cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पिर्ण
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
पिर्ण ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
पिर्ण ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): RICE, COUNTRY LIQUOR, CASHEW NUTS, COCONUTS.
वर्ग:उत्तर गोवा वर्ग:बार्देस वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां
Kajol
Kajol
Kajol - is another name for Kohl, an eye cosmetic in use since ancient times in several parts of Asia and Africa. Kajol may also refer to Kohl Liner. Surma refers to Kohl powder. Expectant mothers use kajol made of soot mixed with coconut oil on the eye lids. It is meant to avoid the “evil eye” of those who may be jealous of the expected child.
वर्ग:Konknni वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Romi panam
जॉन डिसोझा
जॉन मॅरियन डिसोझा हो गोंयचो भारतीय राजकारणी. गोंय, दमन आनी दीव विधानसभेचो आदलो वांगडी आशिल्लो आनी १९६३ ते १९६७ मेरेन कालंगूट विधानसभा मतदारसंघाचें प्रतिनिधित्व करतालो.संयुक्त गोंयकार पक्षाचो तो वांगडी आशिल्लो.
करिअर
1963 वर्सा गोंय, दमन आनी दीऊ विधानसभेचे वेंचणुकेंत कलंगूट विधानसभा मतदारसंघांतल्यान युनायटेड गोंयकार पक्षाचेर लढो दिलो आनी महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्षाच्या उमेदवाराक 1,702 मतांनी हारोवन जैतिवंत जावन उदेलो. उपरांत ताचे उपरांत व्हॅलेंट सेक्वेरा मतदारसंघाचो वांगडी जालो.
हुमण
हुमण कोंकणी लोकांच्या नुस्त्याच्या जेवणांतलें कालवण वा कडी. हुमणांत नुस्तें, कांदो, नाल्लाची सोय वा सोयेचो रोस आनी मसाले हांचो मुखेलपणान आस्पाव आसता. शितावांगडा हुमण ("शीत-कडी") कोंकणी नुस्त्याच्या जेवणांतलो मुखेल भाग जावन आसा.
वर्ग:गोंयचीं खाणां-जेवणां वर्ग:देवनागरी पानां
आंगले, श्रीकांत वासू पै
आंगले, श्रीकांत वासू पै
(जल्मः 20 फेब्रुवारी 1934, मडगांव-सालसेत). गोंयचो सुटके झुजारी. नॅशनल काँग्रेस गोंय संघटनेचो तो वांगडी आसलो. 6 एप्रिल 1955 त ताणें मडगांव सत्याग्रहांत वांटो घेतिल्लो.थंय ताका पोलिसांनी धरलो, बरोच मार दिलो आनी 11 वर्सां बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. साडेचार वर्सां बंदखणीची ख्यास्त भोगतकच ताची सुटका जाली. विष्णू आंगले, कमलाकर केणी,सदानंद कुंदो, श्यामसुंदर कुंदो, खुशाली नागू देसाय आनी शरद केणी हे ताचे सुटके झुजांतले वांगडी आशिल्ले. भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केला.
वर्ग:देवनागरी पानां
शतावरी
शतावरी – Asparagus Resmosus सामान्य नांव –शतावरी (कों),शतावरी (म),इडियन ऍस्पेरॅगस (इं)
वनस्पतीशास्त्रीय वर्णन
खुब्ब ताळयांचें,कांट्यांचे झोंप मुळाच्या खोडाक चोंब्यांनी आयिल्ली लांब मुळां. पाना कांट्यांभशेनं भोंवतणीं ‌2-3 झुपक्यांनी आयिल्लीं आसतात. फुलां धवीं,उग्र वासाची घोम आयिल्लीं,फळां ल्हान,वाटकुळीं.
खंय खंय मेळटा
भारतांत उष्ण आनी समशितोष्ण भागांत सगळे कडेन. गोंयच्या रानांनीं नलशा जाग्यांनीं मेळटा.
उपेग
मुळांचो ताजो रोस अपचनाचेर उपकारता. मुळांचो कसाय नेर्वां आनी संधवाताचे रक्तदाब, अतिसार,सूज, ट्यूमर, ब्रॅन्कायटीस हातूंत थंडाय दिवपी आनी कामोत्तेजक म्हण वापरतात.तें मल्लुक मारता,रातआंधळेपणां, रगत,दोळे आनी ताळ्याच्यो पीडा भुरग्यांक दूध दिता तें बायलेचें दूध वाडचें खातीरय वापरताता.
वापरांत येवपी भाग
मुळां,पानां, सगळें झाड.
लागवड
बियो आनी कंदमूळ हांचे कडसून.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Bebinka
Bebinka ho ek gõycho paromporik godd jin'nos. Taka bebika, bebinca oxem-i mhonnttat. Zori tem gõyant khub famad asa tori tem purtugalak pasun tem famad asa. Porompore promann dor bebinkak 7 xiro astat, punn kaim pautti chodd aspak xoktat. Pitt, sakor, tup, tanteacho boll, nal'lache ros he tache samgri zaun asa. Eka kunneant sonn'nnam ghalun taka uzo laitat ani tachea voir handdyent bebinkak toyar kel'lo ros il'lo il'lo korun ghaltat. Bebinkacheo xiro ek ek korun bhajpak zai. Bebinka gõychea festank, kazarank toxench kristi somazache her mhotvache porbamni vaprotat. Kaim lok bebinka gõychea bhair pasun dhaddtat.
Itihas
Bebinka gõyant toyar zal'lem oxem mhonnttat. Sompeponni mell'llil'le samgri vaprun toyar kortat. Kalla promann bebinka toyar korpache pod'dhotint bodol ghoddot aila.
Bebinka koxem toyar korop
Bebinka toyar korpak poilim sakor ani udok chulyer dourun tachem mel kortat. Uprant tantut pitt ani mitt ghalun doullotat. Magir zaifollacho pitto ghaltat. Ani tantunt tanteacho boll ghalun porot doullotat. Atam dusre handdyent nal'lacho ros datt ani patoll oxe don vantteamni dourat. Poilim datt ros gallun ghalpacho ani uprant patoll ros ghalpacho. Chulyer handdi dourun tantunt ghi ghalpachi ani taplea uprant thoddo ros ghalun to bhajlea uprant ani thoddo ros ghalpacho ani to bhajlea uprant ani thoddo ros ghalun sonn'nna ghatil'lea kunn'nnem te handdir dourun dusri xir toyar korpachi ani ti toxich bhajpachi. Oxem korit vochpachem, 7 xiro zai pasun nazalear ros somp pasun. Hache bhair ani zaite toramni bebink toyar korpak xoktat.
Bebinkachem vaddop ani khaup
Bebinka barik katrun khatat. Punn tem aiskrimi vangdda vaddttat. Tem choddxem kazarak, vadd'dis, festank kristi somazant vaddttat.
Sondorbh
वर्ग:Goenchim Khannam jevnnam वर्ग:Romi panam
Kinnori - Harp
Kinnori - Harp
Kinnori  - mhonnge Inglez bhaxen ' Harp ' ani Portuguez bhaxen Harpa
"Harp" also commonly refers to a style of harmonica.
The harp is a stringed musical instrument which has a number of individual strings running at an angle to its soundboard, which are plucked with the fingers. Harps have been known since antiquity in Asia, Africa, and Europe, dating back at least as early as 3500 BCE. The instrument had great popularity in Europe during the Middle Ages and Renaissance, where it evolved into a wide variety of variants with new technologies, and was disseminated to Europe's colonies, finding particular popularity in Latin America.
वर्ग:Konknni वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Romi panam
शागोती
शागोती (हेर नांवां: शाकुती, चाकुती, सागुती, सागोती) कोंकणी लोकांच्या खाणांतलें मास, हरवे आनी सुके मसाले तशेंच नाल्लाची सोय घालून केल्लें तोणाक कशें दिसपी पक्वान्न. शागोती चड करून भारताच्या गोंय राज्यांत रांदिल्ली पळोवंक मेळटा.
इतिहास
शागोती गोंयांत पुर्तुगेज राजवट येवचे पयलीं सावन आसली अशें मानतात. पयलींच्या काळांत गोंयच्या पेडणें म्हालांतल्या हरमल गावांत खारवी समाजाचे लोक नुस्त्याची वा कुकडाच्या मासाची शागोती रांदताले अशें मानतात. कांय लोक अशेंय म्हणतात की शागोती गोंयच्या थवय समाजाचे लोक रांदताले. पूण हाजेबद्दल भरवंशाची म्हायती मेळना.
