cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
भरतनाट्यम
'भरतनाट्यम' हो एक अभिजात भारतीय नाचाचो प्रकार. ताच्या नांवावयल्यानूच भरताच्या नाट्यशास्त्राकडेन संबंद आशिल्ल्याचें स्पश्ट जाता. भरतनाट्यम् ही एक संमिश्र कला. तिचेभितर काव्य, नाट्य, संगीत, ताल आनी लय ह्या सगळ्यांचो आस्पाव जाता. नर्तिकेच्या हातापांयांची हालचाल, संकेतीक वा सादृश्यदर्शक हाताच्यो मुद्रा, ताल, लय आनी काव्य हीं सगळीं भरतनाट्यमाचीं भाव उक्तावपाचीं साधनां. ह्या सगळ्या आंगांतल्यान खंयचो तरी दिव्य असो संदेश प्रेक्षकांमेरेन पावोवप आनी प्रेक्षकांक तांचे वास्तव अवस्थेंतल्यान तितल्या काळामेरेन तरी वयल्या पांवड्याचेर व्हरप असो ह्या नाचाचो हेत आसता. नाचांतले कथाप्रसंग रामायण, महाभारत,पुराणां आनी महाकाव्यां हातूंतल्यान घेतिल्ले आसतात. त्या त्या प्रसंगांतले ते ते व्यक्तीचें अनुकरण कलाकार करीत आसता. भरतनाट्यमाची साधना हो एक योग अशें म्हण्टात. ह्या नाचांत मुद्रा आनी दोळ्यांनी उलोवपाचें आसता. तेखातीर साधकाक कांय नेम आनी पथ्यां पाळचीं पडटात. पुराणांत आनी आगमांत (शास्त्र) शिव हो जसो नर्तक तशेंच तो योगीय आसा. नटराज ही ताची नृत्यकलेंतली उपाधी. भरतनाट्यम् ही एक दोन हजार वर्सांसावन प्रचलीत आसा. भरतनाट्यम् ही शैली मूळ तमीळनाडूंतल्या तंजावर जिल्ह्याची म्हणून नामना आसा. हो नाच चड करुन बायलोच करतात. इ. स. दुस-या - तिस-या शेंकड्यांतल्या 'शिलप्पधिकारम्' ह्या तमीळ ग्रंथात ह्या नाचाचो उल्लेख मेळटा. तंजावरच्या चोल राजांचे कारकिर्दींत ह्या नाचाची पद्दत आशिल्ली. तांचेउपरांत नायक राजे हांणी ह्या नाचाक खूब उर्बा दिली. १८ व्या शेंकड्यांत तंजावराक प्रतापसिंह आनी ताचे उपरांत तुळजाजी हांच्या काळांत हे कलेची खूब उदरगत जाली. तांच्या दरबारांतले राजकवी महादेव अण्णावी हो नाट्यशास्त्रांतलो विद्वान आनी सुब्बराय हेड उत्तम नर्तक म्हणून गाजले. सुब्बरयाचे चार पूत चिन्नय्या, पोन्नय्या, वडिवेलू आनी शिवनंदम ह्या पिळ्ळे भावांचो 'अरेंगेट्रम' (पयलो रंगमाचयेर प्रवेश),दुसरो सरफोजी महाराज (कार. १७९८-१८३२) हाच्या दरबारांत १८२५ वर्सा जालो. ह्या चारुय भावांक आयच्या परंपरागत भरतनाट्यम् पद्दतीचे आद्द प्रवर्तक मानतात. ह्या चारुय भावांनी तेलुगूंत कांय तमीळ भाशेंत रचिल्ले नाचाचे प्रकार परंपरागत नृत्यपद्दत म्हणून रुढ जाल्यात. हेच सद्याच्या भरतनाट्यमाचे प्रकार आसात.
Oman
Xikxonn
Omanant raxttri-i sakxorotechem promann 20% asa. Hanga ozunomeren sktichem ani fukott xikxonn gheupachi tojviz na. So vorsam mullavem, tache uprant tin vorsam madhyomik ani 3 vorsam uchch madhyomik oxem bara vorsanche xikxonn hanga asa. Sopttembor te me meren xikxinnik vors asta. Xikxonnachem madhyom' orbi aslem tori madhyomik paunddeacher inglixintleanoi xikxonn ditat. Xikxonn montraloyachea hatakhala xikxonn podhdotichem niyontronn asta. Hanga unchelea pamvddeavelem xikxonn divpi somstha nat. Uchelea pamvddeavelem xikxonn gheupakhatir hangachea lokank dus-ya dexamni vochchem poddtta. Hangache borech vidhearthi britton. Omerikechim somyukt somsthanam,siria, kuvet hanga xikxonn gheupapasot vochun rauleat.
भरतनाट्यम
सुरवेक ह्या नृत्यप्रकाराक 'कूत्तू', 'आट्टम्' अशीं नांवा आशिल्लीं. उपरांत देवदासींनी ह्या नृत्याची जतनाय घेवन जोपासना केली. तोखातीर ताका 'दासीआट्टम' ह्या नांवान वळखूंक लागले आसुंये. पूण दुसरो सरफोजी भोंसले हाणें आपले सदरेंत वा दरबारांत हो नाच करपाची परंपरा चालीक लावन ह्या नाचाक प्रचिश्ठा मेळोवन दिली. तेन्नासावन ह्या नाचाक 'सदरआट्टम' म्हळ्यार दरबारी नाच ही मानाची सुवात फावो जाली. तेलुगू साहित्यांत नृत्यनाट्याचो 'भरतशास्त्र' असो उल्लेख मेळटा. भाव, राग आनी ताल हांचो जाणकार तो भरत अशें भरतशास्त्रांत मानिल्ल्यान सदरआट्टम् नाचाकूच उपरांत भरतनाट्यम् म्हणूंक लागले.
ह्या नाचाच्या अध्यापनाची सुरवात ब-या म्हुर्ताचेर विधीयुक्त पुजेन करतात. सुरवेक शिकयतात त्या पदाघातांक 'अडवू' अशें म्हण्टात. अडवू म्हळ्यार नाचपाची सुरवेची हालचाल. ह्या पांयांचे हालचालींक तमीळ-तेलुगू भाशेंत अडू वा अडवू अशें म्हण्टात. ह्या अडवूंचे खाशेले पंगड आसात ते अशे-
Oman
Bhaxa ani sahity
Hangachea lokanche soglle veuhar orbi bhaxentlean zatat. Thollavem namv gheupasarokem sahity hanga na. Her okhstanantlea dexantolem orbi bhaxentolem sahitoi hangachea lokank vachddakhatir melltta.
Mhotvachim thollam
Moskot hem rajdhanichem xar soddit zalear hanga khasa mhotvachim thollam nat.Dexachem kxetrofolloi unnem asa ani rajdhanichem xar choddxeo soglleo gozali bhagounk xokta.
