cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
व्याकरण
गोपथ ब्राह्मण
शाकटायनान आपल्या ऋक्तंत्रांत व्याकरणाची वाटचाल(परंपरा)सांगल्या. सगळ्यांत पयलीं ब्रह्मान बृहस्पतीक व्याकरण साऩगलें. बृहस्पतीन तें इंद्राक दिलें. अग्निपुराणांत ३४९ ते ३५९ ह्या ११ अध्यायांनि व्याकरणाची म्हायती दिल्या. तातूंत स्कंद (कार्तिकस्वामी), कात्यायन ऋषीक व्याकरणाचो आप्रोस सांगता, अशें सांगून अइउण्, ऋऌक अशीं चौदा माहेश्र्वरसूत्रां, प्रत्याहार, संधी, शब्दरुपावली, कारक, समास, तध्दित, उणादिप्रत्यय, तिङ्प्रत्यय अशी सादारण म्हायती दिवन विशय सोंपयला. गरूडपुराणांतय हीच म्हायती आसा. ह्या व्याकरणाक कौमार व्याकरण अशें म्हण्टात.
दर एका वेदाच्या प्रतिशाखांतय वर्णांचे संधी आनी विश्र्लेष कशे जातात हाची व्याकरणाविशीची म्हायती मेळटा.तिचो उपेग पद, क्रम, जटा, घन ह्या वेदविकृतींच्या अध्ययनाखातीर जाता.
पाणिनी
पाणिनीक प्रधान व्याकरणकार मानतात. ताचे शाकटायन, स्फोटायन, काशकृत्स्न, आपिशली, पौष्करस हे व्याकरणकार जावन गेले.पूण पाणिनीन आपल्या सुत्रांत प्रसंगान तांचो उल्लेख केला. पूण हातुंतल्या कोणाचोच ग्रंथ आयज उपलब्ध ना. कैयट सारके प्राचीन ग्रंथकार आपिशली, काशकृत्सन हांच्या ग्रंथांचो उल्लेख करतात. भगवान पाणिनीन श्रीशंकरान उपदेशिल्लीं जीं अइउण् हीं चवदां सुत्रां,जांकां अक्षरसमाम्नाय अशें वैयाकरण पंडित समजतात, तांचो आदार घेवन आपल्या व्याकरणाची उबारणी केल्या आनी म्हणून ह्या व्याकरणाक वेदांगत्व प्राप्त जालां. हातुंत लौकिक शब्दांचें विवेचन पुरायपणान केल्लें आशिल्ल्यान हें लोकिक पंडितांकय मान्य जालां. पाणिनीय व्याकरण हो व्याकरणरुपी वेदांगाचें प्रतिनिधित्व करपी एक मान्य ग्रंथ आसा.पाणिनीन अल्पाक्षर अशा चार हजार सुत्रांवतीन संस्कृत भाशेचें नितांत वैज्ञानिक अशें व्याकरण प्रस्तुत करून आधुनिक भाशाशास्त्रज्ञांकय अजापीत केल्यात.
पाणिनीच्या उपरांत संस्कृतांत पाणिनीच्या उपरांत संस्कृतांत व्याख्या करपाचो हेत मनांत धरून कात्यायनान (सन पयलीं ४ थो शेंकडो) वार्तिकांची रचना केली. ते उपरांत पतंजलीन पाणिनीच्या सुत्रांचेर (सनपयलीं २ रो शेंकडो) भाश्य रचलें. सुत्रांचेर भाषां खूब आसात.पूण व्यापक विशय आनी गंभीर विचारांक लागून पतंजलींच्या भाष्याक महाभाष्य म्हळां. व्याकरणाच्या दार्शनिक सिध्दान्तांची मीमांसा सगळ्यांत पयलीं महाभाष्यातूच मेळटा. हो ग्रंथ प्रस्न-जाप अशा स्वरुपाचो आसून साहित्यीक शैलीचो आसा. व्याकरणशास्त्रांत सुत्रां, कार्तिकां आनी महाभाष्य ह्या तीन ग्रंथांचें खूब म्हत्व आसा. म्हणुनूच पाणिनी, कात्यान आनी पतंजली हांकां व्याकरणाचे मुनित्रय म्हण्टात.
महाभाष्या उपरांतचो व्याकरणाचो दार्शनिक ग्रंथ म्हळ्यार भर्तृहरीचो वाक्यपदीय. हो ग्रंथ ताणें इ.स.च्या सव्या शेंकड्यांत रचलो.
१५ व्या शेंकड्यांत रामचंद्राचार्य चह्या वैयाकरणान सुत्रांचे प्रक्रियेक अणसरून आपलो टीकाग्रंथ रचलो. ताणें पदांची सिध्दी हें आपलें लक्ष्य थारायलें. हीच पध्दत आपणावन भट्टोजी दीक्षित ह्या नामनेच्या वैयाकरणान सिध्दान्त कौमुदी हो ग्रंथ बरयलो. उपरांत ताणें शब्दकौस्तूभ आनी मनोरमा हे ग्रंथ बरयले. दिक्षिताचे परंपरेतलो नागेश भट्ट हाणें पाणिनीवय व्याकरणांतल्या परिभाशांचें निदर्शन करपी परिभाषेन्दुशेखर हो ग्रंथ बरयलो आनी तो व्याकरणाच्या अभ्यासांत सर्वमान्य थारलो. फाटल्या २००,वर्सांनि पणिनीय संप्रदायाच्या नामनेच्या टीकाकारांभितर वैद्दनाथ पायगूंडे, विश्रेश्र्वर, ओरमभट्ट, भैरवमिश्र, राघवेंद्राचार्य गजेंद्र गडकर, कृष्णामित्र, नित्यानंद पर्वतीय, जयदेव मिश्र, वासुदेव शास्त्री अभ्यंकर, मन्युदेव चिद्रुपाश्रय हिम नांवां इल्लेख करपासारकीं आसात. व्याकरणाचेर जायते परिभाशासूचन नांवाचो एक हातबरपाचो ग्रंथ उपलब्ध आसा. शाकटायन परिभाशा सुत्रा सारकीच चांद्रपरिभाशा सुत्रांय इपलब्ध आसात. चंद्रव्याकरण हें पाणिनीय व्याकरणाचेर आदारिल्लें सुलभ व्याकरण आसा. तेचभशेन वैदिक शाकटायन शब्दानुशासनाचेर आदारिल्लें कातंत्र हेंय सुलभ व्याकरण आसा, अशें विद्वान मानतात. ह्या कातंत्र व्याकरणाचेंच कांय सत्रांची भर घालून केल्लें संस्करण कालाप ह्या नांवान प्रसिध्द आसा. इ.स.च्या ११ व्या शेंकड्यांतल्या भोज राजान आपल्या सरस्वतीकंठाभरण ह्या व्याकरण ग्रंथात ११८ परिभाशासुत्रां दिल्यांत. गुजरातांतल्या हेमचंद्र नांवाच्या नामनेच्या जैन वैयाकरणान पाणिनीच्या व्याकरणाक अणसरून हैमशब्दानुशासन नांवाचो एक व्हड असो व्याकरणग्रंथ बरयलो. हेमचंद्राचे शिश्यपरंपरेत हेमहंसगणी नांवाचो एक वैयाकरण जालो. ताचो परिभाषावृत्ती हो ग्रंथ प्रसिद्द आसा. ताच्या काळांत बंगाल आनी ताच्या लागसारच्यो प्रदेशांनी पाणिनीय व्याकरणाचो खूब पुरस्कार जालो आनी ब-याचशा विद्वानांनी व्याकरणशास्त्राचेर पांडित्यपुर्ण ग्रंथ बरयले. ते उपरांतच्या काळांत सीरदेव हो म्हान वैयाकरण जावन गेलो. ताणें आपल्या पयलींच्या सगळ्या परिभाशाकारांचे ग्रंथ विचारांत घेवन आपलो परिभाषावृत्ती हो ग्रंथ बरयलो. ह्या ग्रंथाक लागून पयलींचे परिभाशा ग्रंथ फाटी पडले.ह्या ग्रंथाकय फाटीं सारपी ग्रंथकार नागेश हाचो अठराव्या शेंकड्यांतलो भाशेन्दुशेखर हो ग्रंथ रोकडोच सर्वमान्य जालो. ह्या ग्रंथाचेर मुद्रित आनी अमुद्रित मेळून २५ वयर टीका उपलब्ध आसात.
