cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अस्तंत यिद्दीश
अस्तंत यिद्दीश मध्य युरोपांतल्या जर्मन भाशीय देशांत आनी ताच्या शिमेवयल्या वाठारांनी (हंगेरी, चॅक आनी स्लोव्हाकिया, उत्तर इटली, हॉलंड विसाव्या शेंकडयामेरेन वेगवेगळ्या बोलींच्या रुपांत अस्तंत यिद्दीश उलयताले. आतां थंय जर्मन भास उलयतात.
वर्ग:देवनागरी पानां
Goltim
Goltim (६२६७१०)
Goltim हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या तिसवाडी तालुक्यातील ३५२.०९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ४२३ कुटुंबाचे व पुराय १६३४ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार PANAJI १४ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ७५५ दादले आनीक ८७९ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ८ आसून अनुसूचित जमातीचे २६२ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६७१० आसा.
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (ELLA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PANAJI) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (ELLA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत १ वखदालय आसा.
वक्फ
वक्फ : मुसलमान धर्माचे व्यक्तीन थरावीक विधी-नेमावळीखाल केल्लें धर्मादायी दान. अशें दान करतल्याक वाकिफ म्हण्टात. वक्फ म्हळ्यार अटकाव वा प्रतिबंध. नामनेचो तत्ववेतो अबू हनीफा (६९९ ७६७) हाच्या मतान संपत्ती वाकिफच्या मालकिचीच दवरपाची आनी तिचें उत्पन्न धर्मादाय उद्दिश्टांखातीर वापरपाचें म्हळ्यारच वक्फ. ताच्या शिश्यांच्या मतान मात वक्फाकलागून वाकिफचो संपत्ती वयलो अधिकार ना जावन ती परमेश्र्वराच्या अधीन जाता आनी तिचो लाव मानव समाजाक मेळटा. वक्फ अधिनेमाप्रमाण मशीद, कबरस्थान, शिक्षण संस्था पाणपोई, पूल, अन्नदान, ताजिया, खानका, प्रार्थनासत्रांची वेवस्था, गरिबांक आदार, अशा मुसलमानी धर्माक मान्य आशिल्ल्या खंयच्याय उद्दिश्टांखातीर वक्फ निर्माण करूं येता. खंयचीय साबुदेची सज्ञान व्यक्ती वक्फ करूंक शकता. वाकिफ मृत्यूपत्रावतीनय वक्फ करूंक शकता. वक्फचे प्रस्थापनेखातीर संपत्तीच्या समर्पणाची घोशणा गरजेची आसता. पूण संपत्तीचो ताबो दिवप गरजेचें आसा कांय ना हे विशीं मतभेद आसात. शिया पंथाप्रमाण संपत्तीचो ताबो दिवप गरजेचें मानलां. स्थावर वा जंगम अशे खंयचेय संपत्तीचो वक्फ करूं येता. पूण वाकिफचो ‘मूषा’ (संपत्तीचो विभागूंक नाशिल्लो वांटो) आसल्यार ताचो वक्फ जावंक शकना. वाकिफान वक्फाखातीर जीं उद्दिश्टां केल्लीं आशिव्वीं तांची फाटपुरवण करप अशक्य जाल्यार वक्फची संपत्ती ही हेर समान उद्दिश्टांखातीर वापरूंक येता. हनफी पंथाच्या विधीप्रमाण वाकिफचे मुस्तींत ताच्या स्वताच्या आनी ते उपरांतच्या कुटुंबियांच्या निर्वाहाखातीर वक्फ जावंक शकता. पूण निमाणें उद्दिश्ट गरिबांखातीर उपेगी अशेंच आसूंक जाय. शिया विधीप्रमाण वाकिफ स्वताच्या व्यवस्थापनाची वेवस्था वक्फचेवतीन करूंक शकना.
Goltim
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध आसा. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
वक्फ
वक्फचे निर्मिती उपरांत संपत्तीची वेवस्था जे व्यक्तीकडेन वता ताका मुतवल्ली म्हण्टात आनी तो कायद्दयाचे नदरेन ट्रस्टी कसो आसता. बायलांक मुतवल्ली जावपाक प्रतिबंद ना. पूण वक्फ संबंदीत धर्मीक कार्यांत तिका वांटेकार जावंक मेळना. वाकिफ स्वताक वा आपल्या वंशजांक मुतवल्ली नेमूंक शकता. ताणें मुतवल्लीची नेमणूक केली ना जाल्यार न्यायालय योग्य मनशाची मुतवल्ली म्हण नेमणूक करता. वक्फ अधिनेमा प्रमाण मुतवल्लीच्या अधिकाराचेर कांय मर्यादा आसात. देखीक, वक्फची संपत्ती न्यायालयाचे परवानगीबगर तो विकूंक, घाण दवरून, अदलाबदल करूंक शकना. मुतवल्लीच्या अकार्यक्षमतेक लागून वा वक्फच्या ताचेकडसून जाल्ल्या दुरुपयोगाक लागून ताका त्या पदावयल्यान निखळावपाची तजवीज आसा.
Goltim
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३४०३ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शासकीय बस सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वक्फ
वक्फ हो धर्मदायी विधी संपत्ती विशय आशिल्ल्यान ताचें नियोजन आनी नियंत्रण करपाखातीर कायदेशीर अधीनेम शासनान करून दवरल्यात. केंद्रिय अधीनेम नं. ४२ (१९२३), नं. ३४ (१९५४) हे म्हत्वाचे अधीनेम आसात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Goltim
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
Aile Donguri (Saiba Rayan) - Dekhni
Aile Donguri (Saiba Rayan)
This hillock
Goltim
जमिनीचो वापर
Goltim ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
Aile Donguri (Saiba Rayan) - Dekhni
Aile Donguri (Saiba Rayan)
Type: Deknni
Goltim
उत्पादन
Goltim ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): FISH,MANGOES,BEANS
संदर्भ
वर्ग:उत्तर गोवा वर्ग:तिसवाडी वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:उत्तर गोंय वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
Aile Donguri (Saiba Rayan) - Dekhni
Aile Donguri (Saiba Rayan)
Source: José Pereira/ Micael Martins. A Sheaf of Deknnis, p. 75, Song No. 29a
Lyrics and Music:
Date:
Musical form: Binary
Literary form: Satire?
Translated by Romano Abreu, Moira, Goa, June 2003
Aile donguri
On this hillock.
Pele donguri
The fox is dancing.
Dongureche donguri
On this hillock and that,
Fulolam moguri
Jasmine (mogra) flowers are flowering.
Sogottu loku punji.
Everyone is collecting flowers.
Mazoru bosulam
The cat is sitting,
Tsauchaku taku
To stir yogurt.
Undiru tsauta lonnim
The rat is stirring butter,
In butter is immersed,
Tsanim marita mitti.
The squirrel is relishing the aroma.
Polleiat
Dekhnni
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देखणी / Dekhnni वर्ग:Romi panam
Pondicherry
Pondicherry vo Puducherry zaun asa Bharotache ek kendraxasit pradex.
