cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tujea Gopant Maie - Gaion
Tujea Gopant Maie - Gaion
khub-khub amcheô tallnniô
abundant our temptations
map nam patkank amcheam!
there is no limit for our sins!
Tujê-osli Avoi
If a Mother like You
soglleank amkam gillun
khuxi zat´lo devchar!
the devil will be happy to swallow us, up!
Polleiat
Ankvar Mariechea Manak Gaionnam
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Ankvar Mariechea Manak Gaionnam वर्ग:Gaionnam वर्ग:Romi panam
वारखंड
वारखंड
वारखंड हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या पेडणें तालुक्यातील ११२६.९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ५०७ कुटुंबाचे व पुराय २२०८ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार PERNEM ७ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ११२० दादले आनीक १०८८ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ७१ आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६६४२ [1] आसा.
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत ३ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत ६ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत २ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत २ एमबीबीएस पदवीधर वैजकी वेवसायी आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५१२ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल- सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
वारखंड ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ)
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
वारखंड ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): RICE, COIL, CASHEW NUTS, CHILLIES.
वर्ग:उत्तर गोवा वर्ग:पेडणें वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतले गांव
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
हेदोडें
हेदोडें
हेदोडें हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या सत्तरी तालुक्यातील १३७.१९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ६० कुटुंबाचे व पुराय २९१ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार VALPOI ५ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा १५३ दादले आनीक १३८ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६७९१ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (VALPOI) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आ गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (AMBEDEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (AMBEDEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (VALPOI) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (SANQUELIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (SANQUELIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (ONDA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (BICHOLIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (BICHOLIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण आसा. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५३० आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मोबाईल फोन सुवीधा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी बस सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं विधानसभा मतदान केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
हेदोडें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
हेदोडें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): CASHEW NUTS, CASHEW FENI, ARECANUTS, COCONUTS.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:सत्तरी तालुका/Sattari Taluka वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
ह्रदयनाथ मंगेशकार
ह्रदयनाथ मंगेशकार कवितांक तांणी चाली लायल्यो.
जल्म
ह्रदयनाथ मंगेशकार हांचो जल्म 26 ऑक्टोबर 1937 दिसा मुंबय जालो.
वावर
तांणी जैत रे जैत, उंबरठा, निवडुंग ह्या मराठी चित्रपटांक संगीत दिलें. हिंदींतल्या धनवान, सुबह, मशाल, लेकिन, माया मेमसाब अशा कांय चित्रपटांक तांणी संगीत दिलें.तांचें खरें कार्य म्हणल्यार खबर नाशिल्लयो, जावं काळाच्या ओगांत नश्ट जाल्ल्यो कांय अनवट चाली तांणी उजवाडांत हाडले.जायते रोग जे बरयाच लोकाक खबर नाशिल्ले ते तांणी उजवाडांत हाडले. जायत्या कवींच्या कवितांक तांणी चाली लायल्यो. गाणीं, गितां हांकां चाली लावप सोंपें. मूळ कवितेक चाल लावप हे त्या मानान कठीण. पूण ह्रदयनाथ मंगेशकरान ह्यो चाली लायता आसतना सहजतायेन लायल्यो.
संवसारीक जीण
ह्रदयनाथाचो बापूय म्हणल्यार दीनानाथ मंगेशकार हो भोवमानेस्त रंगकर्मी आनी गायक. लता आनी आशा ह्यो दीनानाथाल्यो व्हडल्यो भगिनी. ल्हानपणा पसून तांकां गायनाची, संगिताची खूब्ब आवड.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
कारापुरकार, निळकंठ (निकुबाब) मंगेश
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:सुटके झुजारी
बिहार
बिहार जावन आसा भारताचे एक राज्य।
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:भारतांतलीं राज्यां/Bharotantlim Rajeam
अग्नी, गोविंदराव (पंडीत)
पंडीत गोविंदराव अग्नी (जल्म 20 मे 1915) एक नामनेचो गायक आनी संगीतकार. ताचो जल्म एका गौड सारस्वत ब्राह्मण घराण्यांत जालो. बापूय कीर्तनकार आशिल्ल्यान ताका ल्हानपणांतूट ,संगीताची गोडी लागली. बापायचें गायन आनी अभिनय हे गूण ताका जल्मताच लाबिल्ले. व्हड गवय जावपाचो हावेस ताणें ल्हानपणांतूच बाळगिल्लो.
गोंयचो नामनेचो गद्य नट, नटवर्य वसंतराव सावकार हांचे मध्यस्थीन रघुवीर सावकार हाचे ‘रंगबोधेच्छु नाट्य समाज’ हे नाटक मंडळींत 1930त, ताणें प्रवेश मेळयलो.नटाक जाय तें शास्त्रीय संगीताचें मुळावें गिन्यान आनी अभिनयाचे शिकप रघुवीर सावकार हाचे कडल्यान घेतलें. ताका गायनाचें फुडलें शिकप दिवपाची तजवीज रघुवीर सावकार हाणें पाध्येबुवाचो शिश्य नीलकंठबुवा चिखलीकार हाचे कडेन केली. रंगमाचयेर ‘संशय कल्लोळ’ नाटकांतली साधूची भुमिका करून ताणें आपल्या नटाचे कारकिर्दीक सुरवात केली.उपरांत त्याच नाटकांतल्यो रेवती आनी आश्विनशेट ह्योय भुमिका ताणें केल्यो. ह्याच नाटकांतल्या जलशांतूय गावपाचो मान ताका फाव जाला.हे नाटक कंपनींत आसतनाच,वसंतराव सावकारान, जंय जंय कंपनीचो राबितो आसतालो थंय थंय गोविंदरावाच्यो मैफिली घडोन हाडल्यो.
फुडें कांय वर्सा विष्णुपंत बोरकार हाचे प्रभात कंपनीतूय ताणें काम केलें. पूण नाटकांत कामां करून आपली गायनांतली उदरगत जावंची ना हें पळोवन गोविंदरावान कंपनी सोडली आनी म्हापशां येवन गायनाचो वर्ग चलोवपाक सुरवात केली. ह्याच काळांत ताचो आवाज फुटलो पूण उपाट रियाज करून ताणें तो परत मेळयलो. घराणेदार गुरू कडल्यान संगीतांतलें उंचेलें शिकप घेवपाची ताची इत्सा वाडत आशिल्ली. देखून तो मुंबय गेलो. थंय वसंतरावाचो भाव गोपीनाथ सावकार हाच्या यत्नांक लागून, आग्रा घराण्याचो खादीम हुसेन खॉं हाच्या हाता सकयल गोविंदरावाची फुडल्या शिक्षणाची वेवस्था जाली. खॉं सायबाच्या मोलादीक मार्गदर्शनाखाला ताचो रियाज सुरू जालो. मे 1938त तो खॉं सायबाचो गंडाबंध शागीर्द जालो. उस्ताद खादीम हुसेन खॉंहाची तालीम गोविंदरावाक पुराय एक तप मेळ्ळी. थंय आसतनाच खॉं सायब फैय्याज हुसेन खॉं आनी आपल्या गुरूचो भाव उस्ताद अन्वर हुसेन खॉं हांच्या कडल्यानूय गोविंदरावाक गायनाचें मार्गदर्शन मेळ्ळें.
