cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
आगरी
आगरी हें एके जातीचें नांव. माड-सुपारेचे बागेक आनी मीठ पिकोवपाचे जागेक ‘ आगर ’ म्हणटात. अशे तरेच्या आगरांत वसती करून पोट भरपी जमातीक ‘ आगरी ’ हें नांव पडलें. आगरी लोकांक खारकी, खारपाटे वा आगळे कुणबी अशींय नांवां पडल्यांत. शुध्द आगरी, दास आगरी आनी वरप आगरी अशे हे जातीचे पोटभेद आसात. शुध्द आगरी भितर मीठआगरी,जसआगरी आनी ढोलआगरी अशे तीन पोटभेद आसात. स्वताक ढोलआगरी म्हणून घेवपी आगरी जमात आतां सांपडना. ही जात स्वताक आतां आगरी वा मीठआगरी अशें म्हणून घेता.महाराष्ट्र राज्यांतल्या पालबाग आनी अलिबाग वाठारांत, ‘ दासआगरी ’ वसती करून रावतात. तांकां ‘ कराडआगरी ’ ह्या थळाव्या नावांनूय वळखतात. दासआगरी जमात आगरी जमाती परस वेगळी आसून तांचेभितर लग्नसंबंदासारके शुभ विधी घडून येनात. दासआगरीच्या वेगळेपणा संबंदान एक दंतकथा आसा ती अशीः एके आगरी जमातीचे बायलेचीं भुरगीं, जातकच रोखडींच पेड्ड्यार जातालीं, निमाणे तिणें म्हार लोकांच्या देवामुखार आंगवण केली की ‘ म्हजें भुरगें जियेत जाल्यार हांव तकलेक गायेचें हाड आनी कानाक कापसाचें फूल बांदून म्हाराच्या वाड्यांत भोंवतली ’. हे आंगवणी उपरांत तिचें भुरगें जियेलें म्हूण तिणें आपली आंगवण वयले तरेन पावयली. तिच्या ह्या धर्माभायल्या कर्तुपाक लागून आगरी लोकांनी तिका आपल्या धर्मांतल्यान काडून उडयली. तिच्यासावन जो वंश फुडाराक सुरू जालो ताका ‘ दासआगरी ’ म्हणपाक लागले.
वरपआगरी लोकांनी पयलीं किरिस्तांव धर्म आपणायलो आनी मागीर ते हिंदू धर्मांत आयले.तांकां मुखार ‘ नवे मराठे ’ अशें नांव मेळ्ळें. मीठ आगरी तेखातीर हे जमातीक उण्या पांवड्याचे मानतात. आगरी लोकांच्या दायजासंबंदान म्हायती मेळटा ती अशीः आगरी लोक लंकेचो राजा रावण हाचें गायन आनी वादन करपी आयले. तांच्या कलागुणांचेर प्रसन्न जावन रावणान तांकां अस्तंतेच्या दर्यादेगेवयली जमीन इनाम म्हूण दिली. आयची आगरी जात ही त्या काळावयल्या लोकांची वंशावळ आसा अशें म्हणटात. धोल वाजोवपाची पध्दत आयजूय आगरी लोकांच्या कांय पंगडांभितर चलता. तांकां धोलआगरी अशें म्हणटात. कांय आगरी आयजूय गायन-वादन करून पोट भरतात.
आगरी लोक आपलो इतिहास सांगतात तो असोः सुमार 600 वर्सा आदीं अलिबाग वाठारांत चौल, आवास सासवणे आनी सागरगड अशीं तीन ल्हान राज्यां आसलीं. चौल आनी आवास हीं हिंदू राज्यां आसली. सागरगडाचेर दिल्लीच्या बादशहाचें प्रतिनिधीत्व एक मुसलमान सरदार करतालो. ताचें काम दोनूय हिंदू राजांकडल्यान कर, एकठांय करून दिल्लीच्या बादशहाकडेन धाडप हें आसलें. फुडें-फुडें हो सरदार बळीश्ट जालो आनी बादशहाचे हुकूम कानामनार घेना जालो. ताका जाग्यार हाडपाक बादशहान आपल्या एका सरदाराक धाडलो. पूण ताका हार खावन परतें वचचें पडलें. दुसरे फावट बादशहान आनीक एका सरदाराक धाडलो. ह्या सरदारान मुंगीपैठणच्या बिंब राजाच्या आदारान त्या मुसलमान सरदाराक हारयलो आनी धरून दिल्लीक व्हेलो. हेवटेन बिंब राजा मुंगी पैठणाक वचनासतना सागरगडाकच रावपाक लागलो. काळांतरान ताणें कुशीचीं दोनूय हिंदू राज्यां आपल्या शेकातळा घेतलीं आनी पुराय वाठाराचेर राज्य चलोवपाक लागलो. उपरांतच्या शांततायेच्या दिसांनी ताका येद्या व्हडल्या सैन्याची गरज दिसना जाली, तेन्ना ताणें गरजेपुरतें सैन्य दवरून हेरांक दर्यादेगेक मिठागरां बांदून दिलीं आनी गांव वसयले. सद्याक हीं मिठागरां आनी तांच्यो वसाहती कुलाबा जिल्ह्यांत अलिबाग, पेण, पनवेल, कर्जत, रोहे, जंजिरा आनी ठाणें भागांत पातळ्ळ्यात. आगरी लोकांची वसती फकत दर्यादेगेकच दिश्टी पडटा. मीठ पिकोवपाचो धंदो वर्सांची वर्सां पिळग्यान पिळग्यो तांचे जाती भितर चलत आयला.
दर्यादेगेवयल्या शेतजमनीच्या मदल्या भागांत जंय जंय उंचवटे आसात, थंय थंय आगरी लोक राबितो करतात. सादारणपणान एका खेड्यांत 50 ते 60 घरां आसतात. जंय व्हड खेडें आसता थंय ‘ पाडे ’ नांवाचे ल्हान भाग करतात. एका पाड्यांत, एकाच आडनांवाची 30-40 कुटुंबा रावतात. आगरी लोकांच्या खेड्यांनी चड करून पियेवपाच्या उदकाचो दुकळ पडिल्लो आसता.गांवांत एक देवूळ आसता. कांय जाग्यांनी पीरा देवूळ आसता. दरेक घर, घरामुखारचें आंगण शेणान सारोवन निवळ केल्लें आसता, पूण पुराय खेडें उरिल्ल्या चोंयवशीन घाणयारेंच आसता,ताका लागून एकाद्र्या रोगाची लाग आयल्यार पुराय वाठाराक बादता. आगरी लोकांचीं घरां चौकोनी आसतात. फुडें उक्ती वासरी, मागीर मदली कूड, तिचे एके कुशीक रांदचीकूड, एके कुशीक कोठये कूड अशी घराची रचणूक आसता. घराच्यो वण्टी मातयेच्यो तर घरावेलें पाखें तणाचें आसता. आपल्या शेतांत मेळपी वस्तूपसून आगरी लोक स्वताचें खोपूट उबें करतात.
आगरी बायल सात वा आठ वारी कापड न्हेसता. हालींच ती चोळी आंगाक घालपाक लागल्या. घरांतली आनी शेतांतली सगळीं कामां बायलोच करतात. आगरी समाजांत आतां शिक्षणाचो प्रसार जावंक लागला. आगरी लोकाचो मुखेल आहार शीत, भाकरी आनी मांस. सणापरबेक मोदक, वडे, पुरणपोळ्यो सारकीं पक्वान्नां करतात.
आगरी लोकांची शेतोड पावसाचेर आदारून आसता. पावस नासून जेन्ना दुकळ पडटा तेन्ना हे लोक पावशी देवतेचो उत्सव मनयतात. गांवचो मुखेली शंकराच्या देवळांत एका कोनशांत दवरिल्ली तिची मूर्त पालखेंत बसयता आनी तिका वाजयत गाजयत गांवचे तळयेमेरेन व्हरतात. तळयेंत एका थारावीक सुवातेर पावस पडमेरेन ती मूर्त दवरतात. आगरी लोकांचो भुता-खेतां, म्हारू-देंवचार, देव-देवस्की सारक्या गजालींचेर भावार्त आसा.
बाळंटेर प्रथा
आगरी लोक भुरगें जल्माक येतकच, तिसऱ्या, पांचव्या, सव्या आनी बाराव्या दिसा सटीची पूजा आनी हेर संस्कार करतात.
लग्न प्रथा
आगरी लोकांचीं लग्नां, शेता-भाटांतलीं कामां सोंपतकच, मार्गशीर्ष ते वैशाख म्हयन्यांत जातात. लग्नांत हुंड्याची पध्दत चलता.चल्यांचें लग्न 18 ते 25 वर्सांमजगती तर चलयेचें 14 ते 18 वर्सांभितर जाता. लग्नाचे सगळे चाळीसूय विधी ‘ धवलारीण ’ (बायल पुरयत) हिच्यामुखार करतात. दरेक विधीवेळार ती ते विधीचें गीत म्हणटा. त्या गीतांक ‘ धवळे ’ अशें म्हणटात.मंटप-देवता थापणूक करप आनी माळ घालपाक लावप हे दोन विधी ब्राह्मण पुरयत करता. उरिल्ले विधी धवलारीण चलयता. तेलान्हाण, गौरन्हाण, उश्टावण (घास दिवप), सोयरी समजवप, तोंड धुवप, सुपारी लिपोवप, विडे तोडप, गोंधळ घालप हे विधी आगरी लोक नमेप्रमाण करतात. आगरी लोकांक जाती भायर लग्न जावपाची मेकळीक ना. असो कोणूय लग्न जालो तर ताका जाती भायरो करतात. विधवा विधूराकडेन लग्न जावपाक शकता, पूण घोवाकडल्यान मेळपी वायट वागणुकेच्या भयान असली लग्नां खूब थोडीं जातात. आगरी लोकांच्या लग्नाक खूब खर्च येता. मनीस कितलोय गरीब आसलो तरी रीण काडून लग्नाचो थाट करता. जमातींत सोडचीठ घेवपाची पध्दत चलता. आगरी लोकांच्यो ग्रामपंचायती आसतात. एकाद्र्या मनशाच्या वा भौसाच्या आचाराचे नेम ह्यो पंचायती थारायतात. नेम मोडटल्याक दंड ख्यास्त वा समज दितात. कांय गांवां मेळोवन जो जोमो जाता ताका ‘ टप्पा ’ म्हणटात. ताचेर सरपंच वा मुकादम मुखेल आसता. हो मुखेली चड करून पिळग्यांतल्यान चलून आयिल्ल्या कुटुंबाचो वांगडी आसता. दुसऱ्या अर्थान ताका घराणेशाय म्हणूं येता. हो सरपंच आपल्या अधिकारांसकल दर गांवच्या वासपुशेखातीर पंच नेमता. चड करून हो पंच जाण्टो, अणभवी आनी वेव्हारी आसता. ग्रामपंचायतीचो निर्णय जो मानून घेना, ताका सरपंचामुखार आपली बाजू मांडपाचो अधिकार आसता.
