cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
चांदोर
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशीं कामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशीं कामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यां खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यां खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
चांदोर ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयल दिल्ले प्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण गोवा वर्ग:सास्टी वर्ग:दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:दक्षिण गोंय/Dokxinn Goem वर्ग:साश्टी तालुका/Salcete taluka वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
लक्ष्मीदास कृष्णा बोरकार
लक्ष्मीदास कृष्णा बोरकार हो एक सुटके झुजारी आशिल्ले.
हेर वावर
स्वातंत्र्या खातीर उठाव करपी भाशणाऩ भाऱावल्ले तरणाटे आंदोलनांत सामील जाले. तातूंत लक्षमीदासांनी वांटो घेतलो. डॉं. लोहिया हांणी मडगांवात घडोवन हाडिल्ले सभेंत ते वांटेकार जाल्ल्यान हेर वांगडया बरोबर तांकांय धरून बंदखणींत दवरले. गोंयकारांक नागरी अधिकार आनी उलोवपाचें स्वातंत्र्य मेळचें म्हणून तांणीं 7 नोव्हेंबर 1946 दिसा रॉक सिकैर हांच्या पालवान शिरोडयां सत्याग्रह केलो. जेन्ना तांणी आपलो मोर्चो बोरये वटेन घुंवडायलो तेन्ना तांका अटक जावन, मोच्र्याचेर गोंयांत पयले फावट फारपेट जाली.16 नोव्हेंबर 1946 दिसा तांची सुटका जाली. 8 डिसेंबर 1946 दिसा परत एक़दां तांणी आनंद नायक हांच्या आदारान सत्याग्रह घ़डोवन हाडलो. ह्या वेऴार तांकां अटक जाली आनी बंदखणीची ख्यास्त जाली. ते सविनय कायदेभंग चऴवऴ (CIVIL DISOBEDIENCE) हिचो परत परत, प्रचार करताले देखून तांकां पांच खेपे बंदखणीची ख्यास्त जाली.1947 वर्सा ते बेऴगांव सावन आयल्सा उपरांत गोंय नॅशनल काँग्रेसीचे प्रतिनिधी ह्या नात्यान तांणी गांधीजी कडेन गोंयचे सुटके विशीं उलोवप केलें.
गोंयचे सुटके खातीर वावर
तांणी आपले बरपावऴीतल्यान गोंयचे सुटके चऴवऴीक नेट हाडपाचे पुरायपणान यत्न केल्ले. आनी हेच पसत तांकां खुबदां बंदखणीची ख्यास्त जाल्ली.गुलामगिरींतल्यान सुटका करून घेवचे पसत गोंयांत लिपचोरयां सतत काम चलतालें. हातूंत गोंयचे तरणाटे स्वखोशयेन वांटेकार जाताले. तातूंतले एक तरणाटे जावन आशिल्ले लक्षमीदास बाेरकार.पुर्तुगेज सरकारान गोंयची रेल्वे येरादारी स्थगीत केल्ली म्हणून 18 मे 1955 दिसा तांणी नाथ पै हांच्या फुडारपणा खाला कॅसरलॉकाक सत्याग्रह घडोवन हाडिल्लो. प्रजा समाजवादी पक्ष आनी सेवा दल हांचे कडेन तांचे लागींचे संबंद आशिल्ले.
पदवी
1950 वर्सा गोंय नॅशनल काँग्रेसीचे भांडारी म्हणून तांची नेमणूक जाली.गोंय द हेगां हांगाच्या इंटरनॅशनल कोर्ट ऑफ जस्टीस प्रतिनिधित्वाचेर निशाणी करपा खातीर गोंयकारांचे प्रतिनिधी म्हणून लक्षमीदास बोरकारांक वेंचून काडिल्ले. 1958 वर्सा ते ‘गोवा नॅशनल काँग्रेसी’ च्या मुंबय फांटयाचे अध्यक्ष जाले. लोकसत्ता ह्या मराठी दिसाऴ्याचे ते मुखेल उपसंपादक आशिल्ले. उपरांत 1978-1983 ह्या काऴांत ते ‘नवप्रभा’ ह्या मराठी दिसाऴ्याचे संपादक जाले. हाचे भायर तांणी ‘राष्ट्रमत’ आनी ‘समाचार’ ह्या दिसाऴ्यां खातीरुय कांय तेंप वावर केला.
मरण
तांणी पत्रकारितेंतल्यान स्वातंत्र्य चऴवऴ चलयली तेच प्रमाण समाजीक प्रस्नूय तांणी भोव कुशऴतायेन हाताऴ्ऴ्यात. अशा ह्या पत्रकार आनी सुटके झुजाच्याक डिसेंबर 1999 वर्सा मुंबय मरण आयलें.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंयचो सुटके झुजारी
Uday Shankar
(zolm': 8 ddisembor 1900, kolokt'ta). Somvsarik namna mellil'lo bharti-i nrityokar. Pirayechea otthra vorsancher to chitrokolechem xikxonn gheupak inglonddak gelo. Thoim tannem nachacheo kaim kareavolli korun dakhoileo. Hi kareavoll polloun somvsarik namna favo zal'li roxiyn nortika an'na pauholouha hi probhavit zali ani tinnem taka nrityokolekhatir urba dili. Pauholouhachea pongddavagodda tannem vigonddovingodd dexanchi bhomvddi keli. Deddoursa uprant to parisak ailo. Thoim tannem vegvegllea ani chodd korun udentekoddlea somskritayancho ani kolancho kholayen obheas kelo. Nachacheo zaiteo kareavolli polleleo. Ho niall korta astona tachi kola lhoulhou akar ghetali.
तरवाड
तरवाड केरळ वाठारांत नायर लोकांची मातृसत्ताक पद्दतीन चलपी जीं कुंटुंबा आसा त्तांकां तरवाड अशें म्हण्टात. तरवाडांतली सगलीं मनशां एकेच बायलेचे वंशज आसतात. तरवाडाचे आस्पतीची वांटणी करिनात तरवाडांतलो सगल्यांत ज्येश्ठ दादलो कुंटुंबाचो कारभार चलयता आनी ताका कारणरान अशें म्हण्टात. तो पुराय आस्पतीचो विश्वसत म्हणून काम पळेता. तरवाडांतल्या दरेका मनशाच्या पालन-पोशणाची जापसालदारकी ताचेर आसता. तशेंच सगल्यांक योग्य ती शिस्त लावप, वायट वागणुके बद्दल ख्यास्त करप होय अधिकार ताका आसता. देखूनसगले ताका मान दितात आनी ताचो सगल्यांचेर शेक आसता. तरवाडाची रावपाची रचणूक ताच्या पसाऱ्याक जाय तशी आसता. तातूंतली घरा किल्ल्यावरी आवांठान व्हड आसतात. घराभोंवतणीं आंगण पोरसूं आवारांत तळें. देवूळ, गोठो, कोठार आदी गजाली आसतात. देखून दरेक घर स्वयंपूर्ण अशें आसता.
Uday Shankar
Fuddem to inglonddak gelo ani ‘madam' simki’ he aple french xixye vangdda tannem svotontr kareavolli sopru keleo. Videxant astona tannem bhartak khub bhetti dileo ani bharti-i nriteak vavo dilo. Taka bharti-i lokonriteachi audd. Svotache nrityoxoilik tannem favo toxem podlality ani mudrabhinoi hanchi zodd divn hi kola ostontechea lokam'mukhar douroli. Ostontechea dexant ‘udoixonkor mhollear bharti-i nach’ oxi tachi namna zali.
तरवाड
घरांत जायतीं सालां आनी कुडी आसून मदी पुर्वजांची पुजा करपा खातीर एक कूड राखून दवरतात. हांगच्या भुरग्यांक जाणटया कडल्यान नैतीक आनी वेव्हारीक शिक्षण मेळटा. तांकां पुस्तकी शिक्षण दिवपाक एक शिक्षक नेमिल्लो आसता. कुंटुंबांतल्या दरेका दरेका मनशाक तो संस्कृत आनी मल्याळम ह्यो भासो शिकयता. चलयांकय तामचें ताळिकेट्टुकल्याणम जायसर अशे तरेचें शिक्षण दितात. ताळिकेट्टकल्याणम हो नायर जातींतलो एक चलयांचो संस्कार चली वयांत येवंचे आदी तिच्या गळ्यांत भांगराची ताळी (दावलावरी एक प्रकार) बांदप हो मुखेल विधी आसता. ताळी बांदापाखातीर एक चलो वेंचून काडटात.