गोड गळो, लयकारी, तालाचें खोल गिन्यान, खाशेले शैलीन ख्याल प्रस्तुत करपाची पद्दत, विस्ताराची तांक ह्या सगळ्या गुणांनी गोविंदराव फिशाल जाल्लो. गुरू कडल्यान मेळयल्या शिक्षणाक आपणाले प्रतिभेची जोड दिवन ताणें हेर गवयांच्योय लकबी आनी शैली आपणायल्यो. उपाट मेहनत करून शास्त्रीय संगीतांतलो एक नामनेचो गायक म्हूण ताणें नामना मेळयली.
कितल्याशाच मैफिलीनी ताणें गायनाचे कार्यक्रम आनी मैफिली सादर केल्यो. 1938 सावन तो आकाशवाणीचो मान्यवर गावपी जावन आसा. तो एक ऊंच पांवड्यांची संगीत दिग्दर्शक आसून कितल्याशाच संगीत नाचकांचें दिग्दर्शन ताणें केलां. 1944त. मुंबयत धी गोवा हिन्दु असोसिएनाच्या बिल्डींग फंडा खातीर ‘उद्याचा संसार’ नाटका तीर ताणें संगीत दिग्दर्शन केलें.मुंबई मराठी साहित्य संघाच्या कला विभागा खातीरूय ताणें खूब वावर केला.
‘धरणीधर’ ह्या मामा वरेरकर हाच्या नाटकाचें संगीत दिग्दर्शन ताणें केल्लें. 1956 – 1959 ह्या काळांत धी गोवा हिन्दू असोसिएशन – मुंबय हे संस्थेन जीं संगीत नाटकां, सर्तींत सादर केलीं, तांचें पुराय संगीत- दिग्दर्शन ताणें समर्थपणान केलें. रेडिओ संगीत संमेलनांतल्यान दिल्ली, बडोदा, नागपूर,मद्रास, अमृतसर हांगा ताचे कार्यक्रम जाले. 1965 वर्सा ‘चमकला ध्रुवाचा तारा’ ह्या गोपीनाथ सावकार हाणें दिग्दर्शीमत केल्ल्या नाटकाचें संगीत दिग्दर्शन गोविंदरावान केलें आनी उपाट लोकप्रियता मेळयली. पं. गोविंदरावाचो जो मुखेल शिश्यवर्ग आसा, तातूंत अंजनीबाई लोलयेंकार, निर्मला गोगटे, कान्होपात्रा, रजनी जोशी, बकूल पंडित (अलकनंदा वाडेकर), प्रसाद सावकार, अरविंद पिळगांवकार हांचो आस्पाव जाता.
वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां वर्ग:देवनागरी पानां
मराठे, दत्ताराम रामचंद्र
(जल्म : 11 डिसेंबर 1930, नादोडें-कोडाळ-सत्तरी).
सुटके झुजारी. तो ‘नॅशनल काँग्रेस गोंय’ संघटनेचो वांगडी आशिल्लो. सुटके चळवळीच्या काळांत तो बसका घेवप, सुटके झुजांऱ्यांमदीं गुप्त आनी म्हत्वाच्यो खबऱ्यो पावोवप, पत्रकां वांटप, तिरंगी बावटे लावप, संघटनेखातीर वांगडी जमोवप असलीं कामां तो करतालो. काणकुम्बी हांगा आशिल्ले संघटनेचे कचेरेंत तो चोरयां काम करतालो. 1955त पुलिसांनी ताका धरलो आनी फाव तो पुरावो मेळूंक नाशिल्ल्यान शिटकावणी दिवन ताका सोडलो. 26 जून 1956 ह्या दिसा ताका परतून धरलो आनी ताचेकडेन आशिल्लो तिरंगी बावटो, ‘केसरी’ खबरांपत्र आनी पुस्तकां जप्त केलीं. ताका प्रादेशिक लश्करी न्यायालयामुखार उबो करून तीन वर्सां बंदखण, म्हयन्याक 50रु. ह्याप्रमाण 6 म्हयने दंड वा 45 दीस बंदखण ही ख्यास्त फर्मायली. 23 सप्टेंबर 1973 ह्या दिसा भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो.
संस्कृत
अतिप्राचीन अश्या वैदिक भास।वैदिक भाशेच्या एका पुर्विल्ले बोल्येचे शुद्ध केले रूप म्हणजेच संस्कृत.पाणिनी आनी इतर कांय भाशा जाणकारांनी संस्कृत भाशेचे व्याकरण,बांदावळ,नियम ह्या विशयि भरपूर साहित्य निर्मिलां.संस्कृत ह्या उतराची फोड अशी करुं येता,सं(निवळ,बरी,शुद्ध इ.)+कृत(केल्ली ).ह्या प्रमाणे संस्कृत ह्या शब्दाचो अर्थ शुद्ध,पवित्र,बांदिल्ली,परिपूर्ण असो जाता.ही उलोवपाची भास न्हय,उलोवपाचे भाशांक प्राकृत अशे नांव आसा,ह्या शब्दाचो नैसर्गिक असो अर्थ जाता.
हे भाशेन उंच पावंड्यावयले साहित्य निर्माण जाल्ले आसा.
अधिक म्हायती
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:भास वर्ग:संवसारांतल्यो भासो/sonsarantleo bhaso
Korezm
Korezm Katolk sevadhormik vorsacho bhag, zo Xinzichea Budhvara ani Paskam modem yeta. Korezmak Prachit Kall pasun mhonntat.
Korezmachea kallant bhavarti magnneam ani sakrifisa vorvim Jezuchea Punorjivontponnachea porbek toeari kortat.
वर्ग:Konknni वर्ग:Festam, Zatra ani Porbo वर्ग:Romi panam
Palau
, ओशनिया च्या बेट देश आसा। ताची राजधानी न्गेरुल्मुड नगर आसा।
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Romi panam
Natal
Natalam ani Paskam heo Kristanvanleo don mukhi an vhodd porbo. Natalanche porbent Jezucho zolm somarombhtat. Dusrea utramni sangchem zalear Devacho Put monis-rupan hea sonvsarant zolmolo ho gutt somarombhtat. Paskanchie porbent Jezuchem mornnacher zoit somarombhtat. Jezu morun tisrea disa novena jivont zalo. Jezuchea punorjivontponnachi porob. Dusrea utramni, hi porob, Kristi ani taronnik nodren, Paskanchea ghuttachi porob. Patkanche Soddvonnechi porob.
