cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मळकर्णें
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७०४ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला.
सगळ्यांत लागीं कच्चो रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
मळकर्णें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): PADDY, PALM FENI, COCONUTS, COUNTRY LIQUOR, CASHEW NUTS.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:दक्षिण गोंय/Dokxinn Goem वर्ग:साश्टी तालुका/Salcete taluka वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
फुलां माळप
फुलां माळप हो हिंदू धर्मांतले बायलेचो एक धर्मीक संस्कार. ’फुलां वा फुलां माळप’ हाका ’दुवाळ्याचो संस्कार’ अशेंय म्हणटात. लग्न जावन बायलेक पयलेच खेप गुरवारपण येतकूच फुलां माळपाचो संस्कार करतात. दुवाळ्याचो संस्कार हो आर्यांच्या सोळा संस्कारा मदलो पयलो संस्कार. ताचो उल्लेख ऋग्वेदांतूय आसा. ताका ’पुंसवन’ अशें म्हणटात. पुंसवन म्हळ्यार गर्भ धल्ला असो विस्वास जातकूच चलो भुरगो जावचो म्हूण केल्ली देवाची होरावणी. भारतांत जायत्या वाठारांनी आपले पद्दतीन ही विधी करतात. चलो भुरगोच जावचो अशीं इत्सा आसता. गोंयांतूय फुलां माळपाच्या विधी वेळार गुरवारणी म्हऱ्यांत मुखेलपणान चलो भुरगोच बसयतात हाच्याच वयल्यान चलो जावचो ही तांची इत्सा दिसून येता.
फुलां माळपाची रीत
फुलां माळप घोवाल्या घरा जाता. ह्या वेळार घोवाल्या घरची तशेच कुळारची सगळीं हाजीर आसतात. हांच्या भायर वाडया वयल्यो तशेच नात्यागोत्यांतल्यो बायलो फुलां माळपाच्या सुवाळ्याक उपस्थीत आसतात. फुलां माळपाक सुरवात घोवाल्या घरची करतात. उपरांत आवयगेली आनी घरच्यानी फुलां माळून जातकूच मागीर सोयरी, शेजारीची बायलो आपणें जीं केळवळ हाडल्या तीं दिवन गुरवारणीक फुलां माळटात. दुवाळ्याच्या ह्या संस्कारा वेळार गुरवारणीक बसपाक सवो सजयतात. ताचे भोवतणीं रांगोळी घालतात. सव्याचे उजवेवटेन वा दोनूय वटांनी दिवल्यो पेटोवन दवरतात. तरेकवार खाणांचे जिनस आनी फळावळ एके केळी शिर्तेर गुरवारणी मुखार मांडटात. जशें तरेतरेचो रंग घालून केल्यो वेगवेगळ्या आकाराच्यो नेवऱ्यो, लाडू ते भायर खरी फळां आनी साकरूय मांडटात. हें सगळें गुरवारणीची उमेद वाडोवपाक तशेच तिका आवडटा म्हूण करतात. गुरवारणीक कापड वा शालू न्हेसयतात. तर कांय लोकांगेर गुरवारणीक फुलां माळटाना अपुरबायेन तोखणायेन लक्ष्मी, सरस्वती, श्रीकृष्ण हांच्या भेसानी सजोवन सव्यार बसयतात. पयलें भुरगे हें चलो वा चली आसूं येता. देखून चलो जाल्यार तो श्रीकृष्ण भशेन आसचो आनी चली जाल्यार लक्ष्मीच्या रुपान घरांत येवची हाका लागून अशें करतात असो कांय जाणांचो समज आसा. तिच्या आंगा खांदार तरेतराच्यो वस्तू घालतात. माथ्यांत माळिल्ल्या भांगराच्या वस्तूचेर वयल्यान खऱ्या फुलांचे फांतयो माळटात. हें सगळें तिची सौदर्यता वाडोवपा खातीर करतात.
होंट भरपाची रीत
गुरवारणिची होंट भरप जाता. ह्या वेळार पोसोभर तांदूळ, हळद-कुंकमाचे करंड, फुलांची फांती, फुलाचो तुरो, पांच नाल्ल कापड-खण आनी भांगराची वस्तू इतलेय सामान एका ताटांत वा परातींत घालून सव्या मुखार दवरतात. मागीर होंट भरतात, कपलाक हळद-कुंकूम लायतात, हातांत फुलांचो तुरो दितात. मागीर भांगराची वस्तू होंटयेक तेकयतात आनी तिच्या आंगार घालतात. ह्या वेळार तिचे होंटयेंत नाल्ल घालूक जायना कारण गुरवार बायलेच्या पोटांत गर्भ आसता. म्हणजेच ती भरिल्ले होंटयेची असो समज आसा. तशेच फुलां माळटना तिचे म्हऱ्यांत ल्हान भुरग्याक धेडो म्हणून बसयतात. फुलां माळून जातकूच गुरवारणीक, मांडिल्ल्या खाण-फळांवळींतली तिच्या आवडीची वस्त खावपाचो आग्रो तिका करतात. ह्या वेळार बायलो होंवयो गायतात.
पयली गे मासी देवकी पुसे
आयकू बसली कथा
बडविला हात गे तिणे जायां-जुयांवरी
झडकरी हाडिली वासुदेवा फुलांची ताटां
दुवाळो सपरूण केला
दुसरी गे मासी देवकी पुसे
काय गे मासी देवकी पुसे
काय गे सुनबाय दुवाळे कसे?
सपरूण दुवाळे जाले गा मावा
दरी काडा किरा-मोरा...