वर्ग:Bharotachem kendraxasit pradesham वर्ग:Romi panam
Anthony Mendes
1936 vorsa zuamv agostin fernandis aplea ‘kapri chakor’ hea tiatrant taka lhanxi parot dil'li. Ani oxe toren tanne taka aplea choxea tiatramni vattekar kel'lo.To ek boroupi,bosoupi,rochpi,gaupi ani namnecho vinodi nott.To ixkolant astonach tiatr boroupak survat kel'li tannem vott'tt 15 tiatr boroun macher haddle.Tacho poilo tiatr ‘panddu barber’ (pandu barber)gõyant proyog zalo.Tache kaim her tiatr mhollear ‘artimijh’, ‘gõykar,’ ‘pesamv va tensamv,’‘kunnbi irmamv,’ ‘dusreponni kazar,’tikhli sun,’ ‘vonecho zurament,’‘bekar zamvoi,’ ‘rodd ttu mhapsa,’‘girannacho put,’ adim.[2]
tachea godd avazak lagun to prekxokam modi khub gajil'lo.Tannem mhonnil'lim kantram aiz pasun lokanchea tonddar gollttat.Tachea mhonnpache pod'dotik lagun lok taka spring man mhonnttale.Ek fakiunt hasounno kolakar mhunn tachi namna zal'li.Tachea bhesak pollounuch prekxok hamspak lagtale.Ani taka lagun eka tiatristan taka ‘komiddiyona modlo ek huxar komeddiyon’ mhunn namv dil'lem.‘amche noxib’ filmant to khub porzoll'llo.Oxe toren aplea jivnachi 25 vorsam konknni machechi seva keli ani 21 march 1964 disa to somvsarant ontorolo.
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh वर्ग:Indie – che Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Tiatrist वर्ग:Romi panam
हरमल
हरमल (६२६६५८)
हरमल हें उत्तर गोंय जिल्ल्यांतल्या पेडणें तालुक्यांतलें ९.६६ चौ. किमी. क्षेत्राचें शार आसून २०११ चे जनगणने प्रमाण ह्या शारांत १२३४ कुटुंबां वा वट्ट ५३२२ लोकसंख्या आसा. जिल्लो मुख्यालय, पणजी हांगां ४० किलोमीटर अंतराचेर आसा. राज्याची राजधानी पणजे हांगां ४० किलोमीटर अंतराचेर आसा. हातूंत २७८० दादले आनी २५४२ बायलां आसात. हातूंत अनुसुचीत जातीचें लोक १२५ आसून अनुसुचीत जमातीचें ० लोक आसात. ह्या गांवाचें जनगणनेची सुवात निर्देशांक ६२६६५८ आसा.
लोकसंख्ये प्रमाण शाराचो दर्जो V (लोकसंख्या_एकूण ५,००० to ९,९९९). शाराची नागरी स्थिती आसा. 'सर्वेक्षण शार'.
१ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें बेळगांव हें शार १६१ किमी अंतराचेर आसा. ५ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें पुणे हें शार ४६३ किमी अंतराचेर आसा. रेल्वे स्टेशन १६ किमी अंतराचेर पेडण्या आसा.
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
शारांत उकती गटार वेवस्था आसा. ल्हान धरणांतल्यान उदकापुरवण जाता. गांवांत शुध्दीकरण केल्ल्या नळाच्या उदकाची पुरवण जाता. उदका पुरवणेची तांक 650 किलो लिटर आसा.
सगळ्यांत लागीं उजो पालोवपाची सुविधा पेडण्या (१३ किमी) आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय २५ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय ९० किमी हांगां आसा. शारांत १ दवाखानो आसा. शारांत १ कुटूंब कल्याण केंद्र आसा. शारांत १ प्रसुती आनी बालकल्याण केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसुती केंद्र ११ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र २८ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं रुग्णालय ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय २५ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं फिरतो दवाखानो ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं हेर वैजकीय सुविधा ४० किमी हांगां आसा.
शारांत ३ खाजगी वखदां दुकान आसा.
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत २ शासकीय प्राथमिक शाळा आसात. शारांत २ खाजगी प्राथमिक शाळा आसात. गांवांत २ खाजगी हरमल पंचक्रोशी विद्यासय आनी कार्मेल माध्यमीक विद्यासयां आसात. गांवांत २ खाजगी माध्यमीक शाळा आसात. गांवांत १ खाजगी उच्च माध्यमीक शाळा आसात.
सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) म्हापश्यां (३६ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) पणजे (४८ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) पेडण्या (१६ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं "खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला, शास्त्र आणी वाणिज्य)" म्हापश्यां (३६ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय- विधी पणजे (४८ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय- विद्यापीठ पणजे (५४ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय - हेर म्हापश्यां (३६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैजकी महाविद्यालय बांबोळे (५४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय BANDORA C T (७८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैवस्थापन संस्था पेन्ह द फ्रान्स (४२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पॉलिटेक्निक पणजे (४८ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा म्हापश्यां (२६ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र पेन्ह द फ्रान्स (३८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अपंगां खातीर खाशेली शाळा पेन्ह द फ्रान्स (३८ किमी) हांगां आसा.
सुविधा
सगळ्यांत लागीं खाजगी अऩाथाश्रम पणजे (४७ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं नोकरी करपी स्त्रियांचें सरकारी निवास (हॉस्टेल) पेन्ह द फ्रान्स (४२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वृद्धाश्रम शिवोले (१६ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय खेळांगण म्हापश्यां (३० किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी चित्रपटगृह पेडण्या (१३ किमी) आसा. शारांत २ खाजगी सभाघरां आसा. शारांत १ खाजगी भौशीक वाचपघरां आसा.
उत्पादन
हरमल ह्या शारांत मुखा वयल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( म्हत्वाच्या देंवत्या अनुक्रमान): देशी सोरो,मिरसांगांच्यो वस्तू,सुकें नुस्तें
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत १ राश्ट्रीय बँक आसा.
गांवांत १ सहकारी सावकारी पेडी आसा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:पेडणें तालुका / Pernem Taluka वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
पुंडलीक नारायण नायक
पुंडलीक नारायण नायक हांचो जल्म २१ एप्रिल १९५२ हया वर्सा वळवय फोडें हया गावात जाल्लो.
गोंयच्या राजभास आंदोलनातलें योगदान
कोंकणी राजभास, गोंय घटकराज्य आनी घटनेचे आठवे वळेरेंत कोंकणीचो आसपाव ह्या माग्ण्याखातीर स्थापन केल्ल्या कोंकणी प्रझेचो आवाज संस्थचे निमंत्रक। (१९८५)
पर्यावरण चळवळींत सहभाग
केरी, फोंडें, गोंय हांगाच्या नायलॉन ६ ६ प्रकल्पाक विरोध करपाक उबारिल्ले चळवळींत सक्रीय सहभाग (१९९५)
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:कोंकणी लेखक वर्ग:लेखक/Lekhok वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis
Allan Octavian Hume
(zolm': 6 zun 1829, mantteros; moronn: 31 zulea 1912, londdon).
Lhanponnasaunoch hyumak lokokleannachi tollmoll axil'li. Dekhun bharti-i xaski-i sevent tannem xikxonn, polis khateantoli sudaronna, soreacho vepar, bharti-i bhaxentolim nemallim, balguneagar sudaronna kendram oxa sabar vixeamni kholayen lokx ghalun tatunt sudaronna ghoddoun haddpakhatir to vavurolo. To proxasok mhunn kam' korta astona tannem suchoil'leo sudaronna kaim promannant sorkaran many korun ghetil'leo.
Xaski-i seventlean 1882 to to nivrit't zaleauporant aplo kolponepromann bhartiyanchea koleannakhatir svotontroponnan vavuropak laglo. 1885 to bharti-i raxttri-i sobha (kangres) ostitvant aili. Uprant bavis vorsam tanne kangresocho sochivo mhunn vaur kelo. Survechea kallant kangresocho sochivo mhunn vaur kelo. Survechea kallant kangresin udaromotovadi pod'dot apnnail'li. Punn ugr kolpona vaddot geli ten'na hyumacho kangresiuyolo tabo gelo. 1994 to to bharot soddun londdnak gelo. Thoim ‘ddolvich librol somsthecho’ odhyokx mhunn tannem morsar vaur kelo.
