cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
लायन्स इंटरनॅशनल
भारतांत पयलीं मुंबय आनी दिल्लीक हे संस्थेचे फांटे उगडले. उपरांत भारतांतल्या सगळ्या मुखेल शारांनी उपशारांनी ताचे फांटे जाल्यात. लायन्स इंटरनॅशनल आपलें लक्ष शेतवड, पर्यावरणाची राखण, तरणाट्यांखातीर कल्याणकरी कार्य, नागतीकत्व आनी देशभक्तीची सुजाण जाणविकाय, शिक्षण, समाजसुदारणा, भलायकी, समाजकल्याण, आंतरराश्ट्रीय संबंद आनी सुरक्षीतताय तरणाट्यांच्यो विदेशी भोंवड्यो, म्हाताऱ्यांखातीर आनी अपंगुळांखातीर कार्य हांचेर केंद्रीत केल्लें आसा. कल्याणकरी कार्यांत हॉस्पिटलांत उबारून तीं चलोवप, नेत्रचिकित्सा तशेंच कुड्ड्याखातीर सगळ्या तरांचो आदार, गरजेवंतांक आनी अपगुळांक वैजकीय उपचार उपलब्द करून आदार दिवप. तांचें पुनर्वसन, शिक्षणीक, भलायकेविशीं आनी समाजीक सेवाकार्य करप, आंतरराश्ट्रीय सहकार्य आनी सामंजस्य वाडोवप ह्या स्वरुपाचीं कामां ही संघटना करता. कांय फांट्यानी तरणाट्यांखातीर लिओ क्लब आनी बायलांखातीर लायनॅस क्लब सुरू केल्यांत.
लायन्स इंटरनॅशनल फाउंडेशन हें प्रतिश्ठान आपद्ग्रस्तांखातीर निधी उबारून तांकां आदार दिता. आंतरराश्ट्रीय स्थराचेर ही संघटना संयुक्त राश्ट्रांच्या सेवाकार्यांत वांटो घेता. तशेंच संयुक्त राश्ट्रांच्या कॅर (care) (को – ऑपरेटिव्ह फॉर अमेरिकन रिलीफ एवरीव्हॅर) ह्या विभागाचो एक वांगडी म्हणून कार्य करता. हे संस्थेचें बोधवाक्य वी सर्व ( we serve) अशें आसून लायन्स हो एक संक्षेप. एल म्हळ्यार लिबर्टी, आय म्हळ्यार इण्टॅलोजन्स, ओ म्हळ्यार अवर, एन म्हळ्यार नेशन्स, एस म्हळ्यार सेफ्टी अशें ताचें विवरण आसा.
द लायन हें संघटनेचें म्हयनाळें मूखपत्र इंग्लिशींतल्यान तशेंच संवसारांतल्या मुखेल अशा अठरा भाशांतल्यान उजवाडा येता. संघटनेचें आंतरराश्ट्रीय आधिवेशन दर वर्सा घडोवन हाडटात. अमेरिकेंत इलिनॉय राज्यांत ओक ब्रुक हे सुवातेर हे संघटनेचें मुख्यालय आसा. एक तेंपार थारावीक उच्च पदस्थ लोकांपुरतीच शिमीत उरिल्ली ही संस्था, आयचे घडयेक विस्तारीत जाल्या. तशेंच, तिच्या कार्याविशींच्य स्वरुपांत बदल जावन तिचें कार्य आताम सर्वसामान्यामेरेन पावंक लागलां. – कों. वि. सं. मं.
पूरक नोंदः रोटरी इंटरनॅशनल
वर्ग:देवनागरी पानां
अरविंद घोष
अरविंद घोष (जल्मः 15 ऑगस्ट 1872, कलकत्ता; मरणः 5 डिसेंबर 1950). नामनेचो भारतीय विचारवंत. अरविंद घोष हो डॉ. कृष्णधवन घोष आनी स्वर्गलता देवी हांचो तिसरो पूत. डॉ. कृष्णधवन हाणें इंग्लीश भाशेंतल्यान उंचेले शिक्षण घेतिल्लें. घरांत तो बंगाली भाशा वापरिनास्तना इंग्लीश वा हिन्दी भाशा वापरतालो. अरविंद आनी ताचे दोन व्हडले भाव दार्जिलिंग हांगाच्या लॉरेटो कॉन्व्हेंट स्कूल हांगा शिकले.हे शाळेंत चडशे यूरोपीय भुरगे शिकताले आनी माध्यम पुरायपणान इंग्लीश आशिल्लें. दार्जिलिंग हांगा दोन वर्सा शिक्षण पुराय जाल्या उपरांत अरविंदाक ताच्या भावंडा सयत इंग्लंडाक शिक्षणा खातीर धाडलो. थंय तो ड्रॅवेट नांवांच्या ब्रिटिश कुटुंबाचे देखरेखी खाल आशिल्लो. ह्या वेळार ताची पिराय सुमार सात वर्सांची आशिल्ली. आनी डॉ. कृष्णधवन हाणें आपल्या भुरग्यांक भारतीयं कडेन कसलोच संपर्क येवचो न्हय अशीं जतनाय घेतिल्ली. डॉ. कृष्णधवन हांची वागणूक तशी आसली, तरी तांकां भारतांतल्या ब्रिटिश राजवटीविशीं तिडक आशिल्ली. हाका लागून भुरगेपणातच अरविंद आनी ताची भावंडा हांचेर देश भक्तीचे संस्कार जावंक पावले. 1891 केंब्रिज हांगा ‘भारतीय मजलिस’ हे संस्थेची थापणूक जाली, तेन्ना अरविंद ते संस्थेचो सॅक्रटरी जालो.
इंग्लंड आनी इंग्लंडचे राजकारण हाचेविशीं मनांत वायट मत निर्माण जाता आसतनाच अरविंदाच्या मनांत आयर्लंडचे स्वातंत्रतायेच्या आंदोलनाचो फुडारी, पार्नेल हाचे विशीं आपुलकी निर्माण जाली. पार्नेल हाका मरण आयले तेन्ना ताणें पार्नेलची तुस्त करपी एक काव्य घडयलें. भारतांतल्या मवाळ राजकारणाविशीं अरविंदाच्या मनांत केन्नाच मोग निर्माण जालो ना. उरफाटे जहाल भारतीयांनी ‘लोटस अँड डॅगर’ नांवाची गुप्त क्रांतीकारक संघटना निर्मिली, तेन्ना अरविंदय ते संघटनेंत सामिल जालो. हे गुप्त संघटनेच्या सभासदांनी मायभुंयेचे स्वतंत्रताये खातीर मरसर झुजपाचो सोपूत घेतिल्लो. फुडें ही संघटना ल्हव ल्हव करून काबार जाली.
इंग्लंडांतल्या चवदा वर्सांच्या राबित्यांत अरविंदान इंग्लीश, लॅटीन आनी ग्रीक भाशांचेर प्रभूत्व मेळयलें. हे भायर फ्रेंच, इटालीयन, स्पेनीश आनी जर्मन ह्या भाशांचे गिन्यान मेळोवन घेतलें. आवयभाशा बंगाली मात ताका भारतांत पर्थून आयल्या उपरांत शिकची पडली.इंग्लंडांत आसतना 1890 त अरविंदान आय्.सी.एस्. परिक्षा दिली. पूण घोड्यार बसपाचे परिक्षेंत नापास जाल्यान तो आय.सी. एस. जावंक शकलो ना. अरविंदाच्या मनांतय ब्रिटिशांची चाकरी करपाची इत्सा नाशिल्लीच
1892 त अरविंदान केंब्रिजच्या किंग्ज कॉलेजांतल्यान पदवी मेळयली. आनी 1893 तो भारतांत आयलो. बडोदा संस्थानाचो राजा सयाजीराव गायकवाड हाणें आपल्या संस्थानांत रेव्हेन्यू खात्यांत ताका नोकरी दिली. कांय दिसा उपरांत बडोदा महाविद्यांतल्यान ताणें पयलीं फ्रेंच आनी उपरांत इंग्लीश भाशेचें अध्यापन सुरू केले. कांय काळ त्या महाविद्यालयाचो तो प्राचार्य लेगीत जालो.
Merces
Merces ho ek Tiswadi talukeantlo ek ganv. Hea Vorsa Merces Igorjek ji Merces Saibinnik bhettoilea tika 400 vorsam bortat. Vhodde umedin soglea Merxekaranim somarombhni suru kelea. Poilea disa survat kortana adim he Merxeche firgojent yeun gelelea padrink gheun dobajik mis bhettoilem, zaite padri hajir zale, tosoch zaitea firgozkaranim umedin vantto ghetlo ani Merxeche igorjent yeun gelelea padrink bhett keli. Merces Saibinichem fest 10ver Novemberache somarombhlem. Tea disa ek voznadik "souvenir" uzvaddak hadlo. Porbe disa soglleank umedir dovorpak sanjechea 7 vaztam Rosferns hacho "O My Lord" ho tiatr dakoilo. Toxench toddeach disanim anink 3 tiatr machier hadpache asa. (1) Mario Menezes-cho tiatr "Omtea Kollxear Udok" (2) Comedian Domnic-acho "Sonvsar Budla" ani (3) Comedian Agostinacho "Hem Amchem Ghor". Toxench Merxe Igorjent sogleam Merxechea padrink gheun 400 vorsanchi nimanni somorombi koxi, tankam gheun mis somorombchem asa.
अरविंद घोष
अरविंदाचे देशभक्तीचें आनी राजकारणाचें मूळ ताचे आध्यात्मिक प्रवृत्तींत आशिल्लें. 1907 त ग्वाल्हेरचो लेले नांवाचो महाराष्ट्रीय योगी ताका मेळ्ळो आनी अरविंदाचे आध्यात्मिक साधनेक आरंभ जालो. फुडें राजकारण आनी लौकीक जिवीत हांचो पुराय संन्यास घेवन 1910 त पयलीं चंद्रनगर हांगा आनी उपरांत पाँडिचेरी ह्या फ्रेंच वसणुकांनी वचून ताणें आश्रम उक्ते केले. आश्रमाचे थापणूके उपरांत चडांत चड वेळ एकांतवासांत रावन अरविंद योगसाधना करूंक लागलो. 15 ऑगस्ट 1914 दिसा सावन ‘आर्य’ नांवाचें आध्यात्मिक विशयाक ओंपिल्लें म्हयन्याळें ताणें मिरा रिचर्डस् आनी पॉल रिचर्डस् ह्या जोडप्याच्या पलवान सुरू केलें.
