जालें. हाका लागून कोंकणी वाचक, साहित्यीक अभ्यासक हांचे वांटे जाले. २७ जून १६८४ ह्या दिसाक कोंकणी भाशेंच्या मर्णाचें फर्मांण त्या वेळाच्या वायस् रॉय फ्रांसिस्क द् तावुरा हांणी काडले. हें फर्माण बरोच काळ उरलें. फ्रांसिस्कन पाद्रीच्या दबावाखाला हें फर्माण कडक रितीन पाळप जालें. ताणी कांय कडक नेम लागू केले.
गोंयचीं लोकगितां
बायलानीं गावपी लोकगितां
दादल्या परस बायलांच्या लोकगितांचो आंकडो च़ड आसा हाचे कारण बायलां च़ड सर्जनशील आसता.ती चड हळवी ,भावुक ,धार्मिक वृत्तीची सुंदरकायेची भोक्ती आसता.भुरगीं घराब्यान चड घुसपल्ली आसता म्हूण तिचे कडल्यान चड निर्मणी जाता.कुटूंबाचे भरण ,रक्षण ,आनी भरभराट ह्या तीन भावनांनी बायलांची लोकगितां प्रभावीत जाल्ली पळोवंक मेळटा.तांची गितां भावस्पर्शी आसता. आदीम काळार समाज मातृप्रधान आशिल्लो मातृदेवतेचे वर्चस्व आशिल्ले .मनशाक जाल्म दिनपी माता आनीतिच्या भुरग्यांच्या पोटरक्षणार्थ असंख्य जितापत वनस्पत जल्माक घालपी धर्तरी दोगांयचे ह्या काळार नातें जोडटाली.हातुंतल्यान धर्तरेचे म्हळ्यार मीतृदेवतेचे पुरोहितपण बायल मनशे कडेन आयलें .लोकगिताच्या माध्यामांतल्यान बायलेन हे देवते कडेन संवाद साधलो आपला आनी आपल्या भुरग्या बाळांची गाराणी तिचे कडेन पावयली .ही स्थिती आर्य लोक येवचे पयलीची. आर्य लोक आयल्या उपरांत तिची अवस्था वायट जाली ,तिचे जागो दादल्यांनी घेतलो.
बायलानीं गावपी लोकगितेंचे प्रकार
दुवाळ्याचे गित सातव्या म्हयन्यार गुरवार बायलेक फुलां माळटना हे गित गायतात.हातूंत गुरवारणेची केल्ली अर्थ -अपुर्बा,दुवाळ्या प्रमाण तिका भेटयल्ल्यो खाणा जेवणाच्या वस्तूंचे वर्णन केल्ले आसता.
दादल्यांनी गावपी गितांचे प्रकार
शेता भाटांत वावरतना कश्ट विसरपा खातीर कश्टल्ल्या मनाक उत्तेजीत करपा खातीर, वेवसायाचे वर्णन करता, गायतना खारव्यांची गीता, रेंदेराची गिता अशी लोक गिता मेळटात सणा परबा वेळार वा हेर प्रसंगानी थारावीक विदीक पाळो दितना जायती गिता गायिल्ली दिसता. काय वेळार ह्या गीतांचो आकार व्हड आसता तर काय वेळार तांचे स्वरुप एकाद्र्या मंत्र्या सारखे दिसता. पिळग्या पिळग्या साकून कांय घराण्यानी लोक संस्कृतीच्या उपासनेखातीर आपल्याक ओंपून घेतिल्ली दिसता. हे उपासक थारावीक घरानी वचून आपल्या घराण्या कडेन लग्नीक आशिल्ल्या देव देवतांची गीता गायनात दर घराकडेन तांचे झोळयेंत जे किते पडटा. ताचेरुच ते आपलो संवसार चलयतात. गोसांय, लईराईचे भगत, गणसाबैलाकार हे गोंयात मेळपी कांय उपासक आसात. परबां उत्सवावेळार नृत्य करुन देवाक होरावपाची चाल पुर्वपरांगत साकून आसा. ह्या नृत्यांचो आत्मो म्हळ्यार गितां.ताच्या शिवाय नाचप्याक स्फुर्ती येयना.नृत्य गितांचो आंकडो चड मेळटा.नृत्य गितां भितर वेगवेगळे प्रकार आसा.
इत्रुजांची गितां आनी सांज्यावाची गितां- क्रिस्तावांच्या उत्सवा वेळार गायतात.
Canja de Goa (Goencho sop)
Canja de Goa  (Goencho sop) ek nomunedar Bharoti-Purtugez jevnna khannacho sop Goeanto zavn asa, zo ekdam Purtugez Bharotantlo ek prant aslo, zachi sfurt Purtugez sopachi zavn asa.
Macazana
Porbo Ani Festam
St.Francis Xavierachi porob: Hi Macazana ganvchi mukhel porob.Hi porob Dezembrache 10ver zata ani hi porob ganvche soggle lok monoitat.Porbe disa Legio Marie ho firgojecho pongodd ek mand ghaltat ani tantunt torekvar khell ghoddun haddtat.Toxench sanjechea vellar firgojechea khellmollarFootball khell zatat.Aakhrek rattichea vellar sogglo ganvcho lok tiatr polleunk vetat. Vailankanni Saibinnichi fest Hi porob Setembrache 8ver zata.Hi porob Legio Marie ho firgojecho pondodd monoita.hea porbek fullachem fest mhonn pachartat ,kiteak hea disak vegglea torechim fullam Saibinnik ghaltat ani firgojent saibinnichim gaionam gaitat.
Dogueo Tigueo Beatini - Dulpod
Dogueo Tigueo Beatini
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 2,
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Ilhas, Goa, 26.05.2005
Gueleo kum(u)sarak. (bis)
Eklen add´llo mannsacho kopo,
वाच्छा, दिनशा एदलजी
शेतकामत्यांक सवलतीच्या व्याजान रीण मेळचें आनी तांचेर आशिल्लो सावकारी रिणाचो ताण उणो करपाखातीर शेतकरी बँको काडच्यो अशी सुचोवणी तो करतालो. हातमागच्या उद्देगांत उदरगत घडोवन हाडपांत ताचें फाटबळ आशिल्लें. अस्तंत भारतांत उद्देगीक संस्था संघटीत करपांत ताणें न्यायमूर्ती रानडे हाका मोलादीक आदार दिल्लो. बेहरामजी मलबारीच्या 'स्पेक्टेटर' ह्या नेमाळ्यांत तो राजकीय विशयांचेर ले बरयतालो.