व्याकरण संप्रदाय
पाणिनीभायर आनीकय व्याकरणसंप्रदाय निर्माण जाले. तातुंतले मुखेल अशे आसात -
इंद्र संप्रदाय
देवराज इंद्राच्या नांवान हो संप्रदाय प्रचलित आसा. सद्या हें व्याकरण उपलब्ध ना पाणिनीय व्याकरणान ह्या संप्रदायाक नश्ट केलो अशें कथासरित्सागरा वयल्यान समजता. विद्वान बर्नेल हाच्या म्हणण्याप्रमाण तोळकाप्पियम हें प्रचीन तमिळ व्याकरण चडशें इंद्रसंप्रदायान प्रभावित आसा.
कातंत्र व्याकरण
सातवाहन राजा शर्ववर्मा हाका कांय काळाभितर व्याकरण शिकोवपाच्या हेतान सुमार ८४० सुत्रांचें हें व्याकरण रचप जालें. बंगालांत आयजलेगीत कातंत्र व्याकरणाचो प्रचार आसा. काश्मीरांत शिकयतात तें व्याकरण ग्रंथ म्हळ्यार कातंत्र व्याकरणाचें परिवर्तित रूप मानूं येता.
चंद्र संप्रदाय
इ.स.च्या ४थ्या शेंकड्यांत, हाचो प्रवर्तक चंद्रगोमी नांवाचो एक बौध्द वैयाकरण जावन गेलो. बौध्दधर्मियांत हाचो चड प्रसार जालो. ह्या संप्रदायाचीं लघुसंस्करणां, तिबेट आनी लंका ह्या देशांनी आयजूय प्रचारांत आशिल्ल्याचें समजता.
जैनेंद्र संप्रदाय
चवथ्या शेंकड्यांतलो देवनंदी हो ह्या संप्रदायाचो प्रवर्तक. ताणें पाणिनीय व्याकरणांतलीं सुत्रां आनी वार्तिकां जुळोवन देवनंदीन आपलीं सुत्रां रचलीं. जैंनेंद्र व्याकरणाचेर सोमदेवाची टीका आसून दक्षिण भारतांतल्या दींगभर जैनांत हाचो प्रचार आसा.
शाकटायन संप्रदाय
इ.स.च्या ८ व्या शेंकड्यांत श्र्वेतांबर जैनांच्या अध्ययनार्थ हाचें व्याकरण बरयलें. ह्या व्याकरणाचेर चंद्र आनी जैनेंद्र ह्या दोनय व्याकरणांचो प्रभाव आसा. शाकटायनान स्वताच आपल्या ग्रंथाचेर वृत्ती बरयल्या.
भोज संप्रदाय
हाचो प्रधान ग्रंथ सरस्वतीकंठाभरण हो आसून, तो भोजराजान इ.स.च्या १० व्या शेंकड्यांत बरयलो. हातूंत स हजार सुत्रां आसात आनी वैदीक व्याकरणाचें निरूपण केलां.पाणिनी उपरांत जीं परिवर्तनां जालीं, तांकां मान्यताय दिवपी नेम ह्या व्याकरणांत केल्यात.
सारस्वत संप्रदाय
हाचो आदिप्रवर्तक अनुभूतिस्वरुपाचार्य हो आसा.हाणें १२ व्या शेंकड्यांत सारस्वतप्रक्रिया ह्या नांवान ७०० सुत्रांचें व्याकरण रचलें. ५० वर्सांपयलीं उत्तर भारतांत ह्या व्याकरणाचो खूब प्रचार आशिल्लो. इंग्रज विद्यार्थ्यांक संस्कृत व्याकरण शिकोवपाखातीर सारस्वतप्रक्रिया ह्या ग्रंथाचो इपेग करताले.
प्राकृत भाशांचे व्याकरणकार
प्रकृत भाशांचो विंगड विंगड प्रदेशांनी प्रचार सुरू जालो तेन्ना ग्रंथरचनाय सुरू जाली. ताका लागून व्याकरणां निर्माण जावपाचीं गरज उत्पन्न जाली. प्राकृत भाशांविशीं ज्या लेखकांनी आपले विचार मांडले,तातूंत भरताचो पयलीं उल्लेख करचो पडटा. मार्कंडेयान आपल्या प्राकृतसर्वस्व ह्या ग्रंथाचे सुरवेक भरताचो उल्लेख केला.तशेंच ताणें शाकल्या आनी कोघ्ल ह्या आनीक दोन प्राकृत व्याकरणांचो उल्लेख केला.कांय प्राचीन आचार्यांनी, पाणिनीनय प्राकृतलक्षण नांवाचो ग्रंथ बरयल्ल्याचें म्हळां.वररुचीन बरयल्लो प्राकृतप्रकाश हो सगळ्यांत पोरनो प्राकृत व्याकरणाचो ग्रंथ आसा. ते उपरांत चंड नांवाच्या विद्वानान प्राकृतलक्षण नांवाचो ग्रंथ बरयलो. धनपालान प्राकृताचो कोश तयार केलो. हेमचंद्रान सिध्द हेमचंद्र नांवाचे प्राकृत व्याकरण बरयलें आनी तें प्राकृत व्याकरणांत सगळ्यांत उत्कृश्ठ थारलें. हेमचंद्राउपरांत क्रमदीश्र्वर हो व्याकरणकार जालो.ताणें संक्षिप्तसार नांवाचें व्याकरण बरयलें. त्रिविक्रमान आपल्या प्राकृत व्याकरणाचें टीकेंत हेमचंद्राकूच आधारभूत मानला. त्या आदाराचेरूच ताणें आपलो प्राकृतरुपातार हो ग्रंथ बरयलो. ते उपरांत रामतर्कवागीश ह्या ग्रंथकारान इ.स.च्या १६व्या शेंकड्यांत प्राकृतकल्पतरू हो ग्रंथ बरयलो. हाचेभायर भारद्वाज, अप्पय्य दीक्षित, समंतभद्र, चंद्रेश्र्वर ह्या प्राकृत वैयाकरणांचीय नांवां प्रसिद्द आसात.
कोंकणी व्याकरण
कोंकणी व्याकरण हें भारतीय भाशांतलें (संस्कृत सोडून)सगळ्यांत पयलें व्याकरण आसा, अशें अभ्यासकांचें मत आसा.पूण त्या व्याकरणाची प्रत सद्या उपलब्ध ना. ते उपरांत पाद्री तोमास इश्तेव्हांव हाचें Arte da Lingua Canarim (१६४०) वर्सा उजवाडा आयलें. हाचे उपरांत व्याकरणाचीं बरीचशीं पुस्तकां उजवाडाक आयलीं. तातुंतलीं कांय म्हत्वाचीं पुस्तकां आसात, तीं अशीं - पाद्री मोफयचें A Grammer of Konkani Language (१८८२),कॉनेगु जुझे द एस्.रीत इ सौझ हाचें Elementos da Lingua Concani १९२९),जानीन रांजेल हाचें A Gramatica da Lingua Concani (१९३३), कारेल प्रिक्रेल हांचें Pricipia Linguae Brahmanicae. हांचेभायर मो दाल्गादु हाच्या कोंकणी व्याकरणाचें हातबरप, पणजेचे सेंट्रल लायब्ररींत उपलब्ध आसा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रुमानियन भास
रुमानियन भास ही उदेंतेकडली एक भास. रोमान्स भाशाचोंब्यांत हे भाशेचो आस्पाव जाता. रुमानियन भाशेचे थळावे भेद आसता ते अशे – (1) डाकोरुमानियन ही रुमानियाक लागून आशिल्ल्या युगोस्लाव्हिया, बल्गेरिया आनी सोव्हिएत संघांतल्या मॉल्डेव्हिया राज्यांतल्या संलग्न प्रदेशांत उलयतात. (2) मॅसिडो रुमानियन वा आरुमानियन ही भास ग्रीसांतले मॅसिडोनिया आनी थेसाली हे प्रदेश आनी युगोस्लाव्हिया आनी बल्गेरियांतल्या कांय भागांनी उलयतात. (3) मेग्लेनो – रुमानियन ग्रीसांत सालोनिकी लागसार उलयतात. (4) इस्त्रियो – रुमानियन ही युगोस्लाव्हियाच्या वायव्य भागांतल्या इस्त्रिया प्रदेशांत मल्योरी पर्वतालारसार उलयतात.
भाशाभेद (3) आनी (4) हे अस्तित्वांत नात. डाकोरुमानियन ही भास सोडल्यार मॅसिडोरुमानियन हीय भास अस्तंगत जायत आसा.