आगरी लोक खंडोबा, बहिरी, भवानी, म्हसोबा, पीरसाब ह्या देवतांक मानतात. शिकिल्ल्या घराब्यांत ह्या देवाची सुवात राम, विष्णू, गणपती ह्या देवांनी घेतल्या. हे लोक आपले गांवदेवतेक बोकडो बळी दितात.
बायलो गौरी आनी शिगम्याच्या दिसांनी एकठांय येवन गीतां म्हणटात आनी नाचतात. गौरीच्या पदाचो एक वांटो असोः येकच पाय हालवतय। आपले घोला बोलवतंय आपला घो लाडका। ओटींत घेतल्या खारका खारका लागल्या गोड। जिभला आले फोड जिभच फोड फुटं नाय। दारचा पावना उठ नाय.
आगरी समाज जंय राबितो करून रावता थंय हेर जमातीचें अस्तित्व जाणवना, हें हे जमातीचें खाशेलेपण म्हणूं येता.
गोंयची आगरी जमात
गोंयच्या गावड्यांमदीं दोन प्रकार आसात. 1. गावडे आनी 2. मीठगावडे. मीठ गावड्यांक आगरी म्हूण वळखतात. गोंय राज्याकडेन सलग आशिल्ल्या कोंकण दर्यादेगेर आगरी वा मीठआगरी नांवाची स्वतंत्र जमात आशिल्ल्याचो उल्लेख भारतीय जनगणना अहवालांत मेळटा. ही जमात मिठागरां तयार करून मीठ उत्पादन करता.
पळेयात
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां वर्ग:इतिहास / History वर्ग:Konkani
Prince Jacob
Prince Jacob, zolmol'lo Miguel Jacob Carmo Luis Fernandes, ek famad tiatrist ani gaupi. Taka King of Comedy mhontat. To ganvan Raicho.
Polleiat
Prince_Jacob
http://www.goenkar.in/magazine/JUN2013/index.html#page/38
वर्ग:Konknni वर्ग:Tiatrist वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Romi panam
पीटर आल्वारीस
पीटर आल्वारीस हांचो जल्म 31 मार्च 1908 दिसा पर्रा, बार्देस हांगा जालो. तांचे बापायचें नांव आगुस्त जॉन व्हिसेंत आल्वारीस.
भारताचेर इग्लिंश राज्य करताले आनी तांकां भारतांतल्यान धांवडावचे खातीर तरणाटे जिवाची पर्वा करिनासतना स्वातंत्र्याच्या झुजांत वांटेकार जाताले. घरदार, संवसार, नोकरी सगळें सोडून समर्पित भावनेन, एकच ध्येय सामकार दवरुन तरणाटे भारताचे सुटके झुजांत वांटो घेताले. तांतुतलेच एक पीटर आस्वारीस आशिल्ले.तांणी पोर्टे ट्रस्ट ऑफ इंडियाची नोकरी सोडली आनी सुटके झुजांत वांटेकारी जाले.
1942 वर्सा भारत देश स्वतंत्रतायेच्या प्रेरणेन भारतभर भारत छोडो आंदोलनाक सुरवात जाल्ली.तेन्ना पीटर आस्वारीस आशिल्ले. तांणी पोर्टे ट्रस्ट ऑफ इंडियाची नोकरी सोडली आनी सुटके झुजांत वांटेकारी जाले. 1942 वर्सा भारत देश स्वतत्रंतायेच्या प्रेरणेन पेटून उठिल्लो आनी भारतभर भारत छोडो आंदोलनाक सुरवात जाल्ली. तेन्ना पीटर आल्वारीसांनी त्या आंदोलनांत भाग घेतिल्लो. चळवळींत वांटेकार जाल्ले म्हणून तांकां दोन वर्सां बंदखणीची ख्यास्त जाल्ली.
ग्रेट इंडियन पेनिनस्यूलर रेल्वे पंचायत आनी हेर भारतीय रेल्वेच्या संघटनाचे ते संस्थापक आशिल्ले.1956 वर्सा नागपुरांत भरिल्ल्या अधिवेशनांत अखिल भारतीय कामगार महासंघ हाचे सहाय्यक सरचिटणीस म्हूण तांची नेमणूक जाली, उपरांत ते अध्यक्ष जाले.
मुंबय सावन उजवाडाक येवपी जनता ह्या समाजवादी सातोळ्यांत तांचें बरप उजवाडाक आयलां.
वर्ग:देवनागरी पानां
शरच्चंद्र रॉय
शरच्चंद्र रॉय (जल्म - 4 नोव्हेंबर 1871 करपाडा, बंगाल; मरण - 30 एप्रिल 1942 रांची) भारतांतलो एक नामनेचो मानवशास्त्रज्ञ. ताचो जल्म सधन बंगाली कायस्थ कुटुंबांत जालो. ताचो बापूय पूर्णचंद्र रॉय हो मुन्सीफ आसलो. तेखातीर बापायचे बदलेक लागून शरच्चंद्राचें मुळावें आनी सुरवातीचें माध्यमिक शिक्षण वेगवेगळ्या सुवातांनी जालें. कलकत्यांतल्या कॉलीजिएट हायस्कुलांतल्यान 1888 वर्सा तो मॅट्रिक जालो. कलकत्ता विद्यापिठांतल्यान ताणें 1892 वर्सा बी. ए., 1893 वर्सा एम. ए. आनी 1895 वर्सा बी. एल्. ह्यो पदव्यो संपादन केल्यो. 1895 वर्सा तो मैमनसिंग हांगाच्या धल्ला विद्यालयांत मुख्याध्यापक म्हणून कामाक लागलो. उपरांत रांचीक तो मिशन स्कुलाचो मुख्याध्यापक जालो. 1898 वर्सा ताणें अध्यापन वेवसाय सोडून वकिलीक सुरवात केली आनी रांचीक तो स्थायीक जालो. वेवसायाच्या निमतान ताचो आदिवासींच्या मुंडा जमातीच्यो चालीरिती, रुढी हांचेकडेन संबंद आयलो आनी ताचें लक्ष अस्तंती अभ्यास करतात तें पळोवन आपुणूय तांचे खातीर किदेंय करपाक जाय अशें ताका दिसलें. तेन्ना ताणें मुंडाची भास, चालीरिती आनी रुढी हांच्या अभ्यासाक सुरवात केली. 1912 ते 1939 ह्या काळांत ताणें ओरिसा – बिहारांतल्या वेगवेगळ्या आदीम जमातींचो आभ्यास करून खूब लिखाण केलें. तातूंत शंबरांपरस चड सोदानिबंद आसीन सुमार सात अभ्यासपूर्ण ग्रंथ आसात. ताणें मुंडासंबंदीं अभ्यास करुन द मुंडास अँड दॅअर कंट्री हो संशोधनात्मक ग्रंथ 1912 वर्सा उजवाडायलो. हे उपरांत द ओराओंस ऑफ छोटा नागपूर (1915) द प्रिन्सिपल्स अँड मॅथड्स ऑफ फिजिकल अँन्थॉपॉलॉजी (1921) द बिऱ्होर्स (1925), ओराओं रिलिजन अँड कस्टम्स (1928), द हिल भुइयास ऑफ ओरिसा (1915) द खरियास (1937) हे ग्रंथ बरयले. हाका लागून मानवशास्त्रज्ञ म्हणून ताका मान्यताय मेळ्ळी. मानवशास्त्राच्या अभ्यासाखातीर ताणें मॅन इन इंडिया हें त्रैमासिक 1921 वर्सा सुरु केलें.
1919 – 21 ह्या काळांत ताणें पाटणा विद्यापिठांत प्रपाठक म्हणून काम केलें. 1920 वर्सा भारतीय विज्ञान परिशदेंत तो मानवशास्त्र विभागाचो अध्यक्ष आशिल्लो. बिहार आनी ओरिसा कायदेमंडळाचेर वांगडी म्हणून तो वेंचून आयलो. ताच्या मानवशास्त्राच्या विद्वत्तायपूर्ण लिखाणाखातीर ब्रिटीश शसनान ताका कैसर-इ-हिंद हें रुप्यापदक 1913 वर्सा आनी रायबहादूर हो किताब 1919 वर्सा फावो जालो. राश्ट्रीय एकवटाचें म्हत्वपूर्ण कार्य ताणें भारतीय आदिवासींच्या अभ्यासावतीन केलें. रॉयनी मुंडा, भुईया बिऱ्होर आदी जमातींचो पुराय अभ्यास करून तांचे खाशेले संस्कृतायेचें पयलें दर्शन आपल्या ग्रंथातल्यान ताणें घडयलें.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
धर्मसंप्रदाय
धर्मसंप्रदाय एक धर्मीक पंथ. धर्मठाकूर ही ह्या संप्रदायाची उपास्य देवता आशिल्ल्यान ताका धर्मसंप्रदाय अशें नांव पडलें. ह्या संप्रदायाक निरंजनमत अशें दुसरें नांव आसा. बंगाल, ओडिसा आनी छोटा नागपूर ह्या वाठारांनी ह्या पंथाचे अनुयायी आसत. बौध्द धर्माच्या सोंपत्याकाळांत केन्नातरी ह्या पंथाची स्थापना जाली आसुंये. पयलीं डोम, बागदी आदी हीन जातींनी हो पंथ प्रचलीत आशिल्लो. इ. स. च्या इकराव्या शतमानांतल्या रमाई पंडित ह्या मनशान संप्रदायाखातीर मोलादिक वावर केलो. सेताई, गिलाई, कंसाई आदी पंडितांनी ताचो प्रसार केलो. उत्तर बंगालांत हो संप्रदाय शिव आनी नाथ ह्या संप्रदायांचें मूळ रूप म्हणून वळखतात.
इस्लाम, बौध्द आदी धर्माचे लोकूय ह्या संप्रदायाचे अनुयायी आसात. बंगाल, बिहार ह्या वाठारांतल्या बौध्द धर्माच्या सोंपत्या काळांत ह्या धर्माची स्थापना जाल्ल्यान ताचेर बौध्द तत्त्वाचो प्रभाव दिसता. तेचपरी नाथपंथाचोय ताचेर प्रभाव दिसता. धर्म आनी नाथ संप्रदायाचे सृश्टउत्पत्तीकथेंत खूबशें सारकेंपण दिसता.
ह्या संप्रदायाचेर इस्लामाचो खुबूच प्रभाव पडला. जायते हिंदू देव मुसलमानी नांवां घेवन ह्या पंथात वावुरताना दिसतात. हांगा ब्रम्हा मुंहमद, शिव आदम आनी मुनी फकीर जाल्यात. शून्य पुराण हो ह्या संप्रदायाचो मुखेल ग्रंथ. ह्या ग्रंथान धर्माक शून्य रूप, निराकार आनी निरंजन अशें म्हळां.
शून्य पुराणाच्या मतान निरंजनाचो अवतार उदकांत जाल्लो आसून तो कासव रूपान आसा. ह्या पुराणांत वट्ट 55 अध्याय आसात. तातूंतले पयलें पांच अध्याय सैमाच्या तत्त्वाविशीं आसून हेर अध्याय पुजेविशीं आसात. 'यः शान्तं अनादिमध्यं न च करचरणम्' हो मंत्र म्हणून धर्माची पुजा करप आनी ' निरञ्जनाय विदमहे अनिलपुरूषाय धीमहि | तन्नो धर्मः प्रचोदयात', हो गायत्री मंत्र म्हणून अशी तांची पुजा पद्दत आसा.
