cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
इस्लाम
धर्मपंथ
इस्लाम धर्मांत बरेच संप्रदाय आसात. तांतले मुखेल म्हळ्यार शिया आनी सुन्नी.सगळे संप्रदाय कुराण आनी पैगंबर हांकां मानतात. मुहम्मद पैगंबर हाका इ.स. 632 त मरण आयलें. ताचे उपरांत खलीफा कोण जावंचो हेविशीं मुसलमानांमदीं मतभेद जाले. कांय जाणांच्या मतान भोवमतान जो वेंचून येता येता तोच खलीफा जावंचो अशें आशिल्लें. तेप्रमाण अबूबक,उमर आनी उस्मान हे एकाफाटोफाट खलीफा जाले. ह्या खलीफांक धर्मफुडारी मानपी लोकांक सुन्नी म्हण्टात. मुहम्मद पैगंबराचो जावंय अली, होच फरो खलीफा अशें दुसऱ्या पंगडाचें मत.हाका लागून ते पयल्या तीन खलीफांक मानीनात. ह्य़ा पंथाच्या लोकांक शिया अशें म्हण्टात. हे लोक हजरत अली आनी ताचे वंशज मेळून बारा इमाम म्हळ्यार धर्मीक फुडाऱ्यांक मानतात. ताचे वयल्यान तांकां इमाम हें दुसरें एक नांव आसा. शियापंथी लोक कुराणांतलो कांय वांटो उस्मान हाणें बरयला अशें समजतात आनी तितलोच वांटो सोडून हेर कुराणाक मानतात. तशेंच ते अलीचे तोखणायेविशींचो वांटो कुराणांत चड घालतात आनी कांय बरपावळीचो अर्थ सुन्नींपरस वेगळे तरेन लायतात. शिया हे पिराक मानीनात. शियांभितरले कांय लोक वद्य प्रतिपदेसावन म्हयन्याची सुरवात धरतात. सुन्नी लोक दिसाक पांच फावट जाल्यार शिया तीन फावट नमाज करतात.
ह्या दोनूय पंथांचे मेळून वट्ट 84,02,21,390 मुसलमान संवसारांत आसात.
कोंकण/गोंयच्या संदर्भांत इस्लाम धर्म
तेराव्या शतमानाच्या शेवटाक इस्लाम धर्म दक्षिण भारतांत पातळूंक सुरवात जाली. बहामनी साम्राज्य, विजापूरचें आदिलशाही साम्राज्य हांचे सत्तेवांगडा इस्लाम धर्म कोंकण आनी गोंयांत थिरावलो. सद्याक गोंयांत इस्लाम धर्मींयांचे प्रमाण एका टक्क्यापरस उणें आसा.
वर्ग:देवनागरी पानां
Mellea Bogor Sorg Disonam - Mhonni’ni
Mellea Bogor Sorg Disonam - Mhonni’ni
Mhonnge - Meaning
कारिदाद फेर्नांडीस
कारिदाद फेर्नांडीस हो एक तियात्रीस्त. ताका बाबुश म्हूण वळखतात.
Mellea Bogor Sorg Disonam - Mhonni’ni
Mellea Bogor Sorg Disonam - Mhonni’ni
We cannot ascend to heaven unless we ourselves die. We cannot have the highest bliss unless we exert oursleves.
कारिदाद फेर्नांडीस
जल्म
कारिदाद फेर्नांडीस हांचो जल्म 18 सप्टेंबर 1940 ह्या वर्सा आराम्बॉल म्हालांत जाल्लो. ताच्या बापायचें नांव श्री बँनडिक्टो फेर्नांडीस आनी आवयचें नांव श्रीमती मारीया विटोर ब्रिटो.
Mellea Bogor Sorg Disonam - Mhonni’ni
Bhaillo Adhar ani Guntn'ni
Dinvas Edskantaram aka
कारिदाद फेर्नांडीस
शिक्षण
ताणीं पुर्तुगेज भाशेंत शिक्षण (प्रिमायरो ग्राओ) घेतलें आनी इंग्लीश भाशेंत तिसरे मेरेनचें शिक्षण ताणीं माउंट कार्मेल माध्यमीक शाळा आराम्बॉल हांगा केलें. 12 वर्सांचे आसतना ताणीं संगीत (सोल्फागीऒ) शिकपाक सुरवात केली. ताणीं संगीताचें शिक्षण आराम्बॉल रावपी सर्गेस्त मेस्त्री कायतान डिसौझा हांच्या कडल्यान घेतलें.
Mellea Bogor Sorg Disonam - Mhonni’ni
Bhaillo Adhar ani Guntn'ni
वर्ग:Konknni वर्ग:Mhonn'nneo वर्ग:Romi panam
कारिदाद फेर्नांडीस
वावर
ते एक फामाद संगीतकार. ताणीं पयल्या फावट सर्गेस्त सी. आल्वारीस हांच्या तियात्राक 1967 वर्सा संगीत दिलें. उपरांत ताणीं नामनेच्या तियात्रिस्तांच्या तियात्रांनी काम केलें, जे फामाद लेखक आनी दिग्दर्शक आशिल्ले आनी जांणीं तियात्राची माची गाजयली जशें एम बॉयर, आल्फ्रेड रोझ, जेमी कुलासो, रिको रॉड, जॉ रोझ, रोबीन वाझ, रोजफर्न्स, विल्फी रिबिम्बस (मंगळुर) हांकां ताणीं 25 वर्सां संगीत दिलें.हॅनरी डिसौझा आनी मेल्वीन डिसौझा हांच्यां खातिरूय तांणीं काम केलां. तांणीं तियात्र आनी संगीत कार्याळींनी आपलें संगीत सादर केलां. त्याभायर तांणींजायते कोंकणीं ऑडयो आल्बमांखातीर आपलें संगीत दिलां.
पुरस्कार
तांच्या तियात्रांतल्या संगीत योगदानां खातीर तांचो कांय संस्थांनी सत्कार केला. जशें ‘तियात्र दिसा’ निमतान कला अकादमी गोंय, गुलाब पुरस्कार, कांदोळे जाल्ल्या रुप्यामहोत्वा वेळार तांकां ‘कला मोगी’ पुरस्कार भेटयला.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
व्हेनेझुएला
, दक्षिण अमेरिकतलो देश आसा. ताची राजधानी कराकस नगर आसा। व्हॅनेझुएला दक्षिण अमेरिका खंडांतलो एक देश. खंडाच्या उत्तर पोंतार आशिल्ल्या देशाचो आवांठ ९१२,०५० चौ.किमी.आसून चडांत चड उत्तर दक्षिण लांबाय १,२७१ किमी.जाल्यार, रुंदाय उदेंत-अस्तंत १,४८९ किमी.देशाचे उत्तरेक कॅरिबीयन दर्या, उदेंतेक गियाना देश,दक्षिणेक ब्राझील,जाल्यार नैऋत्येक आनी अस्तंतेक कोलंबिया देश आसा. देशाची लोकसंख्या २०,२०३,०००(१९९१). स्पॅनीश ही देशाची राश्ट्रभास,जाल्यार काराकस हें राजपाटण.
भूंयवर्णन
भूंयरचणुकेचे नदरेन धेशाचे चार वांटे केल्यात ते अशे -
माराकायबोहो
माराकायबोहो व्हॅनेझुएलाचो वायव्येकडचो भाग. तातूंत माराकायबो सरोवराचो आनी सखल भागाचो (तळघाट)आस्पाव जाता. ह्या भागांत आशिल्लें माराकायबो हें दक्षिण अमेरिकेंतलें सगळ्यांत व्हड सरोवर. त्या सरोवरान देशाची सुमार १३,५१२ चौ.किमी.भूंय रेवडिल्या. ह्या सरोवरावयल्यानच या भागाक माराकायबो हें नांव मेळ्ळां.
अँडीस दोंगरी प्रदेश
अँडीस दोंगरी प्रदेश हो देशाचो उत्तरेकडचो भाग. देशाची सुमार ६% भूंय अँडीस पर्वतांनी रेवडिल्या. देशांतले चडशे लोक ह्या भागांत रावतात. ह्या भागाचे तीन वांटे केल्ले आसात, ते अशे - मॅरीडा हो साबार पर्वतावळींचो आनि सड्यांचो भाग. पिको बोलीवार हें ह्या भागांत आसिल्लें देशांतलें सगळ्यांत इंचेलें तेमूक(५,००२ मी).मध्य पठारी भागांत दोंगरांच्यो दोन वळी समांतर पातळ्ळ्यात. दोंगरामदल्या व्हड देगणांतली माती पिकाळ आसा. ईशान्य पर्वतीय प्रदेश हो खूब ल्हान-व्हड दोंगुल्ल्यो आसिल्लो प्रदेश.
लानोस
लानोस हो अँडिज आनी गियाना पर्वतांच्या मदीं आशिल्लो प्रदेश. हो प्रदेश चडसो सपाट आसून, ऑरिनिका न्हंय ह्या प्रदेशांतल्यान व्हावता. चरवा मळ्यांखातीर हो प्रदेश प्रसिद्द आसा.
