cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Babur
hindusthanantole mogol sot'techo somsthapok ani dil'licho poilo mogol badxoha.Tachem purai namv zohirorud'din muhm'mod babor.Tanchea bapaichem namv umroxekh mirzha ani namv kul'logh nigar khanom'.
Ikra vorsacho astonach tacho bapuy melo ani babor forghana pramntacho raza zalo. 1494 te 1502 meren babran hanga rajy kelem.1494 te 1502 meren babran hanga rajy kelem.Porant modhy axient svorajy sthappache itsen don fauttim tannem somrokond rajdhani jikhli,punn donuy khepe taka ti vogddaunchi poddli.Itlench nhoi,zalear forghana xar legit soddchem poddlem.1504 vorsa babran kabul hatasolem.1511 vorsa irannochoxah hachea adaran somrokond ani forghana ghetlem,punn ujhbekacho fuddari uboil'lakhan hannem 1512 vorsa donuy xaram babrakoddlean porot ghetlim. 1526 vorsa babor kabulak astona xah beg orghunakoddlean tannem kondahar jikhlem. 1519-24 hea kallant babran hindusthanacher char ghureo ghaleo, punn teo opexi thorleo. 1526 vorsa panipotak dil'licho ten'nacho sultan ibrahimokhan lodi hachevangodda zal'lea zhuzant taka zoit mellttokoch babran dil'li ani agra ghetlem.Dil'liche sultanaxayecho xeutt zaun thoim mogol badxahi suru zali ani uprant babran modhy hindusthanantole rapddi,ittava, konouz, zonpur,gajhipur, gvalher he prodex hatasole.
1527 vorsa,babor hindusthanant sasnnacho rautalo,oxem kollttokoch bhevaddacho ranna songramosimh hannem agrache ostontek sumar 60 kimi.Ontracher khanuvchea mollar babravangodda zhuz kelem.Tatuntuy babrak zoit mell'llem. Uprant tannem chonderichea moidinirayak xoronn haddlo,oyodhyecho ifgann umravo bibbonak harailo ani 1529 vorsa gonga ani gogra hanchea songmalagim ghagra hanga nusrotoxahachea baucheakhala ekttham-i ayil'lea ofganank haroile.[1]
tannem svotak ‘gajhi’hem birud lailem.Tachea rajeacho vistar udentek asam' -biharasaun ostontek omudrea nhomyemeren ani dokxinnek mallva-rajsthan te ut'torek himaloyameren zalo.
Polleiat
Babur
वर्ग:Itihas / History वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Romi panam
वा.रा.कांत
वा.रा.कांत बगळ्यांची माळ फुले अजुनि अंबरात,त्या तरूतळी विसरले गीत,सखी शेजारिणी. अशी सगल्यांच्या ओंठार आसलेली एका परस एक गाणी बरोवपी कवि म्हणल्यार वा.रा.कांत.
जल्म
वामन रामराव कांत हांचो जल्म नांदेडाक 6ऑक्टोबर 1913 दिसा जालो. वा.रा.कांत ह्या नांवान ते बरयले.
नोकरी
वा.रा.कांत हे विहंगमाला या नियतकालिकाचे संपादक(1928)तशेंच विहंग प्रेसचे व्यवस्थापक आसले.निजाम सरकारच्या शेतकीं खात्यांत लिपिक म्हूण नोकरी तांणी केली(1933-1945).
निजाम सरकाराच्याच आकावाणी हैदराबाद आनी औरंगाबाद केंद्रांत मराठी विभागप्रमूख म्हूण ताणी काम पळयलें.(1945-1960).तांणी एकूण 10 काव्यसंग्रह बरयलें.ताचो बापूय रामराव कांत हे निजामच्या दरबारांत पूलिस अंमलदार आशिल्ले.दोनूली आनी मावळेत शब्द हे तांचे कविता संग्रह.एक चादर मैलीसी,मध्यस्थ,सुलताना रझिया,हे कादंबरेचें तांणीं भशांतर केलां.ताणी आपले जिणेंतल्या निमाण्या दिसांनी बरोच आत्मसंवादी कविता बरयल्ो.
मरण
वर्ग:देवनागरी पानां
Inglez
Inglez zaun asa ek West Germanic bhas ji Englandan suru zali ani atam akhea sounsarak uloitat. Konknni bhaxin hi-ui ek Indo-European familichi bhas zaun asa. Hi 60 desanchi official bhas zaun asa, ani sounsarachi tisri soglleavon chodd uloileli bhas zaun asa (Chinese ani Espanol-a uprant). Bharotant ani Gõyant-ui Inglez khup uzar zata.
वर्ग:Bhas वर्ग:Romi panam
फिरोजशहा मेहता
फिरोजशहा मेहता
फिरोजशहा मेरवंजी मेहता हांचो जल्म दि.4 ऑगस्त 1845 या दिसा मुंबय हांगा जालो. तांचे मुळावे शिक्षण मुंबयंत जाले. मुंबयच्या एल्फिन्स्टन कॉलेजांतल्या एम. ए. जातकच तो इंग्लडांक बॅरिस्टर जावपाखातीर गेलो. थंयच्या चार वर्सांच्या राबित्यांत ताचेर दादाभाई नौरोजीचो प्रभाव पडलो. तो बॅरिस्टर जावन 1868 त हिंदुस्थानांत आयलो आनी मुंबय हांगा ताणें वकिली सुरू केली. 1869या वर्सा ताणें दादाभाईच्या इस्ट इंडिया असोसिएशन मुंबयत सुरूं केलें. गोरया लोकांचे मिरासदारीआड ताणें प्रभावी विचार केलो. कितलेशेच प्रस्न हातांत घेवन ताणें वकीलीवांगडाच राश्ट्रीय जागूतायेचें काम केलें. 1878-80 ह्या तीन वर्सांत खबरापत्रांचेर चेपण हाडपी व्हन्यॅक्युलर प्रेस ऑक्ट आनी ब्रिटीश कापडाक बरी बाजारपेठ मेळची म्हूण आयातकरांतल्यान दिल्ली सूट, ह्यो दोन प्रस्नाचेर फिरोझशहा, आनी हेर राश्ट्रवाघानी गोरया लोकांआड प्रतिआंदोलन सुरू केलें. 1884-85 ह्या काळांत तो मुंबय महानगर पालिकेचो अध्यक्ष जालो. ह्याच पदाचेर 1905 या वर्सा तो परत वेंचून आयलो. 1886 ह्या वर्सा मुंबयच्या कायदेमंडळाचो तो वांगडी जालो. 1890त जाल्लया काँग्रेसच्या सव्या अधिवेशनाखातीर फिरोझशहा मेहताची अध्यक्ष म्हूण वेंचणूक जाली. 1892 या वर्सा इंपीरीअल कांउसिलचो वांगडी म्हूण ताची वेचणूक जाली. थेय ताणें शेतकारांची सावकारी पाशांतल्या मुत्की करपाखातीर कांय उपाय सुचयले. 1894त ताका ब्रिटीश सरकारान सी. आय. ई. हो भोवमान भेटलो. कर्झनच्या अध्यक्ष जालो. स्वदेशीच्या प्राचाराखातीर ताणें आनी तेलंगान स्वदेशी शाबू कारखानो सुरू केलो. सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया स्थापन करपाक ताणें फुडाकार घेतलो. 1910या वर्सा ‘बाँबे क्रॉनिकल’ हें इंग्लीश भाशेंतलें पयलें राश्ट्रीय बसकेचें खबरांपत्र ताणें मुंबय सुरू केलें. दि. 5 नोव्हेंबर 1915 या दिसा तांका मरण आयलें.
वर्ग:देवनागरी पानां
फ्रेंच राज्यक्रांतींतलो झां झाक रूसो
फ्रेंच राज्यक्रांतींतलो झां झाक रूसो (1792 – 78) हाणें ‘समाजीक करार’ ह्या पुस्तकांत राज्यपपत्ती सांल्या. ताच्या समाजीक कराराचे संकल्पनेंत दोन मुलभूत संकल्पना आसात. (1) जनतेची सार्वभौम सत्ता आनी (2) समुहईहा (जनरल विल) – जनतेची सार्वभौम सत्ता ही जनसतेपसून केन्नाच वेगळी जायना आनी नाशय जायना. समाजीक करारान ही जनतेची सार्वभौम सत्ता मान्यता पावता. दुसरी म्हत्वाची संकल्पना समुहईहा. ईहा म्हळ्यार इत्सा, अपेक्षा, वासना वा आकांक्षा. ह्यो दोन प्रकारच्यो आसतात. (1) ते ते व्यक्तीच्यो स्वार्थाविशींच्यो इत्सा (2) समस्त समाजाचें जातूंत कल्याण सादता अशी इत्सा.
