cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
तळावली
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
तळावली ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): PADDY, BAKERY PRODUCTS, CHILLIES, VEGETABLES.
सायप्रस
पळेयात
Cyprus
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:आशीयांतले देस
नेदरलँड्स
, एरोपांतलो देस आसा। ताची राजधानी आम्सटरडॅम नगर आसा।
पळेयात
वर्ग:एरोपांतले देस वर्ग:संवसाराचीं राष्ट्रां वर्ग:देवनागरी पानां
Eiffel Tower
Somvsarantolo namnecho unch monoro. Aleksandr gyustauh aifel hea french vastuvixarodan hi vastu paris xarant bandli. Dekhun hea monoreak aifel hea tacheach namvan vollkhotat. 1889 vorsa bhoril'lea ‘ paris ekspojhixon ’ hea somvsarik prodrxonakhatir aifel monoreachem bandop zalem.
Nyuyork xarant 1929 vorsa ‘ kraijhlor ’ ani 1930-32 vorsa ‘ empair sttett ’ heo imaroti bandche adim aifel ttour hi somvsarantoli soglleant unch vastu mhunn vollkhotale.Aifel monoreachi unchai 304.8 mi. Asa ani mullaunnachi lambai-rundai 100 mi. Asa. Monoreache bandaullikhatir borea protichem ghoddivo lokhonn ani tikhem hea sarke dhatu vaporleat.Doreka 26 chovo.Mi. Kxetromreada axil'lea char khambeancher (Masonry Piers) ho monoro ubo asa. Hea khambeancher lokhnni zallikam' kel'le char palxe khambe asat. He khambe sumar 189 mi.Unchayecher ekamekant ghuspun fuddem tankam eka kanddacho akar aila.
Hea monoreant doreki 63 monxank vhorpak yeta oxim tin vidyut pallnnim asat, toxench voir choddpak sopnnam-i asat. Hea margamni monoreachea tengxer modim axil'lea sthankant ani gelrint vochunk melltta. Modlea sthankant khannaulli, proyogoxalla ani hovaman kendram asat. Ho ttaur paris xarantlea khoinchyai bhagantlean dista. Toxench hea ttaurachea temkavelean sumar 136 kimi. Merenocho vatthar dista. Poilea mhazhuzant mhotvachem soiniki-nirikxonn kendr mhunn hea monoreacho upeg kel'lo. 1953 saun hea monoreacho upeg durchitrovanni kareavollinkhatir kortat.
Polleiat
Eiffel_Tower
वर्ग:Itihas / History वर्ग:Sonvsarachim Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
Kombiachi Dori - Dekhni
Kombiachi Dori
Rope from Kumbio
Type: Deknni
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Translated by Romano Abreu, Moira, Goa, June 2003
Kombiachi dori, tutt(o) mhollear tutt(o)na
Nourea sorim okol boslea, utth mhollear utthona.
Bride is sitting near bridegroom, she is adamant to move.
Utth ghe okle, utth ghe okle,
Get up Bride, get up Bride,
Noureak konn(u) chorina;
Nobody will rob your groom.
Noureak konn(u) chorina.
Obedient bridegroom came and sat touching the bride.
Okol apleak zap dina mhunn boch'che fulounk lagla.
Because she is not talking he sat down with a grimace.
Tonddar dhorun lens(u) okol amurchich' hansta
The bride is covering face with an handkerchief. She smiles blushingly,
Ek(u) dollo ugtto korun noureak tirxi choita.
Opening one eye,s he looks at her groom squint eyed.
Polleiat
Dekhnni
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देखणी / Dekhnni वर्ग:Romi panam
पां. पु. शिरोडकार
'''पां. पु. शिरोडकार''' हो एक नामनेचो सुटके झुजारी आशिल्लो.
जल्म आनी शिक्षण
पां. पु. शिरोडकार हांचो जल्म 12 ऑक्टोबर 1916 वर्सा म्हापशें शारांत जालो. तांचें मुळावें शिकप मराठींतल्यान जाल्यार पुर्तुगेज लायसियमाचें 7 व्या वर्साचें शिकप पुराय करून ‘डिप्लोमा इन पुर्तुगेज लॉ’ हें कायद्याचें शिकप तांणी घेतलें. फुडाराक वकिली करून फाकीवंत वकील म्हणून तांणी नामना जोडली.
फुडारपण
1939 वर्सा सावन तांणी गोंयचे मुक्ती चळवळींत वांटो घेतलो. गोंयचे मुक्ती खातीर स्थापन केल्ल्या नॅशनल काँग्रेस गोंयचे कार्यकारिणीचे ते पयलीं वांगडी आनी उपरांत अध्यक्ष जाले. लोकांमदीं स्वातंत्र्याची जागृताय करपाचे नदरेन ते बसका, सभा घेताले.
वावर
‘दियारियु द आंगोल’ हातूंतय तांणी पुर्तुगेजींतल्यान लेख बरयले. ‘आवेसे’ ह्या दिसाळ्यांत मराठी- पुर्तुगेज भाशेचे सहसंपादक मेहणूनय तांणी वावर केला. गोवन युथ लिगाचे ते कार्यकारिणी वांगडी आशिल्ले. तशेंच ते काँग्रेस सोशलिस्ट पार्टीचे सचिव म्हणून वावुरले. आंगोलाक आसतना तांणी लो. टिळकांच्या ‘गीता रहस्याचो’ पुर्तुगेजींत अणकार केलो. तांणी ‘भारतीय समाज विघटक जातिवर्ण व्यवस्था’ हो ग्रंथ मराठींतल्यान बरयलो आनी तांकां गोंय कला अकादमीचो पुरस्कारूय लाबलो. ‘आठवणी माझ्या कारावासाच्या, काळ्या निळ्या पाण्याच्या’ हें तांचें आपजिणेत्मक दुसरें मराठी पुस्तक म्हणल्यार ‘इतिहासाच्या दृष्टिकोनातून गोमंतकातील मराठी परंपरेचा उद्गम व विकास’ हें तांचें तिसरें पुस्तक जावन आसा. ‘जातीवर्णाचें समाजशास्त्र’ हें तांचें कोंकणी पुस्तक बरेंच गाजलां. तांणी गोंय मुक्ती तशेंच गोंयच्या संदर्भांत इतिहासीक संशोधनात्मक लेख बरयले.
ख्यास्त आनी बंदखणीतली जीण
चळवळीच्या कामाक नेट हाडपा खातीर तांणी पेपरांतली नोकरी सोडली आनी गोंय काँग्रेसचे वांगडी जावन ते परत कार्यरत जाले. 25 सप्टेंबर 1946 ह्या दिसा तांकां पुर्तुगेज पुलिसांनी अटक केली आनी तांकां 4 म्हयन्यांची बंदखण भोगची पडली. आग्वाद बंदखणींत आसतना सत्याग्रही म्हणून वागणूक न दिल्ल्यान तांणी थंय 14 दिसांचो उपास केलो.
हेर कडेन सहभाग
गोंय काँग्रेसचे सचिव जाले उपरांत तांणी 15 मे 1947 ह्या दिसा करमळे सभा घेतली. ते खातीर तांकां परत अटक जाली. फुडें ते संघटनेचे अध्यक्ष जाले. तांच्या यजमानपणाखाला जाल्ल्या करमळे अधिवेशनांत संस्थेची घटना संमत करून घेतली आनी पुराय स्वातंत्र आनी भारतांत गोंयच्या विलिनीकरणाचो थाराव मानून घेतलो. आंगोलाक आसतना थंय तांणी राजकी चळवळींत आनी थंयच्या स्वातंत्र्याच्या उठावांतूय वांटो घेतलो, म्हणून परत तीन म्हयन्यांची बंदखण तांच्या वांट्याक आयली. ‘सां पावलो फोर्ट’ बंदखणींत तांकां दवरलें. थंय आसतनाच ‘लुआडा जॉनील दे आंगोला’ चे सहसंपादक म्हणूनय तांणी काम पळयलें.
बंदखीतलो प्रवास
16 डिसेंबर 1947 ह्या दिसा तांकां परत अटक जाली आनी प्रादेशीक लश्करी न्यायालया मुखार उबें केलें. न्यायालयान तांकां आंगोलाक फोर्ट रोकाडस हांगां धाडपाचें फर्मान काडलें. 1 जून 1952 ते 12 मे 1956 मेरेन ते सादे बांदेरियाक आशिल्ले. ताचे उपरांत तांकां आंगोलाक दवरलें. लागीं लागीं 15 वर्सां वयर बंदखण आनी बिजनवास तांणी भोगले. मागीर तांकां लिस्बनाक धाडलें. थंयच्यान ते कराचीक पावले आनी गोंय मेकळें जाल्या उपरांत स म्हयन्यांनी ते मायघरा पवतले.
