cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Capao
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
Capao ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
Capao ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): MANGOES,BEANS
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:उत्तर गोंय वर्ग:तिसवाडी तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
ಉಜ್ವಾಡು
ಉಜ್ವಾಡು ೨೦೧೧ ಆಂತ್ ಐಲೆ ಏಕ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಿನಿಮ್. ಕಾಸರಗೋಡು ಚಿನ್ನಾ ಹಾನ್ನಿ ಹೇಂ ಸಿನಿಮಾಚೆ ನಿರ್ದೇಶನ್ ಕೋರ್ನು, ಕೆ ಜೆ ಧನಂಜಯ್ ಆನಿ ಅನುರಾಧ ಪಡಿಯಾರ್ ನಿರ್ಮಾಪಣ್ ಕೆಲ್ಲೆಂ. ಹೇಂ ಜಿ ಎಸ್ ಬಿ ಕೊಂಕಣೀಚೆ ತಿನ್ನೀಂ ಸಿನಿಮ್ ಜಾವ್ನೂರ್ನು, ಕೊಂಕಣಿ ಸಾರಸ್ವತ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ್ ಆನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬದ್ದಲ್ ಕಾಳ್ಳೆ ಸಿನಿಮ್ ಜಾವ್ನಸ್ಸ.
೧೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ ಆಂತ್ ಲೋಕಾರ್ಪಣ್ ಜಾವ್ನು, ವಿ. ಮನೋಹರ್ ಹಾಂಗೆಲೆ ಸಂಗೀತ್ ಆಸ್ಸ. ಶಿವಧ್ವಜ್, ನೀತು, ಸದಾಶಿವ್ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್, ಸಂಧ್ಯಾ ಪೈ, ಪ್ರಮಿಳಾ ನೇಸರ್ಗಿ, ಡಾ. ಅನಂತ್ ಪ್ರಭು, ಉಮಾಶ್ರೀ ಸಕಡ್ ನಟನ್ ಕೆಲ್ಲಾ.
ಚಿತ್ರಕಥ್
ಏಕ್ ಗೌಡ್ ಸಾರಸ್ವತ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ ಕುಟುಂಬಾಕ್ ಜೀವನಾಂತ್ ಐಲೆ ಕಷ್ಟ್ ಆನಿ ತಾನ್ನಿ ತೇಂ ಕೆಶ್ಶ್ ಮುಕಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಮೊಣ್ಚೆ ಉಜ್ವಾಡು ಸಿನಿಮಾಚೆ ಕಾಣಿ ಆಸಾ.
ಸಿನಿಮಾಂ ನಿರ್ಮಾಣ್
೨೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೧ ಆಂತ್ ಬೆಂಗಳೂರಾಚೆ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಲೇಔಟಾಂತ್ ಉಜ್ವಾಡು ಸಿನಿಮ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣಾಚೆ ಮುಹೂರ್ತ್ ದೊವರ್ಲೆ. ಕನ್ನಡ್ ಚಿತ್ರಗಣಾಚೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂ ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ, ಟಿ ಎಸ್ ನಾಗಾಭರಣ, ಜಯಮಾಲಾ, ಉಮಾಶ್ರೀ ಆನಿ ೧೯೮೦ ದಶಕಾಂತ್ "ಜನ ಮನ" ನಾಂವಾಂ ಕೊಂಕಣಿ ಸಿನಿಮಾಂ ನಿರ್ದೇಶಕ್ ಡಾ. ಕೆ ರಮೇಶ್ ಕಾಮತ್ ಹಾನ್ನಿ ಉಪಸ್ಥಿತ್ ಆಸಿಲ್ಲೆ. ಉಜ್ವಾಡು ಸಿನಿಮಾಕ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ್ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳೀನ್ 'ಯು' ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ್ ದಿಲ್ಲೆ.
ಸಂದರ್ಭ್
वर्ग:ಕೊಂಕಣಿ ಸಿನಿಮ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
जुवारीचीं पांयजणां
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Aut - Tool
Aut - Tool
Aut - mhonnge Inglez bhaxen Tool ani Portugez bhaxen Instrumento
A tool is any physical item that can be used to achieve a goal, especially if the item is not consumed in the process. Informally the word is also used to describe a procedure or process with a specific purpose. Tool use by humans dates back millions of years, and other animals are also known to employ simple tools.
Polleiat
Tool
वर्ग:Konknni वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Romi panam
Banvarh
Banvarh
वर्ग:Konknni वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Romi panam
नामेव
स्वामी वीवेकानंद स्वामी वावेकानंदोचो जल्म 12 जानेवारी 1863 ह्या शारांत जालो. ते वेदांतल्या एक विख्यात आना प्रभावशाली अध्यात्मि गीरु आशिल्लो. तंचे
वर्ग:देवनागरी पानां
Codar
Codar he ut'tor Goeantlea Ponda talukeantle ek ganv asa.
Sondorbh
वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
शालीनी मार्डोलकर
पुरस्कार
भारताच्या प्रदान मंत्री, सर्गेस्त श्रीमतीइंदिरा गांधी हिच्या हांतांतल्यान ऊंचपावड्यांचे पिल्म 'निर्मोण' ह्या फिल्माक राष्ट्रीय पुरस्कार फावो जाला.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
Champo
Champo
Champo - A small tree with a smooth stem and scented flowers, red, yellow and white in colour. Champakaw Pagoda Tree. Plumeria Acutifolia or Lumeria Rubra is a deciduous plant species belonging to the genus Plumeria.[2] Originally native to Mexico, Central America, Colombia and Venezuela, it has been widely cultivated in subtropical and tropical climates worldwide and is a popular garden and park plant, as well as being used in temples and cemeteries. It grows as a spreading tree to 7–8 m (20–25 ft) high and wide, and is flushed with fragrant flowers of shades of pink, white and yellow over the summer and autumn. Its common names include frangipani, red paucipan, red-jasmine, red frangipani, common frangipani, temple tree, or simply plumeria.
Polleiat (See also)
Plumeria_rubra
वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Fullam वर्ग:Romi panam
गोवा कॅन्सर सोसायटी
कॅन्सर रोगाक आळाबंदा हाडपाखातीर आनी ताचेर उपचार करपाखातीर वावुरपी संस्था. हे संस्थेची थापणूक ऑक्टोबर १९६८ त जाली. तेन्ना हे संस्थेचो चेअरमेन गोंयचो पयलो मुखेलमंत्री दयानंद बांदोडकार हो आशिल्लो. ही धर्मदायी संस्था (Charitable Society) खंय़च्याय एका मनशाच्या वा पंगडाच्या फायद्याखातीर नासून सगळ्या धर्म-जातीच्या मनशांक आपले सेवेचो लाब दिता. हे संस्थेचो उद्देग म्हळ्यार कॅन्सराचेर उपचार आनी ताचेर संशोधन करपी हॉस्पिटलां चलोवप आनी लोकांमदीं कॅन्सराआड प्रचार करून तांकां ह्या दुयेंसाविशीं पुराय म्हायती दिवप तशेंच त्या रोगाक आळाबंदा हाडपाचे नदरेंतल्यान वावरप; हे भायर ज्यो हेर संस्था वा लोक कॅन्सराच्या दुयेंसाविशीं म्हायती पुंजायतात, तांकां साबार आदार दिवप आनी ते नदरेंतल्यान ह्या रोगाविशींचें चडांत चड साहित्य उजवाडावन लोकांमदीं जागृताय हाडप.
वेगवेगळ्या मळावेले लोक हे संस्थेचे वांगडी आसात. हे संस्थेच्या कार्यकारी समितीच्या पदाधिकार्यांयची मांडावळ अशी आसा: अध्यक्ष (चेअरमेन), उपाध्यक्ष – मानद सचिव, मानद भांडारी, वांगडी आनी पदसिध्द वांगडी (Ex-Officio Members). २२ मे १९७७ दिसा तेन्नाचो नायब राज्यपाल शिशिरकुमार बॅनर्जी हाचे हस्तुकीं दोना पावल हांगा ३६ खाटांचें हॉस्पिटल सुरू केलें. मुंबय आनी सावंतवाडी ह्या सारकिल्या शारांत हे संस्थेच्यो उपकचेर्योस आसात. तेचपरी हे संस्थेचे वतीन सुमार ४०० स्वयंसेवक भारतांत आनी विदेशांत, खासकरून आखाती देशांनी वावुरतात.