एकोणिसाव्या शतमानाच्या राज्यआस्त्राविशींच्या विचारांत उपयुक्ततावाद हो मुलभूत मानतात. ताचो मुखेल प्रर्तक जेरेमी बेंथेमी (1748 – 1832) ताच्या मतान सुख- दुखाचो हिशेब करून मनीस बुध्दिवादाच्या आधाराचेर राज्याचे वेव्हार सदा चलोवंक शकतात. आरोग्य. संपत्ती, सत्ता, मैत्री आनी हेर जायतीं इश्ट आनी अनीश्ट जीवनमुल्यां हांचें मोजमाप मनीस सदांच करता आनी राजकीय वेव्हार चालू दवरतात. अशी मुलभूतभूमिका मांडून उक्त्या वेपाऱ्याचें आनी शिक्षीत मतदारवर्गान निर्माण केल्लें आसन ह्यो दोन गजाली समाज धारणेक गरजेच्यो आसतात, हें ताणें सिध्द केलें. जॉन स्टूअर्ट मिल (1806- 1873) हाच्या मतान संस्कृति समृध्द जाता ती सर्जनशील अल्पसंख्य प्रज्ञाचंतावरवींच आनी ताचे मुक्त विचारसरणेक लागून लोकशायेंत आसोच पक्षावंत वर्ग आसचो पडटा. ताणें पयलेखेपे बायलमुक्तीचो जल्म जालो. हातूंत जोसेफ मॅझिनी ह्या इटालियन देशभक्तान सगळींराश्ट्रां स्वतंत्र जावंक जाय, ह्या सिध्दांताक तेंको दिलो. सगळ्या नागरिकांक मतदानाचो हक्क जिच्यांच दिला अशे तरेचे राज्यसत्तेचो ताणें पुरस्कार केलो.
आदर्श राजकतावाद आनी समाजसत्तावाद ह्या दोन ध्येयवादांच्या संयुक्त नदरेंतल्यान सतराव्या शतमानापासून ते तिसाव्या शतमानामेरेन युरोपियन आनी संवसारीक राजकीय विचारसरणीचेर मुळावे परिणाम जाल्ले दिसतात. हाचोच प्रभाव विल्यम गोडविन हाच्या पोलिटिकल जस्टिस (1793) आनी रॉबर्ट ओएन हाच्या न्यू व्यूव ऑफ सोसायटी (1813) ह्या ग्रंथांत दिसतात. गोडविनच्या मतान मनीस स्वभावांतूच विवेकशिल आसता, सत्तेअधीन जाल्ल्या राज्यकतर्यांनी झूजसंख्या निर्माण केली आनी जुलमी राजवेवस्था स्थापन केली. शिक्षण आनी स्वातंत्र्याचे हक्क हाचेर भर दिवन राज्यसंख्येंतल्यान सत्तेअधीन जाल्ल्या लोकांचो प्रभाव उणो करूंक जाय.
वर्ग:देवनागरी पानां
Devchar Porot Ieta Vopar
Parable of the strong man
मुगुळी
मुगुळी
मुगुळी हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या सांगें तालुक्यातील ७६४ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ११९ कुटुंबाचे व पुराय ५०८ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार SANGUEM ३ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा २२५ दादले आनीक २८३ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ३३४ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६९९९ आसा.
Devchar Porot Ieta Vopar
Voparincho hetu
Tednam xisamnim lagim sorun Taka vicharlem: “Voparimnim tanchê kodde kiteak uloitai?” Tannem portipall kelo: “Kiteak Sorginchea Rajeache gutt vollkhunchem dennem tumkam dil’lem asa; tankam herank na. Asa tankam Dev anink-ui ditolo ani tanchem map bhoron òt’tolem; punn na tankam, asa tem porian tanchê koddlem Dev kaddun ghetolo. Dekhun Hanv voparimnim tanchê kodde uloitam, kiteak polleun-ui tankam disona, ani aikun-ui tankam aikona ani somzo-i na.
मुगुळी
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (SANGUEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (SANGUEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (SANGUEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (SANGUEM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (QUEPEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (SIRODA) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (CURCHOREM-CACORA) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (CURCHOREM-CACORA) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (CURCHOREM-CACORA) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
Devchar Porot Ieta Vopar
Voparincho hetu
Izaiasan oxem adinch sanglolem tem tanchê sovem pallon ieta:
मुगुळी
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
Devchar Porot Ieta Vopar
Voparincho hetu
‘Aikun-aikun tumkam kãi, somzochem na; polleun-polleun tumkam kãi dischem na. Kiteak hea lokachem kalliz zodd-nibor zalam, tanche kan bhere zaleat, tanche dolle dhamplole asat; na tôr dolleamnim tankam disunk lagtolem, kanamnim tankam sarkem aikunk melltolem, monan tankam somzotolem, ani, tim Mhojê-xim portun ieun, Hanv tankam borim korin.’
मुगुळी
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
Devchar Porot Ieta Vopar
Devchar Porot Ieta Vopar
Povitr Pustok ː Lukas 11:15-26 (Mark 3:24-27; Matev 12:29)
मुगुळी
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण आसा. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
Devchar Porot Ieta Vopar
Devchar Porot Ieta Vopar
24 Mhello atmo monxa velo bhair sortôch, sukea soddear visôv sôdit bhonvta, ani taka visôv mellona zaun mhonntta: Hanv bhair sorlolom tea mhojea ghora bhitôr hanv porot rigtolom. 25 Ani thõi ie zalear, tem zhaddlolem ani nettoillem taka mellta. 26 Tednam to vochun apnna-vôn odik noxtte anink sat atme apnna borabôr gheun ieta; ani bhitôr rigun, thõi te aplem tthikann kortat; ani tea monxachi magirli doxa tachê adlê goti poros paxtt zata.
मुगुळी
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध ना. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
Devchar Porot Ieta Vopar
Devchar Porot Ieta Vopar
“Voparimnim uloitolom, sonvsar rochloleak gupit asloleô vostu ukteô kortolom”, hem provadiachem utor oxem khorem zalem. (Matev 13:35)
मुगुळी
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७०३ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
मुगुळी ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
मुगुळी ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): CASHEW NUTS,COUNTRY LIQUOR
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:साश्टी तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
Dakanchea Molleantlea Vavraddeachi Vopar
Parable of the Workers in the Vineyard
Voparincho hetu
Tednam xisamnim lagim sorun Taka vicharlem: “Voparimnim tanchê kodde kiteak uloitai?” Tannem portipall kelo: “Kiteak Sorginchea Rajeache gutt vollkhunchem dennem tumkam dil’lem asa; tankam herank na. Asa tankam Dev anink-ui ditolo ani tanchem map bhoron òt’tolem; punn na tankam, asa tem porian tanchê koddlem Dev kaddun ghetolo. Dekhun Hanv voparimnim tanchê kodde uloitam, kiteak polleun-ui tankam disona, ani aikun-ui tankam aikona ani somzo-i na.
Izaiasan oxem adinch sanglolem tem tanchê sovem pallon ieta:
‘Aikun-aikun tumkam kãi, somzochem na; polleun-polleun tumkam kãi dischem na. Kiteak hea lokachem kalliz zodd-nibor zalam, tanche kan bhere zaleat, tanche dolle dhamplole asat; na tôr dolleamnim tankam disunk lagtolem, kanamnim tankam sarkem aikunk melltolem, monan tankam somzotolem, ani, tim Mhojê-xim portun ieun, Hanv tankam borim korin .’
Dakanchea Molleant Vavraddi Vopar
1 Sorginchem Raj oxem: êk bhattkar fantear utthun aplea dakanchea molleant kamak launk manai sôdunk bhair sorlo. 2 Disvoddeak êk dinar farik korunk vavraddiam lagim koblat korun, tannem tankam aplea molleant dhaddle. 3 Sumar nnov vaztam bhair sorun tinttear bekar aslolea herank tannem dekhle 4 ani tankam mhollem: Tumi-i mhojea molleant vochat ani hanv tumkam favo tem ditolom. 5 Ani te gele. Portun bara ani sanjechim tin vaztam bhair sorun tannem toxench kelem. 6 Sumar panch vaztam to anink êk pavtt bhair sorlo ani anink-ui ube aslole taka melllle, ani tannem tankam mhollem: Tumi akkho dis hangasôr kiteak bekar ravleat? 7 Tãnnim zobab dilo: Amkam konnench vavrak launk nant dekhun. Tannem tankam sanglem: Tumi-i mhojea molleant vochat. 8 Tinsanam molleachea dhonian aplea mukdomak mhollem: Vavraddiank apoi ani nimanneam thaun suru korun poileank porian disvoddo di. 9 Sumar panch vaztam kamak laglole te aile ani zonn-ekleak êk dinar mellllo. 10 Poile ailole te lagim sorun apnnank odik melltolem mhonn somzole, punn tankam-i zonn-ekleak êkuch dinar mellllo. 11 Tãnnim to ghetlo khoro, punn te bhattkaracher gunngunnun mhonnunk lagle: 12 Hea nimanneamnim êkuch tas-bhôr kam kelam ani ami zalear akkhea disacho bhar ani hunêt ghetleant, tori amkam ani tankam tunvem eksarke kelei. 13 Punn tantlea ekleak zobab diun tannem sanglem: Ixtta, hanv tuka onit korina; tôr eka dinarachi tunvem mhojê kodde koblat keli nãi? 14 Tujem tem ghe ani voch. Tuka dilam titlench hea nimanneank-ui diunk mhaka khuxi. 15 Tôr mhojea poixeanchem mhaka zai tem mhojean korum nozo? Vô hanv boro mhonn tuzo dollo futtlo? 16 Hêch porim nimannim tim poilim zatolim ani poilim tim nimannim zatolim.