Uday Shankar
1938 vorsa to bhartant ailo ani tannem olmodda hanga ‘inddia kolchor senttor’ chi thapnnuk keli. He somstheurovim tannem obhizat bharti-i nach xikoupachi veustha keli. Tachea ‘lebor ondd moxinori’, ‘do rhidom' ef do laif’, ‘samany kxoti’ hea sarkea bele nriteamnim khub namna melloili. Tannem nachache kareavollint noveo noveo kolpona haddleo ani rongmachoyecho ochuk vapor kelo.Tache vixy chalu sthitikodden bandil'le astat.Toxench tache kareavऴichi ankhnni-i yeujil'li asta. Tachea nachachim nirmonni muleam unchelea pamvddeachim astat.
तरवाड
ताका मलवालन अशें म्हण्टात ताची पत्रिका चलयेचें पत्रिके कडेन जुळप गरजेचें आसता. तो गांवांतल्या प्रतिश्ठीत मनशांमुखारचलयेच्या गळ्यांत ताळी बांदता ह्या संस्काराक लगनविधीच समजतात. ताका लागून ताळी बांदपी मलवाललना कडेन तिचें घोवाचें नातें जुळटा अशेंमानतात. फुडें ती चली वयांत येतकच तिका ताचे कडेन लग्न जावंचें पडटा वा दुसऱ्या दादल्या कडेन लग्न जावपाची इत्सा जाल्यार ताची परवानगी घेवची पडटा. कांय कडेन ताळिकेट्टुकल्याणम सुवाळ्यांत चवथ्या दिसा त्या दोगांयचो संबंद तोडपाचो विधी करतात. उपरांत ती चली आपले पसंतीच्या तरणाटया कडेन लग्न करुंक मेकळी जाता. संबंधंम जातकच लेगीत ती आपल्या घोवागेर वचनासतना घोवच तांगेर रावंक येता. अशें जाल्ल्यान तरवाडचो पसारो वाडत वता. देखून सगल्यांची मान्यताय घेवन तरवाडाचे ल्हान ल्हान भाग करपाची चाल तयार जाली. ह्या कुंटुंबांत बायल आनी तिचीं भुरगींबाळां येदेंच कुंटुंब आसता. हाका तावझी अशें म्हण्टात. मूळ तरवाडचे पुराय नेम हाका लागतात. स्वतंत्र भारतात ही मातृसत्ताक कुंटुंब पद्दत सद्या नश्ट जायत चल्ल्या.
Uday Shankar
Nachachea khoinchyai ekach prokarakodden to eknixtth raulo na.Xastri-i nachant to aple kolponepromann bodol kortalo oso tacher arop zala.Tacher ostontekoddlea ani udentekoddlea nachacho probhavo axil'lo. Paromparik nachaurovim arvil'leo oddchonni orthopurnnotoren lokam'mukhar manddpachem tachem dhyey axil'lem. Hea kamakhatir zai axil'li proyogoxilota tachekodden axil'li. Tannem 'timir boron'hea songitotgoneachea adaran nachadea songitant kitlexech bodol ghoddoile.
तरवाड
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Uday Shankar
Bharti-i poromporek khobor naxil'lo vhodd vadhyourind tannem haddlo। he proyog kortona to ken'nach aplo bharti-i atmo visrolo na, tannem apli veglli nachachi podhdot suru keli.Hatuntlean tachi bail omla xonkor toxench xantirdhon, sochinoxonkor, kamexvor, zouhor soigol, noroindr xorma adi kolaunt nirma kele.Namnecho sotarovadok ponddit rovixonkor tacho bhavo.
1959 vorsa taka songit nattok okademicho purskar favo zalo.Tanne nachacher kolpona namvacho sinema kaddla. Bharti-i nachache poromporent tannem arvil'lea nachacho aspavo kela.Bharti-i nachak arvil'lea tontramni somridhd korpi kolaunt mhunn udoi xonkor hachi kamgiri nachachea itihasant khub mhotvachi asa.
Polleiat
Uday_Shankar
वर्ग:Konknni वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Sahitya वर्ग:Romi panam
Varca Praie
Polleiat
Varca Praie, Goy
Balchão
thumb|"Prawn" balchanv.Balchanvank  "ek tikhot Goencho (Bharot achea ostompt doreadeger) prat" koso vornnon kela zo ek lonnchea sarko zavn asa".  To Goeantlea jevnnam khannacho ek tikhot doreantlea jevnnacho vo masacho prat zavn asa.
Varca Praie
Polleiat
Varca Ganv
Balchão
Jinos
Balchanv ek randpachi pod’dhot, zo nustem, sungttam, vo dukrachem mas, eka mosaleant ani pormollttolea tomatanchea ani mirsangan chea sosant korpant ieta. To ek lonnchea sarko asa ani to zaiteach adim portun gorom kornastana korunk zata.
Varca Praie
Polleiat
Goy Wikivoyage
Balchão
Jinos
Paromporik balchanvant ek kharea sungttan cho kholl vaportat zaka Konknni nt gallmo mhonnttat,
Tachea jinosant sungttam, tel, barik katorlolo piav, tomatam, losunnacho kholl vo lovongam, alea cho kholl vo alem, sukeo tambddeo mirsango, jirem, sansvam, tikhi, lovongam, sakhor, vinagr ani mitth hancho aspav asta.
तरस
तरस मांस खावपी प्राणी. कूळ हायनिडी. हायनिडी कुळांत हायना आनी क्रोक्युटा हे दोन वंश आस्पावतात. तरसाच्यो वट्ट तीन जाती आसात-आंगार पटे आशिल्लो तरस, आनी थिपके आशिल्लो तरस. पटे आशिल्लो तरस नैर्ऋत्य आशियेंत मेळटा, जाल्यार पुडी कोरचो तरस दक्षिण आफ्रिकेंतल्या ऱ्होडेशिया आनी मोझँबिकाचे उत्तरेक मेळटा आनी थिपके आशिल्लो तरस आफ्रिकेंत सहरा रेंवटाचे दक्षिणेक मेळटा. भारतात फक्त पटे आशिल्लो तरस मेंळटा.
Balchão
Toiari
Toiar korpachi pod’dhotichem vornnon sangta ki poilim sungttam nitoll korunk zai tanchem sut kaddlea uprant, mitth lavun eka vhodd aidonant kuxik dovrunk zai. Tambddeo mursango, jirem, sansvam, lovongam ani tikhi eka sukhea toveacher pormoll iesor bhazunk za.i Uprant tem thondd zavnk dovrunk zai. Alem, lossunn ani bhazlolo mosalo pittho vinagrin mellovn tacho kholl korunk zai. Tel gorom korun, sungttam tantunt misoll korunk zai ani firovn datt zaisor bhazunk zai. Magir, toveacher piav bhazunk zai. Piav puddi rongacho zatoch, tomatam ghalunk zai ani mov zaisor bhazunk zai. Mosalea-vinagricho kholl tantunt sakhre ani mittha sangata ghalunk zai, Hea uprant tel, mosaleantlean bhair soro poriant bhazunk zai, sungttam ghalun hem sogllem 2-3 minut randunk zai.
तरस
ताचें शास्त्रीय नांव हायना अशें आसा. ताची लांबाय सुमार 150 सेंमी. शेंपडी 46 सेंमी. उंचाय 90 सेंमी. आनी वजन सुमार 30.54 किग्रॅ आसता. भारतीय तरसाचो रंग भुरकट हळडुवो वा गोबराकोराचो आसता आनी केंस भुरभुरीत आसतात.
Balchão
Toiari
Balchanv chodd korun gorom, sadea ukddea xitant vaporpant ieta. To frijint dovorpak zai ani chodd kallant frij int dovrunk zata.
तरस
मानेवयले केंस लांब आनी दाट आशिल्ल्यान आयाळीभाशेन दिसतात. तोंड काळें आनी सुण्यावरीच आसता. कान सदां सरळ उबे आसतात. तोंडाचो जबडो इतलो घट आसता की वाग आनी शींव हांचे कडेन फोडूंक जायना असलीं हाडां तो सहज फोडटा. तोंड, पांय आनी नाखंटा सुण्यावरीच आसतात, पूण दांतांची बसका तरसाद माजराच्या कुळांतले मोनजातीवरी आसता. ताचें हड्डें रुंद आसून फाटीच देंवत गेल्ल्यान ताका कुबड आशिल्ल्या भाशेन दिसता. ताचे वासाची गांठ आसून तातूंतल्यान तो एके तरेचो फवारो सोडटा.
Balchão
Itihas
Bharot ant Katolk Purtugez amni tanchea vosahot korpant ailolea vellar, Balchanvachi, vollokh divpant aili. thumb|Dukrachea masacho balchanv. Katolk kuttumbam ghoddiek narlachi vinagr  tachea amsannik lagun vaportat, ani Hindu kuttumbam ghoddiek usachea kanddiechi vinagr  matxe unnem amsannik vaportat. Atam  dhovi vinagr vo malt vinagr vaporpant ieta.