ॲक्शन (ACTION – Action to Combat Tobacco Indian Organisation Network) हे संस्थेच्या पालवान गोवा कॅन्सर सोसायटी व्हड प्रमाणांत तंबाखू आड मोहीम चलयता. ‘इंडियन काऊन्सिल ऑफ मॅडिकल रिसर्च’ हे संस्थेन प्रायोजीत केल्लो ‘ॲसेसमेन्ट ऑफ द एफिकसी ऑफ एन ॲन्टी-टॉबेको कम्युनिटी एज्युकेशन प्रोग्राम’ (Assessment of the Efficacy of an Anti-tobacco Community Education Program) हो मोलादीक संशोधन प्रकल्प १९८६ वर्सा सावन हे सोसायटीन हातांत घेतला. ‘गोवा कॅन्सर कन्ट्रोल बोर्ड’, गोंय सरकार; ‘महाराष्ट्र कॅन्सर कन्ट्रोल बोर्ड’, महाराष्ट्र सरकार; ‘नॅशनल कॅन्सर कन्ट्रोल बोर्ड’, भलायकी मंत्रालय दिल्ली ह्या संस्थांचेर गोवा कॅन्सर सोदायटीक प्रतिनिधीत्व मेळ्ळां. ‘दुसरो संवसारीक तंबाखू विरोधी दीस’ ३१ मे १९८९ दिसा संवसारीक भलायकी संघटना, जिनीव्हा हाचो डायरेक्टर जनरल (सरसंचालक) हाचेवरवीं गोवा कॅन्सर सोसायटी हे संस्थेच्या मानव सचिवाक तंबाखू सेवना आड केल्ल्या वावराखातीर भांगरापदक आनी प्रशस्तीपत्र मेळ्ळां.
वर्ग:देवनागरी पानां
सीपीआयआर, गोंय (पदव्युत्तर सुचोवण्यो आनी संशोधन केंद्र)
सेंटर फॉर पोस्ट-ग्रेजुएट इन्स्ट्रक्शन अँड रिसर्च (सी.पी.आय.आर.) ही एकलीच शिक्षणीक संस्था आशिल्ली जी १९६० च्या सुमाराक ते १९८५ ह्या काळांत गोंयांत पदव्युत्तर शिक्षण दिताली. गोंयांत पोर्तुगेजांची सत्ता सोंपतकच रोखडीच ही संस्था स्थापन जाली आनी मुंबय विद्यापिठाखाला ती काम करताली. कांय हजारांनी विद्यार्थ्यांनी थंय मास्टर्स शिक्षण घेतलें, आनी तातूंतले कांय जाण फुडें शिक्षण, पत्रकारिता, कायदो आनी विज्ञान ह्या मळार वरिश्ठ जापसालदारक्यो घेतल्यो. सीपीआयआरचें वर्णन "भारतांतल्या खंयच्याय राज्य विद्यापिठाचें पयलें पदव्युत्तर कॅम्पस [काम करपी] मूळ अधिकारक्षेत्रा भायर" अशें केलां.
इतिहास
१९६१ वर्सा गोंयांत पोर्तुगेज सत्ता अचकीत सोंपतकच मुंबय विद्यापिठाच्या माध्यमांतल्यान भारतीय दिग्दर्शीत नव्या प्रशासनान उच्च शिक्षणाचो विस्तार करपाचो यत्न केलो. सीपीआयआर जून 1962 ह्या काळांत गोंयांत कार्यरत जाली आनी 1 जून 1985 दिसा गोंय विद्यापिठाचें काम सुरू जायमेरेन तें काम चालूच दवरलें ह्या संक्रमण काळांत उच्च शिक्षण अचकीत पोर्तुगेज माध्यमांतल्यान चड करून इंग्लीश भाशेंतल्यान वचपाक लागलो.
सीपीआयआर केन्ना स्थापन जाली हाचेविशीं कांय परस्पर विरोधी तारखां आसलीं तरी 1979 वर्सा पयलेच खेपे उजवाडाक आयिल्ल्या संघराज्य गोवा, दमन आनी दीव ह्या अधिकृत राजपत्रांतल्यानय जून 1965 वर्सा सुरू जाल्ली हाची खात्री जाता.
तातूंत नोंद केल्या की पयली पोर्तुगेज नियमा उपरांतचीं म्हाविद्यालयां पंजीम आनी मार्गाओ हांगा १९६२ च्या सुमाराक स्थापन जालीं आनी तातूंतल्या विद्यार्थ्यांनी १९६५ वर्सा पदवी मेळयली आनी देखून तांकां पदव्युत्तर शिक्षणाक भितर सरपाची गरज आशिल्ली, जाचे खातीर ते सीपीआयआरांत गेले. "उपरांत गोंय सरकारान सल्लो आनी मार्गदर्शना खातीर मुंबय विद्यापिठा कडेन संपर्क सादल्या उपरांत" तयार जालो. उपरांतच्यान 30 एप्रिल 1965 दिसा जाल्ले सिनेट बसकेंत पदव्युत्तर शिक्षण आनी संशोधनाक सुविधा दिवपाखातीर गोंयांत केंद्र स्थापन करपाचो संकल्प केलो.
ताची ल्हानशी सुवात गोंयची राजधानी पंजीम वा पणजीच्या मध्यभागांतल्या धमनी 18 जून रस्त्या कुशीक आशिल्ल्या मात्शी सुशीला इमारतींत आशिल्ली. सीपीआयआरचो पयलो संचालक गोवा अभिलेखागाराचे आदले मुखेली डॉ पांडुरंग पिस्सूरलेंकार आशिल्ले.
पदवी, पदव्युत्तर शिक्षण
१९६० च्या दशकाच्या गोंयांत कला, विज्ञान, वाणिज्य, कायदो, शिक्षण, अभियांत्रिकी आनी वैजकी ह्या सारक्या पदवीधर (स्नातकीय) संकायांनी पदवीधर संस्था उबारपाचे यत्न जाले. तशेंच, दंत, फार्मसी, अभियांत्रिकी, वास्तुशास्त्र, ललित कला आनी शिक्षण म्हाविद्यालयांय स्थापन जालीं-चड करून चडशा प्रकरणांनी दर एका प्रवाहांत एक म्हाविद्यालय आसतालें. तशेंच थोड्याच काळा उपरांत, १९८० च्या दशका मेरेन, गोंयांत दोन कायदो म्हाविद्यालयां, चार कला आनी विज्ञान आनी एक बायलांचें म्हाविद्यालय स्थापन जालें, तेन्ना मेरेन राज्याक मात अजून स्वताचें विद्यापीठ मेळूंक नाशिल्लें. तेन्ना हीं सगळीं मुंबय विद्यापिठाकडेन संबंदीत आशिल्लीं.
सीपीआयआरान जून १९६२ त गोंयांत स्थापन जाल्ल्या पयल्या म्हाविद्यालयांक संलग्नताय दिली १९८५ मेरेन गोंयांतल्या पदव्युत्तर शिक्षणाची पुराय जतनाय मात्शें आकाराच्या सीपीआयआरान केल्ली "ज्यांत १३ विशयांनी पदव्युत्तर शिकोवपाची आनी शिकोवपाची वेवस्था आशिल्ली" आनी ताणें "गोंय विद्यापिठाचें केंद्रक तयार केलें".
सुरवेचीं वर्सां
मुंबय विद्यापिठाच्या सिनेटान 30 एप्रिल 1965 दिसा पंजीमांत सीपीआयआर स्थापन करपाचो संकल्प केलो गोंय अभिलेखागाराचे आदले संचालक डॉ.
विद्यार्थ्यांचे क्रमांक
सीपीआयआरान सुरू करतना फकत इंग्लीश, अर्थशास्त्र, गणित आनी रसायनशास्त्र ह्या विशयांचेर शिक्षण दिल्लें. ताच्या नेमान शिकोवपी कर्मचाऱ्यां मदीं इंग्लीश प्राध्यापक, इतिहासाचो मानादीक प्राध्यापक, अर्थशास्त्रांतलो तात्पुरतो वाचक (मुंबय विद्यापिठाच्या अर्थशास्त्र शाळेंतल्यान बदली जाल्लो) आनी पोर्तुगेज आनी फ्रेंच भाशेचो व्याख्यातो आशिल्लो.