रावण
रावणाक धा तोंडां आनी वीस हात आशिल्ल्याचें कांयकडेन वर्णन मेळटा. ताचेवयल्यान ताका दशनान हें नांव पडलां आसुंये. वाल्मिकीन ताका दोन हात आनी दोन तोंड आशिल्ल्याचें सांगलां. तरी वाल्मिकीरामायणांत कांयकडे ताचो दशग्रीव असो उल्लेख आसा. कुबेर हो ताचो सावत्र भाव. ताचेकडेन भरपूर आस्पत आनी पुष्कळ विमान आशिल्लें. एक दीस तो विमानांत बसून बापायाक मेळपाक वता आसताना रावणाचे आवयन ताका पळयलो. तिका मत्सर जालो, तिणें रावणाक कुबेरावरी श्रीमंत जावंक सांगलें. तेन्ना रावणाक गोकर्णाक वचून धा हजार वर्सां तपच्श्रार्या केली. दग एक हजार वर्साच्या निमाणें ब्रह्मादेवान प्रसन्न जावन मनशाकडल्यान तुका मरणाचो भंय ना असो वर दिलो, अशी ताचे संबंदी कथा आसा.
अरविंद घोष
1918 त अरविंदाची घरकान्न मृणालिनी, पाँडिचिरी हांगा येवंक भायर सरली, पूण वाटेंत कलकत्ता हांगा इंफ्ल्यूयेंझाच्या दुयेंसान तिका मरण आयलें. 24 नोव्हेंबर 1926 दिसा अरविंदाक योगसिध्दी प्राप्त जाली आनी तो पुराय एकांतवासांत रावंक लागलो. ‘एसेज ऑन द गीता’, ‘लायफ डिव्हायन’ ह्या सारक्या ग्रंथांची बरपावळ ताणें ‘आर्य’ म्हयनाळ्यांतल्यान केली. ‘सावित्री’ हें ताचे महाकाव्य बरेंच नामनेचें आसा.
रावण
ह्या वरा उपरांत तो आनिकूय बळिश्ट जालो. लंका ही कुबेराची राजधानी आशिल्ली. रावणान आडांगीपणान तिचेर जैत मेळयलें. हाचेभायर ताणें मरुत्त, अनरण्य ह्या आदी जायत्या राजांक हारयले. इंद्र आदी देवांकय ताणें हारयले. पातळाचेर जैत मेळोवपाक गेल्लेकडेन बळीन ताचो पराभव केलो. कार्तवीय अर्जूनान ताका धोणुचे दोरयेन बांदून दवरिल्लो. पुलस्त्याचे सांगणेन ताची सुटका जाली. दंडकारण्यात ताणें साधुरुप घेवन सीतेक उबारुन व्हेली. ताणें सीतेक वश करपाक जायते उपाय केले. पूण सीता ताका वश जाली ना. निमाणें रामाकडे जाल्ल्या झुजांत ताका मरण आयलें.
अरविंद घोष
पळेयात
Sri_Aurobindo
Merces
Vorsache 24ver Agostache Merxe ganvant konsachi porob (Harvest cutting feast)somorombtat. KOnsache porbek Merxeche Igorjent 3 missam somorombtat, dor misa poilim Iadnik lokanchem ani Santanchem pursanv gheun konnos katrunk bhair sortat. Merxe tin zageancher konnos katortat, oxem Gõyant tin zageancher konnuch konnos katrina, fokt Merxe. Toddo temp zalo lok xetam rovpachim bond zaleat ani atam ekai zagear konnos katrunk vochonam, karan xetam roinam zalear konnos khoinchem astelem?. Fatleam vorsamnim jedna lok toddim xetam roitalo, tedna Merxechea ganvant konnos pikonaslem, tea khatir dusrea ganvchem konnos hadun tea zagear dovortale ani uprant Iadnik konnos katortalo, henvuim sarkem nhoim koxem dislem ani tenvuim bond kelem.
अरविंद घोष
पळेयात
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां
रावण
रामायणांत रावणाच्या गुण दुर्गुणाविशीं म्हायती मेळटा ते प्रमाण तो याचकांक दान दितालो, ताचेर अवलंबून आशिल्ल्यांक पाळोदितालो. तशेंच तो व्हड तत्वज्ञानी आनी धर्म- कर्माच्या आचरणांत अग्रगण्य आशिल्लो. पूण ह्या सगळ्या गुणांचेर मात करपी दुर्गुण ताचेकडेन आशिल्लो. ताकालागून ताचेकडे आशिल्ल्या गिणांचो बऱ्या कामाखातीर उपेग जालो ना. कांय रामायणांत आडवाद म्हणटा तशें रावणाचें उदात्तीकरण करपाचो यत्न जाला आसलो, तरी वाल्मिकीरामायणांत ताका एक खलपुरुश म्हणूनच चड चितरावप जाला. लोक मानसांतय ताची प्रतिमा चड प्रमाणांत घोळटा.
Merces
वर्ग:Konknni वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
रावण
संदर्भ
वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां वर्ग:तत्वाशास्त्र / Philosophy वर्ग:धर्म / Religion वर्ग:देवनागरी पानां
हरियाणा
हरियाणा जावन आसा भारताचे एक राज्य।
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:भारतांतलीं राज्यां/Bharotantlim Rajeam
Lambert Mascarenhas
Lambert Mascarenhas (17 Setembr 1914 – 27 Jun 2021 ), zolmol'lo Emílio Francisco Lamberto Mascarenhas, Goenche ek namnecho patrakar ani boroupi.
Sondorbh
<references group="" responsive="0">
Polleiat
वर्ग:Konknni वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Romi panam
अतुल रघुनाथ पंडित
अतुल रघुनाथ पंडित हांचो जल्म १३ सप्टेंबर १९६४ वर्सा मडगांव जालो।
शिक्षण
बी ए मुळावेें शिक्षण कुळ्यां घेतल्या उपरांत फुडलें शिक्षण मडगांवां आनी सावड्डयां घेतलें।
लेखन
१९८५ वर्सासावन लेखनाक आरंभ। उपरांत कथा लेखना कडेन वळ्ळो।तेन्नासावन सातत्यान लेखन चालू आसा।कविता,लेख,कथा,निबंध,एकांकी आदी साहित्यप्रकार केळयल्यात।कांय एकांकी आकाशवाणीवेल्यान प्रसारीत जाल्यात।लेखना वांगडा साहित्यीक,समाजीक आनी संस्कृतीक कार्यावळींनी वांटो घेवपाची आवड।
नोकरी
जून १९८८ वर्सा सुनापरांत दिसाळ्यांत रुजू जाल्यात।सद्या सुनापरांतांचे उपसंपादक म्हणून काम करता।
संदर्भ
वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:कोंकणी लेखक वर्ग:लेखक/Lekhok
भास्करबुवा बखले
भास्करबुवा बखले हो एक नामनेचो संगीतकार.
जल्म
भास्करबुवा बखले म्हणल्यार भास्कर रघुनाथ बखले हांचो जल्म 17 ऑक्टोबर 1869 दिसा जालो.तांचो जल्म सुरतांतल्या कठोर ह्या गांवांत जालो.
वावर
भास्करबुवा बखले हे हिंदुस्तानी संगीत परंपरेंतले गायक, संगीतकार आसले.शास्त्रीय संगिताचेर आधारीत चिजांच्यो चाली मराठींत हाडून भास्करबुवान मराठी नाट्यगितां संगीतबद्ध केली. किर्लोस्कर आनी गंधर्व नाटक कंपनींत तांणी संगीत विशयाचे प्रमुख गुरू म्हणून काम केलें. बालगंधर्व, मास्टर कृष्णराव, गोविंदराव टेंबे ह्या व्हड गायकांक भास्करबुवा बखले हांच्या मार्गदर्शनाचो लाब जालो. जालंधर, सियालकोट, कराची, म्हैसूर ह्या सुवातां वयल्यो मैफली भास्करबुवांनी गाजयल्यो. 1911 वर्सा भास्करबुवांनी भारत गायन समाज ही संस्था हिंदुस्तानी संगीत पद्दतीचो प्रसार करपाक स्थापली.संगीतकले वयलें तांचें प्रभुत्व पळोवन लोक तांकां देवगंधर्व म्हणपाक लागले.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Fatorpa
BHUGOL
Fatorpa hem gavchem nanv “fator” and “pa” him don utram ektaim korun zaleant mhallear adlea tempar hea ganvant fator kaddltale taka lagun hea ganvak he nanv podlam. Ho ganv dakshin goychea Quepem talukeant podta ani ho ganv 150 7’ 0’’N 740 0’ 0’’ E to 150 11.6’ 67’’ 740 0’ 0’’ hache bhitor stapit asa, ani hea ganvchi unchai sumar 147 meter asa. Hea ganvchi zomin 809.845 hectares asa. Hea ganvchea sorvbhovtonnim Cuncolim, Morpilla, Balli and Velim he ganv asat. Hea ganvank lagchile famad xhar mholear “Mhadganv” ani “Sanvordem”.Hea ganvak lagxicho raxtri mharg 17 zaum asa. Hea ganvak lagicho police station sumar 6 kms Demani hea vaddeant ani Kuncolchea ganvant podta. Fatorpa ghanvant sogle mellun sumar sat vadde asat tem mhollear Cotto, Bomdamol, Vantem/Cotto, Mademol/Fatorpa, Quital/Mol Fatorpa, Bolo/Cotto ani Ambyamol/Gogem.
Polleiat
Goy Wikivoyage
वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
इंडो-अँग्लिअन साहित्य
साहित्य अकादेमीन व्याख्या केल्ल्या प्रमाण इंडो-अँग्लिअन साहित्य वा भारतीय इंग्लीश साहित्य म्हळ्यार भारतीयांनी इंग्लीश भाशेंतल्यान बरयल्लें साहित्य. हो भारतीय साहित्याचोच वांटो जावन आसा. हेर भारतीय साहित्याभशेन भारतीय समाजीक भावनिश्ठेंत ताचीं मुळां आसात आनी तें भारतीय संवेदनशील उक्तायता.भारतीय इंग्लीश साहित्याची सुरवात ब्रिटीश आनी भारतीय संस्कृतायेमदीं आयिल्ल्या संबंदांतल्यान अठराव्या शतमानांत जाली. ‘अकाउंट ऑफ द जैन्स’ हो अठ्ठावीस पानांचो कावेली वेंकट बोरिया हाणें 1803 त बरयिल्लो निबंद म्हळ्यार एकाद्र्या भारतीयान बरयिल्ली पयली इंग्लीश बरपावळ अशें मानतात. हो निबंद 1809 त लंडनांत ‘एशियाटिक रिसर्चीस ऑर ट्रान्झॅक्शन ऑफ द सोसायटी इन्स्टिट्यूटेड इन बँगॉल फॉर इन्क्वायरींग इन टु द हिस्टरी अँड एक्टीक्विटीज ऑफ द आर्ट, सायन्य अँड लिटरेचर एशिया’ (5 वो खंड) हातूंत उजवाडाक आयलो.
