cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
समिक्षा
समिक्षा जाले बगर साहित्याचो पांवडो वाडूंक पावना. साहित्याचें समिक्षण म्हळ्यार साहित्याच्या गुपीतांचो सोद. ताका साहित्याची टिका अशें म्हणटात. हेर सोदा भाशेन होय एक सत्याचो सोद आसता. टिकाकार वा समीक्षक हे साहित्यकृतीच्या गुपीतांचो सोद घेवपाचो यत्न करता. ताची घटक तत्वां खंयची आदी प्रस्नाचो विचार तो त्या साहित्यकृतीच्या संदर्भांत करता. ह्या प्रस्नाचो त्या साहित्यकृतीच्या संबंदान ताणें घेतिल्लो सोद म्हळ्यारूच ताची टिका. एका सारकें उजवाडा येवपी साहित्याक न्याय मेळचो आनी तांतूतल्यान बऱ्या आनी वायटाची तपासणी जावंची ह्या खातीर साहित्य समिक्षणाची गरज आसता.
मैनचेस्टर युनायटेड फुटबॉल क्लब
भायले दुवे
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:इंग्लंड च्या फुटबॉल क्लब वर्ग:फुटबॉल क्लब/Football Club
समिक्षा
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
देवचार परत येता वपार
देवचार परत येता वपार
Devchar Porot Ieta Vopar - The Demon's Invasion ( Parable )
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
देवचार परत येता वपार
पवित्र पुसतक ː लुकास ११:१५-२६ (मार्क ३:२४-२७; मातेव १२:२९)
२४ म्हेळो आत्मो मनशा वेलो भायर सरतोच, सुक्या सोड्यार विसव सोदीत भोंवता, आनी ताका विसव मेळोना जावन म्हणटा: हांव भायर सोरलोलों त्या म्हज्या घरा भितर हांव परत रिगतलों. २५ आनी थय ये जाल्यार, तें झाडललें आनी नेटयल्लें ताका मेळता. २६ तेदनां तो वचून आपणा-वन अदिक नश्टे आनिंक सात आत्मे आपणा बराबर घेवन येता; आनी भितर रिगून, थय ते आपलें ठीकाण करतात; आनी त्या मनशाची मागिरली दशा ताचे आदले गती परस पाश्ट जाता.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ
The Demon's Invasion, Commentary & Meditation
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
दिवाळी
दिवाळी (संस्कृत:- दिपावली, नेपाली- दिपावली तिहार, हिंदी-दिवाली, मराठी-दिवाळी‌) हो गोंयांतलो हेर म्हत्वाच्या सणांतलो हिंदू लोकांचो एक व्हड सण. हाकाच दिव्यांचो सण अशें आमच्यान म्हणू येता जो धनत्रेयादशी कडल्यान सुरवात जाता. धनत्रेयादस दसऱ्याच्या अठरां दिसां उपरांत सुरवात जाता. हिंदू केलेंडराप्रमाण हो सण आश्विन म्हयन्यांत मनयतात. इंग्लीश केलेंडर प्रमाण दिवाळी ऑक्टोबर-नोवेंबर म्हयन्याच्या मदीं जाता. हिंदू लोकांचो हो एक खूब म्हत्वाचो सण जो पारंपारीक पद्धतीन घरांघरांनी वर्सांन वर्स एकठांय येवन मनयतात. दिवाळी जाका दिपावली अशेंय म्हण़टात. दीप म्हळ्यार पणट्यो. दिवाळेचे पांचूय दीस हिंदू लोक घराच्या ओसऱ्यार पणट्यो पेटोवन दवरतात. ताका लागून ह्या सणाक दिवाळी वा दिपावली अशें नांव पडलां. तशेंच सांजवेळार वा आमोरेर पणट्यो पेटोवप हे हिंदू देवता लक्ष्मीचे आगमनाचे प्रतीक कशें. घराभायर सगळेकडेन नितळसाण करून पणट्यो पेटोवन दवरिल्यान हिंदू देवता लक्ष्मी देवी घरांत येता असो समज आसा. दिवाळे दिसां सगळो हिंदू लोक नवे कपडे घालतात तशेंच घरांत सगळ्यांक गोड कितें तरी करून वाटपाची प्रथा आसा.
सलग पांच दीस वेगवेगळ्यो खोसदिण्यो धर्मीक घडणुको घडिल्ल्यो आशिल्ल्यान उमेद उक्तावपाच्या उद्देशान दिवे लावन हो सण मनोवप जाता, देखुनूच ह्या सणाक ‘दिवाळी’ ह्या नांवान संबोदतात. आर्यकाळापासून ह्या सणाक सुरवात जाली अशें म्हण्टात. आर्य लोकांमदीं पार्वण, आश्वयुजी आनी आग्रहायनी हे तीन यज्ञ करताले. ह्या तिनूय यज्ञांचें एकठांय रूपांतर जावन हो उत्सव सुरू जालो. पार्वण यज्ञ म्हळ्यार ‘पाकयज्ञ’. हो पितरां खातीर आसतालो, ‘आश्वयुजी’ हो यज्ञ इंद्र आनी ऋषीदेवता हांकां संबोदून करताले. तेचपरी ‘आग्रहायनी’ हो यज्ञ संवत्सर समाजीक उद्देशान आसतालो. ‘संवत्स’ म्हळ्यार ‘वर्स’. वर्स सोंपतकच जो यज्ञ करतात ताका अग्र+हायन = आग्रहायनी अशें म्हण्टात. हाचे आदीं पुर्विल्ल्या काळांत हे परबेक वेगवेगळ्या नांवांनी वळखताले. इ.स.1 ते 400 ह्या काळांत, ही परब ‘यक्षरात्री’ ‘माहितांनी ’ ह्या नांवांन वळखताले. इ.स.600 च्या सुमाराक ह्या सणाक “ दीप प्रतिपदुत्सव” अशें म्हण्टाले. त्या वेळार ह्या सणाक ‘घुत’ खेळपाची प्रथा आशिल्ली. इ.स.800 च्या सुमाराक काश्मीरांत आनी हेरकडेन ह्या सणाक “दीपमाला” अशें म्हण्टाले. आनंदाचो, उल्लासाचो, प्रसन्नतेचो, प्रकाशाचो हो उत्सव.
हो सण धनत्रेयादशीक सुरवात जाता. दिवाळेचो दुसरो दीस म्हळ्यार नरक चतुर्दस. अमावस, दिवाळेचो तिसरो दीस. ह्या दिसा लक्ष्मी पुजन जाता. जिका धनलक्ष्मी अशें म्हणटात. दिवाळेचो चौथो दीस म्हळ्यार कार्तिक शुद्द पद्दमी. आनी पाचवो दीस म्हळ्यार यम िव्दतीय. जाका भावबीज अशें म्हणटात. ह्या दिसां भयण आपल्या भावाक आपल्या घरां आपयता आनी ताची ओवाळणी करता.
नरक चतुर्दस वा धाकली दिवाळी
आश्विन वध चतुर्दशीक “नरकचतुर्दशी” वांगडा “कालीचतुर्दशी” लेगीत म्हणटात. नरक चतुर्दशी आदलें दिसा, घरांतल्यो सवायशिणी उदकाची आयदनां घासून पुसून चित्रायतात. 'कारीट' गुंतिल्ल्यो फुलांच्यो माळो त्या आयदनांक बांदतात. उपरांत सजयल्लो घागर-कळसो घेवन पाणट्यार/बायचेर वतात. थंय दिवो विडो उदकांत सोडटात आनी मागीरचे उदक भरतात.
नरक चतुर्दसच्या आदले राती नरकासुराची प्रतिमा करतात. एकलो मनीस कृष्णाचो भेस घेता आनी मागीर कृष्ण नरकासुराच्या युद्धाचो खेळ करत खूब नाचतात, फांतोडेर कृष्णा कडल्यान नरकासुराचो वध करून ताची प्रतिमा लासतात.
दुसरे दिसा न्हावन - धुवन नवे कपडे घालून देवाक दिवो पेटयतात. घरभर पणट्यो पेटोवन उजवाड करतात. फोग पेटयतात. सवायशिणी ह्यावेळार दादल्यांक राट-दिवो दाखोवन ओवाळटात. ह्या दिसाचें खाशेलपण म्हणजे फोवांपासून केल्ले खाणाचें तरेकवार प्रकार दिवाळे दिसा एकमेकांचेर फोव खावपाक वचपाची चाळ आसा. ही परब मनोवपा फाटल्यान काणी आसा ती अशी.
(आ) नरकासुर हो दैत्य खूब बळिश्ठ आसलो. अजिंक्य जाल्लो. हें श्री कृष्णाक कळळें तेन्ना ताणें सत्यभामेक वांगडा घेवन तिच्या हातान ताचो आश्विन वध चतुर्दशीक तीन प्रहर रातीक, चंद्रोदयी वध केलो. त्या उपरांत, श्री कृष्ण चतुर्दशीच्या दिसा सकाळी सत्यभामेक बरोबर परत नगरात आयलो. त्या वेळार सगळ्या लोकांनी ताका स्नान घालून, ओवाळ्ळो. त्या युध्दाचीच यादीक हो दीस ‘नरकचतुर्दशी’ म्हण मनयतात. नरकासुरान आपलो उध्दार करपा खातीर, श्री कृष्णा कडेन ह्या दिसा सगळ्या लोकांनी सकाळफुडे उठून न्हांवचें असो वर मागून घेतलो.
(इ) श्री विष्णून वामन अवतार घेवन बळीराजाक पाताळांत धाडिल्लो तो ह्याच दिसा.
