cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
बंकिमचंद्र चटर्जी
बंकिमचंद्र चटर्जी(१८३८-१८९४) बंगालच्या साहित्य संवसारांत वयर सरले ते सामके मळबांत सूर्य उदेवंचो ते भाशेन।तांच्या साहित्यांचे लिखतेविशीं वा गुणवत्तेविशी आमी कितेंय म्हूण।एक गजाल खरी आधुनिक भारताचो पयलो कादंबरीकार म्हणु तांची सुवात थीर आसता।आमच्या व्हड कादंबरूीकारा मदले एक अशेंच तांकां लेखतले।.
बंक्रिमचंद्र व्हड कादंबरीकार तर आसलेच।त्या भायर ते एक नामनेचे टीकाकारुय आसले सृजनशील कलाकार म्हणु तांची नामना जाली आनी आधुनिक भारतीय पुनरुत्थानाक तांचो खूब हातभार लागलो।हाकाच लागून तांच्या समिक्षा साहित्या कडेन आनी तत्सम वावरा कडेन आमचे दुर्लक्ष जाला।.
संदर्भ
बंक्रिमचंद्र चटर्जी-सुबोधचंद्र सेनगुप्त, साहित्य अकादेमी, १९९१.
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां
हिंदूच्या देवता-विश्वातलो एक शिवगण वेताळ
भूतनाथ हे ताचे एक पर्यायी नांव जावन आसा. आग्यावेताळ, ज्वालावेताळ आनी प्रलयवेताळह्या नावांनी ताकां वळखूवप जातां.ज्या तरेन प्राचीन साहित्यान वेताळाची जी वर्णना आयला ती म्हटल्यार रागीश्ट दोळ्याचो आनी रक्तमांस खावपी शस्त्रधारी आनी महाकाय असो. वेताऴाक आमी शिवगण म्हण्टात. वेताळाचें पृथ्वीचेंर येवपाचें कारण म्हटल्यार, शिवपुराणान आमकां अशें मेळटा की तो मुळात शंकरपार्वतीचो व्दारपाल आसलो. एकदा ताणें पार्वतीक भायर येवपाक दिवक ना म्हणून तिने ताकां शाप दिलो की वेताळ या नावांन तू जल्म घेतलो, म्हणून तो वेताळ या नावांन जल्मांक आयलो. कालिकापुराणान आमकां अशें मेळटा की वेताळ हो पृर्वजल्मान भृंगी आशिल्लो. ताचो भाव महाकाल. शापा मेऴील्यान ताच्यांनी पृथ्वीचेंर वेताळ आनी भैरव म्हण चंद्रशेखर राजाची राणी तारावतीचें पूत म्हण जल्म घेतलो. तारावतीक ते शंकरापासून जाले. जेन्ना हे दोगूयजाण तप करपाक अरण्यांत गेले तेना वसिश्ठ ऋशिच्या कृपेन ताकां शिवदर्शन घडलें आनी काम्य़ाख्या देवीच्या आग्रहान ताकां शिवगणात स्थान मेऴले.काय गावांन ताची कुलदेवता वा ग्रामदेवता म्हण ताची पूजा जाता.वेताळाची म्हूर्त ही काश्टाची, पाशाणाची वा तांदळाची लेगीत मेळटा. भूता काडपाक ग्रामीण वाटारांनी वेताळाचे आवाहन करतात. वैशाख, मार्गशीर्श आनी माघ म्हयन्यात ताचें उत्सव जाता. तशेंच शंकराच्या अकरा रूद्रगणां मदलो एक रूद्रगण जावन आसा.
गोंयान वेताळाची नावां अशी आसात :- वेतोबा, बेतोबा, वेताळ, बेताळ, भूतनाथ, आग्यावेताळ अशें तरेची नावां गोंयात आमकां पळोवपाक मेळटा. सातवाहनाचो संबध वेताळाकडे.सातवाहनान गोंयचेंर ४६० वरसा राज्य केले. हे सातवाहन जय जय पावले थंय ताच्यांनी वेताळाची देवळा बांधली.
वेताळाविशी ग्रंथ :- वेताळ पंचवीशी :- प्राचीन महाराष्टान’ या ग्रंथान वेताऴ पंचवीशी नावांच्यो कथासंग्रहाची नोंद मेऴटा.या कथासंग्रहान त्रिविक्रमसेन नावांच्या प्रतिश्टित राजाक वेताऴान २५ कथा सांगलेल्यो मेळटा. अशें म्हण्टात की सातवाहनानी पैठणातल्या राज्यसतेमरेन वेताळ वा बेताळ देवतेक म्हत्व दिला. आनी तांच्यानी तिका आपली कुलदेवता मानल्या.
कुलदेवता मानपी गोंयातली घराणी :- गोंयात सावंत नावांचे उपनाव लावपी लोक मेळटा, हे सांवत म्हटल्यारुच सातवाहन.सात्वत – सतीयपुत्र – सातव – सातवाहन – सांवत.आयज गोंयात हे लोक मोठ्या प्रमाणात मेळटा. तांची कुलदेवता वेताळ वा बेताळ आसा. तशेंच हळर्णकर (तारी), चोपडेकर हे क्षत्रिय मराठा समाजातल्या लोकाचो कुलदेव वेताळ आसा. तशेच दैवज्ञ ब्राह्मण समाजातले शिरोडकार लोटलेकार,नासनोडकार आनी सारस्वत ब्राह्मण समाजातल्या, शेणवी, कामत,पै आंगले आनी प्रभु कुळांचो कुलदेव वेताळ जावन आसा.मांडवी न्हंयच्या कडेक आसल्या कारणान ताच्या पलतडी पुर्तुगेजाचे बेट आशिल्लें.
आमोणे गांव गोंयातल्या दिवचल म्हालतलो मांडवी न्हंयच्या कडेर वसलेलो हो आमोणे गांव. ह्या गांवात आमकां तरेक देव-देवताची देवळां पळोवपाक मेळटा. श्री. शांतादुर्गा (सातेर) हागांसल्ली आदिमाया जावन आसा. तशेंच हागांसर घाडी आनी जल्मी हाकां गावं वसोवपी वागंडी अशें म्हण्टा शांतादुर्गा ही तांची कुलदेवता ताकां लागून ताकां प्रतेक देवकार्यात आनी धार्मिक उत्सवात पयलो मान दिवप जाता.तशेंच हागां बेताळाचें देवूळ मेळटा हागां बेताळाची मूर्त सात फूट उचायेची मेळटा. ह्या देवळात एकूण आठ पुजारी आसा ते अशें आसात :- सावंतपुजारी, गावंस, परब, सिनारी, फडते, भगत, गावठणकर, च्यारी. तशेंच सावयवेरेचे सरदेसाय, शेणवी, आमोणकार, फडतें, गावठणकर प्रभुदेसाय, सिनारी, परब हे गावकर जावन आसा. तशेंच ताची पाचं वागंड्यामदी विभागणी करता. तशेंच ‘नैध्रुव’ गोत्रातले आसा ताकां पयलो मान दिवप जाता. तशेंच हे महाजन कोमुनीदादाचे सद्यस्य जावन आसात.आमोणे गावांत भुईकोट किल्लो आसलो, ताचें मुळ नांव ‘कानडी कोट’ आयज तो मातयेभरवण जाला. आयज थंय घोड्याचें पागांचे अस्तीती मेळटा. सातवाहनाचे संबंद आमोणेकडे :- सावंतवाडीचे खेम सावंत भोसले हाचें राजवटीच्या काळांत आमोणे गावांचो संबंद घट आशिल्लें.1708 पयली आमोणेचो भुईकोट किल्लो सावंतवाडकरच्यानी ताब्यान घेतलो. 1705 पुर्तुगेजाचो दोळो या किल्ल्याचेर गेलो. त्या वेळार खेम-सावंताकडे हो किल्लो आशिल्लो. आनी हो किल्लो पुर्तुगीजाच्या हल्ल्यापासत सादुर रावपाक आमोणे गावाची संरक्षण करपाक लागोन मांडवी न्हंयत नाकेबंदी केल्ली. सावंताचेर अचानक हमलो केल्यान पुर्तुगेजानी हो किल्लो ताब्यान घेतलो. मागीर खेम-सावंताच्या तावडेतल्यान कायमचो सुटावो करपाक लागोन पुर्तुगेजानी हो किल्लो जमीनदास्त केलो.जेन्ना बाटाबाटीच्या काळांन धर्मिकरण जाताले तेन्ना देवळा मोडप जाताली तेन्ना पुर्तुगेजानी बेताळाची म्हूर्त बेताळभाटी हांगासर सार्वजनीक थळार व्हरून उदक काडपाक पायापोना घातली. मागीर गोंय मुक्ती उपरांत ती म्हूर्त पुरीभिलेखा संग्रहालयात दवरल्या.
संदर्भ वळेरी :-
१.Goa’s Hindu Temples And Deties- Rui Gomes Pereira.
२.The History and Inscription of satvahanas- Dr. V. V Mirasi
३.ऊँ शिल्पकार :- सौ. शिल्पमाला नागवेकर
५.मराठी संस्कृती कोश खंड - ३‚९‚६,२,५
वर्ग:तत्वाशास्त्र / Philosophy वर्ग:धर्म / Religion वर्ग:देवनागरी पानां
लोकसाहित्य
साने गुरूजी, डॉ.सरोजिनी बाबर, कमलाबाई देशपांडे,हे मराठी लोकासाहित्याचे सुरवेचे अभ्यासक आनी संकलक आसात. ना. गो. नांदापूरकर (माहेरचे मराठी, मराठीचा मोहोर), डॉ. यु. म. पठाण (मराठवाडयांतील लोककथा), डॉ.सरोजिनी बाबर (बाळराज, तीर्थांचे सागर) हांणी लोकसाहित्याचें संकलन केलां. पूण मराठी लोकसाहित्याच्या अभ्यासाक रा. चि. ढेरे ( लोक संस्कृतीची क्षितिजे, संत साहित्य व लोकसाहित्यः काही अनुबंध), दुर्गा भागवत (लोकसाहित्याची रुपरेखा), प्रभाकर मांडे (लोक साहित्याचे अंतःप्रवाह, लोक साहित्याचे स्वरुप), ग. ना. मोरजे हांणी शास्त्रीय आनी सिध्दांतीक मूळावण घालें. महाराष्ट्र राज्य लोकसाहित्य समिती, लोकसाहित्य संशोधन मंडळ, औरंगाबाद ह्यो संस्था लोकसाहित्याच्या संशोधनाचो वावर करतात. - डॉ. रवीन्द्र ठाकूर
संज्यांव
thumbnail|Sao Joaoसंज्यांव हें सां जुंवाव म्हळ्यार सेंट जॉन ह्या उतराचें थळावें रूप. संज्यांव ही किरिस्तांव समाजांतली विशेश करून गोंयांतली एक भौशिक परब. जून म्हयन्याचे 24 तारखेक ही परब मनयतात. प्रोफेट इसाहाकडच्यान बापतिज्मा मेळिल्लो, सेंट जॉन, हाच्या नांवान ही परब गोंयांत व्हडा उमेदीन मनयतात. सेंट जॉन हाणें वाळवंटी विभागांत धर्मकार्याचो प्रसार केलो. लोकांनी एकामेकांक समजून घेवंचें आनी बरेपणान वागचें असो ताचो संदेश आशिल्लो.