अशोक कामत
पुरस्कार
.
Ede Raticho Konn Re Menddo - Dulpod
Edê Raticho Konn Rê Menddo
Edê raticho konn rê menddo,
बाकीबाब बोरकर
जल्म आनी शिक्षण
“कोंकणी साहित्याचे शिल्पकार” म्हणून नामना जोडपी आनी साबार लोकांच्या मनांत मोग रूजोवपी म्हळ्यार बाकीबाब बोरकर. बाकीबाब हो एक गोंयचो बहुभाशी, असामान्य प्रतिभेचो व्हड कवी.असलो कवी शेंकड्यांतल्यान एकदांच येता अशें म्हणटात.बाकीबाब बोरकर म्हणजेच बाळकृष्ण भगवंत वर्दे बोरकार हांचो जल्म ताच्या आजोळा, सांवड्डया जालो. बाकीबाब हो मध्यमवर्गीय गोंयकार सारस्वत कुटुंबांतलो भुरगो. . 1928 सालांत बाकीबाबान धारवाडच्या सरकारी हायस्कुलांतल्यान मॅट्रीकेची परीक्षा पास केली. रोखडीच ताणें 1929त वास्को शारांत, इंग्लिश विद्दालयांत शिक्षकाची नोकरी धरली.
ಬಾರೂಕ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Baruch
ಹೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಜುದೇವ್ ಪರ್ಜಾ ಶಿಂಪ್ಡೊನ್ ಪಡ್ಲೊಲಿ ತೇದನಾ ಆಪ್ಲೆಂ ಧರ್ಮಿಕ್ ಜಿವೀತ್ ಸಾಂಬಾಳುಂಕ್ ತಾಣಿಂ ಕಸಲೆ ಉಪಾಯ್ ಘೆತಲೆ ತ್ಯಾ ವಿಶಿಂ ಮ್ಹತ್ವಾಚಿ ಮ್ಹಾಯ್ತಿ ದಿತಾ. ತಶೆಂಚ್, ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಯ್ಶಿಂ ಸಂಬಂದ್, ಮಾಗ್ಣೆಂ, ಸಮುರ್ತೀಕ್ ವಿಸ್ವಾಶಿಪಣ್, ಪ್ರಾಚೀತ್ ಕರ್ಪಾಚೆಂ ಮನ್, ಫುಡಾರಾಚೊ ಭರ್ವಾನ್ಸೊ ಹೆಯ್ ವಿಶಯ್ ಆಸಾತ್.
बाकीबाब बोरकर
साहित्यीक वावर
“प्रतिभा” हो कवितासंग्रह 1930 वर्सा मराठींतल्यान उजवाडाक हाडलो. “प्रतिभा” (1930) सावन “चिन्मयी” (1984)मेरेन बाकीबाबाचे आठ मराठी कवितासंग्रह उजवाडाक हाडले. प्रतिभा ह्या प्रसिध्य जाल्ल्या कवितासंग्रहाचेर बालकवींची गडद अशी छाया मारता. “प्रतिभा, जीवनसंगीत, दुधसागर, आनंद भैरवी, चित्रवीणा, बोरकरांची कविता, गुतार, चैत्रपुनव, चंदनवेल, मेघदूद, कांचनसंध्या, अनुरागिणि, चिन्मयी, बोरकरांची प्रेम कविता आनी कयवलयाचे झाड’’, हे कवितासंग्रह तांणी मराठींतल्यान उजवाडाक हाडले. तांच्या हे कवितासंग्रह मोग, स्वतंत्र विशिश्ट भावानुभाव ह्या विशयांचेर आदारीत आसात. “चिन्मयी” हो बाकीबाबाच्या मरणां उपरांत उजवाडा आयिल्लो कवितासंग्रह. बाकीबाब त्या काळांत जी काव्यरचना करतालो तो कालखंड समाजीक आनी राजकी नदरेन जायत्या चळवळींनी, गडामोडींनी प्रभावी आनी अवलिय असो आशिल्लो. कोंकणीच्या मळार बाकीबाबान आपले खाशेले योगदान दिल्ले आसा. तो कोंकणीचो मोगी आशिल्लो आनी हाकाचलागून ताका कोंकणी साहित्याचे शिल्पकार म्हण लोक पाचारतात.
सांत आलेस इगर्ज
इतिहास
ह्या कुडतरी गावांतले फाटले पुर्वज हिंदू आशिल्ले, तांचे आडनांव चडशें पै आनी कामोती आशिल्लें. रोमांतल्या जेजुईत वेसपेसियानो बोनामिकी ह्या इटालीयन मनशाक कुडतरी धाडिल्लो. हो गांव जाणे त्या काळा मेरेन क्रिस्ती भावार्थ आपणावंक नाशिल्लो वा ते विशीं सरळ उलोवपाक वा मानून घेवपाक तयार नाशिल्लो त्या गांवांत ताणे भावार्थ निर्माण केलो. कुडतरी गांवच्या पांडिकोल वाडयांतल्या ह्या घराण्याक ३ भाव आसले; हरी पै (हा पै), जिला पै आनी इला पै. धर्मांतर जावपी हो पयलो कुटूंब आनी ज्या पाद्रीन ह्या घराण्याक धर्मांतर केल्लें ताका म्हणल्यार पै कुटूंबाक आपल्या खास घराब्याचें आडनांव कोस्ता दिलें. हरी पै हांकां इमान्युऍल द कोस्ता आनी ताच्या बायलेक मारिया द कोस्ता ह्या नांवान बावतिज्म दिलो.
इगर्जेची घांट
अशे तरेन ही सगळ्यांत पोरणी अशी कुडतरी गांवची इगर्ज आयज फामाद आसा.
Calvim
Nãnv-vazte̒ Lôk
Mr. Robert de Calvim (Zolmola: 3rd Nov 1955), ho ek nãnv-zodlolo kãntorist, tiatrist, kantaram ani tiatr borovpi zo fattleam 47 vorsank pallkar apli kola sador korit aila.
