cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Raigad
Dantkotha
Xivaji – Sombhaji hanchea kallant ingroz, ddoch, purtugez hea vokilani. Hea kileak bhett divn tachem vornnon boroun dourolam. 12 vea xenkddeant rairi hem moratthi pallegaranchem nivassthan aslem. 14 vea xenkddeant hea pallegaramni vizoinogorachem manddliktv apnnailem. I. So. 1436 to dusro ol'laudin bohmonixahan raigodd aplea tabeant ghetlo. I.So. 1479 to ohmodonogorachea nizamoxahan rairi aplea tabeant ghetli. Istombol ho tacho kil'ledar dili. Fuddem 1621 to molik zomrun ho houlodar zalo. Magir porot ho kil'lo nizamoxahint gelo. Moglani nizamoxahi noxtt keleauporant adiloxahan zal'le koblatipromann rairi adiloxahikodde aili. Adiloxahint 1636 te 1644 chea odmasak zonjireachea sidhdi ghoranneantolo ibrahim'-soiyod kobbori ani xekh oli hankam hovalodaricho hokk dilo. Chondroravo more hachekodde rairi adiloxahachea votin geli. Xivaji moharazan zaulli jikun 1656 chea sumarak chondroravo moreakoddole soglle kil'le kabiz kelo. 15 epril te 14 me 1656 chea odmasak rairi xivajichea hatant aili. Ten'na xivajin rairichem raigodd namv dourolem ani tin char vorsambhitor thoim lhan vhodd tinxem vastu bandleo. 1662 vorsa xivajin rajdhanikhatir raigoddachi nivdd keli ani 1674 to to chhotropoti sombhajichea tabeant aslo. Fuddem moglamni to ghetlo. 1689 to porot morattheamni ghetlo. 1735 to kil'lo ut'tor pexvaint rajki-i bondeanchi bondkhonn zal'li. Nana foddnnis ani dusro bajiravo hannem poddttea kallant tacho alaxiro ghetlo. Morattheancho porabhou korun brittix loxkori odhikari kornol prothran 10 me 1818 to raigodd jikun ghetlo. Teachvellar tofanchea mareant zaito imaroti moddleo. Te uprant xivzointi utsovanimotan 1897 to lokmany ttillok smritini lokzagritayekolagun hea itihasik vastukodden porot lokx dilem, atam tem poryottokanchem ek prekxonni-i stholl zalam. Nogarokhana, monore, buruz, deullam oxo kaim vostu noxtt zal'leo asun legit, te vastuche bhouyotechi kolpona yeta. Kil'leak hirkonni, ttokmok, bhovani ani xrigonde oxim char tonkam asun, ttokmok tonk ani hirkonnivixim zaiteo kotha prosid'd asat.
Chor darakheriz kil'leak ekuch vhoddlem dar asa. Sogllea vottamni katoll ani kodden tottbondi asa. Nannedar hem raigoddachem survatichem provexodar asun, tacho bhitrole votten mohadar lagta. Thoim 22 mittor unchayeche don buruz asat. Monoreache ostontek ekvis sopnnam choddun geleauporant balekil'leachem dar lagta. Tachem kxetrofoll 300 x 150 mittor asun, sorbhomvotonni tottbondi asa. Bhitroleutten porne imaroticheo don volli lagtat. Ujveutten ranneanche sat mhal asun daveutten nokrancheo kuddi asat. Balekil'leache modim simhasanacho chouthoro asun to susthitint asa. Simhasona mukhar fovare asun, tache mukhar udentek 16 mittor unchayecho bhouy nogarokhano ani balekil'leachem mukhel provexodar asa. Hangach xivaji moharazacho dorbar bhortalo. Hea sobhaghoracho avazache nodren vichar kel'lo asa. Karonn nagrokhaneamukhar axil'le vyoktik simhasonalagim uloil'lem spoxtt aikunk yeta. Tachea mukhar xivajicho vaddo ani tea bhomvtonni karealoyin imaroti asat.
Polleiat
Raigad_Fort
वर्ग:Konknni वर्ग:Indie-cheo Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
रमेश वेळुस्कार
रमेश वेळुस्कार हें कोंकणीतलें नामनेचे कवी.
जल्म आनी शिक्षण
पाले गावांत जल्मले बाब रमेश वेळुस्कार हें प्रथम श्रेणीचे कोंकणी कवी आसात तांचे अनेक पैलू आसात. लेखक म्हणून, व्यक्ति म्हणून,एक नितळ,मोगाळ मनीस म्हणून ते असामान्य अशी प्रतिभा घेवन जल्माक आयल्यात आनी तशेंच एक उत्कृष्ट कवि म्हुण ते फामाद जाले. तांचो स्वभाव शांत आनी संयमी आसा तसोच सगळ्या परिस्थितीत सगळ्या वातावरणांत ते शांत आसतात. ह्या सगळ्या गजालीचे पडबिंब तांच्या कवितात आनी लेखनांत पडील्लो आमका दिश्टी पडटा.
साहित्यीक वावर
तांच्या कविता भितर भाव भावनाची आनी विचारांची खोलाय आसता तांच्या कवितां भितर आमका शब्द सौंदर्य, अर्थ सौंदर्य आनी भाव सौंदर्य दिश्टी पडटा. रमेशबाबान भुरग्यांखातीर बरयल्या कविताची भास सरळ ,सोपी, लय आशिल्ली आसतात म्हणून तांच्यो ह्यो कविता भुरग्यांक भावतात. 1990 वर्सा ताणी बाल कविता बरोवंक सुरू केले. “भुक भुक भिशु, चानीमामा, फुलपाकुळ, चूचू आनी घुरूघुरू वारो” हे कविता झेले उजवाडाक आयले. तांच्यो ह्यो कविता कोंकणी साहित्यात मोलाची भर घालतात.“मोरपाखां,माती, आंगणी नाचता मोर मोरीया,सावुळगोरी, हिरण्यगर्भ” आनी तनर जोती हे तांचे फामाद कविता झेले. कोंकणी वांगडा हिंदी, मराठी, बंगाली ह्या भासांचेर भेस बरे प्रभुत्व केला. रविंद्रनाथाच्या गिताजलीची ताणी समस्यतायेन अणकार केला. तुकारामाच्या गाथेंतल्या शंबरेक अभंगांचो तांणे नितळ शैलीन अणकार केला. तांचो “समुद्रमुद्रिका” हो हिंदीत कविता झेला प्रसिध्द जाला. “इहलोकाचे एक पेणे” ही दीर्घ कविता ताणे बरयली.रमेशाच्या हिंदी कवितेक, कोंकणी कवितेत जशी लय ताल धुन मेळटा तशी पळोवंक मेळटा. पिसोळ्याच्या पाखां हीं प्रभावी कविता, ही कविता मनशाचे नातें स्पश्ट करता. रमेशबाबाचे कवितेक बरेंचकडे लोक वेदाचो घाट आसता आनी तातूंत शब्दकळा येतात.1979 सालांत मोरपाखां कविता झेल्यांत आयिल्ली “पिसोळ्याच्या पाखां” ही कविता 2009 सालांत भोवली.ही कविता आयज मेरेन वाचकांच्या मनांत जिवी आसा. हे कवितेत भावनीक आनी जिविताचे सौंदर्य लाभता. तांणी “मोनीव्यथा” आनी पर्वनवा ह्यो दोन कादंबरी बरयल्यो. मोनी व्यथा ही एका मोन्याची व्यंग जावंक नाशिल्ली कथा. कुणेकुसकूर आनी किराचे शिक्षण ही बाल नाट्या बरयली.
