cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
वेरूळ
ब्राह्मणी लेणीं
उत्तरेकडले वण्टींत नंदीदेवतांच्या देवळा लागी एका दालनांत गजलक्ष्मीचो शिल्पपट आसून,थंयच वयर वचपाखातीर एक सोपान आसा.पयलीं एक मंडप लागता,तातूंत सत्तावीस खांबे आनी कांय अर्दस्तंभ आसात.मंडपाचे उदेंतेवटेन अंतराळ आनी गर्भगृह आसून,गर्भगृहाच्या प्रवेशदाराचेर गंगा आनी यमुना हांच्यो मूर्ती आसात.गर्भगृहांत भग्न योनिपट आसा.फाटले वण्टींत त्रिमुख शिवाचें शिल्प दिसता.मंडपाच्या मुखार नंदी आसून,ताच्या दोनूय वटांनी दोन द्वारपाल आसात.मंडपाचे उत्तरेवटेनचे वण्टींत अर्दस्तंभांक लागून,जाल्ल्या खणांत,गणपती,नूसिंहहिरण्यकशिपू,मदल्या खणांत हंस,वृषभ,गरूड ह्या वाहनांचेर बशिल्लो ब्रह्मा,शिव आनी विष्णु,उपरांतच्या खणांत पंचाग्निसाधन करपी उमा आनी निमाण्या खणांत पृथ्वीचो उध्दार करपी वराह हीं शिल्पां आसात.फाटले वण्टिंत,सूर्यनारायणाची मूर्त कोरांतिल्ली आसा.प्रदक्षिणापथाच्या एका तोंकाक शिव-पार्वती सारीपाट खेळटात आनी दुस-या तोंकाक शिव-पार्वती आनी सकयल रावण असें शिल्प आसा.दक्षिणेकडल्या खणांत प्रत्यालीद अवस्थेंत तांडवनृत्य करपी शिवाचें शिल्प आसा.तेउपरांत कुशीच्या दर एका खांब्याचेर सोबीत शिल्प कोरांतिल्लें आसा.तातूंत गंगाधर शिव,अर्धनारीश्र्वर आनी महिषासुरमर्दिनी हीं शिल्पा आसात.ह्या मंडपाच्या पाख्याचेर मदीं कमळांत नटराज शिवाची सुंदर मूर्ती कोरांतल्या.खांबे आनी स्तंभशीर्षांत शालभंजिका आसात.
प्रकाराचे दक्षिणेवटेनचे वण्टींतूय दुसरे माळयेचेर एक लेणें आसून,तातूंत सप्तमातृकांचें देवूळ आसा.ह्यो सप्तमातृकांच्यो मूर्ती वाहनांसकट कोरांतल्यात.तांचे कुशीक वीरभद्र आनी गणपती आसात.उदेंतेकडले वण्टींत चवरां धरील्ले सेविकांसयत सोबीत बायलेचें शिल्प आसा.अस्तंतेकडले वण्टींत विक्राळ काळाची मूर्त आनी दुर्गेच्यो दोन प्रतिमा आसात.ह्या देवळांत दोन यज्ञकुंडां कोरांतिल्ली आसात.तेखातीर हाका यज्ञशाळा म्हण्टात.कैलास लेण्याचे उत्तरेक एक ल्हान उदकाचो प्रवाह आसून,ताच्या म्ह-यांत दोन लेणीं आसात.तातूंत दर्शनी स्तंभ,ल्हान मंडप,द्वारपाल,गंगा-यमुना आनी गर्भगृह आसून,एका लेण्यांतल्या गर्भगृहांत त्रिमुख महेशाची मूर्त फाटले वण्टीचेर कोरांतल्या. ह्या लेण्याचे सकयल एक ल्हानशें लेणे आसून,तातूंत सप्तमातृकांचो शिल्पपट आसा. तातूंत मातृकांच्यो उब्यो मूर्ती आसात.हें सकयलें लेणें इ.स.७ व्या वा ८ व्या शेंकड्यांतलें आसुंयें. दोंगराच्या माथ्याचेर आनीकय कांय लेणी आसात.
ह्या लेण्याच्या माथ्याचेर उदकाचो झरो व्हांवता. हाचे फुडले खांबे अश्टकोनी आशिल्ले.पूण आतां तातुंतलो एकच उरला.ताच्या फाटल्यान लांब पूण अशीर असो अग्रमंडप आसा.मदीं एक दार आसा.दाराचे उजवे वटेन बलराम,सुभद्रा आनी कृष्ण हांच्यो मूर्ती आसात.कुशीचे वण्टींत शेषशायी नारायणाची ओबड-धोबड मूर्त आसा. दाराचे दावे वटेन ब्रह्मा,विष्णु आनी महेश हांच्यो उब्यो प्रतिमा आसून,कुशिचे वण्टींत पूथ्वीचो उध्दार करपी वराह आसा.दावे वटेन दोन जनेलांनी महिषासुरमर्दिनीचें शिल्प आसा.भितरल्या मंडपाचे वण्टींत तीन कुडी आसात.अंतराळाच्या दर्शनी भागांत दोन खांबे आसून,गर्भगृहाच्या प्रवेश दाराम्ह-यांत द्वारपाल कोरांतल्यांत.गर्भगृहांत फकत चबुतरो आसा,मूर्त ना.
डुमार आनी रामेश्र्वर हीं लेणीं खुबूच सुंदर आसात. रामेश्र्वर ते डुमार अशी अर्दवर्तुळाकार दरीशी आसा.नीळकंठ,तेली,का घाना,कुंभारवाडा,जानवसा, गौळणगुंफा हीं लेणी शिल्पकलेचे नदरेन सामान्य आसलीं तरी पावसाच्या दिसांनी थंय तयार जावपी धबधबो पळोवपासारको आसता.
लेणी क्रमांक १३ ते २९-ह्या लेण्यांक ब्राह्मणी लेणीं म्हण्टात.
जैनांची लेणीं
हांगासावन फुडें जैनांची लेणीं लागतात.वेरुळांतलीं,जैनांचीं हीं लेणी दिगंबरपंथी आसून, तातूंत गोमटेश्र्वराची प्रतिमा खुबकडे कोरांतल्या.
गणेशलेणी
डुमार लेण्याम्ह-यांत जो धबधबो आसा,ताचे वयले वटेन सुमार ३०० फूट चडून वतकच ते न्हंयेच्या दरडींभितर ल्हान ल्हान लेणीं आसात,तांकां हें नांव आसा.तातुंतलें पयलें दक्षिणेवटेन तोंड करून आसा,तें खास उल्लेख करपासारकें आसा.तातूंत गोपुर,प्रांगण,अग्रमंडप आनी ताच्या फाटल्यान शिवलिंग आसा. अग्रमंडपाच्या पाख्याचेर आशिल्ल्या चित्रांभितर लिंगोद्भव शिव आनी समुद्रंथन हे प्रसंग दिसतात. चवथें लेणें अस्तंतेवटेन आसून,तातूंत गणेशमूर्त आसा.
रानडे, मोहन
मोहन रानडे (जल्म - 25 डिसेंबर 1930, मिरज- सांगली) सुटकेझुजारी. ताणें बी. कॉम आनी एल्. एल्. बी. चें शिक्षण घेतिल्लें. ताचें खरें नांव मनोहर आपटे. पूण सुटके चळवळी वेळार ताणें मोहन रानडें हें नांव घेतलें आनी तेंच उरलें. तो आझाद गोमंतक दल संघटनेचो वांगडी आशिल्लो. सावयवेरें (वळवय) हें ताचें कार्याचें ठाणें आशिल्लें. थंय तो लोकामंदी राजकीय जागृताय हाडपाचें काम करतालो. गोंयच्या शिमें वयल्यान पत्रकां हाडून तीं सुटके खातीर सशस्त्र हल्लो करपांत ताणें वांटो घेतिल्लो. हाचे भायर जायत्या पुलीस ठाण्यांनी, मीनाखणींनी हत्यारां आनी स्फोटकां हस्तगत करपाक तो सशस्त्र हल्ले करतालो. बाणस्तारी पुलीस ठाणें (9 जानेवारी 1955); गुळेली कस्टम आऊट (9 फेब्रुवारी 1955); कळंगुट पुलीस ठाणें (11 फेब्रुवारी 1955); अस्नोडा पुलिस आवटपोस्ट (12 फेब्रुवारी 1955); रावण पुलिस आऊट पोस्ट (19 मार्च 1955); हळदोणे पुलीस आऊट पोस्ट (27 मे 1955); शिरगांव मिनाखण (3 ऑक्टोबर 1955); बेती पुलीस ठाणें (15 ऑक्टोबर 1955); अशा सुवातींचेर ताणें हल्ले केल्यात.
