cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
सत्तरी वाठाराची वळख
थंयच्यान ही न्हंय सत्तरींत भितर सरता.हीच म्हादय सत्तरी आस्पाववासियांचें आनी हांगा रावपी कणाकणाची जीण पोसता .पुर्विल्ल्या काळा सावन हांगासरली शेतां- कुळागरां फुलोवपाचें काम म्हादय न्हंय करीत आयल्या .सत्तरी हो 78 गांवांचो आशिल्लो म्हाल गोंयच्या 12 म्हालां मदलें उधळन केला. एकपरजळीत नखेत्र म्हळ्यार अतिताय जावची ना.सत्तरी हो गोंयांतलो न्हड म्हाल. सह्याद्रीचे कुशीत राबितो केल्लो ह्या तालुक्याचेर सैमान आपखोशयेन सोबीतकायेचें रंगाचें हांगासरलें लोक हांगासरलें लोक घाम वारोवपी आनी तांबडे मातयेचेर मनसावन मोग करपी मोगी, शेतां आनी कुळागरां हांगासरलें मुखेल धंदे जावन आसा.
ठाणेची मुंडण गिऱ्याच्या मळार जावपी घोडेमोडणी,कोपाडर्याची आनी झर्मेची दिवजां,मार्सोडर्याची घोडेमोडणी,झर्मे आनी करंझोळचो चोरोत्सव, केरीच्यो करवल्यो. ब्रह्मकरनळेचो ब्रह्मोत्सव, केरीचो सती उत्सव, पर्येचो आनी म्हाउशेचो दफुगडी, चप्पय, सरो हें सगळें सत्तरींतलें मुखेल उत्सव. ह्या उत्सवा खेरीज दर एका गांवांत कालो, नाटकां,शिगमो व्हडा उमेदीन मनोवप जाता. कांय गांवांनी धालोय खेळटात.रणमालें,तालगडी,, गवळण कालो ह्या लोककला प्रकाराचें अप्रूप दर्शन सत्तरींत पळोवपाक मेळटा.माणसाची मसजीत.
1846 वर्सा पुर्तुगीजांनी सत्तरी प्रांतवाडीच्या सावंताकडल्यान घेतल्या उपरांत राण्यांनी चवदा फावटी बंडा केली.. अशे तरेची बंडां 1912 वर्सा मेरेन जाली पूण ह्या सगळ्या बंडांनी 1852 चें दिपाजी राणे हांचें बंड गोंयच्या इतिहासांत चड प्रसिध्द जालें. सत्तरीच्या गांवगिऱ्या वाठारांतलें लोक सत्तरींतलें दोंगर दोंगुल्ल्यो हाच्या आदारान दिपाजी राणे हाणे पुर्तुगेजांक बरोच धपको दिलो. ताच्या उपरांत 1869त कुष्टोबा राणें हाणी 1895त दादा राणे अडवयकार हांची बंडा जाली.साटरे गड नाणसाच्या किल्ल्याचो स्मृती स्तंभ पर्येचें भुमिकेचें देवूळ राण्यांच्या इतिहासाचें दायज आसा.गोंयच्या मुक्ती लढ्यांत सत्तरीचें योगदान खाशेलें आसा.
अजंठा (अजिंठा)
पळेयात
वर्ग:देवनागरी पानां
Dis Tujea Zolmacho
Dis Tujea Zolmacho
Pest pidda pois poddom, tujem sukh urom.
मिनाक्षी शिरोडकार
मीनाक्षी शिरोडकार ही एक चित्रपटांत काम करपी नायिका आशिल्ली.
संवसारीक जीण
पिरायेच्या विसाव्या वर्सा ताचें लग्न डॉ.शिरोडकार हांचे लागी जालें. तांका एक पूत जालो.
रूजाय सायबीण
रूजाय सायबीण
अक्तबराचे ७वेर आख्या संवसारांत रूजाय सायबिणीची परोब समरंभतात. जेदनां ७वेर अक्तबराचे १५७१ वर्सा क्रिस्ती फौजेन लेपांतो झुसांत तुरकीचे फौजेचेर जैत व्हेलें तेदनां त्या काळाच्या पियो वव्या पाप सायबान आंकवार मारयेचे उपकार आठवंक ही परोब परगट केली. १७१६ वर्सा कुंवर येवगेने आनी ताचे फौजेन हुंगार्य देसांत त्याच दुस्मानाचेर लडाय करुन जैत मेळयलें त्या समयार ही परोब आख्या संवसाराचे पवित्र सभेक ती परगट केली. ल्यांव शीयिव्या पाप सायबान अक्तबराचो म्हयनो रूजाय सायबिणीक भेटयलो.
Samoa
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Romi panam
दिवाळीचे बदलते स्वरूप
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
बा.सी.मर्ढेकर
शिक्षण
पुण्याच्या फर्ग्युसन महाविधालयांतल्यान बी.ए. जाले.
तांच्यो कविता
शिशिरागम (1939),काही कविता (1947),आणखी काही कविता (1951) हे मर्ढेकरांचे तीन कवितासंग्रह प्रसिध्द आसात.हातूंत भितर सगल्यो मेळून फकत सव्वाशेंच्या वयर कविता आसल्यो,तरी तांचे गुणात्मक मोल इतलें आशिल्ले – ताणी साहित्याचेर युगप्रवर्तनात्माक असो प्रभाव घालो. ह्या उच्च दर्जाच्या आनी व्यापक आशयाच्या कवितां मजगती मराठी साहित्यांत आशिल्ली कोंडी फोडपाचें सामर्थ्य दिसून येता. तांकां मराठी नवंकाव्याचे प्रवर्तक मानतात.मर्ढेकरांच्या कवितेतल्यान निराशा आनी वैफल्य प्रगट जाता,हाचें कारण अशें सांगतात,दुसऱ्या महायुध्दा उपरांत जी परिस्थिती निर्माण जाली, मनशाचे जिणेंत जी निरशेणी आनी कृत्रिमता आयली आनी युध्दांत जो मानवसंहार जालो तो पळोवन मर्ढेकरांचे काळीज हाल्लें.तांकां खूब्ब दुख्ख जालें.ताचेर कांय उपाय नासल्या कारणान तांच्या मनांतली विफलता काव्यांतल्या प्रकट जाली.
ग्रामीण साहित्य
'झोंबी' ह्या ताच्या पुस्तकाक साहित्य अकादेमीचो पुरस्कार मेळ्ळा.
Bahrain
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Romi panam
दाकांच्या मळ्याची आनी कुळवाडियांची वपार
वपारिंचो हेतू
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
दाकांच्या मळ्याची आनी कुळवाडियांची वपार
एक स्फुर्थी:
द्राक्ष
द्राक्षांच्या पिकाक सुक्या हवामानाची गरज आसता. हें पीक वालीचें आशिल्ल्यान ताका माटवाची गरज लागता. वालींची लागवड छाट कलमापसून करतात. द्राक्षां लावपाच्यो तरेकवार पद्दती आसात. तातूंतले 'हेड सिस्टीम' हे पद्दतींत चड करून द्राक्षांची लागवड करतात. हे पद्दतींत 2.5 ते 3.0 मि. अंतराचेर छाट कलमां लायतात. द्राक्षांची लागवड जानेवारी - फेब्रुवारी ह्या म्हयन्यांनी करतात. तेउपरांत वालीक नेमान उदक दितात. तशेंच दर वालीक नेमान उदक दितात. तशेंच दर वालीक 25 - 30 किग्रॅ. शेणखत घालतात. तेभायर दर वालीक 75 ग्रॅम नत्र, 50 ग्रॅम स्फुरद आनी 125 ग्रॅम पलाश दितात. ऑक्टोबर म्हयन्यांत वालीची छाटणी करतात. द्राक्षांचें उत्पन्न हें जातीचेर आनी लावपाचे पद्द्तीचेर आदारून आसता. एका हॅक्टेरापसून सरासरी 25-30 टन उत्पन्न मेळटा. पुसा सिडलॅस आनी थॉमसन सिडलॅस ह्या बियो नाशिल्ल्या द्राक्षांचें उत्पन्न हॅक्टेराक 15-20 टन मेळटा. द्राक्षांच्यो वाली 2-3 वर्सांनी फळां दिवपाक सुरू करतात. एकदां लायले उपरांत ती वाल 15-20 वर्सां उत्पन्न दिता.
द्राक्षांचें फळ गोड आनी रोसाळ आसता. फळ पिकतकच खावपाखातीर वापरतात. फळापसून सोरो तयार करतात. द्राक्षां सुकोवन तांचेंपसून खिसमीस तयार करतात. द्राक्षासव आनी द्राक्षारिष्ट हीं द्राक्षांपसून तयार केल्लीं वखदां. सुकयल्लें द्राक्ष आंगाक थंडावो दिता, मूत लींप करता. तशेंच भूक वाडयता.
सणांचें पारंपारीक म्हत्व
सणांचें पारंपारीक म्हत्वगोंयान जायतें सण मनयतात जशें पाडवो,बाउबीज,चवथ,नाताल,नवरात्र,विजयादशमी (दसरो),दिवाळी,तुळशीचें लग्न.
एला
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत ५ बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
Walter D'Souza
Polleiat
https://en.wikipedia.org/wiki/Walter Souza
मैनचेस्टर युनायटेड फुटबॉल क्लब
मैनचेस्टर युनायटेड फुटबॉल क्लब, एक फामाद इंग्लीश फुटबॉल क्लब आसा, जो इंग्लंडातल्या मैनचेस्टर शारान आसा. ओल्ड ट्रैफर्ड हें हांचे थळावें मैदान, ते सद्याक प्रिमीयर लीग खेळटात।
देवचार परत येता वपार
वपारिंचो हेतू
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
दिवाळी
नरक चतुर्दस वा धाकली दिवाळी
(अ) प्रागज्योतिषपुराचो राजा नरकासुर शक्तिक लागून सैतान जाल्लो. स्वताच्या शक्तीन तो सगळ्यांक त्रास दितालो. इतलेंच न्हय तर तो सौंदर्याचो शिकारी, म्हणजें बायलांक त्रास करतालो. ताणें बंदखणीत सोळा हजार कन्यांक कैद करून दवरिल्ल्यो. भगवान श्री कृष्णान ताचो वध करपाचो थारायलो. आनी चतुर्दशी दिसाच ताचो नाश श्री कृष्णान केलो. ताच्या त्रासांतल्यान मुक्त जाल्ल्या लोकांनी उत्सव साजरो केलो आनी अमावशेच्या काळखे राती दिवे लावन ती लखलखावन सोडली. असुराच्या नाशान आनंदीत जावन लोक नवे कपडे लेगीत न्हेसून भोवपाक लागले.
