cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
विं. दा. करंदीकार
शिक्षण
विंदान आपलें शिक्षण कोल्हापूराक पुराय केलें. तांणी खंयच्याच संघटनेचे सदस्यत्व स्विकारूंक ना.
गोंयचे पारंपारीक वेवसाय
कुंभार
मातयेची आयदनां करपी लोक म्हळ्यार कुंभार. मयें,जांबावले,सत्तरी,पेडणें,मांद्रें आदी वाठारानी कुंभारवाडे आसात.गोंयांत धर्माप्रमाण हिंदू आनी क्रिस्तांव अश्यो जाती आसात. ते कयलां,नळे,मडक्यो,बुडकुले,पणट्यो आनी हेर जायत्या तरांचीं मातयेची आयदनां करपाचो वेवसाय वंशपरंपरेन करीत आयल्यात.गोंयांतलो दिवचल हो म्हाल सोबीत मातयेचीं आयदनां करपाक भोव फामाद आसा. मयेंतलो कुंमारवाडो हो मुर्त्यो करपाक फामाद आसा पूण ते हालींसाराक हो वेवसाय चड प्रमाणांत करिनात.
विं. दा. करंदीकार
वावर
पोट भरपाखातीर ताणी अध्यापन केलें. बसवेश्र्वर कॉलेज, रत्नागिरी, रामनारायण रुईया महाविध्यालय, मुंबई, एस. आय. ई. एस. कॉलेज ह्या महाविध्यालयांत ते इंग्लिशीचे प्राध्यापक आशिल्ले.
गोंयचे पारंपारीक वेवसाय
रेंदेर
रेंदेरपण करप वा माडाची सूर काडप हो गोंयांतलो एक मुखेल आनी पारंपारीक वेवसाय.चड करून क्रिस्तांव गावडो हो वेवसाय केल्लो पळोवपाक मेळटा.पोंयेंक चीर घालून ताका कोंकणदुद्या पसून तयार केल्लें एक आकाराचे आयदन बांदतात. रातभर तातूंत पोयेंतल्यान उदक गळटा आनी सकाळ मेरेन तें भरून रावता.सकाळी रेंदेर माडाचेर चडून माडाक बांदिल्ली आयदनां सकयल देवोवन तांतूतली सूर काडून ताचे पसून सोरो करतात.कांय जाण विनाग्र करतात.तशेंच माडाचे सुर पासून गोड तयार करतात.पूण आयचे पिळगेक माडार चडपाक कळनाशिल्ल्यान हो वेवसाय खूब उणो जाल्लो दिश्टी पडटा.
विं. दा. करंदीकार
पुरस्कार आनी पदव्य़ो
करंदीकारांनी काय पुरस्कार आनी पदव्यो जोडल्यात त्यो म्हळ्यार- सीनीयर फुलब्राइट फेलोशिप(1967-68), सोव्हिएट लॅण्ड नेहरु लिटररी पुरस्कार(1970), कुमारन् आसन पुरस्कार(1970), महाराष्ट्र साहित्य परिषद पुरस्कार(1985), कवी कुसुमाग्रज पुरस्कार(1987),कबीर सन्मान(1991), जनस्थान पुरस्कार(1993), कोणार्क सन्मान(1993)साहित्य अकादमी महत्तम सदस्यता(1996), महाराष्ट्र फाउंडेशन गौरव पुरस्कार(1997), भारतीय भाषा परिषद सह्यादी पुरस्कार(1999), डॉ. लाभसेटवार साहित्य पुरस्कार(2002), ज्ञानपीठ पुरस्कार(2003).ज्ञानपीठ पुरस्कार, कबीर सन्मान, जनस्थान पुरस्कार, कोणार्क सन्मान.
गोंयचे पारंपारीक वेवसाय
हेर वेवसाय
वयर दिल्ल्या कांय वेवसाया भायर गोंयांत दुसरे वेवसाय आसात.ते म्ह्ळ्यार चामारपण,म्हालेपण,म्हारपण,गवळीपण,मडवळकी,वेळीप,गंवडी,दर्जीपण.हे वेवसाय आयज पसून गोंयांत चालू आसात पूण कमीपणान ते दिसतात. दर एकलो आपलो वेवसाय साबांळपाचो प्रयत्न करीत आसा.
विं. दा. करंदीकार
मरण
14 मार्च 2010, मुंबय, महाराष्ट्र
गोंयचे पारंपारीक वेवसाय
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
विं. दा. करंदीकार
मरण
वर्ग:देवनागरी पानां
चा.फ्रा.दे कोस्ता
वळख
चार्लस फ्रान्सीस दे कोस्ता (10.10.1931 – 3.12.1992) हांकां साहित्याच्या संवसारांत सगळे चाफ्रा दे कोस्ता म्हण वळखतात. ‘चाफ्रा’, असोय खूब आपलेपणान आनी मॊगान तांचो उल्लेख जाता. चाफ्रा दे कोस्ता जावन आसा कवी, पत्रकार आनी नाटककार.
साहित्यीक वावर
मंगळुरांत ‘कोंकणी काव्याचो बापूय’ म्हण जाणी नामना जोडली ते लईस मास्कारेन्हास एक व्हड तांकीचे प्रतिभावंत आशिल्ले. ‘आब्रावांचें यज्ञदान’ हें तांगेलें पघांत बरयिल्लें नाटक, एकांकीच्या प्रकारांतलें. तांगेले उंचेले प्रतिभेचें पडबिंब हे कलाकृतींत दिश्टी पडटां. ताची कविता, नाटक, एकांकी, निबंद ह्या साहित्य प्रकारा वरवीं तो केदे तांकीचो प्रतिभावान आनी सर्जनशील बरोवपी म्हणपाचें दिसून येतां. 1975 च्या अदमासाक मंगळारांत कवितेक आनी चड करून माचयेर कविता वाचपाक व्हडलेशें म्हत्व नासलें. त्या मानान गोंयांत कविता लेखक आनी कविता वाचनांक बरो प्रतिसाद मेळटालो. चाफ्राक कवी म्हण गोंयांत चड नामना फाव जाली. गोंयांत जावपी कविसंमेलनांनी तांगेल्या ‘हाड चेडवा बुडकुलो लकय तळ्यांत’ आनी ‘हांव खर्शेलो‘ ह्या कवितांक रसीक प्रेक्षकांकडल्यान मागनी जाताली. चाफ्रा उपरांत मंगळुरांत कविता लेखन आनी वाचनांक बरी गती आयली. चाफ्रा कवी तसोच पत्रकार आनी नाटककार.
तसो ताचो पींड पत्रकाराचोच. ‘पयणारी’, ’विशाल कोंकण’, ’उदेव‘ आनी ‘जिवीत’ अशा नेमाळ्यांकडेन ताचो संपादक म्हण संबंद आयलो.तागेली पत्रकारीता ही लोकमान्य टिळका सारकी ध्येयवादी आसली, वेवसाईक पत्रकारीता न्हय. चाफ्राचें आनी वेवहाराचें केन्नाच जुळ्ळें ना. चाफ्रा उलयता – बरयताना काव्यमय भास वापरतालो. मार्मिक, तिरकस उलोवप आनी बरोवपाची शैली ताचेकडेन आशिल्ली. गोंयांत सांखळे हांगासर जाल्ल्या अखिल भारतीय कोंकणी संमेलनाचो तो अध्यक्ष आशिल्लो. चाफ्रा कोंकणी भाशेंतलो एक म्हत्वपूर्ण नाटककार. आपणाले बडखोर विचार प्रगट करपाक ताका नाटकासारखें प्रभावी माध्यम खूब बरे पडलें. नाटक हो साहित्याचो प्रकार आसलो तरी तो भौसंख्य लोकां खातीर आसा. चाफ्राक हाचें भान आशिल्लें. देखून ताणें बरयिल्लीं नाटकां ही चडान चड लोकशैली कडेन झुकतात.