१९७० च्या मध्याक ते निमाणेमेरेन केन्ना तरी सीपीआयआरांत अर्थशास्त्र, तत्वगिन्यान, इतिहास, इंग्लीश, फ्रेंच, हिंदी, मराठी, पोर्तुगेज (फकत उपकंपनी) आनी शिक्षण (सगले कला संकायांत) शिकोवपाची सुविधा आशिल्ली; विज्ञान संकायांत रसायनशास्त्र (कार्बनी, अकार्बनी आनी भौतिक), जैव रसायनशास्त्र आनी गणित; आनी ताच्या तंत्रज्ञान संकायांत फार्मसींत पदव्युत्तर पदवी मेळयली, ते भायर वैजकींत एमडी, एमएस, डीए आनी डीपीएम पदवी मेळयली.
पयल्या शिक्षणीक वर्सा (१९६५-६६) सी.पी.आय.आर. वट्ट फकत ७१ विद्यार्थ्यांनी सुरू जाली, तातूंत ४९ मास्टर्स ऑफ आर्ट्स पदवी आनी २२ एम. Sc. पदवी मेळयली. तातूंत 17 बायलो आशिल्ल्यो. सुरवातीच्या कांय गटांचे प्रवेश आंकडे सकयल दिल्ले. १९७१-७२ ह्या बॅचांतल्यान मुंबय विद्यापिठान शिक्षण आनी वैजकी ह्या विशयांतल्या पदव्युत्तर अभ्यासक्रमांत प्रवेश दिवपाची वेवस्था केली. १९७० च्या दशकाच्या मध्याक सीपीआयआरांतले पदव्युत्तर विद्यार्थी एक हजार पार जाले.
शिफारशी करप
झा समितीन विद्यापीठ स्थापन करपाचो, आनी पांच ते धा वर्सांत सीपीआयआरची ल्हव ल्हव पुराय वर्सिटी करपाचो प्रस्ताव मांडलो. हे समितीन सुचयलें की सीपीआयआर हो वर्सिटी खातीर केंद्रक म्हूण तयार करूं येता; सीपीआयआर मुंबय विद्यापिठाच्या सहकार्यान गोंय सरकारान स्थापन केल्ल्या मंडळाखाला दवरप ; सीपीआयआर प्रशासकीय काम संचालकाच्या फुडारपणा खाला कार्यकारी समितीन करचें; ताका फावो त्या सुवातेर स्थलांतरीत करचें अशें; सीपीआयआर मंडळाक अर्थीक संस्थेचे सगळे अधिकार आसतले जाल्यार शिक्षणीक अधिकार मुंबय विद्यापिठाक आसतले अशें ; ताच्या संचालकाक सीपीआयआर फुडल्या वर्सिटींत विकसीत करपाचें काम दिवप; जाल्यार हेर शिफारशींनी गोंयची इतिहासीक, भौगोलिक आनी संस्कृतीक स्थिती लक्षांत दवरून केल्ली. पूण विद्यापिठाची स्थापणूक करपाच्या वेगवेगळ्या आंगां विशीं खूब चर्चा जाली, तातूंत ताच्या स्थळा विशींय खूब चर्चा जाली. हें निमाणें गोंयांत अदमास केल्ल्या काळांत न्हय तर फकत 1980 च्या दशकाच्या मध्याक, डॉ.
भुमिका भायर वाडली
वर्सां वचत वचत सीपीआयआरान स्वता बदलत आशिल्ल्या गोंयांत बदलपी भुमिका साकारली. गोंयच्या राजकीय एलिटांक ह्या वाठारांत स्वताचें विद्यापीठ आसचें अशें दिसतालें कारण "१९७४ वर्सा [sic] स्थापन जाल्लें सेंटर फॉर पोस्टग्रेजुएट इन्स्ट्रक्शन अँड रिसर्च (सीपीआयआर) आशिल्लें [एक] वेवस्था चालू दवरप राजकी नदरेन अरुचीक आसतलें." मुंबय विद्यापिठाचो (सद्याचो मुंबय) एक भाग. संघराज्यांतल्यान पुराय राज्यांत पदवी मेळोवपाची आकांक्षा आशिल्ल्या नव्यान कोरांतिल्ल्या स्वतंत्र संघराज्य घटका खातीर विद्यापिठाची स्थापणूक करप हें निश्चीतपणान अफाट प्रतिकात्मक मोल आसतलें आनी घरांतल्या आवाजी (चड करून मध्यमवर्गीय) मतदारसंघाकय राजकीय नदरेन पुरवण करतलें. "
सीपीआयआर स्वता अभ्यासा खातीर मर्यादीत पर्याय दितालो. देखीक- समाजीक शास्त्रांतल्या एकंदर एम.ए.च्या कार्यावळीचो एक भाग म्हूण समाजशास्त्रांतले फकत चार पेपर दिताले; "उद्देश एम.ए.पदवी स्वता आनी समाजशास्त्र ताचे कडेन आकस्मीक आसप."
संशोधन
संसाधनां क्वचितच डिजिटल करपाच्या काळांत ही संस्था सक्रीय आशिल्ल्यान सीपीआयआरान तयार केल्ल्या कामांचो मागोवप कठीण थारूंक शकता. पूण गोंयच्या अभ्यासाच्या मळाक संबंदीत आशिल्ले कांय संदर्भ ऑनलायन आसूं येतात, जशे की अमालिया क्वाड्रोस हाचें ‘ द डेव्हलपमेंट ऑफ प्रिमरी एज्युकेशन इन गोवा फ्रॉम 1910 ते 1961, (CPIR, University of Bombay, 1974) हें चड हालींच्या अभ्यासांत. सीपीआयआराक संबंदीत आशिल्ल्या विद्यार्थ्यांनी आनी विद्वानांनी केल्ल्या वावराचे हेर उल्लेख गूगल स्कॉलराचेरूय मेळटात.
सीपीआयआर राष्ट्रकुल विद्यापिठांच्या वर्सुकी पुस्तकांत नोंद जाल्या. परिसंवाद आनी कार्यावळी घडोवन हाडपाकय ताणें आपली भुमिका साकारली.
सीपीआयआर कडेन संबंदीत आशिल्ल्या नामनेच्या शिक्षणतज्ञां मदीं प्रा. बी.एस.शास्ट्री (१९३८-१९९१), मुंबयचो नामनेचो इतिहासकार डॉ जॉर्ज मार्क मोरेस जो सप्तकाच्या शेवटाक वर्ग चलोवपा खातीर उड्डाण करून आयिल्लो, डॉ माविनकुर्वे (सूक्ष्मजीवशास्त्र) आनी हेर. शास्त्रीन इतिहासांतली डॉक्टरेट पदवी नामनेचो अभिलेखागार पीएसएस पिसुर्लेन्कार हाच्या हाताखाल केलो. शास्त्रीन मार्गावा हांगाच्या पार्वतीबाई चौगुले महाविद्यालयांत इतिहास व्याख्यातो म्हणून आपली कारकीर्द सुरू केली, आनी सीपीआयआर आनी गोंय विद्यापिठांतल्या इतिहास विभागांचो मुखेली जालो. तो जायत्या विद्यार्थ्यांचो संशोधन मार्गदर्शक आशिल्लो. सीपीआयआर कडेन संबंदीत आशिल्ले हेर नामनेचे शिक्षणतज्ञ प्रा. इतिहास, फॅकल्टीक भेट दिवपी डॉ. इतिहासा खातीर लाविनिओ द सौझा; प्रा. मर्फी, इतिहास आनी डी. प्रा. सेंट झेवियर एस कॉलेज, मापुका हांगाचो केलेकर, इतिहास; उपरांत इतिहास गोवा विद्यापीठाचे विभाग मुखेली जाले डॉ.के.एम.