तुळशी-लग्न
जालंधर नांवाचो महापराक्रमी योद्धा आसलो. ताणें सगळ्या देवांक जिकून तांचे वैभव आपल्या कडेन हाडून दवरलेलें. जालंधरान सगळी जैतां जोडून घेतिल्लीं. तो अजिंक्य जाल्लो. ताचें कारण म्हळ्यार, ताची बायल वृंदा ही महापतिव्रता आसली. जालंधराचो नाश करपाची युक्ती श्री विष्णून कपटान येवजिल्ली. जालंधर युद्धात हारलो आनी ताका मरण आयलें अशें दाखोवपा खातीर, श्री विष्णून दोन माकडां कडेन ताची तकली आनी आंग धाडून वृंदे मुखार दवरलें. हें पळयना फुडें तिणें आकांत केलो. इतल्यान एका साधून संजीवनी मंत्र म्हणून जालंधराचे रूप. घेतिल्ल्या श्री विष्णूक जिवो केलो. आपलो घोव पारतून जितो जाला हे सामजून तिणें ताका वेंग मारली. कांय दीस श्री विष्णू जालंधराच्या रूपान तिच्या घरा रावलो. दुसरें म्हळ्यार, तिच्या हातातल्यांन कांय पातकां घडिल्ल्यान युद्धाक गेल्लो जालंधर रणभुमीत हारलो आनी ताका मरण आयलें. जेन्ना वृंदेक हें सगळें प्रकरण कळ्ळें तेन्ना तिका धक्कोच बसलो. ह्या रागाच्या भारान ती श्री विष्णूक श्राप दिता की, ताका बायलेचो वियोग सोसचो पडटलो आनी माकडांचो आदार घेवंचो पडटलो. (ताका सगळें दूख सोसचें पडटलें जें तिणें सोसला) हो तिचो स्त्राप राम अवतारान श्री विष्णूक भोगचो पडलो. स्त्राप दिवन वृंदेन स्वताक जळोवन घेतली. आपणें वृंदे सारक्या पतिव्रते बायले वांगडा छळ केलो हें जेन्ना विष्णूक कळून आयलें तेन्ना ताचें मन ताका खावपाक लागलें, तो पिसो जाल्ल्यावरीं तिच्या भस्मा कडेन रडत बसता. मुखार पार्वती देवी, तिचे चिते कडेन तुळस, आंवाळो आनी जायेची वाल अशीं तीन प्रकारांची झाडां निर्माण करता. तातूंतली तुळस हीच वृंदे सारखी आसा अशें मानून श्री विष्णूक ती प्रिय जाली. कृष्ण अवतारान त्या वृंदेन रूक्मिणीच्या अवतारान श्री विष्णू कडेन कार्तीक शुद्ध व्दादशीक लग्न केलें.
समिक्षकाचे कार्य
समिक्षकाचे कार्य म्हणल्यार साहित्याचो सार वा आपरोस सोदून काडप.खंयचीय साहित्य कृतीचो आंगलोट,ताचे एक जीवपण आनी त्या साहित्य कृतीचो दिश्टावो वाचप्या मेरेन पावोपाची संवेदनशील प्रक्रिया.समिक्षा ह्या मूळ उतराचो अर्थ सम आनी इक्श्य अश्या दोन उतरांच्या समासातल्यान घडला.हातूतले सम म्हणल्यार सम प्रमाणात म्हणल्यार सारके प्रमाणात असो जाता जाल्यार इक्श्य म्हणल्यार पळोवप असो अर्थ जाता.
लोहिया, राममनोहर
भारतांतले समाजवादी चळवळींतलो एक फुडारी आनी विचारवंत. ताच्या बापायचें नांव हिरालाल आनी आवयचें नांव चंदादेवी. भुरगेपणांतच ताचे आवयक मरण आयिल्ल्यान, ताच्या बापायन ताका ल्हानाचो व्हड केलो. बापूय हिरालाल वेवसायान शिक्षक आनी मानान खरो देशभक्त आशिल्लो. तो काँग्रेसीचो कार्यकर्तो आशिल्लो. अकबरपूरालागसार टंडन पाठशाळा आनी विश्र्वेश्र्वरनाथ हायस्कूल हातुंतल्यान ताणें सुरवातींचे शिकप घेतलें. धंद्यानिमतान बापूय मुंबयंत रावपाक लागून आनी थंयसावन १९२५ वर्सा राममनोहर मुंबय विद्यापिठांतल्यान मॅट्रिकेची परीक्षा पास जालो. महाविद्यालयीन शिक्षणाखातीर तो पयलीं बनारस हिंदू विश्र्वविद्द्यालयांत गेलो पूण उपरांत तें सोडून तो कलकत्त्याच्या विद्यासागर महाविद्यालयांत गेलो आनी १९२९ वर्सा ताणें कलकत्ता विद्यापिठाची बी.ए. पदवी घेतली. उपरांत उंचेल्या शिक्षणाखातीर निधी एकठांय करून तो पयलीं इंग्लंडाक गेलो आनी उपरांत ताणें बर्लिन विद्यापिठांत संशोधन करून अर्थशास्त्र विशयांत 'सॉल्ट अँड सिव्हिल डिस्ओबीडिअन्स' ह्या विशयांत पीएच्.डी पदवी घेतली(१९३२).शिकता आसतना म्हळ्यार १९२६ च्या गुवाहाटी काँग्रेस अधिवेशनांत, सुभासचंद्र बोस आनी नेहरूचो ताचेर प्रभाव पडिल्ल्यान, तो राश्ट्रीय चळवळीकडे प्रभावित जालो. पूण जर्मनींसावन परत येतकच १९३३ वर्सा, सुरवेक ताणें बनारस विद्यापिठांत अध्यापकाचे नोकरेखातीर यत्न केलो. कांय म्हयने रामेश्र्वरदास बिर्लाकडे स्वीय साहाय्यकाचे काम केलें. १९३४ वर्सा जेन्ना काँग्रेस समाजवादी पक्षाची स्थापणूक जाली, तेन्नासावन ताणें आपल्या राजकीय कार्याक सुरवात केली. कार्यकारिणीचेर ताका वेंचून काडलो तशेंच 'काँग्रेस सोशॅलिस्ट' ह्या नव्या सातोळ्याचो संपादक म्हूण ताची नेमणूक जाली. लखनौच्या अखिल भारतीय काँग्रेस अधिवेशनांत, नेहरून ताका काँग्रेसच्या परराश्ट्र विभागाचो सचिव नेमलो (१९३६ - ३८).राममनोहरान आपलें वास्तव्य अलाहाबादाचेर व्हेलें.
Mayem
Motthe Suhade
Mayem gaavaat 2 mothe zatra zaatat jo khedbai devichya devdan vayta. Hyo zatra Dev Khetoba aani Dev Khedbai hyaancho ugdaas kartat. Maye gaavat don mothe zatra zaatat jo Kedbai devichya devdan zaatat. Hyo zatra dev Khetoba aani devi Kedbai hyancho ugdans kartat: Kedbai, Mahamaya, Morjai, Sateri, Milagri, Lairai and Shitaladevi.
Mayechi Devlam
Sundar ashya mayem talya shejara ashille he devul. Aplya shant vatharak lagun ani paryatakanchi avdiche aslyakarnak khub famad asa.
द्रवीड संस्कृताय
राज्य वेवस्था
संघम साहित्य ताम्रपट आनी शिलालेख हांचेवयल्यान पुर्विल्ल्या इतिहासीक काळावयली दक्षिणेंतली राज्य वेवस्था कशी आसली हाची बरीच म्हायती मेळटा. ह्या काळार राज्य संस्था आशिल्ली आनी राजा एकतंत्री आशिल्लो, तरी ताचें मंत्रीमंडळय आसतालें. सभामंडपाचो उल्लेख सांपडिल्ल्यान गांवकारांनी एकठांय येवंक ग्रामपरिशद वा पंचायतीसारक्यो संस्था आशिल्ल्यो जावंक जाय. ग्रामसभेवयर एक राजसभा आसताली आनी तिका न्याय निवाडो करपाचे विस्तृत अधिकार आशिल्ले. उपरांत ही वेवस्था उत्तरेतल्या आर्यांच्या संपर्काक लागून बदललीशी दिसता. ह्या काळार ऊर, सबा आनी नगरम अशो तीन परिशदो जाल्यो. सभा फकत ब्राह्मणांची, ऊर सगळ्या जमीन धारकांची आनी नगरम चड करून वेपाऱ्याची. हाचो अर्थ असो, उपरांतच्या काळांत जात, शेतवड आनी अर्थीक स्थिती हांकां म्हत्व मेळ्ळें. ग्रामपरिशदेकडेन उदका पुरवण, रस्ते, शाळा, देवळां बांदप, पाट बांदप, कर पुंजावप अशीं कामां आशिल्लीं. ग्रामाखेरीज, राश्ट्र, नाडू, कोट्टम, विशय, वळनाडू वा मंडलम हे राज्य कारभाराचे घटक आशिल्ले. तशेंच बेलीफ खजीनदार, भूयमापणी अधिकारी अशे राजान नेमणूक केल्ले अधिकारी हांचे वयर देखरेख करताले.
कुटूंब पद्दती
संघम वाङमयांत बऱ्यो बऱ्यो वास्तू, बाजार, प्रासाद, देवळां हांचीं मनभुलोवणी वर्णनां मेळ्ळीं तरी तांचे अवशेश चड करून मेळनात. इसवी सनाच्या सव्या शेंकड्यामेरेनचे तरेतरेचे द्रवीड वास्तू तंत्राचे नमुने आशिल्ले अशें म्हणप जाता, पूण तांचेय अवशेश मेळनात. खरें म्हळ्यार देवळांच्या वास्तूशैलींनी द्रवीड शैली म्हत्वाची हें द्रवीड शैलेतले देवळांचे खांबे पल्लव काळांतल्या देवळांनी पळोवंक मेळटात. द्रवीड पध्दतीच्या देवळांचीं तेमकां उत्तर भारतांतल्या नागर पद्दतीच्या तेमकांपरस सामकीं वेगळीं आसात. तशेंच मंडप आनी गोपूर हेवूय द्रविड संस्कृतायेच्या वेगवेगळ्या आंगांची शिपड्डिल्लीं म्हायती आनी तुटक पुरावो तशेंच द्रवीड भुंयेचेर नेटान जाल्लें अर्थीकरण हाका लागून द्रवीड संस्कृतायेचें सत्व निवळावन काडप सोपेंपणान शक्य जायना.
बाणावलें
बाजार आनी सावकारी पेडी
शारांत २ सहकारी सावकारी पेडी आसा.
Akkalkot Swami Samarth Maharaj
... to be edited.
Akkalkot Swami Samarth Maharaj
Dheanost ovosthent Svami virai Xivachem dhean kortalo osem sangtat. tannem sobond maharaxttrant gurusomprodai vaddoilo. Chaitr vodio xoke 1800 disa to nizanondant vilin zalo. Akkolkott hanga tachi somadhi asa.