पुस्तकां
अकादेमीचे वतीन चाफ्राचीं ‘ सुणे माजर हासता‘ (एकांकी संग्रह), ‘तर्नें तर्नें मोर्नें‘ आनी ‘मागीरचें मागीर ‘ अशीं तीन नाटकाचीं पुस्तकां उजवाडाक आयली. गोंयांत कोंकणी भास ही मुळाव्या पांवड्यार धरून विघापीठाच्या पांवड्यार शिकोवपाची भास जाल्या. अशा वेळार अभ्यासक्रमाखातीर जायत्या साहित्याची गरज आसता. अकादेमी पुस्तकां उजवाडाक हाडटना विघालयां – महाविघालयां हांचोय विचार करतां. रोमी, कन्नड, मल्याळम, अरेबिक अशा लिपींनी आशिल्लें मौलिक स्वरूपाचें साहित्य देवनागरींत लिप्यांतर करपाचो वावर चालूच उलो. पयलीं लिप्यांतो वावर कठिण आनी कचकटीचो आशिल्लो पूण आतां नव्या सोफ्टवेअर खातीर तो सोपो जायत आसा. तीन पुस्तकां आनी साहित्य अकादेमीचो पुरस्कार लाबिल्लें ‘सोंशाचे कान ‘ अशीं चाफ्राचीं चारूच पुस्तकां आयजवेर देवनागरी लिपिंत प्रसिध्द जाल्यांत. चाफ्राचें कन्नड लिपिंत आशिल्लें हरूय साहित्य देवनागरींत येवपाची गरज आसा. ‘सुणे माजर हासता‘ ह्या एकांकी संग्रहांतल्यो ‘सुणे माजर हासता’ आनी ‘टॉमेटो’ ह्यो दोन एकांकी, साहित्य अकादेमीन उजवाडाक हाडिल्लया ‘वेंचीक कोंकणी एकांकी’ आनी ‘दोन दसकांकी : ‘1990 - 2010‘ ह्या प्रातिनिधीक संग्रहांनी आस्पावल्यात.1955 इस्वेंत चाफ्रान ‘सोबीत संसार’ नाटक बरयले.
सम्मान - पुरस्कार
1989 वर्सा आपल्या ‘सोंश्याचे कान’ कविता संग्रहाक ताका साहित्य अकाडेमिचो पुरसकार लाभलो. 1990 वर्सा मंगळुरी पर्जेन चाफ्राक ‘कोंकणी साहित्य कुलरत्न’ म्हळ्ळें बिरूद दीवन पर्गट मान केलो. 1989 वर्सा साहित्य अकादमी पुरस्कार लाभल्या उपरांत देकोस्ताक मंगळुरांत, गोंयांत मुंबयंत सम्मान केलो. थोडेकडे थैल्यो अरपिल्यो. ह्या पयकी 1990 आगोस्त 19वेर मंगळुरांत कर्नाटक कोंकणी भाषा मंडळातर्फेन केल्लो सनमान चड वैभवीक म्हणयेत. त्या दिसा, चाफ्राच्या साहित्याच्या विविध कुसांवयर चर्चा जाली.
1992 नवेंबर 28 तारिकेर गोंयच्या मडगांवांत चा.फ्रा देकोस्ताच्या मानाक साहित्य अकादमीन ‘लेखक तुमच्या भेटेक’ कार्यक्रम मांडून हाडलें. 1988 मार्च म्हयन्या देकोस्ताचो पयलो काव्य – जमो ‘सोंशाचे कान’ गोंयच्या ‘जाग प्रकाशना’ न प्रकट केलो. ताची काव्य – प्रतिभा जाणा आसल्ल्या कोंकणी साहित्याभिमानींक 1989 वर्साचो ‘साहित्य अकादमी पुरस्कार’ निर्धारीत जावन देकोस्ताक मेळटलो म्हण भोगलें. कोंकणी लोकाच्या निरीक्षे प्रमाणे 1989 दसेंबर 27व्या दिसा भारत सरकाराचो अती श्रेष्ट – साहित्य अकादमी पुरस्कार – चा.फ्रा. देकोस्ताक ताच्या ‘सोंशाचे कान’ पुरस्कार फावो जाला म्हळ्ळें घोशण रेडियो आनी दूरदर्शनावयर प्रसारित जालें.1990 फेब्रेर 20वेर ढेल्लींत चलल्ल्या संभ्रमिक कारयावळींत साहित्य अकादमिचो अध्यक्ष बी.के. भट्टाचार्यान ताका पुरस्कार दिलो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:कोंकणी लेखक वर्ग:लेखक/Lekhok
मिनयन फेर्नाडीस
मिनयन फेर्नाडीस हाे एक तियाञ कलाकार.
जल्म
मिनयन फेर्नाडीस फामा तरेन मिनयन दि बनदर अशे वळखुक येता.ताचो जल्म १७ फेब्रुवारी १९५७ ह्या वर्सा जालो.तो भानाव्लिम, गोंयात रावता.
शिक्षण
मिनयन फेर्नाडीस हॅाली ट्रिनिटी हायस्कूल,भानाव्लिम हागा शिकतालोतो .७ वे कक्षात आसता सून ताणे माचयेर वचपाक सुरवात केली.
वावर
ताचे 'जोमनिवयलो खेल' 'बिकारी' कार्निवालाच्या दिसानी माच्येर प्रसतुत जालो. 'खेल' पळोवन मिनयनाचो बापुय ताच्या चेडयान बरो कायक्रम उत्पादक केल्ले कारणात ताका शाब्बासकी दिता. उपरांतच्या वर्सानी ताणे कार्निवालाच्या आनी इस्टराच्या वेळार ३ 'जोमनिवयलो खेल' माच्येर गेलो. दर्शकाच्या प्रोत्साहित आनी मान्यताच्या खातीर, तोत्यावाटेन आनी कफुडेवचून, ताणे कोंकणी नाटका/तियाञा आपनायली आनी माच्येचे नांव मिनयन दि बनदर दवरल्ले. जशे वेळगेलो 'खेल' हे तियाञ रोसिरीयो रोडिग्रेस हाच्या प्रयत्नाक लागोन लोकामदी खुब फामाद जाले.आनी रोसियो रोडिग्रेज ताका 'नॅान-स्टोपडॅरामा' अशे म्हणटाले, मिनयन दि बनदर हाणेआपली पयली नॅान स्टोप डॅरामा "नोजिम" आनी "तुफान" ताच्या नॅान स्टोप डॅरामातली "दुडु आनी ज्ञिन्यान "दर्शकानी आपनायलेआनी एक नॅान स्टोप डॅरामाचो संचालक म्हण ताची प्रतिश्टा वाडयली आनी ताका फामाद केलो.
तरताचो "खेल-तियाञाक" ताचो वड आदार आसल्या कारणात ते नॅान स्टोप डॅरामा 'सुकोरीना' पाञ रुपात आयले.हे नाटकान कोंकणी मोगीक दडकेन काडले.दोन वर्सा भितर ते २१५ नाटका जाली, आनी ताका 'किंग अॅफ सॅनचरीस' म्हण पदवी जोडली. 'सुकोरीना' हाचे सादरीकरण गॅल्फात मिनयन दि बनदर कोंकणी माचयेचे वड संचालक म्हण वळखता.
हेर अवसरा कतो आपल्या वागडत्या वागडा 'गॅल्फ' बोवडेक वतालो आनी ताच्या दर्शकाक संतॄष्ट करतालो. तो तसोएकुत संचालक आसलो जाणी वडान-वड मुबंयातले कलाकार नांव अशी, सि.एलवरेस, बाब पिटर,रिटा रोस,लफ रेडरोस,टिटा,बैटी फर्नान्डिसा आनी बैटीनाज हाका आपल्या वागडा माचयेर 'फलोरेन वाज पयलो मातिएर ' तियाञ प्रसत्तु करपाक वेले.आनीक एकदा हे तियाञाचे सादरीकरण सामान्यभायले आसले गॅल्फ देश सडून ताणे लंडनात भी आपले तियाञ सादरीकरण केला, देखिक: स्वीडन,करोयडोन आनी सविनडोन.