शेवट
उपरांत सगळ्यांनी फुलां माळून जातकूच, घरची एक सवाशीण बायल आयिल्ल्या बायलांच्या कपलाक कुंकूम लावन, मांडिल्ल्या फळारांतले एक-एक जिनस दिता. जेवण लेगीत आसता. फुलां माळून जातकूच गुरवारणीक बाळटेराक कुळारा धाडटात. ज्या जमातीनी दुवाळ्यांचो संस्कार स्वतंत्र रितीन करपाची चाल ना तांगेर लग्न प्रसंगारूच अशें तरेची गितां गावपाची चाल आसा. ह्या गितांक 'ढवळे' अशें म्हणटात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Tin Raianchem Fest
Chermelam vazoun he tinuy gamv tin rayanchem fest 6 zanevari, hea disa purai somvsarobhor monoitat.Gõyant kamsaule, reix magux ani chandor hea gamvamni vhodda dobajean monoitat.
Adlea kallar sogllea monxancho visvas foljeotixeacher axil'lo.Nokhetrank polloun monxacho fuddar parkhitale.Jen'na ekhadrem nokhetr mollbant likhlikhopak lagta ten'na monis zolmak yeta oso bhavarth adlea kallar upzolotem sangop bhoukotthinn.Novem ani veglleach prokarachem nokhetr brohmanddant ailem zalear kitem tori khas ghoddlam oxem kollit zatalem.Melkiyor, balthazar ani gespor hea tin razank jen'na hem nekhetrodixtti poddlenten'na teankhetra fattlean te gele ani okherekojezu zolmol'lote suvaterote paule.
Kamsauleche soglle gamvkar mellun hefest monoitat.Zaito lok hea festak yetat.Kristamv lokambhair hindu dhormache lokuy hea festak ayil'le pollounk melltta,teabhair kaim bhomvddekaruy thoim dixtti poddtta.Tin rayanchefest,aur leddi ef maunttohe saibinnik bhettoil'lea kopelant zata.Vanz bailanitichea kopelantieono bhavarthan maglear tankam bhurgeanche dennem favo zata oso lokam'modi bhavarth asa.FESTA DOS REIS mhollear tin rayancheafesta adingamvoche gamvkar ektthamyieono yetlea festakokonn raza zatle te tharaitat.Kelim, kasamvli ani arosi hea tinuy gamvantleakhoinchyai eka choleabhurgeak raza zaupachi sond melltta.He tinuy gamv soddlear her khoincheach gamvchea bhurgeank raza zaupacho odhikar asna.
Dusro balthazar raza zaun jezuk dhupachi denngi haddtta.Karonn hea namvachea razan jezuk dhup bhettoil'lo.Zo konn morpacho asa taka hem dan kortat.Kuddik pormollit vas suttcho dekhun hacho upeg adlea kallar kortale.Jezu hea somvsarant mornnantlean dor eka kristavank suttka zoddche khatir ailo to hea somvsarant monxankhatir to hea somvsarant monxankhatir ailo animonoxank lagun melo.Apunnsvota khursacher prann soddun tannem monis kullak patkantoli soddoili.
Tisro gespor raza zaun jezu khatir gondros haddtta.Karonn hea namvachea razan jezuk gondrosachi denngi haddil'li.Hi khunnamporomexvorak bhettoitat.Jezu kho-yanich devacho put axil'lo mhunn hea khunnam vorvim sid'dh zata.Hea gondrosacho vapor devachea mondirant devak pujpa khatir kortale.
Festa disa sokallchea panch vorancher chermelam vazoun sorbhomvotonnchea lokank zag haddun sokallea so voranchea misacho ugddas korun dita.Festa disa he tinuy bhurge ap – aplea gamvantlean razacho bhes gheun,, ghoddear bosun kopelakodden yeta. Tinuy razank tin vegllea benddacho bondobst kel'lo asta.Benddant fokt donuch vazoupi astat.Eklo dhol vazoun zalear dusro chermelam vazoun mukhar vhortat.Toxench razanchy mukhar dog zann bondera gheun astat. Sobond vattbhor te bonderadhave vottechean ujve votten haloitat.Tea gamvche kaim lokuy razachea fattlean cholun yeta
ayil'le vivdovanuy vegvegolle vattentlean aplea gamv ghora gel'le. Razank vot lagche nhoi mhunn komfrari eka lhanxa danddeak rongit sotri bandun razachea mukhar dhorta. He tinuy raza veg – vegllea vattentlean dongor choddun kopela mukhar yetat, hea vattenk panjh oxem mhonnttat.Tinuy raza ekttham-i zalea uprant te ghoddeavoile devun apnnem haddil'li denngi jezhuche murte mukhar dourota. Dha voranche festachem mis somplea uprant tinuy raza ekech vattentlean sokoil dongrauylean sokoil demvta,, dongra sokoil axil'le eke suvater he raza ani her lok zomtat.Thoim lokank aplea mathear mukutt ghalun gheupachi sond melltta. Uprant thoim pursamv zata.Pursamv zalea uprant he raza vegvegolle vattentlean aplea gamv ghora portota.Karonn devak denngi gheun ayil'le vivdovanuy vegvegolle vattentlean aplea gamv ghora gel'le.
Polleiat
वर्ग:Konknni वर्ग:Itihas / History वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Festam, Zatra ani Porbo वर्ग:Romi panam
कुडणें
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (AMONE) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ३ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (SANQUELIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (SANQUELIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (SANQUELIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (SANQUELIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (BICHOLIM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (BICHOLIM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण आसा. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध आसा. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
कुडणें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
कुडणें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): COCONUTS,WOODEN FERNITURE,BANANA,PADDY.
संदर्भ
वर्ग:उत्तर गोवा वर्ग:दिवचल वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:दिवचल तालुका / Bicholim Taluka वर्ग:गोंय/Goem
मारिया शारापोव्हा
मारिया शारापोव्हा ही एक टेनीस खेळगडी.
