cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ahmednagar
Hangachea bhuikott kil'lea khatir xarak agllench mhotv asa. Ho tantea akaracho kil'lo 1494 te 1560 hea kallant bandil'lo oso ul'lekh melltta. Hea kil'leak 2.4 kimi. Chem fatrachem durig asun tache sokol vhodd chor asa. Hea xarant axil'leo moxidi, ohmodoxohachi kobor, forahobag, hotsobihist bag, ourongojeb badxohacho dorgo, nogropalikechem songrohaloi ani purabhilekh vibhagachem songrohaloi adim vastu polloupa sarkeo asa. Ohmodonogor xarache udentek nnou kimi. Ontracher solabotozongachi kobor asa, jika chandbibicho mohal mhonnttat. Hache bhair hanga nizamoxahintole dorge, bago ani her imaroti asat.
Polleiat
Ahmednagar
वर्ग:Indie-cheo Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Itihas / History वर्ग:Romi panam
Arunnachal Pradex
Orunnachol prodex bharti-i songhrajeantolem ek ghottok rajy. Hem rajy bhartache ixany dikek voslam. KxetrofollH 83,578 chovo. Kimi. LoksonkheaH 6,31,839 rajdhaniH ittanogor, bhasH nixi,adi, vancho, noktte. SakxorotaH 20.9%, okxanx ani rekhaxom : 26° 28’ ut'tor te 29° 30’ ut'tor 91° 30’ udent te 97° 30’ udent. Hea rajeache ostontek bhutan, vaivyek tibett (chin),ut'tor ani ixanyek chin, ut'tor ani dokxinn dikek asam', udent ani agneyek brohmodex tor noirity dikek nagalondd, he vatthar asat.
Bhumyvrnnon
orunnachol prodex rajeantolo 60% vatthar ranam –vonamni bhorla. Tatuntolo choddso vatthar voir sokoil asa. Oka, ddofla, miri obor, mixmi, patoki ani her dongul'leo hea rajeant aspautat. Choddxe dongor ani dongul'leo ixany ani noirity dikek patll'lleat. Tanchi unchai 800 te 4,000 mi. Meren pauta. Ut'tore kodden 3,000 te 5,200 mi. Unchayecheo borfall dongratengxeo asat. Himaloyache udenteuttenochi dongra voll hea rajeant dokxinn ani noirity dikeutten gelea ani purai rajeant patll'llea. Brohmoputra hi hea rajeantoli mukhel nhoim, punn thoim tika ‘dihang’ namvan vollkhotat. Kameng, subnosiri, sittangova dihang, dibang vasikang lohit ani buridihing heo brohmoputrek mellpi hea rajeantleo mukhel nhomyo.Himaloyantlean vhamvpi nhomyank lagun rajeant zodaitim degnnam distat. Rajeantoli pikall bhum-i fokot lhan- vhodd nhomyo, vhall hanchea degamvylea vattharapurotich moreadit asa. HovamanH
orunnachol prodexachem hovaman ‘somxitoxnn’ asa. Kaim kodden zomnichea voir sokoil prokarak lagun hovamanoi bodlota. Dokxinnentleo nhomyo ani degnnamni tapman gorom' asta. Rajeantolo pausallo me-zun mhoineant suru zaun sopttembor meren cholta. Vorsuki paus poddpachem sorasori promann bomadila-1,019 mimi., pasighatt- 5,792 mimi. , tezu- 4,071 mimi.,changlang – 1,988 mimi. Itlem asa. Ximyalleachea disamni rajeachea ut'tor bhagant borf poddtta. Borf poddpachi xim' doreadege saun 3962 mi. Voir asta. Vonspot ani monzatH
orunnachol prodexacho 61,000 chovo.Kimi. Vatthar ranam vonamni bhoril'lo asa. Tatuntolo 45,116 chovo. Kimi. Vatthar rakhivo ranant aspauta. Vingodd vingodd prokarchea vonspotink lagun ho vatthar girest zal'lo dista. Ok, pain, sail, babhull, bet, konddo ani her vonspot hanga melltta. Hot'ti, govoreddo, vag, chito, horonn, takin, vamsvel,ranmenddho, dukor, ranoutti bokddeo he pranni zonglant distat. Mithun ani goyal he hea rajeantole don khaxele pranni asat. ItihasH
orunnachol prodexacho itihas aiz meren ogoneatoch urla. Dongor, datt ran, yeradaricho sapp unnavo, magxil'leo ranoutt zomati ani her komiponnank lagun hanga xason veusthecher konnuch xek gazounk paulo na. Zomaticho mukheli aplea zomaticho karbhar polloitalo. 1872 to aka ani nixi (ddalfa) vattharacher aplo tabo melloun brittix hea vattharant rigle. Rajeantlea ranoutt zomatim koddlean kosloch tras zauncho nhoi hea hetan, brittixamni kaim thannim hanga ubaroli. Kor vosul korpa purtench brittixani hea vattharacher lokx ghalem ani her koslench mhotv dilem na. Visavea xotmanache survek ut'tore koddlea vattharacher chinan hokk sangil'lean, brittix sorkaran hea vattharacho vegllo xaski-i upvibhag ghoddoilo. Son 1912-13 to sor henri mekmehon hannem himaloyachea temkank promann manun ut'tor dike vottechi xim' ankhli hika ‘mekmehon lain’ mhonnttat. 1948 to ho vatthar kela. Surkxotayechea karnnak lagun asama saun vegllo kelo. Ten'na taka ‘nefa’ mhollear ixany xim' (North-East Frontier Agency) mhonnttale. Hea rajeachem xason kendr sorkar polletalem. 1959 ani 1962 vorsa chinan hea vattharacher ghuri ghalun kobzo melloilo. 1963 to china koddlean ho vatthar porto melloilo. 20 zanevari 1972 hea disa hea vattharak orunnachol prodex hea namvakhal songhrajeacho pamvddo mell'llo. Ddisembor 1986 to orunnachol prodexak bharot sorkaran ghottok rajeacho pamvddo dilo. RajyoveusthaH