ॲlon hyum' ho boro proxasok, somazoseuk axil'lo. Toxench xeunneamsombondi mhaiti ekttham-i korpachi-i taka audd axil'li. ‘do gem' borddos‌ ef inddia’, ‘borma ondd silon’ hea xeunneamvixim mhaiti divpi pustokacho to soh-lekhok asa. Tarekovar sounneanchim ekttham-i kel'lim pakham. Kati ani tanteam uprant tannem brittix myujhiymak dilim. Bharti-i raxttri-i kangresocho somsthapok mhunn taka bharti-i itihasant mhotvachi suvat asa.
Polleiat
Allan_Octavian_Hume
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Razkaronni, Raznitikar vo Razokaronnant ascho monis वर्ग:Romi panam
नवरेचो इश्ट वपार
नवरेचो इश्ट वपार
Novreacho Ixtt Vopar - The Bridegroom's Friend ( Parable )
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
नवरेचो इश्ट वपार
पवित्र पुसतक ː जुांव ३ ː २८
२८ हांव क्रिसत न्हय, पूण ताचê मुखार वचुंक देवान म्हाका धाडला, अशें हांवें सांगलां म्हण तुमीच म्हजê विशीं गवायकी दितात. २९ हकल म्हळ्यार नवऱ्याची ब; ताका लागीं आसललो नवऱ्याचो इश्ट, नवऱ्याचो ताळो आयकून, व्हडê खुशाल्काय्ेन मुर्गटता. हीच म्हजी खुशाल्काय; ती आतां भरन आयल्या. ३० तो वाडत वचुंक जाय, पूण हांव जाल्यार अदीक-अदीक ल्हान जावंक जाय. ३१ वयर थावन येता तो सगळ्यांवन वर्तो. प्रिथुमेंतलीं उपजतात तीं प्रिथुमेचीं, आनी तांचें उलवणें प्रिथुमेचें. सर्गार थावन येता तो सगळ्यांवन वर्तो. ३२ आपणें देखलां आनी आयकलां ताची तो साक्षी दिता, तरिपूण कण ताची साक्षी मानून घेना; ३३ ताची साक्षी मानून घेतात तीं देव सतेवंत म्हण रुजू कर्तात, ३४ कित्याक जाका देवान पाठयला, तो देवाचीं उत्रां उलयता: देव ताका माप-मेजप नासताना आत्मो दिता. ३५ बाप पुताचो मोग कर्ता आनी ताणें सगळेो वसतू ताच्या हातांत दिल्यात. ३६ पुताचेर भावार्थ दवर्तात तांचê सवें सासणीक जिवीत आसा; पुताक खाल्तीं जावंक कबूल नांत तीं जिवीत भगुंक पावचीं नांत, पूण देवाचो क्रोध तांच्या माथ्यार आसा.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ
This Joy of Mine is now full, Commentary & Meditation
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
काळ पार्कुंक वपार
काळ पार्कुंक वपार
Kall Parkunk Vopar - The Weather Signs ( parable )
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
काळ पार्कुंक वपार
पवित्र पुसतक ː लुकास १२ː ५४-५९
५४ ताणें लोकाक आनींक-उय म्हळें: "अस्तमते थावन एक कुप चडन मांडता तें पळेवन, तुमी रोकडींच पावस येता म्हणटात, आनी तशेंच घडता; ५५ आनी दखिणे थावन वारें मारतोच तुमी म्हणटात: बरीच गर्मी जातली, आनी तशेंच घडता. ५६ आरे ढंगयांनो, पृथुमेचें आनी मळबाचें तोंड कशें पारकूंचें तें तुमी जाणंत; हो काळ पारकुंक ﻿ लागीं कशें जायना तर?" ५७ निट-सारकें कितें तें तुमचींच तुमी कित्याक थारायनांत? ५८ देखीक: तुज्या वादीया बराबर अधिकारीया-शीं वेतासताना, तुमचो तंटो सोंपोंवक वाटेरूच जाता तितलेंय कर; ना जाल्यार, तीं तुका नितीदारा-शीं ओडून व्हरतीत, आनी नितीदार तुका कसाबाच्या हातांत दियत, आनी कसाब तुका बंदखणींत घालीत. ५९ हांव तुका सांगतां, तुजो निमाणो लेपतन ए तुनवें फारिक करी-सोर थैसरली तुका सुटका मेळचीच ना."
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ
The Weather Signs, Commentary and Meditation
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
दामांव आनी दीव
दामांव आनी दीव जावन आसा भारताचे एक केंद्रशासीत प्रदेश।
वर्ग:भारताचें केंद्रशासीत प्रदेशां वर्ग:देवनागरी पानां
John Aguiar
thumb|John Aguiar, [[Bharot antlo Goencho Konknni kovi.]] John Aguiar he ek Konkani kovi, borovpi, prosar modhyamantlo monis toxenxh geetam rochpi. Tachi geetam Akaxvanni Ponjecher ani CD cher melltat. Tanchim rochloli kaim geetam You Tubacher ui melltat.
Songit
Aguiar'an rochlolem Viva Carnival he geet 1992 vorsachea Carnaval utsovache “Carnaval Anthem” mhonn gazlem. Novembeer 2011 vorsa tannem Bab Siddnath Buyao hancea Suotontra Goa hea CD-nt aplem geet dilem. Hea gitak songit [[Mukesh Ghatwal] hannim dillem.
Tannem khub bhokti geetam rochleant zantun Hindu and [[Cristanv devanchi asat, Mangal murti moria khub gazlem. Ganesh geetacho bhokti video tea velar poilech fautt Konkanintlean ailo. Hea Ganesh bhokti geetachem songit Mukesh Ghatwal hanchem aslem. 2009 vorsa tannem Grateful to Jesus hea CD albumak sath geetam bhett dilim. He CD albub Buyao Theatres an toir kel’lo. Shantadurga Aye he tache geet [[Gautami Hede Bambolkar hannem gaylam ani Mukesh Ghatwal hannum songit dilam.
Akaxvanni soddlear tachi geetam CD cher loukik zaleant, toxench somaz modeamantlen lokam merem pauleant. Grateful to Jesus, He Damodara, Buyao Rocks, Valley of Colours, hea CD cher tachi geetam asat. Tache ek ekodem geet je Dilip Vaze and Sindhuraj Kamat hannem songit dillam tachoi video halinch zala ani tevui bhi borench gazlam. He geet Samiksha Bhobe-n mhontlam. [
Planning Devachem hea Konkani filmant tacho kolakar mhonn aspav zala. [Tinky George hanchea maicho mog hea short filmant tannim mukhel bhumika kelea toxench The Formal Shoes mhonn tanne ek short film toir kelam zantunt tannech mukhel bhumika kelea.
Aguiar hannem Corona zagrutai korunk nettan fuddakar ghetla. Tannim sorkari soniticher vaur kela ani prosar modheamantlean he vixoiacher uzvadd ghatla. Tannem Corona zagrutai korun don geetam rochlim. Toxench Covaxin human trails an umedin vantto ghetlo. Tancho Covid Warrior mhonn Civil Defence sounsten bhovman kelo.
