cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
आमोणें
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आसा. गांवांत खबरां पत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जल्म मरण नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घराव्या कामा खातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घराव्या कामा खातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामा खातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामा खातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपारा विशीं कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपारा विशीं कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यां खातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यां खातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
आमोणें ह्या गांवांत जमिनीचो वापर सकयल दिल्ले प्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशें आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
आमोणें ह्या गांवांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( कांय म्हत्वाच्यो सकयल दिल्ल्या): COCONUTS,CASHEW NUTS,PADDY.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
त्रिपुरा
त्रिपुरा जावन आसा भारताचे एक राज्य।
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:भारतांतलीं राज्यां/Bharotantlim Rajeam
कोंकणी कथा
कोंकणी कथेची सुरवात पुर्तूगेज गोंयात येवचे पयली जाल्ली. कथा हो एक म्हत्वाचो साहित्य प्रकार. कथा हो एक खास एकमुळो परिणाम सादपाखातीर ल्हानशें कथानक, मर्यादीत पात्रां आनी वेंचीक घडणुको हांचे एकजीव निर्मणेचो गद्द साहित्यप्रकार म्हळ्यार कथा. आर्विल्ले कथेच्या मोटव्या आकाराक लागून तिका लघुकथा अशेंय म्हणटात.
कथा बरोवपा फाटली कारणां
मनशांतलें मनीसपण हेरुन ताचेर उजवाड घालप आनी चिरंतन सत्य उकळासून धरप, समाजांत जें कितें घडटा ताचेर उजवाड घालप, बुरशे परंपरे आड वाचकांक विचार करपाक प्रवृत्त करप, असले तरेच्या गजालीचेर उजवाड घालपाक कथाकार कथा बरयता.
कथेचें मूळ
कथेचें मूळ हें काणयेंत आसा. आदीं लोककाणयो लोकांचे मन रिजोवपाचें आनी त्याच वांगडा लोकांच्यो जाणिवो जमोवपाचें काम करताल्यो. उपरांत ग्रीक पुराणां, बौध जातक कथा, रामायण-महाभारतांतल्यो कथा ह्यो वयर सरल्यो. पयलींच्या काळांत जेन्ना साहित्य बरोवन दवरपाची परंपराच नाशिल्ली त्या काळांत काणी ही सांगपाची आनी आयकुपाची आसताली. काणी सांगपी जितलो कुशळ तितली काणी चड फुलताली. उपरांत छापणावळिच्या सोदाक लागून काणी पुस्तकरुपान वाचप्यांमुखार आयली. सांगपी-आयकुपी संबंद सोपून लेखक-वाचक हो नवो संबंद तयार जालो. ह्या बदलाक लागून काणी सांगपाची तरा कुशीक पडून काणी बरोवपाची तरा वयर सरली. दर एक सांगपी विंगड विंगड शैलींत ती सांगतालो पूण त्योच त्योच काण्यो पर्थून पर्थून वाचूक लोक उबगले लोकांक नवें वाचूंक दिवपाच्या यत्नातल्यान नवे प्रयोग जावंक लागले.
कथेची सुरवात
पयलींच्या काळार महाभारत आनी महाभारतांतल्यो काणयो कृष्णदास शामा हाणे ताच्या सांगात्यां बरोबर बरोवन काडिल्ल्यो. १८८९ वर्सा एदुआर्द जुझे ब्रुन द सॊझा हाणें ‘उदेंतेचे साळक' नांवाचें नेमाळें सुरु केल्लें. तातुंतल्यान कांय बरोवप्यांच्यो कथा उजवाडाक आयल्यो. आनी त्यो कोंकणीतल्यो सुरवातेच्यो कथा लोककथा भशेन आशिल्ल्यो. तरीय शणै गोंयबाब हांकां कोंकणी भाशेचो पयलो कथाकार अशें मानतात. १९३३ वर्सा ताणें ‘गोमन्तो पनिषद' ह्या नांवाचें पुस्तक बरयलें. ह्या पुस्तकांत एकूण पांच कथा आस्पावल्यात. त्या उपरांत १९३५ वर्सा ‘वोंवळां’ नांवाचो कथा सग्रंह उजवाडाक आयलो. ह्या सग्रंहात चवदा बरोवप्यांच्यो कथा आसात. १९५५ वर्सा चंद्रकांत केणी हाणें ‘भुंयचाफी’ नांवाचो कथा सग्रंह उजवाडाक हाडलो. अश्यो कांय आदल्यो कथाकारांच्यो कथा आमकां पळोवपाक मेळटात.
गोंयच्या सुटके उपरांतचें कांय कथाकार
गोंय स्वतंत्र जातकीर कोंकणीतल्यान हेर साहित्य वांगडा कोंकणी कथेंकूय नेट आयलो चंद्रकांत केणी हो स्वतंत्र वयाचो पयलो कथाकार अशें लोक मानतात. ताच्यो चडश्यो कथा मोटव्यो आकाराच्यो तो साध्या आनी सोप्या उतरांनी आपणाल्यो कथा बरयता ताणें बरयिल्ले कथा सग्रंह अशे आसात. धर्तरी अजून जियेताली(१९६४), आशाढपावळी (१९७३), अळमी(१९७५), व्हंकल पावणी(१९७५).आनी व्हंकल पावणी ह्या कथा सग्रंहाक साहित्य अकादमी पुरस्कार फावो जाला. ताचे उपरांत आमकां कथाकार मेळटा तो म्हळ्यार दामोदर मावजो ताणे बरयिल्ले कथा सग्रंह गाथन, जागरणां, भुरगीं म्हगेलीं तीं, रुमडफुल अशे ताचे चार कथा सग्रंह उजवाडा आयल्यात. ताचया गाथन ह्या कथा सग्रंहाक साहित्य अकादमी पुरस्कार फावो जाला. आपणे समाजात कितें पळयलें आनी अणभविल्ले सामान्य मनशाचें जिवीत तो कुशळतायेन चितारता. ताच्यो कांय कथा गाजल्यात आनी फामाद जाल्यात.पुंडलीक नायक हो कोंकणीतलो आनीक एक व्हड कथाकार ताणे जायत्यो कथा बरयल्यात पिशांतर (१९७७), मुठय(१९६६) आनी अर्दुक(१९८९) अशे ताचे तीन कथा सग्रंह उजवाडा आयल्यात तांच्या कथातल्यांन गोंयच्या गांवांचे आनी गांवांतल्या लोकाचे जिते-जिवे चित्र उबे रावता.गजानन जोग हो आपणाल्या कथांतल्यान गोंयच्या गांवातले वातावरण बेसबरे तरेन चित्रायत. ताचे रुद्र आनी सोद नांवाचे कथा सग्रंह उजवाडा आयल्यात. कोंकणी भाशेंत विनोदी कथाकार चड नात. '''विनोदी कथाकारामंदी दत्ताराम सुखटणकार आनी अ.न. म्हाबरो ह्या बरोवप्याचो आसपाव जाता.''' दत्ताराम सुखटणकार हाणें मान्नी पुनव नांवाचे पुस्तक बरयलें आनी (१९७८) वर्सा उजवाडा हाडलें. अ.न. म्हाबरो हाणे पणजी आता म्हातारी जाल्या हें पुस्तक बरोवन कोकणी कथेंत आपले योगदान दिले. ओलव्हिन गोमिश हाणे हेर साहित्य प्रकारा वांगडा कथाय बरयल्यात मन ओडट ओडना हो ताचो कथा सग्रंह १९८१ वर्सा उजवाडा आयलो .ह्या कथा सग्रंहात गोंयच्या मनशाचें आनी गोंयकारांच्या चाली रितीचें दर्शन घडटा. तो मनीस सभावाची दुबळेपणां कुशळतायेन चितारता. एन.शिवदास गोंयच्या खेडे गांवातल्या मनशाचें चित्रण आपणाल्या कथातल्यान चितारता. ताचे उपरांत कोंकणी कथेच्या मळार आमकां बायल कथाकार पळोवपाक मेळटात.
Rajan ani Prema
Rajan ani Prema ek Konknni duet zaun asa. Hea kantarache utram ani muzk Antoninho de Souzan boroil'let.
Hem kantar don mogi, Rajan ani Prema gaitat. Rajanak kamak lagon Bombaim vochunk podta mhonn kolltoch Prema dukhest zata. Rajan Premak kazarachem utor dita.
वर्ग:Konknni kantaram वर्ग:Romi panam
महाराष्ट्र
महाराष्ट भारतीय संघ राज्यांतलें एक घट राज्य. क्षेत्रफळ आनी लोकसंख्येचे नदरेन महाराष्ट‌‌‌‍ाचो भारतीय राज्यांभितर तिसरो क्रमांक लागता. क्षेत्रफळः 3,07,713 चौ. किमा. लोकसंख्याः ७८,७०६,७१९‍‍ (१९९१). राजपाटण - मरठी.
साक्षरताय
६३.१०% . हया राज्याचो अक्षवृत्तीय आनी रेखावृत्तीय विस्तार १५ ४५ उत्तर ते २२ ६ उत्तर आनी ७२ ३६ उदेंत ते ८० ५४ उदेंत इतलो आसा.महाराष्ट्रारचे उतरेक मध्यप्रदेश, वायव्येक गुजरात राज्य तशेंच दादरा आनी नगरहवेली हे केंद्रशासित प्रदेश, आग्नेय दिकेक आंध्रप्रदेश , दक्षिण कर्नाटक आनी गोंय हीं राज्या आसात.तशेंच अस्तंतेक अरबीसमुद्र आसा.