orunnachol prodexacho vatthar asamant astona, xason modhyourti sorkarachea ghorkhatea vorvim choltalem. Orunnachol prodex (nefa) asama saun vegllo kaddttokoch kendr sorkarache votin raxttopoticho protinidhi mhum' rajyopal hea rajeancho karbhar polloitalo. 20 zanevari 1972 hea disa orunnachol prodexak songhrajeacho dorzo mell'llo ten'na ejnsi kaunsilchea sol'lean asamocho rajyopal hea vattharacho rajy karbhar choloupak laglo. 15 egostt 1975 hea disa hem kaunsil vochun vidhanosobha aili. Ddisembor 1986 to taka rajy pamvddo mell'llo.
Rajy 10 jilheamni vanttil'lem asa. Dor jilheacho karbhar up-uchchayukt polloita. Ostont kameng, udent kameng, loor subnosiri, opor subnosiri, ostont siang, udent siang, dibangvheli, lohit, tirap, tovang he rajeantolo jilhe zaun asat. Orthik sthitiH
orunnachol prodexantole xet-ud'deg ozunoi magxil'le ovsthent asat. Boil ani nangran xet kospachi rit ozunoi zaite zannank khobor na. Sopnnam-sopnnanchi xetoudd ani zhuming va firti xetoudd korpachi pod'dot aizoi thoim cholta. Sumar 46% lok xet-veusayant asa. 1,33,430 hekttor zomin lagouddi khal asun tatuntoli 26% zomin ximpnnaull kxetrasokol ailea. Bhat, moko, nasnno, konngam, him hangachim mukhel pikam asat. Vott'tt kamdagam modle 83.92 % kamdar xet-veusayant asat. Bail kamdaram modleo 96.6 % kamdar xet-veusayant asat.
Rajeant axil'lea 61,000 chovo. Kimi. Ranak lagun vhodd promannant yennaull melltta.
Zongol- utpadonacher adaril'le ud'deg vaddoupak rajeant chodd lavo asa. Te nodren thoim yotn chol'leat. Bhongsall, plaivudd ud'deg, tandllachi gironn, hatmag ani hostokola, follam samballopacho ud'deg hanga voir sorleat. 3 modhyom' ani 34 lhan ud'degik vosnnuko, khajgi ani sohkari kxetrant asat. Tezu hanga ximitt fekttori bandop chalu asa. Tirap jilheant khorsang hanga tel xudhdikoronn karkhano zaupacho asa. 100 tton kagod nirmupachi kxomta axil'lo pepor karkhano chalu korpacho prostavo sorkara mukhar asa. 21 proxikxit ani 24 utpadok kendrantlean, kotai, vinnkam', kapop, xivnnokam', xendreo korop, vetkam', sutarokam', reximokam', bambukam', aidonam korop he loghu-udyeg chalik laileat. 43 somuh udrogot proklp ani 97 sohkari somstha hanchea palvan xasnan lokanchi udrogot ghoddoun haddpa khatir vingodd vingodd yeuzonni toyar keleat. Poromporagot cholot ayil'lem vinnkam' ani kolapurnn vostuchi nirmonni hea ud'degank sohkari somstham vorvim adar divn, antororajyi-i bazaropetthent bhitor sorpacheo tancheo yeujnneo asat. Nokxi kaddil'leo lankddi vostu, ttonk chitram, chandichio vosti, chamddea posun thollave karagir fixal asat. Yeradari ani soncharonnH
rajeant pokkea ani kochchea rosteanchi lambai 36,740,81 kimi. Asa. Balipara te bhalukopongomodim rajeantolo poilo relve-marg ghalpachem kam' suru zal'lem asa. Hea relve-margachi lambai 12 kimi. Asa. Lok ani somazojinnH
orunnachol prodexant loksonkhyechi dattai dor kimi. 7 monis itli asa. Dor 1,000 dadleank bailanche promann 870 poddtta. Rajeantole 79.09% (1971) lok adivasi ani her bhous khasa korun hindu asun boudhd, kiristamv ani muslim' dhormi-i hanga rautat. Rajeantleo adivasi zomati ani tanche kaim vatthar oxeH ostont kamengH monpa,xerddukopen, aka, khova, miji. Udent kamengH bangni,sulung, loor subnosiriH nixi opttani, sulung. Opor subnosiriH tagin, hilmiri, adi ostont siangH adi (upzomatiHgalong,mineong, bori, bokar, ramo, pailibo) udent siangH adi (upzomatiH podom', mineog, pasi, tangi, milang, simong, komkar, karko), idu-mixmi. Dibang vheliH idu-mixmi, adi. LohitH mizumixmi, digaru mixmi, khompotti, singfo. TirapH noktte, vancho, tongsa, singpo.