वेग- वेगळी पदा
फुडाराक ते पुण्यांत वचून ‘सकाळ’ चे उपसंपादक जाले. उपरांत ते मुंबय गेले आनी ‘नवशक्ती’ चे वृत्तसंपादक म्हणून वावुरले.1964 भौशीक वेंचणुकेंत शिवोले मतदार संघांतल्यान ते वेंचून आयले आनी गोंय, दमण आनी दीव विधानसभेचे पयले सभापती म्हणून तांची बिनविरोधी निवड जाली. मराठी भाशेचे ते खांपे अभिमानी आसले आनी राज्यभाशा प्रस्थापन समितीचे अध्यक्ष म्हणून वावुरले. गोमंतक मराठी अकादमीचे ते मानद अधिसदस्य जावन आसले.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
गाराणें
गाराणें म्हळ्यार मागणें, विनंती,प्रार्थना करप अशें म्हणटात. सांगणें सांगप वा सांगुन घेवप ह्या प्रकाराक गाराणें अशे म्हणटात. गाराणें घालप म्हळ्यार देवाक आर्गा करप वा सांगणे करप. चड करुन आपल्या कुलदैवताची कृपा मागप. पुजिल्ल्या दैवताची कृपा मागप. गणपतीच्या विसर्जना वेळार दर घरांत गाराणें घालतात.
धार्मीक विशवास
देवाक गाराणें घालप हे मनशाचो धार्मीक विशवास आसा. हिन्दु वा क्रिस्ताव वा हेर धर्मातल्या लोका मदी गारगणें हो प्रकार चलत आयला. दर एका मनशाची धार्मीक विचार वेग वेगळे आसतात. देवाची पुजा करप आनी ताका सेंगणे घालप हे वेगळे आसता. देवाक गाराणें घालप वा सांगणे करप हे त्या त्या विश्याक आनी प्रसंगाक दरुन आसता. देखीक -घरांत कोणुय दुयोत आसलो जाल्यार गांव देवाक वा कुळ देवाक सांगुन घेवन आंगवण करतात आनी मनीस बरो जाल्या उपरात ती आंगवण देवाक उपतात.संपती, शिक्षण, संवसारीक सुख, भुरग्या खातीर, काम मेळचे हांचेय खातीर देवाक आंगवण वा गारगणें घालता.
गाराणें हे प्रतेक सणा परबाक घालतात. गारगणें घालप म्हळ्यार देवाची सेवा बरी जावची म्हुण उत्सवा वेळार हे गाराणें उत्सवा पयली घालता आनी उपरात एक गाराणें आसता उत्सव सोपोवपाक तांतुत फुडाराची राखण कर आनी सेवेन खंय चुक जाल्या जाल्यार शमा कर अशे आसता.गांवा-गांवा प्रमाण ते बदलता.गाराण्याचो वेग वेगळ्योतरा आसात. पुण गाराण्याचो उद्देश मात एकुच आसता. भौतीक सुखा खातीर वा संकश्टाच्या निवारणा खातीर देवाक होरावपाक.
गाराणेकार
गाराणेकार म्हळ्यार विनोवपी मनीस वा देवाक पराथपी मनीस गाराणेकार हो एक गांवकारानी नेमिलो मनीस आसता जो खंयच्या गांवात जाल्या कार्या वेळार देवाक गाराणें घालपाचे काम करता. तशेच आनी लोकाचो एक समज आसता.जर गारीणें नेमिल्याच मनशान घातलो जाल्यारुच ते देवाक कळटा असो ताचो विश्वास आसता.
भौशीक सांगमे चड करुन गांवाचो जल्मी, गांवकार वा गांवचो मुखेली घालता, वाजाणटे म्हालगडेय घालतात. देवळांनी घाडी, भगत हे देवाक सांगणे घालतात .सांगणे घालतना जाग्याच्या देवाक ,गांवच्या देवाक, शिमेच्या देवचाराक ,मांडाच्या देवाक , कुळदेवाक, गांव पुरुसाक,पितरांक उलो घालुन सगळ्यानी मेळुन एकार्द्य मनशाचे वा गांवाचे कल्याण करचे, संकश्ट पयस करची अशे मागतात
गाराण्याची सुरवात
देवाक सांगणे घालपाची ही पद्दत केन्ना सावन सुरि जाली हे सांगप भोव कठीण. अदमसान अशे म्हणु येता. देवाची कल्पना रुजोवन आयली,त्या वेळा साकुन सांगण्याची सुरवात जाव येता तशेच मनीस आपुण कोणाची तरी निर्मणी. आपणाक कोणे तरी निर्मीत केला ही गजाल मनशाच्या मनाक पटली, तेन्ना सावन ह्या निरर्मात्याक मनीस तरेतरेन होरावपाक लागलो. देव ही संकल्पना मनशाच्या मनात रुजली.देवान ही भुंय आनी भुंये वयलें जिवीत निर्माण केला असो मनशाचो विश्वास जालो. देखुनच तो देवाक होरायता. देखीक ज्या तरेन भुरग्यानी आवय भापाय कडेन आपली मागणी करची आनी ताणी ता मानुन घेवची म्हण तांकां खोशी करपाक तरे तरेन यत्न करुन आपलें दान मेळोचें, तेच तरेन मनीस देवालो विश्वास अशोच उरचो म्हण देवा लागी मागणी मांटा. ताची तुस्त तोखणाय करुन आपले इत्शीत दान पदरात घालुन घेनचो असो यत्न करता. देव सर्गात रावता असो मनशाचो विश्वास आसा.मनशाची राखण करपाक ताणे आपणालें दुत देवचार, म्हारु,वेताळ आदी अशे धर्तरेर धाडल्यात अशे दिसता.
गाराण्याचो इतिहास
मनीस कुळयेचो सासायेचो आनी पुण्यायेचो इतिहास. देव आनी मनीस हाचें मदले नाते सुरु जाले तेन्ना सावन गाराणी अस्तित्वांत आयली. मनशाचेर जेन्ना संकश्ट आनी सैमीक आकांत येवपाक लागले त्या वेळार मनशान देव ही सकल्पना सोदुन काडली.सैमातल्या दर एका वस्तीक देवान रचयल्या वारो, झांडां, दिस रात, मरण जल्म आदी ह्यो गजाली मनशाक कळुन आयल्यो.आनीहे सगळे रचणुके फाटल्यान एके व्हड शक्तिचोहात आसा अशे दिसलें आनी ताणे त्या रचणार्याक वेग वेगळ्या नांवानी स्थापीत केलो. देव, ईश्वर अल्ला, खुदा अशी वेग वेगळी नांवा दिली.ताचे अस्तित्व मान्य केले. प्रार्थना, भजना, तुस्तगिता हाचे बरोबरच गाराण्यातलो “गा” हो वर्ण गावपाची आसता अशे सुचयता.तशे पळ्यल्यार गाराणी हीय एक देवाची प्रार्थनाच कशी पुण प्रार्थना नी गाराणी हातुंत फरक आसा, प्रार्थनेक मध्यस्थ लागना. प्रार्थना कोणुय करपाक शकता पुण गाराणीं करपाक त्या मनशाकडेन अधिकार आसचो पडटा. नेमुन दिल्लो मनीसुच गाराणें घालता देखीक-भट ,वेळीप,गुरव, गोसाय ,जोगी जल्मी गांवकार हे गाराणी घालपी समाजाचें प्रतिनिधी आसता. अशे तरेन गाराणीं मनशाच्या भित्र्या मनाक आदार आनी आत्मविश्वास दिवपा खातीर समुह मनान निर्माण केल्ली एक येवजण.
गाराण्यानी त्या त्या वांठारातल्या मुखेल देवताचो तसोच पारिवारीक देवताचो उल्लेख येता.देवता स्थंलातरीत आसत जाल्यार तिच्या वा ताच्या मुळ खळाचो उल्लेख गाराण्यात आसपावता. गाराण्यांतल्यान फक्त ‌श्रध्दा न्हय, तर इतिहास लोगीत आसू येता. संस्क‌‍ृतायाच्यो कांय किरवो गाराण्यांनी मोळटात. देखीक- काशी, गंगा हाचो उल्सेख खुब आदल्यी गाराण्यानी मेळटा.