कवितेचे चित्रण
सैमांतल्या वारों, थेंबो, अश्या सारक्या वस्तूचें ते मानवीकरण करून एक वेगळी प्रतिमा आमच्या मनांत उबी करता. तांच्यो कांय कविता चार पांच ओळीच्यो आसतात पूण तांचो आशय खोल आसता. अश्यो कितल्योशोच कविता तांच्या विंगड विंगड कविताभीतूर शिपडल्यात. तांच्या कवितांतल्यो कल्पना वाचकांचे मन भारावन उडयता.
सैम हो रमेशबाबांचो मोगाळ दोस्त. तांच्या कवितांनी सैमाचें चित्रण भेस बरें तरेन जाता. सैमाचे चित्रण करताना ते स्वताच दंगून वतात. मळब, सागर, न्हंयो, फुलां, अन्गी आदी विशय ते आपल्या कवितांनी मांडटात.सैमाचे वर्णन करताना ते प्रत्येक वस्तूंकडेन समरस जातात. रमेशबाबांचे आनीक एक वैशिष्ट्य की ज्या जाग्यार गरज पडटा थंय ते एक नवोच शब्द घडयतात आनी आपले कवितेत फीट बसतात. तांच्या हिंदी कवितांत अशी उदारणां मेळटात.जिवीतांत जे कितें वायट बरें प्रसंग घडटात तांचे विवेकपूर्ण विश्लेशण करपाची शक्त तांच्यांत आसा.
हेर वावर
रमेशबाबान हिंदी, इग्लींश, संस्कृत भाशेन अणकार केल्यात. नवप्रभाच्या आयतारच्या पुरवणीत ताणी दोनशां वयर लेख बरयल्यात. ताणी सन्मानीय पदां रचल्यात. ताकां वेगवेगळ्या मोलादीक पुरस्कारांनी सन्मानीत केला.भारतीय संगीताचो तांणी खोलायेन अभ्यास केला तशेंच तो नाटकांनी काम करता. तांणी संत तुकारामचे “अभंग” आनी रव्रींद्रनाथ टागोराची “गितांजली” अणकारीत केल्यात. तांका मोनी व्यथा ह्या कादंबरीक कला अकादमी पुरस्कार फावो जाला. मोर पाखां ह्या कवितासंग्रहाक कोंकणी भाशा मंडळ पुरस्कार तसोच भूंक भूंक भिशुक कला अकादमी पुरस्कार फावो जाला. तांणी कोंकणी भाशा मंडळाचो माजी अध्यक्ष म्हण काम केला तशेंच नॅशनल बुक ट्रस्टाचो माजी सल्लागार समिती सभासद म्हण काम केला. तांच्या मरणां उपरांतआंबियांचे सावळेत, सुवर्ण कणसां, माणकुल्यो काणयो आदी पुस्तकां प्रकाशीत जांवची उरिल्ली.
मरण
२१ ऑक्टोबर २०१८ ह्य दिसा ते हो संवसार सोडून गेले.
संदर्भ
वर्ग:कोंकणी लेखक वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:लेखक/Lekhok वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis
भगवान दादा
भगवान दादा
जल्म
भगवान दादांचो जल्म 1 आँगस्ट 1913 दिसा एका श्रमीक कुटुंबांत जालो.
चलचित्रांत काम
ल्हानपणा सावनूच दादांक चिञपटांचें आकशण आशिल्लें. ताका लागून तांचें केत्राच अभ्यासांत लक्ष लागलें ना. ताका लागून तांकां बापायचो मार जायत्या फावटीं खावचो पडलो. सामके वायट परिस्थितींत रावून दादा जिदीन आपल्या ध्येया कडेन वाटचाल चालू दवरली आनी रोखडोच तांणी हिंदी चित्रपटांत रोमँटीक, विनोदी नायकाच्यो भुमिका मेळयल्यो. सुरवातीक दादान खुब व्यायाम करन आपले कडेन खुब लक्ष दिलें. हाचो लाव तांकां फुडारांत जालो. चलचित्रांत काम मेळोवपाक दादाक खुब अडचणी आयल्यो पूण अखेरेक 1930न निमातो सिराज अली हकीम हांणी आपल्या बेवडा आशिक ह्या मूक चित्रपटांत दादांची विनोदी अभिनेतो म्हणून निवड केली. उपरांत दादान जाल्यार मूक चित्रपटांनी आपल्या अभिनयाचो जादू दाखयलो. चित्रपटांत अभिनया वांगडाच भगवानदादांनी चित्रपटांत निमितीच्या सगळ्या गजालींचो बारीकसाणीन अभ्यास केलो.
पयलो बोलपट
उपरांत 1934त आयिल्लो हिम्मत-ए-मदा दादांचो पयलो बोलपट. 1938तआयिल्ल्या स्टण्ट तशेंच एक्शन चित्रपटांचें केलें. भेदी बंगला हो सस्पेंस चित्रपट आशिल्लो. भगवान दादांचें हें काम पळोवन राजकपूर आनी भगवान इश्ट सी रामचंद्र हांणी दादांक सामाजीक चित्रपटाचे निमितीची सल्लो दिलो.रामचंद्र हांच्या सल्ल्याचो विचार करन दादान 1951त अलबेला हो चित्रपट तब्बल 50 आठवडयां परस चड दीस चलचित्रघरांनी हावसफूल चालू आशिल्लो. एका काळार बंगले आनी गाडयांचे धनी आशिल्ले भगवान दादा आपल्या इश्टांचें गदत आलताले. पूण जशे जशें अपेस मेळत गेलें तश्यो ह्यो सगळ्यो गजाली तांचे पसून पयस गेल्यो. जिविताच्या निमाण्या दिसांनी तांणी उरिल्ले दीस एकाकी अवस्थेंत सारले. 4 फेब्रुवारी 2002क भगवानदादान संवसाराक आदेवश केलो.
वर्ग:देवनागरी पानां
सुनील गावसकर
सुनील गावसकराक किक्रेटाच्या खेळांत "बेस्ट आॅपनींग बॅटस्मन" म्हूण वळखतात. ताचे पुराय नांव सुनील मनोहर गावसकर, ताचो जल्म 10 जुलई  1949 हया दिसा मुबईन जाल्लो. तो आतां 72 वर्सा पिरायेचो आसा. ताका "लिट्टल मास्टर, सनी" हया नांवान वळखताले. ताचे बायलेचे नांव मारशनैल गावसकर, आनी ताका एक पूत आसा. तो एका मध्य - जात घराब्यांत जल्म जाल्लो. ताचे बापाये नांव मनोहर गावसकर आनी आवयचे नांव मिनल गावसकर. सुनील गावस्कराक आपल्या ल्हानपणांन सावनूच ताका किक्रेट खेळपाची खूब आवड आशिल्ली. ताणें  मुंबईचे सेंट झेवियझ शाळेंत, आपलें शिक्षण घेतिल्लें. आपल्या शाळेच्या दिसांनी तांणे जायते किक्रेट मॅची खेळ्ळयो. 1966 हया वर्सा ताका "इंडियास बेस्ट स्कूल बाॅय किक्रेटर" अशें नांव ताका दिले. वाजिर सुलतान कोल्टस XI हांतूत ताणी आपली पयलो वर्ग केलो. सुनील गावसकर किक्रेटीन एक समिक्षक आनी आदीचे किक्रेट खेळगडो. 1970 ते 1980 आदी ताणे इंडियेन आनी मुंबईन दर्शयल्लें उपरांत ताका एक व्हड बॅटस्मन आनी एक श्रेष्ठ बॅटस्मन म्हूण ताका आयज लेगीत मानतात.