Kovita
Tannem Konkani kovitechi char pustokam Devnagrin ani ek English bhaxent nibondh boroileant toxench ek Romi Konkantlean Mandovichea Dege Voilean hem pustok boroilam. Tache somajik vixoicher sabar lekh thallavea vortoman potrancher xapun aileat. Manglurchea Kalangan hea sounsten ghoddun haddlolea Vishva Songit puror 2010 tachea eka geetak lagun tankam nomination favla zalam. Tankam Konkani Bhasha Mandalacho 2017 cho Rock Barretto Sahitik Tosrip tanchea Olyo Yaadi hea pustokak favo zalam.
TOSRIPAM (AWARDS)
2011 vorsa Gulab Vorsantlo Borovpi tosrip (writer of the year) ho puroskar fvo zala. 2012, The Navhind Times Ex-NCC Achievers Award for Literature favo zala. 2007 hea vorsa Goa Chief Minister’s Gold Medal meritorious services in Home Guards zalam.
2020 hea vorsa tankam borea vaurak lagun President Home Guards Medal for Meritorious services favo zalam. 2012 hea vorsa tankam borea vaurak lagun President Home Guards Medal for Distinguished services favo zalam. 2013 hea vorsa tankam borea vaurak lagun Director General of Home Guards New Delhi commendation disc ani promanpotr favo zalam. Tea bahair 2016 hea vorsa borea vaurak lagun Deputy Director General of NCC Bangalore e commendation promanpotr favo zalam.
April 2, 2011 hea disa takam Sri Gayatri Mutth Betora hannim Sarva Dhorm Bhokti Puroskar bhettoun tacho sanman kela.
Vevosaian te potrakar. Goem Mahiti ani Procidi khateant te Information Officer mhonn asle. Te collegichea disa passun potrakar asle ani tannim, West Coast Times, Herald, Gomantak, Goencho Avaz and her potrani kam kelam.
Bhaileo zullovnneo
वर्ग:Romi panam
अभिज्ञानशाकुंतल
अभिज्ञानशाकुंतल कवी कालिदासाचें संस्कृत नाटक. कालिदासान बरयल्ल्या वट्ट तीन नाटकांत हेंच निमाणे आसूंक जाय अशें एक मत आसा. ह्या नाटकाचे हातबरपावळीचे प्रतींचें लिपिभिन्नते प्रमाण देवनागरी, बंगाली आनी दक्षिण भारतीय अशे प्रकार आसात. पूण मुळ नाटका लागीं चड लागींचे आसा अशें जाणकारांचे मत आसा.ह्या नाटकाची काणी अशीः शिकार करपा खातीर रानांत आयिल्लो दुष्यंत राजा कण्व मुनीच्या आश्रमांत येता. थंयच ताका कण्व मुनीची मानिल्ली धूव शकुंतला मेळटा. दुष्यंत आनी शकुंतला एकामेकांच्या मोगांत पडून गांधर्व- रितून लग्न जातात. राजा आपलें नांव आशिल्ली मुदी तिका दिता आनी ‘हांव मागीर येवन तुका राजधानींत व्हरतां.’ अशें शकुंतलेक वचन दिवन तो राजधानींत परतता. तें उपरांत एक दीस शकुंतला दुष्यंताच्या चिंतनांत गुल्ल आसतना अतिथी म्हूण आयिल्ल्या दुर्वास मुनींच्या उल्या कडेन तिचें लक्ष वचना. ‘तूं जाचें चिंतन करता ताका तुजी विसराय पडटली’ असो श्राप दुर्वास मुनी रागान दिता. प्रियंवदा आनी अनसुया ह्या शंकुतलेच्या इश्टीणींचें थंय लक्ष आसता. शकुंतलेची चूक जाली तिका माफी करची अशें प्रियंवदेन मागतकच अभिज्ञान (वळख) म्हूण एकाद्रो अलंकार दाखयतकच श्राप सोंपतलो असो उःशाप दुर्वास मुनी दिता. हें सगळें चालू आसतना शकुंतला आपल्या चितनानूच गुंग आसता. तिच्यो इश्टिणी तिका हो प्रसंग मात्तूय कळयनात. शकुंतले कडेन आशिल्ली मुदी तिका श्रापांतल्यान वाटायतली अशी तांची खात्री आसता. दुष्यंत राजा शकुंतलेक व्हरपाक आश्रमांत येना. राजाच्या आपोवण्याची वाट पळोवन-पळोवन ती थकता आनी निमाणी स्वताच वचून ताच्या दरबारांत हाजीर जाता. पूण राजा गुरवार शकुंतलेक वळखना. ताका वळख दाखयतली तर ताणें दिल्ली मुदी तिचे कडल्यान शेणिल्ली आसता. ती निर्शेता, तिचें कांयच शाणपण चलना. इतल्यान एक तेजीश्ट बायल तिका अप्सरस्तीर्था कडेन घेवन वता. फुडें एका खारव्याक नुस्त्याच्या पोटांत ती खुणेची मुदी मेळटा आनी ताचे वरवीं ती राजा कडेन पावता. ती वळखतकच फाटलो सगळो उगडास जावन राजाक पश्चाताप जाता. ते स्थितींत इंद्राच्या आपोवण्यावेल्यान असूरां कडेन झुजपा खातीर तो स्वर्गलोकांत वता. थंयसून परत येतना हेमकूट पर्वताचेर मारिचाश्रमांत ताका शकुंतल आनी तिका जाल्लो सर्वदमन हो तांचो चलो, हांची भेट जाता. तीं व्हडा खोशयेंन एकामेकांक मेळटात. दुष्यंत-शकुंतलेची ही कथा महाभारताच्या आदिपर्वांत आयल्या. तशेंच ती पद्मपुराणांतूय आसा. कालिदासान आपले नाट्यकृती खातीर महाभारतांतल्या कथेचोच आदार घेतला आसूंक जाय अशें विद्वानांचे मत आसा. पूण मुळ कथानकांत ताणें म्हत्वाचे बदल केल्यात. महाभारतांतली शकुंतला “म्हज्या चल्याक युवराज केलो जाल्यारूच तुजे कडेन लग्न जातली” अशी अट राजाक घालता. मागीर शकुंतला राजधानींत आपल्या चल्याक घेवन आयिल्ली आसतना दुष्यंत राजा शकुंतलेक बळ्यांच वळख दाखयना.
कालिदासाची शकुंतला कसलीच वेव्हारीक अट घालीनास्तना राजा कडेन फकत निव्वळ मोगाक लागून लग्न जाता. कालिदासान दुर्वास मुनींचो प्रसंग घालून दुष्यंताच्या चारित्र्याक उणेपण येवंक दिवना. मुदलाचे कथेंत चल्याक वांगडा घेवन शकुंतला दरबारांत येता, तिचो अपमान जातकच आकाशवाणी जाता आनी राजा तिचो स्वीकार करता अशें वर्णन आयलां. कालिदासान दुष्यंत-शकुंतला हांच्या मीलनाक कळाव लावन विरहाच्या फाटभुंयेचेर तांचो मोग एके खाशेले शैलीन रंगयला. आपल्या कुशळ प्रतिभेन कालिदासान मुळ कथेंत तरेकवार प्रसंग आनी पात्रां घालून ह्या नाटकाक एक आगळें रूप दिलां. ह्या नाटकांतसून ताचे रेखीव नाट्यरचनेचो, मनीस सभावाच्या सखोल गिन्यानाचो आनी काव्यात्म संवाद लेखनाचो अणभव वाचप्याक जाता. अभिज्ञानशाकुंतलाची कथा म्हळ्यार कुडीच्या मोगाचें आध्यात्मिक मोगांत रुपांतर जाल्ल्याची एक म्हान कथा अशें रवीन्द्रनाथ टागोर हाणें म्हळां. कालिदासाच्या सगळ्या नाटकांत हें नाटक श्रेश्ट अशें मानतात. संवसारीक क्रितीच्या म्हान अभिजात साहित्यकृतींत शाकुंतलाचो आसपाव जाता. सर विल्यम जोन्स हाणें ह्या नाटकाचो 1789 वर्सा पयलो इंग्लीश अणकार करून अस्तंते कडल्या लोकांक ताची वळख करून दिली. ताचे उपरांत जर्मन, फ्रेंच, डॅनिश, इटालियन अशा कितल्याशाच युरोपीय भासांनी ताचे अणकार जाले. गटे, श्लेगेल, हंबोल्ट, आदी अस्तंती साहित्यक्षेष्ठींनी ह्या नाटकाची खूब तुस्त केल्या. अण्णासाहेब किर्लोस्कर हाणें 1889 वर्सा ह्या नाटकाचें मराठी रुपांतर केलें. रुई सांतु येल्मु हाणें नाटकाटो पोर्तुगेज अणकार केला.लक्ष्मणराव सरदेसाय हाणें हें नाटक कोंकणींत अणकारलां.