एकुणिसाव्या शतमानांत समाजीक आनी धर्मीक अभिव्यक्तींतल्यान खासा करून राजा राममोहन रॉय हाचे बरपावळींतल्यान सुरू जाल्ली ही साहित्याची परंपरा साहित्याच्या सगळ्या प्रकारांतल्यान फुलूंक पावली. पयलींचें गद्य साहित्य समाजीक, धर्मीक, सुदारणा आनी राजकी जाणविकाय ह्या गजालींतल्यान प्रेरणा धेवन जल्माक आयलें, जाल्यार भारतीय इंग्लीश काव्य किरिस्तांव भावभावनांचें, सैमाचें, इतिहास, पुराणां आनी दंतकथांचें दायज घेवन ब्रिटीश स्वच्छंदतावादाच्या प्रभावाखाल निर्माण जावंत लागलें. पयलो भारतीय इंग्लीश कवी म्हूण हेन्री लुईस विवीयन डेरोझिओ (1809-1831) हाचें नांव घेतात. हाच्या काव्याचे दोन संग्रह ‘पोएम्स’ (1827) आनी ‘द फकीर ऑफ जंजिरा: अ मेट्रिकल टेल अँड अदर पोएम्स’ (1828) उजवाडाक आयले. ताच्या काव्याचें खाशेलपण म्हळ्यार देशभक्तीची भावना. ‘द हार्प ऑफ इंडिया’ आनी ‘टू इंडिया- माय नेटिव्ह लँड’ ह्या ताच्या कवितांतल्यान देशभक्तीच्यो जागृत भावना उक्त्यो जातात.
भारतीय नवलकथा मात फाटीं उरली. 1864 त, बंकिमचंद्र चटर्जी (1838-94) हाणें पयलीं आनी एकूच कांदबरी – ‘राजमोहन्स वाय्फ’ इंग्लिशींतल्यान बरयल्ली. ती कलकत्त्यांच्या ‘द इंडियन फिल्ड’ ह्या सातोळ्यांतल्यान धारावाडी कथा म्हूण उजवाडाक आयली.
लघुकथा, नाटक, आत्मचरित्रां, चरित्रां, निंबध, टीका हे सारकी बरीच बरपावळ इंग्लिशींतल्यान जाली तरी कादंबरी आनी काव्य ह्या मळांचेर जाल्ले बरपावळीच्या मानान ती उणीच आशिल्ली.
डेरोझिओ हाचेवांगडा काशीप्रसाद घोष (1809-73) आनी मायकेल मधुसुदन दत्त (1824-73) हांणई काव्याची बुन्याद घाली. पूण खऱ्या अर्थान काव्य फुल्लें तें तोरु दत्त (1856-77)हिचेवरवीं. विंगड विंगड विशयांची जाण आशिल्ले हे कवयित्रीन भारतीय परंपरेचे खोलायेक हात घालो. आर. सी. दत्त (1848-1909), हाणें ‘लेज ऑफ एन्शन्ट इंडिया’ (1894) हातूंतल्यान संस्कृत आनी प्राकृत काव्याचे इंग्लीश अणकार मुखार हाडले. ह्या काळावयलो आनीक एक नामनेचो कवी म्हळ्यार मनमोहन घोष (1869-1924). ‘प्रायमाव्हेरा’ (1890) ह्या पुस्तकांतल्यान ताच्या व्हड काव्यगुणांचें दर्शन घडटा.संस्कृत आनी प्राकृत काव्याचे इंग्लीश अणकार मुखार हाडले. ह्या काळावयलो आनीक एक नामनेचो कवी म्हळ्यार मनमोहन घोष (1869-1924). ‘प्रायमाव्हेरा’ (1890) ह्या पुस्तकांतल्यान ताच्या व्हड काव्यगुणांचें दर्शन घडटा.
भारतीय इंग्लीश काव्याचें व्हडपण नोबेल इनाम फाव जाल्ल्या रवींद्रनाथ टगोर (1861-1941) ह्या महाकवीच्या काव्यांतल्यान दिश्टी पडटा. अरविंद (1872-1950) हाचेय बरपावळींतल्यान साहित्याची गिरेस्तकाय जाणवता. टागोराचे प्रतिभेचें दर्शन नाटक, काव्य, कादंबरी, लघुकथा, संगीत आनी चित्रकला ह्या सगळ्यांतल्यानच घडटा. ताचे ‘गितांजली’न (1912) अस्तंती साहित्याच्या मळार बरीच नामना मेळयली. टागोराचे हेर संग्रह ‘द गार्डनर’, ‘द क्रिसेंट मून’, ‘फ्रूट गॅदरिंग’, ‘लव्हर्स गिफ्ट’ आनी ‘क्रॉसिंग’ हेय साहित्यीक नदरेंतल्यान टिकाकारांच्या तोखणायेचे थारले.
टागेरान ‘द रॅक’ (1910), ‘गोरा’ (1910), ‘द होम अँड द वर्ल्ड’ ह्या सारक्यो कादंबऱ्यो; ‘द किंग ऑफ द डार्क चेंबर’, ‘द पोस्ट ऑफिस’, ‘रेड ऑलिएंडर्स’ आनी ‘चित्रा’ हीं नाटकां; कितल्योशोच लघुकथा आनी विंगड विंगड विशयांचेर बरयिल्ले निंबद अशी बरपावळ केली.
अरविंद घोष (1872-1950) हाणेंय भारतीय इंग्लीश साहित्यांत मोलादीक बरपावळ केली. राजकी परिवर्तनवादी, कवी, तत्वचिंतक, गूढवादी आनी योगी आशिल्ल्या अरविंदान गिरेस्त अशी बरपावळ केल्या. ‘सावित्री’, ‘द लायफ् डिव्हायन’ हातूंतल्यान ताणें व्हड तात्विक विचार मांडल्यात.
सरोजिनी नायडू (1879-1949) आनी तिचो धाकटो भाव, मोलादीक चट्टोपाध्याय (मरण: 1990) हीं पयल्या म्हाझुजापयलींचें पिळगेंतलीं इंडो-अँग्लिअन साहित्यनिर्मणी करपी निमणी नांवां आसात.पयल्या म्हाझुजाउपरांत मनशाच्या दृश्टीकोनांत बदल जावन ताचें साहित्याचेर ताचो व्हडलोसो परिणाम जालोना. महात्मा गांधीच्या फुडारपणाखाल चलपी राश्ट्रवादी राजकी चळवळीचोय भारतीय इंग्लीश काव्याचेर उणोच प्रभाव पडलो. संख्येचे नदरेंतल्यान मात भारतीय इंग्लीश काव्याची बरीच वाड जाली. गेल्ल्या पन्नास वर्सांच्या काळांत ताका बांदावळ आनी रचणुकेभितर विविधताय लाबली. निस्सीम इझिकेल, ए. के. रामानुजन, डॉम मोरायस, गीव्ह पटेल, आर. पार्थसारथी, अरुण कोलटकर, केकी एन्. दारुवाला, जयंत महापात्रा हांणी कवितेच्या मळार नामना मेळयली. ह्या काळावयल्या इंडो अँग्लिअन साहित्यिकांमदी जोसेफ फुतार्दु आनी आर्मांदु मिनेझिश हांचोय आस्पाव जाता.
भारतीय इंग्लीश कादंबरी फऱ्या अर्थान भारतांतल्या विंगड विंगड वर्ग-जात संघर्शाचें आनी समाजाचे वास्तवतेचें पडबिंब दाखयता. गेल्ल्या शतमानांतल्या दुसऱ्या अर्दांतल्यो समाजीक आनी इतिहासीक कादंबऱ्यो ब्रिटीश धर्तरेचेर बरयल्यात. खास करून डिफो, फिल्डींग आनी स्कॉट हांचो प्रभाव तांचेर दिसता. राश्ट्रीय अस्मिताय, उदेंत-अस्तंत संघर्श आनी कश्टकरी समाजाच्या आशांचे आनी मानसिक परिस्थितीचें चित्रण भारतीय इंग्लीश कादंबरींतल्यान ल्हव ल्हव जातना दिसलां. समाजीक वास्तवतेवेले सगळे तरेचे विस्तार तातूंतल्यान उक्ताडाक आयल्यात.
कादंबरीचे हे संक्रमणावस्थेंतले स्वतंत्रतायेपयलींचे मुखेल लेखक म्हूण मुल्क राज आनंद, आर. के. नारायण आनी राजा राव हांचीं नांवा घेतात. आनंग हाच्या ‘अनटचेबल’ (1935), ‘कूली’(1936) आनी ‘टू लीव्हज अँड अ बड’ (1937) हातूंतल्यान आनी हेर कादंबऱ्यातल्यान सकयल्या समाजाची दुख्खां आनी क्रांतीकारी समाजीक बदलाची इत्सा स्पश्टपणान जाणवता.
आर. के. नारायणाची कादंबरीसृश्टी राग, निशेध वा भावनोत्कटता ह्या आनंदाच्या कादंबरींतल्यान दिसपी भावावरवीं मुखार येना. पूण तातूंत नकसूदपण, विनोद, उपहास, सादी-सरळ वास्तवता दिसता. ‘मालगुडी डेय्ज’ सारके ताचे कादंबरींतल्यान सकयल्या मध्यमवर्गीय हींदू कुटुंबांतले विंगड विंगड घटक मुखार येतात. समाजीक, राजकी आनी तात्विक संघर्शांतली पारंपारिक हिंदू समाजीक फाटभंय नारायण बरेतरेन उबी करता. ‘द फायनान्शन एक्स्पर्ट’ (1952), ‘द गायड’ (1958) आनी ‘मॅन ईटर ऑफ मालगुडी’ (1962) ह्यो तांच्यो गाजिल्ल्यो कादंबऱ्यो.
राजा राव हाचो यत्न हिंदू धर्मांतलो गूढवाद, संस्कृताय आनी हेर बारीकसाणींचेर चड भर दिवपाचे आसात. ताच्यो गाजिल्ल्यो चार कादंबऱ्यो- ‘कांतपुरा’ (1938), ‘द सर्पंट अँड द रोप’(1960), ‘द कॅट अँड शक्सपीअर’ (1965), ‘कॉम्रेड किरिलोव्ह’ (1976) आनी ‘द काव ऑफ द बॅरिकेडस्’ (1976) हो कथांझेलो ताचे बारीकसाणीची गवाय दितात. उदेंत-अस्तंत संघर्श चितारपी एक समर्थ कादंबरीकार अशी ताची नामना आसा.