एका पांवड्यार सीपीआयआरान डिप्लोमा इन हायर एज्युकेशन (डीएचई) अभ्यासक्रमाचे वर्ग चलयले, जो कॉलेजींतल्या शिक्षकांक गरजेचो आशिल्लो.
थळाव्या इतिहासांतल्या संशोधनाक चालना दिवपाच्या मळार सीपीआयआराची भुमिकाय नोंद जाल्या जशी भारतांतल्या पोर्तुगेज नेव्हिगेशनाचेर के.एम. मॅथ्यूज हांणी केला.
1980 च्या दशकांत `टेक-ओव्हर'
तेन्नाच्या केंद्रशासीत प्रदेश सरकारान गोंय, दमन आनी दीयूचो कायदो संमत केलो जाचे खाला गोंय विद्यापीठ हातांत घेतली, "मुंबय विद्यापिठाच्या सल्ल्यान [प्रस्तावीत गोंय] विद्यापिठान थारायिल्ले" तारखे सावन सीपीआयआर आनी "सगले हक्क, त्या तारखे आदीं रोखडेंच त्या केंद्रांत निहित आशिल्ले हितसंबंद, पदवी आनी देयता, [जे] विद्यापिठाक निहित आसतले."
कायद्यान सीपीआयआर बंद करपाचीय परवानगी दिली, जो मेरेन "त्या तारखे आदीं रोखडेंच त्या केंद्रांत शिकपी खंयच्याय विद्यार्थ्याक ताचो अभ्यासक्रम पुराय करपाक मेळटलो आनी विद्यापिठान ताका सुचोवण्यो, शिकोवप आनी प्रशिक्षण दितले अ त्या तारखे सावन पांच वर्सांचो काळ आनी असो विद्यार्थी अशी परिक्षा घेवपाक पात्र आसतलो:" कायद्यान अशेंय थारायलां की "ते तारखे आदीं रोखडेंच मुंबय विद्यापिठाचे खंयचेय परिक्षेक पात्र आशिल्लो हेर खंयचोय विद्यार्थी अशी परिक्षा घेवंक शकता परिक्षा घेवप."
ताची कामां बंद जाले उपरांत मुंबय विद्यापिठाच्या सीपीआयआरचे कर्मचारी, मालमत्ता आनी देयदारी गोंय विद्यापिठान घेतली आनी उपरांतच्या विद्यापिठान शिक्षकांच्या सेवा परिस्थितीचेर नियंत्रण दवरपी ताच्या विद्यापिठाच्या कायद्यांचो वायट परिणाम जावचो ना हाची जतनाय घेतली शिक्षक कर्मचाऱ्यांचो आस्पाव जाता. कांय शिक्षक कर्मचाऱ्यांनी उपरांत, सेवा अटीं खातीर न्यायालयां कडेन संपर्क सादलो.
जी.व्ही. कामत हेलेकर हो सीपीआयआरचो निमाणो संचालक आशिल्लो, आनी ऑक्टोबर 1985 दिसा ताच्या अचकीत मरणा मेरेन नव्या गोंय विद्यापिठाच्या कार्यकारी मंडळाचो वांगडी म्हणून ताची नेमणूक जाल्ली. सीपीआयआरच्या त्या प्राध्यापकांतल्यान जे आपल्या वावराक लागून याद जातात (कांय... जे गोंय विद्यापिठांतय गेले) अशे प्रा.अंतरकार, प्रा पांडे, प्रा ग्रामोपध्या, प्रा वादर, प्रा सदाशिव देव (गणित), प्रा.अशोक के विज्ञान), प्रा.बी. आफोंसो (तत्त्वगिन्यान) हांणी केला
गोंयचो आदलो लेफ्टनंट गव्हर्नर आनी भारताच्या राष्ट्रीय अल्पसंख्यांक आयोगाचो (National Minority Commission) माजी अध्यक्ष डॉ गोपाल सिंगाक "आव्हानात्मक संक्रमण काळाचो पुराय प्रभार घेवपाचें श्रेय मेळ्ळां-[सीपीआयआरचें] गोंय विद्यापिठांत रुपांतर करप." मे १९८५ मेरेन गोंय सरकारान पंजीमांतल्या ल्हान इमारतींतल्यान बांबोलीम हांगाच्या गोंय वैजकी म्हाविद्यालयाच्या तेन्नाच्या नव्यान बांदिल्ल्या, रिकाम्या जाग्याच्या एका विभागांत सीपीआयआर हस्तांतरित करप पुराय केलें.
संदर्भ
<references group="" responsive="1"> वर्ग:Pages with unreviewed translations
कळपुटी
कळपुटी गोंयच्या नुस्त्याच्या जेवणांतलो एक जिन्नस. कळपुटी नुस्त्याची "शेश्टी" (भोववचन: शेश्ट्यो), म्हळ्यार तकलेकडलो भाग घालून केल्लें सुकें. कळपुटेंत कांदो, नाल्लाची सोय आनी मसाले हांचो आस्पाव जाता. कळपुटी चड करून व्हडलें नुस्तें (जशें विसवण, दोडयारो, चणक, रावंस) वापरून करतात.
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंयचीं खाणां-जेवणां
Chompaiamnim Cholteli Mon'zat - Quadruped
Chompaiamnim Cholteli Mon'zat - Quadruped
Chompaiamnim Cholteli Mon'zat - mhonnge, Inglez bhaxen Quadruped ani Portugez bhaxen Quadrupede
वर्ग:Konknni वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Romi panam
चाको
चाको गोंयच्या जेवणांतलो एक जिन्नस. चाको "कुवंलो" (म्हळ्यार तन्नो पणस) घालून केल्ली भाजी. चाक्यांत कुवंल्या वांगडा नाल्लाची सोय, गोड आनी दाळ वा चणे हांचो चड करून आस्पाव जाता. चाको शिवराक वा नुस्त्याचो (सुकीं सुंगटां घालून) अशा दोनूय तरांनी करपाक जाता.
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंयचीं खाणां-जेवणां
पाडी
पाडी (६२६९५९)
पाडी हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या केपें तालुक्यातील १०९५ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ५० कुटुंबाचे व पुराय २६८ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार CUNCOLIM ८ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा १४८ दादले आनीक १२० बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक २ आसून अनुसूचित जमातीचे १९५ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६९५९ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत २ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (BALI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (CUNCOLIM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (CURCHOREM-CACORA) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (CANACONA) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण आसा. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७०३ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं दूरध्वनी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला.
जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला.
सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खबरेपत्र पुरवण १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
पाडी ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
पाडी ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): RICE, CASHEW FENI, CHILLIES, CASHEW NUTS.
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण गोवा वर्ग:केपें वर्ग:दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां
Charles III
Polleiat
Charles,_Prince_of_Wales
वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Romi panam
ईश्वरचंद्र विद्यासागर
ईश्वरचंद्र विद्यासागर (जल्म - 26 सप्टेंबर 1820, वीरसिंह, मिदनापूर-अस्तंत बंगाल; मरण - 29 जुलय 1891)नामनेचो बरोवपी. व्हड संस्कृत पंडीत. विधवांविशींच्या कायद्याचो जनक आनी उदारमतवादी सुधारक. बापायचें नांवठाकूरदास बंदोपाध्याय आनी आवयचें भगवतीदेवी आसलें. ईश्वरचंद्रक शिकपाची खूब उमेद आसली. घरची परिस्थिती गरीब आसून लेगीत बापायन ताका बरें शिक्षण दिवपाचें थारायलें. ईश्वरचंद्राची पिराय णव वर्सां आसतना ताच्या बापायन ताचें नांव कलकत्याच्या संस्कृत महाविद्यालयांत घालें. हिंदू धर्मशास्त्रांत ताणें खास वर्ग जोडलो. ताच्या प्रमाणपत्रांत, नांवांमुखार ‘विद्यासागर’हीं पदवी लायिल्ली. फुडाराक ताच्या आडनांवातलें ‘बंदोपाध्याय’ हें नांव फाटीं पडून ‘विद्यासागर’ हें नांव सदांखातीर उरलें.
