cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
वांतें
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५०६ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/ नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
Bhag. Benedict Biscop
Tache Kam
Biscop Budding 666 CE vorsa portun Roma xarant ailo.Punn axromant bhitor sorchea adhim tannem aplem nanv bodol`lem. Biscop Budding aslem tem Benedict kelem` ani Roma xarant bhitor sorlo. Zaitim vorsam Roma xarant xikop korun aplea ganv ghora ievun axrom bandpachem chintlem. Axrom bandpak raza Ecgfritha lagim tannem porvangi magli ani razan benedictachi porvangi svikarli.. 674 CE vorsa Benidictan Sant.Pedru mhunn ek axrom bandlem.Toxich Romantlea xara baxen igorz bandpak survat keli ani hi igorz bandunk tannem lakudd, fator Romantlean haddle.
धावें
धावें
धावें हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या सत्तरी तालुक्यातील ६११.६२ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १८४ कुटुंबाचे व पुराय ८६२ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार VALPOI ८ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ४१९ दादले आनीक ४४३ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक १४ आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६८०१ आसा.
Bhag. Benedict Biscop
Tachem Moronn
Jednam Benedict eka desant sakun dusrea desant provas kortana to vachop-ghorantlim zaitim pustokam ekttaim kortalo.Tim pustokam vachun tatuntli xikvonn to aplea ghanvantlea lokank ditalo.Romantli kola,tuimchi zannvai yevzonni ani xikop hem sogllem tannem aplea ganvachea lokank xikoilem.Benedict 680 CE vorsa Roma sakun aplea ghanv-ghora portolo.Tachi bolaiki bigddot vochunk lagli Tachi bolaiki bigddot vochunk lagli ani xevottak to Janerachea 12 tarker 690 CE vorsa ontorlo.
वांतें
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
धावें
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (AMBEDEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (AMBEDEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (VALPOI) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (SANQUELIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (ONDA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (VALPOI) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (BICHOLIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
Bhag. Benedict Biscop
Polleiat
वर्ग:Konknni वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Romi panam
वांतें
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल- सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
धावें
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वांतें
जमिनीचो वापर
वांतें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
धावें
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वांतें
उत्पादन
वांतें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): RICE, COUNTRY LIQUOR, BAMBOO WORK, SUGARCANE, CARVING, RAGI, PAINTINGS.
धावें
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण आसा. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण आसा. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
वांतें
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
धावें
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध ना. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५०६ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मोबाईल फोन सुवीधा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
धावें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
धावें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): CASHEW NUTS, COUNTRY LIQUOR, ARECANUTS, BANANA.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:उत्तर गोंय वर्ग:सत्तरी तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
फामिलीची भेट मागणें
फामिलीची भेट मागणें
Family Prayer
एह अज्यापांचे आंकवारी, सरपट पडून तुज्या इमाजी म्हूकार,
आमी आयल्यांव एकाणे भेटोंवक तुजे चाकरेक, आमचो जीव,
आमच्यां काळीज, आमच्यां घरदार, आमचो वावर-धंदो आनी
सगळें आमचें लागीं आसा तें तुका भेटयतांव.
बेसांव घाल हे फामिलीचेर जी सोदता दाखोंवक
तुजो मोग करता म्हण; बेसांव घाल ह्यां भुरग्यांचेर,
सांभालूंक तीं नितळ आनी निरमळ; बेसांव घाल आमच्यां
पुतां-धुवांचेर, आपल्या भावारतान आनी शेगुणानीं जैत,
ताणीं फावो ते परीं पाळूंक आपले कायदे, बेसांव
घाल आमचेर सगल्यांचेर, तुजे वरवीं तांकुंक आमी
जिवाची राखण आनी भांगाराची चावी उगडूंक आमकां
धारां सर्गींचीं
अशें जावन.
पळेयात
सायबीण घारा भायर सरतानां मागणें
सायबीण घारांत भितर सरतानां मागणें
वर्ग:! रोमान काथलीक आंचीं मागणीं वर्ग:देवनागरी पानां
तोबिताचें पुस्तक
तोबिताचें पुस्तक
Book of Tobit
तोबिताचें पुस्तक म्हळ्यार एका घराबयाचेर आठापलली काणी. निनेवेह शारांत तोबीत नांवांचो एक मयस जियेतालो. ताच्या नाफताली कुळा सैत ताका निर्वाशीत केलोलो. तोबीत एक देवभिरांतिचो मनीस आसलोल्यान समूर्त पाळतालो, गरजेवंतांक पावतालो आनी आतां तो कुड्डो जालोलो. एकबाताना गांवांत ताचो सोयरो रागुयेल रावतालो. सारा, रागुयेलाचे धुवेचे सातुय न्हवरे एका फाटल्यान एक करुन लग्नानांचे रातीच आसमदेवस देवचारान जिवेशीं मारलले. आतां तोबीत आनी सारा आपणांचेर मरण धाड म्हण देवा लागीं मागतात पूण देव तांचें मागणें आयकता आनी आपणांक जाय ते परीं जाप दिता. देव आपल्या दुता धाडता जो तबियास ह्या तोबिताच्या पुताक रागुयेला-शीं सुरक्षितपणीं हाडता, ताके सारा लागीं लग्न करता नी ताच्या बापायचेहम कुड्डेपण बरें करूंक वखद दिता. ही एक देखिवंत काणी, जंय भिक आनिमेलल्यां सवें कारीया पाळपांत खून नेट घातला. निया ङ्हराबयाचें जिवीत हांतुंत भेस बरे तरें वर्णिलां. लग्नांची पूर्णताय, क्रिस्ती शिकोवणेंत आसा म्हण दाखयलां. देयविक बरेपणांची प्रकासणी राफायेल दुता वरवीं देव कळीत करता. दर दिसा ही देवाची कुरपा आमचे थांय आसा म्हण तोबिताचें पुस्तक आमकां शिकयता. तोबिताचें पुस्तक सुमार २०० वर्सां क्रिस्ती शका आदीं बरयलोलें-शें दिसता, चड करुन पालेस्तीना देसांत आनी घडये आरामायक भाशेन.
पळेइयात
Books_of_the_Bible
Bible
संदर्भ
वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books) वर्ग:देवनागरी पानां
अग्निदिव्य
अग्निदिव्य आदितल्या काळांत भारत आनी हेर देशांनी ज्या वरवीं बायलांच्या सतित्वाविशीं आनी गुन्यावकारांच्या गुन्यावाविशीं परिक्षा घेवप हो प्रकार बरोच प्रचलीत आशिल्लो. ह्या प्रकाराक ‘अग्निदिव्य’ अशें म्हणटाले. हाका इंग्लीश भाशेंत ordeal अशें म्हणटात. गुन्यावकाराक कायलींतल्या सळसळायिल्या तेलांत हात बुडोवन भिकर उडयली वस्त काडूंक सांगताले, वा तापिल्लो हून लोखणाचो गुळो हातांत घेवंक सांगताले. ह्या दिव्यांत ताच्या हाताक कसलीच नखलामी जालीना तर तो मनीस निर्दोश अशों मानताले.