लक्ष्मीपुजन
‘धनत्रयोदशी’ म्हळ्यार लक्ष्मी पुजन. भारतीय संस्कृतीत लक्ष्मीक, आई समजून तिका पुजनीय मानतात. महालक्ष्मी हत्तीचेर बसून वाजत गाजत येता. हत्ती हो ओदार्याचे प्रतीक. आश्विन वध त्रयोदशी सावन कार्तीक शुध्द व्दितीये मेरेन दिवाळी मनयतात. ह्या दिसा लक्ष्मीची पुजा घरांनी करपाची चाल हालीच सुरू जाल्या. ते पयली दुकानांनीच पुजा करताले. गोंयचो एक गांव आमोणे. ह्या गांवांत रावपी लोकांची चडशी दुकांना केपें बाजारांत आशिल्ल्यान लक्ष्मीपुजनाचो चड बोवाळ केप्यां बाजारांत आसता. लक्ष्मीची पुजा तिनीकात्रीची करपाची आसता. तिका चिरमुल्यांचो नेवेद्य दाखतात. लक्ष्मी पुजन आता चड करून कोणाचे पसरें आसात तांगेर करतात. गांवांतले लोक खआसा करून ल्हान भुरगीं एकठांय गांवांत पसऱ्यांचेर लक्ष्मी पुजनाक भोवतात. तांका दोवाचो प्रसाद म्हूण चिरमुल्यो आनी गोड किदे खामपाक दिवपाची प्रथा आसा. ही परब मनोवपा फाटली कथा आसा ती अशी.
एक फावट यमराजान आपल्या दुतासाक प्रस्न केलो की, “लोकांचे प्राण व्हरता आसतना तुका कोणाची दया येवंक ना?” दुतान जाप दिली, “एक फावट इंद्रपस्त शहराचो राजा ‘हंस’ मृगयेकरता रानांत भोवताना भूक, तान आनी श्रमान व्याकूळ जाल्लो. अशी स्थितीत सोद करीत तो ‘हैम’ नांवाच्या राजाकडेन गेलो. राजान ताचें उत्तम स्वागत केलें. त्या वेळार पुत्रसंतती प्राप्त जाल्ल्यान राजाय आनंदात आसलो. त्या दिसा ताच्या घरांत पष्ठीदेवी बायल रूपान प्रगट जाली आनी राजाक म्हणपाक लागली की, “ह्या चल्याचें लग्न जावन चौथ्या दिसा सोरोप चावन ताका मरण येतलें.” हें आयकून राजाक खूब वायट दिसलें. ताणें ताचेवेलें मरण टाळपाक खूब प्रयत्न केले. शेवटाक, एका सरोवरान मदी खांबो पुरून ताचेर एक बंगलो बांदलो आनी तातूंत राजकुंवराक दवरलो. यमराजाक, त्या चल्याचे प्राण हरण करताना दया आयली. असो प्रसंग कोणाचेरूच येवंक जायना तर लोकांचेर उपकार जातले आनी असो आशिर्वीद दिलो की, “आश्विन वध त्रयोदशी मेरेन पांच दीस जो दिवे लायतलो ताका केन्नाच अपमृत्यृ येवंचो ना.
बलिप्रतिपदा
कार्तीक शुद्ध प्रतिपदा हो दीस साडेतीन मुहूर्तापेकी अर्धो मुहूर्त म्हूण मानतात. ह्या दिसाक ‘बलिप्रतिपदा’ अशेंय म्हणटात. बलिप्रतिपदा मनोवपा संबंदान कथा आसा ती अशी :
बलीराजा हो एक राक्षस आसलो. पूण उदार काळजाक लागून तो सगल्या लोकांक प्रिय आसलो. राक्षस आशिल्ल्यान थोडी भोव क्रुरता ताच्या भितर आसली आनी ह्याच दुश्टपणान ताणें देवांच्या स्वर्गार आपली सत्ता चलयल्ली. त्या खातीर, देवांक तो आवडनाशिल्लो. आपलें स्वर्ग परत मेळोवपा खातीर सगळे देव श्री विष्णू कडेन गेले. . विष्णू वामन अवतार घेवन बलिच्या दरबारात गेलो. ताणें बलिराजा कडेन तीन पावलां जमीन मागली. बलिराजाक पयलीं अजाप दिसलें. हो फकत तीन पावलां जमीन मागता आनी ताका रोकडोच ताणें हयकार दिलो. पूण, जेन्ना श्री विष्णू तीन पावलां जमीन घेवपा खातीर व्हड-व्हड जायत गेलो तेन्ना बलिक कळून आयलें की हो सादारण मनीस न्हय. श्री विष्णून एक पावल पृथ्वीर तर दूसरे पावल आकाशांत दवरलें आनी तिसरें पावल खंय दवरचें हें ताका कळना जालें. तेन्ना बलिराजान तिसरें पावल आपल्या तकलेर दवर म्हूण सांगलें. हें आयकून श्री विष्णू ताचेर खूश जालो आनी ताका पाताळलोक दिलें. आनी ताका संपुर्ण ब्रम्हांडाचेर एकाच दिसा राज्य करपाक मेळटलें अशें सांगलें. आनी तो दीस बलिप्रतीपदेचो आसलो. आयज ही परब लोक उमेदीन मनयतात. ह्याच दिसा गोंयांत ‘गोरवां पाडव्याची’ य परब मनयतात.
गोरवांपांडवो आनी धिंडलो
कार्तीक शुद्ध प्रतिपदे दिसा 'गोरवा' पाडवो मनयतात. ह्या दिसा गांवांत धिंडलो नाचयतात. ह्या दिसा फांतोडेर उठून गोरवांक न्हणोवन सजयतात. तांची शिंगा आनी आंग सोबीत रंगायतात. घरांतलो जाण्टो न्हावन धुवन अनवळ्यांनी गोरवांची पुजा करता. ह्या दिसा गोरवांकडल्यान कसलेच काम करून घेनात. तशेच तांका मारनात. गावांत क्रिस्तांवांगेरय ह्या दिसा गोरवांची पुजा करतात. ह्या दिसा हिंदुंच्या दारांनी आंगणात 'शेणाचो गोठो' करतात. हो गोठो म्हणजे गवळ्यांचो घर मानून, तातूंत रांदचे कूड, देवाकूड, बसपां कूड अश्यो कुडी करतात. शिवाय गोरवांखातीर गोठो आनी शेण वडोवपाखातीर गायर आसता. गोठ्यांत काट्टयांची वा पणसाच्या खोलयांची गोरवां करून दवरतात. रांदचे कुडीत रांदन बी घालून ताचेर दूद-धंयाचें जेवण रांदतात. शिवाय 'गवळी' आनी 'गवळीण' (बावलें) करून दवरतात. धिंडल्या दिसा तिळसांजचो दारांतलो गोठो मोडून, शेण एकठांय करून करून ताचेर रातभर दिवो पेटोवन दवरतात. गवळ्या गवळणीक पावयतात. दुसरे दिसा ते शेण एकठांय करून ताच्यो शेणी थापतात.
‘धिल्लो’ वा ‘धेणलो’ हो गांवकार/वेळीप ह्या आदिवासी समाजाचो म्हत्वाचो उत्सव. काणकोण तालुक्यांत आशिल्ल्या गांवडोंगरी, खोतीगांव ह्या वाठारांत दर वर्सा आश्विन म्हयन्यांत श्री शंकर देवाचो पूत कार्तिकेयाच्या नांवान हो उत्सव जाता. खास करून आंकवार चलयो आनी बायलो हो उत्सव व्हड उमेदीन मनयतात. दस-याच्या आदल्या दिसा सुरू जाल्लो हो उत्सव गोरवांच्या पाडव्या मेरेन म्हळ्यार कार्तीक शुध्द प्रतिपदे मेरेन चलता. 22 दीस चलपी ह्या उत्सवा निमतान सांजे वेळार गांवचें वातावरण धाल्लोमय जाता. ही परब मनोवपा फाटली आख्यायिका अशी मेळटा.
कार्तिकेय आनी गणपती ह्या दोगा भावां भितर एक दीस पृथ्वी प्रदक्षिणा घालपाची सर्त लागली. त्या वेळार गणपतीन स्वता आवय बापायच्या भोंवतणीच प्रदक्षिणा घालून सर्त जिखली. पूण प्रत्यक्ष, पृथ्वीक प्रदक्षिणा घालपाक गेल्लो कार्तिकेय हारलो. तेन्ना तिडकीन कार्तिकेयान आपूण घरांत वच्चो ना असो सोपूत घेतलो. तशेंच आपली सेवा आंकवार चली आनी बायलां कडल्यान करून घेतलों अशें सांगलें. ताका लागून ‘धिल्ल्या’ देवाची पुजा घरा भायर आनी आंकवार चलयांकडच्यान जाता.
गोरवां राखण्यांच्या ह्या परबेक धेणूलो, दिणो, धिंडलो आनी हेर नांवां आसात. हो उत्सव गोरवां संबंदीत आसून, ज्या गांवांची अर्थीक वेवस्था गोरवांचेर आदारून आसता अशाच गांवांनी तो मनयल्लो दिसता. पुर्विल्ले ग्रामवेवस्थेंत, गोंयांत गावडो/नायक ह्यो दोन जाती मुखेलपणान शेती वेवसाया कडेन संबंदीत आशिल्ल्यो. देखून गोंयांत हो उत्सव गावडो/नायक हांची वसणूक चड आशिल्ल्या गांवांनीच वा ह्या जातींचें वर्चस्व आशिल्ल्या गांवांनीच मनयल्लो मेळटा. गोरवांचे खूब म्हत्व आशिल्ल्या ह्या समाजांत गोरवांचे राखणेक, राखण्यान देवाक होरावपा खातीर ‘धेणलो’ उत्सवाचो जल्म जालो. ‘धेणलो’ हें उतर ‘दिणो’ ह्या उतरावेल्यान आयलां. राखणो देव हो ‘दिणो’. ह्या दिण्याचो उत्सव तो ‘धिणलो’ वा ‘धेणलो’. तशेंच जो पंगड हो धिणलो मनयता ते सगले दिणेंच आसताले. राखणो देवाक ‘गवळी’ अशेंय म्हणटात. ‘गवळी’ म्हणल्यार गवळांचो सांबाळ करपी. पयलीं दर एका गांवांत गवळ सांबाळपा खातीर एक मनीस नेमताले. तो राखण्यांचो मुखेली आसतालो. आदले परंपरे प्रमाण, मूळ पुरसाक देवरुप दिवपाचे चालींतल्यानच गांवच्या मूळ गवळ्याक देवरुप मेळ्ळें आनी ताका ‘दिणो’ म्हणूंक लागले. ह्या देवाक होरावपा खातीर ‘धेणलो’ उत्सव जल्माक आयलो. धेणल्याची ही परब मुखेलपणान गावडो/नायक ह्या समाजां वांगडाच ज्या लोकांगेर गोरवां आसात, तांगेरूय ही परब मनोवप जाता. आयज धेणल्याच्या ह्या उत्सवांत खूब बदल जाल्लो दिश्टी पडटा. पुर्विल्या फळ्याच्या जाग्यार आयज घुमट्यो जाल्यात. गोंयांत अंत्रूज म्हालातल्या धेणल्याक खूब नामना आसा. हांगा धेणल्याक एका रथोत्सवाचें रूप येता. गोरवांच्या ह्या पाडव्या दिसा गोंयभर खूबशा वाठारांनी गोरवांची पुजा जाता. वारली जमातीत दारांत शेणाचो दोंगर करपाची चाल आसा.