तरस
तळया लागसल्ले वा दोंगराचे खांचींत वा व्हड फातराआड तो रावता. के ह्या जनावरान केल्ल्या बिळांतय तो रावता. तो निशाचर आसून एकलो वा जो आनी कुशिल्ले प्राणी ही ताची मुखेल खावड. तो चड करुन अशक्त प्राणी मास मांस मेळना जाल्यार तो बोकड्यो मेंढरां आनी सुणी मारुन खाता. ताका कुशिल्लें मास खावपाची संवय आशिल्ल्यान ताका रानाचो आरोग्यरक्षक म्हळां. कांय तरस फिसकारतात जाल्यार कांय तरसांचो आवाज मनशाच्या हांसपा भाशेन आसता. मादी तरसाक चड करुन 2-4 पिलां जातात. पिलांच्या आंगार स्पश्ट काळे पटे आसतात. पूण व्हड जातकच हे पटे अस्पश्ट अशे जातात. पुडी कोराच्या तरसाचें शास्त्रीय नांव हायना. ब्रुनिया आनी थिपके शास्त्रीय नांव क्रोक्युटा क्रोक्युटा. आफ्रिकेंतलें तरस सदांच कळपान बैलासारक्या व्हड व्हड प्राण्याचेर लेगीत हल्लो करतात. शींव आनी वाघ जनावरांक, तांच्या उतारवयांत, पिडापीड करपाक लेगीत तरस फाटीं रावना. तरस फाटीं रावना.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Balchão
Sondorb
वर्ग:Goenchim Khannam jevnnam वर्ग:Khannam jevnnam वर्ग:Lipiantor korpachim panam वर्ग:Romi panam
Sasumaim Ani Sun - Dekhni
“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”
Sasumaim Ani Sun
Mother-in-law and daughter-in-law
Type: Deknni
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok
Musical form: Binary
Literary form: Narrative
Translated by Romano Abreu, Moira, Goa, June 2003
Sasumaim ani sun(u) dogaim mogan bountalim,
Mother-in-law and daughter-in-law were in good terms,
Xezarim ani soirim tankam ekdomuch zollttalim
France
, Eropantlo des asa. Tachi rajdhani Paris nogor zaun asa.
Sasumaim Ani Sun - Dekhni
Sasumaink ani sunek êk dis
Zogddem pettolem
Started fighting.
Relatives and neighbours faces,
Khoxem murgott'lem.
Were tingling with happiness.
Sasumain randdllan ek dis sunek(u) sanguilem
One day in the kitchen the mother-in-law told the daughter-in-law,
Bara poddinch, pitt apnak zai mhunnum rokddem.
To grind 12 measures flour urgently.
Sasumaink ani sunek ek dis
One day mother-in-law and daughter-in-law,
Soiream ani xezareamchem tondd(o)
Apttun doptutun rokddench sunen dantem manddilem
Banging one grinding stone on the other daughter-in-law set the mill,
12 measures of flour was full in the kitchen.
Polleiat
Dekhnni
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देखणी / Dekhnni वर्ग:Romi panam
डॉ .विनायक नारायण मयेंकार
डॉ.विनायक नारायण मयेंकार हो सुटके झुजारी आशिल्लो.
वावर
गोंयात आयिल्ल्या वेळार आना मुंबयत चलपी स्वतंत्रताये चळवळी विशीं डॉ. मयेंकारांक सांगताले आनी ताचो खोल परिणाम डॉ. मयेंकारांचेर जातालो .आनाचो राजकारणातल्ल्यो गजाली तांका स्फुर्त दितालो.टिऴक,गांधी,नेहरुंच्या वाढीक लागलो. डॉ.मयेंकारांच्या घरांतल्या जाण्टया मनशांचो पुरक नाशिल्लो .तांच्या बापायचे पिरायचे लोकां कडल्यान लेगित खर विरोध जरी खादी वावरपी आऩा तांचे आदर्श जावन आसले.ताणीच डॉ.मयेंकाराक लाठी कशी चलोवशी हाचें शिक्षस दिल्ले.
मरण
जुलय 1960 त ते आगोला हांगाच्यान लिस्बन हांगा आयले .उपरांत 6 मार्च 1961 दिसा ते मुंबय  परत आयले .इतले मजगतीं पुर्तुगेजाच्या बंदपासातल्यान मुक्त जाल्ले .उपरांत इंडियन नॅशनल काँग्रेसीचे हिता खातीर ते खूब वावुरले.भारत सरकार तशेंच गोंय मुक्तताये खातीर तांणी केल्ल्या वावराचो भोवमान केला.गोंय पुर्तुगेजेंच्या गुलामगिरीतल्यान मेकळें जावचें म्हूण देशभक्तीचें व्रत बाळगिल्ले हे सुटके झुजारी 2005 वर्सा ह्या संवसाराक अंतरले.
सदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Alakshmi
Lokxmichi vhoddli bhoinn. Tika ‘jyexttha’ hem vegllem namv asa. Moharaxttrant tika ‘akkabai’ mhunn vollkhotat. Olkxmi hea utrache orth ji lokxmi nhoi ti oso zata.Kxirsagorachea somudromonthona vellar vikh (kalkutt) bhair sortokoch, punn lokxmichea poilim doreantlean bhair sorli mhunn tika lokxmichi vhoddli bhoinn manpak lagle. Olkxmi mhollear daridry, doiny ani dukhkh. Ti doreantlean bhair yetkoch tinnem vicharolem, ‘hamv khoim ravum?’ tacher devamni tika sanglem, ‘zom-i kellso, kunddo ani kems astat thoim tum ravo.’‘jea ghorant zhogddim, zhuzam, dukhkham hanche rabito asa. Guru devo, soire dhaire ixtt hancho opman zata. Zom-i fott uloitat, zom-i lok ekamekank fottoitat. Zom-i odhrmacheo gozali choltat thointum ravo.’
Kxirsagorache monthon cholta astona olkxmi fattlean lokxmicho zolm' zalo. Tichem vixnnukodden logn tharlem. Vhoddle bhoinnichem logn zalea bogor dhaklechem logn korpak zaina oxem xastrant sangil'lean lokxmichea lognak addmellim ailim. Mhunn devamni olkxmichem logn ud'dalok rixi kodden lailem (podmopurann br. 9.10). Ligpurannant tichem duHsha kodden logn zal'leachem sangla (2.6). Fuddem ud'dalokak ticho sobhavo auddunk naxil'lean to tika soddun gelo. Uprant ti eka pimpllaponda bosun roddpak lagli. Tichem roddop aikun lokxmi, vixnnu soit tika mellpak aili. Lokxmin tika vor dilo ki ‘je konn oxvot'thomullim tuji puza kortole, te girest zatle.’ ten'na saun dor xenvara lokxmi pimpllachea mullant tika mellpak yeta oxem somzotat. Xenvarak sury udeuchem adim kel'li pimpllachi puza lokxmiprod mantat.
He devichem vornnon agom' ani vixnnupurann hatunt melltta. Ti kalli samvlli, tambddea dolleanchi, don bhuzam axil'li, lamb nakachi, thanam ani pott vhodd axil'li. Kakdhvoz dharonn korpi, boila sarkem vhodd tondd axil'li, apnnalea dhuv-putam vangdda asta. San'n hem tichem ayudh. Xitladevinchem svorup kaim toren olkxmi sarkench asta. Hea vornnona kodden zullpi modhyoyugantoli xilpam pollounk mellttat.
Hichi bhomvddi aplea ghoracher yeunchi nhoi mhunn axvin xu.8 mohaukxmiche pujepoilim jyexttha hea namvan tichi puza kortat ani fattlea daran ek vat laun ti ghorachea konxakonoxank bhomvddaun mukhavelea darant haddun uddoitat. Hi tora mhollear olkxmik bhaili vatt dakhoup oso somoz asa. Hachea urfattem vat dakhoun ti ghorant haddop, haka lokxmik bhitor yeupachi vatt dakhoup oxem somzotat. Bongalant axvin umaxek xennachi ‘kxonnika olkxmi’ toyar korun lokxmiurim tichi puza kortat ani uprant visrdon kortat.
Poux punvek puxy nokxotr lagil'lem asta. Tea disa ghorchea dadlean dhovea sasvancho lep laun nhamvchem ani olkxmik ghorantlean bhair dhamvddaun ghalchi oxem dhormogronthamni sanglam.Magir narainn, indr, chondr, brifospoti ani puxy hanchea murtik sorvaxodhiyukt udkan nhann ghalun tanchi puza korchi toxench tea vellar hom' ghalcho oxem mhollam.
Polleiat
Alakshmi
वर्ग:Totvaxastr / Philosophy वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Itihas / History वर्ग:Romi panam
Shivaji
Xivaji Maharaj, bhosle ghoranneantlo ek xrextt raza ani hindvi svorajeacho sonsthapok.