रुमानियन भास ही उदेंतेकडल्या रोमन साम्राज्यांत उलयतात ते लॅटीन भाशेची वंशज. रोमनांचें बाल्कन व्दीपकल्पावयलें आक्रमण ख्रिस्तापयली तिसऱ्या शेंकड्यांत सुरू जावन डेश (आयचो रुमानिया) जिखतकच इ. स. च्या दुसऱ्या शेंकड्यांत तें पुराय जालें. भुगोलीक साहचर्याक लागून स्लाव्हिक भाशांचो रुमानियन भाशेचे शब्दसंपत्तेचेर खूब प्रभाव पडलो. अठराव्या शेंकड्यांत ग्रीक आनी तुर्की भाशांनीय रुमानियन भाशेचेर आपलो प्रभाव घालो. एकुणिसाव्या शेंकड्यांत आर्विल्लें विज्ञान, कला हांचेकडेन संबंदीत शब्दांची भर, फ्रेंच, इटालियन आनी इंग्लीश भाशेंतल्या रुमानियन भाशेंत पडली. एकुणिसाव्या शेंकड्याचा मध्यामेरेन रुमानियन भास शेजारच्या स्लाव्हिक भाशेभाशेनूच सिरिलिक लिपींत बरयताले. पूण 1859 वर्सा रोमन लिपी आपणासली. मॉल्डेव्हियांत मात आजुनूय सिरिलिक लिपी वापरतात. सगळ्यांत पोरने रुमानियन ग्रंथ पंदराव्या शेंकड्यांतले आसून ते चडशें धर्मीक स्वरुपाचे आसात. एकुणिसाव्या शेंकड्यासावनूच राश्ट्रीय भावनेचे वाडीक लागून उत्कृश्ट वाङ्मय निर्माण जावंक लागलें. पूण भाशांतराच्या उणावाक लागून तें देशाभायर वचूंक पावलेंना.
Kainch Upai Na - Dekhni
Kainch Upai Na
Type: Deknni
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Translated by Romano Abreu, Moira, June 2003
Kainch upai na, paiem ukoina
There is no solution, feet are not rising,
Pottak laglea bhuk(o)
We are hungry,
If you don't want (us), we are leaving
Baiek(o) mellunk(o).
Baiko' rupoi ditai ratik(o)
We give money (pay a rupee) to Madam at night.
Oi baiko' rupoi ditai ratiko(o).
Yes, we give money (pay a rupee) to madam at night.
Polleiat
Dekhnni
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देखणी / Dekhnni वर्ग:Romi panam
इंफाळ
इंफाळ आदल्या मणिपूर संस्थानाची आनी आतांच्या मणिपूर राज्याची ही राजधानी.इंफाळ आनी नंबुल न्हंयांमदल्या एका सुंदर देगणांत, समुद्रथरासावन सुमार 800 मी. उंचायेचेर हें शार वसलां.
दाट गांवगिरे वस्तीच्या मदीं आशिल्ल्या ह्या थळाक नामना मेळ्ळी, ती थंयच्या थळाव्या राजाच्या किल्ल्यान. पूण 1891 वर्सा जेन्ना हांगा ब्रिटिशांनी आपले राज्य वसयलें तेन्नाच तांकां नगराचें रूप मेळ्ळें. विस्तार 240 50’ उत्तर 930 59 उदेंत, लोकसंख्या: 10,0,366 (1971).मणिपूर राज्याचें हें एक संस्कृतीक आनी वेपारी केंद्र. हांगाच्या कलाकुसरीच्या वस्तूंक आनी हातमागावेल्या कपड्यांक नामना आसा. मणिपुरी नृत्यकलेचें हें मूळपीठ समजतात. तशेंच ‘पोलो’ खेळाचें हें मूळस्थान आसतलें सोय समज आसा.
बायलांच्या अभुशणां खातीरनामनेक पाविल्लो भारतांतलो सगळ्यांत व्हड बाजार ‘खवैरामबंद’, श्री गोविंदजीचें देवूळ आनी राजवाडो पळोवपा सारको आसा. हांगा महाविद्यालयां तशेंच खुबश्यो शाळा आसात.
Chitr Prodorxon
Kangla Fort is on the banks of the Imphal River, and is also known as the Palace of Kangla. Kangla means "dry land" in the Meitei language. The fort was the palace of King Pakhangba, and also has religious significance. In the fort are a number of temples, and it is surrounded on three sides by a lake.
वर्ग:देवनागरी पानां
नवऱ्याचे पावणे वपार
नवऱ्याचे पावणे वपार
Novreache Pavnne Vopar - The Bridegroom's Attendants ( Parable )
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
नवऱ्याचे पावणे वपार
पवित्र पुसतक ː मातेव ९:१४-१७
१४ जुांवाचे शीस जेजू सर्शें आयले आनी तãणीं विचारलें: आमी आनी फारिजेव उपास कर्तांव, पूण तुजे शीस उपास करिनांत तें कशें? १५ आनी जेजून तांकां सांगलें: आपणां बराबोर नवरो आससोर, नवऱ्याचे पावणे दुखांत आसुंक जाता जायत? पूण नवऱ्याक तांचê सर्शिलो काडून व्हर्चो वêळ पावतलो आनी तेदनां ते उपास कर्तले. १६ पर्ण्या वसत्राक कणूच आंवळंक नासलल्या नव्या लुगटाचो कपो मारिना, कित्याक तो वसत्रा थावन अडन भायर सर्ता आनी फाळो अदीक व्हडलो जाता. १७ न्हय म्हण नवो सरो पर्ण्या दाब्यांनीं भोरिनांत; भोरलो जाल्यार, दाबे फूटतात, सरो व्हांवून वेता आनी दाब्यांचोय इबाड जाता. ना, नवो सरो नव्या दाब्यांनीं ब भोर्तात आनी दन-ऊय बरे उर्तात. “वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ
The day will come when they will fast., Commentary & Meditation
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
कुडिचो उज्वाड वपार
कुडिचो उज्वाड वपार
Kuddicho Uzvadd Vopar - The Body's Lamp ( Parable )
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
कुडिचो उज्वाड वपार
पवित्र पुसतक ː मातेव ६ ː २२-23; लुकास ११ ː ३४-३६
२२ कुडिचो दिवो दळो. म्हणटोच तुजो दळो निवोळ आसत जाल्यार, सगळी तुजी कूड उज्वाडीक जातली. २३ पूण तुजो दळो निवोळ नासत तोर, सगळी तुजी कूड काळखांत बुडतली. ह्या पासत, तूजê भितोर आसा तो उज्वाडूच काळोख जालो जाल्यार, तो काळोख केदो व्हडलो जावंचो ना!
पळेइयात न्याळ
The Body's Lamp, Commentary & Meditation
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
मित्रा माधव बीर
जल्म आनी शिक्षण
मित्रा माधव बीर हांचे पुर्वाश्रमिचें नांव मित्रवृंदा वसंत शेणवी काकोडकार. तांचो जल्म ३० डिसेंबर १९३२ दिसा काकोडें, केपें हांगा जालो. मॅट्रीक मेरेनचें शिकप गोंयांत घेतले उपरांत फुडलें महाविद्यालयीन शिकप कपाक त्यो धारवाडाक गेल्यो. इंटर मेरेनचें शिक्षण वेवस्थीत जालें. पूण मागीर तांकां गोंयचे मुक्ततायेचो ध्यास लागलो. 1954 त तांणी महाविद्यालयीन शिकप सोडून गोंय स्वतंत्र्य चळवळींत वांटो घेतलो आनी धारवाड सोडून गोंयांत आयल्यो.
सत्याग्रही आंदोलनांत वांटो
गोंया परतकूच गोंय मुक्तताये पसत नेमकें कितें करचें हें तांकां कळ्ळें ना आनी तांणी शिक्षिकेची नोकरी धरली. शिवोली बार्देश तालूक्यांतल्या लोकां मदीं राजकी जागृताय हाडचे पसत त्यो वावुरल्यो. तेन्नाच तांचो डॉ. पुंडलीक गायतोंडे आनी हेर सुटके झुजा-या कडेन संबंद आयलो, जे त्या वेळार नॅशनल काँग्रेस गोंयच्या फुडारपणा खाला सत्याग्रही आंदोलन आंखताले तांतून वांटो घेवपाक बायलांक आनी चलयांक संघटीत करताले. मित्रां बीरांचेर ह्या सत्याग्रही आंदोलना खातीर बायल सवतंत्र्य सैनिकांक तयार करपाची जापसालदारकी सोंपयली. म्हापश्यां नॅशनल काँग्रेसीचे बसकेक अध्यक्ष म्हूण सुधाताई जोशी येवपाच्यो आसल्यो मित्रा बीरांनी गांवांगांवांनी भोवन खूब बायलांक सभासद करून घेवन लढ्या खातीर सगळया बायलांक संघटीत करून तांचे मदीं सुटके झुजाची कीट पेटयली. सुधाताई जोशी, ६ एप्रील १९५५ वर्सा सत्याग्रह करपाच्यो आसल्यो तांका येवकार दिवपाक आपवावूरपी बायलांक तयार करतना मित्रा बीरांक आनी तांच्या अन्य सांगाती बायलांक २८ मार्च १९५५ त धरलीं. तांकां सगळयांक बंदखणींतल्या काळखे कुडींत बंदिस्त केलीं.
