cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
वजनां आनी मापां
इतिहास
ट्रॉय वजन: ही पद्दत इंग्लीश शेटी मदीं चड रूढ आशिल्ली. इंग्लीश टांकसाळी पद्दत अजुनय टॉवर पौंडावरीच आदारिल्ली आशिल्ली. ट्रॉय पद्दतींत २४ ग्रेन म्हळ्यार १ पेनीचें वजन; २० पेनींचें वजन म्हळ्यार १ औंस; १२ औंस म्हळ्यार १ पौंड आशिल्लें. ट्रॉय पद्दत सामकी अरबी पद्दतीवरीच आशिल्ली आनी तातूंत पेनींचें वजन ४७ ग्रेनांच्या दि-हमाच्या ½ आशिल्लें. १५२७ वर्सा टांकसाळींत टॉवर पौंडावांगडा वेपारी पौंडय रद्द करून ५,७६० ग्रेनांचो ट्रॉय पौंड अधिकृत टांकसाळी पौंड जालो.
सातवो हेन्री हाणें पुराय इंग्लीश वजनां तशेंच रेशीय आवनी घनफळ मापां हांची संविधानीय मुळावणाचेर १४९७ त उबारणी केली. वजनां आनी मापां हांचीं राज्यकोशीय मानकां प्रधान संदर्भ मानकां म्हूण इंग्लंडांतल्या ४३ म्हत्वाच्या शारांत धाडपांत आयलीं. ह्या संविधानाप्रमाण ५,७६० ग्रेनांचो ट्रॉय पौंड ४८० ग्रेनांच्या १२ औंसात आनी २४ ग्रेनांचो २४० पेनी वजनांत विभाग केले आनी रौप्य पेनीचें वजन टॉय पौंडाचो ४८० वो भाग म्हळ्यार १२ ग्रेन थारावपांत आयलो. तिसरो एडवर्ड हाणें प्रस्थापित केल्ल्या ६,९९२ ग्रेनांच्या पौंडा जाग्यार ७,००० ग्रेन असो प्रमाण पौंड पयले एलिझाबेथ राणयेन १५८८ त प्रस्थापीत केलो.
एलिझाबेथ राणयेचीं मानकां (१५५८ - १६०३):एलिझाबेथ राणयेच्या काळांत इंग्लीश वजनांक खरेपणान स्थीरताय आयली. तांची १५८८ तली ॲव्हर द पॅायझ आनी ट्रॉय वजनांची तिसरी आनी निमणी श्रेणी १८२४ मेरेन मुखेल मानकां आशिल्लीं. वेळार ङंड्रेडवेट (वा २२४० पौंड) अशीं अनुमानां प्रमाणभूत थारावपांत आयलीं. इंग्लीश वजनांक लाँग (दीर्घ) वा ग्रॅास हंड्रेडवेट आनी टन अशे मेहणूंक लागले. एलिझाबेथ राणयेच्या काळांत ॲव्हर द पॉइझ वजनां १ पौंड = १६ औंस = ७,००० ग्रेन ह्या प्रमाणाचेर आदारिल्ली आशिल्लीं.
ब्रिटिश इंपिरियल मानकां: लॉर्ड कॅरिसफॅार्ट हाचे अध्यक्षतेखाल संसदीय समितीन १७५८ - ६० ह्या वर्सा तयार करून घेतिल्लीं मानकां १८२४ त कायदेशीर करपांत आयलीं. १८२४ पसून सगळीं ब्रिटिश मानकां इंपिरियल मानकां म्हूण वळखूंक लागले. ५,७६० ट्रॉय पौंड हो मुखेल पौंडजालो आनी ॲव्हर द पॉइझ पौंड १६ औंसांचो आनी ७,००० ट्रॉय ग्रेनांचो थारायलो. इ.स. १८४३ त मुखेल पौंड मानाक ७,००० ग्रेनांचो ॲव्हर द पॅाइझ पौंड थारायलो आनी ट्रॅाय पौंड ५,७६० ॲव्हर द पॅाइझ ग्रेनांचो करपांत आयलो. १९१३ त ३ ⅓ ग्रेनांचो ( ट्रॅाय औंसाचो १५० वो भाग ) इंग्लीश वा हि-याचो कॅरेट सादारण उपेगांत उरलो. वखदाच्या पुरवठ्याखातीर ॲव्हर द पॅाइझ पौंड, औंस आनी ग्रेन सर्वसामान्य वापरांत आयले. तेउपरांत १९६३ तल्या अधिनेमाप्रमाण सगळी इंग्लीश वजनां आनी मापां हांचे मेट्रिक पद्दतींतल्या वजनांत आनी मापांत परत व्याख्या करपांत आयल्यो आनी तेउपरांत दोन वर्सांनी राश्ट्रीय पावंड्यार हो बदल वेव्हारांत येवपाक सुरवात जाली. वेपाराखातीर इंपिरियल मानक पौंड आनी विज्ञान तशेंच तंत्रविद्या हातूंत आंतरराश्ट्रीय पौंड (= ०.४५३५९२३२ आंतरराश्ट्रीय किग्रॅ.) मूलभूत थारावपांत आयले.
अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांतल्यो वजन पद्दती : जार्ज वॅाशिंग्टन हाणें १७९० त चलन, वजनां आनी मापां हातुंतले एकविधतेचे गरजेकडे काँग्रेसीचें लक्ष व्हेलें. पूण उद्देग आनी वेपारांत इंग्लीश वजनांच प्रचारांत आशिल्लीं. ह्याच काळांत फ्रांसांत मॅट्रिक पद्दत वेव्हारांत येताली. पूण अमेरिकन इंगिली पद्दतीकडेनूच जुळोवन घेवपाचो यत्न केल्लो. एकुणिसाव्या शतमानाच्या मध्यासावन जशीं जशीं नवीं राज्यां संघांत आस्पावलीं, तशे तशें तांकां मानकांचे संच दिवपांत आयले. त्या शतमानाच्या निमाण्या काळांत मानक वजनाम आनी मापाच्या कार्यालयाचें कार्यक्षेत्र वाडयलें आनी १९०१ त सत्तेर आयिल्ल्या काँग्रेस अधिनियमान ताचें नॅशनल ब्यूरो ऑफ स्टँडर्ड्सांत रुपांतर जालें. ह्या ब्यूरोकडे भौतिक मानकां तयार करपाचें आनी मानक पद्दती प्रस्थापित करपाखातीर मादार दिवपाचें, तशेंच त्या विशयांतल्या संशोधनाचो वावर सोंपयल्लो. ह्या ब्यूरोवरवीं सगळ्या राज्यांचीं वजनां आनी मापां हांच्या विधिविधानांत वास्तव आनी एकविधता आयली.
भारतीय वजनां आनी मापां : वैदिक ग्रंथांत पुर्विल्ल्या काळांतल्या वजन पद्दतीची कांय प्रमाणआंत म्हायती मेळटा. वसिष्ठ धर्मसुत्रांत वजनां हीं गरजेची वस्तू आसून राजान तांच्यांत अचूकपण दवरूंक जाय अशें वर्णन आसा. मनु, याज्ञवल्क्य, वसुष्ठ, कौटिल्य तशेंच आपस्तंब धर्मसुत्रांत वजनां आनी मापां हातूंत फटिंगपणा केल्यार तो गुन्याव थारावन तातूंत प्रामाणीकरण दवरप गरजेचें सांगलां. मनुस्मृतींत रती वा तांबडी गुंज हे बीयेचो, वजनाचो मूलभूत एकक म्हूण उल्लेख आसा. गुजेचें सरासरी वजन १.७५ ट्रॅाय ग्रेन वा ११३.४ मिग्रॅ. थरता. मनस्मृती आनी याज्ञवल्क्यस्मृति हातूंत भांगर, रुपें आनी तांबें ह्या धंद्यांत वापरपांत येलपी गुंज आनी ताचेर आदारीत वजनाचें कोश्टक अशें: रुप्याखातीर (त्रसरेणू = १ लिक्शा; ३ लिक्शा = १ राजसर्षप; ३ राजसर्षप = १ गौरसर्षप; ६ गौरसर्षप = १ यव; ३ यव = १ कृष्णल वा रक्तिका (गुंज; २ कृष्णल वा रक्तिका = १ माष (उडीद) ; १६ माष = १ धरण वा पूरण ; १० धरण = १ शतमान. धान्यां, वखदां, मोलादीक खडे हांचीं वजनां वेगळे पद्दतीचीं आशिल्लीं. भांगर आनी तांब्या खातीर ५ कृष्णल वा रक्तिका = १ माष; १६ माष = १ कर्ष, अक्ष, तोलक, वा भांगर; ४ सुवर्ण = १ पल वा निष्क ; १० पल = १ धरण (भांगराचें).