भरतनाट्यम
१) तट्टु अडवूः पांय मारपाचे प्रकार-७ २)नट्टु अडवूः पांय रोमपाचे प्रकार-९ ३) ता तै तै ता अडवू वा चतुरश्र हस्त अडवू-४, ४) वर्धमान हस्त वा शिखर हस्त अडवू-४, ५) तत् तै ता अडवू-११, ६) तट्टु मेट्टु अडवू-५, ७) कुदित्तु मेट्टु अडवू-१, ८) चक्राधार अडवू वा सरणचारि अडवू-५, ९) पेरिय अडवू-५, १०)जाति अडवू- हे तिश्र जातीप्रमाण ३ मात्रांनी शिकयतात. तातूंत एक पदन्यास आशिल्ले २ प्रकार आसतात, ११) मंडि अडवू-४, १२) गरुड स्थान अडवू-४, १३)गिण तोम् अडवू-५, १४)तरि किट तोम् अडवू-५
गिण तोम् अडवू आनी तरि किट तोम् अडवू हे दोनूय प्रकार हे 'मुत्ताईपु' वा तिहाईचे प्रकार बोल समेचेर हाडपाखातीर वापरतात. तशेंच 'नडै अडवू' म्हळ्यार चलपाचे प्रकार आनी मेय अडवू म्हळ्यार आंग हालोवन करपाचे प्रकार वेगळे शिकयतात. वेगवेगळ्या गुरुंच्या संप्रदायाप्रमाण अडवूंची संख्या चड - उणी आसता. हे अडवू शिकपाक उणोच दोन वर्सां काळ लागता. अडवूंत वापरतात ते हस्त, पाद, स्थान, मंडल त्या त्या क्रमान थंय थंय शकयतात. असंयुक्त हस्त ३२ आसात, संयुक्त हस्त २३ आसात, पादभेद ६ आसात, स्थानां ६ आसात आनी मंडंला १० आसात. भरतनाट्यमांत नृत्य करतना जी मुळची नाचाची अवस्था आसता, तिका तमिळींत आरै मंडी वा आयत मंडलम् अशें म्हण्टात. हाकाच चतुरश्र स्थान अशेंय म्हण्टात. अडवू शिकतकच पयलीं 'अलारिपु', 'जातिस्वरम्' असले सोंपे नृत्यप्रकार शिकयतात. उपरांत 'शब्दम्', 'वर्णम्', 'पद्म', 'जाविळ', 'तिल्लाना', 'श्लोक' हे प्रकार शिकयतात. हे सगळे प्रकार त्या प्रकारांक अनुरुप अशा गीत-गायना सयत करतात. तांची थोडे भितर म्हायती अशी-
१) स्तुती स्तुती म्हळ्यार ईशस्तवन. नाचाचो प्रयोग यशस्वी जावपाखातीर पड्डो उगडचे पयलीं गमपती, सरस्वती, लक्ष्मी, नटराज ह्या इश्टदेवतांची तुस्त करतात.
Oman
Polleiat
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Asia chim Raxttram वर्ग:Romi panam
भरतनाट्यम
२) अलारिपु हो भरतनाट्यमांतलो पयलो प्रकार. पुर्विल्ल्या ग्रंथांनी हाचो 'पुष्पांजलि' असो उल्लेख मेळटा. पुष्पांजलि म्हळ्यार फुलांचो पोसो. नर्तकी रंगमाचयेर येतकचथंय आशिल्ल्या सगळ्या देवतांक पुष्पांजलि ओंपपाचो हो प्रकार. कमळ जेप्रमाण ल्हव ल्हव पाकळे-पाकळेन फुलता तेचप्रमाण ही नर्तकी आपले दोळे, मान, भुंवयो, खांदे हांच्या नाजूक हालचालींनी सुरवात करता. ह्या हालचालींनी एके तरेचो व्यायाम जाल्ल्यान नाचाच्यो फुडल्यो हालचाली चपळायेन करुंक मेळटात. ह्या प्रकारचो दुसरो हेत असो, नर्तकी आपल्यामाथ्याचेर तोंडासामकार आनी हड्ड्याचेर अंजली हसत दवरुन विघ्नहर्ता, रंगदेवता, गुरु आनी विद्वानांक नमस्कार करता आनी फुडली कार्यावळ यशस्वी जावपाखातीर आशिर्वाद नमस्कार मागता. तत्, तै, तैयुम्, ताम् ह्या कार वाचक बोलांची ही रचना आसता. हे बोल रागदारींत म्हळ्यार पुर्विल्ल्या शास्त्रीय ग्रंथाप्रमाण 'नटै' वा नाट रांगांत गायतात. अलारिपू चतुश्रादी विंगड विंगड जातींनी करतात.
३) जतिस्वर म्हो भरतनाट्यमांतलो दुसरो प्रकार. जति म्हळ्यार बोल आनी स्वरम् म्हळ्यार स्वर. कठीण अशा ह्या नृत्यप्रकारांत मान, हात आनी पांय हांच्यो तालबद्द हालचाली आसतात. राग, स्वर आनी ताल हांच्या संयोगान हो प्रकार आकर्शक करपाचो आसता. हो शुध्द नाच आशिल्ल्यान नृत्य ह्या प्रकारांत मोडटा. हें नृत्य चालू आसतना वाद्यांचेर खंयच्याय तरी रागाची धून वाजयतात.
४) शब्दम् देवादिकांच्या नाट्यपूर्ण कथाप्रसंगांचेर आदारीत काव्य म्हळ्यार शब्दम्. संस्कृतांत हाका यशोगीती अशें म्हण्टात. ह्या गितांत देवाची वा कोणाय नायकाची तोखणाय आसता. 'सालमुरे' म्हळ्यार तुमकां नमस्कार करतां ह्या उतरान ह्या गिताचो शेवट जाता. ह्या नृत्यांत मुद्रांचो उपेग करतात. भाव आनी मुद्रा हांच्या आदारान हातूंत गिताचो अर्थ उकतायतात. कवनाक सोबसारके आडाव नाचपाची हातूंत येवजण आसता.
५) वर्णम् वर्णम् म्हळ्यार भरतनाट्यमाचो गाभोच. हाका 'पदवर्ण' वा 'चौकवर्ण' अशांय नावा आसात. हो नृत्यप्रकार सामको गुस्पागोंदळाचो आनी कठीण आसता. नृत्य, संगीत आनी अभिनय हांचो कलापूर्ण संयोग म्हळ्यार वर्णम्. नर्तकाचें बुध्दिकौशल्य आनी अभिनयकौशल्य हातूंत चड दिश्टी पडटा. हातूंत गेय पद्याचो अर्थ जस-जसो बदलता. हस्तमुद्रांनी कवलाचो अर्थ आनी मुकरागान तातूंतल्या अंतर्भावनेच्यो विंगड विंगड छटा दाखोवपाच्यो आसतात. राग, ताल, आनी भाव हांचो त्रिवेणी संगम सादून अभिनयाचीं वेगवेगळीं आंगां दाखोवपाचीं आशिल्ल्यान हो नाच पुराय जावपाक एक वर तरी लागता. विलंबित, मध्य आनी द्रुत अशो तिनूय लयी ह्या नृत्याखातीर वापरतात.