सधा भुगोलीक नदरेंन, महाराष्ट्र राज्य निहूण वळकतात.त्या प्रदेशाक आदल्या तेंपार दक्षिणापथ नावान वळखताले .हया वाठाराचो उल्लेख करता आसतना प्राचीन भारतीय वाडमयांत दक्षिणापथहें संज्ञेचो वावर चड जातालो. सुवेच्या तेंपार सातवाहनाच्या शिलालेखांत दक्षिणापथ हया नांवाचो तर पांचव्या -सव्या शेंकडातल्या लेखांत मराठी हया शब्दाचो उल्लेक सांपडटा. बौध्द ग्रंथ महावंश हातूंत महाराठ्ठा असो उल्लेक आसा. जँन विल्सन हाणें मोल्सवर्थ कोशांत महार राष्ट्र महाराष्ट्राचें राज्य अशी महाराष्ट्राची व्युत्पत्ती सांगलाया. महार लोकांची वस्ती चड आशिल्ल्यान हया वाठाराक महाराष्ट्र हें नांव पडलें आसुयें अशें जॉन हाणें मत मांडलां. ऑपर्ट हाणें भारत वर्षांतलें थळावे लोक हया आपल्या ग्रथांत महाराष्ट्रकूच मल्लराष्ट्र अशें म्हळां मल्ल लोक म्हळ्यार महार अशें ताणें मुखार सांगलां. महाराष्ट्र शब्दाचो उल्लेख वररूची हाच्या प्राकृतप्रकाश व्याकरण ग्रंथाक ,तशेंच वात्स्थान आनी भरतमुनी हांच्या ग्रंथानी आयलां. मार्कडेयपुराण, वायुपुराण आनी ब्रह्मपुराण हांतूत महाराष्ट्राचो उल्ले आयला. चिं. वी. वैद हाच्या मतान इ.स.प.६०० च्या सुमाराक आर्यलोक दक्षिणेक आयले. ताणीं हांगा गोपराष्ट्र, मल्लराष्ट्र, पांडूराष्ट्र अशो वेगवेदळ्यो वसाहती करून आपलो राबीतो केल्लो. उपरांत सातवाहन राज्यानी आपल्या राम्राज्याचो विस्तार करून ल्हान ल्हान राष्ट्राक आपले सत्ते खाता हाडून एक व्हड राष्ट्र निर्माण जावन, मुखार त्या प्रदेशाक महाराष्ट्र नांव पडलें.ज्ञानकोशकार केतकार हाणें महाराष्ट्र शब्दाची व्युत्पत्ती सांगतना महार आनी रट्ट हांच्या एकिकरणाची कल्पना मांचल्या.
ब्रिटीश राजवटींन सिंध, गुजरात आनी अस्तंत महाराष्ट्र हे प्रात मेळून तशेंच बेळगांव, धारवाड, विजापूर आनी कारवार हे कर्नाटकाचे जिल्हे मेळून मुंबय इलाख तयार जाल्लो. पूण विदर्भाच्या आठ जिल्हांचो आस्पाव मध्यप्रांतांत जातालो तर मराठवाडयाचे रांच जिल्हे निजामाच्या राज्यांत आशिल्ले.स्वातंत्र्यमेळ्ळ्या उपरांत १९५६ त महाराष्ट्राचे तिनूय विभाग आनी गुजरात मेळूनव्शाल मुबंय राज्य निर्माण जालें. उपरांत १ मे १९६० हया दिसा विशाल मुबंयची फळणी जगुजरात आनी महाराष्ट्र अशीं दोन वेगळी राज्यां अस्तीत्वांत आयलीं.
भूंयवर्णन
अस्तेक अरबी समुद्र आनी सह्याद्री हांचे मजगती आशिल्ल्या सपाट अशीर प्रदेशाक कोंकण अशें म्हणटात. कोंकणपट्टीची उतर-दक्षिण लांबाय ७२० किमी. आनीरुमदाय ४०ते ८०किमी. दरम्यान आसा. मुंबय लगसर कोंकणपट्टीची रुंदाय सगळ्यांत चड म्हळ्यार १००किमी. परस चड आसा. कोंकण वाठारांत साबार दोंगुल्ल्यो आनी ल्हान ल्हान न्हयो आसात.सह्याद्री पर्वतांच्या खर देंवत्यांनी नेटान व्हांवत येवपी न्हंयांनी दर्यादेगेर खोल चरयो मारल्यात.
कोंकण पट्टेक समांतार आशिल्ल्या सह्याद्री पर्वतांवळींक लागून महाराष्ट्र राज्याचे कोंकण आनी देश हे दोन विभाग तयार जाल्ले आसात. सह्याद्री दोंगरावळींक अस्तंत घाट अशेंय म्हणटात. सह्याद्री परवतांची अस्तंत देंवती चड खर आसा. सादारणपणान सह्याद्रीची उंचाय ९१५ते१४००मीटर आसून उत्तरेक ती चड उंच आसा.हया उंच पर्वतामदीं कांय मेकळी सुवात आसा. हातूंतल्यान रस्ते आनी रेल्वेमार्ग पासार जातात. सातमाळा,अजिंठा, हरिश्चंद्रड, बालाघाट, हे कांय सह्याद्री पर्वताचे मुखेल फांटे आसात. बळसूबाई हें महाराष्ट्रंतलें,सगळ्यांत उंचेलें तेमूक( १,६८४मी.).साल्हेर, महाबळेश्र्वर, सप्तशृंगी, त्र्यंबकेश्र्वर हीं सह्याद्रीचीं हेर म्हत्वाची तेमकां आसात.
सह्याद्री वळींचे उदेंतेक व्हड पठारी प्रदेश पातल्ळा. उत्तरेक नर्मदा न्हंयचें देगण आनी दक्षिणेक कृष्णा न्हंयेचो पाणटो हांचे मजगतीं ज्वालामुखिच्या लावान तयार जाल्लें दख्खनाचें पठार पाताळ्ळां सह्याद्रीचे उदेंत देंवतेंसावन ते विदर्भाच्या साप्प उदेंत भगांतले सुरजगड, भामरागड आनी चिरोली दोंगुल्ल्यांमेरेन सुमार ७५० किमी आनी उत्तरेक सातपुडा पर्वतासावन दक्षिणेक कोल्हापूर जिल्ह्यामेरेन सुमार ७००किमी अशें महाराष्ट्राचें पठार पातळिल्लें आसा.
राज्यांतल्या चडशा न्हंयांचो उगम सह्याद्रीपर्वता वळींचेर जावन त्यो वळीच्या अस्तंत आनी उदेंत अशा दोनूय दिकांनी व्हावतात. अस्तंतेक व्हांवपी न्हंयो अरबी दर्यांत तर उदेंत दिकेक व्हांवपी न्हंयो राज्याभायर वचीन बंगालाच्या उपसागराक मेळटात. उल्हास ,वैतरण, दमणगंगा, अंबा, वासिश्ठी आनी सावित्री ह्यो कोंकण भागांतल्यान व्हांवपी मुखेल न्हंयो. कापी वैनगंगा, वर्धा, गोदावरी, भीमा, कृष्णा,ह्यो पठारी भागांतल्यो कांय म्हत्वाच्या न्हंयो. तापी ही राज्यांतली सगळ्यांत लांब न्हंय आसा. पुर्णा हो तापी न्हंयेचो मुखेल फांटो आसा.
हवामान
महाराष्ट्रांत मे म्हयन्यांत चड उश्णता जाणवता. ह्या म्हयन्यांत दर्या लागशिल्ल्या वाठारांनी सरासरी तापमान ३३ से. इतलें आसता.पूण उदेंत महाराष्च्रांत ह्याच तेंपार तापमान ३८से ४३ से.इतलें आसता.उदेंत महाराष्ट्रांत शिंयाळोय कडक आसता.पूणें ,नासिक ह्या सारकेल्ल्या उंचेल्या प्रदेशांनी शिंयाळो आनी गीम कूब कडक आसता. पावसाळ्याचे सुवेक अरबी दर्यांत चक्री वादळां जातात. तांते परिणाम राज्याच्या दर्यादेगांनी आशिल्ल्या वाठारांनी जाणवतात.
Borea Jezuchi Bazilika
thumb|Borea Jezuchi Bazilika, Darvonttea savn dekhavo thumb|Angnnant bhitor
महाराष्ट्र
वनस्पत
राज्यांतले रुखावळीचे वेगवेगळे प्रकार मुखेलपणान भुगोलीक परिस्थितीचेर आदारिल्ले आसात. महाबळेश्र्वर, खंडाळा, माथेरान, भिमाशंकर, अंबोली ह्या पठारी आनी चड पावस पडपी प्रदेशांनी संदा पांचवीचार उरपी रानां आसात. ह्या रानांनी चडकरूंन जांबळ, पारजांब, हिरडो, नाणो, अंजन आनी तांबसो देवदार हे रूक सांपटडटा. अशा रामांनी झोपाय खूब वाडिल्लीं आसतात. झोपांभितर दिणो, फांगळ, हुसकि, रोमेठ आनी पुडो हांचो आ्पाव जाता.झोपांमदीं विंगड विंगड जातीच्यो वालीय वाडील्ल्यो आसतात.सादारम पावस पडपी आनी कमी उळ्णता उरपी सुवातींचेर पांचवीचार उरपी रानां खूब आसात. ह्या रानांनी उंच अशा पानधडी रूकाचोय आंकडो चड आसा. संदा पाचवे उरपी रूक मुखेलपणान मध्यम आकाराचे आसून तांचे प्रमाण चड आसात. मह्याद्री पर्वताच्या देंवत्यांचेर सागवान, शिसम, सांवर, भिपंड, अरजून , आनी हेर उंच रूख आशिल्लीं रानां आसासत.सागवानी लाकूड चड फायदेशीर थरिल्ल्यान राज्य सरकारान तांचे लागवडीचेर चड भर दीला. चड खारसाणीच्या वाठारांनी मोटवीं बाभळीचीं झाडं दिळ्टी पडटात. साप उणो पावस पडपी वाठारांनी निवलाचे साबार प्रकार सांपडटात. दर्यादेगांतल्यान कांय रेंवाट वाठारांनी फाटल्या कांय वर्सांसावन महाराष्ट्र वनविभागाकडच्यान खडशेरणीची लागवड जाल्ली आसा.ही लागवड वेपाराचे नदरेन खूब फायदेशीर थारल्या.हालींच्या तेंपार राज्य सरकारान भौशिक रानवाड प्रकलपासकयल साबार कडेन जनतेच्या आदारान वेगवेगळ्या झाडांची लादवाड, झडांची संवर्धन (Conservation) आनी राखण ह्या गजालींचेरल चड भर दिला.