मोहें जो दडो हडपेपा हांगाच्या उत्खननांत इ.स. आदीं तिसऱ्या शतमानांत वापरांत आशिल्लीं वेगवेगळे तरेचीं वजनां मेळ्ळेयांत. प्रमाणतेचे बाबतींत सिंधु संस्कृतींतलीं वजनां उल्लेख करपासारकीं आसात. हीं वजनां चर्ट, चुन्याफातर, पट्टिताश्म, पाटयेचो फातर, कॅल्सेडोनी, धवो सुभाजा ह्या सारक्या वेगवेगळ्या प्रकारच्या फातरांपसून तयार केल्लीं आशिल्लीं. तांच्या आकारांत तांच्या वजनमुल्यां प्रमाण आनी उपेगाप्रमाण फरक आशिल्ले. मोहें जो दडो हांगाच्या उत्खतनांत मेळिल्लीं वजनां १,२,४,८, १६,३२,६४,१६०,२००,३२०,६४०,१६००,३२००,६४००,८०००,१२८००० ह्या गुणोत्तरांत आसात. हातुंतलें सगळ्यांत व्हड वजन १०,७७० ग्रॅ. चें आसा. हांगा तागड्यो मात चड प्रमाणांत मेळूंक नात.
पुर्विल्ली भारतीय वजन पद्दत दोन वा चार आंकड्यांचे पटीन वाडपा ल्हान - व्हड विभागांचेर आदारिल्ली आशिल्ली. उपरांत इ.स. आदीं १२०० ह्या काळांत आर्य आनी हिंदू लोकांवरवी ८० आनी १०० ह्या संख्यांचेर आदारिल्ल्यो वजन पद्दती आयल्यो. तांणी धऱण (५०० ट्रॅाय ग्रेन, ३२.४ ग्रॅ.) आनी होन (६,७५० ट्रॅाय ग्रेन;४३७.४ ग्रे.) हांचो वजनां म्हूण भारतांत प्रसार केलो. तेउपरांत इ.स. आदीं ६०० च्या काळांत तुराणी लोक उत्तरेकडल्यान भारतांत आयले आनी तांणी होना जाग्यार ६,९१८ ट्रॅाय ग्रेन (४४७.९ ग्रे.) वजनाचो होन प्रचारांत हाडलो. इ.स. आदीं ३०० च्या काळांत ग्रीकांनी अस्तंत भारतांत अॅटिक वजनांचो प्रसार केलो.
कौटिलीय अर्थशास्त्रांतल्या एकुणिसाव्या अध्यायांत वजनां आनी मापां हांच्या प्रमाणाविशीं म्हायती मेळटा. तातूंत वजनांचें कोश्टक अशें आसा:१० माष वा ५ गुंजो १ माषक; १६ माषक = १ सुवर्ण वा कर्ष;४ कर्ष = १ पल ; ८८ गौरसर्षप = १ चांदीचें माषक ; १६ रुप्याचें माषक वा २० शैब्य दाणे (एके तरेचें कडधान्य) = १ धरण; २० तंडूल (तांदळाचे दाणे)= १ धरण (हिऱ्याचो); २० तुला = १ भार; १० धरण = १ पल; १०० पल = १ आयमानी १/२,२,४,८,१०,२०,३०,४०,१०० सुवर्णांचीं तशेंच धरणांचीं वडनां तयार करचीं.
इ.स. आदीं १० च्या काळांत उत्तर भारतांत ग्रीकांनी रोमन पौंडज हें वजन हाडलें. इ.स. आठव्या - धाव्या शतमानांत दक्षिण भारतांत राष्ट्रकूट वंशाच्या काळांत प्रचलित आशिल्ल्या वजनांत कलम (३२.६६ किग्रॅ.)हें वजन तमजावर आनी दक्षिण अर्काट भागांत विसाव्या शतमानांत चालू आशिल्लें. बाराव्या शतमानांत मुसलमान आनी पठाण लोकांनी भारतांत रत्तल (=७,००० ट्रॅाय ग्रेन;४७८ ग्रॅ.)हें वजन प्रचारांत हाडलें.
सुमार २५०० वर्सां आदीं भारतांत वापरपांत येवपी 'पूरण' हें वजन णवव्या शतमानांत पंजाब आनी उत्तर भारतांतल्या हिंदू राजांचे कारकिर्दींत वापरांत आयलें. ११९१ त मुसलमान राजकर्त्यांनी हें वजन आपणायलें. हें वजन 'टंक' ह्या नांवाखाल १४८८ मेरेन आनी उपरांत वराह ह्या नांवाखाल कांय काळ प्रचारांत आशिल्लें. वेदकाळांत आर्यांनी शतरक्तिका हें १०० रती एद्या आशिल्ल्या नजमाची सुरवात केली. मुसलमान राजकर्त्यांनी हें वजन आपणायलें. पंदराव्या शतमानांत शेरशाह आनी अकबर ह्या राजांनी तोळो, शेर मण हीं वजनां वापरांत हाडलीं. वेगवेगळ्या संख्येच्या तांब्याच्या नाण्यांच्या वजनांवयल्यान शेराचें वजन ३० दाम, जहांगिराच्या काळांत ३६ दाम जाल्यार शहाजहान हाच्या काळांत ४० दाम आशिल्लें. मराठेशाहींत शेर, मण हीं वजनांची एककां प्रचलित आशिल्लीं. पूण तांचीं मुल्यां वेगवेगळेकडेन वेगवेगळीं आसताली. तशेंच त्या काळांत लांबाय मेजपाक हाताच्या कोपरासावन मदल्या बोटाच्या तोंकामेरेनची लांबाय क्युबिक हें अंतर एकक म्हूण वापरताले. वेरूळ हांगाच्या लेण्याच्या अभ्यासावयल्यान ह्या एककाची लांबाय १८ इंच (४५७.२ मिमी.) आसुये ह्या एककाक त्या काळांत हस्त ह्या नांवान वळखताले. ह्या हस्ताचो ल्हान भाग म्हळ्यार आंगूळ आनी एका हस्ताचीं २४ आंगळां मानताले.
ब्रिटीश काळांत भारतांत आनी मापांत एकवाक्यता हाडपाखातीर १८६७ लावन यत्न करपाक लागले आनी तेप्रमाण केंद्रीय आनी प्रांतीय स्थरांचेर अधिनेम केले. पूण तांची फाव ती अंमलबजावणी जावंक नाशिल्ल्यान टन, शेर, छटाक तशेंच तोळो ह्या वजनांक मान्यताय दिवपांत आयली. वेगवेगळ्या वाठारांतल्या शेरांतली तोळ्यांची संख्या वेगवेगळी आशिल्ली. देखीक : सुरतेचो शेर ३७ तोळ्यांचो.(मुंबयचो २८ तोळ्यांचो आनी बेळगांवचो २० तोळ्यांचो). मुंबय सरकारान १९३२ त वजन मापांत एक सुत्रीपणा हाडपाचे नदरेन केल्ल्या अधिनेमाप्रमाण मुंबय शेर = ८० तोळे, मुंबय मण = ४० शएर अशें निश्र्चीत केलें. तेचवांगडा भांगर आनी रुप्याखातीर १ तोळो = १८० ग्रेन, एक वाल = १/४० तोळो = ४.५ ग्रेन, १ रती = १/६२ तोळो हीं वजनां थारावपांत आयलीं. तेभायर अॅव्हर द पॅाइझ आनी अॅपॅाथेकरीज वजनांय ब्रिटीश पद्दतीप्रमाण वापरांत आशिल्ली.
डेका = १० डेसी =१०-१ हेक्टो =१०२ सेंटी =१०-२ किलो =१०३ मिली =१०-३ मेगॅ =१०६ मायक्रो =१०-६ गिगॅ =१०९ नॅनो वा मिलीमायक्रो =१०-९ टेरा =१०१२ पायको =१०-१२ पेटा =१०१५ फेम्टा=१०-१५ एक्झा =१०११८ अॅट्टो=१०-१८
हे पद्दतीचो दुसरो फायदो म्हळ्यार तीं सगळ्या राश्ट्रांनी मान्य केल्ली आशिल्ल्यान तिच्यांत उक्ती केल्लीं राशीमुल्यां सगळ्यांत सहज समजतात.हे पद्दतीचो तिसरो फायदो म्हळ्यार ती सुसंगत आसा. म्हळ्यार दोन (वा चड) राशींच्या गुणाकारान वा भागाकारान मेळपी नवी रास आपशीच तिच्या फाव त्या मॅट्रिक एककांच्या स्वरुपांत मेळटा. भारतांत मॅट्रिक पद्दतीचो प्रसार खुबच उण्या प्रमाणांत जालो. १९७६ त प्रमाणभूत वजनां आनी मापां अधिन्म संसदेत संमत करपांत आयलो. तातूंत १९५६ उपरांतच्या विज्ञानीक प्रगतीचो विचार करून आंतरराश्ट्रीय एकक पद्दतीक प्राध्यान्य दिवपांत आयलें. तापमान, दाब आनी गुरुत्वीय प्रवेग हाचे परिणाम तापमानाच्या उण्याचड बदलाक लागून पदार्थांची लांबाय क्षेत्रफळ आनी धनफळ हातूंत उणो चड फरक पडटा. मानकाच्या तापमानापरस वेगळ्या तापमानांत ताचो उपेग करतना ताचो प्रसरण गुणांक दिवचो पडटा. मानकां तयार करतनां वापरांत आशिल्लीं प्रमाणित तापमानां गरजेप्रमाण वेगवेगळीं आसतात. ०० से हें तापमान जायत्या वेळा प्रमाणित तापमान म्हूण वापरतात. मॅट्रिक पद्दतींतलें मीटर हें मानक आद्य मानक तयार करतना वा ते पद्दतीचीं दुसरीं मानकां तयार करतानां २०० से. हें तापमान वापरिल्लें आसता. आतरराश्ट्रीय वजनां आनी मापां तयार करतनां २०० से. हेंच तापमान धरतात. जेन्ना घनता आनी घनफळ हाच्या मापनाच्या प्रसंगार ४० से. ( उदकाचे महत्तम घनतेचें तापमान) हें तापमान धरिल्लें आसता.
