cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जेनिफर ए मोनसेरात
आवड
तिका फोटोग्राफी करपाक आवडटा.
ज्योकीं आंतोनियु फेर्नांदीश
वावर
वर्ग:देवनागरी पानां
कोंकणी रंगभूमी
कोंकणी लोकनाट्यान कोंकणी आधुनिक नाटक हांच्या मदलो कोंकणी नाटकाचो इतिहास निरुत्साही आसा. विनोदी कोंकणी एकांकी हिका कोंकणी लोकनाट्य आनी आधुनिक कोंकणी नाटक हांचेमदलो दुवो समजूं येता. राजकीय, समाजीक इतिहासाक लागून गोंयांत मराठीचो प्रभाव उरिल्ल्यान ह्या मदल्या काळांत गोंयकारांनी मराठी नाटकाचेर भागोवन घेतलें. आधुनिक कोंकणी रंगमाचयेची वळख करून दिवपाचें काम शणै गोंयबाबान केलें. ताणें फ्रेंच नाटककार मॉलियर हाच्या नाटकाचे कोंकणी अणकार केले (१९३०). कोंकणी प्रकृतींत सहजतायेत विरगळून वचपी हे अणकार आशिल्ल्यान ते बरेच लोकप्रिय जाले. विशेशकरून ‘मोगाचें लग्न’, ‘पोवनाचें तपलें’ आनी ‘अरेबुयन नायट्स’ मदल्या अबू हसनाचे काणयेच्या आदारान बरयल्लें ‘झिलबा राणो’ हीं नाटकां स्वतंत्र कोंकणी नाटकां भशेनच चललीं.
फाटल्या पंचवीस वर्सांच्या काळांत अणकारीत नाटकाचें प्रमाण चड आसलें तरी स्वतंत्र नाट्य लेखन उणें ना. विशेश करून पुंडलीक नारायण नायक, दत्ताराम बांबोळकार, देविदास बाबय हांणी स्वतंत्र विचारसरणेचीं, कोंकणी समाजाचें भावविश्र्व चितारची, प्रभावी कोंकणीचें भाशा वैभव दाखोवपी नाट्य लेखन सातत्यान केलां.
१९७६ च्या काळाउपरांत कोंकणी नाट्यलेखकांनी आपले प्रतिभेचो वापर करून, वेगवेगळ्या विश्यांक स्पर्श करपी समर्थ नाट्यसंहिता निर्माण केल्यो. अशा समर्थ संहितांचें तितल्याच कुशळतायेन सादरीकरण जावंचें म्हणून, कोंकणी भाशेची केळोवणी करून कोंकणी भाशेच्या गिरेस्त सौंदर्याचो आविश्कार घडयलो. तांच्या ह्या प्रयत्नांक नाटकाचे दिग्दर्शक, तंत्रज्ञ, कलाकार, नाट्यसंस्थांचे जाळवणदार हाणी सहयोग दिलो. रंगकर्मींच्या एकत्रीत उपक्रमांतल्यान कोंकणी रंगभुंयेची यशस्वी वाटचाल घडली. ह्या संदर्भांत प्रकाश थळी, दिगंबर सिंगबाळ, भरत नायक, रवींद्र आमोणकार, श्रीधर कामत बांबोळकार, अजीत केरकार, दिलीपकुमार नायक, अवधूत कामत आदींचें मुखेलपणान योगदान घडलें. नाटक विभागाचे संचालक वसंत जोसलकर आनी प्राध्यापक अल्फत खान हांचें मार्गदर्शन नाटकाच्या विकासाक पुरक जालें.
ओमान
अरबस्तानच्या आग्नेय तोंकावेलो देश. मस्कत आनी ओमान ह्या नांवान १९७० मेरेन नांवाजिल्लो. क्षेत्रफळ २,१२,४०० चौ. किमी. लोकसंख्या १२,२८,००० (१९८५). हाचे उत्तरेवटेन ओमानचें आखात,उदेंतेक आनी दक्षिणेक अरबीं दर्या, नैऋत्येक दक्षिण येमेन, अस्तंतेक सावदी अरेबिया आनी वायव्येक संयुक्त अरब अमीर राज्यां आसात. हॉर्मुझच्या दर्यांत आशिल्लो रूऊस-अल-जबल हो ओमानचो दोंगरी व्दीपकल्पीय वाठार, कल्बा आनी फुजाइरा ह्या संयुक्त अरब अमीर राज्यांनी ओमानच्या मुखेल भुंयेसावन वेगळो काडला. १७८४ वर्सा कलातच्या खानाकडल्यान ओमानाक मेळिल्लो मकरान दर्यादेगेवेलो ग्वादर बंदरालागींचो वाठार ओमानान १९५८ वर्सा पाकिस्तानाक ३० लाख पौड घेवन पर्थून दिलो, जाल्यार १८५३ त ओमानाकडल्यान मेळिल्ले दक्षिण दर्यादेगेलागचे कुरिया-मुरिया जुंवे ब्रिटनान १९६७ वर्सा ओमानाक पर्थून दिले. १,६०० किमी. ची दर्यादेग आशिल्ल्या ह्या देशाची मस्कत ही राजधानी जावन आसा.
इतिहास
ओमानचे दर्यादेगेवेल्यान बाबिलोन पयलींच्या काळासावन येरादारी जाल्ल्याचे पुरावे मेळटात. उत्तरेवटेनच्यान आयिल्ल्या सेमेटिकांनी ओमानांत राबितो करून आशिल्ल्या हॅमायटांक थंयसावन धांवडावन घाल्ले.इ.स. प. ४२६ त ओमानचो कांय वाठार पर्शियन साम्राज्यो सत्तेखाल आशिल्ल्याची नोंद आसा, पूण सातव्या शेंकड्यामेरेन.ओमानान इस्लाम धर्म आपणावचे पयलींचो इतिहास स्पश्ट जायना. ओमान इस्लाम धर्माक आपणायल्या उपरांत मूळचो वंशभेद चालूच उरलो. उत्तरेवटेनच्यान आयिल्ले ते हिनवी आनी हांगाचे मूळ लोक घाफिरी अशें मानतात. इस्लाम धर्मांतल्या फुटाफुटी उपरांत आठव्या शेंकड्यांत अब्दल्ला इबाह (६९९-?) हाणें ओमानांत इबादीय (अबादीय) पंथाची थापणूक केली. ह्या लोकांनी ७५१ त जुलंद बिन मसूद हाका ओमानचो पयलो इनाम म्हण वेंचलो. ताच्या उपरांत नेमान ७५१ त जुलंद बिन मसूद हाका ओमानचो पयलो इनाम म्हण वेंचलो. ताच्या उपरांत नेमान इमामाची वेंचणूक जाताली, पूण १९५१ त जुलंद बिन मसूद हाका ओमानचो पयलो इनाम म्हूण वेंचलो. ताच्या उपरांत नेमान इमामाची वेंचणूक जाताली, पूण ११५४ त बनू नभन हाणें आपल्या वंशाची थापणूक केली. १४२९ सावन नभनी राजांवांगडा लोकांनी वेंचिल्ल्या इमामांचोय कारभार चालू जालो. ९ व्या शेंकड्यासावन ओमानचे संबंद उदेंत आफ्रिकेंतल्या वाठारांकडेन आयले. मोझांबिकलागच्या कांय वाठाराचेर तांची सत्ता चलताली.
धेडी
व्हंकलेक सांगात दिवपी चलीभुरगें.आदल्या तेंपार गोंयातच न्हय जाल्यार हिंदूस्थानभर चले-चलयांचीं लग्नां भुरगेंपणांतच, अज्ञान वयार वा पाळण्यांत लेगीत करताले. चली वयांत येवंचे आदीं तिचें लग्न करूंक जाय हो धाक आशिल्ल्यान णव वर्सांमेरेन चलयांचीं लग्नां करताले. व्हंकल पिरायेन ल्हान आशिल्ल्यान ती आवय बापायगेरच ल्हानाची व्हड जाताली. चली वयांत येतकच तिचो आवयबापूय तिका घोवाल्या घरा व्हरून पावयताले.
गोंयांत चडशीं लग्नां पाळण्यांत जाय नासलीं. गोंयांत पांच ते णव वर्सां भितरल्या चलयांचीं आनी तांकां फावो सारक्या दोन-तीन वा पांच-स वर्सांनी जाण्टो अशा चल्यावांगडा लग्न करताले. लग्न करून त्याच दिसा घोवागेर धाडटालीं. व्हंकल ल्हान पिरायेची आशिल्ल्यान तिका घोवागेर कशें वागप तें कळनासलें.तिका आपल्या जिवाची जतनाय लेगीत राखूंक कळनासली. देखून तिचेवांगडा धेडी दिवंची पडटाली.मोट्या-मोट्या आद्य गिरेस्त आनी खानदानी घराण्यांतल्या व्हंकलांक लग्नांत आडसाटी, जाण्टीशी बायल-मनीस धेडी म्हणून दिताले.लग्न सुवाळ्या वेळार धेडी व्हंकले वांगडा रावताली. तेल-हळद लावपा वेळार न्हवऱ्याच्या तेलाच्या अहेराचें ताट घेवन धेडीच वताली. उपरांत तिका न्हवरेकारां कडसून बिदागी मेळटाली. लग्न जावन व्हंकल आपल्या नव्या घरा वताना तिचे वांगडा धेडीय वताली.व्हंकल भुरगें सभावान कसल्योय चुको करीत, तिच्या जिवाक कितेंय दुखापत जायत देखून धेडी तिका सांबाळटाली; तिचेर नदर दवरताली. त्या भुरग्याक बुद्द येवन ती जाण्टी जायसर धेडी तिगेर रावताली. कांय धेडयो जल्मभर तिच्याच घरा रावताल्यो.
देंवचार
विस्वास आनी समज
वर्ग:तत्वाशास्त्र / Philosophy वर्ग:धर्म / Religion वर्ग:देवनागरी पानां
कार्ल लँडस्टायनर
कार्ल लँडस्टायनर: (जल्म : 14 जून 1838 व्हिएन्ना; मरण : 26 जून 1943 न्यूयॉर्क). ऑस्ट्रियन – अमेरिकन विकृतीवैज्ञाननिक आनी रोगप्रतिकारक्षमता वैज्ञानिक. रक्तगटाविशींच्या म्हत्वाची कार्याखातीर ताका 1930 वर्साच्या शरीरक्रियाविज्ञान वा वैजकी विशयाचो नोबॅल पुरस्काराचो भोवमान मेळ्ळो.