ह्या दिसा किरिस्तांव समाजांतले दादले, सांज्यांवाचो उगडास करपी पदां म्हणटात, ताच्या नांवांचो जयजयकार करीत रस्त्यावयल्यान मिरवणुकेक वतात. गांवचे लोक हे मिरवणुकेंतल्या पंगडाक आंबे, पणस, अणसां सारकेल्लीं ह्या मोसमांतलीं फळां आनी सोरो तशेंच पैशे दितात. मिरवणुकेंतले लोक कपलाक चुट्ट्यांची, काटयेची कपलपट्टी(कपेल) बांदतात. नव्यानच लग्न जावन गेल्ल्यो गांवच्यो धुवो आपल्या घोवा वांगडा खासा संज्यांवाचे परबेक उपस्थिती लायतात. येतना जांवयान फळांचें वजें हाडपाची प्रथा आसा. हीं फळां गांवच्या लोकांक वांटप जाता. हे नवे जांवय संज्यांवाचे मिरवणुकेंत सामील जातात.
thumbnail|Sao Joaoशेवटाक सगळे जाण गांवच्या बांयांची, न्हंयांनी उडयो मारून न्हातात. कांय न्हंयांचे देगेवयल्यान गांवांनी संज्यांवाच्या निमतान सजयल्या सांगोडावरवीं न्हंयेंतल्यान मिरवणूक काडटात.
गोंयांत (बारदेस), करमळी (तिसवाडी) आनी बाणावली (सालसेत) हांगा सेंट जॉनाचीं कपेलां आसात.
-कों.वि.सं.मं.
पळेयात
वर्ग:देवनागरी पानां
Juanvachem Dusrem Potr
Juanvachem Dusrem Potr
Second Epistle of John
Hea Dusrea Potracheo kolpona ani bhas Poilea Potrachea kolpona ani bhaxe sarkeoch. Poilem Potr borounchem poddlem teach karonnank lagun hem-I Dusrem Potr borounk poddlem mhollear zata. Chodd korun, poilea xenkddeachea xevottak tem boroilem.
धारवाड
धारवाड कर्नाटक राज्यांतल्या धारवाड जिल्ह्याचें आनी तालुक्याचें मुखेल थळ. हुबळीचे वायव्येक सुमार 20 किमी. अंतराचेर आनी बेळगांवचें आग्नेयेक सुमार 76 किमी. अंतराचेर हें शार वसलां. पुणें-बेंगळूर ह्या राश्ट्रीय महामार्गावयलें आनी रेल्वेमार्गावयलें एक मुखेल स्थानक. प्रशासकीय, शिक्षणीक, संस्कृतीक आनी उद्योगीक केंद्र म्हणून ह्या शाराची नामना आसा. हांगाचें समशीतोश्ण वातावरण, उमेदीचें वातावरण आनी भोंवतणचो पाचव्योचार दोंगुल्ल्यो हांकां लागून ताची तुळा महाबळेश्वराकडेन करप जाता. आदल्या काळांत ह्या शाराभोंवतणी तटबंदी आनी पांच प्रवेशदारां आशिल्लीं. देखून कांय तज्ञांच्या मतान धारवाड हो शब्द द्वार आनी वाट ह्या दोन शब्दांचें अपभ्रंशरूप आसूंक जाय. धारराव ह्या विजयनगरच्या एका अधिकाऱ्यान 1403 त हांगा किल्लो बांदिल्लो. ताच्या नांवावयल्यानच ह्या शाराक धारवाड हें नांव पडलें अशें कांय तज्ञ मानतात.
Juanvachem Dusrem Potr
Juanvachem Dusrem Potr
Hem Potr eke vinchun kaddlole ostorek boroilam. Thoddea xastriam pormannem, ti ostori ek khasgi bail: dusream pormannem ti ostori ek khunna : ti ghoddie ak’khi Povitr-Sobha vo Dhaktte Aziechi ek kherit sobha khunnaita ziat.
धारवाड
शाराचे चार मुखेल भाग
धारवाड शाराचे चार मुखेल भाग पडटात. किल्ल्याचे उदेंतेक मुखेल शार पातळिल्लें आसून धारवाड नगरपालिका (1856) ही पोरणी स्थानिक स्वराज्य संस्था. 1961 त धारवाड आनी हुबय़ळी ह्या दोन जुंवळ्या शारांची मेळून एक महानगरपालिका स्थापन जाली. देखून सगळीं उपनगरां आनी नव्यो वसणुको धारवाड शाराचोच भाग समजतात.
Juanvachem Dusrem Potr
Juanvachem Dusrem Potr
Zankam hem potr boroilem, tankam Juanv tanchea thir bhavarthak lagun vakhannta ani, koxttanchem inam’ zoddun gheunche khatir, tim xevottak porian bhavarthant thir ravunk zai mhonn sangta. Ekamekacho mog korunk to tankam ulo korta, punn khorea Kristi dhormachea virodhiam kodde tannim kosloch sombond samballcho nhoi mhonn to tankam xiddkaita.
धारवाड
इतिहास
धारवाडचो पुर्विल्लो इतिहास चडसो मेळना. पूण बाराव्या शतमानासावन ह्या शाराचे उल्लेख मेळटात. सवो विक्रमादित्य हाच्या1117 च्या कोरिल्ल्या लेखांत भास्करदेव नांवाच्या अधिकाऱ्याच्या अखत्यारींत हो वाठार आशिल्लो असो उल्लेख मेळटा. त्याच काळांतल्या होंबल हांगाच्या कोरीव लेखांत धारवाडचे उल्लेख आसात. अली आदिलशाहान 1573 त धारवाड शाराचेर जैत मेळयलें. फुडें 1674 त शिवाजी महाराजान तें आपल्या ताब्यांत घेमेरेन ताचेर विजापुरचो शेक चलतालो. 1685त तें मराठ्यांकडल्यान मुअझ्झम ह्या औरंगझेबाच्या पुतान घेतलें. फुडें 1753 मेरेन हें शार मुसलमानांचे सत्तेखाला आशिल्लें. फुडें मराठे, हैदर, टिपू आदींनी अदींमदीं फुडें मराठे, हैदर, टिपू आदींनी अदींमदीं शतमानांत तें ब्रिटिशांनी घेतलें. भारत स्वतंत्र जातकच हें शार कांय काळ मुंबय राज्यांत आशिल्लें. फुडें 1960 उपरांत ताचो कर्नाटक राज्यांत आस्पाव केलो.
Juanvachem Dusrem Potr
Hea Potrachi manddavoll oxi :
Prostavna : 1 – 3
धारवाड
इतिहास
फर्निचर, कातडेच्यो वस्तू, फोव, तांदूळ, नळे, विड्यो, हातमागावयलें कापड हांच्या वेपाराखातीर ह्या शाराचीं नामना आसा. हांगा नभोवाणी केंद्र आनी जायते लघुउद्योग आसात. धारवाड हें विद्येचें एक मुखेल केंद्र. हांगा जायत्यो पोरण्यो तशेंच नव्यो शिक्षणीक संस्था आसात. कर्नाटक विद्यापीठ (1949) एके दोंगुल्लेचेर आसा. पोरण्या संस्थांनी कर्नाटक म्हाविद्यालय, शेतकी म्हाविद्यालय, बोर्स्टल विद्यालय, श्री जगदगुरू शंकराचार्य संस्कृत पाठशाळा, कर्नाटक विद्यावर्धक संघ, कर्नाटक हिस्टॉरिका सोसायटी, श्री मुरुघमठ ह्या पोरण्या संस्थांची नामना आसा. कर्नाटक हिस्टॉरिका सोसायटी पुराभिलेखविद्या ह्या विशयाचें प्रशिक्षण दिवपी एक विद्यालय हांगा आसा. अशें शिक्षण दिवपी भारतांतलीं ही एकसुरी शिक्षणसंस्था. कर्नाटक विद्यापीठांतली 'कन्नड रिसर्च इन्स्टिट्यूट' ही हालींच्या काळांतली एक संस्था आसून, हे संस्थेवतीन प्राच्यविद्या विशयांतलें जायत्या कोरीव लेखांचें वाचन, संशोधन, संकलन आनी संपादन जाता. हे संस्थेचें एक पुरातत्त्वीय संग्रहालय आसून तातूंत कोरीव लेख, प्रागैतिहासीक अवशेश आनी मूर्ती दवरल्यात.
Juanvachem Dusrem Potr
Hea Potrachi manddavoll oxi :
Pritimog sogtta-von xrextt-vorto : 4-6
धारवाड
इतिहास
ह्या शारांत हिंदू, वीरशैव, मुसलमान, पारशी, जैन, क्रिस्तांव आदी धर्मांचे लोक रावतात. तशेंच दर एका धर्माचीं देवळांय हांगा आसात. तातूंत दुर्गादेवी, दत्तात्रय, लक्ष्मीनारायण, हनुमान, वेंकटेश ह्या हिंदू देवळांची; जुम्मा, मदनी, मालापुरा, बारइमाम ह्या मशीदींची आनी ब्रिटीश काळांत बांदिल्ली ऑल सेष्ट्स, ध बॅसेल मिशन, ध रोमन कॅथलीक चर्च आदींची नामना आसा.विश्रामधामा लागसल्लो शंकुस्तंभ (ऑबेलिस्क) कित्तूरच्या झुजांत मरण आयिल्ल्या अधिकाऱ्याचे यादीक बांदला. हांगा आशिल्ल्या पोरण्या किल्ल्याचीय बरीच नामना आसा. तेभायर ब्रिटीश काळांतल्यो सरकारी इमारती, मनोरो, सरकारी रूग्णालयां आनी हेर कार्यालयांच्यो इमारती पळोवपा सारक्यो आसात.