वावर
ल्हान आशिल्ल्या मारियाक तेत्राचो जागतीक क्रमवारींत पयलो आयिल्लो रशियन टेनीस खेलगडी येवगेनी कॅपेनकोव्ह हांणी आपलें रॅकेट दिले .तें रॅकेट घेवन ल्हान मारिया इतलो सराव केलो की, फामाद रशियन कोच युरी युतकीन हाणें तिकां पिरायेच्या सव्या वर्सा मार्टिना नव्हारातिलोवा कडेन धाडली. नव्हारातिलोवान तिचो खेल खेलपाक आयएमजी हे संस्थेंक वचपाक मारिया आनी तिजो बापूय युरी अमेरिकेंत आयलीं. पूण आयएमजीचो खर्च परवडपा सारको नासलो .म्हण ताणें आपले चलयेक रिक मॅकी कडेन शिकपाक धाडली .आपले चलयेक टेनीस शिकपाक लागून युरीन आयदनां घांसपाचें काम लेगीत केलें .मागीर आयएमजी हे संस्थेन शारापोव्हा खेल पलोवन तिचो वर्साची सगली ट्यूशन फी स्वताच भरपाची ऑफर दिली.
इनाम
मारिया 2000 वर्सा एडी हेर ज्युनीयर टेनीस चॅम्पियनशीप जिखली, जी 16 वर्सा पिरायेन मेरेनच्या भुरगयां खातीर आशिल्ली. हाचे मागीर तिणें फाटीं वलून पलोवंक ना. मारिया जिखत गेली.
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:खेळ
चोडण
Chorao (६२६७०६)
Chorao हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या तिसवाडी तालुक्यातील १४६७.७ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १२०२ कुटुंबाचे व पुराय ५२६८ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार PANAJI ११ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा २६०४ दादले आनीक २६६४ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ८७ आसून अनुसूचित जमातीचे ४४० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६७०६ आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत १ दवाखानो आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत १ अन्य पदवीधर वैजक वेवसायी आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण आसा. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण आसा. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध आसा. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हो क्षेत्र संपूर्ण स्वच्छता अभियानात आसा गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
Chorao ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): PADDY,WEIGHING MACHINE,MANGOES,CASHEW NUTS.
संदर्भ
वर्ग:उत्तर गोवा वर्ग:तिसवाडी वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:उत्तर गोंय वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
अमर गोस्वामी
अमर गोस्वामी
अमर गोस्वामीचो जल्म 28 नोव्हेंबर 1945 एके संपन्न गिरेस्त ब्राहमण घराब्यांत मुल्तांन(पूण अविभजिक भारत) हांगा जाल्लो.सध्या मुल्तान पाकिस्तानाक आसा. भारत देशाची जेंन्ना वांटणी जाली,तेन्ना अमर गोस्वामी दोन वर्साचे आशिल्ले.त्या वेऴार ताचो घराबो, मुल्ताना सावन उत्तर प्रदेशाचे मिर्जापुर शारांत येवन ते रावले. आपलें घर बसयलें.
शिक्षण
ताणें आपलें शिक्षण ’’इलाहाबाद विश्वविधाल्यांत‘हिंदी भाशेंत घेतले, जंय ताणें ताची पदव्युत्तर पदवी मेऴयली.एक प्राध्यपक आसून लेगीत अमर गोस्वामीनी लेगीत शिक्षणांच्या वावरांत आपलें खूब योगदान दिलें. मनोरमा हें बायलांचें एक फामाद नेमाऴें, हातून ते उप्प-संपादक आशिल्ल्या कारणांत ताणें जायते आपले विचार थंय उक्तायल्यात हया नेमाऴ्याक ताणें स वर्साकाम केलां. उपरांत ते दिल्लीक गेले.
तांचो वावर
कथा संग्रह, बाल साहित्य, अणकार, कादंबरी, ह्यो अमर गोस्वामी चे मुखेल रचणूक आसा कथा संग्रह-हिमायती,”महुए का पेड”,”अरण्य में हम,”महाबली.अशे एकवीस कथा आसात. बाल साहित्य- शाबाश मुन्नू, ह्यो भुरग्यांच्यो कथा सगऴ्यो मेऴून सोऴा पुस्तकां उजवाडाक आयलायत कादंबरी-‘इस दौर  मैं  हमसफर’
मरण
हिन्दी साहित्याच्या वावरांत अमर गोस्वामी ताणें आपलें मोलादीक योगदान दिलें, आनी 28 जून 2012 गाजियाबाढ आपल्या मूऴ-भुंयेर ताचें मरण जालें.
वर्ग:देवनागरी पानां
Syria
, आशीयांतलो देस आसा। ताची राजधानी दिमिष्क नगर आसा।
Polleiat
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Sonvsarachim Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Asia chim Raxttram वर्ग:Romi panam
Hindi film songit ghoddpant Goenkar
Ho lekh Bollywood kantaranchea songit ghoddpant jem filmi prokarant sombondit asa tachem Goenkaranchem yogdan asa.
Vollokh[sudar]
Survatechea 1900 vorsamni, Goenkar mukhel jazz ani ostompt songit Bharotant sador korpi asle. Goenkaramni ek mukhel kario Bollywood songitant 1980 vorsam meren kelam, je songit digdorspi zoxe porim  O.P.Nayyar, C. Ramchandra, Shankar Jaikishan, Laxmikant Pyarelal ani S. D. Burman hanche khatir vavurtale.. Tankam 'songit digdorspi' pod vhoddle okxoramnim xroi divpant ietalem zorui Goenkaranchim nanvam dhakttea okxoramni ‘songit manddpi’ mhonn dakhovpant ietalim, Tea vellar fokot Goenkar, zannim ostomptechea songitachem proxikxonn  ghetolem tankam songit vadheovrunda khatir rochunk kollttalem, zantunt motthea sonkhent vazontram sumellant vazovpant ietalim.
