cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अमोनिया
उद्येगीक उत्पादन
फातराच्या कोळशा पसून कोक तयार करपाचे पद्दतींत अमोनिया हो उपपदार्थ मेळटा. उद्येधंद्यांत वापरतात त्या अमोनिया पैका असल्या अमोनिया – उत्पादनाचें प्रमाण साप थोडें आसता. देखून संश्लेषणान (synthesis) अमोनिया तयार करपाच्यो पद्दती वापरतात. अनुकूल तापमान आनी दाब दवरून, उत्प्रेरकाच्या सांगाता, हायड्रोजन आनी नायटेरोजन हांचो संयोग घडून अमोनिया तयार जाता. असो सोद हाबर हाणें लायलो. हे पद्दतीक ‘हाबर पद्दत’ असें म्हणटात. बॉश हाणें तातूंत सुदारणा केल्यो म्हूण अमोनियाचं फायदेशीर वेपीरी उत्पादन शक्य जालें. नायट्रोडन आनी हायड्रोजन ह्या वायूंचें 1:3 ह्या प्रमाणांत मिश्रण करप, मिश्रण शुध्द करप आनी योग्य उत्प्रेरकाच्या सांगातांत आनी तापमानांत त्या मिश्रणाचेर दाब दिवप हें संश्लेषणान अमोनिया तयार करपाचे पद्दतीचें सार आसा. तिख्याचीं वा हेर धातूंची ऑक्साइड उत्प्रेरक (catalyst) वापरतात.
संश्लेषणान अमोनिया तयार करपा खातीर लागपी हायड्रोजन आनी नायट्रोजन हे वायू असे मेळयतात.
1. जळटा आसतना तापून धवो जाल्ल्या कोकच्या निखाऱ्याच्या थरांतसून वाफ सोडटकच C+H2 O → CO + H2 अशी विक्रिया जाता आनी पाणवायू (water gas ) तयार जाता. 2. तसल्याच कोकच्या थरांतल्यान हवा सोडटकच कोकांतली कार्वनाची आनी हवेची 2C + O2 + 4N2 → 2CO + 4N2 अशी विक्रिया जावन ‘प्रोड्यूसर वायू’ तयार जाता.
वयर दिल्ल्यो दोनूय विक्रिया एकठांय घडोवन हाडल्यार अर्ध – पाणवायू (semi water-gas) मेळटा. तातूंत सुमार 50% नायट्रोजन, 20 % हायड्रोजन आनी 30 % कार्बन मोनॉक्साय्ड आसता.
3. हुनहुनीत उत्प्रेरकावयल्यान वाफ, कार्बन मोनॉक्साइड आनी हायड्रोजन हांचें मिश्रण सोडटकच CO + H2 + H2 O → CO2 + 2H2 अशी विक्रिया जावन कार्बन डाय-ऑक्साइड आनी हायड्रोजन हांचें मिश्रण मेळटा. हाका ‘बॉश-विक्रिया ’ अशें म्हणटात.
उपेग
वट्ट उत्पादनाच्या सुमार 65% अमोनिया सारें तयार करपा खातीर वापरतात आनी सुमार 30% उद्येगीक उत्पादना खातीर खास करून स्फोटक पदार्थ तयार करपा खातीर खर्च जाता. तातूंतल्या चडशा संयुगांत नायट्रोजन आसता आनी तो अमोनिया पसून तयार करतात. देखीकः नायट्रोसेल्युलोज, डायनामाइड, खणकामांत वापरपाचे सुरुंग, सोडियम कार्बोनेट तयार करपा खातीर, क्युप्रा – अमोनियम, रेशीम, तरांतरांचीं सुतां (धागे) रंगोवपा खातीर वापरपाचीं रंजक द्रव्यां, वखदां, प्लॅस्टिक, नायलॉन, संश्लेषित रेझिनां आदी तयार करपाच्या प्रक्रियां खतीर लुगटाचेर संस्कार करपा खातीर, रबर तयार करपाच्या प्रक्रियांत लागपी द्रव्यां करपा खातीर अमोनिया वापरतात. तो सहज विघटन जाता म्हूण हुनहुनीत उत्प्रेरक वापरून हायड्रोजन मेळोवपा खातीर ताचो उपेग करतात. उदका- पुरवण शुध्द करपा खातीर क्लोरिना वांगडा अमोनिया वापरतात. उजवाडाचो उपेग करून चित्रांच्यो प्रती काडपा खातीर तशेंच छायाचित्रणाच्या प्रक्रियांत अमोनियाचो वापर करतात. प्रयोगशाळांत आनी उद्येधंद्यांत अमोनिया जलीय विद्रावाच्या स्वरुपांत वापरतात.
अमोनियांचीं लवणां (Ammonium Salts)
अम्लांची अमोनिया कडेन वा ताच्या उदकाची विद्रावा कडेन विक्रिया जावन अमोनियाचीं लवणां तयार जातात. ह्या लवणांचे वेगवेगळे उपेग आसात. अमोनियाचीं मुखेल लवणां अशीं: अमोनियम अॅसिटेट, अमोनियम कार्बोनेट, अमोनियम क्लोराइड, अमोनियम नायट्राइड. अमोनियम फॉस्फेट, अमोनियम सल्फेट, हायड्रॅझिन.
वर्ग:देवनागरी पानां
९वो गोवा युवा महोत्सव (१७, १८ जानेवारी २००४)
९वो गोवा युवा महोत्सव(१७,१८ जानेवारी २००४) ९वो गोवा युवा महोत्सव १७ आनी १८ जानेवारी २००४ ह्या दिसा सावयवेरें फ़ोंडे ह्या गांवांत आयोजीत केल्लो. गोंयचे मानादीक मुख्यमंत्री श्री. मनोहर पर्रीकर हांणी दिवली पेटोवन उक्तावण केलें. ह्या युवा महोत्सवाक वट्ट १७२४ लोक आयिल्ले.
कॉलेजीच्या भुरग्यांची तर उमेद वेगळीच. हो उत्सव दर वर्सा भशेन दोन दीस आशिल्लो. सुमार १५ कोलेजींनी वांटो घेतिल्लो. गीत तुजें गायतना, ब्रेकांतर, मुस्तायकी, प्रस्नमाची आदी साबार सर्ती आसल्यो. ह्या युवा महोत्सवांत ओंकार संस्कृती मंडळ हो पंगड जैतीवंत जालो. ह्या महोत्सवा निमतान काडिल्ल्या यादस्तीकेचें नांव विजयरथ आसलें. कार्याध्यक्ष म्हूण प्रदीप काकोडकार हांणी जापसालदारकी सांबाळळी.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Nirmolle Kunvornni - Gaion
Nirmolle Kunvornni - Gaion
Nirmollê Kunvornni Pure Princess Type: Hymn Source: Gaionacho Jhelo, 1995 edition, T-31, p. 217 Lyrics: Annonymus Music: Annonymus Publisher: Goychi Sevadhormik Somoti (Pastoral Institute), Old Goa, Goa 403 402 Translated by: Alfred Noronha, Pandavaddo, Chorão, Goa 403 102. August 2005
Nirmollê Kunvornni, noman tuka kortanv,
Pure Princess, I pay you my respects,
aik amkam je Tuka prarthtanv
Ami ektthãi zatanv zoit-zoit soglle
We are all gathered here praising you,
tuje put, Maiê mogachê.
Bara noketrancho
Placing a crown of twelve stars
on your head,
Ê Ranniê, koxi porzolltai tum!
how you sparkle (shine), Oh Queen!
Soglli prithum´, Maiê,
The whole universe, Oh Mother,
tujeam pãiam lagim
lies at your feet,
Pav gê amkam at´ani mornna-kallim.
come to our aid, now and at the hour of our death.
Polleiat
Ankvar Mariechea Manak Gaionnam
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Ankvar Mariechea Manak Gaionnam वर्ग:Gaionnam वर्ग:Romi panam
पेद्रु पाउल ब्राज कुर्रेय आर्फोसु
'''पेद्रु पाउल ब्राज कुर्रेय आर्फोसु (जल्म: 29 जून 1892, मरण:14 फेब्रुवारी 1965)
शिक्षण
एक नामनेचो कोंकणी पत्रकार बापायचें नांव रॉक आनी आवयचे नांव क्लाऊन पाशेको. मार्च 1918 वर्सा तांणे मुंबय विद्यापिठाची कृषी विज्ञानाची पदवी मेळयली. बरे गूण मेळिल्लयान पुण्याच्या शेतकी महाविद्यालयांत ताचें नांव मानादिकांचे वळेरेंत आसा.
जिविताची वाट
1918 वर्सा गोंयच्या कृषी आनी रान खात्यांत ताका नोकरी मेळ्ळी. 1918 ते 1931 वर्सामेरेन ताणें असोळणें गांवचो शासक म्हूण वावर केलो. उपरांत तो तेरसैरा सिरकूनश्क्रिसांव आग्रीकोला, मडगांव (Terceira Circunscricao Agricola) हे संस्थेचो मुखेल जालो. 30 वर्सां नोकरी केल्या उपरांत 1949 वर्सा तो निवृत्त जालो.
पुरस्कार
1919 वर्सा तेन्नाच्या गोंयच्या कृषी आनी रान खात्याच्या निर्देशकान ताका ऊं गनेज सॅति पॅस इ सॅति काबेसश (Um Ganez de sete pes e sete Cabecas) (सात पांयांचो आनी सात तकल्यांचो गणेश) अशें म्हूण ताचो भोवमान केलो.
भारताचें पीक वाडोवपाचे नदरेन ताणें बरेच प्रयोग केले. असोळणें, वेळ्ळी आनी आंबेली गांवांनी सरकारी जमनींत ताणें माडाच्या पिकाची उदरगत केली. नाल्लाचे उदरगतीच्या संस्कृतीक, वेपारी आनी उद्येगीक आंगांचो अभ्यासाक लागून गोंयच्या गवर्नर जनरलान ताचो भोवमान केलो. ताणें बरयल्लो प्रबंध पुस्तकरुपान उजवाडाक आयलो. शेंतवडीचीं उपकरणां, रसायनीक सारीं, कीटकनाशकां आनी शेतवडीच्या मळार यांत्रिकीकरण करपांत ताचो म्हत्वाचो वांटो आसा. 1941 ते 1947 वर्सा मेरेन सालसेत नगरपालिकेचो अध्यक्ष ह्या नात्यान ताणें घाण आनी कोयरा पसून सारें करपाची पध्दत सुरू केली. ताणें देवी, रॅबिज ह्या दुयेसां आड खर उपाय येवजण केली आनी मडगांव शारांतली येरादारी वेवस्था गटार वेवस्था सुदारली.