भावबीज
ही भयण -भावाची खाशेली परब. कार्तीक शुद्ध दुवादशेक ‘यमव्दितीय’ वा ‘भाऊबीज म्हणटात’. भयण-भावाचें पवित्र नात्या सारकें संवसारांत आनी कसलेच नातें ना. ह्या दिसा भयण भावाक तेल-वाटणे करून न्हाणयतात आनी उपरांत ताका वुंवाळटा. ह्या वेळार भाव भयण एकमेकांक भेंट दितात. हे परबेक भयणीन भावाक वोवाळणी करून दोगांयनी एकमेकाक कितें तरी भेट दिवची आसता. ही परब मनोवपा संबंदान कथा आसा ती अशी :
ह्या दिसा यमराजान आपल्या भयणीक यमुनेक, घरा वचून नवे कपडे, भांगरबीन दि वन भोजन केल्लें. देखून ह्या दिसाक ‘यमव्दितीया’ अशें म्हणटात.
ह्या दिसा भयण भावाची पुजा करता आनी त्या बदलेक आपल्या कडेन ताकता तितली देणगी दिवन भयणीक खूश करता. आपली सख्खी भयण ना जाल्यार मावस, मामे वा चुलत भयणी कडसून भाव ओवांळून घेता. ह्या दिसा स्वताच्या घरा वा आपल्या बायलेच्या हातचेंय जेवचें न्हय अशें धर्मग्रंथात सांगिल्लें आसा.
तुळशी-लग्न
तुळशी-लग्नाक गोयांत व्हडली दिवाळी अशेंय म्हणटात. ‘तुळशी लग्न’ ही तुळशी संबंदीत एक परब. ह्या दिसा विष्णुचें तुळशी वांगडा सांकेतीक पद्दतीन लग्न लायतात. कार्तिक शुद्ध व्दादशीक तुळशीचें लग्न करतात. एकादशी पयलीं तुळस सारोवन-सुरोवन रंग बी काडून सजोवपाची आसता. धेडी म्हण एक ल्हान, व्हडल्या तुळशी कुशीकच तयार करतात. उसकांडो, फळां आशिल्लो आवाळे आनी चिंचेताळे तुळशींत पुरतात. दुस-या दिसा, जांची तुळस उजयल्ली आसता, ते भटाक हाडून अंतरपाट-मंगलाष्टकां म्हणून पूजा करतात. ह्या वेळार तुळशीक आंब्यापानांची माळ घालतात. लग्न लायले तश्यो घरांतल्यो सवाशिणी तुळशिचें शेंसर भरतात. जोडवी पेटेवन तुळसीचे पांच भोवताडे काडटात. सवायशिणीनी पयल्या दिसाच्यान व्रत धरिल्ले आसता, हें जोडवें पेटोवन तांची सांगता जाता. तुळशीचे लग्न जातकच दुस-या दिसा तुळशीकडेन केल्ली आरास निखळावन भायर व्हरून उडोवपाची आसता. तुळशीचे लग्न कृष्णाकडेन जाता आनी तिचो आयावपण फकत मध्यान रातमेरेन उरता असो समज आसा. ही परब मनोवपा संबदीत एक कथा आसा ती अशी:
तुळशी विवाहाविशीं लेगीत लोक साहित्यांत एक कथा मेळटा ती अशी :
एका गरीब ब्राह्मणाक ‘तुळशी’ नांवाची काळी चली आशिल्ली. एका भविश्यकारान तिका ब्राह्मण न्हवरो मेळचो ना अशें तिचे विशीं भाकीत केल्लें. तेन्ना बापायन तिका घरांतल्यान भायर घाली. ती थंयच्यान पंढरपुरांत येवन रावली. थंय तिचें आनी विठ्ठलाचें एकामेकांचेर प्रेम बसलें. रूकमीणीक हें कळटकच ती तिचो मत्सर करूंक लागली. ते पळोवन तुळशीक वीर आयलो आनी ती सिते भशेन भुंयेंत गडप जाली. तेन्ना विठोबा थंय आयलो. ताणें तिच्या केंसांक धरून तिका वयर काडली. तेन्ना एक कावें झाड वयर आयलें. मानवी तुळशीक दिल्लें वचन विठोबान त्या झाडाकडेन लग्न लावन पुराय केलें. तेन्नाच्यान कार्तीक शुद्ध दुवादशीक तुळशीचें लग्न लावपाची चाल सुरू जाली.
तुळशीच्या लग्नाचो हो विधी,कार्तीक शुद्ध दुवादस ते कार्तीक पुनवे मेरेन करपाची पद्दत आसा ह्या चार तिथीनी उत्तरा, भाद्रपदा, रेवती आनी आश्र्विनी नखेत्र जे तिथीक येता तो दीस तुळशी लग्नाक एकदम बरो अशें शास्त्र सांगता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:फेस्तां, जात्रा आनी परबो
समिक्षकाचे कार्य
समिक्षकाचे कार्य
समिक्षा हो साहित्याचो प्रकार मानताना समिक्षेचे हेतू मनात बाळगून समिक्षक समिक्षा करता हे पळोवप खूब गरजेचे कारण समिक्षक हो वाचपी आनी बरोवपी हांचे मदलो एक दुवो थारता.केल्ली समिक्षा बरोवप्याक आनी वाचप्याक कितली फळादीक थारतली ते पळोवप गरजेचे.
(१)उमळशीक वाडोवप खंयचीय साहित्य कृती म्हणल्यार बरोवप्यान वाचप्या मुखार दवरिल्ले एक गूढ.वाचप्याची आवड ही भायल्या रुपाचेर आधारून आशिल्यान ताका तातूतलें गुढ समजपाक त्रास जाता.पूण समिक्षक वैचारीक खोलायेच्या आदारान हे गुढ उकते करून दाखोवपाचें कार्य करता.खंयचे साहित्य वाचप आनी खंयचे वाचप ना हे समिक्षकाचे बारीक नदरेतल्यान गेले उपरांतूच त्या साहित्याचो आपरोस कळटा.हे त्या साहित्य कृती विशी वाचप्यांची उमळशीक वाडोवन ते साहित्य बरो तग् मेळोव शकता.समिक्षक वाचकाची आवड सुसंस्कारीत करून ताका साहित्या कडेन लागी वचपाक आधार करता.
(२)श्रेश्ठ आनी शाशवत मुल्यांची प्रतिश्टापना समिक्षकाची वैचारीक नदर ताका ब-या वायटाची जाणविकाय करून दिता.साहित्यान आशिल्लें श्रेश्ठ आनी शाशवत गुण दाखोवन दिवपाचे काम समिक्षक करता.योग्य आनी अयोग्य हाची दखल घेवन योग्य मुल्या जी शाशवत रुपान आसता तांका सांबाळून दवरपाचे काम समिक्षक करता.मनीस ही मुल्या घेवन जगत आसता.ती मुल्या मनीस जिणेन कशें तरेन लागू जाता आनी साहित्यान ती कशी आयल्यात हे त्या साहित्याच्या आदारान नियाळून त्या मुल्यांची त्या काळा खातीर प्रतिश्टापना करपाचे म्हत्वाचे काम समिशक करता.
(३)प्रयोगशीलतेचे कारण सांगप साहित्यकाराचो हेतू म्हणल्यार आपले अणभव वाचप्या मुखार मांडप. साहित्य कशें आनी कित्याक बरयले हाची जाप बरोवप्या कडेन नासता. हे सोदून काडपाचे काम समिक्षक करता. कांय वेळार बरोवप्याक जे सांगपाचे आसता ते एकेच तरेच्या साहित्य प्रकारातल्यान स्पश्ट जायना. तेन्ना तो आपल्याक भावता त्या साहित्य प्रकारातल्यान आपले अणभव लोकां मुखार मांडटा आनी आपल्या नदरेतल्यान नवे प्रकार घडयता. ह्या प्रकाराचो स्विकार करून ताचे खरें कारण सांगपाचे कार्य समिक्षक करता.
(४)रसीक मध्यस्थितीचे काम समिक्षक हो वाचक आनी लेखक हांचे मदले नातें जोडपाचे काम करपी म्हत्वाचो घटक. साहित्य कृतीन आशिल्ल्या सोंदर्य स्थळानी बरोवप्यान प्रतिका, प्रतिमा, अलंकार हांचो वापर कश्या रितीन केला. ती साहित्य कृती रचपा फाटले कारण आनी कार्याचो नियाळ हांचो सोद घेवप समिक्षकाचे कार्य आसता. तशेंच साहित्यातल्या अदृश्य रहस्यांक सोडोवपाचे काम समिक्षक करता.
(५)गुढ रहस्यांचो सोध साहित्य हे गुढान भरिल्ले आसता. तांतूतलो संदेश काय फावट रहस्यात्मक रितीन परगटायल्लो आसता. जायत्या फावट सामान्य वाचप्याक ते गुढ लक्षान येतलेंच अशें ना. अश्या वेळार ते गुढ नियाळून ताजो बारीक साणेन सोद घेवन वाचप्यामेरेन पावोपाचे काम समिक्षक करता. देखीक- बाकीबाब बोरकार हांच्या पांयजणां ह्या कवितेतल्यान एका मोगीकेच्या आगमना वेळार केल्या वर्णनातल्यान सैमाच्या वेगवेगळ्या आंगांचे रहस्य उकताडार येता.
