cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Girest Monis ani Lazor Vopar
Girest Monis ani Laarr Vopar
19 Konn-êk girest monis aslo; to tambddim ani nazuk sonni vostram nhestalo ani disachea disa borim-borim jevnnam korun dhadoxi jietalo. 20 Ani Lazar nanvacho êk bhikari, soglloch chovnamnim bhoron, tachea darvonttea-xim poddon astalo; 21 girestachea meza velem poddta tem khaun aplem pott bhôrunk to axetalo. Sunnim legun ieun tachim chovnam lenvtalim. 22 Magir êk dis to bhikari melo ani devdutamnim taka Abrahamachea gopant vhorun dovorlo c. To girest-ui melo ani taka vhorun purlo. 23 Iemkonddant attevitte bhôgta astana, tannem aple dolle ubarun Abrahamak ani tachea gopant aslolea Lazarak pois dekhle, 24 ani oxi bob marli: ”Abraham bapa, mhoje churchure dhôr ani aplea bottachi tembi udkant buddoun mhoji jib thôndd korunk Lazarak dhadd, kiteak hea ujeant hanv bharim vollvolltam.”25 Ani Abrahaman mhollem: ”Puta mhojea, tujea jivitant jitlem tunvem sukh bhôgleim, titlem Lazaran dukh sôslem mhonn ugddas kôr; mhonnttôch atam taka buzvônn mellta ani tum dogdogtai. 26 Titlench nhoi, konn hanga thaun tumche-xim vochunk sodit zalear tachean zaina, nhoi mhonn thoi than hanga ieunk-ui zaina, kiteak amche ani tumche modem mottem vhoddlem patall thirail’lem asa” 27 Tednam tannem mhollem: ”Toxem zalear, bapa, taka mhojea bapaichea ghora dhadd mhonn tujê lagim poratun magtam; 28 tôr mhaka panch bhav asat; te-i hê volvolleanchê svater iena zaunk tannem tankam xiddkaunche.” 29 Punn Abrahaman taka sanglem: ”Tankam Moizes ani provadi asat; tanchem tãnnim aikunchem.” 30 Punn tannem portun mhollem: ”Toxem nhoi, Abraham bapa; mel’leantlo konn-ui tanchê-xim vochot zalear, te jivit bodôltole.” 31 Xekim Abrahaman taka sanglem: ”Moizesachem ani provadianchem te aikonant zalear, melleantlo konn-ui jivont zalear legun tanchea monant sot rigchem na.”
“Voparimnim uloitolom, sonvsar rochloleak gupit asloleô vostu ukteô kortolom”, hem provadiachem utor oxem khorem zalem. (Matev 13:35)
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरून ताका विचारलें: “वपारिंनीं तांचê कडे कित्याक उलयताय?” ताणें पर्तिपाळ केलो: “कित्याक सर्गिंच्या राज्याचे गूट वळखुंचें देणें तुंकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनिंक-ऊय दितलो आनी तांचें माप भरन òत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें परियान तांचê कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारिंनीं तांचê कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-ऊय तांकां दिसना, आनी आयकून-ऊय तांकां आयकना आनी संजोय ना.
इजाय्ासान अशें आदिंच सांगललें तें तांचê सवें पाळन येता:
‘आयकून-आयकून तुंकां कांय, संजचें ना; पळेवन-पळेवन तुंकां कांय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दळे धांपलले आसात; ना तोर दळ्यांनीं तांकां दिसुंक लाग्तलें, कानांनीं तांकां सार्कें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां संजतलें, आनी, तीं म्हजê-शीं पर्तून येवन, हांव तांकां बरीं करीन .'
गिरेसत मनीस आनी लाजर वपार
पवित्र पुसतक ː लुकास १६ː १९-३१
१९ कण-êक गिरेसत मनीस आसलो; तो तांबडीं आनी नाजूक सणी वसत्रां न्हेसतालो आनी दिसाच्या दिसा बरिंबरीं जेवणां करून धादशी जियेतालो. २० आनी लाजार नांवाचो êक भिकारी, सगळच चवनांनीं भरन, ताच्या दार्वनट्याशीं पडन आसतालो; २१ गिरेसताच्या मेजा वेलें पडता तें खावन आपलें पट भोरुंक तो आशेतालो. सुणीं लेगून येवन ताचीं चवनां लेंवतालीं. २२ मागीर êक दीस तो भिकारी मेलो आनी देवदुतांनीं ताका आबराहामाच्या गपांत व्हरून दवरलो च. तो गिरेसत-ऊय मेलो आनी ताका व्हरून पुरलो. २३ येंकनडांत आटेविटे भोग्ता आसताना, ताणें आपले दळे उबारून आबराहामाक आनी ताच्या गपांत आसलल्या लाजाराक पयस देखले, २४ आनी अशी बब मारली: ”आबराहां बापा, म्हजे चुर्चुरे धोर आनी आपल्या बटाची तेंबी उदकांत बुडवन म्हजी जीब थोनड करुंक लाजाराक धाड, कित्याक ह्या उज्यांत हांव भारीं वळवळतां.”२५ आनी आबराहामान म्हळें: ”पुता म्हज्या, तुज्या जिवितांत जितलें तुंवें सूख भोगलेईं, तितलें लाजारान दूख सोसलें म्हण उगडास कोर; म्हणटोच आतां ताका बुज्वोण मेळता आनी तूं दगदग्ताय. २६ तितलेंच न्हय, कण हांगा थावन तुंचेशीं वचुंक सदीत जाल्यार ताच्यान जायना, न्हय म्हण थय थान हांगा येवंक-ऊय जायना, कित्याक आंचे आनी तुंचे मदें मटें व्हडलें पाताळ थिरायल्लें आसा” २७ तेदनां ताणें म्हळें: ”तशें जाल्यार, बापा, ताका म्हज्या बापायच्या घरा धाड म्हण तूजê लागीं परातून माग्तां; २८ तोर म्हाका पांच भाव आसात; तेय हê वलवळ्यांचê स्वातेर येना जावंक ताणें तांकां शिडकावंचे.” २९ पूण आबराहामान ताका सांगलें: ”तांकां मयजेस आनी प्रवादी आसात; तांचें तãणीं आयकुंचें.” ३० पूण ताणें पर्तून म्हळें: ”तशें न्हय, आबराहां बापा; मेल्ल्यांतलो कण-ऊय तांचê-शीं वचत जाल्यार, ते जिवीत बदोल्तले.” ३१ शेकीं आबराहामान ताका सांगलें: ”मयजेसाचें आनी प्रवादियांचें ते आयकनांत जाल्यार, मेलल्यांतलो कण-ऊय जिवंत जाल्यार लेगून तांच्या मनांत सत रिगचें ना.”
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Jezucheo Vopareo वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
नागपंचम
नागपंचम श्रावणाच्या शुध्द पंचमीक मनयतात. श्रावण म्हयनो सुरू जावन सगळ्यांत पयलीं येवपी हो उत्सव. ह्या पंचमी दिसा घरांनी नागाची पूजा करतात, ताका लागून तिका ‘नागपंचम’ वा ‘नागपंचमी’ अशें नांव पडलां. वेद काळा सावन हो उत्सव मनयत आयल्यात. ह्या संबंदीत साबार काणयो आयकुवपाक मेळटात.
- श्री कृष्ण जेन्ना कालिका नागाक पराजीत करून यमुना न्हंयच्या पाताळातल्यान सुखरूप भायर आयलो तो दीस श्रावण शुध्द पंचमिचो आशिल्लो. त्या दिसा सावन नागपुजा करपाक सुरवात जाली अशें म्हणटात.
- पांच युगां पयलीं ‘सत्येश्वरी’ नांवाची एक देवी आशिल्ली. तिचो भाव नागपंचमीच्या आदल्या दिसा संवसाराक अंतरलो. त्या दुखान तिणें त्या दिसा अन्नाचो कण पोटांत घेतलो ना. ह्या खातीर, भयणीन नागपंचमीच्या आदल्या दिसा आपल्या भावाक दिर्घ आयुश्य प्राप्त जावंचें ह्या उद्देशान उपवास करून देवाक मागण्यांतल्यान विनयलो. ह्या दिसा नागाची पुजा करपा फाटलें कारण म्हळ्यार, सत्येश्वरीक आपलो भाव त्या दिसा नागरुपात दिसलो. तेन्ना तिणें त्या नागरुपाक आपलो भाव मानलो. त्या वेळार नागदेवान सोपूत घेतलो की, जी भयण ताका भाव मानून ताची पुजा करतली तिचें तो रक्षण करतलो. हाका लागून ह्या दिसा बायलां नागराजाची पुजा करतात.