समाज कार्यकर्ता
१९६२ त श्री. माधव बीर, जांचो लोहियांच्या मुक्तीलढयांत संबंद आशिल्लो, तांचे बरोबर तांचे लग्न जालें. १९६२ वर्सा त्यो वेरें-बेती पंचायतीच्यो वांगडी म्हणून वेंचून आयल्यो. समाज कल्याण मंडळाच्यो (सोशल वॅलफॅर बोर्ड) वांगडी आनी अखिल भारतीय बायलांचे परिशदेच्यो गोंय फांट्याच्यो त्यो अध्यक्ष आसल्यो.
तांचो हेर वावर
बार्देश म्हापशेच्या “सारस्वत विद्यालयाची” एक येसस्वी मुख्याध्यापिका म्हणूनय तांणी नांव मेळयलां. ते खेरिज ‘रेड क्रोस सोसायटी’, ‘बायला को-ऑपरेटीव्ह’ सोसायटी अश्या विंगड विंगड समाजसेवी संस्थांच्या उदरगती खातीर त्यो वावुरल्यात. तो असो काळ आशिल्लो की गोंयकार बायलांचे कार्यक्षेत्र म्हणल्यार घरा पुरतें मर्यादीत. हुंम-या भितर, चार वण्टी भितर. हाका कारणय आशिल्लें आनी ते म्हणल्यार पुर्तूगेजांची हुकूमशाय. जंय दादलेच अत्याचारा विरूद्ध मुखार सरपाक भियेताले थंय बायल मनशेचो कसो तग लागतलो. अशी परिस्थिती आसतनाय आवय-बापायचे मायेक फाट करून, फुडाराची चिंता, हुस्को काऴजांत बाळगिनासतना जीं बायलां पुर्तूगेजांच्या विरूद्ध झुजपाक मुखार सरलीं, तातूंल्योच एक मित्रा बीर जावन आसात. अश्या ह्या सुटके झुजारी आनी समाज सेविकेक १ जून १९७८ त अपघाती मरण आयलें. तांका दिल्लो सम्मान तांचे घरकार श्री माधव बीर हांच्या फुडारपणा खाला तांच्या नांवान निर्माण जाल्लें “मित्रा बीर प्रतिश्ठान”, गोंयच्या समाजीक मळार उल्लेखनीय वावर केल्ले बायलेक दर वर्सा १ जूनाक पुरस्कार भेटयता.
दवर्ली
दवर्ली (६२६९२८)
दवर्ली हें दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतल्या साश्टी तालुक्यांतलें ३.३ चौ. किमी. क्षेत्राचें शार आसून २०११ चे जनगणने प्रमाण ह्या शारांत ३४०८ कुटुंबां वा वट्ट १५३५० लोकसंख्या आसा. जिल्लो मुख्यालय, MARGAO हांगां ३ किलोमीटर अंतराचेर आसा. राज्याची राजधानी MARGAO हांगां ३ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हातूंत ७८४४ दादले आनी ७५०६ बांयलां आसात. हातूंत अनुसुचीत जातीचे लोक ४९३ आसून अनुसुचीत जमातीचे १६२७ लोक आसात. ह्या गांवचो जनगणनेतचो स्थळ निर्देशांक ६२६९२८ आहे.
लोकसंख्योप्रमाणे शाराचो दर्जो IV (लोकसंख्या_एकूण १०,००० to १९,९९९). शाराची नागरी स्थीती आसा. 'सर्वेक्षण शार'.
१ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें BELGAUM हें शार १९५ किमी अंतराचेर आसा. ५ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें PUNE हें शार ५१४ किमी अंतराचेर आसा. रेल्व स्टेशन ३ किमी अंतराचेर MARGAO हांगां आसा.
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
शारांत उकती आनी बंद गटारवेवस्था आसा. ल्हान धरणांतल्यान उदकापुरवण जाता. शाराक शुध्दीकरण केल्ल्या नळाच्या उदकाची पुरवण जाता. उदका पुरवणेची तांक 1400 किलो लिटर आसा.
सगळ्यांत लागीं आग पालोवपाची सुविधा MARGAO (३ किमी) हांगां आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय ३ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय २१ किमी हांगां आसा. शारांत १ दवाखानो आसा. शारांत १ कुटूंब कल्याण केंद्र आसा. शारांत १ प्रसूती आनी बालकल्याण केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती केंद्र २७ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ३ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं रुग्णालय ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ३ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं फिरतो दवाखानो ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं हेर वैजकीय सुविधा ३२ किमी हांगां आसा. शारांत २ खाजगी बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा.
शारांत १ खाजगी वखदां दुकान आसा.
शैक्षणिक सुविधा
शारांत २ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. शारांत १ शासकीय कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ शासकीय माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी उच्च माध्यमिक शाळा MARGAO (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) MARGAO (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) MARGAO (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) NAVELIM CT (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं "खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला, शास्त्र आणी वाणिज्य)" NUVEM CT (४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय- विधी MARGAO (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय- विद्यापीठ PANAJI (३५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय - हेर NAVELIM (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैजकी महाविद्यालय BAMBOLIM CT (३० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अभियांत्रिकी महाविद्यालय VERNA CT (६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वैवस्थापन संस्था MARGAO (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पॉलिटेक्निक VERNA CT (६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा MARGAO (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र MARGAO (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अपंगां खातीर खाशेली शाळा MARGAO (३ किमी) हांगां आसा.
सुविधा
सगळ्यांत लागीं शासकीय अनाथाश्रम MARGAO (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं नोकरी करपी स्त्रियांचें सरकारी निवास (हॉस्टेल) PENHA DE FRANCA CT (४० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वृद्धाश्रम MARGAO (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय खेळांगण MARGAO (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी चित्रपटगृह MARGAO (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी सभाघर MARGAO (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी भौशीक ग्रंथालय MARGAO (३ किमी) हांगां आसा.
उत्पादन
दवर्ली ह्या शारांत मुखा वयल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( म्हत्वाच्या देंवत्या अनुक्रमान): BAKERY PRODUCT
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण गोवा वर्ग:सास्टी वर्ग:दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतलीं शारां वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:दक्षिण गोंय/Dokxinn Goem वर्ग:साश्टी तालुका/Salcete taluka
Homeopathy
Homiopothi ek voijki xastr ani ek khaxeli upchar pod'dot. Donxem vorsam adim zormonocho vigoneanik ddo. Samuil honiman hannem hi voijki pod'dot sodun kaddli. Hi pod'dot mulbhut sidhdantacher adaril'li asun lettin bhaxent tika ‘Similia Similitus Curantur’ mhollear ‘Like Cure Like’ oxem mhonnttat. Somskrit bhaxent tacho orth ‘som':som' xomoiti’ oso zata. Mhollear ‘jem’ vokhod nirogi monxachea angant gel'lean jeo porinnami kuravo nirmann korta, tench vokhod komi promannant dil'lean rogi monxachea angant toxech torechea rogacheo khunno aslear boreonoch korta.
Ddo. Honimanan hea soimik totvak manun gheun tacher aple nove vokhdi pod'doticho sidhdant manddlo. Tachea hea vaurak lagun osadhy rog tor bore zaunk laglech techpori xostrokriebogor bore no zaupi rogoi bore zaunk paule oso he pod'dotichea somrthokancho vixvas asa.
Chodd kallachea va asadhy roga vangddach sadea disoptt'ttea thonddi, khank, pottdukhi hea sarkea rogancheroi homiopothi upchar kam' kortat ani homiopothint rog nivaronn korpachi xokt her vokhdamporos chodd asa oxem homiopothi tongoneanchem mot asa.
Homiopothi upchar he don khaxelea gunnancher adarun astat –
1) vokhdachem sidhdikoronn 2) jivnauxyok xoktik mhotv divp (Vital force) 3) homiopothint nirogi monxacher vokhdachem sidhdikoronn kortat ani sidhdikoronna vellar jim mansik toxench xaririk lokxonnam distat va bhastat tim nond kortat. Zalear her vokhdanchem sidhdikoronn zonaurancher korop zata. Vokhdachea probhavan sador zaupi mansik va xaririk lokxonnancho niall xastrogoneak zonauram divonk xoknat.
1) mansik ani xaririk lokxonnam ekamekacher adaril'li astat. Mansik somtol ibaddil'lean mansik lokxonnant zal'lea bodlacho porinnam' kuddicher zata takalagun mansik sthiti vorvim toyar zal'lim lokxonnam kuddicher disun yetat. Toxench kuddik zal'lea rog lokxonnacho porinnam' monxache mansik sthiticher zata. Takalagun rogacher vokhod kortona mansik ani kuddiche sthiticho vichar kortat. Jim mansik ani xaririk lokxonnam rog toyar kortat, tech torechim lokxonnam sidhdikoronnachea vellar nirogi monxant jem vokhod dakhoitat tem vokhod tim rog lokxonnam nivllaupak vaprotat.