- कों. वि. सं. मं.
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां
Kainch Karann Nam - Dekhni
Kainch Karann Nam
For no reason at all
Type: Deknni
Source: José Pereira/ Micael Martins. A Sheaf of Deknnis,
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Kainch karann nam,
For no reason at all,
There is no rice in the pot.
Potta´ lagoly (lagolea) buko.
I am hungry.
Y atam y amim vosum (vosunk) ya rê,
Let us go now,
Baiku mellinko.
And call on the women (prositutes).
Baiku rupoi ditai retiko.
The woman charges a rupee a night.
Baiku y ambery tum y ek vellu ravo.
Do stay one night with us (lit. for a while at our house), lady.
Polleiat
Dekhnni
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देखणी / Dekhnni वर्ग:Romi panam
कासरगोड
कासरगोड ( कासरकोड) हे भारातन्चे केरळ राज्यान्तु एक जगो।
हे कासरगोड जिल्लन्चे मुख्यलय । हचे पहिलेचे नाव कानगिराकुट्ट्म ।
भुगोल
कासरगोड १२.५ उ ७५.० पू अस्सा। कासरगोड्न्तु दोन तालुक अस्सन्ची : कासरगोड अनि होसदुर्ग।
जन अिन शिकवण
२००१न्चे कानिश्मरिन्चे प्रकार कासरगोड्न्ची जानासंख्या ५२,६८३।
हन्तु दर्लमन्शे ४९% अिन बाइलमन्शे ५१%।
दर्लमन्शन्तु शिक्वाण दर ८२% अनि बाइलमन्शन्तु ७६%.
भास
कन्नाड, मळयालम अिन तुळु हानगन्ची मुख्य भासा. केलाव जन कोंकनी वई उल्लैतान्ची
लोक न्रुत्य
थेयम हन्गन्चे मुख्य लोक न्रुत्य। हे सोड्लारी काथाकळी, याक्श्गान अिन भुत्ता कोलु हन्गा प्रासिद्ध। मुस्लिमन्चे ओप्पना, कोल्काळी अिन दौफ़ मुत्त्ताल भारी प्रासिद्ध।
भायर्ची कडी
वर्ग:देवनागरी पानां
Damanv ani Diu
Damanv ani Diu zaun asa Bharotache ek kendraxasit pradex.
वर्ग:Bharotachem kendraxasit pradesham वर्ग:Romi panam
काव्याचे गुण आनी दोश
काव्याचे गुण आनी दोश।काव्य ही एक कलाकृती।खंयचीय कलाकृती निर्माण करतनां ती निदोेैश आसची हाची जतनाय कवी घेता।सत्य।शिव,सुंदर ही काव्यांचीं भूशणां।तीऩ आंगार घलतना काव्याचे दोश पयस करप म्हत्वाचें जावन आसता।ते नदरेन दोश कळच्या पयली गुण खंयचे हाची जाणविकाय दवरची पडटा।काव्याच्या गुणांविशीं पुर्विल्या काळासावन भासभास चलत आसा। भरतान नाटयशास्त्रांत काव्याच्या धा गुण आसात अशें सांगलां।श्लेष,प्रसाद,समता,समाधि,माधुर्य,ओज,पदसौकुमार्य,अर्थव्यक्ती,उदारता आनी कांती हे धा गुण जावन आसात।
गुण म्हळ्यार काव्याची सोब वाडोवपी धर्म.हे आंतारीक धर्म आसात.जशें मनाचे गुणधर्म सत्य,उजुपण अशे जावन आसात आनी आंगार भांगर शिंगर आसता तशें काव्यांत अलंकार आसतात.
श्लेष
मसृणत्वं श्लेष अशी श्लेषाची व्याख्या केल्या।मसृणत्वं म्हळ्यार विंगड विंगड काव्याक आयिल्लें नकसूदपण।काव्यांतलीम उतरां एकमेकांकडेन एकजीव जावन उरतात। ती पदां-उतरां बदलूंक मेळनात।मंद मंद वाजत आयली तुजीं गो पांयजणां हें बाकिबाबलें काव्य।ह्या वळींत अक्षरां,लय,नाद हांचो एकमेळ जाला।ताका लागून वाचतल्यांक एक अलौकीक आनंद जाता।श्लेष ह्या उतरान हीच कल्पना मांडल्या।
प्रसाद
भरतान प्रसाद गुणाची व्य़ाख्या केल्या ती अशी-
अप्य नुक्तो बुधैर्यत्र शब्दार्थो वा प्रतीयते।
सुखशब्दर्थसंयोगा्त प्रसाद स तु कीत्यते।
काव्याचो अर्थ समजुपाक कसलीच आडखळ जायना अशा काव्याच्या गुणाक प्रसाद म्हण्टात।उदकांत रेबो आसल्यार पडबिंब दिसना वो तळ लेगीत दिसना तशें काव्यांत समास संधीचो वो खर अक्षरांची भरसाण जाल्यार तांतुतलो मुळावो अर्थ सोदून काडूक खूब तरास।प्रसाद म्हळ्यार सोपेंपण।काव्य वाचतना कवीचो आशय,भाव सोंपेपणान वाचप्याच्या मतींत येवंक जाय।हो प्रसाद गुण कोंकणी काव्यांत व्हड प्रमाणाचेर दिसून येता।
जागी जाल्या गोंयची सासाय।तुजेर लेगीत येयत भार
जांव कितेंय जांव कशेंय। मार शेंसार मार शेंसार ही बाकीबाबली कविता कळपाक सामकी सोपी।आशय मोटो अशा ह्या काव्यांत प्रसाद हो गुण आसा अशें म्हणूं येता। अर्थवैमल्यं प्रसादअशी व्याख्या वामनान केल्या।काव्य अर्थाच्या नदरेन नितळ आसप म्हळ्यार प्रसाद असो ह्या सूत्राचो अर्थ।रसाची सोपेपणान अभिव्यक्ती जावप म्हळ्यार काव्यांतलो प्रसाद गुण अशें प्रतीहारेन्दुराज म्हण्टा(काव्यालंकार सारसंग्रह)थोडयाभितर सांगपाचें जाल्यार उदकाची नितळसाण आसता तशी काव्याची नितळसाण म्हळ्यार प्रसाद गुण।
माधुर्य
जें काव्य परतून परतून म्हटल्यार वो वाचल्यार नाकाशें दिसता तें काव्य माधुर्य ह्या गुणान भरिल्लें आसता।भरत म्हण्टा-
दिव्यभावपरीत यत् शृंगार
बहुशो यत् श्रुतं वाक्यम् उक्तण वापि पुन पुन
नोेव्देजयति यस्मात् हि तत् माधुर्यम इति स्मृतम् चान्न्याच्या रातीं हे गीत आमकां खबर आसा।ते आमी खूब फावटी आयकताता।पूण ताची गोडी उणी जायना।आल्हादकताय म्हळ्यार माधुर्य अशें प्रतीहारेन्दुराज म्हण्टा।मेकळीं मेकळीं उतरां आसप म्हळ्यार माधुर्य अशें वामानान म्हळां।
समता
भरताची व्याख्या-
नातिचूर्णपदैर्युक्तं नच व्यर्थाभिधायिभि।
ज्या काव्यांत समासीक उतरां आसनात नाका आशिल्लीम उतरां आसनात।ज्या काव्यांतली सगळीं उतरां अर्थपूर्ण आसतात ती काव्यरचना समता गूणान युक्त आसता।समता गुणाचो अर्थ असो-काव्यांत चप समासीक उतरां आसप,विंगड विंगड तरांची वाक्यरचना आसप समतागुणाक पैस करता।ह्या उरफाटे सादी रचना,कल्पनांचो सरळ उपेग,सोंपेपण हे सगळे समतागुणाक बळिष्ट करता।
समाधि