नागपंचम शुध्द श्रावण पंचमीक मनयतात
ह्या नागपंचमी विशीं पुराणांत एक कथा आसा. ‘तक्षक’ नागान केल्ल्या अपराधा खातीर ख्यास्त म्हूण राजा जनमेजयान सर्पयज्ञ सुरू केलो. हातूंत ताणें सगळ्या सर्पांची आहुती दिवपाक सुरवात केली. तक्षक नाग आपलो जीव वाटावपा खातीर इंद्राकडेन गेलो. राजान “इंद्राय स्वाहा, तक्षाय स्वाहा” म्हणून इंद्रदेवाची लेगीत आहुती तक्षक नागा वांगडा दिली. हातल्यान, अपराध करता आनी ताचें रक्षण करता तो लेगीत अपराधी हें दाखोवन दिलें. आस्तिक ऋषीन राजाक तप करून प्रसन्न केलो.जनमेजयान जेन्ना ताका वर मागपाक लायलो तेन्ना आस्तिक ऋषीन सर्पयज्ञ थांबोवपाचो वर मागलो. तो दीस श्रावण शुध्द पंचमीचो आसलो आनी ह्याच दिसा श्री कृष्णान कालिया नागाचो वध केल्लो.
हरशीं नाग विशारी पूण, भारतीय संस्कृतीत नागाक देव मानला. नागपंचमी दिसा बायलां नागाची पूजा करतात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
कांसावले
कांसावले (६२६८८३)
कांसावले हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या मुरगांव तालुक्यातील १९०.६२ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ५६३ कुटुंबाचे व पुराय २२१९ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार MORMUGAO १५ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा १०५८ दादले आनीक ११६१ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ३२ आसून अनुसूचित जमातीचे ३४ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६८८३ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा दाबोळे ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय दाबोळे ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय वेर्णा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय बांबोळे १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवस्थापन संस्था वेर्णा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक वेर्णा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा मुरगांव ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र मुरगांव ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगां खातीर खाशेली शाळा मुरगांव १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
गांवांत ४ एमबीबीएस पदवीधर वैजकी वेवसायी आसा. गांवांत २ वखदालय आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण आसा. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळण-वळण आनी येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७१२ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला.
सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
भलायकी, पोषण आहार आनी मनरिजवण सुविधा
गांवांत एकात्मीक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशीं कामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशीं कामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यां खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यां खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
कांसावले ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
कांसावले ह्या गांवांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( म्हएत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): PADDY,COCONUTS.
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण गोवा वर्ग:मुरगांव वर्ग:दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:साश्टी तालुका
Ankvari Bhagevonti - Gaion
Ankvari Bhagevonti - Gaion
Ankvari Bhagevonti Blessed Virgin
Lyrics: Apocalypse 12, 1. / Traditional
Music: Joaquim Rodrigues, Anjuna, Bardez, Goa
Translated by: Alfred Noronha, Pandavaddo, Chorão, Goa 403 102. August 2005
Refrain:
Ankvari bhagevonti,
Blessed Virgin,
Ankvar surekh sundori,
virgin fair and beautiful,
nam khôisoruch konn dusri
there is none like you,
Tujê samkar ravo-xi.
to be compared to you
Noketram-mokutt mathear,
With a crown of stars on your head,
sobit suria-vostr angar
clothed with thew bright sun,
chondrachi monnoi pãiank,
feet draped in the glow of the moon,
lili-ful Deva mukhar!
like a flower before God!
Otmeam modem tum normôll
You are the purest among souls,
tum mhoji Mãi, samball kôr;
you are my Mother, take care of me;
samball tum mhojê bhitor
you are the guardian within me,
nitôll nirmollkai sundor.
pure, clean and beautiful.
Kirnnam tujea uzvaddachim
The rays of your light,
bhoddveank uzvaddaitat khorim,
how you illuminate the angels,
sorg-sonvsarak pavtat tim,
they spread over the earth and heaven,
suria-von porzollit tim.
they are brighter than
the rays of the sun.
Lili-fula-i ki mogall
You are more lovable than the lotus,
Deva-borfa-ki uzall.
whiter than the snow.
Zhuzant kortai tum xitôll
You bring peace where there is war,
diun tum adar puskôll!
By guiding us!
During temptations and in death.
Ankvar Maiê, pav vignant;
Virgin Mary, help us in time of trouble;
hea sonvsarant thaun sorgant
until we go up to heaven,
pavo-sôr mornna uprant.
Polleiat
Ankvar Mariechea Manak Gaionnam
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Ankvar Mariechea Manak Gaionnam वर्ग:Gaionnam वर्ग:Romi panam
आयर्लंड
, एरोपांतलो देस आसा। ताची राजधानी डब्लिन नगर आसा। अटलांटिक म्हासागरांत इंग्लंडाचे अस्तंतेक आशिल्लो जुंवो अक्षवृत्तीय विस्तार 51˚ 30’ उत्तर ते 55˚ 30’ उत्तर आनी रेखावृत्तीय विस्तार 5˚ 30’ अस्तंत ते 10˚ 3’ अस्तंत.क्षेत्रफळ 83,767 चौ. किमी. इशान्येक नॉर्थ चॅनल, उदेंतेक आनी आग्नेयेक सेंट जॉर्जेस चॅनेल आनी आयरीश समुद्र. हेर सगळ्या दिकांनी अटलांटिक म्हासागर.
भूंयवर्णनः
जमीन तरेकवार खडपांची आसा. तातूंत चुनखडी, सुभाज नाजाल्यार शिस्ट, रेंवेच्या फातरांपसून जाल्ली आनी ग्रॅनायट सारकीं खडपां हांचो आस्पाव आसा.
ह्या वाठारांतले दोंगरय विंगडविंगड तरांच्या फातरांचे जाल्यात. दर्यादेगेकडलो वाठार ऊंच आसा आनी देशाचो सगळो वाठार म्हळ्यार एक चुनखडयेचें पठार. फकत मदलो भाग मळांचो आनी त्याजाग्यार तळीं, चिखलाचे वाठार सगळेवटेन दिश्टी पडटात. सगळ्या वाठारांनी पाचवेचार रुख आनी झोंपां आसात.
हवामानः
हवामान सरासरी 10˚ से. च्या वयर सरना. जानेवारी आनी फेब्रुवारी हे चड शिंयाचे म्हयने. ह्या वेळार तापमान 4˚ से. ते 7˚ से. मेरेन आसता. जुलय-ऑगस्ट सगळ्यांत उश्ण म्हयने, तेन्ना तापमान 14˚ से. ते 16˚ से. मेरेन आसता. पावस सगळे कडेन सारकोच पडटा. अस्तंतेकडल्यान व्हांवपी वाऱ्यांक लागून वर्साक सुमार 200-225 दीस इल्लो इल्लो पावस पडत आसता. देशाच्या उत्तर आनी उदेंतेच्या वाठारांनी वर्साक 70-75 सेंमी. आनी नैऋत्येवटेन 120-125 सेंमी. पावसाची नोंद जाता.
वनस्पत आनी मोनजातः
निमण्या हिमयुगाच्या काळांत आयर्लंड युरोपीय भुंयेकडल्यान वेगळें जाले, पूण युरोपांत वावुरपी जनावरां आनी वाडपी वनस्पत उत्तर युरोपांतल्यान आयर्लंडांत पावली. इंग्लंडांत सांपडपी बरीचशी मोनजात आनी वनस्पत हांगा मेळना. पूर्विल्ल्या काळांत आयर्लंडच्या मळांच्या वाठारांत दाट रान आशिल्लें, तें आतां ना जालें आसलें तरी ओक, पायन,बर्च ह्या सारके रुख आजूय सांपडटात. हांगाच्या हवामानाक लागून तरातरांचीं तणां हांगा वाडटात.
आयरीश घोडो, कुत्रो, गाय, नी हेर पोसपाचीं जनांवरां लोकप्रिय आसात. कॉनेमारा हे शिंगरु,वुल्फहाउंड, ब्लू टेरियर ह्या सारके कुत्रे चड प्रमाणांत आसात. ब्रॅजर, ऑटर, स्टोट, सोसो हे प्राणी; ससाणो, भांगराकोराचो गरुड हे पक्षी आनी गोबराकोराचो शेड्डो, बेबो, गोगलगाय ह्या सारके ल्हानसान प्राणी दिश्टी पडटात.