गोंयच्या हिन्दु समाजाचीं मागणीं गणपती हो आद्य देवत. कांय गाराण्यांचे सुरवातेकुच येता तेच प्रमाण कोंकण वांठारातल्या बेताळ, रवळनाख,सातेर ह्या आदल्या देवांचो चडसो सगळ्या गाराण्यांनी ताचो उल्लेख मेळटा. गाराणें आडवाद न्हय .देखुन कांय कडेन जे जाणटे लोक आसात,ते आयजुय गाराण्याचे दायज आपले उमेदीन चलयतात ,तांकां गांठुन ताटे विशिची म्हायती एकठांय करुन फाल्याचे पिळगे खातीर साबाळुन दवरता. ह्याच तरेन कांय गाराण्याचो उल्लेख करता.
गाराणीं
१. सगल्या देवांचीं नांवां घेवन सागिल्ले गाराणें-पेडणें आयज देवा माया सायबा आयज तूं रवळनाथ आयज तूं म्हरीगंण आयज तूं भुतनाथ आयज तूं सांतेरी आयज तूं गोठणेवयलो आयज तूं म्हापुरुस
आयज हाचीं कामा साध्य करुन घेर. बाबा देवा सायबा.
२.गणपतीक घाल्ले गाराणें मडकय
देवा श्री गणपती आयज तुजी पांच दीस सेवा चाकर केल्या आयज दाव्या ,हातीन जाल्या आसत आयज उज्या हातीन माफ करुन घेवची आयज भुरग्यांनी सेवा केल्या आयज जे कितें खोटे नाटें आसत आयज चारुय शिमाचे देव एक जावन आयज शिमे भायर घालून आयज पिडा रोग आसत आयज कर्तुबा केल्ली आसत ती पांयापोदा घालुन आयज गोरवा वासरा कडेन लाभ जावचो आयज पैशाक पांच पैशे मेळोवन दिवचे आयज जे कोण दायजी दुस्मान आसात आयज शिमेचेर पयस करुन आयज भुरग्यां-बाळा कडेन, जाणट्यी-नेणट्या कडेन तुमचे लक्ष आसचे आनी तुजी ही वर्साची सेवा केल्या ती पावन करुन घे.
गोंयच्या क्रिस्तांव आनी हिन्दु समाजाची धार्मीक मागणीं
क्रिस्ताव पयली सुमारएक हजार वर्साच्या अदमासाक द्रनीड कुळयेंतलें लोक हांगा पावले.दक्षिणे कडल्यो तेलगु ,कान्नडी आनी मल्ल्याळी संस्कृतायो वसयतना ते हांगाच्या ‍‌ऑस्र्टीक कुळयेतल्या लोका कडेन भरसल्यात.फुला ओपुन देवाची पुजा करप, देवाक निवेद दाखोवप,भुतावळीक मानप हे तांच्या संस्कृतायेतल्यो मुखेल खुणो.
गोंयच्या हिंदु साजाचीं गाराणीं
गांयच्या वेग वेगळ्या भागांनी हिंदु कॅलेण्डरा प्रमाणे पुराय वर्सभर जावपी मुखेल उत्सव,सण-परबो,धार्मीक विधींच्या वेळार गांवकार गाराणें घालुन देवाकडेन मागणें करतात, नवस करतात तशेंच आनीक हेर कारणाक लागुन घालता. ती अशी.
भुरगें जायना जाल्यार
दुपंतेह,अविचिन्ह,संतती प्रणतीही अर्थम अस्य दंपंत्तिही पुर्व जन्ममेयशू,सर्वशाप, मातृशाप,बंधशाप, प्रेतशाप, इत्यादी शापताप निवारण पूर्वक गणपती पूर्ण अनुग्रह शीघ्र येव दंपत्तीह संतती प्राप्तिही.
आंगवणी -काम जाल्यार
म्हाजे काम जालेकाय हांव कोंबो दीतां,कांय दीस गेले कि तेजें तें काम जाता. ग्रामस्थ लोक. तांचे गांवच्या देवस्थानाचे मानकारी घेवन. हांवें देवाक नवस केल्लो म्हाजें काम जाल्यार. देवाक कोंबो दितां.तेन्ना गांवकार विनवणी करता.ताजे शब्द अशे आसात.
गोंयच्या क्रिस्तांव समाजातीं मागणीं
क्रिस्ताव धर्मांत जायत्या तरांनी मागणीं देवाक ओंपतात.तांची मागणीं एकलेच मनीस वा सगले लोक घालिनात जाल्यार कांय फावटीं कांय मागणीं सगल्या लोकाच्या नांवान पाद्री इगर्जेंत म्हणटात ना जाल्यार कांय अशीं मागणीं गांवचो जाणटो उच्चारता.पूण गांवांन जावपी लागीनी,तेरसाक वा काजाराक सामान्य लोक मागणीं घालपाक शकतात.
आमच्या गोंयांत एक फामाद गजाल घडटा ती म्हळ्यार आमी देवाक आंगवण करतात. आनी आमची पूर्ण जातकच आमी आमचीं आंगवण जांव पयशे, वाती वा मेणाचे केल्ले कुडीचे भाग देवाक ओंपतात. कांय जाण देवाक तेल दितात आनी आपली आंवण पू्र्ण करतात.
नव्या पिका-फोलाचार आशिर्वाद
सोरवासपोरा देव,सर्वेा वस्तुचेर रचणार्या मळबांतलो पावस आनी दोव धाडून आमी सोफोळ भुंयेचो आदार घेवन दाव्यान-फोलाचें सुबप पीक तूं आमकां सदांच फावो कोरताय ह्या वोर्साचे पुकावोळी खातीर आमी तुका आंर्गां दितांव तुज्या उदारपणान तुवें आमकां दिल्या ह्या बोर्या देण्यांनी तुज्या भावार्थाचे ओणत्रेक तुवें सुफोळ केल्या देखुन तुजें बोरेंपोण आनी काकूट आमी निरोत्तोरी वाखणतांव आनी ओशें ह्या काळाचें देणें वरवीं साणीक देणी सोडून काडून ह्या सोंवसोरांतल्या देण्याचो आमी उपेग कोरुन क्रिस्ता आमच्या सोमया वरवीं.........आमेन
नोव्या घोराचेर आशिर्वाद
सोरवेस्पोरा तुज्या चाकराक देवुन आयक ह्या घोराची आयज उगतावणी कोरताना तुजो आशिर्वाद खालतेपोणीन दी ओतरेकतांव ह्या घोरांत जियेतना तुजो ईसरो तांकां मेळूंक घोरांतलीं भायर सोरताना आसाय म्हूण तीं खुशाल तूं तांच्या सांगाता जावंक घोरात पोरतून येतना तुका सोयरो कोसो तीं बोगूंक, शकी तुवें तोयार केल्या तुज्या बापाच्या घोरांत खुशालकायेन ेकदीस तीं पावूंक तूं जियेता आनी राजवोट लोलोयाताय सासणाच्या सासणांक‌‌‍ः आमोन
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
मेडावर,सर पीटर ब्रायन
(जल्मः२८ फेब्रुवारी १९१५,रीओ दे जानेरो-ब्राझील मरणः२ ऑक्टोबर १९८७). ब्रिटीश जीवविज्ञानीक आनी वैजकी शास्त्रज्ञ.ताचें शिक्षण मार्लबरो कॉलेज आनी मॅग्डालीन कॉलेज (ऑक्सफर्ड,इंग्लंड)हांगा जालें. पदवी मेळयतकच सर हॉवर्ड प्लोरी हाचे विकृती विज्ञानन प्रयोगशाळेंत कांय दीस काम केल्ल्यान ताका वैजकी जीवविज्ञानांत संशोधन करपाची आवड जाली. १९३५ त ताणें मॅग्डालीन कॉलेजांत ख्रिस्तोफर वेल्श शिश्यवृती मेळयली आनी थंयच वडील प्रयोग-निदर्शक म्हूण ताची नेमणूक जाली. १९३८त ताका त्या कॉलेजचें फेलोपद मेळ्ळें. तेउपरांत तो ऑक्सफर्ड विद्यापिठांत प्राणीविज्ञनाचो व्याख्यातो (१९३८-४७), बर्मिंगहॅम विद्यापिठांत प्राणीविज्ञानाचो मॅसन प्राध्यापक (१९४७-५९),लंडन विद्यापिठाच्या युनिव्हर्सिटी कॉलेजांत प्राणीविज्ञानाचो जॉर्डेल प्राध्यापक (१९५१-६१) आनी लंडन हांगाच्या नॅशनल इन्स्टिट्यूट फॉर मेडिकल रिसर्च सेंटराच्या शस्त्रक्रियाविज्ञानाच्या विभागाचो मुखएल जालो. रॉयल इन्स्टिट्यूशनांत प्रायोगिक वैजकीचो प्राध्यापक म्हणूनय ताणों काम केलें. सुरवेक ताणें उतकसंवर्धनांतल्या वृध्दी नियंत्रक घटकांविशीं संशोधन केलें, पूण दुसऱ्या म्हाझूज काळांत ताचें लक्ष वैजकी जीवविज्ञानाकडे गेलें .