गियाना पठारी प्रदेश
व्हॅनेझुएलांत ल्हान-व्हड अशो साबार न्हंयो आसात. तांच्यांतल्यो चडशो अॅटलांटीक महासागराक आनी साप्प उण्यो कॅरेबियन दर्याक मेळटात. चडशो न्हंयो दोंगरी वाठारांतल्यान व्हांवतात, देखून चडशा न्हंयांच्या पात्रांचेर मदीं ऊंच अशे खूब धबधबे आसात. ऑरिनोका ही देशांतली सगळ्यांत व्हडली न्हंय. तिची देशांतली लांबाय सुमार २,००६ किमी. रिओ कारोनी, कौरा, आरो, वेन्टूआरी आनि मॅटा हे तिचे मुखेल फांटे.रिओ आपूरे हीय न्हंय खूब म्हत्वाची.
हवामान
व्हॅनेझुएलाचो उश्णकटीबंधांत आस्पाव जाता. देशाचें वर्स पावशी दोन ऋतुंत विभागला. सादारणपणान एप्रिल ते ऑक्टोबर मेरेन पावस पडटा. नोव्हेंबर ते मार्च मेरेनचो तेंप सुको उरता. वाठारा कणकणीं पावसाचें प्रमाण बदलत रावता. प्ररीजा सड्याचेर आनी गियाना सड्यांचेर वर्सुकी पावसाचें प्रमाण ३०५ सेंमी. आसता.लानोसच्या उदेंत प्रदेशांत वर्सुकी सरासरी पावस १०० सेंमी.इतलो वाडटा. उंचाये प्रमाण देशांतलें तापमानय बदलत रावता. लानोसच्या मध्य वाठारांत आनी माराकायबो पाणट्याचे उत्तरेकडेन वर्सुकी सरासरी तापमान २८ सें.इतलें आसता. जाल्यार अँडीयन सड्याचेर तें १९ सें.आसता.
वनस्पत आनी मोनजात
व्हॅनेझुएलाची अर्द्यावयर भूंय रानांखाला आसा. हांगा तणाचे प्रकारय खूब आसात. इंचायेप्रमाण रानांचे प्रकार सांपडटात. ऑरिनीकोच्या सकयल्या भागांत पानझडी रूख, आनी पावसांत वाडपी रानां मेळटात.देशाच्या हेर भागांनि चडशीं ऊश्ण प्रदेशांत सांपडपी रानां आसात. चड इंचायेच्या भागांनी आलपायन प्रकारचीं रानां वाडटात.
व्हॅनेझुलाच्या रानांनि विंगड विंगड प्रकारची मोनजात मेळटात. प्युमा,जॅगुआर,ऑसलोट,रान सुणें, टापीर हांचें भायर माजरा जातीचे थळावे प्रकारय कूब आसात. तशेंच वेगवेगळ्या रानांनि स प्रकारचे माकड दोन प्रकारचीं वांस्वेलां आनी हरणांय मेळटात.सरपटपी मोनजातींत मानगें,कॅमेन (मानग्याचोच एक प्रकार), शेड्डे,साबार जातीचे कांसव आनि विखाळे आणि बिनविखाळ्या सोरपांचो आस्पाव जाता. थळाव्या सुकण्यांपरस स्थलांतरीत सुकण्यांचो आंकडो व्हड आसता. क्रॅन,हॅरोन,स्टोर्क आनी आयबीस हीं सुकणीं म्हत्वाचीं. उत्तरेकडच्या घोलिंनी गॉशारो (तेल सवणी) हीं सवणीं मेळटात. ऑरोनिको रानांनि बॅलबर्ड नांवाचिं सुकणीं मेळटात.
इतिहास
युरोपी लोक व्हॅनेझुएलांत पावचे पयलीं थंय मुखेलपणान इंडियन लोकांचोच ह्या आदीवासी लोकांचो कॅरीब आनी आरवाक अशे दोन पंगड आसिल्ले. कॅरीब पंगडांतले लोक देशाचे उदेंतेकडेन जाल्यार आरवाक अस्तंतेकडेन रावताले. शेतवड,शिकार,नुस्तेंमारी आनि फळां वा झाडपालो एकठांय करप हो तांचो मुखेल वेवसाय आशिल्लो. युरोपी लोक आयल्या उपरांत, तांच्या साबार तरेच्या उपद्रवाक लागून खूब इंडियन लोक काबार जाले अशें म्हण्टात.
क्रिस्तोफर कोलंबस हो व्हॅनेझुएलांत पावपी पयलो युरोपी मनीस. १४९८त तो पारीया द्वीपकल्पाचेर देंवलो. उपरांत साबार स्पंनीश भोंवडेंकारानी कॅरेबीयन दर्यादेगेर आशिल्ल्या सैमीक बंदरांचो आनी हेर म्हत्वाच्या सुवातींचो सोद लायलो. उपरांत साबार स्पॅनीश लोक व्हॅनेझुएलांत येवन रावले. सोळाव्या शेंकड्याचे सुरवेक ते मार्गारीता आनी क्युबागो जुंव्यावयलीं मोतयां एकठांय करपाक म्हूण आयिल्ले. आराया द्विकल्प ते कॅप कोदेरा मेरेनच्या सुवातींनी खूब मुतयां मेळटालीं. देकून ताणीं ते सुवातेक मोतया दर्यादेग अशें नांव दिलें. आराया द्विकल्पाचेर आसिल्ल्या खा-या तळ्यासावन ते खूब प्रमाणांत मिठूय तयार करपाक लागले. १५२८ ते १५४६ ह्या काळांत स्पेनचो राजा चार्ल्स पयलो हाणें जर्मनीक आशिल्लें आपलें रीण फारीक करपाखातीर व्हॅनेझुएला वसणूक तांकां खंडाक म्हूण दिल्ली. जर्मनांनी हे वसणुकांची अर्थीक स्थिती सुदारपाक मातय तकालस घेताली ना. १७०० मेरेन व्हॅनेझुएला ही दक्षिण अमेरिकेंतली स्पॅनीशांची एक गरीब वसणूक आशिल्ली. अर्थीक स्थींतींत सुदारणा घडोवन हाडपाखातीर स्पेनान व्हॅनेझुएलाचे सगळे वेपारी हक्क काराकासचे रोयल ग्यूपूझकोना कंपनीकडेन दिलो. 1730 मेरेन कंपनीन काकाओ, निळ आनी चामड्याच्या उद्देगांत वाड करून वसणूकेचे आर्थीक स्थितींत थोडीभोव सुदारणा घडोवन हाडली. व्हॅनेझूएला वेपाराचेर कंपनीचो पुराय ताबो आशिल्लो हाका लागून वसणूककारांकडच्यान कंपनिक विरोध जावपाक लागलो उपरांत 1784 ती कंपनी बंद पडली.
एकुणिसाव्या शेंकड्याच्या सुरवेक सावन दक्षिण अमेरिकेंतल्यो स्पॅनिश वसणूको स्वातंत्र्याखातीर झगडपाक लागल्यो सायमन, बॉलिवार, फ्रान्सिस्को द मिरांदा आनी आंतिन्यूओ जोसे द सुके हे व्हनेझुएला स्वातंत्र्य चळवळीचे व्हड नेते. दश्रिण अमेरिकेंतली उत्तरेकडची स्पेनिश सत्ता काबार करपाखातीर ते आपल्या हेर सांगातांच्या आदारान स्पेनिश लोकां आड झूजत रावले. दक्षिण अमेरिकेंत स्पेनिश सत्तेआड आवाज उठोवपी व्हॅनेझुएला ही पयली वसणूक. वसणूकेचो चडसो वांटो स्पेनिश सत्तेखाला आसतना लेगीत 5 जुलय 1911 दिसा व्हॅनेझुएलान आपलें स्वातंत्र्य जाहीर केले. पूण देशाक पुराय स्वातंत्र्य 1921त मेळ्ळें. त्या वर्सा बोलिवार हाणें स्पॅनिशाआड व्हड जैत मेळलें. ताचे आदीं 1819त सायमन बॉलिवार ग्रांद कोलंबियेचो (विशाल कोलंबिया) अध्यक्ष केलो. त्या वेळार व्हॅनेझुएला, कोलंबिया, एक्कादोर आनी पनामाचो आस्पाव त्या प्रजासत्तकांत जातालो. 1929त व्हॅनेझुएला ग्रांदा कोलंबियेसावन वेगळो जावन, 1930 आपले खातीर नवें संविधान घडयलें. स्वातंत्र्य झुजारी जनरल जोसे आंतोनिन्युयो प्याझा हो 1931त नव्या प्रजासत्तकाचो पयलो राश्ट्रध्याक्ष जालो.
स्वातंत्र्य प्रप्ती उपरांत काउदिल्यो (मुखेली) हाचो हुकूमशाय राजवटीन लागून व्हॅनेझुएलांत विसाव्य शेंकड्याच्या माध्याक मेरेन तंग वातवरण पातळिल्लें. तातूंतल्या आंतोनियो गुझमॅन ब्लांको आनी जुआँ विसेन्त गॉमेझ ह्यो काउदिल्यो म्हत्वाच्यो ब्लांका हाणें व्हॅनेझुएलाचेर 1870 ते 1888 मेरेन आपलो शेक गाजयलो. तो सत्तेर येवचे पयली देशाची भैतिक, आर्थीक आनी देशाची भैतिक, आर्थीक आनी राजकिय स्तिथी साप्प इबडिल्ली. ब्लांकोक सुवेवस्था हाडपाक यश मेळळे. ताणें यरादारी आनी संचारण मळार सुदारणा घडोवन हाडल्यो. ताच्या तेंपार परकी गुंथवणुकेंत लेगित खूब नेड आशिल्लो. जुआँ गोमेझ हाची सत्ता 1908 ते 1935 मेरेन आसली. ताणे निश्ठूरपणान आपल्या विरोधकांक निखळावन उडयल्ले. ताच्या शासनाखाला पेट्रोलियम उद्देगाक चालना मेळ्ळी. पेट्रोलीयमाचे येणवळीक लागून गोमेझाक व्हॉनेझुएलाचें व्हड रीण फारीक करपाक शक्य जालें. पूण येणावळीचो व्हड वांटो ताणें ताणें आपल्या खाजगी कामाखातीर वापरलो.
