cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gitantlem Git hem Pustok
“Gitantlem Git” mhonnge bhov ut’tom; ani opurbaiechem git. Oslea gita sarkem Povitr Pustokant anink git na. Pormesvoracho upkar atthouncheak, kaim gitm Povitr Pustokant melltat. Zoxem Israel Porjechem (Sutt. 15/1), Deborachem (Jud. 5/1), Juditachem (Jud. 16/1), Samuelache Avoichem (1Raza 2/1); punn tim gitam, hea GITA mukhar ek savlli koxi. Zorui hem Git “Solomonachem” oxem mhonnlam, torui tem konnem boroilam ani kedna boriolam tem sangunk sompem nhoi. Punn halinche zaite zannar tem git Solomon Razanuch boroilolem mhonn somzotat. Ghoddie Judevanchea nirvasa vo pordespona uprant vo chovthea xenkddeant boroilolem mhonn kaim zonnar odmas kortat.
“Gitantlem Git” mhollear mogachem git. Hea Gitant torun rakhnnim mogant poddun, eka-mekachi sundorai vakhanntat, eka-mekacho mog porgott’tat vo dakhoitat ani tuttun aslolo ekvott porot zoddunk otrektat. Hea gitant, fokot soimbachea vo kuddichea khospaiam mogachi khobor kel’li zalear, tem git Devan prerit kel’lea pustokam modem sachem naslem. Hea gitachi khol somzonni gheunk kotthinn zata. Zaitea svatancher eka-mekachea vibhaganchem sut vo sankoll nitt mellona, mhonnge veg-veglle vibhag koxe vinnlole vo dosoilole asat te gomo nant. Kiteak ? hem git zaun asa sobar moga-gitancho ek sangroh zomo; hem git boroinnarachea vo ghoddnnarachea monant ek kherit xevott vo hetu aslo to ho : unch molachi ek kherit xikounn diupacho.
Hem git lognacho mog dakhoun dita, ani mogak dolle nant. Him sobar gitam zaun asat, mogant poddlolea dog torunn-torunnichea jivitantlim chitram vo protirupam. Dusre bhaxen, mogachim sobar zaio-zuio fulam eka-mekachea jheleant vo malleant guntlolim. Hea gitant dog mogeancho mog il’lo fulon veta-so dista; poilim vo survek to mog kirlota ani uprant kombreo ieun fankarta, paleta ani xekim ek vhodd rukh zata. Punn konn porim, mogache soglle rong vo bazu, survek tem xevottak porian, mosoll zaun ek mogan bhorlolem chitr amchea dolleam mukhar koxem ubem zata tem kollit zaina vo amkam sangona. Hea gitant sonv’vad vo dogma modem ulovop vo aplech kodde ulovop (monologue) ani hanga-thoim Jerusaleachea dhuvancho (cheddvancho) pongodd hea ulovpant bhag gheta; hea ulovpancho upeog korun, kovi aplea gitant rong ani ruch haddta. Sobitai dita ani dogancho – torunn-torunnicho-mog porgott korta.
Thoddeam pormonnem, hem GIT ek nattkulem ani tantunt tin patram vo kolakaram vantto ghetat.
Hea nattkuleachem rupok vo somzonni mhollear oxi : Potin : mhollear Israel Porza; Poti : mhollear Sorvespor; Solomon mhollear kuddea devanchi puza.
Sandarbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Adlea Korarachim Pustokam (Old Testament Books) वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
डॉ अनुपमा कुडचडकार
डॉ अनुपमा कुडचडकार ही वेवसायान एक दोतोर।
वांगडी
अमेरीकन सोसायटी ऑफ कॉस्मेटीक डरमटोलजी अॅण्ड अॅस्थेटीक सर्जरी,अमेरीका(२००१-२००३)
इंडियन असोशिएशन ऑफ डरमटोलोजी,वेनरोलोजी अॅन्ड लेप्रोलिजी,भारत
इंडियन कॉस्मेटोलोजी सोसायटी,भारत।
इंडियन मेडिकल असोसिएशन,भारत
गोवा असोशिएशन ऑफ डरमटोलोजी,गोंय।
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रंकारांक पावलुचें पत्र
रोमकारांक पावलुचें पत्र
Epistle to the Romans
नव्या करारांतल्या पत्रां मदें पावलून रंकारांत बरयलल्या पत्राक एक मानाचो जागो फावो.
ह्या पत्रांत वेग-वेगळ्या परिस्थितिंची आनी मंशांची जी तो खबर कर्ता, ती मनांत धरून, आनी तशेंच तिस्रे धरंपर्गटणेचे भंवडेच्या शेवटाक पावलू करिंतांत आल्सो म्हण थयचीय परिस्थिती लक्षांत घेवन, हें पत्र ताणें ५७-५८व्या वर्सा बरयलें, अशें म्हणपाची खात्री जाता.
धरंपर्गटणेचो वावर कर्ताना, ह्या काळार उदेंतिवाटारांतले सगळे गांव तो भंवललो आनी असतंतेक शुभवर्तमान पर्गट करुंक सदतालो. देखून, जेरुसाल्याक भेट कर्तच, रमा शारांत मात्सो रावून, इस्पानियेक वचुंक ताणें थारायलें. हे भेटेची खबर तो ह्या पत्रांत सांग्ता आनी आपल्या निहाळांचो फळ आनी त्या काळाचे धार्मीक प्रस्न तो तांचे मुखार दवर्ता. ते प्रस्न हे: मंश'शां देवाक मानवललीं जातलीं जाल्यार भावार्थ गर्जेचो, आनी देवाक मानवललीं जावपाचे हे नवे पद्दती आनी मयजेसाचे समुर्ती मदें संबंद आसा. ह्या दन-ऊय प्रस्नांची तो बारिक्साणेन संजणी दिता.
जरूय आदीं गालासियेकारांक बरयलल्या पत्रांत ताणें ह्या प्रस्नांची थडी शिकवणी दिल्ली, तरी हे नवे शिकवणेची खबर इसकुटावन दीवंक नासली. रंकारांत आपली वळख करून दिताना, तो ह्या सेगाचो बरो फायदो काडता आनी आपली शिकवण कशली ती अदीक बार्काय्ेन सांग्ता. आनी हें तो कर्ता न्हय फकत रंकारां खातीर, पूण संवसाराभर शिंपडलल्या क्रिसतांव सभां खातीर.
ह्या पत्राची मानडावळ अशी
पात्की मनशांक सडवणेची गरज : १ : १८-३:२०
देव आपणाचेर भावार्थ दवर्तल्यांक जेजुच्या मर्णा आनी पुनर्जिवंत्पणा वर्वीं सडवण दिता : ३:२१-४:२५
जेजू क्रिसता सवें नवें जिवीत : ५: १-८:३९
देवाचे तारणीक मानडावळिंत इस्राेल-पर्जेचो जागो : ९:१-११:३६
क्रिसती जिणेची चाल : १२:१-१५:१३
संपादणी आनी खासगी नमान : १-१४-१६:२७
पळेइयात
Epistle_to_the_Romans
Sondorbh
वर्ग:नव्या कराराचीं पुसतकां वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
डॉ अर्चना गांवकार
डॉ अर्चना गांवकार ही वेवसायान एक दोतोर।
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
लखनौ
thumbnail|Gateway to Bara Imambaraउतर प्रदेश राज्याची राजधानी आनी लखनौ जिल्ह्याचें मुखेल ठिकाण. लोकसंख्या 8,95,721 (1981). नवी दिल्लीचे आग्नेयेक 435 किमी. आनी कानपूरचे इशान्येक 77 किमी. अंतराचेर गोमती म्हंयेचे उजवे दगेचेर हें वसलां.
हें शार म्हणजे एक म्हत्वाचें उददेगीक केंद्र. हांगा किनखाबी वस्त्रां, रुप्याच्यो वस्तू, तांबें – पितूळ हांची आयदनां आनी उपकरणां, दुर्बिणी आनी सुक्षीमदर्शक यंत्रां, सिगार आनी तंबाकू, वीज उपकरणां आनी वखदी साहित्य, सुगंधी द्रव्यां आनी अतरां, गालीचे आनी शोंदऱ्यो, रसायनां, जोती, कागद हांच्या उत्पादनाचे कारखाने आसून कापूस आनी तेलबियो हांच्यो गिरण्यो, साकर कारखाने, व्हडल्यो रेल्वे कर्मशाळा आनी प्रशीतन संयंत्रां आसात. हांगाच्या हस्तोद्योगांत चामड्याच्यो वस्तू भरतकामाच्या कलाकुसरीच्यो वस्तू आनी नमुने आनी मृत्स्नाशिल्पां जायत्या प्रमाणांत मेळटात. लखनौच्या पान – सुपारी, तंबाकू आनी चदंन हांचें खाशेलेपण आसा. हांगाचें जरकाम आनी रेशमी वस्त्रां, रुप्याच्यो वस्ती तशेंच कंवचेचीं कांकणां आनी अतरां हांची नामना आसा.
लखनौ हें एक नामनेचें शिक्षणीक केंद्र. हांगा पन्नासांवयर माध्यमिक विद्यालयां आनी 24 महाविद्यालयां आसात. देशांतलें नामनेचें वैजकी महाविद्यालय (किंग जॉर्ज्स वैजकी महाविद्यालय, स्थापना : 1911) ह्याच शारांत आसा. लखनौ विद्यापिठाचें ग्रंथालय (स्था. 1921) ‘रवींद्रनाथ टागोर ग्रंथालय’ ह्या नांवन प्रसिदद आसा. हांगा भारतीय संगिताचें शिक्षण दिवपी ‘भातखंडे भारतीय संगीत विश्र्वविद्यालय’ दारडल - नाद्वा ही मुसलमानी धर्मशास्त्राची अध्ययनसंस्था, केंद्रीय वखदी संशोधन संस्था, पुरावनस्पतीविज्ञान संस्था, बांदकाम संशोधन संस्था, भौशिक ग्रंथालय, वस्तुसंग्रहालयां सारकिल्योय संस्था आसात.