जुझे परेरा
कोंकणी भास
कोंकणी भाशेच्या इतिहासाचो अभ्यास म्हण तांची पुस्तक आसा,
ऋग्वेद
मंडळरचना: ही विभागरचना इतिहासीक आशिल्ल्यान पयले रचनेपरस चड म्हत्वाची आसा. हे रचनरप्रमाण ऋग्वेदसंहितेंत वट्ट १० मंडळां आसात. ह्या मंडळांत कांय सुक्तां आनी जायत्यो ऋचा आसात. कात्यायनाच्या सर्वानुक्रमणिकेप्रमाण ऋग्वेदसंहितेंत १० मंडळां आसात. ह्या मंडळांत कामय सुक्तां आनी जायत्यो ऋचा आसात. कात्यायनाच्या सर्वानुक्रमणिकेप्रमाण ऋग्वेदसंहितेंत १० मंडळां, १०२७ सूक्तां; १०५८०१/४ ऋचा; १,५३,८२३ उतरां; ४,३२,००० अक्षरां आसात. तेभायर वालखिल्या नांवांची इकरा सूक्तां आठव्या मंडळांत ४९ ते ५९ क्रमांकांत येतात.तातूंतल्या ऋचेची आंकडो ८० जाता. खीलसूक्त वा परिशिष्ट हे संहितेंत आस्पावलां.
वेदमंत्री हें अपौरूषेय आसात. तांची खंयच्याच ऋषीन रचणूक करूंक ना, अशी मान्यताय आसा. ऋषीक समाधी अवस्थेंत ह्या मंत्राचें गिन्यान मेळ्ळा अशी समजणी आशिल्ल्यान ऋषीक मंत्रकर्ते न्हय तर मंत्रद्रष्टे म्हण्टात. सगळे वेद हे रितीन उपलब्ध जाल्यात. मंत्र ईश्वराचे निश्वास आसात, अशी कल्पना आसा.
ऋग्वेद काळांतले लोक संवसारांतल्या खंयच्याय राश्ट्रापरस चड सुदारिल्ले. ते बळिश्ट,बुदवंत, गिरेस्त आनी सुखी आसले. धर्तरेचेर आपली सत्ता, धर्म चलचो म्हूण तांणी यत्न केलो (कृण्वन्तो विश्र्वमार्यं). पूण कोणाच्याच स्वातंत्र्याचेर बंधनां घालींनात. सगळ्यांक वांगडाक घेवन मुखार वचपाचो हावेस तांणी बाळगिलो.
दूरदर्शन
दूरचित्रवाणी निर्मिती उद्देग
1969त तयार केल्लो पयलो दूरचित्रवाणी संच 'टेलिव्हिस्टा' ह्या नांवान बाजारांत आयिल्लो. सेंट्रल इलेक्ट्रोनिक्स इंजिनियरींग रिसर्च इन्स्टिट्यूट (सीरी) हे संस्थेन तयार केल्ल्या मूळ नमुन्याप्रमाण 'टेलिव्हिस्टा' संच तयार केल्लो.
ಹೊಸ್ಪೆಟ್ ಫಿರ್ಗಜ್
ಹೊಸ್ಪೆಟ್, ಭಾರತಚಾ ಮಂಗ್ಳೂರ್ ದಿಯೆಸೆಜಿಚಿ ಏಕ್ ಮಾಲ್ಘಡಿ ಫಿರ್ಗಜ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾ. ಹ್ಯಾ ಫಿರ್ಗಜೆಕ್ ಹೊಸಬೆಟ್ಟು ಮ್ಹುಳ್ಯಾ ನಾಂವಾಂತ್ ಯೀ ಆಪಾಯ್ತಾತ್. ಆಟ್ರಾವ್ಯಾ ಶೆಕ್ಡ್ಯಾಚಾ ಅಂತಿಮ್ ವರ್ಸಾನಿಂ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನಾನ್ ಕೆನಾರ ಕಥೊಲಿಕಾಂಚೊ ಸಕ್ಕಡೀ ಇಗರ್ಜೊ ನಾಸ್ ಕೆಲ್ಯಾರೀ, ಹೊಸ್ಪೆಟ್ ತಾಚ್ಯಾ ದಾವ್ಲೆಂತ್ ಥಾವ್ನ್ ಚುಕ್ ಲ್ಲಿ ಏಕ್ ಮಾತ್ರ್ ಇಗರ್ಜ್.
Sant Antoninchea Dongrar - Dulpod
Sant Antoninchea Dongrar
Literary form: Political agitation
Chusmo/ Refrain
Polleiat
Dulpod Goenche
आवाज
आवाजाचें परावर्तन (Reflection) आनी वक्रीभवन (Refraction)
आवाजाचें एका माध्यमांतल्यान प्रसारण जातना ताच्याआड दुरसें माध्यम आयलें जाल्यार थोडो आवाज त्या माध्यमाच्या आरपार वता आनी थोडो आवाज त्या माध्यमापसून परावर्तित जाता. परावर्तन म्हळ्यार तो आवाज त्या माध्यमाचेर आपटून परतो येवप. परावर्तनाचें उदाहरण म्हळ्यार प्रतिध्वनी (echo). व्हड सालांत, दोन दोंगरांमदीं वा दोन वण्टींमदीं व्हडल्यान उलयत जाल्यार तो आवाज थोड्याच वेळांत परत आयकुपाक येता. हाका प्रतिध्वनी (आवाज घुमप) अशें म्हणटात. व्हड सभाघर बांदतना आवाजाच्या परावर्तनाचो विचार करचो पडटा. आवाज माध्यमांतल्यान आरपार वतना मात्सो वांकडे दिकेन वता, ताका आवाजाचें ‘ वक्रीभवन ’ अशें म्हणटात.आवाजाचें वक्रीभवन हें आवाजाच्या परावर्तनापरस कमी अणभवाक येता. आवाजाचें प्रसारण थंड हवेपरस उश्ण हवेंत चड वेगान जाता. उश्ण आनी थंड हवेचे थर आशिल्ले हवेंत जर आवाजाचें प्रसारण जालें जाल्यार आवाजाच्या वक्रीभवनाक लागून एकूच आवाज वेगवेगळे दिकेन आयकल्ल्याचो भ्रम जाता.
आमच्या बापा - मागणें
आमच्या बापा - मागणें
तुजी खुशी सर्गार जाता तशी संवसारांत जावं.
आमचो दिसपटो गिरास आयज आमकां दी
आमेन
Amchea Bapa Sorginchea,
देगण
धर्तरेच्या पोटांत कांय कारणांक लागून एकसारक्यो हालचाली जायत आसतात. कांय हालचाली इतल्यो खर आसतात की हांकां लागून केन्ना केन्नाय भूंयकट्ट्याक व्बड वेर वचून देंगणां तयार जातात. पूण हीं देंगणां न्हंयेच्या देंगणांपरस खूब अशीर आनी ल्हान आसतात. कॅलिफर्नियाचें ओवेन्स देगण हे रितीन तयार जाल्लें आसा.
वर्ग:देवनागरी पानां
यमन(कविता झेलो)
कवि
माधव बोरकार
ईजिप्त
भूंयवर्णन
अस्तंतेवटेनचें वाळवंट वा लिबियन वाळवंट हो सहारा वाळवंटाचोच एक वांटो. नाय्ल देगेवेल्यान उंचाय वाडत वचून लिबियन शीमेमेरन 300 मी. चेर पावता. हाच्या दक्षिण वाठारांत राबितो सामकोच उणो. वायव्येवटेनचो देंवतेचो ‘कॉटरॉ डिप्रेशन’ हो चिखलाचो वाठार समुद्रथरासावन 132 मी. सकयल आनी 18,000 चौ. किमी. विस्ताराचो आसा.
वनस्पत आनी मोनजात
ईजिप्तांत चडसो वाठार वाळवंटाचो आशिल्ल्यान लजे झोपां,झाऊ आनी वाळवंटांत वाडपी हेर प्रकारची वनस्पत दिसून येता. उदेंतेवटेन आनी सिनाय वाठारांत जमनीभितर आशिल्ल्या उदकाच्या आदाराचेर खाजराचीं झाडां वाडटात. नाय्ल देगणांत कांय रानवट वनस्पत आसा. ईजिप्तांत जरी रानां नासलीं तरी खाजराचीं आनी लिंबाचे जातीचें झाडां वाडटात.
संदर्भ
वर्ग:अफ्रीकांतले देस वर्ग:संवसाराचीं राष्ट्रां वर्ग:देवनागरी पानां
रणजीतसिंग
ताणें सुरवेचें शिक्षण गुजरागवालाक घेतलें. तशेंच भुरगेपणांतच ताका युध्दविद्येचें शिक्षण मेळिल्लें. पिरायेच्या धाव्या वर्सासावन तो झुजाक वतालो. ताका शिकारेचीय आवड आशिल्ली. भुरगेपणांत देवी आयिल्ल्यान ताचो एक दोळो गेल्लो. बापूय महासिंगाचो वजीर लखपतराय, आवय राजकौर आनी मुखार जावपी मांय कन्हैया मिसलचि राणी सदाकौर हांचेवतीन रणजीतसिंग सुकरचकियाचो कारभार पळयतालो. पूण १७९९ वर्सा लखपतराय मरतकच, रणजीतसिंग स्वता कारभार पळोवंक लागलो आनी ते संघटनेचो मुखेल जालो. त्याच वर्सा ताणें लाहोर जिखलें. उपरांत १९०० वर्सा कांय सरदारांनी मेळून लाहोराचेर आक्रमण केलें. पूण ताका जैत मेळ्ळेंना. रोखडेंच ताणें जम्मू, सियालकोट आनी दिलावरगढच्या राजांचेर घुरी घालून तांचे कडल्यान खंडणी वसूल केली. १८०१ वर्सा ताणें लाहोरांत दरबार भरोवन महाराज हि पदवी घेतली आनी अशें तरेन पंजाबांत खालसा राज्याची स्थापणूक केली.
पळेयात
Ranjit_Singh
शणै, कृष्ण
पुर्तुगेज काळांतली एक नामनती व्यक्ती. पुर्तुगेजांनी गोंय शार घेतलें त्यावेळार त्या शारांत रावपी एक गिरेस्त मनीस. गोंयांत ताचो घोडयांचो वेपार आसलो.