धर्मठाकूराचे उपासनेखातीर आनी ताचें माहात्म्य वाडोवपाखातीर बंगाली भाशेंत जायतीं काव्यां तयार जाली. तांकां धर्म मंगल काव्यां अशें म्हण्टात. हातूंत मयुरभट्टाचें काव्य सगळ्यांत आदलें 12 व्या शतमानांतलें मानतात. ताचे उपरांत खेलाराम, माणिक गांगुली, रूपराम, रामचंद्र, श्याम पंडित पंडित, रामदास आदक, सहदेव चक्रवर्ती, धनराम आदी जायत्या कवींनी धर्ममंगल काव्यां बरयलीं. ह्या काव्यांनी इतिहास, परंपरा, लोकश्रुती, पुराण आदी धर्ममंगल काव्यांच्या पठणाक आदीं चोवीस वसका लागताल्यो. दर दिसा दोन बसकां हे प्रमाण बारा दिसांनी हें पठण सोंपयतालें. चड करून हे पठण धर्मठाकुराच्या घरभरण नांवाच्या उत्सवांत जातालें.
वर्ग:देवनागरी पानां
सावित्रीबाई फुले
सावित्रीबाई फुले ही एक भारतीय समाज सुधारक आनी एक कवियत्री आशिल्ली. इंग्रजांच्या राजवटी वेळार भारतीय स्त्रीच्या हक्का खातीर झुजपांत तिचो मोलाचो वांटो आसा.दोगांयनी मेळून 1848 भिडे वडाई, पूणे हांगा बायलां खातीर पयले खेपे शाळा सुरू केली.जाती भेद आनी लिंग भेद ना करपा खातीरूय ती वावूरल्या.
रोज
रोज ह्या फुलाक मराठींत झेंडू म्हणटात, हिंदीन गेंद म्हणटात आनी इंग्लीशीन अॅफ्रिकन मॅरिगोल्ड.
सावित्रीबाई फुले
जन्म
३ जानेवारी १८३१
रोज
हे झाड एक वर्स जगपी आसून सुमार एक मिटर उंच वाडटा. सरळ खाद्यो, पाना एका फाटल्यान एक दाट आनी लांबशी आसतात दाट पाकळ्यांची फुलां येतात ती २ ते १० सेंमी इतली मोटी आसतात तांचो रंग हळदुवो केसरी वा गाड केसरी अशा दोन तरेच्या रंगाची फुलां येतात.
सावित्रीबाई फुले
मरण
१० मार्च १८९७
रोज
हे झाड मुळ मेक्झिकोंतले आसून ताचे वेगवेगळे प्रकार पोरसांनी आनी बांगानी सोबेखातीर लायतात. हे झाड कसलेय तरेचे जमनीर वाडटा म्हणून ताची सगळेकडेन लागवड जाता. बरे सुपीक जमनींत खूब मोटी रोजा जातात.
सावित्रीबाई फुले
घरकार
ज्योतीराव फुले.
रोज
लागवड
१०-१५ सेंमी जमीन खोल खणून मातयेचे धिपळे फोडून बारीक करतात. एक जाग्याक २०-३० कि ग्रा शेणखत घालतात. ते एका वाफ्यान तयार करतात तांचे बी मे वा जून म्हयन्यांन पुरतात. बी किल्लुन रोंपे ५-८ सेंमी उंच जाले उपरांत ते काडून दुसऱ्या जाग्यार लायतात ताका शेण घालता भरपूर वतांत ह्या झाडाची वाड बरी जाता. लागवड केले उपरांत सुमार तीन म्हयन्यानी ह्या रोप्यांक फुलां येतात पावसाळ्यांत झाडाची कापून कलमां लावनुय लागवड करतात. ह्या झाडाक रोगाचो आनी किडींचो चडसो ञास जायना.
सावित्रीबाई फुले
पुर्विल्ली जीण
सावित्रीबाई फुले हिचो जल्म 1831 वर्सा नेगांव,महाराष्ट्र हांगा जालो.ती शेतकामत्यांच्या घराब्यांत जल्माक आयिल्ली वयाच्या णव्या वर्सा तिचे लग्न तेरा वर्सांच्या पिरायेच्या ज्योतीराव फुले हाचे लागी 1840 वर्सा लग्न जालें.सावित्रीबाई आनी ज्योतीराव हांका आपले भुरगें नाशिल्लें.तांणी यशवंतराव नांवाच्या एका भुंरग्याक जो एके ब्राह्मण विधवे बायलेच्या चल्याक दत्तक घेतलो.
रोज
सजावट
रोज ह्या फुलांचो तोरण म्हण वापर करतात. दसऱ्याक आनी दिवाळेक ह्या फुलाचे तोरण करुन घर सजयतात. माटवाच्या मुखेल दाराचेर तोरणाचो खास वापर जाता तोरणाक फक्त फुला न्हय तर तातूंत आब्यांच्या झाडाची पाना घालतात तांका ताळे म्हणटात. ही फुला देवाच्या पुजे खातीर वापरतात खाशेल्या समारंभाची सजावट करतना रोंजाच्या माळांचो उपेग जाता.
सावित्रीबाई फुले
कारकीर्द
सावित्रीबाई एक शिक्षण सुधारक तशेंच एक समाज सुधारक, खास करून बायलां खातीर.१९ व्या शेंकड्यांत हिंदू समाजांत सोयरीगतीनूच लग्न करप आशिल्लें.हें एक तेदेवेळावेलें बंधन आशिल्लें मरण संख्या चड आशिल्ल्यान चडशे वेळार चलयांक शारिरीक रित्या परिपक्व जावचें आदींच वैधव्य प्राप्त करचें पडटालें.ह्या वेळा वेल्या सामाजीक आनी सांस्कृतीक बंधनांक लागून ह्या चलयांक खूब कठीण परिस्थितीक तोंड दिवचें पडटालें.ती सुंदर दिसची न्हय म्हूण तांका बोडकी करताली.सावित्रीबाई आनी ज्योतीरावान चलयांची ही दशा लागींच्यान पळयल्ली. विधवा बायलांक बोडकी करपाचें बंद करपा खातीर तांणी म्हाल्यांच्या विरूध्द आवाज उठयलो. ह्या सगळ्यांतल्यान मार्ग नासून, असहाय्य जावन कांय वेळार ह्या बायलांक शारिरीक शोंशणाक बळी पडटाली.आगळीक जाल्ल्यो बायलो गुरवार जातकीर समाजाच्या भंयाक लागून एक तर आत्महत्या ना जाल्यार तातूंतल्यान जल्माक आयिल्ल्या अर्भकाक जिवेशी मारून उडोवपाचो मार्ग पत्करताली.
रोज
सजावट
वर्ग:देवनागरी पानां
सावित्रीबाई फुले
कारकीर्द
एकदा ज्योतीरावन एके गुरवार बायलेक आत्महत्या करपा पासत आडायलें आनी तिका उतर दिलें तो तिच्या जल्माक येतल्या भुरग्याक आपलें नांव दितलो आनी ही गजाल सावित्रीबाईन स्विकारली.तें बायलेक तिणें आपल्या घरांत येवकार दिवन तिका आदार दिलो.फूडे सावित्रीबाईन आनी ज्योतीरावान ह्या भुरग्याक दत्तक घेतलो जो मुखार वचून एक दोतोर जावपाक पावलो. सावित्रीबाईन आपल्या घरकाराच्या सांगातान एक केंद्र स्थापीत केलें. जातूंत ती अशें तरेच्या आगळीकेक बळी पडून गुरवार बायलांची काळजी घेवपाक शकताली आनी तांका प्रसूती वेळार मजत करपाक शकतली.ह्या केंद्राचें नांव म्हळ्यार “बालहत्या प्रतिबंधक गृह”.सावित्रीबाईन हें घर चलयलें आनी ह्या घरांत जल्माक आयिल्ल्या भुरग्यांक आपलीच भुरगी कशी ती पळयताली.
मुखार तांच्यानी अस्पृश्य लोकां खातीर काम केलें. उचेल्या जातींचें लोक ह्या लोकांक आपले बांयचें उदक वापरपाक दिनासलें.सावित्रीबाईन आनी तिच्या घरकारान मेळून १८६८ वर्सा ह्या लोकां खातीर आपल्या घरांत एक बांय खणली आनी तांका तें उदक वापरपाक दिलें.
मरण
सावित्रीबाई आनी तिचो दत्तक चलो यशवंत हांणी प्लेग पिडीत लोकांचो उपचार करपा खातीर रुग्णालय (१८९७) सुरू केलें.सासाणे माला, हदापसार, पुणे लागसार हें रुग्णालय सुरू केल्लें.सावित्रीबाई स्वता वचून वायटकारांक रुग्णालयांत घेवन येताली जंय तिचो चलो उपचार करतालो. पिडीतांची काळजी घेता घेता ती ह्या दुयेंसाक बळी पडली आनी १० मार्च १८९७ ह्या दिसा ती संवसाराक अंतरली.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
धर्मसिंधू
धर्मसिंधू धर्मशास्त्राविशींचो ग्रंथ. हे ग्रंथ काशीनाथ उपाध्याय हाणें बरयलां. निर्णयसिंधू, पुरूषार्धचिंतामणी कालमाधव, हेमाद्री, कालतत्त्व विवेचन, कौस्तुभ, स्मृत्यर्थसार आदी ग्रंथाचो आदार घेवन ग्रंथकारान वेव्हारांत उपेगी आशिल्ल्या धर्मशास्त्रांतल्या विशयांचो हातूंत आसिपाव केला.
ह्या ग्रंथाचे तीन परिच्छेद आसात. पयल्या परिच्छेदांत काळाचो भेद, सक्रांतीचो पर्वकाळ, मलमास, वर्ज्यावर्ज्य कर्मां, व्रतपरिभास, प्रतिपदादी तिथींचो निर्णय, इश्टकाळ आदी विशय आयिल्ले आसात. दुसऱ्या परिच्छदांत चैत्रादी बारा म्हयन्यांतलीं कृत्यां, तिथींचो निर्णय, दशावतार कपिलाषष्ठी, गजच्छाया, चंद्रादी ग्रहांच्या संक्रातीचो पुण्यकाळ, ग्रहांची दानां आदी विशयांचेर विचार केल्लो आसा. तिसऱ्या परिच्छेदाचे पुर्वाध आनी उत्तरार्ध अशें दोन वांटे आसून पयल्या वांट्यांत गर्भाधान, पुंसवनादी संस्कार, दर्शादिशांती, पुनरूपनयन, गणविचार, राशिकूट, नाडी, गोत्रप्रवर, औपासनादी होम, नित्यदान, शूद्रसंस्कारनिर्णय, स्वप्ननिर्णय आदी विशय विस्कटावन सांगल्यात. निमाण्या वांट्यांत श्राध्दाचे अधिकारी, श्राध्दभेद, श्रादाचे ब्राम्हण आदी श्राध्दाविशींचे विशय आसात. तशेंच आशौचानिर्णय, प्रेतसंस्कार, विधवाधर्म, संन्यास, यतिधर्म आदी विशय तातूंत आयिल्ले आसात. भारतांत सगळेकडेन ह्या ग्रंथाक मान्यताय आसा.