६) पदम् वर्णमांतल्या हालचालींक लागून नर्तकी थकता, तेखातीर तिका सुशेगाची गरज आसता. देखून पदम् हो वेगळो पद्दतीचो नाच करतात. हातूंत मुद्रा-अभिनयाचेर भर दिवन सवकासायेन नाचतात. पदम् म्हळ्यार प्रेमगीत. तातूंत पल्लवी, अनुपल्लवी आनी चरण असो क्रम आसता. देव, राजा हांचेर हीं पदां रचिल्लीं आसतात. हातूंतलीं चडशीं पदां तिश्र-त्रिपुट तालांत गायतात. 'मिश्रम्', 'मिश्र चापु' वा फकत 'चापु' हीं सगळीं तिश्र जाति-त्रिपुट तालाचींच नांवां आसात. हीं पदां विलंबित लयेंत गावपाची चाल आसा.
८) जावळी हो चड करुन मध्य लयींत उडटे चालींत गावपाचो प्रकार. हातूंतलें साहित्य शृंगारस प्रधान आसता. नायिका वा तिची इश्टीण जावळिंतल्यान आपले भावविकार उकतायता. हातूंतल्या शृंगारभावाचें स्वरुप एकेकदां सादें-सोंपें, लौकिक आनी कांय फावटीं उत्तान आसता. हांची पल्लीवी, अनुपल्लवी आनी चरण अशी रचना आसता. केन्नाकेन्नाय एकापरस चड लेगीत चरण आसतात.
९) तिल्लाना तिल्लाना म्हळ्यार हिंदुस्थानी संगितांतलो तराणा. हातूंत 'तिल्लिलाना' ,दिरना' 'तोम् दिरना', 'तननम्' असल्या प्रकारांचे बोल एकठांय करुन तांची रागांत आनी तालांत बसका केल्ली आसता. हातूंत गती, जोश आनी वेगवेगळे पदाघात आसतात. तातूंतले स्वर, लय आनी बोल खाशेलें वातावरण तयार करतात. हातूंत लयकारीक चड म्हत्व आसून नर्तिकेच्या आंगाचें वेगवेगळ्या कोनशांनी आनी शरिरावस्थांतल्यान दर्शन घडयता. संगीत हो ह्या कार्यक्रमांचो आत्मो आसता.
१०) विरुत्तम चूर्णिका आनी श्र्लोक तिनूय प्रकार एकामेकांक सामके लागीं आसून ते तमीळ तेलुगू आनी संस्कृत भाशांतल्यान सादर करतात.
११) कौतुकम्य लींच्या काळांत हो प्रकार फकत देवळांनींच पळोवपाक मेळटालो, पूण हालीं हो प्रकार रंगमाचयेर अलारिपू पयलीं करतात. पुर्विल्ल्या ग्रंथांनी हाचो उल्लेख 'कौत', 'कउत्त' असो मेळटा. हातूंतल्या बोलांचेर योग्य तें नृत्य आनी साहित्याचेर अभिनय करतात.
१२) मंगळम् प्रयोगाच्या शेवटाक गावपाचो हो प्रकार. हाचेर नाच करिनात, पूण नर्तकी फकत पदाघात करता. प्रयोगांत जाल्ल्या गीत, वाद्य, नृत्य हातूंतल्या चुकांविशीं देवाकडेन चूक मागप, हो ह्या मंगळम् प्रकाराचो मुखेल हेत आसता. मंगळम् म्हळ्यार 'सगळें मंगळ जावं, बरें जावं' अशी देवाक केल्ली प्रार्थना. होच प्रयोगाचो शेवट आसता.
भेस
पयलींच्या काळांत हो नाच चडसो देवळांनी तशेंच लग्नासारकिल्या मंगल सुवाळ्यांनी करप जातालो. पूण उपरांत तो राजदरबारांत आनी हालीं वेवसायीक रंगमाचयेर तशेंच हेर संस्कृतीक कार्यावळींनी पळोवंक मेळटा.
भरतनाट्यमाच्या प्रयोगांत मृदंग, वीणा, वायोलीन, मुरली, झांज, चिपळ्यो अशा वाद्यांची साथ आसता. तिस्त्र, चतुरस्त्र, मिश्र आनी आदिताल हे ताचे मुखेल ताल आसतात. रंगमाचयेचे उजवे वटेन हीं सगळीं वाद्यां आनी वादक आसतात. लोक बसतात त्या आसनांकडल्यान पयलीं मृदंगवादक, उपरांत घटम् वाद्य आसल्यार तें वाजोवपी ताचे दावे वटेन फाटल्यान, ताचे उपरांत मुखेल गायक नटटुवनार हो 'ताळम' वाजयत पुराय प्रयोगाचीं सुत्रां सांबाळटा, ताचे फाटल्यान उजवे वटेन 'मोरसिंग' नांवाचें वाद्य दांत-ओंठांचे मदीं धरुन उस्वासाच्या आदारान तोंडान दाजोवपी वादक आसता. नटटुवनारा फाटल्यान दावे वटेन तंबोरो वाजोवपी आसता. नटटुवनाराच्या फाटल्यान सहाय्यक गायक वा गायिका बसता. उपरांत वीणा वा वायोलीन वाजोवपी वादक आसता. वेणुवादक आसल्यार तो दोनूय गायकांच्या फाटल्यान आसता. भरतनाट्यमांत दाक्षिणात्य संगीत पद्दत वापरतात.
भरतनाट्यमांतले भाव हे अभिनयान उकतायतात. आंगिक, वाचिक, सात्त्विक आनी आहार्य अशे अभिनयाचे चार प्रकार आसात. तशेंच भरतनाट्यमांत मुखेलपणान तीन प्रवाह एकठांय जाल्यात. १) नटुवा मेळ्याचें सदिर नाट्य. देवदासींचे नृत्य म्हण्टात ते हेंच. २) तंजावरच्या भागवत संप्रदायाक अणसरुन करतात तें भागवतमेळा हें नृत्यप्रधान नाट्य आनी ३) कुरवंजी नांवाचें गांवगिरें नाट्य. ह्या तिनूय प्रवाहांचें सुसंवादी मिश्रण म्हळ्यारुच भरतनाट्यम् अशें शास्त्राचे जाणकार म्हण्टात.
हे कलेची उदरगत करपापासत कांय कलासंस्था वावर करतात. भरतनाट्यमाचें पद्दतशीर पदवीशिक्षण दिवपी 'कलाक्षेत्र' ही नामनेची संस्था चेन्नईंत आसा. एग्मोर हांगाचे 'इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ फाइन आर्टस' हे संस्थेचोय उल्लेख करपाक जाय. बडोदेच्या विद्यापिठा भाशेनूच हालींच्या काळांत मुंबय विद्यापिठानूय भरतनाट्यम नाचाक उच्च आनी अत्युच्च पदवेखातीर मुखेल विशय म्हणून मान्यता दिल्या.
कों. वि. सं. मं.
संदर्भ
पूरक नोंदः नाच.
पळेयात
Bharatanatyam
वर्ग:देवनागरी पानां
पेदरो बारबोसा
पेदरो बारबोसा हो एक तियात्र कलाकार.