Borea Jezuchi Bazilika
thumb|Altar Basilica of Bom Jesus vo Borea Jezuchi Bazilika (Purtugezint : Basílica do Bom Jesus) Bharot achea Goeant urta ani ti ek UNESCO Jagotik Daizachem Stholl zavn asa. Bazilikent, St. Fransis Xavier acheo omor ovxex asat. Igorjechem stholl Adlea Goeant asa, ji Purtugezanchea rajeant, adim Goenchi rajdhani zavn asli. 'Bom Jesus' [utra pormonnem, 'Borea (vo Povitr) Jezu] hem nanv Ecce Homo Purtugez vosahotant vaporpant ailam. Hi Jezuit Igorz, Bharot achi poili lhan basilica, ani ti ek Bharot ant baroque bandavollxastrachem boreantlem borem udahoronn zavn asa.
महाराष्ट्र
मोनजात
सस्तन मोनजातीच्यो सु. ८५,सवण्यांच्यो ५००परस चड, सरपटन वचपी मोनजातीच्यो १०० परस चड, नुस्त्यांच्यो सु. ७००आनी किडींच्यो सु. २५,००० जाती हांगा सांतडटात. महाराष्ट्रांत कोले आनी रानदुकर सगळ्या रानांनी दिश्टी पडटात. रत्नागिरी, कोल्हापूर, नांदेड, अंमरावती, साकारा ङांगाच्या रानांनी वाल्वेलां, रामसुणें , कस्तुरी माजरां, आनी राममाजरां सांपडटात. अकोला, अमरावती,भंडारा ह्या रानांनी वाग दिश्टी प़डटात.वागाक कायधान संरक्षण दील्लें आसलें तरी तांची संख्या नेटान घडत आसता.हाका लागून भारतांतल्या हेर कांय राज्याप्रमाण महाराष्ट्र राज्यानूय वागाखतीर राखीवउपवनां दवरिल्ली आसात.हांगा बिबळ्याची फ्कत एकूच जात सांपडटा रॅटेल हो मासाहारी गणांतलो प्रणी भंडारी जिल्ह्यांत सांपडटा. साळ आनी सोंशे सगळ्या रानांनी आसात.रत्नागिरी, कोल्हापूर,अमरावती, आनी भंडाराच्या दाट रामांमी गवे सांपडटात. पक्षिण चद्रपूरच्या कोंडयांच्या रानांनी रानरोडे आसात. पंदड करून रावपी काळवीट ,सांबार आनी हारणांय हांगा सांपडटात. झोंपाच्या दाट रामांमी भोकरीं रावतात. विंगड विंगड जातीचे माकड आनी वानरांचें प्रमाणखूब आसात.महाराष्ट्रांत दाश्टी पडपी सवण्यांच्यो सुमार ५००जाती आसात. तातुंतल्यो सुमार ३०० थळाव्यो आसून उरिल्ल्यो २०० स्थलांतराखातीर शियाळ्यांत हांगा येवन रावतात. बदकांचें आनी मोरांचें प्रमाण हांगाखूब आसा. बारतांत सांपडपी चडशे सोरोप हांगा आसात.
Borea Jezuchi Bazilika
thumb
महाराष्ट्र
मोनजात
इतिहासः राज्याच्या चड आदल्या इतिहासाची स्पश्टअशी म्हायती मेलना. हांगाच्या मुखेल न्हंयांच्या देगणांनी सांपडिल्ल्या अश्मयुगीन हत्यारांवयल्यान, अश्मयुगीन काळा पयलींसावन हांगा मनश्ची वसती आशिल्ल्याचें सिध्द जालां.
Borea Jezuchi Bazilika
Itihas
thumb|St. Francis Xavierscheo reliko thumb|Igorjecho sozoilolo darvontto. Igorjecho bandavollicho  vavr 1594 vorsa suru zalo. Mai 1605 vorsa Igorjechem somorponn korpant ailem jem Arsebisp Dom Padri. Aleixo de Menezes hannem kelem. Hi jagotik iadostik Kristi itihasant ek mhotvachi ghoddnuk zavn asa,.Tantunt St. Francis Xavier hachi kudd asa, zo ek Loyolacho St. Inas hacho lagxilo ixtt aslo zannem Society of Jesus (Jezuit) sthapli. Francis Xavier jen’na to Chin bhuimkhonddak viaj martalo,to Sancian zunvear somplo (Dezembr 3, 1552). Francis Xavier hachi kudd poilim Purtugez Malacca vhorpant aili ani don vorsam uprant Goeant bottintlean patthovpant aili, Ti nikipiloli tea vellar asli toxich taji asli oxem sangpant ieta. Santacheo vosti pollovnk ozun bhonvddekaranchi (zantunt Kristi toxench on-Kristi aspavtat) sonvsar bhorcho chodd korun dor dha vorsamni (nimannem 2014 vorsa korpant ailam) bhovxik dakhovnnent gordi zata. Santak ojapanchem pekovnnechem boll asa oxem somzotat. Bharotant ani Goeant hi sogllea von pornni Igorz zavn asa. Ladi paxannachi asa zantunt moladik fator korantpant aileat. Vorixtt bhangracho lep kaddlolea altaram xivai, Igorjechem bhitorlem sozovop sadem zavn asa. Mukhel altaracher ek vhodd Loyolacho St. Inas, zo Society of Jesus (Jezuit) sthapnar aslo ani Francis Xavieracho ek sangati aslo,tachi murti asa zachea hea utram udexim to aplem jivit bodlunk pavlo. "Sonvsar jikhlear kiteak upkarta punn aplo otmo ibaddlear?" Ignatius hannem Fransisak oso vichar kelo?"
महाराष्ट्र
मोनजात
महाराष्ट्रांत लोहयुगाची सुवात इ.स. पयलीं८ ते ७व्या शेंकडया पयलीं जल्ली अशें तज्ञांनी आपलेंमत मांडला. लोहयुगाचे सुरवेकसावन सधा अस्त्तित्वांत आशिल्ले महाराष्ट्र राज्याचे साबार प्रदेश वेगवेगळ्या साम्राज्याचे भाग जावन गेले. सम्राट अशोक आनी हेर मौर्यांचो महाराष्ट्राकडेन संबंद आशिल्लो, हें महाराष्ट्रांत मेळिल्या सोपारा हांगाच्या शिलालेखावयल्यान तशेंच मौर्य साम्राज्याचो विस्तार पळयल्यार कळटा.पूण पुराय महाराष्ट्राचेर मौर्याची सत्ता नाशिल्ली अशें डॉ.केतकार हाणें मत मांडलां. मौर्याचो अस्त जाल्याउपरांत इ. सनपयलीं २३५च्या सुमाराक महाराष्ट्रांत श्रीसातवाहन ह्या राजान सातवाहन राजवंशाची स्थापणूक केली. पुराणांत ह्या वंशाक आंध्रभृत्य अशें म्हळां. सातवहनाचे सगळें लेख आनी नाणीं महाराष्ट्रांतूच मेळ्ल्यांत.हाचेवयल्यान हो राजवंश महाराष्ट्रीय आशिल्लो अशें सिंध जाता.सातवाहन वंशान सनपयलीं २३५ते इ.स. २२५मेरेन, म्हळ्यार सुमार चार शेंकडे आपली राजसता महाराष्ट्रांत चलयली. सुरवेचे दोन शेंकडे पुराय महाराष्ट्रचेर तांचो शेक आशिल्लो. उपरांत शक वंशीय राज्यानी महाराष्ट्राचो तांय भाग सातवहनाकडच्यान हातासून ताचेर सुमार ५० वर्सां राज्य चलयलें .पूण उपरांत साकर्णीं ह्या सातवाहन राज्यानशक वंशाचो पराभाव करून आपलें सम्राज्य परत वाडयलें. मुखावयल्या सातवाहन राज्यानी येवन ,शक आनी कुशाण हांच्यो घुरयो परतून लावन महीरीष्ट्र संस्कृती राखून दवरली. साकवाहन वंशान आपणाली राजसता आंध्र,कलींग,मावळा, गुजरात ,सौराष्ट्र आनी राजस्थान ह्या प्रदेशांचेर प्रस्थापित केली. यज्ञश्री सातकर्णी ह्या निमण्या राजाच्या मरणाउपरांत सातवाहन राजधराण्याक देंवती कळा लागून, साम्राज्याचे ल्हान कुडके जाले.
Borea Jezuchi Bazilika
Itihas
thumb|Baroque xoilichea mukhel altarak bhangaracho  lep asa  ani thoim  Solomonic khambeam modem Loyolachea St, Inas-achi murti asa, Jezuchim poilim okxoram  IHS  ani Povitr Otmo boroilolem melltta Bhangracho lep kaddlolea Loyolachea Inas-ache murticho chokmok voir tharailea Jezuchea nanvam vordhan  (IHS) bhangracho lep kaddlolea Jezuitanchea nixannicher asa, zo chokmokit kirnnamni revddailolo asa. Nixannicher, Povitr Atmo -- Bap, Put ani Povitr Atmo --  xevttachem kavio ani dhormixtt Kristanvancho kendrbindu asa. Altarachem mez jem Povitr Misant vaporpant ieta takai bhangracho lep asa ani tacher Kristachim chitram ani Nimannea Jevnnache xisanche fottu distat zacher him utram asat "Hi Mhoji Kudd", jim Somorponnachim Utram zavn asat.
महाराष्ट्र
मोनजात
सातवाहना उपरांत महाराष्ट्रांत साबार हिंदू राजा जावन गेले. इ.स.२५०च्या सुमाराक वाकाटक घराण्यान विदर्भ हांगा आपल्या स्वतंत्र राज्याची स्थापमूक केली. ह्या घराण्यान सुमार तीनशें वर्सां महाराष्ट्रचेर राज्य केलें. वाकाटका उपरांत महाराष्ट्राचेर बादामीच्या चालुक्यांचो शेक आसा. चालुक्या घराण्यांन इ.स. ५५० सावन इ.स ७५३मेरेन रा्य केलें. पांडय, चोळ, पल्लव, गंग, कदंबहे चालुक्यांचे मांडलिक आशिल्ले. ७५३त चालुक्यांक हारोवन राश्ट्रकूट महाराष्ट्रचेर राज्य करपाक लागले. पूण इ.स.९७३त रास्टकूटांक हारोवन चालुक्या राज्य परत सत्तेर आयले.उपरांत ताणी ११८९ मेरेन महाराष्ट्राचेर राज्य केले. निमाणेकडेन यादवांनी चालुक्यांचो प्रभाव करून ते महाराष्ट्राचे स्वामी जाले. मुखार १४व्या शेंकड्याचे सुरवाक मुसलमानांनी यादवांची सत्ता नश्ट केली .अशे तरेन भारतांतल्या हेर प्रदेशांप्रमाण महाराष्ट्राचेरूय मुस्लिम राज्वट सुरू जाली.