लखनौचे संस्कृतीक जिणेन आपलें अशें एक खाशेलेपण तिगोवन दवरलां. नबाबांच्या काळापसून लखनौचे मुशायरे आनी जलशे नामनेक पावल्यात. शास्त्रीय संगितांतली ‘दादरा’ ही कलाकृती एक लखनौची देण. कथ्थक नृत्यशैलीचें ‘लखनौ घराणें’ प्रसिदद आसा. तशेंच ठुमरी गायकीच्या पांच ढंगांतलो ‘लखनौ ढंग’ सादर करपी सनदपिया, कदरपिया, अख्तरपिया, बिंदादीन महाराज, कालिका प्रसाद, बेगम अख्तर, ललनपिया हे गायक - गायिका; लखनौच्या कथ्थ घराण्याचे प्रतिनिधी श्रीधर महापात्र, मुहम्मद हनीफ, कादंबरीसम्राट मुन्शी प्रेमचंद, महाकवी ‘निराला’, अमृतलाल नागर, आधुनिक युगाचे प्रथितयश साहित्यीक यशपाल, भगवतीचरण वर्मा हांकां लखनौचे किर्तीस्तंभ मानतात.
हांगा जायत्यो पळोवपासारक्यो वास्तू आसात. मोती महाल, मुबारक मंझिल, शहा मंझिल, बडा इमामबारा, छोटा इमामबारा, गोमतीच्या समांतर मार्गावयली रेझिडँसी ह्यो हांगाच्यो कांय नामनेच्यो कलावास्तू. तशेंच हांगाची बाग गुलाबांखातीर प्रसिदद आसा.
लखनौचो इतिहासीक नामनेचो रूमी दरवाजो
लखनौंत जायतीं ओडलायणीं उद्यानां आसात. थंयचो सिकंदर बगीचो पळोवपासारको. बनारसी उद्यानांत ‘प्रिन्स ऑफ वेल्स’ नांवाचें प्राणिसंग्रहालय आसा. ‘दिलखुश बाग’ ही पयलीं अयोध्येच्या नबाबांचें मृगयाक्षेत्र आशिल्लें. थंय एक किल्लोय बांदिल्लो आसा. हांचे भायर ह्या शारांत छतर मंझिल, रुमी दरवाजो, नासिरुद्दीनची वेधशाळा, जामा मशीद ह्यो प्रेक्षणीय वास्तू आसात. आधुनिक इमारतींत राजस्थानी शैलींत बांदिल्लें. लखनौ रेल्वे स्थानक, विधान भवन हांचो आस्पाव जाता.
-कों. वि. सं. मं.
वर्ग:देवनागरी पानां
स्टालिन
स्टालिन हो सोव्हियत युनियनाचो हुकूमशहा.
शिक्षण
स्टालिन स्टालिन हो सोव्हियत युनियनचो हुकूमशहा. धर्मोपदेशक करपाच्या हेतान ताच्या घरच्यांनी ताका धर्मीक शिक्षण घेवपा खातीर मिशनरी संस्थतेत घालो. पूण ताच्या पाखंडी विचाराक लागून ताका मिशनरींतल्यान धांवडावन घालो.
मरण
ट्रोटोस्किन आसा मेरेन आपले सत्तेक धोको आसा हें जाणून स्टालिनान आपल्या कांय हस्पकां वरवीं 1927 त ट्रोटोस्किक जिवेशीं मारलो.
नामना जाेडलाी
सत्तेंत आपली सुवात घट्ट केले उपरांत ताणें लेनिन हाणें मंडिल्ली अथनीती कुशीक सारून 1928 त पयले पांच वसुकी येवजण चालींत हाडली. सत्तेर आयले उपरांत स्टालिन लोकशायेचीं तत्वां आशिल्ली घटणा तयार करून, त्याप्रममण शासयनाशी रचणूक केल्ली.
त्रास साेंसले
पूण प्रत्यक्षांत ताचें शासन एकतंञी हुकूमशायी स्वरूपाचें आशिल्लें. ताच्या शासनाक विरोद करतल्यांक ताचे कडल्यान खर ख्यास्त जाताली. ताचे राजवटींत सुमार दोन लाखां वयर लोकांक तडीपार केल्ले, लाखांवयर लोकांक गोळार चडयल्ले, जाल्यार कांय लाख लोकांक जल्मभर बंदखणींत दवरिल्ले.
ताराीक- 21,जून 2017 बुधवार संर्दभ- भांगार भूंय
वर्ग:देवनागरी पानां
शरतचंद्र शणै
(जल्म:२३ मार्च १९५३ एर्नाकुलम-केरळ)
नामनेचो कोंकणी लेखक.श्री.ए.व्ही.रघुनाथ शेणै आनी सौ.कनकबाई हांचो सगळ्यांत धाकलो पूत. पदार्थ विज्ञान हो विशय घेवन ताणें बी.एस्.सी विज्ञानाची पदवी जोडल्ली आसा आनी सद्या तो कॅनेरा ब‍ँकेंतल्यान निवृत्त आसा.
१९७४ वर्सासावन ताणें कोंकणी आनी मल्याळम लेखनाक सुरवात केली.'कोंकण जनता ह्या केरळांतल्या लोकप्रिय म्हयनाळ्यांतल्यान नेमान कविता बरोवन 'कोंकणी कवी' म्हूण ताणें खाशेली सुवात जोडली. कविता,गितां, काणयो(कथा), विनोदी लिखाण, बालसाहित्य, लेख अणकार आदी साहित्य प्रकार ताणें हाताळ्ळ्यात आनी कोंकणी साहित्याक योगदान दिलां.
१६व्या शेंकडयांतली संत मीराबाई हिचे जिणे वयल्या वट्ट साठ रचनांचो कोंकणी अणकार ताणें केला आनी १९८७ वर्सा उजवाडा आयिल्ल्या ह्या रचनांच्या 'मीराः जीवन आनी कवन' ह्या कविता संग्रहाक १९९१ वर्सा 'कोंकणी लँग्वेज इंस्टिटयूट' कोचीचो 'देवकीकृष्ण ट्रस्ट पुरस्कार' फावो जालो.१९८७ वर्सा ताणें चेन्नईचो मानेस्त संशोधक पी.बी. जनार्दन हाच्या मार्गदर्शनाखाल 'श्री कृष्ण कर्णमृतां'तल्या कांय पंदाचो कोंकणी अणकार केलो.
शरतचंद्र शेणै हाणें आपल्या कोंकणी कवितांचो झेलो 'अंतरनाद' ह्या नांवान १९९७ वर्सा उजवाडा हाडलो आनी ताका १९९९ वर्साचो साहित्य अकादेमीचो पुरस्कार फावो जालो. जीण आनी मरणावयले विचार, मनीसकुळांतलो संघर्श, वैयक्तीक अणभव, दैव संकल्प आनी भक्तीभाव आनी खास करून कवितेची अनुभूती अशा पांच विभागांनी ह्या कविता संग्रहांतल्यो कविता वांटल्यात.
श्री. शरतचंद्र हाणें साहित्यसंकलनाचोय बरो वावर केला. केरळांतल्या समकालीन ११ कोंकणी लेखक कविंच्या कथा, कविता, निबंद आदी साहित्य प्रकारांचे ताणें केल्लें संकलन 'साहित्य संकलन' ह्या नांवान १९९५ वर्सा केरळ कोंकणी अकादेमीन उजवाडा हाडलें. १९९९ वर्सा ताणें 'काव्योद्यान-केरळ भुंयेचेर फुलल्ली कोंकणी कविता' हें कवितांचें संकलन स्वता संपादन करून उजवाडा हाडलें. हातूंत वट्ट ३५ कोंकणी कवींचो आस्पाव केल्लो आसा.
कवी प्रमाणेच एक अभ्यासक आशिल्ल्यान ताणें आतांमेरेन कितल्याशाच परिसंवादांनी चर्चासत्रांनी वांटो घेवन केरळांतल्या कोंकणी साहित्या संबंदी निबंद सादर केल्यात.
आयज श्री. शरतचंद्र शेणै हे कविता लेखना वांगडाच इग्लीश, मल्याळी भाशांतलें काव्य कोंकणींत हाडपाच्या वावराक आनी कथा कादंबरीच्या कोंकणी अणकाराच्या वावराक लागल्या.
कलकत्ता
वर्ग:देवनागरी पानां
भा. रा. तांबे
'''भा. रा. तांबे''' हो एक गीतकार आशिलल्लाे.
जल्म
‘राजकवी’भास्कर रामचंद्र तांबे हांचो जल्म दि.27 आँक्टोबर 1874 ह्या दिसा मघ्यप्रदेशांतल्या मुगावली ह्या गांवांत जालो. तांचे राजघराण्या वांगडा इंदूर हांगासर रावप जातालें.