Deva porim udar zaun jiyeum-ia
Ek Sfurthi:
Ek bhagevont monis aplea ghorant bosun aslo. Rostear sunni eksarkhim bhonktalim. Zonelar yeun tannem pollelem. Rostean cholun vetole eke ostorek tim bhonktalim. He ostore sangata ek opangull bhurgo aslo. Tea bhurgeak polleun to churchurlo. Hi avoy aplea bhurgeak gheun bhik magunk bhonvtali. Hea bhagevont mon’xan Devacher xinn korun prosn kelo: ‘Deva, Tum Rochnnar. Tea bhurgeak he porim opangull ani ekdom’ goribsannen jiyeunk tum kiteak nirmitay. Tum Sorvpodvedar Dev asun goribi, pidda, koxtt, konixttay, adi. kiteak kaddun uddoinaim' He vixim Tum kainch kiteak korinaim' Oso Devacher xinn korun ani aplea kallzantlim bhavnnam ugddapim korun to bhagevont monis ogich boslo. Sogllo vell to dheanim-monim (reflective) aslo. Takach Devacho avaz aikunk yeta: ‘Kainch korinaim mhonnta' Hanvem zaitem kelam. Hanvem tuka rochla!!!’ Tea disa thaun ho bhagevont monis Devan kitem kelam tem vicharina bogor apnnachean Devak kitem korum yeta to prosn aplea monant gheun jiyeta. He toren aplea jivitant gorjevontam ani osoktam sovem udarponnan vavurta.
Devachem Utor:
Amchea Jivitak:
Devache nodrent ami sogllim eksarkim. Sogllim ami titlinch molachim ani mhotvachim. Dev koslich ontor korina. Jezuchea kallar ani atam porian zaito lok disvoddeachea kontan vavr kortat. Oslo vavr korinaslear tim upaxim poddtat. Thoddeank Jezuchea kallar disvoddeacho vavr khub gorjecho aslo. Veg-vegllea vellar bhattkarachea bhattant manaim vavr korunk yetat. Disachea vavrachi manayank kitli goroz ti bhattkarak bhes bori khobor asli. Dekhun to sogllea manayank eksarkem pogar farik korta. Oxem korun to tanche familichem chint’ta ani pogar dita. Bhattkara porim Dev udar. Punn ami svarthiponnan jiyetanv. Ami zalear amchench chint’tanv, tech porim ami amchech bhonvtonnim nodor martanv… gorjevontacheo kinvcheo-hueli amkam aikunk yenant adi. Deva porim ami udar zaunk panvlam marunk zai. Povitr Pustokant udar Devachem chitr amkam polleunk mellta. Dev din-dublleam sovem, vidvam sovem, onatham sovem sodanch udar zata. Jezu porian toxench korta. Ani jim konn lhanantlea lhanank kitem kortat tem Apnnakuch kortat mhonn mandun gheta. Ani toslea kornneancher adarun amkam sorginchea jivitant mozuri favo zatoli. Amchem svarthiponn kuxin dovrun Deva porim udar zaun gorjevontam sovem doyall, kaklutsar zaunk vavrum-ia.
''“Voparimnim uloitolom, sonvsar rochloleak gupit asloleô vostu ukteô kortolom”, hem provadiachem utor oxem khorem zalem. (Matev 13:35)''
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरून ताका विचारलें: “वपारिंनीं तांचê कडे कित्याक उलयताय?” ताणें पर्तिपाळ केलो: “कित्याक सर्गिंच्या राज्याचे गूट वळखुंचें देणें तुंकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनिंक-ऊय दितलो आनी तांचें माप भरन òत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें परियान तांचê कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारिंनीं तांचê कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-ऊय तांकां दिसना, आनी आयकून-ऊय तांकां आयकना आनी संजोय ना.
इजाय्ासान अशें आदिंच सांगललें तें तांचê सवें पाळन येता:
‘आयकून-आयकून तुंकां कांय, संजचें ना; पळेवन-पळेवन तुंकां कांय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दळे धांपलले आसात; ना तोर दळ्यांनीं तांकां दिसुंक लाग्तलें, कानांनीं तांकां सार्कें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां संजतलें, आनी, तीं म्हजê-शीं पर्तून येवन, हांव तांकां बरीं करीन .'
दाकांच्या मळ्यांत वावराडी वपार
१ सर्गिंचें राज अशें: êक भाटकार फांत्यार उठून आपल्या दाकांच्या मळ्यांत कामाक लावंक मानाय सोदुंक भायर सरलो. २ दिस्वड्याक êक दिनार फारीक करुंक वावराडियां लागीं कबलात करून, ताणें तांकां आपल्या मळ्यांत धाडले. ३ सुमार णव वाजतां भायर सरून तिनट्यार बेकार आसलल्या हेरांक ताणें देखले ४ आनी तांकां म्हळें: तुमीय म्हज्या मळ्यांत वचात आनी हांव तुंकां फावो तें दितलं. ५ आनी ते गेले. पर्तून बारा आनी सांजेचीं तीन वाजतां भायर सरून ताणें तशेंच केलें. ६ सुमार पांच वाजतां तो आनिंक êक पावट भायर सरलो आनी आनिंक-ऊय उबे आसलले ताका मेळळे, आनी ताणें तांकां म्हळें: तुमी आकखो दीस हांगासोर कित्याक बेकार रावल्यात? ७ तãणीं जबाब दिलो: आंकां कणेंच वावराक लावंक नांत देखून. ताणें तांकां सांगलें: तुमीय म्हज्या मळ्यांत वचात. ८ तीनसानां मळ्याच्या धनियान आपल्या मुकदमाक म्हळें: वावराडियांक आपय आनी निमाण्यां थावन सुरू करून पयल्यांक परियान दिस्वडो दी. ९ सुमार पांच वाजतां कामाक लागलले ते आयले आनी जण-एकल्याक êक दिनार मेळळो. १० पयले आयलले ते लागीं सरून आपणांक अदीक मेळतलें म्हण संजले, पूण तांकांय जण-एकल्याक êकूच दिनार मेळळो. ११ तãणीं तो घेतलो खरो, पूण ते भाटकाराचेर गुणगुणून म्हणुंक लागले: १२ ह्या निमाण्यांनीं êकूच तास-भोर कां केलां आनी आमी जाल्यार आकख्या दिसाचो भार आनी हूनêत घेतल्यांत, तरी आंकां आनी तांकां तुंवें एक्सार्के केलेई. १३ पूण तांतल्या एकल्याक जबाब दीवन ताणें सांगलें: इश्टा, हांव तुका अनीत करिना; तोर एका दिनाराची तुंवें म्हजê कडे कबलात केली नांय? १४ तुजें तें घे आनी वच. तुका दिलां तितलेंच ह्या निमाण्यांक-ऊय दीवंक म्हाका खुशी. १५ तोर म्हज्या पयश्यांचें म्हाका जाय तें म्हज्यान करूं नजो? वो हांव बरो म्हण तुजो दळो फुटलो? १६ हêच परीं निमाणीं तीं पयलीं जातलीं आनी पयलीं तीं निमाणीं जातलीं.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
Polleiat Niall
The Wicked Vinedressers, Commentary & Meditation
Parable_of_the_Workers_in_the_Vineyard
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Jezucheo Vopareo वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
जे. रॉड
जे.रॉड
जल्म
जे. रॉड हांचें पुराय नांव जावन आसा जुल्यांव हिलारीस प्युरीफीकासांव रॉड्रिगीज. रॉड्रिगीज. जे.रॉड हांचो जल्म १४ जेनवरी १९४९ ह्या वर्सा कुठ्ठाळे ह्या गांवांत जालो.