Esther achem Pustok
Esther achem Pustok
Book of Esther
Juditachea pustokant eke ostorie vorvim desachi suttka zata, tech porim hea-I pustokant Esther ostorie udexim desachi suttka zata tem vornnilam. Hamanak Ahasuerus razan unch zuttiek venchun kaddlolo. To ekdom virodhi ani podvedar aslo. Hamanak lagun Persient vosti korun aslolea Judevancho jiv sonkottant aslo. Punn iogia velar ek tornnatti Judev ostori Esther ranni zali ani Mordekai hachem margdorxon gheun Judevank sonkottantle vattaile. Hea somoiar sogllem bodolta. Hamanak gollar choddoitat, Mordekai tacho zago gheta, Judev aplea dusmanak jivexim marun uddoitat. Ani hem zoit somarombhunk Purim’ Utsov sthaptat ani dor vorsa to somarombhunk nem’ kortat.
पेदरो बारबोसा
हेर वावर
तो लेखक, दिग्दर्शक, गीतकार आनी अभिनेता. तियात्राच्या उदरगती खातीर आनी विकासा खातीर पेद्रून 5 दशकां पसून वावर केला तो तोखणायेचो.
Esther achem Pustok
Esther achem Pustok
Adlea kallar lok Judevancho dves konn porim kortalo, tem hea Estherachea pustokant dakhoilam. Judev lok kuxin ani eklim – eksurim jietalim, haka lagun her lok ani raza porian tancho dves kortale. Antiokus Epifanesache piddapiddecho ugddas kor. Hea pustokant khub rogot varovlolem polleun, amkam ‘dhok’ko bostolo’ pun hem pustok Kristi ap-porgottnne adim boroilolem mhonn ugddas dhorlear boro.
पेदरो बारबोसा
तियात्रांत वावर
पिट्र बारबोसोचे पयलो तियात्र सादरिकरण 9 वर्साचे पिरायेचेर जालो.‘सोर्वोंडार’ हो तियात्र श्री.होरासियो रोड्रिगीसहाणे बरयल्लो आनी दिग्दर्शन केल्लो आनी नाताला दिसांनी आकशी हाका माचयेर प्रस्तुत केल्लो. पिटरान देवदुताचे नेसवण घालून तिचात्रांत ‘ग्लोरिया हें कांतार म्हणिल्लें जे आयज पासून लोकांच्या कानांनी गाजता. श्री.होरासियो रोड्रिगीसान कोर्तुब मावशेचें ह्या तियात्रांत पेद्रूक पिसो चेड्याची भुमिका दिल्ली. हो अभिनय ताणे बरे तरेन केलो जाची लोकांनी खूब तोखणाय केली.
Esther achem Pustok
Esther achem Pustok
Grik bhaxent, Estherachem pustok 114 (va 78) Kristi Xoka adim thaun aslem. Purim’cho utsov os’sol mhonn mhor marunk hem pustok Ejiptak dhaddlolem. ( Polle Est. 10/31). Tea von adim Hebrev bhaxent Estherachem pustok aslem 160 Krista Xoka adim ( Polle 2 Mak. 15/36), Palestinantle Judev, “Mordekaiacho Dis” somarombhtale. Hea vorvim Estherachem pustok aslem mhonn spoxtt zata.
पेदरो बारबोसा
तियात्रांत वावर
उपरांत पेद्रून आपूण जावन एक तियात्र बरयलो. 28 नोवेब्र1958 ह्या दिसा आपल्या गावांत कुजिरा, सांत क्रूज हांगा आपूण बरयल्लो पयलो तियात्र रोगताचे भाव माचयेर सादर केलो.तियात्र पळोवपाक सुमार600 ते 800लोक हाजीर आशिल्ले. शेंदरी घालून जमनीर बसून हो तियात्र लोकांनी पळयलो.
Esther achem Pustok
Polleiat
Book_of_Esther
Books_of_the_Bible
पेदरो बारबोसा
तियात्रांत वावर
काय वर्सा आदिच्या काळांत 1962 ह्या वर्सा एक नामनेचो तियात्रीस्त सर्गेस्त म.डोड दवेर्ना हाणे बारबोसाची वळख ‘गोंयची माणकुलीं नखेत्रां’ त्या काळाचे एक फामाद आनी नामाचो तियात्र पंगडा कडेन केली. बोरबोसा थंय एक प्रोम्पटर आनी आदार करपी अभिनेता म्हण वावरूंक लागले. पूण तांच्या कलेक आनी मेहनतीन ताका यशस्वी केलो. रोखडोच ताच्या व्हडीलांनी ताका सगळे सांबांळपाची जबाबदारी दिली. ह्या खातीर ताका मुंबय आनी गोंयच्या हेर वाठारांनी तशेंच देशांत ताका भोंवपाची संद मेळ्ळी. नामनेच्या दिग्दर्शकां खाला काम केलां. जशे नेलसन आफोंसो, एम.डॉड दे वेर्ना,अरिसझीस डॅयस, ग्रेग साबिना, रॉम टोनीआदी. ताणेंतोमासीन कार्दोजाचे कला मोगा कांदोळी खातीर सततपणी 6 वर्सा कला अकादमीच्या तियात्र उत्सवान आपल्या चलये बरोबर वांटो घेतला.
बारबोसोन 50 वयर तियात्र बरयल्यात.’रेस्पेरा दीस’, ‘वोत आनी सावळी’, ‘एक जेवोण’, ‘आधार’, ‘रुपकार’, ‘आसरो’, ‘मोर्याद नासलोलें’, ‘तिकलें’, ‘पोयलो पागार’ हे ताचे कांय वेंचीक तियात्र.
Esther achem Pustok
Sandarbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Adlea Korarachim Pustokam (Old Testament Books) वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
पेदरो बारबोसा
नाटकानी योगदान
त्या भायर ताणे आपल्या गांवांत मोगाचेर तीन नाटकां बरयल्यात जाची नांवां ‘ऍके होमो’, ‘सोर्वोंडार’, ‘डोलोरोसा’. हीं नाटकां व्हडल्या माचयेर प्रस्तूत केल्ली. ह्या नाटकां खातीर बारबोसान गिताचे बोल, स्क्रिप्ट बरोवपाक आदार केल्लो तशेंच ह्या नाटकाचें दिग्दर्शन केलां. त्या भायर ताणें पास्कांत तियात्र बरयला जाचे नांव ‘भावार्थाचें पोयण’.
नरेंद्र बोडके
नरेंद्र बोडके हे एक कवी,लेखक,समीक्षक आनी पत्रकार.
पेदरो बारबोसा
नाटकानी योगदान
सांत क्रूज गांवचो हो पयलो तियात्रिस्त जाणे 50 वयर तियात्र बरयल्यात आनी 300 वयर कांतारां बरयल्यात. तांची खुबश्या कांतोरिस्तानी गायल्यात. त्या भायर ताणे आपल्या गांवांत 6 जमनीवेले खेल बरयल्यात, दिग्दर्शन केल्यात तशेंच गांवांत प्रस्तूत केल्यात.
