cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reginald Fernandes
वर्ग:Goenche borovpi वर्ग:Romi panam
साळक
साळक हाका भारतीय साळक, पवित्र साळक वा बेश्टेच साळक अश्या जायत्या नांवानी म्हण वळखतात. ताचे जीवशास्त्रीय नांव nelumbo nucifera. ताका भारताचे राष्ट्रीय फूल जावपाचो मान फावो जाला. देवी लक्ष्मी ह्या फुलाचेर बसता देखून हिन्दू धर्मांत ह्या फुलाक पवीत्र स्थान आसा.
साळगांवच्या वेताळ देवाचो इतिहास
बोर्देस तालुक्यात सालगांवा गांवात वेताळ देवाच्या देवळाचो इतिहास... देवाचो ईतिहास 505 वर्सापयली जेन्ना पुर्तुगेज गोंया राज्य करताले तेन्ना इंक्विझिशन लागू केले आनी हे इंक्विझिशन चालू करपा फाटले कारन म्हळ्यार तांका धर्म बदलपाक जाय आसलो आनी गोंयाचेर राज्य चलोवपाक जाय आसले.आनी ह्याच कारणाक खातीर हिन्दू लोकांक आपलो देव धर्म सोडपाक लायलो.अशीच एक घडणूक साळगांव गांवात घडली. साळगांव ह्या गांवात ब्राम्हण वाडो ह्या नांवाचो वाडो आशिल्लो आता त्याच वाड्याचे नांव मोळेभाठ दवरला. त्या वाड्यार ब्राम्हण लोक रावताले.त्या गांवात एक देवुळ आशिल्ले आनी तांतुतलो देव वेताळ आशिल्लो.जेन्ना पुर्तुगेज साळगांवा पावले तेन्ना तांच्यानी ह्या गांवाचेर आपलो कब्जा केल्लो.आनी गांवातली सगळी देवळा मोडून उडयली आनी त्या सुवांतीचेर तांच्यानी घरा बांदली. ज्या सुवातीर पयली वेताळाचे देवुळ आशिल्ले ते पुर्तुगेजानी मोडले आनी वेताळ देवाची पाशाणी देवाची तकली मोडून ती तकली गांवा भायर पालीन गांवात उडयली.जे धड देवाचे आशिल्ले ते धड उमते उडयले आनी ताचेर थुकपाक लागले. कारण ते फातराक वा हिन्दू धर्माक मानिनासले. तांका ती सगळी फकाणा दिसताली.पुर्तुगेजानी निर्णय केल्लो की देवळाच्या सुवातेर बांदपाचें आनी तांच्यानी ते घर बांदले.पुर्तुगेजानी वेताळाचे पाशाण जे मोडुन उडयले ते साळगांव इगर्ज बांदताले तेन्ना त्या इगर्जेच्या पायाचेर घालपाचे चिंतले कित्याक तर जेन्ना पुर्तुगेज लोक इगर्जेत वतले तेन्ना ते पाशाण पुर्तुगेज लोकांच्या पाया पोंदा पडतले. आनी पाशाण त्या सुवातेवयल्यान खुब व्हरपाचो यत्न केलो पूण ते कशेच हालना जाले.जायते खेपे पुर्तुगेज लोकांनी पाशाण उकलपाक यत्न केलो पुण तांचेकडेन ते जाले ना.ज्या सुवातेर घर बांदिल्ले ते सुवातेर लोक रावपाक पावना जाले कारण त्या घरांत खुब आदनेरी जावपाक लागल्यो.आनी त्या तिडकीन दोन पुर्तुगेज मनीस एक विकटोरया फेर्नांडीस आनी हिकमत दिसोजा जे ते घरांत त्या पाशाणाचेर वचून मुथले .आनी आजून मेरेन लोक अशे म्हणटात की ते किडे पडून कुसून मेले.पुर्तुगेज गोंय सोडून गेले उपरांत कांय वर्सानी गांवच्या लोकानी ताचो सोड लायलो आनी ल्हानशी पुजा बांडली ,देवाक सांगणे केले आनी सगळ्या गांवच्या लोकांक आनी गांवकारांक एकठांय केले आनी वेताळ देवाचे जे पाशाण अर्दे आशिल्ले ते उबारले.जे पाशाण पुर्तुगेजांकडे मात लेगीत हाल्ले ना ते गांवच्या लोकानी रोकडेच उबारले.त्या लोकांनी ते गाड्यार घातले आनी व्हरुन पवित्र जाग्यार दवरले आनी त्या जाग्यार देवुळ बांदले.आता दर वर्सां थंय जात्रा आनी गांवचे लोक ताची सेवा करतात.आनी ताका मोळेभाट जाग्याचो अशे मानतात .ताचे जे सिर (तकली) जी पालीन उडयली ताका पालीतल्या देवळान दवरून थंय धड बांदले आनी ताची सेवा करतात.
आख्यायिका म्हार राजाची
तर कुंकळ्ळीत दोन न्हयो व्हांवतात तांचेर बारा बांद आशिल्ले.तशेंच बारां कोट्टा आशिल्ले हजार वर्सा पयलिचो एक कोट अस्तित्वांत ना तरी त्या कोटाक घुमटी बांदल्या 'कोटापश्याची' (कोटापश) आनी 'कोट' म्हळ्यार किल्लो.'कोटामळ' ह्या वाड्याचे लोक थंय रोट घालतात. आनी ते मानतात कोटापश देंवचार तांका सदांच पावता.हांग फक्त एकाच धर्माचे लोक नात तर हेर धर्माचे लोक रावता आनी सगळे धर्माचे लोक हिंदू,मुसलमान आनी क्रिस्तांव कोटापशक रोट घालतात.
सांताचें पुरसांव
पुरसांव भायर काडपाची परंपरा १७ व्या शेकड्यांत सावन चलत आयल्या. १६ व्या शेकड्यांत जेन्ना पुर्तुगेज गोंयांत आयले तेन्ना क्रिस्तांव धर्माचो प्रचार करपाचो वावर ताणी सुरू केलो. हेर धर्माच्या लोकांक धर्मांतरीत करून तांकां ताणी क्रिस्तांव धर्मांत भितर काडले असल्या, नव क्रिस्ती लोकांचो तेचपरी मूळ क्रिस्ती लोकांचो भावार्थ थीर करपाखातीर जेजुइत पाद्रिनी हें पुरसांव काडपाचें थारायलें. सांताचें पुरसांव म्हळ्यार फेस्त न्हय पूण एक प्रायश्चिताची रीत, पुरसांव म्हळ्यार एक मोर्चा. पयलिंच्या काळार पुरसांव काडपा फाटल्यान कांय हेतू आशिल्ले. लोकांच्या मनांत बदल हाडप, हो ह्या पुरसांवांचो पयलो वयलो हेतू आशिल्लो. व्हडले गोंयचो लोक पातकी जीण जियेतालो, हें जेन्ना पिलार रावतल्या एका पाद्रीन पळयलें तेन्ना, ह्या लोकानी आपली जीण बदलपाक आनी तांकां सगळ्यांक उजू मारगार हाडपाखातीर ताणें सांताचे पुरसांव काडपाक थारायलें.
सांजाव
सुपीकतायेचो सण
सांजाव हो "सुपीकतायेचो सण" अशेय म्हणटात. हाच्याफाटले कारण म्हळ्यार जॉन बापतीसाची आवय संत इलजाबेत आनी बापुय जाकार्य देवाच्या कायम भक्तीन विलीन. सगळे एश्वर्य आशिल्ले नासले ते पदराक भुरगें ही कायम तीच्या मनांत खंत. त्या तेपार भुरगे नाशिल्ली बायल आसप म्हळ्यार व्हड शिराप.तांका निपुत्रीक वा पडींग अशे उत्छारताले. जॉन जल्मांक येवच्या आदी जाकीर्या म्हळ्यार संत जॉनाचो बापुय हांका देवदुत गीबरीयालाचो साक्षतकार जालो, त्या दिव्य शक्तीन म्हळे "देवान तुची आंगोवण पुराय करपाची थारयला. तूजी बायल गर्भवती जातली आनी त्या चल्याचे नाव तुवे जॉन दवरचे पडटले" अशे ताका कळीत से केले. जाकीर्यान हाचेर कायच विश्वास केलो ना. मुखार अशे खरेच घडले संत इलेजाबेत गर्भवति जाली. जॉन जल्मांक येतामेरेन जाकीर्याची मात वाचा बंद जाली.
सांत इस्तेव्ह
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
शारांत उकती आनी बंद गटारवेवस्था आसा. शाराक शुध्दीकरण केल्ल्या नळाच्या उदकाची पुरवण जाता. उदका पुरवणेची तांक 800 किलो लिटर आसा.
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत ३ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय उच्च माध्यमिक विद्यालय, खांडोळें (४ किमी) हांगां आसा. सरकारी महाविद्यालय, खांडोळा हे ह्या गांवाक लागींचें महाविद्यालय. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) PANAJI (२२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) PANAJI (२२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) GOAVELHA CT (१८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं "शासकीय पदवी महाविद्यालय (कला, शास्त्र आणी वाणिज्य)" CANDOLA CT (४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय- विधी PANAJI (२२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय- विद्यापीठ PANAJI (२२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय - हेर PANAJI (२२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैजकी महाविद्यालय BAMBOLIM CT (२४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय BANDORA CT (१५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वैवस्थापन संस्था PANAJI (२२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पॉलिटेक्निक PANAJI (२२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा PANAJI (२० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र PANAJI (२२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अपंगां खातीर खाशेली शाळा ELLA (१० किमी) हांगां आसा.
सुविधा
सगळ्यांत लागीं शासकीय अनाथाश्रम PANAJI (२० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं नोकरी करपी स्त्रियांचें सरकारी निवास (हॉस्टेल) PENHA DE FRANCA CT (२८ किमी) हांगां आसा. शारांत १ खाजगी वृद्धाश्रम आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय खेळांगण PANAJI (२२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी चित्रपटगृह PANAJI (२२ किमी) हांगां आसा. गांवांत १ खाजगी सभाघर आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय भौशीक ग्रंथालय PANAJI (२२ किमी) हांगां आसा.
म्हैसूर
कर्नाटक राज्यांतलें इतिहास प्रसिध्द शार. कर्नाटक राज्याक १ नोव्हेंबर १९७३ मेरेन म्हैसूर नांवान वळखताले.