ಕೊಂಕಣೀ
ದುಸರೇ ಪರದೇಶೀ ಭಾಸ
ಗೋವಾ ಏಕ ದಂಧ್ಯಾಚೋ ವ್ಹಡ ಜಾಗೋ ಜಾಲಲೇ ನಿಮಿತ್ತಾನ ಅರಬ ಅನೀ ತುಕ್ರಾಂಚೇ ದಂಧ್ಯಾ ಖತೀರ ಗೋವಾಕ ಮಸ್ತ ಕಾಳಾ ಪೂಡೇ ಆಯಿಲೇ. ತಾಂಗೆಲೆ ಭಾಸೆಚೇ ಥೋಡೆ ಶಬ್ದ ಕೊಂಕಣಿಂತ ಮೇಳೂನ ಆಯಿಲೇ ಆನೀ ತೇ ದೀಸದೀಸಾಚೇ ವ್ಯವಹಾರಾಂತ ವಾಪರಸೂನ ಕೊಂಕಣಿ ಶಬ್ದ ಜಾಲ್ಲೆ. ದೇಖಿಕ- ದುಕಾನ=ಆಂಗಡಿ, ಪಸರೋ, ಕರ್ಜ಼= ರಿಣ, ಫಕ್ತ್=ಫಕತ, ಮಾತ್ರ, ಮಾತ, ಕೇವಳ. ದುಸ್ಮನ್= ದುಸ್ಮಾನ, ಶತ್ರೂ. ಬಾರಿಕ್ =ಬಾರಿಕ, ಸಪೂರ. ಥೋಡೆ ಏಕ ಶಬ್ದ ಆನೀ ಶಬ್ದ ಜಮೋ ಹಾಜ್ಜೆ ಅರ್ಥ ಬದಲ ಜಾವೂನ ಯಾ ನಾಶ ಜಾವೂನ ದುಸರೇಚೀ ಅರ್ಥ ಯೇವಚೇ ಶಬ್ದ ಆಸಾ. ದೇಖಿಕ- ಅರಬ್ಯಾಲೇ ಮುಸ್ತೈಡ್ = ಮುಸ್ತೈಕಿ, ಕಪನ್ ಖೈರೊ= ಮಡ್ಯಾ ಆಂಗವಲೇ ಖಾತ್ತಲೋ. (ಕಂಜೂಸ, ಹಿಮ್ಟೋ) ಆದಿಲೇ.
1. ಪ್ರಾಕಾಚೀ ಕೊಂಕಣಿ
ಜೈನಾಚಾಲೋ ಗೋಮಟೇಶ್ವರ ಮ್ಹಳ್ಳಲೋ ಶಬ್ದ ಕೊಂಕಣಿ ಗೊಮಟೋ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ ಚಂದ, ಸುಂದರ ಹೋ ಜಾವೂನ ಆಸೂಕ ಶಕ್ಯ ಆಸ್ಸ ಆನೀ ಈಶ್ವರ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ ದೇವ ಮ್ಹಣ ಜಾತ್ತಾ. ತಸ್ಸಿಂಚ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೋಳ ಗೋಮಟೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತೀಚೇ ಪಾದಾರ ಆಸೂಚೇ ಬರಪ ಕೊಂಕಣಿ ಮ್ಹಣ ಸಾಂಗತಾತ. ತೇ ಬರಪ ಅಶ್ಶೀ ಆಸಾ: "ಶ್ರೀಚಾಮುಂಡರಾಜೇ ಕರ ವಿಯಾಲೇ. ಶ್ರೀಗಂಗಾರಾಜೇ ಸುತ್ತಾಲೇ ಕರ ವಿಯಾಲೇ" ಮ್ಹಳ್ಯಾರ - "ಶ್ರೀಚಾಮುಂಡರಾಯಾನ ಕರಯಿಲೆಲೇ. ಶ್ರೀಗಂಗಾರಾಯಾನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಾಚೇ ಕರಯಿಲೆಲೇ" ಗೋವಾ ಆನೀ ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶಾಂತ ಶಿಲಾಶಾಸನ ಯಾ ತಾಂಬ್ಯಾ ತಗಡಾರೀ ಕೊಂಕಣಿಂತ ಆಸೂಚೇ ಶಾಸನಾಂ ಮ್ಹೆಳ್ಳಾ.. ತಾಂತ ವ್ಯಾಕರಣ ಕೊಂಕಣಿಂತ ಆಸೂಚೇಚ ಆಸಾ, ಜಾಲ್ಯಾರ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಮಾತ್ರ ಮರಾಠಿಚೇ. ತೇರಾ ಶತಮಾನಾಚೇ ಪೋಂಡಾ ಶಾಸನ ಆನೀ ಚವುದಾ ಶತಮಾನಾಚೇ ಕ್ಯೂಪೇಮ್ ಶಾಸನ ಗೋಮಾಂತಕೀ ಭಾಸೆಂತ ಆಸಾ. ನಾಗೇಶಿ ದೇವಳಾಂತ ಆಸೂಚೇ ಶಿಲಾಲೇಖ ನಗರಿ ಲಿಪಿಂತ ಆಸೂನ ತಾಂತ - ಗೋವಾಚೋ ರಾಯ ದೇವರಾಜ ಗೋಮಿನಮ್ ಹಾನ್ನಿ ನಾಗೇಶೀ ಮಹಾರುದ್ರ ದೇವಳಾಕ ನಂಜಣ್ಣ ಗೋಸಾವೀ ಹಾನ್ನಿ ಕಾರಭಾರೀ ಯಾ ರಾಜಾಚೇ ಪ್ರತಿಹಸ್ತಾ ಜಾವೂನ ಆಸ್ಸಚೇ ವೇಳಾರ ಜಾಗೋ ದಾನ ದಿಲ್ಲಾ,- ಹಾಂತ ವಾಪರಲೆಲೆ ಥೋಡೇ ಶಬ್ದ ಕುಳ್ಗಾ, ಕುಲಾಗ್ರ, ನರಲೆಲ್, ತಂಬವೆಮ್, ತಿಲೆಲ್. ಬಾರಾ ಶತಮಾನಾಚೇ ಮ್ಹೆಳ್ಳಲೇ ದೇವು ನಾರಾಯಣಾಂಕ ಹೊಗಳಸೂಚೇ ಪದ್ಯಾಚೋ ಏಕ ಸಾನ ಕುಡಕೋ ಅಶ್ಶೀ ಆಸ್ಸ:- " ಜನೇ ರಸತಳವಾನ್ತೂ ಮತ್ಸ್ಯರೂಪೇ ವೇದ ಆಣಿಯೇಲೇ. ಮನುಶಿವಾಕ ವಾಣಿಯೇಲೇ. ತೊ ಸಂಸಾರಸಾಗರ ತಾರ ಣು. ಮೋಹೋ ತೊ ರಾಖೊ ನಾರಾಯಾಣು " ತಾಜ್ಜೇ ನಂತರ ಸೋಳಾ ಶತಮಾನಾಚೇ ಆನೀ ಏಕ ಪದ್ಯಾಚೋ ಸಾಲ:- ವೈಕುಣ್ಠಾಚೇ ಝಾಡ ತು ಗೇ ಫಳ ಅಮ್ರ್ತಾಚೇ, ಜೀವಿತ ರಾಖಿಲೇ ತುವೇ ಮನಸಕುಳಾಚೇ.
ಭೌಗೋಳಿಕ ವಾಂಟಣೀ (ಪ್ರದೇಶಾಕ ಸಮ ಜಾವೂನ ವಾಂಟೂನ ಘಾಲಚೇ)
वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
द्रोणाचार्य
द्रोणाचार्य कौरव-पांडवांचो धनुर्विद्येंतलो गुरू आनी भारतीय झुजांतलो कौरवांचो सेनापती. द्रोणाचार्याचो बापबय भरद्वाज, गंगेर न्हावपाक गेल्लेंकडेन घृताची नांवाचे अप्सरेक पळोवन ताचें वीर्यस्खलन जालें. तें वीर्य ताणें दोण्यांत दवरलें आनी ताचेपसून दोर्णाचार्याची निर्मिती जाली अशी एक कथा आसा. द्रोणाचार्याचें दुसरें नांव कूटज. शरद्वानाची चली कृपी ही द्रोणाचार्याची बायल आनी अश्वत्थामा हो ताचो चलो. द्रोणाचार्य बापयकडल्यान वेदविद्या, धनुर्विद्या आनी परशुरामा कडल्यान अस्त्रविद्या शिकलो आनी ताणें कौरव-पांडवांक धनुर्विद्येंत प्रवीण केले. अर्जून हो द्रोणाचार्याचो आवडटो शिश्य आशिल्लो. ताणें एकलव्याक विषाद तशेंच कर्णाक सूतपूत्र म्हणून धर्नुर्विद्या शिकोवपाक न्हयकार दिलो. पूण एकलव्य, द्रोणाचार्याचो मातयेचो पुतळो करून, धनुर्विद्या शिकून, अर्जूनापरस तरबेज जालो. हें कळटकच द्रोणाचार्यान एकलव्याकडेन, गुरूदक्षिणा म्हणून धनुर्विद्येक आवश्यक असो ताच्या उजव्या हाताचो आखाणो मागून घेतलो.
दुकर
फाटभूंय
पुर्विल्ल्या काळांत ग्रीसांत दुकराक आगळेंच म्हत्व आशिल्लें. डिमीटर ही ग्रीक देवता दुकरांक पवित्र मानता. इजिप्तांत ओसायरिस ह्या देवाच्या भौमानाक वर्सांतल्यान एक दीस दुकराचें मास खाताले. उत्तर युरोपांत शिंया दिसांनी दुकर मारून खाताले ताचीं हाडां,बिंयां वांगडा जमनींत पुरून दवरताले. न्यू गिनींत दुकरांक अजुनूय पवित्र मानतात. जपानांत देशांतल्या दुकराचो कळप सुदारपाक आदार जाता अशा दुकराच्यो प्रतिमा पुजप जातालो. अग्नीपुराण ह्या ग्रंथांत तिसऱ्या अवतारांत विष्णून वराहाचो म्हळ्यार दुकराचो अवतार घेतिल्ल्याचो उल्लेख मेळटा. .भारतांतल्या पुर्विल्ल्या वैजकीशास्त्रांतल्या 'राजवल्लभ'नांवाच्या ग्रंथांत,दुकराचें मास वातहारक,बलवर्धक आनी बव्दमूत्र करपी,जाल्यार रजनिघंटु ग्रंथात तें वीर्यवृध्दी करपी असो उल्लेख मेळटा.
सायबीण घारांत भितर सरतानां मागणें
सायबीण घारांत भितर सरतानां मागणें
आमचे सवें आनी आमचे भोंवतणीं सगळें जें आसा तितलेंय तुज्या ताब्यांत दवरूंक,
आनी तुज्या आवयपोणाच्या बेसांवाचो आनी तांच्या फळांचो वांटो घेवंक आमी अत्रेक्तांव.