Zolm' ani bhurgemponn
Fevrerache 19ver, 1630 hea vorsa Pune hanga tancho zolm' zalo. Tacho bapuy Xohaji ho survek adiloxahint zalear uprant nizamoxahint subhedar podacher aslo. Xivajichim poilim kaim vorsam Xohaji vangdda Maharaxttrant ani Kornattokant gelim. Xivaji sov vorsancho astanam, Xohajin Jizabai vangdda taka Benglurchean Puneak dhaddlo. Tachi dekhrekh korpa khatir Xohajin Dadoji Kondd'devachi nemnnuk kel'li.
Xivajin Dadojichea hata khala rajy' karbharachem xikxonn ghetlem. Toxench aplea zohagirichea mulukhant vosuli pod'dot veusthit bosoili. Xivajichem bhurgeponn tachi Auy Jizabai hiche vangdda gelem. Tachem xikxonn-ui ghorach zalem. Jizaba-in taka Ramayan Mahabharotantleo kotha sangun tachea monachr kxatrot anne borensomskar ghoddoun haddle. Hatuntlean-uch Xivaji Maharazachea monant svorajeachim bhavnnam nirmann zalim oxem sangtat.
Svorajy
Xivajichi vhoddvik sangpi ani tachea sangateanchea porakromachi tokhnnai korpi Ofzhol Khanacho vodh; baji probhuchem bolidan; xahistekhanachi fojeti; tanajichem bolidan; agrachean suttka heo kaim prosid'd ghoddnnuko asat. Xivajichi vaddtti prosid'di polloun Aurongjeban nimanne kodden Mirzharaza Zoising haka vhodd soinik diun dokxinnek dhaddlo. Mirzharazan dilerokhanachea adaran purondor kil'leak revaddo ghalun, Xivajik kil'leacheruch bondkhonnint dovorlo.
Moglanchea vhodd soinea mukhar aplem soinik nikami thortolem hem zannun nimanne kodden xivajin mirzharazakodden itihas prosid'd purondor koblat ghoddoun haddli. He koblatik lagun Xivajik aple ordeavoir kil'le moglank divche poddle. Toxench Xivajin moglancho fokot zohagirodar mhunn ravcho oxi ott ghali. Uprant Mirzharazan taka ani Sombhajik bollzoborin agreak vhole. Uprant Aurongjeban tankam nodrokoident dovorle. Xittuksannen apli suttka korun Xivaji portun Puneant ailea uprant tannem aplem rajy vistarchem dhoronn tatpurtem bond dovorlem. Punn kaim kalla uprant portun rajyovistarachea vaurak laglo.
Zoisingakodden zal'le purondorache koblatint tannem jem kitem vogddail'lem tem sogllem portun melloilem. Toxech anikui nove mulukh hatasole. Aurongjeban xivajicho paddavo korpache khub yotn kele. Punn Xivajin te soglle moddun uddoile. Agreachean ailea uprant Xivajik dinddori, salher, mulher him vhodd zhuzam korchim poddlim. 1672 to Xivajin Xri Somrath Ramdas Svamichea sohvasant kaim temp sarlo. Ramdasan taka rajy' vevostha, loksongrh, rajkaronn ani yer vixoya sombondim gurupodex dilo.
Rajeabhixek
Xivaji Maharaz jednam apleak rajeabhixek korpak mukhar sorlo tednam taka kaim sordar ani zohagirodarankoddchean khub virodh zalo. Tachea kxotriyt'tvabod'dol monant dubavo aslo. Te taka raza mandpak toyar naxil'le. Dekhun tannem kaxicho mahaponddit gagabhtt'tt haka apoun haddun dhormxastrachea adaran aplem kxotriytv sidh kelem. Uprant jyextth xu. 13 xukrovar xoke 1596 hea disa apleak rajeabhixek korun ghetlo. Xivajin tea vellar rajy choloupa khatir oxttoprodhananchi nemnnuk keli. Tanchi volleri oxi.
Toxench rajeabhixekachea nimtan xivajin ‘hon‘ ani ‘xivrai‘ oxim don nannim poddlim. Rajy' karbharachem madhyom' svobhaxent aschem mhunn tannem rajy' veuharokox uzvaddak haddlo. Aplem svorajy vaddoitanam taka Purtugez, Ddoch, French ani Brittix hea porkiankodden-ui songhorx korcho poddlo. Te khatir taka zhuzari tarvam bandchim poddlim. Toxench malounn lagsar doreant Sindhu durg ubarolo ani Rotnagiri, Podmo durg, Vizoi Durg koddlean ani her kodden navik kendram nirmann kelim.
Rajeabhixeka uprant Xivajiche choddxe dis vaitt gele. Tachi bholaiki ibaddl'li. Jizabaik moronn ailem ani tacho put Sombhaji moglank mell'llo. Punn bholaiki sudarlea uprant tannem dokxinn koddche jinji, velor he prodex gheun rajy' vistar kelo. Toxench kutuboxahi ani adiloxahi kodden bore sombond sthapit kele. Punn uprant tachi bholaiki portun ibaddli ani tantun-uch taka moronn ailem.
Polleiat
वर्ग:Konknni वर्ग:Itihas / History वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Romi panam
Belgium
, एरोपांतलो देस आसा। ताची राजधानी ब्रुसेल्स नगर आसा।
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Romi panam
Satti Azranch' Bens - Dekhni
“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”
Satti Azranch' Bens
Sixty thousand rupees worth property
Type: Deknni
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok
Musical form: Binary
Literary form: Monologue
Translated by Romano Abreu, Moira, Goa, June 2003
Ago, ago Bhoiru, tuje vinnem
Hai, hai Bhoiru, without you,
Sukh(u) mhaka nã, sukh(u) mhaka nã.
I have no happiness, I have no happiness.
Satt(i) azranch' bens mhojea adin(u)
I own property worth sixty thousand rupees,
Tacho tivantto tuk' go di-in(u)
I can give you one third of the above,
Tachea velean(u) tuk' hanv sustentar korin(u).
To support you by its incombe.
Polleiat
Dekhnni
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देखणी / Dekhnni वर्ग:Romi panam
Upas
Devadhrmak pallo divonk ani vrotacho nem' mhunn omukuch kallameren jevi-khai nastona raup, haka upas mhonnttat. Upas ho xobd somskrit ‘upvas’ hea xobdachem opbhronx rup asa. Somskritant ‘upoxonn’ hoi anik ek xobd asa. Upasachea kallant pott ritem uril'lean monxache kuddichea vingodd vingodd ovyvank usont mellil'lean, monxachi bholaiki sudrota ani monak xanti melltta. Hea karnnak lagun kuddiche ani monache vikar unne zatat, oxem mhonnttat. Monxachi kudd ani mon hanche bholaikekhatir upasachi yeuzonn zali asumye ani ti protyokxant haddpak sopi zauchi mhunn tika dhormik mhot'tv dilam zaumye.
Upas ho patok na korpacho marg, oxem goutom' dhormosutrant boroilam. Ved vochon pallun yogone-dan, top, upas he pormexrvor praptiche marg asat oxem brihodarnnyokant mhollam. Topachea vegvegllea prokarant upasachem mhotv ani vhoddponn asa oxem mohabharotant sanglam. Monusmriti ani her smritigronthant somajik patkamposun mukti mellpakhatir upasachem praixchit sanglam.
Upasacho kall eka disaposun eka mhoineameren asum yeta. Tin, panch ani sat disanchea toxench mhoineachea ani vorsachea upasa disa thoddea promannant ahar korpak disanchea toxench mhoineachea ani vorsachea upasa disa thoddea promannant ahar korpak manyotai asa. Dhormoxastrant ekadis, prodox, xivratr, ramnom', zonmaxttom', horitaloka tritiya hea disa purnn upas kortat. Somvar, xenvar adi varanchea upasadisa disantlean ek fautt jeunn ghetat. Sonkxtti disa chondrodoi uprant ani vinaiki disa donporam jeutat.Kaim zann dok legit piyronasotona upas kortat, zaka nirzol upas mhonnttat.
Puri, loramv, muganchem konn'nn, gomvanchi chopati adi khaun upas pallpachi chal asa.Kiristamv dhormant tanteam, nustem adi podarthanchem seun korpak manyotai asa. Musloman dhormant romzanocho mhoino upasacho mantat. Ten'na tankam ratcho eka khasa vellar ahar gheupak zata. Yohudi (jyu) ani kiristamv dhormant sobbadh ani lentt (ox vensdde te isttor merenocho kall) he upasache dis thorail'le astat. Musloman ani kiristamv hanchebhoxen zoin,boudhd ani hindu hankaim upasachem mhotv asa. Patkamposun mukti melloupakhatir ani praixchit mhunn upasachem vrot soumy va khor ritin pallpachi tancheant chal asa.
Xastrapromann upasachea disamni onzon, gondh, fulam mallop, vosti ghalop, pan khaup adi vorjy asta. Lhan bhorgim ani duyent monis hanchekhatir upasache nem' soumy korpachi mekllik asa.