Sadaronnoponnan heo zomati antor zati-i lognam korinat punn chodd bailo korpachi chal mat tanche modim cholta. Zomaticho mukheli ani zomati ponchaiti vorvim somajik prosn suttave zatat. He lok konddeachim ghoram bandtat. Raupa-jeupachi pod'dot sadi asa. Vonx poromporen cholun ayil'le somskar soddun divpak te toyar nastat. Bailo angacher gondoun ghetat toxench tankam angar vosti ghalpakoi auddotta. Vhonklechem mol ghetkoch tika ghovaghora dhaddttat. Bhar yeup, nodd korop sarkea gozalincher adivasi zomatincho khor vixvas asa. Songit ani nrity hanchi audd soglea zomatim'modim asa. Hea lokanchi somronriteam namvajl'li asat. XikxonnH
rajeant sakxorotechem promann 20.09 ttokke asa. Tatunt bailanche sakxoroteche promann 11.02% asa. Rajeant xikxonnacho prosar vaddoupa khatir vhodd promannant yotn chol'leat. 1975 te 1981 hea vorsa mojgotim mullavea xallancho ankddo 184 velean 875 cher paula. Te bhair 120 mullaveo madhyomik xalla, 34 madhyomik xalla, 13 uchch xalla, 1 kendri-i xalla, 2 podvi mohavidealoyam asun 80,000 videarthi xallamni xikop ghetat. Rajeantole orunnachol vixvovidealoi ittanogor hanga asa. Mhotvachim thollaH
Polleiat
Arunachal_Pradesh
वर्ग:Bharotachem rajyam वर्ग:Romi panam
कुंवाळो
कूंवाळ्याची खाशेलताय
कूवाळ्याचो आयूवे॔दांत कुष्माण्ड म्हणटात .बायर म्हयने वाडपी ही वेल जातूंत उष्मा ना तो कूष्माण्ड .कूंवाळ्याचें फळ ,बीं बानां अशे भाग वखदांत वापरतात. कूंवाळ्याक आयूवे॔दांत खूब म्हत्व आसा कूंवाळ्याचो रंग धवसो-गोबरो आसा. तो दुदया सारको लांबट-गोल दिसता. ताका धवो दुदी ( Sah Gourd Melon) लेगीत म्हणटात. कूंवाळ्याची भाजयेत तशेंच वखदांत वापर करपाक मोट्या प्रमाणांत लागवड करतात.कूंवाळ्याचो एक वेगळो प्रकार मेळटा ताका क्षेत्र कूष्मांड (Cucurbita Maschata) अशे म्हणटात.
कूंवाळो जीवाक बरो
आधुनीक अभ्यास प्रमाण कूंवाळ्यांत कॅल्शियम,फॉसफरस,लोखंड,थायमीन,रिबोप्लोवीन निओसीन तशेंच 'क' जिवनसत्व भरपूर प्रमाणांत आसता.कूष्माण्डाचीं फळां बरोच तेंप उरतात. हाचो मुखेल वखदी गुणधर्म सांगचो जाल्यार हातूंत उष्मांक कमी प्रमाणांत आसाता. तशेंच हालींसराक जावंपी दुयेंसां जशीं गोडेंमूत,कॉलेस्ट्रोल,बलबलीतपण. अशा दुयेंसांनीं कूंवाळो खास लाभकारी थारता.
कूंवाळो स्निग्ध,गोड रसाचो आशिल्ल्यान अनुलोमन करता. बध्द मल प्रवृत्ती आसता तेन्नाय ताचो वापर जाता. मुखेल करून कूंवांळ्याच्यो बिंयो वांटून ताचो कल्क (चटणी)दिवन उपरांत रेचक वखद दिल्यार दंत मरून भायर पडटात. कूंवाळो हो गोड,थंड आनी स्निध आशिल्ल्यान काळजाक बरो पडटा. काळजाचे स्नायू कमकुवत जाल्यार तशेंच उच्च रत्तदाबा अशा लक्षणांचेर कूंवाळ्याचो रस बरें कार्य करता. मल प्रवृत्तीवेळार त्रास जावन रगत पडटा आसत जाल्यार कूंवाळो वापरतात. जांका खूब तान लागता अशा मनश्यांक हाचो फायदो जाता.
कूंवाळो फुफ्फुसांक बळ दिता. तातूंत खोकली,ताप कमी जाता. तशेंच क्षय (टी.बी) विकारांत थुंकयेतल्यान रगत वयता तेन्न ते थांबोवपाक कूंवाळो बरीच मदत करता. क्षय वेळार येवपी खोकलेत लेगीत ताचो वापर जाता. ह्या गुणांक लागून क्षयात(टी.बी) ताचो चडांत चड वापर जाता. स्वास (अस्थमा) ह्या विकारात ताचो बरोच लाब मेळटा.