लांबायेच्या मानकाचेर वातावरणीय दाबांतल्या फरकाचो कांयच परिणाम जायना. दाबांतलो फरक ( पाऱ्याच्या उंचायेच्या भाशेंत) ८० मिमी. जाल्लो आसल्यार आद्य मीटरांत दशलक्षांश मिमी. इतलो सूक्ष्म फरक जाल्लो मेळ्ळा. पूण वस्तूमानांची तुळा करतना वातावरणीय दाबांतलो फरक तशेंच तापमानांतले आनी आर्द्रतेतले फरक हांचो बरोच परिणाम जाता.
वजनां आनी मापां निश्र्चीत करपाचें काम प्रमाणीत वातावरणीय दाब ७६० मिमी. (पाऱ्याची उचाय, तशेंच पाऱ्याची जनताय १३.५९५१ ग्रॅ./सेंमी), तापमान ०० से. गुरुत्वीय प्रवेश ९८०. ६६५ सेंमी./ सेकंद अशा वेगवेगळ्या अटींप्रमाण करपांत येता.
प्रमाणित वजनाच्या नमुन्याची तुळा करपाखातीर सामके अचूक आनी संवेदनक्षम अशा समभुजा आसपी दांडी आनी पारडी सुरी धारेचेर लोंबती आशिल्ल्या तागड्यांनी करूंक येता. अशा तागड्यांनी प्रमाणित किलोग्राम अशा वजनातल्या १०-७ किग्रॅ. अतलो सूक्ष्म फरकय मेजूंक मेळटा. प्रमाणित वजनां ज्या मुखेल प्रमाणित वजनापसून तयार केल्यांत तांचे तुळे खातीर वयली तागडी चड संवेदनक्षम करून वजन करपाचे अचूक पद्दतीचो अवलंब करचो पडटा. अशे तरेचे तयार केल्ले तागडेन निर्वत अवस्थेंत दांडयेचे विचलन प्रकाशकिरणाच्या आदारान मेजपाची पद्दत वापरून आनी वजन करपाखातीर करपाक लागपी सगळ्यो क्रिया तागडेसावन बऱ्याच अंतरावयल्यान करून १ दशकोट्यांश (१०९)फरकय मेजूंक मेळटा.
प्रमाणित वजनाच्यो धातू, आकार, सफाई आदी बाबी एकसारक्यो आसल्यो तरी तातूंत फरक मेळ्ळ्यात. प्लॅटिनम वा हेर धातूपसून फाव ती जतनाय घेवन तयार केल्ल्या प्रमाणित वजनातय भायले वटेन सवकायेन रासायनिक आनी प्राकृतिक बदल जातात.
आंतरराश्ट्रीय मूलभूत 'किलोग्रॅम' मानकां तयार करपांत आयिल्ल्या वेगवेगळ्या राश्ट्रांतले किलोग्रॅमचे नमुने प्लॅटिनम (९०%), इरिडियम(१०%) मिश्रधातुचे तयार केल्ले आशिल्ल्यान जायतीं वर्सां तातूंत दोन कोट्याशांपरस चड बदल जायत आसता. वजनांची मुल्यां जशीं जशीं ल्हान आसतात त्या त्या प्रमाणांत पृश्ठभागाचें क्षेत्रफळ आनी तातुंतलें वस्तुमान हांचे गुणोत्तर वाडत राविल्ल्यान ताचो तिगपाचें प्रमाण ल्हव व्हव उणें जायत रावता. सादारण मानकाखातीर २५% क्रोमियम आनी २०% निकेल आशिल्लें. पुरायतरेन ऑस्टेनाइटी अगंज तिखें घट आसता तें कळमेना तशेंच तें उच्च अचुंबकीय आसा. ८०% निकेल आनी २०% क्रोमियम आशिल्लें अचुंबकीय मिश्रधातू ह्या कामांत यशस्वीपणान वापरपांत येता. भारतांत सादारण वेव्हारांत तागडेवांगडा वापरपाचीं वजनां बीडाचीं आनी पितुळचीं (उण्या मोलाचें) केल्लीं आसतात. हीं वजनां नियमीत काळाउपरांत शासकीय अधिकाऱ्या कडल्यान तपासून घेवचीं पडटात.
लांबाय क्षेत्रफळ आनी घनफळ हांचीं एककां: दर एका शास्त्रांत मापनाक खूब म्हत्न आसा. लांबाय क्षेत्रफळ आनी घनफळ हांचें मापन खूब पुर्विल्ल्या काळासावन वेगवेगळ्या पद्दतीन करताले. अशएं पुरातत्वीय उत्खननां, शिलालेख आनी ताम्रपट ह्या इतिहासीक पुराव्यांवयल्यान म्हायती मेळटा. ताचेवयल्यान लांबायेच्या मापनाची गरज सगळ्यांत पयलीं निर्माण जाली अशें दिसता. जेन्ना मनशान घराचे बांदावळीक आनी जमनीची विभागणी करूंक सुरवात केली, तेन्ना लांबायेचे मेजणेक म्हत्व आयलें. हे खातीर मानक थारावपाखातीर मनशाचें लक्ष सैमांतले घडामोडीकडे आनी आपल्या देहाकडे गेलें. सुरवेक दोन गांवांतलें अंतर कितलें आसा हें सांगपाखातीर दीस हें प्रमाण धरपाची चाल आशिल्ली. एक गांव दुसऱ्या गांवापसून एका दिसाच्या अंतराचेर आसा म्हळ्यार जर रातदीस प्रवास केलो जाल्यार एका उदेंतासावन दुसऱ्या उदेंता मेरेन चलत गेल्यार तो गांव येतलो. अर्थांत मनशाच्या चलपाचे गतीचेरय अवलंबून आसता. हें फकत लांब अंतर मेजपाक उपेगी पडटालें. पूण उण्या अंतराखातीर हें मानक उपेगी पडनाशिल्लें. देखून कच्च्या स्वरुपांतल्या ल्हान मानकांखातीर मनशान स्वताच्या पायाची लांबाय, पसरिल्ल्या तळहाताची रुंदाय, कोपरासावन फुडल्या हाताची मदल्या बोटाच्या तोंकामेरेन लांबाय, आंगठो आनी करंगळीचें तोंक हातुंतलें अंतर आदी वेगवेगळ्या लांबायेचीं मानकां निश्र्चीत केलीं. दोन पावलांतलें म्हळ्यार दांगेतल्या अंतरावयल्यान शेताची लांबाय - रुंदाय मेजताले. स्टेडिऑन हें लांबायेचें पुर्विल्लें ग्रीक एकक शर्यतींत धावपी गड्यान एका दमात सारक्या वेगान धाविल्लें अंतर हाचेर आदारिल्लें आशिल्लें. फुडें जशी जशी समाजीक परिस्थिती बदलत गेली आनी वैज्ञानीक उदरगत जायत गेली तशी तशी मानकांची एक खाशेली पद्दत उदयाक आयली. हे पद्दतींत दोन प्रकार संभवतात. एका प्रकारांत मूलभूत मानकाची निवड मानवान आपखोशयेन करप वा एकाद्री लांबाय सोंपी म्हूण वेचपाची आनी तिचें ल्हान व्हड भाग करून ताचेवयल्यान एकक निश्र्चीत करपाचें. दुसरो प्रकार म्हळ्यार सैमांत उपलब्ध आशिल्लें एकाद्रें परिणाम घेवन ताचे भाग करून मापन पद्दतीचीं मानकां काडपाचीं. दुसऱ्या प्रकारच्या मापन पद्दतीचे उदाहरण अशें - आंगळ = १ भाग
हाताच्या तळव्याची रुंदाय =४ भाग
हाताच्या आगठ्यांचें तोंक आनी करंगळीचें तोंक हांचेमदलें अंतर (वेंत)= १२ भाग
नरेश नायक
नरेश नायक हांचें पुराय नांव नरेश चंद्रकांत नायक तांचो जल्म काणकोणच्या पासल गांवांत ०५ एप्रील १९८४ ह्या दिसा जालो.
