cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tomazinho Cardozo
Ontoskornn ani Kaido
“Ontoskornn ani Kaido” don bhattkaranchem ani don munddkaranchem jivit machier sador korta. Eklo bhattkar aple bhattkarxayent guspun asta zalear dusro bhattkar udar kallzacho, munddkar mat tankam urfattea sobhavacho melltat. He donui bhattkar pordexant vetat ten’na aplim ghoram munddkarache dekhre khala dovortat,sumar pondra vorsam odik te munddkar tea ghorant ravtat, oslea vellar munddkar kaido ostitvant yeta. Eklo kaidea promannem cholta ani bhattkarachem ghor aplem korta. Oxem kortana aplea ontoskornnacher xenn kaddil’lo nodrek bhorta, dusro munddkar apunn kaidea promannem nhoi ontoskornanchea nema promannem vagta. Munddkar kaido ostitvant ailo ten’na zaitea munddkaramni ghora-darache axek lagon aplea ontoskornnacher xenn kadl’lem nodrek bhorlem. Ho tiatr he oslea sot poristhiticher uzvadd ghalta. 1979 vorsa ho tiatr Kala Academy-che sove tiatr sortint sador kelo.
Kanttech Kantte
“Kanttech Kantte” ho tiatr eka xikxokachi kotha prodorxit korta. Ho xikxok xallent xikoita-xikoita somajik vavr korpak vhodd protsahon dita. Apli hikmot vaprun somazant zaiti udorgot korpak pavta. Ho tacho nisvarthi vavr zaitea lokank manya zata. Somazant anik vikas-progoti korunk tancho haves asta. Hoch haves gheun to lokanchea sohokaran vechnnuk jikta. Jen’na to rajkarbharachem khorelem rup polloita ten’na to vitteta. Tache sohovavurpi montri koxe toren vagtat te polloun taka vhodd dukh bhogta. Lokam khatir apunn ek-ek yevzonn manddtta ti te koxe toren koddek kaddttat tem niallun to modinch xirkun urta. Monis somazant zaitem borem korunk sodta, hem bore vagnnukecher dhampnnem ghalunk kitlech lok kantte gheun ube ravtat. Apunn borem korunk sodinant tem zalench punn dusreakui borem korunk apunn tache vattek kanttech kantte zatat. Hea tiatrant hea vaitt chalincher boddi marlea. 1980 vorsa ho tiatr Kala Academy-che satve tiatr sortint sador kelo.
Utram ani kornneo
“Utram ani Kornneo” ho tiatr don torecheam somaz sevokanchem jivit chitraita. Eklo somaz sevok fokot ghodd-ghodd utramni somaz sevecho procharsevokachea bapaichea boremponnak lagon dusro somazsevok tanger vosti korta. korta, kornneo korpak hatbhor pois urta, zalear dusro somaz sevok utram borabor kornneo korunk bhov fuddem asta. Poilea somaz sevoka ani dusrea somaz sevoka modem bhavponnachem natem asta. Hem natem rogtachem nhoi, punn poilea somaz sevokachea bapaichea boremponnak lagon dusro somazsevok tanger vosti korta.Nosayek lagon poilo somaz sevok taka ghorantlo bhair ghalta ani velean khun korpacho proitn korta. Ek kuttumb taka salvar korta ani apnnager ravpak dovorta.Hea kuttumbchea somazak ho dusro somaz sevok apli khori seva orponn korta,tiatrachea xevottak poilo somaz sevok apli chuk vollkhun gheta ani dusro somaz sevok taka bhogsonneachi veng favo korta. Somazant kaim monis ritea aidonna bhoxen fokot avazuch kortat. Te apleo kornneo porzolloupak khup fattim urtat. Oslea sobhavachea mon’xacher ek sonnsonnit thapott marta ani teach borabor dusrea somaz sevaka bhoxen vagnnuk apnnavunk ho tiatr ugto sondex dita. 1981 vorsa ho tiatr Kala Academche atthve tiatr sortint sador kelo.
Bhurgim Amchim Girestkai
“Bhurgim amchim Girestkai” ho tiatr eke somaz seva kortole ostorecher kendrit asa.Hi ostori aplea kudd’ddea ghorkara ani dogam tornnatteam bhurgeam sangata jiyeta,hi ostori somazant khup moladik vavr korta. Aplo sogllo vell somaz seve khatir orponn korta. Bhov korun tornnattim jinnechim pavlam guspotat ten’na hi somaz sevika tankam soroll dixa dakhvonk yesyesvi tharta. Ticho ho dheas gheun kel’lo vavr sogllo lok vakhantta. Hea tichea vavrak lagon tika somazant man ani protixtta favo zata, sorkarui tichea vavrachi tust korun tika puroskar laboita. Oxem zorui aslem, ti aplo kuttumb nisonttonnant pavoita. Ti aplea bhurgeank favo to vell divpak fattim urta. Tichea bhurgeachea jinnechim pavlam guspotat ani jinnent opexi zatat,ticho ghorkar pasun soreachea veasonak bolli poddtta. Hi ostori somaza mukhar zoitivont zata khori punn apleach kuttumbant harta. Somazseva korop hi ek bori gozal punn somaz-sevechea nanvan aploch kuttumb nisonttonant pavop hi ek chukichi gozal mhonn ho tiatr ugddas korun dita. 1985 vorsa ho tiatr Kala Academy-che barave tiatr sortint sador kelo.
Zhogzhogta Titleim Bhangar Nhoi
“Zhogzhogta Titleim Bhangar Nhoi” ho tiatr nustem marpi kuttumbachi kotha vinntta. Hea kuttumbant vhoddlo bhav ani tachi ghorkan’n nusteacho vavr kortat. Hea vavra vorvim tim aplo kuttumb choloitat, hea vavracho tankam obhiman asa. Tanchea her ghorcheank: tacho dusro bhav, tachi ghorkan’n ani bhoinn, hankam hea vavra vixim unnemponn bhogta. Tim hea vavrak lagon loztat ani ghor pasun soddun vetat. Ghor soddun veche adim vhoddlea bhavak dolleancho ilaz korcho asta, he khatir tanche koddlean poixeancho sohokar bhasta. Tim hi goroz purai korche bodlek taka tosoch soddun vetat. Tankam pordexant bhangar zhogzhogtat koxem distat punn toxem asona. Sorv xevttim tim nustea vavrachem mhotv vollkhun ghetat ani ghora portotat,vhoddlo bhav tankam udar monan ghorant gheta. Poromporik vevasai zaun asa Gõychi girestkai, hea tiatrant hench sot ugtem kelam.Bhov korun nusteachea vavrant bhangar zhogzhogta oxem ho tiatr spoxtt korta.1986 vorsa ho tiatr Kala Academy-che terave tiatr sortint sador kelo.
Dita Toxem Gheta
“Dita Toxem Gheta” ho tiatr eke nixttur avoichi kotha sador korta. Hi avoi aplea ghorkarak aple sot’te khala nachoita. Tinnem utt mhollear uttop ani bos mhollear bosop, apunn kitem sangta tem zalem, tacher anik bhasabhas na. He avoichi choli logn zata ten’na ti aple choliek aple bhoxen vagpak boll korta. Ti choli avoichea sagnnea promannem aplea ghorkara sovem ani aplea sasupai sovem nixtturayen vagta. Hi osli vagnnuk kuttumbachea vangddeam modem uchambollai utpon’n korta. Nixttur avoicho put jen’na logn zata ten’na tachi ghorkan’n krurponnan vagpak suru korta. Bhov korun aple sasumai sovem odik krurponnant vagta. Tika sarkem nakapuro korta, oslea vellar hi nixttur avoi apli chuk vollkhun gheta ani aple dhuvek pasun nixtturai bond korunk sangta. Kaim kuttumbanim krurponn ani nixtturai sodamchoch vevhar zala. Oslea prokornnak lagon kuttumbantli xanti pokhrun veta. Kuttumbamni khoreli xanti vosteli zalear sosnnikai khup mhotvachi. Ho tiatr hich dika apnnavpak ulo korta. 1987 vorsa ho tiatr Kala Academy-che chovdave tiatr sortint sador kelo.