Juanvachem Dusrem Potr
Hea Potrachi manddavoll oxi :
Khotte xikovnncher add xiddkavnni : 7-11
धारवाड
इतिहास
वर्ग:देवनागरी पानां
Juanvachem Dusrem Potr
Hea Potrachi manddavoll oxi :
Sompadnni : 12-13
Polleiat
Second_Epistle_of_John
Books_of_the_Bible
Bible
Sandarbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Novea Korarachim Pustokam (New Testament Books) वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
गर्भपात
गर्भपात: २८ सप्तकां पुराय जावचेपयलींच गर्भ गर्भाशयांतल्यान भायर पडप आनी गुरवारपणाचो शेवट जावप, हाका गर्भापात अशें म्हण्टात. हाचें कारण म्हळ्यार २८ सप्तकां जावचेपयलीं गर्भ आवयच्या गर्भाशयाभायर स्वतंत्रपणान जियेवंक शकना. भारताभायर हेर बऱ्याच फुडारिल्ल्या देशांनी मात नव्या वैजकी उपकरणांक लागून २० सप्तकां पुराय जाल्लो गर्भ जिवो उरता.
प्रकार: १. अपुराय गर्भपात (incomplete abortion) : गर्भाचो कांय अंश भायर पडटा आनी उरिल्लो गर्भाशयांतूच उरता. २. पुराय गर्भपात (complete abortion): पुराय गर्भ भायर पडटा. ३. चुकिल्लो गर्भपात (missed abortion): गर्भ मरता आनी गर्भाशयांतूच बरेच दीस उरता. ४. संकटमय गर्भपात (threatened abortion): गर्भपात जावंक निकतीच सुरवात जाता, पूण गर्भ चडसो गर्भसुवातेसावन वेगळो जायना आनी गुरवारपण फुडें वचूंक शकता. ५. अपरिहार्य गर्भपात (inevitable abortion): गर्भ भायर पडपाची प्रकिया सामकी फुडें पावता आनी गुरवारपण सांबाळपाखातीर कांयच करूंक जायना. ६. पूं वा मातेर जाल्लो गर्भपात (septic abortion): गर्भ पयलीं मरता आनी ताका सांसर्गिक जंतू लागतात, हाका लागून गर्भसुवातेक संसर्गदोश तयार जाता. ७. दंडनीय गर्भपात (criminal abortion): नाका आशिल्ल्या गुरवारपणांतल्यान सुटपाखातीर, गर्भाशयांत कसलीच वस्त घालून गर्भ नश्ट करपाचो यत्न जाल्यार गर्भसुवातेक मार बसता. केन्ना केन्नाय बुराक लेगीत जात. ८. पुनरुद्भवी गर्भपात (recurrent abortion): तीन वा चड फावट गर्भपात जावप.
लक्षणां: १. गुरवार बायलेच्या आंगार रगत जावप. २. पोटांत वा फाटींत दुखप. ३. प्रत्यक्षांत गर्भ वा ताचे कुडके योनींतल्यान भायर सरतना दिसप. ४. आंगार पुडीकोराचो स्त्राव जावन घाण येवप. ५ पुराय गर्भपात जाल्लो आसल्यार गुरवारपणाचीं सगळीं लक्षणां सोंपतात.
हे भायर योनीची तपासणी (per vaginal examination) करीत जाल्यार रगत वा पुजीकोराचो स्त्राव दिश्टी पडटा. हातान तपासतकच गर्भाशयाचो आकार सदचेभशेन ल्हान लागता आनी गर्भसुवातेचें तोंड बंद जाल्लें आसता.
मार्कू पर्माणें जेजू क्रिसताचें शुभवर्तमान
मार्कू पर्माणें जेजू क्रिसताचें शुभवर्तमान
Gospel of Mark
गर्भपात
उपाय: रगताचो स्त्राव थांबोवपाखातीर आनी दूख चड आसल्यार शिंरेंतल्यान वखद दिवन मेल्लो गर्भ भायर काडप,१२ सप्तकांपरस उणो आसल्यार शस्त्रांचो उपेग करून गर्भ भायर ओडून काडप (D and C).
मार्कू पर्माणें जेजू क्रिसताचें शुभवर्तमान
मार्कू पर्माणें जेजू क्रिसताचें शुभवर्तमान
दुस्रें शुभवर्तमान मार्कून बरयलें. नव्या करारांत ताका खूब पावटी “जुांव मार्कू” म्हणटात. ताका आनी ताचे आवयक पुर्विले पवित्र-सभेंत व्हड मान आल्सो. जेरुसाल्यांत तांचें घर आसलें आनी थयचीं क्रिसतांव भावभयण आपल्या जमातिंक त्या घरांत एकठाय जातालीं. पावलून आनी बार्नाबासान सिपरूस जुंव्यार धरंपर्गटणेची भंवडी केली तेदना, मार्कू तांच्या भागा आल्सो. रमाक आसताना, ६०व्या वर्सा, क्रिसतांव जाल्ल्या लकाक मार्कून ग्रीक भाशेन आपलें शुभवर्तमान बरयलें. पयलीं थावन क्रिसती लकान मानून घेतलां त्या पर्माणें, पेद्रुची शिकवण बरवन दवर म्हण रंकारांनीं मार्कू कडें मागललें.
मार्कुचो हेतू म्हळ्यार जेजू आंचो सडवणार आनी देवाचो पूत म्हण दाखवंक. ह्या कारणा पासत मार्कू जेजुच्या प्रवचना परस ताच्या अचरियांची अदीक खबर कर्ता. पूण थड्यो घडणियो दिता त्यो इतले बारिक्साणीन दिता, की त्यो ताणें खाशा पळेल्योश्यो दिसतात. ताची भास सार्की संपी, पूण सबीत आनी खतखतीत.
गर्भपात
संकटमय गर्भपात आसल्यार, गुरवार बायलेक स्वस्थ न्हिदोवप, चड तकालस घेवप ना, उपशामक वा न्हिद येवपाचें वखद दिवप, गर्भाशयाचे स्नायू निवळावप, गुरवारपण फुडें चलोवपाखातीर गर्भ सांबाळपाचें होर्मोन दिवप.
मार्कू पर्माणें जेजू क्रिसताचें शुभवर्तमान
मार्कू पर्माणें जेजू क्रिसताचें शुभवर्तमान
ताचो मुखेल विशय म्हळ्यार खुर्सार मारललो सडवणार. एके वाटेन, जेजू देवाचो पूत म्हण खूद बाप, देवचार आनी मनशां परियान ताके गवाय दितात; आनी जेजू आपुणूच विस्मितां करूं. देवचार काडून, आपणाक पात्कां भगसुंची पद्वी आसा म्हण दाखवन, आदी, हें सत रुजू कर्ता. पूण, दुस्रे वाटेन, जुदेव लक जेजू देवाचो पूत म्हण संपेपणीं मानून घेना, जुदेवांचे अधिकारी ताचे दुस्मान जातात, ताचे शीस लेगून ताका संजनांत; ताचेर विरध इतलो चडता की ताका नांच करुंक चड-चड लजेची आनी वळवळ्यांची शिक्षा ताका रमी सर्कारा कडची मागून घेतात : ताका खुर्सार मार्तात.
गर्भपात
पूं वा मातेर जाल्लो गर्भपात जाल्यार-गुरवार बायलेक हॉस्पिटलांत दवरप, धोणकुटेचें इंजेसांव दिवप आनी रगत दिवप. D and C करून गर्भाशय साफ करप आनी वेळ पडल्यार शस्त्रक्रिया करून पुराय पोकळी नितळ करप (Laparotomy).
मार्कू पर्माणें जेजू क्रिसताचें शुभवर्तमान
मार्कू पर्माणें जेजू क्रिसताचें शुभवर्तमान
हें सगळें देवाचे गुडार्त येवजणे पर्माणें घडलें आनी देवानूच जेजूक पुनर्जिवंत करून आपणें नेंलल्या क्रिसत-सडवणाराक व्हडलें जयत दिलें म्हण मार्कू आपल्या शुुभवर्तमानांत सांग्ता.
ह्या शुभवर्तमानाची मानडावळ अशी आसा
शुभवर्तमानाची सुर्वात : १ ; १-१३
गर्भपात
गुरवार बायलेच्या जिविताक आनी पर्यायान गर्भाशयांतल्या भुरग्याक धोको निर्माण जायत जाल्यार कृत्रिम पध्दतीन गर्भपात करपाची चाल पयलींसावन आसा. अशा प्रकारचे गर्भपात खासा गर्भाविशींचें शिक्षण घेतिल्ल्या दोतोरांकडल्यान करून घेतात. असो कृत्रिम गर्भपात करपाच्यो बऱ्यो पध्दती आसात आनी अशा प्रकारचो गर्भपात करपाविशीं कायदेय आसा भारत सरकारान १९७२ त वैजकी गर्भारपण समाप्ती कायदो (Medical termination of pregnancy act) लागू केला. ह्या कायद्या वरवीं खंयचेय बायलेक जर गुरवारपणाचो मानसिक वा कुडीचो त्रास जाता, जाल्यार वा हेर कसल्योय अडचणी आसता जाल्यार देखीक-गुरवारपण बलातत्कारावरवीं आयल्यार वा भुरग्याक कसलेंय व्यंग जावपाची शक्यताय आसल्यार तिणें गर्भपात करून घेवपाखातीर २० सप्तकां पुराय जावचे पयलीं हॉस्पिटलांत वचूंक येता.
मार्कू पर्माणें जेजू क्रिसताचें शुभवर्तमान
ह्या शुभवर्तमानाची मानडावळ अशी आसा
गालिलेइयांत जेजुचो भवशीक वावर : १ : १४-९:५०
गर्भपात
वर्ग:देवनागरी पानां
मार्कू पर्माणें जेजू क्रिसताचें शुभवर्तमान
ह्या शुभवर्तमानाची मानडावळ अशी आसा
गालिलेइयांत थावन जेरुसाल्याक : १० : १-५२
जेजुचें निमाणें सातळें : ११: १-१५:४७
जेजुचें पुनर्जिवंत्पण : १६ : १-८
जेजुचीं दर्शनां आनीस अर्ग-प्रवेस : १६ : ९-२०
पळेइयात
Gospel_of_Mark
संदर्भ
वर्ग:नव्या कराराचीं पुसतकां वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
वखदी झाडां
वखदी झाडांची वळख
रानांतली वा घरगुती खंयचीय वनस्पत वा द्रव्य हांचो वखद म्हूण उपेग जाता ताका वखदीं झाडां अशें म्हणटात.आदल्या काऴार आमचे पुर्वज रोग बरे करपा खातीर झाडां -पाल्याचो मोट्या प्रमाणांत उपेग करताले.ज्या जाग्यार वैजकीय सेवेची तात्काऴ सोय ना अश्या गरजेच्या वेऴार ह्या झाडाचो वापर करतालें.
