cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
आदिवासी
आस्पावतातः1. हिमालयाकलागून आशिल्लो वाठार,उदेंत शीमेवयली पर्वतांवळतशेंच मध्य खासिराँव, संताळ, या आनी गारो दोंगुल्ल्यो. 2. नर्मदा आनी गोदावरी हांचेमदलो वाठार,दक्षिण आनी उत्तर भारताक वेगळावपी पर्वतावळ;उदेंतेक संताळ परगणा अस्तंतेक गुजरात,उत्तरेक राजस्थान ह्या चार शीमांभितरहो वाठार आस्पावता. 3. दक्षिणेक वायनाडसावन कन्याकुमारी मेरेन पातळिल्लो अस्तंत घाटांतलो वाठार.4. अंदमान-निकोबार हेजुंवे आनी भारताचो हेर भाग.आफ्रिका खंडा उपरांत,आफ्रिका खंडा उपरांत,भारतांत आदिवासी लोकांचो आंकडो सगळ्यांत चड आसा.भारतांतल्यो विंगड विंगड आदिवासीजमाती जमाती आंध्रप्रदेशः चेंचू, कोया, गदबाा, जतपुस, कोंडा-दोरा, कोंडा-रेड्डी खोंड, सुगली (लंबाडी), येनाडी, येरू, कुल, भिल, गोंड, डोंगरी रेड्डी, कोलाम्, वाल्मिकी, परधान(बोगता). आसामः' गारो, खासी, कुकी, मिझो, मिकिरनाग, अबोर, डफ्ला, मिश्म, अप्तनि, सिंग्फो (काचरी)
बिहारः असुर, बैगा, बंजारे, बिरहोर, गोंड,, हो, खाडिया, खोंड मुंडा, कोरवा, उराँव, संताळ, माल पहारिआ,(मुसाहर, थारु) महाराष्ट्र आनी गुजरातः भिल, गोंड (हातूंत अगारिया,असुर, बिसनहॉर्न, कोया हांचो आस्पाव जाता), वारली, कोळी, ठाकूर, दुबळा, बैगा, गदवा, कमार, काडिया, खोंड, कोल,कोलाम् कोरकु, कोरवा, मुंडा, उराँव, परधान आनी वाघेरी.
मध्यप्रदेशः कोरल, भिल, बैगा, गदबां, गोंड, खोंड, कोल, कोलम्, उराँव, परधान. मद्रासः तोड, कदर, इरुल, कोत,अदियन, अरनदन, कटटुनैकन कोरग, कुरिचियम, मालसर, कुरूमन, मुयुवन, पसियन, पुलयन, मलयाली, कुरूंब, एरवल्लन, कनिक्कर, मन्नन, पलियन, उरळी, विशवन (हळबा)पडल्यात त्यो आदिवासी जमाती ह्या म्हैसूर (कर्नाटक): गौदलु, हक्विपिक्वि, इरुलिग (बेरड, सोलेगा),, जेतु कुरुब, मलैकुडि, भिल, गोंड, तोड, वारली, चेंचू, कोया, अरनदन, येराव, होलेय, केरम.
ओरिसाः बैगा, बंजारे, बिरहोर बोंदो, चेंचू, गदबा, गोंड, हो, जतपुस, जुआंग, खडिया, कोल, खोंड, कोया, उराँव, संताळ, सवरा (पोरजा) पंजाबः गड्डि, स्वंगल, भोट. राजस्थानःभिल, गरासिया, दुबळा, गोंड, कोरकु, कोळी, कातकरी, वारली, पारधी, सेहरिया. अस्तंत बगालः हो, कोल, मुंडा, उराँव, भूमिज, संताळ, गारो, लेपचा, असुर, बैगा, बंजारे, गोंड, बिरहोर, खोंड, कोरवा,लोहार.
गड्डि, गुर्जर, लहौल, लांब, पगवल मणिपुरः अंगामी, मिझो, कोम, पैते, पुरुम, सेमा. त्रिपुराः लुशाई, मग, कुकि, हलम, खासी, भुतिया, मुंडा, संताळ, भिल, जमतिया, रिआंग आनी उच्छै. वर्गीकरणः मानववंश शास्त्रज्ञांनी आनी समाजीक वावुरप्यांनी भारतांत सद्या अस्तित्वांत आशिल्ल्या आदिवासी जमातींचें वर्गीकरण फुडलेतरेन केलाः 1. वन्य समाजः दोंगर-देगणां सारक्या वाठारांनी आपल्या मूळ जाग्यार राबितो करून रावपी लोक. हे लोक आपली आदीकाळासावन चलतआयिल्ल्या जीवन क्रमासारकीच जीण जियेतात. 2. अर्धवन्यसमाजः(सेमीट्रायबल कम्युनिटीज्)गांवगिऱ्या वाठारांत वा, गांवालागसार येवन राविल्ल्यो आदिवासी जमाती. ह्यो जमाती शेती सारके वेवसाय करतात 3. संस्कारित वन्य जमातीः(कल्चर्ड ट्रायबल कम्युनिटीज्) ज्यो शारां सारक्या सुदारिल्ल्या वाठारांत वचून, शारांतल्या सुदारिल्ल्या धंदो-वेवसायांत आर्विल्ल्या जिविताचे संस्कारय जाल्ले आसतात 4. विलीन जमातीः हिंदू भौसाभितर पुराय तरेन आस्पावन
सादारण समाजः भारतांतल्या आदिवासी जमातींत ‘ कुटुंब ’हो मुखेलघटक. पितृसत्ताक कुटुंब पध्दत चडशा जमातींनी दिश्टी पडटा.आसामांतल्या ‘ खासी ’ ‘ गारो जमातींत मातृसत्ताक कुटुंबपध्दत चलता. जायत्यो आदिवासी जमाती,स्वतंत्र उप-जमातींत वांटिल्ल्यो आसात. ह्यो उप-जमाती अंतर्विवाही आसतात. कुटुंब, कूळ,सकुलक, अर्धक, गांव नात्यांभितल्ले संबंद हे आदिवासींच्या समाजीक संघटनेचे म्हत्वाचे घटक.आदिवासीचे सगळे रितीरिवाज जल्म, लग्न आनी मरण ह्या तीन म्हत्वाच्या अवस्थांकडेन संबंदीत आसतात. बायलांची सुवातः मातृसत्ताक कुटुंबांत बायलेचो पांवडो खूब ऊंच आसता.हॉबहाउस हाच्या मतान गोरवां-म्हसरां सारकीं जनावरां पोसपी जमातींत 78 टक्के, तर शेती सारकेवेवसाय करपी जमातींत 73 टक्के बायलांचो पांवडो खूब सकल आसता. कादर, मलपतरम, पल्लियन, इरूला,पणियन, चेंचू आनी अंदमान-पिग्मी जमातींत दादल्या-बायलांचो पांवडो सारको आसता.पितृसत्ताक कुटुंबांत दादल्याचो बायलांचेर शेक चलता. ह्या कुटुंबांत बायलांचेर कडक बंधनां आसतात. ‘ तोडा ’ बायलांक बाळंतपण, भश्टे जावप सरकिल्या वेळार धर्मीक बंधनां पाळचीं लग्न जावपाविशीं तशेंच सोडचीठ घेवपाविशीं गोंड बायलेक पुराय मेकळीक आसता. थारु जमातींत दादल्याचेर बायलेचो पुराय ताबो आसता.