E´dê Ratricho - Dulpod
E´dê Ratricho
Type: Dulpod
Literary form: Dialogue
I would have opened the door for you, lover,
Polleiat
Dulpod Goenche
Fa-rar Far Zattai Ranantum - Dulpod
Fa-rar Far Zattai Ranantum
Fá-rar fár zatai ranantum, (bis)
Bõunsulé chõrunc etai cornetti funcunum.
सुनील छेत्री
सुनील छेत्री एक भारतीय फुटबॉलर जावन असा, जो एक स्ट्राइकर या ववगरचे रुपाांन खेळ खेळटा आनी इांडीयन सुपर लीगचे क्लब बेंगळूरू एफसी आनी भारतीय राष्ट्रीय टीम दोनी हेतून तो कॅ प्टन असा. लोकाांच्या नजरेन तो कॅ प्टन फां टास्स्ट्टकच्या रुपान जाणा जावन असा, जेतून क्रिस्स्ट्तयानो रोनाल्डोच्या उपराांत सक्रिय खखलाडीच्या मधी आांतरराष्ट्रीय मॅचाण सवााधधक गोल करपाच्या बाबतीत दुसरो पद मेळून घेतला.
Farar Far Zatai Ranant(u) - Dulpod
Farar Far Zatai Ranant
Translated by Lourenço de Noronha, Vienna, June 2005
Ranne mat'tai pakleank(u).
साइना नेहवाल
करीयर
सानया आपले आवयचं संपन साकार करपा खातीरबॅडमिण्टन खेळपाकसुरवात केल्ली. ताणें जायते आंतरराष्ट्रीय तशेंच राष्ट्रीयमाथाळे जोडल्यात.तेंजावन आसा एक पयलें भारतीय खेळगडे जाणे ओलिम्पिक्सान मेडल जिकील्ले आनीफायनल मेरेनपाविल्ले. आनी तशेंच पयले भारतीय बी.डबलू.एफजूनयर चैम्पीअन्शिप जिकील्ले. २००६ वर्सा नेहवाल जाल्ले एक पयली बायल आनी पयले तरणाटेएशयन जें जिखले ४-स्टारटुर्नमन्ट. अशेंजायते सुवाताचेर ताणें आपल्या खेळावरवी जायतीं मेडला तशेंच आपले जायते नांव जोडला.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
मारसेलीनो नोरोन्हा
पुरस्कार
2006 ह्या वर्सा जुझे फिलीप डी सोजा हाणें ताच्या जल्मदिसाक ताचो सत्कार केलो. तो आपल्या तियात्र मोग्यांक चड देव बरें करुं म्हणटा कारण तांच्यांनी ताका फामाद केलो. आनी आपल्या घरच्यांक बरें मागता कारण इतली वर्सा तांच्यांनी ताका आदार आनी प्रोतसाहान दिलें.
Shirdona
Xime fataramchem diaz
Zuari nodicho ek fantto Shirdonchea ganvantlean vhanvta. Tacher ek lhan so pul asa. To Portuguez kallar bandolo.Shirdona thavn Zuari ani Vhodlea-Goeam vochunk ho pul upeogacho. Pul bandche adim tar vo voddeanim par kortale. Tea khatir Shirdona pula lagim – “Tarikoddem” mhunntat. Motorancho ankddo vaddloleak kaim vorsa adim ek novo pul bandla.
Lok Sankia
Hea ghavant don xalla assat – Serkari Uuch Xalla (High School) ani Our Lady of Rosary – Survatechi Xalla, Igorjeche ghorant assa. Pun Pilar College ani lagxilea ghavanim uncheo xalla ieun xikxon molar bhurgueank khup soeg asat ani tea khatir Shirdonchi choddxim bhurguim Ponje vo Pilar vetat. Xikxonik ank Shirdona 73.89% assa.
Porbo
Adlea kallar pez Siridao ganvchea dusrea zageanim vaddtalem zoxem ‘Ogdaie’ hanga, punn hi porompora kallam pormonnem unnem zait ailea ani atam hi pez kopela sokllamkuch vaddtat. Thoddo lok aplim magnni favo zalear apunn pez jevtolim mhunn angovonn kortat. Zankam pez jevunk zai tannim ‘maltis' mhunnon dhakttim mattiechi aiddona vikttim gheunk zai. Ruch haddunk lonchem (pickle) bim vaddtat. Adlea kallar lokak pez vaddchem poilim raddlelem mas ani pez ganvchea ximear otmeak dhovortalim. Hea festak Goyche toxech Goye bhailo lok Adar ditat. Tirtyatri (pilgrims) Sanvordem ani Sanguem hea poixillea zageatlean voddeanim ani pathmarinim ietalim. Thodde ghumttam vazoun ani kantram korit ietale. Tim zuarintlean darya bhovddim korun aplem hoddem kopelachem fatlean davem (tether) ghaltalem ani dongrar chodddtalem. Tor dusre, adlea disa cholun ietalim ani ratik ganvchea lokanchea ghorant asro ghetalim. Sogllim bhavartan ani angvonn purai korunk ani miskutt/lonchem lavun pez jevunk ietalim.
Namnnecho konknni borovpi ani ithaskar sorgest Pri. Moreno de souza hannem hea bhavartak aplo tenko dila. Pri. De souza –chea borvpa pormonnem “Jezu Nozre-chea festak Dempo famil soglleank pez vantalim punn pez kiteak? Kiteak ho sogllo khorch/ dubhav na aplem pensanv farik korunk. Adlea kallar Portugese lovikank dhorun hozaranim lok Siridao ietale. Punn ho akho ganv Dempo familichea Hatat koso poddlo? Dempo famil apli pensanvam farik korunk bhoktank fukott pez ditale”. Pri.de souza adlea Vigar Fr. Joao Fransico Maciel, October 5, 1968 vorsa firgoj-chea pustikar oxem boroilolem, “bhatkar apli pensao farik korunk pez ditat”.