Natalam
Natalam, Kristi bhavartiank Kristachea dusrea yenneak toyar korta. Hem Kristachem dusrem yennem fuddarak ek khori ghoddnni. Ti kenna ghoddttoli hem ami nook. Tea khatir ami amchea patkantlim utthun Krista vatten vollunk goroz. Patok Devachea Rajeachea yenneak addkholl zaunk favonam. Zuanv Batista bhaxen Povitr Sobha, Kristavank sogllo vell monstap (repentance) porgott korta ani Somiachea hea dusrea yenneak toyar asunk ulo marta.
Sumar chovtea xekddeant thavn Kristanvam Jezucho zolm (Natalam) somarombhunk laglim. Natalam ho ek chodd umedicho sonn. Zoxem zoxem hi porob lagim pavot ieta toxem-toxem ek attvich umed ani anon dattun yeta. Khuxalkai bhoron yeta.
Natalanchi porob Goychea vatavoronnant Goykarank ek soglleant vhodd ani anondbhorit porob. Somest Goykarank ektthaim haddpi hi porob. He porbe nimitan soirim-dairim, ixtt-mitram ekamekak mellttat, vicharpus kortat. Kitlei motbhed, vaittponn aslear legit, Natalanchea disa sogllim ektthaim zatat. Pordesant ani aispos aslolim Goykaram Natalank aplea ganv-ghora yevpacho nem dhortat. Aplea kuttumba vangdda hi porob korunk anvddetat. Natalam khorench ek kuttumbik porob.
Aiz Natalam ek jagtik (global) somarombh zala. He porbe vixim poramporo dosturio (customs) ani jevnnam-khannam zori desam, sonskrutayam ani hovamana pormannem veg-vegllim tori tea disachi umed sogllim ontoram hupta. Ho porbecho dis soglleank suttiecho dis zallean hi porob konnachoi somaromb koso zala. Je bhaxen aiz him Natalam zatat te drixttin hie porbent sonvsari ani udeogi mon dhirim-dhirim bhitor sorunk laglam.
Pun khorea Natalanchie porbecho orth Biblient melltta. Xubvortomanachea don pustokancher tacho ullekh asa : Matev 1: 18-25 ani Lukas 2 : 1-20. konn bhaxen Mariek Jezu zolmolo tem hea avesvoramni sanglam. Tachea zolma vixim jeo vichitr vostu ghoddleo teo Devachie yevzonne pormannim zaleo oxem Kristanvam sotmantat. Jezu ek khalto ani durboll monis-rupan ailo. Provadianchea pustokamni tachea zolmachi khobor adim guddench sangloli asli.
Sobd monis zalo ani amchea modem jielo ho Dev-monisponnacho ghutt, Natalant, Kristanv somarombhtai.
Natal, Somia Jezu Kristachi zolom' somarom'bhta. Dor vorsa hi porob Dezembrachea 25ver zata.
Mandavôll
Survatechim utram
Natal Kristanvanchi dusri vhodd porôb, Paskam uprant.
Jezu Kristacho Zolom'
Jezu Kristacho zolom' Belea nogra zalo. Devan bhasail'lo sonvsaracho soddvondar-acho vô Tarôk-acho zolom' eka gorvam-gottheant zalo. Tachi avôi Ankvar Maria, ji Povitr Otmeachea kurpent gorbest zali. Ankvar Morien, San Juzek lognnache utor dilelem.
Jezuchea Zolmak Boddve, Menddream-Rakhnne ani Rai
Oso adlo somoz asa ki, Anj-Boddveanim Ankvar Moriek zolom' ditanam adar dilo. Boddveanim Gloria in excelsis Deo gaion ontrollar gailem ani Devak vakhannlo.
Jezuk polleunk gorvam rakhnne aile. Udentiche tin rai Melkior, Gaspar ani Bartolomeu eka nokhetrak polleun aile. Tannim bhangar, gondh-ros bi haddlim.
Herod Jezuk marunk sodta
Jezuk bhett korpachea adim udentiche tin rai Raza Herod-ak mellunk ailole. Raza Herod-ak Jezuchea zolmachi khobor koll'li. Herod-ik ballkak marunk zai aslo kiteak Jezu raza aslo. Jezuk nomoskar korunk udentichea tin rai-ank fott marun, Tacho zolmacho zago kollounk lailem. Punn Jezuk bhett korun, udentichea tin raiank eka sopnnam vorvim, Devan tankam aplea desak veglli vatt dhorunk laili.
Herodik hem koll'lea uprant, soglleam don vorsam unnem aslolea putank marpak hukum' ghatlo.
वर्ग:Totvaxastr / Philosophy वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Itihas / History वर्ग:Festam, Zatra ani Porbo वर्ग:Romi panam
Antiokecho Sant Theodosius
Antiokecho Sant Theodosius zolmolo Mogarissos hea xarant, St. Basilachea prantant. Tacho bapui ‘Proherius’ ani tachi avoi ‘Eulogia’ dogaim` khub dhormvont aslim`. Khub vorsamni` tachi avoi ‘Eulogia’ ek Madr koxi vavrun, apleach putak ‘Theok’ atmik guru koso somzunk lagli. Jen'na to lhan also ten'na taka Abrahamachea pavlamni` cholpachi itsa yetali. Aple maink ani paik, ixtta-mitrank, ghorcheank ani sogllea sonvsari vostu soddun diunk to toyar also fokot Devachea moga khatir.
Theodosiusachi Yatra
To aple viyajicher gelo ani Jeruzalem xaran pavlo. Jen'na to Antiokek pavlo, to Stylitachea ‘Sant Symeonak’ pollovpak ani tachi besanvam ani magnnim` magunk gelo. ‘Sant Symeonachea khambeaxim pavtokuch taka nanvam` milagricho yevkar dilo. To tea khambear choddlo ani tea Santa mukhar xaxttangi poddlo. ‘Symeonan taka mogachi veng marli ani tacher besanv ghatlem.