वखदी झाडां आनी तांचो वापर
तुऴस:तुऴशीक पुराण काऴासावन धार्मिक स्थान प्राप्त जाला. धवी आनी काऴी अशें तुऴशीचे दोन प्रकार आसात.ह्या झाडान खुपशे वखदी गूण आसात.तुऴशीचे झाड आमच्या घरा सामकार आशिल्यान आमकां तिचो घरगुती वखदांनी मोट्या प्रमाणांत उपेग करपाक मेऴटा.थंडी - खोंकली जाल्यार तुऴशीची केसरां कसायान घालून घेतल्यार थंडी बरी जाता.तकली दुखल्यार तुऴशीच्या पानांच्या रोसाचे दोन थेंबे नाकांत घालतात.कान दुखल्यार हो रोस कानांत घातल्यार कानदुखप थांबता.पेकूंनाशिल्ल्या घाव्यार तुऴशीचो रोस घातल्यार घावो बेगीन बरो जाता.सदां सकाऴी तुऴशींची चार - पांच पांना चाबून खाल्ल्यार आंगातले रक्तभिसरण सुदारता तशेंच रक्तांतले दोश कमी जावपाक मदत जाता आनी पचनक्रिया वाडून भूक बरी लागता.
अडुऴसो
सादारण तीन मिटर उंचायेच्या ह्या झाडाक धवीं फुलां आनी बारीक सांगो जातात.काऴ्या पानांची,धव्या पुलांची आनी तांबड्या फुलांची अशें हे झाडाचे तीन प्रकार मेऴटात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
मालाकी आचें पुसतक
मालाकी आचें पुसतक
Book of Malachi
मालाकी इस्राेलाचो निमाणो प्रवादी. क्रिसता आदीं पांचव्या शेंकड्याच्या मदल्या वर्सांनीं, एसद्रा आनी नेहेमिया हांच्या दिसांनीं, तो जियेलो. मालाकी पयले सुवातेर जुदेव इयादनिकांचीं आनी पर्जेचीं पात्कां तांच्या तनडार मार्ता आनी दुस्रे सुवातेर मेसियाच्या काळायली देवाची नीत पर्गट कर्ता. तो दारूण शिरापां आनी धंकावण्यां वर्वीं आपलो संदेश पर्गट्टा आनी आपले पर्जेक कसलीच बुज्वण दिना. ह्या प्रवादियाच्या दिसांनीं जुदेव लक भायल्यानूच कायदे पाळीत पून भितरल्यान तांचीं काळजां देवा सर्शिलीं पयस आसलीं.
पळेइयात
Book_of_Malachi
Malachi
Bible
संदर्भ
वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books) वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
हिंदूच्या सणपरबांचें जिन्नस
हिंदूच्या सणपरबांचे जिन्नस खुप तरांचे पळोवपाक मेळटात.गोंयात हिंदुचे वेगवेगळे धार्मीक उत्सव तांचे पध्दतीन आनी परंपरागत मनयिल्लें पळोवंक मेळटात.ह्या सगळ्यांची म्हायती मेळोवपाचो पयलो यत्न म्हळ्यार ह्या उत्सवा निमतान शिजयल्लें जेवण.
हिंदु कॅलेंडराच्या नव्या वर्सांसावन सुरु जाता तो उत्सव म्हळ्यार, हळदी कुंकू. नव्या व्हकलांचो हो सुवाळो. ह्या सुवाळयाक खास साखरेचे तिळगुळ आनी तिळाचे लाडू वाट्टात.
गुडी पाडवो हो हिंदु लोकांचो नव्या वर्साचो दीस. हया शुभ दिसा खास गोड पदार्थ करता तो म्हळ्यार,`पुरण पोळी`. ती मैदो वा गव्हाच्या पीटाची करतात जातुंत पीट मळून सपाट चपाती करुन तातुंत शिजयल्या दाळिचे पीट, गोड, किसलेलो नाल्ल, वेलची पूड घालुन त्यो भाजून काडतात.कांय कडेन,कांय घरांनी `खीर` जी शेवयापासुन करतात तातुंत दुद, गोडसाणीक साखर ,तशेच बदाम,काजुबियो,पासा आदी आपल्या आवडीप्रमाण घालतात.सामान्य प्रमाण ब्राह्मण आनी सारस्वत लोक हे दोन तरेचे गोड पदार्थ करतात.तर कांय जाण नाल्लाचे दुद,गॉड आनी शिजयल्ली चण्याची दाळ घालुन `मणगणे` करतात.
रामाच्या जल्माचो उत्सव म्हळ्यार `राम नवमी`. ह्या दिसा कांदो घालनासतना जेवण शिजयतात. खास `पायस` हो पदार्थ करतात.जातुंत शिजयल्ले शीत दुदान घालुन सागो म्हळ्यार साबुदाणे ,तशेच साखर घालुन शिजयतात.
भाद्रपद म्हयन्यातले सण आनी जिन्नस
गोंयच्या हिंदू लोकांचो ह्या सगळ्या सणां-उत्सवांचे खाशेलेपण म्हळ्यार विंगडविंगड अशे रुच घेवन मजा लुटपासारके जिन्नस. नेव-यो ह्यो सगळ्यांत वेंचीक, ह्यो वेगवेगळ्या सारणांनी भरील्ल्यो करतात. नाल्लाचे सारण, मूग वा चण्यादाळीचे सारण, गव्हाचे पीट, मैदो आनी गोडसाणीक साखर-गॉड घालतात. त्यो उकडलेल्या चण्याच्या दाळीचीसुद्धा करतात आनी घरात गणपतीच्या पयल्याच दिसा गणपती मुर्तीक पुजयताना दवरतात. हांकां पुरण नेव-यो म्हण्टात. अशें रुची आशिल्ल्या वेंचीक जिन्नसा सारके,ताच्या व्यतीरिक्त नेव-यो, लाडू, शेव, चिवडो आनी कितलेशेच जिन्नस त्या त्या घराण्याच्या आर्थीक परिस्थितीचेर अवलंबून आसतात.मिश्टान्न जाका आतुरतायेन रावतात तो म्हळ्यार काजुबियांचो लाडू आज, अशे तरेचे लाडू चड पळोवपाक मेळनात पूण ताचे बदला ताचो प्रतिनीधी काजीलाडू मेळटात. तें चणें, नाल्लाचो किस, चण्याची दाळ आनी काजुबियो हाच्या मिश्रणातून केल्ले मेळटात.गॉड आनी खारट हें जिन्नस घालनासतना खास जेवण तयार करतात. ह्या जेवणात कांदो, लसूण आनी आले हांचो वापर जायना. गणपती नैवेद्यांत वा देवोपहार गोड पदार्थ आसतात. जशे चणे दाळ, गोड, गव्हाचे पीट आनी तांचो आकार पांच तरांचो-मोदक, पूरी, नेव-यो, सामोसा आनी केळ्याचो आकार. जेवणाच्या जिन्नसांनी चण्याचे तोणाक,दाळ रोस, मुगागांठी, खतखतें, वरण, उड्डामेथी रोस,आनी मणगणे वा सोजी. माता पार्वतीच्या नैवेद्याक पायस [तांदूळ खीर] पातोळ्यो आनी खास पांच भाजांच्या पानांची भाजी करतात.तर मुळो आनी आमरस [तांबडी भाजीचो] आस्पाव नासता. सगळे जे जेवण पार्वतीक नैवेद्य रुपान दिवपाचे आसता तें अळणी दितात किद्याक तर पार्वती गुरवार आसली तेन्ना तिची अणळी खावपाची खूप इत्सा आसली. ह्या उत्सवाच्या निमण्या दिसा हिंदू लोक लूंवणी सुवाळो मनयतात आनी नवे धान्य भात देवाक नैवेद्य म्हण ओपतात. `पंचकतीय` हो पदार्थ नाल्ल, गोड, मुग दाळ ,काजुबियां आनी चणे हांचे मिश्रण जे शंकरदेवाक नैवेद्य दाखयतात.
आश्विन म्हयन्यातले सण आनी जिन्नस
दसरो ह्या दिसा आपट्याच्या आनी कलमाच्या झाडाची पुजा करतात.ह्या दिसा `खे‍‍‍‍‍-‍‍‍‌त्र`करतात म्हळ्यार बक-याचो वा कोम्याचो बळी दिवन `चिकन` करतात.तशेच ह्या दिसा `उफार`करता जातुंत दाळ,तांदुळ,गॉड,खोबरे,आनी वेलची घालुन शिजयतात.
दिवाळी
दिवाळीच्या सणांक `फोव` हो खाद्यपदार्थ आसताच, वेगवेगळे प्रकार जशे दुदांतले फोव, रोसांतले फोव, कालयल्ले फोव, बटाट फोव. दुदांतले आनी रोसांतले फोव हे दुदान शिजोवन तातूंत साखर, नाल्लाचे दूद आनी गॉड घालतात. कालयल्ले फोव हातुंत किसलेलो नाल्ल, गॉड हांचे मिश्रण केल्ल्ये आसता. बटाट फोव ह्या नावावयल्यान समजता की उकडील्लो बटाट आनी परबेप्रमाण हळदीपूड, हिंग आनी हरवी मिर्ची घालुन थोडेशे गॉड घालतात. किसलेलो नाल्ल हो आवडीनुसार.
चण्याची उसळ वा हेर कसल्याय कडधान्याची उसळ करतात तशेच `आंबाड्याची कोरम`करतात. ही कोरम शिजयल्या कडधान्याची करतात जातुंत किसलेल्या नाल्लाची सोय,गोड, मसालो, सांसवांची बियां आनी हिंग घालतात.`कोरम`हे आंबाड्याचे करतात. आंबाड्यांक धाडायतात‍, मागीर तातूंत गोड आनी मीठ घालतात. नाल्ल आनी तांबड्यो मिरसांग घालून वाटप करुन तातूंत मसालो, तेल, सासवां, हिंग हे सगळे एका आयदनान शिजयता तातूंत धाडायल्ले आंबाडे आनी वाटलेलो नाल्ल घालुन शिजयतात.
उच्चवर्गीय लोक केळ्याचो हालवो` करतात.मोयरा केळींची कापा करुन साखरेच्या पाकांत शिजयतात.