18 जून 1955 दिसा ताणें पुर्तुगेजांचो हस्तक कास्तदियो फेंर्नांडीस हाचेर फार पेटयलो. बेतीं पुलीस ठाण्यार जाल्ल्या हल्ल्यांत तो जखमी अवस्थेंत पुर्तुगेजांचे तावडींत सांपडलो. उपरांत प्रदेशीक लश्करी न्यायालयामुखार उब करुन 29 डिसेंबर 1956 ह्या दिसा ताका खर बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. ताका पुर्तुगालाक धाडलो. उपरांत 23 ऑगस्ट 1960 ह्या दिसा ताका फुडली बंदखण भोगूंक काशियस बंदखणींत दवरलो. स वर्सा ताका एकोडे बंदखणींत दवरल्लो. तातुंतलीं दोन वर्सां ताका बेड्यो घालून दवरिल्लो. ताकालागून ताका चलूंक लेगीत येनाशिल्लें. ताची सुटका 25 जानेवारी 1969 दिसी जाली. गोंय सुटके उपरांत ताका बंदखणींत दवरिल्ल्यान पुराय भारतांत निशेध परगटायिल्लो. 1969 वर्सा तो गोंयांत येतकच लोकांनी ताचो भोवमान केलो. उपरांत ताणें आपलें फुडलें शिक्षण पुराय केलें आनी तो समाजीक वावर करुंक लागलो. ताणें सतिचे वाण नांवाची मराठीतल्यान आपजीण बरयली.
हांतूत ताणें आपले सुटके झुजांतले आनी बंदखणींतले अणभव सांगल्यात. 15 ऑगस्ट 1972 ह्या दिसा भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन सुटके झुजांतल्या ताच्या वावराचो भोवमान केलो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
सुचेता कृपलानी
सुचेता कृपलानी (जल्म - सुचेता मजूमदार) (२५ जून, १९०८ - १ दिसम्बर, १९७४) एक भारतीय सुटके झुजारी आनी राजकारणी आशिल्ली. ती उत्तर प्रदेशची (तशेंच भारताची) पयली बायल मुख्यमंत्री जालीं. सुटके झुजाच्या आदोलनांत श्रीमती सुचेता कृपलानीच्या योगदानाची सदांच याद काडटात. १९०८ जल्मिल्ली सुचेताचे शिक्षण लाहौर आनी दिल्लींत जालें. स्वतंत्रा आंदोलनांत वांटेंकारी जाल्या खातीर तिका जेलांत वच्चें पडलें. १९४६ तिका संविधान सभाची वांगडी म्हण वेंचुन काडली. १९५८ ते १९६० मेरेन भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेसाची महासचीव आशिल्लीं.
१९६३ ते १९६७ मेरेन ती उत्तर प्रदेशाची मुख्यमंत्री आशिल्ली. 1 डिसेंबर १९७४ तिका मरण आयलें. आपल्या शोक संदेशान इंदिरा गांधीन म्हळें सुचेता खूब साहशी आनी चरित्राची बायल आशिल्ली. जातूंतल्यान भारतीय बायलांक सम्मान मेळटा. सुचेता कृपालानी देशाची पयली मुख्य मंत्री आशिल्ली. ती फाळणी वेळार म्हात्मा गांधीक खूब लागीं आशिल्ली. सुचेता कृपलानीचे नांव त्या बायलांमदीं येता जाणें म्हात्मा गांधी बरोबर रावन स्वतंत्रता आंदोलन केलें. 1963 वर्सा उत्तर प्रदेशाची मुख्यमंत्री जावच्या पयलीं ती दोन फावट लोकसभा खातीर वेंचून आयिल्लीं सुचे ता मोव काळजाची आशिल्ली पूण प्रशासकी निर्णय घेतना ती काळजाची तर तकलेचो वापर करताली. ती मुख्यमंत्री आसतना एकदा राज्यांतल्या कामगारांनी 62 दीस उपोशण केलें पूण ती तांच्यो माग्णयो आयकपाक तेन्नाच तयार जाल्ली.
जेन्ना तांच्यानी कांय मागण्यो फाटीं घेतल्यो. तांचो घोव आचार्य कृपलानी खूब खूब समाजवादी आशिल्ली.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
कन्या
(व्हिर्गो). भारतीय राशिचक्रांतली सवी रास. उत्राचो निमाणचे तीन चरण (चतुर्थांश); हस्त नखेत्र आनी चिराचे पयले दोन चरण अशीं सव्वादोन मखेत्रां हे राशींत येता. एका हांत गंवांचें कणस आनी दुस-या हातांत उजो घेवन व्हड्यांत उबी राविल्ली बायल, ही हे राशीची आकृती अशें दीपिका ह्या ग्रंथांत म्हळां.कन्येचो स्वामी बुध, कन्या राशींत लल्मल्ल्या मनशाचीं लक्षणां अशीं आसतात.
कन्यालग्नोद्भवो मर्त्यो नानाशास्त्रविशारद:। सौभाग्यगुणसम्पन्न: सुन्दर: सुरतप्रिय:।।(कोष्ठीप्रदीप) अर्थ- कन्यालग्नाचेर जल्मल्लो मनीस वेगवेगल्या शास्रांत पंडित, भाग्यवान, सुंदर आनी विलासप्रीय जाता.
हे राशींत सवे प्रीमेरेनचीं ४३ नखेत्रां आसात. ही रास २४ मे च्या सुमाराक रातची ९ वरांचेर मध्यमंडलाचेर येता. हातूंतलें चित्रा (स्पायका) हें नखेत्र (प्रत १.२१) सूर्यापरसूय जीश्ट जावन आसा. गॅमा हें तारकायुग्म (दोट्टी गिरो) आसा. हे राशीच्या उत्तय भागांत शेंकड्यांनी अभ्रिकां (nebula) दिसतात. एम्-९९ ही एक सरपळी (helix) अभ्रिका च्यातलीच एक जवान आसा. शरत संपातबिंदू (सूर्य आपल्या वर्सूकी भासमान गतीन शरद ऋतूंत जंय खगोलीय विषुववृत् हुंपता तो बिंदू) हेच राशींत येता. १६ सप्टेंबराक निरयन (संपातचलन मतीं घेवन) कव्या राशींत सूर्यप्रवेश जा. गुरू कन्या राशिमत आसलो म्हण्टकच त्या वर्साक कन्यागत अशें म्हण्टात. सुमार १२-१३ वर्सांनी अशें वर्स येता. त्या वर्सा भागीरी कृष्णेक भेटूंक या. असो एक समज आसा. ह्या काळांत कृष्णा आनी भागीरी हांच्या वाठारांत लग्न करचें न्हय, सो संकेत आसा.
वर्ग:देवनागरी पानां
Marie, Amche Mogal Maie - Gaion
Marie, Amche Mogal Maie - Gaion
Mariê, amchê mogall Maiê
Mary, our loving Mother
Type: Hymn
Source: Gaionacho Jhelo, 1995 edition, T-27, p. 215
Lyrics: Alexander Pereira
Music: Alexander Pereira
Publisher: Goychi Sevadhormik Somoti (Pastoral Institute), Old Goa, Goa 403 402
Translated by: Alfred Noronha, Pandavaddo, Chorão, Goa 403 102. August 2005
Mariê amchê mogall Maiê,
Maria, our loving Mother,
koutik tujea zolma-disa
on this day that you were born,
porbem ami take ditanv,
we offer you our greetings,
fulam uddoun noman kortanv.
we honour you with flowers that we strew.
Refrain:
Look at your happy children,
hurben aileanv tujê sorxim;
who have come to You with devotion;
they look up to you in heaven,
mogan gaitanv svadik gannim.
lovingly singing sweet songs.
Tuka polleun Bap murgott´ta,
The Father is full of joy on seeing you,
Putak subham´ anond bhogta,
the Son is delighted,
Povitr Atmo tujer denvta,
the Holy Spirit descends on you,
fulancho har haddun ghalta.
he puts a crown of flowers on Your head.