आनी हें आमच्यां कोंसागरासांव खऱ्यानींच फळादीक जावनच्याक आनी एकसारकें तोगच्याक,
जियेतात तांच्यांय आत्म्यांनीं तुज्या आदरवंत पुताची राजवट जशी सर्गार
शिरीश पै
वावर
काणयो, कविता, ललीत लेखन, बालवाड्मय, नाटक हया साहित्याच्या सगळ्या क्षेत्रांत मुक्तपणान संचार करपी लेखिका म्हणल्यार शिरीष पै. फाटल्या धा हजार वर्सात अशें व्यक्तिमत्व जालें ना अशा व्यक्तिमत्वची म्हणल्यार आचार्य अत्रें हांची शिरीष पै ही धूव.
इंटक (इंडियन नॅशनल ट्रेड युनियन काँग्रेस-INTUC)
भारतांतली पयल्या क्रमांकाची मध्यवर्ती कामगार संघटना. 3 मे 1947 दिसा इंटकाची थापणूक जाली. हे संघटनेचे थापणुके फाटल्यान भारतीय राश्ट्रीय काँग्रेसीच्या खूबशा मानादीक फुडाऱ्यांचो तेंको आशिल्लो. अखिल भारतीय ट्रेड युनियन काँग्रेसीचेर दिसानदीस साम्यवादी फुडाऱ्यांचेर चड प्रभाव पडटालो, हें पळोवन काँग्रेस कार्यकर्त्यांक, संघटनेंत रावन आपल्याक जाय तशें कामगारांचें हित सादप कठीण अशें दिसलें. देखून तांणी नवी कामगार संघटना स्थापपाचो निर्णय घेतलो. हि खातरी महात्मा गांधीच्या फुडारपणाखाला अहमदाबाद हांगा 1920 वर्सा स्थापन जाल्ल्या ‘मजूर महाजन’ हे संस्थेन तांकां आदार दिलो. ही संस्था अहमदाबाद शारांतल्या कापड गिरण्यांतल्या कामगारांच्यो अडचणी सोडोवप आनी तांच्यो न्याय्य मागण्यो तांकां मेळोवन दिवप असलो वावर करताली. मालक आनी कामगार हांचेमदीं भासाभास घडोवन मध्यस्तीवरवीं तांचे मदले वाद सोडोवप हो ‘मजूर महाजन’ संस्थेच्या वावराचो मुखेल हेत आशिल्लो. ह्याच हेताचेर इंटक संघनेन आपल्या वावराची सुरवात केली.
वेगवेगळ्या शास्त्रीय विभागांचें काम करपाखातीर स्वतंत्र समित्यो नेमल्यात. ‘कमिटी ऑन स्पेस रिसर्च’ (अवकाशाविशीं संशोधन करपाक नेमिल्ली समिती) ही समिती 1958 चें ‘आतंरराश्ट्रीय भूभौतिक वर्स’ सोंपतकच त्या विशयाचें फुडलें काम चालू दवरपाखातीर स्थापन केल्ली. ही समिती शास्त्रीय संशोधनाखातीर उज्याबाण आनी उपग्रहांचो उपेग करपी सगळ्या राश्ट्रीय संस्थांचो पालव घेवपाखातीर खटपट करता. तशेंच उपग्रह आनी उज्याबाणाच्या मार्गाचो सोद घेवप, पयसुल्ल्या अंतरावेल्यान भौतिक राशींचें माप घेवप, गतिशास्त्र, संवसारीक सौर वर्स,अवकाश जीवविज्ञान, अवकाश तंत्राचो उपेग करून वाऱ्याचें नियंत्रण करप, माहिती एकठांय करप आनी उजवाडाक हाडप अशा वेगवेगळ्या विशयांखातीर उपसमित्यांची नेमणूक जाल्या.अवकाशांत प्रयोग केल्ल्यान काळांतरान वायट परिणाम जावंक शकता हाचेविशीं शिकप करपाखातीर एक मिश्र समिती नेमिल्ली आसा.
यादव राजवंश
यादव राजवंश
क्रोष्ट फांटयांतल्या यादवांचे जायते फांटे आशिल्ले. तातुंतले अंधक, वृष्णी, कुकुर आनी भोज हे फांटे चड प्रसिद्द आसात. तांचीं गणराज्यां आशिल्लीं. तांचें अधिपत्य वंशपरंपरेन एकाच कुळाकडेन चलनाशिल्लें. कारण यदुच्या वंशजांक ययातीच्या शापाक लागून शींवासनाचेर बसपाचो अधिकार नाशिल्लो. देखून त्या त्या गणराज्यांतले लोक आपापलो अधिपती वेंचून काडटाले.
यदुचो पूत सहस्त्रजित हाच्या वंशाक हैहय म्हण्टाले. हैहय फांटयांतलो कृतवीर्याचो पूत कार्तवीय सहस्त्रार्जुन ह्या नांवान प्रसिद्द जालो. तो खूब पराक्रमी आशिल्लो. ताणें कर्कोटक नागांकडल्यान माहिष्मती नगरी जिखून घेतली आनी थंय राजधानी स्थापली. हिमालयापसून नर्मदेमेरेनचो सगळो वाठार ताणें जिखलो. लंकेचो राजा, रावणान आर्यावर्ताचेर जेन्ना घुरी घाली तेन्ना कार्तवीर्यान ताका धरलो आनी जायतीं वर्सा बंदिवासांत दवरलो. पुराणांत ताचेविशीं जायत्यो कथा आसात. ताका परशुरामान मारलो.
इंग्लंड
इंग्लीश भास
इंग्लीश (इंग्लेज, आंग्ल) भास. ही मूळ इंग्लंडांतल्या लोकांची भास आसून, आयज ती ग्रेट ब्रिटन, आयर्लंड, युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका, वेस्ट इंडीज जुंवे, कॅनडा, दक्षिण आफ्रिका, ऑस्ट्रेलिया आनी न्यूझीलंड ह्या देशांतल्या लोकांची मुखेल भास जावन आसा. भारत, पाकिस्तान, बांगला देश, ब्रह्मदेश, श्रीलंका,आग्नेय आशियांतले जायते देश, आफ्रिका खंडांतले चडशे देश आनी संवसारातलीं ल्हान-व्हड राश्ट्रां, वेपार धंदो, उंचेलें शिक्षण तशेंच आंतरराश्ट्रीय संपर्काखातीर माध्यम म्हूण ही भास वापरतात. भारतीय गणराज्याच्या राजकारभाराची ती एक भास आसून भारतांतल्या दोन राज्यांची ती राजभास जावन आसा. संवसारीक भास म्हूण आयज, खंयचेय भाशेपरस इंग्लीश भाशेक चड म्हत्व आसा.
सव्या शतमानासावन इकराव्या शतमाना मेरेनच्या काळाक अँग्ल-सॅक्सन वा पूर्विल्लो इंग्लीश काळ म्हणटात. इ.स.1066 त फ्रांसाच्या नॉर्मन लोकांनी इंग्लंडाचेर आपलो शेक चलोवन फ्रेंच आनी लॅटीन भासांचें व्हडपण इंग्लीशीचेर बसयलें. पंदराव्या शतमाना मेरेनचो काळ, हो इंग्लीश काळ म्हणटात. इ.स.1066 त फ्रांसाच्या नॉर्मन लोकांनी इंग्लंडाचेर आपलो शेक चलोवन फ्रेंच आनी लॅटीन भासांचें व्हडपण इंग्लीशीचेर बसयलें. पंदराव्या शतमाना मेरेनचो काळ, हो मध्य काळ तर सोळाव्या शतमान ते आयजमेरेनचो काळ हो आर्विल्ल्या इंग्लिशीचो काळ मानतात. एकुणिसाव्या शतमाना उपरांत इंग्लिश भाशेचें उदरगतीचें नवें यूग सुरू जालें अशें मानतात.
इंग्लीश भाशेच्या सगळ्या काळखंडांत इंग्लिशीची ध्वनिपद्धत, खास करून स्वर व्हड प्रमाणांत बदल्ले. पूण इंग्लीश भाशेंतली बरपावळ, सोळाव्या शतमानांत आसली थंयच उरली.हाका लागून इंग्लिशीतलें उच्चार आनी बरपावळ हातूंत व्हड अंतर नदरेक येता. लॅटीन तशेच ख्रिस्ती धर्माच्या प्रभावाखाला, इंग्लीश भाशेचें बरप सव्या शतमानासावन रोमन लिपींत जायत आयलां. शब्दसंपत्ती, व्याकरण, नवनिर्मणी क्षमता ह्या गजालींनी इंग्लीश भास फुडारिल्ली. अठराव्या शतमाना उपरांत ब्रिटीश सत्तेखाला आशिल्ल्या संवसारभरच्या वसाहतींक लागून आनी विसाव्या शतमानाच्या दुसऱ्या अर्दांत अमेरिकेच्या संवसारभर वाडिल्ल्या प्रभावाक लागून इंग्लिशीक खूब म्हत्व मेळ्ळां.
मध्यकाळांतलें इंग्लीश साहित्य
(१०६६-१५१६) इ.स. १०६६ त फ्रांसांतल्या नॉर्मन लोकांनी इंग्लंडाक हरोवन सुमार पांचशीं वर्सां फ्रेंच भास सांस्कृतायेचो प्रभाव इंग्लीश संस्कृतायेचेर दवरलो. धर्मीक वाठारांत आनी शिक्षणीक मळार लॅटीन भासेन आपलो शेक चलयलो, जाल्यार सरकारी पांवड्यार, दरबारांत आनी साहित्यीक मळार फ्रेंच भाशेन आपलें व्हडपण गाजयलें. हाक लागून इंग्लिशीचे संरचनेंत दिसां.
नव अभिजाततावाद (1700-1798): पुराय अठरावें शतमान दोन गजालींखातीर नांवाजिल्लें आसा. एक, इंग्लीश साहित्यातलें म्हत्वाचे गद्य निर्मणे खातीर दुसरें, पुर्विल्ल्या रोमन सम्राज्यांतले सम्राट ऑगस्टसच्या काळांतल्या वांङमयाचें (लॅटीन वाङमयाचें) भांगरा यूग आदर्श मानून तेवरी कलेचे कस मानपी साहित्यीकां खातीर. ह्या काळांत पयलीं, अलेक्धेंडर पोप हाचें यूग (1700-1744) आनी उपरांत डॉ. जॉनसनाचें युग (1744-1784) हीं दोम म्हत्वाचीं युगां आयलीं. वाडटी बुद्धिवादी प्रवृत्ती, उपहास, उपरोध आनी विडंबन हांचो प्रभाव आशिल्लें गद्य आनी पद्य, शब्दयेवजणेखातीर वापरिल्ली बुद्ध, भाशेची निवळसाण आनी पद्यापरस गद्याचेर दिल्लो नेट हीं ह्या काळांतल्या साहित्याचीं मुखेल लक्षणां.