वावर
भा. रा. तांबे हांचे नांव दोळया मुखार येतकच एक गीत सदांच रसिकांच्या दोळयां मुखार आयल्या बगर रावना. तें गीत म्हणल्यार जन पळभर म्हणतील हाय हाय, मी जाता राहील कार्य काय ? तांबे हे अर्वाचीन मराठी कवी भितरले एक भौमानेस्त कवी. तांबे हे ग्वाल्हेर संसथानाचे राजकवी आशिल्ले.तांबे हांची समग्र कविता ह्या ग्रंथात तांच्यो कविता प्रकाशीत जाल्या. तांका आधुनीक मराठीतील गीतकाव्याचे प्रवर्तक मानतात. थंय संस्थांचे दिवाण, सरकारी वकील, न्यायाधीश, शिक्षण खात्यांत रजिस्ट्रार अशा पंदाक तांणी मान हाडलो.
शिक्षण
तांचें मुळावें शिक्षण तांणी झांशी हांगासल्लया पुसाळकर हांच्या खासगी शाळेंत घेतलें. उपरांत तांणी वैदिकाचे शिक्षण घेतलें. मध्यप्रदेशांत रावता आशिल्लयान हिंदी आनी उर्दू ह्या भासांचेर आनी तांतूत निर्माण जाल्ल्या काव्यांचे तांचेर संस्कार जाले. तांणी पयली देवासच्या हायस्कुलांत आनी उपरांत युवराजांचे शिक्षण म्हणून नोकरी केली.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Santaninchea Dongrar - Dulpod
“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”
Santaninchéa Dongrar
Type: Dulpod
Source: J.A.A. Fernandes (1880-1980). Album Cantarancho. Chorão
Lyrics and Music:
Date:
Musical form: Binary
Santaninchéa dongrar,
On the hills of Santani,
Dadlé (original: Pakle) chavouléat.
The men (original: Portuguese soldiers) are excited.
Vattên vetteam chedvanc,
To the girls passing by,
रजनी अशोक भेंब्रे
वेवसाय
कुडचडयावेल्या सर्वाेदय एज्युकेशन सोसायटीच्या हायस्कुलांत वट्ट ३४ वर्सांची शिक्षणी पेशाची सेवा दिवन आपूण जावन निवृत्ती(व्ही,आर।एस). सद्या पुराय वेळ कोंकणी सेवेक ओंपून घेतलां.
Santaninchea Dongrar - Dulpod
Santaninchéa Dongrar
Hatu aloitat.
रजनी अशोक भेंब्रे
प्रकाशीत साहित्य
आयजवेर सतरा पुस्तका प्रकाशीत जाल्यांत.ती अशी आसात-
Santaninchea Dongrar - Dulpod
Santaninchéa Dongrar
They wave their hands.
रजनी अशोक भेंब्रे
संदर्भ
वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:कोंकणी लेखक वर्ग:लेखक/Lekhok
Santaninchea Dongrar - Dulpod
Santaninchéa Dongrar
Chusmo/ Refrain
Anim hédéa tedêa hédéa tedá (tedóa)
And oh! oh! oh! oh!
Vod'léa khadaché.
What big beards they have.
Tambdéa capddachi bail passar zalear,
If a woman dressed in red passes by,
Dol'lé té mod'tat,
They wink,
Bolsant hat gallun, rupia bair cad'dun,
They put their hand in the pocket and take out money (lit. rupees)
Tancam té dacoitat. (Chusmo)
They show it to them. (Refrain)
Bailô-chedvam laguim enam mun,
Since women and girls do not come near,
Zobor té chavoutat.
Khadda-mixeanc pôun, biéun ani campun,
Looking at the beards and moustaches,
Pollá-pôll tim cadtat. (Chusmo)
Fearing and trembling they (the women) flee fast. (Refrain)
Polleiat
Dulpod Goenche
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Dulpod वर्ग:Romi panam
आससिजाचो भागिवंत फ्रांचिस्क आचें मागणें
आससिजाचो भागिवंत फ्रांचिस्क आचें मागणें
जंय राग-दवेस जळता, थंय हावें पृती वोंपूं;
झंय दुभाव रिगला थंय हांवें भावार्त थिराव्वूं,
झंय काळूक पडला थंय हांवें उजवाड फांकवं,
झंय खंत-दुख भरल्या थंय हांवें संतस वाडोवं
''एह ! देयविक गुरूजी, निर्मिनाकाय हांवें म्हाकाच भुजवण सधुंक,''
पुण हांवें दुसऱ्यांक भुजवण दिंवक,
न्हयच म्हाकाच संजूंक, पूण हांवें दुसऱ्यांक संजूंक,
न्हयच म्हजच मोग करूंक, पूण दुसऱ्यांचो य हांवें मोग करूंक,
कित्याक ज्या मापानामी धीयीन त्याच मापान आमी घेयन;
ज्या मापान आमी दुसऱ्याक भोगशीं त्याच मापान आमकां भगसणें मेळतेलें,
आमी दुसऱ्यां खातीर मरुन सासणाच्या जिविताक आमी परत जल्मोतयल्यांव.
आमेन
Polleiat
Saint Francis of Assisi
Prayer of Saint Francis of Assisi
वर्ग:! रोमान काथलीक आंचीं मागणीं वर्ग:देवनागरी पानां
जब आचें पुस्तक
जब आचें पुस्तक
Book of Job
जब देवाक पळेवंक आनी आयकुंक आंवडेवून आंवडेता आनी ताच्या तोंडांतलो इलो-सो तरी जबाब आशेवन रावता. सर्वेस्पर देव आपल्या कर्तूबांचें नितिवंतपण जबाक कळीत करिना. पुण, दुसऱ्या अर्दान, आपले थाव नाशिल्ले जाणवायेचेर आनी मित-मेर नाशिल्ले पदवेचेर खल न्याळ करूंक सर्वेस्पर देव जबाक आपयता (३८-४१). आनी उचाराभायले देव-रचणाराचे अजापवंत मांडावळी मुखार, जब गपचुप अगो रावता आनी ताच्या मनांत मातुय सावरनांत तीं देवाचीं कौतीक विस्मितां पळेवन, आपली व्हड चूक मानून घेता आनी देवाचेर आपलो भावार्थ आनी विस्वास अदिक खलायता आनी थिरायता.
"म्हज्या गिन्यानान आठापूंक जायना तसलीं देवाचीं अजापां .." (४२/३). ह्या ताच्या भावार्थाच्या समरपणा उपरांत, देव जबाक परतून भुरगीं दिता आनी ताची दान-दौलत, भाटां-बेंसांक दुपेट वाडयता. आनी ताच्या तेगां इश्टांक खरायेन शिडकायता.
ह्यो खल शिकोवण्यो आनी सगळ्या मनशांक लागू जातलो देयविक संदेश दितलें पुस्तक, पर्देसा उपरांत चड करुन शास्त्री सांगतात ते परीं, पांचव्या शेंकड्याचे सुरवातेक क्रिस्ती शका आदीं उजवाडाक आयलें.
ताचो मुखेल संदेश म्हळेर : देवाचे नितिवंत येवजणे परमाणें, बरे आनी प्रमाणिक-उय मनीस सोंसतले आनी कश्ट भगतले आनी तांच्या कश्ट-उपोदऱ्यां वरवीं देव तांच्या निश भावार्थाची आनी विस्वाशीपणाची तपासणी करता. तांकां शेवटाक इनाम मेळतलें. मनषाच्या इहान गिन्यानान देवाचो घुट आनी वाटो समजूंक-आठापूंक जायनांत. हो संवसार आनी ही सृश्टी चलयतल्या सर्वजाणार आनी सर्वपदवेदार देवा मुखार इहानविकायेन आमी सरपटचें आनी ताका आमच्या कश्टां-त्रासांनीं, अणभवून, ताच्या बळाची मोगाळ आसण्याची आनी जाणवायेची नम्रूतायेन वळोख घेवनची (४२/५). आतां जब शिकलो देवाचे रचणेचे मांडावळीन खंय ती ताची स्वात आनी तो कोण तो सर्वपदवेदारा देवा मुखार !
जबा भाशेन आमी सदांच उद्गारचें : "समयान म्हाका दिलें, समयान परतून व्हेलें, संयाचें नांव सुदैव जावं !" (१/२१).
पळेइयात
Book_of_Job
Sandarbh
वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books) वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
डॉ आनंद हेळेकार
डॉ आनंद हेळेकार हे वेवसायान एक दोतोर।
वैजकी मळार
फाटली ४८ वर्सां वैजकी क्षेत्रांत वावुरता ३३ वर्सा वर्सां गोंय सरकाराच्या भलायकी खात्यांत उपआरोग्याधिकारी, आरोग्यधिकारी, मुख्य आरोग्यधिकारी, उप आरोग्य संचालक, आरोग्य संचालक आनी आरोग्य सल्लागार म्हणून वावर।.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
आबोली कोंकणी मांडो
आबोली
एक दीस भागींत आवं गेलोलीं,
थंयचीं आडुंक दोन तीन आबोलीं,
तीं घेवून, घारा आवं वयतालीं,
वाटेर एका चल्यान मागन घेतलीं
आबोलीं आवं सदांच आडतलीं
तुकाच दितलीं,
तुमघे घारा कोण आसाय रे फुळां माळ्थलीं
माका माळूंक जाय म्हुण आडललीं
काजाराचे आटे-विटे काडतालीं,
तेदनां आंकार आवं आसललीं.
तुमघे घारा कोण आसाय रे फुळां माळ्थलीं.
देवा तुज्या लागीं मागतां
फेलीज ﻿ म्हुण तूं माका आतां
काजाराचे आंवडे विते कादतां
दुकां गळोवन ﻿.