विद्यासागरान हो नेम मोडून सगळ्या जमातींक शिकप दिवपाक सुरवात केली. 1858 वर्सा अधिकारी वर्गाकडेन मतभेद जाल्ल्यान ताणें शिक्षणखातें सोडलें. विधवा बायलांविशीं ताका खूब काकुळट आनी दयेची भावना आसली. ‘पराशर संहिते’त वाधवा बायलांच्या लग्नाक मान्यताय दिल्या, हें ताणें स्पश्ट केलें. 1856 वर्सा विधवा बायलांच्या लग्नाक मान्यताय दिवपी जो कायदो संमत ताणें बालविधवेकडेन सावन दिल्लें. भुरगेंपणांत चले-चलयांचीं लग्नां करपाक ताचो विरोध आसलो. ब्राह्मणाच्या कांय वर्सांभितर चड बायलो करपाची, सोरो पिवपाची चाल आसली. हे चाली आड तो वावुरलो. आपले जीणेंत राजा राममोहन रॉय हाणे बुद्धीवाद ताणें आदर्श मानलो.
संस्कृत भास सोपेपणान शिकूंक मेळची म्हूण ताणें ‘बोधोदय’ (1851), ‘उपक्रमणिका’ (1851), ‘ऋजुपाठ’ (3 वांटे 1851-52), ‘व्याकरण कौमुदी’ (3 वांटे 1856 आनी 1862), ‘वर्णपरिचय’ (2 वांटे- 1855), हे ग्रंथ रचले. बंगाली भास शिकपाक मेळची म्हूण ‘कथामाला’ (1856), ‘शब्द-मंजरी’ (शब्दकोश) तयार केलो. ‘बांगलार इतिहास’ (1848), ‘जीवन चरित’ (1849), ‘चरितावलि’ (1856), ‘भूगोल-खगोल-वर्णन’ (1892) हे ग्रंथ ताची इतिहासीक नदर आनी बुद्धीचो आवांठ दाखयतात. ‘शकुंतलां उपाख्यान’ (1854), ‘सीतार वनबास’ (1860), ‘आख्यान मंजरी’ (1863), ‘भ्रांतिविलास’ (1869) हे ताचे हेर ग्रंथ आसात. ‘वेताल पंचविंशति’ हो ताचे ग्रंथ खूब गाजला. विधवा बायलांच्या प्रस्नांची फोडणिशी करपी ‘विधवाविवाह’ (1855) हो ताचो ग्रंथ अप्रुप आसा. विद्यासागरान संस्कृत नाटकांचें तेचपरी महाभारच सारक्या बारा ग्रंथाचें संपादन केलां. 1877 वर्सा कलकत्यांत भरिल्ल्या दरबारांत. इंग्लंडचे राणयेकडल्यान ताणें भोवमानाची सनद जोडली. फुडें सी. आय. इ. ही पदवी ताणें जोडली.
ईश्वरचंद्र आपली पुराय जीणभर जोडिल्ली जोड गरीब, दुबळे, दुख्खी, कश्टी लोकांखातीर खर्च केली. तो अज्ञेयवादी आसलो. देव, धर्म, अध्यात्म सारक्या गजालींनी तो केन्नाच घुस्पलो ना. मनशाक मनीसपणान वागोवन होच खरो धर्म अशें ताणें मानलें. बंगालांतलो सादारण मनीस ताका ‘दयासागर’ म्हूण वळखता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Condo Man - Bamboo
Condo Man - Bamboo
Condo Man - Bamboo, Bambusa bambos, or the Indian Thorny Bamboo, is a species of clumping bamboo native to southern Asia (India, Bangladesh, Sri Lanka, Assam, Indochina). It is also naturalized in Seychelles, Central America, West Indies, Java, Malaysia, Maluku, Philippines.
Plant is known as "ක‍ටු උණ - katu una" in Sri Lanka, by Sinhalese people.
वर्ग:Konknni वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Romi panam
सुशेल
सुशेल भारताच्या कोंकण वाठारांतल्या खाणांतलो एक सुक्या भाजयेचो प्रकार. सुशेलांत धाकट्या तन्न्या पणसाचो, म्हळ्यार कुवंल्याचो उपेग जाता, आनी तातूंत गोड आनी नाल्लाच्या सोयेचो आस्पाव आसता. सुशेल आनी चाको हे दोनूय जिन्नस तन्न्या पणसाचे आनी एकामेकांक खूब लागींचे.
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंयचीं खाणां-जेवणां
जाणवाय
जाणवाय ही एक कोंकणी कांदबरी।
पुस्तकाची म्हायती
ही कांदबरी देविदास कदम हांणी बरयला।प्रकाशक c .ऋषिकेश कदम ,संजना पब्लिकेशन्स,39,दत्तवाडी,सांगें, गोंय 403704,sanjanapublications2@gmail.com,पयली उजवाडावणी : 2018,मुखचित्र: श्रीधर कामत बांबोळकार
संदर्भ
जाणवाय,कदम देविदास,प्रकाशक c .ऋषिकेश कदम ,संजना पब्लिकेशन्स,39,दत्तवाडी,सांगें, गोंय 403704,sanjanapublications2@gmail.com,पयली उजवाडावणी : 2018,मुखचित्र: श्रीधर कामत बांबोळकार
वर्ग:देवनागरी पानां
गिरीं
गिरीं हो उत्तर गोंय जिल्ह्यांतल्या बार्देस तालुक्यांतलो एक गांव. ह्या गांवाचे क्षेत्र ४.०३ चौ. किमी. आसा. २०११ चे जनगणने प्रमाण ह्या गांवांत ११७८ कुटुंबां वा वट्ट ५०३६ लोकसंख्या आसा. ह्या गांवां सावन जिल्हो मुख्यालय,पणजी ९ किलोमीटर अंतराचेर आसा. राज्याची राजधानी पणजी हांगां सावन ९ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हातूंत २५०२ दादले आनी २५३४ बायलां आसात. ह्या गांवांत अनुसुचीत जातीचे ४३ जाल्यार अनुसुचीत जमातीचे ४ लोक आसात. ह्या गांवचो जनगणनेतचो स्थळ निर्देशांक ६२६६९३ आसा.
१ लाखा परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें बेळगांव हें शार १६९ कि.मी. अंतराचेर आसा. ५ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें पुणे हें शार ४७० कि.मी. अंतराचेर आसा. रेल्व स्टेशन १४ कि.मी. अंतराचेर थिवी हांगां आसा
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
ह्या नगरांत उकती आनी बंद गटार वेवस्था आसा. ल्हान धरणांतल्यान उदकापुरवण जाता. नगराक नळातल्यान, नितळ केल्ल्या उदकाची पुरवण जाता. उदका पुरवणेची तांक 550 किलो लिटर आसा. सगळ्यांत लागीं उजो पालोवपी दळ म्हापसा (३ किमी) हांगां आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी हॉस्पिटल ३ कि.मी. चेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी हॉस्पिटल ५१ कि.मी. हांगां आसा. नगरांत १ भलायकी केंद्र आनी १ कुटूंब कल्याण केंद्र आसा. तशेंच नगरांत १ प्रसूती आनी बालकल्याण केंद्र आसा.सगळ्यांत लागीं प्रसूती केंद्र ३ किमीचेर आसा.सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १५ किमीचेर आसा.सगळ्यांत लागीं हॉस्पिटल ० किमी हांगां आसा.सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय  ३ किमी हांगां आसा.सगळ्यांत लागीं फिरतो दवाखानो ० किमी हांगां आसा.सगळ्यांत लागीं हेर वैजकीय सुविधा १४ किमी हांगां आसा.
शैक्षणिक सुविधा
ह्रया नगरांत २ सरकारी मुळावी शाळा आनी﻿ १ खाजगी मुळावी शाळा आसा, तशेंच १ सरकारी माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. हांगां 1 सरकारी आनी 1 खाजगी उच्च माध्यमीक विद्यालय आसा.
सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) २१ किमीचेर म्हापसा आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी विज्ञान)१० किमीचेर पणजी आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) १८ किमीचेर पेडण्यां गांवांत आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला, विज्ञान आणी वाणिज्य)४ किमीचेर म्हापसा आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय-कायदो ११ किमीचेर पणजी आसा. सगळ्यांत लागीं गोंय विद्यापीठ १७ किमीचेर पणजी आसा. सगळ्यांत लागीं हेर खाजगी पदवी महाविद्यालय ३ किमीचेर म्हापसा आसा. सगळ्यांत लागीं सरकारी वैजकी महाविद्यालय १५ किमीचेर बांबोळी आसा. सगळ्यांत लागीं सरकारी अभियांत्रिकी महाविद्यालय ३९ किमीचेर बांदोडे आसा. सगळ्यांत लागीं सरकारी वैवस्थापन संस्था ५ किमीचेर पॅन द फ्रान्स  आसा. सगळ्यांत लागीं सरकारी तांत्रिकी महाविद्यालयांत १० किमीचेर पणजी आसा. सगळ्यांत लागीं सरकारी वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा ३ किमीचेर म्हापसा आसा. सगळ्यांत लागीं सरकारी अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र ३ किमीचेर म्हापसा हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं सरकारी खाशेल्या भुरग्यां खातीर शाळा ६ किमीचेर पॅन द फ्रान्स आसा.
सुविधा
सगळ्यांत लागीं खाजगी अऩाथाश्रम १२ किमीचेर पणजी आसा. सगळ्यांत लागीं नोकरी करपी बायलां खातीर सरकारी निवास (हॉस्टेल) ५ किमीचेर पॅन द फ्रान्स आसा. नगरांत १ खाजगी वृद्धाश्रम आसा. सगळ्यांत लागीं सरकारी स्टॅडियम ५ किमीचेर म्हापसा आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी सिनेमाघर ३ किमीचेर म्हापसा आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी सभाघर ६ किमीचेर म्हापसा आसा. सगळ्यांत लागीं सरकारी भौशीक वाचपघर ३ किमीचेर म्हापसा आसा.
उत्पादन
गिरीं ह्या नगरांत मुखा वयल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( म्हत्वाच्या देंवत्या अनुक्रमान): बर्फाचो कारखानो,नाल्लाचे पदार्थ,मदेर
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:बार्देस तालुका / Bardez Taluka वर्ग:गोंयचे गांव/Goenche Ganv
कार्मेलीन
कार्मेलीन ही एक कोंकणी कांदबरी।
संदर्भ
कार्मेलीन, मावजो दामोदर
वर्ग:देवनागरी पानां
Corno - Indian Oleander
Corno - Indian Oleander
वर्ग:Konknni वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Romi panam
पेडणें तालुका
पेडणें उत्तर गोंय जिल्लेंंतलो एक तालुका जाउन आसा।
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:उत्तर गोंयांतले तालुके
पाखलो
पाखलो हि एक कोंकणी कांदबरी।
संदर्भ
पाखलो, शेट तुकाराम
वर्ग:देवनागरी पानां
Dhons korunk - To Create Confusion
Dhons korunk - To Create Confusion
Dhons korunk  - mhonnge, Inglez bhaxen To Create Confusion  ani Portugez bhaxen Crear Confusao
Crear Confusao
वर्ग:Konknni वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Romi panam
शशिकला होडारकार आल्मेदा
शशिकला होडारकार आल्मेदाही एक सुटके झुजारी.
जल्म आनी भुरगेपण
शशिकला होडारकार आल्मदांचो जल्म 23 जून, 1931 दिसा फोंडें तालुक्यांत जालो. तांच्या बापायचें नांव मंगेश होडारकार तर घरकाराचें नांव आनास्तासियो आल्मेदा. आनास्तासियो आल्मेदा हेवूय एक निजाचे सुटके झुझारी आसले. शशिकलेचे शिक्षण बी.ए. मेरेन जाल्लें.भुरगेपणांत 1946 च्या स्वातंत्र लढ्या विशीं तांका विशेश अशी म्हायती जरी नासली तरी तांच्या व्हडल्या भावाचो ह्या लढ्यांत संबंद आशिल्ल्यान घरांत जीं उलेवपी जातालीं ताचे वयल्यान तांकां 1946 च्या लढ्या विशीं आयकून थोडें भोव गिन्यान जाल्लें.
सुटके खातीर योगदान
1954 त शशिकलेचो प्रत्यक्ष संबंद गोंयच्या सुटके झुजा कडेन आयलो तेन्ना त्यो निकत्योच एस.एस.सी. पास जाल्ल्यो. चली भुरगें तेन्ना नोकरी करनासली म्हूण त्यो घरांतच आसताल्यो. तांच्या व्हडल्या भावाक स्वातंत्र्य चळवळीची खूब आस्त आशिल्ल्यान कॉलेजीक शिकता आसतनाच ते राष्ट्रसेवा दलाच्या कार्यावळींनी वांटेकार जाताले. 1949-51 ह्या काळांत ते नॅशनल काँग्रेस गोंय संघटनेच्या पुणे संघटनेचे कार्यकारी समितीचे वांगडी आशिल्ले. 1954 त तांकां भुंयगत वाठारांनी वांटो घेता ह्या आरोपाखाला अटक केली आनी बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. तांचे वासपुसेक बरेच लोक येताले. त्याच वेळार सिंधुताई देशपांडे तांच्या घरा आयल्यो आनी तांचे प्रेरणेन शशिकलेन सुटके झुजांत वांटेकार जावपाची स्फूर्त घेतली. होडारकार कुटूंब 1948 सालांतल्यान मडगांवां रावतालें. तांणी सत्याग्रहांत वांटेकार जावपाक घरचीं तयार नासली. व्हडलो भाव बंदखणींत तर धकटो भाव पुण्यांत शिकतालो. घरांत फकत ऐवय आनी आजी. तरी लेगीत सिंधुताईची स्फूर्त घेवन 25 नोव्हेंबर 1954 दिसा पणजे जावपा आशिल्ल्या सत्याग्रहांत तांणी वांटो घेवपाचें थारायल्लें. पूण सिंधुताई मडगांव तांच्याच घरांत राविल्ल्यान पुलिसांची खर नदर तांच्या घराचेर आशिल्ली. देखून तांकां सत्याग्रहांत वांटो घेवंक मेळ्ळो ना.
ख्यास्त आनी बंदखणींतली जीण
उपरांत 17 फेब्रुवारी,1955 ह्या दिसा तांणी विलासिनी प्रभू हांचे वांगडा हातांत राष्ट्रीय बावटो घेवन सत्याग्रहांत वाटो घेतलो. डॉ. गायतोंडेक हद्यपार केल्ली म्हण दुकानां बंद दवरून, संप पाळुया असो मडगांवाच्या दुकानदारांक उलो दीत तांणी जय हिंद, वंदे मातरम् अश्यो घोशणा दिल्यो तेन्ना पुलिसांनी तांकां धरलीं आनी स वर्सांची बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. तांकां आनी विलासिनीक स वर्सांची सुटका जाली. शशिकले बरोबर बंदखणींत लक्ष्मी पैंगिणकार, सुर्यकांती फळदेसाय, मित्रा बीर, कार्लिस्ता आराऊज, कुमुदिनी पैंगिणकार, शारदा सावयकार, शांता हेदे, सुधाताई जोशी, सिंधुताई देशपांडे अश्यो सत्याग्रही बायलो आसल्यो. आठ म्हयने तांकां पणजेच्या बंदखणींत दवरलीं. थंय तांकां तांची आवय मेळपाक येताली आनी येताना तांच्या वांगड्यांक तांकां जाय आशिल्ल्यो वस्तू घेवन येताली. बेदखणींत तांणी खूब पुस्तकां वाचली आनी त्या वाचनान तांच्या मनाचेर बरें संस्कार जावंक पावले. गोंय पुर्तुगेजांच्या जुलमांतल्यान मेकळें जालें तेन्ना त्यो पुण्यांत आसल्यो. 1966 त त्यो गोयांत आयल्यो. कुटूंब नियोजन खात्यांत नोकरी करूंक लागल्यो. पुण्यांत आसतना 1965 मेरेन त्यो समाजवादी महिला सभा, राष्ट्रसेवा दल ह्या सास्थांच्या कार्यांत वांटेकार जाताल्यो.