नरेंद्र बोडके
जल्म
जल्म 23 डिसेंबर 1954, ह्या दिसा सांखळी शारांत जाल्लो.
शिक्षण
- एम. ए. पदवी ( मराठी आनी सौंदर्यशस्र - 1979) पयल्या वर्गांत पयलो.
पेदरो बारबोसा
पुरस्कार
कला आनी संस्कृतीक खातें गोंय सरकारान पिटर बारबोसाचे योगदानाची दखल घेतल्. आनी कला गौरव पुस्कार दिवन 2007 वर्सा ताचो भोवमान केलो.
नरेंद्र बोडके
शिक्षण
- न. चिं. केळकर सुर्वणपदक, रामभाऊ गुंजीकर पुरस्कार : मुंबई विध्यापीठ (पदव्युतर अभ्यास केंद्र, पणजी, गोंय)
- बी. ए. पदवी (ऑनर्स) (अर्थशास्र आनी मराठी- 1977) सेंट झेवियर्स कॉलेज- म्हापशें-गोंय हांगा जोडली.
पेदरो बारबोसा
पुरस्कार
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
नरेंद्र बोडके
शिक्षण
- बी. जी. एल पदवी साळगांवकर विधी महाविध्यालय, पणजी सांकून जोडली.
कविता संग्रह
-‘पंखपैल’ ( साहित्य सेवक मंडळ, पणजी-गोंय- 1976),उजवाडाक आयला.
-‘ सर्पसत्र’ ( गोमंतक मराठी अकादमी, पणजी-गोंय- 1990),उजवाडाक आयला.
-‘ शुकशकुन’ ( साधना प्रकाशन, पुणे-1994),उजवाडाक आयला.
-‘ श्यामल’ (दीर्घकविता, पुष्प प्रकाशन, पुणे-2000),उजवाडाक आयला.
-‘शोधवर्तन’ (ग्रंथाली, मुंबई-2002),उजवाडाक आयला.
ललित
-‘अडीचे अक्षरे’ (डिसेंबर 2009-मुंबई),उजवाडाक आयला.
कादंबरी
‘स्पार्टाकस’ (2010-पुणे),उजवाडाक आयला.
आत्मकथा
‘ पुणे ते पणजी व्हाया नागपूर’ ( पुणे-2010)
अणकार मराठीत
‘द रिअल हीरो’ ( 2008-पुणे),हे पुस्तक अणकारला.
कोंकणी कविता संग्रह
‘अनार्य’ ( गोवा कोंकणी अकादमी प्रकाशन, पणजी-गोंय-2010 ),उजवाडाक आयला.
साहित्यीक भौमान
-उद्घाटक म्हूण, पयलें गोमंतकीय युवा साहित्य संमेलन, पर्वरी-1996.
-गोवा माध्यमीक आनी उच्च माध्यमीक मंडळाच्या इकरावी अभ्यासक्रमात कवितेचो आस्पाव जाला.
-भारतीय ज्ञानपीठाचे वतीन प्रकाशित केल्लो ‘भारतीय कविताऍं’ ह्या संपादित ग्रंथान मरठी कवीच्या नात्यान आस्पाव जाला.
-तशेंच साहित्य अकादमीचे वतीन प्रकशित ‘द इंडियन लिटरेचर’ नेमाळ्यांत तांचो कविताचो अणकार प्रकाशित जालात.
-‘सत्यकथा’, ‘ मौज’, ‘हंस’, ‘कवितारती’, ‘साघना’, ‘महाराष्ट्र टायम्स’, ‘अस्मितादर्श’ आदि नेमोळ्यांत तांची कांय कोंकणी कविता प्रकाशित जाल्यात.
पुरस्कार
- महाराष्ट्र शासन वाड्मयनिर्मिती खाला तांका राज्य पुरस्कार फावो जाला.
-‘शुकशकन’ ह्या मराठी कविता संग्रहाखातीर तांका उत्कृष्ट वाड्मय पुरस्कार 1994-95 वर्सा फावो जाला.
-‘सर्पसत्र’ हाका बालकवी पुरस्कार, 1992-93 वर्सा फावो जाला.
-पंखपैल’ हाका 1977-78 वर्सा अधिक पुरस्कार फावो जाला.
- गोवा कला अकादमी पुरस्कार तांका (1977-1990-1994) फावो जाला.
-तशेंच यशवंतराव चव्हाण पुरस्कार(1994),
-सांगावा साहित्य परिषद पुरस्कार(2000),
-धि गोवा हिंदू असोसिएशन, बा, भ. बोरकार पुरस्कार (1994),
-गोमंतक मराठी अकोदमी- कृष्णदास श्यामा पुरस्कार (1994 ) अशें हेर आनीक साहित्य पुरस्कार तांका फावो जाल्ले आसात.
संर्दब
वर्ग:देवनागरी पानां
विश्राम बेडकर
जल्म
विख्यात मराठी साहित्यिक आनी चित्रपठ वेवसायीक जल्म विदर्भातल्या अमरावती ह्या शारांत.
शिक्षण
शिक्षण अमरावती आनी नागपूरांत एमए एलएलबी मेरेन मराठी रंगमाचये वयले विख्यात नट चिंतामणराव कोल्हटकर आनी स्त्रेशठ गायक नट मास्टर दीनानाथ हांणी सुरू केल्ल्या ‘बलवंत पिक्वर्स’ हे संस्थेच्या कृण्णार्जुन युध्द ह्या चित्रपटाचे सहदिगदर्शक म्हणून बेडेकर पयलीं चलचित्र वेवसायांत आयले (1934). ताचे पयलीं मास्टर दीनानाथांच्या ‘बलवंत संगीत नाटक मंडळी’ खातीर ब्रहाकुमारी (1933) हें नाटक तांणी बरयिल्लें. ह्या नाटकांतल्या ‘मी लोपले मधुमीलनात या’ हें पद खूब लोकप्रीय थारलें 1935 वर्सा बेडेकरान कृण्णर्जुन युध्दाच्या आनी एक सहदिगदर्शक वा. ना. भट ह्याच्या सहकायान भट बेडेकर प्राडक्शन्स ही चित्रसंस्था स्थापन केली राम गणेश पडकरी आनी चि. वि. जोशी ह्यांच्या अनुक्रमान ठकीचे लग्न आनी सत्याचे प्रयोग ह्या विनोदी कथाचेर तांणी बोलपट तयार केले.
