cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गोंयचीं घरां
गोंयचीं घरां 18व्या आनी 20व्या शेंकड्यां मदीं बांदिल्लीं.
वास्तुचो प्रभाव
गोंयच्या वास्तुचेर प्रभाव पडपी कांय कारणां.
भायलो भाग
पारंपारीक पूर्व-पुर्तूगेज घरां भितरल्यान दिसपी ल्हान जनेलाचीं आसलीं; हें बायलांचें एकसुरेंपण दर्शायतालें.घरां आंगणात उगडटाले,आनी क्वचितूच रस्त्यावटेन उगडटालें.18 मध्य आनी 20 व्या शतकात क्रिस्ती घरां भायल्यांतल्यान दिसपी बांदिल्लीं, आनी ताका बाल्कांव आनी पडवी रस्त्याक तोंड करून आशिल्ले.व्हडले बाल्कांव रस्त्याकडेन तोंड करून बसपाखातीर आसताले जंय दादल्या आनी बायलांक एकटीं बसून पळोवंक आनी पळोवन घेवपाखातीर आसताले', तांच्या शेजा-याकडेन खबरो मारपाक वा फकत सांजेचें वारें घेवपाक. हे बाल्कांवांक सोबा हाडपी आकृती आसताल्यो ज्यो केन्ना केन्ना पांवड्यामेरेन आसताल्यो ज्यो घराक आनीक उंचाय दिताली. हें आनी ल्पीन्त दोनूय धन्याचें स्थान चित्रायतालें.रचना म्हणून आयल्यात पूण गोंय एक समान उद्देश करता: घरांक वळख बांदकाम करपाक मदद दिवपाखातीर.जनेलां ल्हवूल्हवू अदीक,अलंकृत आनी अभिव्यक्त करपी जालीं.
वर्ग:देवनागरी पानां
८वो गोवा युवा महोत्सव (२५, २६ जानेवारी २००३)
८वो गोवा युवा महोत्सव( २५,२६ जानेवारी २००३) ८वो गोवा युवा महोत्सव २५ आनी २६ जानेवारी २००३ कुडचडें हांगां जालो. कोंकणी भाशा मंडळ आनी कलादर्पण, कुडचडें हांणी आयोजीत कुडचड्यार जालो. ८वो गोवा युवा महोत्सवाचे उक्तावण मनोहर पर्रीकर हांणी केलें.
गोंयांतल्या ५० वयर सर्तक संस्था, उच्च माध्यमिक विद्यालयां आनी क्लब महोत्सवांत हाजीर आशिल्ल्यो. त्या वेळार रानमंत्री श्री. विनय तेंडुलकार, चित्रपट अभिनेत्री सौ. वर्षा उसगांवकार आनी कला संस्कृती मंत्री रामराव देसाय आशिल्ले।ह्या युवा महोत्सवांत आशिल्ल्यो सर्ती अश्यो लोकमांड, मोनेळ, पटेकार, फ़टाफ़ट, ट्रिओ, रांगोळी, मुस्तायकी, ब्रेकांतर, धिक थै, बोंदेरां, कोंकणी पॉप, प्रस्नमाची, गीत तुजें गायतना, आंगण माची आदी सर्ती आयोजीत केल्ल्यो.
सगळ्या सर्तींनी चडांत चड इनामां मेळोवन सावयवेरेंचो साखेहारी हो पंगड जैतीवंत जालो.
ह्या महोत्सवा निमतान काडिल्ल्या यादस्तीकेचें नांव 'दूदसागर' आसलें. कार्याध्यक्ष म्हूण चेतन आचार्य हांणी जापसालकी सांबाळ्ळी.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रगत
thumb रगत आमगेल्या आंगांत आशिल्लें एक तांबडें द्रव, कंचे होड नळिन्त तुलान प्रवाह करुन नर-नाडीन्त पावता. तें आंगाचे पोशक प्रती एक "सेलाक्क" खाण दिता आनी "ऑक्सिजन" साधन वाय्कार पावयता. आंगात प्रवाह मात्र कर्नातिले,कंचे कप्ला कंकण आसल्यार, आमकां तें रक्षण दिता. हज्जे तंत्र कशि मल्लारि, रगतान्तु तीन रीतीरि कणू असति – "तंब्डे रगता सेल", "धवे रगता सेल" अनि "प्लेटलेट"। हे सक्कड "प्लास्मा" मल्लेले एक द्रवान्तु पौंचेता असति। कसने रोगू अयिलारि, धवे रगता सेल अम्का आरोग्य दित्ताचि। रगत पुल्मानवान्तु पाव्ले नन्तरि, वाय्कार बदलि जत्ता-"कार्बन डैओक्सैड" आंगा अशिले बकि सेलान्तुलान हाणु, 'एल्वियोलै' मल्लेले सान चीला बित्तरि 'डिफ्यूस' जत्ता। हज्जे नन्तरि, पुल्मानवान्तु केल्लेले 'ऑक्सिजन' रगता बितरि वत्ता अनि जीवा जायि अशिले सक्कड प्रतिक्रियाक्क जाव्का जल्लेले वाय्कार-अणु पावैता।
रगताचे सेले
रगतान्तु अशिले सेल विशयान तोग्गु दिल्ला:
१) एरित्रोसैट्स् (तंब्डे रगता सेल) – दर्लेन्तु सुमार ६० लक्ष असले सेल असति अनि बायिलेंतु ५० लक्ष असति । हे सेलान्तु हिमोग्लोबिन, एक लोख्ंडाचे "काम्प्लेक्स" अस, कंचे "ऑक्सिजन" वर्र्हुनो अनगा सक्कड पावैता । तंब्डे रगता सेलान्तु नाभिक अनि "ओर्गेनेल्ल" मल्लेले अणु असनाति। एरित्रोसैट्सा वैरि अशिले 'ग्लैकोप्रोटीन' आ निमिति अम्का अम्गेले रगता नम्मुन कळ्ता – "A", "B", "AB" जव्वो "O"।
२) ल्यूकोसैट्स् (धवे रगता सेल) – अम्गेले आंगान्तु सुमार चारि हजार धवे रगता सेल असति । हे सेल कसने कप्ला कंकण अस्तन,आंगान्तु अशिले विलैथी अणु धिव्शी मार्नु सोड्ता।
३) त्रोम्बोसैट्स् (प्लेटलेट) – हे सेल, पेट्टु पड्तन, रगत घट्टि कर्ता। हन्तु सक्कड 'फैब्रिन' मल्लेले प्रोटीन घट्टि रगता वैरि एक जाल शे घाल्ता।
हे सेल "प्लास्मा" मल्लेले द्रवान्तु असति। एक मनिशाले रगतान्तु ५५% हे द्रव – तज्जे बण्णु हळ्दुवे अस्ता। रगता अशिले तंब्डे रगता सेला निमिती, अम्का थे तंब्डे दिस्ता। प्लास्मा विर्गळ्ळे पोषक पूरा दिव्नो, थे सेलान्तुलान कार्बन डैओक्सैड, यूरिया अनि लेक्टिक अमल तण्डूनु हड्ता।
रगताचे संभ्रमू
रगताचे संभ्रमू तोग्गु दिव्नु अस:
रगत
मनीस धरून फाटीकणो आशिल्ल्या सगळ्या प्राण्यांचे कुडींत व्हांवपी द्रव जिनस. फाटीकणो नाशिल्ल्या कांय प्राण्यांचे कुडींतूय रगत व्हांवता. रगताचो रंग तांबडो आसता. मनशाचे कुडींत सुमार ५ लिटर रगत आसता. भुरग्यांचे कुडींत तांच्या वजनाच्या दर किलाक ६०-७० c. c. इतलें रगत आसता.
रगताबगर मनीस जगपाक शकना. रगत चड, उणें जाल्यारूय प्राण्याच्या जिवाक भंय उपरासता. रगताचें कार्य अशें आसा – १) पेशींक प्राणवायू आनी घटकांची पुरवण करपः पेशींक आपलें काम करपाक लागता ती ऊर्जा पेशीपचनांतल्यान मेळटा. पेशीपचन (Cellular Metabolism) प्रक्रियेक प्राणवायू आनी अन्न घटक लागतात. वातावरणांतलो प्राणवायू रगत पुलमांवांतल्यान शोसून घेता आनी कूडभर पावयता. आंतकडयांत पचनक्रियेन विंगड जाल्ले अन्नघटक, रगत शोसून घेवन पेशींक दिता. पेशींक प्राणवायू आनी अन्नघटक, रगत शोसून घेवन पेशींक दिता. पेशींक प्राणवायू आनी अन्नघटक दिवपाची प्रकिया केशिकेंत (Capillary) घडटा. केशिका ह्यो रगताच्यो अतिसूक्ष्म नळयो आसून तातूंत रगत संथ गतीन व्हांवता. केशिकांचें जाळें कूडभर पातळिल्लें आसून त्यो पेशींक समान अशो जोडिल्ल्यो आसतात. केशिका एक पेशी दाटायेच्यो आशिल्ल्यान तातुंतल्यान प्राणवायू आनी अन्न घटक, अवयवाचे पेशींत सोंपेपणान वतात.