स्वतंतायेउपरांतची भारतीय इंग्लीश कल्पितकथा वास्तवतेचे परंपरेतल्यानच मुखार आयिल्ली दिसता. भवानी भट्टाचार्य, मनोहर माळगांवकार, खुशवंतसिंग आनी हेर हांच्यावांगडा एके नवे उमेदीचो जल्म जाल्ल्याचें जाणवता. जी. व्ही. दासानी आनी सुधीन घोस हांणी नवे प्रयोग करून दाखयल्यात. हेरांनी चड घुस्पागोंदळाच्या आनी उच्चभ्रु प्रकारच्या विशयांक हात घाला. बायलांमदीं कादंबरी बरोवप्यांच्या संख्येंतय बरीच वाड जाल्ल्याचें दिसता. कमला मार्कंडेय, अनिता देसाय, रूथ प्रॉवर झाबवाला आनी नयनतारा सहगल हांचो आस्पाव तातूंत जाता. अरूण जोशी, चमन नहाला आनी अमिताव घोस हांणीय विशय आनी आशयाचे नदरेंतल्यान भारतीय इंग्लीश साहित्याक गिरेस्तकाय मेळोवन दिल्या.
वर्ग:देवनागरी पानां
सांत मिगुयेलआक मागणें
सांत मिगुयेलआक मागणें
Prayer to Saint Michael the Archangel
भागेवंत आर्कांज मिगुयेल झुजांत तूं आमकां पाव,
आनी देवचाराच्या खोटेपाणांतले आनी तांच्यां
फासांतले तूं आमकां निवार; देव आपलें फर्मण
ताके घालूं म्हुण आनी पराथून मागतांव, आनी
तुं आंज्यां बडव्यांच्या धोलबाराच्या पर्दाना.
आनी येरां देवचारांक जे अतम्यांचो इदबाड करूंक जळपतात संवसारांत.
आमेन
पळेयात
Sant Minguelik Magnnem
वर्ग:! रोमान काथलीक आंचीं मागणीं वर्ग:देवनागरी पानां
Aleesha
वर्ग:Konknni वर्ग:Konknni cholchitram वर्ग:Romi panam
देवगिरीचे यादव
देवगिरीचे यादव महाराष्ट्राचेर राज्य करपी एक वंश. सुबाहू नांवाच्या राजाचो पूत द्रुढप्रहार हो ह्या वंशाचो मूळ पुरूस मानतात. मथुरेच्यान श्रीकृष्णावांगडा सौराष्ट्रांत वचून राविल्ल्या यादवांमदलो तो आशिल्लो. इ. स. ८६०च्या अदमासाक नासिकालागीं चंद्रादित्यपूर नगरी वसोवन थंय ताणें आपलें ल्हानशें राज्य स्थापलें. चंद्रादित्यपूर म्हणजेच नासिक जिल्ह्यांतलें चांदोर. हाचो उल्लेख एका तांब्यांपटयांत आसा. हेमाद्रीच्या व्रतखंडांत ह्या वंशांतल्या राजांचीं नांवां दिल्लीं आसात. तीं अशीं- सुबाहू, द्रुढप्रहार, सेऊणचंद्र, धाडियप्प, भिल्लम, राजगी, वडिग, धाडियप्प दुसरो, भिल्लम दुसरो वेसुगी, अर्जुन, भिल्लम (तिसरो), वेदुगी, वेसुगी (दुसरो), भिल्लम (चवथो), सेऊणचंद्र (दुसरो), परम्मदेव, सिंहराज (सिंघण), मल्लुगी, अमरगांगेय, गोविंदराज, अमरल्लुगी, कालीय बल्लाळ, भिल्लम (पांचवों).
द्रुढप्रहाराची राजधानी श्रीनगराक आशिल्ली अशें व्रतखंडांत म्हळां. हें श्रीनगर म्हळ्यार सिन्नर आसुंये अशें एक मत आसा. द्रुढप्रहाराचो पूत सेऊणचंद्र हाणें सेऊणपूर हें नगर वसयलें. ताच्या राज्याक सेऊणदेश अशें नांव आशिल्लें. गोदावरी न्हंयेचे देगेचो, नासिकापसून देवगिरीमेरेनचो प्रदेश ह्या नांवान वळखतात. तो दंडकारण्याचे शिमेर आशिल्लो.सेऊणपूर ही ताची राजधानी आशिल्ली.
सौराष्ट्रांतल्या यादवांचोच दुसरो एक फांटो कर्नाटकांत वचून द्वारसमुद्र-हळेबीडच्या वाठारांत वशिल्लो. ते लोक आपणाक यदुचे वंशज आनी यादवकुलतिलक मानताले. पूण इतिहासांत ते होयसळ यादव म्हणून प्रसिद्द आसात.
सेऊणचंद्र आनी ताचे उपरांतचे कांय राजा राष्ट्रकुटांचे सामंत आशिल्ले. भिल्लम (दुसरो) हो स्वताक महासामंत म्हणोवन घोतालो. कल्याणाचो चालुक्य राजा तैलप हाचो तो मांडलिक आशिल्लो. ठाण्याचो शिलाहार राजा झंझ हाची धूव लछिमव्व हिचेकडेन ताणें लग्न केलें. नासिक, खानदेश आनी औरंगाबाद ह्या प्रदेशांचेर ताचें राज्य आशिल्लें. भिल्लम (तिसरो) हो चालुक्य राजा जयसिंह हाचो जांवय आशिल्लो. सेऊणचंद्र चालुक्य विक्रमादित्याचो सामंत आशिल्लो. इ.स.१०६९ तलो ताचो शिलालेख मेळिल्लो आसा. महाराष्ट्र, उत्तर कोंकण, कारवार, बेळगांव, विजापूर, धारवाड आनी बल्लारीमेरेन ताचें राज्य पातळिल्लें आसतालें. ताचेउपरांत परम्मदेव आनी मागीर सिंहराज (सिंघण पयलो) हो राजा जालो. इ.स.११३७ च्या अदमासाक विष्णुवर्धन होयसळ हाचेर सिंहराजान हार घाल्ल्याचो उल्लेख सांपडटा.
सिंघणाउपरांत मल्लुगी सत्तेचेर आयलो. बिज्जल कलचुरीचो तो समकालीन आशिल्लो. पर्णखेट नांवाचें नगर ताणें दुस्मानापसून घेतलें आनी उत्कलाधिपतीचें गजदल जिखून घेतलें असो उल्लेख आसा. मल्लुगीउपरांत ताचो पूत अमरगांगेय, मागीर ताचो पूत गोविंदराज, मागीर अमरमल्लुगी आनी कालीय बल्लाल अशी तांची फकत वंशावळूच मेळटा. बल्लाळाच्या पुतांक कुशीन दवरून ताचो बापोलयो कर्णपूत भिल्लम (पांचवो) राजा जालो. इ.स.११८७त ताणें देवगिरीक स्वतंत्र राजा म्हणून राज्याभिशेक करून घेतलो.
जैत्रसिंह, साहणी, मायीदेव आनी लख्खण हे ताचे सेनापती खूब पराक्रमी आशिल्ले. ताचें सैन्यूय खूब व्हड आशिल्लें. चालुक्याची राजधानी कल्याण नगरी ताणें घेतली. तेचप्रमाण किसुकाड, तर्डवाडी, बेळवोळ हेय प्रदेश जिखले. ताचेउपरांत भिल्लमान होयसळांच्या राज्याचेर घुरी घालून बल्लाळ (दुसरो) हाचेर हार घाली. चोळ राजा कुल्लोत्तुंग (तिसरो) हाचेरूय ताणें हार घाली. पूण इ.स.११८९ वर्सा होयसळ बल्लाळ (दुसरो) हाणें भिल्लमाचेर जैत जोडलें. ताचेउपरांत ताणें विदर्भ, माळवा आनी गुजरात ह्याय प्रदेशांचेर घुरयो घाल्यो आनी यश मेळयलें. पूण नाडोलचो चाहमान राजा केल्हाण हाणें खर विरोध केल्ल्यान भिल्लमाक परतुचें पडलें. इ.स.११९१-९२ ह्या काळांत होयसळ बल्लाळ (दुसरो) हाणें दक्षिणेंतलो सगळो प्रदेश भिल्लमाच्या सेनापतीकडच्यान परत जिखून घेतलो.
इ.स.११९३ त भिल्लम मेलो. इ.स.११९१ पसुनूच ताचो पूत जैतगी वा जैत्रपाल राज्यकारभार पळोवपाक लागिल्लो आसुंये. होयसळांनी घेतिल्लो प्रदेश तो जिखपाक शकलो ना. पूण काकतीयांच्या राज्याचेर ताणें घाल्ले घुरयांत ताका येश फावो जालें. राजा महादेव झुजांत मेलो. पूण जैतुगीन, महादेवाचो पूत गणपतीक तें राज्य परत दिलें. त्याच अदमासाक जैतुगीन कलींग देशाचो राजा अनंगभीम (दुसरो) आनी चोळ राजा कुलोत्तुंग (तिसरो) हांचेकडेन झूज करून जैत मेळयलें. तशेंच ताणें परमार राजा सुभटवर्मा आनी चालुक्य राजा भीम (दुसरो) हांचेर जैत जोडून तांच्या राज्यांनी खूब लुटालुट केली.