डॉ. सॅम्युएल जॉनसन (1709-1784) हो बुदवंत उलोवपी, विक्षिप्त, पूण सडेतोड आनी सरळ मतांक लागून त्या काळांवेल्या साहित्यीकांमदीं आदाराचो जागो फाव जाल्लो एक म्हान आनी हुशार साहित्यीक. जेम्स बॉस्वेलान ‘लाइफ ऑफ सॅम्युएल जॉनसन’ (1791) नांवाचें ताचें चरित्र बरयलां. हे दोनूय इंग्लिशींत अज्रंवर थारल्यात. जॉन्सनाचें बौद्धीक रांगडेपण, कोटी करप,नैतिक ताठरपण, कसलीय घडणूक आनी साहित्यकृती स्वतंत्र नदरेन पळोवपाची पद्धत, समीक्षेचे नवें चरित्रनिश्ठ सक लावपाची धटणी हे आनी हेर कांय गूण बॉस्वेलान कलात्मक नदरेन पळयल्यात आनी चरित्र लेखनाची आगळी वेगळी द्ख घालून दिल्या. जॉनसन हो अभिजातवादाचो खर समर्थक आसलो. पूण ताचें अलंकरण प्रेम, विचित्र मतप्रणाली आनी असादारण जीवन पद्धतीची आस ह्या गुणांक लागून तो इंग्लिशींतल्यान अभिजातवादाचो ऱ्हास दाखयता. काव्य, कादंबरी, निबंद, संशोधन आनी हेर साहित्याच्या मळार ताणें म्हत्वाचो वावर केल्लो आसलो, तरीय ताका समीक्षक, युगप्रर्वतक, चरित्रकार आनी इंग्लीश भाशेचो पयलो शब्दकोश रचपी म्हूण चड वळखतात.गोल्डस्मिथ हो कवी आनी गद्यकार, शेरिडन हो नाटककार, बॉस्वेल हो चरित्रकार, गॉरिक नांवाचो नट ताचे वांगडा साहित्यीक भासाभास करून काव्यशास्त्र विनोदांत वेळार सारताले. हें ‘जॉनसनाचें सर्कल’ म्हूण नामनेक पावलां.
रोमँटीक संप्रदाय (1798-1837)
फ्रेंच राज्यक्रांतीच्या तत्वगिन्यानाचे भोवमान, इंग्लंडांतल्या उद्देगीक क्रांतीचो धिक्कार,वाडट्या शारीकरणाची तिडक, सैमाच्या उदारपणाचो आदार, आविश्काराच्या मळार अठराव्या शतमानांतल्या अभिजातवादाक खर विरोध, व्यक्तिवादी मुल्यांचो पुरस्कार, प्रतिभा, गिन्यान आनी भावानोत्कटता हांकां विवेकशीलतेपरस दिल्लें चड म्हत्व, अज्ञाताविशीं आशिल्लीं जबर ओड हीं रोमँटकतेची कांय खाशेलपणां आसात. वर्ड्स्वर्थ, कॉलरिज आनी विल्यम ब्लेक ह्या पयलें पिळगेच्या कवींमदी हीं खाशेलपणां मर्यादीत स्वरुपांत आसली. लॉर्ड बायरन, पी. बी. शेली आनी जॉन किट्स हे दुसरे पिळगेच्या रोमँटीक कवींमदी हांचीं खाशेलपणां ऊंच पांवड्यार पयलें पिळगेच्या कवींमदी हीं खाशेलपणां मर्यादीत स्वरुपांत आसली. लॉर्ड बायरन, पी. बी. शेली आनी जॉन किट्स हे दुसरे पिळगेच्या रोमँटीक कवींमदी हांचीं खाशेलपणां ऊंच पांवड्यार पाविल्लीं दिसतात. शेली आनी किट्स ह्या कवींनी आपले ल्हान पिरायेत लिरिकल शैलीची अप्रूप काव्य रचणूक करून काव्य निर्मणीचे नवे आदर्श तयार केले. वॉल्टर स्कॉटाक इतिहासीक कादंबरीचो ‘कर्तो’ म्हूण संवसारीक साहित्यांत वळखतात. चार्लस लॅम्ब, विल्यम हॅझलिट, टॉमस ड क्विन्सी, ली हंट, लॅण्डर ह्या रोमँटीक गद्य लेखकांनी काव्यमय गद्याच्या विंगड विंगड प्रकारांत बरपावळ केल्या. ह्या चडशा जाणांनी पद्य नाटकांय रचलीं, पूण तीं रंगमाचयेक व्हडलींशीं उपेगी थारूंक नात. चडश्या सगळ्याच रोमँटीक कवी-गद्यकारांनी लक्ष वेधपी मुळाव्यो समिक्षा बरयल्यात. खास करून कॉलरिजान इंग्लीश साहित्य समीक्षेक कलेचे स्वायत्ततेची नवी दिका दाखयल्या. ताका लागून तो आर्विल्लो समीक्षेचो ‘मुळपुरुस’ थारला.
गोविंद बल्लाळ देवल
शिक्षण
देवलांचें मराठी शिक्षण प्राथमीक शाळेंत आनी संस्कृतचें अध्ययन हरिपूरलाक जालें. व्हडल्या भावाक नोकरी लागतकच तांचें मुखा वयलें शिक्षण कोल्हापूराक आनी बेळगांवां जालें. बेळगांवां आसतना नाटक्कार अण्णासाहेब किर्लोस्कर हांचो लागीं देवलांची वळख जाली. पुण्याच्या इंजिनियरिंग कॉँलेजीतलो शेतकी शिक्षण वर्गाचो अभ्यासक्रम पुराय करुन देवलांनी 1880 वर्सा प्रमाणपत्र मेळयलें. पूण तांचे आडेकडेक सगले कडेन नाटकूच आशिल्ल्या कारणान तांकांय नाटकांची ओड लागली. थोडो काळ शिक्षकाचें काम केले उपरांत तांणी आपलें उरिल्लें आयुश्य नाटका खातीर वेचलें.
सांकवाळ इर्गज
इतिहास
ह्या इर्गजेचें बांदकाम पळोवपी आसले ब्रादर फ्रांसीस कॉ आरान्हा जे साश्टींतल्या हेर इर्गजांचे वास्तुशिल्पकार आसले. ह्या इर्गजेची बांदावळ नियो रॉमन पद्दतीन आसा, व्हड आवाठ आनी 4 खाडी * 4 माळे.
Gancim
Gancim (६२६७२१)
Gancim हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या तिसवाडी तालुक्यातील ३००.७६ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ११३ कुटुंबाचे व पुराय ५१९ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार PANAJI १२ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा २६३ दादले आनीक २५६ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६७२१ आसा.
पंचांग
पंचांग कालगणनेचें दिसागणीक कोश्टक दिवपी पुस्तक. तीथ, वार, नक्षत्र, योग आनी करण ह्या काळमापनाच्या पांच आंगांवयल्यान (घटकांवयल्यान) ह्या पुस्तकाक पंचांग अशें नांव पडलां. सूर्य, चंद्र आनी धर्तरी हांचे गतीच्या संदर्भात कालगणन आनी काळनिर्देशन करप हें पंचांगाचें मुखेल काम आसता. हाचेच जोडयेक मळबांतल्या गि-यांचे घुंवप, ताचे मदलें अतर आनी थळावे अक्षांश-रेखांश आनी ताचे वेळापढक दाखोवपाचें काम पंचांग करता. तेभायर घि-यांचेर आदारीत असो शुभ-अशुभ योग, (वेळ) दाखोवप जाता. अशे रितीन धर्मीक, शास्त्रीय ग्रंथ समजप जाता. पंचांगांत खगोलशास्त्र आनी ज्योतिशशास्त्र हांची सांगड घाल्ली आसता.
पंचांगांची रचणूक
हे सगळे खण सोंपतकूच फुडें दरेक तिथी मुखआर त्या दिसाचें खाशेलेपण दिल्ले आसता. तांतूत जयती, पुण्यतिथी, परब, प्रदोष, एकादस, संकश्टी, आदी व्रतां, दग्ध ,घबाड, गुरू, पुष्य सारके बरे-वायट योग आनी हेर म्हायती दिल्ली आसता. हाचेभायर वेगवेगळया ग्रह खंयचे राशींत वा खंच्या नखेत्रांत वा खंयच्या चरणांत आनी केन्न प्रवेश करतात ही म्हत्वाची म्हायती तातूंत दिल्ली आसता. हाचेभायर पानांत एक कुंडलीय दिल्ली आसता. हे कुंडली वयल्यान खंयचे राशींत ग्रह आसा हे समजता. कामय व्हड पंचांगांनी ते पंद्रशेत जितल्या वेळार ग्रहाचो राशीबदल घडटा तितलो वेळा वा त्या बदलांच्या खिणांच्यो कुंडल्यो दिल्ल्यो आसतात. हाचेभायर कोनशावयल्या कोश्टकांत पुनव वा उमास ह्या खिणांचे स्पश्ट ग्रह दिल्ले आसतात. ग्रहांच्या नांवांसकयल पुराय जाल्ले राशीचो अंक, तेउपरांत अंश, कला आनि विकला दिल्ल्यो आसतात. हाचे सकयल दरेका ग्रहाचो सदची ते पंद्रशेंतली सरासरी गती कलांत दिल्लो आसता. ताचेसकयल ग्रह वक्री आसा काय किदें हाचीय म्हुती दिल्ली आसता.
ग्रॅगरीयन पंचांग
इसवी वर्स १५८२ त पोप ग्रॅगरी हाणें हें पंचांग तयार केलें. म्हयन्यांची नांवां इंग्लीश म्हयन्यांवरीच आसतात. भारतीय पंचांगाची विशेश नामांसयत म्हायती फुडल्या तक्त्यार दिल्या
सांत फ्रांचिस्क शावयेराक मागणें
सांत फ्रांचिस्क शावयेराक मागणें
पुण जें हांव मागतां, तें देवाच्या मानाक आनी म्हज्या आत्म्याच्या बऱ्याक उपकारना जायत जाल्यार, दोनूय शेवटांक उपकारता तसलो उपकार म्हाका मेळोवन घे.
