cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rachol siminar
Itihasik ruprexa
Novembrache poiler, 1606 vorsa Pdr. Gaspar Soares hannem choukunno buniadicho fatracher axirvad ghatlo. tin vorsam uprant, Otumbrache 31 ver, 1609 vorsa, Vesprache dobajik somorombhnnent, Sogllea Santa-Bhokanchea Mahavidyalayak (Colégio de Todos os Santos) bhettoili ani axirvad ghalun tache ukttavnni kelem. . thumb|The Pipe organ on the choir loft of the Seminary Church Sumar 1622 ani 1640 hea vorsam modem, hea mha-vidyalayak Bhag. Inasachi vidyalay (Colégio de S. Inácio) hem nanv ghatlem. Loyolacho Bhag. Inas, Jezuit sonstecho stapnnar, haka 1622 hea vorsa bhagevontacho man favo zalo, heach nimtan tachea manak, tache nanv he collegik ghatlem. Siminarche igorzecho mukhel altar tachea manak bhettoilolo asa. Siminaricho somuday vhodda dhobajean Julayache 31ver tachi porob somorombhta. Gregorian Chant- gaionantalean misache bhettechi somorombhnni zata. Porbechi bore toren toyari korunk ganvchea lokam pasot nonven ani siminaristank eka sumanacho reitir asta. Siminarint ekonnisvea xekddeantlo Nalli-Bazo (Pipe Organ) asa. Oslea sabar Sevadhormik ritinim tacho vapor zata.
Sumar Dedd Xekddo maiz hem Vidyalay Jezuit sonstechea tabheant aslem. Survatek ganvcheach lokanchea praxikxannam (training) khatir xalla koxi ji ghoddloli, ti uprant, sumar 1646 hea vorsa savun Jezuitachea ani dharmartit (secular) padrichea parikxannachem abhyaskrann (curriculum) apnnailem.
1759 Portugalachea Prodan Montrin Markis de Pombal, Jesuit Padrink goyantle bhair gale. Tancheo soglleo sonsta, batam hatasun uddoileo toxench tancheo xalla pasun bhond  korun uddoileo. Tin vorsam Uprant, 1762 poilo Archbisp Dom António Taveira da Neiva Brum e Silveira hannem Borea Gonvllechea diocesan siminarik portun jivall korun ani tacho sambhall korunk tika Ballok Jezuchea paiam tollam dovorli. Hi zaun asli Diocezichi ani aziechi poili siminar ji trent-achea Mondollant(Council of Trent) manyatay mellea uprant, zaka konnak Iadniki maknni gheunchi khobor asa tannem siminarint akarnni gheunk gorjechem mhunnllem. Ani Bhag. Philip Neri thoinchea ganvchea orotorians hanchea tabeant dili. Portun ghoddun haddlolo kopelantlea Altarak Borea Gonvlleanche Chitr asam ani tea kopelak tea nanvan pachartat. Toripunn, Igorzmaten, Loyalachea Bhagivont Inasachea asrea khall chalu dovorlam. 1774 hea vorsa kaim attik (condition) lagun odik korun Artik karonnak lagun, goynche junta he rajki tizoren(royal treasury), he siminarik chepun dovorli.
1781, Salcetechea lokachea ani Moargao Muncipalitichea magnneam udexim, Purtugez courtan Siminar sarki korunk hokum dilo. Saclecatchea Muncipalitin ti portun badunk zaito dhuddvacho adhar dilo. Tea khatir Collage Portun ugddapi kheli ani tachi zobabdari Cogregation of Missionaries hanchea hatant sivrakli, ani tika Vincentian or Lazarists mhonn pacharlim. Survatek, Purtugalachi Ranni Dona Maria I hachea sanganneam udexim, Purtugalache Rilhafolles coventantle Vincentian padrini ho vaur chloloilounk adhari zale. “The Royal Seminary of Rachol” (Real Seminario de Rachol) hoi matallo tika dilo. Vorsam uprant, zaite Italy desantle Vincentian padri Siminar fudde vorunk adharak pavle, yetanam zaiteo santacheo Relic ani kherit baxen Roma xaracho St. Constantius zo Sant ani Myartr hachea rogtan borloleo axileo. Aiz pasun heo Ralics Seminarchea Igorjent samballun dhovorleat. 1790 hea vorsak pasun choltalim, Vincentian padri siminar soddun ghelea uprant, tim tin vorsam bond urlim. 1793, hi Diocease siminar cholunk portun Oratorians hanchea hatant soum dili. Challis vorsam pasun tannem thoim vaur khelo.
Jednam 1835 vorsam sogllea purtugezak dhormik xallacher hoteachear khelo ani tanchi zaidad tabeant khelim tednam,Portun ek dam hea siminaricher Kallim kupam upraslim. Haka lagun, diocease padrini him simnar choloilim ani tednam thaun sadea utramni tika “Seminario de Rachol” mhonn pacharlim.
1886, Goy ani Damanchea Dhormprantachea Arch Bhispank “Patriach of the East Indies, mhonn vhodd podvi favo zalim. Tea meren tika “Patriarchal Seminary of Rachol” mhonn pachartat.
Vaitt dis anik ek da siminarik udelom, 1835 vorsa portugalchea odhikareani sogllea dhormik sonvstek, tanche dhoniponn soit Goyant-san bhairaileo. Hea uprant hi Siminar diocesan padri cholounk lagleo ani haka Raiturchi siminar mhonn ulo korunk laglem.
1886 vorsa Goy ani Damanacho Archbispak Patriarch of the East Indies ho manadik namlek dilo. Tea disa san hea siminarik Raiturchi vhoddli siminar mhonn ollkunk pavlolem.
Siminarichem Abhiyaskrom
Padriponnachem xikpachem abhiyaskrom eka mullavim pavllyear-san suru zali ani uprant sovkasayen vixoyachea padartant vhaddli. Archbisp Dom João Crisóstomo de Amorim Pessoa (1862–1874) ani Archbishop-Patriarch Dom António Sebastião Valente (1882–1908) heo dogui, tanchea kallant, ek abhiyaskrom toyar kelo, dekhik – Toyarechi xikop, Totv-gineanache xikop ani Dev xastrache xikop.
Padri Valente hannim siminarichea imarotik thoddi sudaronna keli zoxem ghorachim ek novi vott,  tantun challis khudd, pustok khotti (library), nidpachi vhoddli khudd (dormitory), rugnalay (infirmary) ani ek kopel bandlim. Siminaristache akarnneche jivit tachea kallzak lagi aslole, hea khatir tannem ek novi ani suddarlolim Regulamento, mhunnge, siminaristanche jivit akharunt toyar keli. Siminarintlem xikop itli odik unch pavddear pavloli ki Pap Saib Leo XIII, Archbisp patriach Valente-che magnne svikarun tachea govllik chittint, Quum Venerabilis Frater, hantun siminarik “Bachelor in Divinity” hi podvi bhettounk Siminarik podvi favo keli. Hi Gonvllik chitt portugalchea odhikaryank khub manovli ani Pap Saibachea ulyeak 1894 hea vorsak san vevarant ghatli. Tednam san, 1931 vorsa poryan, tis ani panch padrink hi manadik podvi favo zali ani uprant Pap Saib Pius XI hannem aplea dhorma-procharik sonvidhanantlean (Apostolic Constitution), Deus Scientiarum Dominus, hi podvi diunk bond korunk formailim.