२) पेशिपचनांतल्यान निर्मिल्ल्या विखारी जिनसांचो विलो लावपः पेशिपचनाचे रसायनीक प्रक्रियेंतल्यान विखारी जिन्नस निर्मतात. पुलमांव, यकृत आनी मूत्रपिंड हे अवयव विखारी जिनसांचो विलो करतात. पेशींत तयार जाल्लो कार्बनवायू रगत पुलमांवांत व्हरता. हांगा कार्बनवायू हुस्कारावाटेन वातावरणांत भायर वतात. रगत पेशींत तयार जाल्लीं विखारी रसायनां यकृतांत पावयतात. यकृत तांचेर प्रक्रिया करून युरिया निर्मिता. रगत युरियाक मूत्रपिंडांत पावयता. मूत्रपिंड रगतांतल्यान युरिया गाळून मुतावाटेन कुडींतल्यान भायर काडटा.
३) रोगजंतूपसून कुडीची राखण करपः रोगजंतूंचें कुडीचेर जावपी संक्रमण आडावपाचें काम रगतांतले प्रतिघटक आनी धव्यो रगतपेशी करतात. अ)रोगजंतुंचें संक्रमण जातकच कुडीची राखणप्रक्रिया रोखडीच सादूर जाता. रोगजंतूंची लागण जाल्ले सुवातेर केशिकांची वाड जाता. वांगडाच रगतांत धव्या रगतपेशींचो आंकडो वाडटा. केशिका वाडिल्ल्यान रोगजतुंचे लागण सुवातेर रगताची पुरवण वाडटा आनी कणीदार धव्यो रगतपेशी केशिकांतल्यान भायर वचून रोगजंतूंक गिळटात आनी रसायीक पचन तांकां मारून उडयतात. रोगजंतूंवांगडा त्यो आपुणूय मरतात. ब)वाटकुळ्यो धव्यो रगतपेशी (Cymphocytes) ह्यो रोगजंतूंक मारपी प्रतिघटक निर्मितात. प्रतिघटक ग्लोबुलीन ह्या प्रथिनांनी घडिल्ले आसतात. रोगजंतूंकडेन सांगड घालून हे प्रतिघटक तांकां मारतात.
क) रोखडयोच व्हडल्यो धव्यो भक्षक रगतपेशी (Macro phages) रोगजंतू, कणीदार रगतपेशींचे अवशेश गिळून रोगजंतूंची लागण सुवात नितळ करतात.
ड) वाटकुळ्या धव्या रगतपेशींतल्यो कांय रगतपेशी याद (डंक धरपी) दवरपी आसतात (Memory B Cells). ह्या पेशींची पिराय खूब वर्सां आसून त्यो आसून त्यो रोगजंतुंची याद धरून रावतात. पयलीं लागण जाल्ल्या रोगजंतुंची परतून लागण जाल्यार ह्यो पेशी खूब बेगीन प्रतिघटक निर्मितात. देखून एकेच तरेचो रोग दुसरे फावट जावंक पावना.
एका मनशाचे कुडींत सुमार १० दशलक्ष ‘ब’ पेशी आसतात. दर ‘ब’ पेशी एका विशिश्ट रोगजंतुंचेर प्रतिघटक निर्मूंक शकतात. दर प्रतिघटक एका खाशेल्या रोगजंतुंचेरच लागू पडटा. हेरांचेर न्हय.
४) आंतश्राव ग्रंथीन निर्मिल्ले हॉर्मोन्स तांचे कार्य सुवातेवर पावोवपः मनशाचे कुडींत स्त्राव व्हरपाक नळयो नाशिल्ल्यो कांय ग्रंथी आसात. ह्यो ग्रंथी कांय प्रथिनां निर्मितात. ह्या प्रथिनांक हार्मोन्स अशें म्हणटात. कुडीची वाड, साखार हांचें संतुलन, हाडांची घडण सांबाळप, बायलांची मासिकपाळी तशेंच भ्रुणाची वाड सांबाळप, रगतदाब सांबाळप हीं म्हत्वाचीं कामां हार्मोन्स करता. पिटुटरी, थायरोयड, पारा थायरोयड, पान्क्रिया आड्रेनल ह्यो ग्रंथी होर्मोन्स र्निर्मितींत म्हाल ग्रंथी आसात. ह्या ग्रंथींतलो स्त्राव हार्मोन्स रगत शोशून घेता आनी तांचे कार्य सुवातेर पावयता.
५) कुडीचें तापमान सांबाळपः मनीस आनी हेर सस्तन प्राण्यांचें तापमान चड-उणें जायनासतना तितलेंच उरता. जिवाणीं, बेबो असल्या प्राण्यांचें तापमान सरभोंवतणच्या तापमाना प्रमाण चड-उणें जाता. सस्तन प्राण्यांचें तापमान चड-उणें जाल्यार तांचे कुडीचीं कार्यां सारकीं चलनात. तांचे कुडीचें तापमान ३७० से. इतलेंच आसूंक जाय. कुडीच्या अवयवांत हूनसाण चड उणी तयार जाता. काळीज, पुलमांव, स्नायु ह्या अवयवांत ती चड उणी जाता तर हेर अवयवांत उणी. रगत कुडींत व्हांवत रावता आनी ही हुनसाण हिसपाभायर वाडूंक दिना. सगळे कुडींत एकूच दवरता.
६) कुडींत आयनांचें प्रमाण आनी आम्लता हांचें संतुलन दवरपः पेशींभितर आनी भायर सोडियम ह्या धातुच्या आयनांचें संतुलन सारकें आसूंक जाय. पोटेशियम हें आयन पेशींत चड आसता तर सोडियम पेशींभायर आसता. पोटेशियम हें आयन उणें जाल्यार स्नायुंची शक्त उणी जाता. काळजाचें स्पंदनलेगीत बंद जावंक शकता. सोडियम उणें जाल्यार फीट मारून येवंक शकता. चड आसल्यार कुडींत सूज येवंक शकता. पेशींत आयनां उणीं आसल्यार रगतांतलीं आयनां पेशींत वतात आनी रगतांत आयनां उणीं आसल्यार पेशींतलीं आयनां उणीं आसल्यार पेशींतलीं आयनां रगतांत येतात.
रगतांत आम्लता ७.४ इतली आसता. आम्लता वाडल्यार पेशीपचनाच्या कार्याक बादा येवंक शकता. रगतांत आम्लता वाडयल्यार बायकार्बोनेट हें आयन वाडोवपाच्या कामाक रगत आदार करता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Aston Villa Football Club
Aston Villa Football Club, ek famad Inglez futbol club asa, zo Inglandatlea Birmingham sharan aslelem asa. Villa Park hem hanchem thollavem moidan, te sodheak Premier League kelltat.
Bhailim Zodni
वर्ग:Inglandche futbol club वर्ग:फुटबॉल क्लब/Football Club वर्ग:Romi panam
ब्रम्हानंद शंखवाळकार
जल्म: 6मार्च 1954 ताळगांव तिसवाडी पुराय नांव ब्रम्हानंद सगूण कामत शंखवाळकार, गोंयच्या फुटबॉल मळावयलो कांपो खेळगडो. एक बरो गोलकिपर म्हूण ताका आंतरराश्ट्रीय किर्त मेळ्ळ्या.ताचें मुळांवें शिकप ताळगांव जालें. उपरांत फुडलें मेट्रीक मेरेंनचें शिक्षण ताणें प्रोग्रेस हायस्कूल,पणजी हांगा घेतलें, तर धेंपे कॉले ऑफ आर्टस अॅन्ड सायन्स,मिरामार हांगा ताणे पुवेचें शिक्षण पुराय केलें.बापायचे फुटबॉल खेळाचे दायज ताचेकडल्यान मेळिल्ल्यान ताका भुरगेंपमासावन फुटबॉल खेळाची गोडी आशिल्ली.1970त पनवेल स्पोर्टस क्लबाच्या वतीन पयले खेप खेळा सर्तींत वांटो घेतलो. फुडें 1974त साळगांव स्पोर्टस क्लबाखातीरूय तो खेळ्ळो. ह्या वर्सा संतोष ट्रॉफुिखातीर तो गोंय पंगडाक खेळ्ळो.1975त भारताचें प्रतिनिधीत्व करप एशियन युथसोसर टुर्नामेंटांत ताणें ह्याच पंगडावतीन बँकोकची भोंवडी केली. फुडाराक ताणें जांभियाकूय नांव मेळयलें. यन्तांची शिकस्त करून संवरांतली उचेंली सुवात ताणें आपल्या कळाशेन हातासली.जांभियाक ताची कुशाळताय पळोवन केनककोंजान ताचो 'लिपार्ड ऑफ इंडिया' म्ङणून भोवमान केलो. 1976- 77त अफगाणिस्तानांतल्या काबूल हागांय ताणें उत्कृष्ट खेळ केलो. त्याच वर्सा मर्डेका चषकाखातीर कुवालांलपूर हांगा तो खेळ्ळो. 1977त दक्षिण कोरिया आनी हेर कडेन ताणें आपलें खेळाकर्तृत्व दाखयलें. 1973 ते 1977 मेरेन तो राश्ट्रीय पातळेचेर गोंयचे वतिन खेळिल्ल्यान गोंय सरकारान जिवबादादा करकार पुरस्कार दिवन ताचो भोवमान केलो. तांकीचो खेळ करून ताणें फुटबॉलखेळाच्या इतिहासांत आपलें नांव अज्रवंर केलां. फुटबॉलावांगडाच क्रिकेट, टेबलटेनिस, बॅडमिंटन, व्हॉलिबॉल हे खेळ आनी पेंवप ताका भोव आवडटा.