वावर
आपल्या बापाय भशेन जे. रॉड चड बरो भावनेचे संगीतकार आनी संगीत घडोवपी आसलो. तशेंच तियात्र पळोवपी लोक आनी कोंकणी संगीताचे मोगी आनंद घेताले. तो आठ वर्साचो आशिल्लो तेन्ना ताणें ताचो बापायक गायताना आनी माचियेर अभिनय करतना पळयले आनी हो मोग पळोवन तो ह्या शेत्रात भितर सरलोश. आपल्या बापायची प्रेरणा घेवन जे रॉडान बरी देख दिवपी गितां रचलीं.
जे. रॉड हाणीं जायत्या फामाद दिग्दर्शकाच्या तियात्रांनी अभिनय केले आनी जायतीं गितां गायलीं. कांय दिग्दर्शकांची नांवां अशीं आसात : सोजा फेर्रांव, जासींत वाज, सी. आल्वारीस, प्रेम कुमार, ऐरीस्टीडीस, आनी लुईस डायस, जॉन क्लारो, आल्फ्रेड रोज, कामत दी. आसोलना, मेन्डीस ब्रादर्ज, टोनी सॅक, एम .डॉड,फा. फ्रेडी .जे. दा कोश्ता, चॅम्पीयन पीटर, ग्रेग-सबीना, एम. बोयर, कोन्सेपशन-नेल्सन-टोनी, एच.ब्रिटोन, रोम टोनी, पॉल सुवारीस, जुजे रोड, डि’लीमा,लिगोरीयो फेर्नांडीस, मिनीनो दे बांदार,क्रिस्टीफर, मारीयान्हो फेर्नांडीस, कॉमेडीयन डॉमनीक, आदी.
आपल्या बापायच्या तियात्राचें दिग्दर्शक करून तांणी आपलेस्वताचे तियात्र बरयले आनी दिग्दर्शकलेगीत केले. ताची कांय तियात्राचीं नांवां अशीं आसात: "पायची गिरेस्तकाय" "पायन इबाडलो पुतान सांबळ्ळो" "रुजार माशेकार" "हेंच तें"आदी. ताचीं गितांतलीं उतरां आनी रचना सदांच बरी शिकवण दिवपी आनी एक बरो संदेश तीं लोकां मेरेन पावयतात.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
कापूर
कापूर
कूळ:Lauraceae         लॅटीन नांव:Cinnamomum Camphora Nees & Eberm
कापराचें झाड कांडान आनी उंचायेन व्हड आसता.ह्या रूखाची साल भायल्यान खडबडीत आसता.पाचव्या-हळडुळ्या पानांक सुगंध येता.कापुराच्या झाडाक ल्हानहळडुवीं फुलां फुलतात आनी ल्हान वाटकुळीं फळां घोसांनी जातात.कापुराच्या ह्या रूखांचे वेगवेगळे प्रकार आसता.हातूंतले कांय प्रकार भारतात पळोवंकमेळटात.भिमसेनी कापूर(Dryobalanops aromatica)हो त्या झाडाचे धेलितल्यान एकठांय करतात.भारतीय कापूर ‘कर्पूर तुळस’(Ocimum kilimands charicum)म्हण वळखतात.कापुराच्या झाडात वखदी गूण आसून त्या झाडा पासून मेळपी कापुराचो वेगवेगळ्या दुयेसां खातीर ताचो वापर करतात.कापूर हो झाडाचेघोलीत तयार जावपी द्रव्य.ते भायर झाडाचीं मुळां आनी कांडा पासून विशिश्ट प्रक्रियेन मेळिल्ल्या कापुराचो लेगीत वखदात उपेग करतात.
कापुराचो उपेग
कापूर हो सुगंधी आसता.गरमेच्या संपर्कात येतकच तो वितळटा आनी उज्यान दवरतकच पेट घेता.‌धार्मिक कार्यात कापुराचो वापर करतात हें जरीं खरें आसलें तरी ह्याकापुराचो वखदीं उपेग कितं आसात ते पळोवया.तोंडाक वास मारीत वा तोंडाच्या हेर दुयेंसां वेळार थोडोसो कापूर तोंडात घालून चघळचो.तशेंच तोंडाची चवइबाडल्यार लेगीत ताचो वापर आमच्यांनी करूं येता.भूक उणी लागता आसत जाल्यार वा परत परत तान लागल्यार कापूर उपेगी पडटा.कापूर पचनशक्त वाडयता.तेभायर आंतकड्यांतली काय गती वाडोवन पोट साफ जावपाक मदत करता.पातळ परसाकडेन जाल्यार,दंत जाल्यार तशेंच पोटदुखीत कापूर थोडे प्रमाणांत पोटांतघेवचो.हड्डयात कफ भरून खोकली वा धांप लागत जाल्यार कापुराचो वापर करचो.गळ्याक जावपी दुयेंसांनी तशेंच खोकले वेळार कफ सुटना जाल्यार कापुराचोउपेग करतात.ताळो बसल्यार,ताळो दुखता आसत जाल्यार लेगीत हो कापूर उपेगी पडटा.कापूर काळजातली रत्त्क पुरवण सारखी करता.काळजाची गती कमी जायतवा रत्त्कदाब कमी जाल्यार कापुराचो उपेग करचो. अशें केल्यार काळजाचें भिसरण सुदारून गती वाडयता.मल्लूक येवपा सारख्या दुयेंसांत तशेंच हेर दुयेंसाक लागूनदुर्बळ जाल्यार कापुराचो थोड्या प्रमाणांत उपेग करचो.कापूर पोटांत घेतले उपरांत मुत्रपिंडा वटेन तो भायर पडटा.हाका लागून मुत्रपिंडाक चालना मेळपाक आदरजाता.जे व्यक्तीक मुतपावेळार त्रास जाता अशांनी कापूर थोड्या प्रमाणांत खाल्यार गूण मेळटा.गोड्या मुताच्या दुयेंसांत मुतांतल्या पूं भायर सरता आसत जाल्यार त्यावेळार कापुराचो उपेग करचो.कातीच्या कांय विकारा वेळार घाम कमी येता.अशां वेळार कापूर पोटांत घेतल्यार घाम येवपाक मजत जाता.आंगाक जळजळ पडल्यारथोड्या प्रमाणांत कापूर पोटांत घेत जाल्यार गूण मेळटा.एकादे व्यक्तीक जोर येता आसत जाल्यार कापूर घेवचो.घाम येवन जोर देंवपाक मजत जाता.ल्हान भुरग्यांक‘मळ’(दंत)जाल्यार थोडोसो चिमूटभर कापूर गोडा वांगडा खावपाक दिवचो.जंतू संसर्गाक लागून दोळ्यांच्या मलप्यांचे केंस वतात. अशा वेळार कोडूलिंबाच्या रोसानकापूर झरोवन मलप्यांक लावचो.
घरगुती कापुराचो उपेग
वर्ग:देवनागरी पानां
Utravoll - Vocabulary; Konkani ~ English ' H '
Utravoll - Vocabulary; Konkani ~ English ' H '
वर्ग:Konknni वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Romi panam
बाबा पदमनजी
बाबा पदमनजीचो जल्म मे १८३१,बेळगांव हांगा जाल्लो.मरण:२९ ऑगस्ट १९०६, मुंबय) नामनेचो मराठी ग्रंथकार आनी मराठींतल्या किरिस्तांव सांहित्याचो जनक.
जीण
ताचें पुराय नांव बाब पदमनजी मुळे. ताचें शिक्षण बेळगांव आनी मुंबय जालें. बेळगांवच्या मिशन स्कुलांत शिकता आसतना ताका किरिस्तांव धर्माचे गिन्यान मेळ्ळें. तेन्नाच ताणें बायबल तशेंच अब्राहम, इझाक आदींच्यो कथा वाचल्यो. मुंबयच्यो फ्री चर्च विद्यालयांत बैबल मास्तर म्हणून काम मेळ्ळें. ल्हव ल्हव करून ताका क्रिस्तांव धर्माकडेन ओड जाली. कांय काळ तो परमहंस मंडळी हे प्रागतिक विचारांचे गुपीत संघटनेंत आशिल्लो. पूण फुडें हे संघटनेचे कांय विचार ताका पटनाशिल्ल्यान ताणें हे संघटनेकडलो संबंद तोडलो. तेन्नाच ताका क्रिस्तांव धर्म आपणावपाची खर इत्सा जाली. निमाणें ३ सप्टेंबर १८५४ ह्या दिसा ताणें बाप्तिझम घेतलें. क्रिस्तांव जातकच तो पुम्याक गेलो. थंय तो सोळा वर्सा रावलो. पुण्याक आसतना ताणें जायतीं वर्सां फ्री चर्च मिशनाचे शाळेंत काम केलें.