तुमघे घारा कोण आसाय रे फुलां माळ्थलीं
पळेइयात
Goemche Mandde
रत्नगिरी
स्वतन्त्रा सैनिक बाल गंगाधर तिळक्चो जन्म हांगा जाल्लो।
भुगोल
रत्नगिरी भारतन्चे दक्षिण तटार अस्स आनी हे १६.९८°उ आनी ७३.३° पू आसा। हचे पश्चिमान्त अरबी महासमुद्र आनी पूर्वन्त सह्याद्री अस्सा। हन्गा खुब पाउस पोड्ता।
जन अनि शिक्वण
२००१न्चि कनिशमरिन्चे प्रकार रत्नगिरीची आबादि ७०,३३५ अशिलि आनी हन्गन्चि शिक्षण दर ८०%। हन्गचे बाइलमन्शची शिक्वण दर ७६% आनी दर्ल्मन्शन्चे ८४%। हन्गाचे ११% लोक ६ वर्शो बित्तर्चे।
इतिहास
लोक सन्ताची कि पन्डवान हन्गा तीर्थ यात्रा केलेली अनि हन्गचे राय वीरवत रै न तन्चो कुरुक्शेत्रन्चे युध्धन्त समर्थन केलो।
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
जहनास आचें पुस्तक
जहनास आचें पुस्तक
Book of Jonah
ह्या पुस्तकाचो हेतू म्हळ्यार वाचतल्याक मौजा हाडुंक आनी बराबर शिकोंवक. सर्वेस्परान ताका निवेनेह शारांत वचूंक सांगललें. निनेवेह शार हें इसरायेलाच्या दुस्माना, आससिरियेचें मुखेल शार आसलें. पूण हो संदेश घेवन जनासाक थंय वचूंक नाका आसलें. कित्याक देव निनेवेहचो केदनांच भस्म करचो ना म्हण ताका खात्री आसली. तरी पूण आपले खुशे आड ताणें देवाच्या उतराक पाळो दिलो. पूण शेवटाक ताका एकदम दूख भोगली कित्याक,ताणें भस्म जातलो हो जो संदेश दिलोलो त्या परमाणें घडलें ना.
देवाक आपले रचणेचो खूब मोग आसा हें ह्या पुस्तकांत दिसून येता. पूण त्या वन चड म्हळ्यार देव इतलो दयाळ आनी मोवाळ ,तो आपले पर्जेचे जे दुस्मान आसात तांचो पोरयान भस्म करूंक फाटीं रावता. परतेंच जाल्यार तांकां भोगशिता, तांकां नव्यना सुटका दिता, हें ह्या पुस्तकांत दिसून येता.
पळेइयात
Book_of_Jonah
Books_of_the_Bible
एक्वादोर
दक्षिण अमेरिकेचे अस्तंत देगेवयलें एक राश्ट्र. क्षेत्रफळ २,७०,६७० चौ. किमी. लोकसंख्या १६,४७,०००(१९८६). विस्तार १° २३’ ३०” उत्तर ते ५° १’ दक्षिण आनी ७५° ११’ ४४ ” अस्तुंत ते ८१° ०१’ अस्तंत. विषुववृत्त (equator) ह्या देशांतल्यान वता, ताचे वेल्यानन ताका ‘एक्वादोर’ हें नांव मेळ्ळां. हाचे उत्तरेवटेन कोलंबिया, उदेंतेक आनी दक्षिणेक पेरू आनी अस्तंतेक पॅसिफिक महासागर आसा. गालॅपागस हे जुंवे एक्वादोरचे मालकेचे आसात. कीतो ही ह्या देशाची राजधानी जावन आसा.
भूंयवर्णन, हवामान, वनस्पत आनी मोनजात:
दक्षिणेवटेन दर्यादेगेचेर ल्हान झोंपां, तण आनी कांयकडेन ‘सीबा’ रूख दिश्टी पडटात. हेर कांय वाठारांनी दाट रानां आसात. उंचेल्या वाठारांनी पारॅमो नांवाचे तणांचे रूक्ष वाठार आसात.
ऑसेलॉट हो ल्हान रानवट माजरासारको प्राणी, पूमा, जाग्वार, आउन्स हो चित्याभशेन प्राणी, तापीर, पेक्कारी, कापीबारा हे हांगाच्या रानांनी सांपडटात. न्हंयांनी नुस्तें, मानगीं खूब आसात. रानांनी कितल्याशाच प्रकारचीं सुकणीं आनी किडमुयो आसात. ऊंच पर्वतांच्या वाठारांनी गरूड आनी कॉंडॉर प्रकारचीं सुकणी आसात. गालॅपागस हांगा कांसवांच्यो खाशेल्यो जाती सांपडटात.
इतिहास
एक्वादोरचे मूळ लोक हेर अमेरिकन इंडियनांभशेन मूळचे मंगोलियन वंशाचे आसात अशें मानतात. इ.स. सुमार १००० वर्सा तांणी कीतो राज्याची थापणूक केली; पूण दक्षिणेकडल्या इंका लोकांनी तें जिखून घेवन ताचो आस्पाव आपल्या साम्राज्यांत केलो. १५३१त हांगा स्पॅनिश लोकांच्यो घुरयो येवंक सुरवात जाली. तांणी थळाव्या इंडियन लोकांक काबार करून हांगा शारां बांदूंक आनी राज्य निर्मूंक सुरवात केली. तांकां गुलाम करून रोमन कॅथलिक मठ आनी इगर्जो बांदूनघेतल्यो. अठराव्या शतमानांत हांगा स्वतंत्रतायेची चळवळ सुरू जाली.युजेनियो एस्पेहो हो ते चळवळीविशीं मुखेल आशिल्लो. १८०९ त जाल्लो उठाव चिड्डून उडयलो.पूण १८२२ त पिंचींचा हांगाच्या झुजांत जैत मेळोवन दिली. कोलंबियाचो झुजारी बोलीव्हार आनी आर्जेन्टिनाचो झुजारी सान मार्तीन हांणी ह्या देशाच्या स्वत्रंताय झुजांत वांटो घेतलो. बोलीव्हार हाणें कोलंबिया, व्हॅनेझुअला, एक्वादोर, पानामा हामचें मेळून ग्रेटर कोलंबिय नांवाचें संयुक्त राश्ट्र निर्मिलें, पूण तें चड तेंप एकवडित उरलेंना. १८३० त व्हान होसे फ्लॉरेस हाच्या फुडारपणाखाल एक्वादोरच्या स्वतंत्र प्रजासत्ताकाची जाली. तोच हांगाचो पयलो अध्यक्ष जालो. उपरांतच्या १२९ वर्सांत संविधान १५ खेपे बदल्लें आनी ४६ अध्यक्ष जाले,पूण तांतले फकत बारा जाण आपली मुदत सोंपसर अध्यक्षपदाचेर रावंक शकले. प्लॉरेसची कारकीर्द १५ वर्सा उरली. १८६० ते १८७५ ह्या काळांत गाब्रिएल गार्शिसो मोरेनो हो हांगाचो कारभार हुकुमशहाभशेन चलोवंक लागलो.१८७५ त ताचो खून जालो.१८७५ त ताचो खून जालो. १८९५ त जनरल आल्फारो फ्लाव्यो एलॉय हाणें क्रांती करून रॅडिकल लिबरल पक्षाचें युग सुरू केलें. फुडें पयलें म्हाझूज आनी ताच्या उपरांतची अर्थीक मंदी हाका लागून देशाची परिस्थिती इबाडली. लिबरल, कंझर्व्हेटिव्ह आनी लश्करी अधिकारी हांच्या हातांत सत्ता येत रावलीं. १९७९ त हांगा वेंचणुको जावन नवें संविधान अंमलांत आयलें. १९८४ च्या वेंचणुकांनी लॅओन फेब्रेसे कोर्देरो राश्राध्यक्ष जालो.
अर्थीक स्थिती
हांगा शेतवड आनी गोरवां पोसपाच्या वेवसायाक म्हत्व आसा. उद्देगधंदे मागाशिल्ले आसात. केळी, कॉफी, कोको, तांदूळ हांचें पीक बरेंच येता. रानातल्या रूखांक लागून ह्या देशाक बरीच व्हडली येणावळ मेळटा. गालॅपागस जूंव्यांच्या लागीं नुस्तेमारीचो धंदो व्हड प्रमाणांत चलता. भांगर, रूपें, तांबें, लोखण, शिशें, जस्त सारकीं खनिजां उण्या प्रमाणांत सांपडटात. रसायनां, उध्येगीक यंत्रसामग्री, येरादारीचीं उपकरणां ह्या गजालींची आयात चडशी अमेरिकेचीं संयुक्त संस्थानां, जपान, अस्तंत जर्मनी, ब्राझील, इटाली ह्या देशांवांगडा जाता:जाल्यार केळीं, कॉफी, कोको, क्रूड तेल हांची निर्यात चडशी अमेरिकेची संयुक्त संस्थानां, पानामा,तैवान, कोलंबिया ह्या देशावांगडा जाता. सुक्रे हें हांगाचें अधिकृत चलन जावन आसा.
लोक आनी समाजजीण
राजधानी कीतो सोडूण ग्वायाकील, ग्वेंका, आंबाटो, रीओव्हांबा हीं मुखेल शारां आसात. गालॅपागस जूंवे पर्यटनाखातीर बरेच फायदेशीर जावन आसात.
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण अमेरिकेंतले देस वर्ग:देवनागरी पानां
एकनाथी भागवत
महाराष्ट्रांतलो एक व्हड म्हापुरूस संत एकनाथ (सुमार, १५३३-१५९९) हाणें भागवत पुराणाच्या एकादशस्कंधाचेर जी मराठी भाशेंत होवयेंत गुंथून टिका बरयली, तिका ‘एकनाथी भागवत’ म्हूण नामना मेळ्ळी. संत एकनाथाच्या साहित्यांतली ही एक सगळ्यांत व्हडली रचना आसा. ह्या ग्रंथाची रचणूक १५७० ते १५७३ ह्या काळांत जाली. ह्या ग्रंथांतल्या वट्ट होंवयांचो आंकडो सुमार १८,८०० आसून तातूंत पुराय अध्याय ३१ आसात. आपलो गुरू जनार्दन स्वामी आनी साक्षात् दत्तात्रयाच्या फाटबळाक लागून हो ग्रंथ आपूण बरोवंक पावलो, अशें एकनाथान म्हळां.