भासःभारतांतल्या आदिवासींची भास खास करून द्राविडी आनी ऑस्ट्रो-आशियाई भाशावर्गांत मोडटा. हिमालयाचे दक्षिणेक रावपी कांय आदिवासी सिनो-तिबेटन भाशावर्गांतली भास उलयतात. सगळ्या आदिवासी भाशांभितर ‘ गोंडी ’ ही मुखेल भास जावन आसा.ही भास सुमार 20 लाख लोक उलयतात. तमिळ भाशेकडेन संबंदीत आशिल्ली कुरूख ही उराँव आदिवासीची भाशा आसा. छोटानागपूर वाठारांत मुंडा भाशा आनी तिचे ही भास सुमार 20 लाख लोक उलयतात. तमिळ भाशेकडेन संबंदीत आशिल्ली कुरूख ही उराँव आदिवासीची भाशा आसा. छोटानागपूर वाठारांत मुंडा भाशा आनी तिचे बोली-भाशेंत वेव्हार चलतात. चिखीत बरपावळीची परंपरा नाशिल्ल्यान,तशेंच आदिवासींचे पंगड एकामेकांसावन पयस राविल्ल्यान आदिवासींची भाशा समजप कठीण भारतांतल्या आर्विल्ल्या भाशांचो संपर्क आयिल्ल्यान आदिवासी भाशांचेर बरोच परिणाम जाला. मुंडारी जमातीची बोली आता ना जावपाक पावल्या मणिपूरच्या आदिवासींनी बंगाली लेखन पध्दत आपणायल्या. खासी, सताळी भासांककलकत्ता विद्यापीठान दुसऱ्या पांवड्याची भास म्हूण मान्यताय दिल्या. नागा जमातींतल्या कांय बोली-भासांची किरिस्तांव मिशनऱ्यांनी लिपी घडयल्या. भेसः आदिवासी कपडे खूब कमी वापरतात.बोंडो आदिवासी चडशे नागडेच रावतात. छतिसगडचे आदिवासी कमराभोंवतणी कपड्याची एक पट्टी बांदतात. परिया आदिवासींत बायलो दंडाचेर गोंदोवन घेतात,हिंदू वरीच आदिवासी दिवासी लग्नांत कुकूम लायतात. हो कुकूम न्हवऱ्यान व्हंकलेक लावपाचो आसता. नागा आदिवासींत जायत्या जाणांनी किरिस्तांव धर्म आपणायला, त्या वांगडा भेसय बदलला. कोंड जमात कमराक केळीचीं पानां गुठलायतात.उदेंतेक संताळ परगणा,
खाण-जेवणः आदिवासी लोक दिसांतल्यान दोन फावट जेवतात.पयलें जेवण सकाळच्या पयल्या प्रहराउपरांत तर दुसरें जेवण सूर्य अस्ताक वतकच घेतात. दोंगरी भात आनी कड्डण हीं तांचीं मुखेल अन्नां जावन आसात. तेभायर कंदमुळां, दाळ, मको,महुआ आनी चिंच ह्यो वस्तू आदिवासी खातात. आदिवासी सोंशे, चानयो, वागोळीं, हुंदीर,, माकड, गाय ही जनावरां खातात. सांजवेळचें कामावेल्यान परततकच ताडी पितात देव-धर्मःआदिवासीचो मूळ धर्म सैमाचेर आदारिल्लो आसा.तांच्या धर्मकल्पनांत जाडप्राणवाद, पूर्वजपूजा, मृतात्मे, जीवात्मे,प्रेतात्मे वा भूतात्मे हांचो आस्पाव जाता. दोंगर न्हंयो, झाडां हातूंत जीवात्मे रावतात,असो कमार आदिवासींचो भावार्थ आसा. पीक-पाणी, गोरवां-म्हसरां हांकां राखपी आनी पोसपी जीवात्मे आसतात.अशें कांय जमाती मानतात. मुंडा,हो आनी छोटानागपूर वाठारांतले आदिवासी आतिमानवी शक्तीक ‘ बोंगा ’ म्हणटात. मळब वेव्हारांत मदीं पडनात अशी समजणी आशिल्ल्यान तांची खास पूजा अर्चा करप जायना.सपाट वाठारांत रावपी आदिवासी थळाव्या देवां भायर हिंदूचे राम, कृष्ण,हनुमान, गणपती आनी महादेव ह्या देवांक भजतात
वर्ग:देवनागरी पानां
बंगाली भास
बंगाली ही भारतीय प्रदेशीक भासांतली एक समृध्द अशी भास. बंगाली भाशेची उत्पत्ती इ. स. 1000 वर्साच्या लागसार जाली अशें मानतात. प्राकृत भाशेतल्यांन तयार जावन मगधी वा गौडी प्राकृत हातूंतल्यान बंगालीचो विकास जाला अशें कांय जाणकारांचें मत आसा. बंगाली भाशेंत तिचेच अशे खासा प्राकृतोदभव शब्द आसात, तशेंच शुद्ध आनी विकृत संस्कृत शब्दूय आसात. बरीचशीं आर्येतर भासांचीं उतरां लेगीत सुरवेच्या काळांतूच बंगाली भाशेंत येवन भरसल्यांत. गरजेप्रमाण फार्सी, पुर्तुगेज आनी इंग्लीश उतरांय हे भाशेंत येवन रूढ जाल्यांत.
बंगाली ही इंडो-आर्यनाचे उदेंतेकडल्या फाट्याची भास आसून हो फांटो बंगाली, असमिया, मैथिली आनी ओडिया ह्या भासांनी तयार जाला. ह्या चारूय भासांचें मूळ एकूच संयुक्त भास आसून फुडें तिचें विभाजन जाले. सगळ्यांत पयलीं मैथिली (8 वो शेंकडो), उपरांत ओडिया (9 – 10 शेंकडो) आनी सगळ्यांत निमणी असमिया अशें विभाजन जायत गेले.
अस्तंत बंगाल, बंगालादेश आनी तांकां तेंकून आशिल्ल्या बिहार, आसाम ह्या वाठारांचीय भास बंगाली. भाशिकांचे संख्येच्या प्रमाण बंगाली ही भारतांतली तिसऱ्या क्रमांकाचेर आसा. हिंदी आनी तेलुगू ह्या भासां उपरांत बंगाली भाशेचो क्रमांक लागता.
बंगाली भाशेचे पांच भाशीक पोटभाग आसात. तातूंतले उत्तर बंगाली, ईशान्य बंगाली आनी उदेंत बंगाली हे तीन बंगला देशांत आसून अस्तंती आनी नैर्त्रश्रत्यी बंगाली हे दोन भारतांत आसात. ह्या सगळ्या पोटभागांनी हेर थळावे भेद आसात.
प्रस्नवाचक सर्वनाम : के आसून तें से भशेन चलता. हाचें आदारवाचक रूप किनी हें केन्ना केन्नाय वापरतात. 'कोन' हें प्रस्नवाचक विशेशण.
क्रियापद : धातूक कालवाचक चिन्न लावन उपरांत पुरूशवाचक प्रत्यय लायतकच क्रियापद जाता. क्रियापदांत वचनभेद ना. एकवचन आनी भोववचन हांचें रूप एकूच आसता.
कर्तो + अप्रत्यक्ष कर्म + प्रत्यक्ष कर्म + क्रियापद असो वाक्यांतल्या उतरांचो क्रम आसता. देखीक - ताणेंम्हाका दोन रुपया दिले. से आमोक दुटो टाका दिले. नामपयलीं विशेशण आनी क्रियापदा पयलीं अव्यय येता. नकारवाचक उतर वाक्याचे अखेरेंख येता. देखीक - हांव घरा वचचों ना. आमि वाडी जाबो ना.
बंगाली लिपी
ही लिपी बंगाली भास बरोवपा खातीर वापरतात. सद्याचो बिहार, अस्तंत बंगाल, बांगलादेश, आसाम, नेपाळ, ओरिसा ह्या प्रदेशांनी धाव्या शेंकड्या उपरांत मेळिल्ल्या शिलालेखांनी आनी बाराव्या शेंकड्या उपरांतच्या हातबरपांनी मेळटात.
बंगाली भाशेंत दोन मुखेल लिखाणाच्यो शैली आसात. पयली शैली सोळाव्या शेंकड्यांतल्या मध्यकालीन बंगालीचे साहित्यशैलीचेर आदारल्या. हे शैलीक साधुभाशा अशें नांव आसा. दुसरी चलितभाशा. ही एकुणिसाव्या शेंकड्याची निर्मीती आसून ती कलकत्यांत येवन स्थायीक जाल्ल्या सुशिक्षीत लोकांचे बोली भाशेचीच सुदारिल्ली आवृत्ती. दोनूय शैलींचें शब्दभांडार एकसारकेंच आसा. पूण साधुभाशेंतलीं रूपां जुनाट आनी बोजड स्वरूपाची आसात आनी चलितभाशेंतली रुपां नवीं आनी हलकीं फुलकीं आसात. साधुभाशेंत सस्कृतप्रचयर आनी संमिश्र स्वरुपांचीं विदग्ध उतरांचड आसात. जाल्यार चलितभाशेक जाल्यार चलितभाशेक दीसपट्टे बोलीभाशेंतलीं उतरां, वाक्यप्रचार आनी म्हणी चड मानवतात.
बंगाली भास आनी साहित्या हाचे चार काळखंड मानल्यात. पयलो प्राचीन बंगाली, दुसरो मध्यकालीन बंगाली, तिसरो नवयुग आनी चवथो आयज मररेनचो काळ.
सतराव्या शेंकड्यासावन बंगाली भाशेच्यो चार मुखेल प्रदेशीक पोटभासो दिसतात. त्यो अशो - 1) अस्तंत बंगलांतली बोली भास 2) उत्तर बंगालांतली बोली भास 3) ईशान्य बंगालांतली बोलीभास (एका काळार प्राचीन आसामी भास हे भाशेक सामकी लागीं आशिल्ली) 4) उदेंत आनी आग्नेय बंगालांतली बोलीभास.
व्याकरण - ध्वनिविचार
बंगालीची ध्वनिवेवस्था अशी आसा.
स्वर: आ, इ, ए, अॅ, उ, ओ, ऑ.
व्यजनां: (स्फोटाक) क,ख,ग,घ,ट,ठ,ड,ढ.त,थ,द,ध,प,फ,ब,भ. (अर्दस्फोटक तालव्या) च,छ,ज,झ
कंपक र, पार्श्र्विक-ल, घर्शक-श, महाप्राण-ह.
लिखण आनी उच्चार
हेर भाशांभाशेन बंगालींत लेगीत लिखाण आनी उच्चार हांच्यातलें अंतर वाडलां. बंगालींतलें अ हें लिखाण उच्चार दाखयतना ऑ जाता. देखीक- कमल ह्या उतराचे बंगालींत कॉमॉल, कोमल्, कोमॉल् अशे उच्चार जातात.
ऐ आनी औ हांचे उच्चार ऑइ आनी ऑउ जातात. अॅ हाचेखातीर स्वतंत्र चिन्न ना. संदर्भाप्रमाण ए ह्या लिखाणाचोच उच्चार ए वा अॅ जाता. व्यंजनांतल्या अर्दस्फोटाक पयलीं येवप ञ चो उच्चार फकत न जाता. ण हो उच्चार फक्त ट वर्ग स्फोटापयलीं जाता. य चो उच्चार ज जाता. वचे सुवातेर ब येता. पूण संयुक्त व्यंजनांत व हो वर्णा उपरांत येता त्या वर्णाचें व्दित्व जाता. व चो उच्चार जायना. देखीक : सत्व – शॉत्तो बंगालींत फकत 'श' हेंच घर्शक. पूण संयुक्त व्यंजनांत त, थ, न, र, ल, हांचे पयलीं ताचो 'स' जाता. देखीक: श्री-स्री, श्लोक – स्लोक आनी हेर कांय अशे उच्चार बंगालींत आसात ते अशे : क्ष-ख्य, ज्ञ-ग्य, ष्ण-ष्ट आनी हेर.