तुळशी लग्न
तुळशी लग्न जीका आमी व्हडले लग्न म्हणटात ह्या सणाक वेगवेगळे जिन्नस करतात.हो सुवाळो म्हळ्यार तुळशी झाडाचें लग्न, व्हकल आनी ‍‍जिनो बडी (leca sambuce folia) न्हवरो. उसाचो कणो धेडो (bestman) म्हणटात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
लोकवादय़ा
लोकवाद्यां हीं लोकसंगितात मुखेलपणान वापरतात.आकारांत वेगळेंपण, आवाज आनी हेर गजालिनीय ती बाकिच्या वाद्यां परस तीं वेगळीं आसतात.त्या त्या वाठारातलें लोकच तीं तयार करतात.हाचें उरफाटें अभीजात वाद्यां तज्ञ कारागीर तय़ार करतात.गायन आनी नाच हांच्या अनुषंगान लोकवाद्यां वाजोवपांत येता.दर एका वाद्याची स्वताची अशी मर्यादा आसता.त्या खातीर त्या त्या लोकवाद्याची स्वताची शैली तयार जाता. लोकवाद्यांचीं प्रादेशीक भाशेप्रमाण वेगवेगळीं नांवां आसतात म्हळ्यार टाळ,झांज,चिपळ्यो,जगाट,घांट,ढोल,म्रिदंग,तबला,तासो,नगाडो,तंबुरा आदी.
लोकवाद्दाचे कांय़ प्रकार आनी म्हायती
भारतीय वाद्दांचे बाबतींत रुढ वर्गीकरणाचो आदार घनवाद्दां -टाळात मदीं खोलगट जागो आसून, झांजेचो आकार व्हड आनी मदीं कमी खोलगट भाग आसता.झांजेचो व्य़ास सामान्यपणान आठ ते धा इंच(सु.२० ते २५ सेंमी.)आसता. घुंगूर दोरयेंत वा चामड्याच्या पट्ट्याक बांदून नाचपी नाचताना पायांत बांदतात.नुपूर वा पैंजण हातूंत धातुचे पोकळ कडयेंत भितरलें वटेन शिंशाच्यो ल्हान गुळयो दवरतात. घुमट हें एका तोंडाचें भांडवाद्द अस्तंत महाराष्ट्रांत दिसता.गोंयांतूय तें पळोवंक मेळटा. भाजिल्ल्या मातयेच्या घुमटाकार आय़दानाचें रुंद उजवें तोंड चामड्यान रेवडांवन घेता.दुसरें अशीर तोंड मेकळें आसता. मेकळ्य़ा तोंडार दावो हात दवरुन ताच्या उगड धापीन हवेचो दाब नियंत्रित करुन आवाजान विविधताय तय़ार जातात.देवदेवतांच्य़ा उत्सवावेळार वाजोवपी हें वाजप वाजोवन पदां, आरती म्हण्टात.नगारो आनी दुंदुभी ही एका तोंडाचीं व्हड वाद्दां. व्हडलो धोल हें दोन तोंडाचें वाद्द धनगरासारख्या आदिवासी लोकांमदीं उत्सव,मिरवणूक आदी प्रसंगाचेर व्हडा नेटान वाजायतात.चिपळ्यो वा करताल ह्या वाद्दांत एके वटेन सपाट आनी दूसरे वटेन वाटकुळें अशे दोन घटमूट लाकडाचे कुडके बांदिल्ले आसतात. दर एक कुडको वेतभर लांब आनी दोन बोटां रुंद आसता.हे लाकडी कुडके मदल्याभागा सावन दोनूय वटांनी बारीक आसून शेवटाक बोटाच्या तोंका सारके आसतात. शेवटाक बोटाच्या तोंका सारके आसतात.शेवटाक घुंगूर बांदिल्ले आसतात वा लाकडी कुडक्यांक खांचो घालून तातूंत धातुच्यो पातळ चकत्यो आसतात.अस्तंत महाराष्ट्रांतल्य़ा खूळखूळो (खीळखीळो)ह्य़ा वाद्दांत दोन लांबट चवकोनी लांकडी चौकटी दांड्याच्या दोनूय वटांनी जोडिल्ल्यो आसतात. ह्या चौकटिंनी सरयामदल्यान धातुच्यो पातळ वाटकुळ्यो चकत्यो घाल्ल्यो आसता.दांडो हातांत धरुन वाजयल्ल्यान लयबध्द खुळखूळ आवाज येता.सबळ हें वाद्दांत नगारो ह्या प्रकारातलीं दोन ल्हान वाद्दां आसतात .देड वेत लांबाय़ेच्या दोन वेताच्या बडयांनी तें वाजयतात .देवीचें गुणगान करपी गितांनी हाचो वापर जाता. पितळी आयदानाच्या आकाराचें तासो हें वाद्द सुंवारी समूह वाद्द प्रकारांत गो़ंयांत वापरतात.आय़दनाच्या तोंडार चामडें ताणून बसयतात.दोनय हातांनी वेताच्या आदारान तासो वाजयतात.
तंतुवाद्दां-भारतीय तंतुवाद्दांत एकतारी,तुणतुणे,रावणहत्यो,सारंगी,सारिंदा,पेना,संतूर,नंदुण्णी आदींचो आस्पाव जाता.एकतारेन सकयल दुदी आनी वयर दांडी आसून खुंटयेक सरी बांदिल्ली आसता ,तर्जनीन लयबध्द आदारस्वर दीत ती वाजयतात. महाराष्ट्रातलें तुणतुणे ह्या वाद्दांत सकयले वटेन लाकडाचे नळकांडे आसून तांचे सकयले तोंड चामड्यान मढयल्ले आसता .नळकांड्याचे भायले वटेन सुमार दोन ते अडेच फूट लांबायेच्या कोंड्याचे दांडयेचे एक तोंक घट्ट बसयल्लें आसता. दांडयेच्या दुसऱ्या पोताक लाकडाची खुंटी आसता.नळकांड्याच्या सकयले वटेन मदल्यान सुरी भायर सुटून येवचिना, अशी घेवन तिचे दुसरे पोत खुंटयेक ताणून बांधतात. हांतुतय आदारास्वर आनी लय मेळटा. गोपीचंद हें वाद वाद्द तुणतुण्या सारकें आसा. .
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
उपनिषद्
उपनिषद् हें उतर ‘उप+नि’ उपसर्गपूर्वक ‘सद’ धातुपसून तयार जालां. फरक इतलोच की हातूंत ‘सद्’ च्या ‘स्’ चो ‘ष्’ जाला. ‘सद्’ धातुचो अर्थ बसप. ‘उप’ उपसर्गाचो अर्थ ‘लागी’. ‘नि’ उपसर्गाचो अर्थ ‘चड’ ह्या सगळ्यांचो मेळून अर्थ जाता ‘चड लागीं बसप’. पूर्विल्ल्या काळांत गुरूकडल्यान शिष्याक आत्मज्ञान मेळटालें. ताचेखातीर शिष्याक गुरूच्या म्ह-यांत सदांच रावचें पडटालें. खरें पळेल्यार हाकाच ‘उपनिषद्’ म्हणपाक जाय आसलें. पूण पर्यायान थंय शिष्याक जी विध्या मेळटाली तिका ‘उपनोषद्’ म्हणूंक लागले. हाचो आनीकूय एक अर्थ असो की जे विध्येक लागून मोक्षाची इत्सा करपी मनीस ब्रह्याच्या (परमेश्र्वराच्या) लागीं वचूंक शकता, ती विध्या म्हळ्यार उपनिषद्. कठोपनिषदाचेर शंकराचार्यान भाश्य केलां तातूंत उपनिषद् शब्दांतल्या सद् धातुचे तीन अर्थ सांगल्यात:१. विशरण २. गति आनी ३.अवसादन. विशरण म्हळ्यार विध्वंसान. जे विध्येक लागून मोक्षाची इत्सा करपी मनशाचे अविध्येचो नाश जाता आनी ताका श्रेष्ठ विध्येची.प्राप्ती जाता, ताका ‘विध्वंसन’ म्हण्टात. अशें विध्वंसन उपनिषद् विध्येंतल्यान सिध्द जाता.‘गति’ शब्दाचो हांगा अर्थ आसा ज्ञान. गम्यर्थक धातु ज्ञानार्थक आसतात असो संस्कृत व्याकरणशास्त्राचो एक नेम आसा. (गम्यर्थानां धातूनां ज्ञानार्थलत्वात्). अर्थात हांगा ब्रह्माचें ज्ञान अपेक्षित आसा. ब्रह्याचें ज्ञान मेळोवन मोक्षाक वचपाचें साधन म्हळ्यार उपनिषद् विध्या. ‘अवसादन’ म्हळ्यार जल्म, म्हातारपण, मरण हांच्या तापांतल्यान मनीस जे विध्येक लागून सुटता ती विध्या, म्हळ्यार उपनिषद्. हे विध्येक शंकराचार्यान ‘अविध्याविध्वंसिनी ब्रह्मविध्या’ अशें म्हळां.
पूर्विल्ल्या भारतीय लोकांच्या गिन्यानासंबंदीच्या वावरांतलो उंचेल्या पांवड्याचो काळ म्हळ्यार उपनिषदांचो काळ. उपनिषदांच्या काळांत लोक होम-हवन कर्माक खूब म्हत्व दितालो आनी धर्तरेवेल्या सुखाचो उपभोग घेवपाक वसवसताले. हें पळोवन उपनिषद काळांतल्या ऋषींनी लोकांफुडें वेगळोच आदर्श दवरलो. धर्माचें सूक्षीम स्वरूप दाखोवन भोग घेवप हें जिविताचें ध्येय नासून सुख हें भोगांत नासून त्यागांत आसा अशें सांगलें. जल्म-मरणाच्या चक्रांतल्यान सुटून मोक्ष मेळोवप हेंच मनीस जिणेंत ध्येय आसा. देखून, उपनिषदांनी सदाचार, सद्गुण, त्याग आनी तप ह्या श्रेष्ठ आसा. देखून, उपनिषदांनी सदाचार, सदगुण, त्याग आनी तप ह्या श्रेष्ठ तत्वांचें मार्गदर्शन केलें.