2) homiopothint jivnauxyok xoktik mhotv ditat togoneanchea motan dor ek sojivo vostuk nirogiponnan jivit dourunk ek antrik xokt kuddibhitor kam' korta. Khoinchyai jivak torekovar xaririk ani mansik rogancho protikar korpachem kam' hi protikar jivnoxastr korta, jea monxachi jivnauxyok xokt unni zal'li asta tea monxachi protikar xokti-i unni zait vota ani takalagun ti vegvegllea rogank va duyesank bolli poddtta.
He antrik xoktik portun tez divpachem kam' homiopothi vokhdam kortat. Haka lagun porot porot duyent poddpi vyoktik homiopothi vokhdam vorvim purayen borem korpak yeta.
Homiopothi upchar pod'doticho bhor ho mukheloponnan tonddantlean pottant gheupi vokhdancher axil'lean inzokxon va xostrokria hea upchar pod'dotik thoim vavo na. Kuddintoli antrik protikar xokt ho he pod'doticho modhyouti adar axil'lean te xoktiche kxomtepromann vokhdancho porinnam' zaucho dekhun he xoktik manouta toxe pod'dotin vokhdam divp zal'lean he pod'dotint gunn poddpak kollavo zata. Addvadanoch inzokxon va xostrokriecho vapor zata. 10 epril ho dis ddo. Samiyl honiman hea homiopothi pod'dotichea somsthapokachi yad mhunn somvsarobhor monoitat.
Polleiat
Homeopathy
वर्ग:Vokhod वर्ग:Romi panam
रुपें
रुपें हे धातुरूप रसायनीक मूळद्रव्य. चिन्न Ag. अणुक्रमांक (अणुकेंद्रांतल्या प्रोटोनांची संख्या) 47; अणुभार 107. 868 आवर्त सरणींतल्या पयल्या गटांतल्या ब विभागांत तांबे आनी भांगर हांचेमदी सुवात; ताचो वितळ गूण 10.5; कठीणताय 2.5 -3; वितळबिंदू 960. 8से. उकळबिंदू 2,193 से.; रुप्याचो विद्युत् विन्यास (इलॅक्ट्रोनांची अणुंतली मांडावळ) 2,8,18,18,1. धर्तरेच्या शिलावरणांतलें प्रमाण प्रती दशलक्ष भागांत चार भाग आसात. एक हजार भागांनी कितलो भाग रुपें आसा हाचेवयल्यान रुप्याची प्रत थरयतात. शुध्द रुपें 999 फायन आसात. रुपें धवें आसून ताका चकचकसाण बरी आसात. ती मोव तन्य (सरी काडपाक योग्य) आनी वर्धनशील आसा. तशेंच ती बरी उश्णताय आनी विद्युत् संवाहक आसा.
इतिहास
सुरवातीसावन भांगर, तांबें आनी रुपें हांचो उपेग मनीस करत आयला. रुपें हें सल्फायडाच्या रुपांत शिंश्यांत आसात. हेर धातूंच्या मानान रुप्याची शिलावरणांतली उपस्थिती उण्या प्रमाणांत आसात. रानांतल्या वणव्याक लागून वा वसणुकांक लागिल्ल्या उज्यांत रुप्याच्या धातुकांतलें रुपें वितळून भायर आयलें आसुंये आनी मनशाक ताचो सोद लागलो जांवये. (इ. स. आदीं 4000 वर्सांच्या सुमाराक) वस्तींखातीर तशेंच वेपाराचे देवघेवीखातीर करताले असो उल्लेख पुर्विल्ल्या पोरन्या कागद पत्रांवयल्यान मेळटा. इ. स. आदीं 2000 वर्सा कॅपाडोशियाचे वेपारी अँसिरियाक रुपें धाडटाले. इ. स. आदीं 500 च्या सुमाराक ग्रीसांतल्या लॉरियमची रुप्याचे खणीची नामना आशिल्ली. तशेंच पर्शियाचें अथेन्साकडेन झूज जालें तेन्ना अथेन्साक हे खणीचो आदार मेळिल्लो. शिंश्याची अशुध्दी आशिल्लें रुपें तापोवन तांतुतलें शिंशे बाश्पनशील (उडून वचपी) ऑक्सायडाच्या रुपान उडोवपाच्या क्युपेलीकरण हे क्रियेचो प्लिनी (इ. स. 23–79) हाच्या लिखाणांत उल्लेख मेळटा.
भारतांत पुर्विल्ल्या काळासावन ह्या धातुची म्हायती आशिल्ली. ऋग्वेदांत रुपें आनी भांगार हांच्या वस्तींचो उल्लेख मेळटा. भारतावांगडा स्पेनाचो मसाल्याचो वेपार जातालो तेन्ना स्पेनांतल्यान भारतांत रुपें येतालें. पंदराव्या शतमानांत बोहीमिया आनी ट्रान्ससिल्व्हनियांत रुप्याचे खणीचो विकास जालो. फुडें स्पेनाच्या अस्तंती साम्राज्यांतल्या मेक्सिको, पेरु आनी बोलिव्हिया ह्या देशांतल्या रुप्याच्या खणींचो सोद लागलो. सोळाव्या शतमाना उपरांतच्या तीनशें वर्सांमदीं रुपें मेळेवपाखातीर पारदमेल (पाऱ्या वांगडा धातूचें मिश्रण करपाची)पद्दत वापरांत आसिल्ली. 1900 च्या सुमाराक अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांत रुप्याच्यो खणी मेळ्ळ्यो आनी थंय रुप्याचें उत्पदन सुरू जालें.
फुडें फुडें रुप्याच्या खनिजाचे सांठे उणे जायत गेल्ल्यान रुप्याच्या मुखेल उत्पादना जाग्यार भांगार, तांबें, शिंशें, आनी जस्त हांच्या धातुकापसून ते ते धातू मेळयतना एक उप-उत्पादव म्हणून रुप्याची निर्मिती जावंक लागली. एकुणिसाव्या शतमानामेरेन क्युपेलीकरण पद्दत वापरांत आशिल्ली. 1850 वर्सा सावन 20 व्या शतमानामेरेन 70% रुपें क्युपेलीकरण पद्दतीन उप-उत्पादन म्हणून मेळयताले. एकुणिसाव्या शतमानाचे अखेरेक रुपें मेळोवपाखातीर सायनायड पद्दतीचो सोद लागलो.
रुप्याचीं मुखेल धातुका
अर्जेटायक वा सिल्व्हर ग्लान्स (Ag2s; 87.1% रुपें); सेरार्जिरायट वा हॉर्न सिल्व्हर (Agcl 75.3% रुपें) पायरार्जिरायट वा रूबी सिल्व्हर (Ag3Sbs3, 59.9% रुपें), पॉलिबेसायट (Ag16sb2s11 ;75.6 % रुपें); प्राउस्टायट (Ag2 As S3; 65.4%) रुपें) हेभायर स्टेफानायट, टेल्यूरायट, अर्जेंटिफेरस, टॅट्राहायड्रायट, स्टोमायरायट, आनी पियरसायट हीं रुप्याचीं हेर धातुकां.
रुप्याचे चडशे सगळे धातूक निक्षेप (सांठे) एक तर वेगवेगळ्या फातरांनी शिलारसांतल्या जलतापीय विद्रावांनी प्रतिश्ठापन जावन वा फातरांत आसपी पोकळ्यो ह्या वीद्रावांनी भरून तांचें स्फटिकीभवन जावन तयार जाल्लें आसता.
मेळोवपाच्यो जायत्यो
धातुकापसून रुपें मेळोवपाच्यो जायत्यो पद्दती उपलब्ध आसात.
सायनायड पद्दत
हातूंत धातुकाचें सूक्ष्म चर्ण करून ताचे 0.4% सोडियम सायनायडाच्या विद्रावान अपक्षालन (विद्रव्य घटक धुंवपाचे क्रियेन विरगळावन वेगळो करपाची क्रिया) अपक्षालन प्रक्रियेंत सोडियम अर्जेंटो सायनायड (NaAg (CN)2 )हें विद्राव्य संयूग जाता. हो विद्राव्य गाळून तातुंतल्यान जस्ताच्या आदारान रुप्याचें क्षपण करतात.