नाम
व्याकरणाचे नदरेन बंगली भाशेंत नामांक लिंग ना. अर्थावयल्यान नामाचें लिंग एकेकदां थरयतात. पूण सगळ्या नामांक जावपी विभक्तिविचार सारकेच आसात. पूण कांय नामांचीं रुपां लिंगाप्रमाण बदलतात. बंगाली भाशेंत सगळ्यो मेळून सात विभक्ती मानल्यात. नामाचें मूळ रूप हीच प्रथमा. ह्या रुपाक प्रत्यय लायल्यार अनेकवाचन जाता. देखीक रा एरा, गुला-गुलो-गुली. रा वा एरा हो प्रत्यय मानववाचक वा श्रेश्ठ वर्गदर्शक नामांक लागता. गुला सामान्य नामांक लागपी, गुलो उणेंपण दाखोवपी आनी गुली हो अपुरबायेचो प्रत्यय आसा.
एकवचनाच्या रुपाक दिग, दिगेर, देर हें अनेकवचन दखोवपी चिन्न लावन उपरांत एकवचनाचोच पवत्यय लावप. अनेक वचनांत एकदां ह्या चिन्नांबद्दला 'सकल' वा 'गुला' हींय चिन्नां लागतात.
सबोधन म्हणून प्रथमेंचीच रुपां संबोधनदर्शक अव्ययांवांगडा वापरतात. नामाक टा, टी, खान खाना, गाछ, गाछा, गाछी हे प्रत्यय लावन नामांचें निश्चीत रूप तयार जाता. व्हडपण, ओबडधोबडपण दाखयतना हीं रुपां आकारांत आसतात. जाल्यार नाजूकसाण, ल्हानपण, सोबीतकाय दाखयतना तीं इकारांत आसतात. देखीक : छाडीगाछी-ती 'बडी', मानुष-तो मनीस.
विशेशण : नामाचें वचन वा विभक्ती हांचो विशेशणाच्या रुपाचेर परिणाम जायना.
व्दितीय पुरूश
(हेर विभक्ती रुपां प्रथम पुरूशाभाशेन फकत आमाबदला तोमा)
व्दितीय पुरूश (कनिष्ठ)
(हेर विभक्तीरुपां प्रथम पुरूशाभाशेन. फकत आमा-बदला एकवचनाची-तो, अनेकवचनी तो दिग - तोदेर)
व्दितीय पुरूश (आदरवाचक)
(हेर विभक्तीरुपां प्रथम पुरूशाभाशेन. फकत आमा-बदला एकवचनी आपना आनी अनेकवचनी अपनादिग-आपनादेर)
तृतीय पुरूश (सामान्य)
(हेर विभक्तीरुपां प्रथम पुरूशाभाशेन फकत आमा-बदला एकवचनी, ताहा, ता आनी अनेकवचनी ताहादिंग- 'तादेर')
तृतीय पुरूश (आदारवाचक)
(हेर विभक्तीरुपां प्रथमा पुरूशाभशेन. फकत एकवचनी आमा-बदला ताहाता आनी अनेकवचनी ताहादिग तादेर)
दर्शक सर्वनाम (लागींचें - आदारवाचक)
(हेर विभक्तीखातीर प्रत्ययाआदीं रुपां एकवचनी उहा-, ओ-आनी अनेकवचनी उहादिग-, ओदेर-.)
दर्शक सर्वनाम (पयसुल्लें-सामान्य)
(हेर विभक्ती खातीर प्रत्ययाआदीं रुपां एकवचनी उहा-, ओ-आनि अनेकवचनी उहादिग- ओदेर-,).
दर्शक सर्वनाम (पयसुल्लें-आदारवाचक)
(हेर विभक्ती खातीर प्रत्यया आदीं रुपां एकवचनी ऊहा-, ओ-नी अनेकवचनी ऊहादिग-, ओदेर-, ओनादेर-.)
हेर सगळ्या भारतीय लिपींभाशेन बंगाली लिपी लेगित अशोक काळांतल्या शिलालेखांवयल्या ब्रह्मी मुळाक्षरांपासून तयार जाल्या. पुरायपणान विकसीत जाल्लीं बंगाली मुळाक्षरां बाराव्या शेंकड्यांत मेळटात. उपरांतच्या शेंकड्यांनी, बंगाली मुळाक्षरांनी थोडे बदल जाले. अठराव्या शेंकड्याचे निमाणें लिखाणाच्यो सादारणपणान दोन पद्दती आशिल्ल्यो. एक अलंकृत आनी दुसरी सादी. इतिहास आनी दस्तऐवज तयार करपी विव्दान अलंकृत पद्दतीन बरयताले. सादी लिखाण पद्दत बंगालींतल्या सतराव्या शेंकड्यांतल्या आनी ते उपरांतच्या हातबरपांनी खूब प्रमाणांत दिश्टी पडटा. (picture)
ही लिपी नागरी लिपीपासून उत्पन्न जाली. धाव्या शेंकड्यांतलो बंगालचो राजा नारायणपाल हाच्या लेखांतली चडशी सगळी लिपी नागरी आसा. फकत ए आनी ख हीं दो अक्षरां बंगाली लिपीभाशेन आसात. इकराव्या शेंकड्यांतलो पालवंशी राजा विजयपाल हांच्या देवपाडा लेखांत ए,ख,ञ,त,थ,म,र,ल आनी स हीं अक्षरां नागरी लिपीपरस वेगळ्या मोडणाचीं आसात. बाराव्या शेंकड्यांतल्या वैद्ददेवाच्या लेखांत ऋ,ए,ऐ,
ख,ग,ञ,त,थ,न,म,य,र आनी व हीं बंगाली अक्षरां आसात. ते लिपीक प्राक् बंगाली म्हणटात. बंगाली लिपींतल्या ए, ऋ, र ह्या अक्षरांचें दक्षिणात्य लिपी कडेन सारकेंपण आसा. तशेंच ख, ग, श हीं अक्षरां दक्षिणात्य तमीळ लिपींत दिसतात. अठराव्या शेंकड्यांत अस्तंती संस्कृतीच्या संपर्काक लागून आनी मुद्रण कलेक लागून अक्षरांच्या मोडणांत फरक पडलो. बंगाली लिपीपासुनूच मैथिली लिपीची उत्पत्ती जाली.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:भास वर्ग:संवसारांतल्यो भासो/sonsarantleo bhaso
१५वो गोवा युवा महोत्सव (३०, ३१ जानेवारी २०१०)
१५वो गोवा युवा महोत्सव( ३०,३१ जानेवारी २०१०) १५वो गोवा युवा महोत्सव ३० आनी ३१ जानेवारी २०१० ह्या दिसा छ्त्रपती शिवाजी मैदान,दिवचले जालो. गोंय राज्याचे मानादीक मुख्यमंत्री श्री. दिगंबर कामतीन पण्ट्यो पेटोवन १५ युवा महोत्सवाचे उक्तावण केलें.
ह्या युवा महोत्सवा निमतान काडिल्ल्या यादस्तीकेचें नांव भतग्राम आसलें. ह्या महोत्सवाचे कार्याध्यक्ष म्हूण सुरज कोमरपंत हांणी जापसालकी सांबाळ्ळी.
विधवा
'विधवा' बायल ही एक घोव नाशिल्ली व्यक्ती. ती समाजाचो एक भाग. विधवा बायलेक जायते प्रसंग सतायतात. धर्म तरी तिचें दूख समजून घेता व्हय? संवसारांत कितलेच धर्म आसात. संख्येन व्हड आशिल्ल्या धर्मांची नदर तांचे विशीं कितें कांय? धर्म तांचे प्रस्न सुटयता वा तांचे प्रस्न घुसपयता? धर्म तांच्या घायांक मलम लायता वा ताच्या घायार मीठ घालता? धर्म तांची उकळणी करता वा तांचेर चेपण घालता? असल्या प्रस्नाक फूडें जाप सोदया. धर्माचीं बंधना आनी धर्माक लागून समाजाच्या चाली रितींचेर व्हड चेपण पडटा अशें आमकां जाणवता. हेंच नदरेतल्यान हो लेख विणिल्लो आसा.
विधवे विशीं समज
घोव मेलो म्हणटकच बायल विधवा जाता. बायल विधवा जाली म्हणटकच ती कोणाक नाका. घोवाच्या मरणांत सगळीं नातीं फोडांत देवतात. घोव मरप वा जितो उरप हें तिच्या हातांत नासता तरी लेगीत घर भर लोक तिका कपल फुटकी म्हण पावलां कणकणीं हिणसायतात. भोव करून घोव तरणे पिरायेचेर मेलो जाल्यार अदीक तळमळे भोगचे पडटात. तिचें जिवीत भारादीक जावंक पावता. ’वटर’ ह्या सिनेमात मधू दिदी हें पात्र अशें म्हणटा “जब पती मरता है, तो पत्नी आदी मरती है!” ह्या सिनेमांत विधवा बायलांचेर खोलायेन उजवाड घातला. हे संबंदीत न. ध. बोरकार 'बिम्ब' मासिकांत विधवा विशीं बरयतना अशें म्हणटात,“तीं (विधवा) कितली भुरगीं आसूं, कितलीय शिकिल्ली आसूं, कितलींय सुंदर आसूं. हेर बायलां मुखार तिची सुवात गौणूच. तिचेर नदर पडली म्हणटकूच पुराय समाजाचे दोळे तिरशे आनी वरशे जातात. तोंडाचेर काळोख पडटा.” (बिम्ब मासिक, मार्च 2013, पान 34) समाज तिका फाव सारको मान दिना.