Mollbar prithver fanklo uzvadd,
The sky was resplendent with light,
sorvim gazta gitancho sad.
the sound of music can be heard everywhere.
Sorga zogant somest gaitat,
heaven and earth are all singing,
they are singing praises for you.
Baskets of flowers in our hands,
varear ubtat gulab-paklliô;
rose petals float in the air;
वत्स
वत्स :एक पुर्विल्लें जनपद. सनआदीं ६ व्या शतमानाचे सुरवातेक उत्तर भारतांत सोळा महाजनपदां आशिल्लीं. तातुंतलीं मगध, कोसल आनी वत्स हीं चड म्हत्वाचीं आशिल्लीं. वत्स हो वाठार समृध्द आसून ताची तलम सुती वस्त्रांखातीर नामना आशिल्ली. कौशांबी ही त्या वाठाराची राजधानी. संशोधकाच्या मताप्रमाण यमुनेचे देगेर प्रयागसावन ३० मैलांचेर कोसाम नांवाच्या गांवांत हें पुर्विल्लें नगर आशिल्लें.
काशीचो राजा दिवोदास हाचो नातू वत्स हाणें आपल्या राज्याचो विस्तार करता आसताना कौशांबीच्या भोंवतणच्या वाठाराचो तातूंत आस्पाव केलो आनी ताका लागून ह्या प्रदेशाक वत्सभूमी हें नांव मेळ्ळें. भारतीय झुजांत काशीचो राजा पांडवांवटेन आशिल्लें. उपरांत पौरव वंशांतल्या निचक्षूच्यावेळार कुरू देशाचेर व्हड अरिश्टां आयलीं. गंगेक हुंवार आयिल्ल्यान हस्तिनापूर ही ताची राजधानी व्हांवन गेली आनी टोळधाडीक लागून दुकळ पडलो. ताका लागून थंयच्या लोकांनी स्थलांतर करून ते वत्सभुंयेंत येवन स्थायिक जाले. थंय तांणीं राज्यय स्थापन केलें. कौशांबी ही तांची राजधानी आशिल्ली. त्या वंशांतलो उदयन हो गौतम बुध्दाच्या काळांतलो आनी महापराक्रमी आशिल्लो. फुडें हें राज्य मगध साम्राज्यांत विलीन जालें. मगध सम्राट शिशुनाग हाणें तें जिखिल्लें.
Sandarbh
वर्ग:देवनागरी पानां
Marie, Amche Mogal Maie - Gaion
Marie, Amche Mogal Maie - Gaion
jhele guntun tuka ghaltanv.
we weave garlands and deck you with them.
Tujea zolma-disa kitem
What can we bring for you on your birthday?
Amchim monam, amchim kallzam,
Our minds and our hearts,
hinch ghe, Maiê, amchim danam.
accept them as our gifts.
Maiê, hem poinn zatôch kobar
Mother, when our life here is over,
amkam soglleank vhor gê sorgar
take us all to heaven,
uddounk fulam tujê mukhar
¨Deva-Matê¨ korun kantar!
singing to you ¨Mother of God¨
Polleiat
Ankvar Mariechea Manak Gaionnam
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Ankvar Mariechea Manak Gaionnam वर्ग:Gaionnam वर्ग:Romi panam
Maria
Maria Somia Jezu Kristachi avôi. Oxem povitr pustokache Novea Korar amkam sangta. Ti Galileantli Nazareth ganvachi ek Judev ostori asli. Kristanv mantat ki ticho put, Jezu, Adhlea Koraran bhasailelo sodvonndar mhonn, ani monxea-soimban Deu mhonn.
Kristanv mantat ki Marian Povitr Otmeache podven gorbest zali. Hem ghodlem tednam techem logn Juze bari tharailelem aslem. Tinnem Juze bari logn kelem ani ti Juze sangatak Belea nogrant geli. Thoim, tinnem eka gorvam-gotteant Jezuk zolom' dilo.
Lukachem Xubvortomanan Mariechi jivitachem vornonache survatek sangta ki ange Gabriel tika dixtti podlo ani tika sanglem ki Devan taka tacho put, Jezuchi avoi zaunk vinchlam. Xubhvortomanam pormonnem, Jezuk khursar marlo tednam Maria thoimsor asli ani tika survatechi Kristi somudaiachi vangdi mhonn dakhoitat. Kristi borovpam ani xikovnne pormonnem, sonvsarant tichea jivitachea ontak, tika devan kudi-otmea soit sorgar veli. Kristanv mantat ki ti sorv-kallak ankvar mhonn.
Kristanv lok tika khup man ditat ani tika aplich mai koxi mog kortat, kiteak Jezun khursat mortana mhonlelem "Xisa, hi tuji avoi".
Polleiat
Mary_mother_of_Jesus
Estonia
, एरोपांतलो देस आसा। ताची राजधानी टॅलिन नगर आसा।
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Europachim Raxttram वर्ग:Romi panam
सुमित्रानंदन पंत
सुमित्रा नंदन पंत भारतीय ज्ञानपीठ पुरस्कार फाव जाल्ले हिंदी कवी।ताचें मूळ नांव गुसाई दत्त,पूण तांणी काव्य लिखाणा खातीर हें टोपण नां घेतलें।तांचो जल्म २० मे १९०० दिसा कौसानी-उत्तर प्रदेश हांगा जालो।तांच्या भुरगेपणांतच तांचे आवयक मरण आयलें।तांच्या बापायन आनी आजयेनच तांकां ल्हानाचे व्हड केले।महाविद्यालयीन शिक्षण घेवपा खातीर तांणी बनारस हांगाच्या क्कीन्स कॉलेजीत नांव घाल्लें।पूण असहकार चळवळीच्या प्रभावान तांणी शिक्षण अर्द्यारच सोडलें।
तरी तांचो सभाव सभाभीरु आनी एकांतप्रिय आशिल्ल्यान ते राजकारण पसून तशे पयसूच आशिल्ले।संस्कृत,इंग्लीश आनी बंगाली भाशा साहित्याचो तांका अभ्यास आशिल्लो।इंग्लिश काव्याचें तर तांणी खाशेलें परिक्षण केल्लें।१९५०-५७ ह्या काळांत तांणी आकशवाणीचेर हिंदी विभाग मुखेली म्हूण आनी १९५८ उपरांत सल्लगार म्हणून काम पळयलें ह्या काळांत तांकां जायते भोवमान आनी पुरस्कार फावो जाल्ले।
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
सिनेगॉग
थंय गुपित जांव प्रतिकात्मक अशें कांयच नासता, तर फक्त शिक्षण आनी भक्ती हे दोनच विशय आसताले. ताका लागू देवूळ आनी सिनेगॉग हांचेमदीं वैर भावना निर्माण जाली, पूण जेरूसलेम हांगच्या मुखेल देवळाचो नाश जाल्या उपरांत सिनेगॉग हेंच ज्यूंचें प्रर्थनाघर मानपाक लागले. धार्मिक शिक्षणाइतलेंच मागण्यांक म्हत्व फाव जालें आनी मागणें करपाचें स्वरूप बदललें.