Arsebisp –primate Manuel de S.Galdino(1812-1831) hanchea kallar,ani-ek toiarecho curs Mhapxea (Uttor Goy) hangasor sthaplo.Devxastr xikpeancho vanddtea ankhdeank asro diunk Arsebisp Valent hannem 1890 ani 1894 hea kalla  bhitor don mhalleanche nove pakhatte bandhlem.Poilea mhallier challis kudd ani nove xikpeank nidhpachi kudd ani xikpacho vosro also zalear dusrea mhallier vachnaloy ( library hall) aslo.Dusre xikpi (externos),xist samballpi mestri (prefect of discipline) hachea khal bhadeachi ghoramni(comensalidades)ravtale ,thoim thaun te misak ani xikpak siminarint ietale.Jednam saligoa-Pilerne hangasor dhormprantachi dhaktti siminar sthapli tednam 1952 thaun zo toiarecho curs mhapxea ani raiturche siminarint comensalidades suru kel’leo teo bondh poddleo.2002 vorsa,ek  novo xikxonnik vibhag zatunt thodde kudd, vorgam ani vhodd vistarache sobhaghar bandhlem.
Sod’deak Raiturhe Siminarint, 3 vorsam Totv-ginean, ani vangddach “Indira Gandhi National Open University”, Delhi (IGNOU) hangachean Mahavidyalayachi podvi mellaytat. Tachea uprant sabar Firgozanim Gonvllik onbhov melloun gheunk siminarist ek voros gonvllk onnbhovan vaddttat. Siminariche akarnnechea xevottak Chear vorsam Dev-xast xikun uprant Diaknachimakhnni ghetat.Uprant veg-vegllea Firgozanim aplem munniarponn choloun toxench Gonvllik-Vidyamondirantlean aplem xikop chaluch dovortat. Ani vorsachea xevottak iadniki Makhnni ghetat.
Raiturche Siminaricho totv/ mokh LUCEAS SICUT LUMINARE, iadniki umedvarank purnn Katolik iadniki akarnni xitaben diunk proitn korta. Monxall, otmik, xikxonnik, gonvllik onnbhov hea vibhaghanni Siminarint akarnni zata. Tea bhair, siminaristank tanchea kallachi vollokh ani firgojecheo gorzo vollkhunk torekvar kariavolli mandun hadtat. Siminaristanchi kala ani sangatim-bhavponnan vaddunk zaiteo sonvstha asat zoxe porim) borpavoll ani sonskrutik kariavoll khatem [Literary And Cultural Activities of Rachol Seminary (LACARS)], dotonichem khatem (Catechetical Association), iadniki apovnnem prochar korchem khatem ( Vocation Promotion Cell), goribank adhar diunchem khatem (St. Joseph Vaz Conference), khellachem khatem (Sports Cell of Rachol Seminary), ani adi. Arsebism Valente hannem 1897 vorsam gaion manddoll suru kel’lo, zo aiz Coro de Santa Cecilia ( Santa Cecilia gaion manddoll) hea tornea siminaristank aplo songitacho ani gavpacho gunn Devache mhoimek vaprunk adar dita.
Toxench siminaristanchea jivitant soimacho mog torekvar xet-kamti vavrantlean utpon korta (pavsant xet rovun, bhaji-pallo, follam, fullam zhadam rovun). thumb|The cloister (courtyard) of the Seminary Siminarist bondkhonnint, zhompoddpotteamni (slums), onnathank, hospitalant, azilant, durboll kuttumbank toxench Raiturche firgojent ani lagchea vattaramnim Lhan Kristi Sommuday bandpachea vavrant tanchi akarnni zata.
Torekvar suvidha
Hea Maha-vidhyaloiyant torekvar bhaxen igorjek ani munis kullacho adar kela. Survatek hi Maha-vidhyaloithollavea nagrikanchem xikxonn monant dhovrun bandloli. Uprant novxisank (catechumens) hanka dotonichi xalla koxi tannem rup ghetlem, hospital, onnathank ghor, Portugezint prathamik xalla, Europant thaun ailolea missionarank Konkani xalla koxi, Katolik noitik xalla ani xevttim atam te iadniki akarneche ghor (seminary) mhunn cholta.
1762 thaun Adlem Goem ani Chorao-chi Siminar bondh kelea uprant, Raiturche Siminarint thaun zaite iadnik utponn zale. Hea iadnikanim xubhvortoman sonvsarachea torekvar zageancher tem ximpdailem, zoxem porim Mozambique, Angola, Cabo Verde, Kenya, Tanzania, Venezuela, Canada, Sri-Lanka, Pakistan, Burma, ani Japan.Toxench hea Siminarint thaun toiar zal’le missionaranim Bharotachea zaitea rajeamnim zaiteo thollaveo firgozank survat dili. Tea bhair hea Siminariche kai siminaristank Bism-achi podvi legun favo zaleat.Toxench 1888 vorsa iadnikancho ek zomo ektthaim yeun “Society of the Missionaries of St. Francis Xavier”(Pilar Fathers), toxench1930 vorsa tich sonvstha portun jivall korpi asle te legun Raiturche Siminarint xiklole.
Goycho tisro xapkhanno, Raiturche Siminarint aslo. Sumar 60 vorsam ho xapkhanno 17vea xenkhdeant hea mha-vidhyalayant chol’lo. Sumar 16 pustakam xampun hadlim, thoddim mhotvachim mhollear, KristaPurana, Sodvonnechea Ithihasacher Konkanni-Marathint xermav, jem Hindu Puranache nakalint boroilam; Doutrina Christam em Lingoa Bramana Canarim,Konkanni Doton, ani, Arte da lingoa Canarim,jem polilem xaplolem Konkanni Vyakronn.
Jednam ho xapkhanno bond zalo tednam Goyant soglleo xappacheo karyavolli bond podleo, fokot 1821 vorsa xappachem kam suru zalem jednam “Gazeta de Goa” hem sathollem xampun haddunk Goy sarkaran Bombaychean Xappkhanno viktho ghetlo. Siminarichea vonttincher zaitim moladik ani ekmev(rare) vonttincher chitrailolim chitram asat punn jim vella pormonnem piddear zavpak lagleat. Goychea  famad kalakar Angelo da Fonseca zo  Rabindranath Tagore hancho xis aslo ani zo  Bharatiya Kristi Kala ghodpi poilo kalakar, hanchi sundar chitranchi nakal kelea.
Raitur simnarint zaite ithihaskar, boroinnar, vyakhranntaj, vigyanik, zannar, gonvlli, xikxok, adim, ruzu zale. Hanche modem utpont zalo bhagivont monis Manivont. Padri Agnelo Gustavo Adolfo de Souza, (sfx) zannem padriponnachi akharnni ani makhnni raiturche Siminarint getli, uprant padriponnache pavl fuddem marunk to Bhagivont Francis Xaveirache sonstent bhitor sorlo ani apli nimmnni dha (10) vorsam otmik guru koso Raiturche simnarint akarnni kortolea simnaristak adaracho zalo.Padri Thomas Stephens (Konkani ani Marathi boroinnar), Francisco de Souza (boroinnarOriente Conquistado), Msgr. Rudolfo Sebastião Dalgado(Konkani boroinnar ani Pandit zaka ami Konkani bhaxecho bapui mhunntat), Padri Antonio Francisco Souza (vigyann boroinnar ani vicharkarann/chintpi), he zaum asat khas monis jannim raiturche siminarik aple moladik natem zoddlam, zaum xikxok vo vidharthi koxe. Swami Vivekanandanan, 1892 vorsa Goyant bhovddenk ailo tednam Raiturche siminarik bhett dileo. Raiturche siminarint aslolea pustok kottint (library) vhodda umedin bud ghetli ani ani kristanv dhormache ani otmiktayeche vichar raiturche guru-mistry thai manddle. Vivekanandachi bhonvddim raiturche siminarint Chicago xarant zaupache tayare babten zalem (11 tem 27 Septembr 1893). Chicago-nt Swami Vivekanand-an Bharatacho ani Hindu dhormacho protinidi koso bhag ghetlo.