Ok Bye Bye
“Oke Bye Bye” ho tiatr eka Gõychea kuttumbacher adarit asa. Hea kuttumbacho bapui, Gõychi osmitai, Gõychi sonskrutai, Gõychi porompora ani Gõychem daiz samballpak oso somoz gheun jiyeta. Tachi ghorkan’n ani dogam bhurgim modern toren zogpak sodtat. Hea bapaicho bhav aple dhuve borobor Canada-k asta. Tim Gõyam yetat ten’na vegllench polloitat. Gõykaram aplim ghorchim asat tim Gõychi osmitai Gõychi sonskrutai, Gõychi porompora ani Gõychem daiz samballpacho yotn korche svater modern toren zogtat. Hem pollovon tankam dukh bhogta. Canada-k thaun ail’lim tim apunn khas korun Gõychi tora vaprun jiyetat. Fuddem magir tim Canada-k vechem vo na ho prosn tankam sotaita. Gõychea moga khatir tim Canada-k vochpachem chintop bond kortat. Ho tiatr Gõychi osmitai, Gõychi sonskrutai, Gõychi porompora ani Gõychem daiz samballpak zai oso sondex porgottt korta. 1988 vorsa ho tiatr Kala Akademy-che pondrave tiatr sortint sador kelo.
Mhonvall Vikh
“Mhonvall Vikh” ho tiatr eke doriaveller axil’lea kuttumbachi kanni sangta. Hea kuttumbachi avoi oxikxit. Ticho ghorkar pordesant nokri korta. Poixeancho unnav tea kuttumban ken’nach onnbhvlo na. Hea kuttumbant vaddtte pirayechim don bhurgim astat, oxikxit avoik poixanchim axa lagta, heach karonnak lagon ti aplea ghorant poryattokank bhaddeak dovorta. Apunn ani bhurgim Sadhe khompttent ravpak eka payar ubi. Dubav na poixe gosgoxeamni yetat hem khorem punn sorv xevttim aplim bhurgim bhaddeak dovorlolea poryattokanche vaitt songotik vo probhavak lagon jivitachi dika chuktat. Doriaveller axil’lea kuttumbachi kanni aiz pasun jivall-jivi koxi pollovpak-onnbhovpak mellta. Char poixanche axek lagon bhov korun amchi tornni pillgi jivitachi totvam mul’leam konnxak marun bosleant. Gosgoxeamni poixe zoddle ani jivitachim totvam mul’leam ghannak dovorlim zalear mon’xak koslo faido? Hea prosnak zap sodunk lavpi ho ek probhavi tiatr. 1989 vorsa ho tiatr Kala Academy-che sollave tiatr sortint sador kelo.
Somaz Seva
“Somaz Seva” ho tiatr rajkornni fuddareanchem jivit machier sador korta. Ho rajki fuddari vechnnukam vellar zaitim asvasonam dita, jikhun ailea uprant ti asvasonam vevharant haddpacho proitn korta. Tim asvasonam palltana aplea khas mon’xank tancho lav mellcho, heach hetun sogllem korta. Ganvant somoz Fair Price Shop ghalchem asa zalear tem ghalop. Tem ghaltanam mat aplea ghorcheankuch tem cholovpak divop, oxe toren aplea ghorchea bhovttonnich udorgot korpi ho fuddari, hem oslem nepotism sohon zaina zaun ganvcho ek tornnatto taka ttok’kor dita ani apunnuch tache add vechnnukek ubo ravta ani jikhun nepotism sompoita. Rajki mollar nepotism asa hachem jivall-jivem chitr ho tiatr machier sador korta. Hem nepotism koxem sompovpachem hakai zap dita, somaz seva nitoll-nivoll monan korpak ho tiatr ut’tejon dita. 1990 vorsa ho tiatr Kala Academy-che sotrave tiatr sortint sador kelo.
Jivitacho Uzvadd
“Jivitacho Uzvadd” ho tiatr eka oxikxit tornnatteachea jivitacher uzvadd ghalta. Ho tornnatto oxikxit khoro punn tache kodden girestkai asta. Tacho somoz asta ki poixe mhollear sogllem. Hea poixank lagon taka man ani protixtta mellta. Lok koslea kariakromank lagon denngi magpak ailear to tankam rikamea hatamni porto dhaddinaslo. Fuddem ho tornnatto eke xikxit choliechea mogant poddtta. Hi choli to oxikxit mhonn kollun yeta ten’na taka soddpacho tharav gheta. Oslea vellar xikxonnachem mhotv to vollkhun gheta ani choliechea mogak lagon xikxit zaunk pavta. Mon’xa lagim poixe asle mhonn to sogllem mellovon gheunk xokta oxem na.poixamni xikxonn viktem gheunk zaina, hench sot ho tiatr prekxokancheam dolleam mukhar dovorta. 1991 vorsa ho tiatr Kala Academy-che otthrave tiatr sortint sador kelo.
Bhurgem Jivit
“Bhurgem Jivit” ho tiatr rostad bhurgeachem jivit prekxokam mukhar dovorta. Him rostad bhurgim kosli na kosli kosrot korun aplea potta-panneacho prosn soddoitat,konn konnache poixe faroitat, konn mocheank polish marta, konn ghaddi dhuta. Oxe toren aplem jivit zogtat. Ek somazsevika tanchea somporkant yeta. Ti tanchem jivit somzun gheta ani tache khatir vavurta, tankam vachunk, borovonk xikoita, tanchea jivitant promannikponnacho xegunn kirloita. Tannim somazant bore toren zogchem heach havesan tankam totvam mul’leamni nettoita. Jen’na te jea zhaddachea asrea khala ravtale tem zhadd katorpachem asta ten’na te aple nirodh ubartat oxe toren tankam zanniv yeta ki apunn sangata ravon zaitem borem korum yeta. Somazant zaitem torenchem noxtt cholta hem pavla-pavla zannovta. Zor tor hea somaz sevike bhoxen promannikponnan ani khorea monan somazachi seva kel’lizalear ho ak’kho sonvsaruch sorgachem rup gheupak kallav lagcho naslo. Barkayen niall kelo zalear hem sot ho tiatr uzvadd haddtta tem nodrek bhorta. 1991 vorsa ho niall kelo zalear hem sot ho tiatr uzvadd haddtta tem nodrek bhorta. 1991 vorsa ho tiatr Kala Academy-che otthrave bhurgeanche tiatr sortint sador kelo.
Ami Soglle Ek
“Ami Soglle Ek” ho tiatr don kuttumbanchi kanni vinntta. Ek kuttumb Kristanv zalear dusro Hindu. Hea kuttumba modem ekcharachem natem disun yeta. Jen’na vechnnuko yetat ten’na rajki fuddari apleak motam mellche axen Hindu-Kristavam modem futt ghaltat. Tanchim bhurgim college-ik vochpi, tim rajki fuddari kitem sangta toxem korpak bhov kustar. Tim apleak kitem khorem dista tench korpi mhonn hea tiatrant disun yeta. Rajki fuddareamni ji futt ghal’li ti, tim pusun uddoitat ani ekcharachem varem novean posroitat. Gõyant veg-vegllea dhormache monis zogtat. Tache modem xantichem varem posorta. Hem varem duxit korun nisvarthi monis vavurta. Oslea mon’xancher ho tiatr ek sonnsonnit thapott marta. dhormacho vegllochar asun monisponnachea natean zogunk ek uktto sondex mellta. 1993 vorsa ho tiatr Kala Academy-che ekunnisave tiatr sortint sador kelo.
