cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dom Moraes
Polleiat
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh वर्ग:Indie – che Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Romi panam
प्रायश्र्चित्ताध्याय
प्रायश्र्चित्ताध्याय हातूंत निमाणे संस्कार, सुयेर-सुतक, आपदधर्म, वानप्रस्थधर्म, यतिधर्म, कर्मविपाक, वेगवेगळ्या पातकांखातीर प्रायश्र्चितां ह्या विशयांचो आस्पाव आसा.
कळंगूट
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
सगळ्यांत लागीं आग पालोवपाची सुविधा MAPUSA (८ किमी) हांगां आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
शारांत ५ राष्ट्रीय बँक आसा. शारांत २ खाजगी वेपार बँक आसा. शारांत २ सहकारी सावकारी पेडी आसा.
दिवाकर काकोडकर
ताचें जिवीत
लोकमान्य टिळकांनी स्वतंत्र्यांचो हेत नदरे मुखार दवरून सुरू केल्लो भौशीक गणेशोत्सव तशेंच शिवजयंती उत्सव त्या काळार जेन्ना गोंयचेर पुर्तुगेज सत्ता आसली तेन्ना काकोडें गांवांत निर्भिडपणान चलताले. शिवजयंतीच्या वेळार जावपी देशभक्ती जागोवपाच्या भाशणांचो कळत नकळत माणकुल्या दिवाकराच्या मनाचेर परिणाम जावन आपणेंय देशा खातीर कितें तरी करचें ही भावना जागृत जाली. ल्हानपणांतल्यानच चळवळी वृत्ती आशिल्ल्यान घरच्यांक ताची चिंता जाताली आनी म्हणूनच गोंयां पसून तोडून तांकां मुंबय भावा म्ह-यांत धाडले. पूण मजेची गजाल म्हणल्यार हरवे सोदतल्याक पिकिल्लें मेळ्ळें. माणकुल्या दिवाकराचे शाळेचें वातावरणच देश भक्तीचें आशिल्लें. संगीत शिक्षक तर तल्लीन जावन देशभक्तीचीं गितां संगिताच्या तालार शिकयतालो.‘गांठींकय जाय आनी दोतोरानय फर्मायलें,’ तशी अवस्था मुंबय आसतना दिवाकराची जाली. समाजीक, सांस्कृतीक , राजकीय आनी कामगार चळवळी तांणी लागींच्यान पळयल्यो. पूण ख-या अर्नथा ताच्यांत राजकीय बदल, भावाचे इश्ट कॉम्रेड चंद्रकांत काकोडकार हांका लागून घडपाक पावलो.
तीन रायांचें फेस्त
दुसरो बाल्थाजार राजा जावन जेजूक धूपाची देणगी हाडटा. कारण ह्या नांवाच्या राजान जेजूक धूप भेटयल्लो. जो कोण मरपाचो आसा ताका हें दान करतात. कुडीक परमळीत वास सुटचो देखून हाचो उपेग आदल्या काळार करताले. जेजू ह्या संवसारांत मरणांतल्यान दर एका क्रिस्तावांक सुटका जोडचे खातीर आयलो तो ह्या संवसारांत मनशांखातीर तो ह्या संवसारांत मनशांखातीर आयलो आनीमनशांक लागून मेलो.आपूणस्वता खुर्साचेर प्राण सोडून ताणें मनीस कुळाक पातकांतली सोडयली.
तिसरो गॅस्पर राजा जावन जेजू खातीर गोंदरोस हाडटा. कारण ह्या नांवाच्या राजान जेजूक गोंदरोसाची देणगी हाडिल्ली. ही खुणांपरमेश्वराक भेटयतात. जेजू ख-यानीच देवाचो पूत आशिल्लो म्हूण ह्या खुणां वरवीं सिद्ध जाता. ह्या गोंदरोसाचो वापर देवाच्या मंदिरांत देवाक पुजपा खातीर करताले.
पाळोळे
क्रिस्तांव लोकांच्या देव स्थानाक कोपेल अशें म्हणटात. हांगा कोपेल आसा म्हण कोपेलवाडो हा नांव पडला. ह्या वाडयार कोपेला लागीं क्रिरिस्तांव लोकांची घरां आसात. ह्या कोपेलाच्या फेस्ता दिसाक हांगा तियात्र जाता. ह्या कोपेलाक दर आयतराक मिस जाता. आनी पाळोळेंचो लोक हांगा मिसाक येतात. तेंच प्रमाण हांगा म्हयन्यांक एकदां जोमात जाता. नातालां दिसांनी कोपेला लागी कार्यावळी जातात.
6) सूदाभाग
लौए, माक्स टेओडोर फेलिक्स फोन
१९०६ त विद्यापिठीय अध्यापक पदवी प्राप्त जाल्याउपरांत १९०९ वरेसा म्यूनिक विद्यापिठाचो तो अध्यापक जालो. थंय ताणें प्रकाशकीय, उष्मागतिकी आनी सापेक्षता सिध्दांत ह्या विशयांचें अध्यापन करून १९१२ वर्सा झुरिक विद्यापिठांत आनी १९१४ वर्सा फ्रँक फुर्ट हांगा भौतिकीचो प्राध्यापक म्हूण काम केलें. १९१६ त ताणें वुर्झवर्ग विद्यापिठांत युध्द विशयक संशोधन कार्य केलें. बर्लिन विद्यापिठांत १९१९ वर्सा भौतिकीच्या अध्यापक पदाचेर ताची नेमणूक जाली. १९४३ मेरेन तो ह्या पदार आशिल्लो. बर्लिन - डालेम हांगा स्थापन जाल्ल्या कैसर व्हिल्हेम इन्स्टिट्यूट फॅार थिऑरेटिकल फिजिक्सांत फौन लौए दुस-या संचालक पदाचेर आनी फुडें हे संस्थेचो तो उपसंचालक जालो. १९४६ त गटिंगेन हांगाच्या माक्स प्लांक इन्स्टिट्युटाचो कार्यकारी संचालक आनी ह्या विद्यापिठाचो प्राध्यापक आसलो. १९५१ वर्सा बर्लिन - डालेम हांगाच्या माक्स प्लांक इन्स्टिट्यूट फॅार रिसर्च इन फिजिकल केमिस्ट्री हे संस्थेचो संचालक आशिल्लो. तो १९५८ वर्सा निवृत जालो.
१९१२ त ताणें क्ष- किरणांच्या विवर्तनाचो सोद लायलो. बर्लिन विद्यापिठांत आसतना अतिसंवाहकतेविशीं ताणें केल्लो म्हत्वाचो वावर फुडें एफ् लंडन आनी एच् लंडन हांच्या अतिसंवाहकता सिध्दांताखातीर उपेगी थारलो. पुंजसिध्दांत, कॅाम्पटन परिणाम, अणूचें विघटन ह्या संबंदीं संशोधन आनी बर्लिनच्या इन्स्टिट्यूट फॅार थिऑरेटिकल फिजिक्स हे संस्थेंत माक्स प्लांक हाच्या एंट्रॅापी हे संकल्पनेचो उपेग करपासंबंदी म्हत्वांचें कार्य केलां.
तो बर्लिन अॅकॅडेमी ऑफ सायन्स, रशियन अॅकॅडेमी, अमेरिकन फिजिकल सोसायटी, लंडनची रॅायल सोसायटी ह्या मान्यवर संस्थाचो वांगडी आसलो. १९४८ त तो इंटरनॅशनल युनियन ऑफ क्रिस्टेलोग्राफी ह्या संघटनेचो सन्माननीय अध्यक्ष आसलो.
पिंटोचें बंड
वावर आनी वळख
कांदोळें पिंटोच्या घरात सभा जाताल्यो, तशेंच तांका ह्या कुटुंमबाकडल्यान आर्थीक मदत मेळटाली. हाका लागून ह्या बंडाचे नांव पिंटोचें बंड अशें जाल्ले. 31 जुलय आनी 5 आगोस्त हाच्या मदीं गोंयच्या राजपालाक खबर मेळ्ळी की, 10 आगोस्त 1787 दिसा ताचे आड कारस्थान जावपाचें आसा.फा. पेद्रूकायतानो लोबो (हो बास्तोरचो-थिवी इगर्जेत विगार आशिल्लो), फा. मानुयेल दे सांता काथरीना आनी आंतोनियो इयुजिन्यो तेरकानो (हो हळदोणचे कोमुनीदाद म्हण काम करतालो).ही खबर ह्या तीगायनी मळून पुर्तुगेज बिस्पाक वा अधिका-याक सांगली तेन्ना तीच्यानी कान दिवूक ना.पूण जेन्ना मानुयेल गुदीन्हो देमीरा (हो बारदेसचो अधिपती राजपाल) आनी निकोलांव लुईस दा कॉस्ता -सेनानायक) हांच्यानी येवन सागलीं तेन्ना पुर्तुगेज सरकारान हुकूम की तांका सगळ्यांक धरून ख्यास्त दिवचीं.