तो खर राष्ट्रवादी आशिल्लो. 1950 आनी 1960 वर्सा अ व्हीद (A Vida) ह्या पोर्तुगेज खबरापत्रा खातीर ताणें बरपावळ केल्या.
1962 वर्सा ताणें गोंयच्या कोंकणी भाशा मंडळाची थापणूक केली आनी मंडळाचो संस्थापक अध्यक्ष जालो. ह्या मंडळा वरवीं ताणें कोंकणी कार्यकर्त्यांचो एक पंगड तयार केलो आनी कोंकणी भास आनी साहित्य हांचे उदरगतीक हातभार लायलो. 1962 वर्सा मडगांवां भरिल्ले आठवे कोंकणी परिशदेचो तो येवकार अध्यक्ष आशिल्लो.
वर्ग:देवनागरी पानां
वैद्यकशास्त्र
वैद्यकशास्त्र आयुर्वेदाच्या आदारान रोगचिकित्त्सा आनी दुयेंसाचेर उपाय करपाचें शास्त्र.भरद्वाजाचे शिश्य धन्वंतरी आनी आत्रेय हे ह्या शास्त्राचे आदले प्रवर्तक म्हूण मानतात.धन्वणतरीन शल्यतंत्राचो आनी आत्रेयान, भिषग्विद्देचो प्रसार केल्लो.धन्वंतरीचो शिश्य सुश्रुत हाणें आपले संहितेंत शल्यतंत्राचें ज्ञान एकठांय केलें. आत्रेयाचो शिश्य अग्निवेश हाचो शिश्य चरक हाणें आपले संहितेंत कायचिकित्सेचें गिन्यान एकठांय केलें.चरक संहिता आनी सुश्रुत संहिता हे दोन ग्रंथ वैद्दकशास्त्राचे ग्रंथ म्हूण मनतात.
इतिहास
हिंदूचे शस्त्रक्रियेचें गिन्यान आनी कुशळताय पुर्विल्ल्या काळांत खूब उदरगतीक पाविल्लें.नाक,कान आनी कुडीचे हेर अवयव कापून त्या जाग्ार नवे बसोवपाचें काम त्या काळांत करताले.तेखातीर लागपी शस्त्रां खूब तीक्ष्ण आनी नाजूक आसतालीं अशें समजप जाता.
वेगवेगळ्या झाडांचेर आनि जिनसांचेर संशोधन करून त्या वखदांचो गुणधर्म जाणून घेवन पिडा नश्ट करपाची पद्दत शेंकड्यांनी वर्सां सावन चालू आशिल्ली.वैजकशास्त्राचें समग्र तात्विक आनी वेव्हारीक शिक्षण,तक्षशिला,नालंदा ह्या विद्यापिठांतल्यान दिताले.तशेंच खोलायेन अभ्यास केल्ले वैद्य समाजाच्या सगळ्या थरांतल्यान वायटकारांक बरे तरेन वखद विरसद करताले.राजा,सरदार हांचे मात खाशेले वैद्य आसताले.वैद्य वायटकारांकडच्यान प्राप्तीची अपेक्षा बाळगिनाशिल्ले.बपूण वायटकारांक आपल्याक तांकता तेप्रमाण तांकां दक्षणां दिताले.
विकास
ह्या वैजकशास्त्राचो विकास पयलीं भारतांत जालो आनी उपरांत तें गिन्यान अरबस्तान,युरोप ह्या देशांनी पावलें अशें उतिहास सांगता. इ.स.८ व्या शेंकड्यासावन अरबस्तांनांतले कांय जाणकार पंडित हांगा येवन संस्कृत ग्रंथांचीं भाशांतरां करूंक लागले.तांणी हांगाच्या कांय जाणकारांक आपल्या वांगडा बगदादाक व्हरून तांचे कडल्यान त्या पंडितांनी गिन्यान मेळयलें.अरबी भाशांतरांनि अश्र्विनीकुमार, सुश्रुत,चरक,हांचीं नांवां आयिल्लीं आसून तांची तोखणाय केल्ली आसा.अरबी भाशेंतल्यान ग्रंथांवयल्यान आर्य वैजकाचो प्रसार युरोपांतल्या वेगवेगळ्या देशांनी जालो.हांच्या वांगडा ग्रीक लोकांनीय आर्य वैद्यकाचें गिन्यान मेळोवन ताचो प्रसार केलो.ही वैजकशास्त्राची परंपरा उपरांत खंडीत जाली आसली तरी आधुनीक वैजिकशास्त्राचें अधिश्ठान ह्या वैद्यक शास्त्राचेर आसा असो कांय जाणकारांचो विश्वास आसा.तशेंच आधुनिक शास्त्रीय पद्दतीमार्फत आयुर्वेदीक आनी तत्सम वैजकशास्त्राचो पुनर्विचार करपाकडेन आता विद्वानांचें लक्ष वगेलां आनी तेवरवीं एकंदर वैजकीशास्त्राक एक नवें योगदान मेळूंक लागलां.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
वेलची
वेलची हो एक मसालो. ताका मराठीन:वेलदोडा,हिंदी:एला,इंग्लीश :कार्डेमम,संस्कृत:एला,गुजराती:एलची, लॅटीन:एलेटिरिआ कार्डामोमम. वेलचेचें शास्त्रीय नांव Elettaria cardamomum. तिका मसालो पिकाची राणी अशेंय म्हण्टात.
वेलचेचें रोप
वेलचेचें रोप दोन-तीन मी.ऊंच वाडटा. ताचीं पानां एक ते दोन फूट लांब,तीन इंच रूंद आनी सकयले वटेन मोव आसतात. फुलां तांबशा धव्या रंगांची आनी वासाळ आसतात.ह्या झाडाचें फळ इल्लेशें आनी कोनाच्या आकाराचें आसता. हें झाड १०-१२ वर्सां जगता आनि ६-७ वर्सांमेरेन उत्पन्न दिता.
वेलचेच्या रोपाक मुळाकडल्यान बारीख सांगांच्यो वाली जातात.रोप लायल्या उपरांत तिस-या वर्सासावन सांगो येवपाक लागतात. ऑक्टोबर-नोव्हेंबर म्हयन्यांत १५-२० दिसांची अंतरान सांगो काडटात.सांगो काडल्याउपरांत त्यो वताक आनी भट्टेंत घालून सुकयतात.
प्रकार
वेलची दोन तरांची आसता. धाकटी वेलची आनी मोठी वेलची. धाकटी वेलची कर्नाटक आनी केरळांत पिकता जाल्यार मोठी वेलची बंगाल आनी आसामांत पिकता.
लागवड
हें पीक मूळचें भारतांतलें. भारताभायर वेलचेची लागवड ग्वोतेमाला,टान्झानिया,श्रीलंका,व्हीयेतनाम,लाओस, कंबोडिया ह्या देशांनी करतात.जगांतलें ४०% उत्पादन ग्वोतेमाला ह्या देशांत जाता. भारतांत सुमार ९५००० हेक्टर सुवातेंत वेलचेची लागव्ड आसा आनी सुमार ४००० मेट्रीक टन वेलची मेळटा. कर्नाटक,केरळ आनी तमिळनाडू ह्या राज्यांनी वेलचेची व्हडा प्रमाणांत लागवड आसा. गोंयांत ह्या पिकाची चडशी लागवड ना.पूण आतां कांय शेतकामत्यांनि कुळागरांनी मिश्रपीक म्हण ताची लागवड केल्या. ह्या पिकाक लोभी प्रकारची जमीन मानवता. वेलचेची लागवड करपाखातीर बरी निच-याची जमीन निवडटात.जमनींत चड सेंन्द्रिय सारें आसल्यार उत्पादन चड मेळटा.१५०० ते ४००० मिमी.पावसाच्या जाग्यांनी,तशेंच १०-३५ सॅ.तापमान आशिल्ल्या जाग्यांनी आनी दर्यादेगेपसून ६०० ते १२०० मीटर ऊंच आशिल्ल्या जाग्यांनी वेलचेचें पीक बरें येता.पूण ह्यो जमनी सेंन्द्रिय सारें आशिल्ल्यो आनी ब-यो निच-याच्यो आसपाक जाय.
वेलचेची लागवड बियो वा फुटव्यांपसून करतात. हालीं तेंपार टीशु कल्चर ह्या तऩत्राचो वापर करून व्हडा प्रमाणांत वेलचेचीं रोपां तयार करतात. सादारण १०-१२ म्हयने पिरायेचो फुटवो लावपाखातीर वापरतात.सप्टेंबर-ऑक्टोंबर ह्या म्हयन्यांनी लागवड करतात.ह्या पिकाक सावळेची गरज आशिल्ल्यान कुळागरांनी ह्या पिकाची लागवड करतात.लागवड करपाखातीर ५०x५०x५० सेंमी.आकाराचीं २x२ मीटर अंतराचेर नेमां मारतात. ह्या नेमांनी अर्द किल मसुरीफॉस,अर्द किल स्टेरामील,अर्द किल निम केक आनी दोन कायली कंपोस्ट घालून नेम भरून घेतात.रोपां लायतना चड खोल रोयनात तर वयल्यावयर रोयतात. उपरांत बडयेचो आदार दिवन मुळांत सावळ घालतात.दर वर्सा हय-न्हयशी मातयेची भर घालतात आनी मुळांत सावळ घालतात.पिकाक ५-६ दिसांनी एक फावट उदक दितात. वेलचेच्या पिकाक वर्साक ३० किल नत्र,६० किल स्फुरद आनी ३० किल पलाश दितात.ह्याभायर ५ किल कंपोस्ट वा शेणखत दितात.हें सारें वर्साक दोन फावट वांटून दितात.