पयलीं सगळ्या गांवाखातीर पुजेचें एकूच देवूळ आसतालें. पूण सिनेगॉगां मात जायतीं आसतालीं. ज्यूंची वसती आशिल्ली पॅलेस्टायनच्या भायर जंय थंयूच अशीं सभाघरां स्थापन करतलो. सिनेगॉग ही लोकांखातीर धार्मिक संस्था आशिल्ली. ज्यूंचीं देवळां पुरोयतांच्या प्रभावाखाला आसताली. ज्यूंच्या धार्मिक इतिहासांत सिनेगॉगांतलें मागणें हें धार्मिक सुदारणा मानताले सिनेगॉगगचें प्रवेश दार सदांच उदेंतेक आसता. प्रवेश दाराच्या उजवे वटेन मेझूझा म्हणपाचे द्वारस्तंभ आसता. त्या कागदावयलें भायले वटेनचेंभितरल्या भागांत हेखल परमेश्वर हें उतर स्पश्ट दिसती. सिनेगॉगाच्या म्हणजे एक सोबीत लांकडाची कपाट आसता. त्या कपाटांत धर्मग्रंथांची हस्तलिखीत पोथी दवरतात. हें कपाट अस्तंतेक आसता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
बडे गुलाम अली खान
thumb|बडे गुलाम अली खान उस्ताद बडे गुलाम अली खां हांचो जल्म दि. 2 एप्रिल 1902 या दिसा लाहोराच्या लागी आशिल्ल्या कसूर या गावांत जालो. तांच्या घराण्यांतूच गाणे आशिल्ले. तांचे सांगितिक शिक्षण तांचे पिता उस्ताद अलि बक्श खां साहिब हांच्यालागी जालो. पिरायेच्या पाचव्या वर्सासावन ताणी तांचो चुलते कसूर घराण्याचे भौमानेस्त गायक उस्ताद काले खां साहिब हांच्यालागसून कसूर घराण्याची गायकी शिकून घेतली.पतियाळा आणि कसूर घराण्याचो अप्रतिम मिलाफ तांच्या गायकींत आसलो. तांचे पिता हे काश्मीरच्या महाराजांचे दरबारी गायक आशिल्ले. म्हूण कसूरींत तांच्या गायकीक काश्मिरी घराणे म्हण्टाले. मागीर पटियाला रावपाक लागले. तेन्नाचान ते घराणे पटियाला घराणे म्हूण वळखले वाचपाक लागले. बडे गुलाम अली खां हांची सुवात सारंगी वादक म्हूण जाली. 1999 या वर्सा लाहोर संगीत संमेलनांत तांच्या गायकीची पयल्या फावट वळख रसिकांक जाली. हांच्याउपरांत जाल्ल्या कलकत्ता आनी अलाहबाद हांगासल्ल्या संगीत संमेलनांनी तांची वळख सगल्या देशाक जाली. ताणी गायील्ल्या राधेश्याम बोल हें भजन आयकून महात्मा गांधी खूब्ब प्रभावित जाल्ले. भारत सरकारान 1962 या वर्सा पद्मभूशण या पदवीन तांका सन्मानीत केल्ले. याद पिया की आए ही ठुमरी खंयसूर कानार पडली जाल्यार याद येता ती उस्ताद बडे गुलाम अली खां हांची. 23 एप्रिल 1968 या दिसा हो उस्ताद अल्लाक प्यारो जालो.
वर्ग:देवनागरी पानां
पु. ल. देशपांडे
'''पु. ल. देशपांडे''' नामनेचे मराठी लेखक, नाटकार, नट, कथाकार, दिग्दर्शक आनी संगीत दिग्दर्शक आनी संगीत दिग्दर्शक आशिल्ले.
वावर
पु. ल. हे नामनेचे मराठी लेखक, नाटकार, नट, कथाकार, दिग्दर्शक आनी संगीत दिग्दर्शक आनी संगीत दिग्दर्शक आशिल्ले. पुराय नांवा परस तांका तांच्या अध्याक्षरां वयल्यान ना जाल्यार भाई ह्या नांवात वळखतात. लेखक आनी कवी वामन मंगेश दुभाषी म्हळ्यार ऋग्वेदी हे पु. लं. चो आजो. सतीश दुभाषी हो तांचो मामेभाव.
जल्म
पुरषोत्तम लक्ष्मण देशपांडे हांचो जल्म 8 नोव्हेंबर 1919 ह्या दिसा गांवदेवी, मुंबय हांगा येका मध्यम वर्गांतल्या कुटुंबांत जालो.
शिक्षण
ताचें शिकप मुंबय आनी पुण्यांत एम. ए., एलएल. बी. मेरेन जालें. तांचे मुळावें शिक्षण मुंबय जालें. मुखावयले शिक्षण पुण्याच्या फर्ग्यसन महाविध्यालयांत आनी सांगलच्या विलिंग्डन महाविध्यालयांत जालें. 1940 च्या सुमाराक ताणीं साहित्य क्षेञांत येंवचे पयलीं शाळेंत शिकोवपाचें काम केलें.
मरण
अशा या प्रतिभावंत सारस्वताक दि. 12 जून 2000 या दिसा पुण्यांत मरण आयलें.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:मराठी लेखक
म्हज्या आदाराक पाव मागणें (गायन)
म्हज्या आदाराक पाव मागणें ( गायन )
म्हज्या आदाराक पाव
जिवितांतलें वादोळ मारता,
तेदनां म्हज्या आदाराक पाव !
दोरयार हडें हालता-दलता,
तशें संवसार म्हाक' हालयता,
Italy
, Eropantlo des asa. Tachi rajdhani Rom nogor asa.
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Europachim Raxttram वर्ग:Romi panam
म्हज्या आदाराक पाव मागणें (गायन)
म्हज्या आदाराक पाव मागणें ( गायन )
जेदनां कश्ट-दोगद म्हजेर येतात,
लेंकाँड म्हजेर लडाय मांडता
आनी म्हजी शक्ती देंवता,
म्हज्या माथ्यार गुन्यांव पडतात,
म्हजे प्रयत्न निर्फळ जातात,
म्हजेर म्हातार'-पिराय येता,
म्हजें जिवीत एक भार जाता
तळूंक शक्ती कोंय जाता
पळेयात
http://www.songs-from-goa.at/info14-music-with-staffnotation.html
वर्ग:! रोमान काथलीक आंचीं मागणीं वर्ग:देवनागरी पानां
सुरंगा विलास मडकयकार
सुरंगा विलास मडकयकारअवर लेडी अॉफ पायटी हायस्कूल, कुळें, हांगा शिशिका म्हण नोकरी करता.
१९७३ वर्सा सावन बरोवपाक आरंभ।ल्हान नाटकुलीं तशेंच आपउलोवपां बरोवन लेखनाक सुरवात केली।सांगें आनी केपें म्हालांतल्या एकांकी सर्तिनी नाटकुल्यांक इनामां लाबल्यांत.
संदर्भ
वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां वर्ग:देवनागरी पानां
दायज
कोंकणीचे दायज तिगोवन दवरपाखातीर आमी सगल्यां कोंकणी मोग्यांनी बरोबरीन काम करपाची गरज आसा.
वर्ग:देवनागरी पानां
दोन रिंकारियांची वपार
दन रिंकारियांची वपार
Don Rinkarianchi Vopar - The Two Debtors ( parable )
वपारिंचो हेतू
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
दन रिंकारियांची वपार
पवित्र पुसतक ː लुकास ७ ː ४०-५०
४० पर्तिपाळ करून जेजून ताका म्हळें: "सिमांव, हांवें तुका कितें एक सांगचें आसा. आनी ताणें म्हळें: सांग, गुरुजी. ४१ एका सावकाराक दग रिणकारी आसले; एकलो पांयशीं दिनार देवो आसलो आनी दुस्रो पननास. ४२ फारीक करुंक तांकां तांक नासली देखून, ताणें दगांयक-ऊय रीण भोगशिलें. म्हणटोच दगांतल्या कणाक ताचो अदीक उपकार आसतलो?" ४३ सिमांवान जाप दीवन म्हळें: "अदीक भोगशिलां ताका, अशें म्हाका दिसता." आनी ताणें म्हळें: "सार्कें सांगलेईं तुंवें." ४४ आनी बायलê वाटेन वळन ताणें सिमांवाक म्हळें: "तुंवें हê बायलेक पळेलेाय मूं? हांव तुंगेर आयलं, आनी म्हजे पांय धुुंक तुंवें उदक दिलें नांय; पूण हिणें आपल्या दुकांनीं म्हजे पांय भिजयले आनी ते आपल्या केन्सांनीं पुसले. ४५ तुंवें म्हजो उमो घेतलो नांय; पूण ही, आयल्या तê मेरेन, म्हज्या पांय्ांचे उमे घेवनूच आसा. ४६ तुंवें म्हज्या माथ्याक तेल घालें नांय; हिणें दंदमीत तेलान म्हजे पांय माखले. ४७ देखून हांव तुका सांग्तां: हिणें केलल्या जायत्या पात्कांचें भगसणें तिका मेळलें, अशें म्हण हिचो काळजाचो व्होड धीनवास दाखवन दिता. जांकां थडें भोगशिलां तीं थडो धीनवास दाखयतात." ४८ आनी ताणें तिका म्हळें: "तुजीं पात्कां तुका भòग्सलीं." ४९ आनी बराबोर जेवणाक बसलले ते आपणां भितोर अशें म्हणुंक लागले: "पात्कां लेगीत भोगशिता तो कण हो?" ५० पूण ताणें बायलेक म्हळें: "तुज्या भावार्थान तुका तारण दिलें. शांतीन वच आतां."