Polleiat
List_of_Catholic_saints
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Catholic Igorjeche Sant वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Romi panam
सदाफुली
सदाफुली हें सदांच फुलपी फूल ते खातीर ताका सदाफुली अशें म्हणटा. खंयच्या पुजेक नैवेद्द जाय तशें झाडार सदाच फूलांचो नैवेद्द दवरपी झाड म्हणजे सदाफुली. तशेंच औशधी गूण धर्मानी खूब फायद्याचे आसा. सदाफुलीचें पान वा झाड तोडले जाल्यार एके तरेचो कडवट वास येता. पूण औषधी गूणा खातीर सदाफुलीन झेडों फडकायल्लो आसा. लॅटीन भाशें ताका विन्का ह्या नावांन वळखतात. ती कांय प्रकारच्या कर्क रोगाचेर गुणकारी वखद म्हण वळखतात. सदाफुलीची पानां नाजूक लांब गोल आकार पानांचो रंग फिकट पूण तेजदार
Papua New Guinea
, ओशनिया च्या बेट देश आसा। ताची राजधानी पोर्ट मोरेस्बी नगर आसा।
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Romi panam
अणकार
दरेक भाशेची आपली खास वाक्य बांदावळ, व्याकरण, अर्थ आनी हेर बारीकसाणीचे जे मुद्दे आसतात, तांचो खोलायेन अभ्यास केल्यार अणकार करतना चुकी उण्यो जातात.खंयचेय भाशेंत आनी पर्यायान संस्कृतायेंत खंयच्या गजालींक कसले संदर्भ आसतात हें तपासून पळोवप म्हत्वाचें आसता. अणकार केल्लें साहित्य त्या त्या भाशेंतल्या मूळ बरोवपावरी दिसूंक जाय, जाल्यार ताका बरो साहित्यीक गूण लाबता.अणकार करतना मूळ भाशेचीं सगळीं आंगां, अलंकार आनी सोबीतकाय अणकार केल्ले भाशेंतूय उक्ताडाक येवप गरजेचें आसता. -डॉ. ओलिव्हिन्यु गोमिश
वर्ग:देवनागरी पानां
मराठे, पुना जागा
(जल्मः 20 जून 1919, अमळनेर, महाराष्ट्र). सुटकेझुजारी. 1935 – 1944 ह्या काळांत तो ‘इंडियन नॅशनल काँग्रेस’ संघटनेचो वांगडी आशिल्लो. 1945-1988 ह्या काळांत तो भारतीय कम्युनिस्ट पार्टीचो वांगडी आशिल्लो. 1942 तल्या ‘छोडो भारत’ आंदोलनांत ताणें वांटो घेतिल्लो. 18 मे 1955 ह्या दिसा 21 सत्याग्रहींचो पंगड घेवन अस्नोडा मार्गान दिवनल गेलो आनी थंय ताणें सत्याग्रह केल्लो. थंय पुर्तुगेज पोलिसांकडल्यान ताका खूब मार पडलो. 1957- 61 ह्या काळांत तो अमळनेर नगरपालिकेचो वांगडी आशिल्लो. 27 नोव्हेंबर 1987 ह्या दिसा महाराष्ट्र सरकारान सन्मानपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो.
वर्ग:देवनागरी पानां
सांख्य
सांख्य, हॆं हिंदू सकड दर्शनांपशिनॆं पॊरनॆं आस्स. संख्य म्हणता की विश्वांतूं सकड पुरुश (आप्पण, आत्मा) आनी प्रकरृति (ऊर्जा, शक्ति) थांवुनू आयलां. प्रकृतिंतू तीन गूण आस्सती-
आत्मा आनी हॆ गुणांतुलॆं ताळमॆळ सम्म नात्तिलॆरि जगालॆं निर्माण ज़ात्ता.आत्माक मोक्ष ताव्वळि मॆळता कॆदोळ आपणांक हॆ प्रकृति-पुरुष ताळमॆळ सम्म कळुनू यॆत्ता. सांख्य द्वैतवादि दर्शन आस्स; तरि हॆ विंगड इत्तॆक कि अस्तॆयंति द्वैतवादांतुं मन आनी आंग हीं द्वैत आस्सति परंतु हांतुं आत्मा आनी प्रकृति द्वैत आस्सति. फुडलेक सांख्य ईश्वरवादि नाऽशिलॆं; परंतु योग दर्शना ओट्टु मॆळुनु तॆं ईश्वरवादि ज़ाल्लॆं.
वर्ग:देवनागरी पानां
बाळ ठाकरे
बाळ ठाकरे हो महाराष्टांतल्या शिवसेना ह्या पक्षाचे संस्थापक,राजकारणी,व्यंगचित्रकार आनी संपादक आसले.
जल्म
हाचो जल्म 23 जेनवरी 1926 वर्सा जालो.
शिक्षण
शिवसेना ह्या पक्षाचे संस्थापक,राजकारणी,व्यंगचित्रकार आनी संपादक आसले
वावर
बाळ केशव ठाकरे म्हणल्य़रच बाळासाहेब ठाकरे हे महाराष्टांतल्या शिवसेना ह्या पक्षाचे संस्थापक,राजकारणी,व्यंगचित्रकार आनी संपादक आसले.सामना ह्या मराठी दैनिकाचे ते संस्थापक,तशेच मुखेल संपादक आसले.ताचो मुखेल संपादक आसले.ताचो बापूय केशव.वडील केशव सीताराम ठाकुर जाका लोक ’प्रबोधनकर ठाकुर’ म्हणून वळखतात तो लेखनांतल्यान,वत्कूत्वांतल्यान तशेंच कार्याच्या माध्यमांतल्यान लोकजागरणाचें येरें सांबाळटालो प्रबोधनकार अन्यायकारक रुढि–परंपरांचेर आनी जातभेदात्मक वर्णवेवस्थेवर कडाडून हल्लो चडयताले.बाळासाहाबान व्यंगचित्रकार म्हणून सूरवात केली.1950 वर्सा ते ’फ्री प्रॅस जर्नल’ हांतूत ते व्यंगचित्रकार म्हणून रजू जाले.फुडल्या काळांत तांणी ज्येश्ठ व्यंगचित्रकार आरके लक्ष्मण हांचे वांगडा कांय वेळ तें काम केलें.फ्री प्रॅस जर्नलांत काम करती आसतनाच बाळासाहेब विंगड विंगड संस्थांनी,जायरात, व्यंगचित्रां हांचे डिझायन करन दिताले.मागीर तांणी मार्मिकाची स्थापना आगस्ट 1960 ह्या वर्सा केली.ताचे मागीर बाळासाहेब 19 जून 1966 दिसा शिवसेनेचो स्थापन केली.