जायबंदी जाल्ल्यो तंत्रिका पक्क्यो एकठांय हाडपाखातीर आनी तंत्रिक प्रतीरोपण ताचे योग्य सुवातेर धरून दवरपाखातीर जैव आसंजक (दसोवपी पदार्थ) म्हूण उपेगी पडपी फायब्रिनोजेन ह्या रगत साखळावपी प्रथिनाचो संहत(Concentrated) विद्राव ताणें तयार केलो. झुजांत मरण आयिल्ल्या कितल्याशाच व्यकतींच्या लासून तयार जाल्ल्या जखमांक लागून वैजकी संशोधन परिशदेचे विनंतीनयल्यान मेडाव हाणें भजिल्ले व्यक्तीचेर दुसऱ्या व्यक्तीच्या कातीच्या केल्ल्या प्रतीरोपणाचो शरिरांत स्वीकार न जावपाच्या कारणांचो अभ्यास करपाक सुरवात केली. ताका अशें दिसून आयलें. दर एका मनशांत स्वताचें प्रतीरक्षा तंत्र विकसित जाता आनी प्रतीरोपण तिगोवपाचो काळ कात दिवपी मनीस आनी घेवपी मनीस हांच्यांत कितलें लागींचें नातें आसा, हाचेर आदारून आसता. एकयुग्मजीय वा एकसम जुवाळ्यांतूच न्हय, तर दोट्टीयुग्मजीय आनी भ्रातीय जुंवळ्यांतूय परस्परांमदलें प्रतीरोपण यशस्वी जाता,अशें मेडावर हाका दिसून आयलें. बर्नेट हाणें अशें सुचयलें,गर्भधारणेच्या वेळार प्रतीरक्षात्मक तंत्र विकसित जायना,तर तें क्रमाक्रमान उपार्जित वा संपादित करतात.ताका लागून एकाद्रया जनावराच्या भ्रूणांत भावी दात्याचें एकाद्रें ऊतक अंतःक्षेपित (inject) केलें, तर तें जनावर त्या दात्याच्या खंयच्याय प्रतीरोपणाक सहिष्णू जावपाक जाय. मेडावर हाणें ह्या गृहितकाची चांचणी घेवपाखातीर हुंदरांच्या भ्रुणांत हेर हुंदरांच्या ऊतकांचें अंतःक्षेपण केलें आनी ताचेवयल्यान ह्या बाह्या ऊतकाक प्रतीकार करपी प्रतिपिंडां निर्माण करपाची तांक भ्रुणांत नासता, पूण त्या ऊतकाविशीं प्रतीरक्षात्मक सहिष्णूता प्राप्त जाता, हें पारखून पळयलें. अशा हुंदरांत दात्या हुंदराचे कातीचें प्रतीरोपण यशस्वी जाता, अशें ताका दिसून आयलें. हाचेवयल्यान कृत्रिम रितीन उपर्जित प्रतीरक्षात्मक सहिष्णूता उत्पन्न करूं येता, अशें ताणें सिध्द केलें. उपार्जित प्रतीरक्षात्मक सहिष्णूतेच्या सोदाखातीर मेडावर हाका सर फ्रँक मॅकफार्लेन बर्नेट हाच्या वांगडा १९६० वर्साचो शरीरक्रियाविज्ञान आनी वैजकी विशयाखातीर आशिल्लो नोबॅल पुरस्कार फाव जालो.ताका आनीकूय कितलेशेच भोवमान फाव जाल्यात. ताणें बरयल्लीं कांय पुस्तकां अशीः The Uniqueness of the individual(१९५९),The future of Man (१९६०) ,A hope of progress (१९७२),Advice to a young Scientist (१९७९),The Limits of Science (१९८४).
वर्ग:देवनागरी पानां
Vaixakh Mhoino
Voixakh ho chandr vorsacho dusro mhoino. Hea mhoineache punvek va tichea fattifuddem vixakha nokxotr asta,mhonnun hea mhoineak voixakh hem namv mell'llam.Hea mhoineachem purvil'lem namv madhou axil'lem.Choitr ani voixakh he don vosont rituche mhoine mantat.Punn voixakh mhoineant gormi axil'lean hea mhoineantolim sogllim dhormik kaream,vrotam - voikleam gimak yogy oxinch sangleant.[1]
voixakh mhoineantolim dhormik kriteam oxim asat- hea mhoineantoleo toi,choturdos anni punou heo titi chodd povitr mantat.Toyek okxoi tritiya mhonnttat karonn tea disa kel'lem dan,houn him' kriteam okxoiy zatat.Hech tithik porxuramozointi-i asta.Choturdoxik norsimhozointi asta.Punvek danodhrm' kelear chodd punny melltta. Toxench voixakh xudhd soptomik gongechi puza korchi oxem-i sanglam.Karonn,he tithik zonhun gillil'li gonga aplea ujvea kanantlean bhair soddli.Oxttomik durgechi oprajita hea namvan puza korchi.Voixakh xudhd nomik bongalant sita nom' mhonnttat,karonn tea disa zonok razak zomin nangrotana sita mellil'li.Teach disa zomin dan dilear punny melltta oso bhavarth asa. Dosmik ady xonkrachareachi zointi asta.Voixakh punvek budhdozointi asta.[2]
voixakh mhoineant udkodan korchem, devak udkacho obhixek korcho,paitonnam,sotreo,ponkhe,tolom' vostram,chondon,udkachim patram,fulam,xitol peyam, drakxam,bokellim hanchem dan korchem,oxem skondpurannant sanglam.,purai mhoinobhor fantodder nhaupak zomna chozalear tirodos,choturdos ani punou[3]
hea tin nhamvchem.Toxem kel'lean papantlean mukti melltta. Hea mhoineant fantodder nhaup khub punnyoprod asa,tull,mokor ani mex hea raximni sury asta ten'na povitr nhomyamni nhalear mohapatokancho nax zata.Hea mhoineant fantodder nhalear oxrvomedhachem foll melltta.Hea mhoineant kallea anni dhovea tullxichea konnsamni bhogvontachi puza korpi monis narainnsvorup zata.Sokallimfuddem nhaun oxrvothachea mullank udok ghalun prodkxinna ghatlear pitor,devo ani sogllea zogachem torponn kel'leabhoxen zata.Ek jeunn jeulear,nokt mhollear ratichem ek jeunn jeulear va oyachit jeunn ghetlear sogllem' monoroth purnn zata.[4]
voixakh ho molmas aslear,tea mhoineant kamy kormosomapticho nixedh sangla.Tekhatir uprant chodon vomhoine nhauchem punn mhoineacho upas anni chandrainna sarkea vrotanchem' hea mhoineant udeapon korchem.
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Totvaxastr / Philosophy वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Romi panam
मेघालय
भारताच्या २२ घटक राज्यांतलें ईशान्य वाठारांतलें एख राज्य. क्षेत्रफळः २२,४२९ चौ.किमी.लोकसंख्याः १,७६०,६२६(१९९१). शिलाँग ही ह्या राज्याची राजधानी आनी राज्यांतलें एक व्हड शार. मेघालयाचे उतरेक आनी उदेंतेक भारतांतलें आसाम राज्य आनी दक्षिणेक तशेंच अस्तंतेक बांगलादेश आसा. पयलींच्या आसाम राज्यांतले गारो हिल्य, संयुक्त खासी आनी जैतिया हिल्स जिल्ह्यांचे मेळून २१ जानेवारी १९७२ दिसा भारतीय संघराज्यांतलें एक राज्य म्हूण मेघालयाची स्थापणूक जाली.