दामोदर धर्मानंद कोसंबी
बरोवप आऩी संपादन
इतिहास म्हणजे साधन आनी उत्पादन हांच्या परस्पर संबंदातली एक अनुक्रमवार आधारीत घडणूक आसा असो तांचो इतिहासीक दृशटीकोन आशिल्लो.भोजराजाचें खगोलशास्ञ,विह्याधराचो सुभाशीत,रत्नकोश,भर्तृहरीचो शिलालेख आनी हेर जायत्या संस्कृत हातबरपांचॆ तांणी संपादन कॆलॆं.ज्योतश,खगोल आनी नाणकशास्राचॆ तॆ व्यासंगी संशोधक आशिल्ले.सिंधुची अर्थवेवस्था,मौर्याची उत्पती,भारतीय समाजरचना,बायल आनी शुद्रांची सिथती,भारत –रोमन वॆपार,आर्याचो विस्तार,मौर्य साम्राज्याची अर्थस्थिती हॆ विशीं तांणी मुळावॆं संशोधन मांडलॆं.
गणितांतलॆ संशोधन
गणीत हो तर तांचो मूळ विशय.विशुध्द गणितांत तांचॆं मोलाचॆं संशोधनकार्य आसा.थंयच्यान तॆ वळ्ळॆ सांख्यिकी कडॆन स्टॅटिस्टिक्स. मागीर अनुवंशशास्ञांतलॆं जॅनॅटिक्स संशोधन. कोसंबीन गुणसुञांचो अभ्यास करून ‘कोसंबी फॉमर्युला’य जल्माक घाला.आजूय ह्या विशयाचो अभ्यास करतना विघार्थी हो कोसंबी फॉमर्युला वापरतात.सांख्यिकीचो अभ्यास करपाच्या निमतान कोसंबीन एका वॆगळ्या मळार पावल घाल्लॆं.तॆं पोरण्या नाण्यांच्या अभ्यासाचॆं मळ.कोसंबीन ह्या अभ्यासाक एक शिस्तबध्द आनी शास्ञशुध्द बुन्याद घालून दिली.कोसंबीचॆं एक खाशॆलॆपण म्हणल्यार संशोधनाच्या ज्या मळार तांणी एकदा पावल घालॆं,तातूंत तॆ आयुश्यभर काम करीत रावलॆ. 29 जून 1966 दिसा पुण्याक ह्या म्हान गोंयकाराक मरण आयलॆं.
दुमिंगोस सांतानो रोड्रीगीज
वावर
तोकांय वेळाखातीर बोम्बे गेलो आनी थंय तांणी केसेटींखातीर जायतीं गितां बरयलींआनी तो मागीर मुखेल गायक कलाकार आशिल्लो आनी गोंयांत परतून येयल्या उपरांत तो मागीर मेष्ट्रो झोसीनो दे'सोझाचो भागीदार जालोजंय ताणी गोंयभर व्यवहारीक आनीनोवदीत तियात्र माचयेर आपलें योगदान दिलें.ताणी जायत्या फामाद तियात्रिस्तांबरोबर काम केलां. जशे की सी. आलवारेस, प्रेम कुमार, आलफ्रेड रोजीस, जासींत वाज, एम. बॉयेर, प्रिन्स जेकोब, आगोस्तीनो तेमूदो, मेनीनो दे बंदार, पेट्रीक दुओरादो, लोरी त्रावास्सो, रोबीन वाज, सेमूअल कारावालो आनी आदी.
गोंयचें मुखेल जेवण
चण्याचो रोस
हो रोस संय भाजून घेवून आपणाक जाय ते चणे घालून तयार करतात. चड करून घरांत खयचेय शुभ कार्य आसत जाल्यार हो रोस करतात. चवथ ना जाल्यार दिवाळीच्या निमतान गोंयकारांच्या घरा हो रोस आस्ताच.
चा.फ्रा.दे कोस्ता
पुस्तकां
कोंकणींत तवळ अंकाचे नाटक नातल्ले. पूण ‘सोबीत संसार’ तीन अंकांचो आनी नो शिखराक पावल तांच्या नाटकांक येरोपाचें वारें लागल्लें. 1956 इस्वेंत ‘जाग माग’ पत्राचो संपादक जांवचें भाग चाफ्राक फावो जालें. ‘लज’ नांवांची ताची सांखळ कथा तांचेर प्रकट जाली. पूण हें पत्र स म्हयन्यांच्याकय चडींत बाळवालें ना. उप्रांत ‘पयणारी’ खातीर नवरो सांखळ कथायी ताणें लिखली आनी ताचेंर प्रकट जाली. 1957 इस्वेंत चाफ्रान ‘आंक्वार मेस्त्री’ नाटक बरयल्लें. त्या नाटकांत ताणें तबदिली कल्या तवळ ह्या नाटकांत नोव दृश्यां आसल्लीं. मंगळुरांत ‘उदेव’ पत्राचो संपादक जावन कोंकणी पत्रगारिकेंत ताणें थराची क्रांती केली. समाजांतलें म्हेळें उसतून पर्गट करच्यांत ‘उदेव’ पत्र एक माध्यम जावन आसल्लें. विषय पर्गट करच्यांत मात्र न्हय अन्याय विरोध झुजच्यांत समेत ‘उदेव’ पत्राच्या नांवान चाफ्रा धार्मीक मुखेल्यांक तकले फडाफडिचो जालो. 1983 वर्सा ‘जिवीत’ पत्र आंरभ केल्ल्या चाफ्रान, पत्रकर्त जावन कितलीं लेखनां, चुटकुलां ताच्या पत्रांनी वेवेगळ्या नांवांनी बरयल्यांत हाचो बोवशा हिसोब आसचोना. ‘सोंश्याचे कान’ कविता संग्रहाचें पुस्तक जाग प्रकाशनान नागरी लिपिंत पर्गट केल्लें.
फुटबॉलांत गोंयकार
हें पान खेळाच्या संवसारांत गेंकारांनी मेळयलल्या नांवांचें आसा. गें एक ल्हान जागो भारताच्या असतंप्त दऱ्यादेगेर आनी तें ताच्या फामाद खेळगड्यां खातीर नांवलवकीक आसा
Ful Maillam Tallier - Dulpod
Ful Maillam Tallier
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 2,
Musical form: Binary
Bhat gailam suroi,
We have sown raw rice,
My girl, have whatever fun you want.
ध्यानचंद
पुरस्कार
1956 ह्या वर्सा भारत सरकारांत ताका पदमाभुषण फावो जाल्लो. ताणी हाॅकी फिल्डान तीन फावटीं ओलम्पिकाक गोल्ड मेदल घेतिल्लीं. 1928 एम्सटरदेम ओलम्पिक, 1932 लाॅस एंजेल्स ओलम्पिक आनी 1936 बलिन ओलम्पिक ह्या वर्सांत आनी ह्या जाग्यार गोल्ड मेदल घेतल्यात.