गँबिया
फुडें फ्रेंच आनी ब्रिटिश हांचेमदीं वेपाराखातीर सर्त लागली पूण उपरांत फ्रेंचांनी ब्रिटीशांचो हक्क मान्य करून घेतलो. १८४३ त ह्या वाठाराची स्वतंत्र वसाहत केली, पूण फुडें १८६६ त तिचो आस्पाव अस्तंत आफ्रिकी वसाहतींत केलो आनी पर्थुन तिका १८८८ त स्वतंत्र अस्तित्व दिलें.फेब्रुवारी १९६५ त हे हे वसाहतीक पुराय स्वतंत्रताय मेळ्ळी. गॅंबिया राश्ट्रकुलाचो सभासद जालो आनी १९७० त सार्वमतावरवीं गॅंबिया हें स्वतंत्र प्रजासत्ताक अशी घोशणा जाली. सर दाउद जावारा पयलो राश्ट्राध्यक्ष जालो. १९८७ मेरेन लोकांनी ताकाच दर फावट वेंचून काडलो. हांगाचे संसदेंत सभापती, उपसभापती आनी ३५ वेंचून आयिल्ले प्रतिनिधी आसतात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
साहित्य-स्वाध्याय
उजवाडावपी
सचिव, गोवा कोंकणी अकादेमी, 243,पाटो कॉलनी, पणजी गोंय-403 001
पांडुरंगराव दाजीसायब देसाय
वावर
तांणी नाटकुल्यां शिवाय कोंकणीत आनी मराठींत कविता आनी कांय स्फूट स्वरुपाचें बरप केल्लें आसा.
धर्मशास्त्र
धर्मशास्त्र ही मनशाचें जिणेंतलें सगळें नेम घालून दिवपी संहिता. मनीस ह्या नात्यान, मनशाचे सगळें वेव्हार तसोच तो समाजाचो घटक म्हणून ताचे समाजांतल्या हेराकडेन आनी सैमाकडेन संबंद, दैवी आनी भौतीक क्षेत्रातलें वेव्हार ह्या सगळ्यांचो आस्पाव संहितेच्य़ा क्षेत्रांत जाता. वर्णाश्रम धर्म, राजधर्म, जातीधर्म, लग्नाचे संस्कार, वारसाहक्क, दत्तक, रीण घेवप वा दिवप, शिमो आनी हेविशींचे नेम, तशेंच गुन्यांव, ख्यास्त, गवाय, न्यापद्दती आवनी न्यायालयांतल्या हेर प्रमाणांचो विचार, पाप-पुण्य अशें साबार तरेचे विधीनिषेध धर्मशास्त्रांत सांगल्यात. हिंदू विधीप्रमाण मुसलमानी आनी जुहू हांचे विधी तशेंच सण परबोय ह्यो धर्म तशेंच रूढींचेर आदारिल्ल्यो आसात. दोगांयची भुमिका एकूच. धर्मान घालून दिल्लें आचरण देवाक मान्य आसा आनी ताचे प्रमाण वागप हातुंतूच मनशांचें चशेंच समाजाचेंय हीत आसा. हिंदू आनी मुसलमानी विधीधर्माकडेन अकरूप आसात आनी तांचे भितर फरक दाखोवप खूब कठीण. मुसलमानी विधी हो मुखेलपणान कुराणाचेर आनी प्रेषीतान केल्ल्यो कृती आनी ताची वचनां हांचेर आदारिल्लो आसा.
आल्कॉल (आल्कोहॉल)
वर्गीकरण
प्राथमिक द्वितीयक तृतीयक (R – बदली गट)
आल्कोहॉलाचो सैमीक उगम (Sources)
सैमांत मोट्या प्रमाणांत, गरजेच्या तेलांनी आनी बाश्पनशील तेलां, चरबी, चरबीयुक्त तेलां तशेंच मेण हातूंत इस्टर्सच्या स्वरुपांत आल्कोहॉल मेळटा. गरजेच्या तेलांपसून मेळपी, म्हत्वाचीं आल्कोहॉलां अशीं:- पेपरमींट तेलापसून मेंथॉल, गंजणाच्या तेलापसून गेरानिऑल. इस्टर्सांपसून मेळपी आल्कोहॉलांत, चरबी आनी चरबीयुक्त तेलांत आसपी ग्लिसरॉल हें म्हत्वाचें आल्कोहॉल जावन आसा. जनावरांच्या पेशींत आनी वनस्पतींत अनुक्रमान कोलेस्टेरॉल आनी एर्गोस्टेरोल हीं मुखेल अॅलिसायक्लिक आल्कोहॉलां मेळटात.
आगरी
आगरी लोक रंगान काळे, पूण हाडा-पेरान घट आनी धश्टपुश्ट. एक धोतर, एक वा दोन सदरे, एक कबजा, खांद्यार कांबळ इतलीच आगरी दादल्यांचीं वस्त्रां. शेंकड्याक णव्वद जाणांक सोऱ्याचें व्यसन आसता. ह्या खर व्यसनाक लागून लोकांची भलायकी मोट्या प्रमाणांत इबाडिल्ली दिश्टी पडटा.
लग्न प्रथा
नाचप-गावप, कुस्ती खेळप, बैलगाड्यांची सर्त लावप, भजन करप ह्यो आगरी लोकांच्यो मनोरंजनाखातीर केल्ल्यो कला. चवथ आनी शिगमो ह्या सणांक दादले नाचतात आनी गायतात.
आतांच्या काळांत आगरी लोक मीठ पिकोवप, शेतभात करप, गुलाब, नेवाळी, ॲस्टर, गुलछडीच्या फुलांची पोरसां करप, तेंडलीं घोसाळें, पोपाय, आंबो ह्या फळांचीं पिकां घेवप हीं कामां करतात.
ಫಿಲಿಪ್ಕಾರಾಂಕ್ ಪಾವ್ಲುಚೆಂ ಪತ್ರ್
ಫಿಲಿಪಿಗಾರಾಂಕ್ ಪತ್ರ್
ಫಿಲಿಪಿಚಿ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಪಾವ್ಲುನ್ ಎವ್ರಪಾಚ್ಯಾ ಗಾಂವಾಂನಿಂ ಸ್ಥಾಪ್ಲಲಿ ಪಯ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಸಭಾ. ಮಾಸೆದನಿಯೆಂತ್ಲ್ಯಾ ಎಕಾ ಮನ್ಶಾಚ್ಯಾ ದರ್ಶನಾಕ್ ಲಾಗುನ್, ಪಾವ್ಲು, ತಿಮತ್ ಆನಿ ತಾಚೆ ಭಾಗೆಲಿ ಆಜಿಯೆಕ್ ಥಾವ್ನ್ ಎವ್ರಪಾಕ್ ಪಾವ್ಲೆ.
सावकार, स्वा. विनायक दामोदर
( जल्म: २८ मे १८८३ भगूर, नासिक ;मरण :२६ फेब्रुवारी १९६६)
भुरगेपण
ल्हानपणासावन तो घरांतली देवी अष्टभुजेच्या मूर्तीची भक्ती करतालो. मूज जाले उपरांत रोखडेच ताणें धार्मिक ग्रंथ वाचून काडले. तो तल्लख बुध्दीचो हुशार भुरगो आशिल्लो. १८९७ त तो माध्यमिक शिक्षणाखातीर नाशिकाक गेलो.थंय गणपती उत्सवांतल्यानच ताच्या देशभक्तीच्या वावराक सुरवात जाली. थंय ताच्या वक्तृत्वाक धार आयली. वांगडच्या विद्यार्थ्यांचो तो फुडारी जालो.१८९७ ह्या वर्सा चाफेकर भावांक जनरल रँडाचो हत्येखातीर फांशीची ख्यास्त फर्मायली आनी तीच गजाल सावकाराचो देशभक्तीचो इंगळो फुलोवपाक कारण थारली. ताणें चाफेकार भावांच्या बलिदानाचेर एक गीत रचलें आनी देवी अष्टभुंजेचें एक स्तोत्रय रचलें. पिरायेच्या १५ व्या वर्सां ताणें कुळस्वामीनीमुखार सशस्त्र क्रांतीच्या मार्गान भारताक स्वतंत्र करपाचो सोपूत घेतलो. १८९९ च्या प्लेगान ताचो बापूय सोंपलो, ताची आवय तांच्या भुरगेपणांतच सोपिल्लीं. ते उपरांत सावरकार कुटूंब नाशिकाकच रावपाक लागलें १८९९ त राष्ट्रभक्त संघटना नांवाची एक गुपीत क्रांतिकारी संस्था ताणें स्थापन केली. फुडें 'मित्रमेळा' नांवाची आनीक एक संस्था ताणें स्थापली. नाशिकांत शिवजयंतीचो उत्सव ताणें सुरू केलो. १९०४ त नाशिकांत जाल्लो 'मित्रमेळा' हे संस्थेचे बसकेंत ताणें 'मित्रमेळा' हें संस्थेचे नांव बदलून 'अभिनव भारत 'अशें केलें. इ.स. १९०१ त जव्हार संस्थानाचे दिवाण चिपळूणकर हाच्या 'यमुना' हे चलयेकडेन ताचें लग्न जालें आनी लग्न उपरांत पुण्याचे फर्गुसन कॉलेजींत तो उंचेल्या पांवड्यावयलें शिक्षण घेवंक लागलो. १९०४ त वंगभंगाचो चळचळळीचो एक वांटो म्हणून सावरकारान पुण्यांत विलायतीची होळी केली. १९०५ त तो बी. ए. जालो आनी १९०६ त तो बॅरिस्टरकीचें शिक्षण घवपाखातीर विलायतेक गेलो. ह्या कामांत ताका लो. टिळकान बरोच आदार केलो. विलायतेक गेले उपरांत तो थंय (इंग्लंडाक) राबितो करून आशिल्ल्या क्रांतिकारी श्यामजी कृष्ण वर्मा हाचेकडेन पावलो आनी थंय दोगाय मेळून स्वातंत्र्यवादयांची संघटना करपाच्या हेतून होमरूल नांवाची संस्था स्थापन केली. श्यामजी कृष्ण वर्माच्या लंडनच्या इंडिया हाऊसाचो तो फुडारी जालो. 'इंडिया हाऊस' हें भारतीय विद्यार्थ्यांचें राबितो घर आशिल्लें थंय सावरकार भारतीय तरनाट्यांक एकठांय करूंक लागलो आनी तांकां ताणें 'अभिनव भारत' हें आपले संस्थेचे वांगडी केले. इंग्लंडाच्या राबित्यांतच ताणें जोसेफ मॅझिनी हांगाची आपजीण आनी राजकारण हो ग्रंथ आपले खाशेले प्रस्तावनेसयत उजवाडायलो. तातुंतल्या क्रातीकारी विचारांक लागून सरकारान तो जप्त केलो. सेनापती बापट आनी पंजाबाचो लाला लाजपतराय हे ताचे शिश्य जाले. तर ताचो एक वांगडी हरदयाळ हाणें पंजाबांत क्रांतीकारकांची संघटना सुरू केली.