जाती
वेलचेचें चड जाती विकसीत जाल्ल्यो नात. म्हैसूर,मलबार,वाझुवका अशो कांय जाती आसात.म्हैसुर जातीची वेलची,उंचेल्या भागांनी लावपाखातीर योग्य आसा.हे जातीच्यो वेलच्यो मोठ्यो,पाचव्या रंगाच्यो आनी लांबट आसतात. हे जातीचे वेलचेचीं झाडां ऊंच वाडटात.मलबार जातीचीं झाडां मध्यम आकाराचीं आनी सखल भागांनी लावपाखातौर योग्य आसता.तमिळनाडू आनी कर्नाटक राज्यांनी हे जातीची व्हडा प्रमाणांत लागवड करतात.वाझुवका ही म्हैसूर आनी मलबार ह्या जातींचो सैमीक संकर जावन तयार जाल्ली जात.केरळ राज्यांत व्हडां प्रमाणांत तयार जाल्ली जात.केरळ राज्यांत व्हडां प्रमाणांत लागवड करतात. लावपाखातीर वापरतात.सप्टेंबर-ऑक्टोंबर
जतनाय आनी वापर
वेलचेक जावपी रोगांमदीं काटेरोग हो सगळ्यांत चड नुकसान करपी आसा.हो रोग विशांणूंपसून जाता.रोगट रोप दिसलें म्हणजे तें काडून उडयतात. हेभायर वेलची कुसप,खोड कुसप,पानांवयले तिबे ह्या सारक्या रोगांची वेलचेक लागण जाता. एका पुराय वाडिल्ल्या वेलचेच्या झोंपापसून १ किल वेलची मेळटा.वेलचेचो वापर तरेकवार जिन्नस करपाक तशेंच मिठायेंत करतात. खुबशा आयुर्वेदीक वखदांनीय वेलचेचो वापर करतात.तोंडाक रूच हाडपाखातीर वेलच्यो खावचें पानांनी,विड्यांत घालून खातात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
दिलीप बोरकार
दिलीप बोरकार हांचे पुराय नांव दिलीप धर्मा बोरकार।तांचो जल्म 09 जानेवारी 1956 वर्सा जालो।
जल्म आनी शिक्षण
जल्म 9 जानेवारी 1956 ह्या दिसा जालो,आगशी-गोय हांगा जालो. 1980 वर्सा ताणें आपलें बीं. ए. मेरेनचें शिक्षण पुराय केलें. उपरांत ताणें हिंदी विशय घेवन एम. ए.ची पदवी मेळयली. तशेंच 1990 वर्सा ताणें परत हिंदी आनी कोंकणी विशय घेवन एम. ए. ची पदवी मेळयली. कांय काळ कॉलेजींत कोंकणी विशय शिकोवपाचें ताणें काम केलां.
हेर वावर
शेल्टर,रॅगींग,बाकीबाब,एम् बॉयर,फ्लो अॉफ प्रॉस्पेरिटीं आनी पदमभूषण,ज्ञानपीठकार रवींद्र केळेकार आदी माहिती पटांची निर्मिती।
संदर्भ
वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis वर्ग:प्रसिध्द, फामाद मनश्यां/Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:कोंकणी लेखक
अयोध्या (थायलंड)
अयोध्या-2:
थायलंडांत 1350 ते 1650 मेरेन राजधानी आनी सांस्कृतीक केंद्र म्हूण नामना आशिल्लें शार. सयामी नांव ‘अयुधदिया’ आनी पूर्विल्ले नांव ‘द्वारमती’. आग्नेय आशियांतल्या वेगवेगळ्या प्रदेशां कडेन भारताचो सांस्कृतीक संपर्क इसवी सनाच्या सुर्वेक सुरू जालो. इ. स. चवथ्या शेंकड्यांत पूर्विल्ल्या इंडोचायनांत हिंदू राज्यां स्थापन जावन तांणी संस्कृत ही अधिकृत भाशा म्हूण आपणायली. द्वारमती ह्या नांवान पूर्विल्ल्या काळांत नामना आशिल्लो सद्याचो सयामाचो (थायलंड) प्रदेश पूर्विल्ल्या कम्भुज (ख्मेर) साम्राज्याचो एक भादग आशिल्लो.
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:Sonvsarachim Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage
दय्याळ सामारियेकाराची वपार
दय्याळ सामारियेकाराची वपार
Doiall Samariekarachi Vopar - The Good Samaritan ( parable )
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
दय्याळ सामारियेकाराची वपार
पवित्र पुसतक लुकास १० ː २५-३७
२५ तेदनां जेजूक कसाक लावुंक एका धरंशासत्रियान उठून अशें विचारलें: "गुरुजी, सासणीक जिवीत जोडतलं जाल्यार, हांवें कितें करुंक जाय?" २६ ताणें ताका अशी जाप दिली: "समुर्तिंत कितें बरयललें आसा? तें कशें वाचताय, सांगशी?" २७ ताणें पर्तिपाळून म्हळें: "सगळ्या तुज्या काळजान, सगळ्या तुज्या जिवाच्या बळान, सगळê तूजê शक्तीन, आनी सगळ्या तुज्या मनान सर्वेस्परा तुज्या देवाचो तूं मोग कर्तलय, आनी तुजो मोग कर्ताय तसच तुज्या पेल्याचो कर्तलय." २८ आनी जेजून ताका सांगलें: "तुजो जबाब सार्को आसा; तशेंच कोर आनी तूं जिवीत जोडतलय." २९ पूण आपल्या विचाराक कारण आसा म्हण दाखवंक ताणें जेजूक म्हळें: "तोर म्हजो पेलो कण?" ३० जेजून असो पर्तिपाळ केलो: 'कण-êक मनीस जेरिक्याक वचुंक जेरुजाल्या थावन देंवून येतालो; वाटेर तो चरांच्या हातांत सांपडलो; तãणीं ताचê कडे आसलें तितलेंय काण घेवन, ताका घाय पडोसोर मार घालो, ताका अर्दोमेललो करून सोडलो आनी आपूण पळून गेले. लूक. ३२ तसच êक लेवीत तेवशिल्यान पावून सरलो आनी ताका पळेवन, तोय दुस्रê कुशीन सरन चलत फुडें गेलो. ३३ पूण êक वाटसूर सामारियेकार तेवशिल्यान वेताना ताचê सर्शें पावलो आनी, ताका पळेवन, त्या बाबड्याचे ताका चुर्चुरे दिसले. ३४ तो लागीं आयलो, तेल आनी सरो लावून ताणें ताचे घाय बांदले, ताका आपल्या गाडवाचेर घालो आनी êकê खाणावळिंत ताका व्हरून ताचो परामोस केलो. ३५ दूसऱ्या दिसा ताणें दन दिनार काडून खाणावळकाराक दिले आनी म्हळें: ताचो सांबाळ कोर आनी कितेंय अगळो खोर्च तुका जायत जाल्यार, हांव परत येतां तेदनां तुका फारीक कर्तलं. ३६ ह्या तेगां भितोर कणें आपूण चरांच्या हातांत सांपडलल्याचो पेलो जावन दाखयलेंशें तुका दिसता ?" ३७ ताणें जाप दिलीː "ताची दय्या करून दाखयली ताणें. तेदनां जेजून ताका सांगलें: वच आनी तुंवूय तशेंच कोर."
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ
The Good Samaritan, Commentary & Meditation
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
रतन टाटा
रतन नवल टाटा हे भारतांतले सगऴ्यांत व्हड उद्देग समुहाचे अध्यक्ष आसात.
जल्म
रतन नवल टाटा हांचो जल्म सूरत हांगासर 28 डिसेंबर 1937 ह्या दिसा जालो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
यज्ञसंस्था
ताचेवयल्यान यज्ञ पयलीं राकेसांकडेन आशिल्लो म्हणपाचें कळटा. देव आनी राकेसांमदीं जावपी झुजांत सदांच देव जिखताले. देखून यज्ञ राकेसांक सोडून देवांकडेन गेले. मागीर देवांनी त्या यज्ञाचें विधिविधान खूब वाडयलें. फुडें यज्ञाविशीं राकेस देवांचें अनुकरण करपाक लागले. देवांकडेन आशिल्लो हो यज्ञ ऋषींनी मेळयलो आनी अशेतरेन देवांकडच्यान यज्ञविज्ञा मनशांमेरेन पावली. ब्राह्मण ग्रंथांतूय अशो जायत्यो आख्यायिका आसात. वैदिक काळांतूच यज्ञ नश्ट जालो. तो देवांनी यत्न करून परत मेळयलो. एके कडेन अशें म्हळां, यज्ञ देवांपसून पयस गेलो, तेन्ना देव ताका सोदपाक शकले नात.
तांणी हें काम अदितीक सांगलें. तिणें देवांपसून वर मेळयलो. तो म्हणजे 'यज्ञाचे सुरवेक आनी अखेरेक म्हाका आहुती मेळपाक जाय'. देवांनी तो वर दिलो. मागीर अदितीन यज्ञाक परत सोदून हाडलो. यज्ञाविशीं अशो वैदिक आख्यायिका प्रचलीत आसल्यो तरी तेविशीं वेव्हारीक आनी संभाव्य अशीं कांय अनुमानां पंडितांनी काडिल्लीं आसात. पुर्विल्ल्या काळांत मनशाक जेन्ना अग्नीचो सोद लागलो तेन्ना ताचे जिणेंत व्हड क्रांती जाली.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
अकादेमी
अकादेमी पुर्विल्ल्या ग्रीस देशांत नामनेचो ग्रीक तत्वज्ञ प्लॅटो (427- 348, इ. स. प. ) हाणें थापणूक केल्ल्या विद्यापीठाक ‘अकादेमी’ अशें म्हणटात. अथेन्स शारा लागसारूच अकादमस नांवाचें एक उद्यान आसा. तातूंत सुमार 387 इ.स.प. प्लॅटोन आपल्या विद्यापिठाची थापणूक केली. तें ‘अकादेमी’ नांवान नामनेक पावलें. ‘अकादेमी’ हे नांव ‘अकादमस’ ह्या ग्रीक वीराच्या नांवा वयल्यान घेतलें असें म्हणटात. प्लॅटोच्या विद्यापीठाची सगळ्याक नामना जाली आनी हेर देशांतलेय विद्यार्थी थंय शिकपा खातीर येवंक लागले. प्लॅटोच्या काळांत एरिस्टोटल हाणेंय वीस वर्सा अकादेमींत मोलाचो वावर केलो. हे अकादेमींत तत्वज्ञान, गणितशास्त्र, सृश्टशास्त्र आनी राज्य शास्त्र हे विशय शिकयताले.
अकादेमीचो इतिहास चार कालखंडांत वांटून गेला
(1) पोरनी अकादेमीः (इ.स.प. 347-264) ह्या पयल्या कालखंडांत स्प्यूसिपस, झीनॉक्राटीझ, पॉलेमो आनी क्रेटीझ हे अकादेमीचे ‘स्कॉलर्स’ (पीठ मुखेली) जावन गेले.