कूंवाळ्याचे गुणधर्म
कूंवाळो थंड गुणाचो आसल्या कारणान आंगातली जळजळ,संताप,उश्म कमी करता. ते खातीर कूंवांळ्याच्यो बिंयो वांटून ताचे शरबत करून घेवचे. कसल्याय दुयेंसा उपरांत आंगात अशत्तपणा आयल्यार तशेंच मनीस बारीक आसत जाल्यार ह्या फळाचो रोस वापरतात. तातूंत आंगाक ताकत येता. गरमे दिसांनी जावपी दुयेंसा पिडनात. लाशिल्ल्या आंगाच्या भागार फळातलो गर वा पांना वाटून रस लायतात तातूंत दुयेंतीक थाकाय मेळटा.
मेंदवाक बळ दिता, बुध्दी,मेधा,धारण,शक्ती हातूंत वयाड करता. न्हिद पडना अशा वेळार लेगीत कूवांळो बरो तरेन कार्य करता. मन शांत दवरता. बुध्दीचे पोशण करता. कूंवाळो रगतातले विखारी घटक (टॉक्सीन) मुताच्या मार्गातल्यान भायर उडयता. आनीक म्हत्वाचें सांगचे जाल्यार मूत्र प्रवृत्ती सुदारता. वृक्काचेर (किडनी) कार्य करून मूतपाक त्रास जावप, तशेंच मूतखडो आसल्यार कूंवाळो बरोच फायदेशीर थारता. शूक्रधातूंची दुर्बळताय आसता तशेंच ताची उत्पत्ती कमी प्रमाणात जाता अशा वेळार कूंवाळ्याच्या वापरात बरीच मदत जाता.
अशे तरेन बरयाच लक्षणांनी कूंवाळो आमच्यान वापरूं येता. पूण खंयच्याच गजालीचो चड वापर केल्यार ताचो त्रासूय बी जाता. म्हून कूंवाळो प्रमाणात वापरचो.
वर्ग:देवनागरी पानां
Patolleo
Patolleo (ekvochon: Patolli) holldichea panacheo keki, ek prat zo chodd korun Bharotachea ostompt doreadeger ani her Bharoti doreachea zunveancher korpant ieta. Tantunt narl, tandull ani godd vaportat ani hollodichea pananim tem guttlavn randpant ieta.
Hindu somaz[sudar]
right|thumb|Ghora kelolo ek Patolleancho prat zo Chitrapur SarosvotBamonn somaz.hanchea pod’dhotin kela. Konknni-ulovpi Hindu Patolleo  Xravonnchea dusrea aitarak, Nag Ponchomek ani Hartalika disa Gonesachea adlea disa kortat.[1] Mitthavinn Patolleo, Parvoti devtek bhettovpant ietat,eka  dontkothe pormonnem, tichea gurvarponnachea disamni tika chodd godd vostu khavpachi ruch ietali..
Teo panamni gutthlavn eka tattant lokank vaddpant ieta. Chodd korun pan kaddun teo xivrak porbechea jevnnant Hindu porbamni khavpant ietat.
Kristi somaz[sudar]
right|thumb|Goenkar Katolk pod’dhotin keloleo 'Patolleo'. Assumpt Saibinninchea festachea suvalleant ti Pièce de résistance zavn asa. Goenkar Katolk Patolleo sompeponni korpachi rit ukddea tandllancho kholl tajea hollddi panacher dallop zacher tajem chun ani maddanchem godd zoddpant ieta.Nimannem, panam doddun, bond kortat ani bafan randtat, eka paromporik idonant zaka chondrõ mhonnttat. Teo eka tattant gorom keloleo panam soit vaddpant ietat jeo panam solun khavpacheo.Chodd korun teo cheav vo her gorom pivpam sangatak ditat..
Katolkanchem Assumpti Saibinninchem  fest (ek  povitr sontacho dis) zo 15th Agostak poddtta zo Bharotachea svotontraiek  vangddak  somorpant ieta.[4] To ek Goenkar Katolk somazak chodd lagxilo  dis kiteak zaitech Goenche ganv Konnsâcheñ fest hea disa somorpitat ani  Patolleo  mukhel prat tea suvalleacho  zavn asa..[5][6][7] Teo Goeant São João chea festakui 24 Junhak korpant ietat[
''Goenkar lok-Katolk toxench Hindu, Patolleo, Vojem koxem novreager dhaddttat..Goenkaramni modem, patolleo xezarak ani ixttank novem bhurgem zolmank ietoch dhaddpachi pod’ dhot ozun chalu dovorlea. Patolleo ghor bandun toiar zalem mhonn kollovnk Goeant vanttpant ietat.Thodde Goenkar Katolk kuttumb zoim eka ghorchea vangddeachea somploleachem dukh pallttat, tankam patthoitat.''.