Chit'toxudhdikhatir ani herankoddlean zaupi oteacharachem praixchit mhunn mohatma zandhin upas kelo. Ho upas rajki cholloullisombondi axil'lean bhartachea rajki itihasant gandhichea upasak ek khaxeli sovat asa.
Jen'na ekadro monis goribik lagun va her khoinchyai karnnak lagun on'n gheunk pauta, ten'na to upaxi urta. Ho upasacho prokar nhoi.
Polleiat
Fasting
वर्ग:Konknni वर्ग:Kudd, Ang Xhastr वर्ग:Vignean वर्ग:Romi panam
वऱ्हाडी बोली
मराठी भाशेची एक बोली. बुलढाण्याचो उदेंत वाठार, एलिचपूर, बैतूल सिवनी आनी बालाघाट ह्या वाठारांचो दक्षिण भाग तशेंच भंडारा, चांदा, वणी आनी वाशीम ह्या वाठारांत ही बोली चलता. हे बोलयेचे प्रांत, जात आनी धंदो हांचेवयल्यान कांय उपभेद जाल्ले आसात. घाटावयली वऱ्हाडी आनी घाटासकयली वऱ्हाडी अशे तिचे दोन भेद आसून नागपुरी, बालाघाटी, चांदा हे तिचे वाठारा प्रमाण उपभेद आसात. झारपी, घनगरी, कतिया, कुणबी, कुंभारी, महारी आनी गोवरी हे तिचे जातीवयल्यान पडिल्ले उपभेद आसात. केवठी आनी हळवी हे तिचे आनीक दोन भेद आसात.
वऱ्हाडी बोलीचें मूळ स्वरूप अशें :
१) दीर्घ स्वर - हातूंत दीर्घ स्वर आनी चड करून अंत्यदीर्घ स्वर ऱ्हस्व उच्चारतात.
देखीक : मी वा मि. माही वा माहि. २) प्रमाण मराठी भाशेंत जंय ए हो अंत्य स्वर येता थंय वऱ्हाडी भाशेंत अ घालतात. देखीक : सांगितले हाच्या जाग्यार सांगितल, त्याने जाग्यार त्यान.
३) इ आनी व ह्या बदला वऱ्हाडी बोलिंत ए आनी य हे वर्ण येतात. देखीक : देल्ल, वेळ - येळ.
४) आद्य ए चो उच्चार वऱ्हाडींत ये असो करतात.
देखीक : तूं - तून्, देवाशीं - देवाशींन्. ७) भविश्यकाळी रुपांत न बदला ल येता.
देखीक : मी मारीन- मी मारील. ८) प्रमाण मराठींतसीं नपुंसक लिंगी एकवचनी आनी अनेक वचनी एँ कारान्त रूप वऱ्हाडींत जायतेफावट अकारान्त जाता. देखीक : पोरगें - पोरग, माणसें - माणस. ह्या नामांचें विशेशण मात नपुंसकलिंगी अनेक वचनांत उरनासतना पुंल्लिंगी अनेक वचनांत उरता. देखीक : चांगली माणसें - चांगले माणस.
९) मराठींतल्या चतुर्थीच्या ला प्रत्ययाबद्दल वऱ्हाडींत ले प्रत्यय येता. देखीक : बापाला - बापाले.
११) 'काय' ह्या प्रश्र्नार्थक सर्वनामांचीं पंचमीचीं रुपां काव्हून, काहून, काम्हून अशीं जातात.
१२) व्दितीय पुरुष आनी तृतीय पुरुष हांचीं एक वचनी रुपां सारकींच जातात. देखीक : तू आहे, तू गेला.
१३) आज्ञार्थ व्दितीय पुरुषी एकवचनी रुपां यकारान्त जातात.
देखीक : जाय, खाय पाह्य.
External links
वर्ग:देवनागरी पानां
United Kingdom
, Eropantlo des asa. Tachi rajdhani zaun asa London nogor.
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Romi panam
ಜಾಕಬಾಚೆಂ ಪತ್ರ್
ಜಾಕಬಾಚೆಂ ಪತ್ರ್
ಪಾವ್ಲುಚ್ಯಾ ತೆರಾ ಪತ್ರಾಂ ಭಾಯ್ರ್, ಹೆಬ್ರೆವಾಂಕ್ ಬರಯ್ಲ್ಲೆಂ ಪತ್ರ್, ತಶೆಂಚ್ ಆನಿಕ್ ಸಾತ್ “ಕಾತಲಿಕ್” ಮ್ಹಣ್ಲಲಿಂ ಪತ್ರಾಂ ಆಸಾತ್ : ಎಕ್ ಜಾಕಬಾಚೆಂ, ದನ್ ಪೆದ್ರುಚಿಂ, ತಿನ್ ಜುಾಂವಾಚಿಂ ಆನಿ ಎಕ್ ಜುದಾಸಾಚೆಂ.
ಪವಿತ್ರ್-ಸಭೆಚ್ಯಾ ಪುರ್ವಿಲ್ಯಾ ಶೆಂಕ್ಡ್ಯಾಂ ಥಾವ್ನ್ ಹ್ಯಾ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂಕ್ “ಕಾತಲಿಕ್” ಮ್ಹಣ್ಟಾತ್, ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್, ಜುಾಂವಾಚೆಂ ದುಸ್ರೆಂ ಆನಿ ತಿಸ್ರೆಂ ಪತ್ರ್ ಮಾತ್ ಭಾಯ್ರಾವ್ನ್, ತಾಂಚೊ ಉಲೊ ಆನಿ ಶಿಕವ್ಣ್ ಫಕತ್ ಅಂಕ್ಯಾ-ಅಂಕ್ಯಾ ಗಾಂವ್ಚೆ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭೆಕ್ ನ್ಹಯ್, ಪುಣ್ ಸಮೆಸ್ತ್ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಲಕಾಂಕ್, ಆಕ್;ಖೆ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭೆಕ್. ಹಿಂ “ಕಾತಲಿಕ್” ಪತ್ರಾಂ ಪುಸ್ಕಳ್ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಸಭಾಂಕ್ ಧಾಡ್ಲಲಿಂ ಪ್ರಸಿಧಿ ಪತ್ರಾಂ (ಚಿರ್ಚುಲಾರ್ ಲೆಟೆರ್ಸ್) ಮ್ಹಣುಂಯೆತಾ.
ಸುರ್ವಾತೆಕ್ ಥಾವ್ನ್ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಲಕಾನ್ ಹೆಂ ಪತ್ರ್ “ ಜಾಕಬಾನ್, ಸಮಿಯಾಚ್ಯಾ ಭಾವಾನ್” ಬರಯ್ಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಮಾನುನ್ ಘೆತ್ಲಾಂ. ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚಿ ಭಾಸ್, ಬರವ್ಪಾಚಿ ರಿತ್ ಆನಿ ಶಿಕವ್ಣ್ ಪಳೆಲ್ಯಾರ್, ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚೊ ಬರಯ್ಣಾರ್ ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಂತ್ ಎಕ್ದಮ್ ಘಳ್ಳಲೊ ಆನಿ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಚೆ ಶಿಕವ್ಣೆಂತ್ ಘಟ್ ಆಸ್ಲಲೊ ಎಕ್ ಜುದೆವ್ ಮ್ಹಣ್ ಗಂತಾ.
ತೆಂ ಕೆದ್ನಾ ಬರಯ್ಲೆಂ ತೆಂ ಸಾರ್ಕೆಂ ಸಾಂಗುಂಕ್ ಕಠಿನ್. ಪುಣ್ ಚಡ್ಕರುನ್, ತೆಂ ಸುಮಾರ್ 60ವ್ಯಾ ತೆಂ 62ವ್ಯಾ ವರ್ಸಾ ಬರಯ್ಲೆಂಶೆಂ ದಿಸ್ತಾ. ಜಾಕಬ್ “ಶಿಂಪಡ್ಲಲ್ಯಾ ಬಾರಾ ಕುಳಾಂಕ್”, ಮ್ಹಣ್ಗೆ ಪಾಲೆಸ್ತಿನಾ ಭಾಯ್ರ್ ಆಸ್ಲಲ್ಯಾ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಕ್, ಬರಯ್ತಾ; ಪುಣ್ ತೊ ಫಕತ್ ಜುದೆವ್ ಲಕಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ದಳ್ಯಾಂ ಮುಖಾರ್ ದವರ್ತಾ ಮ್ಹಣ್ ಸಾಂಗುಂಕ್ ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂತ್ ಕಾಯ್ ಮೆಳನಾ.
ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚಿ ಮಾನ್ಡಾವಳ್ ಅಶಿ :
ಪ್ರಸ್ತಾವ್ನಾ : 1 : 1
ಭಾವಾರ್ಥ್ ಆನಿ ಜಾಣ್ವಾಯ್ : 1 : 2-8
ಗರಿಬ್ಪಣ್ ಆನಿ ಗಿರೆಸ್ತ್ಕಾಯ್ : 1 : 9-11
ಕಸಾಕ್ ಲಾವಪ್ ಆನಿ ತಾಳ್ಣಿ : 1:12-18
ದೆವಾಚೆಂ ಉತರ್ ಆಯ್ಕಪ್ ಆನಿ ಪಾಳಪ್ : 1 : 19-27
ಗಿರ್ಸ್ತ್ ಆನಿ ಗರಿಬ್ ಭಾವಾಂಭಯ್ಣಿಂ ಮದೆಂ ವೆಗ್ಳಚಾರ್ ಕರ್ಪಾಚೆರ್ ಆಡ್ ಶಿಡ್ಕಾವ್ಣಿ : 2 : 1 – 13
ಭಾವಾರ್ಥ್ ಆನಿ ಕರ್ಣಿಯೊ :	2: 14-26
ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಮನ್ಶಾಂ ಆನಿ ಜಿಬೆಚಿ ದಮಾವ್ಣಿ : 3 : 1-18
ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಮನ್ಶಾಂ ಆನಿ ಸಂವ್ಸಾರ್ ; 4 : 1-5:6
ವೆಗ್-ವೆಗ್ಳ್ಯೊ ಬುದ್ದಿ : 5: 7-20
Sondorbh
वर्ग:ನವ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ(New Testament Books) वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
Luxembourg
, एरोपांतलो देस आसा। ताची राजधानी लक्संबॉर्ग नगर आसा।
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Romi panam
जयवंत कुंदे
जयवंत कुंदे हो सुटके झुजारी आशिल्लो.
जल्म आनी शिक्षण
जयवंत कुंदे हांचो जल्म 2 एप्रील 1919 दिसा कुंकळ्ळी गांवांत जालो. तांणी मुळावें आनी लिसेंवाचें पांचवें वर्स मेरेन शिक्षण घेतलें. 1946 वर्सा सावन ते राष्ट्रीय काँग्रेस- गोंय संघटनेचे वांगडी आशिल्ले. 1946 वर्सा, डॉ. नारायण भेंब्रे हांणी उजवाडायिल्लें ‘आंदोलन’ हें खबरापञ तांणी आपल्या घरांत छापलें. पुर्तुगेजांची कडक नदर आसून लेगीत तांणी तें राष्ट्रवादी मराठी खबरापञ छापपाचें धारिश्ट्य दाखयलें.
वावर
त्या वेळार अशे तरेचीं पुर्तुगेज सत्ते आड पञकां छापले उपरांत ती व्हरून उत्तर गोंयांत तांचे वितरण जातालें. भर बाजारांत, तिठ्यार, पुलीस चवकेर हीं पञकांत चिकटायताले. पञकां चिकटावपाचें काम सत्याग्रही करताले. 1946 वर्सा दुबावानच तांकां केपें वाठारांत पुलिसांनी धरले आनी एक दीस बंदखणींत दवरले. पुर्तुगेजां आड आवाज उठोवपाची तांकां ल्हान पिरायेरच खुमखुमी आसली. फुडें 1947 वर्सा ते आझाद गोमंतक दल संघटनेचे वांगडी जाले. आसगांव आनी बार्देस म्हालांतल्या दल संघटनेच्या शाखांचे ते मुखेली जाले. पुर्तुगेजांच्या विरोधांत पञकां छापप आनी चिकटावप हीं कामां सदचींच जाल्लीं पूण सांपडनासतना हीं कामां चालू आसतालीं.
21 जुलय 1947 दिसा म्हापशें वाठारांतल्या सरकारी बँकेचेर आनी फाजेन्दाचेर हल्लो करपाक तांणी वांटो जयवंतांच्या घरांतलें वातावरण स्वातंञ्य मोगी आशिल्ल्यान तांकां फाटीं ओडपी कोणूच नासलो. घेतलो. ह्या आरोपाखाला डिसेंबर 1947 वर्सा पुलिसांनी तांकां धरले. उपरांत पुर्तुगेज सरकाराच्या प्रादेशीक लश्करी दंडाधिकारया मुखार तांची चवकशी जाली, आनी तांकां 26 वर्सां बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. तेच बराबर तांकां थोडो दंडूय फर्मायलो. पूण जयवंतांची अर्थीक परिस्थिती दंड भरपा इतली आस्तीक नाशिल्ल्यान तांणी दंड भरपाक न्हयकार दिलो. दंड भरपाक तांणी न्हयकार दिल्ल्यान तांकां आनीक तीस दीस बंदखणीची ख्यास्त फावो जाली. जयवंतांक 26 वर्सांची बंदखणीची जाल्ली ख्यास्त आयकून घराब्याचेर दुख्खाची सया पातळ्ळी. तरणी पिराय बंदखणींत सारपाची. आग्वाद बंदखणींत तांणी सुमार साडेचार वर्सां ख्यास्त भोगली. फुडें 1 जून 1952 वर्सा तांकां लिश्बोआक व्हेले. उपरांत तांकां आंगोला व्हेले. सत्याग्रहीक एकाच बंदखणींत दवरीनासताना तांच्यो बंदखणी बदल करीत रावताले. तांणी आल्जुबे, लुआंदा, मोसामेदीश, से द बांदोरा, फोर्त रोसादश सारक्या वेगवेगळ्या बंदखणींनी ख्यास्त भोगल्या. बंदखणींत सगळ्या बंघा वांगडा तांकांय गायेचें मांस दिताले. जयवंतांन तें जेवण घेवपाक न्हयकार दिलो. जेवण न्हयकारील्ल्यान तांकां वायट वागणूक दिवपाक लागले. आपल्याक दिल्ले वायट वागणुकेक लागून तांणी विरोध केलो. तेन्ना तांकां आनीक चाळीस दीस बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. चाळीस दिसांची ख्यस्त इतली घातमारी आसली की तांकां एका चवकोनी कुडींत दवरिल्ले. वारें ना, उजवाड ना, कोणूच उलोवपाक ना. जेन्ना तांका जेवण येतालें तेन्नाच तांकां पुलिसांचें तोंड दिसतालें. एकांतवासाची बंदखण. मनीस पिसो जावन त्या एकातांत मरपाचो. पूण गोंय मुक्ती खातीर झुजिल्ल्य सत्याग्रहींचीं काळजां आनी मनां पुर्तुगेजांचे जुलूम आनी अत्याचार सोंसून फातराचीं जाल्लीं. एकांतवासाचे चाळीस दिस ख्यास्त भोगून लेगीत जयवंत इल्लो लेगीत भियेले ना. एकच ध्येय आसलें गोंय मुक्तिचें. फुडें 24 मार्च 1961 दिसा तांकां दिल्ले ख्यास्तींतल्यान तांची मेकळीक जाली आनी ते 5 ऑगस्ट 1961 दिसा आपल्या गांवघरा कुंकळ्ळी गांवांत पावले. 1978 वर्सा भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन तांणी केल्ल्या कार्याचो भोवमान केलो.
संदर्ब
वर्ग:देवनागरी पानां
मलेशिया
, आशीयांतलो देस आसा। ताची राजधानी क्वाला लंपुर नगर आसा।
पळेयात
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:आशीयांतले देस
Losun
(Moratthi - losunn; Hindi - loson; Gujrati - losonn; Kon'nodd - bell'llull'lli (ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ); Somskrit - loxun, ugrogondha; Inglix - garlik (garlic); lettin: Alliym' sottaivhom'; kull liliesi).
Losunn : 1) panam, fulamsoit vonspot 2)kadeacho ubo chhed 3)ful 4)paklli Garlic, losunn dhovi ani tambsar zamblli oxi don prokaranchi asta.
Ek vokhdi vonspot. Hi kando ani khorott hanche ॲliym' he prozatintoli. Ti mullchi modhy axiantoli asumye oxem mantat. I. So. Adim 5000 te 3400 hea kallant ijipti lok kando ani losunn pikoitale oso purave melltta. Yurop, ijipt, bhartant ti lagouddint asa. Voidik vafmoyant losnnicho ul'lekh na. Punn mohabharot, toxench kouttili-i orthoxastr, vatsyainachem kamsutr, chorkosomhita, suxrutosomhita, naunitok, monusmriti hea zaitea somskrit gronthamni vegvegllea sondrbhamni tiche ul'lekh mellttat. Zaitea gronthamni losunn opvitr, nixidhd ani tajy manil'li asa. Toxench tichea vokhdi gunnodhrmanchi mhaiti bhorpur melltta.