ह्याच मिशनांत १८६७ त ताची मंडळाचो पालक म्हणून नेमणूक जाली. फुडें १८७३ त ताणें ह्या कामाक सोडचीट दिली आनी तो लिखाण करूंक लागलो. पूण १८७३ वर्सा आदी ताची कांय पुस्तकां उजवाडाक आयिल्लीं. 'स्त्रीविद्याभ्यास निबंध' (१८५२), 'व्यभिचारनिषेधक' (१८५४), 'यमुनापर्यटन' (१८५७), 'सर्वसंग्रही उर्फ निबंधमाला' (१८६०) हे ताचे सुरवातीचे कांय ग्रंथ आसात.
यमुनापर्यटन
यमुनापर्यटन कादंबरी ही मराठींतली पयली स्वतंत्र कादंबरी म्हणून उल्लेख करतात. ताचे हे कादंबरींत यमुना हे नायिकेचे भोवडेचे वर्णन आसा. मिशनऱ्यांचे शाळेंत शिकपी आनी किरिस्तांव धर्माविशीं आपलेपण आशिल्ली यमुना आपलो घोव विनायका वांगडा भोंवडेक वता. वाटेंत तिका कांय विधवा बायलो मेळटात. त्यो बायलो वायट मार्गाक कशो लागतात हाचोय तिका अणभव येता. ती तांकां जेजूचो उपदेश सांगता. वाटेंत विनायकाक अपघाती मरण येता. यमुना विधवा जाल्ल्यान तिका बोडकी करपाचो यत्न जाता. पूण यमुना तशें करूंक दिना. फुडें ती एका किरिस्तांव मनशाकडेन लग्न जाता आनी स्वता किरिस्तांव धर्म आपणायता.
हेर साहित्य
बाबा पदमनजीच्यो हेर साहित्यनिर्मिती अशो आसात-शब्दरलावली (१८६०), महाराष्ट्र देशाच्या संक्षिप्त इतिहास (१८६६), सिध्दान्तरत्नमाला (१८६६), स्त्रीकंठभूषण (१८६८), ए काँप्रेहॅन्सिव्ह डिक्शनरी ऑफ इंग्लीश अँड मराठी, कृष्ण आणि ख्रिस्त यांची तुलना, नव्या करारावर टीका (१८७७), उध्दारमर्गविज्ञान (१८७८) हाचेभायर 'अरुणोदय' ह्या नांवान ताणें आपली आपजीण बरयल्या.
१८७७ सावन २५ वर्सांमेरन 'बायबल सोसायटी'आनी 'ट्रॅक्ट सोसायटी' ह्या संस्थांनी संपादक म्हूण ताणें काम केलें. उदयप्रभा, कुटुंबमित्र, सत्यदीपिका अशा कांय नेमाळ्यांचेय ताणें संपादन केलां.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रोबर्ट ओएन
रोबर्ट ओएन (1771 – 1857) ह्या इंग्लीश तत्त्वगिन्यानान समाजवादी सहकारी अर्थशास्त्र आनी सहकारी समाजसंख्या हाचो पुरस्कार केलो. प्टोअर झोझेफ प्रुदाँ (1809 – 1865 हानें समाजीक वर्गभेद, भांडवलशाय अर्थवेवस्था, नोकरशायी शासन वेवस्था हांकांलागून एकामेकांकडेन संघर्श करपी सार्वभौम राजकीय सत्ता जल्माक येता. हे भेद वतकच एकामेकामदली सर्त पयस जातली आनी तिची सुवात सहकार्याची भावना घेतली. तेन्ना आपशींच शासन वेवस्थेचें म्हत्व उणें जातलें. एकोणिसाव्या शतमानांत जी. डब्ल्यू. एफ. हेगेल ह्यायुरोपियन त्त्ववरत्यान विश्र्वाविशींच्या गिन्यानाचें अघिश्ठान घेवन राज्याविशींचे आपले विचार मांडल्यात.
वर्ग:देवनागरी पानां
अभिनव बिंद्रा
अभिनव बिंद्रा हो एक भारतीय ओलिम्पिक्सांत भांगराची पदक मेळोवपी, खेळांतल्यान निवृत्त जाल्लो शूटर आनी वेपारी. तो पयलो आनी एकलो दोगां भारतीय खेळगडयांमदलो भारतीय भांगराची पदक जिखपी. २००८ ‘समर ओलिम्पिकसांत बेजिंग हया शारांत सामान्य दादल्यांच्या धा मिटर ‘एर राइफल’ प्रसंगाच्या ओलम्पिकसांत माथाळो जोडपी पयलो भारतीय खेळगडी. इतलेंच न्हय तर बिंद्रान ७ पदकां राष्ट्रकूल खेळांनी जिखून घेतल्यांत आनी तशेंच एशियन खेळांनी ३ पदकां आसपावल्यांत. तो सद्या ‘आय ओ सी’ ‘एशियन कमिशन’ हाचो वांगडी आसा. २५ वर्साच्या पिरायेर तो ओलिम्पिक्सांचो चॅम्पियन जालो. तशेंच एर राइफल शुटिंग २००६ हातूंत विश्र्व चॅम्पियन जालो. ताका जगरेब आनी पेरिस हया गावांनी विश्र्व भांगराची पदकां फावो जाली. हालींच ताणें कोविड-१९ उपरांत खेळ कशे जातले ताचेर एक बरी राय दिल्ली.ताणें म्हणलें की खेळ लोकांक सांगाता हाडटा.भारतांत आशिल्ल्या हजारानी दर्कशांच्या आनी भागीदारांच्या तोंडार हांसो हाडटा.फुडाराक संरक्षणाचेर आनी बचावाचेर चड भर दितले पूण खेळाचे प्रती आकर्शित जातले.कोविड-१९च्या गजालीची स्थिती भारतांत फायदो हाडपाक शकता. घडये जायते विदेशी टूर्नामेंट आनी शिवीर जावचे नात आनी हातूंतल्यांन भारतांत आशिल्ल्या खेळांक बुनियाद तयार करपाक एक संद मेळपाक शकतली.
व्यक्तिगत जिवनप्रवास
अभिनव बिंद्राचो जल्म देहरादून, उत्तराखंड एका पंजाबी फामिलिंत २८ सप्टेंबर,१९८२ वर्सा जालो.ताच्या आवय बापायचें नांव बबली बिंद्रा आनी अपजीत बिंद्रा.तशेंच ताच्या भयणीचें नांव ‘दिवया बिंद्रा’.ताणें आपलें मुळावें शिक्षण देहरादूनच्या ‘दून विद्यालयांत’ आनी चंदिघरच्या ‘सांत स्टीफन्स विद्यालयांत घेतलें.तशेंच ताणें आपल्या कारभार प्रशासनाची शिकवण ‘कोलोराडो बोल्डर’हांगां घेतली. ताणें १५वर्सांच्या पिरायेर शुटिंग करपाक सुरवात केलें. ताच्या वडिलानी ताची नेमबाजी पळोवन ताका घरांतूच शूटिंग रेज बांदून दिली.१६ वर्सांच्या पिरायेर, सन १९९८च्या राष्ट्रकूल स्पर्धेत तो सहभागी जाल्लो,तेन्ना तो सगळ्यांत ल्हानांतलो खेळगडी आशिल्लो.ताणें आपली आपजीण ‘हापर स्पोर्ट’ हया पुस्तकांत उजवाडायल्या. हातूंत ताका सह-लेखक रोहीत ब्रिजनान अकटूंबर २०११ वर्सा सांगात दिला.हया पुस्तकाचें प्रकाशन ‘यूनियन स्पोर्ट मिनिस्टर अजय मकेन हाणें अकटूंबर २७,२०११ हया दिसा नवी दिल्लीच्या एका समारंभात केलें. त्या पुस्तकाक जायते सकारात्मक नेमाळे फावो जाल्यात.