Norteram tankam Pân Mori vo 'East Indian leaf cakes' mhonnttat.. Mungllurkar ‘Patoley ‘aplea uchharant mhonnttat.
Bhaileo zullovnneo[sudar]
वर्ग:Romi panam
रासनाच
रासनाच रासाचे नित्य रास, अवतरित रास आनी अनुकरणात्मक रास अशे तीन प्रकार मानिल्ले आसात. व्रजवृंदावनांत कृष्ण आपल्या आंनदप्रसरिणी मासतात. हिकाच नित्यरास म्हणटात. श्रीकृष्णसंप्रदायी मानतात. हिकाच नित्यरास म्हणटात. श्रीकृष्णान व्दापर युगांत आपले आनंद शक्तीवागंडा रसात्मक रुपांत अवतार घेतलो आनी जी रास क्रिडा केलो तिका अवतरित रास अशें म्हण्टात. व्रजांतले भक्त लोक कृष्णाचे रासलिलेचें जें अनुकरण करतात तीका अनुकरणात्नक रास अशें म्हण्टात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
कोडली
कोडली
कोडले हे दक्षिण गोंय जिल्ह्यातल्या सांगें तालुक्यातलो २३९९ हेक्टर क्षेत्राचो गांव आसून २०११ च्या जनगणने प्रमाण ह्या गांवांत ८८४ कुटुंबां आनी पुराय ३८०१ लोकसंख्या आसा. सांगे हें शार १९ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हांगा १९५५ दादले आनी १८४६ बायलां आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ५५ आसून अनुसूचित जमातीचे ६२८ लोक आसात. ह्या गांवाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६९८१ आसा.
शिक्षणीक सुविधा
गांवांत १ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत ७ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा कुडचडे-काकोडा १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय बांदोड्या १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय शिरोडा १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय बांबोळे १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवस्थापन संस्था मडगांव १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक कुडचडे-काकोडा १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा कुडचडे-काकोडा १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र मडगांव १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (QUELA-CT) १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत १ दवाखानो आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळण-वळण आनी येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७०६ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शासकीय बस सेवा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला.
सगळ्यांत लागीं कच्चो रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
भलायकी, पोषण आहार आनी मनरिजवण सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२० वरां वीज पुरवण घरगुती कामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २० वरां वीज पुरवण घरगुती कामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. २० वरां वीज पुरवण शेतकामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २० वरां वीज पुरवण शेतकामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. २० वरां वीज पुरवण वेपाराविशीं कामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २० वरां वीज पुरवण वेपाराविशीं कामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. २० वरां वीज पुरवण सगळ्यां खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २० वरां वीज पुरवण सगळ्यां खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
कोडले ह्या गांवांत जमिनीचो वापर सकयल दिल्ले प्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
कोडले ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): COCONUTS,CASHEW NUTS,BANANA.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:साश्टी तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
न्हंयो
न्हंयो
उत्तर यॅमॅनांत चडशो न्हंयो, दोंगराळ वाठारांतल्या मुळसांतल्यान सुरू जावन तांबडया दर्याक वचून मेळटात. देखीकः झेबीड, सिहॅम आनी सुरदूद. उत्तर यॅमॅनाच्या उत्तर वाठारांतल्यान कांय न्हंयांचे प्रवाह उदेंतेक व्हांवत वचून रब्-अल्-खलीच्या रेंवटांत गुप्त जातात. उत्तर यॅमॅनाच्या आग्नेय वाठारांतस्यान दक्षिण यॅमॅनांत व्हांवत वचपी न्हंयांनदीं बॅनें, तिबेन हांचो आस्पाव जाता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
तवशें
गांवगिऱ्या वाठारांनी चडावत लोक पावसाळ्यात तवश्यांची लागवड करतात.तवश्यांचो वेगवेगळ्यो जाती
आसून गोंयात लोक कांय कडेन मिर्ग लागचे पयलीं तवशांचे मळे किल्लोवन काडतात.तवश्याचो पिपऱ्यो
आसता.
तवश्याचो उपेग
तवशें हें थंड आशिल्ल्यान गरमेच्या दिसांनी वा पित्ताच्या दुयेंसां वेळार तवशें उपेगी पडटा.पित्त इबाडून
जाल्ल्या दुयेंसांत तशेंच कामणी सारख्या दुयेंसा वेळार तवशें खावचें.
मुतपाक कमी जायत वा त्रास जायत जाल्यार तशेंच आंगांक जळजळ पडल्यार तवशें किसून मेथी आनी
गोड घालून केल्ली पेज जेवची.आंगांक आनी हातपायांक जळजळ पडल्यार तशेंच न्हीद पडना जाल्यार
तवश्याचो गर वाटून ताची लेप हाता पांयांक आनी तकलेक काडचो.तेभायर खोबरेल तेलांत तवश्याच्यो
बिंयो घालून शिजोवन तयार केल्लें तेल लावचें.