(3) नवी अकादेमीः (सुमार इ.स.प. 160 - 100) अकादेमीच्या इतिहासांत आनीक एक नवो काळखंड सुरू करपाचो भोवमान अधिपती कार्नीआडीस हाका फाव जाता. कार्नीआडीस हाणें आपल्या व्याख्यानां वरवीं सुशिक्षीत रोमन लोकांक ग्रीक तत्वगिन्यानाची वळख करून दिली.
(4) निमणी अकादेमीः (इ.स. 529 आदलो काळ) अकादेमीचो निमणो काळखंड खूब लांब आसा. अँटायओकस, प्लूटार्क, सायरीनियस, प्रॉक्लस, डामॅशियस अशीं ह्या काळांतल्या अकादेमीच्या कांय कुलगुरूंची नांवा जावन आसात. अकादेमीचो निमणो पीठमुखेली डॉमशियस हाचे कारकिर्दींत इ.स. 529 वर्सा जस्टीनियन ह्या रोमन सम्राटान सगळीं ख्रिश्र्चनेतर विद्यापीठां बंद करपाचो हुकूम काडलो. ताका लागून प्लॅटोची अकादेमी बंद जाली, आनी अशें तरेन पुर्विल्ल्या ग्रीक तत्वगिन्यानाचो अंत जालो.
संवसारांतली सगळ्यांत नामनेची अकादेमी 1635 वर्सा पॅरीस हांगा ‘आकादेमी फ्रांसॅझ’ ह्या नांवान सुरू जाली. हे अकादेमीचो उद्देश फ्रेंच भाशेचो अभ्यास आनी उदरगत करून कला आनी शास्त्र हांची फ्रेंच भाशेंतल्यान प्रगती करप हो आशिल्लो. 1816 वर्सा अकादेमीच्यो पांच शाखा जाल्यो. त्यो अश्यो – भाशा, ललित वाङमय, भौतिकशास्त्रां, कला आनी नीतिशास्त्र आनी राज्यशास्त्र. फ्रेंच अकादेमीच्या 40 वांगड्यांक ‘अमर’ ही भोवमानाची पदवी दितात.
इंग्लंडांतली सगळ्यांत पोरनी अकादेमी ‘रॉयल सोसायटी’ 1662 वर्सा भौतिकशास्त्राच्या अभ्यासा खातीर स्थापन जाली. 1754 वर्सा ‘रॉयल अकादेमी ऑफ आर्टस्’ ही अकादेमी चित्रकला, शिल्पकला आनी स्थापत्य हांच्या अभ्यासा खातीर स्थापन जाली. मानव्यविद्येच्या अभ्यासा खातीर ब्रिटीश अकादेमी 1902 वर्सा स्थापन जाली. ‘अकॅडॅमी ऑफ आर्टस् अँड लेटर्स’ ही अमेरिकेंतली साहित्य, संगीत आनी चित्रकला ह्या मळावेल्या नांवाजल्ल्या कलाकारांनी व्हडली संस्था आसा. अश्यो आनी हेर जायत्यो अकादेमी सगळ्या प्रगत देशांत स्थापन जाल्ल्यो आसात. इंग्लंडांतली सगळ्यांत पोरनी अकादेमी ‘रॉयल सोसायटी’ 1662 वर्सा भौतिकशास्त्राच्या अभ्यासा खातीर स्थापन जाली. 1754 वर्सा ‘रॉयल अकादेमी ऑफ आर्टस्’ ही अकादेमी चित्रकला, शिल्पकला आनी स्थापत्य हांच्या अभ्यासा खातीर स्थापन जाली. मानव्यविद्येच्या अभ्यासा खातीर ब्रिटीश अकादेमी 1902 वर्सा स्थापन जाली. ‘अकॅडॅमी ऑफ आर्टस् अँड लेटर्स’ ही अमेरिकेंतली साहित्य, संगीत आनी चित्रकला ह्या मळावेल्या नांवाजल्ल्या कलाकारांनी व्हडली संस्था आसा. अश्यो आनी हेर जायत्यो अकादेमी सगळ्या प्रगत देशांत स्थापन जाल्ल्यो आसात.
स्वतंत्रताये उपरांत भारत सरकारान कला, साहित्य, संस्कृताय, नाटक, संगीत हांकां उत्तेजन दिवपा खातीर तीन अकादेमींची तापणूक केली. (1) संगीत नाटक अकादेमी (1953): नृत्य, नाटक, चित्रपट आनी संगीत ह्या कलांक उत्तेजन दिवपा खातीर आनी भारतीय सांस्कृतीक एकचार सादपाच्या हेतान हे अकादेमीची थापणूक जाली. हे अकादेमीच्या वावराचें स्वरूप अशेः प्रादेशीक संस्थांक कार्यावळींनी एकसुत्रीपण हाडप, चर्चासत्रां घेवप.
(2) साहित्य अकादेमी (1954): साहित्य अकादेमी मार्च, 1954 वर्सा स्थापन जाली. उर्बा दिवपा खातीर साहित्य अकादेमी भारतीय बरोवप्यांक पुरस्कार आनी मानचिन्हां दिता. भारतीय भाशातल्या आयच्या ग्रंतांची वळेरी तयार करप, संस्कृत साहित्य (महाकाव्यां आनी पुराणां) उजवाडावप, एके भाशेंतलें साहित्य हेर भाशांनी अणकारप असो वावर अकादेमीन हातांत घेतला. दर वर्सा उजवाडाक येवपी दरेक भाशेंतल्या बऱ्यांतल्या बरे साहित्यकृतींक अकादेमी 25,000 रुपयांचो पुरस्कार दिता. ललित कला अकादेमी (1954): हे अकादेमीची थापणूक ऑगस्ट, 1954 त जाली. अकादेमीचो मुखेल वावर चित्रकला, शिल्पकला, स्थापत्य आनी हेर कला
हांच्या अभ्यासाक आनी संशोधनाक उत्तेजन दिवप हो जावन आसा. ह्या खेरीज प्रादेशीक अकादेमींच्या कार्यावळींनी एकसुत्रताय हाडप, कलेविशीं साहित्य उजवाडावप आनी कलाकृतींचीं राश्ट्रीय प्रदर्शनां घडोवन हाडप होय वावर अकादेमी करता.
दर एका राज्यांत त्या त्या राज्याची भास आनी ते भाशेंतले साहित्य, कलाकुसर हांची उदरगत सादपा खातीर अकादेमीची थापणूक केल्ली आसा. गोंयांत कोंकणी भास, साहित्य आनी संस्कृताय हांची उदरगत सादप खातीर ‘गोवा कोंकणी अकादेमी’(*) सरकारान घडयल्या. तशेंच गायन, नृत्य, नाट्य, वाद्य ह्या कला प्रकारांचो अभ्यास जावंचो म्हूण कला अकादेमी(*) घडयल्या. तेचपरी मराठी भास आनी साहित्य हांची उदरगत करपाक ‘गोमंतक मराठी अकादेमी’ वावुरता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Lognachem Vostr Vopar
Voparincho hetu
Tednam xisamnim lagim sorun Taka vicharlem: “Voparimnim tanchê kodde kiteak uloitai?” Tannem portipall kelo: “Kiteak Sorginchea Rajeache gutt vollkhunchem dennem tumkam dil’lem asa; tankam herank na. Asa tankam Dev anink-ui ditolo ani tanchem map bhoron òt’tolem; punn na tankam, asa tem porian tanchê koddlem Dev kaddun ghetolo. Dekhun Hanv voparimnim tanchê kodde uloitam, kiteak polleun-ui tankam disona, ani aikun-ui tankam aikona ani somzo-i na.
‘''Aikun-aikun tumkam kãi, somzochem na; polleun-polleun tumkam kãi dischem na. Kiteak hea lokachem kalliz zodd-nibor zalam, tanche kan bhere zaleat, tanche dolle dhamplole asat; na tôr dolleamnim tankam disunk lagtolem, kanamnim tankam sarkem aikunk melltolem, monan tankam somzotolem, ani, tim Mhojê-xim portun ieun, Hanv tankam borim korin .’ ''
Lognachem Vostr Vopar
Povitr Pustok ː Matev 22 ː 1 - 14
1 Jezu novean tanchê lagim voparimnim ulounk laglo: 2 "Sorginchem Raj oxem: eka razan aplea putacho lognacho utsôv kelo. 3 Lognak amontronn dhaddloleank apoun haddunk tannem aplea chakrank dhaddle, punn te iena zale. 4 Aniêk pavtt dusrea chakrank dhaddle ani mhollem: Apoiloleank oxem sangat: Polleiat, Mhojem jevonn toiar asa, mhoje padde ani chorboillim zanavoram hanvem marlim, ani sogllem toiar zalam; jevnnak ieiat. 5 Punn tãnnim kan diunk na, ani eklo aplea bhattant, dusro aplea veapar-dhondeak gelo; 6 heramnim chakrank dhôrle, tankam boddoile ani tancho jiv kaddlo. 7 Hem aikun razacho rag pettlo ani aplim loskoram dhaddun tea khuniancho tannem bhosm kelo ani tanchem nogor lasun uddoilem. 8 Uprant tannem aplea chakrank sanglem: 'Lognachem jevonn tôr toiar asa, punn apoilleank tem favona zalem; 9 dekhun tumi rosteanchea nakeanr vochat ani tumkam melltit titleank-ui lognak apoun haddat.' 1 Ani vattam-tintteantlean vochun, apnnank mellllim titleank-ui, boreank toxem vaittank, chakramnim zomoilim, ani lognacho vosro soireamnim bhòrlo. 11 Jevnnak bosloleank pollounchê khatir raza bhitôr ie zalear, lognachi nhesônn ghalinastana thõi aslolea eka monxak tannem dekhlo 12 ani taka vicharlem: 'Ixtta, lognachem vostr nastana tum hanga koso bhitôr ailoi? Punn tannem zap kaddli na.' 13 Tednam razan chakrank sanglem: 'Tache hatpãi bandun taka kallokhant bhair uddoiat; thõi sogllim rudon korun ani dant korkoraun astolim. 14 Kiteak apoillim zaitim, punn vinchun kaddlolim thoddim."
Devachem amontronn…nibam divpachem amchem dhoronn!