लॉर्ड मिंटोचेर बाँम्ब उडोवपाच्या कटांत वांटेकार जाल्लेखातीर सावकाराच्या धाकट्या भावांकय ब्रिटीशानी काळ्यापाण्याची ख्यास्त फर्मायली. धिंग्रा प्रकरण निवळले उपरांत ताणें आपलीं प्रचारपत्रकां, ग्रंथ, बाँम्ब तयार करपाची पत्रकां, तशेंच पिस्तूलां भारतांत धाडपाक सुरवात केली. २१ डिसेंबर, १९०९ ह्या दिसा अनंत कान्हेरेन कलेक्टर जॅक्सनाक गुळयो घालून मारलो. ताका मरपाक वापरील्लें पिस्तूल हे सावरकारान धाडिल्लें हें कळ्ळ्याबरोबर ह्या कटाचो सुत्रधार सावरकरच जावन आसा अशें ब्रिटीशांनी थारायलें आनी सावरकाराक अटक करपाचो हुकूम सरकारान काडलो सावरकारा तेवेळार पॅरीसाक कामाबाईगेर रावतालो आनी थंयच्यान 'तलवार' नांवाचे वृत्तपत्रक काडटालो. ' मार्टियर ऑफ नासिक' हो लेख आपल्या पत्रातल्यान छापून ताणें कान्हेरेची तूस्त केल्ली. आपल्या वांगड्याक भारतांत जें भोगचे पडटा तें कळना फुडे ताका वायट दिसलें. ताची प्रकृती बरी नाशिल्ली तशेंय आसतनाय तो पॅरिसीसावन लंडनाक गेलो, थंय ताका अटक जाली. तीन म्हयने इंगलंडाक ताचेर खटलो चलयले उपरांत फुडाराक ही केस भारतांत चलोवंची अशें इंग्रज सरकारान थारायलें आनी 1 जुलाय १९१० ह्या दिसा गुपीत रितीन ताका बोटीर चडयलो. आतां आपलें फुडे कितें जातलें हाचो अदमास सावरकाराक लागलो आनी व्हड पहारो आसून लेगीत फ्रान्साचे दर्या देगेवयल्या मार्सेलिस बंदरांत बोट उबी राविल्ली आसताना संडासाक वचपाचे निमीत करून तो संडासान गेलो आनी पोर्टहोलांतल्यान (बुराकांतल्यान )ताणें दर्यांत उडी घेतली. ताचें पुराय आंग खरचटलें, सोललें, तरी ताणें तडीक वचपाचो यत्न सोडलोना. तेचवेळार तो रक्षकांचें नदरेक पडलो. ताणें तांचेर गुळयो घाल्यो, त्यो चुकोन तो तडीक गेलो आनी तटाची वणत हुंपून ताणें फ्रान्साचे भूंयेर घालून घेतलें. तेन्ना ताका फ्रेंच पोलिस अधिकाऱ्याच्या मुखारच ब्रिटीश पोलिस अधिकाऱ्यानीं आपल्या ताब्यांत घेतलो. फुडें बारतांत हाडून ताचे वयल्या खटल्याचो वावर परत सुरू जालो.निमीणे ह्या कटांत वांटेकार जाल्लेखातीर, तशेंच ताचेर हेर आरोप आसिल्ले. तेखातीर ताका दोन दल्मठेपी म्हळ्यार पन्नास वर्सां काळ्यापाण्याची ख्यास्त फर्मायली ताका अंदमानांत सेल्युलर जेलींत घाडलो. थंय ताका नरकयातना भोगच्यो पडल्यो. हे कश्ट, दगदग भोगता आसतनाच ताका ' कमला' हे काव्य स्फुरलें. घायपताच्या कांट्यांनी कादयेच्या वण्टींचेर तो पयलीं बरयतालो आनी मागीर तें तोंडपाठ करतालो.हें जेन्ना जेलराक कळ्ळे तेन्ना ताणें ताका हातकडयेंत बांदून दवरलो. सावरकरान थंय आसतना राजबंद्यांची संघटना बांदली. तशेंच हिंदू बंद्याचेर मुसलमान बंद्यांकडल्यान जावपी अत्याचारय सोपयले. लोकांच्या यत्नांक यश आयिल्लयान १९२१त ताका अंदमानासावन भारतांत हाडलो आनी 1924त ताची सशर्त मुक्तताय करून रत्नागिरीक ताका स्थानबध्द केलो. हाका लागून राजकीय काम करपाचेर ताचेर बंदी आयली. तेन्ना ताणें समाज सुधारणेचें काम हातांत घेतलें रत्नागिरीचे भौशीक जिणेंतल्यान ताणें अस्पृश्यताय आनी रोटीबंदी ना जावची म्हण यत्न केले हिंदूचे संघटनेखातीर बरेंच लेखन केलें. लिपी आनी भाशा शुध्दी हाचे आंदोलन करून साष्ट्रभास आनी लिपयेचो प्रश्न सोडोवपाखातीरय मार्गदर्शन केले. ताचेच सांगणेवयल्यान गोंयच्या गावड्याच्या मसुरकार आश्रमाचें महंतानी शुध्दीकरण केलें.रत्नागिरीक पतीत पावनाचे देवूळ बांदून तें अस्पृश्यांखातीर उक्ते केलें.ह्या स्थानबध्दतेच्या काळांत ताका पयश्यांची बरीच मारामार जाली, तरी ताचे घरकान्नीन ताचे वांगडा काटकसरीन संवसार केलो. विश्वास आनी प्रभात ह्या दोगा भुरग्यांचो जल्मय या काळान जालो.
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Luk Sirieche Antiokient zolmolo dista. To zolman Gri. Dhondean voiz ani chitarpi-I to also mhonn adim thaun khobor asa.
Luk aplem Xubhvortoman Teofil nanvachea konn-ekleak bhettoita. Ho Teofil bori zutti choloitalo. Punn lukachem borovop chodd-xem kristanv zal’lea Grikank. Hea Xubhvortomanacho hetu spoxttponnim prostavnent dakhoila (1: 1-4 polle ).
Videxiam modlim kristanv zal;leamnim Povitr-Snan gheunche adim dharmik xikovnn ghetloli; Luk tankam dhormachea sotanchi sarki somzonni diunk ani teach borabor tancho bhavarth ksle thir bunaidir dhorlolo asa to dakhounk sodta.
Hea Xubhvortomanachi manddavoll oxi :
Galileiant Jezucho bhovxik vavr : 4:14-9:50
Polleiat
Books_of_the_Bible
Bible
सांत आंतोनिची अचर्या
दर्यातलीं नुस्तीं सांत आंतोनिचें उतर आयकूंक तडीर येतात
आरिमीन ह्या नगरातलो लोग पापी तसोच शास्त्राचें आड आसलो. ह्या नगरांत जेन्ना सांत आंतोन पावलो तेन्ना तो तांकां फेभावार्था विशीं सांगपाक लागलो. पूण त्या लोकानी ताचें कांयच आयकून घेतलें ना. हें सगळें पळोवन सांत आंतोनक खूब दूख जालें. ह्याच दुखान तो दर्याकडेन गेलो आनी दर्यातल्या नुसत्यांक उलो मारूंक लागलो,“ ह्या पुराय दर्यातल्या नुसत्यांनो ,जांकां देवान गिन्यान दिलां ते देवाचें कायंच आयकूपाक तयार नात, तुमकां जरी समजुपाची तांक ना तरी ह्या अभावार्थांचें वायट सोडूक तुमी बेगीन आपल्या रचणाराचें उतर आयकूंक येयात” म्हण ताणें सांगलें. हें म्हणनाफुडें त्या दर्यातलीं ल्हान तशीच व्हड नुस्तीं दर्याचें देगेक येवन रावलीं. तांच्यो सगळ्यांच्यो तकल्यो उदका भायर आसल्यो आनी तीं सगळीं आंतोनीक फुडो करून आसलीं. तेन्ना सांत आंतोन तांकां देवाचें उतर सांगूक लागलो. सगळी नुस्ती सांत आंतोन किते सांगता तें मन लावन आयकताली. जेन्ना ही खबर त्या शारांत कळ्ळी तेन्ना सगळें लोक हें नवल पळोवपाक आयलें. हें सगळें पळोवन ह्या लोकानी आपले मन बद्दलें. सांत आंतोन ह्या सगळ्यां लोकांक पळोवन असो म्हणूक लागलो “ पळयात हांकां बुध्द नासून सुध्दा ती आपल्या देवाक वळखतात.” पूण तुमकां सगळें दिवन तुमीं देवाक वळखनात. हांकां उलोवंक आनी आयकूंक येना पूण तुमकां मनशांक सगळें दिवन देवाचें उतर आयकूंक तयार नात. हें सगळें त्या लोकानीं आयकल्या आनी पळयल्या उपरांत ते सांत आंतोनी लागी गुन्यांव मागूंक लागले. तांच्यानी आपल्या मनातलो अभवार्थ सोडलो आनी फेभावार्थ आपणायलो.
सांत आंतोन आपल्या बापायवयलें मरण चुकयता
लिसबन शारांत दोग जाण दुस्मान आसलें. ते एकामेकाचेर दाव धरून आसले. एकदां एकल्यान आपल्या दुस्मानाच्या चल्याक जिवो मारलो आनी त्या चल्याचें मडे व्हरून सांत आंतोनिच्या बापायच्या बागीत पुरलें. त्या चल्याच्या आवय बापायन आपलो पूत ना म्हण पुलीसांक सांगलें. तेन्ना ते ताका सगळें कडेन सोदपाक लागले. निमाणें तांकां सांत आंतोनिच्या बापायच्या बागीत त्या चल्याचें मडे मेळ्ळें. त्याच वेळार ताच्या बापायक धरून बंदखणीत घातलो. ताचेकडेन आपूण साव म्हण सांगपाक कांयच गवाय नासली. ताका कॉर्टान मरणाचें फर्माण दिलें. ह्या विशी सांत आंतोनीक कांयच खबर नासली. तर देवान ताका कळीत केलें, ताचो बापूय त्रासांत आसा. हें कळनाफुडे सांत आंतोन आपल्या बापायक वाटोवपाक भायर सरलो. आपलो बापूय निरपराधी आसा म्हण तो पुलीसांक सांगपाक लागलो. पूण तांच्यानी ताचें कांयच आयकूंक ना. देखून सांत आंतोनीन पुलीसांक आनी सगळ्या लोकांक त्या चल्याचें मडें जय पुरिल्लें थंय घेवन गेलो. आनी देवाचें स्मरण करून सांत आंतोनीन त्या मेल्ल्या चल्याक बेगीन फोंडातल्यान उटून भायर येवपाक सांगलें. तेन्ना फोंड उगतो जावन तो मेल्लो चलो भायर सरून सगळ्या लोका हुजिर उबो रावलो. सांत आंतोनीन ताका आपल्या बापायन तुका मारला कांय विचारले तेन्ना ताणें ना म्हळे. ताका कोणें मारलो म्हण विचारलें तेन्ना त्या चल्यान त्या मनशा कडेन बोट दाखयलें. अशें सांगून तो मेल्लो मनीस परत आसलो तसो फोंडांत वचून पडलो. सामको निर्जीव. अशें तरेन सांत आंतोनीन आपल्या बापायक मरणातल्यान वाटायलो.