तेराव्या शेंकड्याचे निमाणेकडेन अल्लाउद्दीन खलजी हाणें दिल्लींत आपली सत्ता थीर केल्लाउपरात दक्षिण भारतांत घुरयो घालून ताणें आपल्या रज्याचो विस्तार कालो. चवदाव्या शेंकड्याचे सुरवेक रामदेवराव यादव हाचो अल्लाउद्दीन हाणें पराभव कन ताका आपलो मांडलीक कालो. खलजी उपरांत तुघलकांनी देवदिरी आपल्या शेकातळा हाडली.तुघलकांच्या वेळार महाराष्ट्रांत बंड जावन बहामनी राज्याची स्थापणूक जाली. बहामनीच्या काळातूच दक्षिणेंत विजयनगर राज्याचो उदय जालो. महम्मद गवन हया सुलतानाच्या मरणाउपरांत बहामनी राज्याक देंवती कळा लागून राज्याचे चार कुडके जाले. १८४त वऱ्हाड हांगा इमादशाही सुरु जाली. इ.स. १४८५त अहमदाबाद हागा निजामशाही सुरू जाली. १४७९त विजापुरची आदिलशाही, १४९५त बीदरची बरीदशाही आनी १५१२त गोवळकोंडा हांगुतूबशाही, अशो थळाव्यो मुसलमानी राजवटी निर्माण जाल्यो.
Borea Jezuchi Bazilika
Itihas
Thoddeavelem iadostik 17vea xekddeantlea Florentine xilpkar  Giovanni Battista Foggini hannim ankhnni kelea. Taka tem purnn korpak dha vorsam laglim. Santachi kudd aslolo kaxanv chandiecho zavn asa. Povitr santacheo reliko dor dha vorsant dakhovnnenk dovorpat ietat jen’na tachea mornnacho dis somorpant ieta. Tachea sevadhormachi porob 3 Dezembrak korpant ieta.
महाराष्ट्र
मोनजात
पंदराव्या आनी सोळाव्या शेंडयांत महाराष्ट्रांत साबार संत जावून गेले. तांणी थळाव्या हिंदू समाजांत नवजागरण निर्माण तरपाचो यत्न केलो. सोळाव्या शेंकडयांत बहामनी राज्यांत आनी उपरांत निर्माण जाल्ल्या पांच शाही रज्यांत साबार मराठा सरदार वतनदार म्हूण आशिल्ले. हे मराठे सरदार सदांच, आपसांत झूजत आशिल्ले. पूण सतराव्या शेंकडयाच्या मध्याक शहाजी भोसले हाचो चलो शिवाजी हाणें साबार मरठे सरदारांक एकठांय हाडून महाराष्ट्रांत स्वतंत्र मराठाराज्य उबारलें.मराठा राज्यांचे बळतांच्या व्हड संघटीत सैन्याचेर तिगून आशिल्लें. शिवाजी उपरांत संभाजी, राजाराम, शाहू आनी हेर मराठा राजांनी आपलें राज्य वडोवपाचे यत्न चालूच दवरलें. ताणीं उत्तरेक मोगल साम्राज्याचेर साबार खेपो घुरयो घलून मोगल सैन्य दुर्बल करून उडयल्लें. निमाणो मोगल सम्राट औरंगजेब हाका दक्षिणेंत मराठयांवांगडा झूजतां झूजतां मरण आयलें.
Borea Jezuchi Bazilika
Itihas
Kaxanvachea voir, voilea thorar, Bom Jesus Bazilikechi Kolechi Agaxi asa zantunt Goenchea ovastovik chitrkar Dom Martin hachim chitram asat.
महाराष्ट्र
मोनजात
औरंगजेबाच्या मरणा उपरांत संभाजीचो चलो सत्तेर आयलो. ताणें मराठी राज्यकारभार पुरायपणान पेशव्यांकडेन सोंपयलो. पेशव्यानी मराठी साम्राज्याचो खूब विस्तार केलो.निमाणेकडेन सत्तक लागून मराठ्यांभितर जाल्लें यादवी झूज आनी ब्रिटिश्ंचें आक्रमण हांकां लागून मराठी सत्त नश्ट जाली. १८१८ सावन हेर भारतीय प्रांतांप्रमाण महाराषेरूय ब्रिटिश्ंनी सत्ता सुरू जाली. ब्रिटिशाचो शेक १९८ मेरेन तिगून उरलो.
Borea Jezuchi Bazilika
Itihas
Borovpi ani sangati Jezuit Anthony De Mello hovui Goencho aslo zoi aplea borovpant bazilikecho ul’lekh korta. Kuddichem dorxon dor dha vorsant korpant ieta.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
'''Oh! You woman!'''
Borea Jezuchi Bazilika
Itihas
Bom Jezuchi Bazilika 408 vorsa von odik pornni asa ani dor disa bhovsak pollovpak ugti asa, St. Francis Xavier hachi kudd eka borea sozoilolea kaxavant asa zo sokoilea fottvant pollovpant ieta. Povitr ‘kuddicheo’ dakhovnneo dor dha vorsant korpant ietat. Tea kallache kolechea vavrachi somzut mellche khatir, Thodde Igorjeche bhitorle fottu hanga zoddleat Hea kolechea vavrak, “murals”; mhonnpant ietat.
महाराष्ट्र
मोनजात
मराठयांच्या भरभराटाच्या तेंपार पुर्तुगेज, डच आनी ब्रिटिश,हया तीनूय युरोपीय आरमारी सत्तांनी अस्तंत भारतांत आपआपल्यो वखारी उबारल्ल्यो.डच लोकाचो शेक हांगा चड केंप तिगूक शकलोना. पुर्तुगेजानी गोवो आनी वसय हांगा आपल्यो वखरी सुरू केल्यो. मुबंय, महाल, पुर्तुगेजानी दोत वरदक्षिणा म्हूण इंग्लंडाक दिल्लो. उपरांत मुहंय हे ब्रिटिशांनचें मुखेक केद्र जालें. पूण मुबंय शारांतल्यान मराठी मुलखांत रिगपाक ब्रिटिशांक मराठयांआड तीन झूजां करचीं पडलीं.पेशवाइ काबार केल्या उपरांत ब्रिटिशानी मराठी मपलूखाचो महाराष्ट्राचो मुबंय इलाख्यांत आस्पाव केलो. मुबंय इलख्यांत चलत आशिल्लीं प्रशासन वेवस्था मराठी मुलूखांतय रुजू केली. मुखार १८५५त ब्रिटिश इस्ट इडिया कंमपनीन मुबंय इलाख्यांत श्क्षण खत्याची स्थापणूक करूंन उपरांत १८५७त मुबंय विधापिठाची स्थापणूक केली.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Type: Dulpod (In Barreto Vol. 2: Deknni)
महाराष्ट्र
मोनजात
१८५८च्या उठावाउरांत भारतांतली ईस्ट इंडिया कंपनीची सत्ता सोंपून थेट इंग्लंडाचो शेक लुरू जालो.१८७०च्या सुमाराक ब्रिटीश सरकाराच्या वाडटया अत्याचारांक विरोध कराखातीर भारतांतल्या हेर प्रांतावागडा महाराष्ट्रांकूय साबार ल्हान -व्हड उठाव जाले. भारताचे स्वतंत्र चळवळींत साबार महाराष्ट्रीय राश्ट्रवांनी आनी क्रांतीकारांनी वाटो घेतिल्लो. तातूंत दादाभाई नवरोजी, गोपाळ कृण गोखले, बाल गंगाधर टिळक,वि.डि. सावरकार आनी हेराचो आस्पाव जाता. १९२०त गांधिजीन सुरू केल्ले असहकारी चळवलींत १९३०त सविजय कायदेभंगाच्या आंदोलनांत तश्ंच १९४२त छोडो भारत आंदोलनांत साबार महाराष्ट्रीय लोकांनी वांटो घेतिल्लो.