वर्ग:देवनागरी पानां
गोकर्ण मठ
=भंडिकॆरि मठ=
गोकर्ण स्थति भंडिकॆरि मठ चित्रापुर सारस्वत संप्रदायालीं प्रथम् स्वामि श्रीमंत परिज्ञानाश्रम १. हांगॆलॆं समाधिमठ आस्स। ४०० वरस फुडा पोर्तुगीज़ अन्यायाथांवुनु मुक्तिखात्तिरि सारस्वत जन हांगा धांवुनु आयलीं। ताव्वळि संप्रदायाक गुरु नाऽशिलॊ। स्वामि श्रीमंत परिज्ञानाश्रम १. हांनि तांगॆलॆ चिल्लांतुं (चिल्ल-carrybag) भगवान् भवानिशंकरालॆं विग्रह हाडलेलॆं।
वर्ग:देवनागरी पानां
Moddganvam Thouiager - Dulpod
Moddganvam Thouiager
At the carpenter's workshop in Margão
Type: Dulpod
Source: A. da Gama/ C. Xavier. Goemchi Gitam. Mandde anim Dulpodam. Nr.
Musical form: Binary
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Ilhas, Goa, 29.05.2005
Moddganvam thouiager thouiager,
At the carpenter's, carpenter's in Margão,
Mezu kelam redondu.
A circular table has been made.
Tanger ek cheddum nachota, chedum nachota,
A girl is dancing on it,
Vorxem korun bhenddu.
Swaying her hips.
Taka ek sikddo choita, sikddo choita,
A Sikh lad is looking at her,
Bhurkan ghalun tonddu.
Through a peep hole.
Aga sikddea[26] choinaka ga, choinaka ga,
O Mr. Singh, do not look at her, look at her,
Cheddum nhuim bailu randdu.
She is not a young girl but a widow.
Moddgonvam Touyager
At the carpenter's workshop in Margão
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 1,
Musical form: Binary
Literary form: Satire: Political agitation
Translated by Lourenço de Noronha, Vienna, June 2005
Moddgovam touyager, touyager,
At the carpenter's workshop in Margão,
Mezu kelam (galam) redondo. (bis)
A round table has been made (set up).
Tacher ek cheddum nachota, cheddum nachota.
A girl is dancing on it.
Orxem korunum benddo. (bis)
A girl is dancing bending her hips like this.
Taka ek paklo[27] choita, paklo choita,
A European (white man) is peeping at her,
Burkan ghalulnum tonddo. (bis)
With his eye (lit. face) in the hole.
Paklea tum choinaka rê, choinaka rê,
You white man, do not peep at her,
Cheddum ni tem, bhailo randdo. (bis)
She is not a girl, she is a (widow?).
Ago cheddva dhenv go sokol, dhenv go sokol,
Paklo marit tuka vengo. (bis)
The white man may embrace you.
You white man, go home,
Tovoi chirit tujem thonddo. (bis)
The carpenter may (chirit?) your face.
Morgovam Tovoiaguer
Type: Dulpod
Source: J.A.A. Fernandes, vulgo: André Xett (1884-1980). Album Cantarancho. Bogtavaddo, Chorão
Musical form: Binary
Literary form: Political agitation
Translated by António Vicente de Noronha (1895-1982), Pandavaddo, Chorão, July 1981
Morgovam tovoiaguêr, tovoiaguêr,
At the house of the carpenter in Margão,
Mezu galam redondo. (bis)
A round table has been placed.
Tachêr ek cheddun nachota,
A girl is dancing on it.
Chedum nachota ôirxem côrun bendu. (bis)
A girl is dancing bending her hips like this.
A man (a Portuguese soldier) is peeping from outside.
Dad´lo (paklo) choita, burcam gallun tonddu. (bis)
A man is peeping by puting his eyes (lit. face) at a hole.
Dad´lea tum kittem choita rê,
Kittem choita rê, voss tum gueuno tujem tonddu. (bis)
Polleiat
Dulpod Goenche
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Dulpod वर्ग:Romi panam
श
देवनागरी वर्णमाळेंतलो तिसावो वर्ण. ताच्या विकास क्रमांत पांच अवस्शा दिसतात. पयली अशोकाच्या खालसी हांगाच्या शिलालेखांत, दुसरी कुशाण राजांच्या काळांतल्या मथूरा हांगच्या लेखांत (इ.स.चें पयलें आनी दुसरें शतमान), तिसरी अवस्था राजा यशोधर्मन हाच्या काळांतली (इ.स. 532) मंदसोर हांगाच्या लेखांत, चवथी जपानांत मेळील्ल्या एका (उष्णीषविजयधारिणी) ताडपत्री ग्रथांत (इ.स.चें 6 वें शतमान) आनी पांचवी अपराजित नांवाच्या मेवाडच्या गुहिलवंशी राजाच्या काळांतली, कुडेंश्वर लेखांत (इ.स. 661) मेळटा श चो विसाकक्रम असो 'श' ह्या अक्षराचे शंकर, सूख, कल्याण, शस्त्र, सत्तर आदी वेगवेगळे अर्थ जातात. कामधेनूतंत्रांत ताचें रूपवर्णन अशें केलां. कामधेनूतंत्रांत ताचें रूपवर्णन अशें केलां.
शकारं परमेशानि ! शृणु वर्ण शुचिस्मिते |रक्तवर्णप्रभाकरं स्वंय परमकुण्डली || चतुरवर्गप्रदं देवि! शंकरं ब्रह्मविग्रहम् | पञ्चदेवमयं वर्ण पञ्चप्राणात्मकं प्रिये ||रज: सत्वतमोयुक्तं त्रिबिन्दुसहितं सदा | त्रिशक्तिसहितं वर्णमात्मात्मादितत्वसंयुतम् ||
अर्थ- हे देवी शकार हो वर्ण रक्तप्रभ आसून परमकुंडली आसा तो चतुर्वर्गप्रद, ब्रह्मकाय, पंचदेवमय आनी पंचप्राणात्मक आसा. तो तिनूय गुणांनी भरिल्लो आसून त्रिबिंदू, त्रिशक्ति हांणी आनी आत्मो आदी तत्वांनी युक्त आसा.ताळू हे ताचें उच्चारण स्थान आसा
शक लोक: भारतांतल्यो कांय प्रदेशांचेर राज्य करपी परकी लोक.हे लोक सिथियन वंसाचे आसून खूब पुर्विल्ल्या काळांत मध्य आशियांत टोळ्या टोळ्यानी हेडटाले.कालांतरान ताणीं खूब वसणूको केल्यो. तातूंतली एक वसणूक सिरदरयाच्या देगणांत आसली. सनपूर्व दुसऱ्या शेकड्यांत यूएची जमातीच्या लोकांनी ते वसणूकेचेर घुरी घालून शक लोकांक धावडावन घालो. तेन्ना बरेचशे शक लोक अमुदरिया न्हंय हुपून काबुलांत गेले. थंय यवन राजान तांका विरोध केल्ल्यान ते असेतंतेकडेन वळून राजा मार्गान इराणांत घुसले. शक लोक काय काळ उदेंत इराणांत राविल्ल्यान त्या प्रदेशाक शकस्तान (सीस्तान) हें नांव मेळ्ळें. ते उपरांत शक लोकांनी उदेंतेकडेन स्थलांतर करून, बोलन खिंडितल्यान भारतान प्रवेश करून सिंधूच्या अस्तंत देगेचेर वसणूक केली. पुराणांत ह्या प्रदेशाक शकद्विप हें नांव दिल्ले आसा.