(६)इतिहासीक नदरेतल्यान सोद घेवप साहित्य वेगवेगळे संदर्भ घेवन येता. हे इतिहासीक, समाजीक,पुराणीक ह्या संदर्भान आसू येता. जायते फावट खंयचो तरी इतिहासीक संदर्भ घेवन आयच्या समाजाचे चित्रण करून ते वाचप्या मुखार मांडपाचो हेतू बरोवप्याचो आसता. कांय वेळार वाचप्याक तो इतिहासीक संदर्भ खबर नाशिल्ल्यान ते साहित्य कृतीतलो आशय समजपाक शक्य जायना. देखीक – प्रकाश पाडगांवकार हांची हांव मनीस अश्वतथामा ही कविता. अश्वतथामाचो संदर्भ जर वाचप्याक खबर ना जाल्यार ताका ही कविता समजपाक कठीन वतली. अश्या वेळार अश्या संदर्भाचो इतिहासीक नदरेतल्यान सोद घेवप ताचो अर्थ सुटावो करपाचे काम समिक्षक करता.
(७)लेखकाक घडोवप खंयचोच साहित्यकार साहित्याच्या मळार पावल दवरताना साहित्य घटकांच्या नदरेतल्यान परिपूर्ण नासता. साहित्यातली शैली आनी सिध्दांत ताचे भितर निर्माण जाल्ले नासता. आनी हाका लागून ताचे कडल्यान साहित्य रचताना चुकी घडपाची शक्यताय आसता. अश्या वेळार वाचन, चिंतन. मनन आनी निरिक्षण हाच्या आदारान बरोवप्या मदी आशिल्ल्या उणावांची दखल घेवन ताचे साहित्य कृतीतले उणाव पयस करपाचे काम समिक्षक करता. बरोवप्याचे मार्गदर्शन करून ताच्या भितर आशिल्ले प्रतिभेची शक्त आनीक खर करून एक जैतीवंत बरोवपी घडोवपाचे काम समिक्षक करता.
(८)सामान्य वाचकांचेर संस्कार करप एकाद्रो साहित्यकार साहित्य बरयताना ती वाचप्या मेरेन कशें तरेन पावतली, वातपी तिका कश्या तरेन स्विकारतलो आनी ती वाचप्या भितर कशे तरेन तग धरतली हे सगळे येवजून बरयना. ताचो एकूच हेतू आसता तो म्हणल्यार आपले अणभव वाचप्या मुखार दवरप. पूण ती साहित्य कृती कितली बरी वा वायट हे वाचपी थारायता. सगळे फावट सामान्य वाचकां भितर हे समजून घेवपाची तांक आसताच अशी ना. ह्या वेळार वाचकान कितें वाचचें आनी वाचचें न्हय हे सांगपाचे काम समिक्षक करता. वाचकाची वाचप्याची आवड आनी समजून बरोवन घेवपाची तग समिक्षक करता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
लोहिया, राममनोहर
thumb|लोहिया, राममनोहर लोहिया, राममनोहर : (जल्म : २३ मार्च १९१०, अकबरपूर, जि. फैजाबाद, उत्तर प्रदेश; मरण: १२ ऑक्टोबर १९६७, दिल्ली). Rammanohar Lohiya
दुसया म्हाझुजांत ताणें खर झूजविरोधी आनी साम्राज्यशायेआड भुमिका घेतिल्ल्यान १९३९ वर्सा ताका अटक जाली उपरांतच्या काळांत मेळून ताका एकुणीस खेपे बंदखण भोगली. विंगड विंगड कारणांखातीर ताका अमेरिका, ग्रेट ब्रिटन, मियानमार (ब्रह्मदेश) आनी गोंयांतय बंदखण भोगची पडली.
१९४२ वर्साच्या छोडो भारत आंदोलनांत भूंयगत रावन ताणें अच्युतराव पटवर्धन आनी जयप्रकाश नारायण हांचेवांगडा चळवळीचें फुडारपण केलें. त्याच अदमासाक जयप्रकाश हाचेवांगडा 'आझाद दस्ताखातीर' कांय म्हयले तो नेपाळांत गेलो. थंयसावन येतकच २० मे १९४४ दिसा ताका अटक जावन, पयलीं लाहोराक आनी उपरांत आग्रा हांगा ताका बंदखणींत दवरलो. ११ एप्रिल १९४६ दिसा ताची सुटका जाली. भारताचे फाळणेक ताचो खर विरोध आशिल्लो, तरीय लेगीत १९४७ च्या हिंदू - मूस्लिम दंगलींत ताणें म. गांधी वांगडा शांतताय प्रस्थापित करपाखातीर यत्न केले. काँग्रेस अध्यक्षासयत खंयच्याय पदाधिका-यान स्वतंत्र भारताचो पंतप्रधान जावचो न्हय अशी ताची धारणा आशिल्ली. १९४८ वर्सा काँग्रेसींतले समाजवादी विचारसरणेच्या पंगडाक घेवन तो भायर सरलो. ताणें स्वतंत्र समाजवादी पक्षाचें फुडारपण केलें. हो समाजवादी पक्ष कृषक मजदूर प्रजा पक्षांत विलीन केलो आनी 'प्रजा सोशॅलिस्ट पक्ष' एशें ताका नांव दिलें (१९५२). ह्या पक्षाचो तो महासचिव जालो. पूण तातुंतय ताचे मतभेद जाले आनी १९५५ वर्सा हैदराबादेक ताणें समाजवादी पक्षाची स्थापणूक केली. ह्या पक्षाचो तो अध्यक्ष जालो. १९५६ वर्सा तो 'मॅनकाइंड' ह्या नेमाळ्याचो संपादक जालो. फुडें होच पक्ष ७ जून १९६४ दिसा ' संयुक्त समाजवादी पक्ष' ह्या नांवान प्रजासमाजवादी पक्षांत विलीन जालो. ताचेपयवीं १९६३ त तो फरुखाबाद मतदार संघांतल्यान लोकसभेचेर वेंचून येवन निमाणेमेरेन तो लोकसभेचो सदस्य आशिल्लो. निमाणेमेरेन संसदेंतलो एक मुखेल विरोधी फुडारी म्हणूनच नामना मेळयली. स्वतंत्र्या उपरांतच्या काळांत ताणें शेतक-यांच्यो चळवळी, अंग्रेजी हटाव आंदोलन, जाती तोडो आंदोलन, गोवा मुक्ती चळवळ, हिंदी राश्ट्रभाशेचो पुरस्कार, नेपाळांतलो स्वातंत्र्य संघर्श अशा जायत्या चळवळींचें ताणें फुडारपण केलें.फ्राँटियर्स (१९६३), द कास्ट सिस्टीम (१९६४), इंटरव्हल ड्युअरिंग पलिटिक्स (१९६५), फ्रॅग्मेन्ट्स फ वर्ल्ड माइंड (१९६६), वाल्मीकी और वसिष्ठ, क्रांती के लिये संघटन हे गेरंथ प्रसिद्द आसात. नेमाळ्यांनी उजवाडा आयिल्ल्या ताच्या कांय स्फुटलेखांचे मराठी अणकार श्रीमती इंदुमती केळकर आनी श्रीपाद केळकर हांणी अन्तहीन यात्रा, ललित लेणी (१९७१), दोन हत्यारे सत्ताधा-यांची : भाषा आनी जाति (१९७१) ह्या नांवांनी उजवाडा हाडल्यांत. हालीं ताचे आनीक कांय स्फुटलेख समता आनी समृध्दी (१९७७), भारतीय श्ल्प (१९८१), मार्क्सवाद - समाजवाद (१९८१), अल्प प्रमाणयंत्र (१९८४), नर-नारी (१९८४), शेत - शेतकरी - भूसेना (१९८४), जातिप्रथेचो तुरूंग (१९८४) ह्या शिर्षकांनी मराठींत उजवाडा आयल्यात.
लोहियान अमेरिका, जपान, श्रीलंका, इंडोनेशिया तशेंच जायत्या युरोपीय आनी आफ्रिका देशांची भोंवडी केली. १९५१ वर्सा फ्रँकफुर्ट (जर्मनी) गांगाचे पयले आंतरराश्ट्रीय समाजवादी परिशदेक तो हाजीर आशिल्लो. तशेंच १९५३ च्या रंगून हांगाचे आशियाई समाजवादी परिशदेचें आयोजन केल्लें. पूण ते परिशदेक ताका उपस्थित रावंक मेळ्ळेंना.लोहियावाद: विद्यार्थीदशेंतच लोहियाचेर समाजवादी विचारांचो प्रभाव पडिल्लो. ताचे विचार ताच्या अनुयायांभितर 'लोहियावाद' म्हूण वळखतात. ताचे मुखेल घटक अशे - (१) शासनांत लोकांनी चडांत चड वांटो घेवचो, तेखातीर सत्तेचें विकेंद्रीकरण करून केंद्र, राज्य, जिल्हो आनी गांव ह्या पांवड्यांवयल्या शासनयंत्रणांक स्वतंत्र अधिकार आसूंक जाय. हाकाच ताणें ' चौखंबा राज्य'हें नांव दिलें. (२) अर्थीक क्षेत्रांत, ताणें लघुउद्देग, ताका उपयुक्त अशी यंत्रसामग्री आनी स्वावलंबन हाचेर भरक दिलो. ह्या धोरणाक ताणें 'अल्पप्राण यंत्र' अशें म्हळां. यंत्राक लागून मनीस आळशी आनी एकसुरो जावचो न्हय अशो महात्मा गांधीच्या विचारांचो ताचेर प्रभाव पडिल्लो. (३) लोहियान दादलो - बायल समानतेचो पुरस्कार केलो. तशेंच ताणें आंतरजातीय लग्न, कुटूंब नियोजन आनी हुंडोबंदी ह्या प्रागतिक विचारांचोय ताणें खूब पुरस्कार केलो. (४) स्वातंत्र्या उपरांतच्या काळांत इंग्लीश भाशेच्या वर्चस्वाचो नतो कट्टर विरोधक आशिल्लो. तेखातीर ताणें राश्ट्रभास आनी भारतीय भाशेचो सातत्यान नेट धरलो. पूण फुडें इंग्लीश विरोधी आंदोलनांतल्यान दक्षिणेंत हिंदी विरोधांचे आंदोलन उदभवलें. (५) १९६२ उपरांतच्या काळांत लोहियान काँग्रेसाक सत्तेभायरी करपाचें मुखेल ध्येय मानलें. काँग्रेसीक विरोध करपाखातीर दाव्या आनी उजव्या पंगडांतल्या सगळ्यांनी एक जावचें म्हूण ताणें खूब यत्न केले.