संत एकनाथान ह्या ग्रंथाचे पयले पांच अध्याय पैठणांत बरयले. एकनाथाच्या एका भक्तान हे अध्याय काशीक व्हेले. भागवत ग्रंथाचें हें प्राकृत रूप पळोवन काशीच्या कर्मठ आनी सनातनी ब्राह्मणांक संताप आयलो. तांणी तेसंबंदान जाप विचारपाखातीर संत एकनाथाक आपोवणें धाडलें. संत एकनाथ भिनासतना जाप दिवपाखातीर गेलोच, त्याच वांगडा ताणें ग्रंथाचे उरिल्ले २६ अध्याय बरयले आनी विव्दानामुखार दवरले. काशीच्या मणिकर्णिका घाटाचेर ताणें हो ग्रंथ बरोवन पुराय केला. जेन्ना काशीच्या पंडीतांक ग्रंथाचें म्हत्व पटलें तेन्ना तांणी व्हड मनान ह्या ग्रंथाची मिरवणूक काडली. संत एकनाथ हो वारकरी संप्रदायांतलो विठ्ठलाचो भक्त आसलो.वारकरी संप्रदाय म्हळ्यारच अभ्यास केलो. फक्त कवित्व बरोवचेपरस, भागवत धर्माच्यो परंपरा, वारकरी संप्रदाय म्हळ्यारच अभ्यास केलो. फक्त कवित्व बरोवचेपरस, भागवत धर्माच्यो परंपरा,ग्रंथाक धर्मग्रंथाचें रूप मेळ्ळां. भक्तीच्या योगान परमार्थ मेळोवपाचो सोंपो मार्ग प्रापंचिकामुखार दवरप, हो ह्या ग्रंथाचो मुखेल हेत आसलो. संत एकनाथ भागवत धर्माचें सार फुडल्या उतरांनी सांगता:
मनें करावें हरीचें ध्यान। श्रवणें करावें कीर्तिश्रवण।
जिव्हेनें करावें नामस्मरण। हरिकीर्तन अहर्निशीं।।
करीं करावें हरिपूजन। चरणीं देवालयगमन।
घ्राणीं तुलसी आमोदग्रहण। जिहीं हरिचरण पूजिले।।
वाढतेनि सदभावें जाण। चढतेनि प्रेम पूर्ण।
अखंड ज्यासी श्रीकृष्णभजन। त्यासी भवबंधन असेना।।
भागवत धर्माचिये स्थिती। बाळीं, भोळीं, भवाजच्ध तरती।
सुखोपायें ब्रह्मप्राप्ति। होय निश्चित सकाळिकां।।
संत एकनाथान ज्ञानेश्वराच्यो कितल्योश्योच कल्पना, दिश्टावे, विचार आनी विशय ताणें सोप्या उतरांनी सांगला. सामान्यांतलो सामान्य मनीस आपलो करपाची तांक ताच्या उतरांनी आसा.
संत एकनाथाच्या भागवत धर्माचो आपरोस असो आसा: कलियुगांत राजा लोकांनी अधर्म वाडीक लायलो. धर्म आनी नीत तांणी सगळ्यांनी सोडून दिली. प्रजा नागवली. हो अनर्थ भगवंताच्यान पळोवं नज जालो. म्हूण धर्माची राखण करपाक, ह्या यूगांत ताणें विठ्ठलाच्या रूपान जल्म घेतलो.
वयले वृत्तींत भक्त पुराय तरेन विरगळ्ळो म्हण्टकच ताका ‘जनी जनार्दना’ चो अणभव येता. हो प्रत्यय सगळ्या उपनिषदांचें सार जावन आसा. गिन्यान हें ह्या प्रत्ययापरस वेगळी गजाल न्हय. हे अवस्थेंत नामरूपातींत सतत्त्वाकडेन भक्त एकरूप जाता. गिन्यानी भक्त स्वताच्या उध्दारान संतुश्ट जायना. गरीब दुबळ्यांचो उध्दार केलेबगर तांचे काम पुराय जायना, लौकीक कर्मां करूनय तो कर्मबंधनांत बांदून उरना. प्रपंच करूनय तो प्रपंचातीत आसता, म्हळ्यार ताचो प्रपंच परमार्थरूप आसता.
मरदेह हो परम पावन जावन आसा. ताचो उपेग विषयसुखाखतीर करपाक जायना, तर परमार्र् साधनेखातीर करपाक जाय. भागवतधर्मान स्वधर्म आनी स्वकर्म हांचो एकवट सादला, देखून भागवत धर्माचे संत, आश्रमधर्माचें पालन करतात. ते कर्म करतात, पूण ते कर्मठ न्हय. ते कर्मा आसतात. ते स्वधर्मकर्मांतच ब्रह्मप्रतीतीचो अणभव घेतात.
वर्ग:देवनागरी पानां
रघुवंश
रघुवंश एक महाकाव्य. महाकवी कालिदास हाचो कर्तो. ह्या काव्याच्या उपलब्ध प्रतींनी १९ सर्ग आसून, ताची श्लोकसंख्या १५६९ इतली आसा. हातूंत दिलीपापसून अग्निवर्णामेरेन अठ्ठावीस राजांच्यो कथा आसात. ह्या सगळ्या राजांभितर रघू हो खूब दानशूर आनी प्रजेचें हीत पळोवपी असो राजा जावन गेलो. तेखातीर ह्या महाकाव्याक कालिदासान रघुवंश अशें नांव दिलें.
हें महाकाव्य सगळ्या महाकाव्यवाङ्मयांत पयल्या पावंडयाचें आसा. ते सादें, सरळ आनी प्रासादिक भाशेंत बरयल्लें आशिल्ल्यान सगळ्या थरांवेल्यांक तें खूब प्रिय जालें.
रघुवंश म्हळ्यार श्रुतिस्मृतिपुराणोक्त आर्यधर्माचो काव्यमय आविश्कार. मनशाक आशिल्लीं तीन रिणां, ताचे सोळा संस्कार, चार पुरूशार्थ, वर्णश्रमवेवस्था, श्रौत याग, तप, व्रत, त्याग आनी भोग ह्यो सगळ्यो गजाली, कवीन काव्यांतल्या खूबशा राजांच्या आचारणांतल्यान अभिव्यक्त केल्यात.
सूर्यप्रभव वंशाचो काव्येतिहास सांगपी कालिदासाच्या ह्या महाकाव्याची कथा मांडल्या ती अशी-इक्ष्वकुवंशांत उत्पन्न जाल्लो राजा दिलीप हाणें वसिष्ठाक आपल्या निपुत्रीकपणाचें कारण विचारलें. तेन्ना स्वर्गांतली कामधेनू सुरभी हिचो अपमान केल्लेखातीर दिलीप राजाक भुरगें जावंक ना. तशेंच कामधेनूचे खयंचेय संततीची सेवा केल्यार हो शाप ना जावन ताका पूत जावं येता अशें वसिष्ठान सांगतकच दिलीप आनी ताची बायल सुदक्षिणा हांणी कामधेनूची धूव नंदिनी हिची सेवा केली आनी उपरांत तांकां पुत्रप्राप्ती जाली(सर्ग १,२); दिलीपाचो पूत रघूचें भुरगेपण, ताचो राज्याभिशेक, दिग्विजय आनी सर्वमेध(सर्ग ३ ते सर्ग ५); रघूचो पूत अज आनी भोजाची धूव इंदुमती हांचें स्वयंवर, रघुचो पूत दशरथाचो जल्म, आकाशयात्रेंत नारदाचे विणेवयली पुश्पमाळ इंदुमतीच्या काळजाचेर पडिल्ल्यान इंदुमतीचें मरण, तेखातीर अजाचो आकांत आनी आत्महत्या(सर्ग ५ ते सर्ग ८); श्रावणाचे हत्येक लागून दशरथाक शाप(सर्ग ९); रामायणाची कथा(सर्ग १०-१५); कुशाक राज्यलक्ष्मीचें सपनांत दर्शन, अयोध्येची पुनःस्थापना आनी कुशाचो राज्यकारभार(सर्ग १६); कुशाचो वंशज आनी फुडल्या २१ राजांचो राजवट, म्हळ्यार कुशाचो पूत अतिथीचो राज्यभिशेक, ताचो पूत निषध उपरांत नल, नभस, पुंडरीक, क्षेमधन्वा, देवानीक, अहीनगू, पारियात्र, शिल, उन्नाभ, वज्रनाभ, शंखण, व्युषिताश्र्व, विश्र्वसह, हिरण्यनाभ, कौशल्य, ब्रहिष्ठ, पुत्र, पुष्प आनी धरूवसंधी अशी वंशावळ चलत आयली. धरुवसंधी शिकार करतना मेलो.