पुर्विल्ल्या काळांत शागोतेंत रानटी जनावरांचें मास वापरताले. पूण आतां रानटी जनावरांची शिकार करपाचेर बंदी आशिल्ल्यान शागोती चड करून मटण (बोकड्याचें मास), चिकन (कुकडाचें, खास करून कोंबयेचें मास) वा गायचें मांस वापरून करतात.
रांदपाची पद्दत
सगळ्यांत पयलीं मास कांय वेळ (एक ते दोन वरां) हरव्या/पाचव्या मसाल्यांत मुरपाक दवरतात. हरव्या मसाल्यांत आलें, लसूण, हरव्यो मिरसांगो, कोथमिरीच्या पानांची चटणी, मीठ, हळद, मिरयां पिठो आनी लिंबाचो रोस हांचो आस्पाव आसता. हरव्या मसाल्याचो उपेग शागोतेंतली आगळी गजाल जावन आसा.
शागोतेचो खळ करचे खातीर सुक्यो मिरसांगो, खसखस, लवंगां, तिखी, सुकी कोथमीर, दगडफूल, जायफळ, पत्री, बडीशेप, कांदो, लसूण आनी नाल्लाची सोय हे सगळे नग एकठांय करून तेलांत तांबूस रंगाचें जायसर मंद उज्याचेर भाजून घेतात. मातशें थंड जातकच थोडें उदक घालून दाट वांटून घेतात.
शागोती करपाक तेलांत पयलीं कांदो आनी तोमातां मोव जायसर तळसून घेतात. मागीर हरव्या मसाल्यांत मुरिल्लें मास घालून थोडो वेळ परतून घेतात, आनी तातूंत वांटिल्लो खळ घालून थोडो वेळ शिजयतात. शागोतेक नुस्त्याच्या हुमणा परस मातशी चड दाटसाण आसची पडटा.
गोंयांत शागोती चडशी उंडे वा पाव हांचे वांगडा चिरिल्लो कांदो घेवन आनी वयर लिंबाचो रोस पिळून खातात. कांय वाठारांनी शागोते वांगडा शीत जावं तांदळाची भाकरी वा वडे वाडिल्ले पळोवंक मेळटात.
सामाजिक म्हत्व आनी भेद
गोंयांत हिंदू समाजांत लग्न जावन व्हंकल पयले खेप कुळारा येता तेन्ना पांच पर्तनाच्या जेवणाक शागोती चड करून करतात. कांय हिंदू घराण्यांत दसऱ्याच्या दिसा शागोती करपाची रीत आसा. क्रिस्तांव समाजांत शाकुती चड करून पास्कां, नातालां, परतवणीचें जेवण तशेंच काजारांच्या सुवाळ्यांक करतात. मुसलमान शादी सुवाळ्यांतल्या जेवणावळींनी मेळपी "गोश्त का सालन" हें पक्वान्न शागोतेक खूब लागींचें जावन आसा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंयचीं खाणां-जेवणां
खतखतें
खतखतें कोंकणी हिंदू जेवणांतलें एक खाशेलें पक्वान्न. खतखतें नाल्लाची सोय आनी गोड घालून तयार केल्ल्या मिश्रणांत मोसमी भाज्यो शिजोवन करतात. हिंदू धार्मिक सुवाळ्यांच्या शिवराक जेवणांतलो खतखतें मुखेल भाग जावन आसता.
वर्ग:गोंयचीं खाणां-जेवणां वर्ग:देवनागरी पानां
Kuddchoddem
Kuddchoddem ek xar ani nogorpalikechem monddol  jem Goenchea  ani Kepem talukecho ek bhag zavn asa. Kuddchoddem ani Sanvodd’ddem him zunvlli xaram Zuari Nhoimchea donui vattantlim asat. Ek favo-purtem xar asun tika zaitinch hospitalam asat (tantunt Sorkari Prathmik Bholaike Kendracho aspav asun), iskolam, ek pulis thannem, benk, ATM, ek relve sthan, bore zullpi roste, ek bazar, devosponnache zage, hottelam, ek khellpa moidan, ek vijecho kendr ani ek nattok ghor asat.
Bhugol
Kuddchoddem 15.26028°N, 74.10833°W hangasor asa ani tachi sorasor unchai 13 m. Ugem ani Guleli nhoimchi mellpachi suvat Sangem vo Songom  haka  Zuari nhoim mhonn  vollkhotat. Ti ut’tor ostompt Sanvodd’ddem poriant dhanvta. Fuddem, ti ostomptek Khuxavoti Nhoim  poriant dhanvta ani Xellvonna-k melltta. Uprant ti portun apli dixa ut’tore vatten bodolta jen’na ti Ponchvaddi pavta ani Rachol poriant vhanvta. Porot ti ut’tore vislean Borie vhanvta ani fuddem ut’tor-ostomptek Rasaim Durbhatt poriant ani xevttim Orbi doriantt veta zoim ti Murganvank melltta. Ti Goenchea jil’leant 67 kilometr provas korta.
Hovaman
Kuddchoddem haka ek uxnno pavsalleacho hovaman asa. Kuddchoddencho hovaman gimalleant gorom ani hinvalleant ekech torecho zavn asa. Gimalleant (Mars tem Mai) tapman 32 °C poriant veta ani hinvalleant (Dezembr tem Fevrer) chodd korun 25.8 °C ani 20 °C bhitor asta. Pavsalleacho kall Junh tem Setembr asa zantunt musollamdharecho pavs ani nettachea vareacho aspav asta, Sorasori pavs 2699 mm (106.24 inch) asta.
Loksonkheaxastr
Bhartachea 2011 India lokgonnttent, Kuddchoddem Kakodda hankam 22,730 lokvosti asli. Lokvosteche 51% dadle tor 49% bailo. Kuddchoddem Kakodda haka sorasorichi sakxorta 85%, ji raxttrik sorasorichea 74.04% von odik asli: dadleanchi sakxorta 92.57% ani bailanchi sakxorta 84.97% asli. Lokvosteche 10.54 %, 6 vorsanchea piraie khala asli.
Proxason ani Kaido
Xar vaddeamnim vibhagla zoxe porim Ponttemol, Morailem, Bansai, Kariamoddi, Shirfod, Bepkegal, Madhegal, Kakoddaa, Dabhamoll, Kamral, Khamamoll,Baga-Kuddchoddem ani Kakkumoddi. Nogorpalikent dor vaddeak vinchlolo vangddi asa,Vangddi nogorpalikechea iezmanank vinchun kaddttat.
Xar Goenchea Vidhan Sobhek ani Lok Sobhek protinidhi dhaddta ani Dokxinn Goenchea vidhansobhecho  bhag zavn asa. Sod’deacho amdar Nilesh Cabral  zo Bharotia Jonta Pokxacho  zavn asa.
Kuddchoddem hanga ek pulis thannem asa jem Kuddchoddem xar ani lagxilea ganvanchi seva korta. Kuddchoddem hanga ek vhoddlem uzo palovpi  doll asa jem Chandor, Kuddchoddem, Sanvodd’ddem ani Kepenchi seva korta. Uzo palovpi dollak ek akantachea vellar vanchovpachi soi asa, don vhoddlim udkache nividar ani ek rokhddem vaporpachem vahon asa. Tiche kodden 40 tem 50 ujeacheo nivida asat.
Orthxastr (Adincho veapar ani ud’deg)
Zuari nhoim zoxi ti dograntlean vhanvta ti hea ganvank don bhagamni bhagakar korta ek ut’tori bhag zaka Sanvodd’ddem ani dokxinnecho  bhag zaka Kuddchoddem mhonn vollkhotat. Hi nhoim hea xarak borkot haddunk porinnamok asa, zoim lhan vhoddim poinnareank, mhal ani vepar lhan dhokeancher zoxe porim Khamamoll Ponnje, Pornnem Goem savn adi pavoitat. Tech porim lhan lakddache vanxe, mitth, torkari adi  hea dhokeacher pavoitat. Murganv savn reli marg Londda vochpi Kuddchodem, Kalai, Kullem pasar zata zo 1880 vorsa ghatlolo zache vorvim hea zageachi borkot zavnk pavli.