Ek Sfurthi: Ek aslo dorji. Soglleanche kopdde xinvtalo punn apunn pinzkuro kott (coat) nhesun bhonvtalo. Ek dis pinzkuro kott ghalun to misak ailo. Tachea ixttan taka mhollem, ‘ kedi loz tuka, dorji asun porian tum he porim pinzkurem nhestay!’ Tednam tea dorjean taka mhollem, ‘hanv mhonn kitem kortolom' Soglleanche kopdde xinvta mhonnosor mhaka mhoje kopdde xinvunk velluch mellona.’ Tea ixttan tachea hatant xem’bor rupyanchem nott ghalem ani taka sanglem, ‘polle he asat xem’bor rupya, hanv tuzo giraik mhonn somoz ani tuzo kott xinvon sarko kor. Tuzo kott xinvunk hanv tuka farik kortam.’ Dorji khuxal zalo ani to tacho kott xinvun sarko korunk kobul zalo. Punn dusrea aitara pasun toch pinzkuro kott ghalun to misak ailolo. Tachea ixttan taka pollelo ani vicharlem, ‘tuka hanvem xem’bor rupya dilole ani tunvem to kott kiteak xinvun sarko korunk na'’ Dorjean taka sanglem, ‘oxe toren sovai bhitor hanv xivunk laglo zalear mhaka nuksann zatolem!’
Oslea mon’xank nibam diunk sodanch khub karonna melltolim.
Devachem Utor:
Amchea Jivitak:
Somiachem amontronn svikarun Tachi ixttagot zoddunk amam dor ekleacho husko zaunk zai. Somi amkam eka sadea jevnnak apoyna bogor To amkam Apunnuch amchem jevonn zatolo toslea jevnnak apoyta. Somia jevnnant vantto gheunk ami borea sobhavachim asunk goroz. Nheson gorjechi. Nhesonn ixttagotichi, nhesonn visvasachi, nhesonn mogachi, nhesonn bhogsonneachi, nhesonn kallji gheta tosli! Eka-mekachea ragan jiyeun ani borochbor Somiachea jevnnant vantto gheunk zaina. Borabor Unddo moddop mhollear dusmankayecheo vontti moddun svotontr zavop. Somiachea jevnnant vantto ghetlea uprant ami Kristachem mon apnnaunk zai. Tache porim Apnnakuch khali korop, dusream pasot Aplem jivit khorchop. Kallzant rag ballgun amchea Somiachea jevnnank yeunk zaina.
“Voparimnim uloitolom, sonvsar rochloleak gupit asloleô vostu ukteô kortolom”, hem provadiachem utor oxem khorem zalem. (Matev 13:35)
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरून ताका विचारलें: “वपारिंनीं तांचê कडे कित्याक उलयताय?” ताणें पर्तिपाळ केलो: “कित्याक सर्गिंच्या राज्याचे गूट वळखुंचें देणें तुंकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनिंक-ऊय दितलो आनी तांचें माप भरन òत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें परियान तांचê कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारिंनीं तांचê कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-ऊय तांकां दिसना, आनी आयकून-ऊय तांकां आयकना आनी संजोय ना.
इजाय्ासान अशें आदिंच सांगललें तें तांचê सवें पाळन येता:
‘आयकून-आयकून तुंकां कांय, संजचें ना; पळेवन-पळेवन तुंकां कांय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दळे धांपलले आसात; ना तोर दळ्यांनीं तांकां दिसुंक लाग्तलें, कानांनीं तांकां सार्कें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां संजतलें, आनी, तीं म्हजê-शीं पर्तून येवन, हांव तांकां बरीं करीन .'
लग्नाचें वसत्र वपार
पवित्र पुसतक ː मातेव २२ ː १ - १४
१ जेजू नव्यान तांचê लागीं वपारिंनीं उलवंक लागलो: २ "सर्गिंचें राज अशें: एका राजान आपल्या पुताचो लग्नाचो उत्सोव केलो. ३ लग्नाक आमंत्रण धाडलल्यांक आपवन हाडुंक ताणें आपल्या चाक्रांक धाडले, पूण ते येना जाले. ४ आनीêक पावट दूसऱ्या चाक्रांक धाडले आनी म्हळें: आपयलल्यांक अशें सांगात: पळेइयात, म्हजें जेवण तय्यार आसा, म्हजे पाडे आनी चरबयललीं जानावरां हांवें मारलीं, आनी सगळें तय्यार जालां; जेवणाक येइयात. ५ पूण तãणीं कान दीवंक ना, आनी एकलो आपल्या भाटांत, दुस्रो आपल्या व्यापार-धंद्याक गेलो; ६ हेरांनीं चाक्रांक धोरले, तांकां बडयले आनी तांचो जीव काडलो. ७ हें आयकून राजाचो राग पेटलो आनी आपलीं लसकरां धाडून त्या खुनियांचो ताणें भसं केलो आनी तांचें नगर लासून उडयलें. ८ उपरांत ताणें आपल्या चाक्रांक सांगलें: 'लग्नाचें जेवण तोर तय्यार आसा, पूण आपयलल्यांक तें फावना जालें; ९ देखून तुमी रसत्यांच्या नाक्यानर वचात आनी तुंकां मेळतीत तितल्यांक-ऊय लग्नाक आपवन हाडात.' १ आनी वाटांतिनट्यांतल्यान वचून, आपणांक मेळळीं तितल्यांक-ऊय, बऱ्यांक तशें वायटांक, चाक्रांनीं जमयलीं, आनी लग्नाचो वस्रो सयऱ्यांनीं भòर्लो. ११ जेवणाक बसलल्यांक पळवंचê खातीर राजा भितोर ये जाल्यार, लग्नाची न्हेसोण घालिनासताना थोंी आसलल्या एका मनशाक ताणें देखलो १२ आनी ताका विचारलें: 'इश्टा, लग्नाचें वसत्र नासताना तूं हांगा कसो भितोर आयलय? पूण ताणें जाप काडली ना.' १३ तेदनां राजान चाक्रांक सांगलें: 'ताचे हात्पांय बांदून ताका काळखांत भायर उडय्यात; थोंी सगळीं रुदन करून आनी दांत कर्करावन आसतलीं. १४ कित्याक आपयललीं जायतीं, पूण विंचून काडललीं थडीं."
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
Polleiat Niall
Everything is ready; come to the marriage feast, Commentary & Meditation
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Jezucheo Vopareo वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
अयोध्या (उत्तर प्रदेश)
उत्तर प्रदेशांत फैजाबाद रेल्वे स्थानका सावन 6 किमी. अंतराचेर ईशान्येक शरयू (घाग्रा) न्हंयचे दक्षिण देगेर हें शार भग्नावस्थेंत आसा. अक्षवृत्तीय विस्तार 26° 48’ उत्तर आनी रेखावृत्तीय विस्तार 82° 12’ उदेंत. हिंदू, बौध्द आनी दैन धर्मीयांचें एक नामनेचें तीर्थक्षेत्र आनी पूर्विल्ल्या कोशल देशाची राजधानी. शाकेत, साकेत, कोशल, नंदिनी, अयुधा, अयोज्झा,विनिता, सुकोशल, रामपुरी, रामभूमी, इक्ष्वाकुभूमी, सोगेद, विशाखा अशीं तरेकवार नांवां आशिल्ले अयोध्या नगरीक ‘अवध’ वा ‘औध’ अशाय नांवांनी वळखतात.
‘मनुना मानवेन्द्रेण सा पुरी निर्मिता स्वयम्’ अर्थ – मानवश्रेष्ठ मनून ती नगरी स्वता निर्माण केली अशें वाल्मिका-रामायणांत म्हळां. मनूचो पूत इक्ष्वाकु अयोध्येच्या सिंहासनाचेर बसलो. फुडें प्रभू रामचंद्राच्या सत्ता काळांत आयोध्येची बरीच उदरगत जाली. वाल्मीकीन त्या काळांतले अयोध्येचें वर्णन असें केलां : 'कपाटतोरणवतीं सुविभक्तान्तरापणाम्।
सूतमागधसम्बाधां श्रीमतीमतुलप्रभाम्।
(वाल्मिकी रामायण 1.5, 10-11)
अर्थ- दारां आनी तोरणां आशिल्ली, भितल्ले बाजारपेठेची मांडावळ वेवस्थित आशिल्ली, सगळीं यंत्रां आनी आयुधां आशिल्ली, सगळे तरेचे कारागीर जंय रावतात असी, सूत आनी मागध हांची वसती आशिल्ली, गिरेस्त, जिचे प्रभेक उपमा ना अशी, जंय ऊंच इमारती आनी तांचेर बावटे धोलतात आनी जंय शेंकड्यांनी नाळी आसात, अशी ती अयोध्या नगरी आशिल्ली.
अयोध्येची व्हडविकाय तुलसीदासान असी सांगल्याः-
जद्यपि सब बैकुंठ बखाना
वेदपुराणविदीत जगु जाना।
अवध सरिस प्रिय मोहि न सोऊं
यह प्रसंग जानै कोऊ कोऊ ।।
अर्थ – वेद-पुराणांनी जरी वैकुंठाचें कितलेंय वर्णन केलें तरीकूय अयोध्ये सारकें दुसरें खंयचेंच क्षेत्र म्हाका प्रिय ना, ही गजाल सगळ्यांक खबर आसा.
इक्ष्वाकु वंशाचे राजा माधातृ, सगर, भगीरथ, दिलीप, खट्वांग, रघु, दशरथ आनी राम हे पराक्रमी सम्राट अयोध्येंत जावन गेले. प्रभू रामाचे पूत लव आनी कुश हांणी आपापलीं राजपाटणां
अनुक्रमान श्रीवस्ती आनी कुशावती हांगा हालयिल्ल्यान अयोध्येक वायट अवस्था प्राप्त जाली. सूर्यवंशाच्या ऋषभ राजान अयोध्येचें पुनर्वसन केलें.
आयची अयोध्या विक्रमादित्यान वसयल्या. एकदां ताच्या सैन्याचो तळ शरयूच्या कांठार आशिल्लो. थंय तपाक बशिल्ल्या योगी संन्याशा कडल्यान ताका हांगाच पयलीं प्रभू रामाची अयोध्या आशिल्ली अशें समजलें. हें कळटकच ताणें त्या प्रांताचें पुनरुज्जीवन करपाचें थारायलें आनी थंय देवळां, सरोवरां, बांयो हे सारकी बांदावळ केली. गुप्तकाळांत अयोध्येक राजधानीचो पांवडो मेळिल्लो. अयोध्येचेर मुसमान सम्राटांनी खूब घुरयो घाल्यो. सन 1993 वर्सा शहाबुद्दीन घोरी हाणें हो प्रांत जिखलो. तेन्ना सावन 1856 वर्सां मेरेन ब्रिटिशांचे सत्तेखाला पाव म्हणसर हो प्रांत मुसलमानां कडेन आशिल्लो.