लोहियाचें इंग्लीश, हिंदी ह्या भाशांभशेन फ्रेंच, जर्मन ह्यो परकी भाशा तशेंच उर्दू - बंगाली ह्या भारतीय भाशांचेरय प्रभुत्व आशिल्लें. जिवितभर ताणें अन्याय आनी भ्रश्टाचाराआड खर लढो दिलो. ताणें आपले विचार व्याख्यानां, स्फुटलेख आनी ग्रंथ बरोवन मांडले. ताच्या ग्रंथांचो मराठींत अणकार जाला. कांय ग्रंथांच्यो नव्यो आवृत्त्योय आयल्यात. ताचे कांय मुखेल ग्रंथ अशे आसात - मिस्टरी ऑफ सर स्टॅफर्ड क्रिप्स(१९४२). अॅस्पेक्ट्स ऑफ सोशॅलिस्ट पॉलिसी (१९५२), व्हिल फ हिस्ट्री (१९५५), विल- पॉवर अँड अदर रायटिंग्ज (१९५६), गिल्टी मेन ऑफ इंडिया्ज पार्टिशन (१९६०), मार्क्स, गांधी अँड सोशलिझम (१९६२), इंडिया, चायना अँड नर्दर्न. संसदीय लोकशायेंतलो एक जबरदस्त विरोधी फुडारी म्हूण लोहियाचें नांव मानान घेवप जाता. ३० सप्टेंबर १९६७ दिसा दिल्लीच्या विलिंग्डन नर्सिंग होम हॅास्पिटलांत अष्ठीला ग्रंथीची (Prostate Gland) शस्त्रक्रिया ताचेर केली. तेउपरांत कांय दिसांनीच ताका मरण आयलें.
वर्ग:देवनागरी पानां
Thailand
, आशीयांतलो देस आसा। ताची राजधानी बँगकॉक नगर आसा।
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Romi panam
आचाय शंकरराव देव
आचाय शंकरराव देव हे भैमानेस्त काँगेस कायकतें, गांधीवादी आनी सवोैदय नेते आशिल्ले.
जल्म
शंकररावाचो जल्म पुण्यातल्या भोर हांगा जालो.
वावर
या काऴांत तांचो विनोबा भावे, न. वि गाडगीऴ, धगनलाल जोशी वगैरेंशी लागींचो संबंद आयलो. फुडे ते म. गांधीच्या चऴवऴींत सहभागी जाले. ताज्यापयली चंपारण्यात महात्मा गांघीन खंडकरी शेतकरय्यांऴची चऴवऴ चलयल्ली, थंय ते गेले.
शिक्षण
शंकररावांचे मुऴावें शिक्षण भोर हांगासर ताच्या आवयल्या काकून केलें. पुणे, बङोदा आनी मुंबय हांगा तांचे मुखा वयले शिक्षण जालें. तांणी एल.एल.बी जावपाचो यत्न केलो.
कविता
शंकरराव देव हे भैमानेस्त काँगेस कायकते, गांधीवादी आनी सवोदय नेते आशिल्ले. शंकररावाचो जल्म पुण्यातल्या भोर हांगा जालो. तांचे मुऴ गांव वाई तालुक्यांतले. बावधन. बावघना ताचो आजो शेती करतालो. ताजो बापूय दतोपंत हो पुण्यांत रांदपाचे काम करतालो. शंकररावाली आवय गंगूबाय तो अङीच वसाचो आसताना भायर पङली. शंकररावांचे मुऴावें शिक्षण भोर हांगासर ताच्या आवयल्या काकून केलें. पुणे, बङोदा आनी मुंबय हांगा तांचे मुखा वयले शिक्षण जालें. तांणी एल.एल.बी जावपाचो यत्न केलो. या काऴांत तांचो विनोबा भावे, न. वि गाडगीऴ, धगनलाल जोशी वगैरेंशी लागींचो संबंद आयलो. फुडे ते म. गांधीच्या चऴवऴींत सहभागी जाले. ताज्यापयली चंपारण्यात महात्मा गांघीन खंडकरी शेतकरय्यांऴची चऴवऴ चलयल्ली, थंय ते गेले. तेत्रा तांची वऴख गंगाधरराव देशपांडे हांच्या मध्यस्थीन माणिभवनांत जाली .1920 सावन ते पुण्यांत लोकसंग्ह दैनिकाचे उपसंपादक म्हूण काम करपाक लागलो. सेनापती बापटां वांग़डा पुण्यालागीं मुऴशी सत्याग्हांत तांणी वांटो घेतलो.
== संदर्भ == 1 भांगरभुंय दिसार्ऴ 25 डिसेंबर 2018
वर्ग:देवनागरी पानां
Mayem
Itihas
Thode gaanvche lok ashe manta ki Maye hey naav hya gaanvan padle te pailipasun ‘Mayurvan’ mhanje morache raan asle mhanun. Thode lok mhanta ki gaavan devi mahamayache deud asa mhanun hya gaavyak Maye hey naav fava zaale. Gova swatantra khatir Maye hya gaanvantle lok zhagadle. Ek group ‘Azad Gomantak Dal’ hyancho pramukh ashilo Prabhakar Sinari.
Bhugol
Mayem gavacho akhanch rekansh zaun asat 15°60’N  73.95° E. Ho ganv 22m vo 72 ft doriache pavner asa. Mayem hey gaanv Panaji shehrapasun 39.2 kilometercher asa. Hey NH4Adya rastyacher Panaji-Mapusa-Tivim-Dicholim-Mayem aani hey gaanv dusrevaatensun vachtya zalyar 31.7 kilometer asa Panaji-Betim-Pomburpa-Quitla-Aldona-Mayem. Mayem hey Dicholim shehrapasun 3.5 km asa.
Arthashaastra
Sheti ani bagaiyt he hanga ravpi lokanche mukhel dhande asat. Hanga mukhel pramanan ame,panas,,kone,mad, kaju,chavali ani bhaat he rowche roitat.matiyachyo vastu ani matake karpak hangasarlo khumbharwado khub famad asa.hya vwadyar jaite kalakar asa je dar ganesh chaturthi velar ganeshachyo sundar mhurtyo matyepasun taiyar kortat.hangasarlya lokancho dusro mukhel dhando mhunje gai-mhasi posap.
Khaanpaan
Nuste, kadi, sheet hey hya Mayem gavatlya lokanche khan. ‘Shirvolyo’ hey godshe, naal, taandud aani god ghalun hey godshe kartat.
Redyachi zatra
Hi zatra Krishna paksh ashtam chaitra mahinyan Hindu calendar pramaane zata. Hey zatrek Redyachi zatra kityak mhanta tar aapunzav hya disa ek redo Kedbai devdachya fude ravta aaple jeevit sopavpak, ashe mahitgar saangtat. Redo aapli takli jameen tekayta aani ti takli ghevun manvdige hya gaavche lok vartat. Aata ti pratha band zyala pann hi zatra aazun lok manyatat to besto ugdaas kaadpak aani utsav anand medavpak. Dusrya disa hyajer pada mhantat aani Kedbai devichi stuti kartat. Hya padanchi naav asa peranperni. “Jaanjaanjaani Jaanijaanige. Saathjaani, bahinimadhye, Kedbai mothige. Mulgaochi mahamayhane, Mayechi Kedbai mothige, Aanamaanadevnatha, Pandav wadiyoge.”
Malyachi zatra
Hi zatra sudha cheytra mahinyanuch shuklpaksh ashtam hya disan zata. He zatreche mahatv ashile ki devache tond ashile mukhavte hinka ‘peth’ mulganv hyancha vangda devacho dhoot mhanun pisorbadnaath, bhootnath aani devi addimay hi Taranga mhanun Marcelansun hadtat to Mandvi nhayansun botan aadtat. Hya utsavank khoop lok upaas dhartat tyanka dhond mhantat. Hey zatreche ek tarhecho sobeet maateche aaydantyar tayaar kartat aani titur divopethtat tyanka lok maale mhantat. Tya khatir hya zatrek malyachi zatra ashi mhantat.
Kalas
Kalas ho dhatupasun kartat. Bhitur pavitra udak asta tyanka tirth mhantat. Ek mhanis ho kalas gheun sagdya Mayachya gharani bhavta. Hyo kalas deva mahamayacho ashirwad ashe lok apurvbayen mhantat. Janvarichya madhlya mahinyan ‘Makasankrant’ Mayeche baayko ekamekaank medta aani ek tarhecho naach kartat tyanka ‘dhalo’ aani ‘fugdi’ ashe mhantat. Titur tarhetarhecho fugdo aani dhalo baaylan gaatat. Hitur devache vhadpan aani manvchi stuthi astat.