सादारणपणान आत्मो आनी ब्रह्य हे दोनूय शब्द एकाच तत्वाक म्हळ्यार गुपीत शक्तीक उद्देशूण वापरतात. आकाश जशें कळसुलेच्या भायर-भितर आसता, तशें ब्रह्य लेगीत सृश्टीच्या कणाकणांत भायल्यान-भितरल्यान भरिल्लें आसता. पिंडांत म्हळ्यार प्राण्यांचे कुडिंत आसा तो आत्मो, जाल्यार ब्रह्मांडान सगळ्यांक व्यापून आसता तें ब्रह्म, हीं दोनूय तत्वां खरें म्हळ्यार एक आसून लेगीत मायेच्या योगान तांच्यांत भेद दिसता. तेन्ना ही गजाल मतींत घेवन मनशाचे कुडींतल्या आत्म्यान परब्रह्माबरोबर एकरूप जावप ही अवस्था सगळ्यांत वेल्या पांवड्याची आसा अशें उपनिषदां मानतात.’तमेवं विदित्वा अतिमृत्युम् एति न अन्य: पन्या विध्यते अयनायI’ अर्थ:’ ताकाच (आत्म्याक) जाणून घेवन मनीस मरणाच्या पेल्यान वता. मोक्ष मेळोवपाक आनी दुसरो मार्ग ना.’ पिंडांत आशिल्लो आत्मो आनी ब्रह्मांडांत आशिल्लें ब्रह्म एक जावप, हो एक उपनिषदाचो सगळ्यांत मोटो सिध्दान्त. मनशाची बुध्द, भावना आनी इत्सा-शक्त हांचे विस्कटावणेंतल्यान हें तत्व तयार जालें. उपनिषदांत जागृति, स्वप्न, सुषुप्ति आनी तुर्या अश्यो आत्म्याच्यो चार अवस्था मानल्यात. पयल्यो तीन गजाली सगळ्यांच्या अणभवाच्यो. पूण ब्रह्मविध्येची साधना जो करता ताका चवथे अवस्थेचो अणभव येता. हे अवस्थेंत आत्मो आनी ब्रह्म एकूच आशिल्ल्यान ज्ञातो कोण आनी ज्ञेय कोण हो भेदूच उरना. उपनिषदांतलें ब्रह्म चैतन्यान युक्त आनी सर्वशक्तिमान, सच्चिदानंद स्वरूपी तशेंच स्वयंभू आसा. ज्ञान, बल आनी क्रिया हे ताचे स्वभाव. हें ब्रह्म सगल्यांचें मूळ आनी आदार आसा.
पूर्णमद:पूर्णमिदं पूर्णात् पूर्णमूदच्यत।
पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते।।
अर्थ:तें पूर्ण आसा, हें पूर्ण आसा. पूर्णांतल्यान पूर्ण जाता. पूर्णांतल्यान पूर्ण काडून घेतल्यार लेगीत निमाणें पूर्णुच उरता.
उपनिचदांत जीवावीसींची पयली कल्यना अशी आसा की जीव हो प्राणरूप (वायुरूप) आसूंक जाय. जीव वाणीबगर, दोळ्यांबगर, कानांबगर, मनाबगर जियेवंक शकता पूण प्राणबगर जियेवंक शकना. पूण हेविशींचे विचार फुडें वचून जीवात्मो हो प्राणरूप नासून तो मनोमयरूप आसपाक जाय अशें थारलें. ताची सुवात हड्ड्यांतलें आकाश अशें मानतात. छांदोग्य उपनिषदांत तेज, आप (उदक) आनी अन्न हांचेपासून जीवात्मो तयार जाला अशें म्हळां. जीव हो बुध्द आनी आत्मतत्व हांचे भरसणीन जाला अशें तैत्तरीय उपनिषदांत सांगलां. पूण विचारांची आनीकूय विस्कटावणी जाली आनी जीवात्मो मनोमय आनी प्रज्ञास्वरूप आसा, इतलेंच न्ह तर ब्रह्माण्डाच्या मुळाक जे तत्व आसा तेंच तत्व जीवात्म्यांतूय आसा अशें मानपामेरेन विचार फुडें पावले.
मुक्ती वा मोक्ष म्हळ्यार जल्ममरणांच्या फेन्यांतल्यान सुटप. मुक्तीचे सलोकता, समीपता,सरूपता आनी सायुज्य अशे चार भेद आसात. मुक्तीच्या ह्या कलपनांक उपनिषदांचो आदार आसा. तत्वगिन्यानाच्या मळार विकासवाद मानलो जाल्यार अव्दैतवाद आनी सयुज्यमुक्ति मळार विकासवाद मानलो जाल्यार अव्दैतवाद आनी सायुज्यमुक्ति उपनिचदांचो अखेरचो सिध्दान्त म्हणपाक हरकत ना अशें दिसता. पूण ह्या संदर्भांत वेगवेगळीं मतां आसात.
सायुज्यमुक्तिंत ‘हांव’ चें भान उरना. म्हळयार व्यक्ति नाश पावता असो ताचो अर्थ न्ह्य.संकुचित च्यक्तित्त्वाक म्हळ्यार देहांतल्या आत्म्याक सत्यत्त्व ना असो ताचो अर्थ. जीवाकडेन सत्यत्व आनी शिवत्व खूब आसून लेगीत देहाच्या मोगाक लागून ताका तें दिसना. देहाची वान्सा ना जातकच सत्यत्तवाचें, शिवत्तवाचें पूर्णत्वान दर्शन जाता आनी जीवात्म्याक परमानंदाची प्रप्ति जाता. तेन्ना जीव आनी ब्रह्म पुराय तन्मय जातात. हीच खरी मोक्षाची कल्पना. ही स्थिती भावरूप, अनुभवजन्य आसा. मुक्त जीवात्याकडेन वेगळेपणाची भावना नासता, फक्त तातूंतलो ‘हांव’ मेकळो जाल्लो आसता. हे नदरेन हो श्लोक पळेयात-
यदा सर्वे प्रमुच्यन्ते कामा ये S स्य ह्रदि श्रिता:।।
अथ मतर्यो S मृतो भवत्यत्र ब्रह्म समश्र्नुते।।
हे खेरीज उपनिषदांत, सृश्टीचे उत्पत्तीची कल्पना, साधनमार्ग, योगाचें म्हत्व, सत्याची प्रतिश्ठा, सदाचार नीत, समाजीक जीणेची नदर आदी गजाली विस्कटावन सांगल्यात. ह्यो गजाली आपणायत जाल्यार संवसारांतल्यो खुबश्यो अनिष्ट गजाली टळतात आनी जीवात्मो उंचेल्या पांवड्यार पावन मोक्षाक पावता, अशें उपनिषदांत सामकें उक्तें करून सांगलां.
Juanva Pormannem Jezu Kristachem Xubhortoman
Gospel of John
Juanv ani tacho bhav Jakob, Zebedevache put, Bethsaida nograntle; dog-ui aplea bapai borabor maslli marpacho dhondo kortale. Te Juanv Batistache xis asle ani Nazaretcho Jezu Judev lokak Devan bhasailolo Soddvonnar mhonn te tache koddchem xiklole. Jezun Aplo pattlav korunk apoil’lea modem te poile. Magir vinchun kaddlolea Bara Dhormdutam modem he dog-ui asle.
Pedru borabor Somia Jezucho khol onnbhov tankam mell’llo. Eke kherit bhaxen Juanv Jezucho prannmitr, ani dekhunnuch “ Jezucho mogacho xis” mhonn taka nanv poddlem. Nimannea Jevnnar tachi svat hench dakhoita. Khursar prann soddchea velar Jezun Aple avoik Juanvache adhin keli, ani Juanvan he “aple” avoik aplea ghora vheli. Heach khatir, tachea Xubhvortomanant unch atmik jivitachi khobor asa zalear, ami ojap zaunk favona. Aplea Xubhvortomanacho hetu khud Juanvan spoxttponnim sangla : “ Jezu khoreponnim Krist ani Devacho Put mhonn tumi bhavarth dhorche khatir ani bhavarth dhorun Tachea nanva vorvim tumkam Jivit mellche pasot……” (20/30) Hem sot ruzu korche khatir, Juanv Jezuchea thoddea ojapanchi ani hea ojapam borabor mell’llole Jezuche xikovnnechi khobor korta. Vachpi her tin Xubhvortomanam vollkhotalim mhonn to zanno aslo dekhun, tantum kitem unnem asa tem to aplea Xubhvortomanant bhorun haddta. Punn hantunt to sogllem mukhel vixoia khala dovorta ani ho vixoi bariksannin iskuttaun dita.
Sandarbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Novea Korarachim Pustokam (New Testament Books) वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
खार्साण नासललें मीट वपार
खार्साण नासललें मीट वपार
Kharsann Naslolem Mitt Vopar - The Discarded Salt ( parable )
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
खार्साण नासललें मीट वपार
पवित्र पुसतक ː मातेव ५ : १३-१६ (मार्क ९ : ५०, लुकास १४ : ३४ फ.)
१३ "तुमी प्रिथुमेचें मीट. पूण मिटाची खार्साण बीगòड्ली जाल्यार, ती ताका कशê भाशेन पर्तून दीवंक जायत? तें फकत भायर उडवंचें आनी पांय्ां तळा मसतुंचें, आनिंक कित्याकूच उपकारना. १४ तुमी संवसाराचो उज्वाड. दंग्राच्या माथ्यार बांदललें शार लिपन उरना. १५ पायलê पंदाक धांपून दवरुंक कणूच पणटी लायना; घरांत आसत्या सगळ्यांक तिचो उज्वाड पडुंक, ती एका पेडार दवर्तात. १६ तêच परीं तुंचेो बरेो कर्णीो पळेवन सर्गार आसत्या तुंच्या बापाक मनशांनीं वाखाणचê खातीर, तुंचो उज्वाड तांचê मुखार पर्जळुंदी."
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ
Salt and Light, Commentary & Meditation
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
ಮಾರ್ಕು ಪರ್ಮಾಣೆಂ ಜೆಜು ಕ್ರಿಸ್ತಾಚೆಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನ್
Gospel of Mark
ದುಸ್ರೆಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನ್ ಮಾರ್ಕುನ್ ಬರಯ್ಲೆಂ. ನವ್ಯಾ ಕರಾರಾಂತ್ ತಾಕಾ ಖುಬ್ ಪಾವ್ಟಿ “ಜುಾಂವ್ ಮಾರ್ಕು” ಮ್ಹಣ್ಟಾತ್. ತಾಕಾ ಆನಿ ತಾಚೆ ಆವಯ್ಕ್ ಪುರ್ವಿಲೆ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭೆಂತ್ ವ್ಹಡ್ ಮಾನ್ ಆಲ್ಸೊ. ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಂತ್ ತಾಂಚೆಂ ಘರ್ ಆಸ್ಲೆಂ ಆನಿ ಥಯ್ಚಿಂ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಭಾವ್ಭಯ್ಣ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಜಮಾತಿಂಕ್ ತ್ಯಾ ಘರಾಂತ್ ಎಕ್ಠಾಯ್ ಜಾತಾಲಿಂ. ಪಾವ್ಲುನ್ ಆನಿ ಬಾರ್ನಾಬಾಸಾನ್ ಸಿಪ್ರುಸ್ ಜುಂವ್ಯಾರ್ ಧರಂಪರ್ಗಟ್ಣೆಚಿ ಭಂವ್ಡಿ ಕೆಲಿ ತೆದ್ನಾ, ಮಾರ್ಕು ತಾಂಚ್ಯಾ ಭಾಗಾ ಆಲ್ಸೊ. ರಮಾಕ್ ಆಸ್ತಾನಾ, 60ವ್ಯಾ ವರ್ಸಾ, ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಲಕಾಕ್ ಮಾರ್ಕುನ್ ಗ್ರಿಕ್ ಭಾಶೆನ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನ್ ಬರಯ್ಲೆಂ. ಪಯ್ಲಿಂ ಥಾವ್ನ್ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಲಕಾನ್ ಮಾನುನ್ ಘೆತ್ಲಾಂ ತ್ಯಾ ಪರ್ಮಾಣೆಂ, ಪೆದ್ರುಚಿ ಶಿಕವ್ಣ್ ಬರವ್ನ್ ದವರ್ ಮ್ಹಣ್ ರಂಕಾರಾಂನಿಂ ಮಾರ್ಕು ಕಡೆಂ ಮಾಗ್ಲಲೆಂ.