वजनां आनी मापां
इतिहास
एक पावलां (दांग)= ४० भाग
लांब एके रांगेत पातळिल्ल्या दोनय= ९६ भाग
भुजांची एकूण लांबाय
नरेश नायक
संदर्भ
वर्ग:प्रसिध्द, फामाद मनश्यां/Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:देवनागरी पानां
वजनां आनी मापां
इतिहास
ह्यूएनत्संग (इ.स. ६०२ - ६६४) ह्या नामनेच्या चिनी भोंवडेकारान बरयल्ल्या एका ग्रंथात त्या काळांत भारतांत प्रचलित आशिल्ल्या अंतर मेजपाचें योजन ह्या एककाबद्दल म्हायती मेळटा. सैन्यान एका दिसांत चलिल्ल्या अंतराक योजन अशी संज्ञा त्या काळांत वापरताले.
१ योजन = ८ क्रोश (कोस)
१ क्रोश = ५०० बाण
१ बाण = ४ हात
१ हात = २४ आंगळां
१ आंगुळ = जवाच्या सात दाण्याची लांबाय
भारतांतलीं मॅट्रिक पद्दतीचीं वजनां प्रचारांत येवचे आदीं वेगवेगळ्या राज्यांत वेगवेगळीं एककां व्यवहारांत आशिल्लीं. तातुंतल्या कांय राज्यांतल्या मापनांचीं एककां अशीं -
लांबायेची एककां : यव (पोटाक पोट लावन) = १ आंगळ
२ आंगळां = १ तसू
१२ तसू = १ हात
४ हात = १ दंड
२ कोस = १ गव्यूती
४ आंगळां = १ मूठ
२ विती = १ हात
वस्त्र मोजपाचीं एककां : २ आंगळां = १ तसू
१२ तसू १ हात
२ हात = १ गज
२४ तसू = १ गज
जमनीची लांबाय वा मेजपाचीं एककां: १२ तसू = १ हात वा १४ तसू = १ हात
८००० हात = १ कोस
५ ५/६ हात = १ बडी
५ हात = १ बडी
४ चौरस आंगळां १ चौ. तसू
Polleait
Units_of_measurement
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
संत बहिणाबाई
संत बहिणाबाई हांचो जल्म 1629 या वर्सा देवगांव हांगा जालो. बहिणाबाई ही मराठी संत कवयित्री. तिचे आवयचें नांव जानकी आनी बापायचें नांव आऊजी आशिल्लें तिचें आडनांव कुळकर्णी. आऊजी मौनसगोत्री, यजुर्वे दी ब्राह्मण आसून कुळकर्णपणाचें काम करतालों. बहिणाबाई तीन वसाची आसतना तीस वर्सां पिरायेच्या रत्नाकर पाठक नांवाच्या बिजवराकडेन तिचें लग्न जालें. तो शिवपूराक (शिऊर) रावतालो. लग्नउपरांत चार वर्सांनी बहिणाबाईच्या बापायक खूब रीण जालें आनी जांवयाच्या सल्लाप्रमाण आपल्या कुटुंबाक घेवन ताणें घरदार सोडलें. पंढरपूर, शिंगणापूर असो भोंवन तो रहितपूराक आयलो. थंय दोन वर्सां रावतकच कोल्हापूरांत, हिंभट नांवाच्या ब्राह्मणागेर बिराड करून रावलो. थंय आसतना, बहिणाबाई जयरामस्वामी (वडगांवकार) हांची किर्तनां आयकूपाक वताली. तुकारामाची अभंगवाणी तिणें आयकली आनी ती तुकारामाची भक्ती करपाक लागली. कार्तीक वध्य पंचमीक, आयतार शके 15669 (इ.स 1647) तुकारामान बहिणाबाईक सपनांत दर्शन दिवन गुरूपदेश दिलो. तेन्नासावन तिका घोवाकडल्यान जावपी त्रासूय सोंपलो. उपरांत बहिणाबाई घोवासयत देहूक आयली. थंय तिका तुकारामाचें प्रत्यक्ष दर्शन जाली. विठोबा फूडें कवी आनी किर्तनकार जालों बहिणाबाईक तारामाच्या आशिवार्दन कवित्वस्फूर्ती जाली. तिच्यो सुमार साडेसातशें काव्यरचना आसून त्यो वि.ना. कोल्हपूरकार हाणें संत बहिणाबाईची गाथा ह्या नांवान उजवाडायला(1926). तशेंच टस्टिन इष्ट्र अँबट संपादीत महाराष्ट्र कविसंतमालेंत बहिणाबाईच्या मूळ मराठी गाथे वांगडाच तिचो इंगलीश अणकार दिला. बहिणाबाईन देहूच्या मुक्कामामेरेन आपजीण अभंगरुपान बरयल्या. बहिणाबाईची काव्यशैली सादी ,सरळ आशिल्ली. संतकृपा जाली इमारत फळाआली हो तिचो अभंग खूब नामनेक पावला.
वर्ग:देवनागरी पानां
गोरिला
सादारणपणान मनशाभशेन दिसपी माकडांमदलो व्हड प्राणी. ताच्यो दोन जाती आसात. तातूतली एक जात अस्तंत आफ्रिकेच्या उश्ण कटिबंधांतल्या काँगो न्हंयेच्या देगणांत रावता. तेचपरी गोरिला बेरिगेई ह्या शास्त्रीय नांवाची दुसरी जात उदेंत झाईरे (बेल्जियन काँगो) आनी अस्तंत युगांडांतल्या दोंगरांनी दिश्टी पडटा.
गोरिलाची उंचाय १.२५ ते १.७५ मी. आसता. वजन १४० ते २७५ किग्रें. आसता. मादयेचो आकार नरापरस ल्हान आसता. तोंड, कान, हाताचो बचको आनी पांय सोडून ताच्या सगळ्या आंगार केंस आसतात. ताची कूड बळीश्ट आसता आनी कुडीची तांक जबर आसाता. ताचें मुस्कट अशीर, नाकाच्यो पुडयो व्हड, दोळे बारीक आनी कान ल्हान आसतात.
दोंगरार रावपी गोरिलाची बेरिंगेई ही जात काँगो देगणांत रावपी गोरिलाचे जातीपरस व्हड आसता.
वर्ग:देवनागरी पानां
तिसवाडी
तिसवाडी उत्तर गोंय जिल्लेंंतलो एक तालुका जाउन आसा।
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:उत्तर गोंयांतले तालुके
Koxttanchea Vellar Magnnem
Prayer during sufferings
Amen
वर्ग:Konknni वर्ग:Roman Catholic anchim Magnnim वर्ग:Romi panam
केशव महादेव टेंगसे
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:सुटके झुजारी
दिवचल तालुका
दिवचल उत्तर गोंय जिल्लेंंतलो एक तालुका जाउन आसा।
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:उत्तर गोंयांतले तालुके
प्रतिभा
प्रतिभा काव्या निर्मिती फाटलें सगळ्यात म्हत्वाचे कारणा म्हण प्रतिभेचो उल्लेख येता.प्रतिभा म्हळ्यार मनशाक जल्मजात मेळिल्ली कलेची ईवरीय देणगी.ह्या ईश्वरीय देणगीच्या आधाराचेर तो व्यक्ती अलौकीक आनंदाचे खीण वाच्याप्याक भेटयता.प्रतिभा नासत जाल्यार  काव्या निर्मणी अशक्य वा भोव कठीण अशें म्हण्टात.पूण विविध  घटकांचो आधार घेवन प्रतिभेचे मुळाचे स्वरुप आमच्यानी उबें करुं येता.प्रतिभा  म्हळ्यारुच काव्या रचपाची तांक वा कला.प्रतिभा ना त्या कविची  गत पाखा झडिल्ल्या  सवण्या भाशेन .एकाद्र्या सुवातीचे,मनशाचे,प्रसंगाचे चित्रण करपाचे बळगें जेम लेखका कडेन आसता ताकाच प्रतिभा म्हण्टा.प्रतिभा ही बौध्दीक शक्त जातूंत नव्या विचारांचो उन्मेश जाता.