वर्ग:देवनागरी पानां
ಫಿಲಿಪ್ಕಾರಾಂಕ್ ಪಾವ್ಲುಚೆಂ ಪತ್ರ್
ಫಿಲಿಪಿಗಾರಾಂಕ್ ಪತ್ರ್
ಫಿಲಿಪಿ ಶಾರಾಂತ್ ಕಾಯ್-ಕಾಯ್ ಮನ್ಶಾಂನಿಂ ಜೆಜುಚೆರ್ ಭಾವಾರ್ಥ್ ದವರ್ಲೊ, ದೆವ್ಚಾರ್ ಬಸ್ಲಲೆಂ ಎಕ್ ಚೆಡುಂ ಬರೆಂ ಜಾಲೆಂ. ಪಾವ್ಲುಕ್ ಬಂದ್ಖಣಿಂತ್ ಘಾಲೊ, ತಾಕಾ ಸಡ್ಲೊ, ಆನಿ ಉಪ್ರಾಂತ್ ತ್ಯಾ ಶಾರಾಂತ್ಲೊ ತೊ ಕಡ್ಸರ್ಲೊ – ಹಿ ಸಗ್ಳಿ ಖಬರ್ ಲುಕ್ ಧರಂದುತಾಂಚೊ ಇತಿಹಾಸ್ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ದಿತಾ (ದಿ 16, 11-40 ಪಳೆ ).
ಲಕಾಕ್ ಪಾವ್ಲುಚೊ ಖುಬ್ ಮಯ್ಪಾಸ್ ಆಸ್ಲೊ ಆನಿ ಧರಂಪರ್ಗಟ್ಣೆಚ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಕ್ ತಾಣಿಂ ತಾಕಾ ಆದಾರ್ ದಿಲ್ಲೊ; ಪಾವ್ಲುಯ್ ತಾಂಚಿ ಖೆರಿತ್ ಅಪುರ್ಬಾಯ್ ಕರ್ತಾಲೊ ತಿ ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂತ್ ದಿಶ್ಟಿ ಪಡ್ತಾ. ಜಾತಾ ತಿತ್ಲೆ ವೆಗಿಂ, ತಾಂಕಾಂ ಭೆಟ್ ಕರ್ತಲೊ ಮ್ಹಣ್ ಪಾವ್ಲು ಭರ್ವಾನ್ಸೊ ದಾಖಯ್ತಾ.
ಕಸ್ಲ್ಯಾ ಸೆಗಾಕ್ ಲಾಗುನ್ ಹೆಂ ಪತ್ರ್ ಬರಯ್ಲೆಂ ತೆಂ ಪತ್ರಾಂತುಚ್ ತೊ ಸಾಂಗ್ತಾ. ಪಾವ್ಲುಕ್ ಬಂದ್ಖಣಿಂತ್ ಘಾಲಾ ಮ್ಹಣ್ ಆಯ್ಕುನ್, ತಾಚ್ಯಾ ಗರ್ಜಾಂಕ್ ಪಾವುಂಕ್, ಥಡೆ ಪಯ್ಶೆ ದೀವ್ನ್, ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಫಿಲಿಪ್ಕಾರಾಂನಿಂ ಎಪಾಫ್ರದಿತಾಕ್ ಧಾಡ್ಲೊ ಆನಿ ಪಾವ್ಲುಚೊ ಸಾಂಗಾತಿ ಆನಿ ಸೆವಕ್ ಕಜೊ ತಾಚೆಶಿಂ ರಾವ್ ಮ್ಹಣ್ ತಾಣಿಂ ತಾಕಾ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ. ಹೆ ಭಾಶೆನ್ ವಾವ್ರ್ ಕರ್ತಾನಾ, ಎಪಾಫ್ರದಿತ್ ಪಿಡೆಂತ್ ಪಡ್ಲೊ ಆನಿ ಸಾರ್ಕೊ ಮರುಂಕ್ ಪಾವ್ಲಲೊ. ತೊ ಸಮಾಧಾನ್ ಜಾತಚ್, ತಾಕಾ ಪರತ್ ಫಿಲಿಪಿಕ್ ಧಾಡುಂಕ್ ಪಾವ್ಲುನ್ ಚಿಂತ್ಲೆಂ. ಫಿಲಿಪ್ಕಾರಾಂಚೆ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭೆನ್ ಆದಾರ್ ದಿಲ್ಲ್ಯಾ ಪಾಸತ್, ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂತ್ ಪಾವ್ಲು ತಾಂಚೊ ಉಪ್ಕಾರ್ ಆಟಯ್ತಾ, ಆನಿ ಎಪಾಫ್ರದಿತಾನ್ ಆಪ್ಲಿ ಸೆವಾ ಕೆಲಿ ಮ್ಹಣ್ ತಾಚಿ ತುಸ್ತ್ ಕರ್ತಾ. ತ್ಯಾಚ್ ಬರಾಬರ್, ಹ್ಯಾ ಸೆಗಾಚೊ ಫಾಯ್ದೊ ಕಾಡುನ್, ಭಾವಾರ್ಥಿಯಾಂ ಮದೆಂ ವೆಫ್ಳಚಾರ್ ಆಸಾತ್ ತೆ ಮಡುನ್ ಉಡವಂಚೆ ಮ್ಹಣ್ ಪಾವ್ಲು ತಾಂಕಾಂ ಬುಧ್ ದಿತಾ, ಆನಿ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಜುದೆವ್ ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚ್ಯೊ ಚಾಲಿರಿತಿ ಕಾಯ್ದ್ಯಾಶಿರ್ ಕಶ್ಯೊ ಪಾಳುಂಕ್ ಬಳ್ ಕರ್ತಾಲೆ ತೆ ವಿಶಿಂ ತಾಂಕಾಂ ಶಿಡ್ಕಾಯ್ತಾ. ಹೆಂ ಪತ್ರ್ ಪಾವ್ಲು ಬಗರ್ ದುಸ್ರ್ಯಾನ್ ಬರಯ್ಲೆಂಶೆಂ ದಿಸನಾ. ತೆಂ 63 ವರ್ಸಾ ರಮಾ ಶಾರಾಂತ್ ಬರಯ್ಲಾಂ.
ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚಿ ಮಾನ್ಡಾವಳ್ ಅಶಿ :
ಪ್ರಸ್ತಾವ್ನಾ 1 : 1-11
ಪಾವ್ಲುಚಿ ಖಾಶಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ : 1 : 12- 26
ಕ್ರಿಸ್ತಾ ಸವೆಂ ಜಿವಿತ್ : 1: 27 – 2 : 18
ತಿಮತಾ ಆನಿ ಎಪಾಫ್ರದಿತಾ ವಿಶಿಂ ಯೆವ್ಜಣ್ : 2 : 19-30
ದುಸ್ಮಾನಾಂ ಆನಿ ಸಂಕಶ್ಟಾಂ ವಿಶಿಂ ಶಿಡ್ಕಾವ್ಣಿಯೊ : 3 : 1-4:9
ಪಾವ್ಲು ಆನಿ ತಾಚ್ಯಾ ಫಿಲಿಪ್ಕಾರಾಂಚೆ ಇಶ್ಟಾಗತಿಚಿ ಖುಣಾ : 4 : 10-20
ಸಂಪಾದ್ಣಿ : 4 : 21-23
ಸಂದರ್ಭ್
वर्ग:ನವ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ(New Testament Books) वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
सावकार, स्वा. विनायक दामोदर
स्वा. विनायक दामोदर सावकार एक व्हड क्रांतिकारक, समाजसुदारक, हिंदूसंघटक,इतिहासकार, आनी व्हड कवी- साहित्यीक. ताच्या बापायचें नांव दामोदरपंत आनी आवयचें नांव राधाबाय.
भुरगेपण
१९०७ त ताणें १८५७ च्या स्वातंत्र्य झुजासंबंदींचो लोकांमदीं पातळिल्लो गैरसमज पयसावपाखातीर १८५७ सालचे स्वातंत्र्यसमर हो ग्रंथ बरयलो आनी लंडनांत ह्या झुजाचो यादस्तिक सुवाळो ताणें मनयलो. ह्या वेळा ' ओ मार्टिस 'नांवाचें पत्रक उजवाडावन तें ताणें सगळ्यांक वांटलें. 'शिखांचो इतिहास ' नांवाचें पुस्तकूय ताणें बरयलें ह्याच वेळा ताचो व्हडलो चलो प्रभाकर देवीच्या धामींत भायर पडलो. मजगतीं १९०९ त ताच्या व्हडल्या भावाक ब्रिटीश राज्याआड बंड केल्लेखातीर जल्मठेप आनी काळ्यापाण्याची सजा दिली. ह्या वर्सा ताचो वांगडी मदनलाल धिंग्रा हाणें लंडनाच्या जहांगीर हॉलांत कर्झन वायलीक जिवेनीशीं मारलो. धिंग्राचें न्यायालयांतले वक्तव्य सावरकारान बरोवन दिलें. १७ ऑगस्ट १९०९ ह्या दिसा धिंग्रांक गोळार दिलो. याच वर्सा सावरकाराची म. गांधीकडेन पयली भेट दाली.
हिंदुत्व हेंच भारताचे राश्ट्रीयत्व या सिध्दांताखातीर ताणें हिंदू महासभेंत प्रवेश केलो आनी रेकडोच तो या पक्षाचो फुडारी जालो. फक्त चळवळी करून भारत स्वतंत्र जातलो हाचेर ताचो विश्वास नाशिल्लो.इंग्रजांआड स्वतंत्र्यझूज करूंक जाय आनी अशें करतलो जाल्यार भारतीय तरणाट्यानी सैनिक शिक्षण घेवंक जाय आशे ताका दिसतालें आनी म्हणूनच हिंदू महासभेचे वतीन सैनिकीकरणाची कार्यावळ ताणें हातांत घेतली.नेताजी सुभाषचंद्र बोसाचोय असोच विचार आशिल्ल्या ताणें सावरकाराची मुंबय योवन भेटय घेतिल्ली.