Santa Clara Durbollanchi Ranni
“Santa Clara Durbollanchi Ranni” ho tiatr eke dhormik ostorechi jinn-kotha sangta. Santa Clarachem bhurgemponna velem jivit poilem nodrek dista, tem eka girest kuttumbant vaddtta tori punn tem aplem jivit zogtanam tika aplech bhitor ek unnemponn koxem zannovta. Apnnem durbollam sovem kitem tori korpak zai oxem tika mona pasun dista. Hench mon gheun tem durbollam khatir vavrunk fuddem sorta ani ek sonstha sthapit korta. Puraiponnan ticheach jivitacher adaril’lo ho tiatr. Somazant kaim monis asat je dusreanchea huskean zogtat. Bhov korun somazachea degek axil’leam sovem apli mhovallai tankam chakunk ditat. Hanchench poddbimb gheun ho tiatr zolmank aila. Ho tiatr khas korun Santa Clarachea attxim vorsanchea somorombha khatir uzvadda ailo. Hea tiatracho proyog 1994 vorsa St. Anthony High School, Monte de Guirim zalo.
Sanklleo
“Sanklleo” ho tiatr eka suttke zhuzareachi kotha machier sador korta. Ho suttke zhuzari Gõy premi. Purtugez jen’na Gõyant asle ten’na te apli hukumxai choloitale. Tancher zoit vhorun Gõy mukt zalem. He sombondi apli kamgiri korta ten’na taka oxem toxem aikuchem poddtta. Tachea kallzan ek vhoddli dukh disun yeta. Ti monnllear Gõy azun pasun bondkhonnint asa oxem taka dista. Hachem karonn mhollear Gõyant je rajkarbhari asat te apli hukumxai choloitat. Hech sombondi tache bore magpi taka vechnnukek bospak boll kortat. Her umedvar poixancho ani xokticho vapor korun vechnnukek jikunk pavtat. Fuddem magir taka tornnatteancho purnnponni protisad mellta. Gõyant jem noxtt ani broxttachar chol’lam tem somplem zalearuch Gõy novean mukt zavpak pavtolem. Hoch sondex tiatrachea podd’ddeanim pollovpak melltta. Vechnnukam vellar umedvar poixancho ani xokticho vapor kortat, osle noxtt chalincher boddi ubaril’li dista. 1998 vorsa ho tiatr Kala Academy-che chovisve tiatr sortint sador kelo.
Hello Uncle
“Hello Uncle” ho tiatr eke kuttumbacher adarit asa. Hem ek avoi bapui naxil’lem kuttumb. Dog bhav ani ekli bhoinn, tornnatte pirayer pavil’lim astat. Tankam kam’ mhollear dolleam mukhar naka punn borem jevonn, borem nhesonn khup avoddtta.Tankam poixanchi chinta na, tancho titiu (Paternal uncle) England-ak asta. To tankam magtat titlei poixe dhaddtta. Him tegaim ek-ek fottinchem karonn toyar korun poixe magit ravtat. Fuddem magir tancho uncle aple ghorkan’ni borabor Gõyam yeta.Tanchem fottinchem prokoronn uncle-ak spoxtt zata. Oslea vellar tancho uncle tanche khatir nokrechi bondabost korta. Kam’ mellona mhonn bekar ravop, hem manya korpak zata. Punn kam’ sodinastana bekar ravop ani bekarponnachem sukh bhogop hem manya korpak khup kotthin. Jim konn bekar bhonvtat ani bekarponnachem sukh bhogtat, tancher ho tiatr ek sonnsonnit tapott marta. 1990 vorsa Vandana Productions hanche tiatr sortint sador kelo.
Accident
“Accident” hea tiatrant don kuttumbachi kanni aspavil’li asa. Eka kuttumbant ek zoddkar put, tachi avoi ani bhoinn ravtat zalear dusrea kuttumbant ek zoddkar bapui,tachi ghorkan’n ani dhuv ravtat. Donui kuttumbache don zoddkar aplea ghorabeachem udarposonna khatir bhar gheun vavurtat tem disun yeta. Zoddkar put ani zoddkar bapui accident-ak sampoddttat. Zoddkar put moron veta ani zoddkar bapui opangull zaun ghora urta. Accidenta –ak lagon hea donui kuttumbacher koslo porinnma zata tem disun yeta. Donui kuttumbam dukhachea lharank fuddo kortat. Tanche jinnent ani jinne bhovtonnim kanttech kantte tanchi vatt polloitat. Accident zata ten’na somaz tankam churchurta. Zoso-zoso kall bhorta toso-toso somaz tanakm visorta. Tea kuttumbache hal mat chaluch urtat. Accident ho tiatr accident zalea uprant kosle porinnam zata hacher uzvadd ghalta. Bhov korun zoddkarak accident zata ten’na kuttumbachem nisonntton zata hem spoxtt korta. Teach borabor somzan ani sorkaran osleam kuttumbam khatir arthik palov diuncho mhonn sondex porgott korta. Ho tiatr 2010 vorsa Kala Academy-che postisve tiatr sortint sador kelo.
Kal ani Aiz
“Kal ani Aiz” ho tiatr don ghorabeanchi kanni prekxokam mukhar dovorta. Ek ghorabo adle porompore promannem cholpi zalear dusro ghorabo arvil’le pod’dotin zogpi. Adle porompore promannem cholpi ghorabo aple poromporent motiam-mannkam asat mhonn zannun ghetat. Adli porompora mhollear aplem daiz mhonn svikartat. Hem daiz amcheam purvozamni pillge pillgetlean gheun amkam favo kelam ani tatunt sonskrutayechi zhor vhanvta hem pattvon dilam. Zalear dusro ghorabo arvil’le pod’dotin zogta ani purvil’le sonskrutaye promannem zogtoleanchi fokannam martat tem dista. “Kal ani Aiz” ho tiatr mon’xan kallachea bodlant aplim totvam-mul’leam koddek uddoileant tacher uzvadd ghalta. Amchea purvozamni pillge pillgetlean aplea gineanache fatrir ghasun amkam zannvik bhanddaracho ros dil’lo asa, he zannvayecho poripurnn lab mellovonk ho tiatr udeox dita. Ho tiatr 2011 vorsa Kala Academy-che xet’tisve tiatr sortint sador kelo.
An’naddi
“An’naddi” ho tiatr eka an’naddiponnam kortolea bhurgeachem jivit prekxokam mukhar dovorta. Ho bhurgo konnacheach dolleam mukhar naka asta. Tachem mostemponn lokank sohon korun ghevpak kustar zatalem. Eka dadleak tor tacho dolle futton rag yetalo. Ho dadlo tea an’naddi bhurgeak hat bhor pois dovortalo. Eka disak hea dadleager ek chor yeta ani sogllem chorun vhorpache vattek asta. Oslea vellar ho an’naddi bhurgo aplea an’naddiponnacho vapor korun tea chorak fottoita. Aplea an’naddiponnantlean huxarkai dakhoili dekhun tachi tust-tokhnnai kel’li hea tiatrant spoxtt zata.Zo konn dusreak fottovpak sodta punn xevottak apunnuch fottovta tachi got naddak sovai nadd oxi zali mhonntta. Oslich got hea tiatrant tea chorachi zaunk pavta. Ho tiatr 2011 vorsa bhurgeache tiatr sortint sador kel’lo.