इतिहासः
नवएश्मयुगांत आयर्लंडांत मनीस रावताले अशें स्पश्टपणान दिसता. केल्ट लोकांची वस्ती जाल्याउपरांत, नवअश्मयुगांतल्या जमातींकडेन तांचो संबंद आयलो. गोयडेल,ब्रायथोल अश्या नांवांचे कितलेशेच केल्टिक जमातीचे पंगड हांगा वावुरताले. जेजू क्रिस्त शेंकड्याचे सुर्वेक सावन स्कॉटलंडच्यान पिक्ट लोक हांगा आयले अस्तंतेच्या वाठारांनी लोकांची चड वस्ती जाली. त्या काळावेले राजा जरी बळीश्ट आसले तरीपूण कोणाच्यानच आयर्लंडाचेर आपलो शेक चड काळ गाजोवंक जालो ना. कॅनॉट वंशांतल्या राजाक ‘ ऑर्डरी ’ (ordery) म्हळ्यार म्हान राजा अशें म्हणटाले. ह्या काळांत आयर्लंडचे लोक मूर्तिपूजक आशिल्ले.
पांचव्या शेंकड्यांत बऱ्याच किरिस्तांव धर्मप्रसारकांनी आयर्लंडांत किरिस्तांव धर्म हाडलो. तातूंतल्या पॅट्रीक ह्या धर्मगुरुन पयलींची ‘ ओगॅम ’ (ogam) ही लिपी काडून उडोवन थंय रोमन लिपिचो प्रसार केलो. पॅट्रीकाच्या वावराक लागून रोमन कॅथलिक धर्मपंथ थंय बरोच पातळ्ळो.
आठव्या शेंकड्याच्या दुसऱ्या अर्दांत उत्तर युरोपांतल्यान व्हायकिंग जमातींचे पंगड आयर्लंडांत पावले. लुटालूट करून तांणी बरेच गांव भूंयभरवण केले. डब्लिन, पॉटरफर्ड, लिमरीक सारक्या नव्या गांवांची थापणूक केली. 1001 वर्सा ब्रिअन बोरु आयर्लंडाचो राजा जालो. ताणें सगळ्यांक संघटित करून 1014 वर्सा व्हायकिंगांचो पराभव केलो. पूण हे लडायेंत ब्रिअर बोरुक मर्ण आयलें.
बाराव्या शेंकड्यांत अल्स्टर, लिन्स्टर, मन्स्टर आनी कॅनॉट हीं राज्यां म्हत्वाचीं आशिल्लीं. देशभर शांतताय आशिल्ली. ह्या वेळार चवथो पोप अॅड्रियन हाणें इंग्लंडचो दुसरो हेनरी हाका आयर्लंडचो मुखेल नेमलो. 1971 त हेनरी थंय येवन राजा जालो. तेन्नासावन हेनरी घराण्याची सत्ता आयर्लंडांत आयली. हे सत्तेच्या काळांत आयर्लंडची सगळी संपत्ती इंग्लंडाक पावंक लागली. आठवो हेनरी हाणें आयर्लंड इंग्लीश इगर्जीच्या मुखेलपणाखाला हाडून 1541 वर्सा हांगाचे कॅथलिक मठ जप्त केले आनी आपलेवटेन आशिल्ल्या सरदारांक आयर्लंडांत जमीन जुमले दिले. इंग्लीश राजांकडल्यान जावपी अत्याचारांआड झुजपाखातीर शेन ओनील, ह्यू ओनील, डेस्मंड हांगाचो अर्ल ह्या सारक्या देशभक्तांनी बरींच बंडां केलीं. हांगाची राज्यसत्ता पुरायपणान इंग्लंडाच्या राजघराण्याच्या हातांत आशिल्ली. सोळाव्या, सतराव्या आनी अठराव्या शेंकड्यामेरेन ब्रिटीश सत्तेआड ल्हान व्हड झुजांय चालूच आशिल्लीं. इंग्लंडाकडल्यान जावपी धर्मीक अत्याचारांक लागून आयर्लंडची परिस्थिती चडानचड वायट जायत गेली. ह्या काळांत दुकळ, रोग हांकांलागून गांवांची गांवां काबार जालीं. डीन स्विफ्ट, बर्कली, पार्नेल, शेरीडन, हेनरी ब्रूक ह्या सारक्या लेखक, कवी आनी विचारवंतांनी आयरीश लोकांमदीं राश्ट्रीयत्वाची भावना जागयली. अमेरिकेसारक्या देशांनी रावतल्या मूळ आयरीश लोकांची मदत तांच्या राश्ट्रीय पक्षाक मेळूंक लागली. 1782 वर्सा, आयरीश पार्लमेंटांत केल्ले कायदे आनी कोर्टांत दिल्ले निर्णय ब्रिटीश शासनान बदलचे न्हय, रोमन कॅथलिकांक जमनी घेवंक मेळच्यो आनी आपल्या धर्माप्रमाण वागूंक मेळचें ह्या सारक्या थारावांक ब्रिटीशांची मान्यताय मेळ्ळी. कॅथलिकांक मत दिवपाचो अधिकार वा राजकी पदां मेळोवपाचो अधिकार मात मेळ्ळो ना. फ्रेंच राज्यक्रांतीच्या प्रभावाक लागून आयर्लंडांत अशांतताय आयली. 1798 वर्सा वूल्फटोन ह्या मनशान ‘ युनायटेड आयरीशमन ’ नांवाची संघटना काडून बंड केलें. ताका निमणो गोळाक लायलो आनी बंड फसलें. 1800 वर्सा आयरीश पार्लमेंट बरखास्त जालें आनी इंग्लंड-आयर्लंड एकचार कायदो मुखार आयलो. ह्या कायद्यान आयर्लंडाच्या प्रतिनिधींक ब्रिटीश पार्लमेंटांत बसपाचे हक्क मेळ्ळे; हाकालागून आयर्लंडची दिखाऊ स्वतंत्रताय सोंपली आनी इंग्लंड-आयर्लंड हांच्या भितरल्या संबंदांच्या एका नव्या पर्वाक आरंभ जालो.
1829 वर्सा डॅनियल ऑकोनेलच्या (1775-1847) यत्नांक लागून कॅथलिक मुक्ततायेचो कायदो येवन तांकां मताधिकार मेळ्ळे. 1845 ते 1847 वर्सा बटाटाच्या पिकाचेर रोग आयिल्ल्यान आयर्लंडांत दुकळ पडलो. सुमार धा लाख लोक ह्या दुकळांत मेले. दुकळाक लागून जाल्ल्या असंतोशांतल्यान आनी हेर युरोपीय क्रांतीकारक चळवळींनी प्रभावीत जावन ‘ यंग आयर्लंड ’ पक्षाचो फुडारी जॉन मायकेल हाणें बंडाची तयारी केली. पूण ताका देशाभायर धांवडावन घालो आनी पक्षाचो दुसरो फुडारी विलीयम ओब्रायन हाका सरकारान गोळाक लायलो. पार्नेलसारक्या फुडाऱ्यांनी ब्रिटीश पार्लमेंटांत आयर्लंडचो प्रस्न मांडपाखातीर फुडाकार घेतलो.1903 वर्सा उदारमतवादी पक्ष इंग्लंडांत सत्तेर आयलो आनी आयरीश स्वतंत्रतायेचो प्रस्न सुट्टलो अशें दिसूंक लागलें. पूण हेविशीं कांयच घडलेंना. हाका लागून आर्थर ग्रिफीथ हाणें ‘ सीन फीन ’(Sinn Fein) म्हळ्यार ‘ आमच्या आमीच ’ ही चळवळ सुरू केली. 1886, 1893 त दोन होमरुल विधेयकां रद्द केल्या उपरांत 1912 वर्सा तिसरें विधेयक मांडलें. ह्या विधेयकाक लागून बरोच बोवाळ जालो. 1914 वर्सा पयलें म्हाझूज पेटलें आनी आयरीश स्वतंत्रतायेचो प्रस्न मात्सो कुशीक पडलो. 1916 च्या ईस्टर सणावेळार डब्लिन हांगा पॅट्रीक पीयर्स, जेम्स कॉनली, एयन् डी व्हॅलेरा हांच्या फुडारपणाखाल बंड जालें, पूण ह्या बंडाच्या मुखेल्यांक मारुन उडयले, कांय जाणांक देशाभायर धांलडायले. 1918 च्या वेंचणुकेंत सीन फीन पक्षाचे 73 प्रतिनिधी पार्लमेंटांत पावले पूण तांणी लंडनाक वचनासतना डब्लिन हांगा सभा घेवन 21-1-1919 दिसा आयर्लंड स्वतंत्र जाल्ल्याची घोशणा केली. 1920 वर्साच्या होमरूल कायद्याप्रमाण उत्तर आयर्लंड आनी आयरीश फ्री स्टेट ह्या दोन साम्राज्यांची थापणूक करपाचें थारलें. 1922 वर्सा ह्या साम्राज्यांची थापणूक जाली, पूण ह्या कायद्याक जाल्ल्या विरोधाक लागून 1923 मेरेन यादवी झुजां चालूच उरलीं.फुडें 1937 च्या संविधानाप्रमाण ‘ आयरीश फ्री स्टेट ’ चो बदल ‘ आयर ’ हातूंत जालो. राश्ट्रपती हो देशाचो मुखेल आसतलो अशेंय थारलें. त्याप्रमाण 1928 त डग्लस हायड राश्ट्रपती जालो आनी डी. व्हॅलेरा प्रधानमंत्री. दुसऱ्या म्हाझुजांत आयर्लंड तटस्थ रावलें. 1948 वर्सा युनायटेड आयर्लंड पक्षाचो फुडारी जॉन कॉस्टेलो प्रधानमंत्री जालो. 1949 वर्सा ताणें आयर स्वतंत्र प्रजासत्ताक आशिल्ल्याचो थाराव मान्य करून घेतलो आनी ताका इंग्लंडाचीय मान्यताय मेळ्ळी. इतले मजगतीं उत्तर आयर्लंड कुशीकच आशिल्लें. हे गजालीक लागून 1920 सावन सुरू जाल्ल्या यत्नांनी 1946-57 ह्या काळांत बंडाचें रुप घेतलें. 1957 वर्सा कॉस्टेलोचो पराभव जावन डी व्हॅलेरा सत्तेर आयलो. 1973 मेरेन तो त्या पदार आशिल्लो. 1973 त ताच्या जाग्यार अर्स्किन चिल्डर्स हाची निवड जाली. 1974 ते 1976 मेरेन सियरबेल ओ दालाय वेंचून आयलो. 1976 त सत्तेर आयिल्ल्या डॉ. पॅट्रीक हिलरी हाणें 1983 त परत जैत मेळोवन आपली सत्ता तिगोवन दवरल्या.