Chovtea xekddeachea utsovacho somorombh
thumb|The Santa Cecilia Choir in Concert (at Bom Jesus Basilica) at the closing of the IV Centenary Jubilee celebrations Goy- damaochea Arsebisp Bhov manest Filipe Neri Ferrao- an Dobajik misache bhette udexim chovtea xekddeachea utsovachea somorombhachi ugttavnni keli. Hea nimtan voros bhor veg- veglleo karyavolli manddun haddloleo: a otmik retir, akhea Bharotachea siminaristank nibondh spordha, "Catholicity in the World of Science" hea vixoiacher ontoraxttrik som’melon, lovkikank Povitr Pustokacher shibir, prachit kallachea somoyar bhavarteank retir, sorbhovtonnchea firgojenchea dev sondexkarank xibiram, koknni vyakrannak Raiturchem yogdan hea vixoiacher koknni som’melon Amchem Daiz, fanki koknni borovpi Pundalik Naik hachem koknni nattkulem Panz, Juze Vaz, hea bhagevont goenkar padri ani Sri Lanka cho apostle, hachea mahan jivitacher Pri. Simiao English operetta Be the Moon zachim utram boroila Pri. Fr. Simião Fernandes ani nad bosoila  Pri. Romeo Monteiro hannim,ani akea Goynchea vedi sevokank football tournament. Abrilachea 11ver, 2011, adlea Goemchea Bom Jesus Basilicant Siminarichea Santa Cecilia gayon monndolan prostut kel’lea dhormik sogitachea mellan utsovachea somorombhak xevott haddlo. Hem gayon mondollak dirdoxok kelem Siminarichea songit mistri pri. Romeo Monteiro ani 150 vazovpi ani gavpi- siminarist toxenchench adle siminarist ani lovkikanim hantunt vantto ghetlo. Basilikent ekttai zaleleanim borobor Te Deum havem dulpod gailem ani Raiturchea Siminarichea 400 vorsanchea Povitr Sobhechi toxench moniskullachea seve pasot Povit Tritvek argam dilim.
Sondorb
वर्ग:Romi panam
असोळणा
असोळणा (६२६९१९)
असोळणा हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या सास्टी तालुक्यातील ४५८ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ८९१ कुटुंबाचे व पुराय ३४१० लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार CUNCOLIM ५ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा १६६९ दादले आनीक १७४१ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक १६ आसून अनुसूचित जमातीचे ९५ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६९१९ आसा.
शिक्षणीक सुविधा
गांवांत २ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा चिंचोणे ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय कुंकळ्ळे ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय वेर्णा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय बांबोळे १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  मडगांव १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक वेर्णा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा मडगांव १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र चिंचोणे ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा मडगांव १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत ४ एमबीबीएस पदवीधर वैजकी वेवसायी आसा. गांवांत २ अन्य पदवीधर वैजक वेवसायी आसा.
गांवांत २ वखदालय आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध आसा. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७०१ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शासकीय बस सेवा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
असोळणा ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
असोळणा ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): COCONUTS,COUNTRY LIQUOR,BROOMS,BAKERY PRODUCTS
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण गोवा वर्ग:सास्टी वर्ग:दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:साश्टी तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
पराग्वे
, दक्षिण अमेरिकेंतलो देस आसा। ताची राजधानी आसुन्सियोन नगर आसा।
पळेयात
वर्ग:दक्षिण अमेरिकेंतले देस वर्ग:देवनागरी पानां
अर्थशास्त्र
अर्थशास्त्र हो पोरन्या काळा सावन म्हत्वाचो अभ्यास विशय अशें मानलां. क्रिस्ता पयलीं चवथ्या शतमानांत भारताचो कौटिल्य आनी ग्रीसाचो अॅरिस्टॉटल ह्या पंडितांनी ह्या विशयाचेर ग्रंथ बरोवन दवरल्यात. कौटिल्य हाणें आपल्या पयलींच्या अठरा आचार्य परंपरेचो उल्लेख करून अर्थशास्त्राची व्याख्या केल्या ती अशीः
'''“मनुष्याणां वृतिः अर्थः मनुष्यवती भूमिरित्यर्थः।
तस्याः पृथिव्या लाभपालनोपायः शास्त्रमर्थशास्त्राम् ।।”'''
अर्थ
पृथ्वी हें मनशाचें रावपाचे ठिकाण; हे पृथ्वीच्या (सैमीक सामग्रीच्या) पलवान मनशाची जीण चलता (गरजो भागतात). तिचो (सैमीक सामग्रीचो) लाब आनी संवर्धन (पालन) विशींच्या उपायांचो अभ्यास म्हळ्यार अर्थशास्त्र
कौटिल्याच्या काळावयलो युरोपांतलो विचारवंत अॅरिस्टॉटल (इ. स. पयलीं 384-322) हाणें ह्या विशयाचे दोन वांटे केल्यातः
पुरवणशास्त्र म्हळ्यार विनीमय आनी अर्थार्जन
अॅडम स्मिथ (इ. स. 1723-1790) ह्या ब्रिटिश अर्थशास्त्रज्ञाक आर्विल्ल्या ‘अर्थशास्त्राचो मूळपुरूश’ मानतात. ताणें ‘राश्ट्राचे संपत्तीचें स्वरुप आनी कारणां हांचें अन्वेशण’ अशी अर्थशास्त्रची व्याख्या केल्या. अर्थशास्त्राविशीं हेर बऱ्योचशो व्याख्या आसात त्यो अशोः 1. पैशांच्या पालवान वा त्या खेरीज लोकांमदीं विनीमय वेव्हाराचीं जीं कार्यां जातात तांचो अभ्यास म्हळ्यार अर्थशास्त्र. 2. मार्शल हाच्या मतान ‘उपजिविकेच्या साधना खातीर दिसपट्ट्या वेव्हारांत आशिल्ल्या मनशांचो अभ्यास म्हळ्यार अर्थशास्त्र.’ 3. संपत्तीचो अभ्यास म्हळ्यार अर्थशास्त्र.‘संपत्तीचें शास्त्र’ वा ‘पैशांचें शास्त्र’ अश्यो ज्यो अर्थशास्त्राच्यो व्याख्या आसात. त्य बऱ्योच संकुचित आसात अशें जाणकारांचें मत आसा. नॅसो सिनाअर, एस्. मिल, डब्ल्यू. एस्. जेव्हन्स ह्या अभिजात अर्थशास्त्रज्ञांच्या मतान, अर्थशास्त्र हें एक पुराय वस्तुनिश्ठ निगमनात्मक (Deductive)शास्त्र आनी संपत्ती हो ह्या शास्त्राचो अभ्यास विशय जावन आसा.