यजुर्वेद
शाखाविभाग
सूतसंहिता, ब्रह्मांड पुराण, स्कंद पुराण हांचेभायर यजुर्वेदाच्यो १०७ शाखा आसात.पूण मुक्तिकोपनिषदाप्रमाण त्यो १०९, पतंजलीच्या मतान १०० आनी शौनकाच्या चरणव्यूहाप्रमाण ८६ आसात. स मात यजुर्वेदाच्यो फकत स शाखा उपलब्घ आसात.तांचीं नांवां अशीं- तैत्तिरीय, मैत्रायणी, कठ, कपिष्ठल, वाजसनेय आनी काण्व. हातुंतल्यो पयल्यो चार कृष्ण यजुर्वेदाच्यो आनी फुडल्यो दोन शुक्ल यजुर्वेदाच्यो शाखा आसात.शुक्ल यजुर्वेदाच्यो पंदरा शाखा आसात त्यो अशो-
वैधेय शाखा ह्या शाखांचीय कांयच म्हायती मेळना.
कृष्ण यजुर्वेद
यजुर्वेदाची रचना ऋग्वेदाउपरांत जाली अशें जायत्या पंडितांचें मत आसा. वेगवेगळ्या यज्ञ यागांखतीर जेन्ना अधिकृत आनी तपशीलवार म्हायती आशिल्ल्या ग्रंथांची गरज लागली,तेन्ना यजुर्वेद निर्माण जालो. श्री विद्याधरशासेत्री भिडे हाच्या मतान ऋग्वेद,यजुर्वेद,सामवेद आनी अथर्ववेद अशे वेदांचे वेगवेगळे भाग पडचे आदीं वेदराशी एकच आशिल्ली. तिची चार वेदांनी विभागणी केन्ना जाली तेविशीं निश्र्चीत म्हायती मेळना. हे भाग पडचे आदीं वेद ब्रह्मस्वरूप म्हळ्यार प्रणवरूप जाता.
डॉ .जु़जे पेरेइर
पुरस्कार
कोंकणी भास आनी साहित्यीक आंतरराष्ट्रीय थराचेर प्रतिश्टा मेळोवन दिवंक तांणी केल्या कार्या खातीर गोंयच्या कुळागर प्रकाशनान २००० वर्सा कुळागर पुरस्कार भेटोवन तांचो गौरव केला।
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रंकारांक पावलुचें पत्र
ह्या पत्राची मानडावळ अशी
प्रसतावना आनी विशय : १ : १-१७
लखनौ
ह्या शाराचे स्थापनेविशीं कांय आख्यायिका प्रचलीत आसात. एके आख्यायिकेप्रमाण रामाचो भाव लक्ष्मण हाचो जल्म हांगा जालो आनी ताणेंच ह्या वाठाराचो विस्तार केलो. तेन्ना ह्या प्रदेशाचें नांव ‘लक्ष्मणपुरो’ अशे आशिल्लें. फुडें ताचेंच अपभ्रश्ट रूप ‘लखन’ वयल्यान ‘लखनऊ’ जालें. लखनौ ह्या नावांफाटल्यान आनिकूय एक कथा सांगतात. ती अशी- इकराव्या आनी बाराव्या शेंकडयांत ह्या प्रदेशांत राजपूत येवन रावले. जौनपूर राजाच्या शेकातळा आशिल्लें हें शार बाबरान 1528 त जिकून घेतलें. ताचो नातू अकबर हाचेय कारकिर्दींत लखनौ हो अयोध्या प्रांताचो एक वांटो जालो. 1775 त अयोध्येचो नबाब आसफउददौला हाणें आपली राजधानी फैजापूरच्यान हांगा हाडली आनी हें शार सोबीत केलें. 1775 ते 1856 मेरेन लखनौ ही अवध (अयोध्या) संस्थानाची राजधानी आशिल्ली. 1857 च्या उठावाउपरांत लखनौ इंग्लिशांच्या ताब्यांत गेलें.
स्टालिन
वावर
उपरांत तो देशांतल्या साम्यवादी क्रांतिकारकांच्या आंदोलनांनी वांटों घेवपाक लागलो. 1818 त तो सोशल डेमाँक्रटिक पक्षाचो वांगडी जावन तो माक्सप्रणीत तत्वांचो प्रचार आनी संघटनात्मक वावर करपाक लागलो. ताच्या वाङटया क्रांतीकारी हालचालींक लागून रशियन सरकारान 1903 ते 1912 ह्या काळांत पांच खेपे सैबैरीयेंतल्या वसू प्रदेशांत धांवङावन घाल्लो. पूण पांचूय खेपे थंयच्यान पाळून येवपाक ताका येस मेळ्ळें. 1912त तो पक्षाचो मध्यवती समितीचो वांगङी जालो. 1913 सावन 39, प्रवाद39, ह्या कम्यूनिसट पक्षाच्या खबरांपत्रका खातीर तो लिखाण आनी संपादन करपाक लागलो. नोव्हेंबर 1917 त जाल्ले रशियन क्रांतींत ताचें व्हङ योगदान आशिल्लें. क्रांती उपरांतच्या कम्पूनिस्ट शासनांत तो रशियन साम्राज्यांतल्या राज्यशासनाच्या विभागाचो मुखेली जालो. रशियन क्रांती उपरांत क्रांतिकांराची तांबङी सेना आनी लोकशाय तत्वांचेर आदारिल्ली. तशेंच परकीयांच्या तेंक्यान उबरिल्ली धवी सेना हांच्यांत सुरू जाल्ल्या यादवी झुजांत तांबङे सेनेक येस मेळ्ळे उपरांत 1922 स स्टालिन कम्यूनिसट पक्षाचो मुखेल चिटणीस जालो. लेनिनच्या मरणा उपरांत (1924) ट्राटरस्की आनी स्टालिन हांचे भितर सत्तासत सुरू जाली. ट्राँटस्कीच्या म्हणण्या प्रमाण सामाण्य आनी गरीब लोकांच्या हिता खातीर रशिये प्रमाण, सबंद संवसांरांत क्रांती घङोवन हाङपाची गरज आशिल्ली. रशियन लोकांचीं मनां आपले कडेन घुवडोवन लेगीनची सुवात हातासली. ट्रोकस्किन क्रातिकारी तत्वप्रणाली संवसांरांत पातळपाचो आपलो वावर चालूच दवरलो.
शरतचंद्र शणै
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Santaninchea Dongrar - Dulpod
Santaninchéa Dongrar
On the hills of Santani
Literary form: Political agitation
Translated by Lourenço de Noronha, Vienna, June 2005
रजनी अशोक भेंब्रे
रजनी अशोक भेंब्रे ही एक कथाकार आनी बाल साहित्यकार. ती जी ३ अत्रेय अर्पाटमेंटस, दुर्गानंद नगर, कुडचडे हांगासर रावता
Santaninchea Dongrar - Dulpod
Santaninchéa Dongrar
They (men) get very furious.
आससिजाचो भागिवंत फ्रांचिस्क आचें मागणें
आससिजाचो भागिवंत फ्रांचिस्क आचें मागणें
Prayer of Saint Francis of Assisi
धनया तुजे शांतिचें हातयार तूं म्हाका कर,
जंय अपमान करतात थंय हांवें माफी करूं,
झंय विस्वास भंगला थंय आमी विस्वास पेटों.
जब आचें पुस्तक
पळेइयात
Books_of_the_Bible
Bible
आबोली कोंकणी मांडो
आबोलीं दितानां धुकानीं आवं रडलीं
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Mandde वर्ग:देवनागरी पानां
रत्नगिरी
रत्नगिरी हे भारतन्चे महाराष्ट्रन्त एक शार। हे भारतन्चे दक्षिण-पश्चिम भागन्त आसा। हचे लेग्गि सह्याद्री गुड्डे(हिल्स)अनि अरब माहासमुद्र अस्सन्त। हन्गन्चे लाम्ब तट आनी बंदर भारी प्रसिद्य। हांगाचो हफ़ुस आंबो भारी प्रसिद्य। हांगा ,नार्ल आनी काजु खुब संख्यात जाता।
इतिहास
१७३१आनत रत्नगिरी सतरा रायन्चे शासनान्त आयिले झालार १८१८आन्त हे अन्ग्रजि शासनान्त आयिले। हन्गा एक गढ अस्स, हचो निर्माण बीजापुर शासन्त झाले आनी मराठा राय शिवाजीन हाका शसक्त केले। बरमांचो अंतिम राय थिबाव आनी वीर सावर्करन्चो कारावास हांगा जालो।
जहनास आचें पुस्तक
जहनास आचें पुस्तक
दुसऱ्या प्रवादयांच्या पुस्तकां परस, जनासाचें पुस्तक एक कथन. हुकूम मोडता तसल्या प्रवादयाची ह्या पुस्तकांत काणी आसा. पयलीं-पयलीं तो आपलें देयविक कारीया चुकोंवक प्रयत्न करता आनी मागीर आपले अपेक्षे आड आपलें कारीया येसेस्वी जालां म्हण दो देवाक तक्रार करता. ह्या धाडसाच्या वावरांतलो वीर मनीस राजांच्या दुसऱ्या पुस्तकांत आसा (२राज. १४/२५) जो यी हाचे राजवटके काळार जियेलो.
पळेइयात
Bible
Sandarbh
वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books) वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
एक्वादोर
भूंयवर्णन, हवामान, वनस्पत आनी मोनजात:
भूंयरचणुकेचे नदरेन एक्वादोरचे तीन वांटे जातात दर्यादेगेलागचो सकयलो वाठार ‘कॉस्ता’, मदलो पर्वतांचो वाठार ‘सिएर्रा’ आनी उदेंतेवटेनचो दोंगर देंवतेवयलो वाठार ‘ओरिएंते’. ह्या देशांत ज्वालामुखींचे प्रमाण बरेंच आसा.उदेंतेवटेनचो दोंगर देंवतेवयलो वाठार ‘ओरिएंते’. ह्या देशांत ज्वालामुखींचे प्रमाण बरेंच आसा.उदेंतेवटेनचो दोंगर देंवतेवयलो वाठार ‘ओरिएंते’. ह्या देशांत ज्वालामुखींचे प्रमाण बरेंच आसा.काटोपाक्सी हो सुमार ५,८७७ मी. उचायेचो संवसारांतलो सगळ्यांत ऊंच जागृत ज्वालामुखी काटोपाक्सी हो सुमार ५,८७७ मी. उचायेचो संवसारांतलो सगळ्यांत ऊंच जागृत ज्वालामुखी आसा. हांगाच्यो न्हंयो अमॅझॅन आनी तिच्या उपन्हंयांक मेळटात. दर्यादेगेलागचें हवामान उश्ण आनीओलसाणीचें आसा. पर्वत वाठारांतलें हवामान उंचायेचेर आदारून आसता. कीतो ही राजधानी समुद्रथरापवन २,८५० मी. उंचायेचेर आसा आनी थंय वर्सुयभर हवामान वसंत ऋतुभशेन आसता. पावसाचें वर्सुकी प्रमाण सुमार १२५ सेंमी. आसा. ५,००० मी. परस ऊंच दोंगराचीं तेमकां बर्फान भरिल्लीं आसतात. वेषुववृत्तीय वाठारांच्या खाशेलेपणाप्रमाण हांगा पावस वर्सूयभर पडटा.