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
Lognachea Utsovachi Vopar
Voparincho hetu
Tednam xisamnim lagim sorun Taka vicharlem: “Voparimnim tanchê kodde kiteak uloitai?” Tannem portipall kelo: “Kiteak Sorginchea Rajeache gutt vollkhunchem dennem tumkam dil’lem asa; tankam herank na. Asa tankam Dev anink-ui ditolo ani tanchem map bhoron òt’tolem; punn na tankam, asa tem porian tanchê koddlem Dev kaddun ghetolo. Dekhun Hanv voparimnim tanchê kodde uloitam, kiteak polleun-ui tankam disona, ani aikun-ui tankam aikona ani somzo-i na.
Izaiasan oxem adinch sanglolem tem tanchê sovem pallon ieta:
‘''Aikun-aikun tumkam kãi, somzochem na; polleun-polleun tumkam kãi dischem na. Kiteak hea lokachem kalliz zodd-nibor zalam, tanche kan bhere zaleat, tanche dolle dhamplole asat; na tôr dolleamnim tankam disunk lagtolem, kanamnim tankam sarkem aikunk melltolem, monan tankam somzotolem, ani, tim Mhojê-xim portun ieun, Hanv tankam borim korin .’ ''
Lognachea Utsovachi Vopar
Povitr Pustok Matev ː 22 ː 1-14 ( Lukas 14 ː 16-24 )
1 Jezu novean tanchê lagim voparimnim ulounk laglo: 2 "Sorginchem Raj oxem: eka razan aplea putacho lognacho utsôv kelo. 3 Lognak amontronn dhaddloleank apoun haddunk tannem aplea chakrank dhaddle, punn te iena zale. 4 Aniêk pavtt dusrea chakrank dhaddle ani mhollem: Apoiloleank oxem sangat: Polleiat, Mhojem jevonn toiar asa, mhoje padde ani chorboillim zonavoram hanvem marlim, ani sogllem toiar zalam; jevnnak ieiat. 5 Punn tãnnim kan diunk na, ani eklo aplea bhattant, dusro aplea veapar-dhondeak gelo; 6 heramnim chakrank dhôrle, tankam boddoile ani tancho jiv kaddlo. 7 Hem aikun razacho rag pettlo ani aplim loskoram dhaddun tea khuniancho tannem bhosm kelo ani tanchem nogor lasun uddoilem. 8 Uprant tannem aplea chakrank sanglem: Lognachem jevonn tôr toiar asa, punn apoilleank tem favona zalem; 9 dekhun tumi rosteanchea nakeanr vochat ani tumkam melltit titleank-ui lognak apoun haddat. 10 Ani vattam-tintteantlean vochun, apnnank mellllim titleank-ui, boreank toxem vaittank, chakramnim zomoilim, ani lognacho vosro soireamnim bhòrlo. 11 Jevnnak bosloleank pollounchê khatir raza bhitôr ie zalear, lognachi nhesônn ghalinastana thõi aslolea eka monxak tannem dekhlo 12 ani taka vicharlem: Ixtta, lognachem vostr nastana tum hanga koso bhitôr ailoi? Punn tannem zap kaddli na. 13 Tednam razan chakrank sanglem: Tache hatpãi bandun taka kallokhant bhair uddoiat; thõi sogllim rudon korun ani dant korkoraun astolim. 14 Kiteak apoillim zaitim, punn vinchun kaddlolim thoddim."
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरून ताका विचारलें: “वपारिंनीं तांचê कडे कित्याक उलयताय?” ताणें पर्तिपाळ केलो: “कित्याक सर्गिंच्या राज्याचे गूट वळखुंचें देणें तुंकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनिंक-ऊय दितलो आनी तांचें माप भरन òत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें परियान तांचê कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारिंनीं तांचê कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-ऊय तांकां दिसना, आनी आयकून-ऊय तांकां आयकना आनी संजोय ना.
इजाय्ासान अशें आदिंच सांगललें तें तांचê सवें पाळन येता:
‘आयकून-आयकून तुंकां कांय, संजचें ना; पळेवन-पळेवन तुंकां कांय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दळे धांपलले आसात; ना तोर दळ्यांनीं तांकां दिसुंक लाग्तलें, कानांनीं तांकां सार्कें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां संजतलें, आनी, तीं म्हजê-शीं पर्तून येवन, हांव तांकां बरीं करीन .'
लग्नाच्या उत्सवाची वपार
पवित्र पुसतक मातेव ː २२ ː १-१४ ( लुकास १४ ː १६-२४ )
१ जेजू नव्यान तांचê लागीं वपारिंनीं उलवंक लागलो: २ "सर्गिंचें राज अशें: एका राजान आपल्या पुताचो लग्नाचो उत्सोव केलो. ३ लग्नाक आमंत्रण धाडलल्यांक आपवन हाडुंक ताणें आपल्या चाक्रांक धाडले, पूण ते येना जाले. ४ आनीêक पावट दूसऱ्या चाक्रांक धाडले आनी म्हळें: आपयलल्यांक अशें सांगात: पळेइयात, म्हजें जेवण तय्यार आसा, म्हजे पाडे आनी चरबयललीं जनावरां हांवें मारलीं, आनी सगळें तय्यार जालां; जेवणाक येइयात. ५ पूण तãणीं कान दीवंक ना, आनी एकलो आपल्या भाटांत, दुस्रो आपल्या व्यापार-धंद्याक गेलो; ६ हेरांनीं चाक्रांक धोरले, तांकां बडयले आनी तांचो जीव काडलो. ७ हें आयकून राजाचो राग पेटलो आनी आपलीं लसकरां धाडून त्या खुनियांचो ताणें भसं केलो आनी तांचें नगर लासून उडयलें. ८ उपरांत ताणें आपल्या चाक्रांक सांगलें: लग्नाचें जेवण तोर तय्यार आसा, पूण आपयलल्यांक तें फावना जालें; ९ देखून तुमी रसत्यांच्या नाक्यानर वचात आनी तुंकां मेळतीत तितल्यांक-ऊय लग्नाक आपवन हाडात. १० आनी वाटांतिनट्यांतल्यान वचून, आपणांक मेळळीं तितल्यांक-ऊय, बऱ्यांक तशें वायटांक, चाक्रांनीं जमयलीं, आनी लग्नाचो वस्रो सयऱ्यांनीं भòर्लो. ११ जेवणाक बसलल्यांक पळवंचê खातीर राजा भितोर ये जाल्यार, लग्नाची न्हेसोण घालिनासताना थोंी आसलल्या एका मनशाक ताणें देखलो १२ आनी ताका विचारलें: इश्टा, लग्नाचें वसत्र नासताना तूं हांगा कसो भितोर आयलय? पूण ताणें जाप काडली ना. १३ तेदनां राजान चाक्रांक सांगलें: ताचे हात्पांय बांदून ताका काळखांत भायर उडय्यात; थोंी सगळीं रुदन करून आनी दांत कर्करावन आसतलीं. १४ कित्याक आपयललीं जायतीं, पूण विंचून काडललीं थडीं."
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
Polleiat Niall
Everything is ready; come to the marriage feast, Commentary & Meditation
Sondorbh
वर्ग:Jezucheo Vopareo वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
दामोदर मावजो
दामोदर मावजो कोंकणींतले एक नामनेचे कथाकार आनी कादंबरीकार. कोंकणी साहित्याक उंचेल्या पांवड्यार व्हरपाक दामोदर मावज्याचें योगदान खूब आसा. हें काम करतना निस्वार्थीपणान केल्ले दिसता. भलायकेचो हुस्को आसतना लेगीत ताणें साहित्य रचना केल्ली पळोवंक मेळटा. फाटली ४० वर्सा वयर दामोदर मावजो हाणी साहित्याची सेवा केल्ली दिसता. आपल्या साहित्यांत ताणी अंधश्रध्दा पयस दवरून लोकांक सुदारपाचें जागृताय करपाचें काम ताणी साहित्यांतल्यांत केल्लें आसा. साहित्या वांगडाच कोंकणी चळवळींतय ताचें व्हड योगदान आसा.