अझरबैजान
पळेयात
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:आशीयांतले देस
Lakshadweep
thumbnail|Lokxoudipacho nokaso Lakshadweep Bhartacho ek kendrxasit prodex. Orbi doreantlea sabar zunveancho mellun zal'lo ho prodes. Hea lhan-vhodd zunveanchem vott'tt kxetrfoll 32 chovras kilometr asa. Hea xinvrun poddil'lea zunveancho vistar 8° tem 12°13’ ut'tor okxanx ani 71° te 74° udent rekhanx. Tantuntlo Onddrot ho soglleant vhoddlo asun tachem kxetrfoll 4.8 chovras kilometr asa. Her mukhel zunveambhitor Omini, Ogt'ti, Bitra, Chettlott, Kaddmott, Kalpeni, Kavarott'tti, Kiltton ani Minikoi hancho aspav zata. Hantuntlea khoincheach zunveachi rundai 2 kilometr voir na. He zunve Keroll rajeantlea Kochi xara savn sumar 220 tem 440 kilometr poois asat. Karvartt'tti hem prodexachem rajpattonn.
Itihas
thumb|Rajmoholacho mukhel proves Hea zunveanchi purvil'li mhaiti spoxttponnan mellna.Punn thollavea lok kotham vorvim hea zunveancho itihas thoroila. Kerollcho nimanno raza Cherman Perumal hachea tempar hea zunveacher poili vosnnuk zal'li asum-iee. Kaim Orbi vepareamni jen'na razak islam dhorm apnnavpak bollzobri keli, ten'na raza Mokkek voita oxem sangun pollun gelo. Punn khub disam uprant legit raza portolo na. Ten'na tacho sod ghevpa khatir Ringonorchean Mokkekodden kaim tarvam soddlim. Tantuntolem Kon'norchea razachem tarum moddant sampddun futtlem. Punn raza ani tache kaim sangati eka zunveancher pavle. To zunvo mhollear ‘Bongarom' zunvo’ oxem mantat. Uprant te eka zunvea savun dusrea oxe sabar zunvem humpun mukhel bhuimcher pavle. Raza portole uprant tannem kholaxi ani soinikancho dusro pongodd Orbi doreant dhaddlo. Tanni Oomini zunveacho sod lavn uprant te thoinch ravpak lagle. Hea pongddantole lok Hindu axil'le oxem mantat. Hem spoxtt kortona kaim itihaokar, sodhea thoim axil'lea islam lokam modim axil'leo hinduncheo kaim bhouxik porompora ani chaliritincho adar ghetat. Survek Omini, Kkavarott'tti, Onddroth ani Kalpeni zunveancher lhan lhan vosnnuko ubaril'leo. Uprant hea lokamni Ogt'ti, Kiltton, Chettlott ani Kaddmott hea zunveancher stholantor kelem.
करिंत्कारांक पावलुचें पयलें पत्र
करिंत्कारांक पावलुचें पयलें पत्र
करिंत्कारांक बरयल्लीं पावलुचीं दन पत्रां आंकां पावल्यांत, पूण तांचे भायर, पावलून करिंत्कारांक आनिंक एक पत्र बरयल्लेंशें दिसता. एफेजाचे पवित्र-सभेचे काय वांगडी करिंतांतले पवित्र्सभेक भेट करुंक आयल्ले, ते भेटेचो फळ कसो, पावलून करिंत्कारांक हें पत्र बरयलें.
ह्या पत्राची मानडावळ अशी
प्रसतावना : १ : १-९
इंडोनेशिया
वनस्पत आनी मोनजात
माकड, ओरांग उटांग, वाग, वांस्वेल. हिप्पोपोटॅमस, हत्ती, हरण, कांगारू, सोरोप, मानगीं हे सारकी मोनजात विंगड विंगड वाठारांनी आसा. उदेंत वाठारांत सोबीत पाखां आशिल्लीं सुकणीं आसात. दर्यांत तरेकवार नुस्तें मेळटा.
येरादारी आनी संचारण
1977 मेरेन हांगा 3,47,000 दूरध्वनींची नोंद जाल्ली. जातीलुहार ह्या धर्तरेचेर उबारिल्ल्या उपगिऱ्याक लागून ऑस्ट्रेलिया, जपान, युरोप आनी आशियांतल्या मुखेल शारांलागीं इंडोनेशियांतल्यान दूरध्वनीवरवीं संपर्क साधूंक येता.
धा आंकवारिंचो वपार
वपारिंचो हेतू
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
मुळो
लागवडींतले पोरने आनी सुदारीत देशी प्रकार अशेः १) बरामासीः हाची वर्सभर लागवड करपाक मेळटा.
अभंग
अभंग हें एका खास मराठी लौकीक छंदाचें नांव आसा. चडशी पुर्विल्ली मराठी कविता होंवी आनी अभंग ह्या दोन लौकिक छंदांत रचल्या. होंवी आनी अभंग हे दोनूय मराठी छंद सारक्याच स्वरुपाचे आसात. होंवी हें दोनूय छंदप्रकारांचें मुळ रुप आसून होंवयेचे माळेक ‘अभंग’ म्हणटात; तरी लेगीत अभंग हो शब्द समाप्तिमुद्रा (colofon) ह्या अर्थान वापरला. पूण ताचो अभंग छंदा कडेन कांयच संबंद ना. तेराव्या शेंकड्यांतलो कानडी कवी चौडरस हो विठ्ठलाक अभंग-विठ्ठल असें म्हणटा. एकनाथ आनी हेर मराठी संतांनीय अभंग-विठ्ठल ह्या शब्दांनी विठ्ठलाचें वर्णन केलां. अभंग विठ्ठल परि मना सांडी विषय खोडी सिंधू तो अभंग विठ्ठल हाचेवेल्यान विठ्ठलाविशींच्या हेंवी-प्रबंधाक अभंग हें नांव रुढ जालां तें दिसून येता. विठ्ठलाच्या अभंग ह्या विशेशणाचें गुपीत अशें आसा की तो वृंदावनांतल्या देहुड्या कृष्णा भशेन त्रिभंग उबो नासून समचरणांचेर अभंग अवस्थेंत उबो आसा. अभंगाचें लक्षण नामदेवांन अशें सांगलाः समचरणीं अभंग। नव्हे तान-छंददो भंग। समचरणी अभंग हे शब्दसूचक आसात. ते समचरणांचेर उब्या आशिल्ल्या अभंग- विठ्ठला कडेन अभंदग छंदाचें नातें जोडटात. हाचो अर्थ असो की विठ्ठलाच्या रुपाच्या खाशेलपणा कडेन संबंदीत आसा. दात्या वयल्यो होंवयो, दळप-कांडप करतना म्हणपाच्यो होंवयो आनी वारकऱ्यांचे अभंग हातूंतलो संबंद अभेद आसा. मुळच्या महानुभावीय कवींची अभंग- रचना होंवी स्वरुपांतूच आसा.संत नामदेवान अभंग-कलेविशीं म्हळां. अभंगाची कळा नाही मी नेणत। त्वरा केली प्रीत केशीराजें।। अक्षरांची संख्या बोलिले उदंड। मेरु सुप्रचंड शर आदीं।। सहा साडेतीन चरण जाणावे।अक्षरें मोजावीं चौक चारी।। पहिल्यापासोनी तिसऱ्यापर्यंत। अठरा गणित मोज आलें।। चौक चारी आधदीं बोलिलों मातृका। बाविसाची संख्या शेवटील।। दीड चरणाचें दीर्घ तें अक्षर। मुमुक्ष विचार बोध केला।। नामा म्हणे मज स्वप्न दिलें हरी। प्रीतीने खेचरीं आज्ञा केली।। अभंग ही बावीस अक्षरां आशिल्ली लांब रचना अशें नामदेवाचें मत आशिल्लें. बावीस अक्षरांचे साडेतीन भाग. ह्या भागांक नामदेव ‘चरण’ अशें म्हणटालो. तीन भागांनी 18 अक्षरां आनी फुडलीं 4 अक्षरां मेळून 22 अक्षरां एका कडव्यांत आसतात. अशें 22 अक्षरी साडेतीन चरण वट्ट 6 घेतले म्हणटकच अभंग जाता. हें जालें व्हडल्या अभंगा विशीं. ल्हान अभंगाविशीं नामदेव म्हणटा- मुख्य मातृकांची संख्या। सोळा अक्षरें नेटक्या।। समचरणीं अभंग । नव्हे ताल-छंदो-भंग।। चौक पुलिता(?)विसर्ग। गण यति लघु दीर्घ।। जाणे एखादा निराळा। नामा म्हणे तो विरळा।। 16 अक्षरांच्या दोन (सम-) चरणांचेर उबो आशिल्लो हो अभंग. हातूंत ताल-छंदोभंग केन्नाच जायना. हेर रचनांतले गण, यति, लघु, दीर्घ, विसर्ग ह्यो कठीण गजालीजाणकार विरळ आसतात.