ऱ्हायन
हे न्हंयेपात्रांतल्यान फेब्रुवारींत बर्फ विरगळिल्ल्यान सगळ्यांत चड जाल्यार ऑक्टोबर – नोव्हेंबरांत सगळ्यांत उणें उदक व्हांवता.बाझेल ते स्ट्रॅसबर्गाक खारजावरी येरादारीं जाता.तशेंच डॅन्यूब, ऱ्होन, मार्न, एम्स, वेझर, एल्ब आनी ओडर ह्या न्हंयांकडेन तशेंच ताचेंवयल्या शारांकडेन ही न्हंय जोडिल्ली आसा.
उद्देगीकरण, पर्यटन, शेती हे नदरेन ऱ्हायनाचें देगण बरेंच फुडारिल्लें आसा.ह्या न्हंये वाठारांत गंव, साकर, बीट, तंबाकू. द्राक्षां हांचेंय उत्पादन जाता.भायन्स ते बॉनचो न्हंयेदेगणांतलो सोबीत भूवाठार, उद्देगीक नगरां, इतिहासीक किल्ले, दोंगुल्ल्यो, दाक्षांचे मळे हांकां लागून हाया वाठारांत पर्यटकांची गर्दी आसता.
Chris Perry
Konkani musikant tannem Jazz music ghailem ani Konkani songitachem tannem rupuch boddolem. Konkani Musikak tannem voilea paundar voilem. Bollywood film industry, tannem ponchvis vorsam, Hindi musik director barabor kam kelem temcam music ghodpak adhar dilo. Kabhi Kabhi ani Trishul hea hindi chol chitrant tannem acting korun apun ek kolakar mhun dacoilem. Ek musik mondoll tannem ghodun hadlem ani Indiechea vodlea xhorantlea hotelanni aplem music porzoll kelem. Chris Perry anne Noketr parklolem and teca famadh kelem, Goemchem noketr, zaka Konkani palkachem Bulbul ‘Nightingale’ mhuntai, tachem nav zaun Lorna Cordeiro. Dogainni mellon, sasnak urchim, Konkani kantaram temi famadh kelim. Abghat kelo, Red Rose, Tum ani Hanv, Calangute, Nachomia Kumpasar, Bebdo, Ugddas, Sorg tujea dolleanim, Lisboa, Amerikak Pavxi, Noxibak roddttam, Lorna chea suvadik tallean, him kantaram famadh zallim ani azun asai ani urtolim Goemkaranchea kalzant sodamcal.
ओंकारो
उपाय:
खाशेलो उपाय त्या त्या कारणाप्रमाण करपाचो आसता. सामान्यपणान कसल्याय कारणान चड काळ ओंकारो आयल्यार रक्तशिरेंतल्यान पातळ द्रव ररूपांत (intravenous fluid अतिसार- अमांश (मोडशी), गोडेमुत, गुरवारपण, कामीण, वीखबादा, मेनिंजायटीस,मेंदुजोर, सेप्टेशिमीया, अधृश्य किरण दुयेंस (Radiation Sickness),पोट वा आंतकड्याचो कात्रो (peptic ulcer) हांचेर चड करून वखदांचोच उपचार करपाची गरज आसता. वखदांक लागून ओंकारो यरता जाल्यार वखदांची मात्रा कमी करची पडटा वा कांय काळमेरेन वखदां बंद करचीं पडटात. बंद अन्ननलिका वा आंतकडें, आकुंचित पोट, पोटाचो वा स्वादयग्रंथीचो कांक्र, चड तेंपाचो पोट वा आंतकडेचो घाव, पोटाचो हर्निया, आंतकडेचो पीळ, आंतकड्यांत आंतकडीं घुस्पप, मेंदूंतली गांठ, कवटे भितरलो रक्तस्त्राव, हिरस्प्रंगस दुयेंस, अपेंडीसायटीस आदी दुयेंसांचेर चड करून शस्त्रक्रिया करची पडटा.
दुदी
काळो दुदी
मराठी : काळा भोपळा; हिंदी : सीताफल, सफारी कुमडा, कद्दू, मीठा कद्दू, काली दुधी, पीला कोहडा;इंग्लीश : पंपकिन, स्क्वोश, रॅड गॅुर्ड, रॅड पंपकिन, मस्क मेलन, मेलन पंपकिन, कुशॉ, कॅनडा क्रूक नेक, विंटर क्रूक नेक; लॅटिन : कुकुर्बिटा मोशाटा ; कूळ : कुकुर्बिटेसी).
ही वर्सभर जगपी, दुसऱ्याच्या आदारान वयर चडपी वाल. पानां मोव, खंडीत आसून तांचेर चडशें धवशे वा रंगीत थिपके आसतात. पानांच्या देंठार मोव केंस आसतात. फळांचो देंठ वाटकुळो आनी खोल आसून फळाक जोडिल्ल्या जाग्यार ते पातळ्ळिल्ले आसतात. फळांचो देंठ वाटकुळो आनी खोल आसून फळाक जोडिल्ल्या जाग्यार ते पातळ्ळिल्ले आसतात. एका प्रकारांत तीं कांय प्रमाणांत गुळगुळीत आनी लांबट वाटकुळीं वा बसकीं आसतात. तरणीं आसताना हीं फळां गाड पाचवीं आनी पिकतकच तांचे भायलेवटेन पाचव्या निळ्या रंगाचें नाजूक आवरण आसता. गराचो रंग हळदुवो वा काळपट जांबळो आसता. बियो सपाट आनी करड्या वा तपकिरी रंगाच्यो आसून तांची देग बियांच्या रंगापरस वेगळ्या रंगाची आसता. ह्यो पिकाक उश्ण हवामान लागता. रपूर आर्द्रता आनी सौम्य तापमान आशिल्ल्या वाठारांत हें पीक बरें येता.
ह्या पिकाक भुरी, तंतुभुरी, मर आनी वायरसजन्य रोग जातात. भुरीखातीर गंधकाचो आनी तंतुभुरीखातीर ताम्रयुक्त कवकनाशकांचो वापर करतात. ह्या पिकाक पैंगीळ आनी मूस ह्यो किडी लागतात. पैंगीळाखातीर १% लिडेनाची पावडर आनी मुसाक लागून मॅलॅथिऑन फवारतात.
उपेग
ह्या फळांत ९३.३%उदक, ०.२प्रथिनां, ०.१स्निग्ध पदार्थ, २.९कार्बोहायड्रेट, ग्लुकोज, फ्रुक्टोज ह्यो साकरी ब आनी क जीवनसत्वां आसतात. सुकील्ल्या कोंकण दुदयाचो उपेग उदक दवरपाखातीर दवलें नळयो, तुताऱ्यो आनी तपकिरीच्यो डबयो तयार करपाखतीर करतात.सतार, बीन सारकीं तंतुवाद्यां करपाखातीरूय तांचो उपेग करतात. हीं फळां रेचक, मुत्रल, कफ, पित्तशामक आसून चड तकली उसळ्ळ्यार बियांचें तेल लायतात. पानां रेचक आसून साकर घालून कामणीचेर दितात.
हाचीं पानां, फुलां आनी फळां भाजयेखातीर वापरतात. बियांचो वापर गोडशांत करतात. त्यो पुश्टीक, मुत्रल आनी कृमीनाशक आसतात. हीं फळां बरेच दीस तिगतात.
उदक
अफेनद उदक (Hard Water) :
उदक खडपांतल्यान व्हांवत वता तेन्ना तातूंत कॅल्शियम आनी मॅग्नेशियम हांचीं सल्फेटां आनी क्लोराइडां आसत जाल्यार तीं तातूंत विरगळटात. कार्बन डाय-ऑसाइड थोड्या प्रमाणांत विरगळिल्लो आसता. असलें कार्बन डाय-ऑक्साइड भरसल्लें उदक कॅल्शियम आनी मॅग्नेशियम कार्बोनेटां आशिल्ल्या खडपांच्या सांगातांत आयलें म्हण्टकच रसायनीक विक्रिया जावन कॅल्शियम आनी मॅग्नेशियम बायकार्बोनेटां अनुक्रमान तयार जातात आनी तीं विद्राव्य आशिल्ल्यान उदकांत विरगळटात. हीं बायकार्बोनेटां, सल्फेटां, क्लोराइडां आशिल्लें उदक शाब्बान कपडे धुवपाखातीर वापरूंक मेळनात. असल्या उदकांत शाब्बाचो फेणेर येना म्हूण ताका ‘अफेदान उदक’ (फेणेर न येवपी-Hard Water)’ अशें म्हण्टात. ज्या उदकांत असलीं क्षारां आसनात, त्या उदकाक ‘फेनद उदक’ (soft water) अशें म्हण्टात.
भौवारिक उदक (Polywater):
रशियांतले एऩ्.एन्. फोड्याकिन तशेंच बी. व्ही. डेरजॅग्युइन आनी तांचे वांगडी हांणी 1962 च्या सुमाराक भौवारिकाच्या (दोन वा अदीक रेणूंचो संयोग जावन तयार जाल्ल्या जटिल संयुगाच्या) रुपांत आशिल्लो एक उदकाचो प्रकार सोदून काडलो. ताचे गिणधर्म सामान्य उदकापरस मात्शे वेगळे आसात अशें मत तांणी मांडलें. पूण उपरांत जायत्या प्रयोगशाळेंत जाल्ल्या संशोधनान लेगीत ताचें अस्तित्व सिद्ध जालें की, भौवारिक उदक हें कांय कलिल (colloidal) अपद्रव्यां आशिल्लें सामान्य उदकाचेंच एक रूप आसा.