महाभारतांत ‘पुण्यलक्षणा’ असो अयोध्येचो उल्लेख आसा. अयोध्येंत महादेवाची आनी विष्णूचीं मंदिरां आसात. सीतारसोई आनी हनुमानगढी हीं पूर्विल्ली देवळां आसात. अठराव्या आनी एकुणिसाव्या शेंकड्यांत नागेश्वरनाथ आनी दर्शन सिंहामंदीर पळोवपा सारकीं आसात. तशेंच कनकभवन, रामजन्मस्थान, रत्नमंडप, स्वर्गद्वार, गुप्तार घाट, रामघाट, लक्ष्मणघाट, जनौरा, गोप्रतारतीर्थ हीं हिंदू धर्मीर्यांची थळां आनी मणिपर्वत, तीर्थंकरांची मंदिरां (जैन धर्मीयांची तीर्थस्थानां) हीं ओडलायणी थळां खूब सोबीत आसात.
अयोध्येची सासाय खूब व्हड. गोस्वामी तुलसीदासान आपलो ‘रामचरितमानस’ ग्रंथ अयोध्येंत उजवाडाक हाडलो. ‘अयोज्झा’ गांवांत गौतम बुद्द दोन खेपो येवन गेल्लो असें बौध्दवाङ्मयांत म्हळां. बुध्दाच्या काळांत अयोध्येचें उपनगर साकेत समृध्दावस्थेंत आशिल्लें. ह्यूएनत्सांगाच्या भोंवडे वर्णनांत हांगा अशोकस्तूप, मठ आनी मंदिरां आशिल्लीं आनी 20 बौध्द मंदिरां 3000 बोध्द भिक्षु रावताले असो उल्लेख आसा. जैनाच्या ऋषभदेव, अजितनाथ, अभिनंदन, सुमतिनाथ आनी अनंतनाथ ह्या तीर्थंकारांचो जल्म अयोध्येंत जाल्लो. नामनेचो जैन सम्राट भरत, सगर, मधवा, सनत्कुमार आनी सुभौम हांची राजधानी हांगाच आशिल्ली. दादल्यांक 72 आनी बायलांक 64 विद्या शिकोवपाची वेवस्था आशिल्लें जैन विद्यापीठ हांगा इ. स. पयलीं 600 वर्सा आशिल्ल्याचों हेमचंद्रसुरी हाणें उल्लेख केला. बाबरान अवधच्या मंदिराची मशीद केली.
हांगा वर्साक तीन जात्रा भरतातः- मार्च/एप्रिल (चैत्र) म्हयन्यांत, जुलय /आगस्ट (आशाढ) म्हयन्यांत आनी ऑक्टोबर /नोव्हेंबर (आश्विन) म्हयन्यांत. जात्रेक लाखांनी भक्त लोक जमतात आनी अयोध्या नगराक एका व्हड तीर्थस्थाचे स्वरुप प्राप्त जाता.
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:Sonvsarachim Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage
मांद्रे
मांद्रे (६२६६५९)
मांद्रे हें उत्तर गोवा जिल्ल्यांतल्या पेडणें तालुक्यांतलें १९.५९ चौ. किमी. क्षेत्राचें शार आसून २०११ चे जनगणने प्रमाण ह्या शारांत १८८२ कुटुंबां वा वट्ट ८३३६ लोकसंख्या आसा. जिल्लो मुख्यालय, PANAJI हांगां ३३ किलोमीटर अंतराचेर आसा. राज्याची राजधानी PANAJI हांगां ३३ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हातूंत ४१६४ दादले आनी ४१७२ बांयलां आसात. हातूंत अनुसुचीत जातीचे लोक १७३ आसून अनुसुचीत जमातीचे ३ लोक आसात. ह्या गांवचो जनगणनेतचो स्थळ निर्देशांक ६२६६५९ आहे.
लोकसंख्योप्रमाणे शाराचो दर्जो V (लोकसंख्या_एकूण ५,००० to ९,९९९). शाराची नागरी स्थीती आसा. 'सर्वेक्षण शार'. १ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें BELGAUM हें शार १५६ किमी अंतराचेर आसा. ५ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें PUNE हें शार ४५८ किमी अंतराचेर आसा. रेल्व स्टेशन १४ किमी अंतराचेर PERNEM हांगां आसा.
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
शारांत उकती आनी बंद गटारवेवस्था आसा. ल्हान धरणांतल्यान उदकापुरवण जाता. शाराक शुध्दीकरण केल्ल्या नळाच्या उदकाची पुरवण जाता. उदका पुरवणेची तांक 920 किलो लिटर आसा. सगळ्यांत लागीं आग पालोवपाची सुविधा PERNEM (१४ किमी) हांगां आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १६ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय ८६ किमी हांगां आसा. शारांत १ दवाखानो आसा. शारांत १ कुटूंब कल्याण केंद्र आसा. शारांत १ प्रसूती आनी बालकल्याण केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती केंद्र १७ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ३२ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं रुग्णालय ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १६ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं फिरतो दवाखानो ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं हेर वैजकीय सुविधा २८ किमी हांगां आसा. शारांत २ खाजगी बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा. शारांत २ खाजगी निवासी आनी बाह्यरुग्ण वैजकीय सुविधा आसा. शारांत ४ खाजगी वखदां दुकान आसा.
शैक्षणिक सुविधा
शारांत ५ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. शारांत ३ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. शारांत ३ खाजगी कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत ३ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ खाजगी उच्च माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) MAPUSA (३२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) PANAJI (३८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) PERNEM RURAL (१५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं "खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला, शास्त्र आणी वाणिज्य)" MAPUSA (३२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय- विधी PANAJI (४६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय- विद्यापीठ PANAJI (५० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय - हेर MAPUSA (३२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैजकी महाविद्यालय BAMBOLIM C T (५० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय BANDORA C T (७४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैवस्थापन संस्था PENHA DE FRANCA (CT) (३८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पॉलिटेक्निक PANAJI (३८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा MAPUSA (२२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र PERNEM (१४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अपंगां खातीर खाशेली शाळा PENHA DE FRANCA C T (२७ किमी) हांगां आसा.
उत्पादन
मांद्रे ह्या शारांत मुखा वयल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( म्हत्वाच्या देंवत्या अनुक्रमान): COUNTRY LIQUOR.
संदर्भ
वर्ग:उत्तर गोवा वर्ग:पेडणें वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतलीं शारां वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:पेडणें तालुका / Pernem Taluka वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem
Jezu
Jezu Krist
Jezu Krist sonvsarant denvlolo Devacho put. Tacho zolm' Belea nogrant zalo. Ankvar Mariên Povitr Otmeachea kurpên gorbest zaun, Jezuk eka gorvam gottean zolm' dilo. Ontrollar anj tachi mhoima gaitale. Noketran udentichea raiank vatt dakhoili. Tannim Jezukdennim haddlim. Zolmolea uprant Jezuk Herod marunk sodi. Jezuk Ejiptak vhelo, Juzen ani Moriên. Nazaretak Jezu vaddlo. Jezun vhoddlo zaun bara xisank vinchle. Tannem zaiteo milagri keleo. Eka xisan tacho ghat ghetlo. Xekim taka, Kalvar dongrar, Khursar zoddlo. To melo ani taka nikhipilo. Tisrea disa to meleleantlo jivont zalo. Challis disamnim to sorgar choddlo. Jezu sorvpodvedar Deva Bapachea uzveak bosla ani thoim thaun jivim ani meleleanchim monsubi korunk ietolo.
Jezu ( 7-2 BC to 30-33AD) zaka Nazaretacho Jezu munn sogot volkotat zaun aslo Christanv dhormancho mukell fudari, ani sogle Christanv taka Devacho Put munn mantat. Sogle Christanv jea sodvondarache vatt polloun aslet, adlea korar, to voch Jezu Christ munn zannot.
Zannar manun ghetat, ki Jezu ek Galileanvcho judev munn, zo zolman ailo poilea shekdeache survatek, ani melo 30-36 AD Judea ganvant. Tanchem munnop assa ki Jezu zaun aslo munn ani ek Joao Bautist, ani taka Romanchea governaran zache naum aslem Pontius Pilate, khursar khillailo. To governor aslo 26 to 36 AD vorsa. Chodd zannar muntat ki Jezu ravtalo, Galilea ani Judea hea ganvanim, ani tannem vo novo dhorm porgotlo heanch ganvanim.
Povit koraracho boroinar Luke munta. Luke 3:23, ki Jezu tis vorsancho aslo, jednam tannem apli Ministry chalu keli, ani Acts 10:37-38 munta tea pormonem, tachi ministry, Johnnachea von poili suru zali ji Lukan boroilam tea pormonem, Luke 3: 1-2, Jezuchi Ministry suru zali fuim, 15ver vorsa Tiberiusache ( 28 or 29 AD). Hem soglem kont ixob laun zannar muntat ki Jezucho zolm zallo munn 6-4 BC.
Povit Korar munta tea pormonnem, Jezuchi Ministry chodd korun tannem millagri keleot, ani chodd milagri, duentank kurar korpacheo. Charui shub vortomanam pormonnem, sogleo milagri jeo Jezun keleot zaun assat 35-36. Heo Milagri don baxecho assat, Curar korpacheo, ani Soimbacheo Milargi. Curar korpacheo milagri muntlear, duentank borem korpachem, denvchar bosleat tanche voile denvchar kaddpache, ani meleank jivont korpache. Ani soimbacheo muntlear, udkacho soro korpacho, udkar cholmpachem, Moll zallea doreak nivoll korpak. Jezu munta ki, milagri fokot Devachea vorvinch korunk zata munn. Jedna Juzucher vaitt chintat te munnis munnok lagle ki denvcharank kaddun zata fokot denvchara vorvim, Juzu, munta ki apun fokot Spirit Santa vorvim, ( Matthew 12:28) or Devachea botta vorvim ( Luke 11:20)
Kont ani ixob korun zannar hea notojer pauleat ki Jezuk Khursar Khillailo, ani to melo hea vorsa 30-33AD. Ani shub vortomana pormonem, hi goddni goddli Pilatachea tempar, jedna to Romacho governor, Judea aslo. ( 26-36 AD). Saul vo Paulak appounem ailem to voros zaun aslem ( 33-36 AD)
Jezuchem Jivit
Jezuchem jivit amkam Tersar Niall'lelê guttam vo misteram vorvim kollonk ieta. He gutt veg-veglle. Sontosache, Dukhiche ani Horkache. Papa Saib Juanv Paulu 2rean 2000 vorsa, Uzvaddache mister vo gutt porgott kele. Tea bhair amkam, anink Tachea jivitacher Povitr Pustokar boroil'lem mellta. Torui anink amkam Igorz Matechea porom'porê vorvim kollon ieta.