भरतान केल्ली व्याख्या--
अभियुक्त विशेषस्तु इह इपल्क्ष्यते।
तेन च अर्थेन संपन्न समाधि परिकीर्तित।।
काव्यांतल्या सौमदर्याची ,नाजूकसाण बुदवंतांकडल्यान पारखणी जाता।ह्या पारखणेंतल्यान जें काव्य उत्कृश्ट थारता ताका समाधि गुुण आसता अशें भरत म्हण्टा।हो गुण त्या काव्यांतल्या उतरांचेर आसता अशेम मत कांय जाणांनी उक्तायलां।(भरत)समाधी म्हळ्यार मनाची एक शांत अवस्था।काव्याच्या वाचनान वा आयकुपान मनाची एक शांत अवस्था जावंक जाय।मन सगळ्या संवसारीक जंवजाळांतल्यान थोडया खिणां खातीर कांय जायना,मुक्त जावपाची गरज आसता।
सुकुमारता
वामनाची व्याख्या अशी-
अजरठत्वम् सौकुमार्यम् । आयकूंक मधुर आनी गोमटीं उतरां म्हळ्यार सुकुमारता।एकाद्री वायट घडणूक लेगीत बप्या उतरांनी सांगप। देखीक तो भायर पडलो अशें म्हणपा परस तो देवागेर गेलो अशें म्हणप।
काव्याचो अर्थ साद्या उतरांनी कसलीच हिणसाण नासतना मतींत भरुंक जाय।ताकाच सुकुमारता अशें म्हणूंक जाय।
अर्थव्यक्ती
काव्याचें वाचन जांव पठण जाल्या उपरांत रोखडोच अर्थ कळटा।तो अर्थ कळपा खातीर उतरांची जुळवाजुळव,फाटी फुडे करप हें करचे लागना।हांचो अर्थ असो की,काव्यांत जीं उतरां उपेगांत हाडल्यांत ती चडशीं लोकांक खबर आशिल्लींच उतरां आसात।ते खातीर कोश पळोवन व्याकरणाचे नेम वाचून अर्थ लावपाची गरज लागना।
उदारता
भरताची व्याख्या-
दिव्यभावपरीतं यत् शृंगार-अद्भुत-योजितम्।
अनेकभावसंयुक्तम् उदारत्वं प्रकीर्तितम्(नाटय-१६ ११०) अलौकिक वस्तूंच्या वा व्यक्तींच्या प्रभावान भारिल्ल्या शृंगार अद्धुत ह्या रसांच्या वर्णनान रससशीत जाल्या काव्याक उदारता गुणाचो लाव जाता। देख-जागी जाल्या गोंयची सासाय(बाकीबाब)काव्य वाचतना उतरांचो खेळ आनी भावनांची ल्हारी फुटतात।ह्या जा्ग्यार उदारता गुण आसता।काव्यात हीण साणविरयत उतरां घालप म्हळ्यार उदारता अशेंय एक मत आसा।
ओज
भरताची व्याख्या
समासवदिभ बहुभि विचित्रै च पदैर्युतम्
सानुसीक नकसूद पूण धारदार उतरांनी आशय हाच्या उपरांत वामनान व्याख्या केल्या ती आर्विल्ल्या ओजगुणाक खूब लागींची आसा।अर्थस्य प्रोैढि अोज। ज्या काव्यात भव्य ,दोळे दिपकावपी,मन भुलोवपी अर्थ परगट जाता।ताका उदात्त गुणान भरिल्ले काव्य म्हणूं येता।
कांती
भरताची व्याख्या--
यत् मन श्रोत्रविषयम आल्हादयति हि इन्दुवत्।
लीलाद्यर्थोपपन्नां वा तां कांती कवयो विदु।।
काव्य वाचल्या उपरांत मन आनी कान हांची रिजवणी जावंक जाय।कांय काव्यां मोठया तरासांनी समजावन घेवंची पडटात।वामनाना ह्या कांती गुणाचेर भासाभास करतना म्हळां-ताची तटतटीत जीती जिवी भास म्हळ्यार कांती गुण उक्तावपी भास।वामनाची व्याख्या अशी,अौज्वल्यं कांती-नवी नवी उतरां काव्यांत हाडून काव्य तुकतुकीत नवें ताल्ल करप हाकाच कांती गुण म्हण्टात।
गुणरहितं हि काव्यम् अकाव्यम् भवति(कासार १८) काव्यांत गुणांक पयली सुवात आसल्यार अलंकारांक दुसरी।
गुणांचे गिन्यान शास्त्रांचो चडमकरुन काव्यशास्त्राचो अभ्यास करुन मेळटा।दंडीन,समुदायार्थ,संपन्नता,शब्दसाधुता,अविरुध्दार्थता,अनेकार्थता,निश्चितार्थता,श्रुतिसुभगता,वृत्तशुध्दता,इष्टसंधिकता,देशकालकलालोकन्याय,आगमगुअनुगुणता।अशें धा गुण मानल्यात।वामनान शब्दगुण आनी अर्थगुण अशे दोन प्रकार केल्यात।ओज प्रसाद समता समाधि माधुर्य सौकुमार्य उदारता।अर्थव्यक्ती कांती अशे गुण दोन तरांनी बरयल्यात।ताका लागून गुणांचे २० प्रकार जातात।अशे तरेन काव्याच्या गुणांची पारखणी जाता।
दोष
खंयच्याय कामाची चिकित्सा करपी तीन घटक आसतात।एक स्वत माक करपी,दुसरो तें काम पळोवपी,आनी तिसरो घटक म्हळ्यार त्या कामची विचक्षणायेन पारखणी करपी।काव्याच्या भाशेंत उलोवपाचे जाल्यार कवी रसिक आनी टिकाकार अशें तीन तोखणाय करता तेन्ना घडये तिका आपणाल्या भुरग्यांचे दोश दिसनात।कवीचेय तशेंच जाता।आपूण जल्म दिल्या काव्याचे दोश ताका दिसले तरीय तामचे कडेन घडये तो दुर्लक्ष करता।काव्याचे परीक्षण करपी मात त्या काव्याच्या गुणां कडेन पळयता तशेंच दोशां कडेनय लक्ष दिता।ते नदरेन काव्याचे दोश खंयचे हे विशीं पुर्विल्ल्या काव्यशास्त्राकारांनी केल्ली भासाभास समजून घेवप गरजेचे आसा।भरतान गूढार्थ,अर्थांतर,अर्थहीन,भिन्नार्थ,एकार्थ,अभिप्लुतार्थ,न्यायोपेत,विषम,विसंधी आनी शब्दहीन अशे धा तरांचे दोश काव्यांत जावंक शकतात अशें म्हण्टात।
गूढार्थ-जेन्ना उतर आयकनात ताचो अर्थ लक्षांंत येना।
अर्थांतर-कवीक सांगपाचो आसल्यार विशय कुशीक उरुक नाका आशिल्लो अर्थ तयार जाता।
अर्थहीन-काव्यांत अर्थविरयत उतरां घालप।
भिन्नार्थ-काव्यांत हिणसाणेचे वर्णन करुन तें मागीर तें मागीर कातरप,जांव आपणूच वर्णन केल्ल्या विशयाच्या उरफाटो विशय सांगप।
एकार्थ-काव्यात एकाच अर्थाची,गरज नाशिल्ली उतरां घालप।
अभिप्लुतार्थ-जेन्ना पयल्या चरणांतलें निमाणे उतर आनी दुस-या चरणांत हे पयले उतर हांचो संधी वा समास जाता।
न्यायापेत-ज्या वर्णनांत प्रत्यक्ष,अनुमान,उपमान आनी शब्द ह्या प्रमाणांचो आदार आसना।
विषम-वृत्तीचो दोश आसल्यार।
गाराणी
गाराणी कोणय दुयेंत आसत जाल्यार गणपतीक सांगून घेवप आंगवण करतात आनी फुडले चवथीक देवाक ओपतात.आरोग्य,संपत,संवसारीक सुख हांचेय खातिर देवाक आंगवण करतात.चवथी वेळार सांगणे आनी शिगम्या धालाकय ते घालतात. सांगण्याच्यो खुब तरा आसात गांवाप्रमाण त्यो बद्लतात पुण सांगण्याचो उद्द्देश एकूच आसता. भवतीक सुखाखातिर आनि दुख निवारण करपाखातीर.