Hea zageacho mukhel orthik vevhar min zavn asa. Zaiteoch minacho komponi Kuddchoddeant asat. Hea zageacho minacho santtho Goenchea komponencho asa zoxe porim Sesa Goa (novem nanv Sesa Sterlite Ltd), Dempo (atam Sesa Resources Ltd), Timblo, Salganvkar, Fomentos Minescape, Agencia Mineral Maritima, Agarwal, Bandekar, adi.
Hea zagear ravpeancho rozgar minachea ud’degacher nitt vo add vatten adarolo asa.
Xarak ek ud’degachi  vasahot asa jika  Kakoda Ud’degik Vasahot mhonn vollkhotat. Tantunt zaitech ud’deg aspavtat.
Sonvskrutai
Kuddchoddem xarant zaitech devosponnache zage asat zanchim nanvam Marutigodd, Gonnpoti devull, Sateri devull, Purushmharu devull, Mhadev devull, Rakhnno dutachi Igorz ani Jama Mosjid. Xarant Xigmomhotsov ponchangachea survatek somorpitat ani halim Intruzui somorombhant aila. Zatrek zaitech  bhokt hanga ietat.
Halinchea kallacho kolecho vosro zaka  RAVINDRA BHOVON nanv dilam,to kola ani sanskrutaiechi udorgot korpak Kuddchoddeant bandpant aila. Hem bhovon Kuddchoddem Sangenchea rostear Marutigoddachea paim-a khala asa.Nattkam utsov, tiatr utsov, Songit NattokMhautsov, Tiatr kariaxall, bhurgeank  kolechem xibir, bailanchea udorgoticheo karriavolli, vegllea toranchea lok kola ani songitacheo karioxalla, Natalanchea gitanchi spordha, kovali, Sonvsarik Nattkam dis, Xikxonnik kaiavolli, Bholaike ani Kaideacher zagrutaiecheo kariavolli, Fottvancheo karioxalla Konknni Nattkancheo  spordha, Xiv Joionti, Xikpeancho dis oxeo kariavolli Ravindra Bhovonant sodankal kortat. Ravindra Bhovon Kuddchoddem cho vistar korpak ievjila, sodheachea zagea fattlean jem ievjiloleam bos sthana boglek astole. BHAG II hantunt  novo vosro 299 boskancho astolo 2000 boskenchem, bodami prekxokghor ani Gurudev Ravindranath Tagore hache murticho aspav astolo.
Bhagivont Gerard Majella
Bhagivont Gerard Majella zaun aslo ek Redemptorist brother. To Katolik firgojecho ek sant zaun asa. Bhurgeank, gorban aslolea bhurgeank, avoiank ani avoiponache besar aslelea ostoreank khatir tache magnneacho adar magtat.
Kumbio
Kumbio
Kumbiothe botanical name of which is kareya arborea is a tree with knotted trunk and big scented flowers and green fruits as big as cannon balls. Its bark yields a strong fiber for ropes.
Polleiat
Careya_arborea
वर्ग:Konknni वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Romi panam
Bhagivont Gerard Majella
Jivit
Gerard Majella Italiant Muro Lucano, Basilicata, hanga zolmololo 6 Abril 1726. Tannem zaiteo milagri kelleo:
Sant Gerard Majella 16 Otubr 1755, Italiant melo. Taka 29 Janer, 1893 vorsant Roma xarant Pap saib Leo XIII an bhoktivontacho mann favo kelo ani Dezembrache 11er, 1904, Pap saib sant Pius X an taka santacho mann favo kelo. Saint Gerard Majellacho fest Otubrachea 16er zaun asa.
Avoiancho patrão
Ekdam Sant Gerardan Pirofalo familik bhett dilo ani thoisor tacho rumal soklla podlo. Tea familichea eke cheddvan jednam taka tem portun dilem, Sant Gerardan taka mhonllem "Tujem kodem dovor. Ek dis tuka hachi goroz podot".
Sondorbh
वर्ग:Catholic Igorjeche Sant वर्ग:Romi panam
Kuddchoddem
Xikxonn
Xarant bori xikxonnachim iskolam asat. Famad asat tim The New Educational High School, Sarvodaya Educational Society, Guardian Angel High School, Smt C T Naik High School, Our Lady of Perpetual Succor Convent School, Shree Saraswati Prathamik Marathi Vidhyalaya, Fr.Agnelo Primary School ani novem bandlolem Cambridge iskol.
Don unchlea madheomik xikxonnachim iskolam Guardian Angel Higher Secondary School ani Smt. C.T.Naik Higher Secondary School zavn asat.
Xarant ek  Management iskol asa jem Guardian Angel High School cholovpi  sonvstha choloita. Ek ITI (Ud’degik Proxikxonnachi Sonvstha) l Kakodda bhagant asa. Ek kolej asa ji tontrvidhealoichea dakhlea khatir xikpeank  toiar korta jika Government Polytechnic, Kuddchoddem (GPC)  nanvan vollkhotat ji  zaiteach xikxonnik vibhag hatalltta.
Sanjay School for Special Children hem Pontemol bhagant urta. Fr.Agnelo School of Music and Performing Arts hem Pilarche padri choloitat jem hea zageachea xikpeancheo songitacheo gorzo bhagoita.
Khell
Kuddchoddeant SAG Sports Complex bhou gorzancho khellacho vosro,veaiamsall ani krikett khella moidan asa. Xarant ek futtboll khella moidanui asa.Goeant her kodden asa toxem, futtboll ek chodd lovkik khell Kuddchoddencho asa. Guardian Angel Sports Club zo Goa Professional League hantunt khelltta to Kuddchoddencho zavn asa.
Vareachi
Laginchem vimantoll Dabolli Vimantoll asa jem hangachean 32 km lambaier asa.
Relichi
Kuddchoddem reli sthan  Goenchem pornnem relve sthan zavn asa. Kuddchoddem reli sthan South Western Railway  hachea khal ieta.Hollddonnchea. Tome Caetano de Costa,eka Katolk thovoiak hi rull ani tech porim Curchorem-Sanvordem relevechem sthan 1880 vorsa ghalpak sangpant  ailolem. Ek mukhel reli rullacho Murganv tem Kollem kontrador Xri. Cosme Damiao Noronha ani tacho up-kontrador Tome Caetano de Costa zavn asle. Kuddchoddem-Sanvodd’ddem datt zonglamni ani ranvotti zonvaramni bhorlolem aslem jea vorvim lok Sanvodd’ddeak Goenchi bhaili xim oxem somzotalo.Purtugez sorkaran Brittix sorkarak relve RULL suru korunk vinoilem.. Tem ek chodd avghodd kam aslem kiteak dongor katorpak zai asle, bogdam khonnunk  zai aslim ani datt zongol nivoll korpak zai aslem.
Roste
Kuddchoddem rostea vorvim Moddganv, Fonddem, Kepem ani her Goenchea xarank zoddpant ieta.
Poriavoronnache Vixoi
Xar Dokxinn Goenchea minachea ud’degacho ek mukhel zago zavn aa. Relve sthan ek motto min choddovpacho zago laginchea minantlea minacho. Hem min vhorpak ttrokancho upeog korpant ieta je xarantlea rosteantlean choddche vetat jea vorvim dhull ani avazachem produxon zavnkpavta ani vahatukekui addkholl haddtta. Hea khatir xarant thoddi nagrik uchambollai zata. Atam hem addvea margantlean vhorpak ievzonn asa.
Nanvadik lok
Goenkar futtbol khellpi Alvito D'Cunha hanga xikla ani ravlolo asa.