Borea Jezuchi Bazilika
Gallery
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Introduction_-_The_Basilica_of_Bom_Jesus.jpg thumb|Hem chitr Igorjentlem stholl dakhoita zoim St. Fransis Xavierachi povitr kudd kosleach rosaionnacho upeog kornastana samballun dovorlea. Ti dor char vorsamni sokoil haddpant ieta. thumb|Bhitor sortokoch, amkam sobit lakddacho vavr ani korantop dista jem sthollak odik akorxok korta, Nitoll ani sundor. thumb|Hem chitr zageak bhett divche poilim, khoddpachem korantop dakhoita. Tem Borea Jezuchea Bazilikek bhettnnareank bariksann ani mottvi vollokh dita.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Source: J.A.A. Fernandes, vulgo André Xett (1884-1980). Album Cantarancho. Song No. 107. Chorão
Borea Jezuchi Bazilika
External links
वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
महाराष्ट्र
मोनजात
१९४७त भारताक स्वतंत्र्य मेळ्ळ्या उपरांत, मुबय इल्ख्यचें मुंबय राज्यांत रुपांतर जाले. १९४८त बडोदा आनी हेर इलाख्यांचो मुंबय राज्यांत आस्पाव केलो. मुंबय राज्याच्या उतर भागांत गुजराती भाश् उलोवपी लोक चड आशिल्ले, मुंबय राज्याच्या दक्षिण भागांत मराठी उलोवपी लोक चड आशिल्ले. मुंबय ह्याच भाशिक तत्वाचेरआदारीत १९६०त गुजरात आनी महाराष्ट्र ह्या दोन स्वतंत्र राज्याची स्थापणूक जाली.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Musical form: Ternary
महाराष्ट्र
राज्यवेवस्था
नोव्हेंबर १९५६त राज्य पुनर्रचमूक कायद्याप्रमाण महाराष्ट्राचे तीन विभाग आनी गुरात मेळून व्हड द्दिभाशिक मुंबय राज्याची स्थापणूक केली. उपरांत १९६०त भाशिक तत्वाचेर आदारित, गुजरात राज्य वेगळें जावन सयुकत महाराष्ट्राची स्थापणूक जाली. महाराष्ट्र राज्य हें भारतीय संघराज्यांतले एक घटकस राज्य आसून, राश्ट्रपतीन नेमिल्लो राज्यपाल हो मुखेलमंत्री आनी विधीमंडळाक जापसालदार आशिल्ल्या मंत्रीमडळाच्या आदारान शासनववेवस्था पळयता. विधिमंडळ दोन सदनी आसून ताची विधासभ आनी विधानपरिशद अशेीं दोन स्वतंत्र शासनमंडलां आसात. विधानसभेंत २८८ निर्वाचित सबासद आसीन, अँग्लो-इंडियन समाजांतलो एक सभासद राज्यपाल नियुक्त करता. विधानपरिशदेंत वट्ट ६७ सभासद आसात. राज्यांतल्यान लोकसभेखातार ४८ सभासद तर राज्यसभेखातीर१९ सभासद वेंचीन काडटात.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Literary form: Dialogue, Ethnological aspects
महाराष्ट्र
राज्यवेवस्था
प्रशासन वेवस्थेंत सुटसुटीतपणान येवचें म्हूण राज्याचें मुंबय, नवी मुंबय, ठाणे, रायगड, रत्नागिरी,सिंधुदूर्ग, नासिक, धुले, जळगांव, अहमदनगर, पुणे, सातारा, सांगली, सोलापूर , कोल्हापूर ,औरंगाबाद, जालन, परभमी, बीड , नांदेड,उस्मानाबाद, लातूर, बुलढाना, अकोला, अमरावती , यवतमाळ, वारधा, नागपूर, भंडारा, चद्रपूर आनी गडचिरोली हे ३१ जिल्हे घडयल्यात.दर एका जिल्ह्याचेर जिल्हाधिकारी हो मुखेल शासकीय अधिकारी आसता. मुखार जिल्ह्यांची वेगवेगळ्या तालुक्यानी विभागणी केल्ली आसा. तशेंच राज्यकायदयाप्रमाण हांगा ग्रामपंचायत पंचायत समिती आनी जिल्हापरिशद ही तीन तरी पंचायतराज्य वेवस्था १९६१च्या कायद्यान चातलीत हाडल्यांत. ल्हान ल्हाम शरानी नगरपालिका आनी व्हड शरांनी महानदरपालुकांची स्थापणूक केल्ली आसा. मुंबय हांगा राज्याचें उच्च न्यायालय आसून नादपूर आनी औरंगाबाद हांगा तांची खंडपिठां आसात. ताचें आनी एक थंडपिठ पणजी ‍‍गोंय हांगा स्थपणूक केल्लें आसा. उच्च न्यायालयाचे देखरेखीखाला दरएका जिल्ह्यांत एक जिल्हान्यायालय आसता.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Translated by António Vicente de Noronha (1895-1982), Chorão, July 1981
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
अर्थीक नदरेन महाराष्ट्र हें भारतांतलें एक फुडारिल्लें राज्य आसा. भारताच्या उद्देगीक विकासांत महाराष्ट्राक म्हत्वाची सुवात आसा. पाज्याचे अर्थ वेवस्थेंत शेतकी उत्पादनाचो व्हड वांटो आसून हांगाचो वट्ट लोकसंख्येंतले सुमारल ७० % लोक शेतांत लावुरतात. राज्याचे वट्ट भूंयेंतली सुमार ६० % भूंय लागवडीखला आशिल्लो भुंयाचो फक्त आठवो वांटो शिंपणावळीकाला आसा.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Lover:
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
तांदूळ, गंव, ज्वरी, बाजरी आनी कड्डण ही हांगाची मुखेल पिकावळ. भिकमां सूर्यफूल ह्या सारकिल्या तेलबियो उत्पादन करपी हें भारतांतलें एक मुखेल राज्य. कापूस, उूस,कंबाकू,हळद आनी भाजीपालो हीं हांगाची म्हत्वाचीं नगदी पितां. केळी ,द्रक्षां,मोसंबी, आबे ,संत्रां आनी हेर फळांची लागवड करपाखातीर महाराष्ट्र राज्य सरकारान खाशेली सुवात राखून दवरल्या.
कोंकण प्रदेश आनी उदेंत महाराष्ट्राच्या कांय जिल्हयानी पिकाळ जमीन सांपडटा. पूण राज्याची चडशी भूंय शेतवडीक फावशी ना. तशेंच उदकाचें उणेपण आसिल्ल्यान कसल्याय पिकांची लागवड करपाखातीर शेतकामत्याक मुखेलपणान पावसाचेर निबून रावचे पडटा. दोंगरी भूंयेक लागून शाताचो ल्हान आकार,जमनीची व्हडा प्रमाणांत जावपी झीज हे महाराष्ट्रांतले कांय कठीण प्रस्न आसात.अन्नाधान्याचे बाबतांन महाराष्ट्र राज्य स्वयंपू्र्ण जावचें म्हूण सधा राज्य सरकारान साबार येवजण्यो चालीक लायल्यात. शेतवडीचो उत्पादनक्षमता वाडोवपाखतीर राज्य सरकारा शेतकामत्यांक फावो तो आदार दिता.तांकां चड उत्पन्न दिवपी बीयांची तशेंच साऱ्याचीय पूरवण करता. वेगवेगळ्या जिल्हयांतल्या साबार ल्हान ल्हान न्हंयाचेर बांद घालून हांगाची सुकी जमीन शिंपणावळीखाला हाडपाचे राज्यसरकाराचे यत्न चालूच आसात.राज्याच्या पशुधनांत गोरवां, बोकडां, मेंढरां, दुकरां आनी कुंकडाचो आस्पाव जाता. दुग्दवेवसायाचो विकास नेटान जावचो म्हूण राज्यान कांय खाशेल्यो येवजण्यो आंखल्यात.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Oh you woman!
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
साग,शिसव, बांबू, चंदन आनी पुड्यांचीं हीं हांगाच्या रानांतल्यान मेळपी म्हत्वाची येनावळ. पुडयांच्या पानांसावन विडये तयार करतात. रान उत्पादनाचेर आदारिव्वे उद्देग वेडोवपाचे नदरेन हांगा यत्न चालूच आसात.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Tujea nacanto nôti naca sôrim.
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
महाराष्ट्रांत खनीजसंपतीचे सांठे कमी प्रमाणांत आसात. हांगाच्या कांय जिल्हयानी बॉक्सायट, तांबें, चून्याखडी, सिलीकी आनी मिठाचे सांठे कमी प्रमाणांत सांपडटात. भंडारी नागपूर आनी चंद्रपूर जिल्हयानी फातरी कोळशाचे सांठे आसात. मुंबयचे उत्तर दर्यादेगेर खनीज तेल काडटात.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
There is a golden ring in your nose.
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
महाराष्ट्र राज्याक अरबी दर्याची व्हड दर्यादेग लाबिल्ल्या कारणान हांगा नुस्तेमारी वेवसायाक चड म्हत्व आसा. हांगाच्या दर्यात नुस्तें आनी नुस्त्यासावन तयार केल्या पदार्थांची भारताच्या हेर भांगांनी आनी परदेशांत निर्यात जाता.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
'''Chusmo/ Refrain. Woman:'''
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
महाराष्ट्रांत जलविधुत तयार जाता. भारतांलें सगळ्यांत पयलींचे अणूकेंद्र तारापूर हांगा आसा. मुंबय हें भारताचें फिल्म इंडस्ट्रीचें केंद्र आसा.हाका लागून मुंबय शार बॉलीवूर्ड हया नावान जगभर प्रसिध्द आसा. सैमीन सोबीतकय, इतिहासीक वेस्तू, आर्विल्ली बांदावळ, संग्रहालयां, राश्ट्रीय उधानां ,तीर्थक्षेत्रां आनी धर्मीक सुवातींक लागून महाराष्ट्रांत दर वर्सा हजारावी भोंडेकार येतात.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Aum saiba pelê toddi vettam.[6]
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
राज्य अर्थीक सर्वेकक्षण १९९१-९२च्या नियाळा प्रमाण उद्देगधंधाच्या मळार महाराष्ट्र हें भारतांतलें एक मुखेल राश्ट्र आसा. हया नियाळाप्रमाण भारतांतल्या वट्ट उत्पादनांत महाराष्ट्राचो सुमार २२ वांटो आसा.आधुनिक येरादारीचीं साधनां, व्हडले बंदर, वेगवेगळेया क्षेत्रांतसगळ्या प्रकाराचे तंत्रज्ञ,भारतांलो सगळ्यांत व्हड द्रव्य आनी भांडवळ बाजार हया सगळ्यांक लागून महाराष्ट्राचे राजधानी मुंबय हें भारतांले मुखेल वेपारी आनी उद्देगी केंद्र आसा.मुंबय शार आनी बोंवतणच्या प्रदेशांचो उद्देगीक विचार व्हड प्रनाणांत जाल्लो आसा. हया कारखानदारी क्षेत्रांत राज्यांतल्या वट्ट उत्पादनातलें सुमार ७८ उत्पन्न निर्माण जाता. नागपूर, औरंगाबाद, सोलापूर , आनी कोल्हापूर शारांनी उधेगधंधाचीं वाड नेटान जायत आसा. महाराष्ट्रांत उपऊोग्य. वस्तू,रसायनीक द्रव्यां आनी भांडवली वस्तूच्या उत्पीदनांत नेटान वाड जाल्ली आसा.अलेक्ट्रॉनिकि हो हांगाचो सगळ्यांत नेटान वाडपी उधेग. बारीक बारीक हत्यारां ,ल्हान ल्हान घरगुती, आनी शेतवडींत उपेगी पडपी वस्तू, विंगड विंगड उधेगांक लागपी विजेची आनी हेर यंत्रसामुग्री, मोटारी आनी तामचे सुटे भाग,डिझलाचेर चलपी इंजीनां, सारें, रबर,साखर,-प्लास्टीक वस्तू आनी फार्मास्यूटीकल हीं महाराष्ट्रांत जावपी मुखेल उधेगीक उत्पादना आसात. सूत आनी कापडनिर्मिती हो महाराष्ट्रांतलो आदलो आनी व्हडलो उद्देग जावन आसा.देशाच्या निर्यात वेपारांत महाराष्ट्राच्या उधेगीक उक्पादनांक म्हत्वाची सुवात आसा. गांवगिऱ्या भागांतली बेकारी उमी करपाखातीर आनी शेतवडींत गर्दी करप्यांक वावर दिवपाखातीर ग्रामीण उद्देगधंधांक उत्तेजन दिवपाचें धोरण महाराष्ट्र सरकारान आपणायलां.खागी, लोकर,रशमी धागे तयार करप, चामड्याच्यो वस्तू, बांबूकाम,दोरकाम, गोड आनी ल्हान ल्हान आयदनां तयार करप हांगाचे मुखेल ग्रामोद्दोग.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
I am going across the river.