खाशेले अन्तराष्ट्रिय प्रयोग
बिंद्रा हो एक भारतीय वेपारी. तो ओलिम्पिकामदें वेयत्किक सुवर्ण जिखपी भारताचो पयलो खिळाडी म्हूण ताणें नामना जोडल्यांत.१९९८ वर्सा १५ वर्साचे पिरायेर बिंद्रा राष्ट्रकूल खेळांत सगळ्यांत तरूण पिळगेचो वांटेकार आशिल्लो.२००० समर ओलिम्पिकसांत ‘सिडणी’ हांगां लेगीत तो तरूण पिळगेचो वांटेकार आशिल्लो.हातूंत ताणे ५९० आंकडो आपणायलो.जातूंतल्या पात्रताय डाव्यांत तो इकराव्या सुवातेर आशिल्लो. हया मेळिल्ल्या आंकडयांत तो अंत्तीम डाव्यांत वचूंक शकलोना.२००१ वर्सा अन्तराष्ट्रिय सर्तीत ताका पयली भांगराची पदक फावो जाली.ताका ६ भांगराची पदकां अन्तराष्ट्रिय भेटेक दिली तशेंच ताका ‘मेजर ध्यान छंद खेळ रत्न पुरस्कार भारताचो सगळ्यांत व्हडलो पुरस्कार लाबलो. २००२ राष्ट्रकूल खेळांत मेनचेस्तर हांगां एर राइफल प्रसंगात भांगराची पदक फावो जाली. सगळ्या अन्तराष्ट्रिय पावडयांचेर ताची उदरगत जाल्या उपरांत २००६ ‘आय एस एस एफ वर्ल्ड शूटिंग चेम्पियन’ हो माथाळो ताका फावो जाल्ल्यान २००८ समर ओलिम्पिकसांत वांटो घेवपाक ताका संद मेळ्ळी.२००८ ओलिम्पिकसाची तयारी करतना ताच्या फाटीक गंबीर जखम जावन एक वर्स सुमार ताका राइफल उखलपाक लेगीत जालें ना. २०१० वर्सा राष्ट्रकूल खेळांत नवी दिल्ली हांगां ताका उक्तावन सुवाळ्याक झंडो धारण करपी व्यक्ती म्हूण मान दिलो.२०१४ वर्सा ग्राल्संगो हया गावांत राष्ट्रकूल खेळांत ताका भांगराची पदक फावो जाली.२०१६ हाच्या समर ओलिम्पिकसांत रियो दे जानेंरो हांगां १० मिटर एर राइफल प्रसंगात शेवटाक चवथो येवन आखरेचो वांटो घेतलो. ताणें आतांपर्यांत भारतांत ओलिम्पिक स्पर्धेत १० सुवर्णपदक जिखल्यांत.
व्यापाराचो आयुश्यक्रम
बिंद्रान कोलोराडो हया विद्यापिठांत वेपार प्रशासन हातूंत विद्यापिठाचे पयले पदवेचो पांवडो घेतला. तो ‘अभिनव फ्यूचरिस्टिक्स प्रायवेट लिमिटेड’ रचणूकेचो ‘सि.ई.ओ’ आसा. ए.बी.टी.पी वांगडा स्पोर्टस विज्ञान आनी प्रस्तांव शारीरिक वखद तशेंच पुनर्वसन केंद्र, हे रचणूकेंत ५००० पैलवाण आनी वैजकी पेशंटाची ताणें सेवा केली. अभिनव बिंद्रा फाउंडेशन हाचेखाला दाव्याक फायदो फुडारकार, पैलवाणाक ताणें स्पोर्टस तंत्रगिन्यान आनी उच्च प्रयोगांत शारीरिक प्रशिक्षण फुकट दिलां.खुबश्या पैलवाणांक दुसऱ्या-दुसऱ्या स्पोर्टसांत, जशें की स्विमिंग, बॅडमिण्टन,बॉक्सिंग आनी पेरा एथलेतिक्स हातूंतल्यांक हे संस्थेचो खूब फायदो जाला.तो आय ‘एस एस एफ’ आनी ‘आय ओ सी’ पैलवाणाच्या कमिश्नाचो वांगडी आसलो,जातूंत ताणें पैलवाणांच्या मानसीक भलायकेचेर, दुडवांच्या थिरायचेर आनी एन्थप्रिनर्शिप फुडारकाराचेर विकास करपांत काम केलां.
संदर्भ
https://en.wikipedia.org/wiki/Abhinav_Bindra
वर्ग:देवनागरी पानां
बॅ. नाथ पै
'''बॅ. नाथ पै''' हांचो जल्म 25 सप्टेंबर 1924 ह्या दिसा वेंगुर्ल्या जालो. नामनेचो सुटके झुजारी आनी संसद सदस्य. ताचो बापूय भुरगेपणांत भायर पडलो. आवय तापी आनी व्हडलो भाव अनंत हांच्या संस्कारांचोच नाथाचे व्यक्तीमत्वाचे घडणेंत व्हड वांटो आशिल्लो. वेंगुर्ल्यांत ताचें मुळावें शिकप जालें. बेळगांवच्या लिंगराज कॉलेजींतल्यान अर्थशास्त्र घेवन तो बी.ए.(1947) जालो. उपरांत लंडनच्या लिंकन्स ईनांतल्यान बार ऍट लॉ (1955) मेरेन ताणें शिकप केलें. संस्कृत, मराठी, इंग्लीश ह्या भाशांचेर ताणें भुरगेपणांतूच प्रभुत्व मेळयलें. विल्यम शेक्सपियर, पर्सी शॅली, जॉर्ज बायरन हांच्या साहित्याचो तशेंच विदग्ध संस्कृत वाड्. मयाचो अभ्यास ताणें केल्लो. 1960त तो क्रिस्टल मिशॅल हे ऑस्ट्रेलियन चलये कडेन लग्न जालो.
म्हाविध्यालयांत आसतनाच ताणें स्वातंत्र्य चळवळींत वांटो घेवपाक सुरवात केली. भूंयगत चळवळींत ताचो वांटो आसलो. टपाल कचे-यो आनी पुलीस स्टेशनाचेर हल्लो केलो म्हणून जायतो खेपे ताचेर खटलो भरलो. 1946च्या मुळाव्या शिकोवप्याच्या संपांत तशेंच गोंय मुक्ती आंदोलनांत ताणें वांटो घेतलो. तो बेळगांवां ‘राष्ट्रीय सेवा दल’ ही संघटना चलयतालो. सोशलिस्ट यूथ इंटरनॅशनलाचो तो स वर्सां अध्यक्ष आसलो. ताणें 6 ते 7 मे 1955क आझाद गोमंतक दलची गुपीत बसका, बेळगांव लागीं कानबागींत घेवपाक मार्गदर्शन केलें. 15 ऑगस्ट दिसा गोंयांत भितर सरपी सत्यग्रहांक मार्गदर्शन करपाक हेर मुखेल्यां वांगडा तो सावंतवाडी शिमेर येवन रावलो. 1957 ते 1971 ह्या काळांत तो प्रजासमाजवादी पक्षाचो खासदार म्हणून लोकसभेंत गेलो. गोंयांक बेगीन स्वतंत्र्य मेळचें म्हणून तो आपल्या उलोवपांतल्यान संसदेंत तशेंच भायरूय लोकां मदीं गोंयची बाजू मांडटालो.
17 जानेवारी 1971 वर्सा हुतात्म्यांक आर्गां ओंपपाक बेळगांवां अय्यिल्लो तेन्ना सभेंत भाशण जातकच काळजाचो आताक येवन अचकीत मरण आयलें.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
तिरफळां
तिरफळांचें चित्रण
तिरफळां सादारण धा मिटर उंचायेच्या तिरफळणीच्या झाडाक लांबट पानां आसतात. आंगार कांटे आशिल्ले हें झाड चड करून दोंगुल्ल्याचेर जाता. हाचीं फुलां ल्हान आसून घट्ट बी आसलेलीं गोल फळां घोसांनी लागतात. पिकतकच हीं फळां काळीं जातात आनी दोन भागांनी फुटतात. ह्या झाडाक वेगळोच असो गंध येता.
तिळफळांचो उपेग
झेन्थोझायलम लिमोनेला अशी एक वेगळी जात मेळटा. चड करुन बांगडे आनी ताल्ल्यांची कडी वा हुमण रुचकर लागपाक तिरफळांचो आमी वापर करतात. अशें आसलें तरी तिरफळांत आशिल्ल्या आयुर्वेदीक गुणांक लागून आमी तिचो वापर वेगवेगळ्या दुयेंसा खातीर करूं शकतात. तिरफळांची साल आनी फळां भोव गुणकारी आसून हड्ड्यांत कफ भरून खोकली मारीत वा धांप लागत जाल्यार तिरफळांचो वापर चडांच चड करचो. तिरफळां गरम गुणाची आसल्या कारणान काळजाती क्रिया सुधारपाक मजत करता. तशेंच पोशण करून काळजाक बळ दिता.
तिरफळांचो आयुर्वेदीक उपेग
दांत किडत वा दुखता आसत जाल्यार तिरफळ दांतापोंदा दवरचें. दांत घांसपाखातीर तिरफळाच्या झाडाचे सालीचो चूर्ण वापरचो. अशें केल्यार दातांच्या मावांतल्यान पूं वा रगत येवपाचें बंद जाता. वाताक  लागून पोटांत गुळो येत वा दुखत जाल्यार तिरफळां, ओवों, हींग हांचो चूर्ण सैंधव {मीठ} हांचे मिश्रण करून गरम उदका वांगडा घेवचो. अशें केल्यार कुडितले दोश भायर सरतात. तशेंच ताच्या गरम रुक्ष {खर} गुणांक लागून फिग्दाचें कार्य सुदारपाक मजत जाता. ते भायर भूक वाडोवंपाक पातळ परसाकडेन जाल्यार तशेंच बिकांत लेगीत तिरफळांच्या चुर्णाचो वापर करचो.