लोक आनी समाजजीण
मूळचे इंडियन, वसणुकेखातीर आयिल्ले गोरे युरोपीय आनी कामाखातीर हाडिल्ले निग्रो अशे तीन मुखेल लोकांचे वांटे हांगा आसात. ह्या सगळ्या प्रकाराच्या लोकांची एकामेकांकडेन आयिल्ल्या संबंदातल्यान बरीच भरसण जाल्या. ह्या लोकांक मेस्तिझो अशें म्हण्टात. दर्यादेगेवटेन निग्रो आनी युरोपीय जाल्यार दोंगरी वाठारांनी इंडियन आनी मेस्तिझो चड आसात. धर्माचे नदरेंतल्यान ९२% परस चड रोमन कॅथलिक आनी उरिल्ले हेर धर्मांचे आसात. वंशीक नदरेतल्यान मेस्तिझोंचे प्रमाण सुमार ४०% जाल्यार केचुआ ह्या इंडियनांचें प्रमाण ४९% आसा. अधिकृत भास स्पॅनिश आसा. इंडियन लोक केचुआ भाशेंतल्यान वेव्हार करतात. राशट्रीय साक्षरतेचें प्रमाण सुमार ७३% आसा. शिक्षण फुकट आनी सक्तिचें आसा. १९७५ मेरेनह्या देशांतल्यान ७ मुखेल दिसाळीं उजवाडाक येतालीं. हांगाची भूंयरचणूम आनी हवामान हाका लागून येरादारीक बरींच आडमेळी येतात. रेल्वे, रस्ते आनी उदकांतल्या मार्गांपरस हवाई मार्गांतली येरादारी सोपी पडटा.
एकनाथी भागवत
भगवंताच्या अवताराच्या योगान जजो धर्म तरतरून वयर आयलो, तो यज्ञिकांचो धर्म नासून ‘भागवतधर्म’ जावन आसा. भगवंतान आपल्या विंगडविंगड भक्तांक ह्या धर्माचो सोपे रितीन उपदेश केलो. ह्या धर्मांत संकश्टांत पडपाचो धोको ना. भोळो-बाबडो भक्त संकश्टांतल्यान तरताच, पूण तेचपरी ब्रह्मप्रापतीय मेळ्यता. भक्ती करपी भक्त सगळीं कर्मां अहेतूक करीत आसता. स्वधर्माचें आचरण करप, हें परमेश्वराचें शुध्द भजन जावन आसा. ह्या भजनान परमेश्वर प्रसन्न जाता. निश्काम कर्मयोगान समेस्तांभितर समानता आनी भगवदभाव जागरूक जातकच ऊंच-उणाक हो भेद उरना.
रघुवंश
रघुवंशाचेर ३३ टिका जाल्यात. हाचेवयल्यान ह्या काव्याची विद्वन्मान्यता कळटा. म.म.मिराशी हाणें आपल्या कालिदास ह्या ग्रंथाच्या रघुवंश ह्या प्रकरणाचो समारोप केला तो असो-कवीची भास मोवाळ आनी प्रसादयुक्त आसून, उपमा, उत्प्रेक्षा, अर्थान्तरन्यास, ह्या अर्थालंकारांनी ते भाशेक नटयलां. कालिदासाचो शब्दालंकरांचेर खंयच चडसो भर दिसना. पूण अलंकारांचो वा वर्णनाचो अतिरेक टाळपाखातीर खूब जतनाय घेतल्या. सगळेकडे वाच्यार्थापरस व्यंग्यार्थाचेरच भर दिला आनी वृत्तांचो यथार्थ उपेग केला.
Girest Pixeachi Vopar
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरून ताका विचारलें: “वपारिंनीं तांचê कडे कित्याक उलयताय?” ताणें पर्तिपाळ केलो: “कित्याक सर्गिंच्या राज्याचे गूट वळखुंचें देणें तुंकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनिंक-ऊय दितलो आनी तांचें माप भरन òत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें परियान तांचê कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारिंनीं तांचê कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-ऊय तांकां दिसना, आनी आयकून-ऊय तांकां आयकना आनी संजोय ना.
Polleiat
Parable_of_the_Rich_Fool
देव
देवाविशींच्यो कल्पना
वेदांत केल्ल्या वर्णनाप्रमाण देवांचे विशेश अशे गूण उणेच दिसतात. सगळ्या देवांचे चडशे प्रभाव सारकेच आसात. द्युलोकांक आदार दिवप, धर्तरेची स्थापना करप, तिका थीराय दिवप आदी देवांच्या गुणांक लागून एक देव दुसऱ्या देवासारको दिसपाचोय संबंद आसा. कारण दोगांयचे गूणधर्म आनी सभाव सादारण एकूच आसतात. आपआपले इश्टदेवतेचें स्तवन करताना तांचें तांचें महात्म्य अदीकतायेन वर्णन केलां आनी त्या वेळार हेर देवांक उणें लेखपाचो यत्न जाला. अशी स्थिती ऋग्वेदांत दिसता.
देवाचें प्रकार
देवांचे प्रकारूय लोकांनी तयार केलें.
एकलव्य
Polleiat
वर्ग:देवनागरी पानां
दत्तू तुकाराम बांदेकर
शिक्षण
बांदेकर हे कानडी भाशेंत फकत सात ‘बुकां’ शिकून मराठी भाशेचेर प्रभुत्व मेळोवपी एक हुशार, विनोदी मराठी लेखक आसलें.
Sassu Mai Anim Sunum Mogan Choltalim - Dulpod
Sassu Mãi Anim Súnum Mogan Choltalim
She ground twelve measures of flour and had enough (cooked enough?).
बांबोलेच्या खुरसा मुळीं पवित्र त्रितवेक मागणें
बांबोलेच्या खुरसा मुळीं पवित्र त्रितवेक मागणें
आनी कळवळे ससूंक निर्मिल्यां, आनी ताणें तुका मोग दाखोंवक
तुका खुरसार उभारतोच, तूं सगळ्यांक आपणाशीं ओडून हाडटलय
इतलेंच आमकां पुरो. पवित्र आत्म्या, जेजू क्रिस्तान तुका कालवार दोंगरार
वर्ग:! रोमान काथलीक आंचीं मागणीं वर्ग:देवनागरी पानां
चिखली
देवळां
श्री सातेरी देऊळ, सारकें चिखले चौकार आसा. देवळांत ९ दीस नवरात्रेचो उत्सव, २ दीस महाशिवरात्रेचो उत्सव आनी माघ शुक्ल द्वितियेक देवळाचो वर्धापन दीस मोठ्या उमेदीन मनयतात. देवीचो महाभिशेक, आरती, सत्यनारायणाची पूंजा, पालखी, भजन, किर्तन, नाटकां आनी ऑर्केस्ट्रा हे दीस फूलयतात. भाविकांखातीर ह्या दिसांनी महाप्रसाद आसता. हांगा आशिल्ल्या एका ल्हानश्या शंकराच्या देवळांत महाशिवरात्रेचो उत्सव मोठ्या उमेदीन मनयतात. शिवाय हांगा एक महावीराचें देऊळ आसा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:मुरगांव तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
देवक
देवकाविशीचें समज
ह्या देवका संबंदान कांय तत्वां मानतात. देवका वांगडा आपल्या कुळाचो गूढ संबंद, देवकापसून आपल्या कुळाची निर्मिती, देवक एक आशिल्ल्या दादल्या-बायलेन परस्परांत लग्नां करप ना आदी नेम पाळटात. भारतांत सगळ्याकच ही देवकाची प्रथा ना. पूण खूबकडेन प्राण्याची, वनस्पतीची वा कसलेय वस्तूची पुजा करतात. पूण तें तांचें देवकच अशें म्हणूंक येना. हिंदू लोक गाय, नाग, तुळस, वड, शस्त्र, हांची पुजा करतात. पूण तीं तांचीं देवकां अशें मानिल्लें दिसना.
ओर्लीं
इगर्ज
पयलीं बांदिल्ल्या मात्येच्या इगर्जे फाटल्यान ती चिऱ्यानी बांदून १५९० वर्सा पुराय जाली. जेन्ना पयलें मीस जाल्लें तेन्ना ५०० लोकांक क्रिस्ती धर्म दिलो. ताचें बांदकाम जेजुईत पाद्रींनीं बांदिल्ल्या, हेर इगर्जे भशेनूच आसा. हांगा सावन जेजुईत पाद्री हेर गांवांनी क्रिस्ती धर्म परगटावपाक वयताले.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रांपणिची वपार
वपारिंचो हेतू
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
जाकब आचें पत्र
जाकब आचें पत्र
Epistle of James
ह्या पत्राची मानडावळ अशी
गिर्सत आनी गरीब भावांभयणीं मदें वेगळचार कर्पाचेर आड शिडकावणी : २ : १ – १३
कला चेतना आनी राजदीप नायक
कला चेतना आनी राजदीप नायक कला चेतना हे संस्थेच्या बॅनरा खाला कितलेश्याच नाटकांचे मेळून राजदीपान ५०० वयर प्रयोग केल्यात। हीं सगळीं नाटकां उपाट जैतीवंत जायात आसात।कलाचेतना ही चडांत चड नाट्य प्रयोग करपी एकमेव संस्था।१९९८ वर्सा ही संस्था अस्तित्वांत आयली।तेन्नासावन उत्सवी रंगमाचयेर वेवसायीक रुपान आपलो शेक चलयता।
कर्नाटक
भूंयवर्णन
कर्नाटक राज्याचो चडसो वाठार डेक्कन वाठारांत पडटा.भुगोलिका नदरेन राज्याचे तीन मुखेल भाग पडटात. अस्तंतेकडली दर्यादेग, सहयाद्रीचो दोंगराळ वाठार आनी अस्तंतेकडलो पठारी वाठार. अस्तंतेकडलो दर्यादेगेचो वाठार सकयल आनी अशीर आसा. ताचेर जांभ्या फांतरांचीं ल्हान ल्हान पठारां आसात. उदेंत –अस्तंत व्हांवपी न्हंयाचीं देगणां सकयल आसून न्हंयादेगांवेलो वेठार पिकाळ आसा.देगेवेल्यो खाडी येरादारीचे नदरेन सोयाच्यो आसात.सहयाद्रीचो वाठार दोंगराळ आसून तो दक्षिण –उत्तर दिकांनी पातळ्ळा. ताच्या तेमकांची सरसरी उंचाय 600 ते 1000 मीं. आसा.