तवश्याचे खाशेलताय
तवश्याची तवसळ करून खाल्ल्यार कुडीक बळ मेळटा आनी घटसाण येवपाक मजत जाता.तवश्याची
पातळ कापां मारून मुखामळार लायल्ल्यार कातिवयले दाग कमी जावन रंग सुदारता.तशेंच दोळ्यांभोंवतणी
काळी वर्तुळां जाल्यार तवश्याची पातळ कापां दोळ्यांर दवरचीं.अशें केल्यार थोड्याच दिसांनी बदल दिसून
येता आनी तीं काळी वर्तुळां वयतात.तवशें चड प्रमाणात खाल्ल्यार थंडी जावपाची शक्यताय आसून तवशें
खाताना हाची जतनाय घेवची.
तवश्याचे वयले वखदी उपेग आनी ताचे गूणर्धम लक्षात घेवन गरमेच्या दिसांनी बाजारात मेळपी ह्या
तवश्याचो उपेग करचो.
वर्ग:देवनागरी पानां
तुडळ
तुडळ (६२७००४)
तुडळ हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या सांगें तालुक्यातील १२९५ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ९ कुटुंबाचे व पुराय ३५ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार SANGUEM ९ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा १७ दादले आनीक १८ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ६ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२७००४ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (SANGUEM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (SANGUEM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (SANGUEM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (SANGUEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (QUEPEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (SIRODA) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (CURCHOREM-CACORA) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (CURCHOREM-CACORA) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (CURCHOREM-CACORA) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध ना. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७०४ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं विधानसभा मतदान केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
तुडळ ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
तुडळ ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): CASHEW NUTS, MANGANESE ORE, IRON ORE.
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण गोवा वर्ग:सांगें वर्ग:दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:साश्टी तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
हवामान
thumbnail हवामान
उत्तर यॅमॅनाचें तापमान सादारणपणान २० सॅ.आसता. वातावरण उश्ण आनी रेंवटी स्वरुपाचें. हांगाचे गिमाळे चड कडक आसनात. शिंयाळ्यांत कडक थंडसाण आनी चड-उणया प्रमाणांत बर्फ पडटा. गिमाळ्यांत वायव्य दिकेकडल्यान येवपी आनी शिंयाळ्यांत नैऋत्य दिकेकडल्यान येवपी वारो हांगा थोडोभोव पावस हाडटा. वर्सुकी पावसाचें प्रमाण ५०० मिमी.आसता. दक्षिण यॅमॅनाचें सादारण हवामान अशें आसलें तरी पावसाचें प्रमाण ४०-५० मिमी.इतलें उणें आसता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Karwar
…. Page needs to be Edited.
Polleiat
Karwar
Ahmedabad
Gujrat Rajeachi adli rajdhani ani ek mhotvachem udyegik xar. Lokhsonkhea 25,15,000 (1981). Kxetrofoll 92.98 chovo. Kimi. Mumboiche ut'torek ostont relve margan hem xar 492 kimi. Ontracher asa.
Axapl'li (atanchem axaul) hi bhil'lanchi rajdhani raza kornn hannem ikravea xenkddeant jikhli ani tichea xejrach tannem kornnauti nograchi thapnnuk keli. Pondravea xenkddeachea poilea ordant sultan ohmodoxah hannem hea don nograchea ovxexancher sodeachem ohmodabad xar vosoilem. 15 vea xenkddeantolea bhomvddekaranchea likhannavelean tea kallantolem hem zogantolem sobit ani girest xar axil'lem hem disun yeta.
Sollavea xenkddeant zhuzank lagun hea xarant osthirotai axil'li. Nimannem, okboran hem xar jikhlem ani hangachi poristhiti sudaroli. Hea kallant vepar dhondeak boroch nett ailo.Bhangor, chandi, zori- rexmi, sutikamachem kosob, koriukam', dhatuchim kamam haka lagun ohmodabad xarak khub mhotv ailem. Punn ourongojebachea kallant hangachi sthiti khalauli.1817 vorsa meren hanga morattheanchi razoutt choltali. Fuddem brittix razouttint hangachi sthiti sudarot geli. Udyegodhondeant lhou lhou korun zom' bosunk laglo. Kaim vorsamni kapddacheo girnneo suru zaleo, ani vepar dhondeant mumboiche fattofatt ohmodabad xaracho kromank laglo.
Visavea xenkddeachea dusrea doxkant hangachea upnogorant mohatma gandhichea sabromoti axromachi thapnnuk zali. He ghoddnnuken ohmodabad xarak dexachea rajki-i ani somajik nodren mhotv ailem. Dex svotontr zatkoch bhaxavar rajeam zali ani ohmodabad xar gujratochi poilim rajdhani zali.
Rochnnuk, manddaull, veuhar adim gozalimvelean ohmodabad hea xarache don vibhag korum yeta. Adlem ani novem ohmodabad. Adlem ohmodabad, sabromoti nhomyechea udent tiracher asa. Somudrosopatti posun fokot 55 mi. Unchayecher axil'lean ken'na ken'nai hea xarak humvarachi bada zata. Adlea ohmodabad nograk 4.5 te 6 mi. Unchayecho tott asa ani tatunt bhitor axil'li vosti adlea xarachi kolpona dita. Novea xaracho vistar soglle kodden patll'lla ani tatunt ud'degik porisoraxivai elis briz, xahibag oxim adhunik upnogoram-i asat.