Mai mhaka ghora vhor
“Mai mhaka ghora vhor” ho tiatr eka bhurgeachi kotha vinntta ho bhurgo aplea ghorant apleak apli opurbai, favo to mog dinat oxem zannun gheta. Khorem mhollear oxem asona. Ek dis hea bhurgeacho mama taka xikop diunche khatir apleager vhorpacho prostav manddtta. Hea prostavak ho bhurgo aitea monan raji zata.Mamager gelea uprant kaim disamni taka aplea ghorcho ugddas yevpak lagta.Ugddas yevpachem karonn mhollear tachea mamagelo lok taka titlim borim korinat.Apleak aplem ghoruch borem hem to mania korun gheta ani apela ghora portota.Ho tiatr Ravindranath Tagore hache eke kothecher adarit asa. 2012 vorsa, 150 vorsachi joyonti monovpachea suvalleak, ho tiatr sador kel’lo.
Novi Dixa
“Novi Dixa” ho tiatr don rajki fuddareanchem jivit machier sador korta. Eklo rajki fuddari kitlinch vorsam rajkaronnant asta. Ho fuddari apleponnant bhorsun broxttachari chal zogta. Vechnnuk zaunchi asta ten’na ek novo kaido chalik lagta, to mhollear Right to Reject. Hea kaidea onusar tuka somoz konn naka tache add (negative voting) mot marpak melltta. Eka tornnatteachem protinidhik rajkaronnant jem vaitt cholta tacher nixedh marta ani broxttachari fuddareak haroita. Ek ostori fuddari vechnnuk jikhta. Ti jikhun ailea uprant adlea broxttachari fuddarea poros noxtt thorta. Tika rajkaronnant ek voros bhorta mhollear Right to Recall kaido ostitvant yeta. Hea kaidea onusar zo rajki neta lokak naka dista, taka portun vechnnuk korun harovpak zata. Oslea vellar teach tornnatteache protinidhik patr te odik broxttachari ostorek harovpak zoit melloita.Anna Hazare sarkea mhan netean rajkornni mollar novi dixa mellchi mhonn nove prostav manddil’le tacher adarit ho tiatr zolmank ail’lo asa. Purai rajkoronn nitoll-nivoll zaunchem, hoch husko ho tiatr porgottaita. Ho tiatr 2012 vorsa Kala Academy-che att’ttavisve tiatr sortint sador kelo.
Nit Onit
Nit Onit ho tiatr eke tornnatte somazsevikechem jivit machier sador korta. Hi somazsevika somazant ghoddt’tolea vaittacher nixedh marta, bhov korun ostorecher zaupi on’nea add aplo tallo ubarta. Ostorechea vegllea-vegllea prosnank ti fuddo korta ten’na tika kaide xist pallpi mon’xacho favo to protisad mellona. Eka disa ek noxtt monis ticher bolatkar korta. Tinnem dusreanche prosn mettovpak proitn kele punn ticho khud prosn soddovpak tika kaide xist pallpi mon’xachi vitt yeta. Fuddem magir toch noxtt monis tiche ixttinicherui bolatkar korta. Oslea vellar ti ragabhorit zaun tea noxtt mon’xacho khun korta. Sorv xevttim ti prekxokank ek mhotvacho prosn vicharta “hanvem kelea ti Nit vo Onit”? Somazant choliam-bailancher zaiti onit zata. Hi onit tannim moneanim sosop vo ticher aplo nirodh ubarop? Hea prosnak ho tiatr ek zap zata. Ho tiatr 2013 vorsa Kala Academy-che ekunntisve tiatr sortint sador kelo.
Prokaxit Pustokam
Tomazinho Cardozan aiz pasun 25 pustokam uzvadda haddleant. Him sogllim pustokam omor prokaxonan prokaxit keleant. Tannem boroil’li probhavik likhnni puroskaranchem bhag zoddunk pavleant. Kanttech kantte ani thembe hea don pustokank Goa Konknni Academy-che puroskar lableat zalear jhelo ani paklleo hea don pustokank Konkani Bhaxa Monddollache puroskar lableat. Prokaxit pustokanchi volleri oxi asa:
English bhaxen (Essays)
Tomazinho Cardozan tiatrachea mollar aplem khaxelem yogdan dilam. Tachem tiatr likhann ani tiatra vixim kel’le lekhon polloilear taka atanchea kallacho ek utkruxtt tiatrist mhonnop soma asa.
Sondorbh
वर्ग:Romi panam वर्ग:Tiatrist
Panyam' Painzonnam - Dekhni
“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”
Panyam' Painzonnam
Anklets on the feet
Type: Deknni
Source: José Pereira/ Micael Martins. A Sheaf of Deknnis,
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Translated by José Pereira
Panyam' painzonnam,
Anklets on the feet,
Nakako notem.
A ring on the nose.
Sor' sor' sor' kon-nak' bai,
Don't make that scraping noise (so, sor, sor) on the ground, my dear lady.
Panyanchem karhi (kaddi) zotem.
Take your sandals off.
Ailol' Kuxttoba
Kuxttoba had come
Polleiat
Dekhnni
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देखणी / Dekhnni वर्ग:Romi panam
Reindeer
Renddiyor (kull : sorvhiddi, prozati : rongifor, xastri-i namv rongifor tteronddos). Ut'tor yurop ani ut'tor axia khonddant mellpi ek mrig (horonn). Hech zatichem punn akaran matxem vhodd horonn ut'tor omerikent melltta. Taka keribu oxe mhonnttat.
Hornnachea her zatimni renddiyor hich zat monxallil'li asa. He zatint nor ani madi hea dogankuy xingam asat.
renddiyorachi toklesokott lambai 1.2 te 2.2 mittor. Tachem vozon sumar 90 te 318 krigre. Itlem asta. Tachea angar 2 te 4 sem'mi. Lambayeche datt kems astat. Tachea mullant movo kesancho datt thor asta. Xingam lamb patllil'lim, vegvegllea akaranchim asun tanche fantte tonkache astat. Bhumveamvlean ayil'li xingam mukhar ayil'lim astat. Dor vorsa nouhemborant (ximyalleant) xingam gollun poddttat ani uprant rokhddinch novim xingam yeunk survat zata. Survatik yeupi xingam movo ani sponjeavorim burak axil'li astat. Tankam rogtachi purounnuy bhorpur promannant zata. Kaim tempan rogtachi purounn bond zatkoch xingam ghott'tt zatat.
Renddiyoracho rong choddso topkiri va korddo asta. Sokoilo bhag dhovo va fikott rongacho asta. Ximya disamni topkiri rongachem rupantor dhovea rongant zata. Khur rund, posrott ani vhodd khanch poddil'le axil'lean movo zomin va borfauylean cholop taka kotthinn zaina. Te vorak 32 kimi. Gotin provas kortat. Borfachea vattharant tankam gaddyek zumptat.
Renddiyor ho kollpamni bhomvpi pranni, dusmanachi sulus lagpi mhonnttokoch te vattkulle ube rautat ani xistin fuddem votat. Tea vellar tanchim xingam-i eke vixixtt pod'dotin vattkullim ghumvtona distat. Sopttemborache okherek hozaramni renddiyor ekttham-i yeun datt ranant raunko votat. Purai ximyallo thoim kaddun vosont rituche survatik lhan ttollkim korun porot yetat. Zhaddanchi tornnim panam ani tonn hem tachem khann. Ximyalleant te dogddoful ani xoival khatat.
Oxmoyugant sumar 25 te 30 hozar vorsamadim renddiyor yuropant mellttale. Purvil'lea kallasaun he pranni monxallil'le asunk zai. Udent saiberiantleo tungos ani chukchi heo zomati renddiyorocho upeg tacher bosun toxench saman pois vhorpakhatir ani borfanoileo chakabogor gaddeo oddpakhatir kortale. Ut'tor yuropantlea skeddenivhiyon dexantlea heddgea zomatinche lok bhar vhorpakhatir renddiyorocho upeg kortale. Hea pranneaposunuch tankam mams ani dud mellttalem. Renddiyorachea dudantlean gaichea dudaporos choupttin lonni yeta ani dudacho upeg pieupakhatir chijh korpakhatiruy kortale. Tachea katddeaposun poteo toyar kortale.