राज्यवेवस्थाः
18 एप्रिल 1949 सावन आयरीश फ्री स्टेट बदलून त्या जाग्यार स्वतंत्र आनी सार्वभौम प्रजासत्ताक जल्माक आयलें. ताचेपयलीं कांय दीस आयर्लंड ब्रिटीश राश्ट्रकुलांतल्यान भायर सरलें. सद्याचें आयर्लंडचें राज्य 1937 च्या संविधानाप्रमाण चलता. ह्याच संविधानाक लागून देशाचें नांव ‘ आयर ’ अशें दवरलां. हाका इंग्लिशींत ‘ आयर्लंड ’ अशेंय म्हणटात.
हांगाचें प्रशासन लोकांनी नियुक्त केल्ल्या राश्ट्रपतीच्या नांवान चलता. राश्ट्रपतीची वंचणूक दर सात वर्सां उपरांत जाता. फाटोफाट दोनदां वेंचून आयल्या उपरांत तिसरे फावट राश्ट्रपती जावंक मेळना. संसद दोन घरांनी वांटून घाल्या. लोकसभेक ‘ डेल आयरीन ’ (Dail Eireann) आनी वयल्या घराक ‘ सीनेड आयरीन ’ (Seanad Eireann) म्हणटात.
सरकारी धोरणांचेर आनी प्रशासनाचेर दोनूय घरांनी भासाभास जाता. पूण संविधानाप्रमाण सरकार फकत लोकसभेक जापसालदार आसता. पैशांच्या बिलांचेर सीनेड फकत सुचोवण्यो करूंक शकता.
सद्याचे (24 वे) लोकसभेंत 166 प्रतिनिधी आसात. ते थेट निवडून येतात. सीनेडचे 60 प्रतिनिधी आसतात. तांतल्या 11 जाणांची नेमणूक महामंत्री करता. 6 विश्वविद्यालयांचे प्रतिनिधी आसतात आनी हेर विंगड विंगड वेवसायीक पंगडांनी वेंचिल्ले आसतात. विश्वविद्यालयांतल्यान येवपी प्रतिनिधींमदले 3 जाण आयर्लंड राश्ट्रीय विश्वविद्यालयाचे तर 3 जाण डब्लिन विश्र्वविद्यालयाचे आसतात. अठरा वर्सां पुराय केल्ल्या दर एकल्याक मतदानाचो अधिकार आसता.
फियाना फेल (Fianna Fail), फायन गेल (Fine Gael) आनी लेबर पार्टी अशे तीन पक्ष आसात. वर्कस पार्टी (पयलीचो सीन फीन) होय मुखेल राजकी पक्ष जावन आसा. तेभायर ल्हानसान अशे बरेच राजकी पक्ष आसात.
आयरच्या 27 प्रांतांचें प्रशासन काउंटी काउन्सिल (County council) कडल्यान जाता.तेभायर हें प्रशासन बरेभशेन चलचेखातीर ‘ काउंटी बरो कॉर्पोरेशन ’ (County Borough Corporation). ‘ अर्बन डिस्ट्रीक्ट काउन्सिल ’ (Urban District Council) ह्यो संस्था आसात.ह्या संस्थांचेर केंद्र सरकाराचें नियंत्रण आसता. रस्ते, येरादारी, उदकापुरवण, भलायकी सारके विशय थळाव्या प्रशासनाच्या अधिकारांत आसतात. केंद्रीय प्रशासनाचें अनुदान घेवन आनी थळावे कर लावन थळावें प्रशासन आपली अर्थीक मांडावळ थारायता.
आयरीश कायदो ‘ इंग्लिश कॉमन लॉ ’ (English Common Law) चेर आदारला. न्यायालयां तीन पांवड्याचेर आसातः सकयलीं, मदलीं आनी सर्वोच्च. सर्वोच्च न्यायालयांत दिल्लो निवाडो निमाणो आसता. आयरीश पोलीस (Guardians of Peace), देशांत कायदो आनी सुवेवस्था, सांबाळपाचें काम करता. पोलीस खात्याचेर कायदोमंत्रालयाचें नियंत्रण आसता.
हांगा दोन तरांचें लश्कर आसा. थीर आनी राखीव. लश्कराविशींचे सगळे निर्णय घेवपाचो अधिकार राश्ट्रपतीकडेन आसा. 1958 सावन आयर्लंडचें लश्कर संयुक्त राश्ट्र परिशदेच्या (U.N.O.) शांतीदळाचो एक भाग जावन आसा. लॅबनान, न्यू गिनी (आतां अस्तंत आयरियन), भारत, पाकिस्तान, सायप्रस, इराण, इराक ह्या देशांनी आयरीश लश्कराचे अधिकारी संयुक्त राश्ट्रांखातीर काम करतात.
अर्थीक परिस्थितीः
अर्थीक परिस्थिती शेतकी पिकावळीचेर आदारित आसा. आयरीश शेतकी वेवसाय स्थूल राश्ट्रीय उत्पादनांत (GNP)11% ची भर घालता, वट्ट कामगार संख्येंतल्या 14% कामगारांक काम दिता आनी वट्ट निर्यांतींत ताचो वांटो 25% आसा.1983 वर्सा 1,80,000 लोक शेतकी वेवसायांत काम करताले. वट्ट उत्पादनांतलें 84% उत्पादन पशुधनाचेर आदारिल्ल्या शेतवेवसायांतल्यान येता. हातूंत गोरवां 35%, दूद आनी तेपसून तयार जाल्लीं उत्पादनां 35%, दुकर 5%, कोंबयो आनी तांतयां 4%, मेंढरां आनी लोकर 3%, घोडे 1%, तण आनी हेर पिकां 8%, बार्ली 7% आनी साकरेचे बीट 2%. मुखेल पिकांभितर राय, ओट, गंव,बटाट हांचोय आस्पाव आसा. पशुसंवर्धन आनी दूद-मांस हांचो वेपार बऱ्या प्रमाणांत चलता.
शिशें आनी जस्त खनिजांची सांठवण हांगा हेर युरोपीय देशांपरस चड आसा. तेभायर तांबे,जिप्सम, पीट, गॅस, संगमरवर, स्लेट आनी घरां बांदपाचे फातर हांच्योय बऱ्योच खणी आसात. 1983 वर्सा इंधनाखातीर आयर्लंडांत 49.0% तेल, 12.5% कोळसो, 16% पीट (peat), 2.5%उदक आनी 20% सैमीक वायू हांचो उपेग जालो. सैमीक तेल काडपाचो एकूच प्रकल्प आयर्लंडांत आसा, जो दिसाक 56,000 बल्लां तेलाचें उत्पादन करता.