इतिहास
कर्नाटक हें राज्याचें नांव करिनाडु उतरावेल्यान आयला. करिनाडु म्हळ्यार काळी माती आशिल्लें वा करनाडु म्हळ्यार उबार आशिल्लें, अशी तांची व्युत्पत्ती जाता.
मुस्लीम राजवटीच्या वाडट्या प्रभावाक विजयनगरचे राजवटीन (1336-1565) खर आळाबंद हाडलो. संगमवंशांतलो बुक्क, साळुव वंशांतलो देवराय आनी तुळुव वंशातलो राजवट (1509-1529) विजयनगराच्या इतिहासांत भांगरायुग म्हूण पाचोरतात. ह्या काळांत कर्नाटकांत वैष्णवपंथाचो प्रसार जालो.
हैदरअली आनी ताचो पूत टिपू सुलतान हांच्या काळांत म्हैसूर राज्याचो व्हड विस्तार जालो. 1799 वर्सा टिपू सुलतान ब्रिटिशांवांगडा झुंजतना सोंपलो. म्हैसूर संस्थान सोडून हेर वाठार ब्रिटिशांचे सत्तेखाला उरले. कोप्पळ (1819), बीदर (1827), बादामी (1841) हांगा ब्रिटीश सत्तेक खर विरोध जालो. 1857 वर्साच्या बंडाळेवेळार म्हैसूर संस्थान तटस्थ रावलें.नरगुंद आनी मंडरगि हांगाचे संस्थानीक, हलगळ्ळीचे बेरड हांणी ह्या झुजांत वांटो घेतलो.
सुटके झुजाचो इतिहासः
1905-06 वर्सा लोकमान्य टिळकान उत्तर कर्नाटकाचो भोंवडी करून लोकांमदीं स्वतंत्र्याविशीं जागरूकताय तयार करपाचो यत्न केलो. 1920 वर्सा पयली कर्नाटक राजकी परीशद जाली. 1924 वर्सा बेळगांव शारांत महात्मा गांधीच्या यजमानपणाखाल अखिल भारतीय काँग्रेस अधवेशन भरलें. भारताच्या स्वातंत्र्याची आनी विभत्त्क कन्नड भाशिकांच्या कर्नाटक एकीकरणाची चळवळ ह्यो दोनूय वांगडाच चलल्यो. कर्नाटकाच्या एकीकरणाची मागणी सरदार पटेलान 1946 वर्सा मानून घेतली.
लोक आनी समाजजीणः
मकरसंक्रांत, गणेशचवथ, दसरो, दिवाळी ह्यो राज्यांतल्यो मुखेल परबो आसात. मारी भूतआराधना ह्यो जानपद धर्माविशींच्यो परबो आसात.
रमाबाई रानडे
लग्न आनी शिक्षण
जाती भेदाचें कडक अनवाळेंपण आसताना, रमाबाईक जेन्ना एक किरिस्तांव बायल इंग्लीश शिकोवपाक येवंक लागली, तेन्नाय तिका खूब निदां सोंसची पडली. पूण तिचेर जाल्ल्या संस्कारांक लागून सोंसपाची शक्त, अभ्यासाची आवड आनी घोवाचो घटमूट आदार हाका लागून रमाबाईन सगळ्यांचेर जैत मेळयलें. अभ्यासू वृत्ती आनी धीटपणाटो प्रभावय रमाबाईचेर पडिल्लो.
वावर
ज्या संवसारी बायलांक शिक्षण घेवंक मेळना, तांचेखातीर रमाबाईन सगऴ्या तरांचे वर्ग सुरु केले. प्रार्थना समाजाच्या आर्य महिला सभे ची अध्यक्षा ह्या नात्यान तिणें ज्ञानप्रसाराचें कार्य हातांत घोतलें.
सुधीर फडके
वर्ग:देवनागरी पानां
अमृता प्रीतम
तिची सुर्वेची साहित्य निर्मणी पारंपारीक आशिल्ली. पूण उपरांत अणभव आनी वैयक्तिक भावना उक्तावपाचे उत्कट इत्सेक लागून काव्यांत एक बदल जालो. मोग हो तिच्या कवितांचो मुखेल विशय आसा. हो मोग मनीसजातीचो आनी आत्मनिश्ठ आसा. तिणें आपल्या साहित्यांतल्यान बायसांचो पाखो एका खासा ताकदीन मांडला. बायलजाती वयलो अन्याय आनी चेंपणा आड तिणें आवाज उठयला आनी पारंपारीक मूल्यां आड बंड केलां. सद्याक मेरेन तिचे बारा-तेरा कवितां झेले उजवाडाक आयल्यात. ‘में तावारीख हां हिन्द दी’ ही तिची काव्य रचणूक देशाचे फाळणीचेर बरयल्या. ‘सरघी वेला’ (1951) ह्या झेल्यांत मनशाच्या मनांतली तरल आनी कोमल भावना कलात्मक रितीन उक्तायल्या. तिच्या काव्यांत वास्तवता, दडपशाय आनी चेपण हांच्या आड बंडाची बावना स्पश्टपणान जाणवता.
अमेरिकेंतल्या मिशीगन स्टेट युनिवर्सिटीन तिच्या साहित्याचेर ‘महफील’ (Mahfil) नांवाचें पुस्तक हालींच उजवाडायलां. दिल्ली सावन उजवाडाक येवपी ‘नागमणी’ ह्या पंजाबी मासिकाची ती संपादिका आसा. साहित्य अकादमी आनी राज्य सभेची ती वांगडी आसा. तिणें रशिया, बल्गेरिया, हंगेरी, जर्मनी, इंग्लंड आदी राश्ट्रांची भोंवडी केल्या.
भाशीक खेळ
संकल्पना
भाशीक खेळ शिक्षणांत येवपा फाटली संकल्पना म्हळ्यार शिक्षण पद्धती जाता तितली रूचीक करची आनी भुरग्यांचें ध्यान शिक्षणां वाटेन आकर्शीत करचें. ह्या संकल्पनेक लागून अध्यापक आपलें अध्यापन प्रभावी करपाक वावुरता आनी भाशीक खेळाक लागून नवे-नवे कल्पना वाटेन आपलें मन धांवडायत रावता. भाशीक खेळ ही एक असली तरेची संकल्पना जंय विद्यार्थी हांसून-खेळून शिकता.
शिक्षकान लक्षांत दवरपाचे मुद्दे
आयतार
सप्तकाच्या सात वारांपैकी एक वार. हें उतर ‘ आदित्यवार ’ (आदित्य = सूर्य, वार = दीस) ह्या संस्कृत उतरावेल्यान आयलां. हाका मराठींत ‘ रविवार ’ अशें म्हणटात. हो सूर्यपूजेक बरो अशें मानलां. धन-संपत्ती, संतती, भलायकी बरी जावपाक, दोळ्यांचे विकार आशिल्ले आनी झुजांत जैत मेळोवपाची इत्सा धरपी लोक कसल्या ना कसल्या प्रकारान ह्या दिसा सूर्याची उपासना करतात. वांझ बायलो भुरगीं जावचीं म्हूण ह्या दिसा सूर्यव्रत करतात. सूर्याची पूजा करतना अष्टवल वा षट्कोन ह्यो आकृती काडटात. आयतारच्या दिसा खंयचीं कृत्यां केल्यार पुण्या मेळटा हेविशींचो बृहज्योतिषसारांतलो एक श्लोक असो-
नंदा धर्मा बोरकार
गौरव आनी पुरस्कार
पोको हे कादंबरीक मनीपालच्या डॅा।टी।एम्।ए।पै फाऊंडेंशनचो २००६ वर्सांचो उत्कृष्ट साहित्याचो पुरस्कार फावो जाल।
Sogli Rati Bainkodde - Dulpod
Sogli Rati Bainkodde
The whole night at the well,
Bailean aila gê maim mhozo Tome,
Sogli Ratu Bainkodde
Literary form: Dialogue
Mother, I am getting married to him.
Let the bells ring at the well.
लखनौ कबलात
पयल्या म्हाझुजांत तुर्की जर्मनीवटेन झगडटाली. ब्रिटनान जेन्ना तुर्कीचेर घुरी घाली, तेन्ना तुर्कीचो सुलतानाचें म्हणजें मुस्लीम खिलाफाचें स्थान धोक्यांत आसा हें जाणून संवसारांतल्या हेर मुसलमानांनी ब्रिटनाआड आवाज उठयल्लो. संवसारांतल्या हेर मुसलमानांप्रमाण भारतीय मुसलमानांनीय ब्रिटीश सरकाराआड खिलाफत चळवळ सुरू केल्ली. ते चळवळींत भारतीय काँग्रेसीन तांकां तेंकों दिल्लो. ते चळवळींतल्यान मुस्लीन लीग आनी काँग्रेसीक एकठांय हाडपाक गांधीजीक यश मेळ्ळें. उपरांत कांग्रेस आनी लीग ह्या दोनूय पक्षांभितरली एकवट घट्ट करपाखातीर दोनूय पक्षांनी एकाच वेळार एकेच सुवातेर परिशद घेवपाचें थारायलें. तेप्रमाण डिसेंबर 1916 त लखनौ शारांत ती परिशद भरली. ते परिशदेंत जाल्ली कबलात मुखार ‘लखनौ कबलात’ म्हणून प्रसिदद जाली. लखनौ कबलातींतल्यान एकठांय आयिल्ले हिंदू – मुसलमान मुखारूय ब्रिटीश सरकाराआड एकठांय रावून स्वातंत्र्याखातीर झगडटले अशें टिळकान म्हळें. लखनौ कबलातींत थारायल्लीं मुखेल कलमां अशीं र्आशिल्लीं- (1) भारत मंत्र्यांचें (Secretary of state for India) मंडळ बरखास्त करून, तेच धर्तेचेर वसणुकेचें अध्यक्षपद भारत मंत्र्याक दिवंचें. स्वयंशासीत वसणुकांचे संबंद प्रत्यक्षपणान फकत भारत शासनाकडेन आसचे.