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
येरादारी आनी संचारण‌ः भारतांलो पयलो लोहमार्ग १८५३त मबाराष्च्रांत मुंबय-ठाणें असो सुरू जासो. उपरांत विसाव्या शेंकड्यां ते सुर्वेक ब्रिटीश सरकारान नगदी पिकांचें उत्पादन चड आशिल्ल्या भागांनीच लोहमार्ग बांदिल्ले. सधा महाराष्ट्र राज्याचे लोहमार्ग भारतांल्या हेर मुखेल शारांक जोडल्यात ते अशेः १ मुंबय-दिल्ली १-हो मार्ग मुंबय-कल्याण-मनमाड-भुसावळ मार्गांतल्यान मध्यप्रदेशक आनी उतर प्रदेशेक राज्यांतल्यान नवी दिल्ली कडेन वता. २ मुंबय दिल्ली ११- हो अस्तंत दर्यादेगेंतल्यान सुरत-बडोदा-राजस्थान राज्यांतल्यान मुथूरेकसावन दिल्लीक वता. ३ मुंबय -कलकताः हो लोहमार्ग मुंबय-कल्ल्याण -भुसावळ- अकोला- वर्धा-नादपूर-गोंदियासावन मध्याप्रदेश-बिहार-अस्तंत बंगाल हया राज्यांतल्यान कलकत्याक पावता. ४ मुंबय मद्रासःमुंबय-पुणें-दौड-सोलापूर आनी मुखार कर्नाटक-आंध्र प्देश राज्यांतल्यान मद्रसार वता. सधाक कोंकण रेल्वेमार्गावरवीय महाराष्ट्राची हेर राज्यांकडेन येरादारी चलता.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Domuléa lognãnco vettam.
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
राज्याक व्हड दर्यादेग लाबिल्ली आसून हांगा ल्हान व्हड सुमार ४८ बंदरां आसात. हांतूंतलें मुंबय बंदर हें सगळ्यांत व्हड आनी अर्थीक नदरेन खूब म्हत्वाचें आसा. मुंबय बंदराक आंतरराश्ट्रीय बंदरांभितर मानाची सुवात आसून भारताचो चडसो परकीय वेपार ह्या बंदरांतल्यान जाता. तशेंच मुंबय हें नौदलाचें म्हत्वाचें बंदर आसा. मुंबय-गोंय अशीं कोंकणपट्टींतलीं बंदरा घेवपी जहाज-येरादारी एकातेंपार खूब तेजींत चलताली.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
I am going for Domulo’s wedding.
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
मुंबय हांगा आंतरराशट्रीय आनी वायुसेना वेमानतळ आसात. पुणे, नागपूर,आनी औरंगाबाद हांगा आंतरदेशीय आनी वायुसेना विमानतळ आसात. जुहू,सोलापूर,कोल्हापूर,आनी नासिक हांगा केंद्रशासनाचे विमानतळ आसात.कराड, नांगेड,उस्मानाबाद,धुळे,रत्नागिरी हांगा राज्शासनाचे, शासकीय, वायुसेना आनी खजगी विमानतळ आसात.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Maca saiba vattu collonam.
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
भारतांत गांवगिऱ्या वाठारांनी फरती टपालसेवा सगळ्यांत पयलीं महाराष्ट्रांत सुरू जालीं. मुंबय हें देशी आनी परदेशी टपालसेवा दिवपी सगळ्यांत पोरने आनी व्हड केंद्र आसा.भारतांतलें सगळ्यांत व्हडलें तार कार्यालय मुंबय हांगा आसा.टेलेक्साचीसो. मुंबय, पुणें. नागपूर, नासिक, कोल्हापूर ,अमरावती औरंगाबाद आनी अमळनेर हांगा आसा. राज्यांतल्या मुंबय, औरंगाबाद ,जळगांव,नागपूर, परभरणी,पुणें रतनागिरी आनी सांगली ह्या शारांनी आकाशवाणीं केद्रां आसात. विवीध भारतीच्यो कार्यावळी मुंबय केंद्रांवयल्यान प्रासारित जावन पुणें, नागपूर आनी पणजी ‍गोंय हांगाच्यान पुन-क्षेपती जातात.मुंबय हांगा २ ऑक्टोबर १९७२ ह्या दिसासावन दूरदर्शन केंद्र सुरू जालें.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Sir, I do not know the way.
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
लोक आनी समाजजीणः महाराष्ट्रांत वेगवेळ्या धर्माचे आनी झातीचे लोक रावतात.राज्यांत हिंदूंचें प्रमाण चड आसात. ८१.४०. तशेंच अल्प संख्येंत सांपजपी मुसलमान, पारसी, बौध्द, जैन, क्रिस्तांव आनी शीख धर्माचेय लोक हांगा आसात.दलित लोकांभितर म्हार, मांग, चांभार आनी ढोर लोकांचो आस्पाव जाता. ह्या लोकांभितरूय साबार पोट जाती आसात.नागरी तशेंच गांवगिरें जिणेसावन पुरायपणान प.स आश्ल्ले आनी रानांत हेडपी गोंड, भील्ल, वारली, गोवरी, कातकरी, ठाकूर आनी कोरकू हयो आदिवासी जमातीय हांगा आसात.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Domuléa cazrac,
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
गांवगिऱ्या वाठारांनी रावपी लोकाची जीण आनी रावपाची पद्दत सादी आनी काटकसपीची आसता. सादारण लोक फातरांच्या वा विटांच्या घरांनी रावतात. कांय लोक मातयेच्याय घरांनी रावतात. शीत, कडी, दाळ, नुस्तें हें कोंकणांत रावपी लोकांचें मुखेल अन्न. तांच्या जेवणांत नाल्लाचो वापर चड जाता.मध्य महाराष्ट्रांत भाकरी, भाजी, दाळ हें मुखेल अन्न आसा. कड्डण आनी भाजीपीलो हांचो उपेग हांगा चड जाता. आडवें पुडवें, ल्हान आंगले आनी माथ्याक मुडासो हो महाराष्ट्रीय शेतकामत्याचो भेस. तांच्यो बायलो णववारी कापडां न्हेसतात.मटण- नुस्तें खावपी लोकांचे प्रमाण दर्यादेगांतल्या वाठारांनी चड आसात.शारी जिणेचेर आर्विल्ल्या आचार विचारांचो प्रभाव चड आसा.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
At Domulo’s wedding,
Tripura
वर्ग:Bharotachem rajyam वर्ग:Romi panam
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Colvontacho[7] kêllo.
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
राज्यांतल्या, विशेश करून गांवगि्ऱया हिंदू कुटुंबानी सटी, बारसो ,मूंज,जावळ बे संसकार आजून चालींत आसात. सुयेर आनी सूतक पाळपाची प्रथाय तिगून उरल्या. लग्ना जुळोवपाची पद्दत पयलीं सावन चालींत आसा. लग्न जुळयतना प्रसाद घेवप, पत्रिका तपासप ह्या साकिल्या गजालींक खूब म्हत्व आसा. लग्न धर्मीक पद्दतीन करतात.मेल्याउपरांत निमाणे संस्कार करपाची पद्दत चडसी जातींभितर सारकीच आसा.
अल्पसंखीय लोकांमदीं मुसलमान लोकांचो आंकडो चड आसा.तांच्यांत साबार जाती आसून, पैदाईश,सुन्नत,बिसमिल्ला,निकाह आनी वफात पे रांचूय संस्कार रूढ आसात.पारसी लोकांनी इकराव्या शेंकड्याच्या सुमाराक हांगा आपलो राबितो केल्लो.ते परसियेसावन भारतांत आयले अशें मानतात. भारताच्या हेर प्रदेशांपरस मुंबय शारांत पारसी लोकांचें प्रमाण चड आसा. हांगाच्या वेवसायीक मळार तांचो वांटो म्हत्वाचो आसा.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Aguê nari,
महाराष्ट्र
अर्थवेवस्था
महाराष्ट्रांत वर्सूयभर साबार उत्सव जातात.हांगाच्या हिंदू धर्मियांचे कांय सण आनी परबो भौशिक आनी देवळाकडेन संबंदीत आसात तर कांय सम घरगुती प्रकाराचे आसात. संवसार पावडो गुढी पाडवो रामनम,नागपंचम, सुताची पुनव नारळी पौर्णिमा ,अश्टम, चवथ, पोळा,नवरात, दसरो, दिवाळी , भाऊबीज, तुळशीलग्न, मकरसक्रांत, महाशिवरात आनी होळी बे हांगाचे म्हत्वाचे सण. पोळा बेंदूर हो शेतकामत्यांचो म्हत्वाचो सण आसून, तो गांवगिऱ्या वाठारांनी व्हडा दबाज्यान मनयतात. चवथ, दसरो आनी दिवाळी ह्या सणाचे म्हत्व चड आसा. वडा-पुनव, मंगळागौर, हारितालीका, चंपाषष्ठी हीं बायलानी करपाचीं कांय मुखेल व्रतां आसात. तुळजापूरची माता भवानी. कोल्हापूरची अंबाबाई ,माहुराची रेणूका,आंबेजोगाई हागांची जोगश्र्वरी, जेजुरीचो थंडोबा ह्या देवदेवतांक महाराष्ट्रांत चड म्हत्व आसून ,साबार घराण्याचे ते कुलदेव वा कुलदेवता आसात. ह्या देवदेवतांच्यो दर वर्सा व्हड जात्रा भरतात.पंढरपूर हें महाराष्ट्रीय वैश्णव भक्तिसंप्रदायाचें मुखेल केंद्र आसून हांगा आषाढी आनी कार्तिकी एकादशी दिसा विठोबाचें दर्शन घेवपाखातीर खूब लोक येतात. महाराष्ट्रांत तुकाराम, ज्ञानेश्र्वर, चक्रधर, एकनाथ,शिर्डीचो साईबाबा आनी हेर संत महंताच्यो वर्सूकी जयंती -पुणयतिथी तशें उत्सव व्हडा उमेदीन मनयतात. त्या निमतान भजन, किर्तन वा प्रवचन ह्यो कार्यावळी जाता.