तिरफळांचें उदक करुन जोराच्या वेळार दिल्यार आंगातल्यान घाम येवन जोर देंवपाक मजत जाता. दातांच्या विकारांत, तोंड आयल्यार तशेंच गळ्याक जांवपी विकारांत सालिचो काढो करून ताच्यो गुळ्यो करच्यो.
घावो जाल्यार हेच सालिच्या काढ्यान तो धुंवचो. तोपिल्लें नाक वा कान पलेल्यार ह्या झाडाचो कांटो काडून तो झरयतात आनी ताचो लेप त्या घाव्यार लायतात. एकाद्या रोगांत मुतपाक त्रास जायत जाल्यार हो काढो घेतल्यार मुत्रपिंडाचें कार्य सुधारपाक मजत जाता आनी मुताचें प्रमाण वाडटा.
बाबाजी चैतन्य
बाबाजी चैतन्य चो जल्म सुमार इ.स. १५५१ वर्सा जाल्लो. आनी सुमार इ.स. १६५० वर्सा ताका मरण आयले.
रगतपेढी(Blood Bank)
thumbnail|रगतपेढी रगतपेढीचे वैजकी उपेग करपाखातीर रगत सांबाळपाचो जागो. रगत आनी ताचे घटक हांगाच वेगळे करतात. रगत बरें उरपाक ४-८0 से. तपमानांत दवरपाक जाय. हे पेढयेंत वेगवेगळ्या रगत पंगडाच्या रगताचो सांठो आसता. सांठवन दवरिल्लें रगत पिडेस्तांक रोखडेंच मेळूं येता.
बाबाजी चैतन्य
एक साधू आनी संत तुकारामाचो गुरू. हाच्या चरित्राविशीं इतिहासीक म्हायती उपलब्ध ना. हो ब्रह्मचारी आशिल्लो आशिल्लो अशें म्हण्टात. गुरूपरंपरा ह्या संस्कृत ग्रंथांत,ताचेविशीं जी म्हायती आसा ती अशी. भेरा भांकरीचीं राघव, केशव आनी कृष्ण वा बाबाजी अशीं तीन भुरगीं आशिल्लीं. राघवान आळंदीक एक वाद जिखलो देखून ह्या तिगांकूय चैतन्य हें उपनांव मेळ्ळें.
रगतपेढी(Blood Bank)
रगत पेढयेचे मुखेल वैज रगत दात्यांची वळेरी सांबाळटात. रगत सांठावपाक रगतदानाची कार्यावळ आंखतात आनी रगत पेढयेंत ना जाल्यार लेगीत पिडेस्ताक रगताची वेवस्था करतात.
बाबाजी चैतन्य
गाणगापूरा सावन धा-इकरा मैलांचेर आशिल्ल्या मान्यहाळ गांवांतल्या बाबाजीच्या मठाक नरसप्पाचो मठ अशें म्हण्टात. ह्या मठांत बाबजीचे बसपाचे दोन पलंग आसात. मठांतल्या देवांवांगडा ह्या पलंगांचीय पुजा करतात. ह्या मठासामकार एक व्हड दरवटो आसा. तातूंत बाबजीची समाधी आसा. थंय तुपाच्या दिव्या बगर हेर दिवो लांवचो न्हय असो नेम आसा. तशेंच बायलांकूय थंय प्रवेश ना.
रगतपेढी(Blood Bank)
दर व्हड हॉस्पीटलांत एक तरी रगताची पेढी आसताच.
बाबाजी चैतन्य
शेख सुलेमानसाहेब, नरसप्पय्या, तुकारम, शिवराम कळ्याणीकर हे संत बाबजीचे शिशय.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रगतपेढी(Blood Bank)
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रावळ राजवंश
रावळ राजवंश चितोड हांगा राज्य केल्लो एक राजवंश. इ. स. 12 व्या शतमानासावन ह्या वंशाच्या इतिहासीक सुरवात जाली. ह्या शतमानांत गुहिलोत वंशांतलो राजा रणसिंह (कर्णसिंह) चितोड हांगा राच्य करतालो. ताका महणसिंह, क्षेमसिंह, माहप आना राहप असे चार पूत आशिल्ले. रणसिंहा उपरांत क्षेमसिंह चितोडचे गादयेर आयलो. माहप हाका शिसोद गांवची जहांगिरी मेळ्ळी. थंय ताणें स्वतंत्र राज्य स्थापन केलें, पूण तो चितोडचो सामंत म्हणूनच राच्य करतालो. अशेतरेन गुहिलोत वंशाच्यो दोन शाखा जाल्यो. श्रेमसिंहाच्या वंशाक रावळ हें नांव मेळ्ळें आनी महपाचो वंश राणा ह्या नांवांन वळखुपांत येवंक लागलो. फुडें ह्या राणा वंशाक शिसोदिया ह्या नांवान नामना मेळ्ळी.
क्षेमसिंहासावन चितोडची रावळ शाखा सुरु जाता. ताका सामंतसिंह आनी कुमारसिंह अशे दोन पूत आशिल्ले. क्षेमसिंह उपरांत सामंतसिंह राज्यार आयलो. ताणें इ. स. 1174 च्या सुमाराक गुजरातचो सोळंकी राजा अजयपाल हाचेर घुरी घालून ताका हारयलो. फुडें ताणें आपल्या सरदाराच्या जहांगिरी जप्त केल्ल्यान तांचे मदीं वितुश्ट आयलें. अशें परिस्थितींत नाडोलचो चौहान राजा कीर्तिपाल हाणें मेवाडाचेर घुरी घालून चितोडगड घेलतो. तेन्ना सामंतसिंह बागड (डुंगरपूर – बांसवाडा) देशांत गेलो आनी थंय ताणें आपल्या राज्याची स्थापना केली. मेवाडाचेर कांय वर्सां चौहानांनी राज्य केलें. पूण सामंतसिंहाचो धाकटो भाव कुमारसिंह हाणें रोखडेंच गुजरातचो राजा भीमदेव सोळंकी आनी शसोदियाचो राणा भुवनपाल हांच्या आदारान मेवाडचे राज्य परत घेतलें. कुमारसिंहा उपरांत ताचो पूत मंथमसिंह आनी ताचो पूत पद्मसिंह हांणी राज्य चलयलें. ताचेउपरांत इ.स. 1213 त पद्मसिंहाचो पूत जैत्रसिंह राजा जालो. तो हुशार आनी कर्तबगार आशिल्लो. दिल्लीचो सुलतान शामसुद्दीन इल्तमश हाणें मेवाडाचेर घुरी घालून नागदा घेतिल्ल्यान जैत्रसिंहान चितोडगड हांगा राजधानी स्थापन केली. उपरांतच्या काळांत मात जैत्रसिंहान ताचेर जैत जोडलें. सिंधचो सुलतान जलालुद्दीन रवार्जमी हाचो सरदार रववासरवां हाणें अणहिलवाडाचेर घुरी घालून मेवाडचेर हल्लो करपाची तयारी केली. अशा वेळार जैत्रसिंहान ताचेर आपलें सैन्य धाडून ताका हारयलो. हाचेभायर ताणें मारवाड, गुजरात, माळवा, जांगलदेश आनी नाडोल हांगाच्या राजांचेरय जैत मेळयलें. हाचेउपरांत दिल्लीचो वेढायल्लो. पूण ताका हातूंत जैत मेळ्ळें ना. जैत्रसिंहान इ. स. 1252 मेरेन राज्य केलें.
तेउपरांत ताचो पूत तेजसिंह चितोडच्या राज्यार आयलो. तोय जैत्रसिंहावरी पराक्रमी आशिल्लो. गुजरातचो राजा बीसलदेव वाघेला हाणें मेवाडाचेर घुरी घाली तेन्ना तेजसिंहान ताका हारयलो. तेजसिंहान परमभट्टारक, महाराजाधिकाराज आनी परमेश्वर ह्यो पदव्यो धारण केल्ल्यो. तेउपरांत ताचो पूत समरसिंह गादयेर आयलो. हाणें पराक्रमी आनी धर्मात्मा म्हूण नांव जोडलें. दिल्लीचो सुलतान बल्बन हाणें गुजराताचेर घुरी घाली तेन्ना पराक्रमान ताणें गुजराताची राखण केली. तो शिवोपासक आशिल्लो तरी ताची आवय जैन धर्माक मानताली. ताका लागून तो जैन पंडिताक मानतालो. ताणें जैन मठांक आनी देवळांक देणग्यो दिल्ल्यो. तेचपरी राज्यांत ताणें मोनजातीक मारपाचेर बंदी हाडिल्ली. ताणें इ. स. 1301 मेरेन राज्य केलें. तेउपरांत ताचो पूत रत्नसिंह (पयलो) हो राज्यार आयलो. ताचो दुसरो पूत कुंभकर्ण नेपाळांत गेलो आनी थंयच ताणें राज्य स्थापन केलें. हाकाच नेपाळच्या राजवंशाचो मूळपुरुश मानतात.