Tanchem nak tikxonn asta. Dhokeachi suchounni korpakhatir renddiyor apli xempddi voir korta.
Stholantorachea vellar nor ani madi mazar yetat. Tacho gurvaroponnacho kall sumar 240 disancho asta. Madi 1 te 2 pilam kaddtta. 1 te dedd vorsamni pilam pirayent yetat. Tanchem aixu sumar pondra vorsanche asta.
Polleiat
Reindeer
कीटकनाशकां
कीटकनाशकां मनीस आनी मोनजात हांकां जावपी कांय रोगांच्या जंतूंचो प्रसार करपी तशेंच शेतांतलीं पिकां, सांठयल्लें अन्नधान्य, कपडे, लांकूड हांच्या सारकिल्या जीवनावश्यक सामग्रीचो इबाड करपी कीटकाचो (कीडींचो) नाश करपाखातीर जीं रसायनां वापरतात तांकां कीटकनाशकां अशें म्हण्टात. उपद्रवी कीटकांचो नाश करपाच्यो पध्दती खूब पूर्विल्ल्या काळसावन प्रचलित आसात. पूण हालींच्या काळांत मोट्या प्रमाणाचेर रसायनांचो वापर करून कीटकांचो नाश करपाच्यो पध्दती अस्तित्वांत आयल्यात. आर्सेनिकाचो (arsenic) कीटकनाशक म्हूण वापर जातालो, असो उल्लेख प्लिनी (इ.स. ७०) हाणें आपल्या बरपांत केला. गंधक जळयल्यार ताच्या धुंवरान कीटकांचो नाश जाता असो उल्लेख होमर हाच्या ग्रंथांत सांपडटा. रोमन लोक कीटकांचो नाश करपाखातीर ‘हेलेबोअर’ हे वनस्पतीच्या मूलक्षोडाचें (root-stock) चूर्ण वापरताले. सोळाव्या शतमानाचे अखेरेक चिनी लोकांनी आर्सेनिक सल्फाइडाचो (arsenic sulphide) उपेग कीटकनाशक म्हूण केलो. भारतांत पूर्विल्ल्या काळांत कीटकांचो नाश करपाखातीर विखाचो उपेग करताले, अशे उल्लेख मनुस्मृति, कौटिलिय अर्थशास्त्र, सुश्रुतसंहिता ह्या पूर्विल्ल्या ग्रंथांत सांपडटात. आर्विल्ली कीटक नियंत्रण पध्दत दुसर्याृ म्हाझुजाच्या काळांत प्रचलित जाली. डी. डी. टी. (D.D.T.) आनी बी, एच्‌. सी. (B.H.C.) ह्या सेन्द्रिय कीटकनाशकांच्या सोदाक लागून कीटक नियंत्रण पध्दतींत मोटी क्रांती घडून आयली. भारतांत जी हरित क्रांती जाल्या, तिचें चडशें श्रेय ह्या कीटकनाशकांक वता. १९३६ वर्सा ३० कीटकनाशकांची नोंद जाल्ली. आयज हो आंकडो १४०० चे वयर गेला. कीट्कनाशकांचे कांय प्रकार आसात ते अशे:
जंतूनाशकां (Insecticides)
शेताक तशेंच घरांत उपद्रव करपी किडींक (insects) मारपाखातीर वापरतात तीं वखदां.
चितोनाशकां (Fungicides)
बुरशी वा चित्यापसून जावपी रोगांआड वापरपाचीं वखदां.
जीवणुनाशकां (Bactericides)
बारीक जंतूंपसून जावपी रोगाआड हीं वखदां वापरतात.
कोळीनाशकां
कोळी मारपाक वापरतात तीं वखदां
सुत्रकृमीनाशकां (Nematicides
सुत्रकृमीपसून जावपी रोगांआड वापरपाचीं वखदां.
नडणीनाशकां (Weedicides)
शेतांत उपद्रव करपी नडणेआड मारपाचीं वखदां.
हीं सगळीं कीटकनाशकां बाजारांत फुडल्या स्वरूपांत मेळट: पातळ (liquid) – देखीक: डिमेक्रोन, पिठो (dust) – देखीक: बी. एच्‌. सी., खडे (granules) – देखीक: फुराडोन, गुळयो (tablets) - देखीक: ॲल्युमिनियम फोस्फाइड (Aluminium Phosphide).
मोठ्या प्रमाणांत वापरांत आशिल्ल्या कीटकनाशकांची माहिती थोड्याभितर अशी:
१. जंतूनाशकां:
(अ) बी. एच्‌. सी., ’गॅमेक्झिन’ ‘सबमार’ ह्या सारक्या वेपारी नांवांन मेळटा. हें वखद दोन प्रकारांत मेळटा. बी. एच्‌. सी. १० टक्के आनी बी. एच्‌. सी. ५० टक्के. बी. एच्‌. सी. १० टक्के ह्या वखदची धुंवरी मारतात. तशेंच कसलोय रोंपो कोरेट सारक्या वेपारी नांवान पातळ स्वरूपांत मेळटा. फांफूडल्या उपरांत ह्या वखदाचे अंश पिकाचेर चड काळ उरना, ताका लागून भाजी जांव फळां काडपाच्या वेळार कीड आयली जाल्यार ह्या वखदाचो वापर करतात.
२. चितोनाशकां (Fungicides):
(अ) बोर्दो मिश्रण: हें वखद तयार स्वरूपांत बाजारांत मेळना. मोरचूद (Copper Sulphate) आनी चुनो हांची भरसण करून हें वखद तयार करतात. चित्यापसून जावपी बर्यारचशा रोगांआड ह्या वखदाचो वापर करतात. सुपारेच्या कोळेरोगाआड ह्या वखदाचो चड वापर जात. (ब) कॉपर ऑक्सीक्लोराइड: ‘ब्लायटोक्स’, ‘फायटालोन’, अशा बाजारी नांवान, उदकांत विरगळपी पिठ्याच्या रूपांत मेळटा. सुपारेचो कोळेरोग, चरांतलीं रोपां कुसपी रोग, ह्या सारक्या रोगांआड ह्या वखदाचो वापर करतात. (क) गंधक: ‘सल्फेक्स’, ‘क्टेसल्फ’, ह्या सारक्या बाजारी नांवान हीं वखदां, उदकांत विरगळपी पिठ्याच्या रूपांत मेळटात. भुरी रोगाचेर ह्या वखदाचो वापर करतात. (ड) कार्बेन्डाझीन: ‘बावीस्टीन’, ‘बी-स्टेन’ ह्या बाजारी नांवांन उदकांत विरगळपी पिठ्याच्या रूपांत मेळटा. फांफुडल्या उपरांत हें वखद रोपाच्या आंगांत भिनता. भाताचेर पडपी ‘चर्मो’ तशेंच हेर बर्याळच चित्यांपसून जावपी रोगाआड ह्या वखदाचो वापर करतात. भाजयेच्या बियांक लावपाकूय ह्या वखदाचो वापर करतात. (इ) पारयुक्त: ‘ॲग्रेसोन’, ‘सेरेसोन’, ‘पारासोन’, ‘ॲरेटोन’ ह्या सारक्या बाजारी नांवान पिठ्याच्या रूपांत मेळटा. हीं वखदां फकत बियांक चोळपाखातीर वापरतात.
३. जीवाणूनाशकां (Bactericides):
स्ट्रेप्टोसायक्लीन – बारीक जीवाणूंपसून जावपी रोगाआड ह्या वखदाचो वापर करतात, भात तशेंच मिरसांगेचेर पडपी ‘करपो’ रोगाआड ह्या वखदचो वापर करतात.