Losnnichea paklleank ugr vas yeta. Purvil'lea kallasaun randpant losnnicho upeg kortat. Zaitea prokaramni losnnicho upeg zata axil'lean xetint ani vepari mollar tika mhotvachi suvat mell'llea. Losnnicheo paklleo vayusarok, kamot'tezok, kofotsarok, ut'tezok, jvorhari ani bhuk vaddoupi asat. Losnnicho ros pottdukhicher ani kandukhicher ditat. Fufusache ani xrvasonolikeche vikar, khank, kuxttorog, dont, mutropindd hancheruy losnnicho ros upegi asun katddeche vikar, zokhmo hancheruy to upegi poddtta. Losnniposun toyar kel'li pudd ani vokhdam bhartant ayat kortat. Mhoisuroche sonttrol fudd tteknolojikol risrch insttittyutt he somsthen sukxmomozonturedhi gunn ani vokhdi muly he babtint borem axil'lem losunn churnn toyar korpi prokria viksit kel'lea. Losunn rogot xudhd korta. Aharant losnnicho vapor kel'lean rogtant kolestterol vaddpachem promann unnem urta oxem sidhd zalam.
Rosainik songhttonn : losnnint 63.8% udok, 6.3% prothinam, 29.0% karbohaiddrett, 0.1% med, 0.03% kelxiyom', 0.31% fosforos asta. Tebhair 1.3 migre./ 100 gre. Lokhonn ani 13 migre./100 gre. Ko jiunostv asta. Losnnik yeupi vixixtt vas tatuntlea ॲlil 2 propin thayoslfinett (olisin) hea somyugak lagun yeta.
Lagoudd ani moxagot : losnnichi vadd somxitoxnn hovamanant bori zata. Toxench 900 – 1200 mi. Unchayechea vattharant hem pik borem yeta. Losnnichi lagoudd chodd korun ekttobor – nouhembor mhoineant kortat. Ut'torenk sopatt vattharant sopttembor – ekttoborant ani dongrall vattharant februvari te march mhoineant kortat. Bharot, chin, dokxinn koria, thailondd ani spen hea dexamni losnnichi mukheloponnan lagoudd kortat. Garlic.
Prokar : losunn dhovi ani tambsar zamblli oxi don prokaranchi asta. Dhovea prokaroche losnnikande akaran vhodd astat. Toxench purumentakoi bore tigtat ani tanchem utpadonuy chodd melltta. Zambllosar rongache prokar chodd tikhott ani vokhdi nodren mhotvache astat. Punn tanchem utpadon unnem melltta. Zomin : hea pikak modhyom' te chodd kalli ani nichreachi zomin manouta. Losnnichem pik char te saddechar mhoineamni toyar zata. Jen'na tachim panam sukun kond zomniuyor dixtti poddttat ten'na te hatamni humttaun kaddttat. 1 – 3 soptokam sukoitat ani uprant panam ani mullam kaddun kond meklle kortat. Bhartant dor hekttori sumar 3500 kigre. Itlem utpadon melltta.
Rog ani kidd : losnnichea pikar korpa rog lagta. Taka lagun panancher tambdde ani gobra korache thipke poddttat. Hea rogak allbonda haddpak borddo mixronn fovarotat. Hea pikak fuddkiddeachi-i bada zata. Tekhatir melethionasorokem kittkonaxok vaprotat.
Polleiat
Garlic
वर्ग:Ruk, Zhaddam, Fullam, Follam ani Bhaji वर्ग:Romi panam
Karate
Koratte mhollear zopani bhaxent moklle hat. Xostrasarkea khoincheach bhailea sadhnacho vapor korinasotona fokot mongottachea nettacher atmosomrkxonn ani choddhi korpachea hoya tantrik khellak poddil'lem hem namv udbodhok asa. Ni:xostr sthitint atmosomrkxonn koxem tantrik khellak poddil'lem hem namv udbodhok asa. Ni:xostr sthitint atmosomrkxonn koxem korpachem ani soxstr ghuri ghalotleater choddhai koxi korpachi, hachem xikxonn ghetam ghetam koratte hoya khellacho poili chinant udoi zalo, oxem mhonnttat .I so. Chea panchvea –sovea xotmanant daruma toixi namvachea bharti-i boudhd bhikxun hi vigha chini lokank xikoili.
Riukyu zumveavoilea okinava vattharantole akromok ,dubllea lokancher soxstr hol'le kortale. Oxa hol'lekhoramposun bochavo korpache gorjentlean sotravea xotmanasaun korattechi udrogot zaupak lagli. 1916 saun zopanant korattechem tontr borench udrogotik paulem funakoxi gichin (1861-1957) haka arvil'lea korattecho zonok oxem mantat.
Zopanant ho kholl char prokaramni khellttat. Te char prokar oxem: xottokan ,vaddo –ryu, gozu-ryu ani xitto –ryu .Thoim hoya khellacheo nakaima raxttri-i sorti zatat. Hirokajh kanazhava, masattoxi ani yamaguchi gogen he tin namneche korattepottu asat. Koslea xostracho va her sadhnancho adar ghenasotona fokot mongottacho ,mutthicho ,kopracho ani pamyancho vapor korun protipkxacher
Polleiat
Karate
वर्ग:Khell वर्ग:Romi panam
तरसाद
अश्ययुगांतल्या धारेच्या फातरी आयुधां पसून तरसादीचो उगम जालो. महाभारताच्या शांतिपर्वांत बह्यान याग केलो, तेन्ना अशना ह्या कमळासारके उल्केंतल्यान तरसादीचो जल्म जालो. अशें भीष्म सांगता. गदा, कुराड, गोफिण, धोणू, भालो असो शस्त्रांचो विकास जायत गेलो आनी तातूंतल्यान तरसाद प्रचारांत आयली अशें म्हण्टात.
सुमेर, भारत, पॅलॅस्टान ह्या वाठारांत क्रिस्त तीन हजार वर्सां आदीं वा ताचे पयलीं 40 सेंमी. लांबायेच्यो मोटव्यो तरसादी वापरताले. तांबें, कांशें हांच्यो पाती आनी हाडाच्यो वा धातूच्यो मुठी बसोवन तरसादी करताले. हर्डोइ, बिठूर, हैदराबादाच्या उत्खननांत हडप्पा संस्कृतायेंतल्यो तरसादी मेळळ्यात. फोर्ट मनरोंत इ. स. आदी 1,200 काळांतली तरसाद मेळ्ळ्या. वैदीक आनी हेर वाड्. मयांनी तरसादीक करवाल, असि, निस्त्रिंश, चंद्रहास, खडग, मंडलाग्र. असियष्टि अशीं नांवां मेळटात.
आर्विल्ल्या काळांत वाठार वा खाशेल्या मनशावयल्यान तरसादी वळखतात. भरतहुताच्या शिल्पकामांत शुंग काळांतल्यो तरसादी पळोवंक मेळटात. कुशाणकाळांत अशीर, सरळ, आनी त्रिकोण तोंकाच्यो तशेंच कणेरीच्या पानांवरी पात्याच्यो तरसादी आशिल्ल्यो गुप्तकाळांत खंडा तरसादी चलणुकेंत आयल्यो. मदल्या युगांतल्यो अशीर समांतर पूण सरळ आनी दुधारी पात्याच्यो साद्यो मुठी आशिल्ल्यो तरसादी आदिचनल्लूर, अमरावती, नागार्जुन कोंडा, अजिंठा, वेरुळ, भुवनेश्वर, बादामी ह्या सुवातींवयल्या शिल्पांनी आनि चित्रांनी दिश्टी पडटात.
वाकाटक काळांतल्यो रुंद पात्याच्यो तशेंच खुरपी पात्याच्यो तरसादी अजिंठा-वेरुळच्या शिल्पांनी दिश्टी पडटात. मुठये कडेन अशीर आनी तोंका कडेन रुंद पातें आशिल्ले कोपीस तरसादीचो नमुनो जावा-सुमात्राच्यां देवळाच्या शिल्पांनी आसा.
तेराव्या आनी चवदाव्या शेंकडयां सावन भारतांत इराणी आनी तुर्की तरसादी येवंक लागल्यो. आईन-ई-अकबरी हातूंत ह्या तरसादींचीं वर्णनां दिल्यात, स्पेन, इटली. जर्मनींत तयार जाल्ली पातीं घेवन मराठ्यांनी तांकां हिंदू पद्दतींच्यो लवंगी, डेरेदार आनी खोपडा ह्यो मुठी बसयल्यो. पट्टा, सकेला वा धूप आनी किरच ह्यो मराठ्यांनी तयार केल्ल्यो तरसादी.