Henvui polle
Sanvordem
References
वर्ग:Konknni वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Cities and towns in South Goa district वर्ग:Romi panam
Vedas
Ved bharti-i somazachem mulladhar oxem sahity. Somvsarantolem soglleant pornem sahity oso vedancho gourou zala. Ved hem utor vid dhatuposun bhavo.Korm' ani koronn hea orthak o protyoi lagun toyar zalam. Hacheuylean ved utracho orth ginean,gineanacho vixoi va gineanachem sadhon oso dekhun vedak brohm' osoi ek poryaivachi xobd vaprop zata.Ved he goneansvorup brohm' manlem zalear loukik ani oloukik gineanachem tem bhanddar asa oso tacho motitarth zata.[1]
Vedant ek guddh xokt asa oxi ek dharnna asa.Ved ho oso xobd somuh asa zacho svorochchar borobor zalo zalear aplem monoroth sidhd zaupachi tank tea xobdosomuhant asa oxem mantat.Oxe toren vedank doivik sondrbh melltta. Vedvafmoi koxem nirmann zalem hea sombondan zaitim motamasat.Hachevixim vedvafmoyant kaim il'lekh sampddottat.Srixttikromachea mullacho sod gheupacho yotn kelo zalear ekadrem totv asa mhonnpachem manchem poddtta.Takach mohabhut,soim',ixrvor,pormatma oxem mhonnop zata.Hea mohabhutacho nixrvas mhollear ved oxem brihodarnnyokoponixodant mhollam.
Vedache ul'lekh
Voidik vafmoyantole prozapoti deuten srixtt nirmann korun tichea koleannakhatir ved nirmann kele.Toxench prozapotin aplea hunkaravangodda ved nirmann kele oxem-i mhollam.Ho hunkar poilim riximni aikolo mhonnun tea hunkarak mhonnjech vedak xruti oxem namv mell'llem.
Monun hi onadi ani nity oxi vedvanni brohmodevachea tonddatlean bhair aili oxem mhollam.Toxench yogonesidhdik rik,yozus ani horivonxant mhollam.Punn sadaronnoponnan vedancho korto konntori manpak zai mhonnun purannamni char tonddam axil'lea brohmodevakodden ani her devankodden vedanchem korteponn sompoilem.Vixnnupurannant vixnnukodden,devimohatmeant devikodden zalear kaim purannant sureak legit vedprourtok manla.Dus-ya eka purannant vamdevaposun tor bhogoudgitent onkaraposun vednirmiti manlea.Toxench ved he xobdosvorup axil'lean te mollbantlean utpon'n zaleat oxem-i ek mot asa.Karonn xobd ho mollbacho gunn.Hodakax va chidakax hatuntlean ji divy vanni progott zali tikach ved oxem mhollam.Hi vanni topxrchorea korpi purvil'lea rixichea ontoskoronnant progott zali.Mhonnunuch ved rixink sfurle oxe mhonnttat.Oxetoren vedanche utpot'tivixim anikoi zaitim motam sampddottat.
Bharti-i somskritichea obheasant vedanchem sthan soglleant voilea pamvddeavoilem zaun asa.Monun ro akhkho ved dhormachem mull mhonnun sanglam.Dekhun aryodhrmacho vichar kortona vedancho obheas korop samkem gorjechem asa. Vedanchem mhotvoi adlea kallasaun aizomeren tigun asa.Choddkorun ostonti pondditamni vedancho khub obheas korun tanchem mhotv zogafuddem manddlam.Toxench ved hem dhormachem mull tharil'lean ved promann mhonnpachem trikalobadhit asa oxench manpant ailam.Monun dhormachi jim char promannam sangleant tatunt vedak poilem sthan dilam.
Bharti-i astik dorxonamni apapolem totvoginean manddtona vedanchoch adar ghetla.Toxench nastik dorxonam mhonnun zancho ul'lekh zata tea boudhd-zoin dhormant legit vedancho adar kel'lo asa.Boud'd dhormachem totvogonean manddpi goutom' budhdan vedancho obheas kel'lo ani to vedank mantalo.Tosench sont goneanexrvor ani tukaramasarokil'lea sontamni-i vedancho gourou kelo.
Ved koxe nirmann zale hem sangtona adle rixi mhonnttat.Toxench vedanchem korteponn konnakoch mellna mhonnunoi ved opouruxey asat oxem-i mhonnop zata.Vedanchi voidik vafmoi ekach zagear nirmann zaunk na zalear tem modhy axia,soptosindhu ani modhyodex hanga nirmann zalam oso sorvosadaronn somoz asa. Vedache bhag
Purai vedache char bhag asat mhonnpache ul'lekh voidik vafmoyant distat.Puruxosuktant ayil'le rig,sam',chhond ani yozus oxa hea char xobdamni vedache char bhag zaleat.Punn brahmonngronthant yogoneachem vidhan axil'lean thoim rig,yozus ani sam' oxa tinoi vedancho ul'lekh asa.Choddxe soglle toreche xrouteag hea tin vedanchea adaran zatat.Hea dor eka vedacho ekek ritviz yogoneant mukhel mhonnun asta.Odhvoryu rigvedi asta,hota yozurvedi zalear udgata samvedi asta.
Vedancheo mukheloponnan char somhita prosid'd asat-rigved,yozurved,samved ani othrvoved.Veasan heo somhita toyar korun aplea char xixeank xikoileo.Fuddem xixyoporomporen tanchi zotnai zaupak lagli.Hatuntlean zaite fantte nirmann zale.Tanchim namvam ani tancho prochar khoim khoim zalo hi khobor choronnvyuh hea gronthant dil'li asa.Mohamuni potonzolichea pospoxaghnikant sangil'lepromann rigvedacheo ekvis xakha,yozurvedacheo ekxem ek,samvedacheo ek hozar ani othrvovedacheo nnou xakha asat.Punn teo atam mellnant.Sodea rigvedacheo don,yozurvedacheo so,samvedacheo tin zalear othrvovedacheo don xakha mellttat. Somaz ani devo
Polleiat
Vedas
वर्ग:Konknni वर्ग:Itihas / History वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Romi panam
गोवेकार. लक्ष्मण दत्ताराम
(जल्म: १७ मे १९३६, म्हापशें - बारदेस).
गोंयचो सुटके झुजारी. ताणें प्राथमिक शिक्षण मराठींतल्यान आनी माध्यमिक शिक्षण इंग्लीशींतल्यान घेतलें. १९४६ वर्सा तो गोंयचे विद्यार्थी संघटनेचो (Goa Students Organisation) वांगडी आशिल्लो. १९४६ – १९५८ ह्या काळांत तो ‘नॅशनल काँग्रेस गोंय’ संघटनेचो वांगडी आसलो. उपरांत १९५८ वर्सा तो ‘रांकूर पात्रिओतिका’ (Rancour Patriotica) पक्षाचो वांगडी जालो. लोकांक गोंयचे सुटकेविशीं म्हत्व सुटके झुजांत वांटो घेवंक तो स्फुर्त दितालो. २५ नोव्हेंबर १९५४ दिसा पण सत्याग्रहांत ताणें सुटके झुजारी सिंधुताई देशपांडे वांगडा वांटो घेतिल्लो. पोलिसांनी ताका धरलो आनी चवकशे खातीर पोर्तुगेज सरकाराच्या प्रादेशिक लश्करी न्यायालया Military Tribunal) मुखार उबो केलो न्यायाधीशान ताका चार वर्सां बंदखणी फर्मायली. कायदो आनी सुवेवस्थेंत आडमेळी येवचीं न्हय हेखातीर आनीक दोन वर्सां ताका बंदखणींत दवरलो. चवदा वर्सां खातीर ताचे राजकी हक्क काडून घेतले. १५ ऑगस्ट १९७२ दिसा भारत सरकारान ताका ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो. गोंय सुटके उपरांत तो ‘गोंय जनता फ्रंट’ पक्षाचो वांगडी आसलो. ‘महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष’ हाचो तो एक संस्थापक वांगडी आसलो. १९७७ वर्सा ति जनता पक्षाचो वांगडी जालो.
किसमूर
किसमूर भारतांतल्या गोंय राज्याच्या जेवणांतलें एक खाशेलें पक्वान्न. किसमूर शिवराक आनी नुस्त्याची अशा दोनूय तरांनी करपाक जाता. चड करून किसमूर नाल्लाची सोय आनी तेलांत तळशिल्लें सुकें नुस्तें भरसून करतात.
झांशीची राणी लक्ष्मीबाई
जल्म
हाचो जल्म दी. 19 नोव्हेंबर 1835 या दिसा काशी बनारस हांगा कर्हापडे ब्राह्मण कुंटुंबांत जालो. जल्मावेळावयलें तिजे नाव मनकर्णिका. आवय-बापूय तिका अपुर्बायेन मनुबाई म्ह्ण्टालें. तिचो बापूय मोरोपंत तांबे हो दुसरो चिमाजी आप्पा हांचो खासगी कारभारी आशिल्लो.