जल्म आनी शिक्षण
दामोदर मावजो हांचो जल्म १ ऑगस्ट १९४४, दिसा जालो. तांचें भुरगेपण माजोड्डें साश्ट गांवतच गेलें. ताच्या बापायचें नांव यशवंत आनी आवयचे नांव लक्ष्मी. तांचें मुळावें शिक्षण माजोड्ड्याच्या मराठी शाळेंत जालें. पुर्तुगेज आनी इंग्लीश भाशेंतल्यान गोंयातूच जालें. उपरांत मुंबयच्या पोद्दार कॉलेजींतल्यान ताणें वाणिज्य शाखेची पदवी घेतली. मुंबय आसतना आंतर महाविद्यालयीन नाटक सर्तींत नाटकां बरोवन तशेंच तातूंत वांटो घेवन आपले साहित्यिक जीणेक सुरवात केली. ताची पयली कथा ‘अशोक’ ही १९६५ वर्सा उजवाडा आयली.थंयच मुंबय शिकता आसतनाच शैला आपटे हे चलयेकडे ताची वळख जाली आनी १९६८वर्सा तांचें लग्न जालें. ताका तीन भुरगीं आसात.
उजवाडाक आयिल्लें साहित्य
कादंबरी
कार्मेलीन कादंबरी हिन्दी,मराठी,इंग्लीश,पंजाबी,सिंधी,तामीळ,ओरीया,मैथिली आनी हेर भारतीय भासांनी साहित्य अकादमीन उजवाडाक हाडल्या.
कथा झेले These are my Children नावांन इंग्लीश भाशेंतल्यान क ता प्रकाशनान (नवी दिल्ली) अणकारुन उजवाडाक हाडला.
मरतेल्यां पासत मागणें
मरतेल्यां पासत मागणें
Prayer for those about to die
भव काकूतसारा जेजू, आत्म्यांचो मोग करणारा;
पवित्र काळजाच्या मरणाच्यां निमाण्यां
हाल-उपोदऱ्यांच्यां पुण्यां वरवीं आनी तुजे
खताविण मायेच्यां दुखी पासून संवसारांतल्यां
सगळ्यां पातक्यांक तुज्या रगतान धून काड;
तीं ह्या वेळार आपल्यां निमाण्यां घरींनीं आसात
आनी आजच्या दिसा मरतेलीं तांकां.
वर्ग:! रोमान काथलीक आंचीं मागणीं वर्ग:देवनागरी पानां
Mahatma Gandhi
Mahatma Gandhi
Mahatma Gandhichem purai nanv Mohondas Kormochond Gandhi. Tancho zolm 2 Okttobor 1869 vorsa zalo. To Bharotachea svatontrea loddheatolo mukhel fuddari ani totvgone axil'le. Mhatma Gandhi hea nanvan tanka sogllem vollkhotat. Ohimsatmok oshokar andolnantlean Gandhijim Bharotak svatontrio mellovn dilem. Ohimsatmok margamni svatontrio mellovn divpakhatir tamnni purai sonvsarak prerit kel'le. Rovindronath Tagore hanni sogllean poilim tanka Mhatma hi podvi dili. Mhatma hea sonskrit bhaxentolea utracho orth 'Mahan Atmo' oso asa. Bharotatlem lok tanka mogan Bapu mhonnttalem ani tanka svotontr Bharotache Raxttrpita mhonnttat. Netaji Subhaxochondr Bose hanni 1944 tanka poile paut tanka Raxttrpita hea nanvan ulo kelo. Te soteagrohache zonok axil'lem. Tanchi joionti Bhartant Gandhi joionti mhonn monoitat zalear purai sonvsarant ti antorraxttri-i ohimsa dis mhonn monoitat.
Ashakar ani ohimsechea totvacher adarit soteagrohacho poilem fautt upeg dokxinn afrikentlea bharoti-i lokank thoinchem nagri hokk mellovn divpakhatir kelo. 1915t bhartant porot ailea uprant tamnni chomparnneatlea xetkamteank zulmi kor ani zomin hanche virud'dh zhogddopa khatir ekttham-i haddlem. 1921t bharoti-i raxttri-i kangresichi sutram samball'lea uprant goribi nirmulon, orthik svavlombon, bailankhatir soman hokk, sorv-dhorm'-sombhav, osprixita nivaronn ani soglleant mhotvache mhollear svorajea khatir desbhoran chollvoll chalu keli. gandhiji ajivn samprodaikotavadache (somprodaeamvor rajkaronn korop) virodhok axil'le. ani vhodda promannan sogllem dhorm' ani ponthameren pavlem. denvtim lagil'lea khilafot chollvollik tamnni adar dilo ani te muslimanche fuddari zalem. 1930t ingrozamni laiol'lea mitthavoilea koravirodhat tamnni hozaramni bhartianchem 400 ki.mi. (250 moil) lamb danddi iatren protinidhitv kelem. 1942t tamnni ingrozanvirud'dh bharot chhoddo andolon chalu kele. hea ani heasarkea her karnnankhatir tanka bhartan toxench dokxinn afriken zaite fautt kadient ghatla.
gandhijin aiuxiobhor sot ani ohimsa hancho puroskar kortalem, sovtalegit heach totva promann zogle ani herankui toxem korpak sangle. tamnni ganvamni khorea bharotache mull mhonn polloilem ani svoiompurnnotecho puroskar kel'la. brittnatlea visttorn chorchil hannim tanka 'ordhonogn fokir' mhonn hinnsailem. svota katlelea sutachem dhotor ani xal oxi tanchi sadhi rahonni axil'li. tamnni xakaharacho ovlomb kelo ani zaite fautt atmxud'dhikhatir ani rajki-i chollvolli khatir sadhon mhonn dirgh upas kelem. brittonachem prodhanmontri vinsttn chorchil hanni 1930 vorsa, gandhijink 'ordhonogn fokir' mhonn hinnsail'lem. (It is alarming and also nauseating to seeto see Mr. Gandhi, a seditious Middle Temple lawyer of the type well-known in the East, now posing as a fakir, striding half naked up the steps of the Viceregal palace toparley on equal terms with the representative of the King-Emperor.) tanchea nimannea vorsam'modim bharot pakistan fallnni khatir viothit zal'lea gandhijink hindu muslim' zhogddim thambovpakhatir iotn kelem.
2 ekttobor ho dis bhartan gandhi joionti mhonn monoitat. hea disa bhartan sarvozonik sutti asta. ho dis antorraxttri-i panvddear 'antorraxttri-i ohimsa dis' mhonn pallttat.
gandhichem totvginean nivvoll pustoki nhoi tor te upeogitavadatmok (prapt poristhitint svotachea totvanche achoronn korpi) axil'le.
Survecho Kall
gandhajincho zolm' ekttobor 2, 1869 ia disa soddiachea gujratatlea porbondor xarant zalo. tanchea bapaichem nanv kormochond gandhi axil'le. ani avoichem nanv putllibai axil'le. kormochond gandhi tea vellavelea katthevadd prantatlem porbondorant divann axil'le. tanchea ajeachem nanv ut'tomchond gandhi axil'le. tanka ut'ta gandhi oxem legit mhonnttalem. putllibai hi kormochondachim chovthi bail axil'li. adleo tin baileo ballontponnat bhair poddleo. kormochond hindu modh somazatlem axil'lem zalear putllibai voixnnov somazatleo axil'leo. dhormik vatavronnatlea bhurgemponnacho probhav gandhichea mukhavelea aiuxeat zal'lo amkam pollonvnk melltta. chodd korun ohimsa, xakahar, sohixnnuta, heramvixim korunna, ia totvanche biz iach kallan ruzunk laglem. join dhormik axilea avoik lagun mohondasancher join sonkolpona ani prothancho probhav axil'lo. prachin vafmoi hantutlem xravonnball ani horixchondr hia don kothancho mohondasachea monacher khol porinnam' zal'lo. svotachea atmchoritran te kobul kortat, ia don kothankhatir mhojea monacher khub porinnam' zal'lo. te boroitat, "tamnne mhaka zhopattlem ani hanv ognnit vella mhojechkodden horixchondra sarko vagla astolo. gandhichea sot ani prem' ia durdoivi gunnankodden zal'lo son vollkhicho mag ho ia panrannik patram meren ieta."
tanchea porbondoratlea mullavea toxench rajkottatlea madhyomik xikxonnavellar tem ek sadaronn videarthi axil'le. tancho eka vorsuki porikxecho ohval mukhavele promann axil'lo. -"inglixint boro, onkgonnit sadaronn ani bhugolan kochcho. vagnnuk khub bori, hostakxor padd". te mettrikechi porikxa bhavnogoritlea samlodas kolejitolean thoddea koxttamnich pas zale. ani thoim astona, tamnni vokil zanvche oxi tanchea ghorantleanchi ichchha tanka avddunk naxil'li.