सुरवातेक ते दमास्कानी आनी इराणी आनी उपरांत हिंदुस्थानी पद्दतीन पातें करुंक लागले, हेर तरसादीं परस ह्या प्रकाराक चड खाशेलपण आसा. शिवाजीच्या संदर्भांत आयिल्ली भवानी तरसाद ही पट्टा हेच पद्दतीन आसूंक जाय अशें अस्तंतेंतल्या जाणकारंचें मत आसा. कर्नाटकांत आद्य-कट्टी नांवाची कोयतेसारकेंपातें आशिल्ली तरसाद दिश्टी पडटा. टिपू सुलतानाचे सैनीक आद्य-कट्टी ही तरसाद वापरताले. नेपाळांत खंडा. कोश आनी कुकरी ह्यो तरसादी चलणुकेंत आसात. नागा आनी आसामी लोक तरसादीक डाव म्हण्टात. भारतांत तरसादीचें पातें आनी मूठ हांचेर कलाकुसर आनी नक्षीकाम करताले. तेचपरी पात्याचेर कुराणांतलीं वचनां, दोळे, कमळां आदी चित्रां कोरांतताले.
जपानांत तरसादीक डाईशी म्हण्टात. तिचे वाकिझाशी आनी कटाना आसात. जर्मनी, स्पेन, आनी इटालींत वायकिंग व्हेनिशियन सेबर, रेपियर प्रकारांच्यो तरसादी करताले. तरसादी दवरपाक धातूचें वा चामडयाचें म्यान आसता हें म्यान कमरा पट्टो आसता. हिंदू ह्या सारक्या शस्त्रांची पूजा करपाची सगळ्या धर्मांनी आनी समाजांनी तरसादीक अजुनूय संस्कृतीक म्हत्व दितात.
आर्मां, तुबकां, पिस्तुलां आदी चलणुकेंत आयिल्ल्यान तरसादीचो लागलो. पयल्या म्हाजझुजांत फक्त जपानांतूच तरसादीचो वापर केल्लो. सखातीर तशेंच लश्करी आनी पुलीस संचलना खातीर राश्ट्रीय कार्यावळीं वेळार अधिकार तरसादी वापरतात. लश्करी आनी प्रबोधिनी शिक्षणांत उंचेलो विद्यार्थीक सन्मान तलवार दिवपाची चाल आसा, इतिहासीक नाटकांनी. धार तलवारींचो वापर करतात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Ammonia
1774 vorsa pristtoli hannem nousagor ani chunkolli hanchem urdhvopaton (distillation) korun vayurup omonia todear kelo. Tache poilim omonia hem svotontr somyug asa mhunn konnak khobor naxil'lem. Pristtoli hannem taka ‘alkaline air’ oxem namv dil'lem. 1785 to omoniachem vijeche kittin opghotton (decomposition) korun tachem rosainik songhtton NH3 asa osem bertelo hannem sidhd kelem. Vatauronnant ani pausachea udkant omoniachem karbonett asta. Zonauranche ani vonspotinche naitterozonoyukt ghottok kustona omonia vayu toyar zata. Xetache matyent, doreachea udkant, zonauranchea mutant ani jvalamukhintlean bhair yeupi vayunt legit omonia asta.
Gunnodhorm
hoveporos lhou, gotthnnobindu (freezing point): -78° se. Ukoll bindu (boiling point): -33° se. , krantik tapman (critical temperature): 133° se. Samany tapmanant dab divn hea vayuk sohoz drourup korum yeta. Omonia udkant samko vidrauy (soluble) asta. Samany dab ani tapman 20° se. Aslear udkachea bharachea 33.1% itlea promannant to virgollotta. Udkant omonia virgollottona borich uxnnota toyar zata. Hovent to sohoz zollna, punn eksizonant nettan zolltta. Tachi vat holldduvi asta. Hovechim ani tachim kaim promannantolim mixronnam sfottok astat. Samany tapmanant omonia thir asta punn uchch tapmanant tachem opghotton (decomposition) zaupak lagta ani ghottok- muldroveam mukt zaupak lagtat. Jea prixtthakodde vayucho somprk yeta tea prixtthachea svorupacher opghottonacho veg patieono asta. Omoniacher komvchecho kosloch porinnam' zaina. Punn chini mati, tikhem, nikel, zost hanche kodden somprk ailear mat opghottonacho veg khub vaddtta.
Vikria (Reaction)
1. Omonia ani eksizon hanchi vikria zaun naittrozon ani udok toyar zata.
2. Kopor eksaidd sarkim eksaiddam tapoun tanchea voilean vayurup omonia soddlear vikria zata ani omonia posun naittrozon ani udok toyar zata. Hi vikria uchch tapmanant ghoddtta. Punn pottroxiyom' pormongonett sarkim bollixtt eksiddikarok somyugam aslear hich vikria samany tapmanant zata. 2NH3 + 2KMnO4 -> 2KOH + 2MnO2 + 2H2 + 2H2 O + N2.
3. Omoniachi ani klorinochi vikria don toramni zataH o) omonia chodd promannant aslear naitterozon vibhkt (discrete) zata.
4. Omonia kxarki-i (basic) axil'lean omela kodden vikria zaun tachim lounnam (salts) toyar zatat.
5. Tapil'lea dhon vidiyut bharit dhatu kodden (positively charged metal) omoniachi vikria zaun soddamaidd (NaNH2), megnexiyom' naittraidd (Mg3 N2) him somyugam toyar zatat.
6. Kaim dhatunchim lokxonnam omonia xoxun ghetat ani tanchi dhon (positive) omainam toyar zatat. DekhikH CaCl2. 8NH3 him tapoitokoch mat tancheantolo omonia vayu vota.
7. Omoniyom' haiddroksaidd (NH4 OH) ho omoniacho udkantolo kxari-i vidravo. Ho dubllo kxar (olkoli) axil'lean omlanchem udasinikoronn (neutralization) korun tachim NH4 + ain axil'lim lounnam toyar korpak vaprotat.
DekhikH NH4 OH + HCl -> NH4 Cl + H2 O
8. Hova ani omonia (10%) hem mixronn tapoil'lea plettinom' sarkea utpreka voilea (catalyst) dhaddlear naittrik eksaidd (NO) melltta ani tachea posun naittrik oml toyar kortat.
9. Karboni rosain xastrantlea (organic chemistry) aemono – vichchhedona katir omoniacho khub upeg zata.
KritiH proyogoxallent thoddea promannant omonia oso toyar kortatH-
o) omoniachem koslem-i lounn va kxar ekttham-i tapoun; dekhikH Ca(OH)2 + 2NH4Cl -> 2NH3 + 2H2O + CaCl2 kelxiyom' omoniyom' omonia udok kelxiyom'
haiddroksaidd kloraidd kloraidd.
Bhair ayil'lo vayu chunkollintlean soddun suko kortat. A) sapekxota odik dhonvidyut naittraiddanchem udkan opghotton korun, dekhik-
Mg3N2 + 6H2 O - > 3Mg(OH)2 + 2NH3
megnexiyom' udok megnexiyom' omonia
Udyegik utpadon
Fatrachea kollxa posun kok toyar korpache pod'dotint omonia ho uppodarth melltta. Udyedhondeant vaprotat tea omonia poika oslea omonia – utpadonachem promann sap thoddem asta. Dekhun sonxlexonnan (synthesis) omonia toyar korpacheo pod'doti vaprotat. Onukul tapman ani dab dourun, utprerokachea sangata, haiddrozon ani naitterozon hancho somyog ghoddun omonia toyar zata. Oso sod habor hannem lailo. He pod'dotik ‘habor pod'dot’ osem mhonnttat. Box hannem tatunt sudaronna keleo mhunn omoniachom faidexir vepiri utpadon xoky zalem. Naittroddon ani haiddrozon hea vayunchem 1:3 hea promannant mixronn korop, mixronn xudhd korop ani yogy utprerokachea sangatant ani tapmanant tea mixronnacher dab divp hem sonxlexonnan omonia toyar korpache pod'dotichem sar asa. Tikheachim va her dhatunchi eksaidd utprerok (catalyst) vaprotat.
Sonxlexonnan omonia toyar korpa khatir lagpi haiddrozon ani naittrozon he vayu ose melloitat.
1. Zolltta astona tapun dhovo zal'lea kokchea nikhareachea thorantosun vaf soddttokoch C+H2 O → CO + H2 oxi vikria zata ani pannvayu (water gas ) toyar zata.
2. Tosleach kokchea thorantlean hova soddttokoch kokantoli karvonachi ani hovechi 2C + O2 + 4N2 → 2CO + 4N2 oxi vikria zaun ‘proddyusor vayu’ toyar zata.
Voir dil'leo donuy vikria ekttham-i ghoddoun haddlear ordh – pannvayu (semi water-gas) melltta. Tatunt sumar 50% naittrozon, 20 % haiddrozon ani 30 % karbon monoksaidd asta.
3. Hunhunit utprerokauylean vaf, karbon monoksaidd ani haiddrozon hanchem mixronn soddttokoch CO + H2 + H2 O → CO2 + 2H2 oxi vikria zaun karbon ddai-eksaidd ani haiddrozon hanchem mixronn melltta. Haka ‘box-vikria ’ oxem mhonnttat.