राज्यवेवस्था
राश्ट्रध्याक्ष हो देशाचो श्रेश्ठ अधिकारी आसा. ताका भैशिक वेंचणूकेंतल्यान पांच वर्साखातीर वेंचून काडटात. विधीमंडळ चॅम्बर ऑफ डेप्यूटी आनी सेनेट अश्या दोन घरांनी विभागलां चॅम्बर ऑफ डेप्यूटी हातूंत 203 वांगडी जाल्यार सेनॅटांत 43 वांगडी भैशिक वेंचणूकेंतल्यान पांच वर्साखातीर वेंचून काडटात.
व्हॅनेझुएलाचीं 20 राज्यां. दोन संघात्मक प्रदेश आनी संघात्मक जिल्हो अशी विभागणी केल्या. दर एका राद्यांत प्रांतांत आनी जिल्ह्यांत लोकांचे वेचून काडिल्ले विधीमंडळ आनी राश्ट्रध्याक्षान नेमिल्लो गवर्नर राज्य कारभार चलतात. सुप्रीम कोर्ट हे देशांतलें सर्वोच्च न्यायालय आसा.
अर्थीक स्थिती
दक्षिण अमेरिका खंडातल्या हेर देशापरस व्हॅनेझुएलाचो राहाणीमानाचो दर्जो चड उंच आसा. अर्थवेवस्थेचो चडसो वांटो प्रेट्रोलियम उत्पादनाचेर आदारून आसा. पूण व्हॅनेझुएलाची संपत्ती लोकाभितर सारकि विभागिल्ली ना. गरिबी आनी बेरोजगार हो बिकट प्रस्न सद्या सरकारामुखार आसा. लॅटिन अमेरिका आनी युरोपांत पेट्रोलियमाची मागणी उणी जाल्ल्यान, ताचो वायट परिणाम व्हॅनेझुएलाचे अर्थवेवस्थेचेर जाला. व्हॅनेझुएलांत खनीट तेलाचे सांठे व्हड प्रमाणांत सांपडल्यात. माराकायबो पाणटो आनी लिंयाबोसच्या उदेंत वाठारांत ते चड प्रमाणांत आसात. व्हॅनेझुएलाचे वट्ट येणावळींतलो सुमार 80% वांटो पेट्रोलियम उद्देगासावन मेळटा. व्हॅनेझुएला खनिज तेलाची निर्यात करपी मुखेल देश. अमेरिका, लॅटिन अमेरिकेंतले हेर देश आनी युरोपी देशांक व्हॅनेझुएला पेट्रोलियमाची निर्यात करता.
1917 सावन देशांतल्या विंगड विंगड वाठारातल्या खनीज तेल काडपाक सुरवात जाली. 1920 मेरेन हो उद्देग खूब फाकारलो. पूण खनीज तेल काडपा खातीर व्हॅनेझुएलाकडेन तिंतलें भांडवल नाशिल्ल्यान, ताणें तेल काडपाचे हक्क अमेरिका आनी हेर युरोपी कंपन्यांक दिल्ले. 1960 खनीज तेल काडप आनी ताचे दरेचे नियंत्रण दवरपाखातीर व्हॅनेझुएलान, तेल काडपी हेर देशाच्या आदारान पेट्रोलियम निर्यात करपी देशांची संस्था उबारली (OPEL) उपरांत 1976त व्हॅनेझुएलान देशांतल्यो सगळ्यो परकी तेल कंपन्यो विकत्यो घेवन तांचे राश्ट्रीकरण केले.
देशांतल्या उद्येग- धंद्याभितर खूब वाड जाल्ली आसा. देशांतले सुमार 15% लोक उद्देग-धंद्यांत गुंथल्यात. तेल प्रक्रिया हो हांगचो मुखेल उद्देग. माराकायबो हें तेल शुद्दीकरणाचें मुखेल केंद्र. अॅलुमिनीयम, शिमीट, अन्न प्रक्रिया, पोलाद आनी लुगट हेय उद्देग म्हत्वाचे.
शेतकी वेवसाय
देशाच्या शेतकी वेवसायांत सुमार 15% लोक वावूरतात. हांगाचे नगदी पिकावळींत केळीं, कॉफी, मको, संत्रा आनी तांदूळ हांचो आस्पाव जाता. पशूपालन आनी कुकडां पोसपाचो वेवसाय नेटान चलयता. व्हड शेतानी यंत्र आनी साऱ्याचो चड वापर जाता. देशाची चडशी भूंय रानाखाला आसून लेगीत रानाची उस्तवारी व्हडलीशी जावंक ना. नुस्तेमारी वेवसायूय मर्यादीत आसा. देशांत सैमिकवायूचे सांठेय आसात. बॉक्सायट फातरी कोळसो, लोखण, भांगर, हिरे आनी फॉस्फेट ही खनीजाय थंय कांय प्रमाणांत मेळटात.
देशाचे- आयात निर्यात संबंद मुखेलपणान अमेरिका, जर्मनी आनी जपानाकडे आसात. निर्यात जावपी म्हालांत मुखेलपणान पॅट्रोलियम आनी पेट्रोलियम उत्पादन हांचोच व्हड वांटो आसता. जाल्या आयात जावपी म्हालांत रसायनां, उद्देगीक यंत्रसामुग्री आनी गाडयांच्या मेकळ्या भागांचो आस्पाव जाता.
येरादारी आनी संचारण
देशाची चडशी भूंय दोंगरी आसून लेगीत, दक्षिण अमेरिकेंतल्या हेर देशापरस व्हॅनेझुएलांत येरादारीच्या मळार चड सुदारणा जाल्ली आसा. काराकॅस राजधानी रुंद रस्त्यानी हेर शारांक जोडल्या. दोंगरी वाठारांक लागून रेल्वे मार्ग खूब उणओ आसात. मॅक्यूटीया हो अंतराश्ट्रिय विमानतळ. लागैरा, माराकायबो आनी पोर्तो काबॅलो ही देशांतली मुखेल बंदरा.
समाज जीण
व्हॅनेझुएलांत, स्पॅनिश लोकांनी आपली वसणूक उबारचेपयली थंय इंडियन लोकांचो साबार पंगड आशिल्ले. स्पेनिश लोकांचो शेक आयल्या उपरांत ते इंडियन लोकाकडच्या आपली कामां करून घेवपाक लागलें. स्पेनिश लोकानी अफ्रिकेंतल्यान गुलाम म्हणून खाप्री लोकांकूय हाडिल्ले. कांय तेपा उपरांत ह्या तिनूय जातींच्या लोकाभितर भरसण जावन, एक मवो समाज निर्माण जालो. सद्या देशांत दोन तृतियांश लोक ह्या नव्या मेस्तोज परंपरेतले आसात. खाप्री आनी गोरे लोक साप्प उण्या प्रमाणांत आसात. रोमन केथलिक हो देशांतलो मुखेल धर्म. पूण तो राशट्रिय धर्म न्हय. संविधानाप्रमाण लोकांक खंयचोच धर्म आपणावपाक मेकळीक आसा.
1945 ते 1950 ह्या तेंपार काम सोदपाच्या निमतान साबार युरोपी आनी कोलंबिया देशांतले लोक व्हॅनेझुएलांत आयले. युरोपी लोकांत स्पेन, इटालियन आनी पुर्तूगेजांचो आंकडो चड आशिल्लो. हेर लेटिन अमेरिकेंतल्या देशाभाशेन व्हॅनेझुएलाचे भैशिक जिणेंत वंशिक वेगळेचार दिसनात.
बेसबॉल आनी सॉकर हे देशांतले लोकप्रिय खेळ. साबारकडेन बैलांच्यो साबारकडेन बैलांच्यो धिरयो आयोजीत करता. हेर लेटिन अमेरिकेंतल्या लोका प्रमाण व्हॅनेझुएलाच्या लोकांकूय संगिताची आनी नाचाची चड आवड. थंयच्या लोकप्रिय नाचांत लयेचेर नाचपाचो 'साल्सा' तशेंच मॅरेन्गयू आनी 'गैराच्या' ह्या कॅरेबियन नाचांचो आस्पाव जाता. जोरोपो हो व्हॅनेझुएलाचो एक प्रसिद्द लोकनाच, सद्या भुरग्याभितर रॉक संगित चड प्रसिद्द आसा.