Naaminichin Navan
Maye Gaanvche kaay sobeet aani motge kalakar:
Zhaada aani Zanavar
Goecho mining band paddle tyak hya Goa cher sudha mothe vichitr aso prasang aayla. Do parisar minin bharleli astat aani bhartache ardhe lokancho khani govyanuch astat. Gelya 3phidhiyek goinchya mining dhandyan hangasorli nisargachya balaykicho ibad kela.haka lagun goinchya vatavarnacho ibad jala. Goiyan 447 jatiche pakshi asat tatunt, mayeche tale he ek mukhel pakshi-polovpacho jago asa ani haka lagun paryataka madi he tale khub famad asa.hanga jaite paryatak pveg-veglya pakshyank polovank ani tancho photo gheunk yetat .minicho dhando bhand jallya pasun hangasorli nisorgachi jhin vadlya. Bicholchya ‘animal rescue’ hya sounsthetale amrut singh hanni mhalla “ mayen rann dhukarancho ankado khub vadla. Rann dhukaranni ibad kelleli sheta ani roinichyo khobryo jaite favt hanga aikunk yeta.mining chalu ashillya velar hya vatharan janavarank khub tras jalle asa.pun ata ‘ mouse deer’ navache ek durmil jatiche janavar hya vatharan dishti padla.”
Mayem Tale
Dongrachya savlen ashille he tale khub shant ani sobhit dista.hangasarlo vathar khub umedi ani parjalit asa.kutumbavangda ani ishtanvangda vel ghalovpak ho ek subes jago asa. Hanga goi sarkaran jaiti sudharna kellya karnak hangache vatavaran khub bare jala. Hanga talyan boater basun talyacho ani hangasorlya nisargacho asvad gheun yeta.lhan bhurgyan khelonk hanga ek jhardin asa. Maye talyant ‘badaka’ legun asa.hanga navin paryatakanchi akarshan nhanun navi dukana padla.hanga paryatak kharedi kharunk shakata.lhan bhurgyang lagun dekhun khub khel ani veg-veglya tarechyo boati hanga davallya.
Mayechi Zhor
Mayechya Sawantwado hanga ek god udkachi zhor asa. Hi zhor aplya nitalsanik ani god chaviklagun khub famad asa.
Kavle Raan
Thodya gavchya lokanni mayechya kavlya ranna pandav kalantli gufa asa mhun sanglya.pun gavant thodech manis asa jenni hi gufa aplya dolyanni palaila.ho jago, navya jagyak polovnk vachpi ani paryavarnak mog karpi umedi lonkank khub avadtalo.
Mayechi Devlam
Mayechi devla apli sheilin bhandille kam ani apli assal valakh sambhalun davarpak safal jalya.
Goyant ashillya pornya devalan peiki he ek devul(650 varsa poiliche). Don mukhel jatra hanga sajara kartat te mhalyar ‘redyachijatra’ ani ‘malyachijatra’.
He devul gaonkarwada hya wadyar asa.
Mayen ashikllya pornya devalan peiki he ek devul. He devul khumbharwada hya wadyar asa. Hanga dar varsa ‘kalotsav’ sajro kortat. Tatunt paraamparik natak mhalyar’dasha-avtar’ asta.ho ’dasha-avtar’ sadar karpi kalakarank ‘mochemadkar ‘ ashe mhuntat. Asli parampara jayte varsa hangachya lokanni fude velya ani gavachi khari asmitai ani saunkrutai balgilya.
Polleiat
Goy Wikivoyage
वर्ग:Konknni वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
द्रवीड संस्कृताय
द्रवीड संस्कृताय भारतातंली एक प्रगत संस्कृताय. भारताच्या इतिहासांत आनी संस्कृतायेंत द्रवीडांचो म्हत्वाचो वांटो आसा. द्रवीडांचें भारतातंली एक प्रगत संस्कृताय. भारताच्या इतिहासांत आनी संस्कृतायेंत द्रवीडांचो म्हत्वाचो वांटो आसा. द्रवीडांचें मूळ थळ, तांचें वंशीक एकजीनसीपण आनी तांचें भारतांत येवप ह्या संबंदान विद्वानांनी वेगवेगळीं मतां मांडल्यांत. सद्याची भारताची लोकवस्ती पळेल्यार द्रवीड लोक दक्षिण भारतांत चड दिश्टी पडटात. पूण ते थंय कशे आनी खंयसावन आयले हाची स्पश्ट म्हायती मेळना.
कांय अभ्यासकांच्या मतान द्रवीड वंश हे भारतांतलो सगळ्यांत सुसंस्कृत आनी पुर्विल्लो मानव वंश. कांय भाशाशास्त्रज्ञांच्या मताप्रमाण द्रवीड हो एक भाशागट आनी ताचे तमीळ उलोवपी, मुंडारी सारकिल्यो भाशा उलोवपी कोलेरियन अशे दोन फांटे आसात. पूण आतां हें मत मान्य करिनात. कांय जाणांच्या मताप्रमाण ते मूळचे भारतीयूच आसूंक जाय. कांय अभ्यासक तांकां दक्षिण भारतांत जे नवाश्मयुगीन संस्कृतायेचे लोक आशिल्ले तिचे वंशावळीचे मानतात. ते भूमध्य दर्याचे उदेंतेकडसून वा अस्तंत आशियांतल्यान येवन दक्षिण भारतांत वसले.
महाश्मयुगीन संस्कृतायेकडेन तांचो संबंद आशिल्लो अशेंय मत मांडटात. कॉल्डवेलाच्या मतान द्रवीड हे तुरानियन वंशावळीचे आसून ते दुसरेकडसून भारतांत आयले. जाल्यार कांय विद्वानांच्या मतान ते भारतांतले आर्य पूर्व रावपी. वेदीक संस्कृतायेवयलो द्रवीड भाशांचो प्रभाव पळयल्यार हाचें प्रमाण मेळटा. पूण ह्या सगळ्या मतांतल्यान एक थरावीक मत वेगळावप कठीण जाता.
भारतांतल्यान चार मुखेल भाशावंशांत द्रवीड भाशा वंश म्हत्वाचो. भाशा वंशावळीचे लोक चड करून दक्षिण भारतांत दिसतात. द्रवीड संस्कृतोयेतली तमीळ ही सगळ्यांत पुर्विल्ली भास मानल्या. भाशाशास्त्रज्ञांच्या मतान तमीळ वा द्रवीड ही पुर्विल्ल्या द्रमील वा द्रमीळ हया मूळ उतरांच्या उपरांतच्या काळांतलीं रुपां. आर्यपूर्व लिसीयन लोक मॅडिटेर्रेनियन वाठारांत रावताले. ते स्वताक 'त्रिमिली' अशें म्हण्टाले. ह्या उतराचेंच द्रमीळ-तमीळ हें एक रूप. हाचेंच इसवी सनाच्या पयल्या सहस्त्रकाच्या मदल्या काळार तमीळ अशें चालंत रूप जालां जावंक जाय, अशें तज्ञांचें मत आसा. पूण द्रवीडांची पुर्विल्ली भास जरी तमीळ आसली, तरी कन्नड, मल्याळम, तेलुगू तशेंच कुईगोंडी, कुई आनी ओराडम ह्योय भासो द्रवीड भाशेचेच अविश्कार मानतात. मध्य उत्तर आनी अस्तंत भारतांत द्रवीड भास आनी संस्कृतायेचे ल्हान ल्हान गट दिश्टी पडटात. बलुचिस्तांनातलो ब्राहुई भाशा गट द्रवीड भाशेचोच एक फांटो मानला. हाचेवयल्यान द्रवीड भास आनी संस्कृताय पुर्विल्ल्या काळार सावन भारतांत बऱ्याच व्हड आंगान पातळिल्ली दिसता. तेभायर उत्तर भारतांतल्या बऱ्याच थळनांवांतल्यान जावपी द्रवीड सज्ञांची भास, वैदिक साहित्यांत उल्लेख केल्ल्यो जायत्यो अनार्य जमाती खासा वैदिक संस्कृतायेंत मेळपी द्रवीड भाशीक धागे, तशेंच हिंदू घर्मांचें कर्मकांड, आचार-विचार आनी दैवतशास्त्र हाचेर दिसपी द्रवीड संस्कृतायेची छाप हाचेवयल्यान ही संस्कृताय आर्यांआदल्या काळासावन भारतांत थीर, प्रभावी आनी विस्तारान पातळिल्ली दिसता.
जर सिंधू संस्कृतायेंत कांय अंशान द्रवीड संस्कृतायेचें पडबींब दिसता. जाल्यार इसवीसना आदीं तिसऱ्या शतमानांत द्रवीड संस्कृताय पुरायेन नागरी स्वरूपाची आशिल्ली अशें म्हणूक आदार मेळटा. हाचेर अजून एकमत जाल्लें ना. पूण सिंधू संस्कृतायेच्या मुद्रांवयले लिपीचो अर्थ लायलो जाल्यार हें कुवाडें सुट्टलें. फादर हेरास हाच्या मता प्रमाण सिंधू संस्कृतायेच्या मुद्रावयली लिपी हें तमीळ भाशेचेंच पुर्विल्लें रूप. पूण ह्या मताक अजून फाव तसो आदार मेळिल्लो ना. कांय अभ्यासक हे लिपयेपसून ब्राम्हीचो जल्म जालो अशें मत उक्तायतात. पूण द्रवीड संस्कृतायेचे जर सिंधू संस्कृताय हें पूर्विल्ले रूप अशें मानल्यार पुरंदर इंद्राच्या शेकाखाल भारतांत आयिल्ल्या आर्यांनी तें रूप बदललें अशेंय कांय जाणांचें मत आसा.
लोक
सादारणपणान द्रवीड वंशाचे लोक उणे लांबायेचे, काळ्या रंगाचे, काळ्या दोळ्यांचे, लांबशे तकलेचे, रूंद नाकाचे, दाट ओठांचे, मुदयाळ्या केसांचे आसतात अशें मानतात. पूण काळाप्रमाण जाल्ले वंश बदलाचे प्रक्रियेंत द्रवीड वा आर्य हांचो आंगलोट, वंशीक वा संस्कृतीच खाशेलपण हातूंत बदल जायत गेला.