फिलोमेना डिसोजा
फिलोमेना डिसोजा हीका चोडशे जाण फिलू दी पिलेरीन ह्या नावान वळखता
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
फिलीप पेरेरा
फिलीप पेरेरा  ह्यांचो जल्म 18 एप्रील 1937  वर्सा पणजी हांगा जालो. सेबास्तियांवपेरेराआनी रोजालिना रॉड्रिगीज हीं ताचीं आवय - बापूय. ताचो मूळ गांव कुट्ठाळे. ताचें भुरगेपण ताच्या दोगां भावां आनी भयणी बरोबर ताणें ह्याच गांवांत सारलें. ताचें लग्न जाल्या उपरांत तो चिंबेल रावपाक लागलो.
चिकली
शैक्षणिक सुविधा
शारांत २ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. शारांत ३ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. शारांत ३ खाजगी कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत ३ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय उच्च माध्यमिक शाळा MORMUGAO (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) MARGAO (२५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) MARGAO (२५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) NAVELIM CT (२८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं "खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला, शास्त्र आणी वाणिज्य)" NUVEM CT (२० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय- विधी MARGAO (२८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय- विद्यापीठ PANAJI (२८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय - हेर DABOLIM (४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैजकी महाविद्यालय BAMBOLIM CT (२२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अभियांत्रिकी महाविद्यालय VERNA CT (१० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वैवस्थापन संस्था VERNA CT (१० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पॉलिटेक्निक VERNA CT (१० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा MORMUGAO (४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र MORMUGAO (५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अपंगां खातीर खाशेली शाळा MORMUGAO (२८ किमी) हांगां आसा.
उत्पादन
चिकली ह्या शारांत मुखा वयल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( म्हत्वाच्या देंवत्या अनुक्रमान): ICE,STEEL GRILLS,WOODEN FURNITURE
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण गोवा वर्ग:मुरगांव वर्ग:दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतलीं शारां वर्ग:देवनागरी पानां
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco
My daughter, what do you know about dancing.
At the Policed/ Military barracks in Margão music is being played,
नार्वें
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
संदर्भ
वर्ग:उत्तर गोवा वर्ग:दिवचल वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां
Ful Re Rompia - Dulpod
Ful Rê Rompia
Fanti bhôr.
म्हाळ
म्हाळ हिन्दू धर्मांत पित्रांक वा पूर्वजांक भोवमानान उगडास काडून पिंडदान करपाच्या आनी तर्पण दिवपाच्या पक्षाक पितृ पक्ष वा म्हाळ म्हणटात. पितृ पक्षाक पित्री पोक्खो, सोळा श्राद्ध, कनगत, जितिया, महालय पक्ष आनी अपर पक्ष अशा हेर नांवांनी वळखतात. पितृ पक्ष वा म्हाळ गत जाल्ल्या म्हालगड्यांक (पित्रांक वा पूर्वजांक) श्राद्ध आनी तर्पण दिवपाचो पक्ष आसल्या निमतान बाकिचे शूभ समारंभ म्हळ्यार लग्ना सुवाळे, मुंजी थारावपाक वा करपाक अशूभ मानतात. दक्षीण भारत आनी पश्चीम भारतांत पितृ पक्ष वा म्हाळ चवथ जावन येवपी पुनंवे सावन (म्हळ्यार भाद्रपद मासाच्या पुनंवे सावन) उमाशे मेरेन (सेतेंब्र-ओतूब्र म्हयन्यांत) येता. उत्तर भारत आनी नेपाळांत हो पक्ष भाद्रपद मासाच्या बदला आश्वीन मासाच्या पुनंवे सावन उमाशे मेरेन येता.
ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ
ಕೊಂಕಣಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ
वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
म्हाळ
खाण
पूर्वजांक अर्पण करपाचें खाण रुप्याच्या वा तांब्याच्या आयदनांत सजोवन एका केळीच्या पानार वा सुकिल्ल्या पानांच्या दोण्यांत दवरतात. खाणांत गोडशें (खीर वा पायस—दूद आनी तांदूळ घालून केल्लें गोड पक्वान्न—वा गंवां कण घालून केल्ली गोडशी पेज), शीत, दाळ, चिटकी भाजी आनी दुदी हांचो आस्पाव आसता.
हेर संप्रदाय (दुसऱ्यो पद्धती)
वर्ग:देवनागरी पानां
Fulo Hanv Jardinantulem - Dulpod
Fulo Hanv Jardinantulem
I am a flower from the garden which has wilted in the sun
Raigad
Dantkotha
Nagrokhaneache udentek kuxaurt namvachem tollem asun, leginch xrigonde tonk asa. Toxench xivajichea oxtt prodhananche vadde asat. Tachea mukhar darukhaneachem kotthra 25 x 6 mi. Asa. Balekil'leachem vaivyek pilkhaneachi jirnnoxirnn vastu, tache ut'terok goddauylea bazaropetthecho ovxex, donuy vottentolim mellun sumar 44 dukanam asat. Donoi rankent forsobondi asun bara mi. Rund rosto asa. Thoinchean ixanyechea prakarant hemaddoponti pod'dotin bandil'lem zogdixrvor mohadevachem devull asun, tachea provexodarakodde marutichi sobit paxanni murti asa. Deullabhomvotonni nriteangonancheo mititithi ani xoke hacho ul'lekh asa. Deullachea udent daramukhar xivchhtropotinchi somadhi ani ghumttakriti yadistik asun, tachea mukhar imani vadea sunneachem-i yadstik asa. Te bhair foramodaroxah hea muslin sadhuchi kobor, hot'ti tollem, gongasagor tollem heoi vastu asat.