रामायण, महाभारत, मनुस्मृती आनी पुरामां हातूंत शक लोकांचो यवन आनी पहूल लोकांवांगडा उल्लेख आयला. हिंदू समाजान तांकाा शुद्र वर्णांत आस्पावन घेतला.जैन साहित्यांत कालकाचार्य सूरीचे कथेंत शकांनी उज्जेयिनी नगरीचेर कशें जैत मेळयल्लें तें सांगला. पयल्या शंकड्यांत उज्जेयिनिंत गंधर्व वंशातलो गर्दभिल्ल नांवाचो राजा राज्य कतालो. कालाकाचार्याच्या आदारान शकानी उज्जेयिनीचेर घुरी घालून गर्दभिल्ल राजाचो पराभव करून आपलें राज्य स्थापलें. पूण ते चड काळ फरलें ना. गर्दभिल्ल राजाच्या पुतान तांका हारोवन आपलें राज्य परते घेतले उपरांत ताणें वायव्य सीमा प्रदेशांत आपली सत्ता स्थापली आनी सिध्दू न्हंय हुपूंन मथुरेमेरेन आक्रमाण केले. तशेंच उज्जेयिन आनी कच्छ काठियावांगडा राज्य स्थापलें. ते स्वताक क्षत्रप म्हटाले. चड करू ते स्वतंत्र राजाच आशिल्ले. ह्या राजांनी नाणीं आनी कांय अभिलेख उपल्बद आसात तांचेवयल्यान तांचेविशीं थोडी भोव म्हायती मेळटा
वायव्य भारत : सिधूंतल्या शंकांनी पंजाबाचेर घुरी घालून राज्या स्थापलें. थंय सगळ्यांत पयली माओस हाणें राज्य केलें. ताणें राज्य करचें पयली पूर्व इराणांतल्या पहूलव राज्याचे वर्चस्व न्हयकारून आपलें स्वतंत्र राज्य स्थापलें. इ.स. 15 मेरेन मथूरेमेरेम आपल्या राज्याचो विस्तार केलो. ताच्या नाण्याचेर राजाधिराज ही पदवी मेळटा. ताचे उपरांत माओसच्या जावयान यवनाक 79 मेरेन राज्य केले उपरांत त्या प्रदेशाचेर पहूलव लोकांची सत्ता स्थापन जाली.
माओस राजान मथुरेचेर सत्ता स्थापली. थंय सापडिल्ल्या पाशामाच्या शिवाच्या तोंडाचेंर कोरातिल्ल्या लेखांत मथूरेच्या शाक क्षत्रप राजाची म्हायती मेळटा. थंयच्या राजानी आपआपल्या राजवचीच्या काळांत आपापल्या नांवाची नाणींय पडल्यात. ह्या शक- क्षत्रपाचे राजवटींत मथूर हे बौध्द, जैन, भागवत ह्या तीनय पंथाचे केंद्र आशिल्ल्यान शक राजा धार्मीक बाबतींत उदार अस्तंत भारत: सनपूर्व पयल्या शेंकड्यांत शक लोकांनी काठोवाड प्रदेशांत प्रवेश केलो तेन्ना पेरिल्पसांत मंबरूस नांवाच्या शक राजाचो उल्लेख आसा. ताची कठियावाडा, गुजरात, राजस्थान ह्या भागांचेर शेक चलतालो. इ.स. 2 ल्या शेंकड्यांतशकांनी उत्तर कोंकणाचेर सत्ता स्थापली आसूंये. ह्या शेंकड्याच्या निमाणेकडेन कुशाण सम्राट कनिश्ट हाणें मंबरूसाच्या घराण्याचो नाश म्हण राज्य केलें. ह्या घराण्यांतलो पयलो राजा.
भूमक आनी ताचो पूत नहपान हाची खुबशा प्रदेशांचेर सत्ता आशिल्ली.इ.स १२५ च्या सुमाराक सातकर्णी हाणें नहपानाक हारोवन कुकर(गुजरात), अनूप(महेश्र्वर) उपरांत, आकर आनी अवंती ह्या प्रदेशांचेर आपली सत्ता स्थापली.
ह्या घराण्याचो शेवट जाल्या उपरांत त्या जाग्यार कुशाणांचें क्ष‍‌त्रप कार्दमक घराणें राज्य करूंक लागलें.चश्टन हो त्या घराण्यांतलो पयलो राजा. तो सिंधांत कुशाणांचो क्ष‍त्रप म्हूण राज्य करतालो आसुंये. नहपानाच्या मरणा उपरांत गुजरात,काठियावाड,माळवा ह्या प्रदेशांचो क्षत्रप म्हूण ताका नेमपांत आयलो. उज्जयिनी ही ताची राजधानी आशिल्ली.इ.स.१३०च्या सुमाराक तो महाक्षत्रप म्हूण आनी ताचो नातू रूद्रदामन हे क्षत्रप म्हूण राज्य करूंक लागलें. रुद्रदामन हो कार्यमक घराण्यांतलो व्हड राजा आशिल्लो. ताणें उत्तरे कडल्यान यौधेयांचो आनी दक्षिणापथांतल्या गौतमीचो पूत सातकर्णीचो पराभव करून सिंधू,सौवीर,कच्छ,आनर्त,सुराष्ट्र मरू उपरांत आकर आनी अवंती ह्या प्रदेशांचेर राज्य केलें. तो संस्कृत कवी,पंडित आनी संगिताची ताका गोडी आसली. खुबशा स्वयंवर सुवाळ्यांत हाजिर रावन ताणें कितल्याशाच राजकन्यांक जिखिल्ल्यो रुद्रदामनाक (पयलो)इ.स.१७९च्या सुमाराक मरण आयलें. तेन्ना पूता फाटल्यान रुद्रदामनाची वंशावळ त्या राज्यार रूद्रदामनाचे वंशावळीचो नाश जालो. रूद्रसिंह तिसरो हाचो इ.स.३८८ उपरांत कांय वर्सानी चंद्रगुप्त दुसरो हाणें पराभव करून गुजरात आनी शकांचें अस्तंते कडलें राज्य कायमचें नश्ट जालें
-कों वि.सं.मं
वर्ग:देवनागरी पानां
ब्राह्मो समाज
ब्राह्मो समाज एक धर्मसुदारणावादी संस्था, निराकार, सच्चिदानंदरुप, विश्र्वनिर्मातो, कृपाळू, परमपवित्र एकूच एक परमेश्र्वर म्हळ्यार ब्राह्म धर्माखातीर स्थापन केल्ली संस्था.
संस्थापक
20 ऑगस्ट 1828 ह्या दिसा राजा राममोहन रॉय (1772-1833) हांणे महाराजा द्वारकानाथ टागोर, कालिनाथ रॉय आनी मथुरानाथ मलिक ह्या तीन इश्टांच्या पालवान कलकत्याक ब्राह्म सभा स्थापन केली. हे सभेकूच फुडें ब्राह्म समाज वा ब्राह्मो समाज अशें म्हणूंक लागले. उपरांत प्रसन्नकुमार ठाकूर, चंद्रशेखरदेव आनी रामचंद्र विद्दावागीश हे ब्राह्मो समाजांत आयले. 23 जानेवारी 1830 दिसा समाजाच्या स्वतंत्र मंदिराची स्थापना जाली.
हेतू
त्या मंदिराविशीं जी घोशणा केल्ली ती अशी- ह्या उपासना मंदिरांत सगळ्या विश्र्वाचो जनक आनी राखणकर्तो अशा एका शाश्र्वत, निर्विकार आनी अतक्य अशा परमेश्र्वराचीच ब्राह्मो समाजाची उपासना जातली. तशेंच हांगा खंयचीय मुर्ती, चित्र, पुतळो वा हेर कसलेंच प्रतिक दवरचेनात. पुजे निमतान वा आहाराखातीर हांगा कसल्याच जिवाची हत्या जावंची ना हेर खाद्द पेयांचे वेव्हार जावंचेनात, तशेंच कसल्याय पंथाच्या वा व्यक्तीच्या उपासना-पद्दतीविशीं वा मुर्तीविशीं टिका वा निंदा जातली अशें भाशण जावंचेना जाचेवरवीं निती, भूतदया, पावित्र्य, परोपकार ह्या सद्गुणांची उदरगत जातली आनी सगळ्या धर्माच्या आनी पंथांच्या लोकांमदीं बरेपण आनी एकचार वाडटलो असोच उपदेश आनी संवाद जातलो.