सुसंस्कृत समाजांत असामान्य बळग्याचें प्रदर्शन वा सत्याची पारख करून घेवपाची आसल्यार अग्निदिव्य करताले. तांड्य ब्राह्मणांत अग्निदिव्य एक काणी आसाः दोन ब्राह्मणां भितर म्हान कोण हें सिद्ध करपा खातीर अग्नि प्रवेश केलो. दोगां भितर वत्स हो ब्राह्मण एकय केंस जळनासतना उज्यांतल्यान सुखरूप भायर आयलो. आनी श्रेश्ठ थारलो.
आंध्र प्रदेशांत धर्मराजाचें एक देवूळ आसा. त्या देवळांत पांडव आनी द्रौपदी हांच्यो मुर्ती आसात. लागसारूच सुमार स हात लांब आनी तीन हात रूंद अशे होमखण आसा. एका ठरावीक दिसा थंयचो पुजारी होमखणांतलो इंगळो आंगशांत बांदून तो आंगसो द्रौपदीच्या मूर्तीच्या कमराक बांदता. पूण तो आंगसो बांदून मात्तूय लासना अशें म्हणटात. मागीर पुजारी मूर्तीवेलो एक फुलांचो तुरो त्या होमखणांत उडयता. त्या तुऱ्याक उज्याची मात्तूय झळ लागलीना म्हणटकूच मागीर तोच तुरो हातांत हातांत घेवन त्या होमखणांतल्यान चलत वता.
ओरिसांत चैत्र म्हयन्यांत अशेच तरेचे अग्निदिव्य सुवाळे जातात. रोग वा पीडेचें संकश्ट निवारण जावचें हो ताचे फाटलो हेत आसता. उदेंत लंकेंत पांडिरूप्प खेड्यांत हो सुवाळो व्हडा दबाज्यान मनयतात. कर्नाटकांत केसरकोड गांवांतले अग्निदिव्य सुवाळो मनयतात. ते होमखणा मुखार विष्णुभूत हो देवतेची थापणूक करतात. मुखेल पुरयत चुडटांनी आपलें आंग सजयता. मंत्र – तंत्र आनी हेर विधी जाल्या उपरांत कांय जाणांचेर अवसर येता. ते होमखणातल्यान चलून वतात. मागीर मुखेल पुरयत धांवत वचून त्या कोळशांचेर न्हिदता. हेर लोक ताका उबारून भायर हाडटात आनी अग्निदिव्याची प्रार्थना करतात.
गोंयांत शिरगांवां वैशाख म्हयन्यांत लईराई देवीची जात्रा जाता. हे जात्रेचें खाशेलपण म्हळ्यार पेटतें होमखण आनी ह्या होमखणांतल्यान चलत वचपी लईराई देवीचे ‘धोंड’(भक्त). देवतेच्या गांवकार म्हाजनांतल्या 22 ‘गांवकार चौगुले’ वेंचून काडटात. जात्रेच्या दिसामनी ह्या चौगुल्यांक देवतेचो कडक उपास करचो पडटा. चैत्रांतल्या एकादशी सीवन चौगुल्यांचो उपास सुरू जाता तो जात्रा सोंपल्या उपरांत म्हळ्यार वैशाख शुद्ध नमी दिसा सोंपता. “हे द्वी सायबिणी, म्हज्या मनांतलें कार्य पुराय कर, म्हजेर आयिल्लें संकश्ट पयस कर, म्हाका सूख दी, हांव तुजो धोंड जातां” असे तरेची वा हेर कसलीय आंगवण करून लोक देवीचे धोंड जातात. दादले-बायलो तेचपरी भुरग्यांक लेगीत लईराई देवीचे धोंड जावपाक मेळटा. आंगवण करीनासतना धोंड जावपाक मेळना. केल्ले आंगवणीक देवी पावताच असो भक्तांचो भावार्थ आसा.
कमरा सावन धोंपरा मेरेन घट्ट बंदून न्हेशिल्लें नवें करकरीत पुडवें, वयर बनियान, पांयांत नवीं जोतीं आनी हातांत तरेकवार रंगांचे सुती गोंडे लावन सजयल्ली बेताची बडी असें दादल्या धोंडाचें न्हेसप आसता. धवेंफुल्ल णववारी कापड, गळ्यांत सोबीत शाल, मानेर सोडिल्ले केंस, पांयांत चामड्याचें जोतें आनी हातांत बेताची बडी अशें बायलां धोंडांचें न्हेसप आसता.
धोंड सवळें खूब राखतात. जात्रे दिसा देवळाचे तळयेर वचून न्हातात. ‘बोला पुंडलीक वरदा हर विठ्ठल’ असो जप करीत, बेताच्यो बडयो नाचयत, धोंड होमखणाक भोंवताडे काडटात आनी नाचतात. देवळांत कौल जाल्या बगर खंयच्याच धोंडाक उज्यांतल्यान वचपाक मेळना. ‘सायबिणी अगीन हून’ अशें म्हणत जण एकलो धोंड देवीकडे कौल मागता. मागीर तो कौल ते दाडेपोंदा धरतात. तेन्ना तांकां थंडी खावपाक लागता. एके तरेची शक्त तांच्या आंगांत येता. केन्ना काय उज्यांतल्यान वचूं अशें तांकां जाता. होमखणांतलीं लांकडां पुराय जळून वतकूच ते सुवातेर तांबड्यागूंज धगधगीत पेटपी कोळशींची एक व्हड रास तयार जाता. धोंडांक वचपा खातीर राशींतल्यान एक वाट तयार करतात. हातांत बेत घेतिल्ले ते धोंड ‘बोला वरदा हरी विठ्ठल’ अशें म्हणत धगधगीत कोळशांतल्यान धांवत वतात.
पूरक नोंदीः धोंड, लईराई देवी
श्री अनंत देवस्थान, सावयवेरें
श्री अनंत देवस्थान, सावयवेरें
सावयवेरें हो फोंडें म्हालातलो एक ल्हानसो गांव. ह्या गांवांत गोंयांतलें एकूच अशें शेषशाही श्री अनंताचें देवुळ आसा. ह्या देवळाची रचना सोबीत आसा. देवळाच्या चारूय वटेन शेंतां आनी कुळागरां आसात. देवळाच्या कुशाीक एक ल्हान आनी एक व्हड अश्यो नितळ उदकाच्यो दोन तळयो आसात. देवाच्या मुर्तेफाटल्यानच्यान नितळ उदकाचो झरो व्हांवता. ह्या नितळ उदकानूच देवाक न्हाण घालता. देवळान सोबीत अशें कोरीव काम केल्लें चार खांबे आसात. तातूंतलो एक खांब चांदीचो आसा. ह्या चांदीच्या खांब्याक प्रसाद लावन देवाचो कौल घेतात. ह्या देवळाचें खाशेंलेंपण म्हळ्यार दर दिसा हांगा जावपी देवाची गंधपुजा. देवाच्या मुर्तेक दर दिसा वेगवेगळ्या रंगांच्या गंधान रंगयता आनी देवाची पुजा करतात. देवळांत जायते उत्सव जातात पुण ह्या देवस्थानांतलो सगळ्यांत व्हडलो उत्सव श्री अनंताचो कालो जो पुराय गोंयभर सख्याहरी म्हूण फामाद आसा. हो कालो मार्गशिर्ष शुक्ल तृतियेक सुरू जाता.