४. मूषक नाशकां:
(अ) झींक फोस्फाईड: ‘राटानोल’, ‘झींक टॉक्स’ ह्या सारक्या बाजारी नांवान पिठ्याच्या रूपांत मेळटा. ५०० ग्रॅम पीठांत, २५ ग्रॅम हें वखद घालून, तातूंत थोडेशें तेल घालून ताच्यो गुळयो करून हुंदरांक दवरतात. (ब) वारफारीन: ‘रोडाफरीन’, ‘वारफाटोक्स’ ह्या सारक्या वेपारी नांवांन, पिठो तशेंच केकाच्या रूपांत मेळटा. १८ भाग पिठांत एक भाग वखद आनी थोडेंशें तेल घालून हुंदरांक खावपाक दवरतात. (क) ॲल्युमिनियल फोस्फाईड: ‘अलफोस’, ‘सेलफोस’ ह्या सारक्या बाजारी नांवान गुळ्यांच्या रूपांत मेळटा. हुंदराच्या एका बिळांत दोन गुळतो घालून, बीळ बंद केल्ल्यान हुंदीर घुस्मटून मरता.
५. कोळीनाशकां:
हेर किडींक वापरतात तीं सगळीं वखदां कापोडयांआड उपेगी पडनात. तेखातीर गंधक, केलथेन हांच्यासारकीं खास वखदां वापरतात.
नडणीनाशकां (Weedicides): नडणीनाशकांचे दोन प्रकार आसात.
१. एकपरिणामी
२. भोवपरिणामी.
'''१. नडणी किल्लून येवचे पयलीं मारपाचीं वखदां (Pre-emergence)
२. नडणी किल्लून आयल्या उपरांत मारपाचीं वखदां (Post-emergence).'''
मोट्या प्रमाणांत वापरांत आशिल्लीं कांय मुखेल नडणीनाशकां अशीं: २-४-डी: ‘फ्रर्नोक्झोन’, ‘विडोल’ सारक्या बाजारी नांवान मेळटा. नडणी किल्लून येवचेपयलीं तशेंच नडणी किल्लून आयल्या उपरांत अशा. दोनूय तरांनी ह्या वखदाचो वापर करूं येता. भात, ऊंद ह्या सारक्या पिकांतली नडणी मारपाक ह्या वखदाचो वापर करूं येता. पॅराक्वाट: ‘ग्रामाक्झोन’ ह्या बाजारी नांवान मेळटा. हें भोवपरिणामी नडणीनाशक आशिल्ल्यान हाचो फळझाडाच्या पोरसांनी आशिल्ले नडणेआड वापर जाता. अट्राझीन: अट्राटाफ ह्या बाजारी नांवान मेळटा. नडणी किल्लून येवचेपयलीं मारपाचें हें वखद, ऊंसांतली नडणी मारपाक वापरतात. प्रोपानिल: ‘स्टॅम-एफ-३४’, ‘हग्जानिल’ ह्या सारक्या बाजारी नांवान मेळटा. हें वखद नडणी किल्लून आयल्याउपरांत मारपाचें एकपरिणामीनडणीनाशक आसून हें भातांतली नडणी मारपाक वापरतात. ब्यूटाक्लोर: ‘मेचेट’ ह्या वेपारी नांवान मेळटा. नडणी किल्लून येवचे पयलीं मारपाचें हें एकपरिणामी वखद आसून तें भातशेतीचे नडणेआड वापरतात.
दुसर्याम म्हाझुजाउपरांत संश्र्लेशित (synthetic) कीटकनाशकांची मोट्या प्रमाणांत निर्मिती सुरू जाली. कीटकनाशकांविशींचें मुळावें संशोधन, निर्मिती, वापर आनी निर्यात हांचे विशीं इंग्लंड, अमेरिकेचीं संयुक्त संस्थानां, स्वीत्झर्लंड आनी अस्तंत जर्मनी ह्या देशांत नेटान प्रगती जाली. जपान आनी युरोपीय राष्ट्रां हांणी कीटकनाशकांच्या धंद्यांत १९६० उपरांत बरीच प्रगती केल्या. भारतांत १९५२ त कीटकनाशकांचें उत्पादन करपी कारखाने सुरू जाले. ते उपरांत सुमार १२ वर्सांनी कीटकनाशकांचो उपेग शेतांत मोट्या प्रमाणांत जावपाक लागलो. हो वापर जसोजसो वाडत गेलो तसोतसो तांच्या निर्मिर्तीच्यो नव्यो येवजण्यो अंमलांत आयल्यो. आयज भारतांत सुमार वीस कारखाने वेगवेगळ्या कीटकनाशकांची निर्मिती करतात.
कीटकनाशकांच्या वापराक लागून रोग आनी किडींचेर आळो बसता आनी ताका लागून शेती उत्पादन वाडटा, हें जरी खरें आसलें तरी ह्या कीटकनाशकांचो मुक्त आनी अती वापर जावपाक लागिल्यान जायते धोकेय निर्माण जाल्यात. पर्यावरण दुशीत जालां. बरीचशीं कीटकनाशकां जीं पिकांचेर फवारतात, तीं पावसच्या उदकांवांगडा जमनींत भरसतात आनी ताका लागू बांयचें आनी झर्याचचें उदक दुशीत जाता. हालींच केल्ले एके पळोवणेंत अशें दिसून आयलां की, बांयच्या उदकांत कीटकनाशकांचे अंश दिसान दिस वाडट आसात. बरेच खेप भाजीपालो जावं फळझाडांचेर वखद मारून रोखडीच दोन ते तीन दिसांनी ही भाजी जावं फळां बाजारांत विकपाक हाडटात. अशे तरेन कीटकनाशकांचे अंश मनशाच्या पोटांत वतात आनी ते आंगाच्या वेगवेगळ्या भागांनी पातळटात. ताका लागून मनशाक जायते तरेचीं दुयेसां जातात. संवसारीक भलायकी संघटनेन केल्ले एके पळोवणेंत अशें दिसून आयलां की विकसनशील देशांत, कीटकनाशकांची विखबाधा जावन दर वर्सा सुमार धा हजार लोक मरतात आनी सुमार एक लाख पंचाहत्तर हजार लोक दुयेंत पडटात. कीटकनाशकांच्या वापराचो सगळ्यांत मोटो धोको म्हळ्यार कांय तेंपान किडी तशेंच रोग जंतूंच्या आंगांत कीटकनाशकांक प्रतिकार करपाची शक्त तयार जाता. ताका लागून कांय तेंपान ह्या वखदंचो तांचेर कांयच परिणाम जायना.
कीटकनाशकांचो खूब मोट्या प्रमाणाचेर उपेग जावपाक लागिल्ल्यान १९६० वर्साउपरांत अस्तंत्या देशांप्रमाणूच भारतांत कांय भौशीक भलायकेविशींच्यो समस्या निर्माण जाल्यो. ‘गॅमेक्झिन’, ‘पॅराथिऑन’ हीं कीटकनाशकां भरसल्लें अन्न खावप जाल्ल्यान भारताच्या कांय वाठारांत विखबाधेचे प्रकार घडले आनी तातूंत कांय जाणांक मरण आयलें. ताका लागून कीटकनाशकांचें उत्पादन आनी विक्री हांचेर कांय निर्बंध आसचे, ही जाणविकाय सगळ्याक जावपाक लागली. हे धर्तेचेरूच १९६८ च्याकीटकनाशकांविशींच्या कायद्याची येवजण केली. मनीस पोशिल्लीं जनावरां आनी कांय रानवट प्राणी हांच्या जिवीताक जावपी अपाय टाळपाखातीर कीटकनाशकांचें उत्पादन, येरादारी, वितरण आनी विक्री हांचे नियंत्रण करप हो ह्या कायद्याचो हेत आसा. हो कायदो ४ ऑगस्ट १९७१ सावन लागू जालो आनी ताचेखातीर मध्यवर्ती सल्लागार समिती आनी नोंदणी समिती हांची नियुक्ती जाली. ह्या कायद्याचेर आदारीत अशी एक नेमावळ तयार केल्या. ह्या कायद्याक एक परिशिश्ट जोडिल्लें आसून तातूंत ११० पदार्थांचो कीटकनाशकां म्हूण आस्पाव केला आनी वेळानवेळ गरजेप्रमाण मध्यवर्ती सल्लागार समितीचो समीतीप्रमाण हे वळेरेंत बदल करपाविशींची तरतूद करून दवरल्या.