रोज़ कारमेन लोबो
रोज़ कारमेन लोबो हिचो जल्म 8 मार्च
प्रतिभा
प्रतिभा ही मनशाची जल्मजात दैवी शक्ती जाका लागुन कवीच्या भितर नव्या रचंनाची स्फुर्ती जागृतजाता.ताका लागुनच कवि सादारण मनशां परस चड संवेदनशील आसता आनी तो काव्याच्या रुपान आपले संवेदना व्यक्त करता.ती जल्मजात वा पुर्वजल्माच्या संस्कारा लागुन आसता प्रतिभेक निसर्गीक पद्दत मानप सभावीक जावन आसा.सफळ काव्या निर्मितीक प्रतिभा आसप चड गरजेची.अशें जायते  कवी जावन गेले जाचे शास्त्रीयज्ञान चड नाशिल्ले पुण प्रतिभेच्या नांवार अमर काव्य रचून गेले.ताका लागुन इंगलीशीत म्हळा POETS ARE BORN NOT MADE।
रोज़ कारमेन लोबो
रोज़ कारमेन लोबो
प्रतिभा
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रोज़ कारमेन लोबो
रोज़ कारमेन लोबो हिचो जल्म 8 मार्च 1933 वर्सा लुईसदि सौज़ा आनारीतादि सौज़ा हांका मुंबईशा रांत ज़ल्मलें.
सी. आलवरेसहयामाहानतियात्रिस्ताच्यातीयात्रांनीतिणें१९६३हयावर्सापयलीचफावटतियात्राचेमाचयेरमीसरोज़ज़वनआपलेंपावलदवरलें. अनीउपरांततिकासरगेस्तअल्फ्रेडरोज़ानकारमेंनहेंनांवतिकादिलें.तीपांचभुरग्यांचीआवयजावनआनीजायतेकश्ट-त्रासकाडून 15 वर्सांकतियात्राचेमाचयेरफामादकलाकारांवांगडांआपलेंव्हडपणदाखयलेंजशेसी.आल्वारीज, एमबॉयर, कीडबॉकसर, जे. पी.सौजालीन, जासींतवाज, एंथोनीमेंड़ीस, सौज़ाफेरांवआदी.
कारमेंनरोज़ानज्यातियात्रांनीभागघेतलांत्योजावनआसात:आतम्याच्योसुनो, आंकवारवोकाजारी, बायलांचीरीत, कोर्तुबआवयचें , घरकानमांय, बायलदेतारवटी,गोंयचोमोग ,पातकीन्हयघातकी, डॉ.साइमन (सगलेसी.आल्वारीजहाचे) बेकारएमप्रेगाद , बेसांव(एम.बॉयर) आदी. तिणेंमर्चेंटऑफवेनीसहातूंतपासूनभागघेतलाजाचोडिरेक्टरआनीप्रोदुवसरजावनआसाडॉ.सायमोनफेर्नान्देस.
तिणेंतीयात्रानूचएक्टिंगन्हयपूणमानवोकुमपारआनीगुन्यांवकोणाचो ?ह्योदोनतियात्रबरयलेआनीडाइरेक्टकेल्यात.ओलइंडियारेडियोहाचेरतिणेआपल्यामधूरआवाजानजायत्यालोकांकखुशालकेले. ‘डॉकटरडॉकटरमाकाघुंवळयेता
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
रगताची घडण
thumbnail|रगताची घडण रगताची घडण: रगताचो ५५% वांटो द्रवान तर ४५% वांटो घन जिनसांनी घडिल्लो आसता. रगतांतल्या द्रव वांटयाक रगतरस (Plasma) अशें म्हणटात. रगतरसांत प्रथिनां, कार्बां, स्निगधां, प्रतिकार शक्तीचे घटक (Hormones) आनी उदक आसता. रगतरसांत रगत गोठपाचे घटकय (Blood Clotting Factors)आसतात. हे घटक रगतस्त्राव जाल्यार रगत गोठेवपाची प्रक्रिया सुरू करून रगतस्त्राव बंद करतात. रगताच्या घन वांटयांत पेशी आसतात. रगतपेशींचे तीन पंगड अशे आसात - १)तांबडयो रगतपेशीः ह्यो रगतपेशी रगतांत चड प्रमाणांत आसून रगताचो तांबडो रंग ह्या पेशींक लागुनूच जाता. तांबडयो रगतपेशी दर मिलिलीटराक सुमार ५ लाख आसतात. ह्या पेशींनी मदीं केंद्रक (Nucleus) आसना. तांबडया रगतपेशींचो ३५% वांटो हिमोग्लोबीन ह्या प्राणवायुकडेन सांगड घालपी प्रथिनांनी घडिल्लो आसता. ह्या रगतपेशींचेर आशिल्ल्या कांय प्रथिनांक लागून रगतगट थरता. तांबडया रगतपेशींची पिराय सुमार १२० दीस आसता. त्यो मरतकच यकृतांतल्यो भक्षक पेशी (Macrophages)तांकां खातात आनी हिमोग्लोबिनांतलें लोखण वेगळें करून रगत निर्मितीक वापरतात.
अभ्यास-काव्य कारण
अभ्यास-काव्य कारण संस्कृतान आचार्यानी सांगिल्लें हें दुसरें काव्य कारण.हो अभ्यास काव्यशास्त्राच्या अनुरुप आनी त्याच तरेन काव्य बरोवक आनी ताचेर चर्चा करपाक समर्थ आशिल्ल्या लोकांकडेन करचो.साहित्यीक ग्रंथात अभ्यास हें काव्य कारण श्रेष्ठ मानला.पाश्चात्य विचारवंत लेगीत  ह्या काव्यकारणांक मान्यताय दिता.जाणकारांच्या फुडारपणाखाला परत परत काव्य रचनेचो अभ्यास करुन,तांका दाखोवन ताचें कडल्यान मार्गदर्शन घेवन परत बरोवप म्हळ्यार अभ्यास.अभ्यास करुन सामान्य बुध्दीच्या मनशाकुंय पांडित्य प्राप्त जाव येता.
रगताची घडण
२)धव्यो रगतपेशीः कुडीचे राखण प्रक्रियेक गरजेच्यो रगतपेशी हांचो आंकडो दर मिलिलीटराक ४०००-११००० आसून तो चड मेळल्यार इंन्फेक्शनांच्या दुखण्याचें लक्षण मानतात. ह्या रगतपेशींक केंद्रक आसना. तांची पिराय खूब उणी आसता. पूण कांय धव्या रगतपेशींची पिराय चड (कांय वर्सां लेगीत) आसता.
अभ्यास-काव्य कारण
काव्याच्या अभ्यासात काव्याचे अंतरंग आनी बाह्यरंग स्पश्ट जाता.त्या उपरांत काव्याच्या मांडावळीचो अभ्यास करप गरजेचो.काव्यांत वेगवेगळे शब्दप्रयोग,अंलकार,छंद,हांच्या अभ्यासाची गरज काव्याची सुरवात कशी करप.मध्य कशें करप.शेवट  कसो करप हें सगळें अभ्यास केल्यारुच जमता.जेणेकरुन बरें काव्य निर्माण जाता.जें सुचता तें बरोवप उपरांत ताचेर  कसलेच संस्कार।
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रगताची घडण
ब)आम्लीय कणदार रगतपेशी(EOSINOPHIL): इओजीन ह्या आम्लीय रंगान रंगपी ह्यो रगतपेशी, रगतांत उण्या प्रमाणांत (धव्या रगतपेशींच्या 0-७%)आसतात. दमो, पिताम सारक्या अॅलर्जीच्या दुखण्यांनी तांचो आंकडो वाडटा. जेन्ना ह्यो रगतपेशी चड प्रमाणांत वाडटात तेन्ना पिडेस्ताक परत परत खोंकली येवप, खरस येवप असलीं लक्षणां दिसतात. ह्या दुखण्याक ‘इओजिनोफिलिया’ अशें म्हण्टात.
३)बिंबाणूः ह्यो रगतपेशी सामक्यो ल्हान आशिल्ल्यान तांकां हें नांव पडलां. ह्या रगतपेशींक केंद्रक आसना. ह्यो रगतपेशी रगत गोठेवपाचे प्रक्रियेंत मोलाचें काम करतात. रगतस्त्राव जातकच फायब्रिनोजेन हें प्रथिन घन जावन ताचे फायब्रिन तंतू जातात. फायब्रिनाच्या तंतूंत बिंबाणू आसतात. रगत गोठेवपाची प्रक्रिया ही खूब घुस्पागोंदळाची आसून हे प्रक्रियेक रगतांतले सुमार ११ घटक आदार करतात.
रगतांत बिंबाणू उणे जाल्यार केशिकांतल्यान रगतस्त्राव जाता. अशें जातकच कुडीचेर बारीक तांबडे थिपके दिसतात. ह्या दुखण्याक पुरपुरा (PURPURA) अशें म्हण्टात.
शस्त्रक्रिया करचे पयलीं सदांच रगत गोठेवपाची गती वैज तपासतात. ही गती उणी आसल्यार शस्त्रक्रिया करिनात. बिंबाणुचीरगत गोठेवपाची शक्त उणी करपाक काळजाच्या आताकासारकिल्ल्या दुखण्यांनी वखदां दितात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
काशिनाथ शिरोडकार
जल्म
काशिनाथ शिरोडकार हांचो जल्म तरवळे शिरोडें हांगा जालो.