पुरसकार
ताका 'किंग अँफ तिप्पलसॅनचरी' पाञ फावो जालो,कारण तो पयलो संचालक आसलो जाणे ३०० नॅान स्टोप डॅरामा'सुकरीना' १९८५ वर्सा कायक्रम केले. ताची प्रतिश्टा सडून,ताजे कडेन खुबशे नॅान-स्टोप डॅरामा आसा,जे १०० सुमार कायक्रमा जाल्यात, जशे 'दुडु आनी ज्ञिन्यान', 'घराया', '१०लाख' ,ताका गुलाब पुरस्कार,कोका कोला पुरस्कार,सिन टायमस पुरस्कार,तियाञ अकादमी पुरस्कार-तिसरो दरजो बरी तियाञ सादरीकरणाक पयल्या फामाद तियाञ उत्सवात हागा मेवळ्ळो आनी ताचो सत्कार सुवाळो तियाञ उत्सव मंडळ हांच्या १२५ वर्साव्यादिसा जालो.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
फुटबॉलांत गोंयकार
फुटबल/सच्चेर[सुदार]
हें पान गेंकार फुटबल खेळगड्यांच्या नांवांची जाणीं अंतराश्ट्रियो खेळांत भारताचें प्रतिनिधिपण केलां तांची वळेरी कर्ता, आनी जंय ताणीं पयलें अंतराश्ट्रियो चाप्स मेळयलें ताची वळेरी कर्ता
पयलो गेंकार जो भारताक खेळ्ळो, जो गेंचो प्रतिनिधी आसलो ताचें नांव मेनिनो फिगुेरेइदो जाणें भारताचें प्रतिनिधिपण सदभावनाच्या भंवडेंत रुसियेक १९६३ वर्सा केलें,ही भंवडी अधिक्रूत संजनांत आनी थडे म्हणटात पयलो गेंकार भारताचें प्रतिनिधिपण करुंक १९७० वर्सा विसिताचा लबो जावन आसा.
मुंबय आनी अंतराश्ट्रियो चाप्स खातीर [सुदार]
देजेंबर १९, १९६१ हाच्या बरेंच आदीं, ज्या दिसा पुर्तुगेज वसणुकेचें राज संपलें, गेंकारांनी भारती फुटबलांत नांव मेळयललें आसा. जायत्यांनी भारताचें प्रतिनिधिपण बंबाय खातीर खेळून आनी स्वदेशी पांवड्यार पर्जळून केलां आनी ह्या वर्वीं अंतराश्ट्रियो चाप्स मेळयलां.
सकयले वळेरीन, तांच्या कंवसांत आसलल्या स्वदेशी पांवड्याच्या पंगडाच्या सांगाता गेंकारांच्या नांवांचो समावेश आसा
धाकटो राश्ट्रियो पंगड[सुदार]
सकयल्यांनी भारती धाकट्या राश्ट्रियो पंगडांत पिराय्ेच्या- पंगडाच्या वसतादपणांत प्रतिनिधिपण केलां पूण जियेश्ट राश्ट्रियो पंगडांत प्रतिनिधिपण करुंक ना.
भारती इसकलां[सुदार]
सकयले फकत भारती इसकलां खातीर खेळ्ळ्यात आनी हेर धाकट्या राश्ट्रियो पंगडाक न्हय
भारताक कपीत[सुदार]
Brahmanand Shankhwalkar, Bruno Coutinho, Mauricio Afonso, and Roberto Fernandes have captained the Indian senior national team. सेब्य आंता आनी लावरेंचे गमेस हाणीं धाकट्या भारती पंगडांचें कपित्पण केलां
संदर्भ [सुदार]
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:Khell
Ful Maillam Tallier - Dulpod
Ful Maillam Tallier
With a flower on your head
Type: Dulpod
Literary form: Social Comment
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Ilhas, Goa, 26.05.2005
Ful maillam tallier,
With a flower on your head,
Cheddva tuka apoila mallier. (bis)
My girl, you are called upstairs.
Cheddva tuka zai toxem miroi. (bis)
Ho rupoi cholona,
This rupee is fake,
Cheddva tujem bendd go alona. (bis)
My girl, your waist is not swaying.
Ho rupoi khuim khotto,
It seems this rupee is false,
Cheddva tuzo kupar go mottho. (bis)
My girl, your lover is fat.
Chandnem udelam,
The moon has risen,
Cheddva tujim dhamp go zonelam. (bis)
My girl, shut your windows.
Polleiat
Dulpod Goenche
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Dulpod वर्ग:Romi panam
हंसशिन टायगर्स
हांशिन टायगर्स(阪神タイガース,Hanshin Tigers) हो जपानांतलो वेवसायीक बेसबॉल पंगड. ते सेंट्रल लीगांत खेळटात. तांचे ं घरचें स्टेडियम म्हळ्यार निशिनोमिया सिटी, ह्योगो प्रिफेक्चर हांगाआशिल्लें हांशिन कोशेन स्टेडियम. हें संक्षिप्त नांव "हंसहीन" आसून ताचें टोपणनांव "टायगर्स" अशें आसा. ताका केन्नाकेन्ना "वाघ" वा "भयंकर वाघ" अशें म्हणटात. योमिउरी जायंट्स उपरांत जपानांत जिवंत आशिल्ल्या 12 वेवसायीक बेसबॉल पंगडांतलो हो दुसरो सगळ्यांत पोरनो आनी 1936 वर्सा वेवसायीक बेसबॉल लीग खेळ सुरू जाल्ल्यान बेसबॉल पंगडांतलो एक पंगड. 1960 मेरेन झुजा काळांतलो काळ सोडलो जाल्यार तांकां ओसाका टायगर्स अशें म्हणटाले. ऑपरेटिंग कॉर्पोरेशन म्हळ्यार हंसिन टायगर्स कॉर्पोरेशन. मूळ कंपनी म्हळ्यार हांशिन इलेक्ट्रिक रेल्वे (हँक्यू हंशिन होल्डिंग्सची उपकंपनी). ह्या क्लबान पांच लीग जेतेपदां आनी फकत एक जपान जिखलें आनी 1987 ते 2001 ह्या काळांत 15 हंगामांतल्यान 10 खेपे तालिकेंत निमाणे सुवातेर आयिल्ल्या नदरेचो अणभव घेतिल्लो आसलो, तरी लीग स्थापने उपरांत (1950) ताची एकंदर जैताची टक्केवारी लीगांत दुस-या क्रमांकाचेर आसा, आनी अ वर्गा मेरेन पाविल्ल्या जायत्या हंगामांनी ताची स्थिर ताकद आसा.
भायले दुवे
वर्ग:Sonvsarachim Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage
ध्यानचंद
ध्यानचंद हो एक भारताचो हाॅकी प्लेयर. ध्यानचंद 29 आगस्ट 1905 ते 3 डिसेंबर 1979 ह्या वर्सा तो भारताचे हाॅकी फुल्डाचो प्लेयर आसलो. तो हाॅकी फील्डातलो एक फामाद प्लेयर म्हुण जाना जावन आसलो. ताच्यो हाॅकी खेळपाच्यो कला एका फुटबॉल प्लेयर पेले हाका कमपोर करताले. ताचो जल्मचो दिस 29 आगस्ट आनी ह्या दिसा भारतांत राष्ट्रीय खेळ दिवस ह्या रूपांत मनयतात वर्साच्या वर्सा.
राजय रमेश पवार
राजय रमेश पवार
जल्म आनी वावर
-19 जुन 1976 वर्सा काणकोण जल्म. -कोंकणी आनी फिलोसोफी विशय घेवन बी.ए.केल्या आनी 1994 वर्साखातीर फिलोसोफी विशयांत फोंडं म्हालांत पयलो योवपाचो मान जोडला. -सध्या गोंय विद्यापिठांत एम.ए.चो अभ्यासक्रम चालु आसा. -1984 सावन कविता लेखनाक सुरवात. तशेंच एकांकी, कथा, ललित लेख, निबंद आदी साहित्य रचलां -अखिल गोंय पांवड्यावेले “श्रीमती लिलाबीई सातपुते स्मृतिचिन्ह” कविता सर्तित सगीत तीन वर्सा (डिसीबर 92 जानेवारी 94, सप्टेंबर 94) पयलें इनाम जोडलां, -गोंय दुरदर्शनाचेर आनी ऑल इंडिया रेडिओचेर कार्यावळी सादर केल्यात.