Jezu Devacheam Utor Porgott'ta
Hem amkam uzvaddachea ghuttam vorvim mellta.
Jezuchem koxtt-dogd
Jezuchê koxtt-dogd Dukhinchea misteramnim niall'lear amkam kollta.
Jezuchem punorjivontponn ani Sôrg Provês
Jezuchem punorjivontponn ani Sôrg Provês amkam Horkachea vo Orkachea misteramnim mellta.
Urlele tin mister Jezun bhaisail'lê Povitr Atmea vixim ani Ankvar Moriêchea mornna ani sôrg choddnê vixim ani tichea Sorgachi ani Prithumêchi Ranni nemnnê vixim asa.
Kristanvancho bhavarth
Christanvancho bhavart borlolo assa ki Jezu, Spirit Santa vorvim, Ankvar Moria thai zolmolo, miligri keleo, Christanv dhorm goddun adlo, ani apun Khursar melo, tisrea dissa porot jivont zalo, ani sorgar choddlo, ani porot etolo. Sogle Kristanv, Jezuk, Dev mantat, zo zaun assa dusro zonn, ekach Devacho. Kristanvam mantat ki Jezu sorgar Deva bapachea uzveak bosla ani Nimannea disa, kupancher bosun, porot ietolo.
Polleiat
वर्ग:Totvaxastr / Philosophy वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Boreantlim borim panam वर्ग:Romi panam
ಚೂಡಿ ಪೂಜಾ
ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯೇ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರಾವಣ ಮ್ಹಳ್ಳಲೋ ಮಹಿನೋ/ಮಾಸ ಮ್ಹತ್ವಾಚೋ. ಹೇ ಮಾಸಾಂತ ಮಸ್ತ ಪರಬ, ಪೂಜಾ ಆಸ್ತಾತೀ. ನಾಗಾಕ ದೂದ ಘಾಲಚೇ (ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ), ಪಡಿಯೇಕ ಮಂಗಳಾರಾ ಮಂಗಳಗೌರಿ ವ್ರತ, ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜಾ, ಸುತ್ತಾಪುನ್ನವ (ನೂಲಹುಣ್ಣಿಮೆ), ದರಯಾ ದೂದ ಘಾಲಚೇ, ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮೀ, (ಕೃಷ್ಣಾನ ಜಲ್ಮಲಲೋ ದಿವಸು). ತಸ್ಸಿ ಜಾವೂನ ಆಷಾಡಮಾಸಾಂತೂಲೇ ಕಾನ್ನಾಧಾರೇಚೇ ಪಾವಸಾ ನಿಮಿತ ಬೆಳಸಾಣೀ ಆಯಿಲೇ ಜನ ಕೆದನಾ ಶ್ರಾವಣ ಯೆತ್ತಾ ಮ್ಹಣ ರಾಖೂನ ಆಸ್ತಾತೀ.
ಸೂರ್ಯಾನ ತಾಗೆಲೆ ಸ್ವಕ್ಷೇತ್ರ ಜಾವೂನ ಆಸೂಚೇ ಸಿಂಹ ರಾಶೀರೀ ಯೆತ್ತನಾ ಶ್ರಾವಣ ಮಹಿನೋ/ಮಾಸ ಸುರವಾತ ಜಾತ್ತಾ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ ಸುರವಾತ ಜಾತ್ತರಿ ಸುರುವೇಕ ಯೆವಚೇ ಶುಕ್ರಾರು ಯಾ ಆಯಿತಾರಾ ದಾಕೂನ ಚೂಡಿ ಪೂಜಾ ಪ್ರಾರಂಭ ಜಾತ್ತಾ. ಆಮಕಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಜಾವೂನ ದೋಳ್ಯಾ ದಿಸೂಚೋ ಸೂರ್ಯೂಚೀ ಜಗತ್ಯಾಚೇ ಸಕ್ಕಡ ಜೀವಜಂತೂಂಕ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ದೇವೂ ಮ್ಹಳ್ಳಲ್ಯಾಂತ ಖಾಂಯ ಅನಮಾನ ನಾ. ಸೂರ್ಯಾನ ನಾ ಜಾಲ್ಯಾರೀ ಜಗತ್ಯಚೀ ನಾ ಮ್ಹಣ ಸಕ್ಕಡಾಂಕ ಕಳ್ಳಲೋ ವಿಶಯ. ತಸ್ಸಿ ಜಾವೂನ ದೇವು ಮ್ಹಣ ಘೆತ್ತಿಲೇ ಹೇ ಭಾಸ್ಕರಾಕ (ಸೂರ್ಯ್ಯಾಕ) ನಮನ ಕರೂನ ತಾಗೆಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಜಾವೂಕಾ ಮ್ಹಳ್ಳಲೇ ಉದ್ದೇಶಾನ ಹೇ ಮಾಸಾಂತ (ಶ್ರಾವಣಾಂತ) ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, (ಜಿ.ಎಸ್.ಬಿ.), ಸಾರಸ್ವತ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಆದಿಲೇ ಸಮಾಜಾಚೇ ಅಯಪಣಾ ಬಾಯಿಲಮನೀಸ (ಸುಮಂಗಲಿಯೋ) ಕರಚೀ ಪೂಜಾ - ಚೂಡಿ ಪೂಜಾ
ಚೂಡೀ ಪೂಜಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರೀ ಕಸ್ಸಲೇ ?
ಚೂಡೀ ಪೂಜಾ ತುಳಸಿ ಕಾಟ್ಟ್ಯಾಕ ಕರಚೇ ನಿಮಿತ ಹೀ ಪೂಜಾ ತುಳಸಿ ಪೂಜಾ ಮ್ಹಣ ಚಿಂತೂಚೇ ಜನ ಆಸ್ಸಚೀ. ಜಾಲ್ಯಾರ ಹೀ ಪೂಜಾ ಕರಚೇ ತುಳಸೀಕ ಜಾಲ್ಯಾರೀ ಸೂರ್ಯಾಕ ಆರಾಧನಾ. ತುಳಸಿ ಕಾಟ್ಟೋ ಆಸೂಚೇ ಆಂಗಣಾಂತ ಸೂರ್ಯು, ಜಲ (ಉದ್ದಾಕ) ಆನೀ ಪ್ರಕೃತಿ ಹಾಂಕಾ ಆರಾಧನಾ ಕರಚೇಚೀ ಚೂಡೀ ಪೂಜಾ. ಚೂಡೀ ಮ್ಹಳ್ಯಾರೀ ಗಾಂಟೀ, ಜಮೋ, ಕಾಟು ಮ್ಹಣ ಅರ್ಥ ಯೆವಚೋ ಕನ್ನಡ ಶಬ್ಧ ಗಂಟು, ಗುಂಪು ಯಾ ಕಟ್ಟು ಜಾವೂನ ಆಸೂಕ ಸಕ್ಯ ಆಸ್ಸ.
ಚೂಡೀಕ ವಾಪರಚೇ ಫೂಲ, ಸಸ್ಯ:
ರತ್ನಗಂಧೀ, ಕಣಗೀಲ, ಕರವೀರ, ಚಿರ್ಡೋ, ರಥಾ ಫೂಲ ಆನೀ ಘರಾಚೇ ಮಾಯಿದರಾಂತ ಆಸೂಚೇ ಹಿತಲಾಂತೂಲೇ ಫೂಲ, ಮಾಜರಾ ನಾಂಕೂಟ, ಕಾಯಿಳ್ಯಾ ದೋಳೋ,  ಲಾಯೇ ಮಾಡ್ಡೋ,  ದಿಬ್ರಾಂಕೂರ ಯಾ ದೂರ್ವಾಂಕೂರ ಯಾ ದೂರ್ವಾ ಮ್ಹಣಚೇ ಏಕ ತಣ (ಹಾಕ್ಕಾ ಕನ್ನಡಾಂತ ಗರಿಕೆ ಯಾ ಕರಿಕೆ ಮ್ಹಣತಾತೀ) ಆವಳ್ಯಾ ಮಾಡ್ಡೋ ಹೇ ಸಕ್ಕಡ ಜೋಡಸೂನ ವಾಯಾನ ಗಾಂಟೀ ಘಾಲೂನ ವಿಷಮ/ಬೆಸ ಆಂಕಡ್ಯಾಂತ ತಾಂಗತಾಂಗಾ ಜಾವೂಕಾ ಜಾಲೇಲೇ ತಿತೂಲೇ ಬಾಂದಿತಾತೀ- ಹಾಕ್ಕಾ ಚೂಡೀ ಮ್ಹಣಚೇ. ಪಂಚವೀಸ ವರಸಾ ಪುಡೇ ಹೇ ಸಕ್ಕಡ ಫೂಲ ಆನೀಕ ಸಸ್ಯ ವಟ್ಟ ಕರಕಾ ಜಾಲ್ಯಾರೀ ಸಕಾಂಣೀ ಗಾಂವಾಂತ ಭೋಂವೂನ ಫೂಲ ವಟ್ಟ ಕರಚೇ, ಗಾದ್ದೋ, ದರೋ ಸಕ್ಕಡ ಸೊದ್ದೂನ ಮಾಜರಾ ನಾಂಕೂಟ, ಲಾಯೇ ಮಾಡ್ಡೋ, ದಿಬ್ರಾಂಕೂರ, ಕಾಯಿಳ್ಯಾ ದೋಳೋ ಆದಿಲೇ ಜಮ ಕರಚೇ ಆಶ್ಶಿಲೇ. ಆತ್ತ ಬಜಾರಾಂತ ತಯಾರ ಕರೂನ ದವರಲೇಲೀ ಚೂಡೀ ಮ್ಹೆಳ್ತಾ.