Beristtor
inglonddan kaideacho obheas korun te beristtor zale ani bhartan porot ievn vokili korpak lagle. 1881t tem inglondd soddun porot bhartan aile. bhartan ailea uprant tanka koll'llem, tanchi avoi tem londdnak astonach bhair poddli ani tanchea ghorcheamni hi gozal tanchekoddlean lipovn dovorli. mumboit kaitteachi prekttis suru korpachi tanchi ievzonn purai zanvk na. karonn te korttat ulovpak legit loztalem. khottleankhatir mosudo toiar korpachea sadea jivitachi survat korpakhatir rajkottak porot ailem. punn eka brittix odhikareachea virodhan gel'lean tanka he kam' bond korchem poddlem. 1893t tamnni tea vellavoilea brittix razvottitlea natall(dokxinn afrika)tolea eka podakhatir dada obdula ani komponi navachea eka bharoti-i komponikhatir eka vorsacho korar kel'lo
Dokxinn Afrika
gandhin aiuxeatlim 21 vorsa dokxinn afriken ghaloili, zoim tamnni tanche rajki-i drixttikonn, noitik ani rajki-i fuddarponn hi kovxlea viksit keli. dokxinn afriketlea bhartianche netritv korpi girest muslimamni ani samkem komi odhikar axil'lea gorib hindu girmitteamni(?) gandhik nokri dili. 'bhartiotv' sogllea dhorm' ani zatim'modim denvlem oso drixttikon aiuxiobhor dovrit gandhin hea soglleank bharochtoi-iuch manlem. mukheloponnan dhormachea babtin itihasik vegllemponn ami mellov ieta oso tanka svotabd'dol vixvas axil'lo, ani ho vixvas ghevnuch tem bhartan ailem. hanga tamnni hea vixvasachi om'mlbozavnni korpacho iotn kelo.
dokxinn afriken gandhik somazachea dubllemponnachi vollokh zali. bharoti-i dhorm' ani somskriti hachemodim axil'lea ghusmottil'lea soneasavn apunn pois asat hanchi tanka zannvikai zali ani dokxinn afriketlea bhartiank somzun ghevn ani tanche fuddarponn korun apnnak bharot somzolo oxem tem manunk laglem. dokxinn afriken gorea-kalleamodim axil'lea bhedbhavak gandhink tondd dinvchem poddlem. thoinchea bharoti-i lonkank mellpi osman vagnnuk tamnni onnbhovli. poilea vorgachem tikitt astana legit tanka pittormaritzhoborgantlea relve odhikareamni tisrea vorgachea ddobean bospak sanglem. gandhijin hem gozalik nhoikar dilo mhonn tancho opman korun tanka relvetlean dhuklun uddoilo. ti purai rat tamnni plettformavelea gesttoruman kaddli. gandhin tharail'le zalear ud'dottponnan vagpi tea relve odhikareak te od'dol ghoddonv xoktalem. punn sudd bhavnen konnakui kheast divp ho tancho het naxil'lo zalear oniaikarok vevostha bodlop ho tancho het axil'lo. fuddem ekda, provanxank vatt korun dinvnk na mhonn eka vahon cholovpi monxan tanka maril'le. purai provasan tanka zaitem tras sonsche poddle. zaitea hottelatlean tanka dhanvddavn ghalem. oxa zaitea ghoddnnuka modli ek ghoddnnuk mhollear, ddorbonan niaiadhixan tanka tanchi topi kaddun dovorpacho hukum' dilo. gandhijin ten'nai nhoikar dil'loch. heo ghottna tanchea aiuxeak novi dikam divpi tharleo. he sogllem onnbhov ghetlea uprant gandhin somazatlim svotachi suvat ani brittix rajeatli aplea lokanchem mol heavixim prosn upsthit korpak survat keli. oxatoren bhartiamvixincho vonxbhed, osmanota hanka tondd dilea uprant gandhijin ia oniaiavirodhan avaz utthoilo ani somazan svotachi suvat nirmann korpak suru kelem.
1906t ttransoval sorkaran eka novea kaideachi ghoxnna keli. ia kaidea promann thoinchea doreka bharoti-i monxak svotachi nendnni korop bondhonkarok axil'le. haka virodh korpak apoiol'lea boskek, tea vorsa 11 sopttemborak, gandhin, poilech fautt aplea azunoi viksit zait axil'lea soteagrohachea va ohimsatmok kariopronnalik aplexem kelem.tamnni bharoti-i bhavank ohimsok pod'dhotin ia kaideak virodh korpak sangle ani oxem kortana zal'le oteachar sonspak sangle. thoinchea somudaian ia avahnak sad dili ani fuddlea sat vorsamni hozaramni bhartiamni somp kel'lean, nondnni korpak nhoikar dil'lean, nondnni potrok zollovn uddovp ani totsom' ohimsatmok kamant samil zalem mhonn lokank kadoiemnt ghalem, chabokache fottke dilem ani pistolancheo gulleoi khavoileo. sorkaran bharoti-i andolkancho ho virodh ioxsvi ponnan na kelo tori punn ia ohimsok chollvollichi nond ghevpak ani lokkxobhechi nend ghevpak ani gandhikodden ulovnni korpak svota totvgone axil'le dokxinn afriketlem fuddari zon kristian smotts hanka vochchem poddlem. xant'taien nidorxonam korpi nidorxokamvoilea dokxinn afriketlea sorkaran kel'lea kotthor karvaiank lagun lokkxobh toiar zal'lo. gandhichea kolponamni adar ghetil'lo ani soteagrohachi ia songhorxavellar poripokv zali.
1906t ingrozanim natalan zhulu rajea virud'dh zhunz kelem. ingrozavotten zhunzpak bhartiank bhorti korun ghevpakhatir gandhimn ingrozank protsahit kelem. bhartiank purai nagriktvachea daveak voidh tharavpak ingrozachem fattboll gorjechem oso iuktivad tamnni kelo. brittixamni gandhinchim hi magnni manio keli. ani 20 zannanchea bharoti-i svoimsevokachea pongddak vochpak dilem. zokhmi soinikank upchar divpakhatir sttrechoravelean vhorop hi pongddachi zobabdari axil'li. ho pongodd gandhichea niontronna sokoil axil'lo. don mhoineamporosui komi kall hea pongddoioian kam' kelem. brittixanchea disan dis vaddpi soinikanchea takdik avhon divp niraxazonok asa- tamnni tharoilem hacho virodh monatlea povitr ohimsatmok pod'dhotin korum ieta oxem tanka hea onnbhovatlean koll'llem. uprant jen'na kallea lokanchem bhoumot sot'ter ailem ten'na gandhink raxttri-i naik mhonn vegvegllea smarkatlean ghoxit kelem.
Svatontr Songram'
1915no gandhiji kaimochem bhartant porot ailem. ek mukhel bharoti-i raxttrvadi, thioristt ani songhottk oxi tachi antorraxttri-i namnam axil'li. tem bharoti-i raxttri-i kangresichea zaitea som'melnatlean uloilem. khorea orthan bharoti-i rajkaronn ani sonea hanchi vollokh tanka gopall krixnn gokhle hanni korun dili. gopall krixnn gokhle he ten'nache bharoti-i raxttri-i kongresin mukhel fuddari mhonn axil'le. gokhlenk tanchea soiom, sontulon ani vevosthe bhitor ravun kam' korpi mhonn vollkhotalem. aizui tanka gandhichem rajki-i guru mhonn vollkhotat. gandhin gokhleancho brittixamvirud'dh vhigix poromporancher adarit udar drixttikon apnnailo, ani to puraiponnan bharoti-i dispa khatir bodol'lo. 1920 vorsa lokmanio ttillok bhair poddlea uprant tem raxttri-i sobheche mukhel fuddari zale.
gandhin 1920 vorsa kangresichea fuddarponnachi sutram hatant ghetli. te uprant magnneani vadd korit korit (kainkodden ravun ani toddzodd korit) 26 zanevari 1930 kongresin bhartachem svatontrio jahir kelem. zaiteo ghoddnnuko zait geleo ani kongresin 1930t prantoi-i
Polleiat
Mahatma_Gandhi
महात्मा गांधी
श्री सदरगुरू साईनाथ देवूळ इतिहास
श्री सद्गुरू साईनाथ देवूळ हें खोब्रावाडो कलंगूट गांवांत आसा. ह्या देवळांत साईबाबाची ल्हानशी मूर्ती आसा आनी ताका लागून साईबाबाचें देवूळ अशें म्हणटात. ह्या देवळाक सुमार 150-200 वर्सां जालीं अशें ह्या वाठारांतले जाण्टे सांगतात.