सावरकारा जितलो व्हड स्वातंत्र्यझुजारी आसलो.तितलोच तो खांपो उलोवपी आशिल्लो. ताचीं भाशणां आयकताना आयकुपी मंत्रमुग्घ जातालो.पटांगडो वक्तो ताचेय परस व्हड असो लेखक- कवी, नाटककारय आशिल्लो. ताचे लेखणेची शक्त बरीच व्हड आशिल्ली. ताच्या कवितांची संख्या सुमार ११,०००० वळी इतली आसा.सप्तर्षी, गोमांतक, महासागर, कमला हीं ताचीं खंडकाव्यां. ' हिंदुत्व ' हो ग्रंथ ताच्यांतल्या निबंदकाराची वळख घडयता. माझी जल्मठेप, माझ्या आठवणी, शत्रूंच्या शिबिरांत हीं ताचीं आपजीण उक्तावपी अशी आत्मचरित्रात्मक पुस्तकां जावन आसा. भारताच्या इतिसातील सहासोनेरा पाने (दोन खंड), पूर्वपिठीका या ग्रंथातल्यान ताच्यांतलो इतिहासकार दिसून येता.सावरकार हो हिंदुत्वाचो, हिंदू धर्माचो आनी हिंदू राश्ट्रवादाचो खांपो पुरस्करतो आशिल्लो. हिंदू संघटनेखातीर, हिंदुचे उदरगताखातीर आनी हिंदुत्वाच्या समर्थनाखातीर ताणें वावर केलो. ताका हिंदू राश्ट्राचो व्हड अभिमान आशिल्लो.इतलेंय जरी आसलें तरी तो चातुर्वर्ण्य. जातिभेद, अस्तृश्यताय, पतितशुध्दीनिषेध, परदेशगमन निषेध हांचेर सदांच टीका करतालो.' प्रत्यक्षनिश्ठ आनी प्रयोगक्षम असो विज्ञानधर्म होच खरो व्हड धर्म ' अशें सावरकराचें मत आशिल्ल्यान पूर्वजल्म, कर्मवाद ह्या गजालींक ताचो विरोध आसलो.
सावरकराच्या रोजकीय, धार्मिक, अध्यात्मीक आनी तात्विक विचार प्रणालींतल्यान तशेंच इतिहासीक वावरांतल्यान, भारतीय समाजांत सावरकार यूग वा सावरकर वाद असो एक सिध्दांत रूढ जावंक पावलो.
वर्ग:देवनागरी पानां
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Gospel of Luke
Dhormporgottnnechea vavrant Paulucho sangati, Pauluche dusre ani tisre dhormporgottnneche bhonvddent Luk tache borabor also; ani Pauluk Sezareiak ani Romak koidi korun dovorlolo tedna, Lukan tacho poramos kelo. Hache uprantlea tachea jivitachi chodd-xi khobor mellona.
आकाशवाणी
रेडिओ-कार्यावळी वितरावपी भारत सरकारचे नभोवाणी संत्रणेक ‘ आकाशवाणी ’ वा ‘ ऑल इंडिया रेडिओ ’ अशें म्हणटात.भारतांत नभोवाणीचो प्रसार खाजगी हौशी क्लबांवरवीं जालो. सन 1924 त मद्रास शारांत पयल्या रेडिओ-क्लबाची थापणूक जाली. हौशी रेडिओ क्लब लाहोर, अलाहाबाद, पेशावर, डेहराडून हांगा चलताले. सन 1926 त ‘ इंडियन ब्रॉडकास्टिंग कंपनी ’ हे खाजगी कंपनीन भारत सरकाराकडेन एक कबलात करून मुंबय आनी कलकत्ता हांगां अनुक्रमान 23 जुलय आनी 26ऑगस्ट 1927 ह्या दिसा दोन रेडिओ-केंद्रां सुरू केलीं. इंडियन ब्रॉडकास्टिंग कंपनी 1 मार्च 1930 वर्सा लुकसाणांत पडली आनी भारत सरकारान नभोवाणी कार्याचो सगळो वावर आपल्या हातांत घेतलो. सन 1936 त लायोनेल फील्डन हाणे नभोवाणीमुखेल ह्या नात्यान सगळीं सुत्रां आपलेकडेन घेतलीं. सुर्वेक हे संस्थेक ‘ ऑल इंडिया रेडिओ ’ म्हणटाले. 1957 उपरांत तिका ‘ आकाशवाणी ’ म्हणपाक लागले.
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Heram Xubhvortomananchea boroinnaram-von Luk thoddea kherit vixoiancher odik bhar ghalta. Hea vixoiancher nodor marlear, Lukacher Paulucho probhav kitlo zalo to distti poddta. Tache kherit vixoi mhollear he : sorv mon’xanchem taronn ani bhov doiall Devachem bhogsonnem; patkiam thai Jezuchi kaklut; gorib ani somazant lhan’vik mon’xam sorim, toxench bailam sorim, Jezuchi opurbai; Povitr Atmeachem kam’. Magnneacher-ui hea Xubhvortomanant boro nett ghal’lo asa; heram Xubhvortomanam poros odik pavtti Kristi mon’xam nhoich magnneachim mon’xam mhonn hem Xubhvortoman ugddas korta, punn Jezun magnnea vixim xikovnn dili tachi khobor sangta.
आकाशवाणी
आकाशवाणीचीं सद्या 94 रेडिओ-केंद्रां आसात (1987-88). 6794 किलोवॅट तांकीचे 134 मध्यम तरंगावेले प्रक्षेपक, 2172.5 किलोवॅट तांकिचे लघुतरंगावेले 35 प्रक्षेपक आनी चार (VHF),FM, 60 किलोवॅट तांकीचे (ERP) प्रक्षेपक भारतांत आसात. (1987-88). आकाशवाणीची सेवा भारतांतल्या 86 टक्के वाठारांतल्या 95 टक्के लोकांक मेळटा.
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Ek kolakar koso, jive akar chitarun Luk apli kola dokhol korta ani oso her chitarpiank ek sfurti dita. Itihas borovchea kamant, Grik ani Romi itihaskaram kodde Lukak sor kel’lo asa. Dekhun Dante Alighieri hea Italian mha-kovin Luk “Kristache nomrutaiecho boroupi” mhonn sangun dovorlam.
आकाशवाणी
सातवे पंचवर्सुकी येवजणेउपरांत (1985-90) देशांत 205 केंद्रां, 150 मध्यतरंगावेले पक्षेपक (तांकः 10,856 किलोवॅट), 54: लघुतरंगावेले प्रक्षेपक (तांकः 7,293 किलोवॅट) आनी 104 FM प्रक्षेपक (तांकः ERP 3270 किलोवॅट) आसतले. 18 मे 1988 ह्या दिसा आकाशवाणीची राश्ट्रीय प्रसारणसेवा सुरू जाली. हेखातीर नागपूर हांगा 1,000 किलोवॅट तांकिचो प्रक्षेपक बसयला. ताचेर दिल्लीसावन कार्यक्रम प्रक्षेपित जातात.
दिल्ली, मुंबय, कलकत्ता आनी मद्रास ह्या शारांत आकाशवाणीचे व्हड तांकीचे प्रक्षेपक आसात. ते लघुतरंगाचेर काम करतात. भारतांतल्या प्रत्येक राज्यांत मध्यमतरंगाचें म्हळ्यार एक तरी मुखेल केंद्र आसता. आकाशवाणीचे गरजेप्रमाण दोन वा तीन उपकेंद्रां आसतात. देखीकःमहाराष्ट्र राज्यांत मुंबय, पुणे आनी नागपूर हांगा अनुक्रमान 50,20 आनी 20 किलोवॅट प्रक्षेपक आसात.
उद्देश आनी हेतः
1. देशी आनी विदेशी खबरांचें संकलन करून तीं खबरेपत्रां प्रक्षेपित करप. 2. देशाची येवजणबध्द सर्वांगीण उदरगत कशी जायत हे संबंदीची म्हायती आनी विचार लोकांक दिवप. 3. आयकुप्यांचें मनोरंजन करप आनी तांची संस्कृतीक उदरगत सादप. 4. शिक्षणीक कार्यावळी वितरावप. 5. आयकुप्याच्या गिन्यानांत भर घालप.
रचनाः
भारत सरकाराच्या म्हायती आनी नभोवाणी खात्याच्या हाताखाल आकाशवाणी आनी दूरचित्रवाणी ह्या दोगांचेंय कार्य चलता. आकाशवाणीचो महानिर्देशक खात्याच्या मंत्र्यान सुचयिल्ल्यो सुचोवण्यो चलणुकेंत हाडटा. आकाशवाणीचे कार्यविभाग आनी तंत्रविभाग अशे दोन वांटे पडटात. प्रक्षेपणाची सगळी तंत्रीक बाजू आकाशवाणीचो मुखेल अभियंता सांबाळटा.आकाशवाणीची केंद्रां मुखेल शारांत आसून कार्यक्रम विंगडविंगड भागांत आयकुपाक येवचे हेखातीर उपकेंद्रां उबारल्यांत. रेडिओ केंद्राचो मुखेल, केंद्राधिकारी आसून तो सगळी जापसालदारकी सांबाळटा. केंद्राचो अभियंता आनी सहाय्यक अधिकारी केंद्रांची तंत्रीक बाजू पळयतात. चडश्यो कार्यावळी पयलींच फितमुद्रीत केल्ल्यो आसतात. ताका लागून कार्यावळीची वळेरी तीन-चार म्हयन्यां आदीं थारावप शक्य जाता. दरेका राज्यांतलीं हेर केंद्रां राज्यांतल्या मुखेल केंद्राच्या पालवान चलतात. एक मध्यवर्ती कार्यावळ समिती महानिर्देशकाक सल्लो दिता.तेचपरी दरेका केंद्राची थळावी सल्लागार समिती आसता. जेन्ना समितीचे वांगडी सुचोवण्यो करतात तेन्ना त्यो महानिर्देशकाक धाडटात. उपरांत केंद्र ह्यो सुचोवण्यो चलणुकेंत हाडपाचो यत्न करता. आकाशवाणीचें मुखेल कार्यालय नवी दिल्लींत आसा. तातूंत प्रसारभवन आनी आकाशवाणी भवन ह्या दोगांचोय आस्पाव जाता.
आकाशवाणीच्या दरेक केंद्रांत संगीत, नभो-नाट्य सारके विभाग आसतात. कार्यावळींच्या स्वरूपावेल्यान कलावंतांची येवजण करतात. विद्यार्थ्यांखातीर, बायलांखातीर तशेंच भुरग्यांखातीर, शेतकामत्यांखातीर, भाशणांखातीर अशे आकाशवाणीचे जायते विभाग आसून तातूंत कलावंतांची वर्गवारी केल्ली आसता. दरेका विभागाचें संचलन निर्मातो करता. बायलांचे कार्यावळीखातीर बायल निर्माती आसता.
विविधभारतीः
विविधभारतीवेल्यान आयकुप्यांखातीर मन भुलयण्यो कार्यावळी प्रसारित जातात. हे कार्यक्रम चडकरून राश्ट्रभाशा हिंदींत आसतात. विविधभारतीच्या कार्यावळींच्या प्रसारणाखातीर मद्रास आनी मुबंय दोन ऊंच तांकीचे लघुतरंगावेले प्रक्षेपक बसयल्यात. तांची 29 वेवसायीक प्रसारक केंद्रां आसात. विविध भारतीच्या प्रसारणामदलो 10% टक्के वेळ जायराती वितरावपाखातीर दितात.
खबरोः
ताजे म्हायतीप्रमाण आकाशवाणीचो खबरांपत्र विभाग दर दिसा 36 वरांची 273 खबरांपत्रां वितरायता. हातूंत घरगुती, थळावी आनी विदेश सेवेतलीं खबरांपत्रां आस्पावतात.दिल्ली केंद्रावेल्यान 19 भासांतलीं 81 खबरांपत्रां वितरायतात. ती इकरा वरांचीं आसतात. विदेश-सेवा विभाग दर दिसा चेवीस भासांतल्यान 60 वरां 35 मिनटांच्यो कार्यावळी वितरायता.