जाग्रूत चाकर वपार
जाग्रूत चाकर वपार
पवित्र पुसतक ː लुकास १२:३२-४८ ( मातेव २४: ४२-५१)
तवश्यांचें फेस्त
घरकान्नी खातीर कुलेर वा चमच्याची देणगी
ही परंपरा येवरोपांत चड करून वेल्स ह्या वाठरांत चलताली. थंयचे तरणाटे आपणें आपल्या हातानी तयार केल्लें कुलेर चली घेतलें हे आशेन चले वरांची वरां कुलेर तयार करपांत सारताले. तें कुलेर चलयेन घेतलें जाल्यार ते चलयेक तो चलो मानवला असो अर्थ जातालो आनी हांगा सावन तांच्या मोगाची सुरवात जाताली. उपरांत चल्यान चलयेचे काळीज जिखल्यार तें कुलेर मोलादीक अशें मानून तांच्या घराचे खंयचेय एके वण्टीक लायताले. तर ह्याच विस्वासान आपणाक एक बरी चली वा घरकान्न मेळची म्हण चले सांत आनाक कुलेर भेटयतात
Sonxeachi Pirai Ghe Maim - Dulpod
Sonxeachi Pirai Ghe Maim
The age of the rabbit, o mother
वेद
वेदाचे भाग
वेदांच्यो मुखेलपणान चार संहिता प्रसिद्द आसात-ऋग्वेद,यजुर्वेद,सामवेद आनी अथर्ववेद.व्यासान ह्यो संहिता तयार करून आपल्या चार शिश्यांक शिकयल्यो.फुडें शिश्यपरंपरेन तांची जतनाय जावपाक लागली.हातुंतल्यान जायते फांटे निर्माण जाले.तांचीं नांवां आनी तांचो प्रचार खंय खंय जालो ही खबर चरणव्युह ह्या ग्रंथांत दिल्ली आसा.महामुनी पतंजलीच्या पस्पशाघ्निकांत सांगिल्लेप्रमाण ऋग्वेदाच्यो एकवीस शाखा,यजुर्वेदाच्यो एकशें एक,सामवेदाच्यो एक हजार आनी अथर्ववेदाच्यो णव शाखा आसात.पूण त्यो आतां मेळनांत.सद्या ऋग्वेदाच्यो दोन,यजुर्वेदाच्यो स,सामवेदाच्यो तीन जाल्यार अथर्ववेदाच्यो दोन शाखा मेळटात.
शतपथ ब्राम्हण
शतपथ ब्राम्हणाचेर हरिस्वामी, सायण आनी कवींद्राचार्य सरस्वती हांचीं भाश्यां आसात.
जाणवाये हें पुस्तक
पळेइयात
Book_of_Wisdom
रामचरितमानस
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
ओरिसा
भूंयवर्णन
न्हंयोराज्यांतली सगळ्यांत व्हड न्हंय महानदी आसून ती राज्यांतल्या ८५३ किमी व्हांवता तिचेर हिराकड हें धरण आसा. ब्राह्यणी आनी वैतरणी ह्यो हेर म्हत्वाच्यो न्हंयो आसून त्यो बंगालच्या उपसागराक मेळटात. राज्याच्या उत्तर वाठारांत सालंदी, बुराबलंग आनी सुवर्णरेखा तर दक्षिण वाठारांत ऋषिकूल्या, वंशधारा, नागावली, इंद्रावती, कोलाब आनी मचकुंद ह्यो ल्हान न्हंयो आसात.
उदका येरादारी
रेल्वे राज्यांत २००० किमी. लांबायेचे रस्ते आसात.
म्हत्वाचीं थळां
हिराकूद धरण, चिल्कातळे, गोपाळपूर दर्यादेग, तप्तपानी- हून उदकाचे झरे, राउरकेलाचो तिख्या कारखानी, पूर्विल्ली राजधानी कटक.
लगोऱ्यो
दर पंगडाक दोन वा तीन डाव खेळूंक मेळटा. लगोऱ्यो उडयतकच खेळपी पक्षाक 10 गूण मेळटात. लगोऱ्यो परत मांडटकच 5 गूण मेळटात. झेलपी पंगडान मारिल्ल्या दर एका खेळगड्याबदला त्या पक्षाक 5 गूण मेळटात. खेळाचे नेम मोडल्यार त्या त्या पंगडाक 5 गूण उणे करतात. सगळ्या डावांनी मेळिल्ले गूण एकठांय करून ज्या पंगडाचे गूण चड जातात तो पंगड जैतवंत जाता.
ताटयो
जंयसून खेळ सुरु जाता ते पयले ताटयेक लोक ताटी वा कपाळ ताटी म्हण्टात आनी निमाणे ताटयेक लोक ताटी वा मिठा ताटी म्हण्टात, मदले उबे ताटयेर सूर ताटी, मृदंग ताटी वा दांड ताटी म्हण्टात. णव आडव्यो ताटयो आनी एक उबी ताटी हांचेपसून सोळा खण निर्माण जातात ताटयांचे सरभोंवतणीं धा फुटांची मेकळी सुवात खेळगडयांचे घोळणुकेखातीर दवरपाची आसता. हो खेळ दरेकी णव गडी आशिल्ल्या दोन पंगडांमदी खेळटात. पयली ताटी सोडून उरिल्ल्या आठ ताटयांचेर एकाच पंगडांतले आठ खेळगडे (राखणे) उबे रावतात णवो खेळगडो मदले उबे ताटयेचेर रावून राखण करता. विरोधी पंगडांतल्या णव खेळगडयांनी ताटयो पार करुन, निमाणे ताटये भायर वचपाचो प्रयत्न करुंक जाय आनी ताटयो हुंपपापसून आडावंक जाय. ताटयो हुंपपाचें काम करतले खेळगडे ताटी रक्षकांक फुसलावन ताटी हुंपतात जाल्यार त्याच वेळार ताटीरक्षक ताटयेचे शिमेभितरच रावन तांकां ताटी हुंपूंक ना दिवपाचें काम करता.
अशें करतना एके ताटयेवयले दोनूय प्रतीस्पर्धी ताटयेच्या एका तोंकासावन दुसऱ्या तोंकामेरेन चपळायेन तशेंच शिटूकसाणेन फेरयो घालतात आणि संद मेळटा तेन्ना खेळगडे ताटी हुंपतात वा ताटी राखणो ताका ताटी हुंपपाच्या यत्नांत आसतना हातान स्पर्श करता. स्पर्श जाल्लो खेळगडो बाद जाता. मदले ताटयेवयलो दांडरक्षक ताटी राखण्याच्या प्रतिस्पधर्याचे हिकामतीन बादा हाडून आपल्या पंगडांतल्या खेळगडयाक मदत करता. मदले ताटयेर मेळिल्ल्या प्रतिस्पर्धी खेळगडयाक बाद करपाचो अधिकार दांडरक्षकाक आसता. तशेंच दांड राखणो उबी ताटीभर खंयचेय सुवाते र फाटल्यान तशें फुडें गडी बाद करुंक शकता. पूण ताटी राखणो मात प्रतिस्पर्धी खेळगडयाक फक्त फुड शकता. प्रतिस्पर्धी खेळगडो ताटये फाटल्यान गेले उपरांत ताका बाद उरना. तशेंच ताटी राखण्याचो गडी बाद करतना पांय ताटयभायर पडूंक फोव णवय ताटयो हुंपून, आक्रमण करपी पंगडान थारायल्ल्या वेळांत, वचचें आनी उपरांत णवय ताटयो परतून हुंपून सुरवातीचे पयले ताटयेकडेन येवंचें अशी तांचेकडल्यान अपे अपेक्षा सफल जावंक दिवप ना अशें ताटयो रक्षकांचें काम आसता.
वतनदारी
भारतांतले सामाजिक वेवस्थेंत वतनदारी केन्नासावन सुरू जाली हें निश्र्चितपणान सांगपाक मेळना. कांय अभ्यासकांच्या मतान ती इसवी सनाचे सुरवातेकसावन अस्तित्वांत आयली. उपरांत मध्ययुगांत सरंजामशायेच्या विकासावांगडा चड घट जाली.
रजस्वला
स्मृतीकारांनी रजस्वलेचे कांय नेम सांगल्यात ते अशेः रजोदर्शना उपरांत चवथ्या दिसा माथ्यार न्हातकच बायल भृतकर्माक(घरांतले वेव्हार)आनी पांचवें न्हाण घेतकच देवपिर्तृकर्माक शुध्द जाता अशें शंखान सांगलां. रजोदर्शनाचे अवस्थेंत बायलेन न्हाण आनी वस्ती वजर्य करप, मौन धारण करप, रातचें फकत एक फावटीं मातयेच्या आयदनांत शीत जेवप, जमनीर न्हिदप आनी चवथ्या दिसा सुर्योदया उपरांत न्हावन घोवाचें तोंड पळोवप अशें व्यास स्मृतींत सांगलां.
प्रकाश पर्यकर
प्रकाश पर्यकर हांचाे जल्म(३०-०७-१९६८)वर्सा सत्तरी म्हालांतल्या धावे तार गांवात जालाे.ते एक संवेदनशील लेखक आसून काेंकणी साहित्य प्रकार मळार ताणी आपली खाशेली अशी सुवात निर्माण केल्या. कविता,कथा,ललित,निबंद,बालनाटय,अशे विविध सािहत्यप्रकार तांणी समर्थपणान कळयल्यात.१९९४ वर्सा सावन काेंकणी विशयांत अध्यापन करतात.सध्या तें गाेंय विध्यापीठांत काेंकणीचे अध्यापक म्हूण वावुरता.गाेंय तशेंच अखिल भारतीय पांवडया वयल्या परिसवांदांनी आनी कार्यशाळांनी वांटेकार जावन जायते साेद निबंद तांणी सादर केल्यात.तांच्याे कांय कथा मराठी,हिंदी,उडिया,तेलगू,मल्ल्यालम,पुर्तुगेज, इंगलीश अश्या भासांनी अणकारीत जाल्यात.'कारभारी काेंकणी' (१९९९) पुस्तकाचे ते सहलेखक आसात.'दवरणे' २००५ नांवाचाे तांचाे ललीत निबंद झेलाे उजवाडाक आयला.'इगडी बिगडी था' (२००६) नांवाचाे बालसाहित्याचें पुस्तक उजवाडाक आयलां. जाचे खातीर तांकां राष्ट्रीय बालसाहित्याचाे पयलाे पुरस्कार मेळपाचाे मान २०१० वर्सा फावाे जाला. 'काेल्याचीं नाडेपेन्नां' (२०१०) हें तांचें आनीक एक बालसाहित्यचें पुस्तक. आपउलाेवप ,नाटिका,एकांकी,लेखन करून साबार इनामां तांकां फावाे जाल्यात. 'चंद्रकाेर' कथेक कथा दिल्लीचाे २००१ वर्साचाे राष्ट्रीय पुरस्कार तांकां फावाे जाला. तशेंच ताचेर एक टेलिफिल्म तयार जालां. आकाशवाणी आनी पणजी दूरदर्शन केंद्राचेर तांणी साबार कार्यावळी सादर केल्यात. १९९८ वर्सा सावन तांचाे म्हादय बचाव आंदाेलनात सक्रीय वाटाे आसा.