हळडोणा
वेपार/ धंदो
ह्या गांवचे मुखेल धंदे म्हणल्यार नुस्तेमारी, सोरो तयार करप, शेतकाम (३०%), बांबूपसून विणकाम करप, मिठाय करप (३०%), पारंपारीक उत्सव मनोवप, गवंडीकाम (३०%), गावप-वाजोवप, बेकरी, तांबेकार (३०%), डुकराचें मांस विकप आनी चामारपण. ह्या गांवचे सुमार ९०% लोक शिकिल्ले आसात. हळडोणा गांवांत सुमार शंभर तरणाट्यो विद्वा आसात. तांच्या सांगात्यांक मरण येवपा फाटलीं कारणां म्हणल्यार घुंवळी वखदां, काळजाचे आताक आनी सोऱ्याची लत.
श्री सांतेरी भगवती
ह्या देवळांत श्री सातेरी भगवती देवीची मूर्त आसा. हे देवूळ बांदचे पयलीं भगवती देवीची मूर्त हळडोणच्या बाजारांत जें मुखेल वोल्त आसा थंय पायलट लोक पुजताले. आनी हे पायलट कोंकणी नाटकांय घडोवन हाडटाले. ह्या भगवतीच्या देवळाचो एक व्हड हॉल आसा जंय हिंदुंचीं लग्नां जातात.
सांत थॉमस इंगर्ज
ही चर्च १५६९ बांदिल्ली. आनी १५९६ तीं परत सारकी बांदून काडली. पूण ती मातयेची आशिल्ल्यान १६१० म्हळ्यार तीं शिमिटान बांदून काडली. ही चर्च दोंगराच्या तेंगशे म्हापसा न्हंयचे देगेर आसा. हाचे फाटल्यान एक लोककाणी आसा. ती म्हळ्यार एकदा चेरांची टोळी हळडोणा न्हंय पार करून चर्चींत चोरी करपाक आयिल्ली. थंयचो दोंगर चडचे पयलीं ताकां एक भुरगो मेळलो आनी ताणें तांकां चेरी करची न्हंय म्हूण शिटकावणी दिली. पूण चोरांनी ताचें आयकलें ना आनी ते मुखार गेले. जेन्ना तांणी चर्चींतल्या पेटुलाक हात घालो तेन्नाच चर्चीची घांट वाजली देखून चोरांनी पळपाचो यत्न केलो आनी काय जाणांनी न्हंयेंत उडकी मारली. तांच्या मुखेल्या सयत कांय जाणांक पुलिसांनी धरले. जेन्ना ताका इंगर्जेंतल्यान व्हरताले तेन्ना ताणें सांत थॉमसाच्या पुतळ्याक पळोवन सांगलें कि ह्याच भुरग्यान आपल्याक चोरी करूं नाका म्हूण शिटकावणी दिल्ली.
खोर्जुवेंचो कोट
ह्या कोटा भोंवतणी आशिल्ल्या पांचवेसाणी खातीर हो कोट फामाद. ह्या कोटार उबे रावून पळयल्यार भोंवतणचे गांव आनी जुंवे हांचो सोबित देखावो पळोवंक मेळटा.
मुळगांव
लोकसंख्येची बांदावळ
२०११ च्या सरकारी म्हायती प्रमाण, मुळगांवची लोकसंख्या ३५७० जावन आसा. हाचे भितर १७३६ दादले आनी १८३४ बायलांची नोंद जाल्ली आसा. मुळगांव पंचायत घरांत एक मुखेल सरपंच, उपसरपंच आनी पांच (पंच) आसात. दर म्हयन्यांत पंचायतींत सभा जाता. ह्या सभेक गांवचे हेर लोक उपस्थीत आसतात. तशेंच दर वर्सा २६ जानेवारीक, १५ ऑगस्ट, गांधी जंयती आनी १९ डिसेंबराक पंचातयतींत सभा जाता. मुळगांव गावांत एक सभाघर, एक डाक घर, चार मुळाव्यो शाळां आनी एक महाविद्यालय आसा. मुळगांवात ७१३ घरांची नोंद जावन आसा. हांगा २५९२ मत दिवपी लोक रावतात आनी सगळ्या थळाव्या लोकां कडेन रेशन कार्डां आसात. मुळगांवांत आठ महिला मंडळ आसात जें ह्या बायलांक आर्थीक कामांक फायदेशीर थारल्यात.
वेवसाय
पयलीच्या काळार शेतां रोवप हें ह्या गांवचें मुखेल काम आसलें. दर घरांनी गोठे दिसताले. चडशीं शेतांनी तरेतरेचो भाजीपालो आनी भात रोयतालें. पूण मायनींग आयिल्ल्यान लोकांनी आपले लक्ष शेतां भाटांतल्यान मायनींग काम करपाचेर व्हेलें. चडश्या लोकांनी शेतां पडींग दवरिल्ल्या कारणान तीं बाद जाल्यात. हालीच्या तेंपार मायनींग बंद केल्ल्या कारणान मुळगांवचें चडशें लोक बेकार आसात.
Ag’y Aga Sonar Xetti - Dekhni
Ag’y Aga Sonar Xetti
Musical form: Binary
The forest fig flower of gold.
दिल्ली
वर्ग:भारताचें केंद्रशासीत प्रदेशां वर्ग:देवनागरी पानां
Ag’y Aga Sonar Xetti - Dekhni
Ag’y Aga Sonar Xetti
Cazucha mullant bava,
Cherh’m (cheddum) y aum binam binam.
यिट्स,विल्यम बटलर
thumbnail|William Butler Yeats नोबॅल पुरस्कारप्राप्त अँग्लो आयर्लंडी कवी, नाटककार आनी निबंदकार. ताचो बापूय चित्रकार आशिल्लो.
यिट्सान गद्यलिखाणूय खूब केलां. तातूंत कथा, कादंबरिका, निबंद, आयर्लंडी आख्यायिका आनी मिथ्यकथांचो आस्पाव जाता. यिट्साच्या कथात्मक साहित्यांत द सिक्रेट रोझ (१८९७) आनी स्टोरीस ऑफ रॅड हॅनरॅहन (१९०४) हांचो आस्पाव जाता. द कॅल्टिक ट्वायलायट (१८९३), आयडीयास ऑफ गूड अँड इव्हिल (१९०३), डिस्क-फोर-अँड-ट्वँटी (१९४०) हे ताचे उल्लेखनीय निबंदग्रंथ. फॅअरी अँड फोक टेल्स ऑफ द आयरिश पँझंट्री (१८८८) हातूंत आयर्लंडी लोककथा आसात. रॅव्हरीज ऑफ चायल्डहूड अँड यूथ (१९१५), द ट्रँबलिंग ऑफ द व्हेल (१९२२), इस्ट्रेंजमँट (१९२६), द डॅथ ऑफ सिंग अँड अदर पॅसेजिस फ्रॉम अॅन ओल्ड डायरी (१९२८), ऑटोबायोग्राफीस (१९५५) हें ताचें कांय आत्मचरित्रात्मक साहित्य.
उकाशें
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (BASTORA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (MAPUSA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (MAPUSA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (MAPUSA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PENHA-DE-FRANCA C T) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (MAPUSA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (MAPUSA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (PENHA-DE-FRANCA C T) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५०७ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
कुडतरी
वैजकी सुविधा (शासकीय)
शारांत ३ खाजगी वखदां दुकान आसा.
उत्पादन
कुडतरी ह्या शारांत मुखा वयल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( म्हत्वाच्या देंवत्या अनुक्रमान): STEEL,BOTTLE CAPS,AERATED WATER
इंद्र
कमलपती ही कमळांची देवता. इंद्र तिचे बरगडेंतल्यान आयलो. इंद्राचो चलो मौनकुंवर आनी माळ्याची चली रैभेदेन हांचें लग्न लागलें. तेन्ना माळ्यान केल्लो मोटवो माटव मोडलो.
शक्रश्चतुर्भुज: कार्यो द्विभुजा च तथा शचीI पद्याङ्कुशौ च कर्तव्यौ वामदक्षिणहस्तयो:IIवामं शचीपृष्ठगतं द्वितीयं वज्रसंयुतम्I वामे शच्या: करे कार्या रच्या सन्तानमव्जरीII दक्षिणं पृष्ठविन्यस्तं देवराजरास्य कारयेत् I अर्थ: इंद्राची मूर्त चार भुजांची तर शचीची दोन भुजांची करची. इंद्राच्या दाव्या आनी उजव्या हातांत कमळ आनी अंकुश आसचो. इंद्राचो दुसरो दावो हात शचीचे फआटीर तेंकिल्लो आनी उजवो हात वज्र धरिल्लो आसचो. शचीच्या उजव्या हातांत मंजरी आसची. उजवो हात इंद्राचे फाटीर आसचो.