इ.स.१२०० मेरेन जैत्रपाळान राज्य केलें आसुंये. ताचे उपरांत ताचो पूत सिंघण इ.स.१२०० च्या अदमासाक देवगिरीचो राजा जालो. इ.स.१२११ त ताणें होयसळांच्या राज्याचेर घुरी घाली. दोन वर्सांमदीं ताणें तुंगभद्रेमेरेनचो सगळो प्रदेश जिखलो. मागीर ताणें गोंयांतल्या कदंब, वेणुग्राम (बेळगांव) चे रट्ट, कोल्हापूरचे शिलाहार ह्या राजांचेर जैत जोडलें. उदेंत देगेवयलो अनंतपूर जिल्होय ताणें जिखलो. तशेंच खानदेश आनी विदर्भ ह्या प्रदेशांतल्या राजांकूय जिखले. गुजराताचेर ताणें जायत्यो घुरयो घाल्यो. सुरवेक ताका यश मेळ्ळें. पूण अखेरेक ताचेर हार पडली. ताचो सेनापती खोलेश्र्वर हाणें खंबयताक एक विजयस्तंभ उबारिल्लो. दुसरो सोनापती बीचण हाणें दक्षिण भारतांत पराक्रम करून इ.स.१२३८च्या अदमासाक कावेरीचे एक विजयस्तंभ उबारलो.यादव वंशांत सिंघण सगळ्यांत व्हड राजा जावन गेलो. ताणें यादवांचें व्हड साम्राज्य स्थापलें. सिंघणान इ.स.१२४७ मेरेन राज्य केलें. सिंघणाउपरांत जैतुगीचे पूत कृष्ण सत्तेचेर आयलो. सिंघणान स्थापिल्ल्या साम्राज्याची ताणें बरे तरेन राखण केली. इ.स.१२६१त सिंघणा फाटल्यान महादेवाक (इ.स.१२६१-१२७०) राज्य मेळ्ळें. ताणें होयसळ, शिलाहार, वाघेला, परमार आनी काकतीय ह्या राजांवांगडा झुजां चालुच दवरलीं. शिलाहार राजा सोमेश्र्वराचेर ताणें जैत जोडलें आनी उत्तर कोंकण प्रदेश आपल्या साम्राज्याक जोडलो. गुजरात, मालव आनी तेलंगणांतूय ताका जैत मेळ्ळें. महादेवाच्या मरणाउपरांत ताचो पूत आमण आनी कृष्ण राजाचो पूत रामचंद्र हांचेमदीं यादवी झूज जालें. अखेरेक रामचंद्रान आमणाक कपट करून मारलो आनी आपूण सिंहासनाचेर बसलो.
रामचंद्र (इ.स.१२७१-१३११) हो रामदेवराव ह्याय नांवान प्रसिद्द आसा. होयसळांच्या राज्याचेर आनी गुजराताचेर ताणें घाल्ली घुरी अयशस्वी थारली. उत्तर कोंकण प्रांत मात ताचे सत्तेखाल उरलो.
इ.स.१२९४ वर्सा अलाउद्दीन खिलजीन देवगिरीचेर अचकीत घुरी घाली. त्या वेळार युवराज शंकरदेव सेवुणांची बरीच व्हडली सेना घेवन होयसळांवांगडा झूजपाक गेल्लो. देखून रामदेवराव दुस्मानांचें जैत जोडपाक शकलोना. अलाउद्दीनान राजधानीचेर हल्लो करून लुटमार सुरू केली. तेन्ना राजान ताचेवांगडा कबलात करून ताका बरीच खंडणी दिली. शंकरदेवाक ही गजाल कळ्ळेउपरांत तो सैन्य घेवन परत आयलो आनी परत वचपी मुसलमानी सैन्याचेर ताणें हल्लो केलो. पूण ताचेर हार पडली. ताका लागून रामचंद्राक चडूच कडक अटी पत्करून परत कबलात करची पडली. हातूंत अलाउद्दीनाक खूब संपत मेळ्ळी.
ह्या पराजयाक लागून सेवुणांचें राजकीय व्हडपण उणें जालें आनी रोखडेंच तांचें साम्राज्य विसकटलें. तशेंच काकतीय, होयसळ ह्या राजांनी आपापले प्रदेश परत जिखून घेतले.
गुजराताचो वाघेला राजा कर्ण हाची धूव देवलदेवी शंकरदेव यादवाची भावी व्हंकल आशिल्ली. ती देवगिरीकडेन येतना अलाउद्दीनाच्या सरदारांनी तिका धरली आनी दिल्लीक घेवन गेले. ताका लागून रामदेवरावान सुलतानाक खंडणी दिवपाची टाळाटाळ केली. तेन्ना सुलतानान मलिक काफूर हाका दक्षिणेंत धाडलो. ताणें सेवुणांचें राज्य घेतलें आनी रामचंद्रदेवाक धरून दिल्लीक व्हेलो. अलाउद्दीनान स म्हयने ताका आपलेकडेन दवरलो आनी रायान ही पदवी दिवन सोडून दिलो. उपरांत तो दिल्लीचो मांडलीक म्हणून राज्य करपाक लागलो. इ.स.१३०८ वर्सा मलिक कफूरान तेलंगणाचेर घुरी घाली, तेन्ना रामचंद्रदेवान ताका खूब आदार केलो. इ.स.१३११ त होयसळांआड ताणें मलिक कफूराक पालव दिलो.
ताचेउपरांत शंकरदेव देवगिरीचे गादयेर बसलो. ताणें दिल्लीक खंडणी धाडपाचें बंद केलें. तेन्ना अलउद्दीनान इ.स.१३१३त मलिक काफूराक थंय धाडलो. ताणें देवगिरीचेर घुरी घाली आनी शंकरदेवाक मारलो. यादवांचें राज्य जिखून रोखडोच तो दिल्लीक गेलो. पूण रामदेवरावाचो जांवय हरपाळदेवान देवगिरीचें राज्य परत घेतले. इ.स.१३१७त अलाउद्दीनाचो पूत मुबारकान ताचेर हार घाली आनी ताका मारून देवगिरी नगर घेतलें. राघवय हारलो आनी पळून गेलो. अखेरेक सेवुण वा यादव वंश सोंपलो.
यादवांच्या कारभारांत खंयच उणाव दिसनाशिल्लो. साम्राज्यांत विलीन करुन घेतिल्ल्या राज्यांचो कारभार सरळपणान चालू दवरपाखातीर यादवांनी थंय आपले अधिकारी नेमले. यादवांचे प्रधान आनी सेनापती खूब हुशार आशिल्ले. रामदेवाच्या राज्यांत जायते दोंगरी आनी भुइकोट किल्ले आशिल्ले. कोंकणांतलीं सगळीं बंदरां आनी थंयचें नावीक दळ हांचेर ताची पुराय सत्ता आशिल्ली. सगळ्या प्रधान आनी सेनापतीच्या सम्राटाचेर पुराय विश्र्वास आशिल्लो.
यादवांच्या काळांतलें वास्तुशिल्प हेमाडपंती ह्या नांवान प्रसिद्द आसा. महाराष्ट्रांतल्या जायत्या सुवातांचेर ह्या शिल्पपद्दतीचीं देवळां आसात.
यादव राजा वैदिक धर्माचे अभिमानी, न्यायी आनी नीतिमान आशिल्ले. पंचमहायज्ञांक आनी वेदाभ्यासाक उर्बा दिवपाचो यत्न तांणी केलो. वारकरी पंथाची वाड हेच राजवटीखाल जाली. पंढरपूरचो विठ्ठल हो तांचो मुखेल देव आशिल्लो. इ.स.च्या १०व्या शेंकडयांत महाराष्ट्रांत खंडोबाची उपासना सुरू जाली. तशेंच, यादवांच्या कामांत शैव आनी वैश्णव ह्या दोनूय पंथांचो एकवट दाखोवपी तुळजाभवानी ही देवी पूजनीय थरली.
वर्ग:देवनागरी पानां
Sant Timot
SAINT TIMOTHY Timot Greek bhaxen ‘ Timontheos’ mhollear devak man divpi vo devan man favo kel’lo.
Tacho zolm
Bhag timot poilea xekdiant Ephesus xaracho poilo Kristi Bishop zalo.Bhag Timotacho zolm c. A.D 17 vorsa zalo, to Lycaonian xarant Lystra Asia Minor hanga vaddlo.
Avoy Bapuy
Tachea avoychem nanv Eunice ani Bapaychem nanv Lois, tim dhorman Judev aslem.Punn Timotacho bapui Greek axilo.
Bhurgeponn
Bhurgeponna taun taka povitr dhormgrontachi vollok mell’li.Lhanponnim taun to soimban unno ulovpi ani bizudd axilo, ani to bogor- bogor duenth zatallo.
Tacho sobhav
Soimban to unnem ulovpi ani bizudd aslo. To bizudd assunui Bhag Paulun taka Korint xarant daddlo tancho bhavarth ghott korunk.Taka ghombir velar pasun xantin vagpacho gunn axilo. Bhag Timotichenm nanv novea korarant zaitia chittinim mell’ta.
Bhag Paulu borobor Timotin apleo chitti boroiliath tanchi nanva he porim asat:
Koxxt ani moronn
Ithihas amkam sangta 97 hea vorsa, Bhag Timotin Macedonia xarant Devi Diana-chea manak zatalem tem pursav adailem ani xhub vortoman porgotunk suru kelem.Jednam tannem xubvortoman porgottunk suru kelem tednam tea murti- pujariani taka khub tras kele, taka khub marlo ani taka rostea velian voddit voddit vhorun taka xekim fatrani jivexhi marlo. Jednam taka hem koxxtachem moronn ailem tednam taka 79-80 vorsa asheli.
Altaracho man
Taka Povitr Sobha ek Apostle, ek Bhagevonth ani ek Rogth xakxim mhonn manta. 4 tea xekdianth tachi kudd (Constantinope Holy Apostles Church) hanga hadle.
Polleiat
Saint_Timothy
Himachal Pradex
Himachal Pradex zaun asa Bharotache ek rajya.
वर्ग:Bharotachem rajyam वर्ग:Romi panam
Channeache Rati
Channeache Rati zaun asa ek Konknni kantar. Hem kantar Ulhas Buyao -an ghodlelem, Goa Opinion Poll achem kallar. Utram Uday Bhembren boroilolim.
वर्ग:Konknni kantaram वर्ग:Romi panam
महात्मा गांधी
जल्म
हांचे पुराय नांव मोहनदास करमचंद गांधी. तांचो जल्म २ ऑक्टोबर १८६९ वर्सा जालो.ते भारताच्या स्वातंत्र्या लढ्यातलें मुखेल फुडारी आनी तत्वज्ञ आशिल्ले. महात्मा गांधी ह्या नांवान तांका सगळें वळखतात. अहिंसात्मक असहकार आंदोलनांतल्यान गांधीजींन भारताक स्वातंत्र्य मेळोवन दिलें. अहिंसात्मक मार्गांनी स्वातंत्र्य मेळोवन दिवपाखातीर तांणी पुराय संवसाराक प्रेरीत केल्ले. रवींद्रनाथ टागोर हांणी सगळ्यान पयलीं तांका महात्मा ही पदवी दिली. महात्मा ह्या संस्कृत भाशेतल्या उतराचो अर्थ 'महान आत्मो' असो आसा. भारतातलें लोक तांका मोगान बापू म्हणटालें आनी तांका स्वतंत्र भारताचे राष्ट्रपिता म्हण्टात. नेताजी सुभाषचंद्र बोस हांणी १९४४त तांका पयलेफावट तांका राष्ट्रपिता ह्या नांवान उलो केलो. ते सत्याग्रहाचे जनक आशिल्लें. तांची जयंती भारतांत गांधी जयंती म्हण मनयतात जाल्यार पुराय संवसारांत ती आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दीस म्हण मनयतात.