फावो जाल्लो सन्मान
18 जून 1986 ह्या दिसा गोंय सरकारान तांच्या सुटके झुजांतल्या वावराचो भोवमान केलो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
ॲरो, केनेथ जे
अर्थशास्त्रांतल्या संशोधनाखातीर नेमिल्ल्या काउल्स कमिशनचेर ताणें संशोधन वांगडी म्हूण काम केलें. 1949-68 ह्या काळांत ताणें स्टॅनफर्ड विद्यापीठांत आनी 1968-1979 ह्या काळांत हार्वर्ड विद्यापीठांत प्राध्यापक म्हूण काम केलें. 1979 सावन तो स्टॅनफर्ड विद्यापीठांत अर्थशास्त्राच्या प्राध्यापकपदाचेर काम करीत आसा. चर्चिल कॉलेज,केब्रिज हाचो तो 1963-64, 1970 आनी 1973 त सदस्य (fellow) आशिल्लो. जायत्या संस्थांनी आनी अकादेमीनीं वांगडी आनी fellow म्हूण ताणें काम केलां. ‘ सादारण अर्थशास्त्रीय संतुलन सिध्दांत आनी कल्याणकारी सिध्दांत ’ (General Economic Theory & Welfare Theory) ह्या विशयांतल्या ताच्या म्हत्वाच्या योगदानाखातीर ताका 1972 त, अर्थशास्त्र ह्या विशया खातीर आशिल्लो नोबेल पुरस्कार फाव जालो. ‘ सादारण अर्थशास्त्रीय संतुलन सिध्दांत आनी कल्याणकारी सिध्दांत ’ तेचप्रमाण ‘ वाढ सिध्दांत आनी निर्णय सिध्दांत ’ (Growth Theory and Decision Theory) ह्या अर्थशास्त्रांतल्या ताच्या म्हत्वाच्या योगदाना खातीर स्विडीश अकादेमी ऑफ सायन्सेस हे संस्थेन ताचो खासा उल्लेख केला.
वर्ग:देवनागरी पानां
जुलियांव मेनेझेस
जुलियांव मेनेझेस (७ ऑगस्ट १९०९ – २ जुलय १९८०), लोकप्रियपणान डॉ.जुलियाओ मेनेझेस हो गोंयचो भारतीय स्वातंत्र्य झुजारी, वैजकी वेवसायीक, लेखक आनी राष्ट्रवादी फुडारी. गोंयची पोर्तुगेज सत्तेंतल्यान मुक्त करपाक तो एक म्हत्वाचो व्यक्ती आशिल्लो आनी गोंय मुक्ती चळवळींत तो सक्रीय आशिल्लो.
गोंयकारांची राश्ट्रीय आवड व्यापक करपा खातीर मेनेझेसान "गोमंतक प्रजा मंडळ" ही संस्था स्थापन केली. तशेंच गोंयांतल्या नॅशनल काँग्रेसचे तात्पुरत्या समितीचोय तो वांगडी आशिल्लो आनी १९४८ वर्सा ताच्या अधिवेशनांत हाजीर आशिल्लो.ताणें सक्रीय वांटो घेतलो, ताचे घडणुकेच्या काळांत. समाजवादी फुडारी राममनोहर लोहिया हाचेवांगडा मेनेझेसान गोंयांत सालाझाराच्या राजवटीआड नागरी अवज्ञा चळवळीची येवजण आंखली.
सुरवातीचें जिवीत आनी शिक्षण
जुलियाओ मेनेझेस हाचो जल्म तेन्नाच्या पोर्तुगेज भारतांतल्या (सद्या भारतांत) आशिल्ल्या आसोल्ना हांगा वेवसायान दर्यावेलो झेफेरिन्हो पिएडाडे मेनेझेस आनी मारिया साल्वाकाओ हांच्या घरा जालो. ताका दुसरें भुरगें आसून तांकां आर्जेन्टिना, रुपर्टिना, रोके, मेनेला आनी आल्झीरा अशे पांच भावंड आशिल्ले.
मेनेझेसाचो बापूय ल्हान आसतनाच मेलो जाका लागून कुटुंबाचेर अर्थीक आडमेळीं आयलीं. अशें आसून लेगीत ताचे आवयन ताका जर्मनींतल्या बर्लिन विद्यापिठांत शिकपाक प्रोत्साहन दिलें आनी थंय ताणें वैजकी पदवी मेळयली.
गोंयच्या स्वातंत्र्यसंघांत भुमिका (१९३०-१९४८)
शाळेच्या काळांत मेनेझेसान लुईस द मेनेझेस ब्रागांझा आनी हेर नामनेच्या लेखकांक आपलो आदर्श म्हणून पळयलो. बर्लिन विद्यापिठांत ताची लोहियाची भेट जाली, थंय दोगांयनी वैजकी आनी अर्थशास्त्राचो अभ्यास केलो आनी निमाणें इश्टागत जाली, ते बर्लिनांतल्या भारतीय विद्यार्थी संघटनेचो भाग आशिल्ले. भारत सोडो चळवळीच्या काळांत लोहिया लिपून गेल्ल्या वेळार मेनेझेसानय सुरक्षेची पेशकश केली.
पयली घडणूक, ह्या जोडयेन इतिहास निर्माण केलो तो १९३० वर्सा लीग ऑफ नेशन्साच्या अधिवेशनांत, जंय दोगांयनी ब्रिटीशांनी धाडिल्ल्या भारतीय प्रतिनिधी बीकानेरच्या महाराजाचो निशेध करून भेटीदार गॅलरींतल्यान पत्रकांचे गुठले उडोवपाची जापसालदारकी घेतली हें.
१९३८ वर्सा मेनेझेसान जुवेनाइल क्लब द अॅसोल्ना हाच्या आदारान राश्ट्रवादी उमेद पातळावंक सुरवात केली. ह्याच काळांत अस्सोलना, वेलीम आनी कुंकोलीम (एव्हीसी) गांवांतल्या स्वातंत्र्य झुजाऱ्यांखातीर वाचनालय स्थापन जालें. पूण पोर्तुगेजांनी क्लब आनी वाचनालयाच्या आवारांत धाड घाली, पूण मेनेझेसाक धरूंक शकले नात. उपरांत तांणी महसूल खात्या वरवीं ग्रंथालय आनी क्लबाची मालमत्ता लिलाव केली. ही कार्यावळ लक्षांत घेवन पोर्तुगेज सरकारान तीन म्हयने असोलना बाजारांत पांच परस चड लोकांक जमपाचेर बंदी घालची.
प्रकाशनां
१९३९ वर्सा मेनेझेसान गोंयकारांमदीं राश्ट्रीय आवड पातळावपाच्या हेतान मुंबय "गोमंतक प्रजा मंडळ" ची थापणूक केली. तीन वर्सां उपरांत १९४२ वर्सा मेनेझेसान द्विभाशीक, इंग्लीश-कोंकणी साप्ताहिक "गोमंतक" सुरू केलो. मेनेझेस हाच्या कांय उल्लेखनीय प्रकाशनांमदीं, "बेइत्राग ज़ूर चिरुर्गिशेन बेहांडलुंग देस निएरेनस्टाइनलेइडन्स" (१९३८), "गोंयचो स्वातंत्र्य संघर्श" (१९४७), "गोवा: फुडाराचें कितें" आनी "कॉन्ट्रा रोमा ई आलेम द बनारेस" (१९४८) हांचो आस्पाव जाता.
मरण
मेनेझेसाक २ जुलय १९८० दिसा मुंबयच्या आपल्या निवासस्थानी पिरायेच्या ७० व्या वर्सा मरण आयलें.
लिगसी
असोलना बाजारा भितर मेनेझेस आनी ताचो वांगडी राम मनोहर लोहिया हांच्या नांवान लोहिया चौक नांवाचो एक स्मारक बांदलो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam
मारिया प्लाटीलडा
मारिया प्लाटीलडा ही एक तियात्रीस्त.
जल्म
मारिया प्लाटीलडा हांकांआमी कॉमेडीयन म्हूण वळखतात. तांकां तियात्राची कॉमेडीची राणी अशें म्हूण वळखतात. तांची कॉमेडी प्रेक्षकांक खूबआवडटा. लोकांक तांची कॉमेडी, उलोवपाची शैली आनी ताचो आवाज खूब आवडटा. तिचो जल्म 2 ऑगस्ट 1944 ह्या वर्सा जाल्लो. तिची पिराय 61 वर्सा. मारिया प्लाटीलडा रोबर्ट आफन्सो आनी अमांसिया आफन्सो हांची चली. तें बेताळा भाटीं साश्ट ह्या गांवात रावतालें.