अभिजात अर्थशास्त्रज्ञांच्या अर्थविशींचे हे संकल्पनेचेर जर्मन इतिहासीक संप्रदायवाद्यां कडल्यान आनी कालाईल, रस्किन ह्या सारक्या विचारवंतांकडल्यान बरीच टीका जाली. त्या वेळावयल्या अर्थशास्त्रज्ञांनी पैसो आनी संपत्ती ह्या गजालींचेर जाय ताचे परस चड भर दिल्ल्यान अशी टिका जाली. अभिजात संप्रदायाचीं मतां आनी तांचेर जाल्ली टिका मतींत दवरून डॉ. मार्शल (1842-1924) हाणें प्रत्यक्ष अणभवांचेर आदारिल्ले आपले विचार मांडले. गरीबांच्या वसणुकांचो नियाळ करून ताणें बरोवंक सुरवात केली. अर्थशास्त्राचो सगळ्यांत पयलो अभ्यास विशय म्हळ्यार मनीस आनी ताचो वेव्हार हें ताणें पयलींच बरोवन दवरलें. डॉ. मार्शल हो मूळचो गणिती, रँग्लर. पूण संपत्ती उपाट आसून पसून दळीद्र कित्याक आसचें? दळीद्राचें निर्मलून करप शक्य आसा वा ना? ह्या प्रस्नांच्यो जापो सोदचे खातीर ताणें अर्थशास्त्राचो अभ्यास केलो आनी त्या विशयाचो तज्ञ अशी नामनाय मेळयली.
हे फाटभुंयेचेर डॉ. मार्शल हाणें मांडिल्ल्या विचारां मुखार कार्लाइल, रस्किन हांची मतां फाटीं पडलीं. ‘अर्थशास्त्रांत संपत्तीचो अभ्यास आसताच, पूण ताचे परस म्हत्वाची गजाल म्हळ्यार,मनशाचो अभ्यास तातूंत जाता.’ डॉ. मार्शल हाचो मुखेल भर अर्थशास्त्राच्या ‘शास्त्र’ ह्या तासाचेर आशिल्लो आनी ताका लागून पोलीटिकल इकॉनॉमी (राजकी अर्थशास्त्र) ह्या परंपरागत नांवाच्या बदलाक ताणें ‘इकनॉमिक्स’ हें नांव रुढ केलें.
सादारणपणान मनशाच्या जिवितांत राजकी, सामाजीक, धर्मीक अशा कार्यांचो आस्पाव जाता, पूण ताका मेजप पुरायपणान शक्य नाशिल्ल्यान तांचो अर्थशास्त्रांत आस्पाव करप अशक्य नासता, अशें ताणें प्रतिपादन केलां. म्हळ्यार, जे वेव्हार संपत्ती कडेन, स्वास्थसाधक भौतिक साधनांचो उपेग आनी उपलब्धी हांकां संबंदीत आसातात, तांचोच अभ्यास अर्थशास्त्रांत येता. प्रा. पिगू हाणें मार्शल हाच्याय फुडें पावल घालें. ‘अर्थशास्त्र म्हळ्यार अर्थीक स्वास्थ्याचो, कल्याणाचो अभ्यास. समाजीक स्वास्थाचो संबंद प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष पैशांच्या मानदंडा कडेन संबंदीत आसता तें अर्थीक स्वास्थ जावन आसा,’ अशें मत ताणें मांडलें. प्रा. रॉबिन्स हाच्या मतान अर्थशास्त्राक समाजीक शास्त्र समजल्ल्यान ताची व्याप्ती संकुचीत जाता. मनशाचे वेव्हार हेर मनशां कडेन आसूं वा समाजा कडेन आसूं, अर्थीक नियती (Economic Determinism) ताका सुटना. ताका लागून अर्थशास्त्र हें एक मानवीं शास्त्र आसा. प्रा. केन्स हाणें फुडें अर्थशास्त्र म्हळ्यार ‘रोजगारी आनी राहणीमान हाचेर परिणाम करपी घटकांचो अभ्यास’ अशी व्याख्या मुखार हाडली. हे बरपावळी उपरांत अर्थशास्त्राविशींच्या वैचारीक साहित्याची व्हड बरपावळ जाली.
सद्याक अर्थशास्त्र हो एकूच असो सलग आनी बंदिस्त विशय उरूंक ना. ताचो विस्तार सगळेवटेन जाल्या.
वैयश्टिक अर्थशास्त्र
वैयश्टिक अर्थशास्त्र म्हळ्यार बारीकसाणीन केल्लो अभ्यास. हें पद्दतींत अर्थीक बाबीं संबंदी म्हळ्यार उत्पादन, वापर, वांटप ह्या सारक्या अर्थशास्त्रीय गजालींचो कुडक्या कुडक्यांनी आनी वैयक्तिक गजालींचेर भर दिवन केल्लो अभ्यास.
सामश्टिक अर्थशास्त्र हे पद्दतींत वट्ट राश्ट्रीय उत्पादन, भांडवल, रोजगार, उत्पन्न ह्या सारक्या अर्थीक घटकांचो एकांच वेळार समग्रपणान केल्लो अभ्यास.ह्या दोनय पद्दतीम वरवीं अर्थीक घडामोडींच्या घटकांचो विचार करप जाता. देखीकः संपतीचें उत्पादन, वापर, वांटणी, गरज, सामग्री, भांडवल, मनशाचे कश्ट, संयोजन, येवजण,विभाजन आदी. समाजशास्त्र, मानसशास्त्र, राज्यशास्त्र, इतिहास हांचो संदर्भ मतींत दवरून तशेंच वैयक्तिक राश्ट्रीय आनी आंतरराश्ट्रीय परिस्थितीचो नियाळ करून हो विचार जाता.मर्यादीत सामग्रीचो चडांत चड उत्पादन काडून शक्य जाता तशी वांटणी करूंक जे सिध्दांत दर घटकावरवीं मांडप जाता वा उपाय सुचोवप जाता हांचो अभ्यास अर्थशास्त्रांत आस्पावता.
भारतीय अर्थशास्त्र
पूर्विल्ल्या काळांतय दरेक समाजा मुखार कांय अर्थशास्त्राविशींचे प्रस्न उप्रासताले. बारीकसाणीन विचार करपी लोक हे प्रस्न सोडवपाचे यत्न करताले. भारतांतय पोरन्या काळासावन अर्थीक प्रस्नांचेर विचार जातालो. बाजारपेठो कशे तरेन निर्माण करच्यो, तांची उदरगत कशी करची, वेपाराची वाड कशी करची, ह्या सारक्या गजालींचेर भासाभास पोरन्या काळांतल्या साहित्यांत मेळटा. पूण त्या वेळावयलें हें साहित्य म्हळ्यार अर्थनीती, राजनीती, धर्मनीती, नीतीशास्त्र अशा विंगड विंगड विचारांची एक भरसण आशिल्ली, आनी आर्विल्ल्या अर्थशास्त्राचें स्पश्ट, खासा अशें स्वरुप तेन्ना ताका मेळूंक नाशिल्लें.
शासनान अर्थवेव्हारांत खंयची गजाल घेवंची तें कौटिल्यान आपल्या ‘अर्थशास्त्र’ ह्या ग्रंतांत बरोवन ददवरलां. येरादारीचीं साधनां वाडोवप, येरादारी खातीर राखणेची वेवस्था करप, मार्गां वयले कर शक्य तितले उणे करून वेपार चड सोपो करप, आयात-निर्यातीक उर्बा दिवप ह्या सारक्यो गजाली कौटिल्यान शासना कडेन सोंपयल्ल्यो.