मरण
बाळ ठाकरे हांचो 17 नोव्हेंबर 2012 दिसा ताचो मरण जालो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
कारापुरकार, वसंत मुकूंद
(जल्म: १५ डिसेंबर १९२७, फोंडें) गोंयचो सुटके झुजारी. ताणें मॅट्रिक मेरेन शिक्षण घेतलें. ताचो बापोलयो सुटके झुजारी निळकंठ कारापुरकार आनी पुरुषोत्तम काकोडकार हांणी ताका सुटके झुजांत वांटो घेवंक स्फूर्त दिली. 'राष्ट्रीय काँग्रेस गोंय' संघटनेचो तो वांगडी आसलो. १९४४ वर्सा सावन तो गोंय काँग्रेस कमिटी खातीर वावर करूंक लागलो सुटके झुजारी मासिलॉन आल्मैदा हाचे वांगडा, मुंबयचो गोंय काँग्रेस कमिटीचो वांगडी म्हूण गोंयांत येवन सुटके झुजाचो वावर करूंक लागलो. १९४६ ते १८५२ ह्या काळांत ताणें गोंया येवन लिपचोरयां वावर करूंक सुरवात केली. १९५४ वर्सा सुटके झुजारी आल्वारू पेरेरा आनी रवींद्रनाथ पै रायतुरकार हांचे अटके उपरांत तो बेळगांवां गेलो. थंय माधव बीर, कांता देसाय,. रामभाऊ काकोडकार आनी मोहन नायर हांचे वांगडा ताणें रासवळ सत्याग्रह (Mass Satyagraha) घडोवन हाडपांत वांटो घेतिल्लो. १९५६ वर्सा तो 'गोंय सुटके सैन्य' (Goa Liberation Army) संघटनेचो वांगडी जालो आनी गोयांत येवन हे वतीन वावर करूंक लागलो मासिलॉन आल्मैदा, गोपाळ विर्जिनकार आनी हेर सत्याग्रहीं वांगडा हत्यारबंद हल्ल्यांनी वांटो घेवप आनी फंड एकठांय करपाक आदार दिवप, असलीं कामां तो करतालो. जून १९५६ वर्सा पोर्तुगेज पोलिसांनी ताका धरलो आनी आग्वाद बंदखणींत दवरलो. उपरांत १९६० वर्सा ताची बंदखणींतल्यान सुटका जाली. भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भो
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:सुटके झुजारी
समकालीन कोंकणी लघुकथा
समकालीन कोंकणी लघुकथा
संपादक
पुंडलीक नारायण नायक
मुख्यपृष्ठ
इमेजीश ऑफ गोवा चित्रकार लक्ष्मण पै हांच्या बरेपणान
मोल
४५ रुपया
उजवाडावपी
संचालक, नॅशनल बुक ट्रस्ट, इंडिया, ए-५,ग्रीन पार्क,नवी दिल्ली-११००१६
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
मल्लव
मल्लव एक लिंगायत जात. बेळगांव, धारवाड आनी कानडा ह्या जिल्ह्यांनी मल्लव लोकांची वसती चड आसा. मलनाड म्हळ्यार दोंगराळ वाठार ह्या शब्दावयल्यान मल्लव हो शब्द आयला. मल्लव लोक स्वताक वीरशैव क्षत्रिय मानतात. मल्लव लोकांचे पूर्वज सोंदे, बिलगी आनी इक्केरी हे ह्या गांवांचे मुखेल आशिल्ले. मल्लव लोक मुळांत जैन आशिल्ले आनी इ.स.च्या 14व्या तशेंच 15व्या शेंकडयांत ते लिगांयत जालो, अशें म्हण्टात.
मस्किन, नीर, बलसाड, कोडग वा कूर्ग आनी बंडी वा गौडी संतान अशे मल्लवांचे पांच पोटभेद आसात. मस्तिन मल्लव बायलो तोंडाचेर बुरखो घेतात. तशेंच त्यो उदकाचे कळशे तकलेर दवरीनासतना कमरेर दवरून व्हरतात. माथ्यार दवरून व्हेल्यार तांकां जाती भायर घालतात. नीर मल्लव लोक उदक हाडटना कपडयान तोंडां धांपतात. चडशा मल्लवांकडे शेतजमनी आसतात. ते भात, ऊंस आनी सुपारीचें पीक काडटात. कांय लोक वेपार करतात.
मल्लव लोकांत नंदी, स्कंद, वीर, भृंगी आनी वृष अशीं गोत्रां आसात. हे लोक बसव, गुड्ड, गुट्टी, ईश्र्वर ह्या देवतांक भजतात. एकेच देवतेक भजपी कुटुंबांत लग्नां जायनात. जंगम वा ब्राह्मण तांचें पुरोयतपण करता. भूतप, हुलिअप, विरूप ह्यो तांच्यो क्षेत्रदेवता आसात. पाशाणाच्या स्वरुपांत ते तांची करतात. दर वर्सा तांकां तांदूळ, केळीं, शीत, बोकडो दितात.. - कों.वि. सं. मं.
वर्ग:देवनागरी पानां
Aga Tarya - Dekhni
Aga Tarya
Oh Boatman
Type: Deknni
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 2, p. 9
Lyrics and Music:
Date:
Literary form: Dialogue
Translated by Romano Abreu, Moira, Goa, June 2003
Aga tarya, tarya mama[1],
Oh boatman, Uncle boatman,
Mhaka voron pavoi Xirodde,
Peddle me to Shiroda by boat,
Oi! Xirodde.
Yes! Shiroda.
Agê nari, choi kedi rat(i) zali,
Hey damsel, look it is late night,
Agê nari, poltoddi vochona voddi.
Hey damsel, the boat does not go across.
Polleiat
Dekhnni
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देेखणी / Dekhni वर्ग:Romi panam
सत्तरी वाठाराची वळख
गोंय राज्यांतलो उत्तरेकडलो म्हाल. ह्या म्हालाचें उत्तरेक महाराष्ट्रीय राज्यांतलो सावंतवाडी म्हाल, दक्षिणेक सांगे म्हाल,उदेंतेक कर्नाटक राज्यांतलो बेळगांव जिल्लो आनी अस्तंतेक दिवचल म्हाल येता. सत्तरीची चडशी भूंय दोंगर दोंगुल्ल्यांनी आनी जंगलाच्या वाठारांनी भरिवाघेरी आनी ल्ली आसा.सांगे उपरांत चड जंगल प्रदेश आसपी गोंयचो वाठार म्हळ्यार सत्तरी. उत्तर गोंयांतलो सुमार 68% जंगल वाठार सत्तरींत आसा.गोंयचें ह्याम्हत्वाचें दोंगर सोसोगड, मोल्ले गड.
म्हादय ही सत्तरींतली मुखेल न्हंय. नानोडा, कुमठळ, अडवय,झर्मे ल्हान न्हंयांचें फांटे निमाणे मेळटात.कर्नाटकांतल्या खानापूर म्हालांतलो जांबोटी घाट हें म्हादयचें उगम स्थान
गोंयांतल्या हेर तालुक्यापरस सत्तरींतल्या लोकवेदाचें रूप हें आगळें वेगळें म्हणचें पडटलें.नाटकाच्या मुळाकडेन नातें सांगपी हांगाचें रणमालें, सोकारती वेगवेगळे फुगड्यांचें प्रकारहोळी गितां, करवल्यो, चोरोत्सव,घोडेमोडणी ह्या सारकिल्लें प्रकार सत्तरीचें वैभव होच लोक संस्कृतीचो गडगंज असो हांगासरलो अविश्वार.