सांगणे चड करुन गांवचो जल्मि,गांवकार वो गांवचो मुखेली घालतात देवळांनी घाडी भगत बी देवाक गाराणे घालतात. ते करतना जाग्याच्या देवाक,गांवच्या देवाक,शीमेच्या देवचाराक,मांडाच्या देवाक,कुळदेवाक,गांवपुरसाक बी उलो घालून त्या सगळ्यांनी हे करचें पडता. सांगणे घालपाची पद्दत केन्ना सावन सुरु जाली हें सांगप कठीण. देवाची संक्लपना रुजवणाक आयली आपूण कोणाची तरी निर्मणी हें मनशाक पटले.तेन्ना सावन निर्मात्याक मनीस तरेतरेन होरायता.देवान ही भुंय आनी भुयेंवेले मनिस निर्माण केले असो मनशचो विश्वास आसा. देखुन तो देवाक मानता होरयता तेच तरेन आपुण देवाची स्ंतत असो विश्वास बाळ्गुपि मनिस देवालागी मागणी करता.
काव्याचे गुण आनी दोश
दोष
विसंधी-उतरांचो संधी करी नासतना उतरां काव्यांत तशीच दवरप।
गाराणी
सांगणे घालपाचे प्रकार जल्माक अायल्यो गांवांत रावपी गांवकार,आपल्या मूळ पुरसाक देव मानता गांवपुरीस म्ह्ण ताका होरायता गांवात मांड जाल्यार तांचो अधिकार गांवकाऱ्याक आसता. गाराणी म्ह्ळ्यार मनिसकुळ्येचे सासायेचो आनी पुण्यायेचो इतिहास.देव आनी मनीस हांचे मद्लें नातें सुरु जालें आनीं गाराणी अस्तित्वांत आयली.मनशाचेर येवपी सैमिक आपत्ती मनशाचे सोसणाये भायर पावल्यो तेन्नाच मनशान देव नांवाची संकल्पना सोदुन काड्ली. वारो व्हांवता,दर्याक सुकती भरती येता,पानां गळ्ता,दीस जाता,रात जाता हे सगळे रच्णूकेफाटाल्यन एका श्क्तीचो हात आसा अशें मनशाक दिसलें आनी ताणें देव,अल्ला,खुदा अशीं नांवां दिवन ताचें अस्तित्व मान्य केलें.त्याच वेळार प्रार्थना,भजनां, तुस्तगितां हांचेवांगडा गाराण्याचो जल्म जालो.
काव्याचे गुण आनी दोश
दोष
शब्दहीन-व्याकरण शास्त्रांत चूक मानिल्या उतरांचो उपेग करप।
गाराणी
'गा' हो वर्ण ती गावपाची आसा अशें सुचयता. तशें पळोवंक गेल्यार गाराणे आनी देवाची प्रार्थना हातूंत फरक आसा.प्रार्थनेक मध्यस्त आसना कोणूय ती करुंक शकतात. पुण गाराणी करपाक अधिकार आसूं जाय.त्या वेळार समाजान थारायल्ले अधिकार आशिल्लो मनीसूच देखीक भट,वेळीप,गुरव गांवकार हो गाराणे घालपी समाजाचो प्रतिनिधि.ते भायर गाराण्याक फकत शरण वसपाचे भाव नासता जाल्यार देवाकडेन अधिकारान थोडयो गजली मागप आसता.अशे रितीन गराणी म्ह्ळ्यार मनशाच्या भितरल्या मनाक आदार आनी आत्मविश्वास दिवपाखातीर समुह मनान निर्माण केल्ली एक येवजण.
काव्याचे गुण आनी दोश
दोष
भरतान हे दोश सांगून फुडें म्हळां हे दोश काव्यांत येवचे न्हय।दोश पयस दवरल्यार काव्यांत गुण येवंक पावतात।भरताच्या मतान दोश आनी गुण एकमेकांच्या आड आसतात।गुणांचो परिणाम भावरुप,विधायक जाल्यार दोशांचो परिणाम वायट आसता।
गाराणी
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
काव्याचे गुण आनी दोश
दोष
भामहान दोश हे कवीन कुशीक दवरुंक जाय अशें म्हळां।जाल्यार दंडीन दोशांचो परिणाम वायट आसता।
भामहान दोश हे कवीन दवरुंक जाय अशें म्हळां।जाल्यार दंडीन दोशांचें अस्तित्व मान्य करुन दोश हे कुडीवेल्या दागा भशेन आसतात अशे विधान केला।वामनान गुणणिपर्ययात्मानो दोषा अशें सांगून गुणांच्या विरोधी आशिल्ले ते दोश अशी व्याख्या दिल्या।कांय जाग्यांनी दोश लेगीत गुण जातात।अशे तरेचो विचार भरतान मान्य केला।
गोकुलदास प्रभु
गोकुलदास प्रभु हे कोंकणी साहित्यकार.