भुरगेपण
मनुबाई 3-4 वर्साची आसतनाच तिची आवय भागीरथीबाई अकस्मात भायर पडली.तेन्ना मनुबाईक घेवन तिचो बापूय ब्रह्यावर्त हांगा दुसरो बाजीराव पेशवे घराण्याच्या राजकी वातावरणांत आनी बाजीरावाचे पोसके चले नानासाहेब आनी रावसाहेब तशेंच तात्या टोपे हाम्च्या सांगातांत तिचें भुरगेपण गेलें.तांचेवांगडा तिणें मराठी भास,मोडी लिपी आनी हेर शिकप घेतलें.पशवे तिका अपुर्बायेन ‘छबिली’ म्हणटाले.घोड्यार बसप,तरसाद वावडप,तुबक चलोवप,शिकार करप ह्या ताकदीच्या खेळांतूय ती कसबी जाली. ती सुंदर, बुध्दीमान,शूर आनी धाडसी आशिल्ली.
जीण
1842 त म्हळ्यार पिरायेच्या आठव्या वर्सा मनुबाईचें लग्र झांशीचो महाराज गंगाधरराव हाचेवांगडा जालें आनी ती झांशीची रानी लक्ष्मीबाई जाली. तिचो बापूय मोरोपंत हाका झाशीच्या दरबारांत सरदारकी मेळ्ळी. झाशींक आसतना ती राज्यकारभाराचें बरेतरेन प्रशासन करपाक शिकली.तिच्या हेर गुणांकूय हांगा बरी पोसवण मेळ्ळी.गंगाधरराव आनी लक्ष्मीबाई हांकां 1851 त एक चलो जालो पूण तो रोखडोच भायर पडलो.मागीर गंगाधररावान आपल्याच घराण्यांतलो पांच वर्सां पिरायेचो आनंदराव हो भुरगो पोसको घेतलो आनी ताचें नांव दामोदर अशें दवरलें.1853 त गंगाधराव हाका मरण आयलें.उपरांत 1854 त लॉर्ड डलहैसी हाणें ‘पोसकीं भुरगीं’ नामंजूर थारावन झांशी संस्थान खालसा केलें.पोसको वारस नामंजूर केलो हाचेविशींचे गाराणे तिणें ब्रिटीश सरकारामुखार मांडली,पूण ताचो कांयच उपेग जालो ना.कांय थाराविक वर्सुकी निवृत्तिवेतनाचेर तिका किल्लो सोडचो पडलो.राज्य खालसा जाल्ल्यान तिका खूब खंत भोगली.देवधर्म,पुजा,दानधर्म आनी हेर आध्यत्मिक कार्यावळींनी ती आपलो वेळ घालोवपाक लागली.1859 त क्रांतीझूज सुरू जालें आनी क्रांतीचें ल्हार झांशीक पातळ्ळें.थंयच्या हिंदी सैनिकांनी सगळ्या ब्रिटीश अधिकार्या नी कत्तल करुन झांशीचो किल्लो कबीज केलो.तांणी राणी लक्ष्मीबाईक झांशीचें राज्य आपल्या हातांत घेवपाची विनंती केली आनी राणयेन खोशयेन राज्य कारभारचीं सूत्रां हातांत घोतली सुमार 10 म्हयने झांशी प्रांताचेर राणी लक्ष्मीबाईचें राज्य चालू आशिल्लें.ह्या काळांत झांशीचे शिमेवेल्या दतिया आनी ओछी ह्या संस्थानिकांनी झांशीक रेवंडो घालो,तेन्ना तिणें व्हडा धाडसान तांचेआड झूज दिवन ह्या दोन संस्थानांकडेन शांततायाची कबलात केली. उपरांत,झांशी संस्थानांत जाल्ले ब्रिटिशांचे कत्तलींत रानी लक्ष्मीबाई जापसालदार आसा असो आरोप दवरून गव्हर्नर कनिन हाणें तिका धरपाखातीर सर ह्यू रोज हाका धाडलो. व्हडा सैन्यासयत रोज हाणें 20 मार्च 1858 दिसा झांशीक रेवंडो घालो.राणयेन तात्या टोपे,नानासाहेब पेशवे हांकां मदत करपाक आपयले.इकरा दीस तिणें ब्रिटिशांचो खर प्रतिकार केलो. बाराव्या दिसा ब्रिटिशांनी शारांत घुसून कत्तल जाळपोळ आनी फितुरीय वाडटाली.ताका लागून राणयेक पळून वचपाबगर आनी कांयच उपाय नाशिल्लो. निमाणें ती पोसक्या भुरग्याक फाटीक बांदून दादल्यांच्या भेसांत  सुमार 300 वेंचिक लोकांक घेवन झांशीतल्यान भायर सरली.
वर्ग:देवनागरी पानां
पळस
पळस - Butea monosperma. सामान्य नांव-पळस(कों),(म),पलाश,धक(हिं),फ्लेम ऑफ फॉरेस्ट (इं)
वनस्पतीशास्त्रीय वर्णन
मध्यम आकाराचें पानझडीचें झाड. 15 मी, मेरेन ऊंच वाडटा. हें सवकासायेन वाडपी झाड. देंठाच्या दोनय वटांनी पानां आसतात. मदलो देंठ 8-16 सें.मी.लांब आसता.आनी तीन पानाच्यो पाकळ्यो आसतात.एक पानाची पाकळी 10-12 सें.मी. लांब आसता.फुलां 2-5 सेंमी.लांब आसतात.रंगान भडक केसरी-तांबडीं. तीं तुऱ्यांनी आयल्लीं आसतात आनी एक तुरो 15 सें.मी.लांब आसता. फळ एक 15-20 सें.मी.लांब आनी 4-5 सें मी,रुंद अशी सांग.
खंय खंय मेळटा
मध्य भारतांत पानझडीच्या रांनांनी,1000 मी. उंचाये मेरेन हीं झाडां पळोवंक मेळटात. गोयांत साधारणपणान सगल्याक पातळिल्लीं आसात.
उपयोग
सालीचो ऍस्ट्रीन्जंट मूळव्याध, ट्यूमर आनी अनियमीत मासीक पाळीचेर वापरतात.
झाडांतल्यान एकेतरेचें गोम मेळटा ताका ‘ब्यूटी गम’ वा ‘बंगाल किनो’ अशें म्हणटात. तो एक ऍस्ट्रीन्जंट आनी अतिसाराचेर वापरतात.फुलांतल्यान तेजस्वी असो हळडव्या रंगाचो एक पदार्थ मेळटा पुण तो क्षण भंगूर आसता.बियो लिंबाच्या रोसा बरोबर धडायल्यार तांबड्योच जातात आनी ‘नागीण’ (सर्पी) नावांचो रोग ज्याका ‘धोबी ईच’ अशेंय म्हणटात,हमखास निवळायता.
वापरांत येवपी भाग
फुलां, साली आनी बी.
लागवड
बियो आनी मुळां कडसून.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रगत पंगड(Blood Group)
thumbnail|रगत पंगड रगत पंगड(Blood Group):रगत जुळणी(Cross Matching)प्रक्रियेक गरजेचे रगत-गट-तांबडे रगतपेशींचे कातीचेर कांय प्रथिनां आसतात. ह्या प्रथिनांच्या आदाराचेर मनशाचो रगत पंगड थरता. देखून तांकां रगत पंगडाचे घटक अशें म्हण्टात. हे घटक अनुवंशीक आसतात. ह्या घटकांचे प्रतिघटक रगतरसांत आसतात. पूण एका रगत-पंगडाचे घटक आनी प्रतिघटक एकठांय(एकाच मनशांत)आसनात. घटक आनी प्रतिघाटक हांचो संयोग जाल्यार तांबडयो रगतपेशी इबाडून त्यो फुटूंकलेगीत शकतात. एका मनशाचें रगत दुसऱ्याक घालचे पयलीं दोगांचेय रगत पंगड जुळटा वा ना हें पळोवंक जाय.
रगत पंगडाचे घटक जरी ३०० वयर आसले तरीय अ, ब आनी आर एच(RH)प्रणाली रगत जुळोवणेंत चड म्हत्वाची मानतात.
अ, ब, रगत पंगड प्रणाली- हे प्रणालींत अ, ब, अब आनी ओ (A,B,AB & o) हे रगत पंगड आस्पावतात.