ताचे काम
मराठी चित्रसप्टींतले तो पयलो विनोदी बोलपट. उपरांत लक्ष्मीचे खेळ हो आनीक एक विनोदी बोलपट तांणी निर्माण केलो. शेजारी ह्या गाजिल्ल्या चलवित्राची पटकथा, संवाद तांणीच बरयिल्ले. तशेंच रामशास्त्री बोलपटाचें चडशें दिगदर्शन आनी लेखनूय तांणी केलें. 1942 वर्सा ‘न्यू हंस पिक्वर्स’चो पहिला पाळणा हो झणझणीत विनोदी बोलपट तांणी दिगदर्शीत केलो. राजकमलच्या अमर भूपाळीची कथाथ तांचीच. फिल्म डिव्हिजना खातीर लोकमान्य टिळक आनी विनोबा भावे हांचे वयले अनुबोधपटूय तांणी तयार केले. चेत्रपठ माध्यमाची मार्मीक जाण तांणो बरपिल्ल्या संबादांतल्यान जाणवता।
1951 ते 1981 ह्या तीन दशकांनी तांणी दिगदर्शन केल्ल्या चित्रपटी मदी वासुदेव बळवत आनी रूस्तुम सोहराब हांचो आसपाव आसा तेन्नाच क्रांतिकारक भगर्तासग हांच वयल्या चित्रपटाचें बरेंचशें काम केले. बेडेकरांची कीर्त जायत्या अर्थीनी मराठींत अपूर्व थारिल्ल्या रणांगण (1939) हे कांदबरेचेर मुखेलपणान आसा इंगलंडच्यान परत येतना बोटीचेर कांय निर्वासीत जर्मनीयी जुदेवांचें जिवन तांकां पळोवपाक मेळ्ळें. त्या अणभवांतल्यान रणांगण कादंबरेचो जल्म जालो. कांदबरेंत आशिल्ली सुक्षीम, अभिजात कलात्मकताय, व्यक्त जाल्लो संवेदनसभाव हें सगळेंच मराठी कांदबरेंत अपूर्व आशिल्लें.
वर्मा, निर्मल
वर्मा, निर्मल : (जल्म: ३ एप्रिल १९२९, सिमला). ज्ञानपीठ पुरस्कार फाव जाल्लो नामनेचो हिंदी कथाकार. ताचें भुरगेंपण दोंगुल्ल्याच्या वाठारांत गेलें. दिल्लीच्या सेंट स्टीफेंस कॅालेजीत ताणें इतिहास विशयांत एम्.ए. ची पदवी मेळयली. उपरांत तो कांय वर्सां अध्यापनाचें काम करतालो. १९५९ वर्सा ताका चेकोस्लोवकिया हांगा प्राच्यविद्या संस्थान आनी चेकोस्लावाक लेखक संघ हाचेवतीन ताका आमंत्रण आयलें. थंय तो सात वर्सां उरलो. ताणें थंय चेक कथांचो अणकार केलो. उपरांत तो लंडनांत गेलो. ताचे युरोप भोंवडेवेळार ताणें टाइम्स ऑफ इण्डियाखातीर थंयचे संस्कृतीक राजनितीक अडचणींचेर लेख बरयले. १९६८ वर्सा तो भारतांत आयलो. कांय तेप तो निराला सृजनपीठ आनी यशपाल सृजनपीठ हांचो अध्यक्ष आशिल्लो. ताचो पयलो कथासंग्रह 'परिंदे' १९५८ वर्सा उजवाडाक आयलो आनी तेन्नाच्यान ताका खर संवेदनाचो रचनाकार म्हूण नामना मेळ्ळी आनी कथांच्या मळार तो सर्वश्रेश्ठ कथाकार थारलो. ताच्यो नामनेच्यो कथा अशो : माया दर्पण, देढ इंच उपर, धूप का टुकडा, अँधेरे में, लंदन की एक रात, जलती झाडी, जिन्दगी यहाँ और वहाँ आदी.
- कों. वि. सं. मं.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Comproi
Comproi
Comproi हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या सांगें तालुक्यातील १२० हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १५० कुटुंबाचे व पुराय ६२० लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार CURCHOREM-CACORA ४ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ३०१ दादले आनीक ३१९ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ३ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६९९८ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (CURCHOREM-CACORA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत २ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (CURCHOREM-CACORA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (CURCHOREM-CACORA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (SANGUEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (QUEPEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (CURCHOREM-CACORA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (CURCHOREM-CACORA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (CURCHOREM-CACORA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण आसा. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७०३ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला. सगळ्यांत लागीं पक्को रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बांयगिणी
बांयगिणी
Comproi
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
बांयगिणी
बांयगिणी हो उत्तर गोवा जिल्ल्यांतल्या तिसवाडी तालुक्यांतलो २९३.९४ हेक्टर क्षेत्राचे गांव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गांवांत ३८८ कुटुंबाचे व पुराय १५०१ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार पणजी ९ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ७५४ दादले आनीक ७४७ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक १ आसून अनुसूचित जमातीचे १० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६७१५ आसा.
बांयगिणी हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या तिसवाडी तालुक्यातील २९३.९४ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ३८८ कुटुंबाचे व पुराय १५०१ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार PANAJI ९ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ७५४ दादले आनीक ७४७ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक १ आसून अनुसूचित जमातीचे १० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६७१५ आसा.
Comproi
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
Comproi ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
बांयगिणी
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
Comproi
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
बांयगिणी
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध आसा. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हो क्षेत्र संपूर्ण स्वच्छता अभियानात आसा गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध आसा. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
Comproi
उत्पादन
Comproi ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): COCONUTS,CASHEW NUTS,ARECANUTS
बांयगिणी
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३११० आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
बांयगिणी ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
बांयगिणी ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): COCONUTS, BACKERY PRODUCT, FIREWORKS, MANGOES, FURNITURE, SOFTDRINK.
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे वर्ग:तिसवाडी तालुका / Tiswadi Taluka
युगांडा
युगांडा आफ्रिका खंडांतलो एक आदलो ब्रिटीश रक्षीत देश. लृलृक्षेत्रफळ २४१,१३९ चौ.किमी. लोकसंख्या १,२६,३०,०७६ (१९९१). विस्तार ४ ७’ उत्तर ते १ ३०’ दक्षिण अक्षांश आनी २९ ३३’ उदेंत ते ३५ २०’ उदेंत रेखांश. देशाचे उत्तरेक सुदान, उदेंतेक केनया, दक्षिणेक टांझानिया आनी खांडा, जाल्यार अस्तंतेक झायरे देश आसात. युगांडा हें नांव ‘बुगांडा’ ह्या विक्टोरिया तळ्यावयल्या स्वाहिली राज्याच्या नांवावयल्यान आयलां. कांपाला हें देशाचें राजपाटण.
वर्ग:देवनागरी पानां
मीना काकोडकार
मीना सुरेश काकोडकार ही एक नामनेची कोंकणी कथाकार. लग्ना आदले नांव मीना दुर्गा गायतोंडे.
जल्म
२१ सप्टेंबर १९४४ हया वर्सा पाळोळें काणकोण- गोंय हांगा जाल्लो.
शिक्षण
तिणें मुंबयच्या विल्सन कॉालेजांतल्यान बी. एससी. मेरेन शिक्षण घेतले.
साहित्य सेवा
१९६७-६८ साहित्य उजवाडाक येवक लागलें.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Adeodato Barreto
…. Page needs to be Edited.
Polleiat
Adeodato_Barreto
एनी बेझंट
एनी बेझट नामनेच्यो थिऑसॉफिस्ट आनी भारतीय राजकारण, धर्म, शिश्रण, समाजसुधारणा बी ह्या श्रेञांनी म्हान कार्य, केल्ली एक ब्रिटीश बायल एनी बेझट
शिक्षण
एमिलीक तिणें जर्मन, फ्रॅज्व ह्यो भासो आनी संगीत हांचें शिश्रण दिलें. तशेंच एनी भितर समाजसेवेची आलड निर्माण केली ह्या काळांत एनी वृतीन पांथीक जाली.
लग्न
फुडें रेव्ह. फ्रँक बेझंट ह्या क्रिस्तांव पंथोपदेशका लागीं तिचें लग्न जालें. तांकां दिग्बी हो पूत आनी मेबेल नांवाची धूव अशीं दोन भुरगीं जाली.
सामाजीक छळ
1874 चाल्झ ब्रॅडलॉ हांच्या नंशनल सॅक्युलर सोसायटीं'त एमिली सामील जाली. त्या काळांत नास्तीकताय, संततिनियमन, बायलांक मतदानाचो एधिकार हांचो प्रचार केल्ले खातीर तिचो खुब्ब सामाजीक छळ जालो.
हिंदू धर्म आनी सम्कृतायेचें
लंडनांतल्या पयल्या ट्रेड युनियनाची स्थापन तिणेंच केली. 1893 वर्सा एनी भारतांत आयली आनी मरसर भारतांतून हांगा तिणें धर्म, शिश्रण आनी समाजमुघारण करपा कडेन लश्र दिलें. तिणें हिंदू धर्म आनी सम्कृतायेचें सखोल अध्ययन केलें.
भारतभर प्रवास
आपूण आदल्या जल्मांत हिंदू आशिल्लो आनी ह्याय जल्मांत आपूण सहेन हिंदू आसां अशें ती मानपाक लागली. तिणें भारतभर प्रवास करून रामायण, महाभांरत,उपनिषदां हांचेर जायतीं व्याख्यानां दिली. गीतेचें इग्लिशींत भशांतर केलें (1905). तिणें सुमार 450 ग्रंथ बरयले.
मर्ण
20 सप्टेंबर 1933 ह्या दिसा तिका मर्ण आयलें.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रसकीन बाँड
रसकीन बाँड हें एक नामनेचे लेखक.
जल्म
रसकीन हांचो जल्म 19 मे 1934 वर्सा कसौलींत ह्या गांवांत जालो.
शिक्षण
ताणें आपले शिक्षण बिशप कॅाटन स्कूल हांगा घेतले आनी फुडले शिक्षण घेवंक युवनायटेड किंगडमाक गेलें.
व्यवसाय
तांणी कांय वर्सा दिल्ली आनी देहरादून हांगा काम केले. तांणे खबरापत्रां आनी नेमाळ्यानी, ल्हान काणयो आनी कविता बरोवन ल्हान पणांतूच जोडापाक सुरु केल्ले आनी जबाबदारी नाशिल्ल्यान तांका ती थोडीशी जोड पुरो आशिल्ली.
पुरस्कार
वर्ग:देवनागरी पानां
Bruno Coutinho
…. Page needs to be Edited.
Polleiat
Bruno_Coutinho
वर्ग:Konknni वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh वर्ग:Itihas / History वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Romi panam
Utravoll - Vocabulary; Konkani ~ English ' S '
Utravoll - Vocabulary; Konkani ~ English ' S '
वर्ग:Konknni वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Romi panam
Meghalay
Nhomyo
hangachea dongri ani potthari prodexantlean khub nhomyo vhamvtat. Choddxo nhomyo tollpantlean ani dongratlean vhamvil'lean teo chodd nettan vhamvtat. Tekhatir modim modim dhobdhobe toyar zatat.Rajeachea garo hils jilheantlean krixnnai, kalu, bhugi, nitai,somexrvori nhomyo vhamvtat. Khasi hils jilheantlean kinxi, khi, umtryu, umnogott, umiam' mauflang ani umiam' khvankhvan zalear zoitia hils jilheantlean kopili, myinttddu ani myinttang heo nhomyo vhamvtat. Xilangosaun 16 kimi. Ontracher boddapani lek hem tollem ani umiam' ho namnecho zolvighutnirmiti proklp toxench cherapunji lagsar mosmai hangacho nohsnigothiang dhobdhobo polloup sarko asa. Dongri vatthar
meghaloi ho dangri vatthar. Ostontekoddlea gora dongul'leanchi unchai 300 mi.Zalear udentekoddlean khasi dongul'leanchi unchai 1,800 mi. Asa. Zoitia dongul'leanchi unchai matxi unni asa. 'xilang pik' hi rajeantoli soglleant uncheli suvat asun tichi unchai 1,965 mi. Asa. Ostontekodde garo dongul'leantolem 1,412 mi. Unchayechem nokrek hem rajeantolem dusrem unchelem temuk asa. Zomniche prokar
hangache zomniche tin prokar korum yetat. Dokxinnekoddolo demvti axil'lo prodex potthari prodex ani utrekoddlea asamachea degnna lagsarocho matso demvti axil'lo vatthar. Ostonteporos udentekoddlea prodexantoli unchai vaddot vota. Rajdhani xilang ho modhyourti potthari prodex. Hovaman
noirrity mosmi vareanchea kallant. Bongalchea upsagora voilean ayil'lem baxpan bhoril'lem varem ani kupam meghaloyachea dongrall vattharant yetat. Hem varem ani kupam dongrall prodex axil'lean addautat. Te khatir hi bhum-i sodanch kupamni bhoril'li axil'loyan tika meghaloi mhonnttat. Garo hils hangachem vorsuki tapman choddant chodd 34 se. Ani unneant unnem 4 se. Asa. Khasi ani zoitia hilsantolem hech promann onukroman 23.3 se.Asa. Hangacho vorsuki paus 1000 te 1200 sem'mi. Asa. Zogant soglleant chodd paus,hea rajeantlea cherapunji ani mosinoram' hea suvatimni onukroman 1300 sem'mi. Ani 1800sem'mi. Itlo poddtta. Rajpattonn xilang hangacho vorsuki paus 241.5sem'mi. Asa. Vonspot ani monzat
chodd pausak lagun hanga rananchoi vatthar chodd mhollear 8,51,000 hekttor itlo asa. Pain, sail, konddo toxench borch, ok, bich, gurgra, holldu, ddalu ani koutthi chamfo hi vonspot hanga chodd promannant melltta. Hot'ti, vagh, horonn, sambor, bhangramazor, hulok, randukor, ranreddo, rangovo, landdgo, somso, makodd, xempddi naxil'lo makodd, sorop, chani, mor, titor, kobutor, hornobil. Ranbodok, popott hi monzat thoim asa. Itihas
rajeantole vidhanosobhent 60 sobhasod asun rajeache udrogotikhatir 20 vikasogott keleat. Udent ani oostont khasi hils, udent ani ostont garo hils ani zoitia hils oxe panch jilhe rajeant asat. Xilang, nagsttoin, zoui, tura ani vilyomonogor him jilheanchi mukhel tthamnni asat. Nyaiveustheche nodren meghaloi, gouhati, uchch neayaloyant yeta. Rajeant svotontr lokseva ayog asa. Orthik sthiti
xetki pikaullH xeti hoch choddaut lokancho veusai asun,choddxe lok xeticheruch pott bhortat. Dongrall vatthar axil'lean xetki purok oxi zomin hanga unnea promannant mhollear 19,09,994 hekttor itli asa. Tatuntoli fokot 26 zomin zolsinchonakhal asa. Hanga ddhum' pod'dotichi xeti poromporen chalu asa. Kaim' svorpachi xeti zaunchi mhunn sorkar yotn korta. Tekhatir xetkamteank sudarit zomin vanttop, sarem, bim, udkachi soulot sorkar dita. Xeti utpadon bazaropetth melloun divpachoi sorkar yotn korta. Bottatt, tejhpatta, ums, kodd'ddonn, kapus, tag, ttepioka, supari, alem, miream, hollod him hangachim mukhel pikam asat. Toxench kaim vattharant bhat, gomv, moko him-i pikam kaddttat. Khasi ani zoitia jilheant follam ani bhajipaleachem utpadon zata. Naspot, sotpallu, olubukhar, onos, sofrochond, sontrim, limbu, kellimhim mhotvachim follam hanga zatat. Menddhram, mhoxi, dukram ani her zonauram hanga vhodd promannant postat. Asam' rajeak dudachi purounn hem rajea korta. Zoui hanga dudachem kendr asun thoim lonni, tup hanchem utpadon zata. Rajeant dogddi kollso, silimonaitt, chunkhoddok, ddolomaitt, bhaddki mati, felsopar, kanchmixrit remv him khonizam mellttat. Dexantolem 95 silimonaitt utpadon hangachea khasi dongul'leanchea vattharant melltta. Soiman nottil'lea hea rajeakhatir hanga poryotton ud'degak khub vavo asa. Adivasi somskritichim khaxeloponnam hem poryottokanchem akrxonn zaun asa. Rajeachi ud'degik udrogot chalu asa. Rajeant ud'dagik vikas nigmochi sthapnnuk zalea. Khoniz sompti ani ranantolem utpadon hancher adarit ud'degodhonde suru zaleat. Plaivudd ,thondd peyam,khaupachem tel rosainam,sarem oslea ud'deganche proklp khajgi kxetrant suru zaleat. Cherapunji hanga sorkarocho vhodd simentt karkhano asa. Garo ani zointia hanga sorkaran lhan simentt karkhane suru keleat. Toxench lakudd kapop, kapsacheo gotthtthe bandop, bekri osle ud'deg dhondey rajeant asat. Khasi,garo ani zointia hanga mellun 644 lhan ud'degik kendram asat. Udkache lhan proklp asat ani 18,500 hekttor zomnik hacho faido zata. Rajeant 4 zolvighut ani 1 ouxnnik proklp asa. Yeradari ani soncharonn
meghaloyant 461 kimi. Raxttri-i mohamarg asat. 5139 kimi. Lambayeche pokke ani kochche roste asat. Xilang ho ekuch vimanotoll rajeant asa. Vayudut seva hanga cholta. Lok ani somazojinn
hanga sogllea dhormanche lok rautat. Tatunt 53 kiristamv, 15 hindu, 3 musloman ani her dhormanche lok rautat. Fattlea xenkddeasaun kiristamv dhormacho vhodd promannant prosar zalo ani khubxa lokamni kiristamv dhorm' apnnailo. Rajeant khasi, zointia ani garo heo mukhel adivasi zomati asun,khasi ani zointia hanche bhitor khub sarkemponn asa.Khub tempasaun, hea dongrall vattharant rabito kel'lean bhailea zogakodde hea lokancho chodd sombond ailona. Dekhun tancheo chaliriti toxoch tigun urleo. Meghaloyantoli garo zomat hi mullchi tibettantoli oxem kaim zannakaranchem mot asa. He lok tibetti-brohmi vanxik gottantole asat. Meghaloyant matrisotak ghorabom' pod'dot axil'lyin thoincheo chaliriti khaxeleo astat. Auyvottechean, tancho nateagoteantolo itihas polloitat. Isttetticho vantto auykoddlean dhuvekodde vota. Choddkorun dhakttea zamveak, mam-i-mavachi seva korpakhatir mavoddeam rauncho poddtta. Mamebhavakodde logn korpachi chal garo zomatint asa. Voyant yetkoch bhurgim nokpante namvachea yuvaghorant rautat.Kuttumbachem xetkam' soglle ekttham yeun kortat. He lok kukddam, dukram, gorva postat. Gorvancho upeg mamsakhatir chodd kortat. Tandllamposun toyar kel'lo bir ho soro thoinchea dadleanchem auddichem pey asa. Halim te lok her toranchoi sara pietat. Sonna-porbek he lok sara pietat toxench chomeamnachuy kortat. Sonn ani utsou
nongkrem' hi khasinchi raxttri-i porob va nachacho utsou asa. Xilangolagosar smine namvachea gamvant hi porob monoitat. Zomat mukheleakoddem hea utsovakhatir xubhdis tharaun, dhormik-bhouxik oso ho nach kortat. Nach ani songit hem khasi zomatichem khaxeloponn asa. Gitgain hem choddxem vaghvadon ani nachavangodda zata. Khasi ani garo zomatiche chomonach mekllea moidanant zatat. Khasi dadle-bailo vegveglleo vattkulleo rango korun nachtat. Dhol, nogare ani paip him vadham sathik astat. Logn zal'loyo bailo nachant vantto ghenat. Xodsukomimsiyom' ho khasincho sonn zaun asa. Ho sonn epril zata. Urbebhorit zaun nachop hem hea sonnachem khaxeloponn asa. Bhouxik utsovavellar zointia zomatint yudhdonrity kortat. Garo zomatint sugicho utsou kortat. Kolakusor
siem' va mukheleanche mohal,pul heasarkea vastumni khasi zomatichi vastukola disun yeta. He mohal fatranche asun, tanchim daram bhangrachea va rupeachea toxench pachvea ,hollduvea valimni sozoil'lim astat. Monis,sounnim,zonauram,ranam he khasi murtikoleche vixoi zaun asat. Sonfor lagsaroche gholint deunagori lipyentole korantil'le lekh toxench zhuzari, lekh toxench zhuzari, hot'ti ani ghoddesvaranchim chitram asat. Zovai xara lagsor, eka dampoteachi xilpakriti polloupasaroki asa. Khasinche poromporik chitrokolent matyechea aidonam voilem ani kopddeavoilem velinchem nokxikam' polloupasarokem asta. Nachavellar ghaltat te mukutt toxench tanchea olonkarancher chitrovichitr chitranchem chitronn kel'leachem dista. Mel'lea monxachea angacher ghaltat te chadricher ful,sotri,zonauram hanchim chitram kaddil'lim astat. Xikxonn
rajeantolem borpakxorichem promann 1991 che lok mejnnepromann 48.26 asa. Rajeant xikxonnik somstha vaddot asat. Thoim 1 kaido mohavideal. , 2 sorkari ani 17 khajgi mohavidealoyam ani north istton hil yunivhorsitti (NEHU) asa. Bhaxa ani sahity