गदर चळवळ
भारतांत आयिल्ले शूर, धाडसी आनी एकचाराचो सोपूत घेतिल्ले ‘बंडखोर’ गदरवादी ल्हान ल्हान गट करून गुप्तपणान काम करपाक लागले. भारतांतद गदरवाद्यांक संघटित करपाचे यत्न रासबिहारी घोष हाणें केले. शस्त्रां तयार करप, गरज पडल्यार सशस्त्र दरोडो घालून पयसो एकठांय करप, सैनिकांचे छावणींत वचून सैन्य फोडप, बाँब तयार करप हीं कामां ‘गदर’ चे सभासद करताले. स्वातंत्र्य चळवळींतल्या भूंयगतांक मदत करपाचें काम लेगीत तांणी केलें. फिरोजपूर खजिन्याचे लुटींत सात जाण गदरवादी फांसार गेले.शेंकड्यांनी लोकांक अटक जाली. लाहोर कटांत २४ जाणांक फांशीची ख्यास्त जाली.
लक्ष्मणराव सरदेसाय
हें सगळें काम करताआसतना ताचें कथा-कादंबरींत तशेंच स्फुटलेखनय चालू आशिल्लें. फ्रेंच वाङ्मयाचो ताचो व्यासंगय ह्या वेळार चालूच आशिल्लो. पिरायेच्या १८ व्या 'भारत' सातोळ्यांत'सैमिक' हे रोपण नांवान ताणें मराठीतल्यान स्फुट लेखनाक सुरवात केला. उपरांत 'हिंदू'तय ताणें बरयलें. गोंयच्या सुस्तेल्या समाजाक जागो करपाचे नदरेन ताणें गोंयच्या विंगड विंगड प्रस्नांचो त्यावोळार बरोवप केलें. 'तेज' नांवाचें स्वताचें पत्र सुरू करपाचो ताणें यत्नय केलो. फुडाराक दुधसागर, प्रकाश, केसरी, ऊ हेराल्द हेर मराठी- पुर्तुगेज नेमाळ्यांनी ताचें बरप उजवाडाक योवंक लागलें. दक्षिण गोंयांतलें फुलाई प्रकरण उक्ताडार हाडपाखातीर ताणें 'फुलाई गावडो धर्मांतर प्रकरण'नांवाची पुस्तिका बरोवन मुंबयसावन उजवाडायली आनी हे खातीर ताका आठ दिसांची बंदखणय भोगची लागली. फुडाराक गोंयचें सुटकेखातीर ताणें राजकीय चळवळींत वांटो घेतलो. तो गोमंतक काँग्रेसचो वांगडी जालो.१८ जून १९४३ च्या नागरी स्वातंत्र्याचे चळवळींत तोवाटेकार जालो. मुंबयत गोंय नॅशनल काँग्रेससंघटना स्थापनेखातीर तो वावूरतालो. १८ ऑक्टोबर१९४६ ह्या दिसा सत्याग्रह केल्ल्यान ताका रेईश मागून बंदखणींत घालो. १९४७-४८ ह्या काळांत ताणें ब-याच बसकांचें आयोजन केलें.साकिर्व्हाळ दोडामार्ग हांगा सभा घेता आसतना ताका पुर्तुगेज पुलिसांनी अटक केली. प्रदेशिक लश्कर न्यायालयान ताका एका वर्सीच्या बंदखणीची ख्यास्त दिवम आग्वादचे बंदखणींत घालो. १९४९ त लोंढां हांगा जाल्ल्या नॅशनल काँग्रेसच्या अधिवेशनातय तो वाटेकार जालो.मुंबय वचून सुमार १० वर्सा गोंयच्या स्वातंत्र आंदोलनाचें कार्य ताणें चालू दवरलें. तेखआतीर ताणें थंय परिशदोय घेतल्यो, तो नॅशनल काँग्रेस गोंयचो १९५५ त सचिव जालो. गोवा पॉलिटिकल कॉन्फरन्सच्या मुंबच्या एका अधिवेशनाचो तो योवकार अध्यक्ष आसलो. १९५९ न दिल्ली वचून दिल्ली आकाशवाणी केंद्रीचेर कंत्राट पध्दतीचेर कोंकणी पुर्तुगेज भासो दर्यापार करपाच्या विभागाचो सुपरवायझर म्हणून ताणें काम केलें. हाय काळांत गोंयच्या राजकारणाचो पुर्तुगेजांनी चलयल्ल्या अपप्रचारांक तोंड दिवपीचो ताणें सेगीत पांच वर्सां वावर केलो. उपरांत ताणें ती चाकरी सोडून दिवन तो गोंयांत परतलो. ताच्या राजकीय वावरांत ताचो वांगड लक्ष्मीकांत भेंब्रे, डॉ. नारायण भेंब्रे हांचो ताका भोव आदार मेळ्ळो.
संदर्भ
वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां वर्ग:देवनागरी पानां
गनिमी झूज
गनिमी झूज: लडाय करपाचें एक तंत्र. ‘गनीम’ हो शब्द अरबी भाशेंतल्या ‘घनीम’ (अर्थ-लुटारु) ह्या शब्दावयल्यान आयला. इंग्लीश भाशेंतल्या ‘गेरिला वॉरफेअर’ ह्या शब्दप्रयोगाक ‘गनिमी झूजतंत्र’ अशें म्हण्टात. स्पॅनिश भाशेंतलो झूजवाचक शब्द ‘ग्युएर्रा’(guerra) हाचेवयल्यान लघुत्वदर्शक शब्द ‘ग्यूएर्रिला’ आयला. ‘गेरिला वॉरफेअर’ हाचो अर्थ ल्हान लडायांचें तंत्र असो जाता. ‘गनीम’ आनी ‘गेरिला’ ह्या दोनूय शब्दांतल्यान गनिमी झूडतंत्राचें एकूच सूत्र सूचित जाता:अनपेक्षित छापे घालप, लुटमार करप आनी चकमकी घडोवन हाडप. दुस्मानापरस आपलें सैन्यबळ आनी शस्त्रबळ खूब कमी आसता, तेन्ना चडसो गनिमी पध्दतीचो वापर करतात.
Lokgonnti chem Pustok
Lokgonnti chem Pustok
Dev tanchea sangata asa. Judev dharmik riti Moizesachea kallantleo ietat. Dev Povitr, to aple porjechea vangdda asa, to tika rakhta ani choloita. Dhorm mhollear Devachem dennem, tache vorvim porjek patkanchem bogsonnem mellta. Monxak sondhan mellta, dekhun Deva-xim ravum eita, kullam oronneant tombu-xim ravtat. Uprant bhasailolea desant, tech porim him kullam ektthaim ravtolim. Boroinnaracho hetu ho: Dev tankam ekcharak apoita. Dev apli ievzonn dakholl korta, to tancho poramos korta.
Polleiat
Book_of_Numbers
अभियांत्रिकी
अभियांत्रिकीः
वर्ग:देवनागरी पानां
यखा
यखा
हे खातीर एक ते धा रुपयांमेरेन दंडूय करतात.गुरवार बायलेक सातव्या म्हयन्याचेर गोड-धोड जेवण दितात आनी उपरांत कुळारा धाडटात. तिच्या बाळंटेराखातीर वेगळी कूड आसता. बाळंटेरा उपरांत भुरग्याक आनी बाळंटीक न्हाण घालतात. सुवेर बारा दीस पाळटात आनी त्याच दिसा बारसो करतात.मेल्ल्या मनशाक चड करून हे लोक पुरतात. ताचे पयलीं मड्याक न्हाण घालून नवे कपडे गुठलयतात. फोंडांत थोडें शीत आनी दूद दवरतात.दूद ना जाल्यार नाल्ल्याचें उदक उपकारता. आठव्या वा धाव्या दिसा काकबळी दितात.मेल्ल्याक खोपींत शेण सारोवन थंय जाण्टेल्यांच्या नांवान जेवण, मांस,सोरो ह्यो वस्तू दवरतात. बायलांक बशिल्ले स्थितींत पुरतात.शेती हो हांचो मुखेल धंदो आसून चड करून हे लोक भात पिकयतात. कालमानाप्रमाण हे जमातींत ल्हव ल्हव करून आधुनिक बदल घडत आसात.
पुर्तुगेज मिशनरींनी रचिल्लें साहित्य
जेजुईत मिशनरींनी रचिल्लीं व्याकरणां, शब्दकोश, उतरावळी
मिंगेल द आल्मेद
फ्रान्सीसकन मिशनरींनी रचिल्लें साहित्य
ह्या पाद्रीन ‘क्रिस्ताची जीण’ आनी ‘सीबॉलू फिदाय’ म्हळ्यार भावार्थाचें प्रतीक हीं लाती भाशेंतलीं पुस्तकां कोंकणींत भाशांतरीत केल्यांत.
हांकां तांच्या हुशारकायेक लागून अख्खलीत गिन्यानाचो शिंसो म्हूण पाचारतात. तांणी ‘क्रिस्ताची यातना’ वा ‘पांयशाव’ ह्या माथाळ्याखाला १२ पुस्तकांनीं रचिल्लें तीन हजार वळींचें खंडकाव्य रचलां. ‘विवेकमाळ’ हें स हजार वळींचें काव्य तांणी रचलां. तांच्या ‘पट्टशिश्य आनी संतांचें जिवीत' नांवाच्या ग्रंथांत आठ हजार काव्य पंक्ती आस्पावतात. तांणी ‘Synthexis Copiosissima’ तशेंच ‘Vocabulario concani-portuguese आनी Vocabulario portuguese-concani’ अश्यो उतरावळी रचल्यो. ‘Grammatica de lingua Brahmmana que corre na illna de Goa e a Comarca’ हें तांणी बरयल्लें गोंयच्या जुंव्यार आनी ताच्या सत्तेतळा आशिल्ल्या गांवांनी चालू आशिल्लें ब्राह्मण व्याकरण.