न्हंयो
हांगाच्या दोंगरी आनी पठारी प्रदेशांतल्यान खूब न्हंयो व्हांवतात. चडशो न्हंयो तळपांतल्यान आनी दोंगरातल्यान व्हांविल्ल्यान त्यो चड नेटान व्हांवतात. तेखातीर मदीं मदीं धबधबे तयार जातात.राज्याच्या गारो हिल्स जिल्ह्यांतल्यान कृष्णाई, कालू, भुगई, निताई,सोमेश्र्वरी न्हंयो व्हांवतात. खासी हिल्स जिल्ह्यांतल्यान किनशी, खी, उमत्र्यू, उमनगॉट, उमिआम मावफ्लांग आनी उमिआम ख्वानख्वान जाल्यार जैतिया हिल्स जिल्ह्यांतल्यान कोपिली, म्यिंटडू आनी म्यिनटांग ह्यो न्हंयो व्हांवतात. शिलाँगसावन १६ किमी. अंतराचेर बडापानी लेक हें तळें आनी उमिआम हो नामनेचो जलविघुत्निर्मीती प्रकल्प तशेंच चेरापुंजी लागसार मॉसमाई हांगाचो नोहस्नीगथिआंग धबधबो पळोवप सारको आसा.
दोंगरी वाठार
मेघालय हो दांगरी वाठार. अस्तंतेकडल्या गोरा दोंगुल्ल्यांची उंचाय ३००मी.जाल्यार उदेंतेकडल्यान खासी दोंगुल्ल्यांची उंचाय १,८०० मी. आसा. जैतिया दोंगुल्ल्यांची उंचाय मात्शी उणी आसा. 'शिलाँग पीक' ही राज्यांतली सगळ्यांत उंचेली सुवात आसून तिची उंचाय १,९६५ मी. आसा. अस्तंतेकडे गारो दोंगुल्ल्यांतलें १,४१२ मी. उंचायेचें नोक्रेक हें राज्यांतलें दुसरें उंचेलें तेमूक आसा.
जमनीचे प्रकार
हांगाचे जमनीचे तीन प्रकार करूं येतात. दक्षिणेकडलो देंवती आशिल्लो प्रदेश पठारी प्रदेश आनी उतरेकडल्या आसामाच्या देगणा लागसारचो मात्सो देंवती आशिल्लो वाठार. अस्तंतेपरस उदेंतेकडल्या प्रदेशांतली उंचाय वाडत वता. राजधानी शिलाँग हो मध्यवर्ती पठारी प्रदेश.
हवामान
नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांच्या काळांत. बंगालच्या उपसागरा वयल्यान आयिल्लें बाश्पान भरिल्लें वारें आनी कुपां मेघालयाच्या दोंगराळ वाठारांत येतात. हें वारें आनी कुपां दोंगराळ प्रदेश आशिल्ल्यान आडावतात. ते खातीर ही भूंय सदांच कुपांनी भरिल्ली आशिल्लयान तिका मेघालय म्हण्टात. गारो हिल्स हांगाचें वर्सुकी तापमान चडांत चड ३४ से. आनी उण्यांत उणें ४ से. आसा. खासी आनी जैतिया हिल्सांतलें हेच प्रमाण अनुक्रमान २३.३ से.आसा. हांगाचो वर्सुकी पावस १००० ते १२०० सेंमी. आसा. जगांत सगळ्यांत चड पावस,ह्या राज्यांतल्या चेरापुंजी आनी मॉसिनराम ह्या सुवातींनी अनुक्रमान १३०० सेंमी. आनी १८००सेंमी. इतलो पडटा. राजपाटण शिलाँग हांगाचो वर्सुकी पावस २४१.५सेंमी. आसा.
वनस्पत आनी मोनजात
चड पावसाक लागून हांगा रानांचोय वाठार चड म्हळ्यार ८,५१,००० हेक्टर इतलो आसा. पाइन, सायल, कोंडो तशेंच बर्च, ओक, बीच, गुरग्रा, हळदू, डालू आनी कवठी चांफो ही वनस्पत हांगा चड प्रमाणांत मेळटा.
हत्ती, वाघ, हरण, सांबर, भांगरामाजर, हुलॉक, रानदुकर, रानरेडो, रानगवो, लांडगो, सोंसो, माकड, शेंपडी नाशिल्लो माकड, सोरोप, चानी, मोर, तितर, कबुतर, हॉर्नबिल. रानबदक, पोपट ही मोनजात थंय आसा.
इतिहास
पुर्विल्ल्या काळांत ब्रह्मदेश आनी मिझो ह्या वाठआरांतल्यान मेगोलियन वंशाचे लोक हांगा येवन रावले. आहोम लोक आसामांत राज्य करताले. तांकांलागून ह्या वाठाराचेर हिंदू संस्कृतायेचो प्रभाव पडलो. खासी, जैंत्या आनी गारो ह्यो हांगाच्यो मुखेल जमाती. ब्रिटिशांवेळार हांगा परत परत येताल्यो. मेघालयांतली मुखएल खासी जमात मॉनख्मेर वांशित परंपरेंतली आसून जैंतिया जमात लेगीत हेच परंपरेंतली आसा.गारो जमात तिबेट परंपरेंतली. हे लोक बोडो भास उलयतात.
इंग्लीश आध्कारी डेव्हिड स्कॉट हाणें राणीकुंदाय ते स्ल्हेर असो मार्ग करपाती येवजण आखूंन तेखातीर नौंगल्खा हांगाचो सीएम् तिरोतसिंह हाचेकडेन परवानो मागलो. सुरवेक ताणें ब्रिटिशांक विरोध करपाक सिरवात केली. हीं झगडीं ४ वर्सां चलतालीं. ब्रिटिशांनी एकेका सीएमाक हारयलो आनी तिरोतसिंहाक बंदखणींत दवरलो.
१८६३ वर्सा ब्रिटिशांनी जैत्यांचें राज्य खासी प्रदेशाक जोडून खासी-जैतिया असो नवो प्रदेश तयार केलो. कंपनी सरकाराचो शेक चलतालो तेन्ना दिवाणी आनी पौजगारी खटल्याचें काम सीएम् हाचेकडे सोंपयल्लें. ह्या प्रदेशामतले रस्ते ब्रिटिशांनी केल. चुन्याच्यो भट्टयो, शेतां असली सगळी धन दौलत ब्रिटीश अधिकाऱ्यांनी बळजबरेन बळकायली. तांकां विरोध करतल्यांक खर ख्यास्त मेळटाली. सीएम्च्या आवांठाभायलो वाठार ब्रिटिशांनी सरसकट बळकायलो.ल्हव ल्हव करून सीएम्चे अधिकार उणे जाले. १८५३ वर्सा ह्या वाठारांतलें लश्कर आनी नागरी प्रशासन वेगळें केलें. १८६४ वर्सा चेरापुंजी हांगाची राजधानी हालोवन शिलाँग हांगा व्हेली आनी थंयचो कारभार पळोवपापसत एका उपआयुक्ताची नेमणूक केली. १८८३ वर्सा पुराय खासी प्रदेशाचेर ब्रिटिशांनी आपलो शेक दवरलो. सीएमांक हें मानवलेंना. १९२३ वर्सा खासी राश्ट्रीय दरबार ह्या राजकीय पक्षाची स्थापणूक केली. खासींनी सुरू केल्ले हे राजकीय स्वातंत्र्याचे चळवळींत गारो जमातीच्या मुखेल्यांनीय वांटो घेतलो.
खासी जमातीक १९२१ वर्सा आसाम विधानसभेंत एक प्रतिनिधी धाडपाचो अधिकार मेळ्ळो. पूण मतदानाचे अधिकार फकत शिलाँगांतल्या नगरपालिका वाठारांतल्याच व्यक्तींक दिलो. १९२७-२८ वर्सा सायमन आयोगामुखार खासींनी आसाम विधानसभेंत २प्रतिनिधी आसचे अशी मागणी केली. १९३५वर्साच्या कायद्याप्रमाणआसाम प्रांतिक विधानसभेंत खासींचे३ प्रतिनिधी वेंचले. तातूंत एक खासी बायल लेगीत आशिल्ली. आसामांत खासी समाजांतलेच लोक चड शिकिल्ले आशिल्ले. १९३४-३५वर्सा खासी स्टेटफेडेरशनची स्थापणूक जाली.
भारत स्वतंत्र जावचेपयलीं सगळ्या खासी सीएमांनी एकठांय येवन राश्ट्रीय दरबार संघटेनची स्थापणीक केली. एका स्वतंत्र पर्वतीय राज्याची मागणी करपाचो तांचो बेत आशिल्लो. पूण जे.जे. निकोलस रॉय सारक्या फुडाऱ्यांनी, ताचे बदलाक भारतीय संघराज्याभितर स्वायत राज्याची मागणी केली. भारतीय संविधान तयार करतना भारत सरकारान निकोलस रॉय हाचे सुचवणेप्रमाण बार्दालोइ उपसमिती नेमली. हे समितीन जिल्हा समिती स्थापन करपाची सुचोवणी केली. तेप्रमाण ह्या वाठारांत जिल्होसमित्यांची स्थापणूक जाली.