तार
थरावीक पयशांच्या मोबदल्यामत थारावीक काळाखातीर तार चलोवपाचो करार (पावणी) करप जाता. रिवाजाप्रमाण लोकांकडल्यान येरादारीची फी म्हणून थारावीक पयशे वा धान्य/ सेवा घेवप जाता. न्हंयचो आस्पाव आशिल्ल्या वाठारांतलें तार हें एक खूब पुर्विल्लें उपेगी अशें साधन. गोंयांत भोवतेक सगल्या न्हंयांचेर थरावीक अंतराचेर तारीची येरादारी चलता, हालींच्या काळांत फेरीबोट हे यांत्रिक येरादारीचे वेवस्थेक लागून तार ही वेवस्था उणी जायत आसा. जंय फेरीबोटीची वेवस्था जावंक ना थंय आजय तारीक म्हत्वाची सुवात आसा.
ದಾನಿಯೆಲ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
ಸಂದರ್ಭ್
वर्ग:ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ (Old Testament Books) वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
Fulu Aum Jardinintulem - Dulpod
Fulu Aum Jardinintulem
Type: Dulpod
Musical form: Binary
पाळी
शैक्षणिक सुविधा
शारांत ५ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. शारांत २ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. शारांत १ शासकीय कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत २ खाजगी कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय उच्च माध्यमिक शाळा SANQUELIM (१३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) SARVONA (६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) PANAJI (३९ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) PERNEM RURAL (३१ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं "खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला, शास्त्र आणी वाणिज्य)" MAPUSA (२४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय- विधी PANAJI (४६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय- विद्यापीठ PANAJI (५० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय - हेर MAPUSA (३८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैजकी महाविद्यालय BAMBOLIM C T (५० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय BANDORA C T (७४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैवस्थापन संस्था PENHA DE FRANCA (CT) (३९ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पॉलिटेक्निक PANAJI (४४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा BICHOLIM (१७ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र PANAJI (४८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अपंगां खातीर खाशेली शाळा BICHOLIM (१८ किमी) हांगां आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
शारांत २ बिगर शेतकी रीण संस्था आसा.
उत्पादन
पाळी ह्या शारांत मुखा वयल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( म्हत्वाच्या देंवत्या अनुक्रमान): MINIING IRON ORE
गोन्सुवें
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
गोंयचें लोक नाच
कळशी फुगडी
कळशी फुगडी हो नाच गोंयची कुणबी बायला सादर करतात ह्या नाचान बायला हातांत कळशी घेवन नाचतात. एक उमेदीक असो हो नाचाचो प्रकार. गोयांत सत्तरी म्हालांत ही फुगडी पळोवंक मेळटा. हे फुगडेक पदाची साथ ना फकत तोंडा कडेन कळशी लागीं हाडून तातूंतल्यान फू फू असो आवाज काडून कळशे वांगडा वाटकूळेच भोंवर काडटा. हो नाच कुणबी बायला भाज्याचो मळो लायतना तांकां उदक घालताले हे उदक हाडपाक तांकां मातशे पयस वचचे पडटाले. उदक घालून रिकामी कळसुली व्हरतना हो नाच सादर करता. ही कळशी दोनूय हातांनी धरुन गितांच्या तालार नाचचे आसता. बायला हातांत पितूळची काकंणा घालतात त्या काकणांचो आवाज कळसुलेक आदळून आवाज तयार जाता. बायला हातभर ही पितुळची कांकणा घालतात.
Ghe, Ghe, Ghe - Dulpod
Ghe, Ghe, Ghe
Not a lean one nor full of fat,
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Dulpod वर्ग:Romi panam
ದುಸ್ರಿ ಸಮೂರ್ತ್ ಪುಸ್ತಕ್
Deuteronomy