ध्यानचंद
जल्म
ध्यानचंदाचो जल्म 29 आगस्ट 1905, अलाहाबाद हांगा जाला. तो एका राजपूत घराण्यांत जाल्लो. चंद जेन्ना 16 वर्साचो आसलो तेन्ना ताणीं आर्मीक जोय्न जाल्लो. ताच्या बापायचें नांव समेश्वर सिंग आनी आवयचें नांव शारदा सिंग आशिल्ले. चंदाक एक भाव आशिल्लो ताचें नांव रुप सिंग आशिल्ले. ताचो व्हडलो भाव रुप सिंग भारताचे हाॅकी पंगडाक खेळटालो. रुप सिंग 1932 आनी 1936 ह्या वर्सांत हाॅकी फील्डात ओलम्पिकाक खेळ्ळा.
राजय रमेश पवार
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
ध्यानचंद
कॅरियर
चंदाचे पयले अंतराष्ट्रीय सत्ताभारतीय फौज हांचे वांगडा निव्जलेंद हांगा जाल्ले. मागीर आर्मितल्यांत ताका भारताचे ओलम्पिक पंगडाक हाॅकी फील्डांत वचपाक अनुमती दिली. तातूंत भितर तो इतलो तरबेज जालो की आंतरराष्टीय करियरांत ताका हाँकीचो जादुगार म्हणतात. चंदाक दोन पावट ओलम्पिकाच्या पंगडाक कांयच परिक्षा वा ट्रायल दिनासतना पंगडाक वेचून काडलो. 1932 ह्या वर्सांत आनी 11 आॅगस्ट ह्या दिसा भारताचो पंगड फाय्नलीक पावून गोल्ड मेदल जिकिल्ले आनी तशेंच 1936 ह्याय वर्सांत फायनलीक पावून जिकिल्ले. ध्यानचंदाक बेस बरो खेळटालो आनी ताका हाँकी खेळाचो जादुगर अशें म्हण्टाले.
संदर्भ
https://en.wikipedia.org/wiki/Dhyan_Chand
वर्ग:देवनागरी पानां
फिलोमेना डिसोजा
तीचो जल्म २ जनेवरी १९५०, ह्या दिसा बॅांमबेच्या शारांत मानिऐल आनी मारिया डिसोजा ह्या घराण्यांत जालो. ल्हानपणासावन तीणे नठकांत आनी नाचपांत शाळेंत वता आसतनाच एक खूणा कशी दाखयली. १९७५. ह्या वर्सा तीणे पयलीच फावट आपल्या गांवच्या तियात्रांन भाग घेतलो ऍटोनी कोरिया पिनेकार हाणी बरयलो आनी तोमाजीन कार्दोजन दिशा दाखयली. ह्या तियात्रांन फिलू दि पिलेरीनान तियात्र पळयनारांची काळजां जिखून घेतली. पूण १९७७ ह्या वर्सा तीका कोकणी माचयेर येवपाक खूब मान म्हेळ्ळो जेन्ना नॅलसन आल्प्सोन तीका आपल्या तियात्रांन “दोगांच पूरो” ह्या तियात्रांन नाचपांक आपयले, जाचो मुद्दो यॉग ऑफ गोवा जातूंन आसलो. तीचे काम त्या तियात्रांन खूबच बरे आसलें ह्या करणाक लागून २ वर्सा खूब फामाद जालों. १९७९ ह्या वर्सा लिगोरीयो फॅनाडिस एक  फामाद ‘खेळ’ तियात्रिइश्ट हाणे फिलूक नाटकाचे गूण बारीक साणेन पळोवन चितले की तिका अगत्या भुमिकां दिल्यार ती बरें भाशेंत करतली म्हण ह्या करणाक लागून ताणे तीका आपल्या नव्या तियात्रांन. “जासमिना” हातूंत अहेम किरदार दिलो फिलू. दि पिलेरीनाच्या नठांन लिगोरीयोच्या ‘खेळ’ तियात्रांक खूब नाना मेळयली, तिणें ४ वर्सा लिगोरीयो बारी तियात्रांच्या म्हळांत वावर केलो. गोय बर तियात्र पळयनार तिच्या नाटकांचे गूण पळोवन पिशे जातालें ह्या करणाक लागून तिका “प्रेम कुमार” एक फामाद कोंकणी माचयेर नठ, हाणी तीका “ओर्दी बाखरी” ह्या तियात्रांन भुमिकां करूंक आपले, जाय तीची भुमिकां खूब बरी आसली. पुर्तुगेज कोलवोंत- सगळ्यान फामाद तियात्र. जाचो बरयणार आनी छिरदशक जावन आसा जॅन कॉरो फर्नांडिस आनी तो तियात्रांन खूब वावुरपी ताणें फिलू दे पिलेरनाक हीका तियात्रांन नाटक करपाक आपयली ‘पुर्तुगेज कोलवोंत’ ह्या तियात्रांन १०० तियात्र परजळायले उपरांत जॅन कॉरो तीचे फुडें गेलो आनी तीका त्या तियात्रांन काम करपाक विनंती केली कारण एक कलाकार आपली भूमिका करूक पावनासली. हाका लागून तीची भुमिकां फिलोमेनांक दिली आनी ३५ “पुर्तुगेज कोलवोंत” तियात्र हुशारकायेन केले. तीणे पेट्रीक दौराडो, सर्गेस्त फा. फ्रेडी जे दा कोसता, सर्गेस्त वालेनट मासकारेनस आनी सर्गेस्त विलीयम दे कुरतोरी ह्या बरयणारांक आनी छिरदशका वागंडा काम केला. तीणे गोंया आनी गोंयांभायर तियात्र केल्यात. तियात्रांभायर तीणे “ऑल इंडिया रेडियो”, पणजी हातूंत नाटका केल्यात तशेंच टिवीच्या नाटकांनी वावुरल्ल्या. “कला एकडेमी गोवा” तीच्या वावरा आनी तीणे तियात्रांन दिल्ल्या त्यागा खातीर तीका “तियात्रांच्या दीसा” १७ एप्रिल २००३, वर्सा तीचे संछान केलो. तशेंच तीणे हेरूय पुरस्कार फावो जाले. जेन्ना तीणे “जिवीत आमचे ओशे” ह्या पिच्चेरंत काम केले तेन्न फिलो दे पिलेरनान आपले नाव रुप्याच्या वण्टीर कातयल्ले जेन्ना तीणे तियात्रांन खास काम केलें तें म्हळ्यार कोलवोंत. आनी ताका लागून जायत्या लोकांचे मन तीणे जिकून घेतलें. “आंग म्होजे पोळे पूण हात लायनाका” हे कांतार तिच्या जिविताचेर पितारल्ले आसा आनी हे तीच्या हुशारकायेची कला दाखयता.
श्रीपाद अमृत डांगे
जल्म
श्रीपाद अमृत डांगे हांचो जल्म 10 आँक्टोबर 1899 दिसा नाशिक हांगासल्या एका सामान्य कुटुंबांत जालो.