अणुबॉंब
अणुबॉंब; प्लुटोनियम(239) वा युरेनियम (235) ह्या सारक्या समस्थानिकांचें अणुकेंद्र भंजन (फुटप - fission) वा संघटन (एकठावप- fusion) करून ह्या अणुकेंद्रीय विक्रियांवरवीं स्फोटक ऊर्जा (energy) तयार जाता.ह्या स्फोटक ऊर्जेचो सांठो आशिल्ल्या अण्वस्त्राक अणुबॉंब अशें म्हणटात. युरेनियम(235), युरेनियम (233), प्लुटोनियम (239) हातूंतली भंजन- विक्रियांची सांखळी स्वयंचलित आसता; पूण युरेनियम (238), थोरियम (232) हांचे भंजन भायल्या साधनांनी, म्हळ्यार बळिश्ट न्यूट्रॉनांची एकसारकी पुरवण करून सांबाळटें पडटा.पयल्या प्रकाराक फकत ‘भंजन’ असें म्हणटात आनी दुसऱ्याक ‘बहिःपोषित भंडन’ अशें म्हणटात.ह्या दोनूय प्रकाराच्या स्फोटांत वस्तुमानाचें (mass) ऊर्जेंत (energy) रुपांतर जाता.आइन्स्टाइन हाणें मांडिल्ल्या E=mc² [हांगा E=ऊर्जा, m=वस्तुमान, आनी c=उजवाडाचो वेग] समीकरणाचे बसकेचेर अणुस्फोट घडून येतात. पूण ह्या दोनूय प्रकारच्या स्फोटांत,वस्तुमानाचें ऊर्जेंत रुपांतर जावपाच्या वेळार घडून येवपी विक्रिया मात वेगवेगळ्यो आसात.अणुबॉंब हो युरेनियम (235)वा प्लुटोनियम (239) हांच्या सारक्या अणुंच्या न्यूट्रॉनावरपवींघडून येवपी भंजन- विक्रियेचेर आदारीत आसा. असले भंजनविक्रियेंत उणें आसता आनी कांयवस्तुमानाचें ऊर्जेंत रुपांतर जाता.
संत गाडगे बाबा
जिवीत
तांचे पुराय नाव डेबूजी झिंगराजी जानोरकर आसले.ते तांच्या आवयल्या आवयगेर म्हणल्यार मूतिजापुर तालुक्याल्या दापुरे हांगा तांच्या मामागेर तांचो ल्हानपन गेलों. तांच्या मामाची खूब्ब शेतजमीन आसली. ल्हानपणा सावन तांकां शेती करपांत रस आसलो.गोरवांची काऴजीघेवपाक तर ताका खूब्ब आवडटाले. ताजो बापूय झिंगराजी हो मडवऴ आसलो. आई सखूबाईन ताचें नाव डेबू दवल्लें. डेबू ल्हांन आसतनाच तांचो बापूय सोर्ज्ञय लागून भायर पडलो. तातूंत डेबूची घरची स्थिती एकदम गरिब आसली.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
आंकें( दक्षिण गोवा)
शैक्षणिक सुविधा
शारांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. शारांत ३ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. शारांत १ शासकीय कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत २ खाजगी कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ शासकीय माध्यमिक शाळा आसा. शारांत २ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी उच्च माध्यमिक शाळा नावेली शार (२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) मडगाव(२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) मडगाव(२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) नावेली शार (२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं "खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला, शास्त्र आणी वाणिज्य)" नुवे शार (४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय- विधी मडगाव(३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय- विद्यापीठ पणजी (३५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय - हेर नावेली (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैजकी महाविद्यालय बांबोळी शार (३० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अभियांत्रिकी महाविद्यालय वेर्णा शार (१२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वैवस्थापन संस्था मडगाव(३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पॉलिटेक्निक वेर्णा शार (६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा मडगाव(३ किमी) हांगां आसा. शारांत १ शासकीय अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अपंगां खातीर खाशेली शाळा ",मडगाव" (३ किमी) हांगां आसा.
Anthony Mascarenhas
Polleiat
Anthony_Mascarenhas
Moidanar Boslelim Bhurgim
Moidanar Boslelim Bhurgim
31 Konnank mhonn hê pinddkechea monxank Hanvem sôr korchi? Tim konnam sarkim? 32 Moidanar bosun ravlolea bhurgeam sarkim tim. Ap-aplea khella-pongoddachea vangddiank tim oxim ulo kortat: Ami tumkam nachpachim songitam vennuncher vazoilim, punn tumi nachlim nant; Ami tumkam vilapachim gitam gailim, punn tumi roddlim nant. 33 Tôr Juanv Batist jevonn-khann chakinastana ani soro pienastana ailo, ani tumi mhonnttat: Tacher devchar bosla. 34 Monxacho Put jevun ani pieun ailo, ani tumi mhonnttat: Ho asa pottio ani bebdo, dônddvosuldarancho ani patkiancho ixtt. 35 Tori Devachi zannvai vollkhun, tichim bhurgim tika sakxi ditat.
ಮ್ಹಾಳು
ಶ್ರಾದ್ಧಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮು
ಶ್ರಾದ್ಧ ಕೊರ್ಚೋ ದಾದಲೋ ಸುರುವೇಕ ನಾವ್ನು ಶುದ್ಧ ಜಾವ್ನು ವೇಶ್ಟೀ ನೆಸೂನ ಶ್ರಾದ್ಧಾಚೇ ಕಾಮಾಕ ಬಯಿಸುಕಾ ಮ್ಹೊಣು ರಿವಾಜ. ದರ್ಭ್ಯಾನೀ ಕೆಲ್ಲೇಲೀ ಪವಿತ್ರಾಮುದ್ದೀ ಘಾಲಕಾ. ತಾಜ್ಜೇ ನಂತರ ತೇ ಪವಿತ್ರಾಮುದ್ದಿಂತೂ ಪೂರ್ವಜಾಂಕ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಚೆ. ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರತನಾ ಜಾನ್ನುವೇ ಮಸ್ತ ಪಂತಾ ಬದಲಾಸುಚಾಕ ಆಸ್ಸಿಲೇ ನಿಮಿತ ಹರ್ದ್ಯಾರೀ ಆಂಗವಲೇ ಆಸ್ಸುಕ ನಜ್ಜ. ಶ್ರಾದ್ಧಾಂತು ಪಿಂಡದಾನ ಕೊರುಂಕ ಆಸ್ಸ. ಹೇ ಪೂರ್ವಾಜಾಂಕ ಅರ್ಪಣ ಕೊರ್ಚೆ ಖಾಣ. ಹೆ ತಯಾರ ಕೊರ್ಚೆ - ಸೀತ ಆನೀ ಬಾರ್ಲೀ ಪೀಟ, ತೂಪ, ಕಾಳೋ ತೀಳು ಬರಸೂನ ಪಿಂಡಕೊರ್ಚೆ. ಪಿಂಡ ಅರ್ಪಣ ಕರತನಾ ಉದ್ದಾಕ ಪಿಂಡಾವಯರಿ ಸೋಡುಂಕ ಆಸ್ಸ. ನಂತರ ದೇವಾಕ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮಾಕ ಆನೀ ಯಮಾಕ ಪೂಜಾ. ಹಾಜ್ಜೇ ನಂತರ ಖಾಣ ಅರ್ಪಣ ಕೊರ್ಚೆ. ಹೇ ಸಮಾರಂಭಾಕ ಕೆಲ್ಲಲೇ ಖಾಣ ಚಡಾವತ ಜಾವ್ನು ಮಾಡಾರೀ ದವೊರ್ಚೇ ಸಂಪ್ರದಾಯು. ಹೆ ಖಾಣ ಕಾಯಿಳ್ಯಾನ ಯೆವ್ನು ಖಾಲ್ಯಾರೀ ಮ್ಹಾಲಗಡ್ಯಾನೀ ಸ್ವೀಕಾರ ಕೆಲ್ಲೇ ಮ್ಹೊಣು ನಮಗಣ. ಕಾಯಿಳೋ ಯಮಾಲೋ ದೂತು ವಾ ಮ್ಹಾಲಗಡ್ಯಾಲೇ ಆತ್ಮ ಮ್ಹೊಣು ನಮಗಣ. ಗಾಯಿಕ ಆನೀ ಸೂಣ್ಯಾಂಕಯೀ ಖಾಣ ದವರೂಂಕ ಆಸ್ಸ. ಆನೀ ಪುರೋಹಿತ್ಯಾಂಕಯೀ ವಾಡೂಂಕ ಆಸ್ಸ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನೀ ಆನೀ ಮ್ಹಾಲಗಡ್ಯಾಲೇ ಆತ್ಮಾನೀ (ಕಾಯಿಳ್ಯಾನೀ) ಖಾಣ ಖಾಲ್ಲೇ ನಂತರ, ಕುಟುಂಬೇಚೇ ವರ್ಲೆಲೆ ಜನಾನೀ ಖಾಣ ಖಾವಚಾಕ ಸುರು ಕೊರ್ಯೆತ.
Panjab
Ponzab bhartache ut'torek axil'lem ek rajy. Kxetrofoll 50,362 chovo. Kimi. Vistar 29°32’ ut'tor te 32°35’ ut'tor. Okxanx ani rekhanx 73°55’ udent. Loksonkhea 2,01,90,795 (1991). Hache ostontek pakistan, toxench utrek zom'mu ani koxmir rajy, ixanyek ani udentek himachol prodex, dokxinnek ani agneyek horeana, noirrityek rajsthan him rajeam asat. Mogol sot'techea survechea tempar sindhu ani sotloz hea don nhomyanche mojgotim axil'lo prodex ponzab hea namvan vollkhotale. Uprant mogol badxahamni hea vhodd oxa ponzab rajyokarobharachi dekhrekh veusthit zauchi mhonnun hache don vantte kele. 1947 to dexachi fallnni zali ten'na ponzaboche udent ponzab ani ostont ponzab oxem don vantte zaun, udent ponzabache bhartant aspavo zalo ani ostont ponzab pakistan zoddlo.
bekttriecho raza milind hannem sonpoili dusrea xenkddoyat ponzabacher zoit melloun tokxoxila hi apli rajdhani keli. Mukhar xung, xok, kuxann, hunn hea porki ghoranneamni gozal mhollear ponzabacher kaim tep aplo xek gazoilo. Hea kallantoli mhotvachi gozal mhollear hea soglloya vonxanchea somskritayanchi bhorsonn zaun ek novich somskritai hea tepar nirmann zali.
Onod Mhoima Devak Gaion
Onod Mhoima Devak
Xanti sogglleam mon’xank ǃ
Tuje mhoimek porkond ditanv !
Jezu Krista, Deva Puta,
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Ankvar Mariechea Manak Gaionnam वर्ग:Gaionnam वर्ग:Romi panam
बाकीबाब बोरकार
शिक्षण
तांचें मराठी शिक्षण दुसरे यत्ते मेरेन आसलें. मुखा वयलें शिक्षण हें पुर्तगेजींतल्यान जालें. पुर्तुगेज टिचर्स ट्रेनींग प्रमाणपत्र परिक्षा ते उत्तीर्ण जाले.तांच्या घरांत कोंकणी उलयताले. मॅट्रिके उपरांतच्या शिक्षणाचो खर्च परवडपाचो नासलो म्हणून तांकां शिक्षण सोडचें पडलें टिचर्स डिप्लोमा घेतिल्ल्या कारणान तांकां पुर्तुगेज मराठी शाळेंत शिक्षकाची नोकरी मेळ्ळी.मागीरच्या काळांत ‘आमचा गोमंतक’ (1948), ‘पोर्जेचो आवाज’ (1955) ह्या पत्रांचें ते संपादक आशिल्ले. 1 नोव्हेंबर 1955 दिसा (पूणें-पणजी) आकाशवाणीचेर ‘स्पोकन वर्ड प्रोडयुसर’ म्हणून तांची नियुक्ति जाली. आकाशवाणीचेर 1970 मेरेन काम करून ते निवृत्त जाले. पिरायेच्या विसाव्या वर्सा तांचो ‘प्रतिमा’ हो काव्यसंग्रह प्रकाशीत जालो. ल्हानपणांत जाल्ल्या संस्कारांचो परिणाम तांचया कवितांचेर दिसता. मराठी कवी आसुनूय बी कोंकणींत तांणी उच्च दर्ज्याचो कविता बरयल्यो.