ಪೆಂತಾತೆವ್ಕಾಚೆಂ ಹೆಂ ನಿಮಾಣೆಂ, ಪಾಂಚ್ವೆಂ ಪುಸ್ತಕ್, ದುಸ್ರಿ ಸಮೂರ್ತ್ (ಗ್ರೆಗ್ ಭಾಶೆನ್ , "ದುಸ್ರೆಂ ಪುಸ್ತಕ್"), ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಹೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಕರಾರಾಚ್ಯಾ ಗ್ರಂಥಾ ("ಚವೆನಾಂತ್ ಚದೆ", ಪಳೆ ಸೂಟ್. 20/23 -23/19) ಬೊಲ್ದೆಕ್ ರಾಜಾಕ್ ದಿಲಲೆಂ. ಜುದೇವ್ ಪರಂಪರೆಂತ್ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಚೊ ಮಾಥಾಳೊ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ "ಸಬ್ದ್, ಉತ್ರಾಂ" (ದೆವಾರಿಂ), ಪಯ್ಲ್ಯಾ ಸ್ಲೊಕಾಚೆಂ ಉತರ್ ಹೆಂ. ಮೈಜೆಸ್ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಚೊ ಸಂಪಾದ್ಪಿ, ಅಶೆಂ ಪೊರಾಂಪರಾ ಮ್ಹಣತ್ ಆಯ್ಲ್ಯಾ, ಪುಣ್ ನಿಮಾಣೊ ಅವೆಸ್ವರ್ ಮೈಜೆಸಾಚ್ಯಾ ಮರ್ಣಾಚಿ ಖಬರ್ ಕರ್ತಾ, ಮ್ಹೊಂಟೊಚ್ ಹೊ ಅವೆಸ್ವರ್ ದುಸ್ರ್ಯಾ ಹಾತಾಚೊ ಆಯ್ಲಾ. ತಾಚಿಂ ಭಾಶಣಾಂ ಆಮ್ಕಾಂ ಹೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ದಿತಾ. ಹೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಆರಣ್ಯಾಂತ್ ದಿಲ್ಲ್ಯಾ ಕಾಯ್ದ್ಯಾಂಚಿ ಆನಿ ಸಮುರ್ತೆಚಿ ಖಬರ್ ಕರ್ತಾ. ಖುಬ್ ಕಾಳಾನ್ ಹೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಆಕಾರುನ್ ಆಯ್ಲಾಂ. ಸಮೂರ್ತ್ ದಿತಾ. ಕರಾರಾಚಿ ಖಬರ್ ಕರ್ತಾ, ನಿತೀಚಿ ಕಾರ್ಯಾವಳ್ ಪಾಳುಂಕ್, ದುರ್ಬಳಾಂಚಿ ಸೆವಾಚಾಕ್ರಿ ಕರುಂಕ್, ಭೌಕರ್ನ್ ಅನಾತ್ಹಾಂಚಿ, ವಿದ್ವಾಂಚಿ, ಆನಿ ವಿದೇಶ್ಯಾಂಚಿ, ಉಲೊ ಮಾರ್ತಾ. ನಿಮಾಣ್ಯಾ ವಾಂಟ್ಯಾಂತ್ ಮೈಜೆಸಾಚ್ಯಾ ನಿಮಾಣ್ಯಾ ವರ್ಸಾಂಚಿಂ ಖಬರ್ ಕರ್ತಾ, ﻿ ನವೆಂ ಮಿಸಾಂವ್ ದಿತಾ, ಉಪ್ರಾಂತ್ ಮೈಜೆಸಾಚೆಂ ಗೀತ್, ತಾಚೊ ಆಶಿರ್ವಾದ್ ಆನಿ ಮರನ್. ಮೈಜೆಸಾಚ್ಯಾ ಭಾಶಣಾಂನಿಂ ವ್ಹಡ್ ಸುಟ್ಕೆಚ್ಯಾ ಘಡಿತಾಂಚಿ ಖಬರ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಮೆಳ್ತಾ, ಸಿನಾಯ್ ಪರ್ವತಾರ್ ಸಮೂರ್ತ್ ದಿಲ್ಯಾ, ಆನಿ ಭಾಸಾಯ್ಲೊಲೊ ದೇಸ್ ಜಿಖುನ್ ಘೆತ್ಲಾ, ಹೆಂ ಸಗ್ಳೆಂ ಇಸ್ಕೂಟಾವ್ನ್ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಮೆಳ್ತಾ. ಮರ್ಣಾ ಆದಿಂ ಮೈಜೆಸ್ ದೆವಾಚ್ಯಾ ಮೊಗಾಚೊ ಉಗ್ಡಾಸ್ ಕರ್ತಾ, ಅರಣ್ಯಾಂತ್ಲಿಂ ಘಡಿತಾಂ ಹೊಚ್ ಮೋಗ್ ದಾಖಲ್ ಕರ್ತಾತ್, ದೆಖುನ್ ಕರಾರಾಕ್ ವಿಸ್ವಾಶಿ ರಾವುಂಕ್ ಆನಿ ದೆವಾಚೊ ಮೋಗ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಮನಾನ್, ಕಾಳ್ಜಾನ್ ಆನಿ ಬಳಾನ್ ಕರುಂಕ್ ತೊ ಉಲೊ ಮಾರ್ತಾ.
Ghoru Nam Daru Nam - Dulpod
Ghoru Nam Daru Nam
We have no house, no door,
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Dulpod वर्ग:Romi panam
बाबासाहेब पुरंदरे
बाबासाहेब पुरंदरे
Morji
Horsavni
Ajaditi ajaditi mahamaya mhane soyri ge
Hartul
Parbuvans ho porob ghorabyacho paylo put. Teka lokanni jive marlo dekhun ashe mhuntat ki techo aatmo sontobhorit jaunk na. to ‘dinvanji’ vangda hartulachya disak zogodta aplya khoreponakhatir. Jenna hyea hartul chalu asta tenna konich chamdyachi vost ghalop nasta. Karon tacho tya don devvank tras jata. Porob ghorabyan hyea hartul polovap nasta. Hya disa devak kombe ani bokro divpachi porompara asa.
Novratri
Navratincho utsav mholyar nav ratri.Morje ho utsav kalbhairav devachya mukhar jata. ‘kal’ mholyar ‘kalokh’, navapormane hya devak kalokh avodta. Dekhun tane divoj sakoyl udayla ashe mhuntat. Hyach karnakhatir navratrichya novya disa hya devlasamkar divaj petaytat.
Chodnem (Chodan)
Pivpache udok
Gamvant xud'dhikoronn kel'lem nollachem udok purounn asa. Gamvant xud'dhikoronn korunk noxil'lem udok purounn na. Gamvant dhapil'lem bamychem udok purounn asa. Gamvant ughddea bamychem udok purounn asa. Gamvant henddopompochem udok purounn asa. Gamvant ttyubvelchea/boorovelacho udok purounn asa. Gamvant zhorichem udok purounn na. Gamvant nhoi/khajnachem udok purounn asa. Gamvant tolli/kondd udok purounn asa. Gamvant ony pod'dhotiche udok purounn na.
Sondrbh
वर्ग:Romi panam
Kamizol Rendachem - Dulpod
Kamizol Rendachem
At seven thirty in the evening.
Your cheeks are rounded, Mary Ann, my girl
ಎಸ್ಥೆರ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
ಸಂದರ್ಭ್
वर्ग:ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ (Old Testament Books) वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
सांतानो फिलोमिनो सिरयाको कामिलो डायस
ताणें जायते तियात्रांनी अभिनय केलें जे त्या काळाच्या फामाद दिग्दर्शकान केले म्हणल्यार एलेक्सीन्हो दे कांदोली, दोतोर सायमन सी. फर्नांडीस, सी. आल्वारेस, एम. बॉयर, प्रेमकुमार, रेम्मी कुलासो, जासींतो वाज, रॉबीन वाज, आलफ्रेडरोज, जे. पी. सौजालिनो, सौजाफे रांव, स्टार ओफ आरोस्सीम, ओफिलिया आनी हेर दुसरे. ताचें जिवीताचे वाटेंत ताणें एक हजारा वयर तियात्रांत अभिनय आनी सुमा र४०००-४५०० प्रस्तुतीकरण केलां.
वि.स.पागे
वावर
1952 ते 1978 मेरेन ते विधान परिशदेचे वांगडी आशिल्लो. तातूंतल्या 1960 ते 978 ह्या कालखंडांत ते विधान परिशदेचे अध्यक्ष आशिल्ले. 1979 ते 90 रोजगार हमी परिशदेचे अध्यक्ष आशिल्ले. ह्या काळांत सरकारान तांकां मंत्रिपदाचो दर्जो, सेवासुविधा, बंगलो, गाडी, भत्ते दिवपाचें थारायिल्लें. पण तांणी फकत म्हयन्याक एक रूपया इतल्याच मानधनाचेर काम केलें. बागणी ह्या मूळ गांवांतली 21 एकर जमीन आपल्या कुळांक दिली. घर, वाडो बागणी ग्रामपंचायतीक देणगी म्हणून दिलीं.