एक खरें, भारतांत येवपी आर्यांक ताचे आदीं भारतांत राबितो करून आशिल्ल्या दास, दस्यू आनी निषाद हाचें अस्तित्व मानून घेवचें पडलां. हे दास्य, दस्यू आनी निषाद फकत भारतांतच आशिल्ले अशें न्हय जाल्यार ते उदेंत, इराण, अफगाणिस्तान, वायव्य आनी अस्तंत भारत तशेंच गंगा न्हयेचें देगण ह्या प्रदेशांनी शिपडिल्ले आसूंक जाय. हे आर्य आदलें द्रवीड आसूं वा नासूं, तांची संस्कृताय खाशेली आशिल्ली आनी तिचो जल्म भारता भायल्या भूमध्य दर्याचे उदेंते कडल्या वाठारांत जालो अशें विद्वानांचें मत आसा. सिंधू संस्कृतायेंतल्आ मनशाच्या सांगाड्याचेर केल्ल्या अभ्यासांत मॅडिटेर्रेनियन वंशाचे लोक थंय चड दिसल्यात. ह्या सुसंस्कृत लोकांचे जिवीत पध्दतीचो प्रभाव हेडपी आर्यांचेर जावंक जाय. हाचे वयल्यान अशें म्हणू येता, तांचें मूळ ठाणें खंयूय आसलें तरी भारतांत हे लोक आर्यां आदल्या काळार सावन आशिल्ले. हे आर्यांआदले लोक खुबूच फुडारिल्ले आशिल्ले. आताचें संस्कृतायेचोर्य धर्म आनी आर्य संस्कृतायेकडेन आगळोच मेळ जाल्लो आसा. आताचें संस्कृतायेचोर्य धर्म आनी आर्य संस्कृतायेकडेन आगळोच मेळ जाल्लो आसा. सिंधू संस्कृतायेंत मेळिल्ल्या मातृ देवतांच्या मुर्तींवयल्यान अशें अनुमान काडप जाता की हे पुर्विल्ले संस्कृतायेचे लोक मातृदेवता आनी पितृदेवता हांच्या रुपान जिवोत्पत्ती आनी विश्वाचे कल्पनेची मांडणी करी सारके प्रगत आशिल्ले.
द्रवीड संस्कृतायेचो आर्यांचेर पडिल्लो छाप आर्विल्ल्या भारतीयांचेर आनी खासा हिंदू धर्मियांचेर दिसता. आर्यांचें मूळ अन्न मास आनी सोरो. सद्याक तांदूळ, गंव, कडधान्यां आनी तेल हें अन्न खातात. आर्य ल्हवेंचे कपडे वापरताले. जाल्यार सद्या भारतीय कापसाचे कपडे घालतात. आर्विल्ल्या भारतीय भासांची चड लागशिल्ली आसा. तशेंच लग्नाकार्यांत वा हेर मंगल प्रसंगार नाल्ल, खावचीं पानां, बेडो हांचो उपेग हिंदू धर्मांत आर्येतरांकडल्यान म्हणजेच द्रवीडां कडल्यान आयला अशें मानतात.
भारतीय भेस, भास, भाशेंचें व्याकरण, देव-देवता, पुजा आनीक समाजीक चाली-रिती हांचेर द्रवीड संस्कृतायेचो छाप पडला. पूण हो छाप नदरेंत भर सारको स्पश्ट कसो दिसता हें सांगप कठीण. तशेंच आर्य धर्माचेर इतलो प्रभाव घालपी आनी भारताच्या वेगवेगळ्या वाठारांत रावपी द्रवीड दक्षिण भारतांत कशे पावले हाची स्पश्ट म्हायती मेळना. पूण सद्या दक्षिण भारतांत दिसता ते द्रवीड संस्कृतायेचो बरोच प्रभाव पडिल्लो दिसता. हे संस्कृतीक मेळाक लागून पुर्विल्ली द्रवीड संस्कृताय कशी आशिल्ली हें पुर्विल्ल्या इतिहास काळांतल्या तमीळ वाङमयावरवीं सादारणपणान कळटा. हें पुर्विल्लें वाङमय आनी तमीळ भाशेंतले शिलालेख हांचेवयल्यान द्रवीड संस्कृतायेविशीं आशी म्हायती मेळटा. दक्षिणेंत इसवी सनाच्या पयल्या शतमानामेरेन आनी ताचे आदीं तीन - चार शतमानांआदीं मेरेन पांड्य, चेर, चोल, हे राजवंश जावन गेल्यात. हे राजा, तांचीं राज्यां, संस्कृताय आनी हेर जायत्या गजालींविशीं पुर्विल्ल्या तमीळ साहित्यांत उल्लेख मेळटा. पांड्य राजाच्या आलाशिऱ्याखाल मदुरा नगरांत विद्वान आनी कवी हांची एक सभा वावुरताली. हे सभेंत वाङमयीन निकश आनी रचना हांचीं प्रमेयां थारायिल्लीं. हे संस्थेक संघम अशें नांव आशिल्लें. अशो तीन तीन संघम जावन गेल्यात. तिसऱ्या संघमाचो काळ इ. स. उपरांतचें पयलें - दुसरें शतमान अशें मानलां आनी संघम वाङमयाचो अंत इ. स. च्या दुसऱ्या शतमानांत जालो अशें दिसता. उपरांतचो संस्कृतीक आनी राजकीय इतिहास सारको मेळना. कारण पल्लवांच्या मदल्या काळांत दक्षिणेंत संस्कृत शिकप आनी साहित्य हाच्या प्रभावाचें व्हड ल्हार आयिल्ल्यान मूळ द्रवीड संस्कृताय ह्या काळार चडशी दिसना. सव्या शतमानामेरेन कळभ्रांच्या घुरयांक लागून संस्कृतीक, समाजीक आनी राजकीय सदळसाण निर्माण जाली.
कुटूंब पद्दती
द्रवीडांची कुटूंब पद्दती मातृसत्ताक अशें मानतात. पूण पल्लव काळापसून राजाफाटल्यान ताचो व्हड पूत राजपाटार येतालो असो पुरावो मेळटा. राजकारणांत तरी दादल्याकच स्थान मेळटालें. तरी हेर क्षेत्रांनी राजाइतलेंच राणयेकय म्हत्व आसलें. पुर्विल्ल्या संघम वाङमयांत द्रवीडाचें समाजीक आनी अर्थीक परिस्थितीचें चित्र मेळटा. तेप्रमाण पुर्विल्ले द्रवीड हे वेगवेगळ्या काळांत वेपारांत, उदका येरादारींत आनी शिक्षणांत प्रगत आशिल्ले. ह्या वाङमयांत द्रवीड प्रदेशांतल्या लोकांच्या भेसाची आनी आहाराची कल्पना मेळटा. दादले दोन वस्त्रां न्हेसताले. केंस कापून थाकथीक करताले. कपड्यांक खळ घालून कडक करचेली प्रथांय ताचेंमदीं आशिल्ली. दादले बायो तरातरांचे अलंकार घालताले. धान्य, मास, नुस्तें, तशेंच तरांतरांच्यो भाज्यो, दूद आनी दूदाचे जिन्नस तांच्या आहारांत आसताले. पान सुपारी खावंचेली प्रथा द्रवीडांमदीं आसली. मन रिजोवपाखातीर पेंवप, भोंवडेक वचप, तरांतरांचीं तंतूवाद्यां वाजोवप, चित्रकला, नृत्यकला, हांची उपासना करप, अशें समृध्द जिवीत सारपी द्रवीड हे सुस्थितीती आशिल्ले जावंक जाय. तशेंच तांचेमदीं शेतकाम आनी वेपारधंदो संघटीत रुपांत चलतलो जावंक जाय. शेत रोवप हो तांचो एक प्रगत वेवसाय जावन राविल्लो. उंस, कापूस आनी काळीं मिरयां, हांचें पीक ते काडटाले. तांच्या वाठारांनी व्हड प्रमाणार रेशीम आनी लोकर हांचेंय उत्पादन जातालें. तशेंच उपरांतच्या काळांत दर्यावयलो उद्देग व्हड प्रमाणांत जावंक लागलो असोय उल्लेख संघम वाङमयांत मेळटा. इसवी सनाच्या पयल्या आनी दुसऱ्या शतमानांतल्या ग्रीस - रोमन भोंवडेकारांच्या खबरांवयल्यान हाका तेंको मेळटा.
पुर्विल्ल्या साहित्यांत द्रवीडांची संस्कृतीक म्हायती पुराय तरेन मेळना. लग्नसंस्थेसंबंदानय म्हायती मेळटा ती अपूर्ण आसा आनी मेळटा ती आर्यां आदलीच अशें म्हणप समा जायना. वाङमयीन पुराव्यांवयल्यान अशें दिसता, 'ताली' वा मंगळसुत्रावयल्यान लग्न जाल्ली बायल व्हंकलेक न्हाणयताल्यो. पूण लग्नां संबंदीत हेर धर्मीक विधींचो उल्लेख मात इल्लो पसून मेळना.
आर्य - द्रवीड संपर्काक लागून आर्यांच्यो तशेंच द्रवीडांच्योय धर्मकल्पना तांचे मजगतीं जाल्ल्या संस्कृतीक दिवपा-घेवपाक लागून बदलूंक पावल्यो हें उक्तें जाता. हाका लागून संघम वाङमयांत वैदिक तशेंच द्रवीड ह्या दोनय धर्मांची भरसण जाल्ली दिश्टी पडटा. पींड दान, यज्ञ, ब्राम्हणांक दान दिवप ह्या गजालींवयल्यान द्रवीडांचेर वैदिक धर्माचो कितलो प्रभाव आशिल्लो हें दाखयता. पूण द्रवीड लोकांमदीं सामान्य मनशाचो धर्म मात ग्राम देवता, जादू हांचेर आदारिल्लो आसतालो. घरा वयर लिंबा-पानां लावप, भुरग्याक सांसवा उंवाळप, दोळ्यांत काजळ घालप अशो रिती तांचे मदीं चालंत आशिल्ल्यो. मणिमेखलै ह्या काव्यांत मेल्ल्याक लासप वा ताचे अवशेश मातयेच्या व्हडल्या मडक्यांत दवरून पुरप अशे दोन उल्लेख मेळटात. पुर्विल्लें द्रवीड साहित्य किदें, कशें आनी कितलें आशिल्लें हाचेविशीं सविस्तर म्हायती मेळना. पूण संघम वाङमयाचेर संस्कृत वाङमयीन कल्पना आनी ध्येयां हांचो प्रभाव निश्चीतपणान दिसता. हाका लागून संघम वाङमयाचें खाशेलें द्रवीड स्वरूप थारोवप कठीण जाता.