Frank Fernand hannem hi sthiti oxe toren vornnon kelea: "Veokteo jeo Hindi filmank songit ghoddttale tanchean songit borovnk zainaslem ani te tannim kamank dovorlolea vadheovrundachi tank nokllo asle. Te chitrsallent ietale ani tanchea Goenkar adareank ek modhur git gaitalet vo . harmonium-antli ek voll venchtale. Goenkar adari teo eka kagdar boroitalo,, piano, dol tass ani her vazontra khatir uprant songit zoddttalo.." Punn ho adari fokot sangta tem boroinaslo : survatechem ani kovna dulpodam modlem songit bosovpak tacho vavr aslo.Tanchea doddttea sonskrutechea daiza koddlean ani tancho jazz vazontranchea onnubhovan, Goenkaramni Bollywood songitak ek veglli bhul divnk pavlam. Uprant te vadheovrunda sangata ensai martale zantunt soglle Goenkar asle kiteak fokot Goenkarankuch tim ostomptechim vazontram vazovpak ietalim..[1][2]
Frank Fernand-ak he songit digdorspi fokot up-kontradar asle zanchem mukhel kam duddvamkaram kodden sombond dovrop zavn aslem. "Ami songit manddpi niz kam kortale. Te tanchea digdorspeank ani nirmovpeank aplea bogor kainch zaina mhonn bhopke martale. Punn eka songit digdorspeak, songita poros mhal vikpachi kollaxi gorjechi asli."
Anthony Gonsalves[sudar]
'''Anthony Prabhu Gonsalves (zolm 1928) ek Majorda ( Bharotachea Goenchem Moddganv lagsor) ganvcho Bharoti songit ghoddpi ani xikovpi zannem modlea 1950 vorsamni, Goenchea daizacho sumell Hindustani modhur songitant ani talant tea disanchea filmamni samil korpak proiotn kelo.
'''
Taka tachem xarant poilem kam,ek rebek vazovpi koso Naushad hachea songit pongddant 1943 vorsa mell’llem..Tannem R.D. Burman ani Pyarelal Ramprasad Sharma ( Laxmikant Pyarelal zoddi)[3] hankam rebek xikoilem ani tannem famad songit ghoddpi 1950 ani 1960 vorsanchea khatir kam pollelam..Tachea thoddea vavra modem B.R. Chopra (Naya Daur, Waqt), Naushad (Dillagi), ani Chetan Anand(Haqeeqat) zavn asat. "My Name Is Anthony Gonsalves" kantar aplea rebek xikovpeak. Pyarelalachim argam zavn asa.
Chic Chocolate[sudar]
'''Antonio Xavier Vaz (zolm 1916), zaka Chic Chocolate mhonn vollkhotat to Holdonnecho.Tannem C. Ramchandra haka mozot kelea zannem Bollywood hantunt swing haddpak xroi favo zalam. Sur zoxe porim Ina Mina Dika  Aasha filmantle ani Gore Gore O Banke Chore  Samadhi filmantle hankam  Chic-acho khaxelem chhap asa. Tachem chhap Cubachea hatan vazoilolea vazontran Shola Jo Bhadke, kantaran aikunk ieta jem Albela filmachea tea kantaracho survatecho sur asa. Chic and the Music Makers he filmachea kantarachea chitronnant distat zantunt Chic kemrak hanstana dixtti poddtta.'''
Chris Perry[sudar]
'''Chris Perry hachoi aspav filmachea chitrsallent aslo zo Khayyam-ank mozot kortalo ani nanvadik nanvam zoxe porim  Lakshmikant ani Pyarelal, R. D. Burman ani Kalyanji Anandji hankaim vavurtalo.Tannem film udeogant ponchvis vorsam iogdan kelam. Hindi film songit digdorspeank adari koso ani zaitea Hindi filmant tacho vavr asa khas korun Kabhi Kabhi anid Trishul filmani dista.'''
Frank Fernand[sudar]
'''Frank Fernand, Bollywood-antlo poileantlo Goenkar ani tannem adari koso famad nanvam khatir zoxe porim Anil Biswas, Kishore Kumar, Roshan, C. Ramchandra ani heram khatir vavurla. Raj Kapoor-achem 'Barsat,' tachem mukhel kam Shankar Jaikishan-a khatir aslem.
'''
Fernand songit conductor koso zaitea filmank aslo zantunt Don, Hera Pheri, Zanjeer ani Victoria No. 203 hancho aspav asa.To songit adari thoddea filmank aslo zantunt Johny Mera Naam hacho aspav asa.Tachem nimannem kam Hindi film udeogant Kalyanji Anandji hankam poilo adari koso aslem..
Sebastian D'Souza[sudar]
'''Sebastian D'Souza ek namnecho Bollywoodacho songit manddpi aslo zannem fankicho vavr Shankar-Jaikishan zoddiek 1952 ani 1975 vorsam modem kela. Tachem poilem kam O. P. Nayyar khatir aslem. Poilo sur zo tannem manddlo to Pritam aan milo, zavn asa zo C. H. Atma hannem 1955 vorsa gailo. Tannem ek surlipichi pod’dhot ievjili zache vorvim microtoneacho aspav aslo zache vorvim Bharoti gitanchem khaxeleponn vollkhupant ailam.'''
Alfred Rose[sudar]
Alfred Rose hannem Bollywood filmank songit rochlam zantunt Hindi film Love in Goa,hacho aspav asa.
Remo Fernandes[sudar]
Zaiteach Hindi filmank gavunui, Remo Fernandes hannem songit rochun kantaram borovn Khamoshi: The Musical, Trikal ani Jalwa filmank iogdan kelam(1987).