ಚೂಡೀ ಪೂಜಾ ಆಚರಣ ಕರಚೋ ಕ್ರಮು: -
ಹೀ ಚೂಡೀ ಪೂಜಾ ಸುರ ಜಾವಚೇ ಮ್ಹಳ್ಯಾರೀ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಯಿಲಮನೀಸಾಂಕ ಸಂಭ್ರಮ. ಸೂರ್ಯಾನ ಉದಯಾಕ ಯೇವಚೇ ಪೂಡೇಚೀ ಅಯಪಣಾ ಬಾಯಿಲಮನೀಸ ಉಟಾವೂನ ಮಾತ್ಯಾರೀ ನ್ಹಾವೂನ ಆಟ್ರಾ ಹಾತ್ತಿಚೇ (೧೮ ಮೋಳ) ಕಾಪಡ ಕಾಸ ಘಾಲೂನ ನೆಸೂನ ಸಂತುಷ್ಟ ಮನಾನ ಬಾಯಂಚೇ ದಂಡ್ಯಾಕ ಹಳದಿ ಕುಂಕುಮ ಲಾವೂನ ಫೂಲ ದವರೂನ ಬಾಯಂತೂಯೀ ಘಾಲೂನ ಗಂಗಾ ನ್ಹಈಂಚೇ ಸ್ಮರಣ ಕರೂನ ಬಾಯಂತೂಲ್ಯಾನ ಉದಾಕ ತಾಂಡೂನ ಘರಾ ಪುಯಿದರಾಂತೂಲೇ ಆಂಗಣಾಂತ ಆಸೂಚೀ ತುಳಸಿ ಎದ್ರಾಕ ರಂಗೋಲೀ ಘಾಲೂನ ಘರಾ ಬಾಗಲಾಚೇ ಉಂಬರಾಕ ಶೇಡಿನ ಬರವೂನ ಚೂಡೀ ಪೂಜಾ ಸುರ ಕರತಾತೀ. ತುಳಸೀ ಬದೀನ ದಿವ್ವೋ ಜಳವೂನ, ಜಗಾಂಟ (ಜಾಗಟೆ) ಮಾರೂನ ತುಳಸೀಕ ಉದಾಕ ಘಾಲೂನ ಪಂಚಕದಾಯೀ, ನಾರ್‍ಲು ಕೇಳಾಪೋಣೋ ನೈವೇದ್ಯ ಕರೂನ ಆರತ ಕರತಾತೀ. ತೆದನಾ (ತೇ ವೇಳಾರ) ಏಕ ಪದ ಮ್ಹಣಚೀ ಸೋವಯ ಕಾರವಾರ, ಕುಮಟಾ  ದಿಕಡೇ ಆಸಾ. ಆಮಕಾ ಮಂಗಳೂರ ಕಡೇನ ಶುಕ್ರಾರಾ ಮ್ಹತ್ವಾಚೋ ಜಾಲ್ಯಾರೀ ಕಾರವಾರ, ಕುಮಟಾ ಕಡೇನ ಆಯಿತಾರಾ ಪೂಜಾಕ ಮ್ಹತ್ವ. ತಾನ್ನೀ ಪಕತ ಆಯಿತಾರಾ ಮಾತ ಪೂಜನ ಕರಚೇ. ಆಯಿತಾರಾ ಪುರೈತ ಸೂರ್ಯಾಲೇ ಬಿಂಬ ಕಲಶಾಂತ ಪ್ರತಿಸ್ಟಾಪನಾ ಕರತಾತೀ. ತಾಕ್ಕಾ ಅಯಪಣಾ ಬಾಯೀಲಮನೀಸ ಪೂಜಾ ಕರೂನ ಆರತ ಕರತಾತೀ. ಹೋ ಕಲಶು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಜಾವಚೇ ವೇಳಾಕ ಸಮ ಜಾವೂನ ವಿಸರ್ಜನಾ ಕರಚೀ ಸೋವಯೀ ಆತಾಯೀ ಆಸಾ.
ಶೋಭಾನೆ ಪದ
ದೀ ವರೂ ತೂ ಮಾಕ್ಕಾ ತುಳಸೀ, ವಿಷ್ಣುವಕ್ಷ ಸ್ಥಳನಿವಾಸೀ,<BR> ರಾಕ್ಷಸಕುಲ ವಿಧ್ವಂಸೀ, ಹಾಂವ್ ತುಕ್ಕಾ ಸೋಡು ಕಸ್ಸೀ,<BR> ಮಂಗಲಕರೀ ಸದಾ ಸುಗುಣೀ, ಮಂಗಲಾತ್ಮಕಾಲೀ ರಾಣೀ,<BR> ಭಕ್ತಾಂಕ ತೂ ಸುಖದಾಯಿನೀ, ಹಾಂವ್ ತುಗೆಲಿ ಸ್ತ್ರೀಭಗಿನೀ,<BR> ಗೇ ಕುಂಕುಮ ಲಾಯಿತಾ ತುಕ್ಕಾ, ತೇಂಚೀ ಸದಾ ಮೇಳೋಂತೀ ಮಾಕ್ಕಾ,<BR> ಚಡ್ ಮಾಗೂ ಕಸಲೇ ಹಾಕ್ಯಾ, ದುರ್ಲಕ್ಷ ತೂ ಕೋರೂ ನಾಕ್ಕಾ,<BR> ದಾಕೈತಾಂ ಗೇ ಹೀ ಆರತೀ, ಮನಾಂತಾಸ್ಸೋ ಪತಿರೀ ಭಕ್ತೀ,<BR> ಹಾಂವೆ ಮಾಗ್ಚೇ ದೀ ಹೇ ತುಳಸೀ, ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ನಾಂವ್ ಪಾವಶೀ,<BR> ಗೇ ಮಿಗ್ಗೆಲೆ ಹೇ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ, ರಾಕ ಮಿಗ್ಗೆಲೆ ಅಯ್ಯಪಣ,<BR> ಪ್ರೀತೀಚೀ ತೂ ಹರಿಕ ಕಶ್ಶೀ, ಹಾಂವ ಜಾವ್ವೋ ಪತಿಕ ತಶ್ಶೀ.
ಹೇ ಶೋಭಾನೆ ಪದ ಭಕ್ತೀನ ಮ್ಹಣ ಆರತ ಕರತಾತೀ. ಹಾತಾಂತ ಅಕ್ಷತ ಧರೂನ ತುಳಸೀ ಕಾಟ್ಟ್ಯಾಕ ಪಾಂಚ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಘಾಲೂನ ಪಡಿಯೇಕ ಪಂತಾ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಘಾಲತನಾ ಸೂರ್ಯದೇವಾಕ ಆನೀ ತುಳಸೀಕ ಅಕ್ಷತ ಅರ್ಪಣ ಕರತಾತೀ. ಬಾಂದಿಲೀ ಚೂಡೀ ಆನೀ ಪಡಪಾನಾ ವೀಡೋ ತುಳಸೀರ ದವರೂನ ಭಕ್ತೀನ ವರಲ ಧರೂನ ಹಾಂತ ಚೂಕೀ ಕಸಲೇ ಜಾಲ್ಲಾ ಜಾಲ್ಯಾರೀ ತೇ ತುಗೆಲೆ ವಂಟೀಂತ ಘಾಲೂನ, ಆಮ್ಮಿ ಕೆಲ್ಲೆಲೀ ಹೀ ಪೂಜಾ ಸ್ವೀಕಾರ ಕರೂನ ಆಮಕಾ ಆಶೀರ್ವಾದ ಕರಕಾ ಮ್ಹಣ ಭಕ್ತೀನ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಕರತಾತೀ. ತಾಜ್ಜೇ ನಂತರ ಪೂಜನ ಕೆಲ್ಲೆಲೀ ದೋನ ಚೂಡೀ ಆನೀ ಪಡಪಾನಾ ವೀಡೋ ಘರಾಚೇ ಮುಕಾವಯಲೇ ದಾರಾಚೇ ಉಂಬರಾರೀ ದವರೂನ ಆರತ ಕರತಾತೀ. ದೇವಾ ಕೂಡಾಂತ ಆಮಗೆಲೆ ಇಶ್ಟ ದೇವಾಕ ಸ್ಮರಣ ಕರೂನ ಏಕ ಚೂಡೀ ಆನೀ ವೀಡೋ, ನಾರಲಾ ಮಾಡ್ಡ್ಯಾಕ ಏಕ, ಸೂರ್ಯಾಕ ಏಕ ಆನೀ ಮಾಲ್ಗಡ್ಯಾಂಕ ಏಕ ಮ್ಹಣ ದೋನ ಚೂಡೀ ಮಾಡಾ ವಯರ ಉಡಯತಾತೀ. ಮಾಂಯಿ (ಬಾಮುಣಾಲೀ ಆವೂಸ) ಅಯಪಣಾರ ಮರಣ ಜಾಲ್ಯಾರ ತಾಂಗೆಲ ಖತೀರ ಆನೇಕ ಚೂಡೀ ಉಡಯತಾತೀ.
ಬಾಮುಣಾಲೇ ಖತೀರ ಹೀ ಪೂಜಾ:-
ಹೇ ಚೂಡೀ ಪೂಜೇಚೋ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಬಾಮುಣಾಕ ಆಯುಷ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂಪತ್ತ, ಸುಖ ಸಮೃದ್ಧಿ ಜಾವಕಾ ಮ್ಹಣ. ಪೂಜನ ಕೆಲೆಲೀ ಚೂಡೀ ಬಾಮುಣಾಕಯೀ ಏಕ ದಿವೂನ ತೀ ಚೂಡೀ ಬಾಯಲ ಮಾಳೂನ ಘೇತಾ.
ಗಾಂವಾಂತ ಆಸೂಚೇ ಮಾಲಗಡ್ಯಾಂಕ ತಾಂಗೆಲೆ ಘರಕಡೆ ವಚೂನ ಚೂಡೀ ದಿವುಚೋ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಆಸಾ. ಪರಗಾಂವಾಂತ ಆಸೂಚೇ ಮಾಲಗಡ್ಯಾಂಕ ಟಪಾಲಾಂತ ದಾಡತಾತೀ. ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಸಮಾಜಾಚೇ ಜನ ಕಮೀ ಆಸ್ಸಿಲೇ ಗಾಂವಾಂತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಜಾವೂನ ಪೂಜನ ಕರತಾತೀ. ಹೇ ಸಾಮೂಹಿಕ ಚೂಡೀ ಪೂಜನೇಚೋ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆಮಗೆಲೆ ಮುಖಾವಯಲೇ ಪೀಳೀಂಕ ಹಾಜ್ಜೇ ಮ್ಹತ್ವ, ಉದ್ದೇಶ ಕಳಿತಾಕ ಹಾಣ, ತಾನ್ನೀ ಹೋ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮುಕಾರಸೂನ ವರಕಾ ಮ್ಹಣ.