१)‘अ’ रगतपंगडांत तांबडे रगतपेशींत ‘अ’ पंगडांचे घटक तर रगतरसांत ‘ब’ चे प्रतिघटक आसतात.
२)‘ब’ रगतपंगडात तांबडे रगतपेशींत ‘ब’ घटक तर रगतरसांत ‘अ’ प्रतिघटक आसतात.
३)‘अब’ रगतपंगडांत तांबडे रगतपेशींत ‘अ’ आनी ‘ब’ चे घटक तर रगतरसांत प्रतिघटक आसतात.
४)‘ओ’ रगतपंगडांत तांबडे रगतपेशींचे घटक आसनात तर रगतरसांत अ आनी ब चे प्रतिघटक आसतात.
‘अ’ रगतपंगडाचें रगत ‘अ’ आनी ‘ब’ रगतपंगडाच्या लोकांक दिवंक जाता.
‘ब’ रगतपंगडाचें रगत ब आनी अब रगतपंगडाच्या लोकांक दिवंक जाता.
‘ओ’ रगत पंगडाच्या रगतांत घटक नाशिल्ल्यान तें खंयच्याय रगतपंगडाच्या लोकांक दिवंक जाता. देखून ह्या रगतपंगडाक संवसारीक दाता(Universal donor)म्हणटात.
‘अब’ रगतपंगडाचें रगत फकत ‘अब’ पंगडाच्या लोकांकूच दिवंक जाता. पूण ह्या रगतपंगडांत प्रतिघटक नाशिल्ल्यान खंयच्याय पंगडाचें रगत ह्या पंगडाच्या लोकांक दिवंक जाता. देखून ह्या पंगडाक संवसारीक घेवपी(Universal Receiver)अशें म्हण्टात.
‘ओ’ रगतपंगडाचें रगत जरी सगळ्या रगतपंगडाच्या लोकांक दिवंक जाता आनी ‘अब’ रगतपंगडाच्या लोकांक सगळ्या रगतपंगडाचें रगत घेवंक जाता तरी वैज सरसकट अशें करिनात त्याच रगतपंगडाचें रगत त्याच रगतपंगडाच्या लोकांकूच दितात. रगत घालपाची प्रक्रिया सदांच रगत जुळोवणी(Cross Matching)करूनच जाता.
‘आर एच’(RH) रगतपंगड प्रणाली- ८५% लोकांक ‘आर एच’ चे घटक तांबडे रगतपेशीचेर आसतात तर १५% टक्के लोकांत हे घटक आसनात. ‘आर एच’ चे घटक आशिल्ल्या लोकांक आर एच पोझिटीव(RH+ve)म्हण्टात. जाल्यार हे घटक नाशिल्ल्या लोकांक] आर एच नेगेटीव(RH-ve)म्हण्टात. ‘आर एच’ पंगडाच्या घटकांक प्रतिघटक आसनात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
तवसळी
तवसळी हो परंपरागत कोंकणी हिंदू घरांनी रांदिल्लो, केक कसो दिसपी पूण शिवराक गोड पदार्थ. तवसळी सुजी (गवांचो कणो), किशिल्लें तवशें, नाल्लाची सोय आनी गोड हाचें मिश्रण वाफेवन तयार करतात.
वर्ग:गोंयचीं खाणां-जेवणां वर्ग:देवनागरी पानां
धोणस
धोणस हो परंपरागत कोंकणी हिंदू घरांनी रांदिल्लो, केक कसो दिसपी पूण शिवराक गोड पदार्थ. धोणस सुजी (गवांचो कणो), पणसाचो म्होंवलो, नाल्लाची सोय आनी गोड हाचें मिश्रण वाफेवन तयार करतात. धोणस करपाक चड करून रसाळ पणसाचो उपेग करतात.
वर्ग:गोंयचीं खाणां-जेवणां वर्ग:देवनागरी पानां
Saibinn Ghara Bhair Sortanam Magnnem
Saibinn Ghara Bhair Sortanam Magnnem
Our Lady's Statue leaving our house - Prayer
Eh mogache Maie ! Paulo veil Tum bhair sorcho hea ghorantli, amchim kallzam dukhim ani roddnnean adeus Tuka kortat. Kitlo khoxal dis ami kaddlo Tujea sangata, ani kitli dukh amkam bhogta polleun tum hea gharantli bhair sortai mhonn! Koxi Tum sanddun veta ghalun chodda eksurponnam he amche familik ! Adeus mogache Maie, vochum naka tor, amkam Tujem besanv dilea bogor, visrum naka heam Tujea putrank je zaito Tuzo mog kortat ani axen rautat vell Tujea porton ienneacho hea Tujea ghorant. Itlea mhonnosor tum vetai thoim ami Tuje borobor ietanv visvasan amchea kallzamnim. Zaiti ani zaitim argam Tuka ditanv Saibinni Tujea mogachea iennea pasot ani Tujea upkarank je favo nastanam Tujea mogam amkam keleai. Tujea kakutin damp amchim onupkarponnam ani guneanv je ami adarleat, nhoi amchea khoxen, bogor amchea nennarponnan ani dolldiran. Hem polleun vhoddle churchure amche kor ani vhoddlem besanv amcher ghal. Ghal tujea dolleantuli ek kakutichi nodor amcheam otmeam voir, tor amche dolle tuka ami laitanv prarthun ani magon, melloi amkam kurpa Tuzo mog korunk soglea amchea jivitant ani tuka bogunk sasnachea sasnnank. Eh Morie patka vinnem somboulele vinot kor amchea pasun je tuka prartitanv.
Amen
Polleiat
Saibinn Gharant Bhitor Sortanam Magnnem
Familichi Bhett
वर्ग:Konknni वर्ग:Roman Catholic anchim Magnnim वर्ग:Romi panam
Kumkum
Kumkum
Kumkum and Soubhagya or Tillo or Tillak - Only married women should wear this circular vermillion dot on the forehead called soubhagya or tillo of kumkum which is made of turmeric, alum and lemon juice.
Kumkuma is a powder used for social and religious markings in India. It is either made from turmeric or saffron. The turmeric is dried and powdered with a bit of slaked lime, which turns the rich yellow powder into a red color. In India, it is known by various names including kuṅkumam (Sanskrit कुङ्कुमम्), kumkuma (Telugu కుంకుమ, kunku (Marathi कुंकू), kumkum (Bengali কুমকুম, Hindi कुमकुम), kunkumam (Tamil குங்குமம்), Kannada ಕುಂಕುಮ ), Kungkumam (Malayalam കുങ്കുമം).
वर्ग:Konknni वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Romi panam
Vojnam ani Mapam
Vojnam ani mapam : dhany ani her toreche podarth, zomin adichea deughevichea veuharakhatir zokhpamapopachim sorvomany toxench xasnomany oxim molvannechi upkoronnam.
Itihas
Ejipt, sumeria, aesiria, bebilonia:somvsarantoli otipurvil'lim oxim don torechim vojnam (i.So.Adim 7000 ani i.So. Adim 5000) ijiptantlea ut'tor vattharantlea nakdda hangchea pornea thoddeant mell'lleant. Hea kallant don vegvegllea somskriteo ostitvant axil'leo. Hatuntolim poilea prokarachim vojnam lambsar vanttkullim ani dus-ya prokarochim vojnam xonkhaakarachim asun he donoi prokar chunea fatra posun toyar kel'le. Him vojnam bikka pod'doticher adaril'lim axil'lim. Dusrea prokarchea vojnachea kallantoi parddeo naxil'li tambddea chuneafatorachi ek tagddi mell'llea.
Measuring_tools_in_the_year_of_queen_elizabet.
Inglonddache poile elizhabeth rannyechea kallantolim vojnam him bikka pod'doticher adaril'lim vojnam choddkorun bhangra - rupeachem vozon korpak vaprotale. Ijiptantlea 3000 vorsanche razouttint tim vaprant axil'lean fuddem grik romon ani orob lokamni him vojnam apapole razouttint vaprant haddlim.
Teravea te sotravea rajvonxantlea kallant sumeria ani bebilonia dexant fokot hemettaitt fatraposun toyar kel'lim vojnam vaprotale. Tanche akar ekadrea nhidil'lea bodkauri asun, tanchim vojnam kaim gram'meren te 60.55 kigre. Itlea vhodd vojnachim astalim. Tancher ur - ningir - su' (legexoche raje) hem namv koril'lem astalem. Hea razancho kall i.So. Adim sumar 2530 axil'lo. Vhodd vojnachem moloi axil'leachem dakhoitale.