१९५४ वर्सा तुरा शारांत विल्यमसन संगमा हाच्या फुडारपणाखाल भरिल्ले परिशदेंत, ह्या पर्वतीय वाठाराचें आसामसावन वेगळें आनी स्वतंत्र राज्य निर्माण करचें असो निर्णय घेतलो. पूण १९५६वर्सा राज्यपुनर्चना आयोगान ही मागणी मान्य केली ना आनी आसाम राज्यांतूच ह्या वाठाराचो आस्पाव केलो. वाठाराचो आस्पाव केलो. १९५७ वर्साची वेंचणूक जातकच विल्यमसन संगमा हाचो आदिम जाती कल्याणमंत्री म्हूण आसाम मंत्रिमंडळांत आस्पाव जालो. १९६० वर्सा हाफलोंग हांगा मेघालयांतल्या फुडाऱ्याची बसका जावन तातूंत परतून स्वतंत्र राज्याची मागणी केली.१९६१वर्सा ऑल पार्टी हिल लीडर्स कॉन्फरस स्थापन जावन तुरा हांगा हे संघटनेवतीन परिशद भरयली. १९६२वर्साचे वेंचणुकेंत खासी गारो प्रदेशांतले सगळे १२ उमेदवार वेंचून आयले पूण स्वातंत्र्याची मागणी पुराय जाली ना. देखून ७ प्रतिनिधींनी विधानसभेचो राजीनामो दिलो.
३१मार्च १९६२ सावन थेट चळवळ करपाचें पर्वतीय फुडाऱ्यांनी थारायलें. पूण त्याच वेळआर चीनान भारताचेर घुरी घाल्ल्यान हो बेत फुडें धुकलचो पडलो. १९६३ वर्सा जाल्ले पोटवेंचणुकेंत ऑल पार्टी ह्ल लीडर्स कॉन्फरन्सचे ६ उमेदवार वेंचून आयले. पंडित नेहरून आसाम राच्यांतूच पर्वतीय वाठआराचें स्वायत राज्य करचें अशी सुचोवणी केली. केंद्र सरकारावतीन हरिभाऊ पाटसकर हाणें थंयच्या फुडाऱ्यांवांगडा नेहरू येवजणेचेर भासाभास केली. पूण तांकां ती मानवली ना. १९६६ वर्सा गुलझारिलाल नंदा हाणें आसामांतूच, पर्वतीय वाठाराखातीर स्वतंत्र विधानसभा आनी मंत्रीमंडळ आसचें असो थाराव मांडलो. पूण हीय मागणी तांणी न्हयकारली. १९६७ चे वेंचणुकेंत पर्वतीय फुडाऱ्यानी स्वतंत्र राज्याचे मागणेचेरूच वांटो घेतलो. जानेवारी १९६७ आसामाचे पुनर्रचनेविशीं दिल्लीचे बसकेंत भासाभास जाली, तेन्ना १९६७ चे विधानसभेच्या वेंचऩपकांचेर पर्वतीय फुडाऱ्यांनी बहिशकार घालो आनी आसामासयत एक संघराज्याची निर्मिती तांणी मानून घेतलीना. 25 सप्टेंबर १९६७दिसा पंतप्रधान इंदिरा गांधीन मेघालयाचें स्वतंत्र राज्य निर्माण करपाचो निर्णय डाहिर केलो. तेप्रमाण १९६९ वर्सा भारतीय संसदेन आसाम पुनर्रचना (मेघालय) नेम पास केलो. २ एप्रिल १९७० दिसा मेघालय हें स्वायत राज्य जालें आनी २१ जानेवारी १९७२ सावन भारतांतलें स्वतंत्र राज्य म्हूण ताची स्थापणूक जाली.
अर्थीक स्थिती
शेतकी पिकावळः शेती होच चडावत लोकांचो वेवसाय आसून,चडशे लोक शेतीचेरूच पोट भरतात. दोंगराळ वाठार आशिल्ल्यान शेतकी पूरक अशई जमीन हांगा उण्या प्रमाणांत म्हळ्यार १९,०९,९९४ हेक्टर इतली आसा. तातुंतली फकत २६ जमीन जलसिंचनाखाल आसा. हांगा ढूम पद्दतीची शेती परंपरेन चालू आसा. कायम स्वरपाची शेती जावंची म्हूण सरकार यत्न करता. तेखातीर शेतकामत्यांक सुदारीत जमीन वांटप, सारें, बीं, उदकाची सवलत सरकार दिता. शेती उत्पादन बाजारपेठ मेळोवन दिवपाचोय सरकार यत्न करता. बटाट, तेझपाटा, ऊंस, कड्डण, कापूस, ताग, टॅपिओका, सुपारी, आलें, मिरयां, हळद हीं हांगाचीं मुखेल पिकां आसात. तशेंच कांय वाठारांत भात, गंव, मको हींय पिकां काडटात. खासी आनी जैतिया जिल्ह्यांत फळां आनी भाजीपाल्याचें उत्पादन जाता. नासपत, सत्पाळू, अलुबुखार, अनस, सफरचंद, संत्रीं, लिंबू, केळींहीं म्हत्वाचीं फळां हांगा जातात. मेंढरां, म्हशी, दुकरां आनी हेर जनावरां हांगा व्हड प्रमाणांत पोसतात. आसाम राज्याक दुदाची पुरवण हें राज्या करता. जोवई हांगा दुदाचें केंद्र आसून थंय लोणी, तूप हांचें उत्पादन जाता.
राज्यांत दगडी कोळसो, सिलिमनाइट, चुनखडक, डोलोमाइट, भाडकी माती, फेल्सपार, कांचमिश्रित रेंव हीं खनीजां मेळटात. देशांतलें ९५ सिलिमनाइट उत्पादन हांगाच्या खासी दोंगुल्ल्यांच्या वाठारांत मेळटा.
सैमान नटिल्ल्या ह्या राज्याखातीर हांगा पर्यटन उद्देगाक खूब वाव आसा. आदिवासी संस्कृतीचीं खाशेलपणां हें पर्यटकांचें आकर्शण जावन आसा.
राज्याची उद्देगीक उदरगत चालू आसा. राज्यांत उद्दागीक विकास निगमची स्थापणूक जाल्या. खनीज संपती आनी रानांतलें उत्पादन हांचेर आदारीत उद्देगधंदे सुरू जाल्यात. प्लायवूड ,थंड पेयां,खावपाचें तेल रसायनां,सारें असल्या उद्देगांचे प्रकल्प खाजगी क्षेत्रांत सुरू जाल्यात. चेरापुंजी हांगा सरकारचो व्हड सिमेंट कारखानो आसा. गारो आनी जैंतिया हांगा सरकारान ल्हान सिमेंट कारखाने सुरू केल्यात. तशेंच लाकूड कापप, कापसाच्यो गठ्ठे बांदप, बेकरी असले उद्देग धंदेय राज्यांत आसात. खासी,गारो आनी जैंतिया हांगा मेळून ६४४ ल्हान उद्देगीक केंद्रां आसात. उदकाचे ल्हान प्रकल्प आसात आनी १८,५०० हेक्टर जमनीक हाचो फायदो जाता. राज्यांत 4 जलविघुत् आनी १ औश्णीक प्रकल्प आसा.
येरादारी आनी संचारण
मेघालयांत 461 किमी. राश्ट्रीय महामार्ग आसात. ५१३९ किमी. लांबायेचे पक्के आनी कच्चे रस्ते आसात. शिलाँग हो एकूच विमानतळ राज्यांत आसा. वायूदूत सेवा हांगा चलता.
लोक आनी समाजजीण
हांगा सगळ्या धर्मांचे लोक रावतात. तातूंत ५३ किरिस्तांव, १५ हिंदू, ३ मुसलमान आनी हेर धर्मांचे लोक रावतात. फाटल्या शेंकड्यासावन किरिस्तांव धर्माचो व्हड प्रमाणांत प्रसार जालो आनी खुबशा लोकांनी किरिस्तांव धर्म आपणायलो.