उपरांत मंत्रिमंडळान ताचो पूत सुदर्शना हाचो राज्यभिशेक केलो. सुदर्शनाच्या पुतांभितर अग्निवर्णाचो राज्यभिशेक जालो. अग्निवर्णाच्या मरणावेळार ताची एक राणी गुरवार आशिल्ली. तिकाच मंत्र्यांनी गादयेर बसयली आनी सगळे जाण आपलो नवो राजा केन्ना जल्माक येतलो हाची वाट पळयत रावले(सर्ग १९). अशेतरेन रघुवंशाच्या १९ व्या सर्गाची अखेर अकस्मात आनी शोकांतिकेन जाली.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
ईस्टर
किरिस्तांव लोकांची म्हत्वाची परब. हाका ‘पास्कांची परब’ अशेंय म्हण्टात.पालोस्तीन देशांत रोमन आनी ज्यू लोकांनी एकठांय येवन जेजू क्रिस्ताक खूरसार जिवेशी मारलो. उपरांत तिसऱ्या दिसा (आयतार) जेजू क्रिस्त परतो जिवो जालो. ह्या प्रसंगाची याद म्हूण ईस्टर मनयतात.
वसंद ऋतूंत पयले पुनवेउपरांत येवपी आयताराक ही परब मनयतात. ईस्टर खंयच्या आयताराक मनोवचो हेविशीं जायते मतभेद आसले. इ.स. 325 वर्सा किरिस्तांव धप्मगुरुंनी हो वाद मिटयतना 21 मार्च उपरांत येवपी पुवनेक ही परब मनोवची अशें सांगलें. लीग ऑफ नेशन्सचे कॅलेंडर कमिटीन हे विशीं आनीक एक फावट विचार केलो. तेवरवीं 1928 वर्सा संसदेन एक कांयदो संमत केलो. तातूंत एप्रिलाच्या दुसऱ्या शेनवारा उपरांत येवपी आयतार, ईस्टरच्यो दीस म्हूण मानचो हो थाराव संमत केलो. दुसऱ्या शतमानासावन ‘जेजू क्रिस्त परतो जिवो जालो,देखून सगळ्यांक दिल्ली समरदना’ ह्या अर्थान हो दीस मनयतात.
अस्तंतेच्या राश्ट्रांनी ईस्टरविशीं जायत्यो आख्यायिका आनी समज चलतात. पूर्विल्ल्या अँगलो सॅक्सन लोकांच्या मताप्रमाण ईस्टर ही ऋतूची देवता आसून तिच्या उगडासाक ही बरप मनयतात. हे लोक एप्रिल-मे म्हयन्यांत ही परब मनयताले. कांय जाण हे परबेक पूर्विल्ल्या काळांत चलतल्या विशुवदिसाच् (equinox) परबेचो वांटो मानतात. पोरने चालीचो इंग्लीश लोक ह्या दिसा सूर्य नाचता, अशें मानतात. त्या दिसा ते सुर्यवटेन तोंड करून बसतात. कांय हालतकच ताचेवेलें किर्ण हालता आनी तें किर्ण नाचिल्ल्यावरी दिसता. हेच तरेची चाल आयर्लंड देशांतूय दिसता.
संवसारांतले सगळे किरिस्तांव लोक ही परब व्हडा उमेदीन मनयतात. इगर्जांचेर रंगरंगयाळी रोशणाय करतात. सगळे नवे नवे भेस करून इगर्जांनी वतात. घरांत बरें जेवणखाण करतात. ह्या दिसा खुरीस, तांतीं, बोकडेपेटो हांच्यो कुरो करतात. ह्या दिसा तांतीं वांटपाची चाल चलता. तांतयांतल्यान नवो जीव जल्मता, देखून जेजूच्या जिवो जावपाकडेन ताचो संबंद लावन हे गजालीकडेन तांतीं ‘कुरू’ वा ‘प्रतीक’ हे नदरेंतल्यान पळेतात.
वर्ग:देवनागरी पानां
Girest Pixeachi Vopar
Parable of the Rich Fool
Voparincho hetu
Tednam xisamnim lagim sorun Taka vicharlem: “Voparimnim tanchê kodde kiteak uloitai?” Tannem portipall kelo: “Kiteak Sorginchea Rajeache gutt vollkhunchem dennem tumkam dil’lem asa; tankam herank na. Asa tankam Dev anink-ui ditolo ani tanchem map bhoron òt’tolem; punn na tankam, asa tem porian tanchê koddlem Dev kaddun ghetolo. Dekhun Hanv voparimnim tanchê kodde uloitam, kiteak polleun-ui tankam disona, ani aikun-ui tankam aikona ani somzo-i na.
Izaiasan oxem adinch sanglolem tem tanchê sovem pallon ieta:
‘''Aikun-aikun tumkam kãi, somzochem na; polleun-polleun tumkam kãi dischem na. Kiteak hea lokachem kalliz zodd-nibor zalam, tanche kan bhere zaleat, tanche dolle dhamplole asat; na tôr dolleamnim tankam disunk lagtolem, kanamnim tankam sarkem aikunk melltolem, monan tankam somzotolem, ani, tim Mhojê-xim portun ieun, Hanv tankam borim korin.''’
Girest Pixeachi Vopar
Povitr Pustok ː Lukas 12 ː 13-21
13 Lokachea zomeantlea konn-eklean Jezuk mhollem: "Guruji, amkam poddlam tea daizacho mhozo vantto kuxin kaddun mhaka di mhonn mhojea bhavak sang". 14 Punn Tannem taka oxi zap dili:" Monxa, tumchê bhitôr neainit vô vanttop korunk Mhaka konnem nemla?" 15 Magir Tannem tankam sanglem: Chotrai dhôrat ani dhon-girestkaiechi axa sarkich sôddun diat, kiteak konnank puskôll girestkai asli-i zalear, tanchem jivit ticher dhòrlolem na. 16 Magir Tannem tankam êk vopar sangli: "Êk girest monis aslo ani tachea xetam-bhattank khub pik zalem; 17 tednam to apnnach bhitôr chintunk poddlo: Mhozo pik-paddo bhôrun dovrunk mhojê lagim zago na. Hanvem kitem korchem? 18 Ani tannem mhollem: Oxem kortolom: mhoje kodde môddun, tanchê-kui vhoddle bandtolom ani mhojea xetam-bhattanchem sogllem utpon ani mhozo astêmal tantum bhôrun dovortolom. Luk. 20 Punn Devan taka mhollem: Arê pixea, aiz rati tujê koddlo tuzo jiv porot magcho asa. Mhonnttôch tunvem toiar korun dovorlãi tem konnank? 21 Apnnak ttheve ektthãi kortat punn Deva mukhar girest zaunk nant, tanchi gôt hi!"
“Voparimnim uloitolom, sonvsar rochloleak gupit asloleô vostu ukteô kortolom”, hem provadiachem utor oxem khorem zalem. (Matev 13:35)
वपारिंचो हेतू
इजाय्ासान अशें आदिंच सांगललें तें तांचê सवें पाळन येता:
‘आयकून-आयकून तुंकां कांय, संजचें ना; पळेवन-पळेवन तुंकां कांय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दळे धांपलले आसात; ना तोर दळ्यांनीं तांकां दिसुंक लाग्तलें, कानांनीं तांकां सार्कें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां संजतलें, आनी, तीं म्हजê-शीं पर्तून येवन, हांव तांकां बरीं करीन .'
गिरेसत पिश्याची वपार
पवित्र पुसतक ː लुकास १२ ː १३-२१
१३ लकाच्या जंयांतल्या कण-एकल्यान जेजूक म्हळें: "गुरुजी, आंकां पडलां त्या दायजाचो म्हजो वानटो कुशीन काडून म्हाका दी म्हण म्हज्या भावाक सांग". १४ पूण ताणें ताका अशी जाप दिली:" मनशा, तुंचê भितोर नेायनीत वो वानटप करुंक म्हाका कणें नेंला?" १५ मागीर ताणें तांकां सांगलें: चत्राय धोरात आनी धन-गिरेसत्काय्ेची आशा सार्कीच सोडून दियात, कित्याक कणांक पुसकोळ गिरेसत्काय आसलीय जाल्यार, तांचें जिवीत तिचेर धòर्ललें ना. १६ मागीर ताणें तांकां êक वपार सांगली: "êक गिरेसत मनीस आसलो आनी ताच्या शेतांभाटांक खूब पीक जालें; १७ तेदनां तो आपणाच भितोर चिंतुंक पडलो: म्हजो पीक-पाडो भोरून दवरुंक म्हजê लागीं जागो ना. हांवें कितें कर्चें? १८ आनी ताणें म्हळें: अशें कर्तलं: म्हजे कडे मोडून, तांचê-कूय व्हडले बांदतलं आनी म्हज्या शेतांभाटांचें सगळें उत्पन आनी म्हजो आसतêमाल तांतूं भोरून दवर्तलं. लूक. २० पूण देवान ताका म्हळें: आरê पिश्या, आयज राती तूजê कडलो तुजो जीव परत मागचो आसा. म्हणटोच तुंवें तय्यार करून दवरलांय तें कणांक? २१ आपणाक ठेवे एकठांय कर्तात पूण देवा मुखार गिरेसत जावंक नांत, तांची गोत ही!"
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Jezucheo Vopareo वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
डॉ उर्बा नायक
डॉ उर्बा नायक हांचे पुराय नांव डॉ उर्बा शिवदास नायक।रावता क्लासिक रॅजीडन्सी, फर्मागुडी, फोंडें।
शिक्षण
बी एच एम् एस (बॅचलर इन होमिओपथीक मॅडिसीन अॅंड सर्जरी)
क्लीनिक
समूळ हिलींग, कॉमर्स बिल्डींग, तिस्क-फोंडें।.
लेखन
सुनापरांत दिसाळ्यात गेल्ली चार वर्सा सातत्यान होमिओपथी उपचार पद्दतीचेर लेखन।.
लेखन प्रसिध्दी
बिंब, शिल्प, उर्बा आदी नेमाळयानी लेखन केला।.