I.So. Adim sumar 2000-1800 chea kallant sumeriantlea irek ani or hanga samkea chokchokit ani gullgullit oxa hemettaittchea fatranchich nagpuri boramvri punn sopatt bhag axil'lim vojnam toyar korpachi protha axil'li. Uprantchea kallant porot bodka akarachim ani kallea hemettaitt fatraposun vojnam toyar korunk lagle.
Ijiptantlea i.Lo. Adim 1500 te 1450 hea xotmanant tis-ya dhottmijh hachea kallant thibjh hangachea ॲmon devachea deullantole vonnttir ek vhodd tagddechem chitr asa. Ut'tor ijiptantlea ttel el omarna hangachea i.So. Adim sumar 1370 te 1350 tosi vaprant axil'li ek tagddi mell'llea.
I.So. Adim atthvea xotmanant ttaigris nhomyeche ut'toreuttenchea vojnam ani mapam : dhany ani her toreche podarth, zomin adichea deughevichea veuharakhatir zokhpamapopachim sorvomany toxench xasnomany oxim molvannechi upkoronnam.
Itihas : ijipt, sumeria, aesiria, bebilonia:somvsarantoli otipurvil'lim oxim don torechim vojnam (i.So.Adim 7000 ani i.So. Adim 5000) ijiptantlea ut'tor vattharantlea nakdda hangchea pornea thoddeant mell'lleant. Hea kallant don vegvegllea somskriteo ostitvant axil'leo. Hatuntolim poilea prokarachim vojnam lambsar vanttkullim ani dus-ya prokarochim vojnam xonkhaakarachim asun he donoi prokar chunea fatra posun toyar kel'le. Him vojnam bikka pod'doticher adaril'lim axil'lim. Dusrea prokarchea vojnachea kallantoi parddeo naxil'li tambddea chuneafatorachi ek tagddi mell'llea.
I.So. Adim somar 3500 saun ijiptantoli hairoglifik lipi ani sumeriantoli kyunifearm' lipi hankam lagun thoinchim vojnam ani mapam hanchim chitram ani protyokx mhotvacho oso puravo mell'llo. Tea kallantosim vojnam tambddea chunea fatrachim toxench ghott'tt osa besaltt, ddayoraitt ani hemettaitt fatranchi astalim. (i.So. Adim sumar 3100) te ikravea - baravea rajvonxameren borch forok asat.
I.So. Adim pondravea te baravea xotmanamerenchea kallant ijiptachea vojnache zoddonn ghoddnnint khub bodol zale. Fatrancho zago branzhan ghetlo toxench bhumiti-i akaram zagear monzatiche akar aile. Hea kallant siria ani ijiptantole vepari vhodd promannant tagddeo ani vojnam vaprotale. Tache adim tagddeancho upeg fokot raje rajvadde, vhodd odhikari ani dellam hankam lagpi bhangra - rupeachea vojnankhatir kortale. Punn fatranchim voddnam chodd tigpi axil'lim. Dekhun i.So. Adim sumar 1350 chea kallant porot ghott'tt oxa grenaitt fatrachim vojnam korunk lagle.
I.So. Adim atthvea xotmanant ttaigris nhomyeche ut'toreuttenchea ॲsiria razouttin fatra zagear branzhachim toxench tambeachim vojnam procharant haddlim. Hea vojnancho akar suxeg gheta oxa kolapurnn ximvacho astalo. Oxa ximvakriti vojnancho ek purai sonch ॲsiria razanchea i.So. Adim 745 te 705 hea kalkhonddant toyar zal'lo, nimrud hangachea rajvaddeachea provexodarakodde mell'lla. Vhodd vojnank ukhlopakhatir branzhacheo mutthi asun lhan vojnank vhan vanttkulleo mudeo astaleo. Him ximvakriti vojnam odrea xekel saun te 2 ttelett meren mhollear 60.303 kigre. Meren sodeachea mosul gamvalagchea khorsabad hea purvil'lea nograchea ovxexant mell'lleant. ॲsiriache he dhortechea vojnamnim namvam oxim : 1 ttelett 60 mina, 1 mina 60 xekel, xekelochem vozon sumar 8.36 gre. Axil'lem. He pod'dotik fuddem 'ddarik' hem namv poddlem.
Purvil'lea kallant modhy tem udentetlea vegvegllea dexant vaprant axil'lea promannobhut vojnant xekel ani mina him namvam soglleak astalim. Punn ijiptant keddett hem ekok dhorun tache dha pottin ddeben ( 10 keddett), sep (100 keddett) him procharant axil'lim -(1)peem' (pelesttain, ijhrael); (2) ddarik (sumeria, bebilonia, ॲsiria); (3) sttettor (ary, okion); (4) keddett (ijipt); (5) nesef (siria); (6) khorin (porxia);(7)bikka (ijipt); (8) sela (finixia).
Grik vojnam: hangam don mukhel ani promannobhut oxim vojnam procharant axil'lim. Ek izaina ani dusrem othens.
1) izaina: hem 12.44 grem' vojnachem ekok asun tachea ½ bhagak ddrakma ani 1/12 bhagak obol oxim namvam axil'lim. Ddrakma 6.22 gremancho ani obol 1.037 gremancho axil'lo. Toxench 1 mina = 50 sttettor = 100 ddrakma = 622.08 grem'. Astalim. Him vojnam branjh ani xixachim asun kamsva akarachim astalim. 2)othens: hem 8.75 grem' vojnachem asun tachea ½ bhagak ddrakma ani 1/12 bhagak obol him namvam axil'lim. Toxench 1 mina = 50 sttettor = 100 ddrakma = 437.5 gre. Axil'lim. Him' vojnam branzhachim ani xixachim asun tacher dhubddachem chitr koril'lem astalem. Hea vojnache promannobhut nomune zontechea sondrbhakhatir othens xarant dourotale. Hea donoi prokarant 1 ttelett = 60 mina hench promann dhoril'lem.
Romon vojnam: hanga i.So. Dhavea xotmana laun branzhachim nannim ani vojnam procharant axil'lim. I.So. Adim sumar 338 laun nixrchit akarachim chhap axil'lim nannim ani vojnam romon ani lettin lokant procharant ailim. Nanneanche so prokar astale. Tatuntlea ekkachem namv ॲso asun vozon ittruskon ani eskon poundda itlem mhollear 4210 gren (272.81 gre.) axil'lem. ½ bhagak sem'mi, ⅓ bhagak ttrain, ¼ bhagak kvaddron, 1/6 bhagak seksotton ani 1/12 bhagak onchio oxim namvam axil'lim. Uprantchea kallant branjh nannea zagear rupeachem dineorios 1 onchio (27.41 gre.), 72 dineorai = 1 libra (poundd), 1 libra = 12 onchio (oums) = 328.9 gre. Brittix songrohaloyant axil'lea pornea vojnachea nomuneant 10 libralaun ¼ onchiamerenochim vojnam asat. Veparodhondeakhatir hi pod'dot ruddh axil'li. 2 obol = 1 skripyulom' (skrupol), 24 skripyula (skrupol)= 1 onchio ani 12 onchio = 1 lubra.
Orbi vojnam:i.So. Panchvea te atthvea xotmanant orob lokant vojnacheo tin pod'doti ruddh axil'leo. Heo xekel hea ekkacher adarit axil'lea ani tache ½ bhag, ¼ bhag kel'le astale. Hea tin pod'dotintlea vojnachea ekkachim namvam ani muleam oxim : (1) dinar: (4.212gre.) (2) di-hem': (2.916 gre.)rupem zokhpakhatir vaprotale. (3) di-hem' (3.18 gre.) hem vepar dhondeant va bhangra - rupeacho logddi zokhpakhatir ekok mhunn vaprotale. Hea ekkanchem nemkem ponn 0.13 gre. He moreadet i.So. 1259 meren tigoupant ayil'lem. Orbamni apli ekkam xezarchea gris, porxia, ijipt adi dexant prochlich axil'lea ekkank sohzoponnan bhagu xoktolim oxim kel'lim. Di-hem' ekkache 16 bhag korun dor eka bhagak kirot mhonnttale. 10 du-hem' = 1 vukiye ani 12 vukiye = 1 rottol. Toxench 1 kirot = 3 hebbe (zovache danne) va 4 kambeh (gomvanche danne) oxi vibhagonni kel'li. Brittix ani yuropi-i dexantlea uprantchea kallantlea promannobhut vojnancher soglleant chodd protyokx probhavo poddil'lo heo soglleant porneo orbi vozon pod'doti asat.