Goan Review
The Goan Review hem Mumbointlean uzvaddak yevpi ek du-masik. Dor don mhoyneamni tem uzvaddak yeta ani Konknni ani Inglix bhasamni tantunt borvpam asat. Hem masik Gõyche voir asa ani Gõy ani Gõykaram voir tacher khobro ani lekh uzvaddak yetat. Hea masikacho som'padok Fausto V. da Costa zaun asa. Fuddlea vorsant, mhonnje 2014, hem du-masik 25vea vorsant ttanch marta. Dezembrachê 20ver hea masikacho Rupea Utsovacho vixex ank bhair sorcho asa.
सांत जुजेक मागणें
सांत जुजेक मागणें
एह भागेवंत भक्ता सांत जुजे, म्हज्या सोडवंडाराच्या विस्वाशी राखण्या, आनी देवाचे मायेच्या निरमळ पती, आयजच्या दिसा हांव तुका विंचून काडतां, म्हजो एक खेरीत आस्कारी आनी शॅराती कसो, आनी घट निचेव करतां आयज थावन सदानकाळ असो तुका मान दिंवक. ह्या पासत हांव तुका विनयतां, तुजो एक चाकर कसो म्हाका घे म्हण, सगळ्यां म्हज्यां दुखींनीं म्हाका भुजवण दी म्हण आनी आकरेक, म्हज्या मरणाच्या वेळार म्हाका सांबहाळ आनी राख म्हण.
द्रौपदी
द्रौपदी लग्नाची जातकच तिचें स्वंयवर थारतलें. ह्या वेळार पांडव लाक्षागृहांतल्यान सुटून एकचक्रा गांवांत, भिक्षा मागून, ब्राम्हणवेशांत रावताले. धनुर्विद्येंत कुशळ आशिल्ल्याक द्रौपदी दिवंची म्हणून द्रुपदान धोणू आनी घुंवपी यंत्र तयार दवरिल्लें. 'धोणवाक दोरी लावन जो यंत्रातल्या लक्ष्याचो वेध करतलो, ताकाच द्रौपदी माळ घालतली' अशें धृष्टद्युम्नान सांगलें. कर्ण सूतपुत्र आशिल्ल्यान द्रौपदीन ताका पयलींच न्हयकारलो. सगळ्या राजांनी यत्न करून पळयतकच निमाणें अर्जूनान लक्ष्यभेद केलो आनी द्रौपदीन ताका माळ घाली. द्रौपदीकडेन धर्मराजान लग्न जावंचें असो अर्जूनाचो हट्ट जाल्यार अर्जुनान द्रौपदीक जिखिल्ल्यान ताणेंच द्रौपदीकडेन लग्न करचें अशें धर्मराजालें म्हणणें. निमाणें पांचूय पांडव आवय म्हऱ्यांत गेले आनी ताणीं सांगलें 'आयज आमी व्हड भिक्षा हाडल्या'. तेबरोबर सदचेप्रमाण कुंतीन 'तुमी ती वांटून घेयात' अशें सांगलें. पूण द्रौपदीक पळयतकच कुंतीक लजेसांगाता वायटूय दिसलें. आवयचें उतर खरें करपाखातीर द्रौपदी पांचूय जाणांची बायल जाली. दर एकल्याकडेन तिणें सारके दीस रावचें. ह्या काळांत हेरांनी तिचेसरेन वचचें न्हय, जो कोण वचत ताका बारा वर्सां वनवास भोगचो पडटलो अशें थरयलें. असले चुकीक लागून फुडें अर्जूनाकूच वनवास भोगचो पडलो.
पळेयात
Draupadi
सान्स्वाच्या बियाची वपार
सान्स्वाच्या बियाची वपार
Sansvachea biachi Vopar - The Mustard Seed ( parable )
वपारिंचो हेतू
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
सान्स्वाच्या बियाची वपार
पवित्र पुसतक ː मातेव ː १३ ː ३१-३५
३१ दुस्री êक वपार घालून ताणें तांकां म्हळें: "सर्गिंचें राज अशें: एका मनशान सान्स्वाचें बीं घेवन तें आपल्या पर्सांत रयलें. ३२ तें खरेंच सगळ्या बियांवोन ल्हान; पूण वाडतोच, सगळ्या झाडपाल्यावोन उंच जावन, ताचें झाड जाता, आनी वाऱ्या वेलीं सुकणीं येवन ताच्या खांदियांचेर वसती कर्तात." ३३ ताणें आनिंक êक वपार तांकां सांगली: "êकê बायलेन खमीर घेतलो आनी मोळलल्या पिटाचीं तीन व्हडलीं मापां धोरून तांतूं तो पुरलो आनी सगळेंच पीट फुगलें; हाचê सार्कें सर्गिंचें राज." ३४ जेजून वपारिंनीं सगळेो हेो वसतू पर्जेक सांगलेो आनी वपारीं बगर तो तांचê कडे उलयनासलो. ३५ "वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं," हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें.
Haryanna
Haryanna zaun asa Bharotache ek rajya.
Papia Tum re nirbhagia Gaion
Papia Tum re nirbhagia
dusman re tuzo;
monisu zalo
Polleiat
Gaionnam
रामायण
अयोध्याकांड
177 सर्ग. दशरथ राजा रामाचो युवराज्याभिशेक करपाचो थारयता. पूण राणी कैकेयीक ह्या अभिशेकाचे खबरेची तिडक मारता. ती दशरथाक खूब वायट दिसता. भरताक राज्याभिशेक आनी रामाक चवदा वर्सां वनवास अशे दोन वर ती मागता. अभिशेक जावपाच्या दिसा कैकेयी रामाक ह्या दोन वरांची म्हायती दिता. राम, सीता आनी लक्ष्मणासयत वनवासाक वता. तेन्ना भरत आपल्या आजोळी आसता. ताका जेन्ना खरी वस्तुस्थिती समजता तेन्ना तो आपल्यो राज्याभिशेक करुन घेवपाचो न्हयकरता. रामाक परतून हाडपाखातीर तो दंडकारण्यांत वता. पूण राम अयोध्येक परतून येना. शेवटाक तो रामाच्या पादुका राज्यतंत्राचेर दवरुन रामाचे वतीन राज्य करता.
सुंदरकांड
68 सर्ग. हातूंत चडशो चमत्कारीक कथा आसात. महेंद्र पर्वतावयल्यान हनुमान त्रिकूटाचल पर्वताचेर वशिल्ले लंकेचें दर्शन घेता आनी राती वेळार लंकेंत भितर सरता. सोद घेतना अशोकवनांत ताका सीता दिसता. रावण थंय येवन तिका वश करपाचो यत्न करता आनी सीता ताका झ्डकारता. सीतेचें हें दुख्ख पळोवन हनुमनाक वायट दिसता. उपरांत सीतेक मेळून वळखी खातीर तिका राममुद्रिका दाखयता आनी तिका व्हरपाखातीर राम व्हड सैन्य घेवन येतलो अशें आश्र्वासन दिता. सीतेन दिल्लो चूडामणी म्हळ्यार विणयेंत घालपाचें रत्न घेवन तो रामाकडे वता. पूण वता आसतना रावणाक आपल्या शैर्याची जाणविकाय करुन दिवपाखातीर तशेंच ताचीय शक्य पळोवपाखातीर रावणाचें उपवन उध्वस्त करता. उपरांत लंकेचेंय दहन करुन रामाकडे वता.
कर-१
कर आकारपाचीं तत्वां: करदात्माकड्यान कर घेतना खंयचेच व्यक्तीचेर अन्याय जांवचोना हाचेकडेन सरकारान लक्ष दवरचें पडटा. व्यक्तीची कर दिवपाची कुवत पळोवन कराची रक्कम,ती केन्ना फारीक करपाची आनी कसले पध्दतीन फारीक करपाची, हें निश्चित आसूंक जाय.कराची वसुली करतना करदात्याची तजवीज जातली, हें ध्येय सरकारान दोळ्यांसामखार दवरूंक जाय. वसुलीचेर जावपी खर्च कमीत कमी आसूंक जाय. कर आकारापपाक खर्च जाता, ताचे परस करापसून मेळपी येणावळ चड आसा, हाची सरकारान खात्री करूंक जाय,. हेभायर कर पध्दींत लवचिकता, सरलता, पर्याप्तता, सारकेपण, वैधता, विविधताय हांचेरूय भर दिवंक जाय.
अरविंद घोष
स्वतंत्रतायेच्या आंदोलनांत वांटो घेवचें नदरेंतल्यान अरविंदान ‘वंदे मातरम्’ नांवांचें दिसाळें उजवाडावंक सुरवात केली. ह्या दिसाळ्याचो संपादक आसतना ब्रिटिश सरकारान राजद्रोहाचो आरोप दवरून ताचेर खटलो भरलो. पूण न्यायालयांत ताची निर्दोश म्हण मेकळीक जाली. 1907 सावन ताणें राजकी चळवळींत नेटान वांटो घेवंक सुरवात केली. 1908 त ब्रिटिश सरकारान पर्थून ताचेर राजद्रोहाचो आनी ब्रिटीश साम्राज्या आड कट केल्ल्याचो आरोप दवरून खटलो भरलो. ह्या वेळार चित्तरंजन दास ताचें वकीलपत्र घेवन खटलो झुजलो. वर्सभर हो खटलो चलतालो. शेवटाक पर्थून अरविंदाची निर्दोश म्हण मुक्तताय जाली. ‘कर्मयोगी’ हें इंग्लीश आनी ‘धर्म’ हें बंगाली सातोळें ताणें चलयलें.बडोदा हांगा आसतना अरविंदाचें लग्न रांची हांगा स्थायिक जाल्ल्या भूपालचंद्र हांची धूव मृणालिनी हिचे कडेन 1909 वर्सा जालें.
रावण
रावण लंकेचो राजा आनी वाल्मिकी रामायणाचो खलपुरुश. पुलस्त्य ऋषीच्या विश्रवा नांवाच्या पुताचो हो पूत. रामायणांत हाचे आवयचें नांव कैकसी अशें सांगलां. पूण केशिनी आनी पुष्पोत्कटा अशींच तिचीं नांवां मेळटात. आवय वंशाकडल्यान रावण राक्षस आनी बापाय वंशाकडल्यान तो ब्राह्मण आशिल्लो. ताचो बापूय अग्निहोत्री आनी तपसंपन्न आशिल्लो. तरी रावणाक आवय वंळण लागिल्लें. तो त्या काळांत महाबळिश्ट आशिल्लो आनी ताचेकडेन शुरता, हुशारकाय, चिकाटी, निर्भयता आनी स्वाभिमान हे गूण जशे आसले तशें मदांधकाय, दुश्टकाय सारकिल्ले दुर्गूणय आसले. कुंभकर्ण आनी बिभीषण अशें ताका दोन भाव आनी शुर्पणखा ही भयण आशिल्ली. मंदोदरी ही ताची पट्टराणी. इंद्रजित, देवंताक, नरांतक, त्रिशिरस आनी अंतिकाय हे पूत आशिल्ले.