शिक्षण
काशिनाथ शिरोडकार म्हळ्यार नामनेचो अभिनयकुशल नट. ताणें चवथी मेरेन मराठींतल्यान शिकप घेतलें. तशेंच संगिताचें मुळावें शीकप ताणें हार्मोनीयम वादक शंकर पेडणेकर आनी गोंयचो श्रेश्ट नाट्यदिग्दर्शक सखारामबुवा बर्वे कडल्यान घेतलें. मास्टर भार्गवराकडल्यान ताणें संगिताचें आनी नाट्यसंगीताचेंय शिक्षण घेतलें.
ताका ह्या अभिनयाची ओड वर्सुकी उत्सवांत जावपी सातय नाटकांक उपस्थिती लावप आनी प्रत्येक नाटक पळोवपी जाल्या उपरांत दुसर्या. दिसा आवयचीं पिंजकीं न्हेसणां न्हेसून बायलांच्या भुमिकांचें अनुकरण करप हो ताका छंद लागलो. स्त्री भुमिकेक योग्य असो आंगलोट, मुखामळ आनी आवाजाची देणगी ताच्या आगांतल्या अभिनयाक पूरक थारली. गांवच्या वर्सुकी जात्रेच्या नाट्योत्सवांत ‘साक्षात्कार ’ ह्या नाटकांत ताणें द्रौपदीची भुमिका करून ह्या मळार पयलें पावल घालें. उपरांत पणजेच्या रथसप्तमीर मंडळाच्या नाटकांनी ताणें नेमान स्त्री – भुमिका केल्यो. ‘संधीसंग्राम’ – द्रौपदी, ‘एकच प्याला’ – सिंधू, ‘मानापमान’ – भामिनी, ‘भावबंधन’- लतिका, ‘प्रेमसंन्यास’ – लीला, ‘दाजी धडपडे’ मंदा, ‘उधार उसनवार’ – शैलजा ह्यो भुमिका ताणें केल्यो. एक उत्कृश्ट कलाकार म्हणून ताणें गोंयांत आनी गोंयांभायर शाबासकी जोडली. नाट्य – माचयेवयल्या ताच्या योगदानाचो भोवमान हंस संगीत नाट्य मंडळ (फोंडे), सम्राट क्लब (कपिलेश्र्वरी), गोंय सरकार, गिरिजाबाई केळकर स्मृती संमेलन (फर्मागुडी), गोमन्तक मराठी अकादमी, मराठी रंगभमी शतकोत्तर महोत्सव समिती, प्रतिभा फ्रेंडस सर्कल (बोरी), केपें पत्रकार संघ, प्रभाकर नाटक कंपनी (पुणें) सारकिल्ल्या मान्यवर संस्थांनी केलो.
वर्ग:देवनागरी पानां
अर्थसंकल्प(अदमासपत्रक)
अर्थसंकल्प(अदमासपत्रक):
येवजण (plan)प्रत्यक्षांत हाडपाचें साधन म्हळ्यार अर्थसंकल्प (budget). येवजण चड काळा खातीर आसता, जाल्यार अर्थसंकल्प थोड्या काळा खातीर.देखीक- पांच वर्सांची येवजण आसली जाल्यार ती प्रत्यक्षांत हाडचे खातीर आंखिल्लो दर वर्साचो आराखडो अर्थसंकल्पाचें रूप घेता. तशेंच, येवजण सादारण दिका थारायता, जाल्यार अर्थसंकल्प त्या दिकांनी फुडें सरपाच्यो बारीकसाणी आंखता.
येणावळ आनी खर्च हीं अर्थसंकल्पाचीं दोन तासां. येवजणेंत ङालून दिल्ल्या सुचोवण्यां प्रमाण हीं दोनूय तासां मांडपाचें काम अर्थसंकल्पाचें. हांगा अर्थसंकल्प दोन तरांनी वावुरता. 1. येणावळ आनी खर्चाची मांडावळ 2. येणावळ आनी खर्चाचें नियंत्रण.
येणावळीच्यो तशेंच खर्चाच्यो बऱ्योच वाटो आसतात. ते खातीर नियंत्रणाचें साधन म्हूण वापरतना मुखेल अर्थसंकल्प ताच्या भागांनी (constituents)वांटून घेवप गरजेचें थारता. ताका लागून येवजणीच्या उद्देशा प्रमाण अर्थसंकल्प आंखल्या उपरांत येणावळीच्या आनी खर्चाच्या वाटां प्रमाण ताचे भाग करचे पडटात. असो दरेक भागाचो उप-संकल्प घडटा. गरज पडल्यार ताची फुडली विभागणी करची पडटा. फाव त्या थराचेर पावल्या उपरांत आंखिल्ली येणावळ आनी खर्चाची मांडावळ वस्तुस्थितीचे गरज् प्रमाण सुदारची पडटा; आनी अशे सुदारिल्ले उप-संकल्प जोडून पर्थून मुखेल अर्थसंकल्प घडटा. हो सुदारिल्लो अर्थसंकल्प येवजणेच्या उद्देशां प्रमाण कांय फावट बदलचो पडटा आनी वयर बरयिल्ली प्रक्रिया पर्थून करची पडटा. हो अर्थसंकल्पाचो वावर आसा.
कितल्याशाच थरांचेर आनी स्थितींत अर्थसंकल्पाची गरज पडटा. तांचेमदले तीन मुखेल थर म्हळ्यार राश्ट्रीय, अर्थसंस्थीक (Economic organizational Level) आनी वैयक्तिक (Personel).
राश्ट्रीय थराचेर अर्थसंकल्प चडसो एका वर्सा खातीर जाता. राश्ट्रीय सरकाराची येणावळ आनी खर्च हीं राश्ट्रीय अर्थसंकल्पाचीं दोन तासां. हे येणावळीच्यो आनी खर्चाच्यो वाटो लक्षांत दवरून उप-संकल्प आंखचे पडटात. राश्ट्रीय पांवड्यार हे सरकाराच्या खात्या प्रमाण आंखतात. म्हळ्यार दरेक खात्याचो एक उप-संकल्प आसता.
राश्ट्रीय भूगोलीक वाठारांच्या अर्थीक स्वायत्तते प्रमाण तांचे अर्थसंकल्प आसतात. ते राश्ट्रीय आनी प्रादेशीक येवजणीं प्रमाण घडयतात आनी राश्ट्रीय अर्थसंकल्पाक जोडटात.
राश्ट्रीय आनी प्रादेशीक येणावळीच्यो तीन मुखेल वाटो म्हळ्यार 1. कर 2. सरकारी मालकेच्या अर्थीक वेवसायांनी जोडिल्लो फायदो आनी 3. रीणां. अर्थसंकल्पांत ह्या तीनय वाटांचो फाव तसो तोल राखचो पडटा, कारण तांचेवरवीं राश्ट्राचे, वाठाराचे भलायकेची उदरगत सादची आसता.
राश्ट्रीय, प्रादेशीक खर्चाच्यो दोन मुखेल वाटोः 1. लोकांच्यो सद्याच्यो गरजो भागोवपाचो खर्च आनी 2. उत्पादीक भांडवलाची रचणूक करचे खातीर खर्च. वट्ट खर्चाच्या मर्यादे भितर ह्या दोन तरांच्या खर्चांमदीं तोल राखप अर्थसंकल्पाची जापसालदारकी आसता.
अर्थसंस्था म्हळ्यार अर्थीक हेतान चलपी संस्था. तिचो उद्देश, फायदो, विक्री, उदरगत वा हेर खंयचोय अर्थीक हेत आसूंक शकता. ह्या उद्देशाक अनुसरून ही संस्था आपली येवजण आंखता. हे येवजणेन थारावन दिल्ली मोख हातासचे खातीर अर्थसंकल्प घडटा.
भारतांतलो अर्थसंकल्पः
माँटेग्यू – चेम्सफोर्ड हांच्या 1920-21तल्या सुदारणे उपरांत भारतांत केंद्रीय अर्थसंकल्प प्रांतीय अर्थसंकल्पा कडल्यान वेगळो काडलो. केंद्र आनी प्रांत हांकां वेगवेगळे कर थारावन दिले आनी खर्चाचीय वांटणी जाली. स्वतंत्रताये पयलीं भारतीय अर्थसंकल्प म्हळ्यार जमा आनी खर्च हांच्या अदमासाचो एक आलेख आसतालो. स्वतंत्रताये उपरांत देशाच्या अर्थनीतीचें एक प्रभावी साधन म्हूण ताचे कडेन पळोवप जालें.भारतांत अर्थसंकल्प शासना कडल्यान संसदेंत मांडप जाता. राज्यां भितर तो थंयच्या विधानसभे मुखार मांडटात. संसदेन मान्य केल्या उपरांतच कर वा खर्चाविशींच्यो येवजणी वावराक लागतात.
अर्थसंकल्प मांडटकच ताचेर भासाभास जाता. उपरांत सगळ्या विंगड विंगड मागण्यांचेर मतां घेतात. दरेक खात्याचो मंत्री आपल्या खात्याच्या खर्चाक पैशांची मागणी करता आनी अशेतरेन खर्चाची तजवीज जाता.