देवळाचें नामांकन
अशें सांगतात कांय वर्सां पयली गांवचें जाण्टे दर्यादेगेर रावतालें, म्हणल्यार तांची रावपाची वेवस्था दर्यादेगेर खोंपिनी आसताली. तांचे काम व्हडें बांदपाचें आसतालें आनी तें राखपाक ते दर्यादेगेर आपल्या खोंपींत न्हिदतालें.एक दीस अशें घडलें, एक मनीस दर्या सावन चलत आयलो आनी त्या मनशाक पळोवन ते भियेले. त्या मनशाच्या हातान झोळी आनी माळा आशिल्ली.त्या मनशान तांचेकडेन आपल्याक रावपाक जागो दी म्हण सांगलें आनी त्या बदला आपूण तुमकां मागता तें दिता म्हण सांगलें. अशें म्हणटात, त्या वेळार जर जाण्ट्यांनी मागिल्लें जाल्यार तांकां खूब मेळपाचें पूण ते खूब भियेल्लें आनी देखून तांच्यानी ताचे लागीं कांयच मागूंक ना. तो मनीस एक वेगळोच आशिल्लो, दर्या पासून येवपी, सादू कसो दिसपी,ताच्यांनी त्या मनशाची रावपाची वेवस्था देवळाच्या एका ल्हानशा कुडींत केली आनी त्या देवळांत तो रावपाक लागलो. मागीर तो बाबा वा गुरू अश्या नांवांन सगळ्याक फामाद जालो. तो अचर्यां करपाक लागलो. तांणी सांगिल्लें काम सगळे सारकें जावपाक लागलें.ताणें सांगलें दर वर्सा देवळाक मान असो दिवचो पडटलो. म्हणल्यार बोकड्याची बळी दिवची पडटली आनी ह्या रितीक गांवचे लोक बोणारो अशें म्हणटात आनी मागीर त्या बोकड्या पासून सगळ्यांक म्हाप्रसाद दिवप जाता. श्री सदगुरू साईनाथ देवळांत सगळे सिमेपुरूषकार हेच कुटूंब जमताले कारण हें देवूळ सिमेपुरूषकाराचें आशिल्लें. त्या देवळांतलो जाण्टो हो धाकी सिमेपुरूषकार आसा.
बोणारो
जय जय गुरू महाराज गुरू जय जय परब्रम्हा सदगुरू....... ह्या जगराजाच्या आवाजांत देवळांत एक वेगळेच वातावरण तयार जातालें. हें सगळें सोंपल्या उपरांत लोक वा ताचे भक्त त्या बोकड्या शाकोतीची लाव घेताले. हो महाप्रसाद देवळाच्या कुशीक एका ल्हानशे कुडींत जातालें आनी थंय बसून लोक प्रसाद म्हण खातालें. हो बोणारो फकत बिरेस्ताराचो जाता आनी श्रावण म्हन्यनो सुरू जावच्या पयली येता आनी हो बोणारो सिमेपूरूषकार कुटुबांत जाता. ह्या बोणाऱ्याक वेग वेगळे लोक येतात आनी प्रसाद घेवन वतात. भावार्थी लोक आपल्यो अडचणी घेवन देवाकडेन येतात आनी बाबा तांचे प्रश्न सुटावे करता. त्या खातीर ताका सद्गुरू महाराज अशें म्हणटात. आनी त्या गांवांत देवळांत साईनाथाची ल्हानशी मूर्ती आशिल्ल्या कारणान ताका सद्गुरू साईनाथ अशें म्हणटात. आयज पासून ही परंपरा चालू आसा. असो हो सद्गुरू साईनाथ देवळाचो इतिहास आसा.
बसवेश्रवर
बसवेश्रवर
जल्म
बसवेश्रवर वीरशैव धमाचो संस्थापक. ताचो चल्म वैशाखांतले अक्षय्य तृतियेक मानतात आनी त्याच दिसा बसवजयती मनयतात. ताचो जल्म शैव ब्राहाण कुटुंब जालो. ताच्या बापायचें नांव मादिराज आनी आवयचें नांव मादलांबिका आशिल्लें. ताचे व्हडले भयणीचे नांव अक्कनागम्मा आनी घाकल्या धाकल्या भावाचें नांव देवराज मुनिप. ताचे पयले बायलेचें नांव गंगाबिके हिच्या नांवाविशीं मतभेद आसात. बालसंगय्य अशें ताच्या चल्याचें नांव आशिल्ले असो उल्लेख मेळटा. बसवेश्रवराचे शिवभक्तिक लागून भक्तिभांडारी अशेंच तांका नांव मेळील्लें. तो कुडलसंगम हांगच्या संगमेश्रवराचो निश्ठावन भक्त आशिल्लो. लिंगायत लोक ताका शिववाहन नंदीचो अवतार मानतात. बसव (सं.वृषभ म्हळ्यार बैल) ह्या नांवातल्यानूय हें समजता. बसवेश्रवराच्या पिरायेच्या आठ वर्सांचेर जैना ताच्या आवय बापायन न्हयकार दिलो. आपल्याक पयलींच लिंगदिक्षा मेळ्ळया अशें सांगलें आनी घराचो त्याग करून तो कुडालसंगम ह्या शैव क्षेत्रात वचून रावलो .कुडालसंगम ह्या विधाश्रेत्राचो स्थानपती जातवेदिमूनी (ईशान्य गुरू) हाच्या मार्गदर्शनाखाला बसवेश्रवराचें अध्ययन जालें .थंय ताणें विंगड भाशा, धर्म, तत्वज्ञान तशेंच वेदांगांचें, षडदर्शाचें, इतिहास - पुराणांचे अध्ययन केलें. जैना आनी बौध्द दर्शनांय समजून घेतलेीं संस्कृत, तामीळ, पाली ह्या भाशांतले मुखेल ग्रंल वाचले. कुडसंगमा सावन तो मंगळवाड हांगा म्हळ्यार सघाच्या सोलापूर जिल्हांतलें मंगळवेढ गांवांत बिज्जल नांवाच्या महामंडलेश्रवराकडेन गेलो, अशें कांय जाणकारांचें मत आसा .पूण संप्रदायीक पूराणांत मात तो कल्याणाक गेलो अशें म्हळां बिज्जल हो फुडे राजा जातकच बसवेश्रवरान ताचेकडेन कारकुनाचे नोकरेसून , ककोषागार -मंत्री म्हणून लेगीत काम केलें. कल्याणाक ताणें धर्मसुदारणेचें कार्य केलें तांका वर्णभेद, जातीभेद तशेंच यज्ञ -यागांत केल्ली पशुहत्या मान्य नाशिल्ली. ताका लागून कांय सनातनी लोकांनी ताचे आनी बिज्जलामदीं दुसमानकाय निर्माण करपी वातावरँ तयार केलें. निमणें बिज्जलाचें सैन्य आनी बसवेश्रवराच्या अनुयायांमदीं झगडीं सुरू जालीं. ह्या झगड्यांक विटून परतून कूडलसंगमांक आयलो आनी थंय ताणें समाधी घेतली.
शिक्षण
वर्ग:देवनागरी पानां
Marie, Sodanch Adar Tuzo - Gaion
Marie, Sodanch Adar Tuzo - Gaion
Mariê, sodanch adar tuzo
You always help, Mother Mary
Type: Hymn
Source: Gaionacho Jhelo, 1995 edition, T-29, p. 216
Lyrics: Santana Faleiro, Raia, Salcete, Goa
Music: Santana Faleiro, Raia, Salcete, Goa
Publisher: Goychi Sevadhormik Somoti (Pastoral Institute), Old Goa, Goa 403 402