Hea xarant pondravea xenkddeantoli zum'ma moxid, sollavea xenkddeantoli ranni siprichi moxid, xahibag, narainn mondir adim zaitim polloupa sarkim thollam asat. Te bhair hangam 125 voir zoin mondiram asat. Hanga axil'lo mohatma gandhicho sabromoti axrom' tor antororaxttri-i smarok zalam.
Ohmodabadchean sumar 25 kimi. Ontracher sodeachi gujratochi rajdhani gandhinogor asa. Relvemarg, roste ani vimanomarg adi yeradarichea sadhnamni hem xar bhartantlea her xarankodden zoddlam.
Polleiat
Ahmedabad
वर्ग:Indie-cheo Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
Diwali
…. Page needs to be Edited.
Polleiat
Diwali
वर्ग:Festam, Zatra ani Porbo वर्ग:Itihas / History वर्ग:Romi panam
खोडयें
खोडयें
खोडयें हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या सत्तरी तालुक्यातील २४६.१८ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १७ कुटुंबाचे व पुराय ७१ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार VALPOI १० किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ३४ दादले आनीक ३७ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६८१२ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (VALPOI) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (PISSURLEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (PISSURLEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (SANQUELIM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (SANQUELIM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (ONDA C T) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (PISSURLEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (BICHOLIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण ना. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण आसा. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध आसा.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५०६ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शासकीय बस सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी बस सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं स्वयंसहाय्य गट ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
खोडयें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
खोडयें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): CASHEW NUTS,ARECANUTS,SUGARCANE
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:सत्तरी तालुका/Sattari Taluka वर्ग:गोंयचे गांव/Goenche Ganv
नित्य रास
नित्य रास हातूंत नाचाचो आस्पाव जाता. रास सुरु जावचे आदीं श्रृंगार कक्षांत कृष्णाच्या माथ्यार मुकूट चडयतात आनी ताका दिवे आनी निवेद्य दाखोवन ताची पुजा करतात. उपरांत कृष्ण विडो खावन रंगमाचयेर येता आनी राधेवांगडा सिंहासनार बसता. गोपीय रंगमाचयेर येवन बसतात. उपरांत रास मंडळीचो स्वामी येवन सगळ्या पात्रांची पुजा करता. गोपी – राधा- कृष्णाची आरती करतात आनी नित्यरासाची वेळ जाल्ल्याचें सुचयतात. उपरांत कृष्ण आनी राधा एकामेकाची तुस्त करुन एकामेकांक रासमंडलांत उपरपाखातीर विनयतात. उपरांत सगळीं नाचाखातीर उबीं रावतात आनी स्वामी गीत गावंक सुरु करता. हें गीत अशें-
नाचता रास में रास- बिहारी नँचवत है ब्रजकी सब नारी
तादीम- तादीम तत- तत थेई- थई। थुंगन- थुंगन देत गति न्यार
तततता थेई तततता थेई तततता थेईष तिटक तिटक धिलांग
धिकतक, तोदीम धिलांग, तकतो
ता धिलांग, धिग धिलांग, धिकतक
तोदीम तोदीम, धेताम धेताम
तततता थेई, तततता थेई तततता थेई ।।
हें गीत सुरु जातकच ताका वाद्याची साथ दितात आनी कृष्ण, राधा, गोपी तालार नाच सुरु करतात. अशे तरेन स्वामी एक एक गीत गायत रावता आनी त्या त्या गीताच्या तालार कृष्णा, राधा आनी गोपी नाचतात. मदीं मदीं दोहे, कविता, सवैयो आदी गावप जाता. अशा वेळार नाचपी लोक सुशेग घेतात. ते उपरांत सामुहीक गायन आनी रासनृत्य जाता. ह्यावेळार केन्ना केन्नाय टिपऱ्यांचे वा केन्नाय गोफ गुंफापाचे नाच जातात.
व्रज वाठारांत गुजरिया, मयूर, ताली, उंडा, पद, चलकला आदी रासांची नामना आसा. रासाचो प्रसार गुजरात, राजस्थान आनी मणिपूर ह्या वाठारांतय जाल्लो आसा.
लोधा
हे लोक चडशे रानटी वाठारांत, ल्हान ल्हान गांवांनी रावतात. तांच्यो खोंपी ल्हानशोच आसून तांच्यो वण्टी कोंडे आनी झाडाच्यो खांद्यो एकठांय करून घडयल्ल्यो आसतात.घराचें पांखे रानांतलीं लांकडां, कोंडे आनी तण हांचेपसून करतात. घरांत रान्नीकडे एक ओंटो आसता, जाका ईसान म्हण्टात. ताचेर पितरांत जेवणखाण दवरतात. कांय लोक मातयेच्या व्हड खोपींनी रावतात.हे लोक बंगाली, ओडिया आनी कांय मुंडारी शब्दांची भरसण आशिल्ली बोलीभास उलयतात. ते घटमूट आनी काटक आसतात.तांच्या आंगार कपडे चड प्रमाणांत नासतात. ताच्यो बायलो जर्मन सिल्वरचीं कांकणां आनी मणयांच्यो माळो घालतात. हातार, छातयेर तीं फुलाच्यो नक्षी गोंदोवन घेतात.