सार्वत्रिक एक धर्म करप हो ब्राह्मो समाजाचो हेत आशिल्लो. संवसारांतल्या सगळ्या धर्मांचें एकूच सार म्हळ्यार एकेश्र्वर भक्ती. पुराय विश्व हें परमेश्र्वराचें देवूळ. काळीज हेंच परमेश्र्वराच्या अणभवाचें दार, सत्य हेंच अविनाशी शास्त्र, विश्र्वव्यापी मोग होच निरपवाद नेम, जिवीत हीच उदरगतीची भोंवडी आनी मनीसजात हीच विश्र्वाची सोबा अशें तरेच्या विचारांक पोसवण दिवपाखातीर ब्राह्मो समाजची स्थापना जाली. दरेका सप्तकाचे अखेरेक सांजवेळार एकठांय जमून सामूहिक प्रार्थना, प्रवचन, ध्यान आनी भक्तीसंगीत ह्यो ब्राह्मी समाजाच्यो मुखेल कार्यावळी आशिल्ल्यो.
राममोहन रॉय हाणें एकेश्र्वरमतवादाच्या प्रचाराखातीर कांय पुस्तकांय उजवाडायलीं. 'संवाद कौमुदी' हें नेमाळेंय सुरु केलें. दादल्या बायलांचे समानत्व आसचें हे नदरेन राममोहन रॉय हाणें बायलांचे मुक्तीखातीर आंदोलन सुरु केलें. देशभर चालू आशिल्लो 'सती' हे क्रूर चालीआड ताणें खर आवाज उठयल्ल्यान ब्रिटीश सरकार ही चाल बंद करपाखातीर कायदो लागू करचो पडलो. तेन्नाचो (वायसरॉय‌‌‌‌‌‌‌)लॉर्ड बँटिक हाणे ४ डिसेंबर १८२९ दिसा सती हे चालीचे बंदीखातीर हुकूम काडलो. राममोहन रॉय हाणें इंग्लीश शिक्षणाखातीर म्हाविद्दालय स्थापन केलें.
२७ सप्टेंबर १८३३ ह्या दिसा राममोहन रॉय हाका इंग्लंडांत आसतनाच मरण आयलें. ते उपरांत ब्राह्मो समाजाच्या आंदोलनाचो नेट कांय काळ उणो जालो. १८४१ त द्वारकानाथाचो तरनाटो पूत देवेंद्रनाथ टागोर हाणें ब्राह्मो समाजाची जापसालदारकी आपल्या आंगार घेतली.
देवेंद्रनाथान ब्राह्म धर्माचे प्रचारक शेकोवन तयार करपाखातीर तत्वबोधिनी पाठशाळा स्थापन केली. देवेंद्रान १८४३ त ब्राह्मो समाजाच्या वांगड्यांक बंधनकारक अशी नेमावळ तयार केली. तातूंत मूर्तीपुजेक बंदी आशिल्ली. रामचंद्र विद्दावागीश हाका समाजाचो आचार्य नेमलो. देवेंद्रनाथ आनी ताणें स्थापिल्ले पाठशाळेंत तयार जाल्ले कितलेशेच प्रचारक ब्राह्म धर्माच्या प्रसाराखातीर पंजाबापसून उदेंत बंगालमेरेन वेगवेगळ्या मुखेल शारांनी आनी तीर्थथळांक नेमान भेट दिताले.
१८५७ त केशवचंद्र सेन हो तरनाटो ब्राह्मो समाजांत आयलो. १८५९ त सावन ताणें समाजाच्या वावराक नेटान गती हाडली. ब्राह्मविद्दालय नांवाचे धर्माध्यायनाचें एक शिक्षणकेंद्र देवेंद्रान सुरु केल्लें. ह्या विद्दालयांत केशवचंद्र सेन धर्मीक तत्वगिन्यानाचेर व्याख्यानां दितालो आनी देवेंद्र बंगालींत धर्माविशीं चर्चा करतालो. केशवचंद्र सेनान भारतांतल्या व्हडल्या व्हडल्या शारांक भेटी दिवन इंग्लिशींत ब्राह्मो धर्माचो प्रचार केलो. १८६० त केशवचंद्र सेन आनी ताच्या वांगड्यांनी 'संगत सभा' ह्या नावान एक संस्था स्थापन केली. हे सभेन समाजसेवेचो आनी इंग्लीश शिक्षणाच्या प्रचाराचो मोलादीक वावर केलो. केशवचंद्राचे बुध्दीमत्तेचो प्रभाव सुशिक्षितांचेर बरोच पडलो. समाजाचे मुखेल आचार्य आशिल्ल्या देवेंद्र हाणें हे आचार्यपद स्वता जावन केशवचंद्रान आपले बायलेक उपासनेंत सामील केली. ताचें अनुकरण हेरांनीय केलें.
ह्या भायर सरिल्ल्या लोकांनी ११ नोव्हेंबर १८६६ ह्या दिसा भारतवर्षीय ब्राह्मो समाज हे संस्थेची स्थापना केली. समाजीक आनी बौध्दीक स्वातंत्र्य ह्या तत्वाक मान्यताय दिवपी केशवचंद्र सेनान चिटणीसपद स्वताकडेन घेतलें. तेन्नासावन ब्राह्मो समाजाच्यो दोन स्वतंत्र संघटना जाल्यो. देवेंद्रनाथ जे संघटनेचो मुखेल आचार्य आशिल्लो ताका 'आदी ब्राह्मो समाज' आनी केशवचंद्राचे संघटनेक 'भारतवर्षीय ब्राह्मो समाज' अशें नांव पडलें.
रोसाळ उलोवप, पावित्र्याची भावना आनी भक्तीसंप्रदायाची प्राचरसाधना ह्या तीन गजालीक लागून केशवचंद्र सेन हो एक म्हान धर्मगुरु म्हणून नामनेक पावलो. ब्राह्म धर्मांत गुरुपुजेचोय आस्पाव जालो. १८६९ त केशवचंद्र सेन इंग्लंडाक गेलो. थंय इंग्लीश समाजाकडल्यान ताका बरो येवकार मेळ्ळो. महाराणी व्हिक्टोरियाकूय तो मेळ्ळो. इंग्लंडासावन परत येतकच ताणें द इंडियन रिफॉर्म असोसिएशनची स्थापना करुन समाजकार्याचो वावर सुरु केलो. चलयांखातीर शाळा, भुरग्यांखातीर उद्देगप्रशाला आनी सुलभ समाचार हें बंगाली सातोळें ताणें सुरु केलें. आंतरजातीय लग्नां आनी विधवांची लग्नां हांकां कायदेशीर मान्यताय मेळोवपाखातीर १८७२ त 'ब्राह्म मॅरज अॅक्ट' ब्रिटीश शासनाकडल्यान संमत करुन घेतलो.
केशवचंद्राच्या हातांतल्यान ब्राह्म धर्माकडेन एक गुन्यांव घडलो. कुचबिहार संस्थानाच्या १५ वर्सांच्या राजकुंवराक आपली १३ वर्सांची चली दिली आनी हो लग्नसुवाळो परंपरागत हिंदू पद्दतीन घडोवन हाडलो. सुशिक्षीत हिंदूकडल्यान ताची खूब नालस्ती जाली. १८७८ त कितलेशेच ब्राह्मो समाजी वावुरपी प्रचारक आनी इश्ट ताचेपसीन पयसावले.
ह्या वेगळ्या जाल्ल्या लोकांनी साधारम ब्राह्मो समाज हे नवे संस्थेची स्थापना केली. २२ जानेवारीक १८८१ दिसा साधारण ब्राह्मो समाजाच्या मंदिराचें कलकत्त्याक उक्तावण जालें. पंडित शिवनाथ शास्त्री हाणें ह्या समाजाचें फुडारपण केलें. ह्या साधारण ब्राह्मो समाजान बायलांच्या शिक्षणाचेर भर दिल्लो. आदी ब्राह्मो समाजाचे वयर जे स सिध्दांत सांगिल्ले तातूंत आनिकूय तीन सिध्दांतांची भर पडली. ते अशेः १‌‌‌)ईश्र्वर हो सगळ्या मनशांचो बापूय आनी सगळे मनीस हे भाव. २‌)आत्मो अमर आसा आनी ताची उदरगत एकसारकी जायत आसता. ३)देव पुण्य आचरणान प्रसन्न जावन कृपा करता आनी पातक्यांक ख्यास्त करता.
८ जानेवारी १८४४ दिसा केशवचंद्र सेन संवसाराक अंतरलो. ताचेउपरांत मात संस्थेच्या वावराचो नेट उणो जायत गेलो. केशवचंद्राची सुवात घेवपाक कोणूच पात्र ना, अशें सगळ्यांक दिशिल्ल्यान ताची सुवात रितीच उरली.