शिक्षण
लेटिन अमेरिकेंतल्या हेर देशापरस व्हॅनेझुएलान शिक्षणिक मळार खूब इदरगत घडोवन हाडल्या. सद्या पंदरा ते विस मेरेन पिरायेचेर 85% भुरग्यांक वाचपाक बरोवपाक येता. पूण आयज लेगित कूशऴ शिक्षक आनी वैज्ञानिक हाचो थंय उणाव आसा. शिक्षणिक मळार घसघशित उदरगत जावची म्हण व्हॅनेझुएला सरकारान 1904 सावन विद्यावेतनाची व्हड येवजण आंखल्या. शिक्षणीक कायद्या प्रमाण देशांतल्या 7 ते 13 मेरेन पिरायेच्या भुरग्यांक शिक्षण घेवपाचें सक्तिचे आसा. विद्यापिठ मेरेन फुकट शिक्षण दिवपाची वेवस्था सरकारान केल्या.
साहित्य आनी कला
विसाव्या शेंकड्याच्या सुरवेक व्हॅनेझुएलाचे साहित्.आकार आनी कलाकार हाणी अंराश्ट्रिय माळार नामना जाडिल्ली. कादंबरिकार तेरेझा दे ला पार्रा आनी कवी आंदरेज एलोय ब्लान्को हे त्या वेळावयले प्रसिद्द साहत्यकार. राश्ट्रपती रोमुलो गेलेगोज हो एक श्रेश्ठ साहित्यकार ताच्या डाना बारबारा (1939), कॅनायमा (1935) आनी पोर्बे निग्रो (1937) ह्या कादंबऱ्यो खूब म्हत्वाच्यो, आलेझान्ड्रो ऑतेरा आनी जेसस सोटो हे 1900तले प्रसिद्द चित्रकार. बांदावळ शास्त्रांतूय व्हॅनेझुएलान आपली खाशेली शैली इबारल्या. 'आसोसिआसिओन' व्हॅनेझुएलाना आमिगोस देल आर्ट कॉलोनिअल; सॉसिएदाद आमिगोस देल म्यूसिओ दे बेलास आर्ट ह्यो संस्था कला- कुसर हांका उत्तेजन दितात. 'फायन आर्टस्' म्युझियम; बोलिवार म्यूझियम आनी म्यूझियम ऑफ कॉलोनियल आर्ट ही देशांतली प्रसिद्द वस्तू संग्रालय.
काराकास, माराकायबो, काबिमास, बार्क्युशिमेतो, आकारिगोआ, सान फॅर्नार्दो दे आपूरे, मॅरिडा, क्लेरा, माराकॅ, सिदाद, बेलिवार, सिदाद, ऑजेडा, सान फॅलिपॅ, मातुरीन ही देशांतली म्हत्वाचीं थळां.
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण अमेरिकेंतले देस वर्ग:देवनागरी पानां
बंगाली साहित्य
बरोवन बंगाली साहित्याचीच न्हय जाल्यार अणकारांवरवीं समेस्त भारतीय साहित्याची वाट मेकळी करून दिली. ताच्यो कांय म्हत्वाच्यो गाजिल्ल्यो कादंबऱ्यो अशो आसात- 'कपालकुंडला' (१८६६), 'मृणालिना' (१८६९), विषवृक्ष (१८७३) चंद्रशेखर (१८७७), रजनी (१८७७), कृष्णकांतेर विल (१८७८), राजसिंह (१८८१), आनंदमठ (१८८२), देवी चौधुराणी (१८८४), सीताराम (१८८६).
वर्ग:देवनागरी पानां
ॲटलास
ॲटलास नकाशांच्या झेल्याक 'ॲटलास' अशें म्हणटात. हातूंत दिल्ल्या सगळ्या नकाशांतल्यो सांकेतिक कुरवो आनी भास एकेच तरेची आसता. तंत्रीक विशयांतल्यो रेखाकृती आनी तेविशींची आंकडेवारी दिवपी पुस्तकांकूय 'ॲटलास' अशें म्हणटात. पृथ्वीचो गोल आपल्या खांदार घेवपी ग्रीक पुराण पुरुश 'ॲटलास' हाची आकृती 'मर्केटर' हाणें आपल्या नकाशा-झेल्याचेर १६ व्या शतमानाच्या दुसऱ्या अर्दांत पयलेच खेप दाखयली. ते उपरांतच्या कितल्याशाच नकाशा-झेल्यांचेर हें रेखाचित्र दाखयलां. अशे तरेन ल्हव-ल्हव करून नकाशा-झेल्याक 'ॲटलास' हें नांव पडलें.
सगळ्यांत पूर्विल्लो ॲटलास म्हळ्यार टॉलेमीचो २८ पानांचो ॲटलास. ताचे उपरांत मध्य युगाच्या काळांत खास अशे ॲटलास तयार जालेनात. फुडें १५ व्या शतमानांत जेन्ना टॉलेमीच्या 'जिऑग्रॅफ्रीया' ह्या ॲटलासाची पर्थून आवृत्ती आयली तेन्ना शास्त्रज्ञांनी नकाशे करपाक सुरवात केली. १५७० त 'ऑर्तीलिअस' हाणें 'थिएट्रम ऑर्विस टेरारम' हो ॲटलास तयार केलो. तेन्ना सावन आर्विल्ल्या पध्दतीच्या ॲटलास युगाक सुरवात जाली अशें म्हणटात. १६ व्या शतमानांतलो ॲटलासचो दुसरो बरो नमुनो म्हळ्यार इटालियन नकाशाशास्त्रज्ञांनी तयार केल्लो ‘ला फ्रेरी' हो ॲटलास. १७ वें शतमान हें ॲटलास निर्मणेच्या काळांतलो भांगरा-काळ अशें मानतात. ह्या काळखंडांत कोरोनेलीसारक्या इटालियन शास्त्रज्ञांचे आनी मर्केटर ब्लू, हाँडियस ह्या नकाशाशास्त्रज्ञांचे ॲटलास उजवाडाक आयले. हे सगळे ॲटलास सोबीत चामड्याचे बांदावळीचे आनी व्हड आकाराचे आशिल्ले. १८ व्या शतमानांत तयार जाल्ल्या फ्रेंच ॲटलासांत म्हायती चड आशिल्ली. ह्या शतमानाचे अखेरेक इंग्लीश ॲटलास उजवाडाक आयले. ह्या काळांत होमान घराण्यांतल्या शास्त्रज्ञांनी तयार केल्ले जर्मन ॲटलास, तातूंतलो तपशील, चित्रां, टीपो आनी ल्हान-ल्हान नकाशे हांकां लागून खूब लोकप्रिय जाले. उपरांतच्या काळांत नकाशाशास्त्रांत बरीच उदरगत जाली. १९ व्या शतमानांत वेगवेगळ्या देळांच्या सरकारां वरवीं 'ॲटलास' उजवाडाक येवपाक लागले.
ॲटलासाचे दोन प्रकार आसात. १. जगाच्या विंगड विंगड नकाशांचो झेलो. २. प्रादेशिक नकाशांचो झेलो. दोनूय प्रकारच्या नकाशांत गांवांच्यो आनी शारांच्यो सुवातो, प्रदेशांचें प्राकृतिक स्वरूप तशेंच राजकी आनी शासकीय विभाग दाखयल्ले आसतात. शिमो, हवामान, अर्थीक उदरगत, सैमीक संपत्ती, लोकसंख्या हे सारकी हेर म्हायती नकाशांत दिल्ली आसता. नकाशांत वेगवेगळ्या तरेच्यो कुरवो तरेकवार रंगांनी वा एकाच रंगाच्या कितल्याशाच छटांनी आनी बरपावळीच्या पध्दतींनी दाखयतात.
आर्विल्ल्या काळांत सगळ्यांत चड उपेगांत येवपी आनी सुमार २ ते ५ लाख नांवांच्यो नोंदी आस्पावतात अशा ॲटलासांत, आंद्रे हाचो 'आल्जीमीनार हँड ॲटलास', स्टीलर हाचो 'हँड ॲटलास', उटालीयन प्रवास-संघटनेचो आंतरराष्ट्रीय ॲटलास ५ खंडांत उजवाडाक आयिल्लो लंडन टाईम्सचो 'संवसारीक ॲटलास' ह्या ॲटलासांचो आस्पाव जाता. The Encyclopaedia Britannica World Atlas लेगीत खूब लोकप्रिय आसा. आर्विल्ल्या ॲटलासांचें खाशेलेंपण म्हळ्यार भुगोलीक सुवातांची तांच्या नांवांच्या उच्चारांसयत दिल्ली वळेरी. तांच्या वांगडा तांच्या अक्षांश-रेखांशांचोय उल्लेख केल्लो आसता. कांय ॲटलासांत गिरावळी, पृथ्वीचो जल्म, गिराणां, भरती-सुकती, पृथ्वीवेल्या सैमीक संपत्तीचे वेगवेगळे उपेग, भाशा, मनीसवंश आनी वेगवेगळीं उत्पादनां हांची साबार माहिती नकाशे आनी आकृती हांचेसयत दिल्ली आसता.
ह्या शेंकड्यांत ३५ परस चड देशांचे राष्ट्रीय ॲटलास उजवाडाक आयल्यात. तातूंत त्या त्या देशाचे भुगोलीक, आर्थीक, भाशीक, नकाशे आंकडेवार म्हायती सयत दिल्यात. भारतांतल्या मुखेल ॲटलासांत, भारताचो राष्ट्रीय ॲटलास, हवामानाचों ॲटलास, शेतीविशींचो ॲटलास, म्हैसूरचो ॲटलास ह्या ॲटलासांचो आस्पाव जाता.