वर्ग:देवनागरी पानां
हाबाकूक आचें पुसतक
पळेइयात
Books_of_the_Bible
गुर्डोली
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (MACASANA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (MACASANA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (PARODA) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (VERNA CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (VERNA CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (VERNA CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
Ambo
Zhadd
Sodanch panchvenchar aspi ambeachem zhadd sumar 10 te 15 mi. meren unch vaddtta. Zhaddachi sal khoddboddit asta ani tika barik chiro astat. Panam 5 te 16 inch lamb ani 1 te 3 inch rundayechim astat. Tancho akar bhaleavori asta. Ambeachea zhaddak sumar 1,000 te 6,000 fulam yetat. Fulanchem promann zhaddacho akar ani zat hancher tharta. Fulank chomvr oxem mhonnttat.
Mhotvacheo ambeacheo zatɪ
Bhartantleo kaim mhotvacheo ambeacheo zati oxeo:
5.Longdda
he zatichim follam godd ani ruchik borim astat. Follam chodd dis tigun urnat. Ut'tor prodex, bihar hanga chodd zata.
9. Udgo
Hea follak ek veglloch vichitr vas yeta. Follant kisram nastat.
Ambeachea pik
Ambeachea pikak uxnn ani domott hovaman borem manouta. Modhyom' protichi, udok sohzoponnan vhamvon vochpasaroki ani kaim promannant aml svorupachi zomin pikak boreak poddtta. Ambeachi lagoudd kathe laun korum yeta. Punn him zhaddam borea dorzachim zainat, taka lagun lagoudd choddxi kolmam laun zata. Poilim kolom' podhdotint thett kolom', gutti kolom', hea sarkeo podhdoti axil'leo punn sodea teo fattim poddleat. Sodea koi kolom', mridukaxtt kolom' heo podhdoti choddxeo vaprotat.
Chodd utpadonakhatir
Chodd utpadonakhatir zhaddak sarem-i ghaltat. Dha vorsam ani tachea voilea pirayechea zhaddak 1500 gre. Notr, 500 gre. Sfurod ani 500 gre. Polax egostt mhoineant ditat. Hachea vangdda kompostt ani xennsarem-i ghaltat. 10 vorsam sokoilea pirayechea zhaddak sarem unnea promannant ghaltat. Zhaddabhomvotonni allem kaddun tatunt saull ghalun uprant sarem ghaltat. Sarem ghalea uprant allem bond kortat. Zhaddabhomvotonni neman noddnni korchi poddtta. Ambeachea rukhak kiddicho ani rogacho boroch tras zata.
Ambe pikun toyar zale va zun zaun pikunk paule mhonnttokoch te zhaddauylean kaddttat.Ambe kaddttona dentth matxe lamb dourun kaddttat nazalear ambe kuspachi xokyotai asta. Ambe kaddchekhatir ‘ koblem ’ vaprotat. Taka lagun tankam koslich dukh zainasotona te bore urtat. Ambeacheo kaim zati dor vorsa follam ditat zalear kaim eka vorsa add follam ditat. Utpon'n zaticher adarun asta.
Khollantolim toraH torni toram mitthachea udkant ghalun tim khollant chepnnak dourotat. Him toram boroch temp urtat. Tancho lonncheakhatir va jeunnacher oxinch khaunk upeg zata.
ZamH pikil'lea follancho ros kaddun tatunt sakhor ghalun to tapoitat. Hatunt saittrik aesidd ani pekttin ghalun tem mixronn ddobeamni va battleamni bond kortat.
Somskritik sondrbh
Goddba ani kondd adivasinchea kothamni ambeacho sombond dadleachea vrixonnakodden zoddla.Ambeak lagun moronn dhortorecher ailem, oxem eka bouddo odivasichea kannyent sanglam. Goddva ani bonddo adivasint nimnne somskar korun ghora portucheapoilim ambeachi sal huppachi podhdot asa. Soglleo adivasi zomati ambeachea poilea follache utsou monoitat ani uprant ambe khatat. Ambeavixim bhartant borinch lokgitam, akheayika ani kanneo prochlit asat.
Goltim
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
Aile Donguri (Saiba Rayan) - Dekhni
Aile Donguri (Saiba Rayan)
On that hillock,
Kolo korta nachi
Lonnientum burholi
Sonddi ga undira
The rat snout.
Anthony Mendes
O‍enttoni menddis moddganchea bodd'ddem vattharantolo.Tacho zolm' 28 ddisembor 1920 hea disa zalo.Tache xikop mumbyont sant terezha ixkolant zale.Lhanuch astona taka tiatrant nhespachi audd asli taka lagun vaddeantlea bhurgeank gheun to lhan lhan kareavolli concert kortalo.Xallent xiktana tachea xikxokan taka iglix concertto pez boi (page boy)chi parot dili ti tanne bhes re toren pall'lli.Oxe toren apli bhineachi kola to fuloupak laglo.[1]
Allan Octavian Hume
Bhartantolo brittix proxasok ani bharti-i raxttri-i sobhecho somsthapok. Tacho bapuy zosof hyum' ek ugr rajkaronni axil'lo. ॲlon 1949 to bongal prantache xaski-i sevent bhitor sorlo. 1857 tolea utthava vellar hyum' ittava jilheacho mejisttrett mhunn karbhar polloitalo. Uprant vaivy prantant to sorkari mohsul khateacho odhikari zalo. 1870 – 79 meren to kendr sorkarant karbhari mhunn vavurotalo. Punn nemalleantlean to bharti-i lokanchea garanneank vacha foddtta ani bharti-i lokankodden axil'li tachi kollkoll polloun, brittix sorkaran tachi portun prantacho karbhari mhunn nemnnuk keli.
काळ पार्कुंक वपार
वपारिंचो हेतू
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
Kainch Karann Nam - Dekhni
Kainch Karann Nam
Morhkeam (moddkeant) tandull nam.
काव्याचे गुण आनी दोश
समता
दुर्बेाधनेै नच कृता समत्वात् समता मता।।
कांती
काव्याचे गुण हे आंतरीक धर्म।अलंकार हे बाह्यधर्म अशें काव्यशास्त्रकार मानतात।गुण काव्याची सोब वाडयतात।त्याच अर्थान तांका काव्याचे शोभाकरधर्म अशें नांव दिलां।वामनाच्या मतान गुण सौंदर्याची निर्मणी करतात।प्रतीहारेंन्दुराजान म्हळां-
दोष
दोशांची नित्य आनी अनित्य अशी वांटणी करुन तो म्हण्टा।वायट इतरां,गाळ्यो हे नित्य दोश।जाल्यार हीणसायेचीं उतरां गांवठी उतरां हे अनित्य दोश।काव्यांत दुस-या उदेशी अपशब्द उपेगांत हाडप,गाळी संवप हे केन्नाय वायटच पूण फकाणां करतना एकाद्रे गांवठी उतर काव्यांत आयल्यार तो दोश थारना।भामह म्हण्टा-फुलांची माळ तयार करतना मदीं मदीं गुंथिल्ली पांचवी पानां लेगीत माळेक सोब हाडटात।तशेंच एकाद्रे उतर दोशपूर्ण आसल्यारुय घडये काव्याची सोब खुलयता।
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
गोकुलदास प्रभु
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
व्याकरण
हेमचंद्र संप्रदाय
हेमचंद्र ह्या जैन - विद्वानान शब्दानुसार नांवाचो आठ अध्यायांचो ग्रंथ बरयलो. निमाणच्या अध्यायांत ताणें प्राकृत भाशांचेय व्याकरण सांगलें. आपल्या ग्रंथाचेर ताणें स्वताच बृहद्वृत्ती आनी लघुवृत्ती अशो दोन टीका बरयल्यो. सुत्रांच्या वेवेचनांत उदाहरणां दिवपाखातीर ताणें स्वताच व्धाश्रय महाकाव्याची रचना केली.
सारस्वत संप्रदाय
मुखेल संस्कृत व्याकरणांचे स्वताचे अशे गणपाठ आनी धातीपाठ आसात. गणपाठाच्या संबंदांत जे स्वतंत्र ग्रंथ जाले, तातूंत वर्धमानाचो (१२ वो शेंकडो) गणरत्नमहोदघी आनी भट्टयज्ञेशाचो गणरत्नावली हे दोन ग्रंथ प्रसिद्द आसात. काशकृत्स्नाचो धातुपाठ कन्नड भाशेंत आनी भिमसेनाचो धातुपाठ तिबेटी भाशेंत(भोट)आसा. पुर्णचंद्राचो धातुपारायण, मैत्रेयरक्षिताचो धातुप्रदीप, क्षीरस्वामीचो क्षीरतरंगिणी, सायणाचो माधवीय धातुवृत्ती, श्रीहर्षकीर्तीचो धातुतरंगिणी, बोपदेवाचो कविकल्पद्रुम आनी भट्टमल्लाचो आख्यातचंद्रिका हे ग्रंथ चड उल्लेख करपा सारके आसात. लिंगबोधक ग्रंथांबितर पाणिनी,वरलूची,वामन,हेमचंद्र, शाकटायन,शांतवन,हर्षवर्धन हांचीं लिंगानुशासनां प्रचलीत आसा.