N Datta urf Datta Naik[sudar]
N. Datta urf Datta Naik, ek Goencho thollavo ravpi, tannem film karkird ek songit adari koso vhodd rochpi S D Burman-a khatir vavurla.. Datta-n Dada Burman-ak adari koso sabar filmani mozot kelea. Datta, Sahir Ludhiyanvi kantaram rochpeachea krantikari kantarank lagun porinnamit zalo. Jen’na Dattak svotontrponni songit rochpak Raj Khoslachea Milaap (1955)filmank poilo soeg mell’llo, tannem Sahir koveak ghevpak agro dhorlo. Hacho porinnam amkam sundor gitam zoxe porim 'Ye Baharon Ka Sama..' (Hemant,Lata), 'Jaate Ho To Jaao Par Jaoge Kahan..' (Geeta), adi.favo zaleant Milaapachem songit itlem famad zavnk pavlam ki Datta film udheogachea famad songitkaranchea vorgonnant ienvk pavlo.
Visrunk zainaslolim thoddim bhul gavpi ghoddpam Dattachea songitachi kosbi dakhoita zoxe porim:: 'Sitare Raah Takte Hai..' (Lata), 'Main Tumhi Se Poochhti Hoon..' (Lata) Black Cat filmantlem. 'Aurat Ne Janam Diya Mardon Ko..' (Lata), 'Sambhal-e-Dil..' (Asha-Rafi) Sadhna' filmantlem 'Maine Chaand Aur Sitaron Ki Tamnna Ki Thi..' (Rafi) Chandrakanta filmantlem, 'Ashkon Me Jo Paya Hai..' (Talat) Chandi Ki Deewar filmantlem, 'Kis Jagah Jaayen..' (Asha) Light House filmantlem, 'Ab Wo Karam Karen..' (Rafi) Marine Drive filmantlem, 'Daaman Me Aag Laga Baithe..' (Rafi), 'Tere Pyar Ka Aasra Chahta Hoon..' (Mahendra) Dhool Ka Phool filmantlem, 'Aaj Ki Raat Nahi Shikwon..' (Mahendra) Dharamputra filmantlem 'Laal Laal Gaal..' Mr. X filmantlem.
N Datta hannem eka 'Datta Naik' filmankui songit dilam. Sahir Ludhiyanvi aplo kantaram borovpi koso lamb kallacho tacho sangat tachea choddxea filmani Chehre Pe Chehra (1980) filma poreant aslo. Datta Naik ek somjikaiecho songit digdorspi aslo zannem favo tem vatavronn rochunk kantar porgottunk unneant unnem vadheovrund vaporlem..To 30 Dezembr 1987 vorsa devadhin zalo.
Bhaileo Zullovnneo
वर्ग:Romi panam
बकरी ईद
बकरी ईद हो मुसलमान लोकांचो एक मुखेल उत्सव. ताका बक्रईद, ईद अदहा, ईद अल-कुर्बान, ईद अल-नहर, ईद अल-कबीर अशीं हेर नांवां वेगवेगळ्या इस्लामी देशांनी रुढ आसात तुर्कस्तानांत बुयुक-बराम वा कुर्बान बैरामि म्हणटात. ह्या दिसा, झुल-हिज्जह (जिल्हेज) म्हयन्याच्या धाव्या दिसा पशूबळी दिवपाची जी चाल आसा ती मुळांत अरबांनी हाडली. मक्के लागसारच्या मिना नगरात सगळे यात्रेकार हो बळीचो विधी पुर्वापार मनयतात. हो विधी फकत हाजेची भोंवडी करपी मनीस हेच करिनात जाल्यार सगळे साहिबेननिसाब (म्हळ्यार गरजेपरस साडेसात तोळे रुपे ज्या मनशा कडेन चड आसता तो) मुसलमान ह्या दिसा हो उत्सव, आसा थंय आपले कुवेती प्रमाण मनयता. दर एका मुसलमान मनशान धर्मीक नदरेन हो विधी मनोवप हे विहीत आनी गरजेचें कर्तव्य मानलां. कुराणांत ह्या विधी विशीं उल्लेख मेळटा.
बकरी ईद मनोवपा फाटलें कारण
बकरी ईद मनोवपा फाटलें कारण म्हळ्यार एक राक्षस आनी एक पीर आसता. त्या पीराचो एक चलो आसता तो राक्षस पीराक सांगता तूं तुज्या चल्याचो बळी दी पूण तो कसोच तयार जायना अखेरीक तो पीर आपल्या चल्याचो बळी दिवपाक तयार जाता आनी जेन्ना तो राक्षस त्या चल्याक मारपाक वता तेन्ना त्या चल्याचे बकर्यान रुपांतर जाता कितलोय जाल्यार तो चलो देव आसता आनी देवाक राक्षस मारुक शकना ताका लागून त्या चल्याचें बकर्यान रुपांतर जाता आनी ह्याच कारणाक लागून मुसलमान लोक बकरी ईद मनयतात.
सदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
बखर
बखर हो दक्षिण आशियातलो, चड करून मराठी साहित्यातलो, इतिहासिक साहित्यातलो एक प्रकार आसा. इतिहासिक घडणुको, झुजां, व्हड मनशांचीं चरित्रां हे विशिचें बरोवप बखरीन वाचपाक मेळटा. आता मेरेन २०० बखरी बरयल्या आसतल्यो. चडान चड बखरी इ. स १७६० आनी १८५० च्या मजगतीं बरयल्ल्यो आसा.