French ani her vojnam:(atthvem te ekunnisavem xotman) modhy yugant vojnacheo vegveglleo pod'doti procharant axil'lean vepa-yam'mdim vadvivad chodd zatale. Dexadexantuch nhoi zalear prantaprantant ani xaranxarant legit vegvegolle torechim vojnam astalim. Punn porno romon poundd yuropantlea choddxa vattharant otthravea xotmanameren voijki ani vokhdanchea kamankhatir vaprant axil'lo. Hea pounddachem vibhazom' oxem 12 oums = 96 ddrakma (ddram') = 228 skupol = 5,760 gomvache danne oxem kel'lem.
French vojnam: perisant mettrik pod'dot yeunche adim thoinchem mukhel vepari vozon ekok 'pve do mar' hem axil'lem. Tachem vibhazon oxem kel'lem 1 liuhor = 2 mar = 16 oums = 128 gro = 384 denjhe = 9,216 gren. Langdeak ani aryejh vattharant vegllett ekok prochlit axil'le. Kerenojhe hem ekok gorvam'mamsachea vojnakhatir, 100 liuhorancho kvinttol zodd vepari vojnakhatir zalear, zohazantlea malakhatir tton hem ekok vaprotale. Tton do mir hem pve do mar pod'dotint 2,000 liuhoranchem vozon axil'lem. Porno romon poundd perisant 1732 meren vokhdi vojnakhatir vaprant axil'lo. Teuporant tachea zagear pve do mar hem vozon ailem. Toxench gro ani gren hanchim namvam drakme ani skrupol oxim zalim.
Her dex: zormonint moladik dhatukhatir kolon mark hem promannobhut vozon 1524 to tharaupak ailem. Tachem vibhazon oxem axil'lem.1 mark = 8 oums = 16 loth = 64 kvinttin = 256 fenig(va ddeniyr)= 4,352 exen. Bhangor ani rupeakhatir florens poundd procharant axil'lem ani tachem vibhazon oxem axil'lem - 12 oums = 96 ddrakma = 288 dinari = 6,912 gren(= 448 gre). Sogllea torechea vepari vojnankhatir hench vozon kaidexir axil'lem. Spen ani tachea sogllea vosahotint kesttilochem mark vozon kaidexir axil'lem.(1) mark = 8 oums = 64 okhava = 128 oddarm' = 384 ttomin 4,608 gren (= 298.6 gre.). (2) mark = 1 poundd = 7,100 inglix gren ( = 460 gre.). Heach markan bhangrachem-i vozon kortale. Punn tachem vibhazon oxem axil'lem: 1 kvinttol = 4 oroba = 101.4 inglix poundd chini vepari malachem mukhel vozon pekol hem axil'lem: 1 pekol = 100 ketti = 133.3 inglix poundd ; 1 ketti = 16 ttil = 1,600 kanddorin.
Inglix vojnam:(atthvem te ekunnisavem xotman). Morxiacho raza ofa (757-96) hannem suru kel'loya novea nanneant 22.5 gren (1.46 gre.)vojnachi rupeachi peni mulbhut axil'li.Him nannim 1527 meren inglix vozon pod'dotik promannobhut axil'lim. Hi peni 'peni sttorlig' hea namvan vollkhotale ani ti orbi rupea ordea di-hemacher adarit axil'li (sumar 3.22 - 23 gren). Hi vozon pod'dot sarki orbi pod'doti bhaxen axil'li. Punn ticheantolo oums 20 peninchea vojnaborobor axil'lo ani poundd 12 oumsancho mhollear 450 grenancho axil'lo. Haka ttour poundd mhonnun vollkhotale. Fuddem 1527 vorsa he pod'dotizagear ttroi vozon pod'dot chalint aili.
ॲvhor do poijh vozon (1340): hem namv zodd malachea vojnakhatir vaprant axil'lem. Tisro eddourdd hannem ingloddant novem vojnachem promann 1340 to prosthapit kelem. Tannem toyar kel'lea vojnacho sonch 7,7,14,28,56 ani 91 poundd vojnacho asa. Hea vojnacho adar 6992 grenancho poundd ani 437 grenancho oums axil'lo. Hem ॲvhor do poijh vozon spoxttoponnan lokrichea vojnakhatir prosthapit korpant ayil'lem.
Ttroi vozon: hi pod'dot inglix xetti modim chodd ruddh axil'li. Inglix ttanksalli pod'dot ozunoi ttour pounddaurich adaril'li axil'li. Ttroi pod'dotint 24 gren mhollear 1 penichem vozon; 20 peninchem vozon mhollear 1 oums; 12 oums mhollear 1 poundd axil'lem. Ttroi pod'dot samki orbi pod'dotiurich axil'li ani tatunt peninchem vozon 47 grenanchea di-homachea ½ axil'lem. 1527 vorsa ttanksallint ttour pounddavangodda vepari pounddoi rod'd korun 5,760 grenancho ttroi poundd odhikrit ttanksalli poundd zalo.
Satvo henri hannem purai inglix vojnam toxench rexi-i auni ghonfoll mapam hanchi somvidhani-i mullaunnacher 1497 to ubaronni keli. Vojnam ani mapam hanchim rajyokoxi-i mankam prodhan sondrbh mankam mhunn inglonddantlea 43 mhotvachea xarant dhaddpant ailim. Hea somvidhanapromann 5,760 grenancho ttroi poundd 480 grenanchea 12 oumsat ani 24 grenancho 240 peni vojnant vibhag kele ani roupy penichem vozon ttoi pounddacho 480 vo bhag mhollear 12 gren tharaupant ailo. Tisro eddourdd hannem prosthapit kel'lea 6,992 grenanchea poundda zagear 7,000 gren oso promann poundd poile elizhabeth rannyen 1588 to prosthapit kelo.
Elizhabeth rannyechim mankam (1558 - 1603):elizhabeth rannyechea kallant inglix vojnank khoreponnan sthirtai aili. Tanchi 1588 toli ॲvhor do peaijh ani ttroi vojnanchi tisri ani nimnni xrenni 1824 meren mukhel mankam axil'lim. Vellar fonddreddovett (va 2240 poundd) oxim onumanam promannobhut tharaupant ailim. Inglix vojnank lang (dirgh) va greas honddreddovett ani tton oxe mehnnunk lagle. Elizhabeth rannyechea kallant ॲvhor do poijh vojnam 1 poundd = 16 oums = 7,000 gren hea promannacher adaril'li axil'lim.
Brittix impiriyol mankam: lordd kerisofeartt hache odhyokxotekhal somsdi-i somitin 1758 - 60 hea vorsa toyar korun ghetil'lim mankam 1824 to kaidexir korpant ailim. 1824 posun sogllim brittix mankam impiriyol mankam mhunn vollkhunk lagle. 5,760 ttroi poundd ho mukhel pounddzalo ani ॲvhor do poijh poundd 16 oumsancho ani 7,000 ttroi grenancho tharailo. I.So. 1843 to mukhel poundd manak 7,000 grenancho ॲvhor do peaijh poundd tharailo ani ttreai poundd 5,760 ॲvhor do peaijh grenancho korpant ailo. 1913 to 3 ⅓ grenancho ( ttreai oumsacho 150 vo bhag ) inglix va hi-yacho kerett sadaronn upegant urlo. Vokhdachea purouttheakhatir ॲvhor do peaijh poundd, oums ani gren sorvosamany vaprant aile. Teuporant 1963 tolea odhinemapromann soglli inglix vojnam ani mapam hanche mettrik pod'dotintlea vojnant ani mapant porot veakhea korpant aileo ani teuporant don vorsamni raxttri-i paunddear ho bodol veuharant yeupak survat zali. Veparakhatir impiriyol manok poundd ani vigonean toxench tontrovidea hatunt antororaxttri-i poundd (= 0.45359232 antororaxttri-i kigre.) mulbhut tharaupant aile.