कोंकणी व्याकरण
१९४९ वर्सा शणै गोंयबाबाचें कोंकणिची व्याकरणी बांदावळ हें पुस्तक उजवाडा आयलें.कोंकणी व्याकरणाच्या इतिहासांतलें तें एक आधुनिक अशें व्याकरण आसा. ते उपरांत १९८६ वर्सा सुरेश जयवंत बोरकार हाचें कोंकणी व्याकरण हें पुस्तक उजवाडा आयलें.
रुमानियन भास
रुमानियन भाशेंतलें मुखेल खाशेलपण म्हळ्यार लॅटीन भाशेंतलें ऱ्हस्व ‘उ’ आनी दीर्घ ‘ओ’ हातुंतलो ‘u’ आनी ‘o’ असो रुमानियन भाशेंत कायम दवरला. रुमानियन भाशेंतली स्वर वेवस्था आनी व्याकरण खूबशें रोमान्स धाटणीचें आसा, पूण शब्दसमूह चड करून स्लाव्हिक भाशाचोंब्या कडल्यान प्रभावीत आसात. क्, ग् ह्या व्यंजनांचें जोडगिरांभितर ओष्ठयीकरण जालां. देखीक – ooto (आठ) >opt; तेच भाशेन ‘ग्व’ चें ‘म्न’ त परिवर्तन जालां. ह्या भाशेंतल्या नामांक सरळ आनी सामान्य रुपां आसतात. तशेंच नामां निश्र्वीत करपी उपपदां नामांक निमाणे कडेन लायतात. देखीक – ओमु – ल : द मॅन हेंच फ्रँचींत ल् – ऑम् अशें बरयतात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:भास वर्ग:संवसारांतल्यो भासो/sonsarantleo bhaso
Kainch Upai Na - Dekhni
Kainch Upai Na
There is no solution
Tumkam naka tor votai rê ami
To meet the Madam.
इंफाळ
ईशान्य रेल्वेच्या मणिपुरी रोड (दिमापूर) स्थानकाच्या 215 किमी. दक्षिणेक हें शार आसून हांगाच्यान सुमार 107 किमी. उदेंतेक ब्रह्मदेशाची शीम लागता. जिल्ह्यांतल्या मुखेल शारांकडेन हें शार रस्त्यान जोडलां. दोंगराळ वाठाराखातीर तशेंच राज्यांतल्या कांय नागा लोकांच्या घातपात कारवायांक लागून तेचपरी हें शार ब्रह्मदेशाचे शीमेलागसार आशिल्ल्यान हांगाच्या विमानतळाक खूब खूब म्हत्व आयलां. दुसऱ्या म्हाझूजांत सुभाषचंद्र बोस हाची आझाद हिंद फौज इंफाळ मेरेन आयिल्ली.
कुडिचो उज्वाड वपार
कुडिचो उज्वाड वपार
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
मित्रा माधव बीर
मित्रा बीर ह्यो सु़टके झुजारी आशिल्ल्यो.
भाशिक प्रभुत्व
तांचे इंग्लिश आनी पुर्तुगेज भाशांचेर प्रभुत्व आशिल्लें. बंदखणींतल्या कैद्यांक भोगपी मानसीक आनी शारिरीक अत्याचार घडये ती वार्ताहरांक सांगत म्हणून तिचेर पुलिस अधिका-याची पुरायेन नदर आसताली. समाजसेवेचें व्रत घेतिल्ले मित्राबायन बंदखणींतल्या बायलांक इंग्लिशीचे धडे गिरोवन आपल्या गिन्यानाचो फायदो अशे तरेन हेर बायलांक दिवपाचो यत्न केलो.
बंदखणीची शिक्षा
तांकां १२ वर्सांची शिक्षा फर्मायल्ली पूण अँम्नेस्टी (शिक्षेंत सूट ) लागू जाल्ल्यान तांची १९५९ त सुटका जाली. बंदखणींतल्यान भायर येतकच तांणी पयलींच्याच वावराक सुरवात केली. तांणी गोंयभर भोंवडी केली आंनी गांवकारांच्या आदारान गोंयच्या चडश्या गांवांनी मराठी शाळा सुरू केल्यो. शिक्षणाच्या माध्यमा वरवीं गोंयची मुक्ती चळवळ फुडें व्हरपा खातीर त्यो वावूरल्यो. आपलें शिकपूय तांणी पुराय केलें. तांणी एम.ए., बी.एड. मेरेनचें शिंकप पुराय केलें.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रुपें
इतिहास
उपरांतच्या काळांत विनिमयाखातीर, नाण्यांखातीर तशेंच वस्ती आनी सोबेच्यो वस्तू हांचेखातीर रुप्याचो आनी भांगराचो उपेग जावंक लागलो तसतशी रुप्याची मागणी वाडली. हो वेळ मेरेन उद्येगीक मळार आनी तंत्रविज्ञानांतूय रुप्याचो उपेग जावंक लागलो. ताका लागून रुप्याचो शुध्दतायेचेर नियंत्रण दवरपा गरजेचें जालें. शुध्द रुपें खुबूच मोव आशिल्ल्यान ताचेर काम करपाखातीर तांतूत थोडें तांबे भरसुचें पडटालें आनी तें उण्यांत उणें 10% आसतालें. नॉर्वे, चिली आनी पेरू ह्या देशांची रुप्याखातीर नामना आसा. भारतांत बिहारांतल्या टण्डू, कर्नाटकांतल्या कोलार आनी हुट्टीच्या भांगराच्या खणींतल्यान आनी राजस्थानांतल्या झवारच्या जस्त शिंश्याच्या खणींची रुपें मेळटा. हिमाचल प्रदेशांत सतलजच्या देगणांत 3300 मी. उंचायेचेर सैमीक शुध्द रुपांत रुपें मेळटा.
पारदमेल पद्दत
मेक्सिकोंत 1557 वर्सा वार्तोलोमेद द मेदिना हाणें हे पद्दतीचो सोद लायलो. हे पद्दतींत सुरवेक धातुकांतल्या रुप्याचें क्लोरायडांत रुपांतर करतात. मूळ धातुकांत रुपें, तिचें क्लोरायड आनी सल्फायड आनी खुबसो फातर आसता. हाचो बारीक पिठो करून तातूंत भाजिल्ल्या क्युप्रिक आनी फॅर्रिक सल्फेट आशिल्ल्या पायरायटांचो पिठो आनी पारो भरसून सगळें मिश्रण एकठांय करतात. हाका लागून सिल्व्हर क्लोरायड आनी सूक्ष्मकणी पारो हांचे विक्रियेन रुपें वेगळें जाता आनी पारो तशेंच रुपें एकठांय येवन तांचो पारदमेलाची सूक्ष्म भुकटी तयार जाता. हो पारदमेल लोखणाच्या आयदनांत तापयतात. ताका लागून पाऱ्याची वाफ जाता आनी रुपें वेगळें जाता.1904 वर्सा ही पद्दत प्रचारांत आयली.
उपेग
रुप्याची बरी विद्युत् संवाहकताय, बरी उश्णताय, संवाहकताय आनी क्षरण (झीज) तशेंच ऑक्सिडीभवनाक विरोध करपी ह्या गुणांक लागून विद्युत् आनी इलॅक्ट्रॉनीक उपकरणांनी रुप्याचो उपेग करतात.
मिश्रधातू
भांगर वा पॅलॅडियम आनी रुपें हांचे मिश्रधातू मोव आनी तन्य आशिल्ल्यान ते रत्नजडीत अलंकार करपाखातीर आनी विद्युत् संपर्ककारी म्हणून वापरतात. विमानाच्या इंजिनांत वापरतले धाखे (बेअरिंग) तयार करपाच्या मिश्रधातूंत एक घटक रुपें आसता. रुपें, कथील आनी थोड्या प्रमाणांत तांबें आनी जस्त हांची बारीक पूड पाऱ्यावांगडा भरसून तें मिश्रण थोडो वेळ मोव उरुन उपरांत घट्ट जाता. अशी भरसण किडिल्लें दांत भरपाखातीर वापरतात.