आयर्लंडच्या दर्यांत नुस्त्याची पिकावळ बरीच जाता. हांगा बांगडे, कॉड, ईल, लॉबस्टर,सुंगटां, कालवां, हेरिंग, हॅडॉक ह्या सारकें नुस्तें भरपूर प्रमाणांत सांपडटा. सी फिशरीज बोर्ड (Sea Fisheries जआद-मत्स्योद्योग मंडळ) ही सरकारान नेमिल्ली संस्था सर्यांतल्या पिकावळीचे उदरगतीखातीर वावुरता. उदकांतली पिकावळ राश्ट्रीय उत्पादनांत मोलाचो वांटो दिता. 1983 वर्सा 45.4 दशलक्ष आयरीश पौडांचें उत्पादन जालां. नुस्तें आनी नुस्त्यापसून तयार जाल्ल्या उत्पादनांतल्यान आयर्लंडाक 84.1 दशलक्ष आयरीश पौडांचो ह्या वर्सा फायदो जालो. सुमार 3,400 पुराय वेळ आनी 5,100 अर्दो वेळ काम करपी नुस्तेकार ह्या उद्येगांत आसात. पर्यटन हो हांगाचो एक पोरनो इद्येग. शेतवेवसाय आनी हेर उद्येगधंद्यांफाटल्यान मोटें उत्पन्न दिवपी हो तिसरो उद्येग. ह्या धंद्याक लागून आयर्लंडाक वर्साक सुमार 900 दशलक्ष आयरीश पौडांचें उत्पन्न मेळटा. पर्यटकांचें मुखेल आकर्शण म्हळ्यार हांगाच्या सैमाची सोबीतकाय, लोक आनी लोकांचे जीणेची तरा. तेभायर पोरन्यो इगर्जी आनी किल्ले हेय पर्यटकांक हांगा आकर्शित करतात. आयर्लंडांत बरींच पोरनी वस्तुसंग्रहालयां, आर्ट गॅलरीज आनी थिएटरां आसात. ह्या गजालींचीय पर्यटन धंदो वाडोवंक मदत जाता. वर्साक सुमार 2.3 दशलक्ष पर्यटक आयर्लंडाक भेट दितात. हातूंतले सुमार 50% ब्रिटीश, 14% अमेरिकन आनी कॅनेडियन, 13% युरोपीय आनी उरिल्ले सुमार 23% हेर देशांतल्यान येतात. आयरीश पर्यटन मंडळ ही सरकारी संस्था पर्यटन उद्येगाच्या मळार वावुरता.
निर्मणी उद्येग आयर्लंडाचो मुखेल घटक जाला. हातूंत काम करतल्यांची संख्या वट्ट काम करतल्या लोकसंख्येच्या 29.4% आसा. अन्नोद्येग, तंबाखू आनी पेयां, वस्त्रनिर्मणी,पायतणांउद्येग, लांकूडउद्येग ह्या सारके उद्येगधंदे मुखेल आसात. भोवराश्ट्रीय कंपन्यांनी हांगा बऱ्याच प्रमाणांत आपलें भांडवल घालां. चडशा कारखान्यांनी ब्रिटन, अस्तंत जर्मनी, जपान हांचें भांडवल आसा. आयातनिर्यातीचो वेपार ब्रिटन, अमेरिका, अस्तंत जर्मनी, कॅनडा, बॅल्जियम, जपान ह्या देशांकडेन जाता. कोळसो, धान्य, यंत्रां, लोखण, मोटार गाडयो, तेल, डांबर, कपडो सारक्या गजालींची आयात आनी लोणी, तांतयां, सोरो, घोडे आनी र जनावरांची निर्यात जाता.
जेफानिया आचें पुसतक
जेफानिया आचें पुसतक
जसिया ह्या जुदाच्या राजाच्या काळार (६४० – ६०९), जेफानिया प्रवादी वावुरलो. विदेशांच्या संवय्यांचेर निशेद मारप (१/८); पर्क्या देवांची भजण कर्तल्यांचेर निशेद मारप (१/४-५); अधिकाऱ्यांक, राजकुंवरांक दबकावप (१/८) आनी राजाविशीं जाप काडिनासताना रावप हें सगळें धर्मीक चळवळ सुरू जावंचे पयलीं घडलें म्हण स्पश्ट जाता. म्हणटच जेरेमियास प्रवादियाच्या मुनियार्पण सुरू जावचे पयलीं, जेफानियाचो काळ सुरू जालो म्हण दाखयता.
आयर्लंड
येरादारी आनी संचारणः
आयर्लंडांत हेर युरोपीय देशांपरस लोकसंख्येची घनताय उणी आसली तरी रस्त्यांचें प्रमाण चड आसा. 1983 वर्सामेरेन सगळे धरून 92,000 किमी. लांबायेचे रस्ते आशिल्ले. देशांतली येरादारी चडशी रस्त्यांवेल्यान जाता (96%). 1960 ते 1980 ह्या वर्सांभितर रस्त्यावेल्यान येरादारी करपी वाहनांची संख्या तीन पटींनी वाडली. बस येरादारीचें नियंत्रण आयरीश परिवहन वेवस्था (Irish Transport System) ही सरकारमान्य संस्था करता. हे संस्थेकडेन सुमार 900 बसी आशिल्ल्याची नोंद जाल्या. हे भायर 1,200 खासगी बसी हांगा आसात.
रस्त्यावेल्या येरादारीचें नियंत्रण करपी संस्था रेल्वेमार्गाचेरूय नियंत्रण दवरता. 1983 वर्सामेरेन हांगा 3,000 किमी. लांबायेचे रेल्वे मार्ग आसले. चडश्यो रेल्वे डिझलाचेर चलतात. दर दिसा सुमार 50,000 ते 80,000 लोक रेल्वेमार्गांवेल्यान प्रवास करतात.
उदकांतली येरादारी आंतरराश्ट्रीय उद्येग वाडोवंक पालव दिता. देशाभितर जावपी उदकांतली येरादारी उणी आसा. डब्लिन हें हांगाचें सगळ्यांत व्हड बंदर. ह्या बंदरांतल्यान दर वर्सा 58 लक्ष टन मालाची हाड-व्हर जाता. तेभायर कॉर्क, वॉटरफर्ड, लिमरीक ह्या बंदरांतल्यानय बोटांची येरादारी चलता. शॅनन न्हंय, ग्रँड आनी रॉयल कालवे हे देशांतल्या येरादारीचे मुखेल मार्ग.
आयर्लंडची विमान येरादारी तीन मुखेल आंतरराश्ट्रीय विमानतळांवेल्यान जाता. हे विमानतळ म्हळ्यार डब्लिन, शॅनन आनी कॉर्क. वर्साक सुमार 4 दशलक्ष लोक विमानांतल्यान येरादारी करतात. डब्लिनसावन सुमार 2.5 दशलक्ष लोक वर्साक प्रवास करतात. ‘ एअर लिंगस ’ (Aer Lingus) ही हवाई मार्गाचेर नियंत्रण दवरपी मुखेल संस्था. हे संस्थेकडेन 23 विमानां आशिल्ल्याची नोंद आसा. 11 देशांतल्या 29 शारांनी हे संस्थेकडल्यान येरादारीचे वेव्हार जातात.
दूरसंचारण (Telecommunication) ची उदरगत आयर्लंडांत 1980 वर्सा जाली. देशांतल्या सगळ्या वाठारांनी दूरध्वनी आसा. आयर्लंडांत राश्ट्रीय थराचेर सकाळचीं उजवाडाक येवपी स खबरापत्रां आसात, सांजेचीं उजवाडाक येवपी 4 आसात. तेभायर सुमार 80 वयर थळावीं दिसाळीं आसात. ‘ रेडिओ टेलेफिस आयरीन ’ (Radio Telefis Eireann) ही राश्ट्रीय प्रसारण संस्था. रेडिओ आनी दूरचित्रवाणी सेवेचेर हे संस्थेचें नियंत्रण आसता.
लोक आनी समाजजीणः
आयर्लंडची वट्ट लोकसंख्या 1986 वर्सा 35,47,000 आशिल्ली. हातूंतले चडशे लोक कॅल्टीक आनी कॅल्टीक-मॉर्मन अशा मिश्र वंशाचे आसात. 95% लोक रोमन कॅथालिक धर्माचे आसात. धर्मस्वतंत्रतायेक मान्यताय आशिल्ल्याकारणान हेर धर्मांचेय लोक हांगा आसात.
आयरीश कुटुंबांत सुमार 6-7 मनशां आसतात. लग्न करपाची पिराय सादारणपणान 30 वर्सांच्या वयर, गांवगिऱ्या वाठारांनी रावपी लोकांचीं घरां तणाच्या नाजाल्यार पानांच्या पाख्यांचीं आसतात. सद्या नवीं येवपी घरां फातरांचीं आनी नळ्यांचीं आसात.
आयरीश कुटुंबांत सुमार 6-7 मनशां आसतात. लग्न करपाची पिराय सादारणपणान 30 वर्सांच्या वयर. गांवगिऱ्या वाठारांनी रावपी लोकांचीं घरां तणाच्या नाजाल्यार पानांच्या पाख्यांचीं आसतात. सद्या नवीं येवपी घरां फातरांचीं आनी नळ्यांचीं आसात.