करियर
एक बेटस्मॅन कसो, गावसकरान संवसारभर रिकोड्स, केले. खुबश्यो मँचीनी रन्ज आनी अदीक सेनचुरीज मारले. अदिकशे दोन वर्साच्या काळा आदी तो 19 वर्सा आशिल्लो. तो पयलो मनीस आसलो जाणे दोनूय मँचीन तीन फावटी सेनचुरीज मारले. ताचो हो रीकोड् 2005 डिसेंबरान सचीन टेंडुकारान तो मोडलो. सुनील गावस्कर हाका "फास्ट बाँलर" म्हूण व्हड नदरेन पळयताले. चडशे तांचे बाँलींग अदीक 65.45 हांचे अदमासाक आसताले. 16 वर्साचे पिरायेन गावसकरान सगळे मळून 125 पुराय टेस्ट कोनटेस्टान भाग घेत्तील्लो. तो एक फामाद फिलडर आसलो जाणे 108 कॅचीज धरल्यो. तो पयलो भारतीय आसलो जाणे 100 केचीज धरले सांचो लेन्डमार्क आयज लेगीत आसा.
अचीवमेन्टस
तो पयलो मनीस आसलो जाणे क्रिकेट टेस्ट मॅचीन 10,000 रन् मारले. ताणे 29 टेस्ट सेनचुरीजान सर डाँन‌ ब्रेडमेनाचो नोंद तोडून, एका काळार संसार नोद व्हड टेस्ट सेनचुरीज आनी व्हड आंकडयाचे टेस्ट रन् केलो. ताचो टेस्ट रीकोड् 122- मॅच, 10,122 रन्  बॅटींग - 51.12, 100s/50s - 34/45. ताचो ODI नोंद मॅची - 108, रन् - 3092, बँटीग- 35.13, 100s/50s -1/27. 1987 उपरांत ताणें आपले क्रिकेटीचे काम, आशिल्ल्या खबरापत्राचेंर आनी मँगजीन्ज छापुन हाडले, तशेंच टि.वीचेर एक व्हड मनाचो भाश्यकार तो जालो. 2009 ह्या वर्सा इंटरनेशन्ल क्रिकेट काँवसील हाँल फेम हांगा ताका मानाचो येवकार दिलो.
पुरस्कार
1980 ह्या वर्सा इंडियेच्या सरकारान "इंडियन सीवील हाॅनरान" हातूंतल्यान ताका पदमा भुंशन आनी पदमास्श्री हे ताणे क्रिकेटान केल्लो संवसारभर योगदानाचे वळखेन ताका हे इनाम/ पुरस्कार दिले. 2012 ह्या वर्सा ताका प्रिस्टीगियस COL CK नायुडू  लायफटाॅयम एचीवमेन्ट अवाॅर्ड हो पुरस्कार ताका फावो केलो. आयज ताचोय पूत लेगीत क्रिकेट खेळटा, पूण तो ताच्या बापाय सारको इतलो अशंवात वा दामाद जालो ना.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
जयप्रकाश नारायण
thumb|जयप्रकाश नारायण
जल्म
जयप्रकाश नारायण हांचो ज्लम 11 आॅक्टोबर 1902 दिसा बिहारच्या सारन जिल्ह्यांतल्या सिताबदियार गावांत जालो.जयप्रकाश हे भारतांतले एक समाजवादी राजकी म्हालगडे आनी सर्वोदयी कार्यकर्ते.
शिक्षण
सिताबदियार गावांत तांचें मुळावें शिक्षण आनी फुडें पाटणांत माध्यमीक शिक्षण जालें.
संवसारीक जीण
वयाच्या अठराव्या वर्सा प्रभावतीदेवी हांचे लागीं तांचें लग्न जालें. तागेलो मांव ब्रजकिशोर हो बिहारांतलो तेन्नाचो राष्ट्रीय नेतो आनी प्रसिध्द वकील आसलो. ब्रिजकिशोर हाणीच चंपारण्यातल्या अन्यायाक वाचा फोडपाक गांधीजींक बिहारांत हाडले. प्रभावतीदेवी खातीर जयप्रकाश हांचो गांधीजीं लागीं पयलीं पसून लागचो संबंद आयलो. इटंर परिक्षा दिता आसताना तांणी असहकाराचे चळवळींत भाग घेतलो.
१९२२ वर्सा ते अमेरिकेक गेले. विस्काॅन्सीन विध्यापिठाची समाजशास्त्रांतली एमए पदवी तांणी घेतली. १९२९ वर्सा ते भारतांत परत आयले आनी स्वातंत्र्याचे चळवळींत स्वताक झोंकून दिलें. स्वातंत्र्य चळवळी सारकेच ते भुदान चळवळींतूय सक्रीय आशिल्ले.५ जून १९७५ वर्सा आपल्या एका फामाद भाशणांत भ्रष्टाचार, बेरोजगार आनी शिक्षणांत क्रांती हाडूंक वेवस्थेंत परिवर्तनाची गरज उकतायली.
मरण
१५ एप्रिल १९७३ दिसा तांची बायल हे जग सोडून गेली. ताचे उपरांत तांची प्रक्रुती खालावली. रक्तदाबाचो विकार तांकां जालो. आठ ऑक्टोबर १९७९ दिसा पाटणांत ताणीं अखेरचो स्वास घेतलो. तांच्या वावराची पावती म्हणून १९९९त भारत सरकारान तांकां  'भारतरत्न' पुरस्कारान सन्मानीत केले.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Fulola Fulancho Mollo - Dulpod
Fulola Fulancho Mollo
A bunch of flowers has blossomed
जॉनक्लारो फर्नांडीस
जॉनक्लारो फर्नांडीस हो कोंकणी तियात्र माचयेचो फकिवंत कलाकार.
Fulola Fulancho Mollo - Dulpod
Fulola Fulancho Mollo
Type: Dulpod
जॉनक्लारो फर्नांडीस
जल्म
जॉनक्लारो फर्नांडीस, 5 डिसेंबर 19—ह्या दिसा जल्मलो.
Fulola Fulancho Mollo - Dulpod
Fulola Fulancho Mollo
Source: J.A.A. Fernandes, vulgo: André Xett (1884-1980). Album Cantarancho. Bogtavaddo, Chorão
जॉनक्लारो फर्नांडीस
वावर
फाटल्या 60 वर्सा पसून तियात्राची परंपरा राखून दवरपा खातीर तशेंच तियात्राच्या प्रगती खातीर ताणे योगदान दिलां. ते एक अशे तियात्रिस्त जाणे तियात्राचो इतिहास समाजा मुखार खूब वावुरले. कोंकणीचो पयलो तियात्र ‘इटालियान भुरगो’ हो 17 एप्रील 1892 वर्सा माचयेर हाडिल्लो म्हण ताणे सोद केल्लो.हो पयलो तियात्र न्यू आल्फ्रेड थिएटर, मुंबय हांगां सादर जाल्लो. आयज त्या जाग्यार पुलीस कमीशनराचे मुखेल ऑफीस आसा.