ಮಾರ್ಕುಚೊ ಹೆತು ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಜೆಜು ಆಂಚೊ ಸಡ್ವಣಾರ್ ಆನಿ ದೆವಾಚೊ ಪುತ್ ಮ್ಹಣ್ ದಾಖವಂಕ್. ಹ್ಯಾ ಕಾರಣಾ ಪಾಸತ್ ಮಾರ್ಕು ಜೆಜುಚ್ಯಾ ಪ್ರವಚನಾ ಪರಸ್ ತಾಚ್ಯಾ ಅಚರಿಯಾಂಚಿ ಅದಿಕ್ ಖಬರ್ ಕರ್ತಾ. ಪುಣ್ ಥಡ್ಯೊ ಘಡ್ಣಿಯೊ ದಿತಾ ತ್ಯೊ ಇತ್ಲೆ ಬಾರಿಕ್ಸಾಣಿನ್ ದಿತಾ, ಕಿ ತ್ಯೊ ತಾಣೆಂ ಖಾಶಾ ಪಳೆಲ್ಯೊಶ್ಯೊ ದಿಸ್ತಾತ್. ತಾಚಿ ಭಾಸ್ ಸಾರ್ಕಿ ಸಂಪಿ, ಪುಣ್ ಸಬಿತ್ ಆನಿ ಖತ್ಖತಿತ್.
ತಾಚೊ ಮುಖೆಲ್ ವಿಶಯ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಖುರ್ಸಾರ್ ಮಾರ್ಲಲೊ ಸಡ್ವಣಾರ್. ಎಕೆ ವಾಟೆನ್, ಜೆಜು ದೆವಾಚೊ ಪುತ್ ಮ್ಹಣ್ ಖುದ್ ಬಾಪ್, ದೆವ್ಚಾರ್ ಆನಿ ಮನ್ಶಾಂ ಪರಿಯಾನ್ ತಾಕೆ ಗವಾಯ್ ದಿತಾತ್; ಆನಿ ಜೆಜು ಆಪುಣುಚ್ ವಿಸ್ಮಿತಾಂ ಕರುಂ. ದೆವ್ಚಾರ್ ಕಾಡುನ್, ಆಪ್ಣಾಕ್ ಪಾತ್ಕಾಂ ಭಗ್ಸುಂಚಿ ಪದ್ವಿ ಆಸಾ ಮ್ಹಣ್ ದಾಖವ್ನ್, ಆದಿ, ಹೆಂ ಸತ್ ರುಜು ಕರ್ತಾ. ಪುಣ್, ದುಸ್ರೆ ವಾಟೆನ್, ಜುದೆವ್ ಲಕ್ ಜೆಜು ದೆವಾಚೊ ಪುತ್ ಮ್ಹಣ್ ಸಂಪೆಪಣಿಂ ಮಾನುನ್ ಘೆನಾ, ಜುದೆವಾಂಚೆ ಅಧಿಕಾರಿ ತಾಚೆ ದುಸ್ಮಾನ್ ಜಾತಾತ್, ತಾಚೆ ಶಿಸ್ ಲೆಗುನ್ ತಾಕಾ ಸಂಜನಾಂತ್; ತಾಚೆರ್ ವಿರಧ್ ಇತ್ಲೊ ಚಡ್ತಾ ಕಿ ತಾಕಾ ನಾಂಚ್ ಕರುಂಕ್ ಚಡ್-ಚಡ್ ಲಜೆಚಿ ಆನಿ ವಳ್ವಳ್ಯಾಂಚಿ ಶಿಕ್ಶಾ ತಾಕಾ ರಮಿ ಸರ್ಕಾರಾ ಕಡ್ಚಿ ಮಾಗುನ್ ಘೆತಾತ್ : ತಾಕಾ ಖುರ್ಸಾರ್ ಮಾರ್ತಾತ್.
ಹ್ಯಾ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಚಿ ಮಾನ್ಡಾವಳ್ ಅಶಿ ಆಸಾ :
ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಚಿ ಸುರ್ವಾತ್ : 1 ; 1-13
ಗಾಲಿಲೆಇಯಾಂತ್ ಜೆಜುಚೊ ಭವ್ಶಿಕ್ ವಾವ್ರ್ : 1 : 14-9:50
ಗಾಲಿಲೆಇಯಾಂತ್ ಥಾವ್ನ್ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಕ್ : 10 : 1-52
ಜೆಜುಚೆಂ ಪುನರ್ಜಿವಂತ್ಪಣ್ : 16 : 1-8
ಸಂದರ್ಭ್
वर्ग:ನವ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ(New Testament Books) वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
मिका आचें पुस्तक
मिका आचें पुस्तक
पुण हो प्रवादी भरवानसो नासलोलो न्हंय (७/७). तो आमस प्रवादयाची शिकोवण अदिक इस्कुटावन सांगता आनी ऑफराता राजा जल्मतलो म्हण भाकीत करता. हो राजा सर्वेस्पोराचो हिंद सोंसणिकायेन चलयतलो (५/१-५).
मिकाचो प्रभाव चडत गेलो; जेरेंयासाच्या काळांतले ताका वळखताले आनी जेरुसाल्या विशीं, ताच्या एका भाकिताचो उपयोग केलोलो (पळे, जेर. १६/१८). नव्या करारांतूय, मेस्सियासाचो जल्म बेथलेहें-एफराथाक जातलो म्हण मिकाच्या भाकिताचो उपयोग केला (पळे मत्. २/६; जु. ७/४२).
पळेइयात
Book_of_Micah
Books_of_the_Bible
Bible
संदर्भ
वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books) वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
नीलम संजीव रेड्डी
thumbnail|Neelam Sanjeeva Reddy(जल्म : 19 मे 1913 इल्लूरू अनंतपूर, आंध्र प्रदेश; मरण :1996). भारताचो सवो राश्ट्रपती. पिरायेच्या 14 व्या वर्सासावन ताणें भारताचे स्वातंत्र्य चळवळींत वांटो घेवपाक सुरवात केली. पिरायेच्या 16 व्या वर्सा तो गांधिजीक मेळ्ळो आनी थंयच्यान प्रभावित जावन तो उपरांत गांधीवादी म्हूण वावुरपाक लागलो. मद्रासचे थियोसॉफिकल कॉलेजींतल्यान ताणें उच्च शिक्षण घेतलां. 1931 त शिक्षण अर्द्यार सोडून ताणें आपल्याक पुरायपणान स्वतंत्रता आंदोलनांत ओंपून घेतलो. त्या वेळार गांवागांवांनी सभा घचोवन हाडप हो ताचो मुखेल वावर आसलो. 1936 त ताका आंध्र प्रदेश काँग्रेस समितीची मंत्री केलो. 1904 – 45 मेरेन आंदोलनांनी वांटो घेतिल्लो म्हूण ताका बंदखणीची ख्यास्त भोगची पडली.
भारत स्वतंत्र जाल्याउपरांत 1949 त आंध्राच्या श्रीकुमार स्वामीच्या राज्य मंत्रीमंडळांत ताका मंत्रीपद फावो जाल्लें. 1953 त ताका आंध्र प्रदेशाचो बिनविरोध नेतो म्हूण वेंचून काडलो.
राश्ट्रपतीचे सातवे वेंचणुकेंत निलम संजीव रेड्डी 25 जुलय 1977 दिसा बिनाविरोध राश्ट्रपती म्हूण वेंचून आयलो. उपरांत 25 जुसय 1977 दिसा बिनविरोध राश्ट्रपती म्हूण वेंचून आयलो. उपरांत 25 जुलय 1982 मेरेन ताणें हें पद भुसयलें. भारताचें राश्ट्रपती पद सांबाळपी तो सगळ्यांत ल्हान पिरायेचो. -कों. वि. सं. मं.
वर्ग:देवनागरी पानां
आडनांव
कुळनांव वा आडनांवाची चाल केन्ना आनी खंय सुरू जाली हेविशीं सारकी म्हायती मेळना. इंग्लंडांत नॉर्मनच्या दिग्विजयाउपरांत म्हळ्यार इकराव्या बाराव्या शतमानासावन कुळनामाचो वापर जावपाक लागलो, अशें म्हणटात. कांय विद्वांनाच्या मतान महाराष्ट्रांतय ह्याच काळांत कुलनामाचो वापर सुरू जालो. आदल्या काळार भारतांत आपलें खाशेलें नांव आनी बापायचें नांव घालपाची चाल आसली. ब्रिटिशांच्या काळांत स्वताच्या आनी बापायच्या नांवाक ‘ आडनांव ’ जोडपाचे पध्दतीक नेट आयलो.
आडनांवां त्या त्या घराण्यांक तांणी चलयिल्ल्या वेवसाय-धंद्यावेल्यान, तांच्या जाती वेल्यान, तांच्या मूळ गांवावेल्यान, कांय वेळार तांच्या पूर्वजानीं झुजामळार वा हेर मळांर गाजयिल्ल्या पराक्रमावेल्यान, नागरीक जिवितांत मान-भोवमानाची पदवी मेळिल्ल्यान फावो जालीं वा पडलीं. कांय घराण्यांचीं आडनांवां कुळाचें गोत्र, दैवत वा देवकांवेल्यान आयलीं वा आपणायलीं. कांयकडेन आडनांवां जमीनदार भाटकाराच्या नात्यांतल्यान आयलीं तर कांयकडेन मुंडकारांनी आनी चाकरांनी भाटकाराचीं आडनांवां आपले मदले संबंद दाखवपाक घेतलीं.सादारणपणान आडनांवां मनशाचो बरो उल्लेख करपी आसलीं तर कांय फावट सामकीच अर्थ नाशिल्लीं आसतात.