संख्याशास्त्र
एका वर्सांक सुमार सात लाख बायलो विधवा जातात आनी चोवदा वर्सां पासून जगतात, असो सोद U.S Bureau हांची संख्या शास्त्र नोंद करता. (U.S Bureau of the census 1999) ह्याच वर्सां दादल्या रांडां परस विधवा बायलांचो आंकडो चार फावटी अदीक, म्हळ्यार 8.4 मिलीयन विधवा बायलो जाल्यार 1.9 मिलीयन दादले रांड आसात, अशें AARP नोंद करतात .यु.एस. सेंसस 200 हाच्या सोदा प्रमाण 55 वर्सां आनी अदीक पिरायेच्यो विधवा बायलो 32% आसात जाल्यार दादले रांड हेंच पिरायेचे फकत 9% आसात. भारतांत विधवा बायलांचो आंकडो 34 million आसा अशें आमकां Native Widows In India हांचे संख्याशास्त्र सांगता फुडें तांची अशीं सांगणी आसाः विधवा संख्याशास्त्र घेतली जाल्यार भारताच्यो पयलो क्रम (1st rank ) लागता.
क्रिस्तांव धर्म
पूराय संवसारांत क्रिस्तांव धर्माची संख्या खूब व्हड आसा. तांचें पवीत्र पुस्तक विधवा बायलां विशीं कितें शिकवण दिता कांय? पवीत्र पुस्तक दोन भागांनी वाटलां, आदलो करार आनी नवो करार. आदलो करार विधवा बायलेक अन्याय करता ते दिसून येता. उत्पत्तीचें पुस्तक 38:8 'जुदान तेन्ना येराच्या भावाक ओनाक म्हळें, “चल, तुज्या सोंपलेल्या भावाचे बायलेक लागीं एकवट कर तिच्या पतीचो भाव कसो हो कायदो तिचे सवें पाळ आनी तुज्या भावाक संसत उतप्पन कर.' विधवा म्हळ्यार मेल्ल्या भावाची म्हालमत्ता (property) अशें जुदेव लोक समजताले. भावा कडेन लग्न जावच्याक वेळार तिची मान्यताय लागनासली. ही चाल आजून पासून इजरायलांत चालीक आसा. घोवाचो भाव समज पिरायेन ल्हान आसलो जाल्यार तो वयार येंव मेरेन तिणें रावंक जाय आसलें. घरकार मेल्या उपरांत तांची गिरेस्तकाय तिका मेळनासली. घोवाची गिरेस्तकाय दादल्या सोयऱ्याक पावताली. हो मागीर तिचे उदार-पसण पळयतालो. विधवा बायलेक एक वस्त जाल्ल्या भाशेन लेखप आनी तिच्या मोन्यापणाचो फायदो घेवप. तिका समाजाचे देगेक आशिल्या भाशेन लेखताले. जुदेवाचे चाली प्रमाणे एक बायल तीन फावट विधवा जाल्यार तिका प्राण घातकी (fatal) कशी मानताले आनी तिच्यान आनीक लग्न जावंक जायनासलें. म्हायादनीक लग्न जाता तेन्ना तो आपल्याच कुळांतल्या आंकवार चेडवा लागीं ताणें लग्न जावचें. घोव मेल्ले वा घोवान सोडलेले बायले कडेन वा भाड्याक भोंवता तसले कोण न्हय “ अशें लेवी शास्त्राचें पुस्तक नोंद करता. (lev.29:13) ही चाल आजून इजरायलांत कोहीन जात सांबाळटा. नवो करार विधवा बायलेक दयाळ नदरेन पळयता. भागेवंत पावलू तिमोताक बरोवन पयलें चीटींत संदेश दिता. “कोण ना त्यां विधवांक मानान वागय” (1 Tim. 5:3) तशेंच धर्म दुतांच्या इतिहासांत अशें वाचूक मेळटा. “कित्याक दिसपट्टी जेवण वाडटना तांचे विधवाची फावो तें फिकिरीन सेवा जायनासली......... त्या पासत तुमी सात दादल्याक वेचून काडात तांची सेवा करूंक.” (D.I 6:1-7) अशें तरेन विधवा बायलेक जायतें बरेपण मेळ्ळें.
इजलाम धर्म
आराब लोक इजलाम धर्म पाळचे पयली, तांची चाल आसली ती म्हळ्यार 'घोवाच्या व्हडल्या चल्यान विधवे कडेन लग्न जावंक जाय आसलें. हो चलो तिचो न्हय घोवाचे आनी दुसरे बायलेचो' कुराण ही असली नश्टी चाल पयस दवरता. “तुजो बापूय लग्न जाल्ले बायले कडेन तुवें लग्न जावचें न्हय, अशें करप म्हळ्यार एक कंटाळो वा लजेची गजाल” (Quran 4:22) कुराणांत अशें बरयल्ले वाचूंक मेळटा. “घरकार मेल्या उपरांत बायलेन चार म्हयने आनीक धा दीस रावपाक जाय अशें केल्यार घोवाचेर कसलेंच वायट येवचे ना” (Quran 22:34) फुडें अशें बरयल्ले आसा. “जर तर घरकार मेलो जाल्यार विधवा बायलेक एक वर्सांचे उदार-पसण फावो जावंक जाय तशेंच रावपाची सवलत मेळूंक जाय (Quran 2:240)” कुराणा प्रमाणे विधवा बायलेक जायतें बरेपण फावता, तिका परतून लग्न जावपाक मेळटा तें बरें आसा तेंच बरोबर तिची उकलणी केल्लीं दिसता.
हिन्दू धर्म आनी चाली रिती
हिन्दू धर्मांत एके वटेन बायलेक देवी कशी पुजतात, तिका पांय पडटात आनी हातूय जोडटात. जाल्यार दुसरे वटेन तिका वस्तू समान लेखतात. भगवतगितांत अशें वाचूंक मेळटा, “where women is respected there the God reside” आनीक एके कडेन अशेंय बरयलां “Women are like sudras, low in birth ” तिणें आदल्या जिवीतांत पातक आदरलां देखून तिका हें भोगचें पडटा. विष्णूस्मृती ह्या पुस्तकांत अशें नोंद केल्लें आसा,“एके बायलेचो घोव मेलो जाल्यार तिणें निर्मळ आनी पवित्र जिवीत जगूंक जाय, ना जाल्यार घोवा बरोबर उडी मारून मरूंक जाय. (विष्णूस्मूती-XXV:14) घोव मेल्ले बायलेक दळीद्र म्हूण लेखतात (bad women) तिणें धर्मीक रितींनी वांटो घेवंक जायना. तांबडें न्हेसूंक जायना, मास खावंक जायना, कांकणा फोडप, बिंदी काडप, धवें न्हेसप” हेंच विशीं न.ध. बोरकार अशें बरयतात,“विधवेन फुलां माळूंक जायना, तिणें कपलाक कुंकूम लावंक जायना, बरीं कापडां न्हेसून नटूंक जायना, परपुरूशा कडेन उलोवंक जायना, चार चवगां मदीं उठ बस करूंक जायना, धर्मा कार्याक वांटो घेवंक जायना, तुळशीकडेन आनी देवाऱ्यांतल्या देवा कडेन दिवो वा वात लावंक जायना, देव कार्या खातीर फुलां तोडूंक जायना, पोरसांत अळमी आयली जाल्यार तांकां आफडूंक जायान तशें केल्यार जमीन पाड पडटा. आनी फूडें अळमी येवपाचें बंद जाता” (बिम्ब मासिक मार्च 2013,पान 35) ही वळेरी इतल्यान सोंपना तोच बरोवपी हें असले सतावणेची लांब वळेरी करता. एके विधवे बायले कडेन उलोवप म्हळ्यार पासून पातक. हेंच विशीं “वटर” सिनेमांतली कल्याणी (विधवा) आपल्या लागीं उलोवंक सोदतल्या नारायणाक सांगता. “पाप लगेगा” त्याच सिनेमांत चिरया (भुरगें विधवा) ‘sweets’ घेवपाक वता तेन्ना ताका विकपी म्हणटा “ विधवा कब से sweets खाने लगी?” विधवा बायलेन कशें कितें करूंक जाय तें समाज तांकां शिकयतालो. हें समाजाचें शिकवप धर्मींक पुस्तकांचेर आदारीत आसता, असलें चित्रण ह्या सिनेमांत दाखयलां.”
शेवट
ह्या लेखांत आमी खेरीतपणी विधवा बायलेचेर धर्मींक नदरेंतल्यान एक धांवती नदर मारल्या. क्रिस्तांव धर्माचें पवीत्र पुस्तक उसतायतना आमकां एक वस्त जाणवल्या. आदलो करार विधवा बायलेक पिडापीड दिता जाल्यार नवो करार विधवा बायलेक दयाळ नदरेन पळयता. नव्या करारच्या उजवाडान “Naomis grace” हो पंगड आसल्या विधवाचें बरेंपणां खातीर वावर करतात तशेंच आनीक हेर धर्मींक पंगड असल्या कृपेचो वावर करतात. इजलाम धर्म तर विधवा बायलेचेर चेपण घातिल्लें दिसना. हिन्दू धर्मांत जायत्यो चाली रिती आसात, त्यो विधवाचे प्रस्न वाडयटात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
आनंद, मुल्कराज
(जल्मः 12 डिसेंबर 1905, पेशावर). आंतरराश्ट्रीय किर्तीचो इंडो-अँग्लियन कादंबरीकार आनी समीक्षक. कासार क्षत्रिय हिंदू कुटुंबांत ताचो जल्म जालो. बापायचें नांव श्री. लालचंद आनंद. आवयचें नांव श्रीमती ईश्वर कौर.ताचो बापूय सैन्यांत भरती जालो म्हूण ताका आपलें अमृतसरचें घर सोडून वचचें पडलें देखून, मुल्कराजाचें भुरगेपण उत्तर भारतांतल्या वेगवेगळ्या छावणींत कश्ट दगदगांत गेलें. नव्या-नव्या आर्विल्ल्या कल्पनांकडे, मतांकडे, आदर्शांकडेन आनी आचार-विचारांकडे ताका तडजोड करची पडली. भुरगेपणांत दोन दीर्घ दुयेंसांतल्यान वचचें पडलें म्हूण ताचो सभाव आनीकूय चिंतनशील जालो. विदेशांत तो कॅथलीन व्हॅन जेल्डर हिचेकडेन लग्न जालो. तांकां एक चली आसा. सरकारी चाकरी मेळोवची ह्या हेतान बापायन ताचेखातीर इंग्लीश शिक्षणाची तजवीज केली. 1925त, ताणें पंजाब विद्यापीठांतसून ऑनर्स सयत पदवी मेळयली. पिरायेच्या 20 वर्सांचेर तो इंग्लंडाक गेलो आनी लंडन आनी केंब्रिज विद्यापीठांत ताणें उच्च शिक्षण घेतलें.1929त, तत्वगिन्यान डॉक्टरेट (Ph.D) पदवी मेळयली.