वर्ग:देवनागरी पानां
भोजपुरी भास
भोजपुरी (/ˌboʊdʒˈpʊəri/; तर (help·info)) ही भारतांतल्या भोजपूर-पूर्वांचल वाठारांत आनी नेपाळांतल्या तेराय वाठारांतली मूळची इंडो-आर्य भास. हें मुखेलपणान अस्तंत बिहार, उदेंत उत्तर प्रदेश आनी वायव्य झारखंडांत उलयतात. ही उदेंत इंडो आर्य भास आसून २००० मेरेन भारतांतली सुमार ५% लोक भास उलयतात.
Nachonk Noko Zalear, Angonn Vankddem - Mhonni’ni
Nachonk Noko Zalear, Angonn Vankddem - Mhonni’ni
Mhonnge - Meaning
''When one does not know to dance, he finds fault with the court-yard calling it uneven. Its like blaming others or finding fault with others when the faultin reality is oneself.''
बादामी
वर्ग:देवनागरी पानां
Nachonk Noko Zalear, Angonn Vankddem - Mhonni’ni
Bhaillo Adhar ani Guntn'ni
Dinvas Edskantaram aka
वर्ग:Konknni वर्ग:Mhonn'nneo वर्ग:Romi panam
ॲडम्स, जेन
ॲडम्स, जेन (जल्मः ६ सप्टेंबर, १८६०, सेडरवाईल-इलिनॉयस; मरणः २१ मे १९३५, शिकागो).
एक नामनेची शांतताय पुरस्कर्ती समाजसुधारक. अमेरिकेचे निकॉलस मरे बटलर हाच्या वांगडा १९३१ तल्या शांततायेखातीर दिल्ल्या नोबेल पुरस्काराची सहविजेती. उत्तर अमेरिकेची पयली समाजीक वसाहत ‘ हल हीऊस, शिकागो ’ हाची तिणे थापणूक केली. १८८१ त रॉकफोर्ड कॉलेजांतसून पदवी घेतकच तिणे फिलाडेल्फीयाच्या बायलांच्या वैजकी कॉलेजांत प्रवेश केलो.पूण तिची भलायकी इबाडिल्ल्या कारणान तिका हें शिकप सोडून दिवचें पडलें. ते उपरांत ती युरोपाचे भोंवडेर गेली. हे भोंवडेर आसतनाच तिणें लंडनच्या व्हाईटचॅपल जिल्ह्यांतल्या टॉयनबी हॉल वसाहत घराक भेट दिली. ही भोंवडी सोंपून अमेरिकेक परत येतकच ती आनी तिची भोंवडे वेळा वयली वांगडी ॲलन गेट्स स्टार हांणी टॉयनबी हॉलासारकीच कामगार वस्ती आशिल्ल्या शिकागोंतल्या एका जिल्ह्यांत ‘ हल हावज ’ उबें केलें. जायते नामनेचे समाजसुधारक हल हावजांत रावपाक आयले. कांय जाणांनी वेपार-धंदो, कला हांचे वरवीं आपली उपजिविका चलोवपा वांगडाच मिस ॲडम्स हिच्या वसाहत थापणुकेच्या वावरांत मोलादीक हातभार लायलो.
कामगारांच्या आनी खास करून बायल-कामगारांच्या न्याय्य हक्कांखातीर ती वावुरली. १९१० त, राष्ट्रीय समाजीक वावरा परिशदेची पयली बायल अध्यक्ष जाली. १९१२ त, तिणें पुरोगामी पक्षाच्या अध्यक्षीय वेंचणुकांच्या प्रचार कार्यांत वांटो घेवन थिओडोर रूझव्हेल्ट हाका तेंको दिलो. १९१५ त हेग हांगा आंतरराष्ट्रीय बायलांचे काँग्रेसीची ती चेअरपर्सन जाली. रोखडेंच तिच्या हाता सकयल बायलांच्या आंतरराष्ट्रीय शांतताय आनी स्वतंत्रतायेच्या लिगाची थापणूक जाली.
तिणे बरयल्लीं पुस्तकां अशीं: Democracy and Social Ethics (1902), Newer Ideals of Peace (1907), आनी Twenty Years at Hull House (1910), The Second Twenty Years at Hull House (1930).
गेरहार्ट डोमाक
thumb गेरहार्ट डोमाक हांचो जल्म ३० ऑक्टोबर १८९५त लागो ब्रांडनबुर्क हांगा जालो. मरण:२४ एप्रिल १९६४,बरबर्ग-अस्तंत जर्मनी.
ॲडम्स, जेन
वर्ग:देवनागरी पानां
काजी नजरूल इस्लाम
काजी नजरूल इस्लाम (जल्म - 25 मे 1899; चुरुलिया-वर्धमान, बंगाल; मरण - 29 आगस्ट 1976) एक क्रांतीवीर, बंगाली बंडखोर कवी. पिरायेच्या चवदा वर्सां मेरेन ताणें बंगाली, अरबी आनी फारसी भासांचें शिकप घेतलें. उपरांत आपलें शिकप सोडून तो ‘लेटोर’ पंगडांत (लोकसंगीताचो पंगड-हातूंत एकामेकांकडेन संगितांतल्यान सवालजबाबांतल्यान सर्त खेळटात) गेलो. हातूंत तो थंयचेथंय पदां रचून गावन दाखयतालो. पूण ह्यो लेटो कार्यावळी थरावीक वेळांतूच जाताल्यो.उपरांत ताणें सेरसील संस्थानाच्या रणीगंज (बर्व्दान) हांगाच्या सेरसौल हायस्कूलांत प्रवेश घेतलो आनी धावी मेरेनचें शिकप पुराय केलें.तेन्नाच बंगालचो नांवाजतो कादंबरीकार आनी कथाकार शैलजानंद मुखोपाध्याय हाचेकडेन ताची इश्टागत जाली. तेन्ना नजरूल चड करून गद्य साहित्य बरयतालो आनी शैलजानंद पद्यरचना करतालो, पूण उपरांतच्या काळांत एकमेकांच्या प्रभावान जावंये तांणी ह्या प्रकारची अदलाबदल केली.पयल्या म्हाझुजाच्या निमाणे, 1917 वर्सा तो सैन्यांत भरती जालो. हे नोकरेच्या निमतान ताका कराची आनी मेसोपोटेमिया (इराक) हांगा वचचें पडलें थंय खारसी कवी हाफिज हाच्या काव्याचो ताणें खोलायेन अभ्यास केलो. तशेंच फारसी धर्तीच्यो कविता बंगाली भाशेंत बरयल्यो. तातूंतल्यो कांय कविता ‘बंगीय मुसलमान साहित्य पत्रिका’ आनी ‘प्रवासी’ ह्या दोन नेमाळ्यांतल्यान उजवाडाक आयल्यात.
गेरहार्ट डोमाक
वर्ग:देवनागरी पानां
काजी नजरूल इस्लाम
1919 वर्सा तो बंगालांत परत आयलो. ह्याच काळांत ताची ‘बाऊंडुलेर आत्मकथा’ (एका वाळेसाची आत्मकथा) ही मोटवी काणी ‘सौगात’ ह्या नेमाळ्याच्या अंकांत उजवाडाक आयली.‘मुस्लीम भारत’ ह्या नेमाळ्याखातीर ताणें ‘बाँधन हारा’ (बंधमुक्त) ही नवलीका बरयली. तशेंच ‘कुर्बानी’ (कविता- बलिदान); ‘बादल बरिशान’ (काणी- ‘कुपां शिंवर’); ‘बादल प्रातेर सोहराब’(कविता- पावशे फांतोडेर केल्ली प्रार्थना); ‘बोधन’ (कविता-उक्तावण); ‘मोहर्रम’ (काणी-मुस्लीम परब); ‘शातील अरब’ (कविता- मोसोपिटामियाचे युफ्रेटिस न्हंयचें अरबी नांव); ‘गीतां’ (3 गीतां);‘गझल’ (हाफिझच्या गझलांचो अणकार); ‘फमवा-ए-दोजदम’ (कविता-पैगंबराचो जल्मदीस);‘बिरह-बिधुरी’ (कविता-विरहव्यथा); ‘मोरोमी’ (गीत- भावूक मन); ‘स्नेह-भीतु’ (कविता-प्रेमभिडेस्त).
ताणें ‘नवयुग’ (दिसाळें- 1920), ‘धुमकेतू’ (सातोळें-1922), ‘लांगल’ (सातोळें-1925) आदी नेमाळ्यांचें संपादन केलां. ताच्या ‘विद्रोह’, ‘प्रलयोल्लास’ आनी ‘कोमालपाशा’ ह्या तीन कवितांखातीर तशेंच ‘अग्निवीणा’ (1922) ह्या कवितासंग्रहाखातीर ताका बरीच नामना मेळ्ळी.ताचे ‘विग्रोही’ हे कवितेक लागून बंगाली लक ताका विद्रोही कवी म्हूण वळखतात. ताणें ‘अग्निवीणा’ ह्या कविताझेल्यावरवीं बंगाली लोकांच्या काळजांत स्वदेशाविशीं अभिमान आनी परके सत्तेआड रागाची कीट पेटयली. ‘वेषरबाँशी’ (विखयाळी बांसरी, 1924) आनी ‘भांगार गान’ह्या ताच्या दुसऱ्या कवितांझेल्याकय खूब नामना मेळ्ळी. ताचे हेर कांय कवितांझेले अशे:‘संचयन’ (1955); ‘मरु-भास्कर’ (1957); ‘संध्या’ (1929?); आनी ‘प्रलय-शीखा’ (1939?).