रजत संहतिवर्धन पद्दत
शिंश्याच्या धातुकांत 1% परस उण्या प्रमाणांत रुपें आसलें जाल्यार तिची संहती (प्रमाण) वाडोवची पडटा. तेखातीर एके पद्दतींत धातूक तापोवन आनी वितळावन थंड करतात. शिंश्याच्या गोठणबिंदूच्या थोड्या उण्या तापमानक शिंश्याचे स्फटीक वेगळें जातात. अशे तरेन शिंशें वेगळें जाता. तेन्ना रुप्याचें त्या धातुविद्रावांतलें प्रमाण 2.25 % इतलें आसता. शिंश्यांतलें रजतवर्धन करपाचे हे पद्दतीक पॅटिन्सन पद्दत म्हण्टात.
शिंशें आनी जस्त हे धातू एकामेकांत उण्या प्रमाणांत विरगळटात. वितळिल्लया शिंश्यांत 1.6% जस्त विरगळटा, जाल्यार वितळिल्ल्या जस्तांत1.2% शिंशें विरगळटा. 540से तापमानाक तातूंत विरगळटा.
गाळाची वयली प्रक्रिया करतकच तो सुकोवन तातुंतल्यान कॅल्शियम कार्बोनेट, रेंव आनी टाकण खार हातूंतलो फावो तो पदार्थ घालून ल्हान परावर्ततन भट्टेंत गाळाचें प्रद्रावण करतात. उपरांत हलके धातू चिखलावांगडा वतात आनी भांगराभरशी रुपें – हेमरज वा रजसु मेळटा. हेमरज थंड जावचे आदीं सांच्यांत ओतून तिची धनाग्रां तयार करतात. ही वापरून फावो ती विद्युत प्रवाह घनताय राखल्यार 99.9% शुध्द रुपें मेळटा. ती सुयेच्या आकाराच्या स्फाटीक रुपांत आसता. ह्या स्फाटिकांपसून शुध्द रुपांचे पाट तयार करतात.
रसायनीक गुणधर्म
शुध्द रुप्याचेर शुध्द हवेचो वा शुध्द ऑक्सिजनाचो कांयच परिणाम जायना. पूण सदच्या वातावरणांतल्या ऑक्सिजनावांगडा आशिल्ल्या हायड्रोजन सल्फायडाक लागून ती वयले वटेन काळी जाता. तांतयांतल्या कार्बनी गंधक संयुगाक लागून रुप्याचीं कुलेरां काळीं जातात.
रुप्याचेर क्लोरीन वायूचो चड परिणाम जायना. त्या मानान ब्रोमीन, आयोडीन आनी गंधक हांचो परिणाम सवकासायेन जाता. रुप्याचेर हायड्रोक्लोरिक आम्लांचो तशेंच विरल सल्फ्यूरिक आम्लांत तशेंच विरल नायट्रिक आम्लांत तें विरगळटा. सळसळीत सल्फ्यूरिक आम्लावांगडा रुप्याचे विक्रियेंत सिल्व्हर सल्फेट आनी सल्फर डायऑक्सायड वायू जातात आनी सौम्य नायट्रिक ऑक्सायड वायू तयार जातात.
रुप्याच्या वयल्या भागार तिच्या क्लोरायडाचो थर बसता आनी फुडली विक्रिया थांबता. ताका लागून रुप्याचेर हायड्रिआयोडिक आम्लांत रुप्याचो पिठो विरगळायल्यार सिल्व्हर आयोडायड आनी हायड्रोजन वायू तयार जातात.
उपेग
रुप्या पसून वस्ती, आयदनां आनी नाणीं तयार करतात. तशेंच विनिमयाखातिरूय रुप्याचो उपेग करतात. वखदांखातीर आनी आयदनां निर्जंतूक करपाखातीर रुप्याचो उपेग करता. रुपें हें उण्या प्रमाणांत मेळटा आशिल्ल्यान तशेंच, ताचें मोलूय चड आशिल्ल्यान भांगरावांगडा ताकाय अभिजात धातू म्हणून मान्यताय मेळ्ळ्या. वखदांनी रुप्याच्या संयुगाचो उपेग जाता. छायाचित्रणांत, विद्युत् आनी इलॅक्ट्रॉनिक उपकरणांत तशेंच मिश्रधातूंत रुप्याचो खुबूच उपेग जाता.
बरी चकाकी आशिल्ल्या रुप्याच्या पृश्ठभागावयल्यान 95 टक्के प्रकाश परावर्तीत जाता. ताका लागून धातूचेर रुप्याचो मुलामो दिवन हारशे करतात. तशेंच रुप्याच्या संयुगाचें क्षपण करुन कंवचेचेर रुप्याचो थर दिवनूय हारशे तयार करतात. रुप्याच्या संयुगाचेर प्रकाशीय परिणाम जाता आशिल्ल्यान छायाचित्रण फिल्माचेर रुप्याच्या आयोडायड, क्लोरायड वा ब्रोमायड ह्या संयुगांचो पातळ थर दिल्लो आसता. मोडिल्लीं हाडां सादोवपाखातीर रुप्याच्यो सळयो, पत्रे आदींचो उपेग करतात. कांय ऑक्सिडीकारक विक्रियांत आनी अमोनियासावन खतां तयार करपाक रुप्याचो उव्प्रेरक म्हणून उपेग करतात. विद्युत् संचायक घटमाळेंत आनी विद्युत् विलेपनांत रुप्याचो उपेग जाता.
मिश्रधातू
रप्याचे मिश्रधातू रुप्यापरसय घट्ट आसतात. रुपें एक बरें विद्युत् आनी उश्णतावाहक आशिल्ल्यान आनी खुबूच मोव आशिल्ल्यान तातूंत 10% तांबें वा थोडे कॅडमियम ऑक्सायड मेळून तयार केल्लो मिश्रधातू विद्यूत् उपकरणांक वापरपाक बरो योग्य आसता. 28% तांबें भरसून केल्लो मिश्रधातू 779° से.चेर वितळटा. शुध्द रुपें 960° से.चेर वितळटा.
संयुगां
रसायानीक नदरेन रुपें हो मूळधातू पयल्या गटाच्या ब विभागांतलो आसा Br-, l- ह्या सारक्या वर्णहीन धनायनां वांगडा ताचीं रंगीत लवणां तयार जातात. रुप्याचीं फकत तीन सादीं लवणां नायट्रेट, फ्ल्युओरायड आनी परक्लोरेट हीं उदकांत विरगळपी; ॲसिटेट, क्लोरेट, नायट्रेट आनी सल्फेट उदकांत कांय प्रमाणांत विरगळपी आनी हेर सगळीं उदकांत विरगळनाशिल्लीं आसात. बरींचशीं विरगळनाशिल्लीं लवणां आमोनिया सायनायड वा थायोसल्फेट वा हॅलायडावांगडा जटील आयन जावन उदकांत विरगळतात. फ्ल्युओरायड परमायोडेट आनी परक्लोरेट हीं लवणां सजल आसात.
रुप्याचीं कांय संयुंगां, तांचे गुणधर्म आनी उपेग अशे आसात- सिल्व्हर नायट्रेट (Ag No3) : हाका ल्यूनर काश्टीक अशेंय म्हण्टात. शुध्द रुपें विरल नायट्रिक आम्लांत विरगळावन तयार जाल्ल्या विद्रावाचें सवकासायेन बाश्पीभवन केल्यार सिल्व्हर नायट्रेटचे स्फटीक मेळटात. हे संयुग म्हत्वाचे आसून उदकांत सहज विरगळटात. तापल्यार ताचें अपघटन जावन रुपें, नायट्रोजन डायऑक्सायड आनी ऑक्सिजन तयार जाता. हें विखारी आसून प्राणघातक जांव येता. कातीक लागल्यार वा कार्बनी संयुगाकडेन आयल्यार काळो दाग पडटा. ताचेर प्रकाश किरणाचो परिणाम जाता. देखून तें बाटलेंत भरून दवरतात. दोळ्याच्या विकारांवयल्या वखदांनी, हारशें तयार करपाखातीर; कपड्यावयली खुणेची शाय तयार करपाखातीर तशेंच रुप्याचीं हेर संयुगां तयार करपाखातीर ताचो उपेग जाता.
सिल्व्हर ऑक्सायड (Ag2 O)
रुप्याचें तपकिरी रंगाचें हें संयूग उदकांत मातूय विरगळना. रुप्याचें चूर्ण पंदरा वातावरण दाबाखाल ऑक्सिजनाच्या वातावरण 300° से.मेरेन तापयल्यार हें संयूग मेळटा. हें तयार करपाखातीर सिल्व्हर नायट्रेटाच्या विद्रावांत योडियम, पोटॅशियम वा बेरियम हायड्रोक्सायडाचो विद्राव भरशितात आनी तातुंतल्यान मेळपी तपकिरी सिल्व्हर ऑक्सायड गाळून 60°-80° से. तापमानाक सुकयतात.
सिल्व्हर ऑक्सायड तापयतकच रुपें आनी ऑक्सिजन मेळटा. आमोनियम हायड्रोक्सायडांत ताचें डायअमायन सिल्व्हर हायड्रॉक्सायड (Ag (NH3) 2) OH जाता. रंग आनी कंवचेचें पॉलिश तयार करपाखातीर उदक निवळ करपाखातीर उत्प्रेरक म्हणून विद्यूत् घटांतल्या अग्रांखातीर आनी वखदांत सिल्व्हर ऑक्याडचो उपेग करतात.
केरळ
केरळ (കേരളം) हे भारतान्चे एक रज्य. हाची राज्धानी तिरुअनन्तपुरम (त्रिवेन्द्रम). हन्गाची मुख्य भाशा मलयालम.
रुपें
सिल्व्हर हॅलायडां
रुप्याचीं क्लोरायड, ब्रोमायड आनी आयोडायड हीं हॅलायडां म्हत्वाचीं आसता. सिल्व्हर क्लोरायड (Ag cl.) : वर्ण धवो. हो सैमांत मेळपी आसून ताका हॉर्न सिल्व्हर अशें नांव आस. हायड्रोजन वायूच्या प्रवाहांत सिल्व्हर क्लोरायड तापयल्यार परत रुपें मेळटा. छायाचित्रणांत तशेंच विश्र्वकिरणाच्या अभ्यासांत आयनीभवन अभिज्ञातक म्हणून उपेग जाता.
केरळ
इतिहास
10ची सदी ईसा पूर्व दकुनू मनुश्य आबदी प्रमाण मेळ्ळा.
रुपें
सिल्व्हर ब्रॉमायड (Ag Br)
वर्ण लेव हळदुवो. सिल्व्हर नायट्रेटच्या विद्रावांत जलीय ब्रोमायडाची भर घाल्यार सिल्व्हर ब्रोमायड जाता उजवाडाची विक्रिया जाल्यार तें काळें जाता. उदक आनी विरल नायट्रिक अम्लांत तें व्हड प्रमाणात विरगळटा. आमोनिया विद्रावांत विरगळून (Ag (NH3)n)+Br) हें जटील संयुग निर्माण जाता. सिल्व्हर ब्रोमायडाच्या छायाचित्रणांत हाचो उपेग जाता.
केरळ
शिक्षण
केरळ भरतचो सगलयांत साक्षर राज्य जवुन आस।
रुपें
सिल्व्हर आयोडाया (Agl)
हळदुवसार. सिल्व्वर नायट्रेट च्या विद्रावांत पॉटेशियम आयोडायडाच्या विद्रावाची भर घालतकच हें संयुग जाता. सैमांत आयोडिरायट नांवाच्या खनिजांत ती मेळटा. कृत्रीम पावस घालपाखातीर कुपांचेर शिंपणी करपाखातीर तशेंच छायाचित्रणांत चाचो उपेग जाता.
केरळ
केरळचे जिले
केरळान्तु 14 जिलेैं अस्सन्ची जिला :
रुपें
सिल्व्हर हॅलायडाचो छायाचित्रणांत उपेग
छायाचित्रणाखातीर फिल्माचेर वा कंवचेचेर सिल्व्हर हॅलायडमिश्रीत जिलेटिनाचो सामको पातळ थर दिल्लो आसता. कॅमॅरांतल्या भिंगांतल्यान ह्या फिल्माचेर जेन्ना भायल्या दृश्यापसून येवपी प्रकाश किरण पडटात, तेन्ना थंयची हॅलायडां रेणूचेर प्रकाशाच्या उण्याचड खरसाणे प्रमाण उणो चड परिणाम घडटा. हीं फिल्मां उपरांत काळखे कुडींत विकाशकाच्या विद्रावांत दवरता. ताका लागून प्रकाशाच्या उण्या चड प्रमाणा प्रमाण हॅलायडाचें उणेंचड क्षपण जावन त्या जाग्यार रुपें अवक्षेपीत जाता. ज्या भागार चड प्रकाश त्या भागार चड रुप्याचो थर आनी उण्या प्रकाशाच्या भागार उण्या रुप्याचो थर बसता. उपरांत हीं फिल्मां उदकान धुवन थीर कारकांत (चित्राचें स्वरुप कायम दवरपी रसायनां) दवरतात.
कांय कार्बन संयुगां
आमोनियम सिल्व्हर नायट्रेटच्या विद्रावांतल्यान ॲसिटिलीन वायू सोडटकच सिल्व्हर ॲसिटिलायड ( Ag2 C2) हो स्फोटक संयुगाचो धवो अवक्षेप मेळटा.
हाचेभायर ॲसिटेट, बँझोएट, सायट्रेट, ऑक्झॅलेट, पामिटेट, सॅलिसिलेट, टार्टारेट आदीं रुप्याचीं कार्बनी संयुगां विद्युत् विच्छेदनान रुप्याचो वर्ख दिवपाक वा छापणावळींतल्या वेगवेगळ्या प्रक्रियांनी वापरतात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Madhav Borkar
Madhav Borkar (Borcar, Konknninti वेणी माधव बोरकर) ek famad Konknni kovi, adlo Akaxvannicho station director ani Konknni sahitik zachem mull Bharotantlea Goeant asa.
Vavr, jivit
Borkar adim Akaxvanni, Ponnjecho Station Director aslo. Ek vitravpi koso, tannem sorkaran choloilolea reddio stexon aslolea Mumboi, Mungllur ani Kolhapur vavurla.
2015 vorsa, Borkaran Pundalik Narayan Naik hacho zago Goa Konkani Akademi[2] cho Iezman mhonn ghetlo. Mars 2018 vorsa, tannem kovitent 50 vorsam purnn kelim ani tannem atth kovnache khondd uzvaddaileat. Tannem Mankarnika kodden logn zoddlam ani tankam don bhurgim asat, dhuv Yogini ani put Chinmay.
Sahitik borovp
Borkar kovita 1968 vorsa savn borovnk laglo. Tachi poili punji to xallent aslo ten’na uzvaddavpant aili. 15 vorsanche piraier tachi Chanvar  chhap’pant aili. Tache kodden so kovitancheo punji ani don bhaxantoram asat. -- Kabir zacho borovpi Prabhakar Machve ani Ekxem Ek Kovita borovpi Rabindranath Tagore. Tachea kovitechea vavrant Chonvar (The Bloom, 1969), Votacheo Savlleo (The Shadows of Sunlight, 1972), Uzvaddacho Rukh (The Tree of Light, 1975), Porzollachem Dar (The Door to Brightness, 1986), Yaman (Yaman, 1999), Avyaktachim Gannim (Songs of the Unexpressed, 2002), ani Symphony (Symphony, 2012). . Tache kodden ek punji asa zaka  Mollbachem Zonel mhonn vollkhopant ieta.
Tosripam, adi
Survatechea tachea borovpache karkidint, taka Bharotio  Sahiteo Akademi  tosrip 2001 vorsa, tachea Yaman, kovitechea punjek favo zalam.
Ghombir Protisad
Nandkumar Kamat Borkarachem vornnon to ek "dusre pillgecho" Bharoti svotontraie uprantlo Konknni kovi Nagesh Karmali vangdda;, Shankar Parulkar, Pundalik Naik, Ramesh Veluskar, C. F. (Chafra) da Costa,  Olivinho Gomes, Suresh Borkar, Jess Fernandes, Prakash Padgaonkar, Kashinath Shamba Lolayenkar ani Ramkrishna Zuarkar; oxem korta. Kamatache vollerint, to B.B.Borkar, Manoharrai Sardessai, Abhijit ani R.V. Pandit hankam svotontraie uprantle Konknnintle kovi pacharta zannim vorixtt iogdan kelam tor Pandurang Bhangi, Shankar Ramani, Shankar Bhandari [ani] Vijaya Sarmalkar apleo kovita uzvaddavnk laglim."
Manohararāya Saradesāya (Manoharrai Sardesai) tachea vavrak "mhan, omurt, torui oddllainnem mhonntta".