शिक्षण
डांगे हे एक जेश्ट भारतीय साम्यवादी नेते आनी कामगार फुडरी. तांचें मुळावें शिक्षण नेशिकांल जालें. फुडल्या शिक्षणाखातीर ते मुंबयच्या विल्सन महाविघालयांत आयले. शिकत आसतनाच तांणी चळवळेंत भाग धेतलो. महाविघालयांत बायबलाचें सक्तीन पठण करपाक तांणी विरोध केलो गांधीजींच्या असहकार चळवळेंत सहभागी जावपाखातीर बीएच्या वसाक आसतना महाविधालयीन शिश्रणाक तांणी सोडलें पूण गांधींच्या तत्वज्ञानान तांचो भ्रमनिरास जालो. म्हूण ते राष्ट्रवादाकडे वळ्ळे
पूस्तका
तांणी गांधी व्हसस लेनिन (1921) हें पुस्तक बरयलें. ह्या पूस्तक बरयलें. ह्या पुस्तकान मानवेंद्रनाथ रॉय. हांचे लश्र डांगेंचेर पडलें.
विचार
साम्यवादी विचारांच्या प्रचाराखातीर तांणी  सोशॅलिस्ट हें पयले साम्यवादी वृतपञ 1922 वसा सुरू केलें. 1926-27 वसामजगतीं कामगार चळवळेक मुंबयन नेट चडलो. डांगे हांणी गिरणी कामगारांची संधटणा उबी करपाक सुरवात केली. डांगे अखिल भारतीय ट्रेड युनियन काँग्रेसचे(आयटकचे )सहसचिव जाले चळवळीच्या प्रसाराखातीर तांणी क्रांति (1927) हें मराठी साप्ताहिक काडलें. फुडें 1929 वसा तांकां मेरठ कटांत सामील जाल्याबदल अटक झाली आनी सात वसाचे शिश्रेउपरांत 1935 वसा ते सुटले. ब्रिटिश सरकारान कम्युनिस्ट पश्राचेर बंदी घातली. पूण डांगे पश्राचो प्रसार आनी गुप्तपणान करीत रावलें
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
फिलीप पेरेरा
फिलीप पेरेरा  जेन्ना स वर्सांचो आसताना ताका भाग फावो जालें. तें म्हणल्यार ताच्या शेजाऱ्याक सर्गेस्त लुईस रॉड हो म्हान तियात्रिस्त आपल्या घरांत येसायो मारतालो तो त्यो पळयतालो. फिलीप पेरेरा  तांचे नाद आयकून आनी शिकून घेतालो आनी घरा पावल्या उपरांत आपूण गुणगुणायतालो.‘सितिदान पांयघाल रे जाकी’हो एक  प्रसिध्द आनी लोकप्रिय सोलो जो सौजा फेरांवान रोचललो, तो ताका  खूब  आवडतालो.
कारमोनाकाम करता आसतना ताका जमनिवेलो खेळ नाचपाक संदी फावो जाली.हे जमनिवेले खेळ  साश्टी वाठारांत खूब लोकप्रिय आसले.ते खेळ कारनिवाला वेळार आयोजीत जाताले. तो 18 वर्साचो आसलो तेन्ना ताका राय गांवांत फेस्ता दिसा तियात्रांत भाग घेवपाक मेळ्ळें. कारमोनाचो एन्टनी जो ताचो लागींचो इश्ट ताणें ताका ही संद फावो केली. विनोदी सोलो ‘आतांचे चेडे’हें कांतार ताणें गायलें तेन्ना ताका तीन पावटी परतून आपयलो.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
गोंयचें विनोदी तियात्रिस्त
गोंयचें विनोदी तियात्रिस्त. तियात्री माचयेर विनोदी कलाकारांची एक व्हड परंपरा आसा. विनोद हो तियात्रांतलो एक चड गरजेचो भाग.
प्रिन्स जाकोब
हाचें मूळ नांव मिगेंल जाकोब कार्मो लुइश फेर्नांडीस ताचो जल्म १६ जुल्य १९६० ह्या वर्सा मडगांवच्या फातोड्डा गांवांत जालो. ताचे शिकप एस्.एस्‌. सी.मेरेन जालें आनी उपरांत फिटर आनी मशिनिस्टाची डिप्लोमा घेतली. आयच्या तरणाट्या तियात्रीस्तां मदीं सगल्यांत फुडें ते आसा. ताका कोमेडी प्रिन्स जाकोब आॅफ गोवा हें नांव फा. आंतोनियो पेर्राे ह्या जेझुइत पाद्रीन दिल्ले.
वर्ग:देवनागरी पानां
चिकली
चिकली (६२६८८५)
चिकली हें दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतल्या मुरगांव तालुक्यांतलें १२.१९ चौ. किमी. क्षेत्राचें शार आसून २०११ चे जनगणने प्रमाण ह्या शारांत १४८३ कुटुंबां वा वट्ट ६९३३ लोकसंख्या आसा. जिल्लो मुख्यालय, MARGAO हांगां २३ किलोमीटर अंतराचेर आसा. राज्याची राजधानी MARGAO हांगां २३ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हातूंत ३९२१ दादले आनी ३०१२ बांयलां आसात. हातूंत अनुसुचीत जातीचे लोक ७६ आसून अनुसुचीत जमातीचे २३४ लोक आसात. ह्या गांवचो जनगणनेतचो स्थळ निर्देशांक ६२६८८५ आहे.
लोकसंख्योप्रमाणे शाराचो दर्जो V (लोकसंख्या_एकूण ५,००० to ९,९९९). शाराची नागरी स्थीती आसा. 'सर्वेक्षण शार'.
१ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें BELGAUM हें शार १८९ किमी अंतराचेर आसा. ५ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें PUNE हें शार ५०७ किमी अंतराचेर आसा. रेल्व स्टेशन १ किमी अंतराचेर DABOLIM हांगां आसा.
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
शारांत उकती आनी बंद गटारवेवस्था आसा. ल्हान धरणांतल्यान उदकापुरवण जाता. शाराक शुध्दीकरण केल्ल्या नळाच्या उदकाची पुरवण जाता. उदका पुरवणेची तांक 1975 किलो लिटर आसा.
सगळ्यांत लागीं आग पालोवपाची सुविधा MORMUGAO (५ किमी) हांगां आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
शारांत १ अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय आसा. शारांत १ पर्यायी वैजकी रुग्णालय आसा. शारांत १ दवाखानो आसा. शारांत १ कुटूंब कल्याण केंद्र आसा. शारांत १ प्रसूती आनी बालकल्याण केंद्र आसा. शारांत १ प्रसूती केंद्र आसा. शारांत १ क्षयरोग उपचार केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं रुग्णालय ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ३० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं फिरतो दवाखानो ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं हेर वैजकीय सुविधा ४ किमी हांगां आसा. शारांत २ खाजगी बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा. शारांत २ खाजगी निवासी आनी बाह्यरुग्ण वैजकीय सुविधा आसा. शारांत १० खाजगी वखदां दुकान आसा.
सुविधा
सगळ्यांत लागीं शासकीय अनाथाश्रम MARGAO (२६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं नोकरी करपी स्त्रियांचें सरकारी निवास (हॉस्टेल) PENHA DE FRANCA CT (३३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वृद्धाश्रम GOA VELHA CT (१८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय खेळांगण MORMUGAO (५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी चित्रपटगृह MORMUGAO (५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी सभाघर MORMUGAO (५ किमी) हांगां आसा. शारांत १ शासकीय भौशीक ग्रंथालय आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
शारांत २ राष्ट्रीय बँक आसा. शारांत १ खाजगी वेपार बँक आसा. शारांत १ सहकारी सावकारी पेडी आसा.
शारांत १ बिगर शेतकी रीण संस्था आसा.
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco
You are so anxious to go to the wedding
Type: Dulpod
Source: J.A.A. Fernandes, vulgo: André Xett (1884-1980). Album Cantarancho. Bogtavaddo, Chorão
Musical form: Binary
Literary form: Socio-critical agitation
Translated by António Vicente de Noronha (1895-1982), Pandavaddo, Chorão, July 1981
Fugar zata cazra vochuncheaco;
You are so anxious to go to the wedding.
Bai tuca kitem couta nachunco,
Morgovam Quartelar muzgo vazota ho!
Môdléa bat´tanto Dona Piédad polka[15] nachota oh!
Dona Piédad is dancing polka on the middle floor.