कार्यावळ वेवस्थः
आकाशवाणीच्या दिसपटट्या कार्यावळींची म्हायती दिवपाखातीर इंग्लीश, हिंदी, उर्दू, बंगाली, असमिया, तामिळ, गुजराती, तेलुगू आदी भाशांतल्यान नेमाळीं उजवाडाक येतात.म्हायती आनी नभोवाणी मंत्रालयाच्या हाताखाल ‘ भारतीय जनसंचारण संस्था ’ (इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मास कम्युनिकेशन्स) नांवाचे स्वायत्त संस्थेची 1965 त थापणूक केली. ही संस्था संपर्क माध्यमाचें शिकप दिता. हो खास शिक्षणक्रम पंदरा म्हयन्यांचो आसून तो केंद्रीय म्हायती सेवा आनी राज्यांच्या जनसंपर्क अधिकाऱ्यांखातीर आसा. हे संस्थेची थापणूक करपाच्या कामांत भारत सरकाराक युनेस्को आनी एशिया फाउंडेशनाकडल्यान अर्थीक पालव मेळ्ळो.
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Hea Xubhvortomanachi manddavoll oxi :
Prostavna : 1 : 1-4
आकाशवाणी
कार्यावळ वेवस्थः
म्हायती आनी नभोवाणी खात्याचे उदरगतीसंबंदान विचार करूंक ए. के. चंदा हाचे अध्यक्षतेखाल 1964 वर्सा एक समिती घडली. हे समितीचो अहवाल 1966 वर्सा उजवाडाक आयलो. आकाशवाणी आनी दूरचित्रवाणीवरवीं निरक्षरताय ना करूं येता असो समितीक विस्वास आसा. आकाशवाणी ही स्वायत्त संस्था आसची अशें मत हे समितीन मांडला.
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Hea Xubhvortomanachi manddavoll oxi :
Juanv Batistacho ani Jezucho zolm ani bhurgeponn : 1:5-2:52
आकाशवाणी
कार्यावळ वेवस्थः
आकाशवाणीक, विविधभारती सेवेवरवीं खूब उत्पन्न मेळटा. सन 1982-83 वर्सा विविधभारतीक 15.51 कोटी रुपयांचें उत्पन्न मेळिल्लें. 1986-87 त विविधभारतीचें उत्पन्न 24 कोटी रुपयांचेर पावलें.
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Hea Xubhvortomanachi manddavoll oxi :
Juanv Batistacho vavr : 		3 : 1-20
आकाशवाणी
खाशेलेपणः
भारतीय आकाशवाणीचें ब्रीदवाक्य ‘ बहुजनहिताय बहुजनसुखाय ’ हें जावन आसा. आकाशवाणीच्या सगळ्या प्रक्षेपकांची तांक, आकाशवाणीचो विस्तार आनी ताचें विंगडपण ह्यो गजाली मतींत घेतल्यार अमेरिका, ग्रेट ब्रिटन आनी रशिया फाटल्यान भारताचो क्रमांक लागता.
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Hea Xubhvortomanachi manddavoll oxi :
Jezuchem snan ani porikxa : 	3: 21-4:13
आकाशवाणी
गोंय आकाशवाणीः
गोंयांत रेडिओ-प्रसारणाची सुरवात सन 1947 त जाली. त्यावेळार ह्या रेडिओक इमिसॉरा दॅ गोवा (Emissora-de-Goa) म्हणटाले. ‘ रेडिओ-गोवा ’ म्हूण ह्या प्रसारणाक चड वळखताले. देशांतली पयली वेवसायीक प्रसारण सेवा म्हूण गोवा-रेडिओक (आतां आकाशवाणी-पणजी) वळखतात. 1961 मेरेन हें केंद्र कोंकणी, मराठी, हिन्दी, पोर्तुगेज आनी हेर भासांतल्यान कार्यावळी वितरायताले. अती उदेंत, मध्य उदेंत, पाकिस्तान आनी दक्षिण आफ्रिका मेरेन ह्या रेडिओच्यो कार्यावळी आयकुपाक येताल्यो.
गोंयचे सुटकेउपरांत, 9 जानेवारी 1962 ह्या दिसा गोंय रेडिओ केंद्राचेर परत्यो कार्यावळी सुरू जाल्यो. त्यावेळार गोंय रेडिओ केंद्राच्या प्रक्षेपकाची तांक 5 किलोवॅट इतली उणी आसली. ह्या केंद्रांचें प्रसारण मध्यमतरंगाचेर आयकुपाक मेळटालें. सुर्वेक गोंयचें केंद्र विदेश वेव्हार मंत्रालयाच्या हाताखाल आसलें. उपरांत तें घरखात्याच्या हाताखाल आयलें. 1 एप्रिल 1963 ह्या दिसा म्हायती आनी नभोवाणी मंत्रालयभारत सरकार हांचे कक्षेंत गोंयचें केंद्र आयलें आनी ताचें नांव ‘ ऑल इंडिया रेडिओ-पणजी ’ अशें जालें. पणजी केंद्राखातीर मे 1969 त मध्यमतरंगावेलो 10 किलोवॅट तांकीचो प्रक्षेपक बसयलो. ह्या प्रक्षेपकावेल्यान पणजी ‘ अ ’च्यो थळाव्यो कार्यावळी वितरावपाक सुरवात जाली. पोरन्या पांच किलोवॅट तांकीच्या प्रक्षेपकावेल्यान जुलय 1971 सावन विविधभारतीच्यो कार्यावळी वितरायतात. आकाशवाणी-पणजी केंद्राची मुखेल भास कोंकणी आसून मराठी हिंदी, इंग्लीश, पोर्तुगेज आनी संस्कृत भाशेंतल्यानय कार्यावळी जातात.
साहित्य अकादेमी
साहित्य अकादेमी म्हळ्यार साहित्यीक चळवळ ,प्रकाशन आनी साहित्यीक वावर मुखार व्हरपा खातीर उबारिल्ली राश्ट्रीय संस्था. ही संस्था देशांतल्या २४ भारतीय भासांतल्यान साहित्यीक वावर करता. तातूंत इंग्रजीचोय आस्पाव आसा. फाटली ५९ वर्सां साहित्या अकादेमीन भाशीक आनी साहित्यीक मळाचेर वावर करून नांव जोडलां.
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Hea Xubhvortomanachi manddavoll oxi :
Galileia than Jerusaleak : 9: 51- 19:27
साहित्य अकादेमी
साहित्य अकादेमी ही केंद्र सरकारची संस्था. भारतीय भासांच्या साहित्याची चोंयवटेन उदरगत जावची ह्या हेतान केंद्रीय साहित्य अकादेमीची स्थापना १२ मार्च १९५४ ह्या दिसा जाली.
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Hea Xubhvortomanachi manddavoll oxi :
Jezuchem nimannem satollem : 19: 28 – 23: 56
साहित्य अकादेमी
कोंकणीतले साहित्य अकादेमी पुरस्कार
वर्ग:देवनागरी पानां
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Hea Xubhvortomanachi manddavoll oxi :
Jezuchem punorjivontponn, dorxonam anis org-proves : 24:1-53
आकाशवाणी
पणजी आकाशवाणीचे म्हत्वाचे पांवडेः
15 ऑगस्ट 1965 ह्या दिसा पणजी आकाशवाणीचेर गांवगिऱ्या कार्यावळींक सुरवात जाली. उपरांत स्वायत्त शेत आनी घर विभागावरवीं शेतकी शाळांच्यो कार्यावळी शेतकामत्यांखातीर वितरावपाक सुरवात जाली. 14 जून 1967 ह्या दिसा आकाशवाणीचो कुटुंब कल्याण विभाग चलणुकेंत आयलो. 26 जुलै 1976 ह्या दिसा शिक्षणीक कार्यावळींक सुरवात जाली. 10 सप्टेंबर 1985 सावन पणजी ‘ अ ’ वेल्यान वेवसायीक जायराती दिवपाक लागले.
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Polleiat
Gospel_of_Luke
आकाशवाणी
फुडारांतल्यो येवजणीः
पणजी ‘ अ ’ केंद्रावेल्यान वेवसायीक जायराती दिवपाक लागले.
फुडारांतल्यो येवजण्योः
पणजी ‘ अ ’ केंद्रावेल्यो कार्यावळी कर्नाटक आनी महाराष्ट्र ह्या राज्यांत लेगीत आयकुपाक येवच्यो हे नदरेन, मध्यमतरंगावेलो 100 किलोवॅट तांकीचो प्रक्षेपक बसोवपाचो आसा. ताका सातवे पंचवर्सुकी येवजणेंत मान्यताय मेळ्ळ्या. आकाशवाणीच्या विदेशी प्रसारण विभागाच्या हाताखाल आकाशवाणी-पणजी दोन 250 किलोवॅट तांकीचे मध्यमतरंगावेले प्रक्षेपक बांबोळी हांगा बसोवपाचे आसात. ह्या प्रक्षेपकांवेल्यान सरळ गल्फ देशांत कार्यावळीचें प्रसारण जातलें.आकाशवाणी पणजी बहुउद्देशीय स्टुडिओ प्रकल्पाक मान्यताय मेळिल्ली आसा. हो प्रकल्प जातकच कार्यावळी व्हड प्रमाणांत करप शक्य जातलें. फुडें बांदपाच्या ऊंच तांकीच्या प्रक्षेपकांखातीर सुमार 20 कोटी रुपया खर्च करून नवी इमारत बांदपाची आसा.
Luka Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman
Sandarbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Novea Korarachim Pustokam (New Testament Books) वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
आकाशवाणी
हेर म्हायतीः
आकाशवाणी-पणजी केंद्राची आवतर्ता (Frequency) फूडलेतरेन आसा. पणजी अ- 362.3 मी. (828 किलोहर्ट्स); पणजी ब (विविधभारती)- 194.9 मी. (1539 किलोहर्ट्स).पणजी ‘ अ ’ आनी ‘ ब ’ केंद्राच्यो प्रत्येकी 3 सभा जातात. पणजी ‘ अ ’ केंद्रावेल्यान बारा (12) वरांचें तर पणजी ‘ ब ’ केंद्रावेल्यान साडेंबारा वरांचें प्रसारण जाता. (पूरक नोंदः रेडिओ)
वर्ग:देवनागरी पानां
Lorna
Lorna Cordeiro zaun asa Goenche famad kantar korpi. Taka Goan Nightingale mhonnttat. Tem Chris Perryk tacho guru manta. Tachim thodim famad kantaram zaun asat Pisso, Bebdo, Red Rose, Tuzo mog, ani Noxibak Rodta.
वर्ग:Goenche songitkar वर्ग:Romi panam
गणेश दैमज्ञ
गणेश दैमज्ञ (जल्म: १४९८, नांदगांव; मरण: १५७८).
एक नामनेचो भारतीय ज्योतीशशास्त्रज्ञ. हाचो बापूय केशव दैवज्ञ नामनेचो ज्योतीशी आसलो.