सुधा सुरेश आमोणकार
सुधा सुरेश आमोणकार तांचो जल्म म्हापशें बार्देस हांगा ४ जुलै १९३९ वर्सा जालो।
साहित्यशास्त्रकारांची म्हायती
दण्डी
इ स च्या सव्या शेंकडयांत जावन गेलो।दण्डीचो काव्यादर्श हो साहित्यशास्त्रावेलो ग्रंथ। ह्या ग्रंथांत ६६० श्लोक आसात।काव्यादर्शाचे तीन परिच्छेद केल्यात।पयल्या परिच्छेद काव्याची विस्काटावणी(मीमांसा)कित्याक करुंक जाय हें सांगून फुडे तांणे काव्याचेम शरीर(कूड)आनी अलंकार अशें दोन वांटे केल्यात।वैदर्भी आनी गौडी ह्या दोन काव्यमार्गांचे विवेचन करुन मागीर तांणे भरताच्या नाटयशास्त्रात सांगिल्या १० गुणांचें विस्तारान वर्णन केलां।श्लेष,प्रसाद,समता,माधुर्य,सुकुमारता हे गुण वैदर्भी रीतीचे जावन आसात,जाल्यार गौडी रीतीचे शैथिल्य,काणिय,वैषम्य,अनुप्रास,परुषता,आकुलत्व,अत्युक्ती हे विशेश गुण जावन आसात।ताचें मत अशें आसा-साहित्यीक बरपावळीचे मार्ग जणएकाक कवी प्रमाण विंगड विंगड जावंक शकतात।ते खातीर हांवें सांगिल्लो मार्ग बरोबर तुवें सांगिल्लो मार्ग चुकीचो अशें म्हणप समा न्हय।पिण्डे पिण्डे मतिर्भिनाजणेक जाणाचीं मतां वेगळीं।ते प्रमाण प्रत्येक कवीचे एक वेगळेंपण आसता।
ಬಳಿಶ್ತ್ ಮನಿಸ್ ಬಾಂದ್ಲೆಲೊ ವಪಾರ್
ವಪಾರಿಂಚೊ ಹೆತು
''‘ಆಯ್ಕುನ್-ಆಯ್ಕುನ್ ತುಂಕಾಂ ಕಾಂಯ್, ಸಂಜಚೆಂ ನಾ; ಪಳೆವ್ನ್-ಪಳೆವ್ನ್ ತುಂಕಾಂ ಕಾಂಯ್ ದಿಸ್ಚೆಂ ನಾ. ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಹ್ಯಾ ಲಕಾಚೆಂ ಕಾಳಿಜ್ ಜಡ್-ನಿಬರ್ ಜಾಲಾಂ, ತಾಂಚೆ ಕಾನ್ ಭೆರೆ ಜಾಲ್ಯಾತ್, ತಾಂಚೆ ದಳೆ ಧಾಂಪ್ಲಲೆ ಆಸಾತ್; ನಾ ತೊರ್ ದಳ್ಯಾಂನಿಂ ತಾಂಕಾಂ ದಿಸುಂಕ್ ಲಾಗ್ತಲೆಂ, ಕಾನಾಂನಿಂ ತಾಂಕಾಂ ಸಾರ್ಕೆಂ ಆಯ್ಕುಂಕ್ ಮೆಳ್ತಲೆಂ, ಮನಾನ್ ತಾಂಕಾಂ ಸಂಜತಲೆಂ, ಆನಿ, ತಿಂ ಮ್ಹಜ್ê-ಶಿಂ ಪರ್ತುನ್ ಯೆವ್ನ್, ಹಾಂವ್ ತಾಂಕಾಂ ಬರಿಂ ಕರಿನ್ .’''
ಬಳಿಶ್ತ್ ಮನಿಸ್ ಬಾಂದ್ಲೆಲೊ ವಪಾರ್
ಪವಿತ್ರ್ ಪುಸ್ತಕ್ ː ಲುಕಾಸ್ 11:15-26 (ಮಾರ್ಕ್ 3:24-27; ಮಾತೆವ್ 12:29)
Sondorbh
वर्ग:ಜೆಜುಚ್ಯೊ ವಪಾರ್ಯೊ वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
दुर्गा
कलकत्ताक दुर्गा देवीक काली, आसामांत कांमाख्या, कोल्हापुरांत महालक्ष्मी जाल्यार गोंयात शांता म्हणून वळखतात. न्पाळांतय नवरात्र हो उत्सव, शस्त्र, ध्वज हांची पुजा करून देवाक रेड्याचो बळी दिवन मनोवपाची चाल आसली.
वर्ग:देवनागरी पानां
यदुमणि महापात्र
यदुमणि महापात्रः
यदुमणि रहस्य’ ह्या नांवान ताचे विनोद संग्रहीत आसात. संस्कृत आनी ओडिया ह्या भाशांचेर बरें वर्चस्व, हुशारी, पांडित्य, कवित्व, विनोद ह्या गुणांक लागून ओरिसांतल्या राजदरबारांनी यदुमणिक मानाची सुवात आशिल्ली.
लजेझाड
फुलझाडांतलें पातळत वाडपी, कांटेरी आनी केसाळ अशें ल्हान झोंप. हाचें मूळ स्थान ब्राझील हें आसून ताचो प्रसार अमेरिकेंत आनी भारतांत सादारणपणान उश्ण आनी दमट हवामानांत चड करून दर्यादेगेर जाल्लो आसा. ताच्या मिमोजा हें प्रजातींत वटट 450 जाती आसून तातुंतल्यो भारतांत फकत आठ जाती मेळटात.
रेल्वे
इतिहासीक फाटभूंय (इ. स. 1500 – 1830)
ह्याच वेळार लिव्हरपूर – मँचेस्टर रेल्वे कंपनी स्थापन जावन तिणें लिव्हरपूर आनी नामनेचें उद्देगीक केंद्र मँचेस्टर हांकां जोडपी 50 किमी. लांबायेची अद्यावत रेल्वे परिवहन वेवस्था तयार करपाची येवजण आंखली आनी ताची जबाबदारी स्टीव्हेन्सनाचेर सोंपयली. हाचें इंजिन सगळ्यांत कार्यक्षम आसचें देखून एक इंजिन सर्त आयोजीत केली. हातूंत सिव्हेन्सन हाच्या रॉकेट ह्या इंजिनाक पयलो उज्यागाडयेखातीर ह्या रॉकेट इंजिनाचो उपेग केलो. 15 सप्टेंबर 1930 ह्या दिसा हे रेल्वेचें उक्तावण जालें. फ्रांसांतलो पयलो रेल्वेमार्ग 1827 वर्सा सँतेत्येनसावन अँद्रेझ्यमेरेन तयार जालो आनी ताचेवयल्यान फकत सामान ॲद्रेझ्यमेरेन तयार जालो आनी ताचेवयल्यान फकत सामान हाड – व्हर करप जातालें. 1832 वर्सा हागां वाफेच्या इंजिनान रेल्वे परिवहन सुरू जालें.
1890 म्हळ्यार संवसारांतल्या पुराय रेल्वेमार्गाची वट्ट लांबाय सुमार 6,50,000 किमी. इतली जाल्ली.
आगोंदा
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खबरेपत्र पुरवण ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
दुबळा
भास
गुजरातांतले चडशे दुबळा लोक गुजराती उलयतात आनी महाराष्ट्रांतले दुबळा लोक मराठी उलयतात.
आगोंदा
आगोंदा गांवचे खाशेलपण
8) वाल-वाल म्हळ्यार झाड जे झाडाचेर आदारून वाडत वता. हांगा घडये वखदाची वालयो उणे जायत गेल्यात कारण लोकांनी त्यो वाल्यो मारून घरां बादल्यांत. ह्या वखदी वाली वेल्यान हे वाल नांव आयला जावंक जाय. ह्या- वाडयार क्रिस्तांव तेंचप्रमाण हिंदूं लोक रावतात. ह्या लोकांचो धंदो म्हळ्यार शेता रोवप,काजूचो रोस काडप,रोस काडप,सोरो करप. हांगां पेर,चिकू,आंबे ही झाडां आसात.
म्होंव
जीवनसत्वाः म्होंवांत खुबूच कमी प्रमाणांत थायमीन, रिबोफ्लानिन, ऍस्कार्बिक अम्ल, पिरिडॉक्सीन (ब६ जीवनसत्वा), पँटोथिनिक अम्ल आनी निऍसीन हीं कांय जीवनसत्वां मेळटात.
म्होंव हो जंतुघ्न पदार्थ. तातूंत कसलेच तरेचे जीव जीते उरनात. पूण झायगोसॅकॅरोमायसीज यीस्टच्यो कांय जाती तातूंत आसतात. ह्या यीस्टच्यो पेशी वाऱ्यांत, उदकांत, धुल्लांत वा परागकणाचेर आसतात. म्होंवामूस जेन्ना मकरंद एकठांय करतात तेन्ना ताचेवांगडा म्होंवांतय तांचो प्रवेश जाता. म्होंवांत जर ह्या यीस्ट कोशिकांची संख्या चड जाली जाल्यार म्होंवाचें रोखडेच किण्वन जाता. २५ – ३८ से. ह्या तापमानांत यीस्ट कोशिकांची वाड जाता. जर तें तापमान १० से. च्या सकयल आसलें जाल्यार तांची वाड जायना. सगळेतरेच्या म्होंवांत थोडें तरी कीण्व आसताच. ताका लागून तापमान १० से. वयर आसल्यार रोखडेंच कीण्वन सुरू जाता. अशा म्होंवाक ६३ से. तापमान ३० मिनटां उश्णता दिल्यार म्होंवांतलें किण्व नश्ट जावन किण्वन क्रिया बंद जाता. म्होंवाचें किण्वन जावंचें न्हय हाका लागून फाव ते उपाय घेवंचे पडटात. देखीकः पुराय तयार जाल्या वा मेणान म्होंवाचीं सगळीं घरां बंद जाल्याबागर म्होंव काडप ना. म्होंव काडपाचीं यंत्रां आनी उपकरणां हून उदकांत नितळ धुवप, म्होंव निवळ आयदनांत घेवन रोखडेंच बंद करप, म्होंव काडटकच ताचेर रोकडीच फुडली प्रक्रिया करप, म्होंव जातूंत सांठयतात तीं आयदनां फाव त्या धातुचीं वा योग्य धातुंचो लेप दिल्लीं आसचीं आदी जायते उपाय घेतात.
आयुर्वेदांतली म्होंवाची सुवातः म्होंव हें गोड, भूक वाडोवपी, वर्णाक उपकाराक, स्वर सुदारपी, पचपाक ल्हव, काळजाक हितकारक, शुक्रवर्धक, दोळ्यांक हितकारक, प्रसन्नता निर्माण करपी, पित्त, कफ, मेदमेह, उचकी, उस्वास, अतिसार, ओंकारी, तान, कृमी हांकां हें वांती मेदनाशक आनी गोड आसता.
सुरावली
भास
ह्या गांवांतले लोक कोंकणी भाशेन उलयतात. कोंकणी आपली आवय भास म्हणून एका मेका कडेन ह्याच भाशेन उलयतात.
Jack de Sequeira
Joao Hugo Eduardo de Sequeira (20 Abril 1915 – 17 Otubr 1989), zaka Dr. Jack de Sequeira vo Jak Siker mhonn volkhotat, ek Goencho fuddari aslo zaka Father of the Opinion Poll mhonntat. Dr. Jack de Sequeira United Goans Party hacho founder-pirjident aslo. Dr. Sikerak lagon, Indieche serkaran Opinion Poll kelem, zachem porimam aslem ki Goeak Maharaxtrrant merge korunkna.