Regina Fernandes
Polleiat
वर्ग:Konknni वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Tiatrist वर्ग:Romi panam
कार्ल बार्क्स
कार्ल बार्क्स
कार्ल बार्क्स कार्ल बार्क्स हाचा जल्म 27 माच 1901 दीसा अमेरीकेंतल्या आरेगॅनांत जालो. ताजो बापूय विलियम आनी आवय अरमिन्ता ही दोगांय शेतकार आसली. ल्हानपणांत घरा सावन तीन किलोमिटराचेर आशिल्ले शाळेंत कार्लाचे मुळावें शिक्षण जालें. पूण ही शेती करून तांच्या संवसाराचो खच भागनासलो. महणून तांचें कुटुंब मिङलॅङात शेती करपाक लागले. पूण थंय लेगीन तांकां यश आयले ना. मिङलॅङाच्या भाजये बाजारात येवपी कावबॅय, ताची कपङे घालपाची पददत, विनोदी उलोवप हाचो परिणाम कालाच्या भुरग्या मनाचेर जालो. 1911 वसा तांजो बापुय ताका घेवन साता रोजा, कॅलिफोनियाक गेलो. 1913 मेरेन हे कुटुब थय आसले. पूण ताजो बापूय निराश जावन परत आरेगॅन मेरिलात गेलो. कुटुंब ऍका सारकी सुवात बदलीत राविल्ल्या कारणान कालाचे शिक्षण सारके जाले ना. पुराय शिक्षण जावक नाशिल्ल्या कारणान कालान जायत्या तराच्यो मेऴत तो नोकरयो केल्यो. एक गजाल जी कायम उरली ती म्हणल्यार चिञकला. 1935च्या नोव्हेंबर म्हयन्यांत ङिस्नेची जायरात पऴोवन काल थय चिञकार म्हणून कामाक लागलो. थंय ताणें तयार केल्लें कार्टून पाञ म्हणल्यार डोनाल्ड डक. कार्ल तीन खेपे लग्न जालो. ताका दोन भुरगीं आसात. ङोनाल्ङ ङक पाञांतल्यान अख्ख्या जगांत फामाद जाल्लो कार्ल बाकर्स 25 ऑगस्ट 2000 दिसा भायर पङलो.
वर्ग:देवनागरी पानां
Portugez Bharoti escudo
Escudo Purtugez Bharotachem 1958 ani 1961 vorsam modem cholon aslem. Tachi vibhagnni 100 centavos asli ani tichem mol Portuguese escudo kodden soman aslem. Purtugez Bharotachem Bharoti Songhrajant 1961 vorsa samilikoronn zalea uprant,  escudocho zago Bharoti rupiant  ghetlo.
Itihas[sudar] Escudocho zago rupia  ghetlo zachi dor  1 rupia = 6 escudo asli.Hem Bharoti rupiachea molak sombondit aslem   (zachem fattboll rupiak kelolem) ani Purtugez escudo, 1 rupiak = 18 Brittix pence ani 1 escudo = 3 pence.
Nanne[sudar] 1958 vorsa nanne sador korpant aile ani tanchem mol 10, 30 ani 60 centavos aslem, 1, 3 ani 6 escudos 10 ani 30 centavos kanxeache asle ani her cupro-nickel.
Benkecheo notti
1959 vorsa,  Banco Nacional Ultramarinocheo notti sador korpant aileo zanchem mol  30, 60, 100, 300, 600 ani 1000 escudos aslem
Singapore
, आशीयांतलो देस आसा। ताची राजधानी सिंगापूर नगर आसा।
Polleait
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Sonvsarachim Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Asia chim Raxttram वर्ग:Romi panam
गजानन गोपीनाथ रायकर
गजानन गोपीनाथ रायकर (जल्म - 27 मे 1935, कवळें, फोंडें) सुटकेझुजारी. ताणें एम्. ए. मेरेन तेचपरी हिंदी साहित्या रत्न मेरेन शिक्षण घेतलें. वेवसायान तो शिक्षक आशिल्लो. तिसवाडी आनी फोंडां तालुक्यांत नॅशनल काँग्रेस गोवा संघचनेचे फांटे सुरु करपांत ताचो मोलादीक वांटो आसा. 1954 वर्सा पुलिसांनी ताका अटक केली आनी आल्तिनोवयले बंदखणींत दवरलो. 1955 त तो बंदखणींतल्यान पळून गेलो. ताचे गैरहाजेरेंत प्रदेशीक लश्करी न्यायालयान ताका 10 वर्सां बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. तशेंच ताका धरुन दितल्याक धा हजारांचें इनाम जाहीर केल्लें. उपरांतच्या काळांत तो शिक्षणाचो प्रसार करपाखातीर वावुरलो. हाचेभायर ताणें जमीन कसपी आनी तरणाटे हांचो चळवळींतूय सक्रिय वांटो घेतिल्लो. गोंय सुटके उपरांत पयले विधानसभा वेंचणुकेंत फोंडें मतदारसंघांतल्यान गोंयचे विधानसभेचो वांगडी म्हणू वेंचून आयलो. हाचेभायर एक कवी म्हणूनय ताची आगळीच नामना आसा. भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केला.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Koro Jezucho Igorz
Koro Jezuch Igorz ("True Jesus Church") he ek svotantr Igorz, Beijingan, China 1917 vorsak stapnam keloli. Aiz, hanga 1.5 million munis in 45 Deshason and 6 continentant. He Igorz 'Pentecostal branch of Kristanvponn' cho aek shaka ha. 1932 son, hey Igorz India'n ghodle gele. Amcho laksh soglank Jezu Christa boglek eoupachi suchna diupachem. Ya igorzache dha command'ment asai:
Sondex
“Jezu Krist, Sobdh zo munis zallo, patkianchea sodvonnem passot khursar mell’lo,  tisrea disak punorjivontt  zallo,  ani sorgar chodlo. Munxea kullacho eklo sodvondar, sorg ani sonvsaracho rochnar, ani ekloch khoro Dev.”