जे वेपारी आनी उद्योगीक क्रांतीचे फाटभुंयेचेर अस्तंते कडल्या राश्ट्रांत अर्थशास्त्राची उदरगत जाली, ती क्रांती भारतांत न जाल्ल्यान भारतांत अर्थशास्त्राची उदरगत स्वतंत्रपणान जावंक शकलीना. ताका लागून भारतीयांच्या अर्थशास्त्राच्या अभ्यासाचो स्वतंत्रपणान सोद घेवचे खातीर पूर्विल्ल्या काळा कडेनच नदर मारची पडटा.
वेपारी आनी उद्योगीक क्रांती कडेन भारताचो संबंद जेन्ना ब्रिटिश भारतांत आयले तेन्ना आयलो. भारताच्या राश्ट्रीय उत्पन्नाच्या स्वता केल्ल्या स्वतंत्र अंदाजाच्या आदारान दादाभाई नौरोजी हाणें भारतीय जनता कितली गरीब आसा हें दाखोवन दिलें. ब्रिटिशांच्या संपर्काचो भारताचे अर्थीक उदरगतीचेर जाल्लो परिणाम रमेशचंद्र दत्त हाणें त्या काळखंडांतल्या भारताच्या अर्थीक इतिहासाच्या मांडावळींतल्यान स्पश्ट केलो.
भारतीय विचारवंतांनी भारतीय प्रस्नांच्या संदर्भांत अर्थशास्त्राचो अभ्यास आनी वापर करूंक जाय, अशें मत न्यायमूर्ति महादेव गोविंद रानडे हाणें मुखार हाडलें. रानडेचो शिष्य गोपाळ कृष्ण गोखले हाणें आपल्या अर्थीक प्रस्नांविशींच्या विवेचनांत रानडेचोच विचार फुडें व्हेलो. भारतीय परिस्थितचें संशोधन करपी अभ्यासकांची परंपरां ह्याच भारतीय अर्थशास्त्राचो अभ्यास करीत आशिल्ली. स्वतंत्रताये पयलीं आनी उपरांत भारतीय अर्थशास्त्रज्ञांनी ह्या विशयाचेर भरपूर बरपावळ केली. अर्थशास्त्राचो अभ्यास करचे खातीर खास संस्थांची निर्मणी जाली; देशांतल्या विंगड विंगड विश्वविद्यालयांतल्यान ह्या विशयाचो अभ्यास करचे खातीर संशोधनाचें काम सुरू जालें.
भारतांत अर्थशास्त्राचेर उजवाडायल्लीं बरींच इंग्लीश नेमालीं आसात. तातूंतली म्हत्वाचीं म्हळ्यार इंडियन इकनॉमिक जर्नल इंडियन इकनॉमिक रिव्ह्यू इंडियन जर्नल ऑफ इकनॉमिक्स इकनॉमिक स्टडीज इकनॉमिक अँड पोलीटिकल वीकली, कॉमर्स इंडियन जर्नल ऑफ अॅग्रिकल्चरल इकनॉमिक्स अर्थविज्ञान इस्टर्न इकनॉमिक्स कॅपिटल
इकॉनॉमिक टायम्स आनी फायनान्शियल एक्सप्रेस हीं म्हत्वाची दिसाळीं अर्थशास्त्राक ओंपिल्ली आसात.
इंग्लीश तशेंच हेर भारतीय भाशांतल्यान अर्थशास्त्राचेर तरेकवार ग्रंथ आसात आनी नेमाळींय उजवाडाक येतात.
अर्थशास्त्र आनी हेर समाजीक शास्त्रा
समाजीक शास्त्रां मनशाच्या विंगड विंगड वेव्हाराचो, वर्तनाचो, वस्तुनिश्ठपमान अभ्यास करतात. एक प्रकारच्या वेव्हारांचो परिणाम दुसऱ्या प्रकारच्या वेव्हारांचेर जाल्ल्यान सामाजीक शास्त्रांचो एकामेकां कडेन संबंद येता.
राज्यशास्त्र आनी अर्थशास्त्र
अठराव्या शतमानाच्या निमण्या दशका मेरेन अर्थशास्त्राक युरोपांत ‘राजकी अर्थशास्त्र’ अशेंच नांव आशिल्लें. चाणक्य वा कौटिल्य हाणें तर चडसो राजकारणाचो अभ्यास करपी आपल्या ग्रंथाक ‘अर्थशास्त्र’ हें नांव दिल्लें, हाचेवेल्यान ‘अर्थ’ आनी ‘राजकारण’ हांचो लागींचो संबंद जिसून येता.
राज्यसंस्थेची निर्मणी जावंचे पयलीं सावन मानवी समाजांत अर्थीक वेव्हार जाताले. उत्पादन, सेवन ह्या सारक्या मुळाव्या अर्थीक वेव्हारांक राज्याची गरज आसताच असें ना. पूण सद्या संवसारभर खंयच्या ना खंयच्या शासनाची सत्ता लोकांचेर बंधनकारक आशिल्ल्यान प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष अशे सगळे अर्थीक वेव्हार राज्यसत्तेच्या अधिकाराखाल येतात. चांचेगिरी सोडून आंतराश्ट्रीय वेपार पुरायपणान राज्यांच्या संमतीन जातात.
दुसरी गजाल म्हळ्यार राज्य हें ‘अर्था’ चेर चलता. संवसारांतली संपन्न राश्ट्रां हेर राश्ट्रांचेर अधिकार चलयतात. अर्थशास्त्रांत जसो राज्याच्या विंगड विंग़ड धोरणांचो अर्थीक नियाळ करचे खातीर राज्यशास्त्रांचो अभ्यास गरजेचो आसता तशेंच दरेक राज्याकय आपली सामग्री संपन्न करचे खातीर आनी लोकांनी परिस्थिती सुदारचे खातीर अर्थशास्त्राचो पालव घेवप म्हत्वाचें आसता.
दुसऱ्या म्हाझुजा उपरांत अर्थशास्त्र आनी राज्यशास्त्र हांच्या संबंदाक एक वेगळेंच मोडण मेळ्ळें. ‘नियोजित अर्थवेवस्था’ हो नवो प्रकार मुखार आयलो. रशियांत इ. स. 1928 सावन नियोजित अर्थवेवस्थेचो प्रयोग सुरू जालो. बऱ्याच हेर देशांनीय ‘नियोजित अर्थवेवस्थेचो’ प्रत्यक्ष वेव्हारांत उपेग करूंक सुरवात केली. अर्थशास्त्राच्या नव्या नव्या अवस्थांचो प्रयोग जावंक सुरवात जाली. राश्ट्रीय अर्थीक आनी सामाजीक उदरगत सादचे खातीर अर्थसंकल्प हें एक म्हत्वाचें साधन जालें. सद्याच्या काळांत राज्यशास्त्र आनी अर्थशास्त्र हांचो एकाच वांगडा विचार जाता.
अर्थशास्त्र आनी मानसशास्त्र
मनशाचे वेव्हार मानसिक निर्णयांतल्यान जातात. अर्थीक वेव्हारय अशा निर्णयांतल्यान घडटात. ताका लागून मानसशास्त्रीय अभ्यासाचो अर्थशास्त्राचे मांडावळींत उपेग जाता. सद्याच्या काळांत उद्येगीक मानसशास्त्र, कामगारांच्यो प्रतिक्रिया, समाजीक मानसशास्त्र ह्या सारक्या शास्त्रांच्या तज्ञांनी केल्लो अभ्यास अर्थशास्त्रा खातीर भोव उपेगाचो आसा. आर्विल्ल्या अर्थशास्त्रांतली सेवनक्रिया (consumption function), मागणी विक्रिया (demand function), पुरवण विक्रिया (Supply function) ह्यो उपपत्ती मनशाच्या प्रवृत्तींच्या अभ्यासा वयल्यान तयार केल्ल्यो आसतात.