बटाट, कांदे, मांसाचो सूप, ओटच्या पीठाचो सांजो, कोबी ह्या सारक्या गजालींच्यो जेवणखाणांत चड आस्पाव आसता. आयरीश व्हिस्की आनी स्टाउट बीयर हांगा बरीच लोकप्रिय आसा.
आयरीश लोकांक खेळाची आनी घोडेस्वारीची बरीच आवड आसा. दर वर्सा कितल्योश्योच घोड्यांसर्ती जातात. तेभायर सॉकर, बॉक्सिंग, हर्ली (हॉकीभशेन एक खेळ), गेलिक फुटबॉल ह्या सारके खेळ बरेच लोकप्रिय आसात.
रोमन कॅथलिकांचे सगळे सण आनी उत्सव आयर्लंडांत मनयतात. ‘ आन टोस्टाल ’ नांवाचो उत्सव ईस्टरासावन तीन सप्तकां चलता. हातूंत नाटकां, गायन, मिरवणुकी सारक्यो कार्यावळी जातात. नाटकांचीय हांगाच्या लोकांक बरीच आवड आसा.आधुनिकीकरणाक लागून लोककलांचो इल्लो इल्लो नाश जायत चल्ला. गांवगिऱ्या वाठारांनी प्रचलित आशिल्ल्यो अंधश्रध्दा, रुढी काबार जायत चल्ल्यात.
पांचव्या शेकडयासावन ख्रिस्ती धर्मप्रसारकांच्या कामाक लागून हांगा धर्मीक कला आनी वास्तुशिल्पाक म्हत्व आयलें. शिल्पकारांनी फातरांचेर कोरांतिल्ले खुरीस आनी धर्मीक शिल्पां, पूजेचें सामान, विंगड विंगड अलंकार ह्या सारक्यो पोरन्यो कलाकृती आजूय अज्रंवर आसात.
जेफानिया आचें पुसतक
जेफानिया आचें पुसतक
हें पुसतक चार विभागांनीं वानटून घातलां.
आयर्लंड
लोक आनी समाजजीणः
एकुणिसाव्या शेंकड्यांतल्या आयरीश स्वतंत्रताय चळवळीचो वांटो म्हूण आयरीश कलेच्या उदरगतीखातीर बरेच यत्न जाले. ‘ आयरीश हायबर्निया अकादेमी ’ हे संस्थेच्या फाटबळाक लागून जॉन किटींग, मॉरीस, माक्गोनिल, एस्टेल सोलोमन सारक्या चित्रकारांनी युरोपांत नांव मेळयलें. आयरीश लोकसंगीताक आनी नाटकांक बरीच पोरनी परंपरा आसा. सरकारी यत्नान तांचें पुनरुत्थान करपाचें काम चालू आसा. विणप, शिंवप हातूंत आयरीश दादले-बायलो बऱ्योच,फुडें पावल्यात. कलाकुसरीभितर लांकडाचेर आनी धातूचेर तशीच फातराचेर केल्ली कलाकुसर बरीच लोकप्रिय आनी सोबीत आसा.
जेफानिया आचें पुसतक
जेफानिया आचें पुसतक
१ - जुदाक सर्वेस्पराचो दीस (१/२ – २/३)
आयर्लंड
शिक्षणः
आयरीश संविधानांप्रमाण शिक्षण हो दर एकल्याचो मुळावो हक्क थारायला. 6 ते 15 वर्सां पिरायेच्या भुरग्यांनी शाळेंत नांव घालप सक्तीचें आसा. 1984 त शिक्षणाचेर 970 दशलक्ष पौड खर्च करपाची सरकारी येवजण आसली. मुळाव्या शाळांनी सुमार 6,00,000 भुरगीं शिकतात. चडशा शारांनी आनी गांवांनी वेवसाय-धंद्याचें शिक्षण दिवपी संस्था आसात. तातूंत शेतकी वेपार आनी तंत्रीक शिक्षण दितात. डब्लिन विश्वविद्यालय (थापणूक 1591) आनी आयर्लंड राश्ट्रीय विश्वविद्यालय (National University of Ireland, थापणूक 1908) हीं हांगाचीं दोन विश्वविद्यालयां. मेनूथ हांगा धर्मशास्त्राचें शिक्षण दिवपी नामनेचें विश्वविद्यालय आसा. शिक्षण मुळाव्या, माध्यमिक आनी उंचेल्या अशें तीन पांवड्यांचेर चलता. तंत्रीक शिक्षणाक हालीं आयर्लंडांत चड म्हत्व येवंक लागलां. शाळांनी गेलिक (Gaelic) आनी इंग्लीश ह्या दोनूय भाशांनी शिक्षण दितात.
जेफानिया आचें पुसतक
जेफानिया आचें पुसतक
२ - राश्ट्रां आड भाकितां (२/४ – १५)
आयर्लंड
भाशा आनी साहित्यः
पूर्विल्ल्या काळांत ऑगेम (Ogam – सद्याक Ogham अशें बरयतात) नांवाची लिपी प्रचलित आशिल्ली, पूण खुणांची लिपी आसल्याकारणान ती साहित्याक लिपिबध्द करूंक पावलीना. तेन्नाचें साहित्य संतकथा, शौर्यगाथा अशा तरांचे आसताले. हें साहित्य तेन्नाचें साहित्य संतकथा, शौर्यगाथा अशा तरांचे आसताले. हें साहित्य चडशें पद्यांत आसतालें. गद्यांत आशिल्लें साहित्यय पाठांतरांतल्यान तिगोवन दवरताले. धर्मीक कवनां त्या काळांत बरींच लोकप्रिय जालीं. सेंट पॅट्रीकाचें कवन आनी उल्ट्रान हाचें सेंट ब्रिजीटाचेर रचिल्लें गीत खूब लोकप्रिय आसा. पांचव्या शेंकड्यांत सेंट पॅट्रीकाच्या यत्नांनी हांगा रोमी लिपी पावली. ह्या उपरांतचीं दोनचार शेंकड्यातलीं गीतां, लोककथा, संतकथा सारके प्रकार गेलिक भाशेंतल्यान आशिल्ले. ह्या काळाक गेलिक साहित्याचें भांगरायुग म्हणटात. व्हायकिंगाच्या घुरयांक लागून हातूंतले बरेंच लेखी साहित्य नश्ट जालें. उपरांत ब्रिटिशांच्या शेकातळा आयरीश साहित्य आनी लोक चेंपून आशिल्ल्याकारणान साहित्याची निर्मणी सोंपपाची भिरांत तयार जाली.
जेफानिया आचें पुसतक
जेफानिया आचें पुसतक
३ - जेरुसाल्या आड भाकितां (३/१- ८)
आयर्लंड
भाशा आनी साहित्यः
अठराव्या-एकुणिसाव्या शेंकड्यांतल्या राश्ट्रीय चळवळींच्या काळांत ‘ गेलिक लीग ’ (Gaelic League) सारक्या संस्थांनी आयरीश भाशेचे उदरगतीखातीर बरेच यत्न केले. ह्या काळांत विल्यम येटस्, जॉर्ज रसेल (ल्यूईस) सारक्या लेखकांनी इंग्लीश भाशेंतल्यान आयरीश जीण आनी संस्कृतायेचें चित्र रंगयलें. हाचो परिणाम जावन आयर्लंडांत बरेंच समाजप्रबोधन जालें. लेडी ग्रॅगरी, शॉन ओकेसी, जॉन मिलींग्टन सिंज हांणी नाटकां बरोवपांत नामना मेळयली. जॉमनाथन स्विफ्ट, ऑलिव्हर गोल्डस्मिथ, टॉमस मूर, जेम्स जॉयस, पॅट्रीक कॉलम, जेम्स स्टीफन, ऑस्कर वाइल्ड, बर्नार्ड शॉ ह्या आयरीश साहित्यिकांनी देशाची कीर्त वाडयली.
जेफानिया आचें पुसतक
जेफानिया आचें पुसतक
४ - भासावणियो (३/९- २०)
आयर्लंड
म्हत्वाचीं थळाः
डब्लिन ही राजधानी, बेलफास्ट, लिमरीक, लंडनडेरी, वॉटरफर्ड हीं कांय मुखेल शारां. तेभायर पर्यटनाक लागून किलार्नी आनी ग्लॅनगारिक हीं ठिकाणां बरींच लोकप्रिय आसात.
जेफानिया आचें पुसतक
जेफानिया आचें पुसतक
सर्वेस्पराच्या दिसाचें भाकीत, फक्त जुदाचच न्हय पूण सगळ्या राश्ट्रांचो नास जातलो म्हण सांग्ता. जुदा धर्मीक आनी नयतीक तरेच्या ब्रश्टाचाराक बली पडला आनी ताच्यांत गर्व आनी उर्मटपणा वाडल्यांत देखून ताचेर फर्मण पडलां (३/१, ११). जेफानिया पर्माणें पातक करप म्हळ्यार जिव्या देवाचेर अक्मान करप. राश्ट्रांक खासत लावन दूसऱ्यांक शिटकावणी जातली (३/७) आनी ह्या वर्वीं देवाची पर्जा खाल्ती जातली आनी आदनिया पाळतली (२/३). तशेंच विनंर आनी ल्हान्वीक लकांक तारणाची भासावणी केल्या (३/१२-१३).