क्रियापद
कॊंकणिंतुं तीन क्रियपद वर्गिकरण आस्सति। चॆं, रचॆं आनि ंवचॆं क्रियापदां। अन्य भारतीय-युरोपीय भाशांवंरिं कॊंकणिंतुंय विषम क्रियापद (irregular verbs) आस्सति। तरि हीं कायिं उदाहरण।
Alfred Rose
Tiatrachea mollar taka mellole kaim mukutt
‘The Melody King’, ‘The living musical Legend’,  ‘Father of Konknni cassettes’,  ‘The Singing Sensation, ‘ Music Maestro’,  ‘ The singer with a panama hat’,  ‘Magic Wand’,  ‘ Konknni Ambassador’, ‘International Super Star’,  ‘Gigantic Figure of Konknni Stage’,  ‘ The Sultan of Swing’, ‘Sangit Sagor’, ‘ The Man with the golden voice’,  ‘Alfies voice is a gift’,  ‘Sab kuch Alfie’,.
Kolvale
Xhara san ontor
Ponje san 19 km (28 min), Mapxea san 8 km (12 min), Pednea san 12 km (20min)
Mhonn'nneo achem Pustok
Polleiat
https://en.wikipedia.org/wiki/Book_of_Proverbs
Bible
यमुना
भारतीय शिल्पसंभारांत गंगेप्रमाण यमुनेच्योय मानवी रुपांतल्यो जायत्यो मुर्ती सांपडटात. उदयगिरीचे एके गुहेच्या भायल्या भागाचेर वराह अवताराचें जें गुप्तकालीन शिल्प खणिल्लें आसा, तातूंत दावे वाटेन गंगा आनी यमुना हांच्यो मुर्ती दिसतात.मंदसोराक यमुनेची एक मूर्त सांपडल्या. पाटण्याच्या वस्तूसंग्रहांत दवरिल्ली यमुनेची मूर्त खूब सोबीत आसा.कृष्णभक्ती-संप्रदायांतल्या जायत्या कवीनीं संतांनी आनी भक्तांनी तिचेविशीं जायतीं पदां रचल्यांत. तांकां ती आवयभशेन दिसता. कृष्णभक्तीच्या रसीक आनी सखी ह्या संप्रदायांनी यमुना ही एक गोपी आशिल्लयाचें कल्पिलां आनी कृष्ण जसो राधेच्या ताब्यांत आसता, तसोच तो यमुनेच्या ताब्यांत आसता अशें म्हळां.
पोकु काशिनाथ नायक
जल्म
29 जानेवारी 1962
सूर्या अशोक
कथा,कविता,नाटक,प्रवास वर्णना आदी जायत्यांत रचना केल्या आनी नेंमाळ्यांनी उजवाडायल्यां जाल्यार बालसाहित्य विशेष रुची दाखयता।
लाड, समशेर जंगबहाद्दर
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
फ य प्रभुगांवकार
निवृत्ती उपरांत त्याच विद्यालयाचे संस्थेच्या कार्यकारिणीचे अध्यक्ष,वेवस्थापक म्हूण लांब काळच्या अणभवाचो संस्थेक लाब करून दिवपाचो वावर.
गया
व्दापरयुगांत प्रभु रामान गयाक्षेत्रांत वचून आपल्या पितरांखातीर पिंडदान केल्लें आनी थंयच्या गयावळ ब्राह्मणांक रुप्याचो आनी भांगराचो अशे दोन पर्वत आनी मधुपेयाच्यो दोन न्हंयो दान-दक्षिणा म्हूण दिल्ल्यो, अशें म्हण्टात.
अभिसारिका
अभिसारिकाः
(शृंगारनायिका)
ओडिसी
ओडिसी आनी इलिअड हीं दोनूय महाकाव्यां जरी होमरानच बरयल्यांत तरी तातूंतलो फरक स्पश्टपणान जाणवता. इलिअड महाकाव्यांत शोकात्मक गजाली आसात आनी ओडिसी ही एकाद्र्या सुखात्मक कादंबरीवरी दिसता. परिस्थिती कितलीय खर आसली तरी तातूंतल्यान वाट काडपाची मनशाची धडपड ओडिस्यूसाचया रूपान होमरान दाखोवन दिल्या. ह्या मकाकाव्यांतलें ओडिस्यूसाचें शाणेपण स्वभावीक दिसता. तातूंतल्यान ओडिस्सर्साच्या व्यक्तिमत्वांत शाणेपण स्वभावीक दिसता. तातूंतल्यान ओडिस्यूसाच्या व्यक्तिमत्वांत सामान्य मनशाभशेन आपलें घर,बायल हाचेविशीं ओड दिसून येता. देखून आर्विल्ल्या वाचप्यांक तो खूब लागशिल्लो दिसता.ओडिस्यूसा सारकेच पिनेलपी, टेमटमॅकस, युमिअस, अटिनाउस, अथिना, केलिप्सो आनी सर्सी ह्यो जरी दर्या देवता आसल्यो तरी ओडिस्यूसाचेर आशिल्ल्या तांच्या मोगांतल्यान तांचें मानवी आंग होमरान परिणामकारकपणान दाखोवन दिलां.
Mateva Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Mateva Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Jezuchem nimannem satollem :			 21:1 – 27: 66
उदका येरादारी
उगम आनी विकास:
दर्यादेगेर रावपी लोकांक दर्यापेल्यान किदें आसा हें जाणून घेवपाची उमळशीक लागून दर्याचो प्रवास करपाची इत्सा जाल्या आसतली.ईजिप्शियन लोकांनी इ.स.प. ३००० च्या सुमाराक भूमध्य दर्यादेगेवेल्या हेर देशांकडे संपर्क सादून वेपार केलो. तेउपरांत फिनिशियन, ग्रीक आनी रोमन लोकांनीय बर्याच देशांकडे वेपार करपाक सुरवात केली. पूर्विल्ल्या काळांत, ईजिप्त, हिंदुस्थान आनी चीन ह्या राश्ट्रांतूय मोट्या प्रमाणांत दर्या येरादारी चलताली.
स्वातंत्र्याउपरांतची दर्यादेगेवेली येरादारी:
1952 अस्तित्वांत आयिल्लें ‘गंगा-ब्रह्मपुत्रा उदका येरादारी महामंडळ’ विसर्जित करून फेबर्वारी 1967 त ‘मध्यवर्ती अंतर्गत उदका येरादारी निगम’ची थापणूक जाली. ह्या निगमाच्या राजबागान गोदीवाड्यांत (dockyard) जहाजां बांदप,जहाजां सारकीं करप हीं कामां करतात. निगमावरवी बांगला देश मार्गान कलकत्ता आनी आसाम हांचेमदीं न्हंय –येरादारी चलता. गाळ काडप, दर्यांतल्या जहाजांक तेलाची आनी ताज्या उदकाची पुरवण करप हाची वेवस्था सगळ्या सुवातींनी केल्ली आसा. निगमाचे मालकीचें एक सांठवणघर कलकत्त्यांत आसून ‘च्या’ चो सांठो करपाखातीर ताचो उपेग जाता. अस्तंत दर्यादेगेवेल्या उतारूंक व्हरपी कांय जहाजकंपन्यांचें राश्ट्रीयकरण जावंचें, अशी सुचोवणी महाराष्ट्र सरकारन केंद्र सरकाराक केली. तेप्रमाण सरकारान कोंकण येरादारीचें 1973 त राश्ट्रीयकरण केलें.
संवसारीक नौकानयन:
अस्तंत युरोपीय देशांत डेन्मार्क, फ्रांस, जर्मनी, ग्रीस, इटली, नेदरर्लंडस्, नॉर्वे आनी स्वीडन ह्या देशांत व्हडले वेपारी जहाजताफे आसात. उदेंत युरोपांत पोलंड आनी सोव्हिएत रशिया हांचे जहाजताफे सगळ्यांत व्हडले आसात.
वर्ग:देवनागरी पानां
Kuxttoba
Polleiat
Kuxttoba
गरबा
पळेयात
Dandiya_Raas
आझाद गोमंतक दल
पोर्तुगेज राजकर्त्यांआड शस्त्रांचो उपेग करून तांकां भारतांतल्यो पोर्तुगेज वसाहती सोडूंक लावपाखातीर स्थापन जाल्लो सशस्त्र झुजाऱ्यांचो एक पंगड. सुभाषचंद्र बोसच्या ‘ आझाद हिंद फौज ’ हातूंतल्यान स्फूर्त घेवन 1947 वर्सा हे संघटनेची थापणूक जाली. 15 ऑगस्ट 1947 वर्सा भारत स्वतंत्र जालो आनी ब्रिटीश भारत सोडून गेले, तरी गोंय, दमण आनी दीव सोडून वचपाक पोर्तुगेज तयार नासले. 18 जून 1946 दिसा डॉ. राममनोहर लोहिया हाणें गोंयांत कायदेभंगाची सत्याग्रही चळवळ सुरू केली. हे चळवळींत वांटो घेतिल्ल्या कांय तरणाट्यांक दिसलें, शस्त्राचो वापर केलेबगर पोर्तुगेज भारतांतल्यान भायर सरचेनात. देखून, 23 एप्रिल 1947 दिसा फोंडें म्हालांतल्या कुंकळ्यें गांवच्या देवळांत कांय तरणाट्यांनी बसका घेतली.थंय तांणी पोर्तुगेज राजवटी आड सशास्त्र झूज दिवपाक एक संघटना निर्माण करपाचें थारायलें. तेन्नाच आझाद गोमंत दल हे क्रांतिकाराक संघटनेची बुन्याद घडली.
कांय मुखेल घुरयो, घुरयांचो वाठार आनी तांचे मुखेली अशे आसातः 1 जानेवारी 1955, बाणस्तारी पोलीस ठाणे – मोहन रानडे; 9 फेब्रुवारी 1955, गुळेली पोलीस ठाणे-कृष्णा मयेंकार आनी कुष्णराव राणे; 11 फेब्रुवारी 1955, अस्नोडा-कानोबा नायक; 12 फेब्रुवारी 1955, काणकोण-दत्ताराम देसाय आनी प्रभाकर वैद्य; 12 मार्च 1955, काणकोण-दत्ताराम देसाय आनी प्रभाकर वैद्य; 12 मार्च 1955, कळंगूट पोलीस ठाणे-यशवंत अगरवाडेकर; 19 फेब्रुवारी 1955, रावण लश्करी ठाणे-प्रभाकर सिनारी; 1 एप्रिल 1955, कुंकळ्ळी पोलीस ठाणे-प्रभाकर वैद्य आनी दत्ताराम देसाय; 17 मे 1955 कालें, पोलीस ठाणे-राजनीकांत केंकरे; 17 मे 1955, हळदोणा पोलीस ठाणे-रामदास चांफडकार आनी शंभू पालकार. ह्या धाडसी हल्ल्यांवरवीं आझाद गोमंतक दल संघटनेक शस्त्रां आनी संबंदीत हेर वस्तू तर मेळ्ळ्योच पूण हाच्यापरसूय व्हड हल्ले करपाचें नैतिक बळगें तांकां मेळ्ळें. ह्या हल्ल्यांनी मेळिल्ल्या अणभवाचो वापर करून आझाद गोमंतक दलान हाचेयपरस व्हड हल्ले करून पोर्तुगेज सरकाराक नाका पुरो केलें. हातूंत मिलीटरी जीपीक उजो घालप, पोर्तुगेज अधिकाऱ्यांक गुळी घालप, सरकारी मालमत्ता नश्ट करप, बाँब फोडप ह्या सारको धाडसी वावर हातांत घेवन आपले परीन सरकारी प्रशासनाक आडखळ हाडपाचो वावर केलो. ह्या वावरांत कुलदीपसिंग, केदार अणवेकार, वसंत चोडणकार, मनोहर पेडणेकार, बाळकृष्ण भोंसले आनी बापू सहकारी हांणी व्हड कामगिरी केली.