ताचे ‘ग्रहलाघव’, ‘लघतिथीचिंतामणि’, ‘बृहत्तिथीचिंतामणि’, ‘सिध्दान्तशिरोमणि-टिका’, ‘लीलावती-टीका’, ‘विवाहवृंदावन-टीका’, ‘मुहूर्ततंत्र-टीका’, ‘श्राध्दनिर्णय’, ‘धंदोर्णव-टीका’ हे ग्रंथ उजवाडाक आयिल्ले आसून ‘ग्रहलाघव’ ह्या ग्रंथाक लागून तो नामनेक पावलो.
ताचो चलो बल्लाळ, नातू केशव, भाव अनंत, पुतणयो नृसिंह हांणीय ज्योतीशशास्त्राचेर ग्रंथ बरयल्यात.
वर्ग:देवनागरी पानां
सांत आंतोनिची अचर्या
सांत आंतोनिचो जल्म 15 ऑगस्ट 1195 वर्सा लिसबन शारांत जालो. ताचें आवयचें नांव तेरेझा आनी बापायचें नांव वीन्सेंट आसलें. ताचें खरे नांव फेर्नांडो मार्टीन्स आसलें. पूण पाद्रीपणांत भितर आयल्या उपरांत “आंतोन” " ह्या नांवान ताका सगळो लोक वळखूपाक लागलें. सांत आंतोनिची आवय ही देव भिरांतिची मनीस आसली. तिणें सांत आंतोनिच्या काळजांत आंकवार मांयचो मोग रिगयलो. पंदरा वर्साचो आसतना तो पाद्रिपणात भितर सरलो. पयलो तो कॅनन्स रेग्युलर हे संस्थेत भितर सरलो. उपरांत तो फ्रान्सीसकन संघान भितर सरलो.ताचें जिवीत सादें तो कोणाकूच कसलोय आदार दिवपाक फाटी सरनासलो. 13व्या शेकड्यात ताणे आपलो वावर सुरू केलो. ताचो चड प्रमाणात वावर आमकां इटली देशातल्या पादूआ शारांत पळोवपाक मेळटा. पादूआ शारांत चड करून अनभावार्थी (चोर, खूनमारी ) लोक आसले. देखून ताका थंय त्या लोकांक सुदारपाक धाडिल्लो. ताणें पादूआ शारांतल्या लोकांक बऱ्या मार्गार हाडले. निमाणे ताका ह्या शारांत यश मेळ्ळें. ताका लागून सांत आंतोनीक पादूआचो सांत म्हणटात. निमाणे सांत आंतोनीक 13 जून 1231 वर्सा मरण आयलें.
सांत आंतोनिची मुखेल 13 अचर्या
सांत आंतोनिची मुखेल अशी 13 अचर्या आसात आनी आमी ताचेकडेन मागतना आमचेखातीर चौदावें अचर्य कर म्हण मागतात. ताची चडशी मुखेल अचर्या मर्णा पयली आमकां मेळटात. ती अशी आसात.
सांत आंतोन एका पातक्या मनशाची पातकां भोगशिता
एक दीस सांत आंतोन, केल्ल्या पातकाचें प्रायश्चित करूंक जाय म्हूण लोकांक सांगतालो. त्याच वेळार त्या लोकां मदल्या एका पापी मनशाक आपली पातकां जाणवली. उपरांत तो सांत आंतोनी कडेन कुमसार जावपाक गेलो. कुमसाराक तो खूब रडूंक लागलो. हें सगळें पळोवन सांत आंतोनीन ताका समजावन म्हळें “आता तूं घरा वच, तुजी सगळीं पातकां एका कागदार बरोवन म्हाका हाडून दी” अशें ताणे सांगलें. सांत आंतोनीन सांगिल्लें तशेंच ताणे केलें. सगळीं पातकां कागदार बरोवन तो ताचेकडेन घेवन आयलो. कुमसाराक त्या मनशान कागद काडलें आनी सांत आंतोनिच्या हातांत दिलें. सांत आंतोनीन ते कागद आपल्या हातांत घेतलें आनी पळयलें. तो तें पळयना फुडें कागदार जी पातकां बरयल्ली आसली तीं नाच्च जालीं. कागदार कांय ना तें पळोवन तो मनीस भियेंवक लागलो. तेन्ना सांत आंतोनीन म्हळे “ भियेंव नाका तुजी सगळीं पातकां देवान भोगशिली.”
एका मनशान ग्रंथ चोरून व्हेल्लो तो परत हाडलो
सांत आंतोनीन देवाचें शिकवणेचेर एक ग्रंथ बरयल्लो. तो ग्रंथ तो सदांच आपल्या सांगांता दवरतालो. आपूण वता थंय देवाचें बरें उतर त्या ग्रंथाच्या आदारान लोकांमेरेन पावयतालो. एक दीस जेन्ना सांत आंतोन आपल्या कुडींत सावन भायर गेल्लो तेन्ना हो मनीस चोरिया भितर वचून तो ग्रंथ चोरी करूंन घेवन गेलो. जेन्ना सांत आंतोन आपल्या कुडींत भितर सरलो तेन्ना आपल्या मेजावयलो ग्रंथ ना तें ताणें पळयलें. ताणें तो ग्रंथ सगळ्याक सोदलो. पूण ताका तो खंयच मेळ्ळो ना. त्याच वेळार तो देवा कडेन विनंती करूंक लागलो, आपलो ग्रंथ परतून मेळचो म्हण. ते म्हणसर तो मनीस ग्रंथ घेवन वतालो तेन्नाच ताका वाटेर देवचार मेळ्ळो. देवचाराच्या हातांत कुराड आसली ताणें म्हळे “तुवें हो चोरून हाडिल्लो ग्रंथ परतून व्हरून दी, ना जाल्यार ह्या कुराडीन तुज्या कपलाचें दोन कुडकें करूंन न्हयंत उडयतलो.” हें आयकून तो थरथरलो. ताणें परत वचून सांत आंतोनीक तो ग्रंथ दिलो. आपणाचो गुन्यांव भगशी म्हण तो सांत आंतोनीलागीं मागूंक लागलो.
एका बायलेक लुकसाणांतल्यान वाटयता
एका गांवांत एक गरीब बायल आसली. तिणें सांत आंतोनीक आनी ताच्या सांगात्याक थकून आपल्या घरा फुडल्यान चलत वता ते पळयलें. रात जाल्यान तिणें तांकां आपल्या घरा जेवपाक आपयलें. तिणें आपल्या शेजाऱ्यागेर वचून दोन कांचीची कोपां हाडलीं. त्या कोपात तिणें दाकांचो सोरो वतलो. सांत आंतोनिच्या सांगात्याकडेन चुकून एक कोप फुटलें तशेंच जे बरनेंत दाकांचो सोरो आशिल्लो ती बरनी चुकोन ते बायले कडे पडोन फुटली आनी सगळो दाकांचो सोरो व्हावून गेलो. ह्या सगळ्याक लागून ती बायल खूब र्निशेली. तिणें सांत आंतोनीक सगळें सांगले. तिणें सांगतकूच सांत आंतोनीन मागणें केलें. तेन्नाच तें फुटिल्लें कांचीचें कोप सारकें जालें. तशेंच ती बरनी आसा तश्शी जाली आनी भितर ओतो सर दाकांचो सोरो आसलो.
बाळक जेजू सांत आंतोनीक भेट दिवंक येता
एक दीस जेजुची खबर सांगूक सांत आंतोन एका नगरांत पावलो. त्या नगरांतल्या एका मनशान सांत आंतोनिचें बरें गूण पळोवन आपणागेर रावपाक दिलें. थंय तो जायतें दीस रावलो. एक दीस रातचो जागो आसतना त्या मनशान सांत आंतोनिच्या कुडांत उजवाड पळयलो. हो उजवाड कसलो म्हण पळोवपाक ताणें सांत आंतोनिच्या कुडाच्या दारांतल्यान पळयलें. पळयत जाल्यार ताणें सांत आंतोनिच्या ग्रंथार एक भुरगो पळयलो. तो बाळक जेजू क्रिस्त आसलो. सांत आंतोनीक हें सगळें जाणवलें. दुसऱ्या दिसा सांत आंतोनन त्या मनशाक आफोवन हाडलो आनी म्हळें “ जितलें तुवें कालचें राती कुडांत पळयलें तातुतलें कोणाक सांगनाका ”अशें ताणें सांगलें. त्या उपरांत ताणें कोणाकूच सांगूक ना. पूण सांत आंतोन मेल्या उपरांत, जितलें त्या मनशान पळयलें तें ताणें सगळ्यांक सांगलें. हाकाच लागून सांत आंतोन चितारताना ताच्या हातांत आशिल्ल्या पुस्तकाचेर बाळक जेजू क्रिस्त चितारतात.
एक गाडव पवित्र सांक्रामेंता फुडल्यान दिमी मोडटा
सांत आंतोन एका अभावार्था शास्त्रदुहिताक सांगतालो की सांतिस्सम सांक्रामेंतात जिवो जेजू आसता. त्या मनशान ताचें कांयच आयकून घेतले ना. उपरांत तो म्हणपाक लागलो “ ज्या दिसा हांव ह्या सांतिस्सम सांक्रामेतांत जिवो जेजू पळयतलो त्या दिसा सावन सत्य मानतलो की जेजू संवसारांत आसा.” उपरांत सांत आंतोनीन ताका म्हळें “ तुकां कसलें नवल देवान करून दाखयलें जाय, जें तूं सांगशी तें देव करून दाखयतलो.” हें आयकून त्या मनशान म्हळें, आपलो एक गाडव आसा. ताका तीन दीस कांय खावंक दिनासतना तसोच बांदून दवरता. चवथ्या दिसा ताका भायर काडटा तेन्ना तूं ताच्या फुडल्यान सांतिस्सम सांक्रामेंत घेवन यो आनी हांव गाडवाची खावड घेवन येता. तेन्ना आमी पळोवया हो गाडव ताची खावड खाता वा तुज्या देवाक नमस्कार करता. जरी हो गाडव आपलें खावड सोडून सांतिस्सम सांक्रामेंताक नमस्कार करीत जाल्यार आपूण त्याच वेळार सगळ्या लोकां फुडल्यान सरपटून तुज्या देवाक नमस्कार करता आनी भावार्थान जेजू ह्या सवसारांत आसा म्हण सतमानता. तो दीस आयलो सांत आंतोनीन पवित्र कोमिन्यांव, पवित्र सांक्रामेंतान घालून हाडलो. सांत आंतोनी वांगडां कितलेशेच लोक कितें जातलें तें पळोवपाक एकठांय जाले. तो मनीस गाडवाक सोडून ताका खावड घालपाक लागलो. इतल्यान सांत आंतोनीन गाडवाक म्हळें “ गाडवा, ज्या देवान तुकां रचला तोच देव ह्या पवित्र सांक्रामेंतान आसा ह्या अभावार्थी मनशाक हें पळोवच्याक, तुज्या देवाक तूं नमस्कार कर.” हें आयकनाफुडें त्या गाडवान तें खावडाक पळयनासतना सांत आंतोनी फुडल्यान वचून आपलें दोनूय पायांचेर दिमी मोडून त्या पवित्र सांक्रामेंतान आसलेल्या जेजूक नमस्कार केलो. हें पळोवन त्या मनशान आनी सगळ्या लोकांक अजाप जालें. निमाणे त्या मनशान जमनीर पडून ताका नमस्कार केलो आनी देवाकडेन माफी मागली.