नजरुल हाचो रवींद्रनाथ टागोराचे परंपरेंतल्या बंगाली कवीपंगडांत आस्पाव जाता. ताणें काव्य रचणुकेवांगडा वेगवेगळ्या छंदांत बरयल्लीं दोन हजारांवयर भावगीतां आसात. ताची भावगीतांची पंचवीसांवयर पुस्तकां उजवाडाक आयल्यांत. ताचो ‘संचिता’ (1928) हो पयलो कविता आनी गीतांचो झेलो उजवाडाक आयलो. तेखेरीज ताणें लघुकथा, कादंबरी, नाटकां, निबंध अशी तरेकवार बरपावळ केल्या. ताच्या कांय कवितांचो, हेर भारतीय भासांत अणकार जाला. ताच्यो कांय वेंचीक कविता रिशियन भाशेंतूय अणकारल्यात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
परंपरागत जात्रा
परंपरागत जात्रा हे परंपरागत जात्रेक रंगमाची, नेपथ्य वा पड्डो नासता. देवळाच्या ओट्यार, मेकळ्या प्रांगणांतले उंचायेचेर ह्या नाट्याचो प्रयोग जातालो. हाच्या तिनूय वाटांनी लोक बसताले. आमोरेचेर ही जात्रा सुरू जावन फांतोड मेरेन चलताली.‘अधिकारी’ ह्या मुखेल्याच्या संयोजनाखाल जात्रेचो खेळ चलतालो. होच स्वता खेळाचो नायक आसतालो. अठराव्या शेंकड्याचे अखेरेक बरभूमव हांगचो ‘परमानंद’ हो एक नांवजिल्लो अधिकारी आशिल्लो. ताचे उपरांत श्रीदाम सबळ हो एक अधिकारी आपल्या गितांखातीर प्रसिद्द आशिल्लो.
जात्रा हो प्रकार चडसो पदांचोच शिल्ल्यान तातूंत सुमार 50-60 पदां आसतालीं. मदीं मदीं नेटान संवाद आनी विनोद आसताले. खोल म्हळ्यार बंगाली धोल,मृदंग आनी झांजो,सारंगी हांच्या ताला-सुरार समुहगान जाताले.
हे जात्रेंत नाचापरस नाट्याचेर आनी प्रसंगीक धरून गायिल्लीं पदां हांचेर चड भर आसतालो. जात्रेची सुरवात नाटकांतले नांदेभाशेन 'गौरचंद्रिका' म्हणून जाताली. तातूंत चैतन्य प्रभूचें म्हळ्यार गौरांगांचें स्वतन आसतालें. ते उपरांत श्रीकृष्णनृत्य, राधा आनी तिच्या बारा इश्टिणींचीं पदां - नाच आनी उपरांत आख्यानांतलो अभिनय असो क्रम आसतालो. आख्यानाची सुरवात सदांच संघर्शमय प्रसंगान जाताली. हातूंतलो अभिनय भडक आनी कृत्रिम आसून बायलांच्यो भुमिका दादलेच करताले.
अशी ही जात्रा चडशी कृष्णालिलांचेर आदारिल्ली आसताली. 'कालियामर्दन' हें आख्यान चड लोकप्रिय आशिल्लें. ताका लागून मानभंग, नौकाविहार, कंसवध ह्या आख्यांनांकूय कालियामर्दन ह्या नांवानूच पाचारतले. ओलेगीत त्या कांळांत जागेचे खेळ चलताले.
Nakak Dhorlear, Tondd Ugttem Zata - Mhonni’ni
Nakak Dhorlear, Tondd Ugttem Zata - Mhonni’ni
Mhonnge - Meaning
The mouth is not opened unless you press the nose. You should attack the weak points in a man and he does submit to you. Its like compelling or opening up someone to speak.
Bhaillo Adhar ani Guntn'ni
Dinvas Edskantaram aka
वर्ग:Konknni वर्ग:Mhonn'nneo वर्ग:Romi panam
महाप्रस्थानिकपर्व
महाप्रस्थानिकपर्व यादव दादल्यांचो नाश जाल्याउपरांत अर्जुन तांच्या बायलांक घेवन हस्तिनापुराक येता आसतना, वाटेर कांय रानवटी टोळयांनी अर्जुनाचेर हल्लो केलो. अर्जुनाचो पराक्रम त्या वेळार निकामी थरलो. तो यादव बायलांची राखण करूंक शकलो ना हे गजालीचो खेद दिसपाक लागलो.तेन्ना व्यासान येवन ताका पांडवांचो कार्यकाळ सोंपत आयला म्हूण पांडवांनी आतां वानप्रस्थ आपणावपाचे तयारेक लागूंक जाय असो उपदेश केलो. अर्जुनान ही गजाल येवन धर्मराजाक सांगली. धर्मराजाक ही गजाल पटिल्ल्यान ताणें परिक्षिताक हस्तिनापुराचे गादयेर बसयलो. परिक्षित हस्तिनापुराचे गादयेर बसलो आनी कलीयुग सुरू जालें, अशें मानतात.
संदर्भ
कोंकणी विश्वकोश, गोंय विद्यापीठ
ॲन्फिन्सन, खिश्चन बी
एंझायमची (enzymes) रचना आनी हेर प्रथिनां (proteins) हांचें तांच्या शरीरक्रियात्मक वावरा लागीं घडून येवपी अनुयोजन (adaptation) हाचो ताणें खोलायेन अभ्यास केलो. प्रथिनांची रेणवीय रचणूक (molecular structure) आनी तांचें जैव कार्य (biological function) हांच्यामदलो संबंद दाखोवपाचें संशोधन कार्य ताणें केलें. 1959 त ताणें The Molecular Basis of Evolution हें पुस्तक बरयलें. Ribonuclease आनी खास करून जैव रुपान क्रियाशील आशिल्लें संरुपण (conformation) हांचे मदलो संयोग दाखोवपाखातीर ताणें केल्ल्या मोलादीक संशोधनाखातीर ताका १९७२ त रसायनशास्त्रा खातीर आशिल्लो नोबेल पुरस्कार स्टॅनफर्ड मूर आनी विलीयम स्टीन ह्या शास्त्रज्ञां वांगडा वांटून मेळ्ळो.
वर्ग:देवनागरी पानां
तेंफळां
तेंफळां
सामान्य नांव
तेंफळां (कों),त्रिफळा(म),तिलफदा(ही)।टूथएक ट्री(इं)।
वनस्पतीशास्त्रीय वर्णन
एक मध्यम आकारछें, पानझडीचें ,गंध आशिल्लेंं,झाड।हाची साल फिकट आनी दाट आसता।ताच्या आंगार शंकू भशेन कांटे आसतात। पानां जोडपानां,लांबट तोंकांची,एका विरुध्द एक चारच वटांनीं आनी ताळयेच्या तोंकार घुसपो जाल्लीं आसतात।३०-७५ सें।मी।लांब पानांच्या दांडयाचेर बारीक कांटे आसतात।फुलांचे तयरे मदीं-मदीं वा वयल्या पानांच्या मुळांतल्यान येतात।फुलां विरल,पांचवी हळडवींशीं,दादलेकुरीं आनी बायलरकुरीं। फळां ल्हान,५ मि।मी व्यासाचीं,वाटकुळीं।एका फळांत एक बी आसता।वाटकुळी,गुळगुळीत,निळशि-काळी आसता।
खंय खंय मेळटा
पश्चिम घांटांत पातळिल्लीं आसतात।गोंयांत सगले कडेन मेळटात।
संदर्भ
गोंयच्या कांय म्हत्वाच्यो वखदी वनस्पती,स्टेट मेडिसीनल प्लांट बोर्ड।
तुकारामा उपरांतचो काळ
वारकरी संप्रदायांत कांय उपसंप्रदायय आसात ते अशे-१)चैतन्य संप्रदाय २)स्वरुप संप्रदाय ३)आनंद संप्रदाय आनी ४)प्रकाश संप्रदाय.
वारकरी संप्रदाय शुध्द भक्तिमार्गी आसा.भक्ती हो मूलसिध्दान्त म्हणून आपणावन ह्या संप्रदायान आपल्या तत्वज्ञानाची उबारणी केल्ली आसा.वारकरी संप्रदायांत भक्ती हें मोक्षाचें आनी स्वात्मसुखाचें व्हड साधन मानलां.ज्ञानदेवान भक्तीक पांचवो पुरुषार्थ मानला.मानवी जिविताचें निमणें साध्य मोक्ष नासून भक्ती आसा आनी भक्तींतच जिविताची सफळताय आसाअशें ज्ञानेश्र्वर मानता.हेर संतानीय ताचोच पुरस्कार केला.ज्ञानदेव आपुण जावन पुराय आत्मानुभवि आशिल्लो.ताकाच लागुन ताणें भक्तीक सगळ्यांत उंचेलें स्थान दिलां.