1927-29 त School of International Co-operation, Geneva हातूंत ताणें अध्यापक म्हूण काम केलें. 1942-45त, British Broadcasting Corporation (BBC) हातूंत काम केलें. 1945 त तो हिंदुस्थानांत परत आयलो. 1946 त ताणें ‘ मार्ग ’ ही प्रकाशनसंस्था स्थापक केली आनी खासा ललित कलेखातीर ओंपिल्ले ‘ मार्ग ’ हें त्रैमासिक नेमाळें सुरू केलें. 1946 पसून ताचो राबितो मुंबय हांगा आसा. 1962-65 त, ताणें पंजाब विद्यापीठांत ‘ टागोर प्रोफेसर ऑफ आर्ट अॅण्ड लिटरेचर ’ म्हूण काम केलें.
मुल्कराजाच्या भुरगेपणांत हिंदू समाजाच्या उंचेल्या थरांकडल्यान ताच्या ताम्रकार समाजाची अवहेलना जाताली. ह्या जाचाक लागून तो ब्राह्मणांचो आनी जातीयवादाचो खर विरोधक जालो. गरीब शिपाय, कामदार आनी अस्पृश्य हांच्याकडल्यान भारतीय समाजजीणेची बारीक-सारीक म्हायती ताका मेळ्ळी. भारतीय समाजांतले पूर्विल्ले आचार-विचार, रुढी, परंपरा, जातीभेद पळोवन ताचें मन कळवळ्ळें. दुखेस्त-पीडेस्त, गरीब, कश्टी, अशिक्षित तशेंच दीन-दुबळ्यांच्या कल्याणाखातीर वावुरपाचो हावेस ताणें बाळगिलो. भुरगेपणात आवयन सांगिल्ल्यो शास्त्र पुराणांतल्यो देव-दानवांच्यो काणयो आनी नीतिकथा आयकून हिंसाचारान वायटाचो समूळ नाश करपाची उर्बा ताच्या मनांत जागली अशें म्हणटात.
पयलें संवसारीक म्हाझूज जालें तेन्ना तो 9 वर्सांचो आशिल्लो. बापूय सैन्याच्या कारभारांत खूब व्यस्त उरिल्ल्यान आनंद कुटुंबाक आपल्या घरा अमृतसराक परत येवचें पडलें. 1919 त, 14 वर्सांचो आसतना तो जनरल डायराच्या क्रूर छडीमाराक बळी पडलो. ताचे फाटीर 11 फटके पडले. हाचो परिणाम म्हूण ताका बापायकडल्यान उलोवणे आयकुचें पडलें आनी आवयसयत घराभायर सरचें पडलें. बंडखोर तरणाटो आसतना मुल्कराजाक आंदोलन होच स्वातंत्र्य-प्राप्तीचो एकमेव उपाय आसा अशें दिसतालें. कॉलेजांत आसतना गांधी आंदोलनांत वांटो घेतलो म्हूण ताणें कांय काळ बंदखण भोगली. इंग्लंडांत आसतना ताचें मन अत्याधुनिक विचारप्रवाह आनी समाजवादी चळवळीकडे झुकलें. 1926 त संपार आशिल्ल्या इंग्लंडच्या कामगारांक ताणें सहानुभुती दाखयली. 26 वर्सांचो आसतना मार्क्सवादी मतप्रणालीचो ताचेर प्रभाव पडलो. टॉलस्टॉय, रस्कीन आनी गांधी हांच्या विचारांक लागून दळिद्र, बीभत्सता आनी असमानता हांकां विरोध करपापुरतोच तो समाजवादाकडे वळ्ळो. इतिहासाचें विवरण करपाखातीर ताणें मार्क्सवादी पध्दत वापरली पूण मानवतावाद ही चड आकलनीय स्वरुपाची मतप्रणाली आसा अशें ताका दिसलें.साम्राज्यशाहीच्या शेकापसून वसाहतवादी मुक्ती करपाची रशियाची भुमिका पळोवन ताका रशियेविशीं ओड तयार जाली.
1929 त डॉक्टरेट मेळयतकच पांच वर्सां साहित्याचो अभ्यास करून ताणें ‘ Untouchable ’(1935) आनी ‘ Coolie ’ (1936) ह्यो कादंबऱ्यो बरोवन एक प्रख्यात कादंबरीकार म्हूण नांव मेळयलें. आयज 40 भासांनी ह्या कादंबऱ्यांचे अणकार जाल्यात. Two Leaves and e Bud (1937), The Village (1938) Across the Black Waters (1940), the Sword and the Sickle (1942) The Big Heart (1944) ह्या पुस्तकांत राजकी आनी समाजीक पीडणुकेक लागून चिड्डल्ल्या लोकांनी परगटायल्ल्या निशेधाचें चित्रण आसा.
मुल्कराज आनंद हाणें आपल्या बरोवपांत गरीबांक पिळून भ्रश्टाचारान मातिल्ले जहागिरदार, बादशहा, सामंत हांचें वास्तव चित्रण पयलेच खेपे स्पश्टपणान उक्तें केलें. ताचें सगळें बरोवप एक थाराविक मतप्रणालीच्या आदाराचेर घडलां. मतप्रणाली आनी कला हांचो मेळ सादून ताणें चडशें जीवनवादी साहित्य रचलें. आनंद हाच्या बरोवपाचे कांय खाशेले गुण अशेः कलाकृतींचो विस्तृत आंवाठ, तातूंत आयिल्लीं विंगड विंगड पात्रां, तांच्यांतलो कठोर वास्तववाद,समाजीक अन्यायाविशीं तांकां आयिल्ली तिडक आनी तांच्यांत दिसून येवपी मनीसपणाचो उमाळो. ताच्या कांय कथांतसून सूक्ष्म आनी तरल विनोद दिसून येता. पूर्विल्ल्या भारतीय कला आनी संस्कृतायेचो खोल अभ्यास आनी भारतीय ग्रामीण मनाची निसर्गदत्त जाण हांकां लागून ताचें बरोवप प्रभावी जालां. साहित्य हें समाज परिवर्तनाचें एक बऱ्यांतलें बरें माध्यम अशें ताका दिसता. लेखकान फकत सपनां रंगोवचीं न्हय, तर काळ-प्रदेशाचें भान दवरून समाजीक आनी राजकी बदलांचेर फाव तें भाश्य करचें अशें आनंद हाणें सांगलां. भारतीय नृत्य आनी रंगभुमी हांचेरूय ताणें बरपावळ केल्या.
फाटल्या तीस वर्सांत साहित्य, तत्वगिन्यान, कला आनी शृंगार ह्या मळांचेर सातत्यान बरोवन मुल्कराज आनंद हाणें जी साहित्यनिर्मणी केल्या. तिची वळेरी अशीः Ajanta; Apology for Heroism; A brief autobiography of Ideas; Barbers; trade union & other stories; Between tears and laughters; Confessions of a Lover;Coolie; Untouchable; Death of a Hero; Epitaph for Magbool Sherwani; The Village; Gauri; The Sword and the Sickel; Lajwanti and other stories, Lament on the death of a master of arts; Old woman and the cow; Seven summers; Mora; Indian Fairy Tales; Morning Face; Power of darkness and other stories; The Hindu view of Art; Road; Two leaves and a bud; The tracter and Corn and other stories; Across the Black Waters; The King Emperor’s English; Lines written to an Indian Air; Reflections on the Golden Bed and other stories; The Story of India; Is there a Contemporary Civilization; More Indian Fairy Tales; The Seven Ages of Man; The Bubble; Conversations in Bloomsbury; Selected Short Stories by Mulk Raj Anand, Ed. By M.N. Naik; The Big Heart; Persian Painting; Private Life of an Indian Prince. ताणें All India Peace Council’s Cultural Commission चो सभापती म्हूण काम केलां. Progressive Writer’s Association हे संस्थेतूय ताणें मोलादिक वावर केला. ताका साहित्य अकादेमी पुरस्कार मेळ्ळा. 1967 त ताका ‘ पद्मभूषण ’ किताब फाव जाला. तो साहित्य अकादमीचो सदस्य आसा. सध्या तो ‘ मार्ग ’ ह्या त्रैमासिक नेमाळ्याचो संपादक आसा. World Peace Council कडल्यान ताका आंतरराश्ट्रीय शांतता पुरस्कार फाव जाला. भारतांत तशेंच परदेशांत कितल्याशाच साहित्यीक, सांस्कृतिक आनी समाजीक संस्थांत तो वावर करीत आसा.