इ. स. 1930 उपरांत सामश्टिक (Macro) अर्थशास्त्राचो अभ्यास जावंक लागलो आनी सगळ्या अर्थीक प्रस्नांच्यो जापो वैयश्टिक (Micro) अर्थशास्त्रा वरवीं मेळना हें सिध्द जालें.हाच्या पयलींच काय वर्सा मानसशास्त्रांतय समाजीक मानसशास्त्राच्या अभ्यासाचेर नेट दिवपाची गरज जाणवल्ली. हे नवे नदरेंतल्यान जो समाजीक मानसशास्त्रीय अभ्यास जालो. ताचो उपेग अर्थशास्त्रीय नवे पद्दतीक जालो.
सुर्वेच्या अर्थशास्त्रांतलो ‘अर्थीक मनीस’ (Economic Man) ह्या सारक्यो कल्पना वास्तव मानसिक अभ्यासाक लागून पयस जाल्यो. प्रो. केन्स हाच्या क्रांतिकारी अर्थीक विचारांची बसका म्हळ्यार समाजीक वेव्हारांचे बारीकसाणीन केल्लें निरीक्षण हीच आशिल्ली. पयल्या म्हाझुजासउपरांत सनातनवादी अर्थशास्त्राचो मार्ग सोडून ताणें वेगळे पद्दतीन विचार मुखार घालूंक सुरवात केली. हाचें मुखेल कारण म्हल्यार ताचो समाजीक मनाचो अभ्यास. बेकारीच्या संदर्भांत परंपरागत अश्या बऱ्याच काळासावन चलतल्या समतोल प्रस्तापनेचो विचार प्रमाण मानीनासतना बेकारीच्या प्रस्नांचेर खेलमेरेन विचार करून तांच्या मुळाचेर उपाय सुचवपाचो मार्ग ताणें सोदलो. हातूंत ताच्या मानसशास्त्रीय अभ्यासाचो बरोच वांटो आशिल्लो.
समाजशास्त्र आनी अर्थशास्त्र
मनशाची संस्कृताय आनी उदरगत हांचो पुराय अभ्यास करपी शास्त्र म्हळ्यार समाजशास्त्र. समाजाचे वेव्हार, संस्थांची रचणूक, परंपरा, रुढी, चालीरीती, पद्दती हांच्यावरवीं जातात. मनीस समाजाची खाशेलपणां म्हळ्यार भाशा, नितीनेम, धर्मकल्पना,शिक्षणवेवस्था आनी शास्त्र उदरगत ह्या सारक्यो गजाली आसात. तांचो अन्योन्य संबंद आनी एकामेकांवयलो प्रभाव हो समाजशास्त्राचो अभ्यासविशय जावन आसा.
समाजशास्त्राचो अभ्यास अर्थशास्त्रा खातीर केल्ल्यान ‘समाज’ आनी ‘अर्थ’ हांच्या मदले घुस्पागोंदळाचे संबंद स्पश्टपणान दाखोवंक येतात. मनीस हें एक अर्थीक यंत्र न्हय, तर समाजीक अस्तित्व. आनी ताचो समाजा कडेन आशिल्लो वेव्हार संबंद तोडून अर्थीक येवजण मुखार हाडीत जाल्यार ती फळादीक जायना हें सद्याच्या अभ्यासा वयल्यान जाणकारांक पुरायपणान समजलां. फकत आकडेवारीच्या पालवान सगळे अर्थीक प्रस्न सुटावे जायनात. ताका समाज शास्त्रीय सिध्दांताचो सांगात आसचो पडटा. हे गजालीक लागून समाजशास्त्राचो अभ्यास अर्थशास्त्रा खातीर म्हत्वाचो आसता आनी ह्या दोनय शास्त्रांमदीं लागींचे संबंद येतात.
इतिहास आनी अर्थशास्त्र
समाजीक शास्त्रांमदीं सैमीक शास्त्रां भशेन पयली थारावन प्रयोग करप शक्य नासता. काळा प्रमाण घडत गेल्ल्या घडणूकांवयल्यान तांचो अभ्यास करचो पडटा. ताका लागून इतिहासाक जाणकार ‘समाजीक शास्त्रांची प्रयोगशाळा’ अशें म्हणटात. वस्तूंच्या समाजीक शास्त्रांमदीं सैमीक शास्त्रां भशेन पयली थारावन प्रयोग करप शक्य नासता. काळा प्रमाण घडत गेल्ल्या घडणूकांवयल्यान तांचो अभ्यास करचो पडटा. ताका लागून इतिहासाक जाणकार ‘समाजीक शास्त्रांची प्रयोगशाळा’ अशें म्हणटात. वस्तूंच्या मोलांतले फरक, मागणेतले फरक, रोजगारी, बेकारी, उत्पादनविक्री. चलनवाड, चलनघट हांचे परिणाम जाय ते प्रमाण घडवन हाडप शक्य नासता; ताका लागून सगळ्यो अर्थीक घडणुको जशो घडत गेल्यात तसोच तांचो अभ्यास करचो पडटा. अर्थीक इतिहासाच्या नियाळांतल्यान अर्थशास्त्राक अभ्यासाचो विशय मेळटा. ह्या अभ्यासांतल्यान सिध्दांत मांडप जातात. दिसपट्टो वेव्हार होच अर्थशास्त्राचो खरो आदार आसता. जेन्ना वेव्हार आनी सिध्दांत हांची फारकत जाता, तेन्ना सिध्दांतांचें म्हत्व उणे जाता.
समाजांतल्या बदलांची दखल घेवप हेर खंयच्याय शास्त्राभशेन अर्थशास्त्रकय भोव गरजेचें आसा. ही दखल घेवपाचें कार्य इतिहास करता.ताका लागून अर्थीक बदलांचो इतिहास आनी इतिहासांत जावपी अर्थीक बदल हांचो संबंद सामको लागींचो थारता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
व्युत्पत्ति-काव्यकारण
व्युत्पत्ति-काव्यकारण संस्कृत जाणकारांनी काव्यानिर्मिती खातीर पयलें म्हत्व प्रतिभेक दिला.उपरांत अभ्यासआनी व्युत्पत्तीक दिला.
रुद्रटान प्रतिभेक सहज आनी उत्पाद्या मानला जातूंत सहजान म्हळ्यार सहज वा स्वाभाविक आसता.पूण उत्पाद्याच्या अंर्तगत निपुणता आनी अभ्यास येता.ह्याच निपुर्णतायेक  रुद्रट आनी कृतकान व्युप्तत्ति म्हळां.व्युतपत्ति म्हळ्यार कला वा प्रंचड पांडित्य.विविध  शास्त्राचे अवलोकनान आनी  सत्संगान प्रंचड पांडित्यआनी कला प्राप्त जाता वा संवसारांचे बरें गिन्यान आसा वा शास्त्रांत छंद. कोश,नृत्य,गिंता, वादन,चित्रकला हाचें गिन्यान जाल्यार धर्म,अर्थ,काम आनी मोक्ष हया चार पुरषार्थाचो आस्पाव जाता
कविक आदल्या महाकविच्या काव्य ग्रंथाचें वाचन,इतिहास,वळख अभिप्रेत आसता.अशें तरेन मनशाकडेन जर तितली बहृसृतताय आसली जाल्यार मनीस खुब गिन्यानी जातलो  आनी ह्या मेळियल्ल्या गिन्यानाचो  फायदो प्रतिभेक जाव येता. ह्या गिन्यानाचो फायदो आनी उपेग कवीक कशें तरेन जायत सांगुक येना पूण निपुर्ण कवी ह्या गिन्यानाचो फायदो बरें काव्य रचपाक करता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Mhojea Adarak Pav Magnnem (Gaion)
Mhojea Adarak Pav
Jivitantlem vadoll marta,
Tednam mhojea adarak pav !