Lambert Mascarenhas
Polleiat
Lambert_Mascarenhas
भास्करबुवा बखले
शिक्षण
बडोध्यांत किर्तनकार पिंगळेबुवा हांचे लागी तांणी गायनकलेचो श्रीगणेशा केलो. फुडें ख्यातनाम बीनकार बंदे अली खाँ हांचे लागी बखलेंची शिकवणी जाली. फेज महंमद खाँ, नथ्थन खाँ आग्रेवाले हांचे लागीं भास्करबुवांचे मुखा वयलें शिक्षण जालें. सगले अथक मेहनती उपरांत भास्करबुवा बखले हांणी ग्वाल्हेर, आगरा, जयपूर घराणयांच्या गायकींचेर प्रभुत्व मेळयलें. नाट्यगीत, ठुमरी, भजन, टप्पो, पंजाबी लोकसंगीत, लावणी, गझल, ध्रुपद धमार, आनी ख्याल गायन ह्या सगळ्यांचेर भास्करबुवांची विसक्षण हुकमत आसली.
सांत मिगुयेलआक मागणें
सांत मिगुयेलआक मागणें
देवाचे पदवेन एमकोडात शेवटून उडय सयतानाक
Aleesha
Aleesha 2004 vorsan bhair kadlelem ek Konknni cholchitr. Hachi kanniecho vixoi zaun aslem Gõyant chol'lelem mining. Hea cholchitracho nirdexok ani nirmato zaun asa Rajendra Talak, ani hantunt Priyanka Bidye, Prince Jacob ani Lorna hannim kam keleant. Hea cholchitrak raxtriya puroskar favo zalem.
देवगिरीचे यादव
यादवांच्या काळांत महाराष्ट्रीय संस्कृताचो खूब विकास जालो. संस्कृत आनी मराठी वाङ्मयाक उदार राजाश्रय फावो जालो. विद्वान आनी कलावंतांकूय मानसन्मान मेळटालो. तशेंच, मराठी, कानडी, तेलुगू आनी गुजराती ह्या चार भाशांकूय राजाश्रय मेळटालो. पूण मराठी भाशा आनी संस्कृती ह्या काळांत चड विकसीत जाली. मुकुंदराज, चक्रधर आनी ज्ञानेश्र्वर हे मराठी साहित्याचे आद्यपुरूश यादवकाळांतूच जावन गेले. यादवांची राजभास मराठी आशिल्ली आनी महाराष्ट्र तांची कर्मभूंय आशिल्ली. महाराष्ट्रीय समाजाक धर्मीक मोडण लावपाखातीर हेमाद्रीन चतुर्वर्गचिंतामणी हो व्हडलो ग्रंथ रचलो. बोपदेवान व्याकरण, ज्योतिश, वैजकी, तत्वगिन्यान ह्या विशयांचेर ग्रंथरचणूक केली. महानुभाव पंथाचो उदय यादवांचेच राजवटींत जालो. त्या पंथाच्या आचार्यांनीय मराठींत जायत्या ग्रंथांची रचणूक केली. ज्ञानेश्र्वरान होवयो आनी हेर संतांनी भक्तीपर अभंग रचले. लोकसंगिताच्या जायत्यो तरा महाराष्ट्रांत प्रचलीत आशिल्ल्यो.
Sant Timot
Tachem jivit
Bhag .Paulu aplea poilia dhormprocharok yatrek Barnabasa borobor Lysra desant ailo tedna tannem eka zolma taun apangul monxak boro kelo dekun thoisorlea zaitiea lokhanim tachi xikvon  mannun ghetle.Bhag. Pauluchea dusrea dhormprocharok yatrek Silasa borobor to Lystra ailo tednna Timotichea bapayn taka Bhag.Pauluxi vhello.Bhag .Timot Bhag Paulucho xis ani upranth dhor xikvonn diunk tacho sangatti zalo.52 hea vorsa, Bhag Paulu, Silasa ani Timot Macedonia xarant gele. Timot ani Silasa Beroeanea xarant raule,ani uprant Corinth xarant gele.Tanchem hem jivit birankull ani koxttani borlelem.Punn devan taka aple utor xipdaunk apoilolo.Bhag Paulun ani poile Kristi Bishopani, Bhag. Timotak Ephesus xarachim zobabdari dili ani taka tea xaracho bishop mhonn makhlo.
Polleiat
वर्ग:Konknni वर्ग:Itihas / History वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Catholic Igorjeche Sant वर्ग:Romi panam
अरब सागर
भुगोल
हो समुद्र हिंद माहासागर्चो एक अन्ग. हचे पुर्वान्त भारत,उत्तरान्त पाकिस्तान आनी इरान,पश्चिमान्त अरब राज्य, दक्षिणान्त केप गुआर्दफ़ुइ दकून एक लकीर,आनी उत्तर-पुर्वान्त सोमलिया-सोकोत्रा-कन्याकुमारी मोदे एक लकीर.
सिद्दी
जायते सिद्दी लोक घरकाम करून आनी भीक मागून जगतात. धा- पंदरा लोकांचो गट करून धोलाचे साथीचेर बाबा घोराच्या तोखणायेचीं पदां गावन ते भीक मागतात. हे लोक कश्ट करपी आसून शेतमजूर म्हण काम करतात. कांय लोक शेतवडय करतात.
Akbar
Bhurgemponn
Xikxonn achea mollar Akboran kel'lo vaur molacho. Islami dhormacho xikxonnacher oxil'lo probhav na korpak tannem obheaskromant nitixastr, gonnit, xeti, bhumiti, jeotixoxastr, totvginean, itihas, somskrit he novem vixoi suru kele. Toxench Hindu - Muslomanank ekech xallent xikpachi vevostha keli. Tannem sulekhon kolek ut'tezon dilem. Tea kallant procharant axil'lea sulekhonkolechea atth prokarantlo 'Nostolik' ho prokar tacho avddicho axil'lo. Chitrkola, Xilpkola, Vastukla hanchi-i tache mustint khub udorgot zali. 1575 vorsa tannem Fat'tepur sikri hanga 'Ibadot- khana' (prathona ghor) bandlo. Vastuklek ut'tezon divpa khatir tannem ek vegllench khatem ugoddil'lem. Tachea kallant bandil'lea vastunt Hindu ani Iranni pod'dhoticho sundor milaf dista. Dekhik Zodhabaicho mohal, Soti buruz, Zohangir mohal.
अरविंद नारायण म्हांबरो
वावर १९६३ ते १९६५ ह्य काळात आकाशवाणी मुंबयचेर स्टाफ आर्टिस्ट म्हणून जाल्यार १९६५ ते १९६७ काळांत किर्ती कॉलेजांत व्याख्यात म्हण काम केलें।१९६७ ते १९७० काळांत फ्रिलान्सिंग केलं।१९८७ ते १९८७ ह्या काळांत टाटा कन्सल्टन्सी सार्विसिस हातूंत वेगवेगळ्या हुद्यांचेर काम केलें।१९८७ ते १९९० ह्या काळांत जे आर डी टाटाच्या चरित्राचेर संशोधक म्हण वावर केलो।थंय सावन निवृत जातकूच जे आर डी टाटांच्या पत्रांचें संपादन केलें।अना म्हांबरो हाणी बालसाहित्य,ललित लेख,कथा,नाटक आदि साहित्याचे विविध प्रकार केळयल्यात।घुमचे कटर घुम हें तांगेलें बालसाहित्याचें जाल्यार गोंयची अस्मिताय हें ललित लेखांचे पुस्तक उजवाडाक आयलां।गजालीचें नाटक हें अणकारीत नाटकाचें पुस्तक प्रकाशित जालां।तांगेल्या पणजी आतां म्हातरी जाल्या ह्या कथासंग्रहाक १९८७ वर्साचो केंद्रीय साहित्य अकादेमीचो पुरस्कार लाबला।
गोंयचें पर्यटन
गोंय राज्य, भारतीय संघराज्यांतलें एक, थंय आशिल्ल्या दर्यावेळांं, उपासना स्थळां खातीर फामाद आसा. पर्यटन हो थंयचो मुखेल वेवसाय. पर्यटन सामान्यपणान दर्यावेळांनी चलता आनी अंतर्गत वाठारांत पर्यटनाचो वावर कमी प्रमाणांंत आसा. परदेशी पर्यटक, भोव करून युरोपांतले, गोंयांत शियांच्या दिसांनी येतात. हाचें उरफाटें भारतीय पर्यटक गिमांत आनी पावसाळ्यांत व्हडा संख्येन येतात. गोंयांत 2.29% भायल्या देशांतले भोंवडेकार आयले (2011 वर्सांत) हें ल्हान राज्य भारताचे पश्चीम दर्यादेगेर वसता, महाराष्ट्र आनी कर्नाटक राज्यांच्या शिमांनी बांदलां आनी पुर्विल्ली पुर्तुगेजांची वसाहत म्हूण जगभर फामाद आसा. पर्यटन हो गोंयच्या अर्थीक वेव्हाराचो कणो जावन आसा. . पुर्तुगेजांची 450 वर्सांपरस चड राजवट आनी लॅटिन संस्कृतीचो छाप आशिल्ल्यान परदेशी भोंवडेकारांक गोंयांत एक वेगळेंच चित्र दिश्टी पडटा. आमच्या देशी भोंवडेकारांचें मुखेल आकर्शण जावन आसा, बाँ जिजस बाझिलिका, फोर्ट आग्वाद, मेणाचें म्युझियम. भारतीय संस्कृताय आनी दायज संग्रहालय. गोंयच्यो इगर्जो आनी कॉन्वेंटां संवसारीक वारसो थळां म्हुण युनोस्कोन जाहीर केलां. 2013 वर्स मेरेन गोंय हें भारती आनी परदेशी भोंवडेकार, चडकरून ब्रिटनच्या भोंवडेकारांचें, जे बजेट खर्चान वभोंपी आसात, तांचे आवडीचें थळ आसलें. राज्याक आशा आसा फाव ते बदल करून उंच प्रतीचे भोंवडेकार गोंयात आकर्षीत जावचे म्हुण, यत्न चालू आसा. 24 नोव्हेबर 2017 त डेल्टा कॉर्प लिमिटेड हांणी पयलें कॅसीनो खेळ प्रशिक्षण दिवपी कोर्स सेंटर गोंयांत स्थापून, भारतांत हे बाबतींत गोंय पयलें थारलें.