Fulola Fulancho Mollo - Dulpod
Fulola Fulancho Mollo
Literary form: Socio-critical agitation
जॉनक्लारो फर्नांडीस
वावर
२५ डिसेंबर १९५३ रोजी 'कामील बॉटलेर' नांवाच्या तियात्रांत काम करून आपल्या वावराची सुरवात केली. आजपर्यंत, ताणे १५ तियात्र बरयल्या जाची नांवांरिणकारी जांवोय, निर्मिलोलीसून, गुपीत कारण, घराब्याची दुर्दोशा, उतराचीमुदी, पुर्तुगेज कोलवोंत, त्रेवीस वोर्सां, कोंकणी आदवोगाद, इंग्लेज मॅडम, तांबडीमाती, रोस्तादाकओस्ताद, विंगळीनाचपीण, सिव्हिलकाझर आनी अमेरिकन डॉलर. ताचो तियात्र पुर्तुगेज कोलवोंत हो फामाद जाल्लो तियात्र तशेंच 100 वयर प्रस्तुती करपी पयलो तियात्र.पुर्तुगेज कोलवोंत हो सगल्यात लोकप्रीय आसून लेगीत ताका आपल्या ‘23 वोर्सां’ ह्या तियात्राची संहिता आवडटा.
Fulola Fulancho Mollo - Dulpod
Fulola Fulancho Mollo
Translated by António Vicente de Noronha (1895-1982), Pandavaddo, Chorão, July 1981
जॉनक्लारो फर्नांडीस
वावर
ल्हानपणापासून कोंकणींतल्यान तो बरयतालो. ताचे पयलें लेखन 'चाबूक' रोमीं लिपीयेंतल्या नेमाळ्याचेर छापून आयलें. खरे म्हणल्यार ते चाबूक ह्या नेमाळ्याचेर सततपणी बरोवपी आशिल्ले. ताचो चडशे बरोवप ल्हान कथा आशिल्ल्यो. सोपूत, बिरमोत. हें कोण जायत? आनी तें कोण जायत? ह्यो तांच्यो लोकप्रीय जाल्ल्यो काय कथा. गोवा टाइम्स,सोत उलोय, गोवाएक्सप्रेस,नवीगोवा,गोंयचोआवाज,गुलाब,गोवन रिवीवह्या नेमाळ्यांनी तशेंच म्हयन्याळांनी तो बरयतालो.
गोंय स्वतंत्र जाल्या उपरांत ते गोंयां आयलें आनी आपलें लिखाण चालूच दवरलें. नवीन टायम्स्, हेराल्ड आनी गोमंतक टायम्स् सारक्या दिसाळ्यांनी ताचे लिखाण छापून आयलां. तियात्राचेर, ताच्या रक्षणाचेर, प्रगतीचेर आनी गोंयच्या समाजांत तियात्राचें म्हत्व दाखोवन दिवपाचो श्रेय फक्त ह्या म्हान मनशाक वता जाचे नांव जॉन क्लारो फेर्नांडीस.
Fulola Fulancho Mollo - Dulpod
Fulola Fulancho Mollo
Fulola fulancho molló[19], (bis)
जॉनक्लारो फर्नांडीस
वावर
ते एक कादंबरीकार आनी तांच्यानी आपली पयली कादंबरी नोर्सीचो मोग 1966 वर्स छापून हाडली. तशेंच तांचो तियात्र 23 वोर्सां कला अकादमीन प्रकाशीत केल्ल्या तियात्राचो जेलो ह्या पुस्तकांत आस्पावला. गोंय मुक्ती पयली ऑल इंडिया रेडियो, मुंबय हांगां आपलीं नाटकां सादर करून कोंकणी तियात्राक म्हत्वाचें योगदान दिलां. तांकां जायत्या पुरस्कारानी सम्मानीत केल्लो आसा.
Fulola Fulancho Mollo - Dulpod
Fulola Fulancho Mollo
A bunch of flowers has blossomed,
जॉनक्लारो फर्नांडीस
पुरस्कार
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
Fulola Fulancho Mollo - Dulpod
Fulola Fulancho Mollo
Tachê vello cad'dunezo dolló. (bis)
We cannot remove our eyes from it.
Caiborelo bamunãlo choló,[20] (bis)
What a nice Brahmin boy,
Batantulea Joaquinac[21] buloló. (bis)
Who fell in love with Jacquin from the fields.
Polleiat
Dulpod Goenche
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Dulpod वर्ग:Romi panam
तार
तार न्हंय येरादारीचें एक साधन. न्हंयेच्या दोनय देगांचेर रावपी लोकांची आनी तांच्या सामानाची हाड-व्हर करपाखातीर जो पनेळ वा व्हडें वापरतात ताका तार म्हण्टात. ही तार हातांनी तांडपाची आसता. आनी जो मनीस हो पनेळ वा व्हडें तांडटा ताका तारयो म्हण्टात. जे सुवातीचेर ही येरादारी चलता ते न्हंयेचे देगेच्या दोनयकडच्या सुवातींकय तार (तारीकडे तारीची सुवात) म्हण्प जाता. न्हंयेच्या उदकाचो लोट आनी येरादारी करपी लोकांच्या प्रमाणानुसार कांयकडेन एका व्हडया जाग्यार दोन व्हडयांचो सांगड वापरतात. एकोडो पनेळ आसता तेन्ना, जतनाय म्हणून उलांडीचो उपेग करतात. तार हे येरादारीची मालकी ही भोवतेककडेन गांवाची भौशीक मालकी आसता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
विष्णूदास भावे
विष्णूदास भावे
वळख
विषणूदास भावे हांचो जल्म 1818 ह्या वर्सा जालो. तांचो पुराय नाव विष्णू अमृत भावे. भावे हे चितामणराव म्हणजेच अप्पासाहेब पटरदन हांचे लागी काम करताले. तांका काणयो, कविता बरवपाचो पयली पासून नाद आशिल्लो.
कॆल्ली कामा
1842 वर्सा जेन्ना भागवत नावाची कर्नाटकांतली कानडी नाटक कंपनी सांगलींत आयल्ली, तेन्ना तांचे नाटक कंपनी सांगलींत आयल्ली, तेन्ना तांचे नाटक पळोवन पटवर्दन हांका हेंच नाटक मराठींत केलें जाल्यार बरें जातलें अशें दिसलें. तांच्यानी तें काम भावे हाणी अणकार करच्या परस स्वताच एक नाटक बरयलें आनी पटवर्दनाक दाखयलें हेंच तें पयलें नाटक 1843 ह्या वर्सा तयार जाल्लें सीता स्वयंवर. ताचे उपरांत भावे हाणी रामायण या विशयाचेरूच दा नाटकां बरोवन सांगली संस्तानांत सादर केलें. भावे हांच्या नाटकांनी पघ बरेंच आसतालें.