भारतीय ब्राह्मो समाजाचेच सादारण ब्राह्मो समाज आनी केशवचंद्र सेनाचो नवविधान समाज अश दोन भाग जाले. केशवचंद्र सेनाच्या नवविधान पंथान धर्मीक उपासनामार्गाचो पुरस्कार केलो, जाल्यार साधारण ब्राह्मो समाजांत समादसेवा आनी समाज सुदारणा हांचेर चडसो भर दिलो, ब्राह्म इतिहासकार पंडित शिवनाथ शास्त्री आनी आनंदमोहन बोस ह्या हुशार आनी देशभक्त द्वयीचें फुडारपण साधारण ब्राब्मो समाजाक मेळ्ळें. सुरवातीचे पिळगेंतल्या ब्राह्मो समाजा ईश्र्वरचंद्र विद्दासागराची समाजसुदारणेची परंपरा ताणें फुडें चलयली.
बायलांचे शिक्षण बो ब्राह्मो समाजाचो आवडीचो विशय. तत्वकौमुदी, इंडियन मॅसेंजर, संजीवनी, वामबोधिनी, मुकुल, मॉडर्न रिव्ह्यू, प्रवासी, सुप्रभात, सेवक, महिला, सोपान ह्या नेमाळ्यांवरवीं लोकशिक्षणाचें काम केलें. कृष्णकुमार मित्र, पं. सीतानाथ तत्वभूषण, नगेंद्रनाथ चतर्जी, दीरेंद्रनाथ चौधरी, हेमचंद्र सरकार हांचेसारक्या कितल्याशाच विव्दानांनी इतिहासीक, धर्मीक आनी हेर विशयांवयले साहित्य उजवाडायलें. रवींद्रनाथ टागोर ह्या ब्राह्मो समाज कवीन संवसारभर नामना मेळयली.
ब्राह्मो समाजाचे कितलेशेच फांटे महाराष्ट्रांत आनी गुजरातांत स्थापन जाल्ले. ब्राह्मो समाजाच्या आंदोलनावरवीं एकुणिसाव्या शतमानांत बंगाल आनी उदेंत भारतांत समाजप्रबोधनाचो मोलाचो वावर जालो. ब्राह्मो समाजाच्या आंदेलनाचो नेट विसाव्या शतमानांत जरी उणो जालो तरी आर्विल्ल्या विचारांचो मूळ उगम ब्राह्मो समाजाच्या आंदोलनांत सांपडटा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Hosea achem Pustok
Hosea achem Pustok
Book of Hosea
Jeroboam’ Dusro hachea hata khal Hosea provadiachem muniarponn suru zalem. Jeroboam hache uprant ietolea razanche razvottkentui, Hoseachem muniarponn chalu urlem. Punn Hosea, Samariachem nisontton (721) polleunk urunk na so dista. Israelak ho ek khonticho kall zalo, Assirien tancher zoit melloilem (734-732), bhitorlo bondd, pondra vorsam modem char razancho khun ani dhormik toxench noitik broxttachar choddot ravlo.
Sandarbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Adlea Korarachim Pustokam (Old Testament Books) वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
शकुनि
-कों.वि.सं.मं.
वर्ग:देवनागरी पानां
Villa Park
Villa Park, he Inglandatlea Birmingham sharan aslelem ek futbol moidan. He Aston Villaachem thollavem moidan asa, zatunt 42,682 lok bospachi xomta asa.
Bhailim Zodni
वर्ग:Inglandche futbol moidan वर्ग:Romi panam
Pausu Matear - Dulpod
Pausu Matear
The monsoon is approaching (Rains are near)
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 1,
Musical form: Binary
Literary form:
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Ilhas, Goa, 29.05.2005
Pausu matear paulo mhum gê maim,
The monsoon is approaching O my mother,
Doria gazota.
The sea is bellowing.
Doria degêr boisonum gê maim,
Lharam mejitam.
I am listening to the waves.
Poti ghara ieta mhunn gê maim,
Because my husband is coming home, O Mother,
Vatt(u) dattitam.
I am waiting anxiously.
Pois, pois doriant, zanna gê maim,
Far away on the horizon, O mother,
Tarum disota.
I see a ship.
Tea tarvacher viaj marun maim,
After completing his trip O Mother,
Poti ghara ieta.
My husband is coming back.
Polleiat
Dulpod Goenche
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Dulpod वर्ग:Romi panam
शकुन-अपशकुन
शकुन-अपशकुन ह्यो भविश्य सचूक शुभचिन्न आनी अशुभचिन्न. ह्या शुभाशुभ कल्पनांचें प्रत्यंतर भविश्य काळांत येता आनी ताचेर कार्यसिद्दी वा कार्यअपेस आदारून आसता, असो लोकांचो विस्वास आसा. चड करून झूज,प्रवास,मंगलकार्य,एकाद्री म्हत्वाची घडणूक ह्या प्रसंगार हाचो विचार करतात.
शुभाशुभ कल्पना खूब पुर्विल्ली आसा. शकुन ह्या शब्दाचो अर्थ'पक्षी' असो आसा.ऋग्वेदांत भारद्वाज पक्षाचीं दोन शकुनसुक्तां आसात. तातूंत हे शुभंकर आनी शुभवाच्या पक्षिराजा आमच्या घराचे उजवे वटेन येवन तूं आवाज काड. प्रवासाक वतना अशुभ शेवण्यांचो आवाज कानार पडल्यार तो अपशकून पयस करपा खातीर दोनूय सुक्तांचो जप करचो अशें आश्र्वलायन गृह्यसुक्तांत म्हळां. हाचे भायर ऋग्वेदांत हेर कांय अपशकुनपरिहारक मंत्र दिल्यात. अथर्ववेदांत शुभशकुन ह्या शब्दाचो प्रयोग केल्लो आसा. ह्या सुक्तांत चंद्रासंबंदी शकुनाचो निर्देश आसून शिंडो, चाडी, रितीघागर ह्या अपशकुनांचो उल्लेख आयिल्लो आसा. कौशिकसुत्रांत उबे बयेच्या आदारान वा दर्भ,समिदा वा फांशे ह्या साधनांच्या आदारान शकून पळोवंचो अशें म्हळां.
एकाद्रे वस्तुचें परत परत दर्शन घडलें आनी तातूंतल्यान निर्माण जावपी कार्यांत सारकेंपण आसा अशें दिसून आयल्यार ती परिस्थिती हेर कल्पनांचे निर्मितीचे कारण धरतात. खयंच्याय एका प्रसंगाच्या संदर्भांत कसलीय घडणूक घडपाक खंयचोय योगायोग दिसलो तर मागीर तो योगा योगच शुभाशुभ शकुनांचें कारण जावन बसता. विज्ञानीक नदरेच्या अभावीं कल्पनेच्या माध्यमांतल्यान मनशाकडल्यान प्राप्त परिस्तितींत कांय संकेत घडले आनी मागीर ह्या संकेतांचें शुभाशुभ शकुनांनी रूपांतर जालें. एकाद्री वस्त वा प्रसंग पळयल्ल्या क्षणाक मन प्रसन्न जालें वा एकाद्रया द्दश्यान ते संबंदीं तिरस्कार उत्पन्न जालो,तर तातूंततल्यान शुभाशूभ कल्पना निर्माण जावप शक्य आसा. भविश्य जाणून घेवप ही मवशाची सभावीक प्रवृ्त्ती आसा. तांतूतल्यान शुभाशूभ घडणुको सांगपा खातीर फलज्योचिशाचें शकुनशास्त्र जल्माक येवन सभावीक आसा.
शकुन-अपशकुन ह्यो कल्पना सगळ्याकच सारक्यो आसतात अशें ना. ताचें मुखेल कारण म्हळ्यार थळाव्या अणभवांचें वेगळेपण आनी सांप्रदायिक आचार विचारांतले तत्व‍ज्ञानांतले भेद. देखीक-कांयकडेन आनी कांय समाजांत काळो रंग अशुभ मानप जाता आनी धवो रंग शुभ मानप जाता. तर कांयकडेन कांय समाजांत हाच्या सामके उरफाटें मारप जाता. सर्व सादारणपणान शुभ आनी अशुभ मानिल्ले शकुन अशे- मोर, चातक, मुंगूस दावे वटेन वचप, मडवळ धुवपाची पोटली घेवन वचप,ब्राम्हण पळी पंचपात्र घेवन मुखार येवप, लग्नाची मिरवणूक, उदकोन भरिल्ली दोड घेतिल्ली बायल वा कुमारीका, भुरग्याक धरिल्ली आवय, जोडपें, गाय मुखार येवप, हरम, माजर, सोरोप उजवे वटेन रडप, कोगळाचो आवाज आयकप, घंटानाद, घोडयाचे रिंवकाळप, सुण्यान कान फडफडावप, शिजल्लें अन्न, फळांचो पांटलो घेतिल्लो मनीस, दिवो हे सगळे शुभ शकुन आसात.