भक्ती ही फक्त वैयक्तिक भावना न्हय.ती परमात्म्याच्या मूळ स्वरुपांतच आसा.तशेंच ती सहजस्वभावरूप आसा.परमात्म्याच्या जाग्यार आसपी ह्या सहज प्रेमाक परमात्म्याचो सहज उजवाड अशें ज्ञानदेव म्हणटा.एकनाथ महाराज आनी तुकोबानूय हाचें समर्थन केलां.
वारकरी संप्रदायाची अधिश्ठात्री देवता विठ्ठल.रामकृष्णहरी हो ह्या संप्रदायाचो मंत्र आसा.ह्या मंत्राक सोवळें-ओवळें,थळ-काळ,जात-वित्त-कूळ हांचो प्रतिबंध ना.गळ्यात तुळशीच्या मणयांची माळा,कपलाक गोपीचंदनाच्यो मुद्रा आनी बुको तशेंच खांद्यार पताका(गुढी)हीं वारक-यांची बोधचिन्नां आसात.तातुंतली तुळशीची माळ हि एकाद्र्या ज्येश्ठ वारक-याकडच्यान घेवपाची आसता.तेखातीर कांय नेमूय पाळपाचो सोपूत घेवंचो पडटा.
फड म्हणजे वारकरी-मुखेली आनि ताची शिश्यमंडळी हांचो एकवटीत समुदाय.वारकरी जाच्याकडल्यान माळ घेवन वारि पत्करता तो ताचो गुरू जाता.शिश्यान वारीक वतकच आपल्या गुरूच्या फडांत वचून-भजन किर्तनांत भाग घेवपाचो आसता.
पंढरीची आनी आळंदीची अशो दोन वा-यो वारकरी संप्रदायांत चलतात.पंढरीची सगळ्यांत म्हत्वाची वारी म्हणजे आशाढ शुध्द एकादशी.आळंदीचे वारीचो दीस कार्तिक वद्द एकादशी हो आसा.आषाढीचे वारीक ज्ञानेश्र्वरमहाराजाची आळंदीच्यान पंढरीक पालखी येता.आषाढी-कार्तिकी ह्या वा-यांक दर एका फडाचेर दसम ते पुनवमेरेन भजनाम आनी कीर्तनां जातात.रातचो हरिजागर आसता.पुनवेक सगळ्यो दिंड्यो पंढरपुरापासून लागींच आशिल्ल्या गोपाळपुरीक वतात.थंय कालो जाता.काल्याच्यो ल्हायो एकमेकांच्या तोंडांत घालून वारकरी आपल्या वारीची सांगता करतात.
आळंदीचे वारीक पमढरीच्यान नामदेव,पुमडलीक सारकिल्ल्या संतांच्यो पालख्यो आनि दिंड्यो येतात.भजन,किर्तन,हरिजागर हे सुवाळे जातात.कार्तिक वद्द त्रयोदशी हो ज्ञानेश्वराचो समाधी दीस.ह्या दिसा समाधीचे अभंग म्हणटात आनी कालो जाता.देहू,पैठण,त्र्यंबकेश्र्वर,सासवड ह्या संतांच्या क्षेत्रांत त्या त्या संतांचे पुण्यतिथीक नेमान वचपी वारकरीय आसात.
वारकरी संप्रदाय हो मानव जिवितांत ईश्र्वरी प्रेमाची अनुभूती घेवन जिवीत ख०या अर्थान फलदायी करपाचो भक्ती,हो सोंपो मार्ग सांगपी संप्रदाय आसा.हिंदू धर्माच्या वेगवेगळ्या अवस्थांतल्यान परिणत जायत जायत तो सद्दाचे अवस्थेक आयिल्लो आसा.
विरामचिन्हां
alt=विरामचिन्हां|border|right|291x291px|विरामचिन्हां विरामचिन्हां मनीस जेन्ना उलयता,तेन्ना ताच्या आवाजावयल्यान, हावभावावेयल्यान, ताच्या उलोवपाचो आशय वा मुद्दो आमकां समजता.तो प्रश्न विचारता,सादे विधान करता, ताका खोशी जाल्या वा अजाप हे ताच्या उलोवपा वेयल्यान कळटा. पूण हेंच बरोवन दिले जाल्यार समजूंक कठीण जाता.देखुन किते सांगपाचे आसा ते व्यक्त करपाक तो आपल्या बरोवपांत कांय कुरवाचो वा चिहांचो उपेग करता.वाचतना खंय-खंय थाबप, कितले थांबप, प्रश्न विचारला काय कितें,हे कळपाखातीर कांय कुरवो वा चिहां थारायल्ली आसता. ह्या चिहांक विरामचिन्हा अशें म्हणटात.
पूर्ण विराम
देख- सगळीं भुरगीं शाळेत गेली.
२ उतराचें संक्षित रूप दाखोवपाखतीर.
देख- प्रि. घ. केरकार
प्रियंका घनश्याम केरकार
अल्प विराम ( ; )
उपेग- दोन वाक्यां जोड अव्ययान जोडिल्लीं आसतात तेन्ना वापरतात.
देख - हांव बेगीन भायर सरल्लें ; म्हूण म्हाका बस मेळ्ळी.
ताणें थंड उदक पियाले ; म्हूण ताका थंडी जाली.
स्वल्प विराम (, )
उपेग-एकेच जातीचीं जायतीं उतरां एकाफटल्यान एक आयल्यार.
देख-1) लंगडी, कबड्डी, लगोय्यो, आदि. (हे देशी खेळ)
2) दुसय्याक उलो मारता तेन्ना.
रीमा, हांगा यो गो मातशे.
3) आज्ञा करता तेन्ना.
चल, दार धांपून यो.
वच, आनी म्हजें पुस्तक हाड.
अपूर्ण विराम (:)
उपेग- वाक्याच्या शेवटाक फुडें आनी कितेंय म्हायती सांगपाची आसली जाल्यार.
देख- सकयल दिल्ल्या प्रश्नांच्यो जापो बरयात :
प्रश्न चिन्ह (?)
उपेग- प्रश्नार्थक वाक्य सोंपता थंय वापरतात.
देख - तुमी खंय वतात ?
तुका कितें जाय ?
उद्दगार चिन्हा वा उमाळी चिन्हा (!)
उपेग- उमाळे दाखोवपी उतराच्या शेवटाक.
व्वा !आज जेवण बरें जालें.
शी ! उदकाक अळशीक वास येता.
एकोडी अवतरण चिन्हा (‘ ’)
उपेग- एखाद्रें उतर खासा करून सांगतना.
‘नवे’ म्हणल्यार भाताचें कणस.
दोट्टी अवतरण चिन्हा (“ ”)
उपेग-उलोवप्याचीं उतरां म्हूण दाखोवपाखतीर.
जोड चिन्हा ( - )
उपेग - दोन उतरां जोडटना.
उठप – बसप.
अपसारण चिन्हा (--)
उपेग - उलयतां – उलयतां फुडें येवजना जावन अचकीत थांबता तेन्ना वापरतात.
तो म्हाका मेळ्ळो पूण ---
संदर्भ
कामत अशोक अर्चना. सै. कोंकणी व्याकरण. कुडचडें, गोंय: अशोक कामत,कामत प्रकाशन कुडचडे, गोंय, 2010.
वर्ग:देवनागरी पानां
दादोबा पांडुरंग तर्खडकार
जल्म
दादोबा पांडुरंग तर्खडकार हांचो जल्म दि.9में 1814 या दीसा मुंबय हांगा जालो.तर्खडकार म्हळयार इंगलिशींतलो नामनेचो व्याकरणकार,ग्रंथकार आनी सुदारक.
शिक्षण
ताणें मुळावें शिक्षण घराच बापायकडेन घेंतलें.फुडलें माध्यमीक शिक्षण बॉम्बे नेटिव्ह एज्युकेशन सोसायटिचे शाळेंत जालें. 1825 या वर्सां ताची एल्फिस्टन इंस्टिटुटांत शिक्षक म्हणून नेमणूक जाली.1841 ते 46 मेरेन सुरतेचें इंगलीश शाळेंत म्हणून ताणें काम केलें. समाजीक कार्य सुरतेचे शाळेंत दुर्गाराम मंछाराम हो वांगडी ताका मेळ्लो.ह्या दोगांयनी मेळून मानवधर्मसभा(1844)स्थापन केली.हे सभेवतीन तांणी लोकांच्या विरोधाक भियेंनास्तना अंश्रध्दा निर्मुलनाचें आनी विनाक जागृतीचो वावर केलो.इ.सई1844 तो ज्ञानप्रसारकमंचाचो अध्यक्ष जालों. फुडें 31 जुलय 1849 दिसा ताणें मुंबयत परमहंस सभेची स्थापना केली.1835 ते 1880 ह्या काळांत ताणें शिक्षक,अधिक्षक,उपजिल्हाधिकारी आदी वेगवेगळ्या पदांचेर काम केलां.निवृत्ती उपरांत कांय काळ तो ओरियेंटल ट्रांस्लेटराच्या पदार आशिल्लो.