जाल्ल्यो अडचणी
फुडें पटवर्दन हांका मरण आयले उपरांत तांका सांगली संसस्ताना कडत्यलान पयशे मेळना जाले. तेन्ना भावे हाणी गांवांगांवांनी नाटका व्हरपाचें तारायलें.बरीच अडचण येताली तरी ताणी ही नाटकां सगल्या गांवांगांवांनी व्हेली.1861 मेरेन भावे हाणी हो नाटकाचो वेवसाय केलो. उपरांत तांचेकडेन जाण्टेपणांत शक्य जायना जालो.भावे हांचे मरण प्लेग ह्या पसरपी रोगान 09 ओगस्ट 1901 या दिसा जालें.
वर्ग:देवनागरी पानां
ದಾನಿಯೆಲ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Daniel
ದಾನಿಯೆಲಾಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ದೋನ್ ಭಾಗಾಂನಿಂ ವಾಂಟುಂ ಯೆತಾ.
ಪಯ್ಲೊ ಭಾಗ್ ಅವೆಸ್ವರ್ 1-8 ಮೆರೆನ್
ದುಸ್ರೊ ಭಾಗ್ ಅವೆಸ್ವರ್ 7-12 ಮೆರೆನ್.
ಪಯ್ಲೊ ಭಾಗ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಏಕ್ ಕಥನ್.
ಹ್ಯಾ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಸಂಕಶ್ಟಾಂ ಮದೆಂ ದಾನಿಯೆಲ್ ಆನಿ ತಾಚೆ ಸಾಂಗಾತಿ ಜೈತಿವಂತ್ ಜಾತಾತ್; ಆನಿ ದೆವಾನ್ ತಾಂಕಾಂ ಸಾಲ್ವಾರ್ ಕೆಲೆ ತೆಂ ಪಳೆವ್ನ್ ಮೂರ್ತಿ ಪುಜಾ ಕರ್ತಾತ್ ತೆ ದೆವಾಕ್ ವಾಖಾಣತಾತ್. ಹೆಂ ಸಗ್ಳೆಂ, ನೆಬುಕಾದನ್ಯ್ಜ್ಜಾರ್, ತಾಚೊ ಪೂತ್ ಬೆಲ್ಸ್ಹಾಜಾರ್ ಆನಿ ದಾರ್ಯೂಸ್ ಹಾಂಚೆ ರಾಜ್‌ವಟ್ಕೆ ಕಾಳಾರ್ ಬಾಬೀಲಂಯೆಂತ್ ಘಡ್ತಾ.
ದುಸ್ರ್ಯಾ ಭಾಗಾಂತ್ ದಾನಿಯೆಲಾಚೆಂ ಸಪನ್ ವರ್ಣಿಲಾಂ.
ಹೆಂ ಸಗ್ಳೆಂ ಬೆಲ್ಸ್ಹಾಜಾರ್, ದಾರ್ಯೂಸ್ ಆನಿ ಪೆರ್ಸ್ಯೆಚ್ಯಾ ಸಿರೂಸ್ ರಾಜಾಚೆ ರಾಜ್‌ವಟೆ ಕಾಳಾರ್ ಬಾಬೀಲಂಯೆಂತ್ ಘಡ್ಲೆಂ.
ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಚೊ ಹಾವೆಸ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್; ಆಂತ್ಯಕೂಸ್ ಎಪೀಫಾನೆಸ್ ಹಾಂಣ್ವ್ಂ ಜುದೆವಾಂಕ್ ಪಿಡಾಪೀಡ್ ದಿಲಿ ತ್ಯಾ ಸಮಯಾರ್ ಜುದೆವಾಂಚೊ ಭಾವಾರ್ಥ್ ಆನಿ ಭರ್ವಾನ್ಸೊ ಸಾಂಬಾಳುಂಕ್. ಹೆಚ್ ಪರಿಂ ದಾನಿಯೆಲ್ ಆನಿ ತಾಚ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತ್ಯಾಂಕ್, ಸಮೂರ್ತ್ ಸೊಡುನ್ ದೀಂವ್ಕ್ ತಾಳ್ಣಿ ಘಾತಲೊಲಿ (ಒವ್. 1) ಆನಿ ಮುರ್ತೀಂಕ್ ಭಜುಂಕ್ ಸಾಂಗ್ಲೊಲೆಂ (ಒವ್. 3 & 6). ತೆ ಜೈತಿವಂತ್ ಜಾಲೆ ಆನಿ ತಾಂಕಾಂ ಪಿಡಾಪೀಡ್ ದಿತಾಲೆ ತೆ ಖರ್ಯಾ ದೆವಾಕ್ ವಳ್ಕುಂಕ್ ಪಾವ್ಲೆ. ಪಿಡಾಪೀಡ್ ದಿತಾ ತೊ ಥೊಡ್ಯಾಚ್ ಕಾಳಾಕ್ ಜೈತಿವಂತ್ ಜಾತಾಯ್ಸೊ ದಿಸ್ತಾ ಪುಣ್ ದೆವಾನ್ ನೆಮ್ಲಲ್ಯಾ ವೆಲಾರ್ ಫಾರೀಖ್ಪಣ್ ದೀಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್, (8/19; 11/36) ಆನಿ ಶೆವಟಾಚೊ ಕಾಳ್ ಯೆತಲೊ (8/17; 11/40) ಆನಿ ಪಿಡಾಪೀಡ್ ದಿತಲ್ಯಾಚೊ ಭಸ್ಂ ಜಾತಲೊ (8/25; 11/45). ಹ್ಯಾ ವರ್ವಿಂ ದುಕಾಚೊ ಆನಿ ಪಾತ್ಕಾಚೊ ಕಾಳ್ ಸೊಂಪುನ್, ದೆವಾಚೆಂ ರಾಜ್ ಯೆತಲೆಂ ಜಂಯ್ 'ಮನ್ಶಾಚೊ ಪೂತ್' ಸಾಸ್ಣಾಚ್ಯಾ ಸಾಸ್ಣಾಕ್ ರಾಜ್‌ವಟ್ಕಿ ಚಲಯ್ತಲೊ (ಒವ್. 7). ಆಕ್'ಖ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ದೆವಾಚ್ಯಾ ರಾಜಾಚೊ ಭರ್ವಾನ್ಸೊ ದಾಖಯ್ಲಾ (2/44; 3/33 (100); 4/31; 7/14).
Fulu Aum Jardinintulem - Dulpod
Fulu Aum Jardinintulem
I am a flower from a garden.
Source: J.A.A. Fernandes, vulgo: André Xett (1884-1980). Album Cantarancho. Bogtavaddo, Chorão
Literary form: Dialogue
Translated by António Vicente de Noronha (1895-1982), Pandavaddo, Chorão, July 1981
Fulu ãum jardinintulem, votan bavolem. (bis)
I am a flower from a garden,
Fading in the sun.
Neketro ãum fanteavelem[22], cupan dampolem. (bis)
I am a star of the dawn,
Covered by a cloud.
Borem dista mun, bakra-baban ravunc dovôrlem[23]. (bis)
Because you are so beautiful,
The landlord invited you to live in his house.
Polleiat
Dulpod Goenche
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Dulpod वर्ग:Romi panam
पाळी
पाळी हें उत्तर गोवा जिल्ल्यांतल्या दिवचल तालुक्यांतलें १३.५ चौ. किमी. क्षेत्राचें शार आसून २०११ चे जनगणने प्रमाण ह्या शारांत १३७१ कुटुंबां वा वट्ट ६०४३ लोकसंख्या आसा. जिल्लो मुख्यालय, पणजी हांगां ४४ किलोमीटर अंतराचेर आसा. राज्याची राजधानी पणजी हांगां ४४ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हातूंत ३१२८ दादले आनी २९१५ बांयलां आसात. हातूंत अनुसुचीत जातीचे लोक १४१ आसून अनुसुचीत जमातीचे १०१६ लोक आसात. ह्या गांवचो जनगणनेतचो स्थळ निर्देशांक ६२६७६४ आहे.
लोकसंख्योप्रमाणे शाराचो दर्जो V (लोकसंख्या_एकूण ५,००० to ९,९९९). शाराची नागरी स्थीती आसा. 'सर्वेक्षण शार'.
१ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें BELGAUM हें शार १३६ किमी अंतराचेर आसा. ५ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें PUNE हें शार ५०३ किमी अंतराचेर आसा. रेल्व स्टेशन २६ किमी अंतराचेर Tivim हांगां आसा.
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
शारांत उकती आनी बंद गटारवेवस्था आसा. ल्हान धरणांतल्यान उदकापुरवण जाता. शाराक शुध्दीकरण केल्ल्या नळाच्या उदकाची पुरवण जाता. उदका पुरवणेची तांक 700 किलो लिटर आसा.
सगळ्यांत लागीं आग पालोवपाची सुविधा BICHOLIM (१८ किमी) हांगां आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १३ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय ८६ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो १३ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं कुटूंब कल्याण केंद्र १३ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती आनी बालकल्याण केंद्र १३ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती केंद्र १३ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १३ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं रुग्णालय ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय २८ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं फिरतो दवाखानो ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं हेर वैजकीय सुविधा ३८ किमी हांगां आसा.
सुविधा
सगळ्यांत लागीं खाजगी अऩाथाश्रम PANAJI (५० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं नोकरी करपी स्त्रियांचें सरकारी निवास (हॉस्टेल) PENHA DE FRANCA C T (३८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वृद्धाश्रम ALDONA C T (२५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय खेळांगण MAPUSA (३६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी चित्रपटगृह BICHOLIM (१८ किमी) हांगां आसा. शारांत १ खाजगी सभाघर आसा. शारांत १ शासकीय भौशीक ग्रंथालय आसा. शारांत १ खाजगी भौशीक ग्रंथालय आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
शारांत १ राष्ट्रीय बँक आसा.
शारांत १ सहकारी सावकारी पेडी आसा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:साश्टी तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
माधव बोरकर
माधव बोरकर हे नामनेचें कवी जावन आसा.
जल्म आनी शिक्षणीक पात्रताय
गोंयकारांची एक वेगळी वळख करूंन दिवपी अशें हे नांमनेचे कवी म्हळयार विनीमाधव बोरकर, जांकाआमी मोगान माधव बोरकर म्हणून वळखतांव. तांचो जल्म जून 4, 1954 ह्या वर्सा बोरीम, गोंय हांगा जालो. तांणी ऎम.ऐ. मेरेन आपलें मुळावें शिक्षण केले आसा.
तांचो वेवसाय
तांचे पयले पुस्तक ते 15 वर्साचे आसताना उजवाडांक आयिल्ले आमकां मेळटा. ते 18 वर्साचे आसताना तांणी अध्यापक म्हूण काम केले आनी 12 वर्सा शिक्षणीक मळाचेर अध्यापनकेल्या उपरांत तांणी ओल इंडिया रेडियो (आकशवाणी, पणजी गोंय) हांगा तांणी कार्यावळीचो अधिकारी म्हणून तांणी वावर केलो आसा. त्या उपरांत तांका योजन संचालक हातूंत सहका-याच्या पदार तांणी काम केले. त्या उपरांत ते योजन संचालक ह्या पदार कोलापूर हांगा काम केले. ताच्यो कविता चडश्यो मनश्याचे जिणेंचेर आदारीत आसता आनी तांच्या कविता थोडयांच उतरांनी खुब कितें सागूंन वचपाची ताकीद धरता.
तांचे पुरस्कार आनी साहित्य संपदा
आयजमेरेन तांचे स कोंकणी कविता संग्रह उजवाडा आयल्यात. ‘यमन’ (2001) ह्या कविता संग्रहाक साहित्य अकादेमीचो पुरस्कार लाबिल्लो आसा. तांणी रवीन्द्रनाथ टागोरांच्या ‘एकशें एक’ (2004) कवितांचो साहित्य अकादेमी अणकारीत पुरस्कार ताका लाबिल्लो आसा. चंवर (1969) वताच्यो सांवळ्यो (1972) उजवाडाचो रूख (1975) पर्जळाचे दार (1986) यमन (1999) अव्य-त्काचीं गाणीं (2002) सिंफनी (2012)
पुस्तक संपादन
तशेंच ताचे ‘पांच दसकां कोंकणी कवितेची’ ह्या पुस्तका वरवी कोंकणी कवितेचो आयज मेरेन जाल्लो प्रवास कवितेच्या मोग्यांक आनी अभ्यासकांक कळचो असो यत्न ह्या तांच्या पुस्तकातल्यान तांणी दाखोवन दिल्ले आसा.
विचार आनी हेर वावर
फकत कविता बरोवन आपलो वावर हांगाच सोपलो अशें ताचें मानप ना पूण आपल्याक जाता ते भाशेंन तें तरणाटयांक वेगवगळयां तरांचे बरोवप करपाक उंतेजीत करपाचो जायतो वावर ते करीत आसात अशें आमकां मेळटा. ताका चित्रकारी आनी संगीताची उमळशींकय आसा.
संदर्भ
वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis वर्ग:कोंकणी लेखक वर्ग:देवनागरी पानां
अंबारीं
Ambarim
Ambarim हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या तिसवाडी तालुक्यातील १३.८८ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात २७ कुटुंबाचे व पुराय ९३ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार PANAJI १३ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ४४ दादले आनीक ४९ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६७०५ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (CHORAO) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक शाळा (CHORAO) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (CHORAO) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (CHORAO) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (CHORAO) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध आसा. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हो क्षेत्र संपूर्ण स्वच्छता अभियानात आसा गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३१०२ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शासकीय बस सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं स्वयंसहाय्य गट ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. ० वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. ० वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. ० वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. ० वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
Ambarim ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
Ambarim ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): PADDY,MANGOES,CHILLIES
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
गोन्सुवें
गोन्सुवें (६२६८९४)
गोन्सुवें हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या सास्टी तालुक्यातील ४७ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ५० कुटुंबाचे व पुराय २२२ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार MARGAO १० किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा १०८ दादले आनीक ११४ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ४ आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६८९४ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (BETALBATIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक शाळा (BETALBATIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (BETALBATIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (BETALBATIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (MAJORDA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (MARGAO) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (VERNA CT) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (VERNA CT) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (VERNA CT) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (VERNA CT) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (MARGAO) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (MARGAO) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत १ बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण आसा. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण आसा. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध आसा. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध आसा. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध आसा. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७१३ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं स्वयंसहाय्य गट ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
जमिनीचो वापर
गोन्सुवें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
गोन्सुवें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): COCONUTS.
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण गोवा वर्ग:सास्टी वर्ग:दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:साश्टी तालुका वर्ग:गोंयचे गांव/Goenche Ganv
सेझार डीमेलो
सेझार डीमेलो हो एक तियात्रीस्त.