मुसलमानाचे ईद-ए-मिलाद, बक्रईद, रमजान, ईद-उल्-फित्र,मोहरम आनी हेर सण नेटान मनयतात. क्रिस्तांव लोकांचे नाताळ,ईस्टर आनी गूड फ्रायडे हे मुखेल सम आसून,गांवगिऱ्या वाठारांनी जावपी फेस्तांकूय खूब म्हत्व आसा. बौध्द, जैन, पारशी, सिंधी,शीख, ज्यू ह्या धर्माचे लोक आपआपले सण व्हडा उमेदीन मनयतात.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Tujéa gollantum gollsôri goiéa sorim. (Chusmo)
महाराष्ट्र
कलाकूसर
कलेच्या मळार महाराष्ट्र राज्य खूब गिरेस्त आसा. हांगा व्हड फातरांचेर कांतयल्लीं सुमार १,१०० लेणीं आसात. कार्ले, भाजे,बेडसे, नितीक,कान्हेरी, अजिंठा,वेरूळ,औरंगबाद,घारापुरी,हांगाच्योशिल्पाकृती म्हत्वाच्यो आसात. इकराव्या शेंकड्यासावन ते चवदाव्या शेकड्यामेरेन चालुक्या ,पाश्ट्रकूट आनी यादव हांणीं महाराष्ट्रांत साबार देवळां बांदलीं. त्या देवळांलीं शिल्पकला सोबीत आसा. हांगा सगळ्यांत आदली चित्रकला अजिंठा लेण्यांत सांपडटा. मराठा युगा उपरांत चित्रकलेचेर मोगल आनी राजपूत शैलीचो प्रभाव पडला. ऊक्ती चळवळी तेंपार वणटीचित्रांत वैश्ण्व पंथाचो प्रभाव चड पडिल्लो आसा. ह्या तेंपावयले चित्रकलेचे आवडिचे विशय म्हळ्यार गणपती, महिषासुरमर्दिनी,विष्णु,शिव, दशावतार, समुद्रमंथन ,सरस्वती, कृष्णलिला, तशेंच रामायण आनी महाभारत हांतूतले वेगवेगळे प्रसेग ऱंगोवपी .राजा रवीवर्मा १८४८-१९०६ कंवचेचेर पिकरायल्लीं चित्रां खूब प्रसिंध आसात. स्वातंत्र्याउपरांत बी. प्रभा, प्रफुल्ला डङाणूकर, प्रभाकर बरवे, गोपोळ आडिवेश्कार ह्या चित्रकारांनी चित्रकलेच्या मळार खूब वावर केला.
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
There is a gold chain on your neck. (Refrain)
महाराष्ट्र
कलाकूसर
Nrutya'--maharashtra raajyaat shashtriya Naach naa.pun,laavni ho saglyat faamad Naach prakaar aasa.laavni mhanje lavnya mhanlyar sundarta, sobitkaay.he nrutya nav vaari saadi nehsun bailyo saadar kartaat.tashech haangache dhangari nrutya,konkanpattitle phugdi nrutya suddha khoob lokpriya aasaat.
Polleiat
Maharashtra
Aguê Nari - Dekhni
Aguê Nari
Tujéa paianto paimzonam paiam sorim. (Chusmo)
There are gold anklets on your ankles. (Refrain)
Polleiat
Dekhnni
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देखणी / Dekhnni वर्ग:Romi panam
धबधबो
धबधबो म्हळ्याार उंचायेवयल्यान सकयल कोसळपी उदकाचें लोट. सादारणपणान धबधबे चड करून न्हंयेच्या लोटाच्या पयल्या टप्प्यांत दिश्टी पजटात. दोंगुल्ल्यांच्या आनी सड्याच्या वाठारांतूय धबधबे दिश्टी पडटा. अंटार्क्टकाखेरीज हेर सगळ्या खंडानी धबधबे आसात. न्हंयेच्या लोटातलें कठीण आनी मोव खडपांचें अस्तित्व, सड्यांच्यो सिमो, प्रस्तरभंग, दर्यादेगेवयले कडे आनी हिमक्षपित वाठांरातलीं हुमकळपी देंगणां हीं सगळीं धबधब्यांची निर्मिती जावपाक कारण थरतात.
न्हंयेच्या लोटाच्या मार्गांत आशिल्ली वेगवेगळें तरेची भूस्तररचणूक धबधबे तयार जावपाक कारण थरता. ह्या लोटाच्या मार्गांत कठीण खडपाचे थर उबें, आडवें वा तिरपे आसूंक शकता. न्हंयेच्या पात्रातलीं खडपां आडवीं आनी क्षितीजसमातंर आसत जाल्यार आनी तांचें उपरांतची खडपां मोव आसत जाल्यार न्हंयेच्या पात्रांतूच एक कटो तयार जाता. ह्या कट्यावयल्यान न्हंयचें उदक एकसारकें सकयल पडत राविल्ल्यान धबधबो तयार जाता. अशे तरेच्या धबधब्यांत न्हंयेचें उदक उंचायेवयल्यान सकयल पडटा आशिल्ल्यान धबधब्याच्या तळाकडेन उदक आपटत रावोन एक तळें तयार जाता. 253 मी. उंचायेच्या गिरसप्पा धबधब्याच्या तळाकडेन सुमार 40 मी. खोलायेचें तळें तयार जाला.
कठीण खडपां आडवीं आशिल्ल्यान वा भूंयपृश्ठाक समांतर आशिल्ल्यान जे धबधबे तयार जाता, ते खूबदां न्हंयेच्या उगमावटेन फाटल्यान सरतात; हाचें कारण म्हळ्यार त्या कठीण खजपां सकयल मोव खडपां आसतात. जंय प्रत्यक्ष खडपां तयार जाता थंय ह्या मोव खडपांचो भाग उक्तो पडटा. पडपी उदकाक लागून मोव खडपांची झीज जाता. मोव खडपांनी घोली भाशेन पोकळ भाग तयार जाता. हाका लागून ताचेवयल्या कठीण खडपांचो भाग ताका पेलना. तो हुमकळटा आनी कीलांतरान तुटून सकयल पडटा आनी धबधब्याची सुवात फाटीं सरत रावता. हें क्रियेक प्रतिवाह प्रतीसरण अशें म्हण्टात. उत्तर अमेरिकेंतलो नायागारा धबधबो हो अशेंच तरेंचें क्रियेक लागून तयार जाला. नायागारा न्हंयेचेर आशिल्ल्या ह्या धबधब्याचो सोद 1678 त ला साल ह्या फ्रेंच पर्यटकान लायलो. ह्या धबधब्या मदीं 'गोट' नांवाचो एक जुंवो आसून ताका लागून नायागाराचे दोन भाग जाल्यात आनी थंयच संयुक्त संस्थानांत आनी कॅनडा हांची शीम आशिल्ल्यान धबधब्याचो एक भाग संयुक्त संस्थानांत जाल्यार दुसरो कॅनडांत आस्पावता. हे दोनूय धबधबे दरवर्सा 30 ते 180 सेंमी. ह्या वेगान फाटीं सरत आसात आनी ही क्रिया अशीच चालू उरल्यार कालांतरान ते ईअरी सरोवराक वचून मेळटलें.
सड्याचो वाठार आनी मळां हांचे शिमेरूय धबधबे तयार जाता. आफ्रिका खंडांत अशें तरेचे धबधबे आसात. थंयचें काँगो न्हंयेचेर 32 धबधबे आसात. तांकां 'लिविंग्स्टन फॉल्स' अशें म्हण्टात. ऑरेंज न्हंयेचेर ओग्राबीस धबधबो आसा. संयुक्त संस्थानांत अशा धबधब्यांची माळूच तयार जाल्या. आफ्रिकेंतल्या सड्याच्या वाठारातल्या आनी प्रपात रेशा विभागांतल्या धबधब्यांक लागून उदका येरादारीक आडखळीं तयार जातात. इंग्लंडांतल्या पेनायन वाठारांत अशे धबधबे आसात.
प्रस्तरभंग जाल्यारूय धबधबे तयार जातात. अशा वाठारांतल्यान न्हंयो व्हावन आयल्यार धबधबे तयार जातात. इंग्लंडांतलो गारडेल बेक धबधबो अशें तरेन तयार जाला. नर्मदा न्हंयचे वयलेंवटेन असलें कांय धबधबे जून ते ऑक्टोबर ह्या काळांत दिसतात. गिमांत तांका उदक आसना. हिमक्षयित वाठारांत कितलेशेच धबधबे दिश्टी पडटात. वेल्सांतलो स्नोडोनिया, इंग्लंडांतलो लेक डिस्ट्रिक्ट आनी स्कॉटलंडाचो दोंगुल्ल्यांचो भाग तशेंत कॅलिफोर्नियांच्या योसेमेटी देगणांत अशे धबधबे खूब आसात. थंयच्या कांय धबधब्यांची उंचाय 100 मी. परस चड आसा.
धबधब्यांक लागून थंयच्या लोकांच्या जिणेचेर परिणाम जाल्लो दिश्टी पडटा. धबधब्यांक लागून उदका येरादारीक अडखळ जाता. धबधब्यांचेर उदकाची विद्युत् केंद्रां तयार करूं येतात. धबधबे हीं सृश्टी सोबीतकायेची थळां आसात. ताका लागून थंय पर्यटन केंद्रां तयार जाता. घटप्रभेवेलो गोकाकचो धबधबो, गोंयचो दूदसागर, अमेरिकेंतलो नायागारा, कर्नाटकांतलो शरावतीवयलो गिरसप्पा धबधबो, कावेरीवयलो शिवसमुद्रमचो धबधबो, ताम्रपर्णीवयलो कोर्टालम् धबधबो हीं थळां पर्यटन केंद्रां जाल्यांत.