केरी सत्तरीचें आजोबा देवस्थान,पर्येंचें भुमिका देवस्थान, कोपार्डेचें देवूळ,वेळसाचें महादेवाचें देवूळ,वाळपयची अवर लॅडी ऑफ लुईसची इगर्ज आनी माणसाची मसजीत.दिपाजी राणेची वळख सांगपी स्मृतीस्तंभ ही सगळी सत्तरी म्हालातली पळोवपासारकी मुखेल थळां जावन झाडांविशी आमी कांयचआसात.आख्खे गोंयांत फामाद आशिल्लो वाघेची दोंगर तर सत्तरीचो राखणदार म्हळ्यार अतिताय जावची ना.नकळो आसत
तरेतरेची झाडां ही सत्तरीची गिरेस्तकाय.सत्तरीच्या दोंगरांचें आस्पाव सह्याद्रींत जाल्यात. हांगासर आंबो, पणस, चींच, किंदळ, जांबो, नाणो, घोटींग, सिरस, करमळ, बिंबल अश्या सारकिल्ली रुखां रुखावळ दिसता. माकड, वाघ, रानवटी मांजरा, मुंगूस, रान दुकर, बिबटो हे सारकी जनावरां ह्या वाठारांत दिसता.सत्तरीची जंगला विंगडविंगड जातीच्या सवण्यांनी सपन्न आसा.रान कोंबो, मोर, कीर, गुबड, कोगूळ अशी सवणी हांगा पळोवपाक मेळटा.
भात आनी काजू ही सत्तरीची दोन मुखेल पिकां.भातशेती हांगासरलो मुखेल वेवसाय आशिल्ल्यान सरद,शेळ, भरड, कास, वांगण, पुरण हे शेत कसपाचें तरातरांचें प्रकार सत्तरींत पळोवपाक मेळटात. कुमेरी शेतीची पध्दत हांगासर पळोवपाक मेळटा.भात, नाचणो, कड्डण ह्या पिकाखेरीत सत्तरीत सुपारी, नाल्ल, काजू, ऊस,लवंगा, जायफळ, मिरी, वेलची हाचेय पीक काडपाक जायते शेतकार मुखार सरल्यात. काजुच्या दिसांनी हांगा हूर्राक, फेणी, सोरो काडपाचो धंदोय व्हडा प्रमाणांत चलता. शेतां, भाटां, कुळागरां, ऊस आनी वखदाच्या झाडांच्यो वागायती हें सत्तरीचें खरें वैभव आसा. सत्तरीच्या कांय दुर्मीळ वाठारांनी सरकारान सायल्याच्या आनी रबराच्या झाडाची लागवड केल्या. भिरंड, ओकांबो हाच्या सोलाचें उत्पादन हांगा करता.
भलायकेन घट आशिल्लो मनीस फुडाराचें सपन हुस्क्या मेकळे पुराय करपाक शकता आनी हाका लागून आपूण रावता त्या भोंवतणचो वाठार जर सैमाच्या भरिल्लो आसत जाल्यार दुदांत साखर मेळयिल्ल्या भशेन अशें आमी दुबावा विरयत म्हणू येता. जायते फावट आपली जीण सोबीत आनी घटमूट दवरपा खातीर जायराती, म्हयनाळी, रेडिओ, दूरदर्शन सारकिल्ली साधना कडेन आमी आकर्शीत जातात आनी आपल्या भलायकी विशी आशिल्ल्यो कागाळी पयस करपाचें थारायता. हे नदरेंतल्यान जाणट्या पिळगेकडेन जर आनी पळयत जाल्यार ताणे आपली जीण घटमूट कशी दवरली आसतली हें येवजून तांची अर्थ अपुर्बाय दिसता. तांणी लेप, कसाय, पिढो बी घेवन आपली कुडच न्हय तर पुराय वाठाराची कूड भलायकेन बरी दवरली आनी हांचोच प्रत्यय म्हूण आमकां तांची पिराय पळयतना अणभवता.
आमच्या सत्तरी म्हालांत दोंगर, न्हंयांचें अप्रूप देणे लाबिल्ल्यान वनस्पती तांची पाळां, मुळां, पालो, खोडा ह्या सगळ्या गडालींचो सत्तरीन राबितो करपी मनशांक फायदो तसोच उपेग जाता. दोंगरा वरवी ओवळीन, भिरंड, जांबळीन, सायलो, आवाळो अशा रुखांचो आस्पाव जाता.
कांय झाडां झोपाच्या वालींच्या रुपांत तशेंच सपाट जमनींत रुजिल्ली आमकां दिसतात.जो वेळ मेरेन आमकां ह्या झाडांची वळख पटना वा जो वेळ मेरेन ह्यानकळो आसत
वर्ग:देवनागरी पानां
Amoeba
Amoeba (vorgh rhaizhopoddo, songh prottozhoa.)
omibachea xorirokochi rochnnuk sadi asun ticho akar tharavik asna. To ek sarko bodlot asta. Tachem xorir ekach pexinchem va koxikechem ghoddil'lem asun patoll ani louchik jiudrouy kol'lant(plasmalemma) dhampil'lem asta. Hea kol'lea bhitor jiudrouy (protoplasm) asta. Tachea bhair axil'lea nitoll thorak bohirdrouy (ectoplasm) ani uril'lea patoll punn konnamni bhoril'lea bhagak ontodrorvy (endoplasm) mhonnttat. Ontodrorveant axil'lem vattkullem kendr xorirantlea cholnoulonacher niyontronn dourota. Heach bhagant ek va chodd lhan-vhodd zaupi burak (compression lacuna) astat. Xorira bhitl'lo dab niyontrit korop ani drouyorup podarth kaim promannant xorirachea bhair uddoup him tanchim mukhel kaream. Khar ani godd udok, domott zomin oxa vatauronnant omibachi vosti asta. Omiba vonxacheo zaiteo zati asat. Kaim zati monxachea sorvosadaronn nodrek dixtti poddnatoi. Kaim zati sadea dolleank distat. ‘omiba prottios’ hi zat choddxi soglle kodden dista. Omiba eka tharavik akaroyedo zatkoch tache don kuddke zaun tanchi projnon kria suru zata. Hea xorirant don kuddke zaun tache don veglle pranni zatat. Barik sukxmozontu, ddayattom' ani zoiv podarthanche konn hi omibachi khaudd zaun asa. Aplea xorirantlean bhair soril'lea bottauri faguramni (Process Pseudopodium) apli khaudd oddun ti aplea jiudroveant gheta. Khauddichea bhomvtonni udkacho lhanso thor asta. Haka on'n-riktika futtun mol va ghann bhair uddoita. Faguracho upeg cholpa khatiroi zata. Omiba jea udkant rauta, tatunt virgollil'lo eksizon, visronnan (diffusion) jiudrouy kol'lantlean xorirant vota ani tatunt utpon'n zaupi karbon ddai-eksaitt bhair poddtta. Choyapochoyak lagun (xorirant sotot zaupi bhoutik ani rosainik ghoddnnukank lagun) utpon'n zaupi yuriavori nirupoyogi podarth jiudrouyokolantlean bhair votat.