जिविताची वाट दक्षिण आफ्रिकेंत
असहकार आनी अहिंसेच्या तत्वाचेर आदारित सत्याग्रहाचो पयलें फावट उपेग दक्षिण आफ्रिकेंतल्या भारतीय लोकांक थंयचें नागरी हक्क मेळोवन दिवपाखातीर केलो. १९१५त भारतांत परत आयल्या उपरांत तांणी चंपारण्यातल्या शेतकामत्यांक जुलमी कर आनी जमीन हांचे विरुध्द झगडपा खातीर एकठांय हाडलें. १९२१त भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसीची सुत्रां सांबाळल्या उपरांत गरिबी निर्मूलन, अर्थिक स्वावलंबन, बायलांखातीर समान हक्क, सर्व-धर्म-समभाव, अस्पृश्यता निवारण आनी सगळ्यांत म्हत्वाचे म्हळ्यार स्वराज्या खातीर देसभरान चळवळ चालू केली. गांधीजी आजीवन सांप्रदायीकतावादाचे (सम्प्रदायांवर राजकारण करप) विरोधक आशील्ले. आनी व्हडा प्रमाणान सगळें धर्म आनी पंथामेरेन पावलें. देंवतीं लागिल्ल्या खिलाफत चळवळीक तांणी आदार दिलो आनी ते मुस्लिमांचे फुडारी जालें. १९३०त इंग्रजांनी लायल्ल्या मिठावयल्या कराविरोधात तांणी हजारांनी भारतीयांचें ४०० कि.मी. (२५० मैल) लांब दांडी यात्रेन प्रतिनिधित्व केलें. १९४२त तांणी इंग्रजांविरुध्द भारत छोडो आंदोलन चालू केले. ह्या आनी ह्यासारक्या हेर कारणांखातीर तांका भारतान तशेंच दक्षिण आफ्रिकेन जायते फावट कादयेंत घातला.
अहिंसे आड चळवळ
गांधीजीन आयुश्यभर सत आनी अहिंसा हांचो पुरस्कार करतालें, स्वतालेगीत ह्याच तत्वा प्रमाण जगले आनी हेरांकूय तशें करपाक सांगले. तांणी गांवांनी खऱ्या भारताचे मूळ म्हण पळयलें आनी स्वयंपूर्णतेचो पुरस्कार केल्ला. ब्रिटनातल्या विसटर्न चर्चिल हाणीं तांका ‘अर्धनग्न फकीर’ म्हण हिणसायलें. स्वता कातलेल्या सुताचें धोतर आनी शाल अशी तांची साधी राहणी आशिल्ली. तांणी शाकाहाराचो अवलंब केलो आनी जायते फावट आत्मशुध्दीखातीर आनी राजकीय चळवळी खातीर साधन म्हण दीर्घ उपास केलें. ब्रिटनाचें प्रधानमंत्री विन्स्टन चर्चिल हांणी १९३० वर्सा, गांधीजींक ‘अर्धनग्न फकीर’ म्हण हिणसायल्लें. (It is alarming and also nauseating to seeto see Mr. Gandhi, a seditious Middle Temple lawyer of the type well-known in the East, now posing as a fakir, striding half naked up the steps of the Viceregal palace toparley on equal terms with the representative of the King-Emperor.) तांच्या निमाण्या वर्सांमदीं भारत पाकिस्तान फाळणी खातीर व्यथित जाल्ल्या गांधीजींक हिंदू मुस्लीम झगडीं थांबोवपाखातीर यत्न केलें.
२ ऑक्टोबर हो दीस भारतान गांधी जयंती म्हण मनयतात. ह्या दिसा भारतान सार्वजनीक सुटी आसता. हो दीस आंतरराश्ट्रीय पांवड्यार ‘आंतरराश्ट्रीय अहिंसा दीस’ म्हण पाळटात.
गांधीचें तत्वज्ञान निव्वळ पुस्तकी न्हय तर ते उपयोगितावादात्मक (प्राप्त परिस्थितींत स्वताच्या तत्वांचे आचरण करपी) आशिल्ले.
सुरवेचो काळ
गांधाजींचो जल्म ऑक्टोबर २, १८६९ या दिसा सद्दयाच्या गुजरातातल्या पोरबंदर शारांत जालो. तांच्या बापायचें नांव करमचंद गांधी आशिल्ले. आनी आवयचें नांव पुतळीबाई आशिल्ले. करमचंद गांधी त्या वेळावेल्या काठेवाड प्रांतातलें पोरबंदरांत दिवाण आशील्ले. तांच्या आज्याचें नांव उत्तमचंद गांधी आशिल्ले. तांका उत्ता गांधी अशें लेगीत म्हण्टालें. पुतळीबाई ही करमचंदाचीं चवथी बायल आशिल्ली. आदल्यो तीन बायल्यो बाळंतपणात भायर पडल्यो. करमचंद हिंदू मोध समाजातलें आशिल्लें जाल्यार पुतळीबाई वैष्णव समाजातल्यो आशिल्ल्यो. धर्मीक वातावरणातल्या भुरगेंपणाचो प्रभाव गांधीच्या मुखावेल्या आयुष्यात जाल्लो आमकां पळोवंक मेळटा. चड करुन अहिंसा, शाकाहार, सहिष्णुता, हेरांविशीं करुणा, या तत्वांचे बीज याच काळान रुजूंक लागलें. जैन धर्मीक आशिल्या आवयक लागून मोहनदासांचेर जैन संकल्पना आनी प्रथांचो प्रभाव आशिल्लो. प्राचीन वाङ्मय हांतुतलें श्रावणबाळ आनी हरिश्चंद्र हया दोन कथांचो मोहनदासाच्या मनाचेर खोल परिणाम जाल्लो. स्वताच्या आत्मचरित्रान ते कबुल करतात, या दोन कथांखातीर म्हज्या मनाचेर खूब परिणाम जाल्लो. ते बरयतात, “तांणे म्हाका झपाटलें आनी हांव अगणीत वेळा म्हजेचकडेन हरिश्चंद्रा सारको वागला आसतलो. गांधीच्या सत आनी प्रेम या दुर्दैवी गुणांकडेन जाल्लो स्व वळखीचो माग हो या पौराणिक पात्रां मेरेन येता.”
१८८३त पिरायेच्या तेराव्या वर्सा तांचे कस्तुरबा माखनजी हांचे वांगडा लग्न जालें. तांचे नांव ल्हान करून कस्तुरबा‍‌‍‌ ‍‌‍‌(आनी मोगान बा) अशें घेतालें. पूण त्या काळातल्या रिती प्रमाण कस्तुरबा खूप तेप तांच्या कुळाराच आशिल्ल्यो. हे प्रक्रियेंत मोहनदासाक आपल्या शालेय शिक्षणाचें एक वर्स वगडावचें पडलें. लग्ना दिसाच्यो यादीं सांगताना तांणी एकदां सांगलेले "आमकां लग्नांविशीं चड कांय खबर नासलें लग्न म्हळ्यार आमचेखातीर नवें कपडे घालप, गोड खाणां खावप, आनी सोयऱ्यावांगडा खेळप". १८८५त जेन्ना गांधीजी १५ वर्साचें आसलें तेन्ना तांका पयलें भुरगें जाल्लें, पूण तें खूब कमी तेंप जगलें. त्याच वर्सा आदी करमचंद गांधी ह्या संवसाराक अंतरलें. फुडें गांधीजी आनी कस्तुरबा हांका आनीक चार भुरगीं जाली. १८८८त हरिलाला, १८९२त मणिलाल, १८९७त रामदास आनी १९००त देवदास.
तांच्या पोरबंदरातल्या मुळाव्या तशेंच राजकोटातल्या माध्यमीक शिक्षणावेळार तें एक सादारण विद्यार्थी आशिल्ले. तांचो एका वर्सुकी परिक्षेचो अहवाल मुखावेले प्रमाण आशिल्लो. -“इंग्लीशींत बरो, अंकगणीत सादारण आनी भुगोलान कच्चो. वागणूक खूब बरी, हस्ताक्षर पाड”. ते मॅट्रिकेची परिक्षा भावनगरीतल्या सामलदास कॉलेजीतल्यान थोड्या कश्टांनीच पास जाले. आनी थंय आसतना, तांणी वकील जावंचे अशी तांच्या घरांतल्यांची इच्छा तांका आवडूंक नाशिल्ली.
बॅरिस्टर
शालेय शिकप सोपोवन पिरायेच्या इकुणिसाव्या वर्सा १८८८त ते इंग्लंडाक लंडन युनिव्हर्सिटी कॉलेज, वकीलीचें शिकप घेवपाक गेले. थंय तांणी इनर टेंपल या गांवांत रावून बॅरिस्टर जावपा खातीर भारतीय कायदो आनी न्यायशास्त्राचो अभ्यास केलो. इंग्लंडाक वचचें आदी तांणी आईक जैन साधूच्या हजेरेन आपूण मांस, बायल आनी बाटली(सोरो) हाचेपासून पयस रावतलो अशें वचन दिल्ले, ताचे तांणी थंय पालन केले. पूण लंडनातल्या सपक शाकाहारी जेवणाची रुच तांका आवडूंक ना. आनी लंडनातली एक दुर्मीळ आशिल्ली भारतीय खाणावळ मेळामेरेन ते खूप फावट उपाशी लेगीत रावले. गांधीजीन थंयच्यो इंग्लीश चालीरिती आपणावपाचो प्रयत्न केलो. देखीक नाचपाचे वर्ग चालू करप. ते इंग्लंडान शाकाहारी संस्थेचे वांगडी जालें आनी बेगीनूच तांच्या अध्यक्षपदामेरेन पावलें. थंय जितल्या शाकाहारी व्यक्तींक गांधीजी मेळ्ळे, तांतूतल्यो कांय बायलो थिओसोफ़िकल सोसायटीच्यो वांगडी आशिल्ल्यो. तांणी गांधीजींक आपलेमदीं येवपाक आनी अणकारीत आनी मूळ भगवद्गिता वाचपाक प्रोत्साहन दिलें. आदी धर्मीक गजालींन रस नाशिल्ले गांधीजीं उपरांत धर्मीक गजालींनी रस घेवपाक लागले. आदी धर्मीक गजालींन रस नाशिल्ले गांधीजीं उपरांत धर्मीक गजालींनी रस घेवपाक लागले.