“Povitr Pustok,  ponno ani novo korar aslolo,  Devachea prernean boroilo,   ekuch  sot  Dhormgronth ani ek  proman Kristi jivitak ”
“Salvasanv, Devachea kurpean meota, bhavartha vorvim. “Povitr ponnan jieunk, Devak mann diupak ani munxeakulacho mogh korpak,  bhavartheanni, Povitr Otmeache adharant raupak zai.”
वर्ग:Sonvsarachim Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
करमळी
करमळी (६२६७१८)
करमळे हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या तिसवाडी तालुक्यातील १३३३.८९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ११९५ कुटुंबाचे व पुराय ५१७९ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार PANAJI १३ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा २५१८ दादले आनीक २६६१ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ६२ आसून अनुसूचित जमातीचे २२९९ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६७१८ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत ६ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (ELLA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (CANDOLA C T) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PANAJI) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (GOAVELHA C T) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (ELLA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत १ बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा.
गांवांत १ वखदालय आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध आसा. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हो क्षेत्र संपूर्ण स्वच्छता अभियानात आसा गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध आसा. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३११० आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
करमळे ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
करमळे ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): COCONUTS.
संदर्भ
वर्ग:उत्तर गोवा वर्ग:तिसवाडी वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे वर्ग:तिसवाडी तालुका / Tiswadi Taluka
यक्ष
यक्ष हें उतर मूळ संस्कृत नासून तें खंयच्या तरी निषाद भाशेंतल्या उतराचें संस्कृतीकरण आसुंये अशें आधुनीक भाशाशास्त्रज्ञ मानपाक लागल्यात. वेगवेगळ्या लोकभाशांनी यक्षांक यख्ख, जख्ख, जाख, यक, यस्क अशें म्हणटात.
महाभारताच्या वनपर्वांत यक्ष प्रश्राच्या आख्यानाच्या संदर्भांत यक्षाचें स्वरूप वर्णन दिलां. ब्रह्मवैवर्त पुराणांतूय यक्षांचें वर्णन आयिल्लें आसा. यक्षांचीं आनिकूय कांय लक्षणां अशीं: यक्षांक रगत आनी मांस मानवता. ते मसंडेंत वा तळ्याकडेन रावतात. युधिष्ठिराची भेट जाल्ली तो यक्ष एका तळ्याकडेनूच रावतालो. तांच्या राबित्याच्या जाग्याकडेन कोणूय वचत जाल्यार ताका यक्ष मारून उडयता. ते वाटमारीय करतात. वेपारी तांडे जर रानांतल्यान वचत जाल्यार तांकां ते मारतात आनी तांच्या जनावरांकूय मारून खातात. खंयच्याय घरांतल्यान ते मनशांक उबारून व्हरतात. ते विलासी, कामूक आनी दुश्ट आसतात. गुप्त संपत्तीची ते राखण करतात आनी नगरराखणेच्या कामाचेर नेमून दिल्यार तेंय काम ते करतात.
यक्ष सोबीत दिसतात अशीय कल्पना पुराणांत सांपडटा. तशेंच सोबीत अशा दादल्याकच यक्ष वा गंधर्व समजुपाची चाल आसा. नल राजा, बुध्द आनी महावीराकय लोक यक्षच म्हणटाले.
लोकमानसांतल्यो मात यक्षाविशींच्यो कल्पना वेगळ्योच आशिल्ल्यो. त्यो अशो-यक्ष पावस घालतात, अन्न, फळां आनी वनस्पतीची वाड करतात, गांव आनी गायांची राखण करतात, रोग आनी वांझपण ना करतात. देवळांचीय ते राखण करतात आनी तळ्याकडेन येवपी तानेल्ल्यांक ते कूट प्रश्न विचारून सारकी जाप मेळ्ळिना जाल्यार तांकां ते मारून उडयतात. ते विघ्नकर्ते तशेंच विघ्नहर्तेय आसतात. ते बरे कलाकार आसून सोबीत देवळांय बांदतात.
कुबेर हो यक्षाधिपती. ताचे सकयल मणिभद्र. पुराणांतूय धनद, विशालक, हरिकेश, शेवल, सुपरी, वरुण, अर्यमा, भंडीर, गर्दभ, पूर्णभद्र, समुद्रभद्र, सर्वतोभद्र, सुमन हीं यक्षांचीं नांवां सांपडटात.
इ.स.च्या तिसऱ्या शेंकडयाच्या सुमाराक निर्माण जाल्ल्या महामायूरी ह्या बौध्दग्रंथांत यक्षांच्या नांवांची व्हडली वळेरी दिल्ली आसा. यक्षांचे लोहेय, भारतेय, कृशांगेय आनी विशालेय अशे चार गण सांगिल्ले आसात. यक्षांचो बावन आंकडो निश्र्चीत जाल्लो आसा आनी कालांतरान ते बावन वीर ह्या नांवान लोकांमदीं नामनेक पावल्यात.
विद्युन्माला, चंद्रलेखा, सुलोचना, आलीका, बेंदा, मधा, इमिसीका ह्यो कांय यक्षिणी वेगवेगळ्या जाग्यांनी रावतात. यक्षिणी क्रूर आसतात. चड करून त्यो भुरग्यांक उबारून व्हरतात आनी खातात.
महाभारतांत जरा यक्षिणीची कथा आसा. तीं भुरग्यांक मारून खाताली. ही पुराणीक जरा म्हणजेच बौध्द परंपरेंतली हारीती यक्षिणी. हिका कुबेराची बायल मानल्या. ही पयलीं लोकांची भुरगीं उबारुन व्हरुन मारताली. लोक तिका खूब भियेताले. अखेरेक तांणी बुध्दाक वचून गाराणें घालें. बुध्दान तिचें मन घुंवडावपाखातीर एक युक्ती केली. ताणें हारीतीच्या एका भुरग्याक लिपयलो. ताका लागून ती सामकी भियेली. तिच्या मनात मातृस्नेह उचांबळून आयलो. तेन्नाच बुध्दान तिका दुसऱ्याच्या भुरग्यांक व्हरून मारु नाका म्हणून उपदेश केलो. तेन्नाच्यान हारीती बालरक्षक जाली.