एकाद्र् घराण्यांत कार्य फुडें व्हरपाक पूत नासल्यार तें घराणें भायल्या सोयऱ्या-धायऱ्यांमदलें वा दायजी-गोत्रांतलें, पूण वेगळ्या आडनांवाचें भुरगें पोसकें घेता. अशा वेळार पोसक्या भुरग्याच्या मुदलच्या आडनांवाक नव्या घरांतलें आडनांव जोडटात. तेचपरी घरजांवय जाल्लो दादलो आपले बायलेच्या कुळाराचें आडनांव आपल्या मूळ आडनांवाक जोडटा. जायते फावट किरिस्तांव धर्मांत लग्न जाल्ली बायल आपल्या घोवाच्या आडनांवावांगडाच कुळारचें आडनांव लायता. आपल्या मूळ आडनांवाचे प्रतिश्ठेक, वळखीक, मानाक, लौकिकाक बाधा येवंची न्हय म्हणून अशें आडनांव घेतात. बऱ्याच समाज पंगडांत चड करून हिंदूमदीं लग्न जाल्ले चलयेचें कुळारचें आडनांव बदलून त्या जाग्यार घोवाचें आडनांव लायतात.
आडनांवाची सांखळ, खंयचें नांव सोडचें वा खंयचें नांव दवरचें ह्या निर्णयाचेर लांब वा मोटवी जाता. आडनांवां घेतना वा सोडटना आवयच्या घराण्यांतलें एक आनी बापायच्या घराण्यांतलें कायद्यान लागू जावपी आडनांव घेवपाची चाल आसा. ही चाल गोंयच्या किरिस्तांवामदीं उंचेल्या पांवड्यार चलता. गोंयच्या हिंदूमदीं जोडनांवां घेवपाची चाल वयल्या पांवड्यार पूण उण्या प्रमाणांत चलता. पोर्तुगालांत सन 1930 वर्सा केल्ल्या नागरी नोंदणी कायद्याप्रमाण (Codigo de Registo Civil-1930) आनी तातूंत फुडाराक केल्ल्या दुरूस्तीप्रमाण ‘ आडनांव थारावीक उतरांत मर्यादीत आसचें ’, असो नेम आसा. तेचपरी वेंचिल्लें आडनांव बापायन वापरिल्लें वा घराण्याच्या मूळ पुरसाकडल्यान आयिल्लें आसपाक जाय अशी अट आसली. उपनांव दिवपाचो हक्क बापायक आसलो.
सादारणपणान आडनांव मनशाच्या नांवाच्या निमाण्या जाग्यार बरयिल्लें आसता. पूण दक्षिण भारत ह्या नेमाक आडवाद आसा. केरळांत पयलें घराचें वा कुळाचें नांव, दुसरें बापूय वा घोवाचें नांव आनी तिसरें खाशेलें-जणीक नांव घेतात वा जोडटात. कर्नाटकांत कांयकडेन गांवचें नांव, आसा तशें घेतात आनी ताका एक खाशेलें जणीक नांव जोडटात वा खाशेलें नांव पयलीं घालून आडनांव दुसरें आनी निमाणें नांव गांवचें, आसा तशें घेतात. तमीळनाडूंत पयलें मूळ गांवचें, दुसरें बापायचें आनी तिसरें खाशेलें नांव घेतात. केन्नाय निमाणे जातीचें वा बिरुद अशें फाव जाल्लें आडनांव म्हूण लायतात. आंध्रांत जात दाखोवपी आडनांव निमाणेकडेन घालतात, वा केन्नाय फकत मूळ गांव वा बापायचें वा कुळाचें आडनांव आनी निमाणेकडेन आपलें खाशेलें नांव घेतात.
गोंयांत हिंदूमदीं वयलेवरी कूळ, जात, धंदो आनी हेर कारणांक लागून आडनांवां पडलीं. किरिस्तांवामदीं दर एका गांवांत क्रिस्तीकरण जालें तेन्ना वयले जातींतल्या गांवकारांच्या वांगडांप्रमाण पोरन्या आडनांवां वा कुळांबदला नवीं पोर्तुगेज आडनांवां दिलीं. हेर जातीचे चालीप्रमाण वा एका कुळाच्या दायजाप्रमाण दरेका गांवांत एका-एका कुळाच्या वांगड्याक एक एक आडनांव दिलें. कांय जाणांनी पादोर्नांचीं आडनांवां घेतलीं. (पादोर्न म्हळ्यार अध्यात्मीक नदरेन बातीस्मावेळार वात जळोवपी पालक - god father) गोंयच्या किरिस्तांवाच्या नांवांनी आडनांव जर आसलें तर बापायचें नांव तातूंत आस्पावना, तशेंच लग्न जाल्ले बायलेच्या नांवात आपल्या घोवाचें नांव आसता.
आडनांव बदलपाची पध्दत
खबरेपत्राचेर भौशीक कळोवणी दिवन वा सरकारी राजपत्राचेर जायरात दिवन लोक आपलीं आडनांवां बदलूंक शकतात. अस्पृश्य मानिल्ल्या जातीनी आपलीं आदलीं आडनांवां बदलून नवीं वयल्या मानिल्ल्या जातीचीं आडनांवां घेतल्यात. कांय जातीनी आपली जात सांगपी आडनांवां सोडून नवीं बरीं दिसपी वा गांवचो उल्लेख करपी आडनांवां घेतल्यांत. कांय मंगळूरकार किरिस्तांवानी आपली मूळचीं मानिल्लीं हिंदू आडनांवां आपल्या किरिस्तांव आडनांवाक जोडल्यांत. कांय पाद्रींनी आनी गोंय, मंगळूरच्या किरिस्तांव लोकांनी आपलीं मुदलचीं हिन्दू आडनांवां वा नवीं घडयल्लीं आडनांवां घेतल्यांत. तमीळनाडूंत ‘ सौराष्ट्र ’ नांवाचे जातीन थंयच्या सगल्यांत ऊंच मानिल्ल्या ‘ अय्यर ’ आनी ‘ अय्यंगार ’ बामण जातीचीं आडनांवां आपले जातीखातीर आपणायल्यांत. उत्तरप्रदेश, पंजाब आनी हेर उत्तरेकडल्या राज्यांनी जात सांगपी नांव सोडून दिवपाची चाल आयल्या. आतां थंय फकत आपलें खाशेलें नांव आनी बापायचें वा घोवाचें नांव वापरतात. वयले तरेची चाल रशिया आनी हेर कांय देशांनी चलता.
आडनांवाच्यो देखी
गुजरातांतलीं उपाध्याय, भट, देसाई, मेहता, पटेल, कापडिया हीं नांवां वेवसाय दाखयतात. बंगाली लोकांत मुखर्जी (मुखोपाध्याय), बॅनर्जी (बंधोपाध्याय), चतर्जी (चट्टोपाध्याय), बोस (बसु वा वसु), दत्त, मित्र, सेन, ठाकूर हीं नांवां वेवसाय वा जाती दाखयतात. उत्तर प्रदेशांतले दुबे, द्विवेदी, त्रिपाठी, चौबे, चतुर्वेदी, दीक्षित, पंत, पंडित, शर्मा, श्रीवास्तव आनी म्हैसूर मद्रासाकडले अय्यर - अय्यंगार, पिळ्ळे, नायडू तशेच केरळांतले नायर, नंबुद्रिपाद हीं नांवां जातीवाचक वा वेवसायवाचक आसात. पारशी लोकांभितर डॉक्टर, बाटलीवाला, दारुवाला, मोटारवाला आशी वेवसायवाचक नांवां मेळटात. महाराष्ट्रांत वा हेरकडेन आयिल्ल्या दक्षिणी लोकांभितर ‘ राव ’ ही पदवी लावपाची पध्दत आसा. उत्तर भारतांत राम, दास, लाल, चंद ह्या नांवाचो आडनांवावरी उपेग जाता. शीख आनी रजपूतांमदीं आडनांवां आसनात. मुसलमानांत शेख, सय्यद, शहा, काझी, फकीर, गुलाम, नदाफ, मुजावर अशीं पंथवाचक वा वेवसायदर्शक आडनांवां वापरतात. खरें म्हळ्यार तांचेभितर आडनांवांची चाल ना.
वर्ग:देवनागरी पानां
आल्फ्रेड रोज
आल्फ्रेड रोज हाचें पुराय नांव रुजारियो आलफ्रेड फेर्नांडीस. तियात्राच्या संवसारांत नवे प्रयोग वेगवेगळ्या मळांचेर करून दाखोवपाक तो सगळ्या पयलो तियात्रीस्त.
फाटभूंय
ताचो जल्म 5 ऑगस्ट 1932 ह्या दिसा जालो. ताचें आवयचें नांव दोलोरोजा आनी बापायचें नांव आम्ब रोज आशिल्लें. 1949 ह्या वर्सा सेंट झेवियर शाळेंतल्यान एस्.एस्.सी पास जालो. ताच्या उपरांत ताणें बॅंकेची परिक्षा दिली. त्या परिक्षेंत पास जाल्या उपरांत नॅशनल ओवरसीज आनी ग्रीन्डलेय्ज ह्या बॅंकांनी ताणें नोकरी केली. लारसन आनी टरबो आनी तशेंच गल्फांत आनीक एके बॅंकेंत ताणें आपलो वावर केलो. ‘आल्फरीट्ज गोवा जनरल स्टोर्स’ ह्या नांवान ताणें स्वताचो पसरो उकतो केलो आनी आपली भलायकेन जाता तितले मेरेन ताणें तो चलयलो.
तियात्राच्या मळार केल्लो वावर
ताचीं कांय गाजिल्लीं कांतारां म्हळ्यार: ‘लायट हाऊज, सीलवर जुबली, आय लॉस्ट माय हार्ट टू यू, कम ऑन सींग, मांदोवी डॅट वीथ डॅजी, विवा ला, लुईजा द बॉम्बशेल, तीन बोळादीक हाथयारां, गोंयकार वो मोंगळूरकार, देव न्हिदुंक ना, कालची कोडी, बोदलूंक घोडचें ना, म्होजें मागणें, पोयल्या चेड्याचो बालतीम, बेला-बेला-बेला, पाय, आमी सगळे एक, साडी, पायन करूंक ना तें, लंडनचो मोग, कांपाला, बामणाली पोरी, सावकाराचो पोर, चांदोर वाटी, पातोळांतली कुंवरी, गोरोयता घेव्न गोरी, आगो म्होज्या सुंदोऱ्या, गा-रे-गो, तेग फोलेर आर्थीचे’ आदी.