वर्ग:देवनागरी पानां
कृष्णाजी नारायण अस्नोडकार
'संपादता कृष्णाजी नारायण अस्नोडकार'कृष्णाजी नारायण अस्नोडकार हो गोंयचो मराठी कादंबरीकार. तांच्या शिक्षणाविशीं पुराय खबर मेळना. पूण ताका मराठी, इंग्लीश, बंगाली, आनी गुजराती भाशेचें ज्ञान आशिल्ले. ताणें 1891 वर्सां सावन बरोवपाक सुरवात केली. ह्या वर्सां ताची नीतिसैंदर्य नावाची पयली पुस्तिका उजवाडाक आयली. 1902 वर्सां ताणें देवी प्रसन्न राय चौधरी हाचे मूळ बंगाला कादंबरीचो अणकार करून 170 पानांची संन्याशी ही कादंबरी बरयली. उपरांतच्या काळांत ताच्या बरपाविशीं खबर मेळना. पूण फुडें 1921 ते 1933 वर्साच्या काळांत ताणें सुमार चाळीस पुस्तकां बरयल्यात. ताणें भक्ती आनी नीत हाचेर पुस्तकां बरयली. ते भायर बायलांचीं कांय चरित्रांय बरयलीं. तातूंत अहिल्याबाई आनी मीराबाई ह्या चरित्रांचो आस्पाव जाता. हांचे भायर ताणें पांच संगीत नाटंका बरयल्यांत. तातूंतल्या अग्रहार आनी हाच परिणाम हांचो प्रयोग जाला. ताका खरें म्हत्व मेळ्ळें तें कादंबरीच्या मळार तेन्नाच्या काळांत चार आणें माला तीन आणें माला आनी एक आणा माला अश्यो कादंबर्योन म्हयन्या म्हयन्याक उजवाडाक येताल्यो. तातूंतली तीन आणें माला ही कादंबरी नरहर रामचंद्र जोशी नांवाचो मनीस चलयतालो. रहस्य, श्रृंगार आनी म्होवाळ कथानक आशिल्ली सुमार 75 ते 80 पानांची पुस्तकां हे माळेंतल्यान उजवाडाक येताली. तो तीन आणें माला ह्या कादंबरीचो एक मुखेल बरोवपी आशिल्लो. हे माळेवरवीं ताच्यो सुमार 25 कादंब-यो उजवाडाक आयल्यात. सामान्य वाचकाक आवडपी सामान्य कथा तो बरयतालो, तशेंच ब-या पावड्याच्यो आनी शृगारकथाय ताणें बरयल्यात. महात्मा गांधी, नरसी मेहता ह्या गुजराती भाशेंतल्या चरित्रांचेय ताणें अणकार केल्यात. स्वामी विवेकानंदाच्या ग्रंथावेल्यान भक्ती आनी मेरी कॅरेलीच्या लेखांवेल्यान नीतिसौंदर्य ही पुस्तिका बरयल्या.
वर्ग:देवनागरी पानां
Pernnem Zagor
Pernni zagor gõychea lok somskrititlea lok natteacho ek prokar. Dokxinn goyant fokot poinginnit ho prokar pollounk melltta. Tonddar mukhtti ghalun, soung nattoun lokanchi kormonnuk korpacho proitn ya zomatin suru kela.
Poinginn gamvat pernni zagor korpeanche ekoch kuttumb asa. Baraboluteampoiki ek oso ho somaz. Sadaronnoponnan 1881 te 1892 salant poile pautti aile. Hea somazacho mull purus molu dulba pernni ani sodaxiv pernni. Hancho varos supul'lo pernni ani supulealo varos pako pernni. Hi mull kotha. Sounga nachoun lokanche kam'.[1]
Poinginnchea xri vetall deullakodden zo goddeanchea zotrecho utsou zata tea utsovatea nimtan pernni zagor cholta. Hi zomat eke pettyent ghalun somvga (mukhtti) haddtta. Ani ratchea sadaroponnan okra te bara voranchea modengot zagrak survat zata. [2]
Pernni zagrak puraton manla. Sorsvotiche nomon, adimateche nomon, dhovo podd'do, divli, tambddea pittkullechi fulanchi mall, mhatari, ghoddo hem ghoddye devo deutank, sontuxtt korpakhatiroch cholyil'lem. Poinginnik zo zagor zata tatunt poilim gonnpoti yeta, tea uprant sorsvoti, ani xonkor yeta. Mohadevo komrak 'ling' bandun nachpak yeta. Hanga gonnpotichi puza zaina. Zalear xonkrachi puza zata. Mull zo pernni asta to sogllea kareavollichem sutr sonchalon korta. Te uprant madhu, kittu ya rakxosamboroboroch 'zalimon' namvacho rakxos yeta ani ten'na mohixasurachea akheanak survat zata. Rakxosanche bollgem vaddlam, devale bollgem unnem zalam. Ten'na sorpacho chabuk, vagacho ghoddo korun laddhayek vochuya ani rakxosank marun uddovea oxi akheanam suru zatat.[3]
Hea rakxosak marpa khatir devi yeta anim hem kam' dadle kortat. Tea dadleak lamb paibhor deutele kapodd nhesoitat.
Sata somudra mode mohixa sur rajyokori doiteache bolle undodd ddhale. Devache volle moddle vaghacha koru re ghodda sorpacho koru re chabuk hati ghevun khoddgovatti lagle doitachea patthi ek doity mrindombh zhala. Roktacha themb poddla doityoraz marile. Devo rajy kele attkhott pachaule. Sorv sontoxi zale
Teach bhoxen xemsor bhortastana je ek pod mhonnttat te legin voixixtty purnn oxench asa.
Tokler mukutt, hatant khoddog, gheun deutechea rupant ho dadlo monis yeta ten'na tachea angak devi soncharil'li asta. Tacher bhar yeta. Taka doni votten dog zann dhortat oxa sthitint hi devi doiteankodden loddhai korta. Madhu,kittu zalimon rakxosank marta. Hea vellar peronnycho mukheli ghoddeacho mukhoutto gheun yeta. Zagor sompta.
Ratchea sadaronn okra-baranchea modem zagrak survat zata. Mukhel pernni ddholkem gheta. Dusreachea hatant zhanz asta. Deullachea monddpak mukheli divli pettoicha. Divlek pittkulleanchea fulancho har ghalta. Pernneamborobor sangatak ayil'le don monis ek dhovo podd'do bhair kaddta doni votten ho podd'do dhortat. Ani zagrak survat zata.
Poile nomon koru sorsvoti maye sorsvoti xarda ronge aili maye.
Gonnpotichea kheriz ony deudeutachi nava gheun zhale uprant komrak moracho mukhtto bandhun sorsvoti yeta.Poilim he somvg ek kumarika kortali. Atam poristhoti bodl'lea. Sogllim kamam mukhel pernnich korta.
Poinginnchea pernni zagrak mukhel patr mhollear mhatari. Adimaya patli ga oxe mhonnot tonddar mhatarelo mukhtto, hatant ek boddi ghevun mhatari manttvat yeta. Pernni zagratole mhatari he je patr asa tem vinod korpachem, ekamekanchi fokanna marpache patr. 'sata somudra peleat panch mojli bonglo bandhun xeuttchea mojlear sut kaddpak boxil'lim hamv tumchem mon rizhoupa khatir ailea'. Oxem sagumn mhatari poilech gaukreank hamsoita. Hea vellar mhatarek gamvche mukhel je manttvak boxil'le astat te nana proxrn vicharotat. Tuka bhangor konne dil'le? . Tika ghor konne bandun dil'le? ten'na mhatari ekadea mukhel gaunkoreanche navo tantuk guntun mhonnta 'mhaka bhangor more ...... Dil'lem.
Pernni zomat hi deudasi somazasarokhich. Ya somazatlea choleanchi poili logna zaina axil'lim. Xems ghalpachi' pod'dhot choltali. Karonn choleank ghora douroli mhollear zagrak upeogi poddttalim. Pernni zagrachea kheriz poinginnik doiteancho zagor, divzancho zagor, chorancho zagor he utsou choltat. Goddeanchea zotrechea nimtan suru axilea ya utsovak veglle xastr ani vegllo vidhi legit asa. Pernni zagor korpi somazak deuskhanat xet zomin soddil'li asa. Poromporen cholpi hi kola sodeak tori namxex zaupachea margar asa. Ektor pernni somazatoli bhurgim her dhondeak laglim. Zannttelim jim asat tim fokt ek vidhi mhonnun deullachea dhormik utsovachea vellar kaim promannak zagor kortat. Punn poilim zoxe talukeachea her vattharank legit zagor choltalo ti pod'dot sodeak tori bond poddot gel'li asa. Pernni zagrachi mukhtti ji asat ti pornni zait geleant. Tim porot toyar korpachea diken proitn zal'lo disna. Eke votten suxtti utpoti poilinchi kotha,pittkollechea fulancho aspavo axil'lea yautsvak az fokt bhogaull, vidhi itloch sombodh urla. Gõychea loknatteache ek mukhel ang axil'lo pernni zagor sompot aila.