Bhaileo zullovnneo
वर्ग:Romi panam
व्हाल लॉग्सडॉन फिच
व्हाल लॉग्सडॉन फिच हाचो जल्म 10 मार्च 1923, मेरिमन – नेब्रास्का ह्या दिसा जालो. अमेरीकन भौतीकशास्त्रज्ञ. ताका ल्हानपमासावन रसायनशास्त्राची आवड आशिल्ली. अमेरीकन लश्करांत आसतना दुसऱ्या म्हाझुजाच्या काळांत ताका लॉस अलॅमॉस (न्यू मेक्झिको) अणुबॉंब प्रकल्पांत काम करपाखातीर धाडलो आनी तेन्नाच ताचो भौतीकशास्त्र ह्या विशयाकडेन संबंद आयलो. जुलय 1945त ताणें अलामोगोर्डोच्या 509 बॉंबहल्लो गटान घेतिल्ल्या चाचण्यांनी आनी मुळावे अणुबॉंब चाचणेंत वांटो घेतिल्लो. मॅक्गिल विद्यापीठांतल्यान ताणें 1948त विद्युतव अभियंत्रिकी ह्या विशयांतली पदवी आनी कोलंबिया विद्यापीठांतल्यान 1954 भौतीकशास्त्र ह्या विशयांतली डॉक्टरेट मेळयली. 1953- 54त कोलोंबिया विद्यापीठांत निर्देशक म्हणून काम करतकच तो प्रिन्सटन विद्यापीठांत अध्यापन करपाखातीर गेलों आनी थंय 1960 सावन भौतीकशास्त्राचो प्राध्यापक म्हणून काम करता. 1976त ह्या विद्यापीठाच्या भौतीकशास्त्र विभागाचो तो अध्यक्ष जालो.
Indore
Modhyoprodex rajeantolem soglleant vhodd xar. Loksonkhea: 8,27,000 (1981). Kxipra nhoinchi upnhoim khan ani sorsvoti hanchea deger indur xar voslam. Mumboi te agra hea raxttri-i mohamargacher mumboi saun 704 kimi. Ixanyek ani somudrothorasaun sumar 530 mi. Unchayecher indur xar asa.
व्हाल लॉग्सडॉन फिच
विद्युत चुंबकीय अविश्कारांखातीर तीन तरांच्या समितीचें पालन करतात, अशे फिच आनी क्रेनिन हांचेपयलीं सिद्द जाल्लें. ह्यो तीन तरांच्यो सममिती अशो : 1) द्रव्य आनी प्रतिद्रव्य हांचेमदलीं सममिती (देखीक- इलॅक्ट्रॉन आनी पॉझिट्रॉन), 2) मूळ घडणूक वा वस्तू आनी तिचे हारशांतलें प्रतिबिंब हांचेमदलीं सममिती उर्फ समता आनी 3) अग्ररामी आनी प्रतिगामी काळ हांचेमदली सममिती.
Indore
1715 vorsa survek kompalachea zominodaran hanga vosti keli. 1741 vorsa hanga indrexvor hem devull bandlem. Hea deullavelean hea xarak indropur- indor-indour ani indur oxim namvam poddlim.Hollkoranchi rajdhani mohexvor vattharant axil'li, thoimslean 1818 vorsa tamnni ti indurak haddli. Indur he xar somrid'dh mallveachea mukhel zagear axil'lean ani hollkoranchi rajdhani zal'lean hea xarachi nettan udrogot zali.Vepari, ud'degik ani xikxonnik nodren indur xarak borench mhotv asa. Gomv, bajri hea sarkea dhaneachi ani kapsachi, modhy prodexantoli mhotvachi bazaropetth mhollear indur. Xarant sutacheo ani kopddeancheo girnni asat. Hangachea inzuri saddeanchi khub namna asa. Hea xarant tel, kamblli, ofu, rosainam, yontram, fornichor, khellacheo vostu, dhatu, dudache podarth, bobin adi ud'deg choltat.
व्हाल लॉग्सडॉन फिच
गुरुत्वाकर्शण आनी आणवीय स्तरावयले मूलकण (देखीक- प्रोटॉन, न्यूट्रॉन आनी मॅसॉन) ह्याच सममिती तत्वांचे पालन करतात अशें दिशिल्लें. पूण मूलकणांच्या क्षयासारक्या दुबळ्या परस्पर क्रियांनी हातूंतली हारशांतल्या प्रतिबिंबाच्या स्वरुपांतली सममिती आसना अशें टी.डी.ली आनी सी.एन्.यांग हाणीं पयलीं प्रयोगन 1957त सिध्द केलें. ज्या तत्वाचें उल्लंघन जाला त्या तत्वांप्रमाण खंयचीय खाशेली भौतीकीय परस्परक्रिया शक्य आसल्यार तिचें हारशांतले प्रतिबिंबरुपी व्युन्क्रमी रुप लेगीत शक्य आसूंक जाय असो अर्थ जाता. मूळ परस्परक्रिया आनी तिचें हारशांतलें प्रतिबिंब हांचेमदीं वामावर्ती आनी दक्षिणवार्ती सममितींचो आस्पाव जाता. म्हणजेच सैम ह्या दोन प्रकारामदीं भेदभाव करिना अशें कळटा. ह्या सोदाक लागून अशें स्पश्ट जालें, तीन सममिती तत्वांमदल्या दोन सममिती तत्वांचें एकाच वेळार उल्घन जावप शक्य आसा.
Indore
Adlea kallar rajkumvorankhatir bandil'le songmorouri ddeli kolez, toxench xetoudd,obhiantriki, voijki mohavidealoyam hea xarant asat. 1964 to suru zal'lem indur videapitth hea xarant asa. Indur xarantlean khanddva te ojmer relvemargak zoddlam.
व्हाल लॉग्सडॉन फिच
एका समिमीताच्या उलंल्घनाक लागून जाल्लो परिणाम दुसऱ्या सममिताच्या योग्य उल्लंघनाक लागून भरुन कांडू येता. ताका लागून असल्यो सगळ्यो मुळाव्यो परस्परक्रिया काल व्युतक्रमणाखातीर सममित आसूंक जाय असो निश्कर्श काडूं येता. ह्या सोदाक लागून अशें सिद्द जालें, वामावर्ती आनी दक्षिणावर्ती सममितींचे जाल्लें उल्लंघन द्रव्यासुवातेर योग्य प्रतीद्रव्य वापरुन भरुन काडूंक जावचेंना. हाचेवयल्यान हाचो अर्थ असो जाता. काल व्युतक्रमण परस्परक्रियांखातीर अविश्काराची सममिती उरचीना. विश्र्वाचे उत्पतीच्या वेळार आसपी परिस्थीतीचें स्पश्टीकरण करपाखातीर हो सोद म्हत्वाचो.
Indore
Indur xarant axil'lo hollkorancho prasad, nhoindegevelo nokxidar sotreo, udeanam, unch hoveli hamnni xarachea voibhvant bhor ghalea. He bhair komvchi, harso ani rongit monni vaprun bandil'lea zoin mondirachem rup agllench asa.
व्हाल लॉग्सडॉन फिच
फिच आनी क्रोनीनी हाणीं अशा क्षय क्रियांचो जेन्ना अभ्यास केलो, तेन्ना तांका अशें दिसलें, चडशा सगळ्या परस्परक्रियांनी जरी ह्या सममितींचे उल्लंघन जायत नासलें, तरी कांय अल्पसंख्या परस्परक्रियांनी अशें उल्लंघन जायतूच आसता आनी ते खातीर तांकां निश्र्चीत पुरावोय मेळ्ळा. ह्या सोदाक लागून हें स्पश्ट जालें, विश्र्वाचें सुर्वेक जो म्हास्फोट जालां अशें मानलां, त्या वेळार द्रव्यांचे प्रमाण प्रतीद्रव्यापरस चड जाता. ताका लागून ह्या द्रव्यांनी परस्परक्रिया जावन तें नश्ट जावपाचो प्रस्न उपरासना. फिच आनी शिकागो विद्यापीठांतलो भौतीकशास्त्रज्ञ जे. डब्लू क्रेनीन हाणीं ब्रुकहॅवन नॅशनल लॅबोरेटरींत (न्यूयॉर्क) अक्रिय K- मेसॉनांतल्या क्षयाविशीं केल्ल्या प्रयोगावरवीं मुळाव्या सममितींच्या तत्वांच्या जावपी उल्लंघनाचो सोद लायिल्लेखातीर ताका 1980 वर्साचो भौतीकशास्त्राचो नॉबेल पुरस्कार वांटून मेळ्ळो. ताका कितलेशेंच भोंवमान मेळ्ळ्यात.
वर्ग:देवनागरी पानां
Indore
Polleiat
वर्ग:Indie-cheo Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
मयें
मयें हे उत्तर गोंय जिल्ह्यातल्या दिवचल तालुक्यातील २१०४.०७ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १७२८ कुटुंबाचे व पुराय ७५४४ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार BICHOLIM ५ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ३७६३ दादले आनीक ३७८१ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ७६ आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६७५२ [1] आसा. साक्षरताय
एकूण साक्षर लोकसंख्या: ६१२७ साक्षर पुरुश लोकसंख्या: ३२२० (८५.५७%) साक्षर स्त्री लोकसंख्या: २९०७ (७६.८८%)
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत ९ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत ३ खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत ३ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी उच्च माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (SANQUELIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत १ शासकीय पॉलिटेक्निक आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा. वैजकी सुविधा (अशासकीय) पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना. नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना. दळणवळण आनीक येरादारी