अशुभ शकुन अशे आसात-बोडको ब्राम्हण, विधवा, भश्टी बायल, काळ्यो वस्तू मुखार येवन, गाढव दावे वटेन आड्डप, सवणें आनी सुण्याचे रडिल्ले स्वर आयकप, शेणी, जळकीं लांकडां दिसप हे अशुभ शकुन आसात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Sao Joao
thumbnail|Sao Joao thumbnail|Sao Joao
Sonjeamv hem sam zumvavo mhollear sentt zon hea utrachem thollavem rup. Sonjeamv hi kiristamv somazantoli vixex korun gõyantoli ek bhouxik porob. Zun mhoineache 24 tarkhek hi porob monoitat. Profett isahakoddchean baptijma mellil'lo, sentt zon, hachea namvan hi porob gõyant vhodda umedin monoitat. Sentt zon hannem vallvontti vibhagant dhormokareacho prosar kelo. Lokamni ekamekank somzun gheunchem ani boreponnan vagchem oso tacho sondex axil'lo.
Hea disa kiristamv somazantole dadle, sanjeamvacho ugddas korpi podam mhonnttat, tachea namvancho zoizoikar korit rosteavoilean mirounnukek votat. Gamvche lok he mirounnukentlea pongddak ambe, ponnos, onnsam sarkel'lim hea mosmantolim follam ani soro toxench poixe ditat. Mirounnukentole lok koplak chutt'tteanchi, kattyechi koploptt'tti(kopel) bandtat. Noveanoch logn zaun gel'leo gamvcheo dhuvo aplea ghova vangdda khasa sonjeamvache porbek upsthiti laitat. Yetna zamvean follanchem vojem haddpachi protha asa. Him follam gamvchea lokank vanttop zata. He nove zamvy sonjeamvache mirounnukent samil zatat.
Xeuttak soglle zann gamvchea bamyanchi, nhomyamni uddeo marun nhatat. Kaim nhomyanche degeuylean gamvamni sonjeamvachea nimtan sozoilea sangoddaurovim nhomyentlean mirounnuk kaddttat.
Gõyant (bardes), kormolli (tisvaddi) ani bannauli (salset) hanga sentt zonachim kopelam asat.
-kom.Vi.Som.Mom.
Polleiat
Festa de São João do Porto
वर्ग:Konknni वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Itihas / History वर्ग:Romi panam
Hebrevank Potr
Hebrevank Potr
Epistle to the Hebrews
Gel’lea xenkddeamnim hem Potr Pauluchem mhonn dhortalim. Punn Paulun hem potr boroilam mhonn sompeponim sangunk zaina : oxem amchea kallachea xastrianchem mot asa.
Hea potrachi bhas ani vixoi. Pauluchea heram potrancher melltat toslim nhoi. Punn Paulucho probhav hea potracher asa, oxem mhonnum-ieta.
Tor hem potr konnem boroilem zait ? Zaiteanchim nanvam suchoileant : Barnabas, Silas, Aristion, adi. Punn, chodd korun, Apolo hannem hem potr boroilam-xem dista. Lukan Apolochi sundorbhas, hurbevont vavr ani Povitr Pustokachi vollokh vakhannleant. ( D.I. 18, 24-28 polle)
Punn kedna, khoim ani konnak hem potr boroilam tem ugddapem zaunk na, ani hea vixoiancher uzvadd ghalunk sompem nhoi. Tea bhair, hea prosnam vixim ek mot na. Heram motam modem, manun ghevpa sarkem mot asa tem hem : 63vea vorsa, poile pavtti bondkhonnintlo sutt’toch, Paulun Palestinak ravtolea Kristi-Judev loka khatir, tem boroilam-xem dista. Him Kristanv mon’xam portun Judev lokachem Adlea Korarachem xastr dhortit mhonn bhirant asli; Adlea Korarache manddavolli poros, novi manddavoll odik vorti mhonn hea potrant dakhoilam.
Hi novi manddavoll Devanuch ghoddun haddlea; ti Devachi xevottachi porgottnni. Hi novi manddavoll provadianchea niropa pormanem asa ani Moizesachi Somurt khore sopurnnaiek pavoita. Mon’xasoimb ghetlolo Devacho Put he nove manddavollicho Porom-Iadnik ani mon’xanchim patkam bhogsunk Tannem xrextt-utt’tom iodn kelo to Deva mukhar sufoll zalo. Koxttank ani hinnponnank Tachea zoitant khub mhotv mell’llem dekhun, Tacho pattlav kortoleamnim sonvsarachea adavacher lokx ghalchem nhoi, punn sosnnikaien tras bhogche ani virponnim bhavarth samballcho. Heo soglleo xikovnneo hea potrant melltat.
Hea Potrachi manddavoll Oxi :
Prostavna : jezu Krist Devachi poripurnn prokasovnni : 1 : 1-3
Devdutam poros vhodd Kristachem vorteponn : 1:4-2:18
Moizesachea ani Joshuachea vorteponna poros vhodd Kristachem vorteponn : 3 : 1-4: 13
Kristachea iadnikponnachem vorteponn : 	4: 14-7: 28
Kristachea iodnachem vorteponn : 10 : 1 – 39
Bhavarthachi prodhan’ki : 	11: 1-12:29
Xevottachi xiddkavnni ani sompadnni : 13: 1-25
Polleiat
Epistle_to_the_Hebrews
Books_of_the_Bible
Bible
Sandarbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Novea Korarachim Pustokam (New Testament Books) वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
गेऑर्ख फोन बेकेसे
गेऑर्ख फोन बेकेसे गेऑर्ख फोन बेकेसे हो अमेरिकन (मूळ हंगेरीयन) भौतिकशास्त्रज्ञ.
शिश्रण ताचें सुरवातीचे शिक्षण म्युनीक कॉन्स्टँनोपल (इस्तांबूल) आनी बूडापॅस्टां आनी झुरीकांतले एके खाजगी शाळेंत जालें. स्वित्झर्लंडांतल्या बर्न विघापिठांत ताणें रसायनाशास्त्राचो अभ्यास केलो. पुरूसकार 1923 त ताणें बुडापेस्ट विघापिठाची भौतिकशास्त्रांतली पिएच. डी. पदवी मेळयली आनी त्याच वर्सा हंगेरीयन टपाल खात्यावरवीं संशोधन प्रयोगशाळेंत तो काम करूंक लागलो. थंय ताणें 1946 मेरेन काम केलें. मदल्या कांय काळांत ताणें कांय म्हयने बर्लिनांतल्या सीमॅन्स आनी हालस्के ए. जी. हे दूरसंदेशवहन विशयांत संशोधन करतले कंपनीचे प्रयोगशळेंत काम केलें. टपाल खात्याचे प्रयोगशाळेंत तो लांब अंतर आशिल्ले दूरध्वनी यंत्रणेंतल्या इबाडांच्य कारणांविशीं संशोधन करतालो. तेखातीर ताणें मनशाच्या कानाचे रचणुकेचो आनी वावराचो खोलायेन अभ्यास केलो. कर्णशंबुकाचे (उलहश्रशर) कार्य ते मेरेन खबर नाशिल्लें. तें समजुपाच्या हेतान बेकेसे हाणें कर्णशंबुकाची एक प्रतिकृती तयार केली. ही प्रतिकृती प्लास्टिकाची उदक भरिल्ली नळी 30 सेंमी. लूबांयेची कला (पातळ पड्डो) हांचे पसून तयार केल्ली. हे प्रतिकृतीचो वापर करून कानांतल्या कर्णशंबुक तरंगांतली कंप्रता विश्र्लेशण तंत्रिक-यांत्रिकीय पद्दतीन हें ताणें दाखोवन दिलें. ताका लागून कितलेशेचल शेंकडे खबर नाशिल्लो कानाच्या कंप्रता विश्र्लेशणाचो गूढ प्रस्न सुटलो. बेकेसे हाच्या ह्या सोदाक लागून आयकुपाविशींच्या कितल्याशाच गजालींचें स्पश्टीकरण जानपाक मदत जावन श्रवणेंद्रियाच्या मूळ सिध्दांताचेर बरेत परिणाम जाले. टपाल खात्याचे प्रयोगशाळेंत 1939-46 ह्या काळांत काम करता आसतनाच बेकेसे बुडापॅस्ट विद्दापिठांत प्रयोगीक भौतिरशास्त्र ह्या विशयाचो प्रध्यापक आशिल्लो.