वर्ग:Konknni वर्ग:Festam, Zatra ani Porbo वर्ग:Romi panam
अहमदाबाद
अहमदाबाद गुजरात राज्याची आदली राजधानी आनी एक म्हत्वाचें उद्येगीक शार. लोखसंख्या २५,१५,००० (१९८१). क्षेत्रफळ ९२.९८ चौ. किमी. मुंबयचे उत्तरेक अस्तंत रेल्वे मार्गान हें शार ४९२ किमी. अंतराचेर आसा.
आशापल्ली (आतांचें आशावल) ही भिल्लांची राजधानी राजा कर्ण हाणें इकराव्या शेंकड्यांत जिखली आनी तिच्या शेजराच ताणें कर्णावती नगराची थापणूक केली. पंदराव्या शेंकड्याच्या पयल्या अर्दांत सुलतान अहमदशाह हाणें ह्या दोन नगराच्या अवशेषांचेर सद्याचें अहमदाबाद शार वसयलें. १५ व्या शेंकड्यांतल्या भोंवडेकारांच्या लिखाणावेल्यान त्या काळांतलें हें जगांतलें सोबीत आनी गिरेस्त शार आशिल्लें हें दिसून येता.
सोळाव्या शेंकड्यांत झुजांक लागून ह्या शारांत अस्थिरताय आशिल्ली. निमाणें, अकबरान हें शार जिखलें आनी हांगाची परिस्थिती सुदारली. ह्या काळांत वेपार धंद्याक बरोच नेट आयलो.भांगर, चांदी, जरी- रेशमी, सुतीकामाचें कसब, कोरीवकाम, धातुचीं कामां हाका लागून अहमदाबाद शाराक खूब म्हत्व आयलें. पूण औरंगजेबाच्या काळांत हांगाची स्थिती खालावली.१८१७ वर्सा मेरेन हांगा मराठ्यांची राजवट चलताली. फुडें ब्रिटीश राजवटींत हांगाची स्थिती सुदारत गेली. उद्येगधंद्यांत ल्हव ल्हव करून जम बसूंक लागलो. कांय वर्सांनी कापडाच्यो गिरण्यो सुरू जाल्यो, आनी वेपार धंद्यांत मुंबयचे फाटोफाट अहमदाबाद शाराचो क्रमांक लागलो.
विसाव्या शेंकड्याच्या दुसऱ्या दशकांत हांगाच्या उपनगरांत महात्मा गांधीच्या साबरमती आश्रमाची थापणूक जाली. हे घडणुकेन अहमदाबाद शाराक देशाच्या राजकीय आनी समाजीक नदरेन म्हत्व आयलें. देश स्वतंत्र जातकच भाशावार राज्यां जाली आनी अहमदाबाद शार गुजरातची पयलीं राजधानी जाली.
रचणूक, मांडावळ, वेव्हार आदीं गजालींवेल्यान अहमदाबाद ह्या शाराचे दोन विभाग करूं येता. आदलें आनी नवें अहमदाबाद. आदलें अहमदाबाद, साबरमती न्हंयेच्या उदेंत तिराचेर आसा. समुद्रसपाटी पसून फकत ५५ मी. उंचायेचेर आशिल्ल्यान केन्ना केन्नाय ह्या शाराक हुंवाराची बादा जाता. आदल्या अहमदाबाद नगराक ४.५ ते ६ मी. उंचायेचो तट आसा आनी तातूंत भितर आशिल्ली वस्ती आदल्या शाराची कल्पना दिता. नव्या शाराचो विस्तार सगळे कडेन पातळ्ळा आनी तातूंत उद्देगीक परिसराशिवाय एलिस ब्रिज, शाहीबाग अशीं आधुनिक उपनगरांय आसात.
अहमदाबाद शारांत कापडाच्यो गिरण्यो, सुती रेशमी, कृत्रीम धागे, लोखण, वखदां आनी हेर उत्पादनाचे कारखाने आसात. १९३० वर्सा सावन हें शार शिक्षणाच्या मळार फुडारलां. गुजराताच्या भाशा, संस्कृती आनी उच्च शिक्षणाचें हें केंद्र आसा. कपड्यावेलें विणकाम, भरतकाम, रंगकाम, लांकडावेलें कोरीव हे पोरने कले वांगडाच आधुनीक कलेच्या विकासाच्यो हांगा जायत्यो येवजणो चलतात.
ह्या शारांत पंदराव्या शेंकड्यांतली जुम्मा मशीद, सोळाव्या शेंकड्यांतली राणी सिप्रिची मशीद, शाहीबाग, नारायण मंदिर आदीं जायतीं पळोवपा सारकीं थळां आसात. ते भायर हांगां १२५ वयर जैन मंदिरां आसात. हांगा आशिल्लो महात्मा गांधीचो साबरमती आश्रम तर आंतरराष्ट्रीय स्मारक जालां.
अहमदाबादच्यान सुमार २५ किमी. अंतराचेर सद्याची गुजरातची राजधानी गांधीनगर आसा. रेल्वेमार्ग, रस्ते आनी विमानमार्ग आदी येरादारीच्या साधनांनी हें शार भारतांतल्या हेर शारांकडेन जोडलां.
वर्ग:देवनागरी पानां
कोठंबी
कोठंबी
कोठंबी हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या केपें तालुक्यातील ३०२ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात २७४ कुटुंबाचे व पुराय ११७१ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार QUEPEM ४ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ५२१ दादले आनीक ६५० बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ५४ आसून अनुसूचित जमातीचे ६५४ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६९३८ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (CHANDOR) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत २ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (CHANDOR) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (CHANDOR) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (PARODA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (QUEPEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (VERNA CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (VERNA CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (CURCHOREM-CACORA) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (CURCHOREM-CACORA) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध ना. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७०५ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शासकीय बस सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी बस सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला. सगळ्यांत लागीं कच्चो रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
कोठंबी ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:साश्टी तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
Kumsar
Kumsar
Confession
Magnnem Kumsar Adim
Mhojea Deva ǃ Fankoi, Saiba, mhoje motir, kirnnam tujea uzvaddachem, hea vorvim pois sorcheak kallok mhoje motivoilo. Uzvaddai mhojem qinean ani jivo kor mhozo ugddas, vollkuncheak mhojim patkam, tanchi vitt dhorcheak, khoro nichev ani borem kumsar korcheak. Marie mhoje bore Maie di mhaka tuji mozot.
Kumsar
Kumsarak vetanam, Padrichea paiam lagim dimbi ghalun, Khuris kor ani tachem besanv mag mhonun. " Hanv ailam vhodd patki, tuje kurpechem besanv mhaka di Saibaǃ" Padrik Gomoie kitlea dissani / muinea zalet, kumsar zaun. HANV PATKI mhonn ani sogllim tujim patkam sang Padrik sarkhim somzotat toxim. Uprant mhonn ː "Heam ani mhoje sorv jinnicheam patkanchi dukh dhortam ani guneanvanchem bhogsonnem magtam". Chotraien aik sangnni ani pirajit hem Padri ditolo.
Magnnem Kumsar Zatoch
Sabar argham Tuca dita, Saiba edo vhoddlo upkar keloi mhonn mhaka kumsar favo korun. Patkanchea bhogsonea vorvim denvli mhojer sovoskai ani sulai,ji edov pasun nasleli. Kurpa ani boll di Saiba. Tuca utor dilam tem havem pallcheak ani Tuje khoxe pormonnem jieuncheak. Somia, mhoje thaim Tuji kuroa nirfoll zaunk nirmum naka. Saibini mhoje Maie, boddvea raknnea, anjeamno, mhojea nanvachea santambhoktamno patkavinnem ani Devache khoxe pormonnem jieuncheak tumcho adhar mhaka diat. Amen
Polleiat
I Confess
वर्ग:Konknni वर्ग:Roman Catholic anchim Magnnim वर्ग:Romi panam
Rachol siminar
Raiturchi Siminar, aiz zaka ami Raitur chi Patriarchal Siminar mhunn ollkhotat (Konkani bhaxen Raiturchi Patriarkal Siminar ani Purtuguese bhaxen Seminario de Rachol oxem mhunntat) zaun asa Goy-Damanvche Diocezichi Katolik poili ani vhoddli siminar.
Itihasik ruprexa
thumb|Portugal Rajeachi khunna (coat of arms) siminarichea mukhel darar. Atanchi hi imarot zatunt soddeak siminarist ravtat, ti Purtugez achea Cheddo-Raza (Boy-King), Dom Sebastiao-anchea dennge vorvim, Jezuit-anim bandloli. Poili he suvater Muslim rabito korun asle.