आयर्लंड
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:Sonvsarachim Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:एरोपांतले देस वर्ग:संवसाराचीं राष्ट्रां वर्ग:इतिहास / History
जेफानिया आचें पुसतक
पळेइयात
Book_of_Zephaniah
Books_of_the_Bible
Bible
Sandarbh
वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books) वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
कच्छ
भारताचे अस्तंत देगेचेर आशिल्लो हो प्रदेश गुजरात राज्यांत आसा. ताचे उत्तरेक आनी उदेंतेक व्हडलें मळ; दक्षिणेक व्हडली दर्यादेग आनी अस्तंतेक अरबी समुद्र आसा. हो खा-या उदकाचो वाठार कांसवाच्या आकाराचो आसा. देखून ताका कच्छ (कांसव) हें नांव पडलां आसूंये.
ह्या प्रदेशाचो आवांठ ४५,६१२ चौ. किमी. आसा. उदेंत-अस्तंत अंसर सुगार २५६ किमी.जाल्यार, उत्तर-दक्षिण अंतर ५६ ते ११२ किमी. आसा. भारताचे मुखेल भुंये सावन वेगळो पडिल्लो हो प्रदेश पडंग, रेंवट आनी फातरांचो आसलो तरी थंय वळीन आशिल्ले दोंगर, मदीं-मदीं व्हांवपी न्हंयो, कांयकडेन पिकावळ, तशेंच तणान भरिल्ले वाठार दिश्टी पडटात.
ह्या वाठारांत आशिल्ल्या दोंगरांपैकीं धिनोधर हो मुखेल पर्वत. ताचें तेमक सुमार १००० फूट ऊंच आसा. पयलीं ह्या दोंगराचेर ज्वालामुखी आशिल्लो. हांगाच्यो न्हंयो पावसाळ्यांत व्हांवतात आनी हेर वेळार सुक्यो आसतात. मदीं मदीं ह्या भागांत भूंयकांप जातात. १८२९, १८४४, १८४५,१९५३ ह्या वर्सांनी भुंयकांपांनी मोटी बादा ह्या प्रदेशाक जाली हया प्रदेशाचें हवामान उण्यांत उणें ७.८° से. जाल्यार चडांतचड ४२.८° से. आसता. वर्सभर दर्यादेगेर आनी भितरल्या वाठारांत गीम सोडून हवा बरी आसता, पूण एप्रिल आनी मे ह्या दोन
वर्ग:देवनागरी पानां
अँग्लो इंडियन साहित्य
अँग्लो इंडियन साहित्य म्हळ्यार चड करून ब्रिटिशांच्या काळांत भारतांत रावपी कांय इंग्लीश मनशांनी बरयिल्लें साहित्य. इंडो अँग्लियन साहित्या कडेन हाचो स्पश्ट दिसपी फरक म्हळ्यार अँग्लो इंडियन साहित्य निर्मीतल्या बरोवप्यांनी हांगाचे भुंये कडेन खोल नातें दाखोवंक ना. ते आपले संवेदनशीलतेच्या बाबतींत आनी विचारांच्या बाबतींत इंग्लीशच उरले. जरी ब्रिटीश संस्कृतायेचें पडबिंब पडिल्ल्या भारतीय जीणेचें तांणी चित्रण केलें, तरी तांची इंग्लेज जीणे कडेन आशिल्ली निश्ठा आनी इंग्लेज वाचप्यां कडेन पावपाचो हेतू स्पश्टपणान दिसून येता.
सगळ्यांत पयलीं अँग्लो इंडियन बरपावळ म्हूण गोंयांत आयिल्ले फादर थॉमस स्टीफन्स ( १५४९-१६१९ ) हांचे बरपावळीचो उल्लेख जाता. ताणीं आपल्या बापायक बरयिल्ल्या पत्रांचो ह्या साहित्यांत आस्पाव जाता. ह्याच काळांत लंडनचो वेपारी मास्टर राल्फ फिच हाणें आपल्या भारतांतल्या आनी उदेंतेच्या भोंवडे वर्णनांतल्यान आपल्या साहसांविशीं बरयलां. हीं भोंवडी ताणें १५८३ ते १५९१ ह्या काळांत केल्ली.
खऱ्या अर्थान भारतांत इंग्लेज साहित्य आनी साहित्याविशीं अभ्यास वॉरन हेस्टिंग हाच्या कारकिर्दीच्या शेवटाक (१७७४ - १७८४) सुरू जालो. अठराव्या शतमानाचो चडसो वांटो साहित्याचे नदरेंतल्यान फळादीक थारलो ना, आनी ताच्या फुडल्या शंबर वर्सांनी जें अँग्लो इंडियन साहित्य निर्माण जालें, तें भोंवडे वर्णनाच्या रूपांत आसा. हातूंत मोगल दरबार आनी त्या काळाच्या भारतांतल्या विंगड विंगड प्रांतांतल्या राजकारणा विशीं बरींच वर्णनां आसात. ह्या भोंवडेकाणयांनी त्या बरोवपी लेखकांची सादी - सोंपी शैली दिश्टी पडटा.
ह्या भोंवडे वर्णनांतलीं कांय नांव घेवपासारकीं म्हळ्यार, जहाँगीराच्या दरबारांत आशिल्लो इंग्लीश राजदूत सर थॉमस रो, एडवर्ड टेरी (रिलेशन ऑफ अ व्होएज टू ईस्टर्न इंडिया), विल्यम मॅथोल्ड (रिलेशन ऑफ द किंग्डम ऑफ गोलकोंडा) आनी जॉन फ्रेयर (न्यू अकावंट ऑफ इस्ट इंडिया अँड पर्शिया)
अठराव्या शेंकड्यांत झुजां आनी अराजक हांकां लागून बरीच उणी बरपावळ जाली. हे वेळार रॉबर्ट ऑर्मे (१७२७-१८०१) हाचें ‘ हिस्टरी ऑफ मिलीटरी ट्रान्झेंक्शन्स ऑफ ब्रिटीश नेशन इन इंडोस्तान ’ हें पुस्तक गाजलें. हाका जाणकारांनीं ब्रिटिशांच्या भारतांतल्या सुर्वेच्या लशकरी जैताचें ‘ गद्य महाकाव्य ’ अशें म्हळां.
सर विल्यम जोन्स (१७४६-१७९४) हाची १७८३ त सर्वोच्च न्यायालयाचो न्यायाधीश म्हूण जाल्ली नेमणूक अँग्लो इंडियन साहित्या विशींच न्हय, तर उदेंत-अस्तंत संबंदाचे नदरेंतल्यानय भोव म्हत्वाची थारली. ह्या व्हड संस्कृत पंडितान एशियाटिक सोसायटी ऑफ बंगालची थापणूक करून कालिदासाचें ‘ शाकुंतल ’ इंग्लेज भाशेंत अणकारीत केलें. भारतीय पुराणांतल्या बऱ्याच साहित्याचो इंग्लीश भाशेंत अणकार करपी तो पयलो अँग्लो इंडियन कवी थारलो.
१९ व्या शतमानाचे सुर्वेक अँग्लो इंडियन साहित्यांत भर घालपी म्हत्वाच्या बरोवप्यां मदीं जॉन लिडेन (१७७५-१८११), ह्यू बॉयड, फ्रॅन्कोटर्क रेमण्ड, हेन्ऱी टॉमस कोलब्रूक, जेम्स टॉड, मार्क विल्क्स, एलिझा फे, मेरी मार्था शेरवूड हांचो आस्पाव जाता.१८५६ तल्या स्वतंत्रताय लढ्य उपरांतची तीन वा चार दशकां भारतांत इंग्लीश भाशेचो फुडार थारावपी आशिल्लीं. ह्या काळांत मॅकॉलेच्या शिक्षण पध्दतीचे बुन्यादीचेर (१८३५) भारतांतल्या उंचेल्या पावंड्या वयल्या शिक्षणा खातीर इंग्लीश भाशेचें माध्यम वापरपाचें थारलें. हाचो परिणाम जावन भारतीय लोक फकत माध्यमापुरत्योच न्हय तर आपल्यो कल्पना आनी भावना उक्तावंक इंग्लीश भाशेचो वापर करूंक लागले. हाचे उपरांत इंग्लीशींतल्यान सर्जनशील अभिव्यक्ती करूंक भारतीयांक कळाव लागलो ना. हातूंतल्यान इंडो-अँग्लियन वा इंग्लीशींतल्यान बरयिल्लें भारतीय साहित्य ही स्वतंत्र आनी नवी साहित्य परंपरा निर्माण जाली.