Toxem sonvsar mhak’ haloita,
Jednam koxtt-dogd mhojer ietat,
Lemkondd mhojer loddai manddta
Mhoje proitn nirfoll zatat,
Mhoje ixtt-mitr mhaka soddtat,
Mhojer mhatar’-pirai ieta,
Mhojem jivit ek bhar zata
Tollunk xokti komi zata
बॅटी फर्न्स
बॅटी फर्न्स ही एक तयात्र कलाकार.
जल्म
मारीया विटल फर्नांदीश जी 'बॅटी फर्न्स' ह्या नांवान फामाद आसात, ही मुंबय शारांत 4 नोव्हेंबर, 1946 ह्या दिसा लुईस मानुयेल फर्नांदीश आनी जोसफीन फर्नांदीश हांकां जल्माक आयली. तांच्या बापायचो मूळ गांव म्हळ्यार बार्देस तालुक्यातलो सांगोल्डा वाठार.
वावर
1968 वर्सा एन्थनी फर्नांदीश (प्रोम्पटर)हांणी लिखाण आनी दिग्दर्शन केल्ल्या 'नशीब स्ट्रायक वाल्यांचें', ह्या तियात्रांत कुशळटाय आशिल्ले बॅटीक पयलेच फावट अभिनय करपाक एक संद मेळ्ळी. तिच्या पंचवीस वर्सांच्या अभिनय प्रवासांत तिणें तियात्र माचये वेल्या कांय फामाद तियात्रिसांच्या तियात्रांनी अभिनय केला. देखीक सी.आल्वारीसाचे 'भरवंसो' आनी 'खंयचो साक्रामेंत', कीड बॉक्सराचो 'पबरे फिदल', प्रेम कुमारचे 'जिवीत एक सपन', 'दुबाव', 'वावराडी', 'नो टायम्', 'रीण', आनी मॅन्डीस ब्रदर्सांचे 'उपकार नासललो', 'गुटाची बाटली' आनी 'बॉम्बेचो दादा'. तशेंच रॅमी कोलासोचो 'घराचें सूख' (भाग 1 आनी भाग 2), एम्. बॉयराचे ‘मोग काजार डायव्होर्स' आनी 'आदीं तें आतां हें', क्रीस पॅरीचे 'नवरो म्हजो देंवचार' आनी 'तूं आनी हांव', रिको रॉडाचो 'झगझगता तें भांगर न्हय', मायक मेहताचो 'ग्रांत रोड' आनी ज्यो रोझाचे ‘एकूच रगत’ आनी 'देव कोणाचो' आदी.
तियात्रांत अभिनय करपा वांगडाच तिणें, सी. आल्वारीस, प्रेम कुमार, बाब पीटर, साल फर्न्स, कापुसीनो आल्वारीस, ज्यो रोझ आदी हांणी निर्मिती केल्ल्या श्राव्य आल्बमांनी आपलो सुंदर आवाज दिला. त्या भायर अंबिका फिल्म्स ह्या संस्थेन दुरदर्शीत केल्ल्या क्रिस पॅरीच्या 'भुंयेरांतलो मनीस' आनी 'गिरेस्तकाय' ह्या चलचित्रां खातीरूय तिणें अभिनय केला. उपरांत 1979 वर्सा 'मांय कोणांक जाय' ह्या तियात्राचें लिखाण आनी दिग्दर्शन तिणें केलें.
पुरस्कार
माचये वेली येसस्वी कलाकार म्हूण जैत मेळयल्या उपरांत, बॅटी फर्नांदीश मुंबय शारांत राबितो करून आपली जीण सारता.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
आर्थर सी. क्लार्क
आर्थर चार्लस् क्लार्क हाचो जल्म माइनहेड समरकेट इंग्लडाक 16 डिंसेंबर 1917 दिसा जालो. ताचे ल्हानपण बिशप्स लिडर्डात गेलें. ताजें मुळावें शिक्षण हुइश गमर स्कुलांत जाले.
ल्हानपणा सावन ताका ग्रह तारे पळोवपाची आनी जुनी अमेरिकी सायन्स फिक्शन आशिल्लीं पल्प मॅगझिन वाचपाची खूब्ब आवड आसली. तरणाटो आसतना तो ज्युनिअर एसटोनॅमिकल असोसिएशनाचो वांगडी जालो. थंयसरल्या युरेनिया ह्या जर्नलांत तो बरयतालो. ह्या जर्नलांत ताणें केल्ले सुचोवणे वयल्यान एरोनॅटिक्स हो विशय घेतलो. ह्या विशयाचेर तो स्वता लेख बरयतालो, चर्चा घडोवन हाडटालो. 1936 वर्सा तो लंडनाक आयलो आनी बोर्ड एज्युकेशनांत पॅन्शन आडिटर म्हणून रुजु जालो.
दुसऱया म्हाझुजांत तो रॉयल एर फोर्स हातूंत रडार स्पेशलिस्ट म्हणून आशिल्लो. इंग्लंडाक हें झूज जिखपा खातीर रॉयल एरफोर्साक आर्थराची. हाचे विशीं ताणें ग्लायड पाथ ह्या आत्मचरित्रांत खूब बरयलां. हें एकूच पुस्तक अशें आसा जें सायन्स फिक्शन न्हय. बाकी ताणें बरयिल्ली सगलीं पुस्तकां सायन्स फिक्शन म्हणून खूब गाजलीं. कादंबऱयानी लोकांक पिशें लायलें.
चायल्डहुड्स एण्ड, 2001 स्पेस ओडिसी, रांदेहू वीथ रामा, धफावंटन्स ऑफ पॅरडायज हीं ताजीं कायं खूब तोखणाय जाल्लीं पुस्तकां. ताची तल्पनाशक्ती आकांत आशिल्ली. असो हो भोवमानेस्त विज्ञान काणंयांचो लेखक श्रीलंसेंतल्या कोलंबोंत 19 मार्च 2008 दिसा भायर पडलो.