इतिहास
गांवांत एक आख्यायिका घोळटा ती म्हळ्यार आता ज्या जाग्यार श्री अनंताचें देवूळ आसा थंय पयलीं वर्साचे बाराय म्हयने थंड नितळ उदकाचो व्हावंपी झरो आसलो आनी लागींच साने नांवाच्या भटाचे घर आसलें. एके रातीक भटाक अशें सपन पडलें की श्री अनंताची मुर्त एका तारवातल्यान गांवच्या बंदरार पावल्या. दुसरे दिसा तो भट गांवच्या लोकांक घेवन त्या बंदरार गेलो थंय एका मुसलमान मनशाचें तारूं वादळाक लागून वाट चुकून सावयवे-यां बंदरार पाविल्लें. हो मनीस द्वारकेतल्यान चंदन घेवन आयिल्लो. भटान तेका आपल्या सपनाबद्दल सांगलें तेन्ना ताका तें खरें दिसना जालें पुण लोकांक वायट दिसचें न्हय म्हणून लोकांच्या आदारान ताणें तारवार सोदासोद करपाक सुरवात केली. पुण तांच्या हाताक फक्त निराशाच लागली. तारवावयले लोक जेन्ना जेन्ना वचपाची तयारी करता तेन्ना तारू कशेच जागचें हालना. परत ते सोदासोद करता तेन्ना एका चंदनाचे राशींत तांकां श्री अनंताची मुर्त सापडटा. मागीर लोक ती मुर्त वाजयत गाजयत हाडून झ-याच्या जाग्यार स्थापना करता.
म्हाजन
ह्या देवळाचे म्हाजन फक्त शेट वेरेंकार.
जत्रोत्सव
देवळांत जायते उत्सव जातात पुण ह्या देवळाचो सगळ्यांत व्हड उत्सव म्हळ्यार श्री अनंताचो कालो. मार्गशिर्ष शुक्ल तृतियेक ह्या काल्याची सुरवात जाता. ह्या दिसांनी देवाची मुर्त वेगवेगळ्या रंगांनी सजयता. अनंताचो कालो दिस रात चलता. त्या दिसांनी गावांत उमेदीचे वातावरण आसता. पयल्या दिसा सख्याहरी जाता. दुसरी रात सांगोडत्सव, तिसरी लालखी, चवथी रात विजयरथ, पाचवी शिवासनाची, सवी हत्ती अंबारी, सातवी रात शेषासन आनी आनी आठव्या दिसा दसम जावन कालो सोंपता.
सख्याहरीः
अनंताच्या काल्याचो हो पयलो दिस. ह्या दिसा देवाची पालखी अनंताच्या देवळाकडल्यान सावय ह्या गांवांत नारायण देवळाकडेन वता. पालखेच्या फुडें लोक "सख्याहरी म्हाज्या पांडुरंगा हरी रे म्हाज्या पांडुरंगा" अशें म्हणत हातांत माडयो घेवन नाचतात. ह्या दिसा फक्त गांवचेच न्हय तर पुराय गोंयभरचे लोक सख्याहरीक नाचपाक येतात. सगळे सख्याहरीचो गजर करीत देवळाकडेन येतात आनी देवळाक एक भोवताडो मारतात. पालखी देवळांत भितर सरतकच आरती जाता आनी पावणी सरतकूच काल्याची सुरवात जाता. पुराणांतल्यो गजाली ह्या काल्यातल्यान सादर करतात. शेवटाक शंखासुर वध जाता आनी फांतोडेर कालो सोंपता.
सांगोडः
सांगोडत्सव ही काल्याची दुसरी रात. नायक सामाजाची ही रात. ह्या दिसा दोन व्हड्यांचो सांगोड करून बरो फुलांनी सजयतात आनी देवळाच्या कुशिक आशिल्ल्या तळयेंत देवाची मिरवणूक काडटात. मिरवणूक जातकच देवाच्यो आरती जाता आनी मागीर नाटक जावन दुसरी रात सोंपता.
गरूडासनः
गांवच्या धा जाणांचो हो काल्याचो तिसरो दिस. ह्या दिसा देवाक गरूडासनांत बसोवन देवळाच्या पेडार भजन करतात मागीर नाटक जाता आनी गरूडासन सोंपता.
वियजरथः
काल्याची चवथी रात ही देवळाच्या म्हाजनांची रात जावन आसा. देवळाच्या म्हाजनपणाचो अधिकार मेळ्ळो हे खोशयेन आनी जैत जाल्या यादीक लागून ह्या रातीची सूरवात जाली. ह्या दिसा सोबीत अश्या फुलांनी सजयल्ल्या कोरीव नक्षीकाम केल्ल्या भव्य अश्या विजयरथांतल्यान देवळाची मूर्त देवळा भोवतणीं फिरोवन जातकच आरती जाता आनी नाटक जावन विजयरथाच्या रातीची सांगता जाता.
शिवासनः
शिवासन काल्याची पांचवी रात. ह्या दिसा देव शिंवाच्या आसनातल्यान देवळां भोवतणी फिरता. दर दिसा सारके पेडार भजन जाता आनी देव देवळांत पावतकच आरती जाता आनी उपरांत नाटक जाता.
हत्ती अंबारीः
काल्याची ही सवी रात शेट पारकार घराण्याची जावन आसा. देवाक हत्ती अंबारींत बसोवन व्हडा डौलान देवळाच्या प्राकारांत भोंवडायतात. आसनामुखार भजन जातकच देवाच्यो आरती जातात आनी मागीर नाटक जावन ही रात सोंपता.
सुंवारीवाजपः
शेषासनाची जरी निमणी रात तरी श्री अनंत देवाचो कालो दसम जातकच सोंपता. दसमी दिसा देवाक चांदीच्या पालखेंत बसोवन देवळां भोवतणी मिरवणूक जाता. त्या दिसा पालखेंत फुडें सुंवारी वाजयतात. सुंवारी वाजयत पालखी देवळांत हाडटात, आरती जाता आनी सावयवेरेच्या श्री अनंत देवाच्या काल्याची सांगता जाता.
वर्ग:देवनागरी पानां
श्री देवकीकृष्ण रवळनाथ पांडववाडो देवस्थान, माशेल
श्री देवकीकृष्ण-रवळनाथ-पांडववाडो-देवस्थान फोंडें म्हालांतल्या माशेल वाठारांत आशिल्लें नामनेचें देवस्थान. ह्या दैवतांचें मूळ स्थान गोंयांतल्या तिसवाडी तालुक्यांतल्या चोडण ह्या जुंव्यावयल्या पांडववाडो वाठारांत आसा.
इतिहास
सोळाव्या शतमानांत हो जुंवो पुर्तुगेज राजकर्त्यांचे सत्तेखाला येतकच ताणीं कॅथॉलीक धर्मप्रचाराखातीर हिंदूचो छळ सुरू केलो. ताणीं देवळाची आनी तातूंतल्या मुर्तींची मोडतोड चलयल्ल्यान हें दैवत स्थलांतर करून त्या वेळावयले पुर्तुगेज शिमेभायर दिवचल म्हालांतल्या मयें वाठरांत व्हरचें पडलें. थंयच्यान कांय वर्सांनी फोंडें म्हालांतल्या माशेल गांवांत देवूळ बांदून थंय ह्या दैवताची स्थापना केली. चोडण जुंव्यावयल्यान हें स्थलांतर सुमार इ. स. 1540 त पूण 1564 आदीं मयें वाठारांत जालां आसुंये आनी मयें वाठारांतल्यान श्री क्षेत्र माशेलांत इ. स. 1751 आदीं जालां आसूंक जाय. मूळ चोडण जुंव्याचेर आशिल्लीं दैवतां फोंडें म्हालांतल्या गांव वरगांव, क्षेत्र माशेलांत उपरांतच्या काळांत स्थापन केलीं, जी अजुनूय माशेल क्षेत्रांत पळोवंक मेळटात. तिका ज्या नांवान वळखतात तीं अशीं आसात - श्री देवकीकृष्ण हें मुखेल दैवत पांडववाडकार आनी गावणवाडकार ह्या दोनय कुळांच्या एकंदर म्हाजन कुळावी लोकांची मुखेल देवता मानतात. गोंयांत श्री देवकीकृष्ण दैवताचें हें एकमेव देवस्थान आसून श्रीकृष्ण आपल्या भुरगेंपणात आपले श्री देवकीमातेच्या हांडीर बसलां अशें सानुलें रूप हेर खंयच पळोवंक मेळना अशी सोबीत मूर्त ह्या देवळात आसा. श्री रवळनाथ, पांडववाडो दैवताचें एक वेगळें देवूळ तशेंच, रवळनाथ गावणवाडकार दैवताचें दुसरें वेगळें देवूळ आसा श्री रवळनाथ पांडववाड्याचें देवूळ श्री देवकीकृष्ण देवळाचें उजवें वटेन आसून दुसऱ्याचें देवूळ दावेवटेन आसा. दरेका देवाचें वेवस्थापनूय वेगळें आसा. श्री लक्ष्मीनारायण, श्री कात्यायनी, श्री चोडणेश्वर, श्री म्हादेव, श्री भूमिका, श्री दांडशंकर, मल्लीनाथ ते भायर ब्राम्हण नांवाच्या दैवत पुरसाचें एक ल्हान देवूळ श्री रवळनाथ पांडववाडो देवळाचे उजवे वटेन आसा.
थापणूक
वयर उल्लेख केल्लीं दैवतां जाणीं स्थापन केलीं ते गौड सारस्वत ब्राम्हण, अत्री, काश्यप, वत्स, कौशिक आनी भारद्वाज ह्या पांच गोत्रांचो आसून तांचीं उपनांवांय वेगवेगळीं आसात. देखीक - अत्री गोत्राच्या मनशाचें मूळ उपनांव प्रभू. पूण फुडें ताचो वंशविस्तार जावन थळ, गांव आनी वेवसायावयल्यान तांच्या उपनांवांत बदल जायत गेलो आनी ते प्रभू लवंदे, प्रभू पोंबुर्पेंकार, प्रभू मोये, प्रभू कोलवाळकार, प्रभू पर्रीकार, प्रभू वेर्लेकार ह्या नांवान वळखूंक लागले. वत्स गोत्राच्या मनशांचीं उपनांवां जोशी, धारवाडकार, काश्यप गोत्रच्या मनशांचीं उपनांवां नायक, केणी, शिंक्रे, महाले; कौशिक गोत्राच्यामनशांचीं उपनांवां प्रभू दाडसांखळकार आनी भारद्वाज गोत्राच्या मनशांचीं उपनांवां बरडे अशीं वळखूंक लागले. हांचेभायर दरेका गोत्रांत हेर वेगवेगळ्या उपनांवांची मनशां आसात. पुर्विल्ल्या काळांत मुखेल गांवकारांचे बसकेंत वांटो घेवपी गांवकारांच्या नांवांत चोडण गांवच्या गांवकारांची कांय नांवां मेळटात. चोडण जुंव्यावयल्यान जरी ह्या दैवताचें स्थलांतर जालें तरी अजून मेरेन थंयचे लोक माशेलांत येवन आपलीं धर्मीक कामां आनी उत्सव मनयतात. तेचपरी दर वर्सा श्रावण म्हयन्यांत खंयच्याय एका दिसा चोडण वाठारांतलें हिंदू लोक माशेलांत येवन देवकीकृष्णाची रंगपुजा बांदून उत्सव मनयतात. चोडण जुंव्यावयले क्रिस्तांव लोकय आपले इत्सापूर्तीखातीर रवळनाथाच्या देवळांत वचून प्रसाद कौल घेतात आनी देवकृत्यांय करतात. कांय थरावीक तिथी सोडल्यार हेर दिसांनी प्रसाद कौल घेवंक मेळटात. हे प्रसाद करमलीच्या पानांचे कुडके करून पुजामूर्तीक लायतात.
श्री रवळनाथाच्या पांडववाडो ह्या देवस्थानाक सादरणपणान पिसो रवळुचें देवालय वा वागाचें देवालय अशा नांवान वळखतात. ह्या देवळाच्या प्रवेश सोंपणाच्या दोनय वटांनी पाशाणी वाग बसयल्ले आसात. श्री क्षेत्र माशेलांत पौष शुक्ल पुनवे दिसा मान्नी पुनव मनयतात. ह्या उत्सवाची खुबूच नामना आसा. ह्या उत्सवांत श्री देवकीकृष्ण देवालयामुखार व्हड रथोत्सव जाता. ह्या वेळार थंय सगळे कुळावी म्हाजन येतात आनी रथार नाल्ल फोडून रथ ओडटात. त्याभायर श्री देवकीकृष्णाच्या बालवयाकडे संबंदीत असो उत्सव म्हळ्यार श्रीकृष्ण जन्माश्टम तशेंच धंयकालो आनी गोळणकालो हे उत्सवूय कार्तिक म्हयन्याचे शुक्ल दुवादस आनी त्रयोदशेक मनयतात. दर त्रयोदशेक पालखेचो उत्सव आसता.
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोयेचीं शहारां, गांव आनी जागे
राधा
राधा गोकुळांतली एक गोपी. कृष्णाची मोगीका आनी वैश्णव संप्रदायांतली आराध्य देवी. वेगवेगळ्यो कथा मेळटात. पूण राधेचे उत्पत्तीविशींच्या सादारण मताप्रमाण, राधा ही आर्य जातीची देवता नासून, ती मुळांत आभीर जातिची कुलदेवता आसली. आर्यांचो आभीराकडेन जेन्ना लागींचो संबंद आयलो, तेन्ना तांणी हे आभीर देनतेक आपणायली आनी तिचो उगम सांख्यशास्त्रांतल्यान जाला अशें काय जाणकार समजतात. राधा आनी कृष्ण ह्या दोंगांयचे आदार सांख्यशास्त्रांतले प्रकृति- पुरुष जाता. वैश्णव धर्मांत प्राधान्य मेळोवपी राधा ही आपल्या मुळरुपांत सांख्याची प्रकृती आसा. वैश्णव साहजिया संप्रदायांत दादल्या- बायलेच्या तत्वांचें प्रतिपादन करताना बायल तत्व म्हळ्यार श्रीकृष्ण अशे उल्लेख मेळटात. रसिक वैश्णवांच्या मतान राधा- कृष्ण हे अनुक्रमान रती आनी रस आसता. पुराणाच्या पयलीं म्हळ्यार इसवीन पयल्या शेंकड्यांत महाराष्ट्रांत गाथासप्तशती निर्माण जाल्यो, तातूंत राधेच्यो गाथा मेळटात. त्या काळांतली राधा ही कृष्णाची सखी आनी मोगीका आसली. भागवत पुराणांत राधेचो प्रत्यक्ष उल्लेख ना तरी एक विशिश्ट गोपी (गवळण) सगळ्या गवळणीं परस कृष्णाक चड आवडटाली.
राधेचीं तीन विगंड विगंड रुपां पळोंवक मेळटात-
1)पुराणीक राधा
2) संप्रदायीक 3) कलाविशयक राधा पुराणीक राधा
सगळ्या पुराणांमदीं ब्रहावैवर्ता पुराणांत राधेविशीं विस्तारान बरोवन तिची व्हडवीक वाडयल्या. ताचो आशय असो, राधा हो एक मंत्र आसून,तातुंतल्या रकाराच्या उच्यारणान कोटी जल्मांतलीं शुभाशुभ कर्मां आनी कर्मफळां नश्ट जातात आनी आकाराच्या उच्यारणान गर्भवास, मरण आनी पिडा टळटा. धकार दीर्घायुश्य़ दिता आनी आकार भावबंधातल्यान मुक्त करता. राधा ही पयलीं गोलोकांत उत्पन्न जावन कृष्णाची प्राणेश्र्वरी जाली. फुडें ती वृषभानूगेर जल्माक येवन व्रजमंडलांतल्या भक्त जनांची आराध्य जाली. रायण नांवाच्या तरण्याकडे तिंचें लग्न जालें. पूण हें लग्न राधेच्या छायेकडे जालें. राधा आपले कुडींत स्वताःची छाया दवरून ते कुडीसावन पयस जाली आनी मुळरुपांत कृष्णाच्या काळजांत वचून बसली. देवीभागवतांत राधेक मूळप्रकृती मानल्या आनी तिचे पुजेचें विस्तृत विधान सांगलां.
‘श्री राधायै स्वाहा ‘ हो तिचो स अक्षरी मंत्र. हो मंत्र मूळ प्रकृतीच्या उपदेशान सगळ्यांत पयलीं कृष्णाक रासमंडलांत प्राप्त जालो. राधेची पुजा केलेबगर कृष्णपुजेचो अधिकार प्राप्त जायना. ह्या आदलेन प्रकृतीक आदिदादल्यासावन जो पूत जालो, तोच महाविष्णु. ताकालागू राधा श्रीकृष्णाची आवय देखून तो तिची पुजा करता. सांप्रदायिक राधा : मधुराभक्तीच्या संप्रदायांत राधेची सुवात उंचेली आसून, ती कृष्णाच्या वामांगांतल्यान उत्तपन जाल्ली आसून, ताची ल्हादिन शक्ती आसा, अशें मानतात. श्रीकृष्णाच्या लीलांची राधा संचलिका आसून, ती भगवंताच्या आनंदाची पुरायशक्त आसा आनी दोगांयचो संबंद चंद्रचंद्रिकेसारको आसा आनी कृष्णाची मोगीका नासून, ताची स्वामिनी आसा. निंबार्क संप्रदायांत ती कृष्णाची स्वकीया आसून, भक्तीची परमाराध्य आसा. रसत्व आनी रसिकत्व हे त्या युगुलांत प्रतिश्ठित आसा. ह्या संप्रदायांत राधाकृष्णाची युगलउपासना रुढ आसा. राधावल्लभ संप्रदायांत राधा ही आनंद स्वरुपांत आसा. कृष्णाच्या आनंदाचेंच नांव राधा. हो राधाभाव खंयच्याय ब्राह्रा लौकिक कर्मांनी वा ज्ञानान उपलब्घ जावपी न्हय तर तो प्रेमभावनेनूच उपलब्ध जावपी आसून तीं दोगांय एकाच तत्वांची रुपां आसात. चैतन्य संप्रदायांतली राधा ही परकी आशिल्ल्यान तिच्या कृष्णमोगाक उत्कटयात आयल्या. चैतन्यांच्या काळांत भारतांत शाक्तमताचो प्रभाव आशिल्लो. शिव आनी शक्ती ह्या दांपत्याच्या नांवार शाक्तांनी हळशिकावणे प्रकार सुरु केले.
पूण लोकांक ह्या गजालींची उबगण आयली. ह्या बीभत्स उपासना मार्गांतल्यान समाजाक भायर काडपाखातीर चैतन्यांनी राधा- स्वीकृत करुन राधेसयत कृष्णाचे भक्तीचो आनी पुजेचो प्रचार केलो. राधाकृष्णाचें गुणसंकीर्तन करुन ती उपासना सगळ्या लोकांमेरेन पावयली. कलाविशयक राधा : मध्ययुगांत कला, काव्य आनी संगीत हांचो नायक कृष्ण आसा, तर नायीका राधा आसा. चित्रकारांनी रंगाच्या माध्मांतल्यान राधा ह्या प्रतिकांत जीव भरलो, जाल्यार जयदेवादीं कवींन पदलालित्य अलंकार आनी भावभगिमा हांणी तिका श्रवणरम्य केली. संगीतकरांनी स्वर आनी शब्द हांच्या आदारान तिका संगीतबध्द केली. आशे तरेन राधा ही मध्ययुगांत ललित कलेची प्रेरणा जावन रावली. रसिक भक्तांक राधेच्या रुपमाधुर्यान जिणेची एक नवी नदर फाव जाली. राधा- कृष्णाच्या पयलीं आनी उपरांत अशी नायक- नायिकेची जोडी समाजाक आनी कलाकांराक इतले उत्कंठेन आकर्शीत करुंक पावलीना. श्रृंगाराक भक्तिरसाच्या दर्यांत भरसून उडोवपाचें श्रेय राधा – कृष्णाकूच फाव जालां. राधेचो जीं कितलींशींच चिंत्रा निर्माण जाल्यांत तातूंत किशनगढ शैलींतली रधा अलंकृत आसा; तर कांगड शैलींतली राधा भावमुग्ध आसा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Poland
, एरोपांतलो देस आसा। ताची राजधानी वॉर्सा नगर आसा।
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Europachim Raxttram वर्ग:Romi panam
डिमॉस्थिनीझ
डिमॉस्थिनी,संवसारीक नामनेचो वक्तो आनी मुत्सद्दी.अतथेंसातल्या एका गिरेस्त घराब्यांत ताचो जल्म जालो.
खाजगी जिवीत
ताच्या भुरगेपणांतूच ताचो बापूय भायर पडलो .बापायची आस्पत हेरांनी लुबाडली म्हणून तांचेआड फियार्द करपाच्या निमतान ताणें कायघाचो खोलायेन अभय्स केलो.ताणें वकूतत्व कलाय आत्मासात केल्ली. न्यायालयांत तो जिखलो खरो, पूण संपत्तीचो सामको थोडो वांटो ताका परत मेळ्ळो. न्यायालयीन उलोवपांखातीर ताची सगळ्याक नामना जाली.ख़टल्यांखातीर उलोवपां बरोवन दिवपाचीं कामां ताका मेळपाक लागलीं. त्या काळांत न्यायालयांत दर एकल्याक आपली बाजू स्वताक मांडची पडटाली. आपलीं उलोवपां दुसया कोणाकडल्यानूय बरोवन घेवपाक मेकळीक आसली. पिरायेच्या तिसाव्या वर्सामेरेन डिमॉस्थिनीझान हाच वेवसाय करतकच तो राजकारणांत पडला.
वावर
अॅतथेंसांतली लोकशाय आनी ऑथेंसाचें स्वातंत्र्य हांचेखातीर तो संदाच वावुरलो.डिमॉस्थिनीझाचे राजकीय जिवीत सुरू जालें, तेन्ना मॉसिडोनियाचो राजा दुसरो फिलीप हाणें ग्रीसांतलीं शारां ल्हव ल्हव मॉसिडोनियन सत्तेखाला हाडपाक सुरवात केल्ली.फुडें अॅशथेंसाचें स्वातंत्र्यूय ताणें हातासलें.तेन्ना मॅसिडोनियन सत्तेआड अॅलथेनियनांमदीं जागूताय घडोवन हाडपाचें आनी ताचेंमदीं स्वातंत्र्याची ओत्सा चेतोवपाचें म्हत्वाचें काम डिमॉस्थिनीझान केलें.दुसर्या फिलीप आड ताणें दिल्ल्या उलोवपांक फिलिपिक्स ह्या नांवान वळखतात. दुसर्या फिलिपाच्या मरणांउपरांत सत्तेर आयिल्लया अलेक्झाडरान डिमॉस्थिनिझाक आपले सुवादीन करचो, अशी मागणी केल्ली. पूण अॅथेनियानांचे खासा विनंतीक लागून ती फाटीं घेतली. टेसिफॉन नावाच्या एका अॅतथेनियन नागरिक डिमॉस्थिनीझाक भांगरा पदक दिवन ताचो भोवमान करचो,अशी सुचोवणी केल्ली.डिमॉस्थिनीझाचो प्रतिसर्धी वक्तो एस्किनीझ हाणें तिचेआड पवित्र घेवन तें प्रकरण न्यायालयांत व्हेंलें.ह्या संदर्भा आपली बाजू मांडपाखातीर डिमॉस्थिनीझान केल्लें on the crown[इ.स.प़.330] हें उलोवप श्रेश्ठ अशें मानतात. तेउपरांत कांय वर्सांनी ताचेर पयशांचे अफरातफरीचो आरोप जालो. दंडाची आनी बंदखणीची ख्यास्त जाली,बंदखणींतल्यान पळून वचून ताणें अज्ञातवास घेतलो.
मरण
इ.स.प.323त अलेक्झांडराक मरण येतकच ताका अॅघथेंसांत हाडलो. ताच्या दंडाची रक्कम भरपाखातीर निधि उबारलो. पूण अँलेक्झाडराचो सेनापती अँ टिपाटर हाणें डिमॉस्थिनीझ आनी हेर व्यक्तींची मागणी केल्ल्यान तो ऑथेंसांतल्यान पळ्ळो आनी वीख घेवन ताणे. आत्महत्य़ा केली.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Benaulim
Benaulim vo Bannauli vo Bannaule ganv, Moddganv xarache dokxinn – pokximek, Goemchea Xaxtti talukeant asa. Ut’torek vatten vakddi – tikddi axil’li Sal nhoim hea ganvchi soimbik xim' zalear pokximek Arabia doria vatten axil'li vell'lle. Surale and Colvem he ganv ut’tor – purv ani ut’tor pokxim thaun taka revaddo ghaltat toxench Varkem ho ganv tache dokxinneche ximer asa. Ho ganv Bannauleche Panchayatik poddta. Aple girest Sonskrutik diaza vorvim Bannaule ganv aplea ganvkaranchem ani bhonvddekaranchem kalliz jikun gheta.
Bannaule Ganvchi Utravoll Xastr
Sokoil bhorti kel’le zaun asat Bannaule ganvchea nanva vixim dil’lim vingodd vingodd motam. •	F. N. Xavier, Historico das Communidades, Panaji, 1852, parte II, P. 29 ( Portugezintlean onnkar kelam) •	Hea ganvchem (Bannaule) nanv Banna – veli mhollear arc – a voir hea nanvantlean ailam. •	Roque Moniz, Na terra de Sao Joao Batista (Notas Historicas), Margao 1933, p. 3. (Portugezintlean onnkar kelam) •	Bannaulechem mull porompore kodden khatri korun dita ki hem nanv ‘Banna – ali’ hea musolman mon’xachea nanvantlean ailem, jednam tanche kullechem dhoniponn choltalem ani ho ganv tancho aslo. •	Panduronga Pissurlencar… ( Portugezintlean onnkar kelam) •	P. P. Shirodkar, utravoll xastr he ganvchem ani suvatechem, Goemchim navam, Pan 2 13 – 214, 1993. Indiechea lokamnchem, Goem, vol. XXI (sompadk – P. P. Shirodkar, H. K. Mandal) “Saxttintlea Bannauli nanvachem zaitem bodlop zalam. Saxttichea sobitaie pormonnem tea kallar te Baneli vo Banali mhonn vollkhotale. Uprant te Bannovli mhonn borovpak lagle ani atam tem zala Bannauli. Bannauli he utor Banvalli vo Banhalli, mhollear ranan damplolo ganv. Hea navam modem ani purann – kothetlea Parashuramachea banna kodden kosloch sombond na mhonn Goeant bhavart asa.”
Bharotacheo Puranantleo Kanneo ani Bannaule
Indie sarkhea purvpuratonache zomnir ani sonskrutint zaitem kitem fattlea purann kanneanlean ani dontkothetlian sodun kaddlam. Amchea ganvcho itihas tacho ek kopcho. ( sokoil dil’leo kai purann kanneo ani dontkothanim amchea sobit ganvcho itihas asa.) Atamche Goem ut’torechean 14 ani 15 vistarak poddta ani udentichean 73 ani 74 rekhar. Western ghats vo sahitri dongor udentichean ani lamb rund reve vello ostomtechean taka doxim korpi sobagunn. Konknnitlean Benaulim vo Banavli nanv zaitea sondorbantlean upzolam. Hea ganvantlem kherit devullachem Bannachea dhoniak, Banespor haka kelam. Xaxtintlea itihasant Goemkar lokamnk Banavli mhollear Bamangaon vo Bhrahmingaon. Bamnnancho ganv. Hea ganvchi soirigot Parashuram kodden as oso aspoxtt somoz asa. Amchea dollea samkar heo tin Indiecheo kanneo amchea hea ganva voir asat.
Parashuram ani kuradd
Parashuram purv kanni, sovo avtar Vishnnucho, tichi soirigot Shiva devache Parashu ( kuraddi ) kodden asa. Oxi ek kanni asa ki khup denvchar dev – devtiank tras ditale. Hi khobor dev – devtiamni Shiva devak sangli. Jednam Shiva devan denvcharamncho bhosm kelo, tednam tannem zaitim denim Rochnnacher otoilim. To Jamadagni ani Renuka hea bharger bamnnache kullint zolmolo. Tea pasot taka Bhargava mhonn ollkhota. Bhargava he Hehaya rajvonxantle xikkox asle. Tanche kodden unch panvddeachem fattboll ani zaiti ekthaim kel’li girestkai asli. Reika, hea Parashuramachea vhodddlea xapaichea kallar, Hehaya rajonxa kodden raxtracho karbar cholounk poixe unne poddle. Oslea vellar odhikareamni Reika kodden adar maglo tea vellar tannem dilo na. tea pasot Kashatriya hancho raja ragabhorit zalo ani tannem khup bamnnamnk jivexim marle. Kai zann polloun gele.
Kashatriyanchi kapa – kapi
Nirvaxeam modem Parashuramcho xapai zolmolo. Kashatriyamni haddleli loz bamonn kednach na visorle. Parashuramachea jivitantli ek ghoddni Puranas hatunt oxi boroil’li asa. To hanga thoim sonvsarant bhovunk gelo, te mhollear Bharat – desa, ottra favtti Kashatriyanchi kappa-kapi koruna plea purvozank jivexim marloleanchi sud gheunk. Uprant, niropradi kashatriyanchi hot’tea kel’lean Parashuraman aplea patkam khatir prachit kelem. Tannem ek bolidan kelem ani tantun tannem apli girestkai, zominn pasun Bamnnamnk dili. Tea vellar Kashyap zo pujari bolidan bhettoitalo, tannem mhollem, “Oh Ram, tuem mhaka sogli zominn dili ani atam tum mhoje matient ravunk mhaka sarkhem na. atam tujean dokxinnek vochun doriache dhoddir ravunk zata.” Parashuram dokxinnechean chollun gelo ani tanne dhoria kodden apleak ravunk zomnni khatir vinnovnni keli. Tea vellar Varuna hea udkachea devan taka doriant asodd xevttun marunk lailo. Parashuraman challon (Shurpa) xenvttili ani dhorian taka zomnni vatten vat dili, zoim thaun tannem ubo ravun asodd marleli thoim porian. Atam he suvatek Shurparaka, Kerala mhonntat. Ek kotha sangta ki Parashu (kuradd) doriant uddoil’li.
Bhagevont Juanv Bautistachi Igorz –ek Daiz
He Igorjent bhitor sortanam dhavea konnxeak lhan ark-achem kopel asa, thoim bautizmachi pi polleunk mellta. Tatunt povitr kel’lem udok asta ani tantunt adlea kallar bautism ditale. Hi bautismachi pi eka kupantorachea fatrachi akarun sobit kelea. Hea kopelachem khaxel’lemponn mhonnlear hea suater Bhoktivont Juze Vazacho, zaka Celavancho (Sri Lanka) apostle mhunntanv, tacho bautizm hech suater zal’lo. Osleo Povitr udok ghalun dovorpacheo anik tin pi-eo asat, ek modlea darant bhitor sorpache suater, ani don igorjechea donui bazum-ni daram lagim.
Piazza Khuris
Igorjechea samkar sumar donxe metrache vatte bhitor, ut'tor dixen ek khuris asa, zaka Piazza Khuris mhunntat. Hea khursak Saxttintlea dusrea khursam bhaxen titli akarnnnechi sobitai na. Punn, hea khursak sumar 4 foot unchaiechem pedd asa ani ekach khoddpachea fatracho to akarun kadla. Visvea xekddeant hea khursa ani igorjeche modentlean rosto bandlo ani ho khuris igorje pasun pois urlo ani to vegllo koso disunk laglo. Dukhachi khobor mhunnlear hea khursachem kheritponn ani kaxel’leponn, vatter yevpi-vochpi visortat vo tankam disna.
Monte Kopel
Eke dongurleche tengxek Monte mhunntat. He Bannauleche igorjeche ek kilometr pois, uttor – uddenti dixen ek Monte asa. He Montir anik ek kopel asa. Sorvbhonvtonnchea ganvam modem ho zago soglleam von doria pasun sumar tis ani char metr unchaier asa. Hanga ravun eke vatten Benaulim-chi igorz bori nodrek yeta ani dusre vatten ravun sobit sundor doriache dorxon ani sorbhonvtti vattharachem dorxon mellta ani hem polleun mon bulta.
Bannaule ani Bhoktivont Juze Vazachi Soirigot
Bannaulechem ek mukhi khaxelleponn mhunnl’lear ho ganv ani Bhoktivont Juze Vazachi Soirigot. 21st April 1651 hea disa Pulvaddo (Porbu Vaddo) hea vaddeant aplea avoichea ghorant to zolmolo ani tacho bapui Cristóvão Vaz ani avoi Maria Miranda hancho to tisro put aslo. Tacho bapui ganvan Sancoal-cho zalear avoi Benaulim Ganvkar Miranda familintli, punn tanchea kullantlo atam konnunch urlo na. "Juze Vaz vaddlo tedna taka bapain Latin xinkche khatir Bannauleche eke xalleant dhaddlo. Latin baxen padriponnachem xinkop zatalem. Tachem jivit Banaulim tannem ummedin sarlem, ani magnneank, misak ani dorm-dan toxem her dan korunk to kednanch pattim raulo na. Disachea disak to misant vantto ghetalo, sacrament ghetalo ani igorjent vochunk vatter choltanam ters korit choltalo. Taka dhormik pursanvanim ani Khursache vattent bhag gheunk khub umed bhogtali." 1929 – 1930 he vorsa, Banaulim Bhoktivont Juze Vaza-che avoichea ghora samkara tacho ek putllo bandlo. Vorsachea vorsank hanga 21ver Abrilache, tachea kherit zolmachea disachi somorombhnni hanga kortat. Halinch to novena bandun kaddla.
Divine Providence Kovent, Cana-Benaulim
Bhagevont Joao Bautist-ache igorje laginch Divine Providence kovent asa. Ho kovent Nixkollonk Gorb Sombovlele Franciskan hospitalers dhormikam samballta. Hem ‘Zanntteam khatir ghor” mhonn akar ghetlo. Survatek fokt bhailam khatir mhonn aslem tem sov mhoinea modem dadleank legun gheunk suru kelem.
Don Bosco – Tornatteam khatir kendr
Hem ghor 1987 vorsa staplelem. Tem Gõy ani Daman Arkidiocese-nt urta. ‘Blessed Jose Vaz Animation Centre’ Don Bosco Sanstha mhonn hea navan ollkotat. Don Bosco Youth Animation Centre, Benaulim, Goenche vatarantle Dev sondexkarank, toxench tornatteanche akarnent khub vavr korta. Apnnem kitem korche hem sod launk hanga vocational Counselling zata ani Padriponnechem xikop korunk bhitor sorunk sodtat tea tornatteankui te marg dorxonn diunk vavurtat.
Dr.Rafael Pereira - Asilo
1951 vorsak gorjevontank ani ghoribank kherit adar zaunk, Bannaulechea D. Helena da Cunha e Pereira hannim somplelea Dr. Rafael Santana Pereira hanchea nanvan dhan dilem, ani 2rer Mayache 1951 hea disa aple diazacho vantto hea borea karyak dilem ani ek asil sthaplem. Hea asilant donui banauleche Firgojentlim sumar 15 zanttim ani gorib bailank kainch kors korinastana asro mellta. Hem asil samballunk, “Handmaids of Christ”, hea sonvsteantleo madri bhoinneo samball kortat ani choloitat.
Doria vello
Banauleche Ganvant don vellecheo deggo asat – Benaulim vell, hangchi mukhi vell ani hanga zaito lok aplo vell sarunk ieta. Toxench, hanga Vaddi beach, hi vell asa hanga toddo lok asta ani hi matxe xant suvat. Benaulim Beach, hi ek doxin goy-chi nanvosti vell and hanga gorjecho suvidai asat ani jevnna kannachi suvida diunk shacks asat. Johncy’s ani Pedro’s him nanv vosti ani ruchichem ani Goy-chem kaxel’lem toxench her jevonn hea shackani mellta. Hanga jevnnak ek pavtt ailear lok tem jevonn chakunk porot ieta.
Sal nod and Kamlam Tallem
Doria vello asat tache bhair Sal nod Bannavlentleant vhanvta. Hi nod Madgaum suru zata ani Bannaule, Navelim, Varca, Orlim, Carmona, Dramapur, Chinchinim, Assolna, Cavelossim, Mobor hea ganvantlean vhanvot Betul doriant sompta. ‘Kamlam Tollem’ hem tollem gulabi sallkhamnim bhorlelem dista. Hanga torekvar sukhnnim polloun jiv ekdom khuxal zata.
Goa Chitra Sangrahalai
Goa Chitra Museum, ho ek lhan ganvtti imarot. Xekddeam adleo utponn zal’leo xetant ani ghora veparant vavr korcheo hozaramni vostu ekthaim korun hanga dakhoileat. Victor Hugo Gomes hannem hem 2010 vorsa staplam ani toch tem samballta. Archeological Survey of India hannim ho museum akhea Bharotant hea kalla voilo soglleam von boro museum mhonn toknnai kelea. Kitea pasot hem sogllem tannem ekthaim kelam ani koxem kelam hi mahiti tache lagim bhasabas kortanam aikunk mell’lea.’Goa Chakra’, Vatto, hacher tharailolo fuddlo vavr aplea monant asa mhonn to sangta.
Taj Exotica
Taj Exotica, Goa hem 56 acres hirvea zomnir Mediterrenean taren khasgi veller Arabia doria nodren patllailam.
Vevsai ani vaur dhonde
Hea ganvant azunui thoddea lokamnim poromporik vavr-dhondo chalu dovorla. Tantuntlo kaim mhonnllear, xetkamti, thovoi, kharvi, dudhak lagun gorvam pospi, adi.,. Thoddea vorsam adim konddeamcheo vostu korpi ek famil-ui asli.
São João-chem fest
Firgojecho patron mhonntoch, São João-chem fest, Junache 24ver hanga vhodda dobajean ani poramparik chalin somorombhtat. Hea festak ‘zanveanchem fest’ oxem-i mhonntat karonn, adlea chalim pormannem, nove kazari, zanvoim aplea sasumai-chea ghora hem fest monoitat. Mai aple dhuvek san’nam-vodde ani follam bhettoita. Tornattim matheak fulam-follachemchem kopel guntun ghaltat, dadle - tornatte, kantaram korit ani ghumtam- dholkax vazoit vaddeant bhonvtat. Pausacho temp mhonntoch tollim ani baim-io bhorun vot’tat ani tantunt dadle uddkeo martat. Hea kallar soimbachi rakhonn korpachi zagrutai ganvchea lokam modem haddunk lhan lhan kariavolli dovrun, kednam zhaddamcheo rompio zalear anik kednam-i kopddeacheo pixveo lokank vantt’ttat.
Tiatrists ani Songitkar
Bannaulkaranchea rogtant songit vhanvta. Khubxe famad songitkar zoxe A. Moraes, R. Moraes, toxench tiatrist-ui hea ganvantleant upzoleat. Thodde tiatrist morun gele, Rosario Rodrigues, F. Koloi, Jack Bendes, Christopher, adi tor thodde azunui tiatr palkar ekdom boro vaur kortat. Tantuntle kaim zann mhonnlear, Peter-Roshan, Roseferns, Ben Evangelist, Menino-de-Bandar, Meena, Jack Rodson, Comedian Bryan, Rosario de Benaulim, Peter, Evon, Jose, adi… Carnavalak khell tiatr pollounk-ui ganvant, vaddeam vaddeamnim lokanchem bhirem ekttaim zata.
Bannaleantun muzo gaum-um(Manddo-Dulpod)
1. Bannaleantun muzo gaum-um Aulako otam y aum-um Eku tsampeatso purho geurn ge cumary Ogrhailem naum-om 2. Estudako otonnom Bollsant bolu galnum veto Mogu axilolo dekun cumarik Soglo havoilo 3. Rubachi nam re zorhi Sukunum zalea mori Eki cumari maka mel-lli ga saiba Hapri pitolli. 4. Dispidiro tuka kelem Aulako venam munnum Cumarinum apoicha' dal-llo re tuka Cazara' lagunum.
Danddea Caetan Butiqueiru(Manddo-Dulpod)
1. Danddea Caetan butiqueiru To zoborth fitixeru (feiticeiro) Tea Jaquina (Joaquina) baie' Beij dicha'ota Ubo man-nun feru
2. Doni tini muinnem zale Jaquin vareako geleari Turn kosolem varem Geta go Jaquin Bannale' velleri
3. Naveleche munn to burge Tevei kot-tai-i moskore Caetan baba' sangunum Tanche menddeanche Karhum' laitai dolle Cor  Ai, ai, Jaquin baienum Kondonnanim taka maru dilo.
II. Variant Melody
Ago (muja Cotrin) baio Mapxeam' y amim ya go festako Tinga maka Mellum' zai Jose (Zoze) mestako Barik pizment Galum' zai mugy'lea (mugelea) humsako Tem-eim (tenveim) maka Galum' zai tugy'lea (tugelea) cazrako
III
Korzolly'm (Korzollcm, Caranzalem) gelolim Go Marian gelolim fogako Foga' gelo' kochen Go Marian dekil' cumpariko (compadre) Reng-tte-tte-tteng Caxy (caixa) vazota, abalu lokatso Quadro formar kela Go Marian sold'dam (soldadank) dorunk. Lab dony tiny meji Go Marian paianchim paulam.
IV
Lambi tenkrhi geum Cherhuva binddam parchum'ya Binddecha mullant Cherhuva digaim-im nidum' ya