वळख
सिजर एलेक्स जुझे डिमेलो, हाका सिजर डिमेला म्हण कोंकणी माचयेर वळखतात. सुमार 4 दशकांपसून तो गोंयचे संस्कृतीकडेन जुडिल्लो आसा. अभिनय, कांतारां म्हूणोप, लेखन करप ही एक वेगळीच कला आमकां सिजरांत दिसता. गोंयचे कलेक आनी संस्कृतीक जगांत फामाद करपाखातीर नवे नवे सृजनशील वस्तू निर्माण करीत आसता.
वावर
भुरगेपणासावन गांवच्या फेस्ताच्या नाटकांत वांटो घेतालो. ताची ही तियात्रांची कला सर्गेस्त नेलसन आफोंसोन वळखली आनी आसरो ह्या तियात्रांत ताका पयली संद दिली. ह्या तियात्रांतल्यान फामाद त्रियो मिल-मेल-नेल तयार जालो जो रोखडोच पुराय गोंयांत तशेंच मुंबयंत फामाद जालो. नामनेच्या दिग्दर्शकां खातीर ह्या त्रियोन कांतारां म्हणल्यात जशे सी आलवारीस, रोबींन वाज,जोन क्लारो फेर्नांडीस, बाब पीटर-ऑफेलीया, बेटी मीनेजीस, मेकसी पेरेरा, मिनीन द बादार, आदी. फाटलीं 40 वर्सां पसून हो त्रियो आजून बरो चलता.
1987 ह्या वर्सा ऍलनीश ग्रूप ऑफ कंपनीन आयोजीत केल्ल्या तिमोती लोककला त्रूप वतीन सिजरान नाचपी तशेंच संगितकार म्हण वांटो घेतिल्लो.त्या भायर ताणे भारतीय संस्कृतीक क्लब, दुबय आनी शारजाह हाणी आयोजीत केल्ल्या खुबश्या उत्सवान ताणे भाग घेतलो. भारताचे सर्गेस्त राष्ट्रपती जैल सिंह (1986) आनी आर. वेकंटरमन (1987), पयलींचे प्रधान मंत्री सर्गेस्त इंदिरा गांधी (1977), सर्गेस्त राजीव गांधी, पयलींचे जांबेचे प्रधान मंत्री (1986), पाप सायब जोन पॉल दुसरे (1986) तशेंच खुबश्या मानेस्ता मुखार ह्या त्रियोक आपली कांतारां सादर करपाची संद मेळ्ळ्या.1995 वर्सा जाल्ल्या, 7व्या अंतराष्ट्रीय युवा नाचपाचो उत्सव जो होंगकोंक आनी मकाउ देशांत जाल्लो तेन्ना सिजरान ‘गोवन वेवस्’ वतीन ह्या उत्सवांत भाग घेतिल्लो.
पुरस्कार
सिजरान आपलो स्वताचो त्रूप तयार केलो जाचे नांव सिजर ड्रामाटीक त्रूप. तांच्यानी कला अकादमीन आयोजीत केल्ल्या तियात्र सर्तींत वांटेकार जावन इनामां जोडल्यात.
‘कोण किर्मीदोर?’. (1976) ‘काल आनी आयज’ (1982-83) ‘काळीज ओस्तोरेचे’ (1983-84) आनी केदनाच घोडचेना (1985-86) हांकां पोयलें मेळ्ळे आनी दुसऱ्या तियात्राक र्इनामा फावो जाल्यां तीं ओशी आसात ‘कीते! तू म्होजो?(1978-79)’ ‘कोंण जाय’(1979-80) ‘कोणूक?(1984-85)’ ‘कीरमीदोराचो रोस्तो’ (1980-81) ‘कोलाकार’(1988-89)हांकां तीसरी र्इनामां फावो जाल्यांत. हाचे भायर ‘विश्वासी वा घातकी’,‘कोकणी माचे फाटल्यांन’ आनी काळो फातोर हे बी ताचे कांय तियात्र आसात.
ताणे कांय नाटकां बरयल्यात आनी रेडियोचेर सादर केल्यात.‘कालजीवोत नाजिया’,‘खोरो मोग’, ‘कोंकणी माचेर ओशें घोडटा’, ‘आबघात’, ‘सोडवोंडार’, ‘फाटी पावलो’, ‘ऑधार’, ‘आसरो’, ‘कोर काजार’, ‘कोलकार’, ‘कालो धोवो’ आनी‘केल्ल्या मापांत घेतां ’.तांच्यो काय एकांकी अश्यो आसात‘आकरेक सुदोरलो’ ‘भुरगी आनी दोत’ एककोकणी तियात्र (नाटक रुपांत)तांणे बरयला आनी सादर बी केला.50 वयर तियात्रांनी ताणे अभिनय आनी गितां गायल्यात. ताचो एक वीडीयो आल्बम आसा जाचे नांव‘वाजोवयां कुपासार’ आनी 2 ऑडीयो आल्बम ‘ओबसेग वो ओपघात’ एक संगीतमय नाटक तशेंच गोवन रबल बी ताच्या नांवार आसा.
‘काल आनी आयज’, ‘कोलाकार’,‘कालीज ओसतोरेचे’, ‘कालो फातोर’ आनी ‘कायदे कोणाक’ सेझार डरेमेटीक त्रूप नांवां खाला पुस्तकां छापून कोंकणीखातीर ताणें म्हत्वाचें योगदान दिला.
भोव, थोडया लोकांक, खबर आसासिजरान हिंदी फिल्मांतूय आनी टि. वीचेर हिन्दी सिऱ्यलांत काम केला. ‘मेरा यार मेरा दुशमन’ हातूंत ताणे क्रिस्तांव पाद्रीचें काम केला. तो ‘पुकार’ हातूत अमिताभ बच्चन आनी रंदीर कपुर हांच्या वांगडा नाचला. ताणे ‘सात हिंदुस्तानी’, ‘च्या च्या च्या’, ‘खामोश’, ‘आवाजे’ आनी ‘इटस माय लायफ’ हातूत काम केलां. सिजराचे लोक कलेचे प्रदर्शन बी.बी.सी, लंडन, वेस्ट जर्मनी टी. वी, तशेंच भांरतांत दूरदर्शन केंद्रानी चित्रीत केला. तो बी.पी. एल advertisementचित्रीत जाला तशेंच2011 वर्सा कार्निवालाक आनी 2014 वर्सा लुसोफोनिया खेळाखातीर किंग मोमो जाल्लो.+ सीलवर जुबली सेलेबरेशन तियात्र उत्सवाच्या सिलवर जुबली उत्सवानिमतान कला अकादमीन तांचो भोवमान केल्लो. कला मोगी, कांदोळी हाणी तियात्राच्या भांगराळ्या उत्सवा निमतान तांचो भोवमान केलो जाल्यार कुवेत कोंकणी केंद्र, कुवेत, पणजी पारंपरीक उत्सव मंडळ, मेसत्री आग्नेलो डायसाची सिलवर जुबली सेलेब्रेशन मंडळ हांच्यानी बी ताचो भोवमना केलो. मिल-मेल-नेल ह्या त्रियोक तियात्र अकादमी ऑफ गोवा हांच्यानी 2013 वर्सा म्हन्याचो कलाकार म्हण जाहीर केले. सिजराक खुबशे पुरस्कार आनी भोवमान मेळिल्ले आसात.