केरळ
भायर्ची कड़ी
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:भारतांतलीं राज्यां/Bharotantlim Rajeam
Indore
Polleiat
Indore
मयें
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा. वीज
कोंकणी नाटक
कोंकणी नाट्यसंहिता
घटना,स्वरुप आनी संवाद ह्या तिनूय गुणांनी उपाट आशिल्ल्यो संहिता निर्मवपाक आमचे कांय नाटककार जैतीवंत जाल्यात नाटकां बरोवपात तांणी सातत्यूय दवरला तातूंत रोखडेच नांव येता तें म्हळयार पुंडलीक नारायण नायक,दत्ताराम बांबोळकार,अनिरुध्द बीर उर्फ उपेंद्र तिबलो,दिलीप बोरकार, श्रीधर कामत ,देवदास बाबय हे मैालीक नाटकां रचपांत यशस्वी थरल्यात त्याशिवाय एन शिवदास,,दत्ता श्री नायक,रवींद्र नमशीकर,विनायक खेडेकार,चंद्रकांत पार्सकार,रामकृष्ण जुवारकार,तोमाजिन्यू कार्दाज,उदय भेंब्रो ,उल्हास बुयांव,जे एल गोएश,दिलीपकुमार नायक,डॅा अरुण हेबळेकार,हांचो वावर मैलीक थारल्यांत
अणकारीत आनी रुपांतरीत नाटकां
अणकारी वा रुपांतरीत नाटकां ही आयच्या कोंकणी रगंमाचयेचें खाशलेपण जाला ही नाटकां दोन कारणां खातीर माचयेर येतात एक म्हलयार कोंकणीन प्रयोगक्षम नाटकांची उणीव भरुन काडपाक आनी दुसरें कारण म्हळयार भारतीय रंगमाचयेर फामाद नाटकां तितल्याच समर्थपणान कोंकणी माचयेर हाडप गरज म्हण कांय मराठी नाटकां कोंकणीत अणकारीत जाल्यात,जाल्यार हावेसाक लागून आद्य रगांचार्य, वादल सरकार,विजय तेंडुलकार,वसंत कानेटकार हांचे सारखें भारतीय नाटककारांच्या कलाकृतींचे अणकार वा रुपांतरां यशस्वी जाल्यात संस्कृत आनी ग्रीक नाटकाचेय रुपकार जाल्यात जशें नागेश करमली,प्रकाश थळी,शांताराम हेदो,सुरेश काकोडकार,पुरुषोतम सिंगबाळ हाणी दोनूय भासा कडेन प्रामाणीक रावून सशक्त संहिता कोंकणीत हाडल्या डॅा विगय थळी,अशोक भोसलो,रवींद्र आमोणकार हाणी कांय नाटकांची यशस्वी रुपांतरा करपाचो यत्न केला
Khell
visadu pela semsura (Visado Pela Censura)
1510 vorsa gõy purtugezamni jiklem. Tea kallar sakun te 1961 vorsa porean tamnni apli razouttoki choloili. Tanchi razouttoki cholta ten'na tanche kaide khub khor asle. Khor kaideam modlo ek khor kaido mhollear semsura. Hea kaidea promann kosli-i bhouvxik porgottaunni kortolo zalear purtugez sorkarachi manyotai melloupak bhovo gorjechi asli. Disallim, satallim, mhoineamllim, pustokam ujvaddauche poili semsur zaunchem poddttalem. Khoinchoi ani kosloi sahityoprokar ujvaddak haddtta zalear porvanogi mellouchich poddttali. Tiatr, tiatracheo zahirateo, khellanchim kantaram semsuravinnem sador korunk zainasolem.
Delegadu savud (Delegado Saúde)
Visado Pela Sensura ho chhap poddun porvanogi mellttali hem borem asa, tachea uprant anik eka khor kaideak fuddo korcho poddttalo. Ho dusro khor kaido mhollear delegadu savud (Delegado Saud). Hea kaidea promanne khella sombondi zo purai pongodd asa tannim apleak ek vasin korun gheunk zai aslem.
Khell, ek vaddeant sakun dusrea vaddeant va dusrea gamvant korpacho astalo. Ten'nachea kallar vosukachi pidda (Small Pox) ostitovant asli. Hi pidda khub gombhir svorupachi mhonn purtugez sorkarak khobor axil'li. Vosukeche piddek lagun monis volloullun morun votale. Eka monxak hi pidda zali mhonnttokoch dusreak ti pidda afddunk kollavo lagnasolo. Purai gamvank hi pidda posrot votali. He piddek lagun gamv soddun vochpachi poristhiti yetali. Ken'na ken'nai aplea ghorcheank (zankam pidda zalea) pasun thoinch soddun vochpacho prosong yetalo.
Hem sogllem monant ballgun purtugez sorkaran delegadu savud ho kaido chalik layil'lo. Khellacho pongodd eka gamvant sakun dusrea gamvant veta ten'na tankam hi pidda afuddochi nhoi ani ti pidda dusrea gamvant posrochi nhoi mhonn purtugez sorkar hi kallji ghetalo. Heach karnnak lagun purai khella pongddan Conselha mhollear talukeachea bholaiki khateant vochun vasin korpachem aslem. Hem vasin kortokoch tankam ek dakhlo mellttalo. Ho dakhlo mell'llea uprantuch porvanogi mellill'lim kantaram haddpak zatalim. To dakhlo polloilea uprantuch visado Pela Censura chhap poddil'lim borpaull mellttali.
पुंडलीकबाबाल्या नाटकांतलो समाज
पुंडलीकबाबांची वळख
पुंडलीक नारायण नायक हांचो जल्म २१ एप्रिल १९५२,वऴवय,फोंडे हांगा जालो.ते एक नामनेचे साहित्यीक.तांच्या बापायचें नांव नारायण आनी आवयचें नांव लक्ष्मी.बायलेचें नांव हेमा.एका गावगिरी वाठारांत रावपी शेतकामत्याचें कुटुंबांत तांचो जल्म जालो.ताकालागून ल्हानपणासावन शेतकामत्याची जीण अणभवपाक तांका मेऴ्ऴी आनी हें जिणेचें बारीकसाणीन निरिक्षण करपाची संदूय मेऴ्ऴी. तांचे एस.एस.सी.मेरेनचें शिक्षण सावयवेरेंच्या सरकारी हायस्कुलांत जालें.उपरांत इंटर आर्टस मेरेनचें शिक्षण पणजेच्या धेंपे कॅालेज अॅफ आटर्स अॅड सायन्स हातूंत जालें.स वर्सां शिक्षक म्हणून काम करतकूच १९७९ वर्सां आकाशवाणीवयली नोकरी सोडली.
नाटकांतलो समाज
खण खण माती ह्या नाटकांत आमकां दादल्यांची वृत्ती दाखयतात कांय बायलांच्या वृत्तीचो दिश्टावो करून दिला.आयच्या समाजांत आमकां खूप कडेन दिश्टी पडटा,आपली स्वताची बायल आसून लेगीत दादलें दुसर्यांच्या बायलांचेर दोऴो दवरून तांचेकडेन संबंद जोडटा.आपले स्वताचे बायलेपरस तांका दुसर्याची बायल बरी दिसता.दुसरें वटेन बायलांची वृत्ती दाखयला.बायल आपलो घोव आसून लेगीत दुडवांखातीर परक्या दादल्याकडेन संबंध दवरता.
दायज ह्या नाटकान आयच्या समाजांत जायतें घाडी - भगता सारकिल्ले लोक आसता जा पैशांखातीर लोकांकडे किदेंय फट मारता स्वता भितल्ली अंधश्रध्दा दुसर्यांच्या मनात निर्माण करतात आनी आमी लोक पिशें कशें असल्या लोकांचेर विस्वास दवरून फटींगपणाच्या मार्गार चलतात आनी केन्ना- केन्ना असल्या अंधश्रध्देक लागून आमी आमचीं नाती पयस करतात. तशेंच बायलांचेर जावपी अन्याय अत्याचार हाचो दिश्टावो करून दिला.आयज समाजांत बायल मनशाकडेन वायट नदरेन पऴयलें वता.
शारदा पद्माकर सावयकार
मेळिल्लो सम्मान
जेन्ना गोंय स्वतंत्र जालें तेन्ना आपणें सोंशिल्ल्या हालअपेश्टांचें चीज जाल्ल्याची खोस तांकां भोगली. भारत सरकारास ताम्रपाट दिवन तांचो भोवमान केल.
एस.वी.डी सिमनार
एस वी डी सिमनार ही राय दामोण गांवात साश्ट वाटारांत आसा
Frank Moraes
Polleiat
Frank_Moraes
Kazoll Kukum - Dekhni
Kazoll Kukum
Type: Deknni
Bankin(u) rigla motianim.
गवाणें
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध ना. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
Hungri Xastr
Polleiat
वर्ग:Konknni वर्ग:Vokhod वर्ग:Romi panam
Imphal
Chitr Prodorxon
Kangla Fort is on the banks of the Imphal River, and is also known as the Palace of Kangla. Kangla means "dry land" in the Meitei language. The fort was the palace of King Pakhangba, and also has religious significance. In the fort are a number of temples, and it is surrounded on three sides by a lake.
Kazoll Kukumm Mannyka Pannim - Dekhni
Kazoll Kukumm Mannyka Pannim
Bancu rigla motianim.