Rogh
omibacheo zaiteo zati vingodd vingodd pranneachea on'nomargant porjivi astat. Tatuntleo kaim rogacho prosar kortat. Enttamiba histtolittik hea projivachea (protozoa) somprkan vhoddlea antokddeanchea ani bhitorlea indrianchea xothak(dahyukt sujik) ‘omibajny vikar’ mhonnttat.
Chikitsah
emettin, ddai-oyoddokvin, somol klorokvin him vokhdam omibachea rogacher gunnkari astat. Protizoiv vokhdam'modim ‘tteramaisin’ mhotvachem asta. Omibacheo xvoson ani utsorzon kria sogllea prixtthavelean (sheet plane) zatat, kotthinn poristhitint eka podarthachea strounnan aplea xorira bhomvtonni somrkxok putti nirmann korun onukul poristhitint omiba tatuntlean bhair sorta.
Polleiat
Amoeba
Sondorbh
वर्ग:Vignean वर्ग:Romi panam
अजंठा (अजिंठा)
अजंठा (अजिंठा) महाराष्ट्रांतलें पुर्विल्लें विहार आनी वण्टीचित्रां हांचें एक नामनेचें थळ. अजंठा हो गांव लेण्यांपसून 6 किमी. अंतराचेर देंगरार आशिल्ल्या कारणान हाचो उल्लेख ‘अजिंठ्याची लेणी’ असो करतात. तरीकूय हांगचे थळावे लोक तांचो उल्लेख ‘फर्दापूरचीं लेणी’ असो करतात. औरंगाबाद जिल्ह्यांत उत्तरेक सुमार 108 किमी. अंतराचेर आनी फर्दापूर ह्या गांवां पसून दक्षिणेक सुमार 5 किमी. अंतराचेर सह्याद्री पर्वताच्या रांगेंतल्या इंध्याद्री शाखेंत हीं बौद्ध लेणी कोरांतल्यांत.
बौद्ध काळांत हीं लेणी तांची तीर्थस्थानां जाल्लीं. फुडें बौद्ध धर्माच्या ऱ्हासा उपरांत ह्या थलाचें म्हत्व उणें जालें. थंय येवप- वचप कोणूच करीना जालो. ताका लागून थंय रान मातलें आनी तातूंत रानटी सावदांनी वसती केली. इ. स. 1821 मेरेन ही सुवात लेकांक खबर नाशिल्ली. फुडें सर जेम्स अलेक्झांडर हाणें व्हडा धाडसान रानांत प्रवेस करून हीं लेणी अकस्मात नामनेक हाडलीं.
हीं लेणी सनपयलीं पयल्या शतमाना साव न ते सातव्या शतमाना मेरेनच्या काळांत केरांतिल्लीं. हातूंतलीं सगळ्यांत पूर्विल्लीं लेणीं पैठणच्या विभागांत चैत्य आसून दुसऱ्यांत बुद्धाच्यो मूर्ती आसात. दोनूय विभागांत रंगयाळी चित्रां आसात. मनशाचे विध्वंसक वृत्तीक लागून तशेंच कडक आनी विशम हवेचो परिणाम जावन तातूंतलीं चडशीं चित्रां नश्ट जालीं. फकत 13 लेण्यांतलींच चित्रां आयज शाबूत आसातद. तातूंत 1,2,9,10,12,16,17,19 ह्या क्रमांकांच्या लेण्यांतलीं चित्रां रेखीव आसात. 2 आनी 12 क्रमांकांची लेणी विहाराचीं आसात.
अजिंठाचे विहार वास्तुकलेक खातीर आनी मुर्तीकले खातीर तशेंच थंयचीं लेणीं चित्रकले खातीर नामनेक पाविल्लीं. ह्या लेण्याविशीं दंतकथा आसा ती अशीः
आचार नांवाचो एक अर्हत् आशिल्लो. .ताची आवय भायर पडली. तिणें ह्याच देशांत पुनर्जल्म घेतला अशें ताका अंतर्ज्ञानान कळ्ळें. तो तिका सोदीत भोंवपाक लागलो. एकदां एक ल्हान चली ताका भिक्षा वाडपाक आयिल्ली आसतना हीच आपली आवय अशें ताणें पारखिलें. ताका पळोवन तिकाय पानो फुटलो. ल्हान पिरायेंत हो प्रकार घडिल्लो पळोवन लोकांक तें अजाप आनी दुःश्चिन्ह दिसलें. मागीर देवान तिच्या पूर्वजल्माची काणी सांगून लोकांक समजायले. तिका घेवन तो अजिंठ्याक आयलो. थंय ताणें देंगरांत विहार खोदले आनी तांच्या वण्टीचेर बुद्धचरित्रांतलीं तरेकवार चित्रां रंगोवन घेतलीं. Sculptures of ajanta.png
अजिंठ्याची चित्रां काडटना पयलीं वण्टीचेर माती, शेण, भाताचो कुंडो वा ताग आनी तूस हांच्या वस्त्रगाळ मिश्रणाचो लेप सारोवन फाटभूंय तयार केल्या. अजंठाच्या चित्रकारांनी धवो, काळो, हळडुवो, पांचवो, तांबडो, निळो हे रंग वापरल्यात. चित्रविशयाची भायली रेखा गुलाबी, पुडी कोराची वा काळ्या रंगाची आसा. खासा जातीचीं मनशां खाशेल्या रंगानूच पितारल्यांत. सादारण मनशाचो रंग, खास करून भारतीयांचो, काळसर तपकिरी दाखयला. शेतकार, कामगार हांच्यो आकृती तांबश्या रंगान दाखयल्यात. रानवटी लोकांचीं चित्रां पांचव्या रंगान भरल्यांत. एकाद्र्या मनशाच्या चित्रांत भांगराची वा गुलाबी छटा दिसून येता. ती भलायकेची वा आनंदी वृत्तीची सुचक आसूंक जाय.