साळगांव
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
शारांत उकती आनी बंद गटारवेवस्था आसा. ल्हान धरणांतल्यान उदकापुरवण जाता. शाराक शुध्दीकरण केल्ल्या नळाच्या उदकाची पुरवण जाता.उदका पुरवणेची तांक 5000 किलो लिटर आसा.सगळ्यांत लागीं आग पालोवपाची सुविधा MAPUSA(५ किमी)हांगां आसा.
सुविधा
सगळ्यांत लागीं खाजगी अऩाथाश्रम PANAJI (१३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं नोकरी करपी स्त्रियांचें सरकारी निवास (हॉस्टेल) PENHA DE FRANCA C T (११ किमी) हांगां आसा. शारांत २ खाजगी वृद्धाश्रम आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय खेळांगण MAPUSA (७ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी चित्रपटगृह MAPUSA (५ किमी) हांगां आसा. शारांत १ शासकीय सभाघर आसा. शारांत १ खाजगी सभाघर आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय भौशीक ग्रंथालय MAPUSA (५ किमी) हांगां आसा.
फातर्पा
जमिनीचो वापर
फातर्पा ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
गोयच्यों परबो
गोंयच्यों परबो जायत्यो असात. जशें चवथ, दिवाळी, नातलां,आनी तशेच गोंयच्या वेगवेगळया जाग्यानी साबार जात्रा आनी काले जातात. देखीक शिरगांवची जात्रा, जांबावलेचो गुलाल, वास्को सप्तह, मडगांवची दिंडी, पेडणेचो दसरो, आदी हें उत्सव मनयतात.
Ramayonn
Ramainn namnechem adikauy va chhondobdhd itihas. Valmiki muni ho hea mohakaveacho nirmato. Prostut gronthachim sat kanddam asun, sorgosonkhea 645 asa. Hea adiikxvaku vonxantolo puruxot'tom' xriram' hachem choritr vornnilam. Hatuntoli kotha thoddebhitor oxi asa. Ramainnokotha – ekdam valmikin nardak, prosn kelo, he dhortorecher gunnvan, porakromi, dhormogone, sotyouchoni ani rag ail'lo astona devankuy bhom-i ghalpi oso gunnsomppon purux konn asa? ten'na nardan taka, ikxvaku vonxant zolmol'lea ramachem namv sagomlem. Ten'na valmikin ramachem purai choritr aikupachi itsa nardakodde ukt'toili. Nardan valmikik purai ramkotha sangli. Ti aikun valmikik khub khos bhogli. Tannem nardachi puza korun tacho nirop ghetlo. Uprant bharvdaz namvachea xixeasoit tomsa nhomyecher nhaupak gelo. Vattent eka zhaddachemr taka krounch pokxeachem zoddpem boxil'lem dislem. Itlean eka nixadan bann marun tatuntlea noropkxeak marun uddailom. Tem polloun tachi zaddidar vhaddauhoddan akrox korunk lagli. Tea duxean valmikik vaitt dislem ani tea nixadacho raguy ailo. Ten'nach tachea tonddantlean xapvanni bhair aili – ma nixad l protixttham tvomgom': xaxvoti: soma: l yotkouchFmithunadekomodhi: kam'mohilom' ll orth – he nixad, tu hea bhutlacher chodd vorsam zogchona karonn tu kam'mohit oxa krounchyugmantlea ekacho vodh kela. Hi xapvanni pody axil'li. To ek sohojsfurt oso onuxttup chhond axil'lo. Valmikik te ghoddnnukechem ozap dislem ani tea xlokacho vichar korit to axromant ailo. Fattofatt pitamoh brohmadevo thoim ailo. Valmikin taka to xlok mhonnun dakhoitokoch, brohmadevan taka sanglem, tujeant sorsvoti avirbhut zalea, hea onuxttup chhondant somgr ramchoritrachem vornnon kora. Uprant valmiki ramchoritr borouk boslo. Chovis hozar xrlok, panchxe sorg, so kanddam ani satvem ut'torokandd zatunt asa, oxem tem mohakauy nirmann zalem. Valmikin taka poulstyoudh oxem namv dilem ani hem kauy tannem lou – kuxak xikoilem. Valmikiramainnachem balkandd, oyodheakandd, ornneakandd, kixkindhakandd, sundrokandd, yudhdokandd ani ut'torokandd oxe sat bhag asat.
Ut'torokandd
Toxem zalear tuvem taka marcho poddttolo. Tekhatir kall ani ram' uloita astona, lokxmonn daracher rokxok mhonnun rauta. Teach vellar durvasomuni ramak mellpak yeta. Ramak mellunk dilo na zalear ramak, nograk mellpak yeta. Ramak mellunk dilo na zalear ramak, nograk ani dexak apunn xap ditlo mhonnpachi dhomkaunni dita. Tekhatir upai naxil'lean lokxmonn bhitor vochun durvas ayil'leachem ramak sangta. Niymobhong kel'lean lokxmonnak xason korchench poddtta. Sojzonancho teag korop ani vodh korop heo donuy gozali sarkeoch axil'lean ram' lokxmonnak marinasotana kheast mhonn tacho teag korta. Lokxmonn xoryu deger vota thoim tachem nirvann zata. Uprant lou kuxak rajeabhixek korun ram' mohaprosthanak vota. Soglle prannteag kortat. Ramavangodda ayil'lea soglleank bori goti melltta. Ut'torokanddant yoyati deveani kotha, indran vritroudhachi kotha, mitr ani vorunn hanchi ani puruchi kotha, brahmannanchem mahatmy vaddoup mojkur asa. Valmikimunin mull ramainn rochlam aslem tori tache uprant kitlinxinch ramoinnam boroup zalim. Tatuntlean ramachea ani sitechea vyoktirekhank aplea vixixtt totvik dhormik vicharank susongot oxem rup divpache yotn zaleant ani oxa yotnantleamnuy kaim ramainnam toyar zaleant. Somskritantlea ramainnant bhuxunddi ramainn, odbhut ramainn, odheatm' ramainn ani anond ramainn him chodd ul'lekh korpasarokim asat. Bhuxunddi ramainnant modhuri bhokticho purskar kela. Odbhut ramainnant siteche vyoktirekhek durgechem rup divn xotmukhi raunnacho vodh siten kel'leachem dakhoilam.