जसो जसो आर्यांचो प्रभाव वाडत गेलो तशी तशी द्रवीडांची विशेशताय शुध्द रुपांत वेगळी उरील्ली नासतली. जसो जसो आर्यांचो प्रभाव वाडत गेलो तशी तशी द्रवीडांची विशेशताय शुध्द रुपांत वेगळी उरील्ली नासतली.
वर्ग:देवनागरी पानां
कारे, दामोदर अच्युत
कारे, दामोदर अच्युत(जल्म: ४ मार्च १९०९, काकोडें - गोंय; मरण: २३ सप्टेंबर, १९८५) नामनेचो गोंयकार मराठी कवी. मुळावें शिक्षण कवळें आनी मडगांवच्या दामोदर विद्यालयांत घेतलें. उपरांत सेगुंदग्राव आनी लिसावाचें पोर्तुगेज शिकप पुराय केलें. १९२५ वर्सा तो दामोदर विद्यालयांत शिकोवपाची नोकरी करूंक लागलो. उपरांत १९२४ वर्सा, पुरुषोत्तम श्रीनिवास सुकेरकार हाणें उजवाडाक हाडिल्ल्या ’हिंदू’ ह्या नेमाळ्यांत, संपादक दत्तात्रय व्यंकटेश पै हाचो सहाय्यक म्हूण तो काम करूंक लागलो. १९२७ वर्सा सावन तो थंयचें पुराय वेवस्थापनाचें काम पळेतालो थंयच तो साहित्य समालोचनात्मक लेखनूय करतालो फ़ुडें मडगांव वाठारांत ताणें आपलो ’गोमंतक’ छापखानो सुरू केलो.
भुरगेपणासावन ताका वाचपाची आवड आशिल्ली. तरणेपणांत बाकीबाब बोरकाराकडेन वळख जाल्ल्यान काव्य आनी साहित्य हाचेकडेन ताचो दाट संबंद आयलो १९२५ वर्सा म्हळ्यार पिरायेच्या सोळाव्या वर्सा ताणें बरयल्ल्या ’ह्ह्दय मंदिर’ हे कवितेक लागून ताका बरीच नामना मेळ्ळी. १९३० वर्सा सावन सां. घ. कंटक हाच्या ’सुबोध’ ह्या म्हयन्याळ्यांत ताचे काव्य समीक्षेचेर लेख उजवाडाक येताले. गोंयाभायल्या ’रत्नाकर’, ’प्रतिभा’, ’यशवंत’, ‘बागीश्वरी’, ‘जोत्स्ना’, ‘पारिजात’ ह्या नेमाळ्यांनी ताच्यो कविता उजवाडाक आयल्यात. १९३४ वर्सा ताचो ’नंदादीप’ हो कवितां झेलो उजवाडाक आयलो.
हाचे उपरांत ताणें जायत्यो कविता रचल्यो पूण त्यो पुस्तकरुपान लोकांमेरेन पावल्यो नात. बारीकसाणेन केल्लें नियाळ सैम, गिन्यानी कल्पकतेचो अप्रूप आविश्कार, शांत आनी सात्विक भावांचें पडबींब ताचे कवितेंत दिसून येता. ताची ’स्मरूनी गोमन्त देवी’ ही कवीता खूब गाजली साहित्या वांगडाच ताणें तरणेंपणात हेर मळारूय वावर केला. समाज सेवा संघ आनी गोमंत विद्यानिकेतन ह्या संस्थांनी ताणें तळमळीन वावर केला. पद्य लेखना वांगडाच ताणें गद्य आनी टीकात्मक लेखन, तांणी केलां.
कारे हांचो 1934 सालान उजवाडाक आयिल्लो नन्दादीप हो काव्यसंग्रह सोबीत रूपांत गोवा मराठी अकादमीन 2019 वर्सां 92 व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाच्यो अध्यक्षा अरुणा ढेरे हांचे हस्तुकी मडगावां प्रकाशित केला. ह्या ग्रंथाचे संपादन नवप्रभेचे संपादक परेश प्रभू हांणी केलां. गोवा मराठी अकादमीन हो 224 पानी संग्रह प्रकाशित केला. तातूंत मूळ नन्दादीप कविता संग्रहासांगाताक कारे हांचेविशींचे संदर्भ लेख आसात. हो ग्रंथ गोवा मराठी अकादमीन मेळपाक शकता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
समिक्षेचीं प्रयोजनां
समिक्षेचीं प्रयोजनां साहित्यांत सुदारणां करपा खातीर आदार करतात. ही सकयल दिल्ली कांय प्रयोजनांः
परिक्षण
परीक्षण म्हळ्यार ‘Review’.समिक्षेचे मुखेल प्रयोजन म्हळ्यार परीक्षण.एकाद्री साहित्यकृती घेवन तिचें परीक्षण करप म्हळ्यार त्या साहित्यकृतींतलें बरें-वायट,गूण-दोश सांगप.तातूंतली सुंदर थळां सोदप आनी मांडप.हांगा समिक्षक आपले पध्दतीन चड करून आस्वादक पध्दतीन पुस्तकाचें परीक्षण करता.देखून खुपदां परिक्षणां वेळार समिक्षकान पुस्तकांतल्या बऱ्या गजालींचेर चड भाश्य केल्लें दिश्टी पडटा. अशें तरेचे समिक्षक आमी पुस्तक परीक्षक ह्या नांवान वळखतात.
अभिप्राय
अभिप्राय म्हळ्यार आपलें मत. एकाद्री साहित्यकृती सुंदर आसा अशें समिक्षक सांगता तेन्ना ती खरीच सुंदर आसा काय ना हाचो सोद घेवपाचो यत्न वाचक करता. समिक्षक ती साहित्यकृती सुंदर कित्याक हे विशीं जेन्ना विस्कावन सांगता म्हळ्यार तो आपलें मत वा आपलो अभिप्राय दिता तेन्ना ते साहित्यकृती विशीं कुतूहल निर्माण जाता. ते साहित्यकृतींत अशें कितें बरें आसा हाचो सोद घेवपाचो प्रयत्न मागीर वाचक करता. थोडेभितर समिक्षकान दिल्ल्या अभिप्रायावरवीं वा मतां वरवीं वाचक पुस्तक वाचपाक प्रवृत्त जाता.
बाणावलें
बाणावलें (६२६९३१)
बाणावली हो दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतल्या सास्टी तालुक्यांतलो १०.२ चौ. किमी. क्षेत्राचें गांव आसून २०११ चे जनगणने प्रमाण ह्या गांवांत २८०९ कुटुंबां वा वट्ट ११९१९ लोकसंख्या आसा. जिल्लो मुख्यालय, MARGAO हांगां ५ किलोमीटर अंतराचेर आसा. ह्या गांवां पसून मडगांव हें शार हांगां ५ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हातूंत ५८१८ दादले आनी ६१०१ बांयलां आसात. हातूंत अनुसुचीत जातीचे लोक ११८ आसून अनुसुचीत जमातीचे ३१ लोक आसात. ह्या गांवचो जनगणनेतचो स्थळ निर्देशांक ६२६९३१ आहे.
समिक्षेचीं प्रयोजनां
परिचय
परिचय म्हळ्यार वळख. खंयचीय कृती जेन्ना जल्माक येता तेन्ना ती वेगवेगळी मुल्ल्यां, गूण-दोश,सोबीतकाय हे सगळे.
बाणावलें
बाणावलें (६२६९३१)
लोकसंख्योप्रमाणे शाराचो दर्जो IV (लोकसंख्या_एकूण १०,००० to १९,९९९). शाराची नागरी स्थीती आसा. 'सर्वेक्षण शार'.
समिक्षेचीं प्रयोजनां
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
बाणावलें
बाणावलें (६२६९३१)
१ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें BELGAUM हें शार १९८ किमी अंतराचेर आसा. ५ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें PUNE हें शार ५१६ किमी अंतराचेर आसा. रेल्व स्टेशन ५ किमी अंतराचेर MARGAO हांगां आसा.
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
शारांत उकती आनी बंद गटारवेवस्था आसा. ल्हान धरणांतल्यान उदकापुरवण जाता. शाराक शुध्दीकरण केल्ल्या नळाच्या उदकाची पुरवण जाता. उदका पुरवणेची तांक 6700 किलो लिटर आसा.
सगळ्यांत लागीं आग पालोवपाची सुविधा MARGAO (५ किमी) हांगां आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय ५ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय २५ किमी हांगां आसा. शारांत १ दवाखानो आसा. शारांत १ कुटूंब कल्याण केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती आनी बालकल्याण केंद्र ५ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती केंद्र ३० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ५ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं रुग्णालय ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं फिरतो दवाखानो ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं हेर वैजकीय सुविधा ३६ किमी हांगां आसा. शारांत १ खाजगी बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा. शारांत १ खाजगी निवासी आनी बाह्यरुग्ण वैजकीय सुविधा आसा.
शारांत ५ खाजगी वखदां दुकान आसा.
शिक्षणीक सुविधा
शारांत २ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. शारांत ३ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. शारांत २ खाजगी कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत २ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ खाजगी उच्च माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) मडगांवां (६ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) मडगांवां (६ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) नावेलें (७ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं "खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला, शास्त्र आणी वाणिज्य)" नुवें (८ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय- विधी मडगांवां (५ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय- विद्यापीठ पणजें (४६ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय - हेर नावेलें (५ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैजकी महाविद्यालय बांबोळे(२५ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अभियांत्रिकी महाविद्यालय वेर्णां (६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वैवस्थापन संस्था वेर्णां (६ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पॉलिटेक्निक वेर्णां (६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा मडगांवां (५ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र मडगांवां (५ किमी) आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अपंगां खातीर खाशेली शाळा मडगांवां (५ किमी) आसा.