इंग्लंडान कायद्याचो अभ्यास करून ते बॅरिस्टर जाले आनी भारतान परत येवन वकीली करपाक लागले. १८८१त तें इंग्लंड सोडून परत भारतान आयले. भारतान आयल्या उपरांत तांका कळ्ळें, तांची आवय तें लंडनाक आसतनाच भायर पडली आनी तांच्या घरच्यांनी ही गजाल तांचेकडल्यान लिपोवन दवरली. मुंबयत कायट्याची प्रॅक्टीस सुरु करपाची तांची येवजण पुराय जावंक ना. कारण ते कोर्टात उलोवपाक लेगीत लजतालें. खटल्यांखातीर मसुदो तयार करपाच्या साद्या जिवीताची सुरवात करपाखातीर राजकोटाक परत आयलें. पूण एका ब्रिटीश अधिकाऱ्याच्या विरोधान गेल्ल्यान तांका हे काम बंद करचें पडलें. १८९३त तांणी त्या वेळावयल्या ब्रिटीश राजवटीतल्या नाताळ(दक्षिण आफ्रिका)तल्या एका पदाखातीर दादा अब्दुला आनी कंपनी नावाच्या एका भारतीय कंपनीखातीर एका वर्साचो करार केल्लो.
दक्षिण आफ्रिका
गांधीन आयुश्यातलीं २१ वर्सा दक्षिण आफ्रिकेन घालयली, जंय तांणी तांचे राजकीय दृश्टिकोण, नैतीक आनी राजकीय फुडारपण ही कौशल्या विकसीत केली. दक्षिण आफ्रिकेतल्या भारतीयांचे नेतृत्व करपी गिरेस्त मुस्लिमांनी आनी सामकें कमी अधिकार आशिल्ल्या गरीब हिंदू गिरमिट्यांनी(?) गांधीक नोकरी दिली. ‘भारतीयत्व’ सगळ्या धर्म आनी जातींमदीं देंवलें असो दृश्टिकोन आयुश्यभर दवरीत गांधीन ह्या सगळ्यांक भारचतीयूच मानलें. मुखेलपणान धर्माच्या बाबतीन इतिहासीक वेगळेंपण आमी मेळोव येता असो तांका स्वताबद्दल विश्वास आशिल्लो, आनी हो विश्वास घेवनूच तें भारतान आयलें. हांगा तांणी ह्या विश्वासाची अंमलबजावणी करपाचो यत्न केलो.
दक्षिण आफ्रिकेन गांधीक समाजाच्या दुबळेंपणाची वळख जाली. भारतीय धर्म आनी संस्कृती हाचेमदीं आशिल्ल्या घुस्मटिल्ल्या समस्यासावन आपूण पयस आसात हांची तांका जाणवीकाय जाली आनी दक्षिण आफ्रिकेतल्या भारतीयांक समजून घेवन आनी तांचे फुडारपण करुन आपणाक भारत समजलो अशें तें मानूंक लागलें. दक्षिण आफ्रिकेन गोऱ्या-काळ्यामदीं आशिल्ल्या भेदभावाक गांधींक तोंड दिवंचें पडलें. थंयच्या भारतीय लोंकांक मेळपी असमान वागणूक तांणी अणभवली. पयल्या वर्गाचें तिकीट आसताना लेगीत तांका पिटरमारित्झबर्गांतल्या रेल्वे अधिकाऱ्यांनी तिसऱ्या वर्गाच्या डब्यान बसपाक सांगलें. गांधीजीन हें गजालीक न्हयकार दिलो म्हण तांचो अपमान करुन तांका रेल्वेतल्यान धुकलून उडयलो. ती पुराय रात तांणी प्लेटफॉर्मावेल्या गेस्टरुमान काडली. गांधीन थारायल्ले जाल्यार उद्दटपणान वागपी त्या रेल्वे अधिकाऱ्याक ते अद्दल घडोवं शकतालें. पूण सूड भावनेन कोणाकूय ख्यास्त दिवप हो तांचो हेत नाशिल्लो जाल्यार अन्यायकारक व्यवस्था बदलप हो तांचो हेत आशिल्लो. फुडें एकदा, प्रवांशांक वाट करुन दिवंक ना म्हण एका वाहन चलोवपी मनशान तांका मारिल्ले. पुराय प्रवासान तांका जायतें त्रास सोंसचे पडले. जायत्या हॉटेलातल्यान तांका धांवडावन घालें. अशा जायत्या घडणुका मदली एक घडणूक म्हळ्यार, डर्बनान न्यायाधीशान तांका तांची तोपी काडून दवरपाचो हुकुम दिलो. गांधीजीन तेन्नाय न्हयकार दिल्लोच. ह्यो घटना तांच्या आयुश्याक नवी दिकां दिवपी थारल्यो. हे सगळें अणभव घेतल्या उपरांत गांधीन समाजातलीं स्वताची सुवात आनी ब्रिटीश राज्यातली आपल्या लोकांचें मोल ह्याविशीं प्रस्न उपस्थित करपाक सुरवात केली. अशातरेन भारतीयांविशींचो वंशभेद, असमानता हांका तोंड दिल्या उपरांत गांधीजीन या अन्यायाविरोधान आवाज उठयलो आनी समाजान स्वताची सुवात निर्माण करपाक सुरू केलें.
थंयच्या भारतीयांच्या मतदानाचो हक्क काडून घेवपी कायदो लागू करतलें आसले, ह्या कायद्याक विरोध करपी भारतीयांक मदत करपाक गांधींजीन आपलो दक्षिण आफ्रिकेतलो कांय काळोमेरेन फुडें राबितो वाडयलो. हो कायदो ना करपांत जरी यशस्वी थारलें तरी हाकालागून भारतीयांवयल्या अन्यायाकडे लक्ष ओडून घेवपांत तांची चळवळ यशस्वी जाली. तांणी १८९४त नाताल भारतीय काँग्रेसीची थापणूक केली आनी हाचेवरवीं दक्षिण आफ्रिकेत शिंपडिल्ल्या भारतीयांक तांणी एका राजकीय पक्षान परावर्तित केलें. १८९७त कांय काळाच्या भारतीतल्या राबित्या उपरांत डर्बनान देंवताना कांय गोऱ्या लोकांच्या पंगडान तांचेर हल्लो केलो आनी तांका जिवें मारपाचो यत्न केलो. आनी फकत पोलीस अधिक्षकाच्या बायलेच्या मदतीन तांची सोडवणूक जाली. या घडणुकेन तांच्या तोंडाक घावो जालो आनी दोन दात तुटलें. पूण तांणी न्यालयान तक्रार करपाक न्हयकार दिलो. व्यक्तीगत न्यायालयान वचप तांच्या तत्वांनी नाशिल्ले.
१९०६त ट्रान्सवाल सरकारान एका नव्या कायद्याची घोशणा केली. या कायद्या प्रमाण थंयच्या दरेका भारतीय मनशाक स्वताची नेंदणी करप बंधनकारक आशिल्ले. हाका विरोध करपाक आपयल्ल्या बसकेक, त्या वर्सा ११ सप्टेंबराक, गांधीन, पयलेच फावट आपल्या आजूनय विकसीत जायत आशिल्ल्या सत्याग्रहाच्या वा अहिंसात्मक कार्यप्रणालीक आपलेशें केलें.तांणी भारतीय भावांक अहिंसक पध्दतीन या कायद्याक विरोध करपाक सांगले आनी अशें करताना जाल्ले अत्याचार सोंसपाक सांगले. थंयच्या समुदायान या आवाहनाक साद दिली आनी फुडल्या सात वर्सांनी हजारांनी भारतीयांनी संप केल्ल्यान, नोंदणी करपाक न्हयकार दिल्ल्यान, नोंदणी पत्रक जळोवन उडोवप आनी तत्सम अहिंसात्मक कामांत सामील जालें म्हण लोकांक कादयेंंत घालें, चाबकाचे फटके दिलें आनी पिस्तोलांच्यो गुळयोय खावयल्यो. सरकारान भारतीय आंदोलकांचो हो विरोध यशस्वी पणान ना केलो तरी पूण या अहिंसक चळवळीची नोंद घेवपाक आनी लोकक्षोभेची नेंद घेवपाक आनी गांधीकडेन उलोवणी करपाक स्वता तत्वज्ञ आशिल्ले दक्षिण आफ्रिकेतलें फुडारी जॉन क्रिस्तिआन स्मट्स हांका वचचें पडलें. शांततायेन निदर्शनां करपी निदर्शकांवयल्या दक्षिण आफ्रिकेतल्या सरकारन केल्ल्या कठोर कारवायांक लागून लोकक्षोभ तयार जाल्लो. गांधीच्या कल्पनांनी आदार घेतिल्लो आनी सत्याग्रहाची या संघर्षावेळार परिपक्व जाली.
१९०६त इ्ंग्रजानीं नातालान झुलू राज्या विरुध्द झुंज केलें. इंग्रजावटेन झुंजपाक भारतीयांक भरती करुन घेवपाखातीर गांधींन इंग्रजांक प्रोत्साहीत केलें. भारतीयांक पुराय नागरिकत्वाच्या दाव्याक वैध थारावपाक इंग्रजाचें फाटबळ गरजेचें असो युक्तिवाद तांणी केलो. ब्रिटिशांनी गांधींचीं ही मागणी मान्य केली. आनी २० जाणांच्या भारतीय स्वयंसेवकाच्या पंगडाक वचपाक दिलें. जखमी सैनिकांक उपचार दिवपाखातीर स्ट्रेचरावेल्यान व्हरप ही पंगडाची जबाबदारी आशिल्ली. हो पंगड गांधीच्या नियंत्रणा सकयल आशिल्लो. दोन म्हयन्यांपरसूय कमी काळ ह्या पंगड़ान काम केलें. ब्रिटीशांच्या दिसान दीस वाडपी सैनिकांच्या ताकदीक आवाहन दिवप निराशाजनक आसा- तांणी थारयलें हाचो विरोध मनातल्या पवित्र अहिंसात्मक पध्दतीन करुं येता अशें तांका ह्या अणभवातल्यान कळ्ळें. उपरांत जेन्ना काळ्या लोकांचें भोवमत सत्तेर आयलें तेन्ना गांधींक राश्ट्रीय नायक म्हण वेगवेगळ्या स्मारकातल्यान घोषीत केलें.