सांत आंतोनिच्या जेवणांत वीख घालतात
शास्त्रद्रुहित सांत आंतोनी आड आसलें. तांकां सांत आंतोनीचो राग येतालो. एक दीस त्या एका दुश्ट मनशान जो शास्त्रद्रुहित आसलो ताणे सांत आंतोनीक आपणागेर जेवपाक आपयलो. सांत आंतोनी तांगेर जेवणाक गेलो. सांत आंतोनीक पयलेंच कळिल्लें हो मनीस ताका कितें तरी वायट करपाचो आसा. त्या मनशान ताका जेवण वाडलें आनी त्या जेवणांत वीख घातलें. सांत आंतोनीन जेवच्या पयली त्या जेवणाचेर “ बापाचे, पुताचे आनी पवित्र आतम्याच्या नावीन आमेन” असो आर्शिवाद घातलो आनी जेवपाक सुरू केलें. जेवण जाल्या उपरांत ताका कांयच जावंक ना. हें पळोवन तो मनीस चितूकच पडलो अशें कशें जाव शकता. त्याच वेळार ताका आपणाची चूक जाणवली आनी ताणी क्रिस्तांवपणाचो भावार्थ आपणायलो.
दोन जाग्यांचेर एकाच वेळार दिसप
एके बेरेस्ताराचें राती सांत आंतोन ‘st. pierre du Queriox’ हें इंगर्जेत देवाचें उतर परगट करतालो. तेन्नाच ताका उगडास आयलो, ताका दुसऱ्या जाग्यार ‘लेसन ऑफ डीवायन ऑफीस’ हें गीत दुसऱ्या पाद्री बरोबर म्हणपाक वचपाक जाय. तेन्ना सांत आंतोन दोनाय जाग्यांचेर त्याच वेळार तिका दिसलो.
लोकांक पावसांतल्यान वाटायता
एकदा सांत आंतोन एका मैदानार लोकांक देवाची शिकवण दितालो. तेन्ना अचकीच वीज पडून मळबांत काळी कुपां आयली. लोक सगळे पावसाच्या भयान वचपाक लागले. हें पळोवन सांत आंतोनीन देवाचें चिंतन केलें आनी लोकाक भिवूक नाका म्हण सांगलें. सांत आंतोनीन तांका सांगलें आसा त्याच जाग्यार उबी रावात. पावस बरोच पडूंक लागलो. पूण ज्या जाग्यार सांत आंतोन आनी लोक उबो आसलो थंय पावसाचो एक थेंब लेगीत पडूंक ना. हें अचर्य पळोवन लोक देवाक आर्गां दिवंक लागलो.
सांत आंतोन एका ल्हान भुरग्याक जिवें करता
सांत आंतोन देवाचें उतर लोकांक सांगतालो. तेन्ना तो कितें सांगता तें आयकूक एक बायल आपल्या भुरग्याक पाळण्यांत न्हिदोवन, दाराक खिळी घालून इंगर्जेंत वता. जेन्ना ती घरा परत येता तेन्ना आपलें भुरगें निर्जीव जाल्लें पळयता. तशीच ती रडत इंगर्जेंत वता. थंय सांत आंतोनिच्या पायां पडटा आनी आपलें दूख सांगता. तेन्ना सांत आंतोन तिका “ भिवू नाका घरा वच तुजें भुरगें सारकें जातलें” म्हण सांगता. ताणे सांगिल्ल्या प्रमाण ती घरा वता आनी थंय आपलें भुरगें जिवें पळयता. हें पळोवन ती बायल खूब खाशी जाता आनी सांत आंतोनिचें उपकार मानता.
भुरग्यान जाणे आपणालो पांय कातरल्लो तो सांत आंतोन परत जोडटा
पादुआ नगरांत एक तरणाटो भुरगो सांत आंतोनी लागी कुमसार जावंक गेलो. तेन्ना ताणें सांगलें “ एक दीस रागान आपणें आपल्या आवयचेंर खोंट मारली.” तेन्ना सांत आंतोनीन म्हळें,“ ज्या पांयान आपल्या मायक तुवें खोंट मारल्या तो पांय कातरूंक फावो आसलो.” हें आयकून ताका खूब दूख जाता. ताका आपलीच लज दिसता. तो घरा येता तेन्नाच ताका दोळ्या फुड्यांत एक कोयती दिश्टी पडटा. तो ती कोयती घेता आनी सगळ्यां लोकासामकार आपणालो पांय कातरता. हें सगळें, लोक ताच्या आवय-बापायक सांगता तेन्ना तीं धावत येतात. अशें कित्याक केलें म्हण विचारता तेन्ना तो सांगता, आपूण कुमसार जावंक सांत आंतोनी कडेन गेल्लो तेन्ना ताणें आपूण केल्या पापाक अशी ख्यास्त फावो म्हण सांगले. हें आयकून ताची आवय सांत आंतोनी कडेन धावून गोली. ती रडून सांत आंतोनी सगळें सांगपाक लागली. सांत आंतोनीक तिची काकुळट दिसली. ताणें आपल्या हातांत तो कापिल्लो पांय धरलो आनी खुरसाची कुरू करून ताणें तो पांय आसलो तसो परत जोडलो. हें अचर्य पळोवन तो चलो खोशयेन नाचूक लागलो.
फुटूंक नाशिल्ल्या ग्लासाचें अचर्य
सांत आंतोनिच्या मरणा उपरांत हें अचर्य जाल्लें. एकलो अनभावार्थी मनीस आसलो. जो सांत आंतोनिच्या अचर्यांक मानी नासलो. एक दीस जेवतना ताणें ताच्या सोयऱ्यांच्यो गजाली आयकल्यो “ती सांत आंतोनिच्या अचर्यांच्यो गजाली करताली.” ताका तांचो राग आयलो. ताणें आपल्या हातांत एक काचीचो ग्लास घेतलो आनी म्हणपाक लागलो, तुमी ह्या मनशाक जो तुमी सांत म्हणटात तो हो ग्लास फुटयनासतना दवरता जाल्यार हांव ताका मानता. ताणें तो ग्लास वयर सावन नेटान फातराचेर शेवटून मारलो. पूण त्या ग्लासाक कांयच जावक ना. तो ग्लास आसा तस्सो आसलो. हें पळोवन तो अनभावार्थी अजाप जालो आनी त्या दिसासून भावार्थी जालो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
ऱ्हायन
ऱ्हायन अस्तंत युरोपांतले भितरले येरादारीचे नदरेन म्हत्वाची न्हंय. तिची लांबाय सुमार 1335 कि. मी. आनी जलवाहनक्षेत्र 2,52,000 चौ. कि. मी. आसा.फॉर्देर – ऱ्हायन आनी हिंट – ऱ्हायन ह्या ऱ्हायन न्हंयच्या दोन मुखेल शिर्षप्रवाहांचे उगम मध्य स्वीस आल्प्सांतले सेंट गॉटर्ड दोंगरावळींत अनुक्रमान तोमा तळ्यांतल्यान आनी एका हिमन्हंयेंतल्यान जाता. पर्वतांतल्यान 2,300 मी. सकयल व्हांवत येतकच ऱ्हायन न्हंय सुरवेक स्वित्झर्लंड लिख्टेनश्टायन हांचे शिमेवयल्यान एका रूंद देगणांतल्यान तशेंच फुडें ऑस्ट्रिया – स्वित्झर्लंड शिमेवयल्यान उत्तरेक व्हांवत वचून कॉन्स्टन्स तळ्यांत वता.हांगाच्यान ती अस्तंतेकडल्यान भायर येवन शाफ हौझनकडल्या ऱ्हायन फॉल ह्या 21 मी. उंचायेच्या घसघशावयल्यान सकयल देंवता आनी वाझेल मेरेन स्वित्झर्लंड – जर्मनी शिमेवयल्यान व्हांवता.हांगाच्यान ती उत्तर वाहिनी जाता. थंय तिच्या पात्राचे अस्तंतेक व्होज पर्वत आनी उदेंतेक ब्लॅक फॉरेस्ट प्रदेश आसा.ह्या वाठारांत तिका ईल ही म्हत्वाची उपन्हंय मेळटा.
ऱ्हायन – मेन ह्या संगमाकडल्यान फुडें ती अस्तंतेकडेन घुंवता.ह्या भागांत बिगनसावन न्हंयेची सुमार 160 किमी. लांबायेची ‘ऱ्हायन गॉर्ज’ ही घळ तयार जाल्या.हांगा तिचे देगेवयलो वाठार द्राक्षामळे, ऱ्हायन वायन आनी पुर्विल्ल्या किल्ल्याच्या अवशेशांखातीर प्रसिदद आसा. बॉनाचे दक्षिणेक दोंगराळ वाठार हुंपून ही न्हंय कॉलोन शारापसून मैदानी वाठारांत प्रवेश करता. ह्या वाठारांत तिका रूर आनी लिप ह्यो निमाण्यो उपन्हंयो मेळटात.
नेदर्लंडसांतले न्हंयेचो निमाणो टप्पो सुमार 120 किमी. लांबायेचो आसून, हांगा न्हंयेचो वेग उणो जाला आनी ताका लागून थंय त्रिभूज प्रदेशाची निर्मिती जाली.हांगा गाळ सांठयता आशिल्ल्यान न्हंयेचें पात्र हेर वाठारांपरस ऊंच जाला.ताका लागून हुंवारापसून भोंवतणच्या शाराक भिरांत निर्माण जाता.लोकांनी हांगा बांद आनी खारजां बांदून ही अडचण पयस केल्या. थंयच्यान ही न्हंय जर्मनी आनी नेदरर्लंडसाचे शिमेवयल्यान दोन मुखेल फांट्यांनी विभागिल्ली आसा. हातुंतलो उत्तरेकडलो लेक हो फांटो आर्नहेन आनी रॉटरडेम हांगाच्यान व्हांवत वचून हूक फान हॉलंटाक दर्याक मेळटा. दक्षिणेकडलो व्हाल हो दुसरो फांटो व्हड आसून तो नाइमेगन शाराकडल्यांन व्हांवता.
रोमी काळासावन हे न्हंयेचे येरादारीचेर कर आकारताले. चवदाव्या शतमानांत तिचेर 60 परस चड जकातनाके आशिल्ले.फुडें तांची संख्या उणी जाली. 1868 वर्सा हे न्हंयेक आंतरराश्ट्रीय येरादारीखातीर मान्यताय मेळ्ळी.सद्या हे न्हंयेचेर व्हड प्रमाणाचेर येरादारी जाता. न्हंयेतोंडार आशिल्लें रॉटरडॉम – युरोपोर्ट संकूल म्हळ्यार संवसारांतलें एक व्हड बंदर समजप जाता.हाचेभायर ड्युइसबर्क, रूर, स्टॉसबर्ग, कॉलोन, लूटव्हिखसहाफेन मॅनहायम हीं हे न्हंयेवयलीं हेर म्हत्वाचीं बंदरां.
वर्ग:देवनागरी पानां