खाजगी जीवित 1946 त तो हंगेरी सोडून स्विडनाक गेलो आनी स्टॉकहोमांतल्या कॅरोलिन्स्का इन्स्टिट्युटांत ताणे संशोधन केलें. हांगा ताणे पिडेस्तांक वापरूंक येतलें अशा श्रवणमापकाचो सोद लायलो. 1947त बेकेसे अमेरिकेंक हार्वड विद्दापिठाच्या मनो-ध्वनीकीय प्रयोगशाळेंत संशोधन-सहाय्यक म्हणून काम करतकच थंयच ताची 1949त तो नॅशनल कॅडेमी ऑफ सायन्सीसचेर वेंचून आयलो. मनशाच्या कानाच्या भितरलो कान ह्या विभागांतल्या ध्वनीसंदेशवाहक यंत्रणेच्या मोलादीक सोदाखाती ताका 1961 वर्साचो शरीरक्रियाविज्ञान आनी वैजकीचो पदवीधर नासून लेगीत त्या शास्त्रांतल्या सोदाखातीर नोबॅल पुरस्कार मेळोवपी हो पयलोच भौतिकशास्त्रज्ञ.
वर्ग:देवनागरी पानां
Bhimrao Ramji Ambedkar
Bhimrao Ramji Ambedkar (zolm: 14 epril 1891, mohu-modhyobharot; mornnH 6 ddisembor 1956, dil'li). Bhartachea somvidhanacho xilpokar. Ek mhan kaideponddit. Dolit lokampasot apli purai jinn ompil'lo mhan bharti-i fuddari.
Tacho bapuy ramji sokpall loxkorant subhedar aslo. Tache auychem namv ‘ bhimabai ’ aslem. Azo maloji sokpall loxkorant xipai aslo. Uprant to mezor mhunn nivrit't zalo.Rotnagiri jilheantolo amboudde ho tachea ghoranneacho mull gamv aslo. Auy bapailo babasaheb choudavo bhurgo aslo. Tatuntolim fokot sat zann jivim ul'lim. To so vorsacho astona tache auyk moronn ailem. Uprant bapuy ani atem ‘ mirabai ’ hamnni taka lhanacho vhodd kelo.
Loxkorantlean ni vri t't zatkoch tacho bapuy aplea kuttumbasoit nokre khatir satareak ailo. Thoim tannem aplem mullavem xikop ghetlem. Xallent xiktasotona ‘ ambeddokor ’ namvachea mastoran tachem namv sokpallachem ambeddokor kelem. Ambeddokarachem madhyomik ani vixvovidealoyin xikop elfinstton haiskul ani kolejint zalem. Son 1907 to mettrik pas zalo tor son 1912 to to podvidhor zalo. He khatir taka kelluskar gurujichem margodrxon ani boddodeacho soyajiravo gaikovadd hacho orthik palou molacho tharlo. Boddodeachea razachea orthik palvak lagun son 1913 to to unchelea xikxonnakhatir videxant vochunk xoklo. Omerikentlea kolombia ani inglonddantlea londdon vixvovidealoi ani grez-in hangasun tannem em'. E., piech. Ddi. (kolombia), ddi. Essi. (londdon), bar aett lo (londdon) heo podveo zoddleo. Orthoxastr, manouvonxoxastr, kaidexastr,dorxonoxastr, dhormoxastr, torkoxastr ani somazoxastr hachem ginean teavrovim tannem zoddlem.
Bhartant porot yetkoch tannem boddode somsthanachi nokri keli. Thoim taka ‘ osprixy ’ mhunn vaitt onnbhou aile. Tekhatir tannem nokri soddli. Uprant mumbyont siddnohem' kolejint tannem pradheapokachi nokri keli. Thoim taka osoch vaitt onnbhou ailo. Osprixy mhunn khinnakhinnak ayil'lea vaitt onnbhovak lagun osprixeambhitor zagritai haddpacho vaur korpachem tannem tharailem. 31 zanevari 1920 disa tannem ‘ muknaik ’ namvachem pondroxi nemallem kaddlem. Toxench teach vorsa kolhapur somsthanantlea osprixeanchi porixod manngamv hanga ghetli. Son 1924 to tannem ‘ bohixkrit hitkarinni ’ he somsthechi thapnnuk keli. Son 1926 to satara jilheant rohimotopurant bhoril'lea mohar porixodent tannem aplea osprixy bhavank votnodari ani gamvkiche hokk soddun divpak sanglem. 25 ddisembor 1927 to moharaxttrant ‘ mohadd ’ hanga thoinchea tolleant osprixeank her zatimvri udok bhorpak mellchem mhunn aplea hozaramni vangddeamsoit soteagroh kelo. Teavellar osprixyotayecho purskar korpi ‘ monusmriti ’ tannem zolloili. Bhartantolim deullam osprixeankhatir uktim zauchim oxem taka distalem. Naxikchea kallaram' mondirant provex korpacho soteagroh 2 march 1930 disa tannem suru kelo. To son 1935 meren panch vorsa chalu ul'lo. Itle mojgotim osprixeanche heddge ranoutt zomatiche toxench dolit somazache prosn somvsaramukhar yeuche mhunn tannem khasa yotn kelo. Londdnant bhoril'le golmez porixodent apli bazu manddun hindu somskritayen tanche pillgek nhoikaril'le odhikar porte melloun divpak mhotvacho vaur kelo. Dolitanche prosn lokam'mukhar manddpakhatir ‘ bohixkritobharot ’, ‘ zonta ’, ‘ somta ’, sarkea khobreptrantolean sat'tean borop kelem. 24 sopttembor 1932 disa gandhi – ambeddokar hancheamodim ‘ punne koblat ’ zali. Tatunt rakhivo zageancho ankddo tharaupakhatir panch vorsamni ‘ zon'nirdex ’ gheucho oxem tharlem.
Son 1936 to tannem svotontr mozur pokxachi thapnnuk keli. Son 1937 to vidhanosobhecho vangddi mhunn to venchun ailo. Son 1937 to songhrajy podhdot ani darubondi dhoronn haka tannem khor nixed porgottailo. Son 1942 to ‘ el inddia xeddyuldd kastts feddrexonachi ’ tannem thapnnuk keli. Son 1942 te 1946 meren vhaisoroichea karyokari monddllant to kamgar fuddari aslo. Hea kallant tannem ‘ pipls ejyukexon sosaitti ’chi thapnnuk keli ani mumboi sidhdarth mohavidealoi suru kelem. Son 1946 to bongal prantantlean somvidhan sobhecher vangddi mhunn to venchun ailo. 29 egostt 1947 vorsa svotontr bhartache ghottna somiticho odhyokx mhunn tachi venchnnuk zali.
Hindu bailanche lorvanginn bholaikekhatir tannem manddil'lea ‘ hindu kodd bilak ’ kormotthovadeam koddlean virodh zalo. Hem bil loksobhentlean bhair poddttokoch, nehruchea montrimonddollantlean kaidemontri podacho rajinamo divn to bhair sorlo ani portun 1952 to rajyosobhecher venchun ailo. Loksobhechi venchnnuk tannem don fautt loddoili. Punn donuy fautt taka har khauchi poddli.
Hindu dhormantlea chaturvornny veusthek vittun 14 ekttobor 1956 disa nagpur hanga somta, bhauponn, nyai, svotontrotai, progonea, korunna, xil hanchi xikounn somst somvsarak divpi boudhd dhormachi dikxa tannem aplea sumar panch lakh onuyayamsoit ghetli.
Ambeddokarank vachnacho khub nad aslo. Tachea gronthamloyant 25,000 durmill pustokam aslim. Tachea gajil'lea pustokam'modim ‘ do ivholyuxon ef prouhinxiol fainans in brittix inddia ’ (1924), ‘ do problem' ef do rupi ’ (1946), ‘ vhott kangres ondd gandhi hevo ddon ttu do onttochebls ’ (1948), ‘ budhd ondd hiz dhom'm' ’ (1957), ‘aenaihilexon ef kastts (1937) ’hea pustokancho aspavo zata. Rajki vixeamvelea grontham'modim ‘ thotts en pakistan ’ (1940), randde, gandhi ondd jina, (1943), ‘ thotts en lingvisttik sttetts ’ (1955) hacho aspavo zata. Moratthi bhaxent tannem khub thoddem borop kelem. Hem borop choddxem khobramptrantolean ujvaddak ailam.
1990 vorsa bharot sorkaran taka mornnot'tor ‘ bhartortn ’ purskar dilo. 14 epril 1990 disa tache ghorkan'nikodden raxttropotin ho purskar supurd kelo. 1990 vorsa bharot sorkar babasaheb ambeddokorachem ‘ zolmoxotabdi vors ’ mhunn monoita.
Polleiat
Bhimrao Ramji Ambedkar
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Razkaronni, Raznitikar vo Razokaronnant ascho monis वर्ग:Itihas / History वर्ग:Romi panam
घर्काराचें भानडार वपार
घर्काराचें भानडार वपार
Ghorkarachem Bhanddar Vopar - The Householder's Treasure ( Parable )
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
घर्काराचें भानडार वपार
पवित्र पुसतक ː मातेव १३ ː ४४-५२