अदभुतरुतू हें वेदांतलें खास विशेशण. यक्ष स्वरूपसुंदर, म्हान आनी अदभूत मानिल्लो आसा. वैदिक आर्य मात यक्षभक्त वा यक्षपूजक नाशिल्लें.
अथर्ववेदांत मात यक्षाक भुवनव्यापक म्हळां. अथर्ववेदांत अमृतान खेडायल्ल्या अपराजित अशा ब्रह्मपुरीचो उल्लेख आसून थंय महाकाय यक्ष रावता अशें म्हळां.
वैदिक धर्माची सुरवात पयलीं भारतांत यक्षसंप्रदाय प्रस्थापित जाल्लो. यक्ष ही लोकधर्मी देवता. एका तेंपार यक्षपुजा सगळ्यांत चड प्रचलीत आशिल्ली. वेदोत्तर साहित्य तशेंच बौध्द-जैन साहित्य आनी काव्यसाहित्यांत यक्षांचो उल्लेख आसात. पुराणांत आनी जैन-बौध्द साहित्यांतूय जायत्यो यक्षकथा सांगिल्ल्यो आसात. वीरब्रह्मा नांवाचो एक देव सगल्या भारतांत पुजतात. वीर आनी ब्रह्म हीं दोनूय उतरां यक्षवाचकूच आसात.
वेदोत्तर काळांत जैन आनी बौध्द धर्म उदयाक आयले. जायत्यो यक्ष-यक्षिणी बौध्द प्रवाहांत वचून देवता जाल्यो. जातक कथांनी यक्षांक म्हान शक्तीचे, भंयकर आनी मनीस जातीचे दुस्मान म्हळां. पूण बौध्द वाङ्मयांत यक्ष मायाळू, सहाय्यक आनी मनशाचे इश्ट मानल्यात.
जैन धर्मांत यक्ष-यक्षिणींक तीर्थंकरांच्या सेवक-सेविकांचें स्थान मेळ्ळें. जैन वेपारी मणिभद्र यक्षाक आपलो राखणदार म्हणून पुजतात. जैनांच्या मतान यक्ष मनशाचें बरें करपी आसात. चरक संहिता आनी सुश्रुतसंहिता ह्या आयुर्वेदीक ग्रंथांनी मात यक्षांक उपद्रव करपीच मानल्यात.
यक्षांची एक संज्ञा राजा अशी आसा. यक्षांचो राजा कुबेराक महाराज वा राजराज अशी पदवी मेळ्ळ्या. पाली साहित्यांतल्या चार दिकांच्या राखणदारांक चार महाराज म्हळां ते यक्षच.
इतिहासीक काळांतल्या भारतीय मूर्तिकलेंत यक्षमूर्ती सगळ्यांत पुर्विल्ल्यो आसात. तकलेर पगडी, कानांत कुंडलां, गळ्यांत कंठो, हड्डयार त्रिकोणी हार, भुजांचेर अंगद, हातांत कटक, वयर उत्तरीय, सकयल धोतर, उबें अवस्थान, दावो हात कमरेर आनी उजवो हात उबारिल्लो असो यक्षमूर्तीचो भेस-परिभेस आसता. हे मूर्तीच्या अनुकरणांतल्यानूच बोधिसत्व आनी विष्णु हांच्यो मूर्ती जाल्यो.
यक्षी खंयच्याय झाडालागीं अर्द पांयान वा खोडाक पांयांचो विळखो घालून वा खांदयेर चडून फुडले वटेन ओणव्यो जाल्ल्यो आसतात. सांची, भरहूत, मथुरा आनी अमरावतीचे मूर्तीकलेंत यक्षींची कामूक सोबीतकाय खरपणान जाणवता. ह्या यक्षिणींक पुष्पभंजिका अशें दुसरें नांव आसा. झाडांचीं फुलां काडून माळो करतना तांकां दाखयतात. कांय यक्षीमूर्ती देव, दानव आनी सोरोप हांणी परिवृत आसतात. तांचे भोंवतणी भूत-पिशाच्चांय दाखयतात.
यक्षांची मूळ वसती अलकापुरींत आशिल्ली अशीं वर्णनां सगळ्याक मेळटात. यक्ष पुजेची सुरवात उत्तरेकडल्या वाठारांनी जाली असो हाचो अर्थ जाता. फुडें यक्षपुजक लोक अलकापुरी सोडून सकयल देवले तेन्ना व्रजमंडल हें तांचें मुखेल केंद्र जालें. कालांतरान सिंहल आनी उदेंत सागरांतल्या व्दिप तांचो प्रसार जालो.
वर्ग:देवनागरी पानां
Assolna (Osollnneam)
Assolna (Osollnneam) ho dokxinn Goyantolo ek lhanso ganv. Ho gamv Saxtt talukeant asa. Hea gamvchea sorbhomvotonni dusre gamv asat. Te mhonnlear Chinchinim' (4.6l ki.mi), Vell'lli (3 ki.Mi), Ambeli (3 ki.Mi), Kukll'lle (2.4 ki.Mi) ani Kavelosi. Hea charuy gamvam'modi Osollonnecho gamv ramnantolem ek sobit ful koxem dista.
Xobdoxastr
Lokkotha promann Osollonnem hem namv aslem na hea Konknni utrantlean ailam - zacho orth zata osollnneo sarkil'lo dusro anik gamv na.