मेघालयांत मातृसताक घराबोम पद्दत आशिल्ल्यिन थंयच्यो चालीरिती खाशेल्यो आसतात. आवयवटेच्यान, तांचो नात्यागोत्यांतलो इतिहास पळयतात. इस्टेटीचो वांटो आवयकडल्यान धुवेकडे वता. चडकरून धाकट्या जांवयाक, मांय-मावाची सेवा करपाखातीर मावोड्यां रावंचो पडटा. मामेभावाकडे लग्न करपाची चाल गारो जमातींत आसा. वयांत येतकच भुरगीं नोकपांते नांवाच्या युवाघरांत रावतात.कुटुंबाचें शेतकाम सगळे एकठां येवन करतात.
हे लोक कुकडां, दुकरां, गोरवा पोसतात. गोरवांचो उपेग मांसाखातीर चड करतात. तांदळांपसून तयार केल्लो बीर हो सोरो थंयच्या दादल्यांचें आवडीचें पेय आसा. हालीं ते लोक हेर तरांचोय सारा पियेतात. सणा-परबेक हे लोक सारा पियेतात तशेंच चोम्यांनाचूय करतात.
सण आनी उत्सव
नोंगक्रेम ही खासींची राश्ट्रीय परब वा नाचाचो उत्सव आसा. शिलाँगलागसार स्मिने नांवाच्या गांवांत ही परब मनयतात. जमात मुखेल्याकडें ह्या उत्सवाखातीर शुभदीस थारावन, धर्मीक-भौशिक असो हो नाच करतात. नाच आनी संगीत हें खासी जमातीचें खाशेलपण आसा. गीतगायन हें चडशें वाघवादन आनी नाचावांगडा जाता. खासी आनी गारो जमातीचे चोमोनाच मेकळ्या मैदानांत जातात. खासी दादले-बायलो वेगवेगळ्यो वाटकुळ्यो रांगो करून नाचतात. धोल, नगारे आनी पाइप हीं वाधां साथीक आसतात. लग्न जाल्लयो बायलो नाचांत वांटो घेनात. शदसुकमींसीयम हो खासींचो सण जावन आसा. हो सण एप्रिल जाता. उर्बेभरीत जावन नाचप हें ह्या सणाचें खाशेलपण आसा. भौशिक उत्सवावेळार जैंतिया जमातींत युध्दनृत्य करतात. गारो जमातींत सुगीचो उत्सव करतात.
कलाकुसर
सीएम् वा मुखेल्यांचे महाल,पूल ह्यासारक्या वास्तूंनी खासी जमातीची वास्तुकला दिसून येता. हे महाल फातरांचे आसून, तांचीं दारां भांगराच्या वा रूप्याच्या तशेंच पाचव्या ,हळदुव्या वालींनी सजयल्लीं आसतात. मनीस,सवणीं,जनावरां,रानां हे खासी मूर्तीकलेचे विशय जावन आसात. सोनफर लागसारचे घोलींत देवनागरी लिपयेंतले कोरांतिल्ले लेख तशेंच झुजारी, लेख तशेंच झुजारी, हत्ती आनी घोडेस्वारांचीं चित्रां आसात. जोवाई शारा लागसर, एका दाम्पत्याची शिल्पाकृती पळोवपासारकी आसा. खासींचे परंपरिक चित्रकलेंत मातयेच्या आयदनां वयलें आनी कपड्यावयलें वेलींचें नक्षीकाम पळोवपासारकें आसता. नाचावेळार घालतात ते मुकूट तशेंच तांच्या अलंकारांचेर चित्रविचित्र चित्रांचें चित्रण केल्ल्याचें दिसता. मेल्ल्या मनशाच्या आंगाचेर घालतात ते चादरीचेर फूल,सत्री,जनावरां हांचीं चित्रां काडिल्लीं आसतात.
भाशा आनी साहित्य
खासी आनी गारो ह्यो उपभासो आसात. खासी भास ही ऑस्ट्रो-आशियाई भाशा-पगंडांतली आनी गारो,बोडो ह्यो भासो तिबेटोब्रह्यी भाशापंगडांतल्यो मानल्यात. ह्या भाशांक स्वताची लिपी नाशिल्ल्यान किरिस्तांव धर्म प्रसारकांनी तांचेखातीर रोमीचो वापर केलो. आयजलेगीत थंय रोमी लिपीच वापरतात किरिस्तांव धर्म प्रसारकांनी हे भाशेंत अकुणिसाव्या शेंकड्यांत बायबलाचो नवो करार (१८४१), पयली खासी प्रवेशिका आनी खासी-आंग्ल शब्दकोश अशें सादित्या तयार केलें. ऊ जीबेन रांब हाणेंच १८९९ वर्सा शिलाँगांत स्वतंत्र छापखानो काडलो. तशेंच सेंग-खासी ही संस्था ही स्थापून पाठ्यपुस्तकां तयार केलीं. ऊ रांबोनसिंह हाणें खासी धर्म, उत्सव, लोककथा ह्या विशयांचेर पुस्तकां बरयलीं. ताचो एक ल्हान कथांझेलो उजवाडा आयला.
म्हत्वाचीं थळा
शिलाँग-गौहती मार्गाचेर आशिल्लें (Uniam) सरोवर आनी तातुंतली नुस्तेमारीची सवलत, किलँग रॉक-२१३मी. उंचायेचो ग्रॅनाइट फातराचो सैमीक घुमट, चेरापुंजीलागसारचो मॉसमाई हांगाचो धबधबो,थंयसावन लागींच मॉसमाई गुहा, नर्टिआंग हांगाचीं पुर्विल्ले संस्कृतीचीं व्हड पाशाणाचीं यादस्तीकां हीं थळां पर्यटकांचीं खाशेलीं आकर्शणां थारल्यांत.
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:भारतांतलीं राज्यां/Bharotantlim Rajeam
नेायसभेचे वाटेर कबलात वपार
नेायसभेचे वाटेर कबलात वपार
Neaisobheche Vatter Koblat Vopar - The Defendant ( Parable )
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
नेायसभेचे वाटेर कबलात वपार
पवित्र पुसतक ː मातेव ५ ː २०-२६ ( लुकास १२ ː ५८फ)
२० देखून हांव तुंकां सांग्तां: "देवाक मानता तें करुंक शासत्रियां आनी फारिजेवां परस तुमी अदीक राजी नांत जाल्यार, सर्गिंच्या राज्यांत तुमी भितोर सर्चिंच नांत. २१ जिवेशीं मारूं नयê, पुर्वजांक अशें सांगललें म्हण तुमी आयकलां; आनी जिवेशीं मार्तीत तांचेर नेायसभेचें खासतिचें फर्मण पडतलें. २२ तोर हांव तुंकां सांग्तां: कण-ऊय आपल्या पेल्याचेर राग धोर्ता जाल्यार, ताचेर खासतिचें फर्मण पडतलें; कण-ऊय आपल्या पेल्याक तूं गळियो! म्हणतीत जाल्यार, ताचेर म्हाधरंसभेचें ब खासतिचें फर्मण पडतलें; आनी कण-ऊय ताका तूं देवधोरं नासललो! म्हणतीत जाल्यार, उज्याच्या येंकनडाची खासत ताका फावो जातली. २३ म्हणटोच, तुजें दान वेदिशीं घेवन येताय जाल्यार, आनी तुज्या पेल्या आड कितेंय आसा म्हण तुका थोंी उगडास जायत जाल्यार, २४ थोंिसरूच वेदी मुखार तुजें दान तशेंच सोड आनी पयलीं वचून तुज्या पेल्या लागीं संधान कोर; मागीर पर्तून ये आनी तुजें दान भेटय. २५ तुज्या वादिया लागीं उपरासललो तनटो ताचê बराबोर वाटेर आसतानांच बरê भाशेन संपय; ना जाल्यार तो तुका नितिदाराच्या हातांत दितीत बी, आनी नितिदार तुका चवकिदाराच्या ताब्यांत घालून बंदखणिंत उडयत. २६ हांव तुका खरेंच सांग्तां: तुजो निमाणो पाव-आससारियोन तुंवें फारीक करिसोर थोंिसरली तुका सुटका मेळचीच ना."