अँग्लो-इंडियन साहित्य एकुणिसाव्या शतमानांत बरेंच वाडलें. ह्या वेळार साहित्याच्या मळार मेजर डेव्हिड लेस्टर रिचर्डसन सारक्या टीकाकाराचो आनी जेम्स ग्रँट डफ सारक्या इतिहासकाराचो हेरांवांगडा उदय जालो. ह्या काळांत अँग्लो-इंडियन कल्पितकथांचीय निर्मणी जाली. भारतीय जीविताचें आनी मनाचें सखोल गिन्यान उक्तावपी विल्यम ब्राउन हॉकली,फिलीप मॅडोज टेलर, विल्यम डेलाफिल्ड आर्नोल्ड, जॉ लँग, अलेक्झांडर आलार्डायस हे कांय नामनेचे बरोवपी जावन गेले. कल्पित कथांवांगडाच अँग्लो-इंडियन साहित्यांत बरीच पद्य बरपावळ, काव्य, हास्यकाव्य आनी तरेकवार गद्य साहित्याचीय निर्मणी जाली.
नाममेच्या कविंमदीं विल्यम वॉटरफिल्ड, मेरी लॅस्ली, हेन्ऱी जॉर्ज, सर अॅडविन आर्नोल्ड (१८३२-१९०४) आनी सर आल्फ्रेड कॉमिन ल्याल (१८३५-१९११) हांचो आस्पाव जाता. आर्नोल्ड हाची ‘ लाइट ऑफ एशिया ’ ही अँग्लो-इंडियन साहित्यांतली बऱ्यांतली बरी साहित्य कृती म्हूण वळखतात.
अँग्लो-इंडियन साहित्याचो प्रवाह थांबनासतना रुडयार्ड किप्लींग (१८६५-१९३६) आनी ई. एम्. फॉर्स्टर (१८७९-१९७०) हांचे मेरेन चालूच उरलो. ह्या दोगांयचें साहित्य म्हळ्यार अँग्लो-इंडियन साहित्यांतली बऱ्यांतली बरी प्रातिनिधीक अभिव्यक्ती अशें मानतात. ई. एम्. फॉर्स्टर हाची ‘ अ पॅसेज टू इंडिया ’ ही साहित्य कृती म्हळ्यार अँग्लो-इंडियन साहित्याचें बऱ्यांतले बरें उदाहरण आनी आर्विल्या भारताच्या घुसपागोंदळाचें समाजीक, वास्तव चित्रण करपी दर्जेदार कादंबरी अशें जाणकारांचें मत आसा.
स्वतंत्रताये उपरांत काळाचे गरजे प्रमाण अँग्लो-इंडियन साहित्य वाडूंक शकलेंना, तरी पूण ब्रिटीश काळांतल्या भारताचें चित्रण करपी पुस्तक पेनलस्कॉट आनी एम्. एम्. केय ह्या लेखकांनी बरयल्यांत.
वर्ग:देवनागरी पानां
पांडुरंग सातू नाईक
पांडुरंग सातू नाईक हांचो जल्म दि.13 डिसेंबर 1899 या दिसा म्हाड्डोळा जालो.
पांडुरंग सातू नाईक हांचो जल्म दि.13 डिसेंबर 1899 या दिसा म्हाड्डोळा जालो. तांचे मुळावे शिक्षण मराठींतल्यान यत्ता तिसरेमेरेंत जालें. 1915 या वर्सा ते मुंबय गेले. थंय दादासाहेब फाळके हांच्या चित्रपटसंस्थेत प्रवेश करून छायाचित्रणातले धडे फाळके हांच्या हाताखाला गिरयले. फुडें साहायक छायाचित्रकार म्हूण ताणी कोहिनूर फिल्म कंपनी,लक्ष्मी प्रोडक्शन्स आनी रणजित फिसल्म कंपनी अशा संस्थांमार्फत कामां केली. 1934 या वर्सा छायाचित्रणाचे मुखावयलें शिक्षण घेवपाखातीर ते जर्मनी, फ्रांस, इटली, इंग्लंड या देशांत गेले. परदेशांतल्यान परत आयल्याउपरांत ते इंपिरिअल फिल्म कंपनींत कामाक लागले. थंय आसतानाच 1934 या वर्सा इंदिरा एम. ए. या बोलपटावेळार फाळ्यो बांदून थंयसल्लयान प्रकाशयाजना करपाचो यशस्वी प्रयोग ताणी केलो. 1936 या वर्सा मास्टर विनायक आनी बाबूराव पेंढरकर हांच्यावांगडा भागीदारींत हंस पिक्चर्सची स्थापणूक केली आनी छाया (1936), धर्मवीर, प्रेमवीर (1937), ब्रह्मचारी, ज्वाला (1938), ब्रँडीची बाटली, देवता, सुखाचा शोध (1939), अर्धांगी (1940) या चित्रपटांचे बरें छायाचित्रण केले. 1940 या वर्सा आचार्य अत्रे, बाबूराव पेंढारकर, मा. विनायक व राजगुरू हांच्या नवयुग फिल्म कंपनीचो लग्न पहावं करून (1940) हो चित्रपट पांडुरंग नाईक हाणी चित्रित केला. दूर की आवाज हो ताणी चित्रीत केल्लो पयला रंगीत चित्रपट आसलो. पिरायेच्या 76व्या वर्सा मुंबय हांगा दि. 21 ऑगस्ट 1976 या दिसा तांका ह्रदयविकारान मरण आयलें.
जल्म
पांडुरंग सातू नाईक हांचो जल्म दि.13 डिसेंबर 1899 या दिसा म्हाड्डोळा जालो.
शिक्षण
तांचे मुळावे शिक्षण मराठींतल्यान यत्ता तिसरेमेरेंत जालें.
वावर
1915 या वर्सा ते मुंबय गेले.थंय दादासाहेब फाळके हांच्या चित्रपटसंस्थेत प्रवेश करून छायाचित्रणातले धडे फाळके हांच्या हाताखाला गिरयले. फुडें साहायक छायाचित्रकार म्हूण ताणी कोहिनूर फिल्म कंपनी,लक्ष्मी प्रोडक्शन्स आनी रणजित फिसल्म कंपनी अशा संस्थांमार्फत कामां केली. 1934 या वर्सा छायाचित्रणाचे मुखावयलें शिक्षण घेवपाखातीर ते जर्मनी, फ्रांस, इटली, इंग्लंड या देशांत गेले. परदेशांतल्यान परत आयल्याउपरांत ते इंपिरिअल फिल्म कंपनींत कामाक लागले. थंय आसतानाच 1934 या वर्सा इंदिरा एम. ए. या बोलपटावेळार फाळ्यो बांदून थंयसल्लयान प्रकाशयाजना करपाचो यशस्वी प्रयोग ताणी केलो. 1936 या वर्सा मास्टर विनायक आनी बाबूराव पेंढरकर हांच्यावांगडा भागीदारींत हंस पिक्चर्सची स्थापणूक केली आनी छाया (1936), धर्मवीर, प्रेमवीर (1937), ब्रह्मचारी, ज्वाला (1938), ब्रँडीची बाटली, देवता, सुखाचा शोध (1939), अर्धांगी (1940) या चित्रपटांचे बरें छायाचित्रण केले. 1940 या वर्सा आचार्य अत्रे, बाबूराव पेंढारकर, मा. विनायक व राजगुरू हांच्या नवयुग फिल्म कंपनीचो लग्न पहावं करून (1940) हो चित्रपट पांडुरंग नाईक हाणी चित्रित केला. दूर की आवाज हो ताणी चित्रीत केल्लो पयला रंगीत चित्रपट आसलो.
मरण
पिरायेच्या 76व्या वर्सा मुंबय हांगा दि.21 ऑगस्ट 1976 या दिसा तांका ह्रदयविकारान मरण आयलें.
कंवची
सिलिका (रेंव) ७५%, सोडा अश २०%, चुनो ५% हांची सारकी भरसण करून तयार जाल्लो अस्फटिक-अकर्बनीक असो पारदर्शक वा अर्दपारदर्शक असो पदार्थ, कंवचेचे जशे वेगवेगळे गणधर्म जाय, तेचप्रमाण तातूंत कॅल्शियम, शिशें, लिथियम, सिरियम आदी धातवीय ऑक्साइडांची भरसण करतात. कंवचेचो वापर मनीस खूब पूर्विल्ल्या काळासावन करीत आयला. आयच्या काळांत कंवचेचो सर्रास उपेग जाता. सदच्या वेव्हारांत कंवचेच्यो कितल्योश्योच वस्तू दिसरून येतात.