वर्ग:देवनागरी पानां
गिल्हेरमीना लैतांव
गिल्हेरमीना गुदिन्हो लैतांव ही एक तियात्र कलाकार. गिल्हेरमीना गुदिन्हो लैतांव ही मिना लैतांव म्हूण तियात्रा माचयेर फामाद आसली. तिचो जल्म 12 जानवरी, 1955 दिसा आरोसीं कांसावले जालो. आपली गायनाची आनी अभिनय करपाची आवड तिणे शालेंत सावन लोकां फुडल्यान प्रदर्शित केली. मागीर ती क्रिस्टीफर लैतांव एक बरो सुंदर रुपाचो चलो जो त्या तेंपार तियात्रा माचयेर खूब फामाद आसलो, हाका मेळली. तीं दोगांय काजार जालीं आनी मागीर तीं तियात्राच्या जगांत सगळ्यांत चड मागण्यात आशिल्लें जोडपें जालें. काजारा उपरांत गिल्हेरमीना तियात्रानी आनी खेळ तियात्रानी आपल्या घोवा सयत अभिनय करूंक लागली आनी तांकां मिना लैतांव अशें माचयेर नांव पडलें. तियात्राचे माचयेर आपलो पयलो प्रवेश तिणें लिगोर्यो फर्नांडिसच्या खेल तियात्र 'आपोवणें' हातूंत प्रमुख भूमिका निभयली. तिच्या सांगाता फामाद अभिनेत्री प्रेमानंद लोटलीकर आसले. त्या तियात्रान तिणें आपली कला दाखोवन लोकांक सामके चकीत करुन दवरले. पेट्रीक दाउराडाच्या 'ओस्तोरी' ह्या तियात्रांत तिणें काम केलें. ह्या तियात्रा वरवीं तिणें खूब यश प्राप्त केले आनी तियात्राच्या मांच्येर ती एक प्रमुख महिला म्हूण थारावली. मिना आनी क्रिस्टीफरान आपली मंडळी स्थापीत केली आनी ताचें नांव 'क्रिस-मिनाप्राडाक्शन' नांव दवरलें. मागीर तांच्यानी कितलेशेच तियात्र बरयलें. जशे की 'मनीस नांवाची मोनजात', 'रीण', 'आंवाडो,गल्फांतली गिरेस्तकाय', 'सूख' , 'म्हजी नीत कोरात' आनी 'निशाणी'. तांच्यानी गोयांत आनी प्रदेशांत आपले खूब शो केले. तांचे तियात्र जिणेंत खूब बरे दीस आयले तेन्ना, आपल्या घोवाची वेळा पयली अकस्मात मरणाक खातीर मिनाचें जिवीत उलटलें. आपल्या तीन चल्यांक वयर काडपाचो भार आतांच तिका व्हडलेंवजन कशें दिसपाक लागलें. मात ती आपल्या लक्षाचेर काळजा मनातसावन दिश्ट धरून आसलें आनी तियात्रानी काम करुन करून आपल्या भुरग्यांक बरी शिक्षण आनी बरे गूण दिवन आपल्या भुरग्यांक वयर उबारलीं आनी आपल्या लक्षांत सफल जाली. तिणें 'क्रिस्टीफर सोपलो ओ सोपयलो ', 'रगताचे शिराप'हे तियात्र बरयले आनी डिरेक्ट केले.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
पेरू
पळेयात
वर्ग:दक्षिण अमेरिकेंतले देस वर्ग:देवनागरी पानां
Holi
Holli ho hindu dhormantolo ek namnecho lokutsou. Holli hea utsovak zaitim namvam asat. Ut'torent haka hori, moharaxttrant holli va ximog ani konkonn - gõyant xigmo oxim namvam asat.
Holli monoupafattolem karonn
Holli monoupafattole ji akheayika asa ti oxi, hirnnyokoxop ho rakxosancho raza axil'lo to apnnak devo mhunn lokank sangtalo. Konney zor devachem namv ghetlem zalear to tanka martalo. Hirnnyokoxopochi bail koyadu hi vixnnuchi bhokt asta. Hirnnyokoxop ho taka tachea rajeant devachem namv legit naka oxem mhonnttalo ani hakanch lagun devo vixnnu koyaduchea pottantlean zolm' gheta ani tachem namv asta prolhad. Ho prolhad bhurgemponnapasunuch vixnnucho bhokt asta tachea tonddar fokot narainn narainn hachoch uchchar astalo tem aikun hirnnyokoxopak khub rag yetalo prolhad kitem-i kelear apnnalea tonddatlean vixnnuche namv soddinasolo ani hakacholagun hirnnyokoxopan taka marpacho zaito proitn kel'lo. Punn protyek fautti vixnnu taka vachoitalo. Hirnnyokoxopak kitem korchem kainch somzona zaun to hiddimba ji hirnnyokoxopochi bhoinn axil'lim, jika vixnnun vor dil'lo asta tu ken'nach ujean bhosm' zauchina punn zor tor tuven hea voracho durupoyopog kelo zalear tu bhosm' zatli hi hiddimba aplea bhavak hirnnyokoxopak sangta hamv prolhadak gheun ujean bosta ani to lasun votlo punn apleak kainch zauche na. Oxem zata ki tich ujean bhosm' zata karonn tinne tichea voracho durupoyog kel'lo asta ani ti ujean bhosm' zata vaitt soglle ujean zollun gele oxem somzun sogllea lokank anond zata ani holli ho sonn monoupak hea disachean survat zata. Soglle lok ekttham-i zaun eke suvater baram vorancher holli pettoitat. Ek abeacho khando kapun haddttat ho khando haddttona zaiteo galli marit haddttat to abeacho khando modi haddun dourotat ani lakddam tachea sorbhoutonni dourotat ani hanka fulamni sozoitat. Hollyechi puza hi vattun dil'li asta. Holli zaucheam char dis poili hea suvatemvoilem lok boska ghetat. Lokanchi namvam boroun chitteo ghaltat. Te chittyen konnache namv ailam tanne hollyem disa puza ani pujecho her khorch korcho poddtta. Lokankoddlean denngi vhortat lok khoxyen hollyekhatir tanka zata title poixe ditat. Hollyedisa sokalli jea konnak hi puza ailea tanni hollyekodden xenn kaddun rangolli ghalun hollyek fulamni sozoun tichi puza korchi poddtta. Sanjeche hangsor bhurgeankhatir vexbhuxam sort zata. Tachea uprant nachachi sort dhakttoya ani vhoddlea bhurgeankhatir zatat. Tachea uprant bailankhatir kaim sorti douril'leo astat uprant inama bhettounn suvallo zata.Magir ratchea bara vorancher arti korun sogllizannam hollyek payam poddttat.Lokak prosad, tirth vaddttat ani uprant holli pettoitat. Holli pettoun zalea uprant lok sogllem ghoram votat ani dusroya disa sokalli rongponchomi monoitat lok ekamekanger vochun ekamekank rong laitat ani hollyechi porbi ditat. Tachem uprant magir bhurge, zanntte ddhol, taxe gheun ghoranghoramni bhoutat ani hollyecho anond lutt'tat. Toxech rostean je lok bhoutat tankaim rong laitat ani tanka porbi ditat. Oxem toren holli ho lokutsou vhodda umedin maitat.
Polleiat
Holi
वर्ग:Festam, Zatra ani Porbo वर्ग:Romi panam
फोंडें तालुका
फोंडें उत्तर गोंय जिल्लेंंतलो एक तालुका जाउन आसा।
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:उत्तर गोंयांतले तालुके
सर्वण
सर्वण हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या दिवचल तालुक्यातील ७८५.८६ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ७८७ कुटुंबाचे व पुराय ३५८६ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार BICHOLIM ३ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा १८६५ दादले आनीक १७२१ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ५७ आसून अनुसूचित जमातीचे ३५ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६७५१ आसा.
= साक्षरताय ==
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत २ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (BICHOLIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत १ खाजगी पदवी महाविद्यालय आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (BICHOLIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (BICHOLIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (BICHOLIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत १ बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा. गांवांत १ निवासी आनी बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा. गांवांत १ एमबीबीएस पदवीधर वैजकी वेवसायी आसा.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध आसा. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं स्वयंसहाय्य गट ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.