वर्ग:देवनागरी पानां
बेकरींनी जावपी कांय खाणां
बेकरींनी जावपी कांय खाणां
पाव
पाव पीठ, उदक आनी हेर कांय जिनस घालून खोर्नान भाजतात. खावपाचो सोडा आनी यिस्ट हे पावाचे मुखेल घटक अशें मानतात. पावाभितर हेर जिनस जशें दूध, तांतयां, साखर, मसाल्याचीं फ़ळां, भाज्यो वा बेदाणे हांचोय वापर करतात. पाव हें सगळ्यांत आदी जन्माक आयिल्लें खाण अशें मानतात आनी पावाक तेन्ना STAFF OF LIFE अशें म्हणटाले. फ़्रेश ब्रॅड (ताजो पाव) हाचो दर ताची रुच, सुगंध, दिसप आनी उंच दर्जो हाचेर आदारील्लो आसता. पावाचे ताजेंपण राखप ताचे पौश्टीकतायेक भोव गरजेचें. जो पाव घट जाता वा सुकता त्या पावाक शेळेल्लो पाव म्हण्टात. मोडर्न पाव चडशे कागदान बांदून वा डब्यांत घालून कुसपाक जायनात म्हणून दवरतात. पाव दवरपाक खाशेलो डबो येता ताका ब्रॅड बॉक्स अशें म्हणटात. गरम हवेन दवरिल्ल्या पावाचेर शेळ थंड हवेन म्हणजे फ़्रिजान दवरिल्ल्या कमी तापमानान आशिल्ल्या पावापरस बेगीन येता.
केक
केक हो एक गोड पदार्थ. केक करपाक लागता तें म्हत्वाचें साहित्य म्हळ्यार मैदो, साखर,तांतयां, बटर वा तेल, तशेंच सगळें जिनस एकठांय करपाक उदक वा दूद आनी यिस्ट वा खावपाचो सोडा. केकान चडशे वेगवेगळ्या फ़ळांचे कुडके वा सिरप घालतात जाका लागून केकाक फ़ळांची रुच येता. तेचप्रमाण वेगवेगळ्या फ़ळांचे कुडके लावन केक सजोवपाक मेळटात. केक चडसो स्विट डिश म्हणून लग्नाच्या वाडदिसांक, काजारांक आनी जन्मदिसांक बी जेवण जातकच खातात. केक करपाच्यो साबार रेसिपी आसात. थोड्यो आधुनिक थोड्यो पोरण्यो. पयलीं पयलीं केक करपाक भरपूर कामगारांचो सांगात लागतालो पूण आतां आधुनिक तंत्रगिन्याक लागून केक करप सोपें जालां.
उंडो
उंडो हे पुर्तुगेजांच्या काळांतलें एक बेकरीचे खाण. गंवां-मैद्याचे पीठ, माडाची सूर वा किण्व घालून उदकांत भिजोवन मळल्या उपरांत ताचे ल्हान-ल्हान आकाराचे गुळे करताले. हे गुळे चार कोन आशिल्ल्या वा वाटकुळ्या पत्र्याच्या फ़ोर्मांनी दवरल्या उपरांत ते त्या फ़ोर्माचो आकार घेताले. फ़ोर्मासयत हे गुळे उज्याच्या खोर्नांत थारावीक वेळ दवरताले आनी भाजल्या उपरांत खोर्नांतल्यान काडून भाजून तयार जाल्ले उंडे फ़ोर्मातल्यान भायर काडटाले. माडाची सूर वा किण्वाक लागून उंडे बरे फ़ुलताले. अशेतरेन भाजिल्ले उंडे मागीर पदेर वज्यान उंडे भरुन लोकांक सकाळच्या आनी सांजेच्या पाराक विकताले. माथ्यार उंड्या वजें आनी हातांत आवाज करपी दांडो घेवन पदेराले गांवांत भोंवप हें गांव-गाड्याचे एक आंग आसताले.
उपरांत दांडो वचून पेंक पेंक करपी हातान दामून वाजपी होर्न आयलो. उंड्या वांगडा तेन्ना तशेंच रुचीचीं कांकणां खोर्नांत भाजताले. उंड्या वांगडा पदेर कांकणांय विकताले. आयच्या काळांत पाव, बन पाव सारकिल्या बेकरी खाणांमुखार उंडे फ़ाटीं पडल्यात. आयज खंय खंय चडशे गांवांतल्या हॉटेलांनी उंडे दिसतात पूण आदल्या काळासारको तांचो वापर सर्रास जायना. आयच्या काळांतल्या उंड्याक आदल्या काळांतल्या उंड्याची सर ना असो लोकांचो अणभव आसा. हो अणभव ‘ते फ़िरंगी गेले ते उंडे गेले’ वा ‘ते पदेर गेले ते उंडे गेले’ हे कोंकणी म्हणींतल्यान उक्तो जाता.
पेस्ट्री
पेस्ट्री म्हळ्यार केक. जो धाकट्या आकाराचो आसता. पेस्ट्री करपाक वापरतात ते जिनस म्हळ्यार पीठ, दुद, बटर, बेकींग पावडर आनी तांती. पेस्ट्रीचे पीठ पातळ रोल करता जें बेझ करपाक वापरतात जांतूंत पायज, टार्टर्स आनी क्वीचीस हांचो आस्पाव जाता. पेस्ट्री आनी पाव हांचेमदीं फ़रक करुं येता तो म्हळ्यार असो पेस्ट्रीन चड फ़ॅट (fat) आसता जे ताका चड फ़ुलयता आनी कुरकुरीत करता. बरी पेस्ट्री ल्हव आसता खरी पूण तांतूतले जिनस सांबाळपाक ताकीवंत आसता. पेस्ट्री करतना जतनाय घेवची पडटा ती म्हळ्यार फ़ॅट आनी पीठ दुद घालच्या पयलीं बरें कालोवन घेवंक जाय तांतूंत मागीर गुळे उरुंक जायना म्हणून आनी ग्लुटेन तयार जावपाक जायना म्हणून. हे पीठ चड कालयल्यार पीठ चड कालयल्यार पेस्ट्री घट जांव येता. दुस-या तरेच्यो पेस्ट्री जश्यो डेनीश पेस्ट्री आनी क्रोसंट्स पिठाक बटर लावन ताचे खुब बारीक थर तयार करतात.
तें पीठ इस्ट घालून केल्ल्या पावासारके हे पेस्ट्रीक एक फ़ुलार हाडटा. जायते पाय (pie) करतना तांतूंत भर घालचेपयली पेस्ट्री बेक करतात. पेस्ट्रीचे पीठ गोड वा सादें आसूं येता. हें आमी याद दवरपाक जाय की पेस्ट्री आदल्या मेडीटेरीयन वेळावयल्या कागदा सारक्यो बारीक, खुब थरांच्यो आसतात. मध्य येवरोपांत क्रुसेडर्स हांणे परते हाडले. फ़्रेंच आनी इटालियन पुनरुथ्थानाच्या वेळार तांणी पफ़ आनी चौक्स पेस्ट्रीज हे १७व्या ते १८व्या शेकड्यांत हाडलॆ. फ़्रेंच पयलो पेस्ट्री करपाचो कलाकार म्हळ्यार आंतोनिन केरेमे आसलो.
पोळी
पोळी ही पावाभशेनूच आसता. पोळी ही खूप पौश्टीक खाण अशें मानतात. ती मैद्याच्या जाग्यार गंवाच्या पिठाचो वापर करुन तयार करतात.
कांकण
कांकण हो पावाचोच एक प्रकार. ह्या कांकणाचो आकार हांतात घालतात त्याच कांकणाभशेन आसता. कांकण भुरग्यांक खावपाक खुब आवडटा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Jezu Boro Gonvlli Vopar
Voparincho hetu
Tednam xisamnim lagim sorun Taka vicharlem: “Voparimnim tanchê kodde kiteak uloitai?” Tannem portipall kelo: “Kiteak Sorginchea Rajeache gutt vollkhunchem dennem tumkam dil’lem asa; tankam herank na. Asa tankam Dev anink-ui ditolo ani tanchem map bhoron òt’tolem; punn na tankam, asa tem porian tanchê koddlem Dev kaddun ghetolo. Dekhun Hanv voparimnim tanchê kodde uloitam, kiteak polleun-ui tankam disona, ani aikun-ui tankam aikona ani somzo-i na.
Izaiasan oxem adinch sanglolem tem tanchê sovem pallon ieta:
‘''Aikun-aikun tumkam kãi, somzochem na; polleun-polleun tumkam kãi dischem na. Kiteak hea lokachem kalliz zodd-nibor zalam, tanche kan bhere zaleat, tanche dolle dhamplole asat; na tôr dolleamnim tankam disunk lagtolem, kanamnim tankam sarkem aikunk melltolem, monan tankam somzotolem, ani, tim Mhojê-xim portun ieun, Hanv tankam borim korin.''’
Jesu Boro Gonvlli Vopar
Povitr Pustok Juanv ː 10 ː 11-21
11 "Hanv boro Gonvlli. Boro gonvlli menddram pasot aplo jiv dita. 12 Êk muxarekar, to khoro gonvlli nhoi mhonn, ani menddram tachim khaxachim nhoi mhonn, landdgo ieta to polleta ani menddrank sôddun dita ani apunn par kaddta; ani landdgo tankam ubarun vhorta ani duspottaita. 13 To muxarekar ani taka menddranchem kãi poddunk na dekhun, to par kaddta. 14 Hanv boro Gonvlli; toso Hanv Mhojeank vollkhotam ani Mhojim tim Mhaka vollkhotat, 15 ani Mhojea menddram pasot Hanv Mhozo jiv ditam. Zoso Bap Mhaka vollkhota ani Hanv Bapak vollkhotam, 16 Ani Mhaka anink-ui menddram asat; tim hea oddpantlim nhoi; tankam-i Hanvem haddunk zai. Tim-i Mhozo tallo aikotolim. Ani oso êkuch hindd zatolo ani êkuch Gonvlli. 17 Hanv Mhozo jiv ditam ani uprant to portun ghetam dekhun, Bap Mhozo môg korta. 18 Konn Mhozo jiv zhombun kaddina, punn ap-khuxen Hanv Mhozo jiv ditam. Mhozo jiv diunk Mhaka podvi asa ani to portun gheunk-ui Mhaka podvi asa; hi adnia Mhojea Bapa koddli Hanvem ghetlea." 19 Hea utrank lagun anink êk pavtt Judevam modem veg-vegllim motam zalim. 20 Tanchê modlea zaiteamnim mhollem: "Tacher devchar bosla, tachi môt firlea; tachem kiteak aikotat tumi?" 21 Dusreamnim mhollem: "Devchar laglolo monis oso uloina. Devchar kuddddeanche dolle ukte korunk xokta?"