अजिंठ्याच्या चित्रांचे तीन विभाग आसात. 1) अलंकारीक चित्रां, 2) मानवी आकृतींचीं तशातशें रेखांकन आशिल्लीं चित्रां, 3) कथानकाचेर आदारिल्ली चित्रां. पयल्या विभागांत जनावरां, पक्षी, कल्पित सावजां आनी यक्षगंधर्व, अतिमानवी योनि हांचो आस्पाव आसा. दुसऱ्या विभागांत लोकपाल, बुद्ध आनी बोधिसत्व हांचो आस्पाव आसा. बुद्ध हो लांब कानांक लागून हेर भिक्षूं परस मातसो वेगळो दाखयला. बोधिसत्वांच्या आंगार राजभूशणां आसात.
कांय चित्रां समूहरूपांत आसात. तातूंतलें एक कुबेराच्या पंचिक नांवाच्या सेनापतीचें आसा. चित्रांत तो बशिल्लो आसून लागींच ताची बायल हारीती भुरग्याक घेवन बसल्या. बुद्धचित्रां तरेकवार आसनबंधाचीं आसात. तांच्यो मुद्रा विंगड विंगड भाव दाखयतात. बुद्धाचें पुराय चरित्र हांगा चित्रित जाल्लें दिसता. तिसऱ्या विभागांत जातक- कझांचो आस्पाव आसा. सिबिजाजातकांत बोधिसत्वान एका पारव्याक वाटोवपा खातीर आपलें मांस ससाण्याक कशें दिलें तें दाखयलां. महाजनकजातकांतल्या कथेंतले कांय देखाव आसात. सिंहली राजकन्येची बोधिसत्वाक तारूं बुडटा तेन्ना मणिमेखल यक्षान ताका दिल्लो पालव हे द्खाव तातूंत आसात. रूरूजातकांत बोधिसत्वाचें हरण जाल्लें दिसता. छंद्दतजातकांत तो हत्तींचो राजा जाता. वेस्संतरजातकांत बोधिसत्वाक देशत्याग करचो पडटा. तो आपलीं भुरगीं ब्रह्मणाक दान दिता. ब्राह्मण त्या भुरग्यांचो छळ करता आनी मागीर इंद्राचे कृपेन वेस्तंतराक भुरग्यां सयत राजलक्ष्मीची प्राप्ती जाता असो तो देखाव आसा. हांगचीं 16, 17 आनी 19 ह्या क्रमांकाचीं लेणी स्थापत्य आनी चित्रकला ह्या दोनूय नदरेन पळेल्यार भारतांतल्या हेर सगळ्या लेण्या परस सगळ्यांत उंच पांवड्याचीं आसात असें बर्जेस हाणें म्हळां. अस्तंत्या कलाविंदांनी सोळाव्या चित्राची खूब तुस्त केल्या. शोक, बोधिसत्वाक देशत्याग करचो पडटा. तो आपलीं भुरगीं ब्रह्मणाक दान दिता. ब्रह्मण त्या भुरग्यांचो छळ करता आनी मागीर इंद्राचे कृपेन वेस्संतराक भुरग्यां सयत राजदलक्ष्मीची प्राप्ती जाता असो तो देखाव आसा. हांगाचीं 16, 17, आनी 19 ह्या क्रमांकांची लेणी स्थापत्य आनी चित्रकला ह्या दोनूय नदरेन पळेल्यार भारतांतल्या हेर सगळ्या लेण्या परस सगळ्यांत ऊंच पांवड्यांचीं आसात असें बर्जेस हाणें म्हळां.
अस्तंत्या कलाविंदांनी सोळाव्या चित्राची खूब तुस्त केल्या. शोक, कारूण्य आनी स्पश्ट प्रसंगचित्रण ह्या बाबतींत ह्या चित्राक फाटीं घालपी कलाकृती कलेच्या इतिहासांत मेळपाची ना, अशें ग्रीफीथ हाणें म्हळां. ह्या चित्रांत वाकाटककालीन चित्रकला तेंगशेक पाविल्ली दिसता. सोळाव्या लेण्या फुडल्यान सकयल देंवतकच नागराजाचें ल्हानशें लेंणें लागता. तातूंत एका नागान केल्ल्या वेंटाळ्याचेर नागराज बसला आनी ताच्या माथ्यार रत्नजडित मुकूट आसा. अजिंठ्याची लेणी नाग कारागीरांनी कोरांतल्यांत म्हूण तातूंत अशा नागराजांच्यो प्रतिमा खूब कडेन दिसतात, अशें मिराशी हाणें म्हळां.
सतरावें लेणें विहारपद्दतीचें आसून एकुणिसावें चैत्य पद्दतीचें आसा. सतरावें लेणे ऋषिक देशाच्या राजान भिक्षु संघा खातीर कोरांतिल्लें अशें म्हण्टात. हाचे दावे वटेनच्या वण्टीचेर एका व्हडल्या चक्राचें चित्र आसा. एकुणिसाव्या लेण्याक ‘गंधकुटी’ अशें म्हण्टात. ताच्या भायर- भितर सोबीत कोरीव काम आसा.
अजिंठा लेण्यांतले चित्रप्रसंग जरी बुद्धाच्या जीणेचेर आदारीत आसले, तरी तातूंतल्यान तेन्नाच्या समाज जीणेच्या विंगड विंगड आंगांचेर उजवाड पडला. त्या काळांतल्यो वस्तू, वेसभेस, अलंकार, खेळ, मनोरंजनाचीं साधनां, वाद्यां, आयुधां, लांकडाचीं आसनां आनी पात्रां च्या विविधते वयल्यान तेन्नाची समाजीक जीण सुखी आनी समृद्ध आशिल्ली अशें दिसून येता. गुप्त-वाकाटक शिल्पांय भावपूर्ण आसात. अजंठा लेण्यांत बायलांच्यो अप्रूप चित्राकृती आसात. तांणी घाल्ले तरांतरांचे अलंकार आनी केंसांच्या रचणूकेचे केल्ले तरेकवार प्रकार पळोवन प्रेक्षक भारावन वता. पाख्यांचेर आनी खांब्यांचेर वेलबुट्टीचें अप्रतिम नक्षीकाम चितारलां. अजिंठाची चित्रकला मनशांकूच न्हय तर सुकण्यांक- जनावरांक लेगीत नाजूक अंतःस्कर्ण आसता हाची जाणविकाय करून दिता. ताका लागून हे कलेक अमरपद फाव जालां.
झर्में (उत्तर गोय)
झर्में (६२६७८८)
झर्में हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या सत्तरी तालुक्यातील ७२६.३ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १२४ कुटुंबाचे व पुराय ६३५ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार वाळपय ७ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ३३८ दादले आनीक २९७ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६७८८ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (वाळपय) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (दाबे ) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (दाबे) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (वाळपय ) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (साखळी) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (बांदोडा C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (बांबोळी C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (मये) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (होंडा C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (बिचोली ) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (बिचोली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.