Matwa bailean-hortachê cuxico,
Outside the matto[16], near the garden wall,
João lagla Joaquinanco poxeunco,
João started caressing his girl Jacquin.
Chimté cadlear, dumké marlear,
If I pinch you or give you blows,
Chedua mainco sangunaca oh!
You girl, don´t tell that to your mother.
Fugar Zata Kazraku Vocheako
You are so anxious to go to the wedding
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 1,
Musical form: Binary
Literary form: Socio-critical agitation
Translated by Lourenço de Noronha, Vienna, June 2005
Fugar zata kazraku vocheako,
You are so anxious to go to the wedding,
Baie tuka kitem kot'ta nachunko.
Ful Re Rompia - Dulpod
Ful Rê Rompia
Bloom you flower plant
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod
Fugar Zata Kazraku Vocheako
My girl, what dance do you know.
Chusmo/ Refrain
Ful Re Rompia - Dulpod
Ful Rê Rompia
Type: Dulpod
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod
Fugar Zata Kazraku Vocheako
Moddgovam kortelar muzgu vazta oh!
नार्वें
नार्वें (६२६७५५)
नार्वें हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या दिवचल तालुक्यातील ८०१.४५ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ४१९ कुटुंबाचे व पुराय १८९७ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार BICHOLIM ५ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ९५२ दादले आनीक ९४५ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ८४ आसून अनुसूचित जमातीचे १७४ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६७५५ आसा.
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod
Fugar Zata Kazraku Vocheako
In Margão music is being played at the Police/Military Barracks,
Ful Re Rompia - Dulpod
Ful Rê Rompia
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 1,
Musical form: Binary
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod
Fugar Zata Kazraku Vocheako
Modlea bhattant Dona Piedad polku nachta gô!
नार्वें
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत ३ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (BICHOLIM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (BICHOLIM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (SANQUELIM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (BICHOLIM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (BICHOLIM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
Ful Re Rompia - Dulpod
Ful Rê Rompia
Literary form:
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Ilhas, Goa, 26.05.2005
नार्वें
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod
Fugar Zata Kazraku Vocheako
Dona Piedad is dancing polka on the middle floor.
नार्वें
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
Ful Re Rompia - Dulpod
Ful Rê Rompia
Ful, ful, ful, rê rompia,
Bloom, bloom, bloom, o you small flower plant,
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod
Fugar Zata Kazraku Vocheako
Matva bailean - kortachea kuxiko,
नार्वें
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod
Fugar Zata Kazraku Vocheako
Outside the dance hall (mato), near the garden wall,
Ful Re Rompia - Dulpod
Ful Rê Rompia
Rompo bhôr.
नार्वें
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध ना. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod
Fugar Zata Kazraku Vocheako
Zuanv (João) lagla Jaknako (Joaquinanco) poxeunko.
नार्वें
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५०४ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला.
Ful Re Rompia - Dulpod
Ful Rê Rompia
You are full (of flowers)
नार्वें
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod
Fugar Zata Kazraku Vocheako
João started carressing Jacquin.
Ful Re Rompia - Dulpod
Ful Rê Rompia
Kadd, kadd, kadd rê deddia,
नार्वें
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod
Fugar Zata Kazraku Vocheako
Chimtte kaddlear dumke marlear,
If I pinch you or give you blows,
नार्वें
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod
Fugar Zata Kazraku Vocheako
Chedua mainku sanginaka gô!
नार्वें
जमिनीचो वापर
नार्वें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
Ful Re Rompia - Dulpod
Ful Rê Rompia
Take, take, take, o bestman,
नार्वें
उत्पादन
नार्वें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): RICE, COUNTRY LIQUOR, CASHEW NUTS.
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod
Fugar Zata Kazraku Vocheako
You girl, do not tell your mother.
Polleiat
Dulpod Goenche
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Dulpod वर्ग:Romi panam
Ful Re Rompia - Dulpod
Ful Rê Rompia
Dali bhôr.
A basketful.
Ghunt, ghunt, ghunt gê dediê,
String, string, string, o bridesmaid,
A bouquet.
Mall, mall, mall gê okle,
Wear, wear, wear. O bride,
Xenddo bhôr.
In a full lock of hair.
Nach, nach, nach rê novrea,
Dance, dance, dance o groom,
Rati bhôr.
The whole night long.
Vhadd, vhadd, vhadd gê uniê,
Serve, serve, serve, o sister-in-law,
Tatt(u) bhôr.
A plate full.
Polleiat
Dulpod Goenche
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Dulpod वर्ग:Romi panam
गोदुबाय केळेकार
वळख
गोदुबाय केळेकार ही कोंकणीच्या फामाद बरोवपी रवींद्र केळेकाराची घरकान्न जावन आसा. तिका पयली गोदुबाय सरदेसाय ह्या नांवान वळखताले. ती 1949 वर्सा रवींद्र केळेकाराकडेन लग्न जाली. एका वर्सा भितर तिणें एका पुताक जल्म दिलो. ताचें नांव गिरीश केळेकार जावन आसा. ती आपले फामिलीसांगाताक प्रियोल रावताली. ती तांच्या पुरवजांच्या घरांत रावताली. ती महिला आश्रम पवानार वर्दा हांगा शिंकली.
साहित्यीक वावर
तिणें 4 कोंकणी पुस्तकां बरयल्यांत. तिच्या ‘फुल्तियो कोलयो’ हया पुस्तकाचे दोन खंड आसात.
पुरस्कार
तिच्या म्हत्वाच्या वावराक लागून ताका जायते पुरस्कार मेळ्ळयात.
मरण
2 मे, 2008 ह्या दिसा 83 वर्सांचे पिरायेर सोंपली.
वर्ग:देवनागरी पानां
म्हाळ
पुराणांतली काणी
हिंदू पुराणाप्रमाण मनशाच्या पुर्विल्ल्या तीन पिढ्यांचे पूर्वज वा म्हालगडे हांचे आत्मे पितृलोकांत, म्हळ्यार भूंय आनी स्वर्ग हांचे मदल्या जाग्यांत वास करतात असो समज आसा. मरणाचो अदिदेव यम भूंयेचेर मरण पाविल्ल्यांचे आत्मे पितृ लोकांत व्हरता. फुडल्या पिढींतलो मनीस मरण पावतकच ताज्या पूर्वजांचे सुरुवेच्या पिढींतले आत्मे पितृलोक सोडून स्वर्गांत पावन देवावांगडा एकठांय जातात. हाका लागून पितृलोकांत फक्त पुर्विल्ल्या तीन पिढ्यांच्या पूर्वजांले आत्मे आसतात, आनी आमी श्राद्ध करतना तांकांच पिंडदान आनी तर्पण दिवपाचो संप्रदाय चलून आयला. हिंदू महाकाव्यांप्रमाण पितृ पक्षाचे सुरुवेक सूर्य कन्या राशींत प्रवेश करता. त्या वेळार सावन सूर्य वृश्चिक राशींत प्रवेश करसर पितृलोकांतले आत्मे पितृलोक सोडून भूंयेंचेर येवन आपापल्या वंशाच्या घरा येवन एक म्हयनो रावतात अशें मानतात. हेच खातीर हिंदू लोक पितृ पक्षाच्या सुरुवातीच्या काळाचे पंदरा दीस पूर्वजांक भोवमान दिवन तांची आराधना करतात.