स्वातंत्र्यसंग्राम
१९१५न गांधीजी कायमचें भारतांत परत आयलें. एक मुखेल भारतीय राश्ट्रवादी, थिओरिस्ट आनी संघटक अशी ताची आंतरराश्ट्रीय नामनां आशिल्ली. तें भारतीय राश्ट्रीय काँग्रेसीच्या जायत्या संमेलनातल्यान उलयलें. खऱ्या अर्थान भारतीय राजकारण आनी समस्या हांची वळख तांका गोपाळ कृष्ण गोखले हांणी करुन दिली. गोपाळ कृष्ण गोखले हे तेन्नाचे भारतीय राश्ट्रीय काँग्रेसीन मुखेल फुडारी म्हण आशिल्ले. गोखलेंक तांच्या संयम, संतुलन आनी वेवस्थे भीतर रावून काम करपी म्हण वळखतालें. आयजूय तांका गांधीचें राजकीय गुरू म्हण वळखतात. गांधीन गोखल्यांचो ब्रिटीशांविरुध्द व्हिगीश परंपरांचेर आदारीत उदार दृश्टीकोन आपणायलो, आनी तो पुरायपणान भारतीय दिसपा खातीर बदल्लो. १९२० वर्सा लोकमान्य टिळक भायर पडल्या उपरांत तें राश्ट्रीय सभेचे मुखेल फुडारी जाले.
गांधीन १९२० वर्सा काँग्रेसीच्या फुडारपणाची सुत्रां हातांत घेतली. ते उपरांत मागण्यानी वाड करीत करीत (कांयकडेन रावून आनी तडजोड करीत) २६ जानेवारी १९३० काँग्रेसीन भारताचें स्वातंत्र्य जाहीर केलें. जायत्यो घडणुको जायत गेल्यो आनी काँग्रेसीन १९३०त प्रांतीय संदर्भ
वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां वर्ग:देवनागरी पानां
श्रीदेवी
श्रीदेवी ही एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आशिल्ली. श्रीदेवीने 'सोलहवां सावन' (१९७८), 'हिम्मतवाला' (१९८३), 'मवाली' (१९८३), 'तोहफा' (१९८४), 'नगीना' (१९८६), 'घर संसार' (१९८६), 'आखिरी रास्ता' (१९८६), 'कर्मा' (१९८७), 'मि. इंडिया' (१९८७) यासह ह्या अश्या कितलो्याश्याच सिनेमांनी काम केलां. ह्याचबरोबर, तांणी हिंदी चित्रपटां बरोबरच तमीळ, तेलगू, मल्याळम, कन्नड चित्रपटांमध्ये लेगीत काम केलें. २०१३ वर्सा, अभिनय क्षेत्रात उत्तम कामगिरी केल्ल्या बद्दल श्रीदेवी हांकां भारत सरकारा कडल्यान पद्मश्री हो पुरस्कार दिवन ताचो भोवमान केलो. २४ फेब्रुवारी २०१८ सकाळी दुबय हांगा, संयुक्त अरब अमिराती ह्या जाग्यार तिणें आपलो जीव सोडलो
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
अरब सागर
अरब सागर(अरबी समुद्र/बहर अल-अरब/मरे एरियथएम), हो एक व्हड समुद्र. हो समुद्र एशिया खंडांत आसा.
भुगोल
हची दोन मुख्य खाडी अस्सा - एड्न्ची खाडी आनी ओमान्ची खाडी. एड्न्ची खाडी दक्षिण-पुर्वन्त अस्सा आनी हे बाब-एल-मन्डेब झाउन’रेड सी’वचुन मेळता. ओमान्ची खाडी उत्तर-पश्चिमान अस्सा आनी हे पर्सी खाडी वचुन मेळता. हन्गा दोन सान खाडी - खमभातची खाडी आनी कछ्छन्ची खाडी अस्सा. हन्गचे मुख्य द्विप सोकोत्रा आनी लक्शद्विप.
इतिहास
वेद काळान्त हाचो नाव’सिन्धु सागर’ अशिलो, आनी हो २री सदि दकुन एक मुख्य जल-मर्ग झाउन अशिलो. हे समुद्रान ’अरबियन नाईट्स’ आनी ’सिंदबाद’कणिक जन्म दिलो.
हाची मुख्यता पोळोन इजिप्टन्चे फ़रो तन्नि हन्गा मेळ्चे ’केनाल’(नहार/जलमर्ग) बंदिले.
विस्तार
हो समुद्र २४०० कि मि लाम्ब अस्स अनि ४६५२ मि गुंडि अस्स। हे समुद्र भारत्चे दक्षिण भागन्चि उचाइर अस्सा। सिन्दु नोदि हन्गा अन्त झताली सक्डा पोशि लाम्ब नोदि। हन्तु नेत्रावति,शरावति,नर्मदा,तापी,माही अनि केरळ्ची सुमार नोदिन्चो अन्त झता। हचे कोंकण तट अनि मलबार तट खुब प्रसिद्ध।
हचे तटार अस्चे मुक्य देश - भारत,पाकिस्तान,श्रिलंका, येमेन,ओमान,इरान,सोमालिया अनि मालडीव्स।
हचे तटार अस्चे मुक्य शार - मुंबई, सुरत,मंगळूर,कोच्चि,कराची,गवादर,एड्न,अल्मुकल्लाह अनि सललाह।
भायर्चि कडी
वर्ग:देवनागरी पानां
Opinion Poll
Opinion Poll 16 Janer 1967 vorsan Indieche serkaran Gõyche fudarachem nirnoy gheunchak kel'lem. Hantunt Gõykarank vicharlelem ki Gõy ek vegllem uronk zai vô Maharaxhttracho ek bhag zaunk zai. Dr. Jack de Sequeiran Gõy separad dovrunk lokak protsavn dilo. Gõykaranim vegllem raunk mot dilo.
सिद्दी
thumbnail|Siddhi Dhamalएक जात. सिद्दी लोकांक हबशी अशेंय म्हण्टात. हांची वसती गुजरात, पयलींचें जंजिर संस्था आनी कारवार, मंगळूर जिल्हो हातूंत सापडटा. 1901 वर्सा हांची लोकसंख्या सुमार एक हजार आशिल्ली. हे लोक मुसलमान आनी हिंदू अशे दोनय धर्मांचे ऐसैत. कांय लोकांनी ख्रिस्ती धर्मय आपणायला.
Opinion Poll
वर्ग:Gõychi itihas वर्ग:Romi panam
सिद्दी
मुसलमान सिद्दी लोकांत विलायती आनी गावठी अशे दोन भेद आसात. हे सगळे सुन्नी आसून बाब घोर ह्या अॅबिसिनियन संताक भजतात. बाब घोर हो व्हड वेपारी आशिल्लो. अस्तंत राजपिपलामदल्या रतनपूरलागच्या एका दोंगुल्लेचेर ताची कबर आसा. सुरवेक हांगचे खाणींत काम करपाखातीर खुबश्या सिद्दी लोकांक हाडिल्ले. जंजिक आनी सचिन हांगाय ताणें राज्य केलां.
हिंदू सिद्दी, कारवार, सुपें, येल्लापूर आनी अंकोला ह्या भागांत चडकरून रावता. 17व्या शेंकड्यांत पुर्तुगेज लोकांनी हांका आफ्रिकेंतल्यान गुलाम म्हणून गोंयांत हाडले. उपरांत थंयच्यान हे लोक ह्या भागांत पळून आयले. पळून वतना तांणी आपल्यो बायलो गोंयांत सोडल्यो आनी हांगा येवन हांगच्या बायलांकडेन लग्न केलें अशें सांरतात. कर्नाटकांतलें सिद्दी कोंकणी, कन्नड आनी मराठी उलयतात.
शरीरान हे लोक दणकट आसून सभावान आडांगी आसतात. ताकालागू हेर लोकांक तांचो भंय दिसता. ते निग्रोभाशेन दिसता. गायचें मांस सोडून ते सगळ्या तरांचें मांस खातात. सोरोय पियेता. हेलोक बरे शिकारीय आसता.
हिंदू सिद्दींचो मंत्रतंत्र आनी भुतांखेतांचेर विश्वास आसा. ते एका सोडणाच्या नाल्लाची पुजा करतात. तातूंत पितरांचो आत्मो रावता अशी तांची समजूत आसा. ते ग्रामदेवतांक भजतात. वर्सांतल्यान एक फावट ते भुतांखेतांक पशुबली दिवन संतुश्ट करतात.
हिंदू सिद्दी चल्यांचे आवय- बापूय चलयेक मागणी घालतात. एकाद्रे चलयेक मागणी घालचे पयवीं हें लग्न सुखी जायत काय ना ह्याखतीर हविग ब्राह्मणाचो सल्लो घेतात. बरी जाप मेळ्ळी जाल्यारच चल्याचे आवय- बापूय आपल्या कांय लोकांवांगडा चसयेच्या घरा वतात. थंय चलयेच्या आवय- बापायच्या हातांत पानांत दोन सुपाऱ्यो गुठलावन दवरतात. तांणी जर ह्या पान- सुपाऱ्या घेततल्यो जाल्यार तांकां हो संबंद पसंत आसा अशें समजतात. मागीर वधुमूल्य थारायतात. तें सोळा रुपयांपासून चाळीस रुपयांमेरेन आसता. मागीर चल्याची आवय चलयेक फुलांची फाती माळटा आनी जमिल्ल्यो लोकांक केळीं आनी पान सुपारी दिता. चलयेचे आवय- बापूय सगळ्यांक खिरीचें जेवण वाडटा. त्यावेळार सोरोय दितात. उपरांत एक दीस हविग ज्योतिशाकडेन वचून लग्नाचो म्हूर्त थारायता.
लग्नाच्या पयलीं दोन दीस न्हवरो- व्हंकलेक आपआपल्या घरा हळद लावन न्हाण घालतात. त्या वेळा बायलो पदां म्हण्टात. लग्नाच्या दिसा सांजचो न्हवरो हातांत चाकू, नाल्ल आनी दोन विडे घेवन व्हंकलेच्या घरा वता. थंय न्हवऱ्याचो बापूय व्हंकलेच्या बापायक व्हंकलेचे कपडे, देजारी रक्कम, एखादी भांगराची वस्त आनी फुलां दिता. मागीर व्हंकल ते कपडे न्हेसून आनी फुलां माळून माटवांत येता. व्हंकल- न्हवरो एकामेकांफुडें उबे रावतात. तांच्या मदी अंतरपाट धरतात. जातिमुखेल्यान सावधान म्हटल्या उपरांत अंतरपाट कुशीक काडटा.