इनामां
युवांकुर युवा साहित्य संमेलनात आपउलोवप लेखनाक इनाम.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
देव
देव शब्द 'दिव' धातूवयल्यान जाला. पाणिनीय धातुपाठांत दिव् धातूचे 'क्रिडा, बिजीगीषा, व्यवहार, द्युति, स्तुति, मोद, स्वप्न, कान्ति, गति इतलें अर्थ दिल्यात. म्हणजेच 'प्रकाशप, चकचकप, आनंदीत आसप, जंय संभवता तो 'देव' अशें म्हणूं येता. यास्कान ह्या शब्दाची व्युत्पत्ति दिल्या ती अशी - 'देव : दानात् वा दिपनात् वा द्योतनात् वा / द्युस्थानो भवति इति वा /यो देव : सा देवता' = दान दिवप, चकचकप, प्रकाश दिवप अशा अर्थाच्या 'द, दीप, वा द्युत' ह्या धातूंपसून देव शब्द तयार जाला. द्युलोकांत रावतात म्हणून देव. ह्या सगळ्यांचो निश्कर्श इतलोच - अलौकीक देह धारण करपी एक वर्ग म्हळ्यार देव.
देवाविशींच्यो कल्पना
ह्या देवांकडेन एक दिव्य तेज आसा, सुमाराभायर बळगें आसा. ही शक्त सगळ्याक अदृश्य जावन आसा. भक्ताली श्रध्दा, भक्तीवयल्या पांवड्यार पावली जाल्यार ताका ती दृश्य रूपांतय दिसता. आपलेकडेन आशिल्ले दिव्य शक्तीन देव भक्ताच्यो उपासकांच्यो इत्सा पुराय करता आनी ताचें जीवन भंयविरयत करता. देव अदृश्य रूपान भक्ता म्हऱ्यांत रावता आनी ताका सांबाळटा अशी मनशाची कल्पना आसा.
आपलें दीसपट्टे जिणेंतल्यो कांय विलक्षण गजाली पळयल्यार मनशाक सुरवातीच्या काळांत अलौकीक तत्व मानपाची गरज भासली आनी हाकाच मागीर 'देव' अशें नांव मेळ्ळें. हें देव तत्व सुरवातीच्या काळांत भंयातल्यान निर्माण जालां, अशें म्हण्टात. सैमांत ज्यो भंयकर गजाली घडटाल्यो त्यो पळयतना मनशाक दिसलें, ह्यो गजाली करपी कसली तरी व्हड शक्ती आसपाक जाय. देखून हे व्हड शक्तीमुखार आमी कांयच करूंक शकचे नात, म्हणून ताचे फुडें मनीस नम्र जालो. ताणें आपलें माथें ते व्हड शक्तीमुखार बागयलें आनी नमळायेन ताची प्रार्थना केली. हातूंतल्यान देव कल्पनेचो उदय जालो.
ऋग्वेदांत तेत्तीस देव मुखेल मानल्यात. हातूंतले इकरा मळबांत, इकरा धर्तरेचेर आनी इकरां उदकांत आसात अशें म्हळां. कांयकडेन इकरा सर्गांत, इकरा अंतरिक्षांत म्हळ्यार मळबांत आनी इकरा धर्तरेचेर आसात अशें म्हळां.
देव मुळांत अमर नाशिल्ले हेवूय विचार ऋग्वेदांत दिसतात. शतपथ ब्राम्हणांत आनी ऐतरेय ब्राम्हणांत इंद्र, अग्नी आनी प्रजापती ह्या व्हड देवावांगडा सगळ्या देवांक मरण आशिल्ले अशें मानला. सवित्यान, अग्निन आनी सोमान देवांक अमरत्व दिलां अशें ऋग्वेदांत म्हळां. ब्रम्हचर्य आनी तप करून देवांनी मरणाचेर जैत मेळयलां अशें अथर्ववेदांत सांगलां. पुराणीय देवांक अमर मानलां. पूण कल्पांतांत ताचें अमरत्व सापेक्ष मानलां म्हळ्यार श्रेश्ठ देवांचे अपेक्षेन हेर देवदेवता नश्ट जातात अशी पुराणांनी कल्पना आसा. देवांचें अस्तित्व सिध्द जातकच देव खंय रावतात हो प्रस्न उपरासलो आनी मागीर सहज कल्पना जाली, देव मळबांत रावता. देवांचें अस्तीत्व धर्तरेचेर दिसना आनी देव प्रत्यक्ष धर्तरेचेर रावनात म्हणून एक वेगळी कल्पना करची पडली आनी ती कल्पना म्हळ्यार सर्गलोक.
देवाचें प्रकार
पुराणकाळांत कांय वैदिक देवतांक उणेंपण आयिल्ले दिसता. देखीक, वरूण देवाक आशिल्ले व्हडपण वचून सामान्य जलदेवतेचें स्वरूप प्राप्त जालें. इंद्राक वेदांत खूब म्हत्व आसलें, पूण पुराण काळांत विष्णुक व्हडपण येतकच इंद्राचें म्हत्व उणें जाल्लें. ताची पुजाय कांय विशिश्ट प्रसंगांनीच करताले. कांय वैदिक देव पुराणकाळांत दिशांचे धनी जाले आनी तांकां तितलेंपुरतेंच म्हत्व आयलें. तेच वांगडा वैदिक विष्णु आनी रुद्र हांचें म्हत्व वाडलें. कांय देवांच्या संबंदान नव्यो कल्पना उदयाक आयल्यो. कांयच्या सामर्थ्याचेर आनी सत्तेचेर मर्यादा पडली. कांय देव व्हड व्हड देवतांनी विलीन जाले. अवताराच्या आनी गुरूच्या रुपान कांय देवांनी मनशांक तत्वगिन्यानाचो उपदेश केलो. देखीक : भगवद् गीता, रामगीता, अवधूतगीता, गणेशगीता, देवीगीता आदी.
पंचायतन कल्पना
पुराणांत पंचायतन देवांक म्हत्व दिलां. विष्णु, शिव, शक्ती, गणपती आनी सूर्य अशे हे पांच देव. विष्णुक पिरीणांनी नित्य, अजन्मा असो निर्मळ परब्रम्ह स्वरूपांत मानला. अर्थांत, विष्णुपद हें सगळ्यांत व्हड पद. वैदिक काळांत रूद्र - शिव हाका जितलें म्हत्व आशिल्ले ताचेपरस चड म्हत्व ताका पुराण काळांत मेळ्ळें. सद्या शिव हाका विष्णुचे बरोबरीन पुजतात.
देवी म्हळ्यार शक्तीदेवता वा जगदंबा. मुळांत ती धर्तरेचें प्रतीक ह्या स्वरूपांत वावुरताली. तिगेलीं खूबशीं उग्र आनी भयंकर रुपां आशिल्ली. पुराणकाळांत तिच्या सगळ्या रुपांचें उन्नयन जालें आनी तांचो पंचदेवतांनी आस्पाव जालो. गणपति ह्या देवाचें मूळ रूप ऋग्वेदांत ब्रम्हणस्पतीच्या रुपान दिसता. पुराणांत तो शिवाचो पूत जालो देखून ताका शिवाच्या घराण्यांत दाखल केल्लो. विघ्ननाशक आनी ज्ञानदातो म्हणून ताका पुराणांत स्वतंत्र प्रतिश्ठा मेळोवन दिल्या. सूर्य हो वैदिक देव. ताची उपासना वेदांत सांगिल्ली आसा. पुराणांनी हाचोय पंचदेवतांमदीं आस्पाव करून घेतला. हेभायर लक्ष्मी, सरस्वती, काली, दत्तात्रेय आदी देवतांकय पुराणकाळांत म्हत्व दिलां. हेभायर इश्टदेव, कुलदेव, ग्रामदेव, स्थानदेव आदी देवांचे आनीकय प्रकार आसात.
वर्ग:तत्वाशास्त्र / Philosophy वर्ग:धर्म / Religion वर्ग:देवनागरी पानां
एकलव्य
निषादराज हिरण्यधनू हाचो पूत. कौरव पांवांचो धनुर्विध्येंतलो गुरू द्रोणाचार्य हाचेकडेन धनुर्विध्या शोकपाखातीर एकलव्य गेल्लो. तेन्ना तो हीन कुळांतलो आसा अशें सांगून द्रोणचार्यान ताका विध्या दिवपाचें न्हयकारलें. एकलाव्यान द्रोणचार्याचो मातयेचो पुतळो केलो आनी ताका गुरू मानून व्हड भावार्तान धनुर्विध्येचो स्वताच अभ्यास केलो.
ह्या प्रसंगाउपरांत, एकदां द्रोणाचार्य कौरव आनी पांडव हग्या आपल्या शिष्यांवांगडा रानांत भोंवता आसतना तांच्या वांगडा आयिल्ल्या कुत्र्याचें तोंड सात बाण मारून कोण तरी बंद केल्लें तांकां दिसलें. धनुर्विध्येंतलो तो चमत्कार पळोवन द्रिणचार्यासकट सगळ्यांक अजाप जालें. ही करामत एकलव्याची आशिल्ली. द्रोणचार्यान आपणाक धनुर्विध्या दिवपाचें न्हयकारलें, तरी आपणे ताका गुरू मानून धनुर्विध्येची साधना केली आनी ही विध्या प्राप्त केली. अशें सांगून,ताका आपलो शिष्य नानून घेवचो अशें द्रोणाचार्याक एकलव्यान वेनयलें. एकलव्याची गुरूभक्ती पारखुपाखातीर आसूंये, द्रोणाचार्यान धनुर्विध्येंत सामको गरजेचो असो उजव्या हाताचो आंगठो गुरूदक्षिणा म्हूण एकलव्याकडेन मागलो. एकलव्यान रोखडोच तो कापून दिलो. धनुर्विध्येंत अर्जुनापरस एकलव्य व्हड जायत ह्या भयान एकलव्याचो आंगठो मानलो आनी एकउव्याचेर व्हड अन्याय केलो, असो आरोप कांय जाणाकसून द्रोणाचार्याचेर जाता. कौरव-पांडव मदल्या भारतीय झुजांत एकलव्य कौरवांचे वटेन पांडव आड झुजलो.