महाभारताच्या झुजांत मरण पाविल्लो दानशूर कर्ण स्वर्गांत वतकीच ताका थंय खावपाक भांगराचे नग दिले. तेन्ना कर्णान स्वर्गाचो अधिपती इंद्र हाचे लागीं खावपा सारखें खाण मागलें आनी आपणाक हे भांगराचे नग खावपाक दिवपाचें कारण विचारलें. इंद्रान कर्णाक सांगले, "तूवें जिवितांत तुजे लागीं दान मागता तांकां मागिल्ले नग, दुडू, भांगर सगळें दिलें. पूण तुज्या म्हालगड्यांक श्राद्ध करून तांकां खाण-जेवण दिलें ना. देखून तुका खाण-जेवणा बदला भांगराचे नग खावपाक दिल्यात". कर्णान सांगलें, "म्हाका म्हज्या म्हालगड्यांविशीं कायंच म्हायती नासली, देखून हांवें तांचे खातीर खाण दिलें ना." हें निस्तारपाक इंद्रान कर्णाक म्हालगड्यांच्या उगडासान तांचें श्राद्ध करूंक आनी तांकां खाण-जेवण, उदक दिवचे खातीर पंदरा दीस भूंयेचेर परत वचपाक मेकळीक दिली. ह्या पंदरा दिसांच्या काळाक आतां म्हाळ म्हणटात. कांय पुराणांनी इंद्राच्या बदला यमाचें नांव येता.
म्हत्व वा व्हडविकाय (प्रामुख्यता)
अन्नदान वा भूकेन आशेल्ल्यांक खाण-जेवण दिवप हो पंदरा दिसांच्या आचरणांतलो मुखेल आनी म्हत्वाचो वा व्हडविकायेचो विशय जावन आसा. ह्या दिसांत आमच्या जिवितांत मरण पाविल्ल्या म्हालगड्यांकूच न्हंय, तर नांव खबर नाशिल्ल्या पयसुल्ल्या म्हालगड्यांक तशेंच अकालीक वा असैमीक मरण आयिल्ल्या म्हालगड्यांकूय खाण दिवपाचें आसता. ह्या दिसांत तर्पण, श्राद्ध आनी पिंडदान क्रमा प्रमाण पुरयताच्या मार्गदर्शनाखाला करतात. ह्या पक्षाच्या पंदराय दीस म्हाळाचें आचरण करपाक जाता, पूण अखेरचो दीस जावन येवपी उमाशेक, म्हळ्यार म्हाळा उमाशेक वा सर्वपितृ उमाशेक केल्यार श्रेष्ठ आनी पवित्र. हिंदू लोक पूर्वजांचे आत्मे स्वर्गाक वचूंक जाय जाल्यार पितृ पक्षांत पुतान श्राद्ध करप गरजेचें अशें मानतात. हे विशीं गरूड पुराण ग्रंथांत ‘पूत नाशिल्ल्या मनशाक मोक्ष ना’ अशें सांगलां. घराच्या यजमानान आपल्या पूर्वजांक, देवांक, दैवांक आनी सोयऱ्यांक तांचो अनुग्रह मेळपाखातीर आराधना करची अशें धर्मग्रंथांत सांगलां. पूर्वजांक श्राद्ध क्रमा प्रमाण केल्ल्यार ते श्राद्ध वाडटल्याक आरोग्य, ऐश्वऱ्य, विद्या, बुद्धी आनी दीर्घायुश्य मेळूं म्हूण आशिर्वाद दितात आनी अखेरेक ताका स्वर्ग आनी मोक्ष प्राप्ती जाता अशेंय मार्कंडेय पुराण ग्रंथांत सांगलां.
ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಏಕ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ಟಾಚೇರ್ ಮುಕ್ತ್ ವಿಶ್ವಕೋಶ್ ಜಾವ್ನಸ್ಸ. ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಹಾಕ್ಕ್ ಚಲೇಯ್ತ. ಹಾಂತ್ ಕೋಣ್ ಜಾವೊ ಸಂಪಾದನ್ ನವೇಂ ಬದಲ್ ಕೊರ್ಚೆಂ ಜಾತ್ತಾ. ಜಿಮ್ಮಿ ವ್ಯಾಲೇಸ್ ಆನಿ ಲ್ಯಾರಿ ಸ್ಯಾಂಜರ್, ಹಾನ್ನಿ ಮೇಳ್ಣ್ ಜನವರಿ ೨೦೦೧ ಆಂತ್ ವಿಕಿಪೀಡೀಯಾ ಸೂರ್ ಕೆಲ್ಲೆಂ. ಪೂಡೆ ಬರಿ ಇಂಗ್ಲಿಷಾಂತ್ ಮಾತ್ರ್ ಆಸಿಲ್ಲೆ, ಮಾಗಿರ್ ದುಸ್ದುಸ್ರೆ ಸುಮಾರ್ ಭಾಷೇಂತ್ ಸೂರ್ ಕೆಲ್ಲೆಂ.
ಕೊಂಕಣಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ
ಕೊಂಕಣಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಜೂನ್ ೨೦೧೫ ಆಂತ್ ಸ್ಥಾಪನ್ ಜಾಲ್ಲೆಂ. ಹಾಜ್ಜ್ ವೈರ್ ಕಾಮ್ ೨೦೦೬ ವರ್ಸಾಂತ್ ಇನ್‍ಕ್ಯುಬೇಟರ್ಆಂತ್ ಸೂರ್ ಜಾಲ್ಲೆಂ. ಇಂಡಿಯಾ ಆ್ಯಕ್ಸೆಸ್ ಟು ನೋಲೆಡ್ಜ್, ಗೋವಾ ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾಲಯ್, ನಿರ್ಮಲಾ ಇನ್ಸ್‍ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಆನಿ ದಾಲ್ಗಾಡೊ ಕೊಂಕಣಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಚೆಂ ಸಹಾಯಾನ್ ತೇಂ ಉಜ್ವಾಡಾಕ್ ಐಲೆಂ.
म्हाळ
सर्वपितृ उमाशेचीं आचरणां
विसर पडिल्लें वा दुर्लक्ष जावन उरिल्लें दर वर्सा करपाचें श्राद्ध सर्वपितृ उमाशेच्या दिसा करून भरून काडूंक येता. श्राद्ध करपाक वंशाच्या वा गोत्राच्या फाटल्या तीन पिळग्यांच्या पूर्वजांक तांचीं नांवां सांगून पिंडदान करपाची रीत आसा. ताका लागून साधारणपणान दर एकाक आपल्या स पिळग्यांचीं (फाटल्यो तीन, म्हळ्यार पणजो, आजो आनी बापूय, स्वताची, आनी फुडल्यो दोन, म्हळ्यार पूत आनी नातू) नांवां कळून येतात. अशा तरेन पितृ पक्ष आमचे पूर्वज, आमी आनी आमच्या मागीर जल्माक येवपी पिळगी हांच्या मदल्या रगता नातें संबंदांक विशेश म्हत्व दिता. आयची पिळगी पितृ पक्षांत तांच्या म्हालगड्याचें रीण फेडटा. ह्या रिणाक आवयबापायच्या आनी गुरुंच्या रिणाइतलेंच म्हत्व दिल्लें आसा.
ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ
ಕೊಂಕಣಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ
ಕೊಂಕಣಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ತೀನ್ ಲಿಪೀಚ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಜಾವ್ನಸ್ಸ. ಹಾಂತ್ ದೇವನಾಗರಿ, ರೋಮಿ ಆನಿ ಕನ್ನಡ್ ಲಿಪೀಂತ್ ಪಾನಾಂ ಆಸ್ಸ. ಪೂರಾ ಪಾನ್ ನಯ್, ಜಲಾರ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಆನಿ ಮೆನ್ಯು ಹೇಂ ದೋನ್ ಲಿಪೀಂತ್ ಆಸ್ಸ - ದೇವನಾಗರಿ ಆನಿ ರೋಮಿ. ಹಾಂತ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಕನ್‍ವರ್ಟರ್ ತಯಾರ್ ಕೊರ್ಚ್ ಪ್ರಸ್ತಾವ್ ಊರ್ನು, ತಾಂತ್ ದೊಕುನ್ ಕಂಚೆಂ ಲಿಪೀಂತ್ ಜಾವೊ ಬರೇಯ್ಲ್ ಪಾನ್ ದುಸ್ರೆ ಕಂಚೆಂ ಲಿಪೀಂತ್ ವಾಚುಚೇಕ್ ಜಾತ್ತಾ.