“Voparimnim uloitolom, sonvsar rochloleak gupit asloleô vostu ukteô kortolom”, hem provadiachem utor oxem khorem zalem. (Matev 13:35)
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरून ताका विचारलें: “वपारिंनीं तांचê कडे कित्याक उलयताय?” ताणें पर्तिपाळ केलो: “कित्याक सर्गिंच्या राज्याचे गूट वळखुंचें देणें तुंकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनिंक-ऊय दितलो आनी तांचें माप भरन òत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें परियान तांचê कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारिंनीं तांचê कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-ऊय तांकां दिसना, आनी आयकून-ऊय तांकां आयकना आनी संजोय ना.
इजाय्ासान अशें आदिंच सांगललें तें तांचê सवें पाळन येता:
जेसू बरो गंवळी वपार
पवित्र पुसतक जुांव ː १० ː ११-२१
११ "हांव बरो गंवळी. बरो गंवळी मेनड्रां पासत आपलो जीव दिता. १२ êक मुशारेकार, तो खरो गंवळी न्हय म्हण, आनी मेनड्रां ताचीं खाशाचीं न्हय म्हण, लानड्गो येता तो पळेता आनी मेनड्रांक सोडून दिता आनी आपूण पार काडता; आनी लानड्गो तांकां उबारून व्हर्ता आनी दुस्पटायता. १३ तो मुशारेकार आनी ताका मेनड्रांचें कांय पडुंक ना देखून, तो पार काडता. १४ हांव बरो गंवळी; तसो हांव म्हज्यांक वळखतां आनी म्हजीं तीं म्हाका वळखतात, १५ आनी म्हज्या मेनड्रां पासत हांव म्हजो जीव दितां. जसो बाप म्हाका वळखता आनी हांव बापाक वळखतां, १६ आनी म्हाका आनिंक-ऊय मेनड्रां आसात; तीं ह्या अडपांतलीं न्हय; तांकांय हांवें हाडुंक जाय. तिंय म्हजो ताळो आयकतलीं. आनी असो êकूच हिनड जातलो आनी êकूच गंवळी. १७ हांव म्हजो जीव दितां आनी उपरांत तो पर्तून घेतां देखून, बाप म्हजो मोग कर्ता. १८ कण म्हजो जीव झंबून काडिना, पूण आप-खुशेन हांव म्हजो जीव दितां. म्हजो जीव दीवंक म्हाका पद्वी आसा आनी तो पर्तून घेवंक-ऊय म्हाका पद्वी आसा; ही आदनिया म्हज्या बापा कडली हांवें घेतल्या." १९ ह्या उत्रांक लागून आनिंक êक पावट जुदेवां मदें वेग-वेगळीं मतां जालीं. २० तांचê मदल्या जायत्यांनीं म्हळें: "ताचेर देवचार बसला, ताची मोत फिरल्या; ताचें कित्याक आयकतात तुमी?" २१ दूसऱ्यांनीं म्हळें: "देवचार लागललो मनीस असो उलयना. देवचार कूडड्यांचे दळे उक्ते करुंक शक्ता?"
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
Polleiat Niall
The Good Shepherd, Commentary and Meditation
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Jezucheo Vopareo वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
१६वो गोवा युवा महोत्सव (१५, १६ जानेवारी २०११)
१६वो गोवा युवा महोत्सव( १५,१६ जानेवारी २०११) १६वो गोवा युवा महोत्सव १५ आनी १६ जानेवारी २०११ ह्य दिसा एम. आय. बी.के. हायस्कुलाच्या वाठारांत खांडेपारा फ़ोंड्या आयोजित केल्लो. रॉटरेक्ट क्लब ओफ़ फ़ॊंडा हे ह्या युवा महोत्सवाचे जोड आयोजक आशिल्ले.पारंपारीक दिवज पेटोवन १६व्या गोवा महोत्सवाचे उक्तावण गोंय राज्याचे मानादीक मुख्यमंत्री दिगंबर कामत हांणी केलें.
तशेंच गृहमंत्री रवी नायक,खांडेपारचे सरपंच सुरज नायक, कार्याध्यक्ष सुरेल तिळवे हाजीर आशिल्ले. रांगोळी,गीत गायन, आयलें तशें गायलें, भौढंगी भेस, लोकमांड, नाच नाच नाचुया आदी ह्यो सर्ती आयोजीत केल्ल्यो.ह्या युवा महोत्सवाविशीं जागृताय पयलेच खेपे इंटरनेट माध्यमांतल्यान ई-मेल धाडून तशेंच फ़ेसबुक चेर संदेश धाडून जाली.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
आळंदी
महाराष्ट्र राज्यांतलें एक नामनेचें तीर्थथळ. पुणे जिल्ह्यांच्या खेड तालुक्यांत, पुणे शाराचे उत्तर दिकेक २१ किमि. अंतराचेर हें तीर्थथळ आसा.पुर्विल्ल्या काळांत आळंदीक 'शिवपीठ' म्हूण वळखाताले. पुराणांत आळंदीक 'सिद्धक्षेत्र' म्हळां. इंद्रायणी न्हंयच्या पात्रांत आशिल्ले एके सुरवातीक आयजूय 'सिद्धबेट' म्हूण वळखतात.ह्या सिद्धबेटा कडेन जायत्या सिद्धपुरसांचो संबंद येता. स्कंद पुराणाच्या सह्याद्रि खंडांत आळंदीची आनंदविपिन, वारूण, कपिल, अलका, सिद्धक्षेत्र अशीं पांच नांवां मेळटात. संतांच्या अभंगांत अलंकापुरी, अलंकापूर, अलंकावती ह्या नांवान आळंदीचो उल्लेख येता. कृष्णराज राश्ट्रकुटाच्या शक ६९० च्या तळेगांव हांगाच्या तांब्यापट्यांत आळंदीचो 'अलंदिय' असो उल्लेख केला. हें उतर आळंदी नांवा कडेन लागींचें नातें दाखयता.
संत ज्ञानेश्वराक लागून आळंदीचें धर्मीक म्हत्व खूब वाडलें. आयज ताचेवेल्यान ह्या तीर्थथळाक वळखतात. शालिवाहन शके १२१८त, कार्तिक वद्य त्रयोदशीक, ज्ञानेश्वरान हांगा जिती जिवी समाधी घेतली. ही समाधी देवळावाड्यांत आसा. समाधीच्या फाटल्यान विट्ठल रुक्मिणीच्यो मूर्ती आसात. ज्ञानेश्वराचें समाधी मंदीर १५७०त, पुरंदराच्या आंबेकर देशपांड्यांनी बांदलें. १७६०त, भजनी मंडपाचें काम शिंद्याचो दिवाण, रामचंद्र मल्हार शेणवी हाणें केलें. हे समाधीच्या दिसपट्ट्या खर्चाची पुरवण पेशव्यांनी केली. १८५२त, देवस्थानाची वेवस्था पळोवपाक आळंदी संस्थान कमिटीची थापणूक जाली.
ज्ञानेश्वराची समाधी सोडून, गणपती, मुक्ताबाई, सिद्धेश्वर हांचीं मंदिरां, अनाजरूख, भांगराचो पिंपळ, केकरीनाथ, भोजलिंगकाका, लक्ष्मीनाथ, जोग महाराज, मल्लापा वासकर ह्या मनशांची समाधी थळां पळोवपा सारकीं आसात.
दर एकादशीक हांगा भक्त आनी वारकऱ्यांचो मेळो भरता कार्तिक वद्य एकादशीची जात्रा खूब व्हडली आसता.जात्रेक येवपी लोकांक रावपा खातीर हांगाचे धर्मशाळेंत खास वेवस्था केल्ली आसा. ४.२ चौ. किमी. आळंदीच्या वाठारांत, मुळाव्यो आनी माध्यमिक शाळा, ज्ञानेश्वरी विद्यापीठ, जायते मठ, धर्मशाळा, दवाखाले आनी ग्रंथालयां आसात.
वर्ग:देवनागरी पानां
Arabian Nights - Ek Hozar ani ek ratteo
Orbi bhaxentlea kanneancho namvajil'lo jhelo. Hachem mull orbi namv ‘olf loiloh – vo-loiloh’ (olifoloiloh) oxem asun inglixint ‘orebiyon naitts enttorottenomentt’ani ‘von thauzondd ondd von naitts’ oxim namvam ruddh asat. Eka prastavik kothasutrant torekovar kotha guthompachem somskrit ‘ponchtontr’ va ‘xukosptoti’ hanche bharti-i tontr orebiyon naitts ani ‘von thauzondd ondd von naitts’ oxim namvam ruddh asat. Eka prastavik kothasutrant torekovar kotha guthompachem somskrit ‘ponchtontr’ va ‘xukosptoti’ hanche bharti-i tontr orebiyon naitts hatunt disun yeta. Hem kothatontr ostonti sahity somikxent ‘ramen ertselung’ hea zormon namvan vollkhotat.
Orebiyon naittsochea kothanchea sankhllechi fattbhum-i oxiH irannocho raza xohroyar aple rannyechea vyobhicharak lagun tiddkota ani purai bail-zaticho sudd gheupachem tharaita.Dekhun, dor rati eke baile vangdda raza logn zata ani sokallim fuddem tika jitich marun uddoita. Razachea nojirachi choli xahzadi (xahrazad) sogle strizatik vattaupachi ek yukt sodun kaddtta ani bapaichi som'mti gheun raza kodden logn zata. Ratik ti razak ani apli dhaktti bhoinn duniazad hankam ek kanni sangta. Aple kotha sangpache huxarokayen kanni ordich dourun ti ratichem razachem mon kannyechea fuddlea bhagant ghuspaun dourota. Kannyecho mukhavelo vantto aikupa khatir dusrea disa raza tika jiudan dita oxem dor fantodder ghoddtta. Tinnem ek hozar rati sangil'lea kanneamni raza samko rongun vota. Tachem kalliz pajhrota ani to aplo krur vichar monantlean kaddun uddoita.