Polleiat
Ekalavya
धोणू
धोणू लवचीक पूण कठीण बाग दिवन तिचीं दोन तोंकां दोरयेन जोडटकच सादें धोणू जाता. भारतीय पुराणांत धोणूचो शार्ङ्ग (शिगांचें) आनी वांश (कोंड्याचें) अशे दोन प्रकार सांगल्यात. फुडें शास्त्रीय गिन्यानांत उदरगत जाली आनी धोणवाचे रचणुकेंत बरोच बदल घडून आयलो. ताका लागून दोन मीटर लांबाये इतलें संयुक्त धोणू तयार करप शक्य जालें. पिनाक, शार्ङ्ग हीं संयुक्त धोणू आसून तांची लांबाय दोन मीटरां मेरेन आसताली. हीं दीर्घ धोणवां धनुर्धराचे उंचायेइतलीं वा ताचेपरसूय लांब आसतालीं.
जपानी दीर्घ धोणवाचे कांबीचो मुठीवयलो भाग कांबीच्या सकयल्या भागापरस मातसो लांब आसता. पूण धोणवाची वट्ट लांबाय 210 सें. मी. (7 फूट) इतली आसता. आदिवासी आनी मोटवे लोक ल्हान आनी सादीं धोणवां वापरतात. कांय वेळार बाण विखान बुडोवन विखारी करप जातालें. कौटिल्यान आपल्या अर्थशास्त्रांत धोणवाचे कार्मुंक, कोदंड, द्रुण आनी धोणू अशें चार प्रकाक सांगल्यांत. 'कोदंडमंडन' नांवाच्या ग्रंथांत धोणवाच्या अठरा जातींचो उल्लेख आयला. धोणवाच्या वजनावयल्यानूय तांचे विंगड विंगड प्रकार थारायतालें. जनकाचें शिवधनुष्य रावणासारक्या बळीश्ट असुराक उबारपाक जमलें ना, अशें रामायणांत म्हळां आनी श्रीकृष्णाचें शार्ङ्ग धोणू अश्वत्थाम्याक उबारपाक जमलें ना, असो उल्लेख महाभारतांत आयलां.
दोरी
आंतकड्यांचे स्नायू, वादी, वेतासारकी वनस्पत वा कृत्रीम तंतू हांचेपसून धोणवाची दोरी तयार करतात. ती दोरी ओडटना दुखापत जावंता न्हय, म्हणून बोटाचेर आवरण (मणिबंध) घालतात. धोणवाचें दोरयेक ज्या, मौर्वी, प्रत्यंचा, गूण आदी शब्द वापरल्यात.
बाण
बाण हो कोंडो, वेंत, तंतुकाच वा तिखें हांचेपसून तयार करताले. बाणाचें तोंक शिंगाचें वा धातवाचें करताले ताच्या फाटल्या तोंकांक बकें, हायस, मोर आनी हेर सुकण्यांची पिसां लायतालें. पिसाक लागून ताचो गमन मार्ग थार जाता. पूर्विल्ल्या काळांत बाण सोडचें पयली खंयचेय देवतेचो मंत्र म्हणुन तो सोडटालें. चें देवतेचो मंत्र म्हणप जातालें ते देवतेचटी कृपां जावन ताचो परिणाम बाणाचेर जातालो. अशो आख्यायिका महाभारत, रामायण धरून सगळ्याच धर्मीक ग्रंथानी आसा. देखीक अग्नीदेवतेचो मंत्र म्हणून सोडिल्लो बाण, उजो निर्माण करतालो, पर्जन्य देवतेच्या नांवान सोडिल्लो बाण पावस घालतालो. बाणाक वीख लावपाची प्रथा आशिल्ली.
बाण एकठांय दवरपाखातीर लांबट मुकुटाच्या आकाराची चामड्याची वा धातवाची पोती वापरताले. तिका भातो म्हण्टाले. धनुर्धर भातो आपले फाटीर उजव्या भुजार फाटल्यान बांदतालो. बाण दोरयेचेर चडयलो, तरी तो धरून ओडपाखातीर मात आखाणो आनी बोटांचो (करंगळी सोडून) उपेग करताले. धनुर्वेदांत कांबीचेर बाण धरप वा बाणाक धरप हाचेंविशीं म्हायती दिल्या. धोणवाची दोरी कानामेरेन ओडपाची पद्दत आसा. कमान एके खाशेले मर्यादेंत ओडल्यार बाणाचो तीर आनी वेग जाय तसो जाता. धनुर्वेदांत बाणाचें उत्तम, मध्यम आनी कनिश्ट अशे तीन प्रकार सांगल्यांत. कौटिल्यान बाणाचे वेणू, शर, देडशर, शलाका आनी नाराच अशे पांच प्रकार सांगल्यांत. धनुर्वेदांत धनुर्विद्येविशींचीं विस्तारान म्हायतीं दिल्या. धोणू-बाण तयार करपाखातीर खंयचे पदार्थ घेवंचे, धोणू-बाणाचे प्रकार, ताचे उपेग हाचेविशींची म्हायती आसा.
धोणू-बाण ह्या शास्त्रांचो सिध्दांत तीन गजालींचे भोंवतणी आसा. धोणवाचे दाणयेक ताणून शक्त निर्माण करप, नेम धरतना तिका तात्पुरती सांठोवन दवरप आनी उपरांत धोणूच्या सदळसाणीतल्यान शक्तीचें वेगांत रूपांतर जावप.
इतिहास
धोणू आनी बाण हांचो वापर सुमार 10,000 वर्सां पयलीं सुरू जालो. शेवटून मारपाचे कलेंत धोणू हें मानवनिर्मित पयलें यांत्रिक आवत अशें मानतात. चाक आनी उज्याचो सोद, हाचे इतलोच धोणवाच्या सोदान आपलो प्रभाव समाज बदलाचेर घाला. गोफीण ही असल्या आवतां मदली धोणू आदीची अवस्था काय ती धोणवाच्या यांत्रिकी तत्वाचेर बसयिल्ली उपरांतची कृती हें समजुपाक कुस्तार जाता. कळीत जालां तो मेरेनच्या इतिहासाप्रमाण गोफींण आनी धोणू हीं दोनय आवतां वांगडाच वापरांत आशिल्लीं दिसतात. भालोफेक, गोळाफेक ह्या मानवी शक्तींचेर आदारीत शस्त्रांची फुडली आवृत्ती म्हणून धोणवाची कल्पना मुखार आयल्या आसूं येता.
शिकारेचें एक प्रभावी शस्त्र म्हणून धोणुचो वापर खूब आदीं सावन जातालो हें वेगवेगळ्या सांस्कृतिक उत्खननांत सांपडिल्ल्या पुराव्यांवेल्यान सिध्द जाता. वैदिक वाङमयांत धोणवाचे खूब कडेन उल्लेख आयल्यात. ऋग्वेदांत धोणवाक आनी ते चलयतल्या धनुर्धरांक म्हत्व दिलां. कौषीतकी ब्राम्हणांत धनुष्य आनी बाणाचे दक्षिणेचो उल्लेख आसा. महाभारतांत तशेंच रामायणांत धोणू हें मुखेल अशें प्रतिश्ठीत शस्त्र मानलां. आवाजावेल्यान आनी प्रतिबिंबावेल्यान धोणवाचो नेम लावपाची कला धनुर्धराक अवगत आसली. महाभारतांत उदकांतल्या प्रतिबिंबाक पळोवन अर्जुनान मत्स्यभेद केलो अशें द्रौपदी स्वयंवरात दाखयलां. आवाजाच्या रोखान दशरथान सोडिल्लो बाण श्रावणाक लागलो अशें रामायण कथेंत सांगलां. आपले आपुणूच धनुर्विद्येचो अभ्यास करून बाणाच्या आदारान कुत्र्याचें भोंकप एकलव्यान बंद केलें अशीय कथा आयकूंक येता. अर्जुनाचें गांडिव धोणू, विष्णुचें शार्ङ्ग धोणू, शिवाचें पिनाक धोणू आनी रामाचें कोदंड धोणू हीं आदल्या मुस्तींतलीं कांय नामनेचीं धोणवां.
कौटिल्याच्या अर्थशास्त्रांत मौर्यकालीन धनुर्विद्येची म्हायती दिल्या. यजुर्वेदाचो उपवेद आशिल्लो धनुर्वेद हो धनुर्वेदाची विस्तारान म्हायती दिता. तांच्याच वांगडा धनुर्वेदसंहिता, कामन्दकीय नितीसार, अग्निपुराण, मत्स्य पुराण, विष्णुपुराण, वीरमित्रोदय, कथा सरित्सागर, युध्दजयार्णव, युक्तीकल्पतरू ह्या पुराणकालीन ग्रंथांनी धनुर्विद्या संबंदाची म्हायती मेळटा. तेभायर पोरनी नाणीं, शिल्पां, लेणीं, चित्रां हातुंतल्यान धोणवाची आनी धनुर्धराची म्हायती मेळटा.