जॉनी लीव्हर
परिस्थीती
घरच्या गरीबीक लागून ताका सातवेन आसतना शाळा सोडची पडली. पोट भरपाक लागून तो रस्त्यार पेना विकतालो. ताज्याबराबर जायत्या लोकांचे आवाज काडून दाखयतालो. ताणी काडील्ले आवाज आयकपाक लोक जमताले
जुदासाचें पत्र
जुदासाचें पत्र
Epistle of Jude
मदर तेरेझा
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:प्रसिध्द, फामाद मनश्यां/Prosidh, Famadh Monxeam
आफ्रिका खंड
क्षेत्रफळान आशिया फाटोफाट संवसारांत दुसरो व्हडलो खंड. जुंव्यासयत क्षेत्रफळ 3,02,77,135 चौ.किमी. ह्या खंडांतल्यान विषुववृत्त, कर्कवृत्त आनी मकरवृत्त तिनूय पासार जातात. उत्तर दिकेक भूंयमध्यसागर, अस्तंतेक अटलांटिक म्हासागर, उदेंतेक तांबडो समुद्र, अरबी समुद्र आनी हिंदी म्हासागाराचो कांय वांटो.
वनस्पतः
विषुववृत्तीय रानांभोंवतणी सगळेवटेन सॅव्हानाचो वाठार पातळ्ळा. एलेफंट तण हें हांगाचें खाशेलें तण. हांगा तरातरांचीं तणां आसात. तातूंत मदींमदीं रुंद पानांच्या रुखांचीं रानां आसात.उदेंत आफ्रिकेंत तांकां मायोंबो अशें म्हणटात. ह्या वाठारांत एक ते अडेज मी. ऊंच आनी झोपांसारको वाडपी तणाचो एक प्रकार सांपडटा. ह्या तणाच्या वाठारांत 6 ते 20 मी. उंचायेचीं गांठी सारकीं दिसपी फांदयांची झाडां मदींमदीं दिसतात. शेताक फाव सारक्या वाठारांनी अदींमदीं शीनट, लोकस्टबीन, चिच सारकेय रुख दिसतात. थंड वाठारांनी उदकाचे देगेर पाचवींचार रानां दिश्टी पडटात. सुक्या वाठारांनीं ल्हान पानांचीं कांट्यारीं झाडां आसात. तातूंत बाभळीचींय झाडां आसात. पयसुल्ल्या वाठारांनी सत्रेच्या आकाराचीं झाडां आसात. हांगा तणय उणें आसता आनी आसता तें उणे ऊंचायेचें. झांबीयांत आनी ताच्या लागींच्या वाठारांनी पानां झडपी रुख आसात. तांतलो ऱ्होडेशियन साग म्हत्वाचो. मनशांची वाडपी संख्या आनी उजो हाका लागून रुख उणे जावन सॅव्हाना हें तण वाडीक लागलां. तण गोरवांक चरपाक आनी घरांनी पाखीं तयार करपाक उपकारता. ऊंच वाठारांतल्या स्वीट व्हेल्ड हांगाचें तण सुकल्या उपरांत जनावरांक खावंक बरें पडटा. झांबेझी आनी लिंपोपो वाठारांनी मोपेनची रानां आसात. थंय काँगोकोपल नांवाच्या बऱ्याच उपेगी पडपी झाडांची दाटी आसा. कालाहारीचो वाठार आनी सेनेगल सावन उदेंत आफ्रिकेवटेन वचपी पटो कांट्यांच्या झोपांनी भरला. थंड वाठारांनी बाभळी सारकीं दीक दिवपी आनी धुपासारके बऱ्या वासाचे पदार्थ दिवपी झाडां आसात. वखदी झाडांचेंय प्रमाण बरेंच आसा. हांगाचें तण ल्हान आनी वाळवंटाकडल्या स्टेप प्रकारचें आसा. उदेंतेच्या वाठारांत सेल सारकीं ऊंच वाडपी झाडां आसात. ह्या झाडांक बरेच कांटे आसतात. न्हंयचे लागीं उदकाक तेकून चिखलांत वाडपी झाडांचे रान आसा (Mangrove forest). उदेंतेच्या वाठारांत चिखलांत वाडपी झाडां आशिया खंडांतल्या झाडांकडेन बरींच लागीं आसात. ही वनस्पत तांबडो दर्या ते दरबानवटेन दक्षिणेकडेन मेरेन सांपडटा. आंगोलांतल्या लोंगा न्हंयचे देगेर आनी सेनेगल न्हंयचे देगेर ही चिखलांतलीं झाडां चड दिश्टी पडटात. वाल्व्हिसबे ते मॉकमेडीस मेरेनच्या वाठारांत वेल चिटसचिया नांवाचें फकत आफ्रिकेंत वाडपी एक खोशेले तरेचें झोंप वाडटा. हाचो मुळ्याभशेन सुमार 30 सेंमी. दाट कुडको भुंयेखाला आसता आनी वयर फकत दोनूच पानां येतात.
इतिहास आनी राजकी परिस्थितीः
इतिहासीक नदरेंतल्यान आरबांनी हांगा दोन म्हत्वाच्यो गजाली केल्यो त्यो म्हळ्यार अरबी भाशेचो आनी इस्लाम धर्माचो प्रसार. ह्या दोन गजालींक लागून आफ्रिकेंतल्या अरब राश्ट्रांचो आशियांतल्या अरब राश्ट्रांकडेन लागींचो संबंद आसा. ११ व्या शेंकड्यापयलींच आफ्रिकेंतल्या बऱ्याच निग्रो राज्यांनी इस्लाम धर्म आपणायलो. आठव्या शेंकड्यासावन 11 व्या शेंकड्यामेरेन घाना नांवाचें निग्रो राज्य नायजर न्हंयच्या वयल्या वाठारांत बरेंच फुडारिल्लें. हाचें कारण म्हळ्यार सहारा वाळवंटांतल्यान जावपी वेपाराचेर आशिल्लो तांचो शेक. 11 व्या शेंकड्यांत मालीक जातीच्या लोकांनीय घानाचेर जैत मेळयलें आनी माली नांवाच्या साम्राज्याची थापणूक केली. पूण सोयळाव्या शेंकड्यांत म्हळ्यार 1591 वर्सा सोंघाय लोकांनी माली राज्य मश्ट केलें आनी अशेतरेन अस्तंत आफ्रिकेंतलंय पयलें निग्रो राज्य काबार जालें.
दुसऱ्या म्हाझुजाच्या वेळार जर्मनी आनी इटली ह्या दोनूय राश्ट्रांचें सैन्य आफ्रिकेंत देंवलें, पूण ब्रिटीश सैन्याच्या फुडारपणाखाल हेर इश्ट राश्ट्रांनी तांचेर जैत मेळयलें. 1941 वर्सा इथिओपियाची इटलीकडल्यान मुक्तताय जाली.
भाशाः
नायजर-कोंगो भाशापंगडाच्यो सुमार 890 ल्हान व्हड भाशा आसात, तेभायर हजारापरस चड बोली आसात. हेर भाशा पंगडांच्योय अश्यो कितल्योश्योच भाशा आनी बोली आसात.
लोकः
जगांतली 10% लोकसंख्या आफ्रिकेंत आसा. चडशे लोक अस्तंत आफ्रिकेच्या वाठारांत रावतात. धा लाख लोकांपरस चड लोक संख्या आशिल्लीं शारां म्हळ्यार कायरो, अलेक्झांड्रिया हीं ईजिप्त देशांत, झाइरे देशांतलें किन्शाशा, नायजेरियांतले लागोसा, तेभायर काझाब्लांका, जोहान्यबर्ग, आदिस अबाबा आनी आल्जिअर्स.
कलाकुसरः
काँगो वाठारांत लोखणाचे खिळे आनी पत्रे मारिल्ल्यो लांकडी मूर्ति दिसतात. अशा प्रकारच्यो मूर्ति लागीं दवरल्यार दुश्टपणां पयसावतात असो तांचो भावार्थ आसा. रुआंडा-ऊरुंडी वाठारांत शस्त्रां आनी भांगराची कलाकुसर चड आसा. ह्या सगळ्या वाठारांत बुशोंगो, बालेगा, मायूम्बे,बाकोन्गो, बाम्बाला, बायाका, बालुबा ह्यो सगळ्यो जमाती शिल्पां आनी मूर्तिंभितर आपापलें खाशेलेंपण राखून आसात.
सहाराचे दक्षिणेवटेनचें आफ्रिकन संगीत म्हळ्यार आदिम संगीताचोच एक प्रकार म्हूण वळखतात. ह्या संगीतांतलें सादेंपण, समाजीक, धर्मीक गजालींकडलो ताचो संबंद आनी नाचाचो ह्या संगीताक लाबिल्लो सांगात ह्या गजालींक लागून ह्या संगीताचें खाशेलेपण तिगून उरलां.
आफ्रिकन संगीतान जगांतल्या संगीताक मोलादीक पालव दिला. विसाव्या शेंकड्यांतलें युरोपांतलें बरेंचशें संगीत आफ्रिकन संगीताचेर आदारित आसा. आफ्रिकन लोक संगीत, जाझ, रॉक ह्यासारके प्रकार आफ्रिकन मूळ संगीतांतल्यान फुडें सुदारित केल्यात. तरांतरांची वाद्यां हांगाचे लोक वापरतात. ‘ थंब पियानो ’, ‘ झांझे ’ हीं हांगाचीं मूळवाद्यां, तेभायर ‘ हार्प ’ वा ‘झायलोफोन ’ सारक्या भायल्यान आयिल्ल्या वाद्यांचोय संगीतांत वापर जाता. ताल हें एक ह्या संगीताचें खाशेलेपण. वेगवेगळ्या वाठारांनी विंगड विंगड तरांचें संगीत आयकूंक मेळटा, पूण तालाचे नदरेन ह्या संगीतांत बरेंच सारकेपण आसा.
शब्दशक्ती
शब्दाच्या माध्यमांतल्यान एका मनशाची भावना दुसऱ्या मनशामेरेन ज्या शक्तीक लागुन पावता त्या शक्तीक शब्दशक्ती अशें म्हणटा. संस्कृत आचार्यानी शब्दाच्यों विंगड विंगड शक्ती सांगिल्लें आसात.तशें पळोवपाक गेल्यार संवसारांतल्या दर एका वस्तू भितर ताची नीज अशी शक्त अस्तित्वांत आसाता.भाशेंत लेगीत वेगवेगळ्या शब्दानी ही शकत रचून दवरिल्ली आसा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
जुदीत आचें पुस्तक
जुदीत आचें पुस्तक
Book of Judith
अं
वर्ग:देवनागरी पानां
कूर्ट आल्डर
खाजगी जिवित
कूर्ट आल्डर नामनेचो जर्मन रसायनशास्ञज्ञ. ताचें भुरगेपण उधेगीक वसाहतीच्या वाठारांत गेलें. पयलें म्हाझूज सोंपतकच ताका घर सोडून वचचें पडलें. ताणें रसायनशास्ञाचें शिकप बर्लिन आनी कील विधापीठांत प्राध्यापक म्हूण (1934-36) आनी आय. जी. फाबॅन हाच्या लिव्हरकुशेन हांगाचे संशोधन प्रयोगशाळेंत (1936-40) मुखेली म्हूण काम केलें. हे प्रयोगशाळेंत आसतनाच संश्रिलश्ट रबराच्या संरचनेविशीं आनी प्राप्तीविशीं ताणें संशोधन केलें. कोलोन विध्यापीठाच्या रसायनशास्त्र विभागाचो मुखेल जालो. कार्बनी रसायनशीस्त्रांतल्या ‘डिइन’ ह्या म्हत्वाचा वर्गाच्या संश्रलेशणाविशींच्या संशोधनाखातीर ताका ताचो गुरू ओटो डील्स हाच्या वांगडा 1920 वर्सा रसायनशास्ञाखातीर आशिल्लो नोबेल पुरस्कार वांटून मेळ्ळो.
Aimori Ghantt Konkani Gaion
Aimori Ghantt
Ghantt Av' Moriechi
रत्नाकर जगन्नाथदास
रत्नाकर जगन्नाथदास (जल्म - १४ सप्तेंबर १८६६ वाराणासी, मरण - २१ जून १९३२ हरिव्दार) आधुनिक काळांतलो एक व्हड कवी. तो ब्रज भाशेंत काव्यरचना करतालो. १८९२ त तो बनारसच्या क्विन्स कॉलेजींतल्यान बी. ए. जालो. १९०२ त अयोध्यानरेश प्रतापनारायण सिंह हाचें आनी १९०६ पसून प्रतापनारायणाच्या मरणा उपरांत, महाराणयेचो खाजगी सचीव म्हणून ताणें काम केलें.
देवदूत
इस्लाम धर्मांतय दोन तरांच्या देवदुतांची कल्पना दिसता. ईश्वरान देवदूत निर्माण केलो आनी ताणेंच 'कुराण' हो ग्रंथ धर्तरेचेर हाडलो अशें कुराणांत म्हळां. अल् फाराबी हाणें अरबी तत्वज्ञानांत ह्या देवदुतांचें वर्णन 'कार्यशक्ती' अशें केलां. क्रिस्तांव आनी ज्यू धर्मांतल्या देवदुतांचीं पुर्विल्लीं चित्रां मेळटात तातूंत मानवी शरीर आनी पाखां आशिल्ल्याचें दाखयलां.
सावय-वेरें (उत्तर गोवा)
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
लाकूड व्यवसाय
फाटल्या पंचवीस – तीस वर्सां पयली हांगासरलो तारवटी मनीस लाकडांचोय व्यवसाय करतालो. हांतूंत जळावू लाकूड आनी मदेराचे लाकूड हांचो आस्पाव जातालो. हे लाकूड व्हड्यांनी भरून पणजे, म्हापशां, हळदोणे, चोडणां, दिवाडे, वास्को आनी गोंयच्या हेर दर्याक लागी आशिल्ल्या गांवांनी मोट्या प्रमाणान पावयताले. पूण आयज हो व्यवसाय पुरायेन ना जाला. ताका पर्यावरणीय कारणां आसात. दर्याचेर चलपी हे व्यवसाय त्या वेळार घरांत चार पैशे येवपाचे साधन जाल्लें आनी दर्या म्हणजेच मांडवी न्हंय धादोसकाय आनीक समृध्दतायेचे प्रतिक जावन आशिल्ली.
ल्हानसूर
हो उत्सव सुरू जाता तेन्ना त्या गोत्रातल्या मनशाचेर भार येतालो. ताच्यावांगडा आनीकूय खूब जाणांचेर ‘चिंचकांचो’, देवचार, राखणदार, कुड्डो आजो, खुट्येमळा वयलो देवचार, म्हारू ह्या लोक दैवतांचो भार येतालो. ह्या मुळयेरा वांगडा दोगा बायलांचेरूय भार येताले. भारार हो मुळयेर खूदत खूदत त्या बायलांक घट धरून त्या कुंडा कडेन वतालो. तांच्या वांगडा सुरीची आंगवण केल्ले आनी करूंक नाशिल्ले अशे लोक फाटीर आनी माथ्यार सुरीन भरिल्ले बुडकूले, मडक्यो घेवन त्या कुंडा कडेन येताले आनी त्या कुंडांत वोतयताले. कुंड उपाट भरताले तें भरून जातकच हो मुळयेर सगल्यां लोकांक परतुपाचो आदेश दितालो. सगळे लोक गेल्या उपरांत मुळयेर एक नाल्ल शेंवटून मारतालो आनी त्या बायलां वांगडा खुदतूच परतालो. गेली तीस – पस्तीस वर्सा जाली हो ‘ल्हानसुरीचो’ उत्सव बंद जाला.
दाबें
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (VALPOI) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (VALPOI) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (SANQUELIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (ONDA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (BICHOLIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (BICHOLIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
तिक्कन्न
निर्वचनोत्तर रामायण ‘ ही ताची पयली रचना. सचनेंतल्या ‘ सीताचरित्र ह्या भागांत ताच्या असामान्य कवित्वाचीं मुळां स्पश्ट दिसतात.हो ग्रंथ ताणें रामायणाच्या उत्तरकांडाचेर आदारुन बरयला.उत्तराकांडाचेर तेलुगूंत रचना कपी तिक्कन्न हो पयलो कवी.ताणें हो ग्रंथ मनुमसिध्दीक ओंपला.‘ आंध्र महाभारत ‘‘ ह्या नांवान बरयल्ली महाभारताचीं निमाणीं पदरां वर्सां हीच ताची मुखेल आनी म्हत्वाची रचना.तिक्कना आदीं म्हाकवी नन्नय्याचें अपूर्ण महाभारत पुराय केलें.हे रचनेंतलीं पदरां पर्वां ताणें बरयल्यान त्या ग्रंथाचें पुराय श्रेय ताकाच मेळ्ळें.देखुनूच ताका आंध्रव्यास म्हण्टात.तशेंच ताका कविब्रह्म आनी उभयकविमित्र अशींय नांवां ताका आसात.
FC Goa
Polleiat
Football_clubs_in_India
ह्रषिकेश मुखर्जी
जल्म
ह्रषिकेश मुखर्जी हांचो जल्म 30 सप्टेंबर 1922 ह्या दिसा कोलकातात जालो. तांचे मुळावें आनी विज्ञान शाखेंतल्यान उच्च सिक्षण कोलकाचा हांगासर जालें. मुखर्जी हांणी सुरवेक पोटापाण्या खातीर कांय काळ प्राध्यापकी केली. पूण सिने मळार नांव जोडप ही इत्सा शक्त तांका सुसेग घेवंक दिना जाली. तांणी बी.एन.सरकार हांच्या कोलकातांतल्या न्यु थियेटस हे कंर्पर्नींत कँमेरामनाचा नोकरी करुन कांय काळ कँमेरामन म्हणन काम केले. उपरांन तांणे त्याच जाग्यार संपादन कौशल्य आपणायले ते 'कैंचीदा' म्हुणुन वळख आशिल्ले नामंनेचे सिनेसंपादक सुवोघ मित्तर हांचे कडेन. उपरांत बिमल रांय हांच्या मागदशना खाला साहाय्यक दिग्दशक या नात्यान दिग्दशनाच्या मळार प्रवेश करपाची संद तांकां मेळ्ळी. दिलीप कुमार, किशोर कुमार ,केश्टो मुखर्जी, सुचि़श्र सेन ,उषा किरण , दुर्गा खोटे अशे जायते कलाकार आशिल्ले मुसाफिर 1957 हो तांणी स्वतंत्रपणान दिगदशन केल्लो पयलो चित्रपट बॉक्स ऑफिसाचेर सामको आदळ्ळो. अशें आसले तरि तांच्या दु्सया चि़ञपटान म्हणलय़ार राज कपुर नायक आशिल्ल्या अनाडी 1959 या चि़ञपटा खातीर तांकां लोकमान्यता मेळ्ळी.
रणमालें
गोंय राज्यांतलो, सत्तरी तालुको, धागबांदोडा तालुक्यांतले कांय वेंचीक गांव आनी  गोंयां भायर कोंकणी समाज राबितो करून आशिल्ल्या घांटमाथ्यार  रणमालें खेलपाची परंपरा आसा. एका काळार सत्तरी भागांत काले,नाटकां सादर जाय नाशिल्लीं. मनोरंजनाचीं साधनां नाशिल्लीं. ह्या वेळार लोकाचें मनोरंजना खातीर रणमालें ह्या लोकनाट्य प्रकाराक सुरवात जाली. न्हंयचें मूळ आनी रुशीचें कूळ सोदचें न्हय अशें म्हणटात. ही म्हण रणमाल्यांक ज्युस्त लागू जाता. रणमालें हें लोकनाट्य गोंयांत खास करुन सत्तरीत आनी कानडी राज्याच्या वाठारांत शिगम्या दिसांनी,संवसार पाडव्याक तशेंच लग्नाकार्याच्या वेळार आनी गांवचो उत्सव नाजाल्यार खोशेयेच्या दिसा खेळपाची परंपरा आसा. एके विधीतल्यांन सुरवात जाल्ले रणमालें आयज लोकनाट्याच्या रुपांत राष्ट्रीय म्होत्सवांनी पावल्यात.