वावर
तिणें आपल्या फुडल्या साडेपांच वर्सांत कलाकार आनी कांतारिस्त म्हूण जायत्या तियात्रांनी वावरली.तिणे मुंबयच्या फामाद दिग्दर्शकांच्या तियात्रांनी कामा केली. तांची नांवा प्रेमकुमार, सी.आलवारीस, रोबीन वाज, वीलमिक्स, पीटर ऑपेलीया, क्रिसपेरी,आदी. तिणे कांय गोंयच्या दिग्दर्शकां वांगडा तियात्रांनी कामां केल्यांत. तांचीं नांवां जे.पी.सौजालीन, अलेक्स जीनोदी कांदोलीं, यांग स्टार ऑफ गोवा, नॅलसन, एमबॉयर, स्टार ऑफ कूर्तोरीं, साहेब रोचा,आदी. त्या भायर तें कांय नामनेच्या दिग्दर्शकां वांगडा अभिनय करतालें जशें कीजाकोब, रोजफर्न्स, मिनी मारियो, रोजारियो रोड्रीगीस, क्रिसमिना, पाश्कोवाल, जॅकफेरी, मिलाग्रेस दे चांदोर,आदी.
तिणें तियात्रांनी कांतारां म्हणल्यांत जशे की तूं आनी आमी, रुदान, डॉयवस, बायलांचो पार्लामेंट, देव पोदवेदार, दिलोलो जुरामेंत, दोलोरोसा आनी केल्यार चूक काबार सूख.
पुरस्कार
कॉमेडीयन प्लाटीलडाच्या नांवान स्वर्गवासी क्रिस पेरी हांचो एक ग्रामापोन रिकॉर्ड केला. तिणें सुमार 100 वयर ओडियो आनी व्हिडियो कॅसेट/डि.व्ही.डी’त कांतारां गायल्यांत. तिणे फक्त तियात्रांनीच न्हय तर कोंकणीं फिल्मांनी लेगीत काम केलां जशे की म्हजी घरकान्न आनी गिरेस्तकाय. तिणें ऑल इंडिया रेडियो आनी दूर दर्शननाचेर फामाद कलाकार म्हूण नामना जाल्या.
2010 ह्या वर्सा तिका तियात्राक लागून राज्य सांस्कृतीक पुरस्कार फावो जाला.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
रिंठो
रिंठो : (मराठीः रिठा, रिंगिन, पिठा; हिंदी रिठा गुजराती: अरिठा; कन्नड: अंतवला, कुगटेमर; संस्कृत: अरिष्ट फेनिल इंग्लीश: सोपनट ट्री ऑफ साउथ इंडिया; लॅटिन: सॅपिडस ट्रायफोलियुटस; कूळ: सॅपिंडेस). एक मध्यम आकाराचें पानझडी झाडा. ताची उंचाय सुमार 18 मी. आनी घेर 1.5 मी. आसता.
सॅपिंडस हे ताचे प्रजातींत वट्ट 15 जाती आसून तातुंतल्यो भारतांत सात जाती मेळटात.हें झाड मूळचें दक्षीण भारतांतलें आसून ताचो प्रसार दर्यादेग्वयल्या आनी दोंगराचे देंवतेवयल्या सकयल्या भागांत विरळ रानांत दिश्टी पडटा. अस्तंत बंगाल, बिहार, मध्य बिहार, मध्य प्रदेश आनी उत्तर प्रदेशांतल्या खेड्यांनी ताची लागवड करतात. ताची साल करडी, चकचकीत आसून ताचेर खरबरीत आनी गळून पडपी खवळां आसातात. पानां सुंयक्त, एका फाटोफाट, समदली आनी 12- 30 सेंमी. लांब आसतात. दर एक दल भाल्यावरी, आयाताकृतीचें लांबशा तोंकाचें आसता. ह्या झाडाक नेमान ल्हान, धवीं व्दिलिगी वा एकलिंगी फुलां ऑक्टोबर ते डिसेंबर म्हयन्यांत येतात. हाका बियो आशिल्लीं फळां येतात. तीं तरणीं आसतना केंसाळ, 1.3 -2.00 सेंमी. व्यासाचीं आनी भितरलो गर सालिकडेन एकरुप जावन ती साल घट आनी सुरकुतिल्ली दिसता. बियो 2-3, काळ्यो, घट आनी चण्यायेद्यो आसतात.
रिठ्याची लागवड बियो वा रोंपे लावन करतात. हे पोरसांत सोबायेखातीरुय लायतात. रिठ्यांत सॅपोनीन हें द्रव्य आशिल्ल्यान ताचो उपेग शाब्बा सारको करतात. रेशमी, लोकरी आनी हेर तरेचे तलम कपडे धुवपाखातीर तेचपरी भांगर मोतयां हिरे आनी केंस नितळ करपाखातीर रिठ्याचो उपेग करतात. ताचें लाकूड जड आनी घट आसून तें गाड्यो आनी हेर वस्तू करपाखातीर वापरतात. ताच्या बियांचें तेल वखदी आनी फूल पुश्टीक आसून वीखबाद उणी करपी, संतंभद, ओंकारो हाडपी आसून ताची पूड तपकिरीवरी ओडल्यार दमो, उन्माद, अर्दशिशी हाचेंर गुणकारी थारता. -कों. वि. सं. मं.
External links
वर्ग:देवनागरी पानां
डेलायला लोबो
डेलायला मायकल लोबो (जल्म: १९७८) ही गोंयची भारतीय राजकारणी आनी वेवसायीक. ती सध्या गोंय विधानसभेची वांगडी, सिओलीम विधानसभा मतदारसंघाचें प्रतिनिधित्व करता. 2022 वर्सा गोंय विधानसभेचे वेंचणुकेंत लोबो भारतीय नॅशनल काँग्रेसीचे तिकेटीन सिओलीम मतदारसंघ जिखलो. भारतीय जनता पक्षाचे चार फावटीं आमदार दयानंद मांद्रेकार हांकां तिणें 1727 मतांच्या अंतरान हारयलो.
राजकीय कारकिर्द
गोंय विधानसभेची वेंचणूक लढोवचे पयलीं लोबो पांच वर्सांचो पंच आशिल्लो. तशेंच धा वर्सांचो आदलो सरपंच आनी भाजपा महिला मोर्चाचो आदलो राज्य उपाध्यक्ष आसून तिणें 11 जानेवारी 2022 दिसा आपल्या घोवा मायकल लोबो वांगडा इंडियन नॅशनल काँग्रेस पक्षांत सामील जावपा खातीर पद सोडलें.
14 सप्टेंबर 2022 दिसा लोबोन आपल्या घोवा वांगडा आनी भारतीय नॅशनल काँग्रेस पक्षाच्या हेर स आमदारांक घेवन भारतीय जनता पक्षांत प्रवेश घेतलो.
वाद
५ मे २०२२ दिसा मापुसा पुलिसांनी गोंयच्या पर्रा हांगा बेकायदेशीर जमीन भरपा खातीर लोबो आनी तिच्या घोवा आड एफआयआर नोंद केलो. कागाळदार, उत्तर गोंय नियोजन आनी उदरगत प्राधिकरण (एनजीपीडीए) हांणी टीसीपी मंत्री विश्वजीत राणे हांच्या सांगण्या प्रमाण एफआयआर दाखल केला.
काणकोण तालुका
काणकोण दक्षिण गोंय जिल्लेंंतलो एक तालुका जाउन आसा।
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:दक्षिण गोंय
गंडावळे
गंडावळे
गंडावळे हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या सास्टी तालुक्यातील ३८ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ११४ कुटुंबाचे व पुराय ४३८ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार MARGAO ६ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा २२३ दादले आनीक २१५ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६८९६ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक शाळा (BETALBATIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (BETALBATIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (BETALBATIM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (MAJORDA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (MARGAO) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (VERNA CT) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (VERNA CT) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (VERNA CT) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (VERNA CT) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (BENAULIM CT) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (MARGAO) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.