वर्ग:देवनागरी पानां
पिळर्णकार,दत्ताराम रवळू
पिळर्णकार,दत्ताराम रवळू हांचो जल्मजानेवरी १९१९,मेर्शी-तिसवाडी हांगा जालो.
वावर
सुटकेझुजारी.१९५५ ते १९६० काळांत तो आझाद गोमंतक दलाचो वांगडी आशिल्लो.बातम्यो पावोवप,,दिवचल,बारदेस,तिसवाडी,फोंडें,साश्ट ह्या वाठारांनी दल संघनेच्या वावूरप्यांक रावपाक आदार दिवप,तांकां लिपचोरयां थरयल्ल्या जाग्यार पावपाक पालव दिवप असलीं कामां तो करतालो फेब्रुवारी १०६०त ताका पोलिसांनी धरलो,खूब मार दिलो आनी प्रदेशीक लस्करी न्यायालयामुखार उबो करून स म्हने बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली.१९७४त बारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो.
संदर्भ
https://wikisource.org/wiki/Page:Konkani_Viswakosh_Vol2.pdf/763
वर्ग:देवनागरी पानां
मायना गांवचो हांडी खुरीस
इतिहास
पुर्तुगेजांच्या काळार म्हणल्यार १९१४ वर्सा आदी सावन हो खुरीस आशिल्लो अशें म्हणटात. पयलीं मायना आडिचो हांडी खुरीस(तोडया बांदार) आसलो. पयलिंच्या तेंपार तो खुरीस सांकवाचेर आसलो. त्या खुरसा वरवीं जायत्यो मिलाग्री जाताल्यो त्यो फकत शेतकारांकच (गांवकारांकूच) खबर आशिल्ल्यो. आतां तो खुरीस खूब फामाद जाला. जायत्या वाठारांतले लोक ह्या खुरसाचो उमो घेवपाक आनी आंगवण करपाक येतात आनी ती पुर्ण जाले उपरात ते फारीक करूंक फेस्ता दिसा परत येतात. आंगवण मोडटकच म्हणल्यार कितेंय मागतकच हो खुरीस दाखोवन दिता. देखीक, कोणे चोरी केल्यार, कोणाकूय भुरगें ना जाल्यार आदी. तांची मागणीं हो खुरीस पुर्ण करता वा दाखोवन दिता. पूण मागतल्याच्यां काळजांत त्या खुरसाचेर भावार्थ मात आसपाक जाय.
पयलीं सप्टेंबराचे ५ तारकेर शेतकार तळें बांदताले. शेत तळ्यांत रोयताले. शेत पिकलेना जाल्यार सप्टेंबराचे १०-१५ तारीक मेरेन ते शेत रोयताले. पावस पडना तेन्ना तळ्यांतलें उदक शेतांत सोडटाले. तर ऑगस्टाचे २० तारखेक हांडी बांदताले. हांडी बांदप म्हणल्यार शेतकार उदक आडायताले. जेन्ना डिसेंबराच्या म्हयन्यांत शेत कस्ताले तेन्ना तें उदक उपकाराक पडटालें. शेतकाराचे तीन पंगड आसात ते म्हणल्यार खाजन, गुळटें आनी कोडे हांदो (होडपा हांदो). ह्या प्रतेक पंगडाचो एक आदेल (मुखेली ) आसता. हो आदेल काम फरमावपी आसता. सुमनाक एक फावट तरी शेताचे देखरेक करपाची आसता. पाणेल्याचें तीन म्हयन्याचें काम आसता. उदक लावप हें ताचें काम आसता. ताका तीन म्हयन्यान पगार मेळटा. शिवडकाराचें काम वर्सभर आसता. हिशोब दवरप हें ताचें कांम. तशेंच आडयाची राखण वर्सभर करपाक जाय नाजाल्यार शेताची वाट लागता. ह्या तळ्याची आडी शेतकारच राखतात. शेतकार हांड बांदपाक पयशे खर्च करतात.
मे म्हयन्यांत शेतकारांची सभा आसता. ह्या सभेंत आदेलपण पावयतात. कोरोक, कुळो, चोक, पोय, पांवणेक पावयतात. तशेंच पाण्यारपण पावयतात. ऑक्टोंबरांत पांणयेल पावयल्या ते परतूवप आसता. ऑगस्टाचे पयलीं आनीक एक सभा जाता जातूंत हांडी फेस्ताच्या निमतान भासा-भास जाता. पंगडा प्रमाण बांद बांदप जाता. प्रत्येक पंगडाक एक-एक वर्सा बांद बांदप आसता. जर गुळट्याक बांद बांदपाक पडल्यार प्रतेक लासा फाटल्यान बांदार जेवण घालपाक सुवात दितात. मुजगाक बॅंड वाजोवपाक सुवात थारायतात. तशेंच फेस्ता दिसाच्यो हेर जबाबदारी शेतकारांमदीं वांट्टात जशें मांडावळ, खाण वांटप, आदी. ह्या सगळ्यांची भासाभास ह्या सभेंत जाता.
ऑगस्टाचे २० तारखेर ह्या हांडी फुरसाचें फेस्त जाता. त्या दिसा सकाळचे ६.४५ वरांचेक मायणेच्या सांत रिता इगर्जेंत मीस जाता. तिनय पंगडाचे लोक ह्या मिसांत वांटेकार जातात. मीस जाले उपरांत शेतकारांच्यो हाजेरी घेतात कारण हें कास ताणीच भेटयल्लें मीस आसता. जर कोणूय ह्या मिसांत हाजीर जायना जाल्यार ताका दंड फारीक करचो पडटा. आदीं फकत एकूच मीस जातालें आनी तें मीस फकत गांवकारूच करताले. आतां हो बांद फामाद जाल्लयान सुमार तीन-चार मिसां जाता कारण वर्सान वर्स लोकांचो आंकडो वाडत वता. शेतकारांचें पयलें मीस जाले उपरांत मुज्ग वाजयत सगळे शेतकार पुरसांव काडून हांडीर खुरसालागीं वतात आनी दोरी काडतात म्हणल्यार तांच्यो हाजेरी घेतात. फरमायल्ल्या कामा प्रमाण जण एकलो आप-आपलें काम करता
हजारानी लोक खुरसाचो उमो घेवपाक येतात. आंगवण बरोवपी दोग तीगजाण शेतकार खुरसा लागसर बशिल्ले आसतात. जे लोक आंगवण करपाक सोदतात ते थंय बशिल्ल्या शेतकारां कडेन नावां दितात आनी कसली आंगवण ती सांगतात. तेन्ना तो शेतकार प्रतेक आंगवणी फाटल्यान इली-इली करून एका-एका आंगवणी फाटल्यान चुट्टी मोडटा. अश्यो आंगवणीच्यो साकान्नी चुट्टां भरिल्ल्यो आसतात. दोनूय वाटानी शेतकार जांचो पंगड हें फेस्त करपाक पडटा ते दोनय वाटानी जेवण घालतात.सगळ्यांनी उमो घेतल्या उपरांत सुमार पांच वरांचेर शेतकार बॅंड लावून परत इगर्जेंत वतात. आनी लातीन भाशेंत लादीन करतात. इगर्जेंत वतना वाटेर एके कडेन ते बसून ते रोजार करतात आनी दोन वा तीन वेळ पावता तशें ते आंगवणेच्यो चुट्टयो रोजार करीत मोडटा. हें रोजार तीन ते चार सुमना पासून चालू आसता. हें रोजार ते शेतकार आंगवोणेच्यो चुट्टां सोपो पासून करतात.लोकांच्यो आंगवोण्यो जेन्ना पुर्ण जातात तेन्ना ते आपखोश्येन कितें ना कितें फुल ना पाकळी हाडून दितात. जांव तें मागीर कितेंय कपडे, भांगर वा खावड. लोकांनी खुरसाचो उमो घेतकच ती खावळ लोकांक वांट्टात. तशेंच तातूंतलें कांय खाण ते गरिबांक धाडटात आनी उरिल्लें शेतकारांमदीं वांट्टात.
ऑक्टोंबराच्या म्हयन्यांत तिसऱ्या आयताराक सभा करतात तेन्ना ते अमक्या अमक्या मनशांक ते पयशे पावयतात. हे पयशे फेस्ता दिसा जमल्यात ते, लोकांनी दिल्लें दान तशेंच ह्या खुरसाकडेन एक पयशांची पेटी आसा तातूंत जे पयशे एकठांय जाल्यात ह्या सगळ्या पयशांचो हिशोब सभेंत करतात आनी गरजेवंतांक, गरिबांक, शेतकारांक आदी ते पयशे वांट्टात. देखीक, प्रत्येक लासा फाटल्यान शेतकाराक धा हजार रुपया दितात, दुयेंत आसल्यार तांच्या आदाराक शेतकाराक धा हजार रुपया दितात. दर वर्साक इगर्जेंत एक लाक भेटयतात, आदी. तशेंच ह्या शेतकारांनी खूब जाणांक आदार दिला. जशें सेमिनारींत, आल्बेरींत दुडू धाडटात.
जेनवरी म्हयन्यांत मुंतीर कोपेलांत मीस भेटयतात. तिनूय पंगडाचे शेतकार हें मीस भेटयतात. सांत खुरसाच्या फेस्ताक जें मे म्हयन्याच्या ३ तारकेर जाता तें ताचें रोजार ३ ते ९ दीस पयलीं सुरू जाता. तीं पयलें तेर्स करतात आनी उपरांत लातीन भाशेन लादीन करतात देखाक किरीये लेइजोन, सालवे राइन्या (kyrie eleison, Salve Rainha). लादीन जातकच फोगेट्यो मारतात.हो खुरीस शेतकारांचो खुरीस जावन आसा. ह्या खुरसा लागीं जे लोक दुडवांचे पेटेंत दुडू घालतात ते आयताराक तातूंतलें सुमानाक एक फावट काडटात आनी सगळो हिशोब मे म्हयन्यांत सभेंत दितात.
ह्या शेतकारांचे कांय कायदे आसात ते अशे
१)	हांडी बांदतात तें आयताराक बांदूंक जायना.
२)	थंय लांस आशिल्ल्या शेतकारान ५०० रुपया दिवन वांगडी जावचो पडटा.
३)	वांगडी आसात तांकांच सभेंत उलोवपाचो हक्क आसता.