खेळ
सिजर हो बरो फुटबॉलर. पणजी जीमखाना, यंग चेलेंनजरस, आलटो गुयमाराइस आनी एम.आय.सी.पी.ए. हांकां तो खेळटालो.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
गोंयचें लोक नाच
गोंयचे लोक नाच हे गोंयची संस्कृताय. लोक सणा परबेक हे नाच करतात. गोंयच्या विगंड-विगंड वाठारांनी वेगवेगळ्या सणा परबेक हें नाच सादर जातात. हातूंतल्यान गोंयचें कोंकणी संस्कृतायेचें दर्शन घडटा. हे नाच एका विशिश्ट जातीचें लोक सादर करतात. आयच्या धांवपळीच्या आधुनीक युगांत हे नाच गोंयकार लोक व्हडा उमेदीन करतात. हे नाच एके पिळगे कडल्यान दुसरे पिळगे मेरेन पावतात. जरीय आतांच्या नाचांची कांय प्रमाणांत पद्दत आनी मांडावळ बदल्ल्या, पूण त्या नाचांचो अर्थ आनी म्हत्वकांक्षा तींच आसात. ह्या नाचांचीं गितां चडशीं भक्तीगीतां आसतात. पूण हाचे भायर वेगळो विशय सुद्दां आसता. देखीकः मोग,उत्साहीक, सैमीक, पौराणीक नटांचेर, दुख्ख आदी. ह्या सणा परबेक जावपी नाचांक वाद्दाचो सांगात नासता. फकत गितां म्हणटात कांय गितांक वाद्दयाची सांगात लागता. हे नाच ह्याच तरेन खेळचे आसतात. गोंयाक सणा परबे वेळार जावपी नाचांची गिरेस्त संस्क‍ृताय आसा. सगळ्यांत चड नामनेचो नाच, जो खंयच्याय परबेक सहज खेळटा तो म्हळ्यार 'फुगडी'. गोंयाचेर जायतीं वर्सां पुर्तुगेजांनी राज्य केलां, देखून तांचो प्रभाव कांय प्रमाणांत गोंयच्या ह्या लोक नाचांचेर दिश्टी पडटा.
फुगडी
फुगडी हो गोंयकार बांयलाचो आवडीचो नाच. खंयच्याय कार्यावळीक, चवथी वेळार गणपती मुखार बायलां तशींच चलयो सुध्दां फुगडी खूब उमेदीन घालतात. देवाक मान दिवपाची हीय एक तरा अशें लोक मानतात. फुगडी ही कोणूय घालतात ताका वय लागना. मागीर ती ल्हान जांव वा जाण्टी जांव फुगडी घालपाक दोन बायलां एकामेका मुखार येवन उबी रावतात आनी तांचे हात धरुन वाटकुळेच घुंवतांत. हेर जायते फुगडेचे प्रकार आसात जशें बस फुगडी, झिम्मा, दंड फुगडी, नखुल्यो ह्यो कांय महाराष्ट्रीय फुगडेचे प्रकार आसात. हांचो प्रभाव कांय प्रमाणांत गोंयच्या लोक नाचाचेर पडिल्लो दिश्टी पडटा. फुगडी हो प्रकार समजावन घेवपा खातीर सर्वसामान्याची जीण समजावन घेवप गरजेचें आसता. तांच्या दिसपट्टे जिणेंतले हावभाव, हालचाल, तांची तरा, ह्यो सगळ्यो तांच्या जीवन पद्दतीक आदारुन आसता. फुगडी घालपाक १०-१२ बायलो दोन जोडयांनी एकठांय येवन घालतात. फुगडी ही हातांनी घालची आसता, तशींच फुगडी ही दिसपट्ट्या जिणेचे वस्तुंचो वापर करुन खेळटात. देखीक कळशी फुगडी, कटटी फुगडी. कुणबी, गावडा समाजांत बायलां वागंडा दादले फुगडी घालतात. एका काळार भुरगें जावचें म्हूण 'नागडी फुगडी घालतां' अशी आंगवण करताले आनी भुरगें जाल्या उपरांत बाळंतणीच्या फुड्यान दारां बंद करुन ही फुगडी घालताली, तशेंच हेर संकश्टा वेळारुय थळाव्या देवा मुखार अशी आंगवण करताले. हालीं तेपार हो प्रकार बंद जाला.
झेमाडो
झेमाडो हो एक फुगडेचो प्रकार धनगर बायलो हो नाच सणा परबेक सादर करतात. ही फुगडी बागोवन खेळटात. हो नाच खूब उत्साहीक तशेंच आनंदायी तरेन गितांच्या वांगडा सादर करतात. ह्या फुगडेक वाद्दयाची साथ ना. बायलो आपल्याक जाय त्या तरेन नाच करुंक शकता. एकूच तरेची चालीन नाचप गरजेचे नासता. हो नाच वाटकूळेच रावन खेळना. तांची हालचाल आनी हातीचे भाव हे तांच्या दिसपटट्या जीणेचेर आदरील्ले आसता. ह्या नाचांत नाचपी बोकडेची कल्पना करतात. तांच्या सारकी तोंडातल्यान झाडाची पानां तोडटात, तांच्यो हालचाली, तांच्यो क्रिया, आनी तांचे चलप हाचे सवंग घेतात. पेडणे फुगडेची चाल बदलपाक झेमाडो घालतात. हो नाच चडशे म्हार जातीचे लोक करतात.
गोफ
हो उत्सुकतायेचो नाच शिगम्या वेळार सादर करता. माटवान एका खुट्याक स ते बारा कपडयाच्यो दोरयो बांदता दरेक नाचप्याच्या दाव्या हातांत दोरी आसता आनी उजव्या हातांत तोणीवा फडको आसता आनी कांय वाद्दाच्या आदारान जशे घुमट, तबला, हार्मोनियम हांच्या तालार नाचतात. नाचपी दोरये वांगडा अश्या रितीन नाचतात. ती एकामेकांक गुतूंन विणयेच्या रुपान दिसूंक लागतात आनी उपरांत ती वीणी परत सोडयता हो नाच खूब एकाग्रता घेवन खेळचे आसता. जर एक चूक जाली जाल्यार तातूंत खंड पडूं येता. विणप चूकीचे दिसता. हो नाच चडशे कुणबी दादले खेळटा. गोफ खेळटना तांचे अशें संस्कृतीक गीत ना पूण फकत वाद्दाच्या चालीर हो नाच करता.
दिवल्या नाच
दिवल्या नाच हांका समई नृत्य अशे म्हणटा. हो नाच काणकोण आनी सांगे वाठारांत शिगम्याक सादर करतात. हो नाच प्रतीक आसा गिन्यान, उजवाड, जिण आनी खोशयेचो. हो नाच सादर करपाक पांच वातीच्या दिवलेची गरज लागता, ह्यो दिवल्यो पितळच्यो आसता. हो नाच स ते आठ दादले सादर करतात. हो नाच पेटील्यो वातीच्यो दिवल्यो घेवन सगळी नाचतात. नाचपी दादले धोती घालतात आनी चंदनाचो लेप आपल्या आंगाक लायतात. माथ्यार पेट्टी दिवली घेवन नाचप हे खूब जतनायेचे आनी भिरांतेचे काम आसता. ताका जायती रचणूक आसता. पूण कुणबी लोक खूब सहजतायेन हो नृत्य शिगम्याक सादर करतात.