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ
Why do you not know how to interpret the present time?, Commentary & Meditation
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
ಆಂಜಿರಾಚ್ಯಾ ಝಾಡಾಚಿ ವಪಾರ್
Anjirachea Zhaddachi Vopar – The Budding Fig Tree (parable)
ವಪಾರಿಂಚೊ ಹೆತು
ತೆದ್ನಾಂ ಶಿಸಾಂನಿಂ ಲಾಗಿಂ ಸರುನ್ ತಾಕಾ ವಿಚಾರ್ಲೆಂ: “ವಪಾರಿಂನಿಂ ತಾಂಚ್ê ಕಡೆ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಉಲಯ್ತಾಯ್?” ತಾಣೆಂ ಪರ್ತಿಪಾಳ್ ಕೆಲೊ: “ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಸರ್ಗಿಂಚ್ಯಾ ರಾಜ್ಯಾಚೆ ಗುಟ್ ವಳ್ಖುಂಚೆಂ ದೆಣೆಂ ತುಂಕಾಂ ದಿಲ್ಲೆಂ ಆಸಾ; ತಾಂಕಾಂ ಹೆರಾಂಕ್ ನಾ. ಆಸಾ ತಾಂಕಾಂ ದೆವ್ ಆನಿಂಕ್-ಉಯ್ ದಿತಲೊ ಆನಿ ತಾಂಚೆಂ ಮಾಪ್ ಭರನ್ òತ್ತಲೆಂ; ಪುಣ್ ನಾ ತಾಂಕಾಂ, ಆಸಾ ತೆಂ ಪರಿಯಾನ್ ತಾಂಚ್ê ಕಡ್ಲೆಂ ದೆವ್ ಕಾಡುನ್ ಘೆತಲೊ. ದೆಖುನ್ ಹಾಂವ್ ವಪಾರಿಂನಿಂ ತಾಂಚ್ê ಕಡೆ ಉಲಯ್ತಾಂ, ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಪಳೆವ್ನ್-ಉಯ್ ತಾಂಕಾಂ ದಿಸನಾ, ಆನಿ ಆಯ್ಕುನ್-ಉಯ್ ತಾಂಕಾಂ ಆಯ್ಕನಾ ಆನಿ ಸಂಜೊಯ್ ನಾ.
ಇಜಾಯ್ಾಸಾನ್ ಅಶೆಂ ಆದಿಂಚ್ ಸಾಂಗ್ಲಲೆಂ ತೆಂ ತಾಂಚ್ê ಸವೆಂ ಪಾಳನ್ ಯೆತಾ:
''‘ಆಯ್ಕುನ್-ಆಯ್ಕುನ್ ತುಂಕಾಂ ಕಾಂಯ್, ಸಂಜಚೆಂ ನಾ; ಪಳೆವ್ನ್-ಪಳೆವ್ನ್ ತುಂಕಾಂ ಕಾಂಯ್ ದಿಸ್ಚೆಂ ನಾ. ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಹ್ಯಾ ಲಕಾಚೆಂ ಕಾಳಿಜ್ ಜಡ್-ನಿಬರ್ ಜಾಲಾಂ, ತಾಂಚೆ ಕಾನ್ ಭೆರೆ ಜಾಲ್ಯಾತ್, ತಾಂಚೆ ದಳೆ ಧಾಂಪ್ಲಲೆ ಆಸಾತ್; ನಾ ತೊರ್ ದಳ್ಯಾಂನಿಂ ತಾಂಕಾಂ ದಿಸುಂಕ್ ಲಾಗ್ತಲೆಂ, ಕಾನಾಂನಿಂ ತಾಂಕಾಂ ಸಾರ್ಕೆಂ ಆಯ್ಕುಂಕ್ ಮೆಳ್ತಲೆಂ, ಮನಾನ್ ತಾಂಕಾಂ ಸಂಜತಲೆಂ, ಆನಿ, ತಿಂ ಮ್ಹಜ್ê-ಶಿಂ ಪರ್ತುನ್ ಯೆವ್ನ್, ಹಾಂವ್ ತಾಂಕಾಂ ಬರಿಂ ಕರಿನ್.’''
ಪವಿತ್ರ್ ಪುಸ್ತಕ್ ಲುಕಾಸ್
ಪವಿತ್ರ್ ಪುಸ್ತಕ್ ಲುಕಾಸ್ 21 ː 29–33 (ಮಾತೆವ್ 24:32 ಫ್.; ಮಾರ್ಕ್ 13:28 ಫ್.)
“ವಪಾರಿಂನಿಂ ಉಲಯ್ತಲಂ, ಸಂವ್ಸಾರ್ ರಚ್ಲಲ್ಯಾಕ್ ಗುಪಿತ್ ಆಸ್ಲಲೆೊ ವಸ್ತು ಉಕ್ತೆೊ ಕರ್ತಲಂ”, ಹೆಂ ಪ್ರವಾದಿಯಾಚೆಂ ಉತರ್ ಅಶೆಂ ಖರೆಂ ಜಾಲೆಂ. (ಮಾತೆವ್ 13:35)
Polleiat Niall
The Budding Fig Tree, Commentary & Meditation
Sondorbh
वर्ग:ಜೆಜುಚ್ಯೊ ವಪಾರ್ಯೊ वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
अदोशें
अदोशें (६२६७१९)
अदोशें हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या तिसवाडी तालुक्यातील ३२९.८४ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात २७० कुटुंबाचे व पुराय ११४२ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार पणजी १५ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ५७४ दादले आनीक ५६८ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे २३७ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६७१९ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (नेवरा -O-GRANDE) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (नेवरा -O-GRANDE) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (वडले गोयां) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (वडले गोयां) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (वडले गोयां) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (बांबोळी) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (पणजी) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (पणजी) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (वडले गोयां) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (पणजी) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत १ बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा.
गांवांत १ एमबीबीएस पदवीधर वैजकी वेवसायी आसा.
गांवांत १ वखदालय आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध आसा. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना. गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३१०४ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला.
सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
अदोशें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): पावभट्‍टी
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:उत्तर गोंय वर्ग:तिसवाडी तालुका / Tiswadi Taluka वर्ग:गोंयचे गांव/Goenche Ganv
Sri Lanka
Bhumyvrnnon
bhumytgoneanchea mota promann bhumytgoneanchea mota promann xrilonka ho bharti-i dvipoklpachoch ek bhag. Tea bhagak tamnni gomnnddovanalondd oxem namv dilam. Dexacho dokxinn-modhy bhag porvoti-i asa. Hea porvoti-i bhaga bhomvtonni(noiritye kheriz) unne unchayecho bhag asa. Ho bhag porvoti-i prodexa saun khol degnnamni vegllo kela. Ho unne unchayecho bhag sopatt prodexamni revaddola. Noirity doreadeger unch sullko asa. Her dikanchea doreadegamni khub khajnam, remve potte, remve raxi ani lhan lhan dvipoklp asat.
Bhumyrochonnukeche nodren dexache vantte keleat te oxe
modhyourti unchelo prodex ixanye koddcho porvoti-i prodex udente koddcho bhag ut'tore koddcho sokhol bhag
pidurutalagola hem modhyourti porvoti-i prodexantolem soglleant unchelem temuk asun tachi unchai 2,524 mi.Zalear aeddom' temkachi unchai 2,243 mi., asa. Hem temuk mhollear boudhd, hindu, musloman toxench kiristamv lokanchem povitr sthan. Ixanyekoddocho prodexoi porvoti-i asun tatunt rokvana porvotacho aspavo zata. Thoim lhan lhan donguleancheoi volli ani somantor gel'lim degnnam-i khub asat. Udentekoddocho prodex ho khoddboddit moidani bhag asun thoim ekamekank pois oxo kaim dongul'leoi asat. Ut'torekoddchea sokhol bhagant khub nhomyo ani kaim lhan lhan dongul'leoi asat.
Hovaman
xrilonkechem hovaman vixuvvrit't prokarochem. Punn charoivotten dorean revaddil'lean tatunt thoddoso bodol zannouta. Dexantolem vorsuki sorasori tapman 27°se. Punn porvoti-i bhagantolem sorasori tapman 16°se. Asa. Xrilonka ho lhan dex aslo tori thoinchea vegvegllea bhagantolem pausachem promann vegvegollem asa. Dexache agneyekoddchea prodexamni sorasori pausachem vorsuki promann 130 sem'mi. Zalear ixanyekoddchea bhagant tem 510 sem'mi. Itlem asta. Vonspot ani monzat
cheache molle toyar korpa khatir khub promannant vonspot katrop zalea. Punn aiz legit dexacho 70% bhag ranankhala asa. Sodea fulpi ani nafulopi vonspoticheo 3,000 upzati asat. Ranam marop ani xikar hankam lagun monzatichem-i promann unnem zalam. Hangachea ranamni hot'ti, hornnam, bibllo, vamsvel, kolo, makodd, randukor, chito, mangem ani govea reddeancho todd aspavo zata. Hanga torekovar suknneancheoi zati asat.