समरसिंहा उपरांत ताचो पूत रत्नसिंहच चितोडचे गादयेर आयलो. पूण ताका चड वर्सा राज्य करुंक मेळ्ळें ना. इ.स. 1303 वर्सा अल्लाउद्धीन खिलजी हाणें मेवाडाचेर घुरी घाली. थंयचो बरोचसो वाठार ताणें उध्वस्त केलो आनी चितोडगडाक रेवाडो घालो. तेन्ना रत्नसिंहान सुमार धा म्हयने गडाक झूज दिलें. पूण गडावयली अन्नसामुग्री सोंपत आयिल्ली, तेचपरी भायल्यान कोणाकडल्यान तांकां आदार मेळ्ळे ना. तेन्ना रत्नसिंहाची बायल राणी पद्धिनी हिणें जायत्या राजघराण्यात बायलांवंगडा स्वताक जिवेंशी लासून घेतलें. तेन्ना रावळ रत्नसिंहान केसरी वस्त्रां घालून हजारांनी सैनिकांक घेवन दुस्मानांक नेटान तोंड दिलें. ह्या भिरांकूळ झुजांत रत्नसिंह आनी ताच्या सौनिकांक वीर मरण आयलें. निमाणें अलाउद्धीन खिलजीन चितोड गडाचेर जैत जोडलें आनी थंय आपलो चलो खिजरखां हाका मेवाडचो सुभेदार नेमलो.
असे तर्न मेवाडच्या रावळ वंशाचो अंत जालो. इ.स. च्या 10 व्या शतमानांत दिल्लाच्या सुलतानाचे सत्तेक नेट आयिल्लो. तांणी मेवाडाचेर जायत्यो घुरयो. पूण रावळ राजांनी ताका हारोवन स्वातंत्र तिगयलें. तेचपरी लागसल्यार हिंदू राज्यांचें स्वातंत्र्यय अबादीत दवरलें.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
दासोपंत (प्रचंड कवी)
दासोपंत (प्रचंड कवी)
जल्म
दिंगबरपंत आनी पार्वतीबाईंक मोठया नवसान शके 1473 म्हळ्यार 1551 वर्सा अदीक भाद्रपद वघ अश्टमीक दासोचो जल्म जालो. ल्हानपणासून तो हुशार आसलो.दासोन वरगात पांचव्या वर्षी मोज आसता चारूय वाटेन उकडप म्हणून दाखयले
भुरगेंपण
15 व्या वर्सा शतकानंतर शिक्षण हिदुस्थानीं संगीत पदूधती उगदास आयले. शिक्षणेकडेन संगीत-मत आयज आधिक ‘सावेळ’ दिसला. संगीताच्या सक्रंमण काळात दासोपतांची पदनिर्मिती जाली. दक्षिण आनी उतर या दोन संगीत पदूधतीचे प्रतिव्बिब त्याच्या पद गायनपदधतीत दिसतात. ताणी अभिजात संगिताचो अभ्यास करून, त्या आदारान 86 राग आनी 11 ताल निर्माण करून संगीतशैली विकसीत केल्या.
दोन संगीत पदूधतीच्या पाया एकच असल्याक फार मोठी यवतार यात नाका. फुडें वयाच्या 16 व्या वर्सा गव्दालचया सावकाराची चली जानकी हिचे वांगडा लग्न जालें. राज्यात दुबाव पडला. लोकाची आन्नान्न दशा जाली आनी दिंगबरांपताच्या ठायी आसले भूतदया जागी.
काम
बदेर परगण्यांतल्या नारायणपेठी दिगबरपंत अली हाच्या दरबारांत कामाविसदार अशिल्ले. दासोपंत नित्यकमा जाले उपरात थारनासतना बरयत रावतालो.तांका दर दिसा एक ढब्बूभर पयशंची शाय लागताली अशे सांगतात. दासोपंतच्या मदिरात कळस म्हणजे ताची पंचीकरण ‘पासोडी’ बरयली. 40 फूट लांब आनी चार फूट रूंद अशा कापडाचेर पंचीकरण, अध्यात्मज्ञानाचो विशय चित्राकृतींतून तांणी मांडलो. ही पासोडी मराठी सतवाडमयात अन्याय, अपूर्वत आनी एकमेवादूवितीय अशे म्हणीत लागले. प्राचारीय काळी फात्ल्यानघरण्यासाठी वापर येणा जाडया –भरडया कापडास पासोडी म्हणत आसा. ईश, केन आनी कठ उपनिषदांचेर संस्कृत टिका दासोपंताची बरयल्या. हिंदि, उर्दू, फारसी, मल्याळी, तेलुंगू आनी कत्रड भाशांनी ताज्यो रचना आसात. तांणी लागीलगी 48 व्हडले ग्रंथ, सवाय लाख पदां आनी ताचे बगर हेर भाशांनी मेळून प्रचंड लेखन केलें. म्हणून तांकां प्रचंड कवी म्हणटात.
कवी नामदेव धोंडो महानोर
कवी नामदेव धोंडो महानोर
जल्म
कवी नामदेव धोंडो महानोर हांचो जल्म पळसखेडें, औरंगाबादेंत 16 सप्टेंबर 1942 ह्या दिसा जालो. तांचो जल्म एका गरीब घरांत जालो. ताचो आवय – बापूय शेताचो वावर करतालीं. ताची आवय फातरार गंव दोळून ताचें पीठ करताली.
साहित्यीक वावर
तांणी कांय चित्रपटांचें गितलेखनूय केलां. तांचे काव्यसंग्रह म्हळ्यार ‘रानांतल्या कविता’(1967), ‘वाही’(1970), ‘पावसाऴी कविता’ (1982), ‘प्रार्थना दयाघना’, ‘अजिंठा’ (खंडकाव्य) (1984), ‘पळसखेडची गाणी’ (लोकगीतांचें संकलन) (1982). हे भायर ‘गांधारी’ ही कादंबरी, ‘गपसप’ आनी ‘गांवांतल्या गोष्टी’ (लोकगितांचें संकलन) (1982) वर्सा ताणीं केलां. तांकां ‘पानझड’ ह्या कवितासंग्रहाखातीर साहित्य अकादमिचो पुरस्कार फावो जाला. ताचे ‘गांधारी’ हे कादंबरीचो भारताच्या बारा भासांनी अणकार जाला. ताचें पुस्तक ‘वाही’ हाचो वापर काय मराठी चित्रपटांत पळोवंक मेळटा. देखीक –‘जैत रे जैत’ आनी ‘विधुशक’ .कविमनाच्या मनशान राजकारणान येंवचें न्हंय आनी राजकारणी मनशान कविता करची न्हंय, ह्या विचाराक नामदेव .धोंडो. महानोर हाणीं फट थारायलां. तांची 1978 वर्सा महाराष्ट्र विधान परीशदेचेर नियुक्ती जाली. पूण कविता, शेती, समाजकारण, राजकारण अशा विंगड विंगड क्षेत्रांत वावुरलेल्या महानोराक कवी म्हणुनूच लोक वळखतात. तांचे कवितेंत आशिल्लो निसर्ग, प्रतिमा, लय, शब्दकळा आनी वेदना रसिकांक जायजायशी दिसता.
पुरस्कार
तांका खुबशे पुरस्कार फावो जाल्यात. तांका ‘वनश्री’ आनी ‘ क्रुशीभुशन’ हे पुरस्कार ताच्या सैमाच्या आनी शेतकी कामाच्या योगदानांक लागून फावो जाल्यात. तांका भारत सरकारान ‘पद्मश्री’ हया पुरस्कारान सम्मानीत केल्या.
वर्ग:देवनागरी पानां
विध्याधर गोखले
विध्याधर गोखले
जल्म
हांचो जल्म 4 जानेवारी 1924 ह्या दिसा अमरावती हांगा जालो.
शिक्षण
ल्हानपणांत घरांतल्यान मेळिल्ल्या संस्कारांचो विध्याधर गोखले हांचेर खूब्ब प्रभाव आसलो. अमरावती हांगा पदवी मेरेन शिक्षण घेतले उपरांत 1944 वर्सा ते मुंबयंत आयले. जनरल एज्युकेशन सोसायटीच्या कुर्ला हांगासरल्या शाळेंत इंग्रजी, मराठी आनी संस्कृत विशयाचे तांणी अध्यापन केलें.