Deknni
Deknni zaun asa Goencho nach. Sogleavon famad deknniantli ek zaun asa Hanv Saiba Poltodi Vetam zaka Carlos Eugenio Ferreiran (1860–1926) rochlelem. Anik ek deknni zaun asa Kuxttoba.
लामा धर्म
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
खडपार बांदललें घर वपार
खडपार बांदललें घर वपार
२१ "म्हाका समिया, समिया! म्हणून कण सर्गाराज्यांत भितोर सर्तलीं म्हण नांत, पूण सर्गार आसत्या म्हज्या बापाची खुशी कर्तात तिंच सर्गाराज्यांत भितोर सर्तलीं. २२ तो दीस येतोच सबार जाणा म्हाका म्हणटलीं: 'समिया, समिया, तुजो संदêश आमी पर्गोटलो, न्हय? आनी तुज्या नांवान आमी देवचार काडले, न्हय? आनी तुज्या नांवान सबार विस्मितां आमी केलीं, न्हय?' २३ आनी तेदनां हांव तांच्या तनडार मार्तलं: 'खटेपण कर्तल्यांनो, म्हजê सर्शिलीं कडसरात, कित्याक हांवें तुंकां केदनांच वळखुंक नांत.' २४ देखून, हीं म्हजीं उत्रां आयकतात आनी तांचê पर्माणें चल्तात तीं आपलें घर खडपार बांदलल्या एका शाण्या मनशा सार्कीं. २५ पावस पडलो, उदकाचे लट आयले, वादळ सुटलें आनी त्या घरार मारलें, तरी तें मòड्लें ना, कित्याक तें खडपार बांदललें. २६ पूण हीं म्हजीं उत्रां आयकून, तांचê पर्माणें चलनांत तीं आपलें घर रेंवेर बांदलल्या एका पिसाट मनशा सार्कीं. २७ पावस पडलो, उदकाचे लट आयले, वादळ सुटलें आनी त्या घरार मारलें, आनी तें मòड्लें, आनी ताचें सार्कें घर्टाण जालें!" २८ जेजून आपलें उलवप संपयलें आनी ताची शिकवण आयकून लोक जबोर अजाप जातालो, २९ कित्याक तांच्या शासत्रियां भाशेन न्हय, पूण अधिकारान तो तांकां शिकवण दितालो.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
अमरकोश
अमरकोशः
वर्ग:देवनागरी पानां
ಮಂಗ್ಳುರ್
ಮಂಗ್ಳುರ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ದಿವ್ಲಾಂಕ್, ಶಿಕ್ಪಾ ಸಂಸ್ಥ್ಯಾಂಕ್, ದರ್ಯಾ ತಡಿಕ್ ಆನಿ ಕಾರ್ಖಾನ್ಯಾಂ ಪಾಸತ್ ಫಾಮಾದ್ ಜಾಲಾಂ. ಹಾಂಗಾಚ್ಯೊ ಪ್ರಮುಖ್ ಭಾಸೊ ತುಳು, ಕೊಂಕ್ಣಿ, ಕನ್ನಡ್ ಆನಿ ಬ್ಯಾರಿ. ಹಾಂಗಾಸರ್ ದಿಸ್ಚಿಂ ಮಾಡಾಂ-ತೊಟಾಂ ಆನಿ ಚಿರ್ಯಾ ಫಾತ್ರಾಂನಿ ಬಾಂದ್ಲೆಲಿಂ ನಳ್ಯಾಂಚಿಂ ಘರಾಂ ಮಂಗ್ಳುರ್ಚಿ ವಿಶೇಷತಾ.
लॅम्बर्ट मास्कारेन्हस
पुस्तकां
ताणें जायतीं पुस्तकां बरयल्लीं जातूंत सोरोवींग लाय्स माय लॅंड (१९५५) हाचोय आसपाव जाता. ताचे हेर कांय पुस्तकां मदीं 'द फस्ट सिटी' (१९४३), 'इन द वुम्ब ऑफ साव्दाद'(१९९४), 'द ग्रेटर ट्रॅजडी'(१९९८), आनी 'हार्टब्रेक पेसेज'(२००९) जावन आसात. ताणें गोंयचे सुटके खातीरूय जायतो वावर केल्लो आसा.
पळेयात न्याळ
Lambert_Mascarenhas
लेखकाची वळख
दत्ताराम कामत बांबोळकार जल्म - 9 मे, 1957 गांव - बांदोडें विज्ञान शाखेंत पदवीधर- धेंपे महाविद्यालय, कला आनी विज्ञान सद्या बॅंकेंत काम करतात सुरवेक नेमाळ्यांत बरोवप केले. 1968 वर्सासावन मेगझिनाच्या निमतान लेखनाची सुरवात केली. राष्ट्रमत आनी कुळागर नेमाळ्यांनी तांच्यो कथा उजवाडाक आयल्यात.1981 ह्या वर्सासावन तांणी नाट्यलेखनाक सुरवात केली. शालेय एकांकी सर्तीखातीर तांणी आतां मेरेन आठ एकांकींचें लेखन केला.शेणिल्लो गांव, वेदनाघर, सत्य माड्डितां माड्डितां, रंगयात्रीक ही तांणी बरयल्ली कांय नाटकां.आकाशवाणीच्या पणजी केंद्रावेल्यान तांची कांय नभोनाट्यां प्रसारीत जाल्यात. पांच मराठी नाटकांचें तांणी कोंकणींत रुपांतर केलां. देखीक बायल पिशी लफडें कुशीं. तांका स. प्रभाकर शेणवी कुडचडकार यादस्तीक पुरस्कार दिवन तांच्या नाट्यलेखनाचो गौरव केला.
माप-मेजप नासताना भगसणें वपार
माप-मेजप नासताना भगसणें वपार
२१ तेदनां ताचê सर्शें वचून पेद्रून ताका म्हळें: "सायबा, कितलê पावटी म्हज्या पेल्यान म्हजेर पातक केल्यार हांवें ताका भोगसुंचो? सात पावटी लेगून?" २२ जेजून ताका असो जबाब दिलो: "सात पावटी न्हय, पूण सततोर पावटी सात! २३ त्या पासत, सर्गिंचें राज कसलें तें तुंकां सांग्तां: कण-एकलो राजा आपल्या चाक्रांचो हिशोब घेवंक सोदतालो. २४ हिशोब घेवंक सुरू कर्तोच, धा हजार तालेंतांचें वरिश्ट रीण आसलल्या एका चाक्राक राजा मुखार हाडलो. २५ फारीक करुंक ताचê कडे कांयच नासलें देखून, ताचê बायलेक, भुर्ग्यांक आनी ताचê लागीं आसलेंनासलें तितलेंय विकुंक आनी रीण फारीक करुंक ताच्या धनियान हुकूं घालो. २६ तेदनां ताच्या पांय्ां पडून चाक्रान ताचê कडे अशें मागलें: तकोस काडून मात्सो राव, सगळें तुजें हांव फारीक कर्तां. २७ चाक्राचे चुर्चुरे धोरून धनियान ताका सोडलो आनी ताचें रीण-ऊय भोगशिलें. २८ हो चाकोर भायर गेल्या उपरांत, ताका फकत शेंबोर हल्के दिनार देवो आसललो êक वांगडी चाकोर ताका मेळलो आनी ताका धोरून तो ताची गंटी पिळुंक लागलो. ताणें म्हळें: म्हजें रीण फारीक कोर! २९ पूण ताचो वांगडी ताच्या पांय्ां पडून ताचê कडे अशें मागुंक लागलो: तकोस काडून मात्सो राव, सगळें तुजें हांव फारीक कर्तां. ३० तरी तो आयकना जालो, पूण गेलो आनी आपलें रीण फारीक करिसोर ताणें त्या वांगडियाचाक्राक बंदखणिंत घालो. ३१ हें घòड्ललें पळेवन, ताचे हेर वांगडी चाकर भव दुखवले, आनी वचून घòड्ललें तितलेंय तãणीं आपल्या धनियाक कळीत केलें. ३२ तेदनां धनियान ताका आपवन हाडून म्हळें: खट्या चाक्रा, तुंवें म्हजê कडे मागलेईं देखून, हांवें तुका सगळें तुजें रीण भोगशिलें. ३३ तोर म्हाका तुजी दय्या दिसली तशीच, तुका तुज्या वांगडियाचाक्राची दय्या दिसुंक नाका आसली? ३४ आनी रागाभरीत जावन, ताणें सगळें आपलें रीण फारीक करी परियान, धनियान ताका कसाबांच्या हातांत घालो. ३५ तुमी जण-एकलो तुंच्या पेल्याक काळजांत थावन भोगशिना जाशात तोर, म्हजो सर्गिंचो बापूय तुंकांय भोगशिचो ना." १९ ː१ हो उपदêस दिल्या उपरांत, जेजू गालिलेइया सोडून गेलो आनी जर्दानाचê पल्तडी जुदेइयाच्या प्रांतांत आयलो.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
खमिराची वपार
खमिराची वपार
पवित्र पुसतक ː माेव १३ : ३१-३५ (मार्क ४ : ३०-३२; लुकास १३ : १८ फ.)
Zhuz Korpi Patxai Vopar
Voparincho hetu
Tednam xisamnim lagim sorun Taka vicharlem: “Voparimnim tanchê kodde kiteak uloitai?” Tannem portipall kelo: “Kiteak Sorginchea Rajeache gutt vollkhunchem dennem tumkam dil’lem asa; tankam herank na. Asa tankam Dev anink-ui ditolo ani tanchem map bhoron òt’tolem; punn na tankam, asa tem porian tanchê koddlem Dev kaddun ghetolo. Dekhun Hanv voparimnim tanchê kodde uloitam, kiteak polleun-ui tankam disona, ani aikun-ui tankam aikona ani somzo-i na.