म्हाळ
केन्ना आनी खंय
पूर्वजांच्या—चड करून आवयबापायच्या वा बापाय वटेनच्या आजी-आजाच्या—मरणाचें श्राद्ध म्हाळांत तांचे मरण पाविल्ले तिथीक करतात. हे तिथी विशयांत थोडे अपवाद आसात; मरण कशें आयलें हाचे नुसार म्हाळांतले दीस विभागून दिल्ले आसात. फाटल्या वर्सा मरण पाविल्ल्या म्हालगड्याचें श्राद्ध चतुर्थीक आनी पंचमीक करतात. तशेंच घोवाच्या पयलीं मरण पाविल्ले बायलेचें श्राद्ध नवमीक करतात (देखून म्हाळांतले नवमीक "अविधवा नवमी" म्हणटात). आपल्या घरकान्नीच्या श्राद्धाक विधूर दादले ब्राह्मण बायलांक सोयरे म्हूण आपयतात. पक्षाचो बारावो दीस भुरग्यांच्या आनी प्रापंचीक सूख त्याग केल्ल्या संन्याश्यांच्या श्राद्धांखातीर राखून दवरिल्लो आसा. तशेंच चवदावो दीस झूजांत, शस्त्रांनी वा हिंसेंत मरण पाविल्यांक राखून दवरिल्लो आसा. हे दिसाक घट चतुर्दशी वा घायाळ चतुर्दशी अशेंय म्हणटात.
सर्वपितृ (म्हळ्यार सगळ्या पितरांची) उमाशे दिसा म्हालगड्यांच्या खंयच्याय मरणाच्या तिथीचें श्राद्ध करूं येता. हो दीस पितृपक्षांत सगळयांत म्हत्वाचो दीस जावन आसा. वर्साचें श्राद्ध करूंक कोणूय विसरलो जाल्यार ताका ह्या दिसा श्राद्ध करपाक मेळटा. ह्या दिसा केल्ल्या श्राद्धाक पवित्र गया शारांत केल्ल्या श्राद्धाइतलें फळ आनी मान्यताय आसता.
बंगाळांत म्हाळांत दुर्गापूजा सुरू जाता. म्हाळांत दुर्गा देवी भूंयेचेर अवतार घेवन आयिल्ली अशें म्हणटात. बंगाळी लोक म्हाळांत फांतोडेर उठून देविमहात्म्य (चंडीमहात्म्य) ग्रंथांतल्या श्लोकांचें वाचन करतात. म्हालगड्यांक तर्पण दिवपाचें कार्य घराकडेन जावं पूजेखातीर तयार केल्ल्या तात्पुरत्या मांटवांत करतात. आश्वीन मासाचो सुरवेचो दीस मरण पाविल्लो मातामह (आवयचो बापूय, म्हळ्यार आवय वटेनचो आजो) वा दौहित्र (धूवेचो पूत, म्हळ्यार नातू) हांचो दीस जावन आसा.
श्राद्धाचें आचरण दर पुण्यतीथीक करपाचीय पद्दत आसा. श्राद्ध फक्त दनपारां न्हंयचे वा व्हाळाचे देगेर जावं स्वताच्या घरकडेन करतात. वाराणशी (काशी) वा गया सारक्या पुण्यक्षेत्रांत तीर्थयात्रेक वचून लेगीत श्राद्ध करपाक जाता.
कोणे आनी कोणांक
श्राद्धाचें कार्य पुतान—चड करून व्हडल्या—करपाचें आसता, वा बापायवटेनच्या फाटल्या तीन पिळग्यांतल्या नात्यांतल्या दादल्यांनी करूं येता. सर्वपितृ उमाशे दिसा, आवायचे वटेनच्या खंयच्याय श्राद्धाक कोणूच दादलो वारस नासलो जाल्यार धुवेच्या पूतान श्राद्ध करूं येता. थोड्यो जाती एकाच पिळगेखातीर श्राद्ध करतात. श्राद्ध करपी दादल्याची मुंज जाल्ली आसची पडटा. हो सुवाळो मरणा संबंदीं आशिल्ल्यान अशूभ, देखून कच्छ प्रांताच्या राजाले वंशज वा सिंहासनाचे उत्तराधिकारी हांकां श्राद्ध करपाक निशिद्ध मानतात.
श्राद्धाची कार्यावळ
श्राद्ध करपी दादलो सुरवेक न्हावन-धुवन, धोतर न्हेसून श्राद्धाच्या कार्याक बसता. तो दर्भ्याची पवित्र मुदी घालता, आनी ते पवित्र मुदयेंत येवन रावंक पूर्वजांक आवाहन करता. श्राद्ध करतना जानवें खुबदां दावे-उजवे वटेन बदलचें पडटा, देखून श्राद्धाचो सुवाळो चड करून उकत्या आंगांन करतात. श्राद्धांत पिंडदान, म्हळ्यार पूर्वाजांक खाण अर्पण करचें पडटा. पिंड तयार करपाक शीत आनी जवाच्या पिठांत तूप आनी काळे तीळ भरसून ताजे गुळे करतात. पिंड अर्पण करतना पिंडाच्या वयर हातांतल्यान उदक सोडटात. मागीर विष्णूची (दर्भ्याच्या वा शालिग्रामाच्या रुपान) आनी यमाची पूजा करतात. हाजे मागीर खाण अर्पण करूं येता, जें ह्या सुवाळ्याखातीर खासा घराच्या पाख्याचेर रांदतात. हें खाण कावळ्यान येवन खाल्यार म्हालगड्यांनी ग्रहण केलें अशें म्हणटात; कावळ्याक यमालो दूत वा म्हालगड्यांलो आत्मो मानतात. गायेक आनी सूण्याक खाण खावंक दितात, आनी पुरयताक जेवण वाडटात. ब्राह्मणांचें आनी म्हालगड्यांच्या आत्म्यांचें (कावळ्यान) खावन जातकच कुटुंबांतल्या वांगड्यांनी जेवंक सुरू करूं येता.
हेर संप्रदाय (दुसऱ्यो पद्धती)
थोड्या घराण्यांत ह्या पक्षांत पूर्वजांच्या बरेपणाखातीर भागवत पुराण आनी भगवदगीता वाचन करचे खातीर पुरयतांक सांगून तांकां धनधान्य दान दितात.
हें लेखन https://en.wikipedia.org/wiki/Pitru_Paksha पसून कोंकणी भाशेंत केलां.
Fulo Hanv Jardinantulem - Dulpod
Fulo Hanv Jardinantulem
I am a flower from the garden
Type: Dulpod
Source: A. da Gama/ C. Xavier. Goemchim Gitam. Mandde anim Dulpodam.Nr. 1,
Musical form: Binary
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Goa, 26.05.2005
Fulo hanv jardinantulem votan bavolem. (bis)
Noketru hanv fanteavelem kupan dampolem. (bis)
I am the morning star which was hidden by the clouds
Bakra baban borem disota mhunn rabum dovorlem. (bis)
Because the landlord liked me so much, he kept me with him
Polleiat
Dulpod Goenche
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Dulpod वर्ग:Romi panam
Raigad
Raigodd moharaxttrantolo ek namnecho itihasik kil'lo ani xivchhtropotin ghoddoil'lea hindvi svorajeachi rajdhani. Raigodd jilheant to mohaddoche ut'torek 25 kimi. Ontracher ani zonjireache udentek 65 kimi. Ontracher soheadri dongor 5.125 chovo. Kimi. Cher asa. Tachi unchai 846 mi. Asun, sorbhomvotonni sandoxi, chhotri nizamopur, vagheri vaddi, pachadd oxa kheddeancho punzulo dista. Rairi hem dongul'lechem pornem namv. Jibradhy osoi tacho ul'lekh kortat. Ixanyekodde linganna, udentekodde tornna, dokxinnekodde kangora, chambharogodd, sonarogodd, vaivyekodde tollegodd, ut'terokodde ghosallogodd he godd raigodd kil'leabhomvotonni rakhnnodar koxe ube rauleat. Techkhatir xivaji moharazan thoim rajdhanichi sthapna keli.