साहित्यीक कार्य
संस्कृत आनी इंगलीश भाशेच्या व्याकरणांचो ताणें खोलायेन अभ्यास केलो.मराठी भाशेचें व्याकरण उजवाडाक हाडलें.ह्या पुस्तका भायर तांची उजवाडाक आयिल्लीं हेर पुस्तकां अशीं आसात-विधवेच्य लग्नाचें समर्थन करपी निबंध विध्यवाश्रु मार्जन,इंगलीश व्याकरणाची पूर्व पठिका (1860),मराठी आनी गुजराती नकाशांचे पुस्तक(1863),मोरोपंताच्या केकावलीवेली गद्य टिका (1856),जगद्वासी आर्य ह्या टोपम नावान धर्म सुत्रधार बरयल्लो धर्मविवेचन हो ग्रंथ(1868),परमहंसीक ब्राह्मधर्म(1880),शिशुबोध(1884)(मरणां उपरांत उजवाडाक आयिल्लो.) आपजीण प्रा,अनंत काकबा प्रियोळकार हाणें संपादित करून उजवाडाक हाडली.दि.
मरण
17 ऑक्टोबर1882 या दिसा मुंबय हांगा तर्डखकार हाका मरण आयलें. संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
तमिळ चित्रपट
वर्ग:देवनागरी पानां
हिलारियानो डिकोस्ता
हिलारियानो डिकोस्ता हो एक तियात्रीस्त आसलो.ताका लोक हिलारियानो डिकोस्टा म्हणून वळखताले.
आवड
ताका भुरगेपणांत सावन संगिताची,गितां-गायनाची, आनी अभिनय करपाची आवड आसली.
वावर
तो स वर्सांचो आशिल्लो तेन्ना ताका पयलेच फावटी माचयेर वचपाची संद मेळ्ळी.ताणेंआपल्या गांव भावाच्या जे.जे.गोमिस हो एक पणजेचो त्या काळाचो एक फामाद फोटोग्राफर हाच्या तियात्रांत भागघेतलो. उपरांत तो आपलेच तियात्र माचयेर सादर करूंक लागलो. भावगीत बरोवपाक आनी तियात्राची लिपी घडोवन हाडपाची ताका आपले भितर लिपिल्ली कुशळटाय दिसली.ताणें आपल्या गांवच्याचल्या भुरग्यांक तियात्रांत भाग घेवपाक तांकां उमेद आनी प्रशिक्षण दिलें. तियात्राचे पड्डे तांचे कडेन नाशिल्ल्यान चादराचे पड्डे ताणें केले.
तियात्रांत बायलांचो अभिनय हे चलेच करताले.तशेंच केन्नाय हिलारियानो तियात्रांत बायलांचो अभिनय करतालो.ताच्या तियात्रांत तो आपल्या संगिताचो वापर करतालो तशेंच गांवच्या संगितकाराचो आदार घेतालो जांका ताणें संगीत शिकयिल्लें.सेंट ऍन्थनी हाय स्कूल आनी उपरांत सेंट ट्रिजा हाय स्कूल, सेंट इस्तेव हाय स्कूल ह्या शाळांनी शिकताना आपल्या शाळेच्या भुरग्यांच्या आदारान ताणें जायते तियात्र माचयेर दाखयले. ताचे उपरांत,ताच्या आवयन-बापायन ताका डॉन बोस्को हाय स्कूलबॉर्डिगांत घातलो.थंय तो ऍन्थनी वाज,सान ऑफ लेजन्ड्री कोमिडीयन जासींत वाज हांकां मेळ्ऴो आनी दोगांयनी मेळून ताणी आपल्या शाळेच्या वर्सुकीमेळाव्यांत जायते तियात्र माचयेर घडोवन हाडले.
ताणें पणजी एमिसोरा दे गोवा 1961 ह्या वर्सा सावन आपलीं कांतारां नोंद करून दवरल्यांत आनी थंयचे वांगडी ताका तीन म्हयन्या उपरांत तांची कांतारा रिकॉर्ड करपाक आपयताले.हिलारियानो उण्यांत उणें 300 कांतारा आॅल इंडिया रेडियो पणजी ताणें रिकॉर्ड करून दवरिल्लीं आसात. ती आयज मेरेन लोकांक आयकूंक मेळटात.तो गोंय दूरदर्शनह्या टी.वी चॅनलाचेर दिसून आयलो.ताणे आपल्या गांवांत वर्साच्या फेस्ता निमतान तशेंच नातालांच्या परबे वेळार,शाळेंत तियात्र बरयल्यात आनी सादर केल्यात ते म्हणल्यार - मोगाचे दुयेंस,निर्मोण,पायचो उलास,एन्डो सातान,आतांचो सोंवसार,पोडोन कुपार,रोगताची भेट,भोगसोणे, सोमेस्ताचें घर,नोशिबाचो कुन,लायताना दोरलो,चोराचो शेवोट,खुशेबायर काजार,सोमेंस्ताचो भाऊ,आदी.
तशेंच तो गोंयच्या आनी मुंबयच्या वेवसायीक दिग्दर्शकांच्या तियात्रांत वावुरलो. त्या तियात्रांची नांवां अशीं एम.बोयर,जासींत वाज,रेमी कुलासो,आल्फ्रेड रोज,सी.आलवारीस,वालेंत मास्कारेन्हस,आंतोनेत,ओफिल्या,फेलसी,बेटी,प्लाटीलडा,जोसफीन आनी स्टार ऑफ आरोंसी. सांत इस्तेव खेळ कुकळ्ळेच्या आदाराक ताणें तियात्र माचयेर हाडिल्लो तो म्हणल्यार,पोडोन कुपार. तांतूत स्टार हाणें भाग घेतिल्लो आसा जो 1923 ह्या वर्सा जाल्लो.ताणें आपले तियात्र गोंयांत तशेंच गोंयाभायर माचयेर दाखयल्यात.
अभिनय आनी संगिताच्या बरोबर तो जायते संगिताचींवाद्यां वाजोवंक शिकिल्लो जशें की रेबेक,गिटार,किबोड आनी ड्रम्स.तो संगीताचो वापर आपल्या तियात्रांनी करतालो.तशेंच ताणें आपल्या गांवच्या जायत्या भुरग्यांक संगीत शिकयलें.गावपाचें देणें आशिल्ल्यान आपल्या भांगाराच्या मधुर ताळ्यान क्रूनर हें नांव जोडला आनी 60-70 ह्या शेकड्यात जायत्या फामाद बॅंडानी ताणें काम केलां देखीक लुइस आनी ताचे मेलोडीयन्स. कला अकादेमीन घडोवन हाडिल्ल्या अखील गोंय मांडो उत्सव आनी हेर साबार सर्तींनी ताणें भाग घेतला.
हिलारियानोन आपल्या चल्या सांगाताक मेळून दोन ऑडियो सी.डी.चे आल्बम उजवाडाक हाडल्यात. पयलो ‘गोंयची सोबिताय’ 2012 ह्यावर्सा तातूंत चवदा कांतारां आनी 2013 ह्या वर्सा ‘तुमकांच लागोन’हातूंत वीस कांतारां आसात. जायते कांतारीस्त आनी संगीतकार ह्या आल्बमांनी वावुरल्ल्यात.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
कासारवर्णें
कासारवर्णें
कासारवर्णें हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या पेडणें तालुक्यातील १११५.७८ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ३१० कुटुंबाचे व पुराय १३८२ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार PERNEM १६ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ७५२ दादले आनीक ६३० बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ३३ आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६६५१ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत २ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (OZORIM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (PERNEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (PERNEM RURAL) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (TUEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (PERNEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य केंद्र आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत १ क्षयरोग उपचार केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत १ एमबीबीएस पदवीधर वैजकी वेवसायी आसा.
गांवांत १ वखदालय आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध आसा.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५१२ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
कासारवर्णें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
राजहंस
राजहंसः अॅनॅटिडी पक्षीकुलाच्या अॅन्सरिनी उपकुळांत राजहंस ह्या सोबीत पक्षाचो आस्पाव जाता. विशिश्ट थाटाची लांब मान, लांबशें – बारीक पूण घटमूट शरीर आनी व्हड पांय अशी ताची Rajhauns.PNG
सादारण रचना आसता. चोंच चेपटी, मोटी आसून तोंडाकडेन कांय प्रमाणांत वयर आयिल्ली आसता. केन्ना केन्नाय तिच्या तलाक मासाळ, गुळयेवरी वाड जाल्ली आसता. अॅनॅटिडी पक्षीकुळांतल्या आनी उदकांत रावपी सगळ्या सुकण्यांमदीं राजहंसाचो आकार व्हड आनी वज़न चड आसता. राजहंस खुबूच वेगान आनी लांब अंतरामेरेन पेवंक वा उटूंक शकता. तो चडसो समशीतोश्ण कटिबंधांत, उदकांत वा उदकाच्या लागसार दिश्टी पडटा. thumbnail|राजहंस
कासारवर्णें
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
राजहंस
सामान्य राजहंसाचें शास्त्रीय नांव सिग्नस सिग्नस. ताचें शरीर व्हड, लांबाय सुमार 150 सेंमी. आनी मानेची लांबाय 75 सेंमी. आसता. रंग धवोफुल्ल, चोंच हळदुवसार आसून तोंकाकडेन मातशी काळी आसता. चोंच आनी दोळो हांचे मदल्या भागाचेर पिसां पड्डो आसता. नर आनी मादी पळोवंक सारकींच दिसतात. पूण मादी नरापरस आकारान म्हान आसून तिचें वज़न सुमार 6- 10 किग्र. जाल्यार नराचें वज़न 7 ते 12 किग्र. आसता.
कासारवर्णें
उत्पादन
कासारवर्णें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): RICE,CHILLIES,CASHEW NUTS