तांच्यांत जायतीं घराणीं आनी कुळयो आसून दर एका घराण्यांत जायतीं कुटुंबां आसतात. ह्या सगळ्यांचें एकच देवक आसता. चिर्का आलू, सालमासा, चंद्र, माणिक नांवाचो पक्षी, वाघ, चांदा नुस्तें अशीं तांचीं देवकां आसतात. तांच्यांत कोनाल हें सगळ्यांत व्हड घराणें. ते लोक लग्न सुवाळ्यांक तेचपरी धर्मीक कार्यांत पुरयतपण करतात. चंद्र हें ह्या घराण्याचें देवक आशिल्ल्यान उमाशे दिसा ते सुतक पाळटात.
लोधांचेर वैश्णव संप्रदायाचो बरोच प्रभाव आसा. तांच्यांत भगवान हाका सर्वश्रेश्ठ देव मानतात. हाचेशिवाय, बसुमाता (भूमाता), धर्मदेवता, शितळा, बराम, चंडी, मनसा ह्या देवांक भजतात. तेचपरी एका घराण्यांत आनी एकच देवक आशिल्ल्या घराण्यांत लग्नसंबंद जुळना. चलयेक देज दिवपाची चाल तांच्यांत आसा. जेन्ना एका घराण्यांतली भाव-भयण आनी दुस-या घराण्यांतलीं भयण-भाव हांचे भितर लग्न जातात तेन्ना देज घेनात. मंगळार हो लग्नाखातीर सगळ्यांत बरो दीस मानतात.
चली पसंत करतकच न्हवऱ्याकडले लोक पांच हळदीकुटां, पांच चमच् सांसवांचें तेल, एक नवो करगोटो आनी लांकडी मणयांची माळ घेवन व्हंकलेगेर वचून लग्नाचो म्हूर्त थारयतात. लग्नाआदीं पांच दीस न्हवरो व्हंकलेक आपआपल्या घरा तेल लावन न्हाणयतात. लग्न चडकरून व्हंकलेगेरच जाता. न्हवरो-व्हंकल लांकडी मणयांचो माळो घालतात आनी घालून कमराक तांबडो करगोटो बांदतात. तांकां एकामेका सांकार बसोवन तांचेमदीं अंतरपाट धरतात.उपरांत संबर म्हळ्यार ह्या सुवाळ्याचो मुखेली ( न्हवऱ्याच्या आत्याचो घोव)न्हवऱ्याच्या पागोट्याचें आनी व्हकलेचे साडयेचें तोंक हांची गांठ मारता.उपरांत न्हवरो-व्हंकल एकामेकांक तिबो लायतात. उपरांत अंतरपाट पयस करून व्हकलेक वराचे बसयतात. होच तांच्या लग्नांतलो मुखेल विधी आसता. दुस-या दिसा न्हव-यागेर खारू पारनो नांवाचो विधी जाता. खारू म्हळ्यार लोखणी कडें घेवन न्हवरो व्हंकलेच्या कपलार आनी भांगांत सिंदूर लायता. अशें तीन वेळां करतकच तें कडें व्हंकले हाताक घालता. उपरांत दोगांयच्या वस्त्रांची गांठ सोडयतात.
तांच्यांत घटस्फोटाची चाल आसा, तेचपरी घटस्फोटीत बायलेक आनी विधवेक परत लग्न करूंक मेळटा. अशा लग्नाक सांगा म्हण्टात. अशा लग्नाखातीर गांव मुखेल्याची परवानगी घेवंची पडटा आनी ग्रामपंचायतीक देणगी दिवंची पडटा.
हे जमातींत एकवीस दीस सुयेर पाळटात.भुरगें स म्हयन्यांचें जालें म्हणजे ताचें जावळ आनी उश्टावण करतात. बाळंतिणीची आनी तिच्या गर्भाची राखण जावची म्हण ग्रामदेवांक फळां, कोबों वा बोकडो ओंपपाची चाल आसा.
हे लोक मडीं लासतात. तशेंच अपघात जावन मेल्ल्या मनशांचे मडें रानांत व्हरून उडयतात. मड्याकडे ते एक कोयतो दवरतात जाका लागून भूतबादा जायना असो तांचो समज आसा.हे लोक धा दीस सुतक पाळटात, निमण्या दिसा ते ताचें श्राध्द वाडटात.
लोधा लोक श्तळा, चंडी, वराम मनसा आदी देवांचे उत्सव वर्सांतल्यान जायतेवेळां मनयतात.ह्या वेळार ते त्या देवांची पुजा करून वेगवेगळे पदार्थ तांकां निवेद दाखयतात. तुपाचें हवन करतात, बळी दितात आनी आरती करतात. ते उपरांत संगीत, नाच जाता आनी निमाणें देवतेचें विसर्जन करतात.
आन्तोन्यो मोरायस
आन्तोन्यो मोरायस हाचो जल्म पुलवाडोग्राँड,बाणावली ,सालसेट ह्या गांवांत १३ जुलय १९२४ दिसा जालो