Etonn' (etonnom) oitonn (oitonnom) moskory' kortam,
व्यास
व्यासाची जल्मकथा
हस्तिनापूर लागसारच्या एका वाठारांत राजा उपरिचर वसू हाका सत्यवती नांवाची धूव आशिल्ली. ल्हानपणासावन तिचो सांबाळ यमुनेचे देगेर रावपी दाशराजान केल्लो. तो कोळी आशिल्लो आनी यमुनेचे देगेर होड्यान लोकांक हाड-व्हर करप हो वेवसाय तो करतालो. फुडें हें काम सत्यवती करूंक लागली. एक दीस पराशर मूनी थंय आयलो आनी ताणें आपल्याक पलतडीन पावोवंक सांगलें. दाशराजान तें काम सत्यवतीकडेन सोंपयलें. होडें चलोवपी हे धीवरकन्येचें रूप जेन्ना पराशरान पळयलें तेन्ना तो तिचेर भाळ्ळो. ताणें तिचेकडे जेन्ना मोग उक्तायलो तेन्ना तिणें आपल्या आंगाक नुस्त्याचो वास येता म्हणपाचें ताका सांगलें.
फुडें व्यास आपल्या बापायचो सोद घेवन हिमालयांत ताच्या आश्रमांत तपश्र्चर्या करूंक गेलो. वतना ताणें सत्यवतीक वचन दिलें तूं जेन्ना म्हाका याद करतली तेन्ना हांव हाजीर जातलो. तरणेपणांत ताणें जाबालीची धूव वटिका हिचेकडेन लग्न केलें. ताका शुक्र हो पूत जालो.
भूतान
पळेयात
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:आशीयांतले देस
Har Gobind Khorana
Polleiat
Har_Gobind_Khorana
२००५ ते २०१५ ह्या दसकांतले कोंकणी युवा साहित्य
2005 ते 2010 काळ
"इश्टांनो ताळयांची अपेक्षा निखालस ना तुमचे कडल्यान उपकार करूंन नदर घालात म्हाजे जिते कवितेच्यो दोन वळी तरी वाचून घेयात"
कोंकणी साहित्यांत 2006 प्रकाशीत जाल्लो ग्वादालूप डायस हांचो भूंयफोड कविता झेलो आनी ते उपरांत रोखडींच प्रकाशीत जाल्लीं मळबगंगा आनी जलस्थल ही तांच्या कवितेची पुस्तकां कोंकणी मळार एक नवे शितळ ल्हार घेवन आयलीं.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
कुर्रेय आफोंस पेद्रु पाउल ब्राज
हेर म्हत्वाचो वावर
भारताची, पर्यायान गोंयची पीक वाडोवपाचे नदरेन कुर्रेयानी बरेच नवे नवे प्रयोग केले. असोळणें, वेळ्ळी आंबेली हांगा सरकारी जमनींत तांणी माडाच्या पिकाची उदरगत केली. नाल्लाचे उदरगतीच्या संस्कृतीक, वेपारी आनी उद्देगीक आंगांचो अभ्यास करपा खातीर तांकां श्रीलंकेत धाडिल्लो. ह्या वेळार तांणी केल्ल्या अभ्यासाक लागून तेदेवेळच्या गोंयच्या गवर्नर जनरलान तांचो भोवमान केल्लो. तांणी बरयिल्ला प्रबंध पुस्तकरूपान उजवाडाक आयलो. शेतवडीचीं उपकरणां, रसायनीक सारीं, कीटक नाशकां आनी शेतवडीच्या मळार नवीं नवीं यंत्रां वापरांत हाडून शेत कामत्यांक तांचो वापर कसो करचो आनी आपलीं शेतकामां सोपीं कशीं करचं हांची प्रात्यक्षिकां, यांत्रिकीकरणाच्या आदारान शेतकामत्यांक दाखोवन ताचें कडसून तांचो वापर (यंत्राचो) करपांत तांचो म्हत्वाचो वांटो आसा.
Kolvontam Ami Borie Sokoilim (Hatak Ghalun Kanknnam) - Dekhni
Kolvontam Ami Borie Sokoilim (Hatak Ghalun Kanknnam)
We eat betel leaves and betel nuts for breakfast.
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देखणी / Dekhnni वर्ग:Romi panam
रुमानियन साहित्य
सोळाव्या शेंकड्याचें सुरवेक वालेकियांत मुद्रणाची सोय जाल्ली. 1544 वर्सा रुमानियन भाशेंतलें धर्मतत्त्वाविशींचें पयलें मुद्रीत पुस्तक उजवाडा आयलें. सोळाव्या आनी सतराव्या शेंकड्यांत धर्मीक आनी इतिहासाविशींचें साहित्य व्हड प्रमाणाचेर निर्माण जालें. सोळाव्या शेंकड्याचें निमाणें डीकन कोरेसी हाणें बरयल्लीं सुमार बावीस धर्मीक पुस्तकां सद्या उपलब्द आसात. व्हारलाम, अल्बा यूलिया, दोसोफ्तई हांणीय धर्मीक स्वरुपाचें लिखाण केलां. दोसोफ्तईन रुमानियनांत बरयल्लें पयलें छंदोबछ्द सॉल्टर (द बुक ऑफ साम्स) म्हळ्यार रुमानियन भाशेंत बरयल्लें पयलें काव्य. इतिहासाविशींच्या लिखाणांत ग्रिगोर युरेची, मिरॉन कॉस्तिन, यॉन नेक्यूल्स, निक्यूलाय कॉस्तिन, निक्यूलाय मायलेरक्यू आनी डीमीट्रीये कांटेमीर हांचो आस्पाव जाता. कन्स्तांतीन कांताकुझीनो हाणें वॉलेकियाचो इतिहास बरयला.
विसावो शेंकडो
ह्या शेंकड्याचे सुरवेक ‘युथ’ हे वाङ्मयीन संघटन टिटू मायोरेस्क्यू हाच्या फुडारपणाखाल रुमानियन संस्कृतीच्या संवर्धनाचें कार्य केलें. हे संघटनेच्या आदारान कांय लेखक उदयाक आसले. अलेक्सांद्र मॅसेदोन्स्की हो रुमानियन कवितेंतलो प्रतीकवादी प्रवाहाचो प्रवर्तक. तेचभशेन यॉन मिनूलेस्क्यू होय एक उल्लेख करपासारको प्रतीकवादी कवी. मीहाईल सादोव्हीनू हो कवी. ताणें कथा आनी खुबशो कादंबऱ्योय बरयल्यात. दोन महाझुजांच्या काळांत कांय रुमानियन लेखकांनी रुमानियन साहित्यांत मोलादीक भर घाली. तांतूत लिव्हिऊ रेब्रिआनू, यॉन आगारबिसिआनू, कामिल पेत्रेस्क्यु सेझार पेत्रस्क्यु ह्या कादंबरीकारांचो आस्पाव जाता. जी. कालिनेस्क्यू रुमानियन साहित्याचो इतिहास आनी कादंबऱ्योय बरयल्यात. गाला गालसिऑन ह्या कथा – कादंबरीकार आनी नागी इस्तव्हन हांचो उल्लेख म्हत्वाचो आसा.
कोंकणी भाशा मंडळ
कोंकणी भाशा मंडळाचे आयज मेरेनचे पुरस्कार
कोंकणी भाशा मंडळ पुरस्कृत सेवा पुरस्कार
2009 - रमेश बाबय कोमरपंत
2007 - ब्र युसीफीयो विन्सेंट मिरांडा
जुजे पियेदाद क्वाद्रूस यादस्तिक कार्यकर्तो पुरस्कार
2010 - सॅराफीन कोता
आनीक एक बुटो फुल्लो- प्रकाश वझरीकार
आंबाड्या भोंवती तीन शेंवती- जयमाला दणायत
2014- बबन भगत- भिरमूट्यो
Calangute
कळंगूट हो दर्यादेगेर बशिल्लो सुंदर गांव गोंयच्या राज्यांत उत्तर जिल्यांत आसा. कळंगुटेच्या दर्यावेळेक लोक मोगान दर्याची राणी म्हणटात. हो एक भेस बरो आनी फामाद पर्यटक स्थळ जावन आस. आयच्या घटकेंत कळंगुट गांव कसो उरूंक ना. आनीक थोड्या वर्सांनी कळंगुटेचो व्हडलो नगर जातलो. गोंयच्या हेर गांवांवरवीं ह्याय वाठारांत एक पंचायत घर आसा. कळंगुटेंत वेग-वेगळ्या धर्मांतले लोक रावतात. सगळो लोक कसलोच भेद-भाव करिनासतना मोयेमोगान आनी एकवटान रावतात. हांगचे मुकेल धर्म म्हणल्यार हिंदू आनी क्रिस्तांव. असें आसलें तरी, मुस्लमान, सिख्ख सारकिल्ल्या घर्मांतलो लोत आपल्या वेवसायाखातीर कळंगुटेंत येवन रावतात. कळंगुटेचो गांव गोंयच्या शिमेर आसा आनी हाका लागून ह्या गालृवांतल्या लोकांखातीर एक म्हत्वाचो जागो जावन आसा. बागा न्हंय कळंगुटेच्या आनी शापोरा न्हंयचे देगेर आसा. नागोवा, सालिगांव, आरपोरा, कांदोळे हे कळंगुटेच्या शेजराचे गांव. '''शब्दशास्त्र '''
ह्या गावांत खूब वाडे आसात. ह्या वाड्यांची नांवा सकयल दिल्ले प्रमाण आसात :- गौरा वाडो, माड्डा वाडो, तिवय वाडो, पोरबा वाडो, उंठा वाडो, सांवटा वाडो, नायका वाडो आदी.
मुखेल इगर्जो आनी कपेलां
सां. आलेक्स हो कळंगुटेचो पात्रांव संत जावन आसा. ही इगर्ज फ्रांसिस्कन मिसनऱ्यांनी 1595 ह्या वर्सा स्थापित केल्ली. कळंगुटेतल्या कपेलांची नांवा म्हणल्यार सां आंतोन, कांदेलारिया आनी खांपऱ्या खुरीस
पळयात
Goy Wikivoyage
पांडुरंग जगन्नाथ सिनाय मुळगांवकार
हेरकडेन सहभाग:
1948 वर्सा गोंय, दमण आदी दीवचे राजकीय घटनेचे कमिटीचेर लोकप्रतिनिधी म्हूण तांची निवड जाली. 1953 त ते ‘नॅशनल काँग्रेस गोवा’ संघटनेचे वांगडी जाले. गोंय सुटके उपरांत जेन्ना पणजी हांगा जानेवारी 1962 त सुटके झुजाऱ्यांची बसका जाली, तेन्ना पांडुरंग मुळगांवकारांक ‘नॅशनल काँग्रेस गोवा’ संघटनेचे अध्यक्ष म्हूण वेंचून काडले. उपरांत मे 1962 ते 1963 ह्या काळांत ‘इंडियन नॅशनल काँग्रेस’ चे गोंय, दमण आनी दीव अँड हॉक प्रदेश काँग्रेस कमिटीचे ते खजीनदार आशिल्ले.
धर्तरी
पिराय
धर्तरी केन्ना निर्माण जाली हे निश्चित पणान सांगप आयज लेगीत खूब कठीण आसा. पूण वेगवेगळ्या देशांतल्या आदीम धर्मीक ग्रंथांनी वा दंतकथांनी धर्तरी केन्ना निर्माण जाली हेंविशीं साबार उल्लेख मेळटात. हिंदू पंचागांत धर्तरी निर्माण जावन स मन्वंतरां आनी सद्या चालू आशिल्ल्या सातव्या मन्वंतराचीं सत्तावीस म्हायुगां सोंपलीं म्हळ्यार लागीं लागीं 1,97,29,49,060 वर्सांचो काळ जावन गेलो. खाल्डियेंतल्या धर्मगुरूचें कल्पनेप्रमाण धर्तरेचो जल्म सुमार वीस लक्ष वर्सांआदीं जालो,जाल्यार पारसी धर्म प्रर्वतक जरथुश्त्र हाच्या मतान तो बारा हजार वर्सांचो आसा. आयर्लंडाचो आर्चबिशप अशर हाणें हिब्रु कालगणनेचो आदार घेवन धर्तरेचो जल्म क्रिस्तापयलीं 4004 ह्या वर्सा जालो अशे सांगला. धर्तरेची पिराय सांगपी अशो साबार दंतकथा वेगवेगळ्या धर्मग्रंथानी सांपडटात पूण आधुनिक पद्दतीन धर्तरेची पिराय सांगपाचें यत्न एकुणिसाव्या शेंकड्याच्या शेवटाक जालें विल्यम टॉमस केल्व्हिन ह्या भूभौतिकीतज्ञान 1897 त भूभौतिक पद्दतीन धर्तरेची पिरीय दोन ते चार कोटी वर्सां थरयल्या उपरांत 1906 त आर. जे. स्ट्रट धर्तरेच्या पोटांत सांपडपा विंगड विंगड प्रकारांच्या तळपांनी किरणोस्तर्गी द्रव्यां आसतात हाचो सोद लायलो. त्या सोदाक लागून विल्यम केल्व्हिन हांणें मांडिल्लें पद्दतीचो दोश स्पश्ट जालो. धर्तरी हीं फकत निहिवपी वा थंड जावपी वस्त नासून, तिच्यातल्या किरणोत्सर्गी दर्व्यांक लागूनूय तयार जावपी उश्णतेचा भर तिच्या मुळावे उश्णतेंत पडटा हाकालागून केव्हिनान थारयल्लें पिरायेपरस धर्तरेची पिराय खूब चड आसा हाची जाणीव जाता. सद्या भूवैज्ञानिक, किरणोत्सर्ग आनी विश्वोत्पत्तिशास्त्राच्या तत्वाचेर आदारिल्ल्या पद्दत्ती वरवीं धर्तरेची पिराय थारोवपाचे यत्न जाल्लें आसा. कांय तळपांत आशिल्ल्या किरणोत्सर्गी खनिजांच्या विघटनाचें मापन करून धर्तरेची पिरीय सुमार साडेचार वर्स वसा थरयल्या. विश्वोत्पत्तिशास्त्रावरवीं मूलद्रव्यांची निर्मीती आनी ताचें वेगवेगळ्या काळांत बदलपी परस्पर प्रमाण हांच्या अभ्यासातल्यान धर्तरेचीं चडात चड पिराय 6.6 अब्ज वर्सां थरयल्या.
भुंयेचें रूप आनी तांची उत्पत्ती
पातळ वा कडिल्ल्या पदार्थाचेर (डांबर) जर जड वस्तू दवरलीं जाल्यार तीं वस्तू ल्हव ल्हव सकयल वचून उपरांत तिका थिराय येता. भूंयकवच ही असल्याच प्रकाराची प्रावरणाचेर आशिल्ली वस्तू आसून, कट्ट्याचें द्रव्य प्रावरणाच्या द्रव्यापरस ल्हव आसा अशें मानला. हाका लागून कट्ट्याचें थर मुक्तपणान उफेंवपाक शकतात. इतलें खोलायेचेर वचून ताका थिराय येवन भूंयस्वरूप तयार जालां अशी एक कल्पना आसा.
भारतीय मत
भारतीय परंपरेप्रमाण धर्तरी ही पंचमहाभूतांतली एक प्रथ् (विस्तार जावप) ह्या धातूवयल्यान पृथ्वी (विस्तार जावपी) हो शब्द आयला. मनू हाच्या मतान हिरण्यरूप तांतयाचीं दोन अर्दां जावन धर्तरी आनी द्यो (मळब वा स्वर्ग) तयार जाला. ह्या मता प्रमाण सुर्वेक धर्तरेचो जल्म जावन उपरांत द्योचीं आंगां म्हळ्यार सूर्य आनी हेर गिऱ्यांची निर्मीती जाली. तैतिरीय ब्राम्हणांत मांडील्ल्या मताप्रमाण प्रजापतीन उच्चारिल्ल्या भू ह्या शब्दावयल्यान भूंय (धर्तरी) उत्पन्न जाली. पौराणिक कल्पनेप्रमाण धर्तरी शेष नांवाच्या नागान आपल्या माथ्यार सांवरल्या.
वक्ल
नदर दोश
वेगवेगळ्या कारणांक लागून दोळ्यांत वेगवेगळे तरेचे दोश तयार जातात आनी मागीर नदरेचेर परिणाम जाता. पिरायेच्या चाळीस वर्सा उपरांत लागींचे दिसपाक वा वाचपाक त्रास जातात. दोळ्यांतल्या भिंगाचें लवचीकपण उणो जाल्ल्यान, हेर रोगांक लागून तशेंच, विशिश्ट जीवनसत्वांच्या उणावाक लागून दोळ्यांचे रचनेकडे संबंदीत आशिल्ल्या स्नायुंच्यो हालचाली सारख्यो जायनात. देखून नदरेंत जायते दोश निर्माण जातात. नदरेंतलो दोश वयाचेर अवलंबून आयना. जे तरेचो नदर दोश तयार जाल्लो आसता तो पयस करपी वक्ल तयार करूंक येता.
हिंदू धर्म
उगम
हिंदु हें ऊत्र, भारतीय उपमहाद्वीपालें वायव्य बदिक व्हांवतलें सिंधु न्हयिं थांवुनु आयलां. हिंदु हें नांव, मुखारि, अरबि ऊत्र अल्-हिंद, अर्थात् सिंधु न्हयिलें पेलतडियेरि राबतलीं जन, म्हुणु प्रसिद्ध ज़ाल्लें. १३ शतक इ. थांयि हिंदुस्तान (हिंदुवांगेलि भूमि) हें भारताक पर्यायि नांवाधिक नांव मेळलें.