जिणे वळख
गोकुलदास प्रभु हांचो जल्म 28 डिसेंबर,1954 वर्सा, चेरयाळ मट्टांचेरी, कोचीन (केरळ) हांगासर जालो. ताणी सवे यत्तेमेरेनचें शिकप मलयाळम भाशेंतल्यान घेतले. एस.एस.एल.सी. शिकप टि.डी. हायस्कूल मट्टांचेरी हांगासर जाल्यार, बी.एस.सी. शिकप सेत्र्केट हार्ट कॉलेज, तेवरा(केरळ) हांगा जालें. एन.ए. चें शिकप मदुराय कामराज युनिव्हर्सिटी, मदुराय (तमीळनाड) हांगां जालें. सध्याक कॉरपोरेशन बँकेंत नोकरी करता. कोंकणी बरोबर मलयाळम, तमीळ,कन्नड,हिंदी आनी इंग्लीश ह्यो भासो येतात बँकेत अधिकारी तशेंच नेमाळ्याचो संपादक म्हण वावर पळयताले. तशेंच,ते आता एका ट्रस्टाचे प्रशासक म्हण वावर पळयतात.
उजवाडावणी
पयलें बरोवप 1981 वर्सा ‘कोंकण जनता’ (केरळ) नेमाळ्यांत उजवाडाक आयलें. ‘केरळ कोंकणी अकादमीचे’ निबंद सर्तिंत, ‘कोंकण जनता’ चे काव्यसर्तिंत आनी ‘कुळागर’ (गोंय) चे कथा सर्तिंत इनामां लाबल्यांत कोंकणी भाशेवयर बरयिल्ले लेख HINDU पत्राचेर उजवाडा आयल्यात. कथांची उजवाडावणी लाशे ‘कुळागर’-1982 देगेर ‘कोकण टायम्स’-1985 एकलेपणाची सांज ‘कोंकणी जनता’-1983 वळख ‘कुळागर’-1983 हुंवार ‘कुळागर’-1981 आनी स्फूर्त आयली ‘कोंकण टायम्स’-1988 मर्णाचें सांवट ‘कोंकण टायम्स’-1983 अपेक्षा ‘कोंकणी’-1987-88 तो पिसो! ‘कोंकण टायम्स’-1986 आराट्ट ‘कुळागर’-1986 घाय ‘चित्रंगी’-1986 पृथिवै नम: (1986) हो नवलिका पुस्तकरूपान उजवाडा आयल्या. अंतरआयामी: (जानेवारी 1991) सूफीन सांगिल्ली काणी: (2009)
साहित्याची थोड्या भितर वळख
ते मलयाळम लपयेंत कोंकणी बरोवपी पूण खूब आदी सावन ताणी आपणाल्या कथालेखनाखातीर नागरी लिपयेचो स्वीकार केल्लो. चडानचड वाचप्यां मेरेन पावपा खातीर ताणी आयचे घडकेक प्रमाण रूप घेवपाचे नदरेन फुडें सरपी कोंकणी शैलीचो वापर केला. मात कथांतल्या पात्रांच्या तोंडातल्या संवादा खातीर आनी गरज थंय आपणाली मूळ कोचीची शैलीच दवरल्या.
आजवेर तांच्यो तीन कादंबऱ्यो, सात कथा संग्रह आनी दोन निबंद संग्रह मल्याळम भाशेंत उजवाडाक आयल्यात. ह्या कथां-झेल्यांतलें साहित्य एका वेगळ्याच विशवाचें दार उकतें करता. हरशी, गोंयकार कथाकारांच्या कथांनी जे मध्यमवर्गी जिणेचें दर्शन घडटा तेच मध्यमवर्गी जिणेचें पडबींब ह्या कथांनीय आसा.पूण प्रस्न वेगळे तरेचे, घडणुको खेरीत रितीच्यो आनी त्यो बारकायेन पळोवपाची नदरूय आगळी. ह्या कथांनी दिसता त्या मध्यमवर्गी जिण्याक एक वेगळो रंग आनी वास आसा. तो बरो काय वायट, उंच काय उणाक हाचे कडेन संबंद आसपाचें कारण ना, तो वेगळो आनी देखून नदर ओडून घेता.
‘सूफीन सांगिल्ली काणी’ हे कादंबरीचे कोंकणीवरीच तामीळ, हिंदी आनी इंग्लीश भाशेंत अणकार जाल्यात. ह्या कादंबरीत, अस्तुरेच्या सौंदर्याक कामवासनेभायले आयाम आसतात अशें सांगपी सूफी दार्शनिकता दिसता. हिन्दू-मुस्लीम हे अडेच्या धार्मिक विभाजनाचेर ही कादंबरी लख्ख बरो उजवाड घालता आनी एकचाराच्या सूफी तत्वज्ञानाची पाठराखण करता.
फावो जाल्ले पुरस्कार
‘अंतरआयामी’हो तांचो पयलो झेलो. ह्या कथा संग्रहाक केंद्रीय साहित्य अकादेमीचो पुरस्कार लाबला, तशेंच एम.टी.वासुदेव नायर हांगेल्या ‘चवकी’ ह्या मलयाळम कादंबरीच्या तांणी केल्ल्या कोंकणी अणकाराक केंद्रीय साहित्य अकादेमीचो अनुवादाचो पुरस्कार लाबला. तेंचपरी त्यांच्या कथांक, पुस्तकांक जायते स्थानीक आनी भायल्या संस्थांचे पुरस्कार लाबल्यात.
व्याकरण
व्याकरण भाशेची स्थिती आनी प्रवृत्ती लक्षांत घेवन स्वभावसिध्द अशा शब्दांचो सुयोग्य वापर करूंक शिकोवपी शास्त्र. खंयचीय भास ही तिच्या वापराचे नदरेन स्वयंसिध्द आसता आनी तिच्या अंतर्गत शब्द प्रयोगांची प्रेरणा आसता. व्याकरण हे प्रेरणेचें निदर्शन करता.व्याकरणाचो व्युत्पत्तीअर्थ असो - व्याक्रियन्ते शब्दा अनेन इति व्याकरणम म्हळ्यार जाचे वतीन अपशब्दांपसून सुशब्द वेगळे काडप जातात वा जाच्यापसून साधूशब्दांचें गिन्यान मेळटा,तें व्याकरण.
ऋग्वेद
जगांत उपलब्द आशिल्ल्या साहित्यांत ऋग्वेद हो आद्यग्रंथ आसा. हो वेद अभ्यासकांक सुगम आनी अर्थबोधक जावचो हेखातीर व्याकरणाची गरज निर्माण जाली. हे विशीं पतंजलीन एक जनश्रुती सांगल्या ती अशी - एकदां प्रबुध्द देवान प्रार्थना करून इंद्राक सांगलें, वेद ही आमची भास आसा पूण ती अव्याकृत आसा. तिचें व्याकरण कर. असे तरेन भारतांत सगळ्यांत पयलीं व्याकरण विद्देचो जल्म जालो.
पाणिनीय शिक्षेंत वेदाचीं स आंगां सांगल्यांत. तेचप्रमाण वररूचीन व्याकरणशास्त्राच्या अद्ययनाचीं पांच प्रयोजनां सांगल्यांत तीं अशीं आसात ह्या पांच प्रयोजनांभायर हेर कांय प्रयोजनांय सांगल्यांत, तातुंतलीं कांय अशीं आसात -
गोपथ ब्राह्मण
गोपथ ब्राह्मणाच्या पूर्वकाळांत ह्या शास्त्रची खूब वाड जाल्ली दिसता. हातूंत प्राचीन व्याकरणाच्या विशयांचो उल्लेख मेळटा. ते धातू, प्रतिपदिक, नाम, आख्यात, लिंग, वचन, विभक्ती, प्रत्यय, स्वर, उपसर्ग, निपात, मात्रा, वर्ण,अक्षर,पदसंयोग, स्थानानुप्रदान. हे सगळे त्या शास्त्रांतले मान्य अशे परिभाशिक शब्द आसात.