Calangute Praie
Polleiat
Calangute Ganv
Calangute Praie
Goy Wikivoyage
वर्ग:Konknni वर्ग:Goycheo Vello, Praieo ani Doryadego वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
प्रमिलाताई कांत जांबावलीकार
प्रमिलाताई कांत जांबावलीकार ह्यो सुटके झुजारी आशिल्ल्यो.
जल्म
प्रमिलाताई कांत जांबावलीकार हांचो जल्म काणकोण तालुक्यांतल्या पैंगीण गांवांत 1912 वर्सा जालो.
शिक्षण
लग्ना पयलीं तांचें शिक्षण चवथी मेरेन आसलें. पूण लग्ना उपरांत तांणी पुण्याच्या कर्वे विद्यापिठांतल्यान एस.एस.सी. मेरेनचें शिकप घेतले.
स्वातंत्र्याची चळवळ
गोंयांत हिंसक दहशतवाद आपणावन काम करपी जसो पंगड आसलो तसोच महात्मा गांधीजींच्या अहिंसात्मक मार्गान वचपी सत्याग्रहींचोय एक गट आसलो. ह्या अहिंसक मार्गान वचप्यांमदी एक आसले श्री. पुरूषोत्तम काकोडकार.
स्वातंत्र्याची चळवळ निर्माण करचे पासत गोवा सेवा संघ हे संस्थेच्यो प्रमिलाताई क्रियाशील सभासद आसल्यो. गोंय पुर्तुगेजांच्या बंदपासांतल्यान बेगीनांत बेगीन मेकळें करचे पासत गोंय मुक्ती लढ्याची पुर्वतयारी करप हेंच ही संस्था निर्माण करपाचें मुखेल कारण आसलें.
पुर्तुगेजांच्या शेकाखालचो काळ म्हणल्यार भिरांतेन दीस काडपाचो. बायलांचें जिवीत तर चार वण्टी भितर बंदिस्त. चार चवगांत मिसळप साप उणें. अश्या ह्या काळांत प्रमिलाताई जें काम केलां ताका तोड ना.
योगदान
तांणी मडगांव शारांत आपल्या कामाक सुरवात केल्ली. बायलां-चलयांक एकठांय करून तांणी पेटी-चरखो हाडून सूत विणपाचे वर्ग सुरू केल्ले. सूत विणले उपरांत महात्मा गांधीजींच्या आश्रमांतली प्रार्थना म्हणटालीं. समाजीक, राजकी प्रस्नांचेर चर्चा जाताली. अश्या ह्या कार्यावळींतल्यान कळत – नकळत लोकांच्या मनांत आत्मविश्वास वाडीक लागतालो आनी स्वातंत्र्याविशीं जागृताय करपाच्या मुळाच्या कामाक गती येताली. आपलीं भुरगीं व्हड जातकच गोंय मुक्ती संग्रामांतल्या सुटके झुजांत वांटो घेवपाक सुरवात केल्ली. तांच्या घरांत कार्यकर्त्यांच्यो बसका जाताल्यो. नाथ पै, बाळा काकोडकार, वसंत मळये आदी भुमिगतांचें थाणें म्हणचे हांचे घर. तशेंच कार्यकर्त्यांच्या नांवाच्यो यादी, लिपचोरयां पत्रकां, बाँम्ब तयार करपाक लागपी सामान तांच्याच घरांत सांठोवन दवरताले. डाँ. राम मनोहर लोहियांनी गोंयकारांच्या मनांत स्वतंत्रतायेची जी ज्योत पेटयल्ली आनी ज्या असंख्य निसुवार्थी व्यक्तिनी त्या संग्रामांत वांटो घेतिल्लो तातूंत प्रमिलाताईंचोय व्हड वांटो आसा. तांणी लग्ना उपरांत आनी भुरगीं व्हड जातकच ख-या अर्थान समाजकार्याक सुरवात केली. तांणी बायलांनी साक्षर जावंचें, राजकारणांत वांटेकार जावन समाजांत जावपी अत्याचारांक आळाबंदा हाडचे पसत वावुरचें म्हूण काळजांतल्यान यत्न केले. 18 जून 1947 त लोहियांनी सुरू केल्ले चळवळीक एक वर्स पुराय जाल्लें. त्या दिसा सत्याग्रह करून सभाबंदीचें, भाशणबंदीचें आनी कायदो भंगाची तयारी गोंयांत गांवां गांवांनी चलताली. पुर्तुगेज सरकाराक हाचो दुबाव लागलो आनी तांणी धरपकड सुरू केली.
बंदखणिची शिक्षा
प्रमिलाताईन मडगांव शारांत कायदो मोडून मिरवणुकीचें संचलन केल्ले खातीर सरकारान तांकां अटक केली. शिवाय घराची झडटी घेतली. तेन्ना तांकां बाँम्ब तयार करपाचें सामान तशेंच आक्षेप घेवपा सारक्यो कांय वस्तू सापडल्यो. तांकां एक म्हयन्याची शिक्षा जाल्ली. पूण दंड फारीक केल्ल्यान तांची बंदखणींतल्यान आठ दिसां भितर मेकळीक जाली. परत तांच्यो सभा, विणकाम सुरू जाल्लें. जेन्ना तांकां परत धरतले हाची सुलूस लागली, त्या बरोबर 1952 वर्सा त्यो मुंबय गेल्यो. 1961 त गोंय स्वतंत्र जातकच त्यो गोंयांत परतल्यो. कांदोळीच्या प्रोव्हिदोरीच्या महिलाश्रमांत तांणी सुपरिटेंडन्ट म्हणून काम केलें. ओपिनियन पोलाच्या कार्यांत सक्रिय वांटेकार जाल्यो.
मरण
आपले तांकी प्रमाण, निसुवार्थीपणान आनी निर्भयतेन, गोंय मक्ती संग्रामांत वांटेकार जाल्ली प्रमिलाताई 1981 वर्सा संवसाराक अंतरली.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Poltoddi Voron Pavoi - Dekhni
“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”
Poltoddi Voron Pavoi
Reach me to the opposite bank
Type: Deknni
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Hatachim kaknnam ditam,
I give you the bangles from my hands,
Poltoddi voron pavoi;
Reach me to the opposite bank.
Fulanchi fanti ditam,
I give you this string of flowers,
Poltoddi voron pavoi.
Aga tarya, tarya mama,
Oh Boatman, Oh boatman Uncle,
Mhaka voron pavoi poltoddi,
Reach me to the opposite bank,
Oi poltoddi.
Yes, opposite bank.
Polleiat
Dekhnni
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देखणी / Dekhnni वर्ग:Romi panam
Portugala' Saun - Dekhni
“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”
From Portugal
Type: Deknni
Source: José Pereira/ Micael Martins. A Sheaf of Deknnis,
Musical form: Pereira
Literary form: Political agitation
Translated by José Pereira
Aila ek firngi.
A Portuguese has come.
Bollsantum galnum dada,
Having in his pocket, father,
Ottra rupoi-i.
पेद्रुचें दुस्रें पत्र
पेद्रुचें दुस्रें पत्र
Second Epistle of Peter
ह्या दूसऱ्या पत्रांत पेद्रू आपल्या पयल्या पत्राची आनी तांतूं दिल्ले शिकवणेची खबर कर्ता. हें दुस्रें पत्र चड करून धाकटे आजियेच्या त्याच क्रिसती सभांक बरयलांशें दिसता. तांचे मदें खटे शिकवपी, शासत्र-विरधी आनी फटवपी उपरासलले, देखून ताणें हें पत्र बरयलें. तांचें बरें सुगुणी जिवीत इबाडून आनी जेजू क्रिसताच्या दूसऱ्या येणन्याचो आनी संवसाराच्या शेवटाचो भावार्थ सडून, ते खटे शिकवपी तांकां खटी सत्त्या भासायताले. तांचे खटे शिकवणेन उपरासलल्या प्रस्नांक जेजूक खाजा पलेल्लो आनी आयकल्लो त्या गवाय्ां कडल्यान मेळता : हे की देवाची आनी समिया जेजुची विस्वास फावो आसलली खरी वळख दितात. ह्या पत्राचो शेवट म्हळ्यार त्या क्रिसती सभांच्या भावांभयणिंचो भावार्थ घट करुंक आनी खट्या शिकवपियांच्या चपक्यांत पडना जावंक तांकां राखूक.
हें पेद्रुचें दुस्रें पत्र आनी जुदाचें पत्र इतलीं एकामेकाक लागीं आसात, की पेद्रू आपल्या सांगाती धरंदुताचें पत्र वळखतालो आनी ताच्या कल्पनांचो ताणें उप्योग केलो म्हळ्यार जाता.
ह्या पत्राचो बरयणार आपणाकूच “ सिमांव पेद्रू, जेजू क्रिसताचो सेवक आनी धरंदूत” म्हणटा. आपून समिया जेजुच्या रुपांतराचो खाशा गवाय म्हण सांग्ता, आनी पावलूक आपलो मगाचो भाव म्हणून लेख्ता.
हें पत्र केदना आनी खय बरयलें तें १/१३-१५ ह्या वळिंतल्यान गमून येता. आपलें मरन लागीं पावलां म्हण पेद्रू जाणो. पेद्रू रमा शारांत रग्त्साक्षी कजो मेलो म्हणटच, हें पत्र ताणें ६६-६७व्या वर्सा रमा थावन बरयलें म्हण म्हणुंक जाता.
पूण ह्या पत्राचो खरो बरयणार कण ? खूद पेद्रून तें बरयलां, वो ताचें नांव घेवन आनिंक कणें तें बरयलां जायत ? पेद्रुच्या पयल्या पत्राचे प्रसतावनेंत हे विशीं आमी सांगलां तें हांगाय लाग्ता.
ह्या पत्राची मानडावळ अशी
प्रसतावना : १ : १-२
क्रिसती आपवणें : १: ३-२१
फटकिरे शिकवपी : २ : १-२२
जेजुचें दुस्रें येणें : ३ : १-१८
पळेइयात
Second_Epistle_of_Peter
Chapora
Polleiat
Chapora Praie, Goy
Goy Wikivoyage
वर्ग:Konknni वर्ग:Goycheo Vello, Praieo ani Doryadego वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
Vasco Da Gama
Vasco da Gama Goychea mapar ek sobit xar zoim udheog-dhondo mott'tea promannan cholta. Vasco da Gama xar ek Bharatacho lhan bhag vo vantto mhonnlear otitay zanvchina karann hanga tuka Bharatachea veg-vegllea prantantle nagrik ravnne korun aslole melltat. Hanga hea xarant Konknni ani Marathi bhaxe xivay sabar Bharatacheo dusreo bhaso vapurpant yetat karann torekvar prantantle nagrik hanga eka-mekak melltat-zulltat.
Vasco Da Gama xarant veg-vegllea dhormache ani zati-katiche monis eka mekachea maye-mogan ani xantin jiyetat ani hanga lokancho ek-char dista. Vasco xar ek Rashtrik ekcharacho nomunno mhonnlear mhoji otitay zanvchina. Hindu-Kristanv-Musolmann hanga ap-apleo dhormik riti xantikayen ani mogan monoitat ani eka-mekache khoxallkayen vantto gheun ho dhormik ekchar vaddoytat ani mozbut kortat. Hanga 4 xedde vodik vorsanchi Katolik igorz asa, Sant Andre ticho patron. Hi porob dor vorsa Novembrache 30 tarkeruch zata, toxench hanga Dev Damodarachem mondir asa zoim 'Saptah' hi vorsavollichi porob amcho Hindu somaz Agostache mhoinneant pallta ani Goychea sogllea vattharantlo lok hanga Dev Damodarak nomoskar korunk yetat. Her dhormacheo legun porbo hanga mottea nettan ani ghonn-ghonnat zatat.
Portugala' Saun - Dekhni
“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”
Eighteen rupees.
Polleiat
Dekhnni
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देखणी / Dekhnni वर्ग:Romi panam
Vasco Da Gama
Hea xarant sabar itihasik zage asat ani namnneche nagrik jiyetat. Goychi arthik poristhiti mozbut korunk hat-bar lavpi namnneche nagrik ani udheogpoti hanga aplem ravnne korun asat. Ho tancho zolmacho ganv ani hanga tanchi kottumbik ghoram asat.
Vasco da Gama (Vasku ), often shortened to Vasco, is a city in the state of Goa on the west coast of India. It is named after the Portuguese explorer Vasco da Gama. It is also the headquarters of the Mormugao taluka. The town lies on the western tip of the Mormugao peninsula, at the mouth of the Zuari River, about 30 km from Panjim, Goa's capital, and about 5 km from Dabolim Airport.
The city was founded in 1543 and remained in Portuguese hands until 1961, when Goa was annexed by India. The Indian Navy's Goa Naval Area (base) is located at Vasco from which it controls Dabolim Airport and, in effect, the entire tourism-dependent state of Goa. The historic 'Document of surrender' was signed by the Portuguese in front of Vasco's municipal council building.
Transport and industry
Vasco is the only city in Goa which is well connected by road, rail, sea and air; by road by the National Highway 17A, by rail by the South Western Railway, by the sea through the Mormugao Harbour and by air through Dabolim Airport, thus serving as the main hub for most tourists visiting the state of Goa.
Vasco is heavily reliant on the port for most of its economic activity. Manganese ore mined in interior regions is brought to Mormugao by barges navigating the rivers Mandovi and Zuari, and then either collected in the Mormugao Port to be loaded onto bulk carrier ships or directly loaded onto the ships using trans-shippers. Ore which is collected on the port is handled by state-of-the-art machinery called MOHP (Mechanical Ore-Handling Plant). This includes massive bucket wheel loaders and miles of conveyor belts. The port has berthing facilities for large cruise liners as well as a floating dry dock. There are shipping and freight forwarding agents as well as offices of major mining companies based in the city.
The Mormugao Port Trust which operates the port is the largest employer in the Vasco region and has a complete mini-township in Headland Sada which includes schools, residential complexes and amenities for employees of the Port.
Tourism and culture
Bogmalo Beach is 8 km from Vasco. This beach is quite risky as it has underwater currents. Hollant (Issorcim) and Baina are two smaller beaches around Vasco.
One of Goa's premier musical groups, Diamond Orchestra, hails from Vasco. The town is also home to several English bands from Goa, notably Lynx and Kollectiv Soul.
Vasco is known for the annual Shri Damodar Bhajani Saptah fair held in Shravan month of Hindu lunar calendar preceding the festival of Nag panchami.
Vasco da Gama hosted the relics of Saint John Bosco, albeit temporarily, on 21 August 2011, at the St. Andrew's Church, while the relics were on their world tour.
Politics
The city of Vasco falls under the boundaries of the Mormugao (South Goa) constituency in the Lok Sabha. The current Member of Parliament is Francisco Sardinha of the Indian National Congress.
Vasco elects its representative to the Goa Legislative Assembly, the current MLA is Carlos Almeida of the BJP.