Orebiyon naittsochem prochlit svorup otthravea xotmanant sidhd zalem. Hea kanneanchea lekhkavixim koslich mahiti mellil'li na. Ol-mosudi hea orbi lekhkachea ‘muruzujh-jhhob’(947) hea gronthant ‘hozar ofsana’ oso ul'lekh melltta, oxem nobia aebott hannem 1949 to nodrek haddlem. Hachevelean farsi bhaxentosun heo kotha orbi bhaxent aileo oxem aebottachem mot asa. He kotheche choukttichem mull bharti-i asot oxem-i ek mot asa.
Bharot, irann, irak, turkostan ani ijipt hanche kodden sombondit oxe kaim kothabhag hea kothant aspautat. Hatuntolim choddxim vixex namam orbi, muslim' ani kaim bharti-i toxench yuropi-i asat. Hatuntole kaim kotha prosong chin ani bharot hanga ghoddil'le asle tori kothanche bhitl'le bhag ani prernna ossol orbi ani islami asat. Kalvipreasacho dox legit ‘orebiyon naitts’ kanneamni disun yeta. Irannchea xohroyar razacho kalkhondd islamopurv manlear bogdad bosra ani koiro hea islam' uprantchea kallant namnek pavil'lea xarancho ul'lekh vipryost dista. Kofi ani tombakhu onukroman choudavea ani sollavea xotmana meren ijiptant oprichit axil'lim. Punn tancho ul'lekh hea kothamni aila. Ijiptantole pondravea xenkddeantole xixttachar ani chaliriti ‘orebiyon naitts’ hatunt disun yetat. Ghoddye heach kallant tatuntleo mull kotha purai korun ani tatunt noveo kotha ghalun tancho jhelo kela asunk zai. Kurann soddun orbi sahiteantolo khoinchoch gronth itli namna ani lokpriyota zoddunk pauna na. Tatuntleo ‘olibaba ani challis chor’ ‘ol'laud'din ani zaducho divo’, ‘sindbadacheo bhomvddeo’ heo kotha soglleank porichit asat.
Mull orob bhaxentleo heo kotha kaveatmok oxa kuddkea-kuddkeamni rochleat. Teo kotha kothna khatir ani khasa surant gaupa khatir rochlea asunk zai. Hea soglea kothamni vibhagonni oxi korum yetaH 1. Porikotha ani kalponik kotha. 2. Bogdadocho sultan harun-ol-roxid ani tacho prodhan hanche kodden sombondit axil'leo mogacheo ani oprupancheo kanneo. Hatunt itihasik sotyona. 3. Modhyomourgi-i lokam kodden sombondit axil'leo hamsealleo ani thoddeobhovo xringarik kotha hanchi rochna teravea te sollavea xotkant, mamluk sultananche mustint koiro (ol-kahiroh) hanga zali asunk zai. 4. Sahsokotha. 5. Bodhpor kotha 6. Akheayika ani dontkotha hancher adarit kotha. 7. Dhormik kotha.
Oxem vorgikoronn korun legit orebiyon naitts kothant ekatmota ani ekvakyota disun yena. Sindbadchea sofrinchi kotha tor svotontroponnan rochlea ani magir tatunt ghalea.Vafmoyin gunnout'teche nodren tatunt vixmota disun yetda. Thoddeo kotha bondist ani kolatmok dhortecheo asat tor kaim kothamni rochna xithil dista. Heo kotha ghottna prodhan asun vyoktichitronn sthul svorupanchem asa. Punn kothnokouxly, obhinou kolponavilas ani monis sobhavachem mormogonean hea gunnank lagun heo oprupacheo odbhutormy kotha somvsarobhor lokpriy zaleo.
‘orebiyon naitts’ cho poilo onnkar antvan galam hannem perisak 1704 te 1717 hea kallant french bhaxent kelo ani yuropi-i lokank hea kothanchi poili vollokh korun dili. Mull orbi bhaxeuylean kel'lea galanchea onnkarache her yuropiyon bhasantuy onnkar zale. Zormon lekhok habixtt hannem mull orbi kotha somhita zormonitlea breslovo hanga chhapli (1825-43) ani 1840t ticho zormon onnkar ujvaddak haddlo. Kairo hanga 1835 to chhapil'lea orbi protivelean i. Ddoblyu. Len hea obheasokan dorjedar punn opurnn inglix onnkar (1839-41)ujvaddak haddlo. Hea kothank ‘orebiyon naitts enttorottenomentt’ hem namv tannench dilem. Kolokt'ta hangche orbi proticher (1839-41) adarit inglix onnkar zon pen hannem kelo. (1882-84). Sor richrdd ef. Borttonchea 16 khonddantlea onnkarak (1885-89) upatt lokpriyota mell'lli. Je.Si. Mordrusocho french onnkar (1899) legit khub lokpriy zalo. Yuropiyon bhasantlea soglleant unch pamvddeacho man i. Littmonchea 6 khonddantlea zormon onnkarak (1921-28) fauta.
Orebiyon naittsoche somhitevixinchi ani her prosnanchi chikitsa ddi. Bi. Mekddonaldd hea omerikon obheasokachea gronthant ailea. Hea kothantlea bogdadi ani ijipxiyon oxa don tthollok storancho obheas egostt myulorchea vivechonant aspauta.
Krixnnoxastri chipllunnokoran 1861 to inglixintlean hea kothancho moratthi onnkar korpak survat keli. Vixnnuxastri chipllunnokar ani hori krixnn damle hamnni taka hatbhar laitokoch 1890 to ‘orbi bhaxetil suros vo chomtkarik goxtti’ pustok rupan ujvaddak ailo. Tanchi 6 bhagamni novi aurit'ti 1957 to ujvaddak aili. ‘orebiyon naitts’cho moratthi onnkar tryom.Pu.Thorat, va.Go. Aptte hamnni-i kela. Sor borttonchea mull inglix bhaxentlea ‘orebiyon naitts’cho 1975 to goura dexpandde hamnni 11 khonddant kel'lo moratthi onnkar khub lokpriy zalo.
Polleiat
One_Thousand_and_One_Nights
वर्ग:Itihas / History वर्ग:Sahitya वर्ग:Romi panam
Jeremias achem Pustok
Jeremias achem Pustok
Book of Jeremiah
Jerusaleachea xezareak jietolea iadniki ghorabeant, Jeremiasacho zolm 646 vorsa Kristi Xoka adim zalo. Dusrea khoincheach provadia poros, Jeremiasachea jivitachi ani tachea sobhavachi amkam odik bori khobor asa. ( 19/1 – 20/6; 26; 36; 45; 28-29; 51/59-64; 34/8-22; 37-44). Jeremias apunnuch aplim kumsaram sangta (11/18 – 12/6; 15/10-21; 17/14-18; 18/18-23; 20/7-18). Hea vorvim Jeremiasachea bhavnnancho onnbhov chakunk mellta. 626-267 vorsa, Jeremias tornnatto aslo tedna Devan taka apoilo (1/2). Judachi razvottki choltali tedna Jeremiasan akantachea kallak fuddo kelo, Jeremiasan provochonam kelim, dhomkavnneo dileo, nisontton zatoleachim bhakitam kelim, eka-fattlean ek ietolea Davidachea kulliechea razank tannem khoraien xittkavnneo dileo. Magir taka piddapidd ditat ani bondkhonnint ghaltat. Jedna Jerusaleachem nisontton zalem tedna Jeremias aplea ixtta Gedalia borabor Palestinant ravlo. Kaldeikaramnim, Gedaliak rajpak mhonn nemlolo. Uprant Gedaliacho khun kelo tedna bhieun thodde Judev apnna borabor Jeremiasak gheun Ejiptak pollun gele. Chodd korun to Ejiptak melo.
Jeremias provadiak Devan ‘umttunk ani moddun uddounk, nas korunk ani khala uddounk, bandunk ani vompunk’ apoilolo’ (1/10). ‘Zulum’ ani Nisontton’ him tachea sondexachim mukhel utram aslim (20/8). Jeremias ek xanticho monis, tori-I apleach lokancher, razancher, iadnikancher, khottea provadiancher, raxttracher porian to sodanch zhogddim ani vad kortalo (15/10). Taka ek karia dilolem ani hea kariak lagun taka zaitem sonschem poddlem punn he zobabdarek tachean na mhonnunk zalem na (20/9). Tannem apli dukh-khont magnneant vornnili : “ Mhaka sodanch dukh-khont kiteak ?’ (15/18).
Koxttam vorvim Jeremias nitoll zalo ani Devak ukto zalo. Novea Korarachea bhakitant spoxtt korche poilim (31/31-34), Jeremiasan bhitorlo kallzacho dhorm pall’llo. Heach pasot to Kristanvank ekdom’ lagim ani mogacho zaun asa. Hea khasgi dhormank lagun to poramporik xikounnecher novena chintunk laglo : Dev kalliz polleta (11/20) ani dhor ekleak tachea vaura pormannem mozuri dita (31/29-30); Patka vorvim Deva lagim ixttagoth (2/2) asa ti tutt’ta (4/4; 17/9; 18/12).
Jeremiasachem pustok don bhagamnim vanttum ieta :
Poilea bhagant Juda ani Jerusalea add dhomkavnnio asat 1/1 – 25/13
Dusrea bhagant raxttra add kelolim bhakitam asant, 25/13-38; 46-51
Polleiat
Books_of_the_Bible
Bible
Sandarbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Adlea Korarachim Pustokam (Old Testament Books) वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam