cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मुहंमद इकबाल
1935 सावन ताणें पर्थून उर्दू भाशेंतल्यान बरोवपाक सुरवात केली. ‘बाले जिब्रैल’ आनी ‘जर्बे-कलीम’ (1935) हे दोम उर्दू कवितां-झेले ताणें ह्या काळांत उजवाडाक हाडले. ताच्या उलोवपांचो झेलो ‘Lectures on the reconstruction of religious thought in Islam’ (1935) ह्या नांवान उजवाडाक आयला, ताच्या इस्लाम धर्मावयल्या म्हत्वाच्या तात्विक विचारांचो तातूंत आस्पाव आसा. तातूंत ताणें आपलें सूफीविरोधी आनी कर्मयोगाची शिकवण दिवपी तत्वगिन्यान मांडलां. 1930 वर्सा इक्बाल मुस्लिम लिगाचो अध्यक्ष जालो. आनी मुसलमानां खातीर स्वतंत्र देशाची येवजण ताणें मांडली. ताच्या काव्यांत तात्विक, धर्मीक, नैतिक आनी राजकी विचारांचो सुंदर मेळ आनी कलात्मक आविश्कार जाला. ताच्या काव्याक उर्दू-फार्सीत म्हत्वाची सुवात आसा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Imphal
Imfall adlea monnipur somsthanachi ani atanchea monnipur rajeachi hi rajdhani.Imfall ani nombul nhomyam'modlea eka sundor degnnant, somudrothorasaun sumar 800 mi. Unchayecher hem xar voslam.
Datt gamvgire vostichea modim axil'lea hea thollak namna mell'lli, ti thoinchea thollavea razachea kil'lean. Punn 1891 vorsa jen'na hanga brittixamni aple rajy vosoilem ten'nach tankam nograchem rup mell'llem. Vistar 240 50’ ut'tor 930 59 udent, loksonkhea: 10,0,366 (1971).Monnipur rajeachem hem ek somskritik ani vepari kendr. Hangachea kolakusorichea vostunk ani hatmagavelea kopddeank namna asa. Monnipuri nrityokolechem hem mullpitth somzotat. Toxench ‘polo’ khellachem hem mullsthan astolem soi somoz asa.
Ixany relvechea monnipuri rodd (dimapur) sthankachea 215 kimi. Dokxinnek hem xar asun hangachean sumar 107 kimi. Udentek brohmodexachi xim' lagta. Jilheantlea mukhel xarankodden hem xar rostean zoddlam. Dongrall vattharakhatir toxench rajeantlea kaim naga lokanchea ghatpat karvayank lagun techpori hem xar brohmodexache ximelagosar axil'lean hangachea vimanotollak khub khub mhotv ailam. Dusrea mhazhuzant subhaxochondr bos hachi azhad hind fouz imfall meren ayil'li.
Bailanchea obhuxonnam khatironamonek pavil'lo bhartantolo soglleant vhodd bazar ‘khovoiramobond’, xri govindojichem devull ani rajvaddo polloupa sarko asa. Hanga mohavidealoyam toxench khubxeo xalla asat.
Polleiat
Imphal
वर्ग:Indie-cheo Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
Lotle
Lotle ho lhanso ghanv, goychea dhakxinn zil'leant saxtti talukeant asa.
वर्ग:Romi panam
Evarist Pinto
Polleiat
Evarist_Pinto
वर्ग:Konknni वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh वर्ग:Romi panam
फुल
फुल जावुन आसा झाडाचो मुक्य भाग.
वर्ग:देवनागरी पानां
Kazoll Kukumm Mannyka Pannim - Dekhni
Kazoll Kukumm Mannyka Pannim
Lampblack, vermillion, jewel water
Type: Deknni
Musical form: Binary
Literary form: Comment on Social Injustice
Translated by José Pereira
Kazoll kumkumm mannyka (mannikachem) pannim,
Lampblack, vermillion (kukumm), jewel water,
हिंदी
बुखार हिन्दी ही भरतन्ची एक मुख्य भाषा.
Kazoll Kukumm Mannyka Pannim - Dekhni
Kazoll Kukumm Mannyka Pannim
The stool encrusted with gems.
हिंदी
हिन्दी, हिन्द यूरोपीय भाषा परिवारान्चे सदस्य.
Kazoll Kukumm Mannyka Pannim - Dekhni
Kazoll Kukumm Mannyka Pannim
E gorachi riti fotti,
हिंदी
हिन्दी भरतन्ची अनेक शासकीय भाषान्तुं एक. इत्ले नही, ही भारत सरकाराची अधिकृत भाषा.
Kazoll Kukumm Mannyka Pannim - Dekhni
Kazoll Kukumm Mannyka Pannim
The ways of this house are wicked.
हिंदी
उल्लोचे जागे
हिन्दी चड्ती भरतन्चे उत्तर भागात उल्लैतन्ची.हिन्दी झारखंड, बिहार, उत्तर प्रदेश, राजस्थान, उत्तरांचल, मध्य प्रदेश व छत्तीसगड, हे राज्यांची राजभाषा .भारत अिन विदेशन्तु ६० कोटी (६०० मिलियन) पशी चड जण हिन्दी उल्लैतन्ची |फ़िजी, मॉरिशस, गयाना, सूरीनाम अिन नेपालतुं सुमार जण हिन्दी उल्लैतन्ची.
भयर्ची कडी
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:भास वर्ग:संवसारांतल्यो भासो/sonsarantleo bhaso
Kazoll Kukumm Mannyka Pannim - Dekhni
Kazoll Kukumm Mannyka Pannim
Nanvan vosnam dormanchi.
I will not go there for religion's reason.
Gounllea' gara geloly (gelole) korhen (kodden),
I went to the cowherd's house,
Tannom lagli dudachi.
And there felt like (having) a drink of milk.
I make fun when I come and go,
Moskory' nuim rê kamanchi.
And quite pointless jokes they are.
Gonçalo babu tiketty zala.
Young Gonçalo has become (…),
Don kalliz toru.
Keeping his heart firm.
Rê randdgea nam tuk' ed baru.
Have you no care at all, you rascal.
Polleiat
Dekhnni
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देखणी / Dekhnni वर्ग:Romi panam
निर्फळ आंजिराच्या झाडाची वपार
निर्फळ आंजिराच्या झाडाची वपार
Nirfoll Anjirachea Zhaddachi Vopar - The Barren Fig Tree ( Parable )
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
निर्फळ आंजिराच्या झाडाची वपार
पवित्र पुसतक ː लुकास १३ ː ६-९
६ आनी ताणें ही वपार सांगली: कण-एकल्यान आपल्या दाकांच्या मळ्यांत एक आंजिराचें झाड लायललें, आनी तो ताचें फळ सोदुंक आयलो तेदनां, ताका कांय-एक मेळलें ना. ७ तेदनां ताणें मळो वसयतल्याक म्हळें: पळे, आयज तीन वर्सां जालीं हांव ह्या आंजिराचें फळ सोदुंक येतां आनी म्हाका एक-ऊय मेळना. म्हणटोच तें कात्रून उडय; बेश्टीच कित्याक स्वात आडायता? ८ पूण ताणें अशी जाप दिली: धनिया, हेंय आनियेक वरस तें आसुंदी; ताच्या मुंदाक आळें काडून, ताका हांव सारें घाल्तां; ९ घडियेक ताका फळ जायत; ना तोर, मागीर कातोर.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ
The Barren Fig Tree, Commentary & Meditation
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
जाँ जॅक रुसो
रुसो, जाँ जॅक : (जल्म : 28 जून, 1712, जिनिव्हा, स्वित्झर्लंड; मरण:?)
प्रबोधन तेंपावयलो एक नामनेचो विचारवंत. ताचो बापूय घड्याळ – मेस्त्री आशिल्लो. ताच्या जल्माउपरांत कांय दिसांभितरूच ताचे आवयक मरण आयलें. उपरांत तो ताच्या मामाच्या घरा ल्हानाचो व्हड जालो. रुसोचें मुळावें शिक्षण ताच्या मामागेरूच जालें. मामाची अर्थीक स्थिती बरी नाशिल्ल्यान सुरवेच्या तेंपार ताका खूब हाल सोंसचे पडले. सोळाव्या वर्सा कॅथॉलिक धर्मपंथाचें शिक्षण घेवपाखातीर ताका अनेसी शारांत धाडलो. थंय मादाम लुईसी द वॉरेन्स हे गिरेस्त बायलेकडेन ताची वळख जाली. वॉरेन्स हिचेकडेन तो सुरवेक विद्यार्थी आनी सेवक म्हणून आनी उपरांत तिचो मोगी म्हणू रावपाक लागलो. उपरांत वेवसायीक शिक्षण घेवपाखातीर तिणें रुसोक न्यूरीन शारांत धाडलो. थंय मादाम लुईसी द वॉरेन्स हे गिरेस्त बायलेकडेन ताची वळख जाली. वॉरेन्स हिचेकडेन तो सुरवेक विद्यार्थी आनी सेवक म्हणून आनी उपरांत तिचो मोगी म्हणू रावपाक लागलो. उपरांत वेवसायीक शिक्षण घेवपाखातीर तिणें रुसोक न्यूरीन शारांत धाडलो. त्या काळांत ताणें साबार ग्रंथ वाचून काडलें आनी तांचो बारीकसाणीन अभ्यास केलो. व्हॉलतेर हो ताचो आवडीचो लेखक आशिल्लो. प्लूटार्क आनी प्लेटो हांच्या कांय ग्रंथांचो ताणें रीतसर अभ्यास केलो. 1741त मादाम वॉरेन्स हिचेकडेन झगडीं जावन उपरांत तो पॅरिस शारांत गेलो. थंय ज्ञानकोश तयार करपी एक संपादक डिडेरो हाचे कडेन ताची वळख जाली. 1743 त तो व्हेनीस शारांत गेलो. थंय तो एक फ्रँच वकिलाचो सचीव म्हूण वावुरपाक लागलो. पूण ताचेयकडेन वाद करून तो परत पॅरिसांत गेलो. 1749 त ताणें दिजाँ ॲकॅडमीखातीर विज्ञान विकास आनी मनीस सुदारणा ह्या विशयाचेर खर टिका करून, विज्ञानाक लागून मनीसजिणेंत कांय सुदारणा जांवक ना अशें स्पश्ट मत मांडिल्लें. तेखातीर ताका पयलें बक्षीस मेळ्ळें. त्या यशांतल्यान ताका प्रेरणा मेळून तो मुखार चिकित्सक लेख बरोवपाक लागलो. 1754 त तो जिनिव्हा शारांत गेलो. त्या शाराचें नागरिकत्व मेळोवपाखातीर ताका प्रॉटेस्टंट पंथ आपणावचो पडलो. उपरांत तो लक्झेंबर्ग शारांत गेलो. थंय ताणें आपली ‘ज्युली’ ही कादंबरी बरयली. ‘सोशल कॉण्ट्रॅक्ट’ आनी ‘एमिली’ हे ताणें बरयल्ले ग्रंथ 1760 त उजवाडा आयले.
-कों. वि. सं. मं.
संदर्भ
वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां वर्ग:देवनागरी पानां
युनायटेड किंगडम
, एरोपांतलो देस आसा। ताची राजधानी लंडन नगर आसा।
पळेयात
वर्ग:एरोपांतले देस वर्ग:संवसाराचीं राष्ट्रां वर्ग:देवनागरी पानां
व्यास
व्यास महाभारत कालीन एक तेजीश्ट व्यक्तीमत्वाचो म्हापुरूष, ग्रंथकार आनी महागिन्यानी. ताचीं जायतीं नांवां प्रचलीत आसात तीं अशीं-वर्णनां काळो म्हूण कृष्ण, द्वीपांत जल्मल्लो देखून द्वैपायन. हाचे वयल्यान कृष्णद्वैपायन अशेंय जोडनांव ताका रूढ जाल्लें. ताणें वेदान विव्यास अशे वेदांचे विभाग केल्ले देखून ताका व्यास अशें म्हण्टाले. हाचेभायर पराशराचो पूत देखून पाराशर्य अशेंय नांव घेतात. ताका महर्रषी म्हणप जातालें. पुराणकारांच्या मतान व्यास हें व्यक्तिनाम नासून ती उपाधी आसा. तें एक धर्मीक पीठ आसा.दर एका द्वापर युगांत विष्णू व्यास रुपान अवतार घेता आनी संवसाराच्या हिताखातीर एका वेदाचो विभाग करता.
२८ व्यास
सगळेंच २८ व्यास जाल्ले आसून कृष्णद्वैपायन हो निमणो व्यास. भागवतांत ह्या २८ व्यासांची नांवां दिल्यात तीं अशीं -
व्यासाची जल्मकथा
पराशरान आपल्या तपाच्या प्रभावान तिच्या आंगाची हिवसाण पयस करून तिका सुवासीक केली. तेन्ना दीस आशिल्लो देखून पराशरान धूकें तयार करून तिचेकडे समागम केलो. उपरांत थंयच्यान वता आसतना पराशरान तिका आशिर्वाद दिलो, तुगेर म्हापुरुष जल्माक येतलो आनी एका भुरग्याची आवय जावनय तुजें आंकवारपण अभंग उरतलें. फुडें सत्यवतीन यमुनेच्या एका द्विपांत एका चल्याक जल्म दिलो. होच वेदव्यास. इतिहासकारांच्या मतान व्यासजल्माचो काळ सनआदीं ३१०० हो थारता.
फुडें सत्यवतीचें हस्तिनापूरचो राजा शंतनूकडे लग्न जालें. तिका दोन पूत आशिल्ले. तातुंतल्या एकट्याक झुजांत मरण आयलें आनी दुसरो पूत विचित्रवीर्य हाका क्षयरोग जाल्लो. ताका अंबिका आनी अंबालिका अशो दोन बायलो आशिल्ल्यो. पूण विचित्रवीर्याक भुरगें जावंचे आदींच मरण आयलें. तेन्ना आपलो वंश हांगाच सोंपतलो हो विचार करतांकरतां तिचे तकलेंत नियोगाची कल्पना आयली. त्या काळांत भुरगें नाशिल्लें विधवेक देराकडल्यान पुत्रोत्पत्ती करून घेवपाक धर्माची संमती आशल्ली. तिणें अशावेळार आपलो पूत व्यास हाका आपोवन हाडलो आनी ताका नियोगाची आज्ञा दिली. व्यास हो रंगान काळो आणी कुरूप आशिल्लो. ताच्या आंगांक घाण येताली. ताच्यो जटा आनी खाड वाडिल्लें. फुडें व्यासापसून अंबिकेगेर कुड्डो धृतराष्ट्र आनी अंबालिकेगेर पांडुरोगी पांडू जल्माक आयलो. फुडें धृतराष्ट्रापसून कौरव आनी पांडूपसून पांडव असो कुरूवंशाचो विस्तार वाडलो. उपरांतच्या काळांत कौरव आनी पांडव हांचें मदलें म्हाझूज थांबचें देखून व्यासान जायते यत्न केले पूण तातूंत ताका यश मेळ्ळें ना.
व्यासाचो आश्रम हस्तिनापुरालागसारच सरस्वतीचे देगेर आशिल्लो. थंयच्यान तो हस्तिनापुरांत यो-वच करतालो. कौरव-पांडवांचे अस्त्रपरिक्षेवेळार तो उपस्थित आशिल्लो. युधिष्ठिराक राजसूय यज्ञाची प्रेरणा ताणेंच दिल्ली. युध्दांत हारून पांडव वनवासाक गेले तेन्ना धृतराष्टाक मेळून पांडवांकडे अन्यायान न वागपाचो ताणें सल्लो दिलो. तशेंच द्वैतवनांत वचून तो पांडवांक मेळ्ळो थंय ताणें युधिष्ठिराक प्रतिस्मृती नांवाची सिध्दविद्या शिकयली. अज्ञातवास सोंपोवन पांडव परत येतकच तांचेकडे धृतराष्ट्राक हात मेळवणी करपाचो उपदेशय ताणेंच केलो. झुजाउपरांत युधिष्ठिर निराश जावन बशिल्लो तेन्ना ताका राज्यकारभाराखातीर तयार करून अश्र्वमेध यज्ञ करपाचीं ताणें प्रेरणा दिली. झुजा उपरांत सोळा वर्सांनी हिमालयांत वचून तो धृतराष्ट्राक मेळ्ळो आनी ताका तप करपाचो उपदेश करून तो आपल्या आश्रमांत गेलो.
व्यासाचो पूत शुक्र. तो ल्हानपणानसावन वीतराग आशिल्लो. फुडें जनकाकडल्यान आत्मगिन्यान मेळोवन तो जीवनमुक्त जालो. उपरांत ताणें हिमालयांत वचून निर्वाणाच्या मार्गाक लागपाचें थारायलें, तेन्ना व्यास पुताच्या दुख्खान आकूळ-पिकूळ जालो. तेन्ना शंकरान ताका दर्शन दिवन आत्मत्यागाच्या विचारापसून परावृत्त केलो.
सुक्तां आनी ऋचां
वेदांचीं सुक्तां आनी ऋचां हांगा थंय वेगवेगळ्या गोत्रांतल्यान शिंपडल्यांत. तेन्ना यज्ञसंस्थेक उपेगी पडटली, तेचपरी परंपरेन वेद तिगतले अशे तरेन ह्या सगळ्या वेदराशींचें विभाजन करूंक जाय, हें चितून ताणें वेदराशींतल्यो सगळ्यो ऋचा वेगळ्यो काडल्यो आनी तांकां ऋग्वेद अशें नांव दिलें. तातुंतल्योच गावपाक योग्य अशो ऋचा वेगळ्यो काडून त्या चोंब्याक सामवेद अशें नांव दिलें, जाल्यार यातुविद्येचे तशेंच लौकिक वेव्हारांत उपेगी पडपी मंत्र वेगळे करून ताका अथर्ववेद हें नांव दिलें. अशे तरेन ताणें चार वेदांच्यो चार वेगवेगळ्यो संहिता तयार करून त्यो आपल्या चार मुखेल शिश्यांक शिकयल्यो. बहूवृचनांवाची ऋग्वेद संहिता पैलाक दिली, निगदाख्य यजुर्वेद संहिता वैशंपायनाक दिली, छंदोग नांवाची सामवेद संहिता जैमिनीक दिली आनी आंगिरसी नांवाची अथर्वसंहिता सूंमतुंक दिली.
व्यासान ब्रह्मसुत्रां बरोवन तेवरवीं ताणें अध्यात्माचें सिध्दांत ह्या ग्रंथांत सूत्ररुपान गुंथल्यात. शंकराचार्य, निंबार्काचार्य, रामानुजाचार्य, वल्लभाचार्य, मध्वाचार्य आदी दर्शनकारांनी ब्रह्मसुत्रां हीं आधारभूत धरून आपआपलीं सांप्रदायिक दर्शनां मांडल्यांत.
पुराणां
पुर्विल्ल्या काळांतलीं पुराणां अवेवस्थित आशिल्लीं. तीं सूत-मागधांच्या वेगवेगळ्या गटांत शिंपडिल्लीं. हीं पुराणां एकठांय करून व्यासान एक सुबध्द आनी पुराणसंहिता तयार केली आनी आपलो शिश्य लोमहर्षण हाका तीं शिकयलीं. ताणें व्यास संहितेच्या आदाराचेर आपली अशी एक पुराण संहिता तयार केली आनी तीं आपल्या स शिश्यांक सांगली. त्या शिश्यांनि स्वता संशोधन आनी संकलन करून आपआपल्यो नव्यो संहिता तयार केल्यो. अशेतरेन एका मूळ पुराणाचीं १८ पुराणां तयार जालीं.
महाभारत
महाभारत ग्रंथांत व्यासान सोबीत अर्थाशास्त्र,धर्मशास्त्र आनी मोक्षशास्त्र हीं तीन जिवीतदर्शनां मांडल्यांत. महाभारत बरयतना व्यासान झूज,कपट कारस्थान,कुरूक्षेत्रावयल्या करचें पडलें. ताकालागून ही रचना पुराय जातकच ताचें मन बेचैन जालें. अशावेळार ताका नारदमुनी मेळ्ळो. ताणें ताका श्रीकृष्ण चरित्र भक्तिभावान वर्णन करपी वेगळोच ग्रंथ बरोवपाक सुचयलें. अशावेळार व्यासान भागवतपुराण बरोवंक सुरवात केली. ताणें भागवतावरवीं भक्तीचें एक महाकाव्यच रचलें.
धर्माविशींचें विवेचन
धर्माविशीं व्यासान जें विवेचन केलां तें अशें: देश काळ आनी परिस्थिती हातूंत मनीस,राश्ट्र,पुराय जिवीत,लोक आनी परलोक ह्या सगळ्याचें धारण पोशण करता तो धर्म. धर्म म्हळ्यार फक्त स्वर्ग-मोक्षाचोच विचार न्ही जाल्यार जो ह्या वेव्हारीक जगांत लोकधारणा करता,लोकांक सुखी,समृध्द,परस्परपुरक नीती प्रवण आनी पुरुषार्थी करता तो धर्म. ताच्या मतान जिवीत हें रडत-कुढत बसपाचें नासून तें आनंदमय आसा.
व्यास हो ज्ञानगंगेचो भगीरथ जावन आसा. व्यासोच्छिष्टं जगत्सर्वम= संवसारांतलें सगळें गिन्यान व्यासान उश्टावन दवरिल्लें आसा, अशी लोकोक्ती रूढ जाल्ली आसा. वेदोत्तर काळासावन ते आयजमेरेन व्यास हो भारतीय संस्कृतीचो महाप्राण थारला. आमची संस्कृती ही व्यासकृत महाभारत आनी पुराणां हांचेर आदारिल्ली आसा. इतिहास पुराणांची रचना, पुर्विल्ल्या युगांतले विस्मृतप्राय अशा विद्या-कलांचे पुनरुज्जीवन, वेदवेदांगांचें संकलन संपादन आनी विभाजन ह्या भगिरथाचे तोलायेचो व्हड उद्देग करून व्यासान भारतीय संस्कृती अखंड राखली.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रविंद्र कॆळॆकार
thumb|रविंद्र कॆळॆकार रविंद्र कॆळॆकार हॆ नामनॆचॆ कॊंकणी लॆखक. गॊंय मूक्ती आंदॊलन आनी भारत स्वातंत्राय संग्रामाचॆ एक म्हालगडी. कॊंकणी भास चळवळींलॆ मूखॆल फूडारी. कॊकणी भाशा मंडऴाची स्थापना करपाक तांचॊ खूप मॊलाचॊ वाटॊ आसा. तांणी कॊंकणींत १०० परस चड पूस्तकां बरयलात, तशॆच मराठी अनी हिंदीनय ताणीं लिखाण कॆला. ज्ञानपीठ, पद्मभूषण, साहित्य अकादमी आनी हॆर जायतॆ पूरस्कार तांका फावॊ जाल्यात.
भूतान
, आशीयांतलो देस आसा। ताची राजधानी थिम्पू नगर आसा।
रविंद्र कॆळॆकार
जीण कॆळॆकार हांचॊ जन्म ७ मार्च १९२५ ह्या दिसा कुकळॆ ह्या तांच्या आजॊळच्या गावान जालॊ. तांचॆ आजॆ लिंगू रघूवीर दळवी हॆ पॊर्तूगॆज सरकारच्या सॆवॆंत वकीलाची नॊकरी करतालॆ. तांचॆ बापूय राजाराम कॆळॆकार हॆ दॊतॊर आशिल्लॆ ताणी भगवद्गीतॆचॊ पॊर्तूगॆज भाशॆन अणकार कॆल्लॊ. तांचॆ मूळावॆ शिक्षण दीव हांगा गूजराती भाशॆन जालॆ. वयाच्या तॆराव्या वर्साक गॊयांत यॆवन फॊंडॆच्या उच्च माध्यमीक विद्द्यालयांत ताणीं आपलॆ माध्यमीक शिक्षण पूर्ण कॆलॆ. पयलीं एक लढाउ कार्यकर्तॊ आनी मागीर एक लॆखक अशी तांची धारणा आशिल्ली.
स्वतंत्रताय आनी कॊंकणी चळवळ महात्मा गांधीच्या तत्वांचॊ कॆळॆकाराचॆर खूप मॊठॊ परीणाम अशीलॊ. काकासाहॆब कालॆलकर ह्या गांधीजी बरॊबर काम कॆल्या लॆखका बरॊबर काम करपाक तॆ वार्धा गॆल्लॆ. थंय ताणी कांय काळ गांधीचॆ यादस्तीक वाचनालय सांभाळपाचॆ काम कॆलॆ. रॊखडॆच एक वर्सांन परत गॊंय यॆवन ताणीं गॊंयच्या मूक्ती लढ्यांत भाग घॆतलॊ. राम मानॊहर लॊहीया सारख्या व्हड नॆत्यांचॊ सहवास तांका लाभलॊ. विस्कटिल्या गॊंयकारांक यॆकठावपाक तांणी गॊमन्त भारती (१९५६-६०) हॆं साप्ताहीक सुरू कॆलॆ. लॊकांक यॆकठावपाक थळाव्या भाशॆचॆ यॊगदान कितलॆ म्हत्वाचॆ आसता हॆ त्या वॆळार तांका समजलॆ. हॆच तांच्या मुखाल्या जीणॆचॆ कार्य थारलॆ. ह्या वॆळार तांका बंदखणीत वचचॆ पडलॆ. गॊंय मूक्त जायसर तॆ बंदखणींत उरलॆ. गॊंय मुक्ती उपरांत गॊंयक महाराष्ट्रांत विलीन करपाच्या धॊरणाक ताणीं खर वीरॊध कॆलॊ. गॊंयाक वॆगळॆ दवरपाकय ताणीं खूप मॊठॆ यॊगदान दिलॆं. ताचॆ उपरांत तांणी कॊंकणी भाशॆक स्वतंत्र भाशॆचॊ दर्जॊ मॆळचॊ म्हण काम चालू कॆलॆ. कॊंकणी ही मराठीची पॊटभास नासून ती एक स्वतंत्र भास हॆ तांचॆ ठाम मत आशिल्लॆ. ह्या वॆळार ताणिं ‘आमची भास कॊंकणीच’ (१९६२), ‘शाळॆंत कॊंकणी कित्याक’ (१९६२) अशी कांय म्हत्वाची पूस्तकां बरयली. १९८७ ह्या वर्साक शॆवटाक गॊंय वीधानसभॆन कॊंकणीक गॊंयची राजभास म्हुण जाहीर कॆलॊ. साल १९९२ वर्साक जॆन्ना कॊंकणी भाशॆक भारताच्या संवीधानाच्या आठव्या वळॆरॆत स्थान मॆळ्ळॆ तॆन्ना कॆळॆकाराच्या जिणॆचॆ ध्यॆय पूराय जालॆ आणी तांणी पूराय पणान आपलॆ लॆखन काम चालू कॆलॆ.
साहित्य आनी पूरस्कार कॆळॆकार हांच्या ‘हिमालयांत’ (१९७७) ह्या पूस्तकाक साहित्य अकादमी पूरस्कार पावॊ जालॊ हॊ कॊंकणी खातीरचॊ पयलॊ साहित्य अकादमी पूरस्कार आशील्लॊ. अणकाराखातीरचॊ पयलॊ पुरस्कारय कॆळॆकार हाच्यां ‘आमी ताकां मसणात धाडलॆ’ (१९९०) ह्या तांच्या गूजराति निबंधलच्या अणकारीत पूस्तकाक मॆळ्ळा. कॊंकणीतलॊ पयलॊ जनपीठ पूरस्कारय रविन्द कॆळॆकार हाकां फावॊ जाला. तांच्या जीणॆतलॊ सगळ्यांत व्हड पूरस्कार हॊ साहीत्य सकादमी फॆलॊशीप पूरस्कार (२००७). तशॆच पद्मभूशण (२००८), काला अकादमीचॊ गॊमंत शारदा पूरस्कार, जनपीठ पूरस्कार (२०१०) हॆ तांका फावॊ जाल्लॆ आनीक कांय पूरस्कार.
कांय फ़ामाद पूस्तकां °नवी शाळा °सत्याग्रह °मंगल प्रभात °महात्मा °अशॆ आशिल्लॆ गांधीजी °काथा आनी काणयॊ °तूळशी °वॆळॊवयलॊ घूलॊ °भज गॊविंदम °मूक्ति °तीन ऎकॆ तीन °लाल बाल °ब्रम्हानंनदालॆ तांडव °पंथस्त °समिधा °वॊथाम्बॆ °र्सजकाची अंतर कथा
वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:देवनागरी पानां
Har Gobind Khorana
Dr. Har Govind Khuranna hacho zolm' 2 zaneuri 1922 disa ponzabantlea raipurant(pakistan) zalo. Ponzab videapitthachi em'.Es.Si chi podvi melloili. Taka xixyouriti mellil'lean monchesttor videapitthant to fuddlem xikxonnogheupa khatir gelo. Livhoropulak pradheapok e. Ttobrttosonachea margodrxona khala tannem pi.Ech ddi chi podvi melloili. 1948 vorsa ddokttorett melloili tori taka auddichi nokri mell'lli na mhunn to teach vorsa bhartant portolo. Nimannento hangai nirax zaun porot inglonddak gelo ani ani puddlea sonxodhonokareak survat keli. Nobel lorett, olekozhanddor ttodd he kebriz videapitthantole tanche sangati tankam mozot ani margodrxon kortale. Thoinchean 1952 vorsa to kenddak gelo. 1960 meren erogenik kemisri grup ergonaijhexon komnovelth risrch somsthent kam' korit raulo. Teach kallant tannem svitzhorolenddantlea loksobha vangddeachi choli bail mhunn svikaroli ani logn zalo. 1960t to omerikek gelo ani omerikechem nagriktv ghetlem. 1970t mesyochyusett insittittyutt ef tteknoloji he somsthent alfredd pi. Solen hanchea margodrxona khala pradheapok mhun nokri keli. Tannem 300 probondh boroileat. Inamam
1958 vorsa taka rosainik somsthe koddlean march ovordd dilo. 1962 vorsa horimon praizhu takach mell'llem. Bhartosorokaran podmobhuxonn divn som'man kelo. Ponzab yunivhorsittin chonddhigoddhak ddiesosi hi podvi divn sonmanit kelo. Somvsarik namna mellil'lo prannijiun xastracho sonxodhok mhunn horgomvid khurannak zog vollkhota. Ddayoksiribonyukleyok osidd(ddiene) hanche mull ghottok sodun jinnetole onuvonxikotayecho sod laun vigoneanoxastrache paul fuddem ghalpant tannem mozot keli. Hea tachea sonxodhon kaream khatir robrtt ddoblyu hole ani marxol nirenobrg hanchea borobor taka nobel inam' vibhagun dilem.
Polleiat
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Romi panam
शेल्डें
शेल्डें (६२६९६९)
शेल्डें हें दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतल्या केपें तालुक्यांतलें १० चौ. किमी. क्षेत्राचें शार आसून २०११ चे जनगणने प्रमाण ह्या शारांत १८१५ कुटुंबां वा वट्ट ७४३४ लोकसंख्या आसा. जिल्लो मुख्यालय,मडगांव १८ किलोमीटर अंतराचेर आसा. राज्याची राजधानी पणजी मडगाव सावन १८ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हातूंत ३६९३ दादले आनी ३७४१ बांयलां आसात. हातूंत अनुसुचीत जातीचे लोक ११४ आसून अनुसुचीत जमातीचे ९४६ लोक आसात. ह्या गांवचो जनगणनेतचो स्थळ निर्देशांक ६२६९६९ आहे. लोकसंख्योप्रमाणे शाराचो दर्जो V (लोकसंख्या_एकूण ५,००० to ९,९९९). शाराची नागरी स्थीती आसा. 'सर्वेक्षण शार'. १ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें बेळगांव हें शार १६७ किमी अंतराचेर आसा. ५ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें पुणे हें शार ५४५ किमी अंतराचेर आसा. रेल्व स्टेशन ६ किमी अंतराचेर कुडचड्या आसा.
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
शारांत उकती गटारवेवस्था आसा. ल्हान धरणांतल्यान उदकापुरवण जाता. शाराक शुध्दीकरण केल्ल्या नळाच्या उदकाची पुरवण जाता. उदका पुरवणेची तांक 800 किलो लिटर आसा. सगळ्यांत लागीं आग पालोवपाची सुविधा कुडचड्या (५ किमी) हांगां आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १८ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १५ किमी हांगां आसा. शारांत १ दवाखानो आसा. शारांत १ कुटूंब कल्याण केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती आनी बालकल्याण केंद्र १५ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती केंद्र ३७ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १८ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं रुग्णालय ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं फिरतो दवाखानो ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं हेर वैजकीय सुविधा ४३ किमी हांगां आसा.
शैक्षणिक सुविधा
शारांत ६ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. शारांत १ शासकीय कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ खाजगी कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ शासकीय माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी उच्च माध्यमिक शाळा केपें (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) मडगांव (१२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) मडगांव (१२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) नावेले (१० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं "शासकीय पदवी महाविद्यालय (कला, शास्त्र आणी वाणिज्य)" केपें (२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय- विधी मडगांव (१२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय- विद्यापीठ पणजी (४६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय - हेर मडगांव (१३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैजकी महाविद्यालय बांबोळे (४२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अभियांत्रिकी महाविद्यालय वेर्णा (२४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वैवस्थापन संस्था मडगांव (१२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पॉलिटेक्निक कुडचडें (८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा कुडचडें (८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र मडगांव (१२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अपंगां खातीर खाशेली शाळा मडगांव (२० किमी) हांगां आसा.
सुविधा
सगळ्यांत लागीं शासकीय अनाथाश्रम मडगांव (१२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं नोकरी करपी स्त्रियांचें सरकारी निवास (हॉस्टेल) पेनह द फ्रांस (४९ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वृद्धाश्रम केपें (२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय खेळांगण कुडचडें (८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी चित्रपटगृह मडगांव (१२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय सभाघर कुडचडें (८ किमी) हांगां आसा. शारांत १ शासकीय भौशीक ग्रंथालय आसा.
उत्पादन
शेल्डें ह्या शारांत मुखा वयल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( म्हत्वाच्या देंवत्या अनुक्रमान): लाकडाच्यो वस्तु, MOSAIC TILES, दोरो.
बाजार आनी सावकारी पेडी
शारांत १ बिगर शेतकी रीण संस्था आसा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:केपें तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
२००५ ते २०१५ ह्या दसकांतले कोंकणी युवा साहित्य
युवा साहित्य म्हळ्यार नव्या विचारांचो, नव्या कल्पनांचो परमळ. हो काळ असो जेन्ना खूब कितें करन दिसता. खूब कितें सांगन दिसता, खूब कितें बरयन दिसता. बरोवपाची कला जरी दर एकट्या कडेन नासली तरीय ह्या वयांत सळसळट्या रगतांत घुंवपी चळवळीचीं पाखां उडपाचो हर एक यत्न करतात. ह्या पाखांक केन्ना संगीत मेळटा, केन्ना पँट ब्रश मेळटा जाल्यार केन्ना लिखणी मेळटा आनी मागीर आपल्या सृजनाच्या जोरार ती उडपाक लागतात.
कोंकणी भाशेचो भांगराळो काळ तसो पळोवंक गेल्यार ल्हान. ते पयली कोंकणी भाशेन जायते अन्याय, हाल सोंसले. कोंकणी मायेचे पूत झुंजले, झगडले आनी तातूंतल्यान एक एक जैत मेळयत गेले. ह्या चळवळीच्या काळांत जायत्या जाणांनी लिखणी उखल्ली जाल्यार जाय त्या जाणांक चळवळींत उडी मारून लिखणी कुशीकय दवरची पडली. मात कोंकणी साहित्याची जमता तशी सेवा ते करत गेले आनी म्हणून कोंकणीक आयज जागतीक मळार लेगीत आपली मानाची सुवात मेळूंक पावली.
कोंकणी साहित्यांत ह्या संघर्शाच्या काळांत तरणाट्या साहित्यीकांनी दिल्ले योगदान म्हत्वाचें. ह्या तरणाट्या साहित्यीकांनी नाटक, कथा, कविता, कादंबरी, एकांकिका अश्या दर एका साहित्य प्रकारांत साहित्य केळोवन कोंकणी खंयच उणी ना म्हणपाची जाण दिली. हो दिश्टावो घेवनच कोंकणी मुखावेली पावलां मारत गेली.
म्हजो प्रबंध सुटसूटीत जावचो आनी वेळेचे बंधन आशिल्ल्यान हांव सुरवातीच्या काळांतले युवा साहित्य हाताळनासतना फांटल्या सुमार 10 वर्सांचे युवा साहित्य नियाळपाचो यत्न करता. हे करता आसतना प्रातिनिधीक स्वरुपांत गोवा कोंकणी अकादेमी आयोजीत युवा साहित्य संमेलनात 2009 वर्सा सावन भेटयतात त्या युवा साहित्य पुरस्काराचे मानकरी, 2011 वर्सा सावन भेटयतात त्या साहित्य अकादेमीच्या युवा साहित्य पुरस्काराचे मानकरी तशेंच हेर कांय लेखकांचे साहित्य हांवे दोळ्या मुखार दवरलां.
2005 ते 2010 काळ
ह्या साहित्यांतली खोलाय नियाळटना म्हाका तातूंत खर निरीक्षण आनी नदर दिसता. सरभोंवतणी घडटा त्यो खुबश्यो गजाली आमकां सामान्य वा साद्यो दिसतात. ह्यो आनी कितें साहित्यांत आस्पावपाच्यो अशें म्हणून आमी तांका कडेक सारतात मात ह्या सामान्य दिसपी गजालिंनी एक व्हड सैम लिपला, जिणेचे मर्म लिपला हें जाणा जावन घेवपाक आमी उणे पडटात. अशींच कांय खूब अपुरबायेन टिप्पील्लीं निरीक्षणां 2005 वर्सा प्रकाशीत जाल्ल्या डॉ प्रकाश पर्येकार हांच्या दवरणे ह्या निबंद संग्रहांत वाचपाक मेळटात. गोठणीर वचपी गोरवांचेंर आनी बरोवपासारकें कितें आसता काय असो प्रस्न शारांत रावपी म्हज्या सारकेल्ल्या एकाद्याक पडप म्हळ्यार अजाप न्हय. मात प्रकाशबाबाल्या पुस्तकांतले दर एक दवरणे वेगळे, दर एक दवरणें थाकाय दिवपी, विसव दिवपी. एक खोल लोक संस्कृताय तांच्या जायत्या लेखांत अणभवूंक मेळटा. ही लोक संस्कृताय मागीर शबयचें बावलें तारीकडेन पावलें शबय म्हणत शिगम्याची गितां गायता, जाल्यार संकासुरा रे संकासुरा म्हणत काल्याच्यो यादी जागयता.
भुरगेपणांतल्यो साबार यादी प्रकाशबाबान आपल्या काळजांत घट्ट वेंगावन दवरल्ल्याचो आभास तांच्या जायत्या लेखांतल्यान घडत वता. तांच्या चडश्या लेखांतलो एक समान धागो म्हळ्यार म्हादय. प्रकाशबाबाचो म्हादय मोग तांका ह्या म्हादयच्या उगमामेरेन घेवन गेला. हालींच जाल्ल्या युवा साहित्य संमेलनात तांणी म्हादय भोंवडे संबद्दान मांडिल्ले कांय अणभव आंगार कांटो हाडपासारके. ह्याच खोल अणभवांतल्यान साकारिल्ले म्हादय-काळजांतल्यान कागदार हे पुस्तक. हे पुस्तक निखटे अणभव न्हय जाल्यार म्हादय मायेच्या मोगान तिका आनी पर्यायान वाचकाक अर्पण केल्ली एक अपूर्व अशी भेट.
प्रकाश पर्येंकारा मदलो कवी निखटो सृजनाचो आविश्कार घडयना जाल्यार एक रखरखीत सामाजीक वास्तव वाचकां मुखार मांडटा. मात तांच्या कवितेंतली सामाजीक परिस्थिती हताश जावन निखालस बसना जाल्यार ती उद्रेक जावन ओंतता म्हणून तर तांच्या कवितेंतली बेबद्या सदाची बायल घरां फांटल्यान ताचो फोंड काडून दवरपाचे धैय बाळगिता आनी ताका सुता सारको निट्ट करता. "यो कसो तो म्होड तुकां जितोच पुरतां अशें म्हूण राकसूल कशी झुडून गेली सदाच्या आंगांर"
ह्यो तांच्या कवितेंतल्यो वळी तांच्या कवितेंतली गांवगिऱ्या वाठारांतली एक अस्तुरी लेगीत कितली सक्षम आसूयें हाचेच दर्शन घडयता. कवितेंतलो हो उद्रेक आमकां भौ. हनुमंत चोपडेकार हांच्याय कवितेंतल्यान अणभवपाक मेळटा. आपल्या लेखनांतल्यान सदैव सामाजीक बांदिलकी सांबाळपी ह्या लेखकाची लिखणी दिल्ली जाल्ल्या बलात्कार प्रकरणां उपरांत मानसकन्या सारकेल्ली कविता रचता आनी तातूंतल्यान दिल्लीच्या आरोप्यांक नरकासुरांची प्रतिमा दिवन तांच्यो आतड्यो भायर काडून त्यो वेशीर हुमकोळवपाची निश्ठूर भुमिका मांडटा. चोपडेकार हांच्यो जायत्यो कविता एक ताल, लय घेवन काळजांत रिगतात. कांय कविता तर सरळ बॉलिवूडांतल्या पदांचे सहाय्य घेता. देखीक तांची लोकशाय गुलाम जाली ही कविता मुन्नी बदनाम हुई ह्या हिंदी गिताच्या धरतेचेर बरयल्ल्याचे जाणवता मात ह्या कवितेंतल्यान आयच्या लोकशायेच्यो जाल्ल्यो तिसत्यो वादऱ्यो ते व्हड बारिकसाणीन टिपतात. "आम आदमी जनतेचें पडलां कोणांक रेSSS राजकारण धंदो एक जावनू पडला सत्ता हराम जाली पप्पू तुजेखातीर "
ह्या तांच्या वळींतल्यान आयच्या राजकारणाविशींचो राग स्पश्ट दिसून येता. कवितेंतलो सादरीकरणाचो बाज चोपडेकार आपल्या चडश्या कवितेंतल्यान हट्टान सांबाळटना दिसता. जितलो उद्रेक तांच्या कवितेंतल्यान जाणवता तितलोच हो कवी नात्यां बाबतींत संवेदनशील दिसता. एक चीट मोगाळ आईक ह्या तांच्या कविता झेलाच्या शिर्शकांतल्यान आनी उपरांत ह्याच शिर्शकाच्या कवितेंतल्यान ती जाणवीक जाताच मात तांची नातीं फकत मनश्यांपुरतींच नात. कवीचो आपल्या कवितेचेर आशिल्लो उपाट मोग तांच्या एक चीट मोगाळ कवितेक ह्या कवितेंतल्यानय दिसता आनी उपरांत साबार कवितेंतल्यान कवी आपल्या कवितेवेली निस्सीम श्रध्दा उलगडत वता.
अशें म्हणपी हो कवी कविता जियेता म्हळ्यार अतिताय जावची ना. कवितेची अशीच सातत्यान सेवा करपी आनीक एक कवी म्हळ्यार डॉ. राजय पवार. तांच्या कवितेंतली सादी सोंपी उतरां काळजाक पीळ घालतात. काँक्रिटाच्या जंगलातली विशमताय मांडटना लेगीत कवी ल्हवूंच मनीसपणाचो एक संदेश दिवन वता.
"काँक्रिटाच्या जंगलात मनशांक मोल येवंचे मोल पयशाक आशिल्लें सगलें पोल जावंचे" अशें म्हणटा आसतना कवी मनश्यावेलो आपलो विश्वास घट्ट राखूंक दवरिल्ल्याचो दिसता. पावसफुलां ह्या कवितेंत मोगाची विभिन्न रुपां मांडटना निमणे कवी जेन्ना म्हणटा
"जेन्नासावन पडला एक फुलांपावस.. तुज्या गळ्यांत तेन्नासावन व्हांवत आसात पावसफुलां.. म्हज्या दोळ्यांत"
तेन्ना कविच्या संवेदनशील काळजाक वाचकाचो ओ मेळ्ळे बगर रावना. डॉ राजय पवार हांचे लिखाण जरी कवितेंतल्यान आमकां चड भावले तरीय तांचे नाटक आनी विनोदी साहित्य मळार मोलाचे योगदान आसा. सुनापरान्तांत येवपी तांचे ओली सुखी आनी गिरमीट ह्या सदरांतल्यान तांणी वाचकांच्या काळजांत विनोदाचे नवे धागे विणल्यात. जाल्यार ह्याच विनोदाचे सुखद अणभव आपल्या नाटकांतल्यान वाचका मेरेन पावयल्यात.
एकांकीका आनी नाटकाच्या मळार प्रो हनुमंत चोपडेकार हांचोय वावर भोव मोलाचो आसा. हम होंगे कामयाब, कैदी नंबर 001, हरी आमचो टेम्पररी सारकेल्ल्या नाटकांतल्यान तांणी कोंकणी नाट्यमळ समृध्द करपाचो वावर केला. कुवाडीं सारकेल्ल्या एकांकीका झेल्यांतल्यानय तांच्या प्रगल्भ विचारसरणीचो थाव घेंव येता. नाट्य क्षेत्रांत खास करूंन एकांकिका आनी पथनाट्य मळाचेर आपले खाशेलें नांव कोरांतपी लेखक म्हळ्यार कविंद्र फळदेसाय. 'राजकुंवर शेणला' हो तांचो पयलो एकांकिका झेलो वाचकांनी माथ्यार घेतलो पूण म्हाका हांगा मुजरत उल्लेख करन दिसता तो हालींच प्रकाशीत जाल्ल्या तांच्या पथनाट्य संग्रहाचो. 'सर फुडें' हो तांचो पथनाट्य संग्रह घडये कोंकणीतलो पयलो पथनाट्य संग्रह जावये. पथनाट्याची संहिता काळाप्रमाण बदलता हे जरीय खरें आसलें तरीय फळदेसाय हांची पथनाट्यां कालबाह्य जायनात. पुस्तक छांपतना तशी जतनाय तांणी घेतिल्ली जाणवता.
"लजेझाडा सांग गो म्हाकां जनेल कित्याक धापता? मनीस जातीर विश्वास ना भिरांत म्हाकां दिसता"
अशें सैमातल्यान आपल्या साबार प्रस्नांच्यो जापो सोदपी ग्वादालूपबाय जिणेची साबार तासां आपल्या साहित्यांतल्यान उलगडत वता. जायते फावट ते आपल्या भुरगेपणांत पावता आनी तातूंतल्यान आताच्या पिळगेतले वेगळेपण उतरांनी मांडटा, "गोडा लाडू, दोशी कापां ओगीच कोनशाक पडल्यांत तीं खावपी भुरगीं आतां पिराये पयलींच वाडल्यांत"
अशें खंतीन म्हणपी ग्वादालूप बाय मोगाचीय व्याख्या आपल्या कवनांतल्यान उस्तीत वता. ग्वादालूप बायन रुपकां वापरपाची एक कळाशी सादल्या म्हणून ताच्या कवितेंत दोंगरांचे हड्डे जातात, जिवीताचो हारसो जाता. आपल्या मोग्याक आपयतना लेगीत तो ताका चंद्रीम कसो येवचो सो दिसता, पावस जावन झडचो कसो दिसता. भुरगेपणाच्यो यादी सगळ्यांच्याच गांठीक आसतात मात त्यो कवितेच्या यमकांत जुळोवप भोव कमी जाणांक जमता आनी तातूंतलो आनीक एक युवा कवी म्हळ्यार मार्कुस गोन्साल्वीस. आपल्या थेंब्या थेंब्यांत ह्या कविता संग्रहांतल्या भुरगेंपण कवितेंत तो म्हणटा
"दिसलो असलो घडो घट्ट बांदपी रान्नीं पेरो शिजयता भुरग्यापण रूचीचो अदिक रूचीचो, जावन कण मिठाचो"
पावसाच्या घसघशांत ह्या आनीक एका कवितेंत तो म्हणटा,
"उदकाचे खळयेंतल्यान भुरगें धांवलां इल्ल्या इल्ल्या खंडकूल्यांत भुरग्यापणांच्यो यादी भिजल्यात."
गोन्साल्वीस हांच्या कवितेंतले स्मरणरंजन दुसऱ्यांकय आपल्या भुरगेंपणांतल्या यादिंनी ओडून व्हरता. पत्रकारितेच्या मळार वावुरपी मार्कुस बाबाचे कविते वांगडाच कथा आनी निबंद मळारय मोलाचे योगदान आसा.
साहित्य अकादेमीचो युवा पुरस्कार जैतिवंत लेखक
आपल्या सुपूल्ल्या अर्थपूर्ण कवितांनी कोंकणी भाशेक योगदान दिवपी योगिनी आचार्य हांच्यो कविता म्हळ्यार नात्यांचे एक नवे उलगडणे. तांच्यो कविता ल्हान आनी मोजक्याच उतरांनी आपल्याक कितें म्हणपाचें आसा तें सांगपी. 'मातयेंतले गंध' ह्या कविता झेल्यांतल्या आपल्याच एका कवितेंत कविची कवितेतलो मर्म सोदपाची धडपड दिसता. ते म्हणटा, "जांव दोन वळींची जांव एका पानाची आसता कविता लिपिल्ली दोन वळींच्या अंतरा भितर"
योगिनीबायची कविता जायते कडेन जल्म मरणाचो संदर्भ सोदतना दिसता. मनश्याची वळख, आपल्याच मनाचो थाव घेवपाची ताची धडपड ताच्या कवितेंतल्यान चित्रीत जाता. देखीक, "मनीस शुन्य भोंवता आपलेच भोंवतणी घेवंक थाव मनाचो."
गोवा कोंकणी अकादेमीच्या वेंचीक पुस्तक प्रकाशन येवजणेखाला युवा साहित्य संमेलनाक प्रकाशीत जाल्ल्या दोन कथा संग्रहांत आमकां भयंकर तांक दिसून येता. 2010 वर्सा प्रकाशीत जाल्लो जोफा गोन्साल्वीस हाचो निर्णय हो कथा झेलो जिणेंतले जायते प्रस्न अचळय उक्ते करत वता. आयच्या युगांत मार्कांखातीर चलिल्ली धडपड आनी तातूंतल्यान आत्महत्ये सारकेल्लो विशय हाताळटना ते अळंग पालकांच्या मानसिकतायेचेर बोट दवरूंन वता. घराफाटलो आंबो ही ताची कथा काळजाक पीळ घालपासारकी. आपल्या भुरग्याक भाटकान्न आपणेच रोयिल्ल्या आंब्या झाडावेलो आंबो खावपाक दिना म्हण तिडकीन चवरिल्ल्या आंब्याची फुलां मोडपी मुंडकाराच्या तिडकींत वाचक आपसूक समरस जावन वता. जैत कथेंतले फिलीस हे पात्र म्हळ्यार एका स्वाभिमानी बायलेच्या अस्तित्वाची कुरू अशें म्हळ्यार अतिताय जावची ना.
'गांवमन' ह्या कथाझेल्याचे लेखक नरेश नायक हांणी गांवमन खरेंच बरें वळखला म्हणचे पडटलें. गांवातल्यान शारांत येवपाची लोकांची धडपड आनी उपरांत गांवच बरो म्हणपाची तांचेर येवपी पाळी तो बेस बरी चित्रायता. शारांत आयले उपरांत गांवातल्या मोगाक विसरपी केंसर आनी ताची वाट पळोवपी तोळू घडये दर एका गांवात आसत कांय असो प्रस्न ल्हवूच मनाक सादोवन वता. सावळो दादाली उतरां आयकून वडामळा घट्टण करून थंय येवपी फॅक्टरी आडावपाक धांवील्ल्या तरणाट्याची काणी म्हळ्यार नरेशबाब हांणी सावळो दादाल्या उलोवपांतल्यान गांवच्या अस्तित्वाचेच केल्ले एक सुंदर चित्रण म्हणचें पडटलें.
2008-09 वर्सा सुनापरान्ताच्या 'धालो गे बाये धालो' ह्या सदरांतल्यान जायत्या रुढी परंपरांचेर बोट दवरपी आनी आपले विचार स्पश्टपणान मांडून कोंकणी साहित्यांत नव्या विशयांचो भर घालपी नमन धावस्कर सावंत हांचे 'मुक्तमन' हे पुस्तकान कोंकणीच्या युवा साहित्याक एक नवी उंचाय हाडली. व्हय, म्हाका सावित्री गावली हो ताचो लेख म्हळ्यार आयच्या तरणाट्यांच्या दोळ्यांत घणघणीत अंजन. आमी फकत शिक्षण घेतलें मात विज्ञानीक दृश्टीकोण घेवप कितलें पयस आसा तें सांगपी हो लेख. शिरगांवचे लईराईक गरज देवराईची ह्या लेखांत तर ताणे सरळ सरळ लईराईच्या जात्रेक चलपी चुकीच्या गजालींचेर बोट दवरलां. देवा धर्माचेर बोट दवरल्यारच भावना दुखोवल्यो म्हण चाळवपी लोकांक एक तरेन ते उक्तेपणान भिडलां म्हणचे पडटलें पूण ह्या लेखांतल्यान ताणे मांडील्ले सत्य आनी शिरगांवा चलिल्ल्या मायनिंगान पोखरूंन उडयल्ली आमची सैम संपत्त अश्या गंभीर विशयांचेर जेन्ना नमनबाय येता तेन्ना वाचतल्यांक अंतर्मुख करूंन वता. साने गुरूजी, देवेंद्र कांदोळकार, रमेश गांवस ह्या आपल्या प्रेरणा स्थांना बद्दल उलयतना लेगीत ते भावूक जायनासतना तांचे काम लोकां मुखार दवरपाच्या हेतांतल्यान आपले लिखाण करता ही ताची जमेची बाजू.
नव्या प्रतिभेचे लेखक
हालींच प्रकाशीत जाल्ले कांय कविता संग्रहांचो उल्लेख करता आसतना कांय प्रतिभा नदरेंत भिडतात त्यो म्हळ्यार अमेय नायक, पुर्वा गुडे, अदिती फडते आनी श्रिनीशा नायक हांच्यो. नवे विचार आनी कल्पना घेवन हे कवी मुखार सरिल्ले दिसतात. 'मोग डॉट कॉम' ह्या कविता संग्रहातली 'आत्महत्त्या' ही अमेय नायक हाची कविता हांसयत हांसयत तुमकां आत्महत्येपासून पयस व्हरता. अमेयाच्यो चडश्यो कविता लांब पूण अर्थपूर्ण. ताची मोग डॉट कॉम ही मोगाची विवीध रुपां दाखोवपी कविता. कवितेंत तो एका कडव्यांत म्हणटा, "मोगान तूं आनी हांव आसता एक अबुध्द मनाचो गांव आसता विलन म्हण दोगांचे बापूय आनी तिचो भाव आसता लोकांचो कावळ्यावरी कांव कांव आसता पोळोन गेल्ल्याचेंय नांव गाजता लव, प्यार, प्रेम म्हळ्यार मोग आसता."
नव्या तंत्रज्ञानाची झळक आपल्या कवितेंतल्यान दाखयतना 'सपन साद' कविता झेल्यांतल्या 'स्पेस' ह्या कवितेंत कवयित्री पुर्वा गुडे म्हणटा, "टेक्नालॉजी चो शिक्षणांत जावचो वापर म्हूण कॉलेजीत हाडलें वाय-फाय बोवाळांत मात शिक्षक विद्यार्थ्यांच्या नात्यांत वाडत वचपी स्पेस तांच्या लक्षांत अजून कसो येना काय?"
युवा लेखन वाडपाची गरज
कवितेची नवी बियां जय रुजतना दिसतात थंय हेर मळांचेर मात तरणाट्यांची पावलां बरीच सवकसायेन पडील्लीं दिसतात. बाय स्मिता चोडणेकार हाचो म्हूर्तमणी आनी उपरांत बाब प्रितेश परसाई हांचो प्रारब्ध हो कथा संग्रह सोडलो जाल्यार युवा कथेक अजुनय बऱ्याच स्पंदना आनी उमाळ्यांक वाट करूंन दिवपाची आशिल्ल्याचे जाणवता. हीच गत कोंकणी नाट्यमळाची. कोंकणी नाटक, एकांकीका हांच्यो जायत्या पांवड्यार सर्ती जातात मात तातूंतल्यान तयार जाल्ले नवे युवा नाटककार मात भोव उणेच.
युवा साहित्याच्या मळार नव्यान पावलां मारपी लेखकांचे साहित्य नियाळ्ळें जाल्यार बरेंच काम करपाचें उरलां अशें दिसता. एका वटेन नवे विशय आनी आशय घेवन लेखन करपी नव्या लेखकांनी दैनदिन जिणेंतले कांय सादे सोंपे प्रस्न आपल्या लेखनांतल्यान मांडपाक सुरवात केल्या. सुनापरान्ताच्या कांय स्तंभातल्यान ह्या लेखकांचे सातत्यान येवपी लिखाण म्हळ्यार कोंकणीच्या नव्या अध्यायाची सुरवात अशे म्हळ्यार अतिताय जावची ना. तरणाटे लेखक अंतरा भिडे, सिनी फेर्नांडीस, संस्कृती अायर, तन्वी बांबोळकार, हांच्या लेखनांत दिसान दीस खोलाय जाणवता. जिणेंत येवपी सादे सोपे प्रसंग कुशळटायेन आपल्या लिखणेतल्यान ते वाचका मुखार दवरतात आनी विचार करपाक लायतात. बाब युगांक नायक हांणी चित्रपट विशयाचेर केल्ले लिखाण कोंकणी साहित्यांत नविदाद घेवन आयला अशें म्हणचें पडटलें.
बाल साहित्यांत आपली तांक दाखोवपी आनी उपरांत प्रवास वर्णन सारकिल्ल्या उपेक्षीत मळार लिखाण करपी स्नेहा वेरेंकार आनी युगा आडारकार हांचे कडल्यान अपेक्षा वाडल्यात. कोंकणी कवितेच्या मळारय जायती जाणा नव्यान पावलां मारतना दिसतात पूण कविता मळार येवपी बरेचशे लिखाण गाळणेन घालून चाळपाची गरजय आसा अशें म्हळे शिवाय राव नजो. कविता मळार आपल्या कवितेची तांक दाखोवपी गौराज तळावलीकार, मंगेश हरिजन, सुप्रीया काणकोणकार, तन्वी बांबोळकार, ह्रिषीकेश कदम, सुवीना पालकार, सिध्दी रायकार, दिपराज सातोर्डेकार, विश्वप्रताप पवार, अंतरा भिडे, शुभा बरड सारकिल्ले नवे लेखकांची वाटचाल सुखदिणी आसा. मोग, नातीं ह्या सारकिल्ले झरयल्ले विशय लेगीत नव्यान उलगडपाची तांक ह्या नव्या कविंनी दाखयल्या आनी तांच्या कडल्यान खूब अपेक्षा आसात.
कथेच्या मळार कांय हाताबोटार मेजपा इतलीं नांवा सोडली जाल्यार युवा लेखकांकडल्यान आनीक बऱ्योच अपेक्षा आसात. आमच्या सामकार विशय जायते आसात मात ते विशय कथेंतल्यान मुखार येव येतात हाची सुलूस खूब कमी जाणांक लागिल्ली दिसता. तरणी मनां एकतर कवितेंत घुस्पल्ली दिसतात वा सरळ निबंदाचो मार्ग आपणावन विशय सरळ मांडपात तांकां चड सोंपे जाता अशें जाणवता. कथेचो मार्ग अडखळिचो दिसता कांय कितें असो प्रस्न पडटा.
विद्यार्थी आनी शिक्षकांची जापसालदारकी
कोंकणी साहित्य मळार कोंकणी विद्यार्थ्यांची आनी शिक्षकांची एक व्हड जबाबदारी आसा अशें म्हाका खुब पयलीच्यान दिसत आयलां. ह्या वेळार माधवी ताईची उणीव जाणवले बगर जायना. कोंकणी भास म्हणून मुखार वतली जाल्यार अभ्यास मळार आमचे खूब काम उरलां ही तांची भावना कितली सार्थ. कोंकणी समिक्षा आनी भास मळार खूब कितें करचें आसा. दर वर्सा आमच्या म्हाविद्यालयाचे विद्यार्थी तरेकवार प्रकल्प सादर करतात. सुपूल्लें गोंय आशिल्ल्यान आमचें भाग्य इतले की खंयच्याय लेखकाक सरळ फोन करूंन आमकां तांचे मेरेन पावू येता. खंयच्याय लोककलेचे वा खंयच्याय वाठाराचे संकलन करतले जाल्यार काणकोण ते पेडणे मेरेनचो प्रवास लेगीत चडांत चड साडे तीन वरांचो. अश्यो साबार जमेच्यो बाजू आशील्ले गोंयात म्हाविद्यालयाचे कोंकणी विद्यार्थ्यांनी सादर केल्ले तरेकवार विशयावेले प्रकल्प फकत प्रकल्पा पुरतेंच कित्याक उरतात काय असो प्रस्न पडटा. कांय दीस फांटी गोंयातल्याच कांय विद्यार्थ्यांनी नुस्तेमारी वाठारांतल्या कोंकणी उतरांचे संकलन केल्ल्याचे आयकल्लें. तो प्रकल्प फकत तितल्या पुरतोच उरलो. आपणे केल्ले संकलन कोंकणी मळार केद्या फायद्याचे हे घडये ताकाय कळ्ळें ना आनी ताच्या शिक्षकाकय. कितल्याश्याच विद्यार्थ्यांनी कोंकणी लेखकांच्या जिणेचेर प्रकल्प केल्यात. तांचे बरोबर बसून तांच्या जिणेचो पुराय प्रवास अंकीत करूंन लेगीत फकत मार्कां पुरतोच हो येदो व्हडलो आटाप उरता हाची म्हाका हुरहूर लागून उरता.
गोंय विद्यापीठांत लेगीत साबार पुस्तकांचेर, साबार साहित्याचेर विद्यार्थी आपलो अभ्यास सादर करतात. जायते समिक्षात्मक पेपर सादर करतात. मात हातूंतले 10 टक्के लेगीत मुखार आपले काम चालू कित्याक दवरिनात काय असो प्रस्न पडप स्वाभाविक. गोंय विद्यापीठांतल्या कांय आदल्या विद्यार्थ्यांच्यो समिक्षा म्हाका जाग म्हयन्याळांत वाचिल्ल्यो याद जातात. आतां विद्यादानाचें काम करपी डिफा फेर्नांडीस, डॅनीस वाज, कृपाली नायक हांचे समिक्षात्मक लेख वाचतना खंय तरी सातत्यान हे वाचूंक मेळतले अशी आस्त आसा. कोंकणी समिक्षेच्या मळार एक व्हड पोकळी आमकां हरशीच जाणवताली. डॉ माधवी सरदेसाय हांच्या मरणाउपरांत ही पोकळी आता आनीक वाडल्या. तांचे काम चालूच उरतलें अशी शपथ आमी सगळ्यांनी तांचे निमणे दर्शन घेतना आनी उपरांत शोक सभेंतय घेतल्या आसतली. ही शपथ पुराय करपाचे भान आमी राखप गरजेचें.
कोंकणी भाशा मंडळ आयोजित गोवा युवा महोत्सवाचो माटोव दोन दिसांचो शिगमो म्हणपी खूब जाणांक थंय तयार जावपी साहित्य घडये दिसना आसत. मात ह्या दोन दिसांत तयार जावपी रस्तो नाट्याच्यो संहिता, नाटकुल्यांच्यो संहिता, ट्रियोची गितां, वादावादितल्या विशयां वेले निबंद कोंकणी साहित्याक गिरेस्त करीत आसात. गरज आसा ती ह्या साहित्याचे संकलन जावपाची. युवा महोत्सवांत तरणाट्यांच्या उमाळ्यांक शब्दबद्द करपी जयेश राउत, गोरक शिरसाट, हेमंत अय्या, मॅल्कम डिकोस्ता, मंगलदास भट, नरेश नायक, प्रियांका परब तशेंच हेर युवा शिक्षकांनी आपले लिखाण फकत महोत्सवापुरतेंच दवरनासतना तें कोंकणी साहित्यांत नवी भर घालता हाची जाणवीकाय बाळगुन व्यापक नदरेंतल्यान बरोवपाची गरज आसा.
नवी माध्यमां आपणावपाक जाय
कोंकणी भास आनी साहित्य आता फकत कागदापुरते उरनासतना नव्या माध्यमांत रिगपाक जाय हो तर आता अधोरेखीत नेमच जावपाक जाय. तरणाटे वाचनात, बरयनात असो सूर जायते कडेन आयकुंक मेळटा मात हांव हे निखालस फट म्हणन. तरणाट्यांची माध्यमां बदल्ल्यात आनी ही माध्यमां आपणावपाची तांक नाशील्ले लोकच अशे म्हणपाक शकतात. जाव ते ब्लॉग, फॅसबूक, वॉटस एप वा सादे एसएमएस लेगीत, तरणाट्यांनी ह्या सगळ्या माध्यमांतल्यान आपले एक नवे जग निर्माण केला आनी तातुंतल्यान जायत्या विशयांचेर दिवप घेवप जाता.
एक मुद्दाम उल्लेख करन दिसता तो कोंकणी विकीपीडीयाच्या मळार चलिल्ल्या कामाचो. दर्शन कांदोळकार, फा लुईस गोमीश, सुप्रीया कणकुंबीकार, वैशाली परब आनी गोंय विद्यापीठाचे हेर कांय आदले विद्यार्थी व्हडा निश्ठेन कोंकणी विकिपीडीया लायव जावची म्हण वावुरतात. तांकां आमच्याय आदाराची गरज आसा. सद्या इन्क्युबेशन अवस्थेंत आशिल्ली विकीपीडीया लायव जातली जाल्यार थंय जाता तितले चड एडीट्स जावपाची गरज आसा आनी ते आनीक कोण करतलो म्हण रावचे परस आमी लेगीत करू येतात.
अणकाराच्या मळार एक व्हड विश्व आमची वाट पळयता. पोरूं कोंकणी भाशा मंडळान नॅशनल बूक ट्रस्टाच्या आदारान अणकार कार्यशाळा घडोवन हाडिल्ली. ताची फलश्रृती म्हणून सुमार 30 वयर पुस्तकां एन.बी.टीच्या द्वारा प्रकाशीत जावपाच्या वाटेर आसात. कांय दीस फाटी एन.सी.आर.टीन तांच्या बरखा सिरिसाची 40 बाल पुस्तकां कोंकणीत हाडपाची आस्त उक्तायली आनी गोंय विद्यापीठातल्या तशेंच हेर कांय तरणाट्या साहित्यीकांनी कांय जेश्ठा साहित्यीकांच्या सांगातान आनी मार्गदर्शनाखाला हे आव्हान स्विकारूंन अवघ्या 5 दिसांनी 40 पुस्तकां अणकारीक केली. अणकार मळार लागपी जिद्द आनी चिकाटी आमच्या तरणाट्यां मदी आसा ही भोव कवतुकाची गजाल.
कोंकणीच्या मळार नवे नवे प्रयोग जावपाक लागल्यात, नवे लेखक आपणाली कल्पना शक्त आनी सृजनाची तांक कसाक लावपाक लागल्या ही उमेदीची गजाल. तांका जाय ते योग्य मार्गदर्शन आनी दिका ﻿दिवपी गोवा कोंकणी अकादेमी, कला आनी संस्कृती खातें हांच्या येवजण्याखाला जायतो युवा आयज आपले साहित्य प्रकाशीत करता. युवा साहित्य संमेलनाच्या माटवांत हो युवा दर वर्सा जमता, जाता तशी, मेळटा तशी मार्गदर्शन आनी शिकवणीची आपली भूक भागयता मात उपरांत वर्सभर उपाशीच उरता. ताका उरील्ल्या दिसांनी पोशण कोण दितलो म्हणपाचो व्हड प्रस्न आमचे मुखार आसा. फाल्याचे युवा साहित्य कोंकणी भाशेक नवो आयाम दितले जाल्यार हे पोशक वातावारण तयार करपाची भोव गरज आसा.
कुर्रेय आफोंस पेद्रु पाउल ब्राज
कुर्रेय आफोंस पेद्रु पाउल ब्राज हो सुटके झुजारी आशिल्लो.
जिणें वळख
कुर्रेय आफोंस पेद्रु पाउल ब्राज हे एक नामनेचे पत्रकार आसले. तांचो जल्म 29 जून 1982 दिसा जालो. तांच्या बापायचें नांव रॉक आनी आवयचें नांव क्लाऊन पाशेको आसले.
शिक्षणीक पात्रताय
मार्च 1918 वर्सा तांणी मुंबय विद्यापिठाची, कृषी विज्ञानाची पदवी मेळयली. बरें गुण मेळिल्ल्यान पुण्याच्या शेतकी महाविद्यालयांत तांचें नांव मानादिकांचे वळेरेंत आसा.
Kolvontam Ami Borie Sokoilim (Hatak Ghalun Kanknnam) - Dekhni
Kolvontam Ami Borie Sokoilim (Hatak Ghalun Kanknnam)
We are dancing girls from Lower Borim (Wearing bangles on our hands)
कुर्रेय आफोंस पेद्रु पाउल ब्राज
वेवसाय
1918 वर्सा गोंयच्या कृषी आनी रान खात्यांत तांकां नोकरी मेळ्ळी. 1918 ते 1931 वर्सा मेरेन तांणी असोळणें गांवचो शासक म्हूण वावर केलो. उपरांत ते तेरसैरा सिरकूनश्क्रिसांव आग्रीकोला, मडगांव (Terceira Circunsericao Agricola) हे संस्थेचे मुखेली जाले. 30 वर्सा नोकरी केले उपरांत 1949 वर्सा ते निवृत्त जाले. 1919 वर्सा तेन्नाच्या गोंयच्या कृषी आनी रान खात्याच्या निर्देशकान तांकां ‘ऊं गनेज सॅतिपश द सॅति काबे पाश’ (‘Hm Ganez de site pes e sete cabecas’) म्हूण तांचो भोवमान केल्लो.
वेव्हारीक जिवीत
1941 ते 1947 वर्सा मेरेन ते सालसेत नगरपालिकेचे अध्यक्ष आसले. त्या वेळार तांणी रेबड आनी कोयरापासून सारें करपाची पद्दत सुरू केल्ली. तांणी देवी, रॅबिज ह्या भिरांकूळ दुयेसां आड खर उपाय येवजण राबयिल्ली. तशेंच मडगांव शारांतले येरादारी वेवस्थेंत सुदारणा हाडपाचो मोलाचो यत्न केल्लो. म्हत्वाच्या मुद्दांचेर भासाभास मडगांव शाराची गटार वेवस्था हो कळीचो मुद्दो. कुर्रेयन समर्थपणान आपल्या अध्यक्षपणाचे कार्यकाळांत गटार वेवस्थेंतय सुदारणा हाडपाचो यत्न केला. ते खर राष्ट्रवादी आसले. 1950 ते 1960 तांणी ‘अ व्हीद’ (A vida) ह्या पुर्तुगेज खबरां पत्राखातीर बरपावळ केल्या. 1961 वर्सा गोंय पुर्तुगेजांच्या बंदपासांतल्यान मेकळें जालें आनी मुक्त गोंयांत, मडगांव शारांत कोंकणीच्या विकासा पासत कोंकणी भाशा मंडळ ही संस्था स्थापन जाली. पेद्रू कुर्रेय ताचे संस्थापर अध्यक्ष आशिल्ले. ह्या मंडळावरवीं तांणी कोंकणी कार्यकर्त्यांचो एक पंगड तयार केल्लो. ह्या कोंकणी कार्यकर्त्यांनी कोंकणी भास आनी साहित्य हांचे उदरगतीक मोलाचो हातभार लायलो आनी कुर्येयाचें ध्येय फुडें व्हेलें. जाचें कार्य आज मेरेन चालू आसा.
खाशेलो वावर
1962 वर्सा मडगांव आठवे कोंकणी परिशदेचे ते येवकार अध्यक्ष आशिल्ले. 14 फेब्रुवारी 1965 दिसा ते ह्या संवसांरातल्यान गेले.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:फामाद मनशां
Kolvontam Ami Borie Sokoilim (Hatak Ghalun Kanknnam) - Dekhni
Kolvontam Ami Borie Sokoilim (Hatak Ghalun Kanknnam)
Type: Deknni
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok