cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
हेर भासांतले भारतीय चित्रपट
अवधी भाशेत १९६४ त एकूच चित्रपट तयार जाली. १९८६ त आनीक एक अवधी चित्रपट तयार जाली. १९६६ त, डोगरी भाशेत एक चित्रपट तयार जाली. १९६४-६५ त दोन मागधी बोलपट आयले. १९६५ त आनी १९७१ त एकेक अशे दोन छत्तीसगडी बोलपट तयार जाले. ‘कोडगू एक' (१९७२), ‘मैथिली एक' (१९७१), ‘थाईन एक (१९७२) असो एकेकूच बोलपट तयार जावन ह्या भासांतली चित्रपटांची निर्मिती बंद जाली. १९७२ त दोन आनी १९७४ त दोन अशे मणिपुरी चित्रपट आयले. १९७२ च्या 'मतमगी मणिपूर ह्या मणिपुरी चित्रपटाची मेळ्ळे, १९७६-८८ ह्या काळांत वट्ट १४ मणिपुरी चित्रपट तयार जाले.
१९७१ ते १९७३ मेरेन दर वसा दोन दोन आनी १९७४ त चार तुळू बोलपट आयले. ‘बिसाती बाबू (१९७२) हो अरोर पट्टाभी हाणे दिग्दर्शित केल्लो तुळू बोलपट बरोच गाजली. १९७६-८८ ह्या काळांत वट्ट १२ तुळू चित्रपट आयले. सगळ्यांत नवी चित्रपट-निर्मिती हरियानवीची. १९७३ त ‘बीरा शेरा' हो हरियानवी चित्रपट मुंबयत १९७३-८८ ह्या काळांत वट्ट ३३ हरियानवी चित्रपट तयार जाले.
- कों. वि. सं. मं.
वर्ग:देवनागरी पानां
Utravoll - Vocabulary; Konkani ~ English ' C '
Polleiat
वर्ग:Konknni वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Romi panam
Philippines
, आशीयांतलो देस आसा। ताची राजधानी मनिला नगर आसा।
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Sonvsarachim Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Asia chim Raxttram वर्ग:Romi panam
करमळी- बुद्रुक
करमळी- बुद्रुक
करमळी- बुद्रुक हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या सत्तरी तालुक्यातील ४७१.४ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ९८ कुटुंबाचे व पुराय ४६८ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार VALPOI ९ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा २३५ दादले आनीक २३३ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक आसा.
साक्षरताय
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (VALPOI) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (SANVORDEM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (VALPOI) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (SANQUELIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (ONDA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (VALPOI) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (BICHOLIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध ना. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५०६ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं स्वयंसहाय्य गट ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं विधानसभा मतदान केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
करमळी- बुद्रुक ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
करमळी- बुद्रुक ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): CASHEW NUTS,COUNTRY LIQUOR,WOODEN FURNITURE
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे वर्ग:सत्तरी तालुका/Sattari Taluka
Juanvak Prokasovnni
Juanvak Prokasovnni
Book of Revelation
Prokasovnni
Hem zhuz khunnanchea rupan dilam. Hea sogllea khunanchi somzonni diunk sompem nhoi; punn sadharonn khunna asat teo somzunk sompem : “Jerusalem” mhollear Kristachi Povitr-Sobha; “Babilonia” vaittachi khunna ani tacho orth mhollear “sonvsarachi xokti”. Sorginchea Jerusaleak” Devache xokticho adar asa: sonvsari “ Babiloniek” khottea podviancho adar asa, toxench tea vorixtt aracho ani khottea provadiacho. Hea vhoddlea zhuzant chitram asat tim boreacheo ani vaittacheo khunna. Ankdde, xik’ke ani tuturi hem zhuz, cholta ani xevottak pavta mhonn dakhounk vaporleant.
Sat bandavollimnim Juanvan him chitram manddleant. Punn, eke-eke bandavollichi xim’khoi sompta tem dakhounk vivronnkaranchem ek mot na.
Hea Pustokachi Manddavoll oxi :
Prostavna 	:		1 : 1-8
Survatechem dorxon ani Sat Povitr-Sobhank sondex :		1 : 9-3:22
Sat Xik’keancho kovllo 		:	4 : 1-8:1
Sat Tuturio : 		8:2-11:19
Ar ani don mon’zati :“	12: 1-13:18
Veg-vegllim dorxonam : 14 : 1-15 : 18
Devachea krodachim sat aidonam : 16 : 1-21
Babiloniechem ghorttann ani mon’zatichi, khottea provadiachi ani devcharachi har : 17: 1-20 : 10
Xevottachi Zhoddti :	20: 11-15
Novem mollob, novi prithum’ ani novem Jerusalem : 	21: 1-22:5
Sompadnni :	22: 6-21
Polleiat
Book_of_Revelation
Books_of_the_Bible
Bible
Sandarbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Novea Korarachim Pustokam (New Testament Books) वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
आल्वारु पिन्टो फुर्तादु
आल्वारु पिन्टो फुर्तादु (जल्म - 23 मार्च 1920, कळंगूट, बार्देस; मरण - 8 डिसेंबर 1979) सुटकेझुजारी. ताणें लिसेंवामेरेन शिक्षण घेतलें. चिंचोणें (साश्ट) गांवांत आशिल्ल्या सेंत्रु रेजिओनाल हे संस्थेचो तो वांगडी आशिल्लो. फुडें 1946 वर्सा ती संस्था गोंयचे सुटके चळवळींत तेंको दिवपाखातीर बरखास्त केली. आदमिनिश्त्रादोर जुजे, फोर्तुन रांद आनी न्यायधीश डॉ. जुजे द क्वाद्रुश हांकां बॉंबस्फोट घडोवन हाडपाक बॉंबाचें बंडल धाडून दिल्ल्या संबंदान ताका पोलिकार्पु द सिल्वा हाचे वांगडा धरलो. बॉंब स्फोटांत जाल्ल हत्येंत ताचो हात आसा असो आरोप दवरुन ताका प्रदेशीक लश्करी न्यायालयामुखार उबो केलो. पूण थंयच्यान ताची निर्दोश सुटका जालीं. फुडें 1 जून 1953 ते जुलय 1958 ह्या काळाखातीर ताका बंदखणींत ख्यास्त भोगची पडली. तरीय राश्ट्रीय चळवळींत तो वांटो घेता देखून ताका पुर्तुगेज सरकारी नोकरेंतल्यान काडून उडयलो. ऑगस्ट 1972त भारत सरकारान तामर्पत्र दिवन ताचो भोवमान केलो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रगत तपासणी
thumbnail|रगत तपासणी रगत तपासणी: आधुनिक वैजकी शास्त्रांतली एक म्हत्वाची प्रक्रिया. रगत तपासणेंत १)रोगाचें निदान, २)रोगाची खरसाण, ३)वखदांचो रोगाचेर परिणाम, ४)रोग पळोवणी(Screening)मुखेलपणान करप जाता.
रगत तपासणेंत अ रगतपेशींची आनी ब रगतरसाची तपासणी जाता.
पेशीतपासणेंत मुखेलपणान ह्यो तपासण्यो जातात- १)हिमोग्लोबिनाचें प्रमाण आनी प्रकार २)पेशींची संख्या आनी ३)पेशींची घडण.
हिमोग्लोबीनाच्या प्रमाणावयल्यान पिडेस्ताक अॅनिमिया आसा वा ना हें कळटा. हिमोग्लोबिनाच्या प्रकाराचे तपासणेंत हिमोग्लोबीन घडणेच्या कांय अनुवंशीक रोगांचें निदान करपाक जाता. पेशींचे संख्येवयल्यान इंन्फेक्शनांच्या दुखण्याचें निदान, रगताच्या कॅन्सराचें निदान, ताची खरसाण आनी प्रकार कळटा.
रगतरस तपासणेंत ग्लुकोज(साखर), कोलेस्टेरोल, चरबी, लोखण, हार्मोन्स, प्रतिघटक हांची तपासणी जाता. तशेंच वैजकी कायद्याकय आदार करपाक हालीं रगत तपासणी करतात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
वेलेरियो डी मेलो
वेलेरियो डी मेलो हो एक तियात्रीस्त.
जल्म
वेलेरियो डी'मेलो हे गोंयचे एक फामाद तियात्रीस्त. हांचो मूळ गांव सायपें, कांदोळ्ळे. ताचो जल्म १६ नोव्हेंबर १९५८ ह्या वर्सा बेळगांवांत जाल्लो. ताच्या बापायचें नांव डिनिसीयो डी् मेलो आनी आवयचें नांव ऍना डी् मेलो. ते मुखार 'वोली' ह्या नावांन प्रसिध्द जाले. आतां ते मेरशे तिसवाडी हांगा रावतात.
वावर
'वोली' ह्या नावांन प्रसिध्द जाले. आतां ते मेरशे तिसवाडी हांगा रावतात. वोली हाणीं १९६३ ह्या वर्सा सायपें गांवच्या फेस्ताक जुआंव दे देऊस कार्दोजान बरयिल्ल्या तियात्रांतल्यान तियात्राच्या माचयेर आपलें पयलें पावल दवरलें.
न्हय' 'ओके बाय बाय' 'म्होवाळ वीख' वोली कला मोगा कांदोळे हाचे एक वांगडी. तोमाजीन कार्दोजान बरयिल्ल्या आनी दिग्दर्शीत केल्ल्या खुबश्या प्रसिध्द तियात्रांनी ताणीं काम केलां. चड प्रसिध्द जाल्या तियात्रांचीं नांवां जावन आसा 'इंस्पॅक्टर' 'आयचो सोमाज' 'मनशापण' 'दिता तोशें घेता' 'भुरगीं आमचीं गिरेस्तकाय' 'जिविताचो उजवाड' 'जोगजोगता तितलेय भांगार 'कोण जायत तो'.
ताणीं स्वता एक तियात्र बरयला आनी दिग्दर्शीत केला. ताचें नांव जावन आसा 'देव न्हिदोंक ना' तो सुंदर आशिल्ल्यान तांका मुख्य भुमिकाच करपाक मेळटाल्यो आनी तो एक बरो गायक लेगीत आसलो. ताणें बरयिल्ल्या गितांक लागून वोलीक पुरस्कार फावो जाल्या.
पुरस्कार
वोलीक जायते प्रसिध्द पुरस्कार फावो जाले. ताचे हे कलेक लागून कला अकादमी आनी कला मोगी ह्या संस्थांनी ताचो भोवमान केलो. कला आनी संस्कृती खात्यान ताका ताच्या जिवितांतलो सगल्यां परस व्हडलो कला गौरव पुरस्कार २००९ ह्या वर्सा दिलो.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
पोंबुर्फा
पोंबुर्फा
पोंबुर्फा हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या बार्देस तालुक्यातील ३३९.२९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ७५७ कुटुंबाचे व पुराय ३०९५ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार म्हापसा १० किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा १५५४ दादले आनीक १५४१ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक १६ आसून अनुसूचित जमातीचे ८ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६६८७ आसा.
साक्षरताय
क्षणिक सुविधा == गांवांत १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (MAPUSA) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (MAPUSA) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (MAPUSA) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (MAPUSA) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय) == सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
पिवपाचे उदक == गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण == गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५२३ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी == गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. ० वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. ० वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. ० वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. ० वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर == पोंबुर्फा ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
पोंबुर्फा ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): RICE, CASHEW NUTS, COCONUTS.
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:उत्तर गोंय वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
कोंकणी चित्रपट
कोंकणी चित्रपट  सुमार ५०-५५ वसाँ आदी कॉरज्माच्या दिसांनी ԱՁԿ Հ कोंकणीविश्वकोश : o (lent) मुंबय तशेंच गोयांत जेजू क्रिस्ताच्या जिविताचेर कोंकणी संवाद प्रेक्षकांखातीर ते 'डब' केल्लें.
‘मोगाचो आंवडो' (१९५०) हो पयलो कोंकणी चित्रपट अशें मानतात. ही चित्रपट 'द एक्सेंज टॉकीज ऑफ इंडिया', 'चायना अँड आफ्रिका' हे कंपनीन मुंबय तयार केल्लो. ताची बरोवपी, निर्मातो आनी हांणी केल्ल्यो. प्रा. लेवीस एम्. रातूस, जेम्स ब्रागांझा हांणीय ह्या चित्रपटांत वांटो घेतिल्लो.
१९५० वसर्ग गॉयांत फातिमाचे सायबेिणीची मूर्त Histoft. RIT ââso for WRTHT ETöf our Lady of Fatima in Goa नांवाचो एक कोंकणी वार्तापट तयार केल्लो.
१९६३ त, फ्रेंक फॅर्नाद हाणे 'फ्रेंक फिल्म्स' कंपनीवरवीं मुंबयंत आशिल्लो हो चित्रपट ए. सलाम हाणे दिग्दर्शित केल्लो. सी. साल्वारीस, बॉयर, आंतोनॅत, ऑफेल्य, ए. एम्. बी. रोज, रमी कुलासो, सेबी कुतीन्यु आदी कलाकारांनी तातूंत वांटो घेतिल्लो. ह्या चित्रपटाक फ्रैंक फेर्नाद हाणेच संगीत दिल्लें.
१९६७ त, जेरी ब्रागांझा हाणे स्वताच बरोवन दिग्दर्शित केल्लो केली. मोगाचे कथेचेर आदारित आशिल्ल्या ह्या चित्रपटांत जेरी ब्रागांझा,
१९६९ त, फ्रैंक फेर्नाद हाणे 'फ्रेंक फिल्म्स' वरवीं मुंबयंत ‘म्हजी घरकान्न' ही चित्रपट काडली.विनोदी मोगाकथेचेर रचिल्ल्या ह्या संगीत दिल्लें. ह्या चित्रपटांत जासोंत वाज, सेसील्या माशाद आदी
ते उपरांत आयिल्ले कांय चित्रपट अशेः चित्र वेता कंपनीची ‘तपस्विनी' (१९८०), विकास फिल्म्स कंपनीचो 'जन मन' (१९८०), (१९८२), अंबिका फिल्म्सचो 'गिरेस्तकाय' (१९८५).
१९७० त, आल्बेर्त द ब्रिटोना हाणे 'ब्रिटोना फिल्म्स' कंपनीवरवीं दिग्दर्शित केल्ल्या ह्या चित्रपटाची कथा डेविड द सोउझ हाणें बरयल्ली आनी ताका मानुएल आल्फॉसो हाणें संगीत दिल्लें.समाजीक कथानक आशिल्ल्या ह्या चित्रपटांत दुस्मान जाल्ले दोग इश्ट परत एकठांय येतात,
१९७१ त, दास मुथुकृष्णन हाणे म्हैसूर हांगा अंबिका फिल्म्स कंपनीवरवीं ‘जिवीत आमचे अशें’ हो चित्रपट काडलो. वाय. व्ही.राव हाणे दिग्दर्शित केल्ल्या ह्या चित्रपटाची कथा दास मुथुकृष्णन हाणे आशिल्ल्या ह्या चित्रपटांत हिंदू-किरिस्तांव घराब्यांची एकचार दाखयला. ह्या चित्रपटांत डॉ. रामकृष्ण रामाणी, बॅटी नाजारेथ, सेसीलिया माशादो, फेलीस्यु कार्दोज आदी कलाकारांनी भूमिका केल्यात आनी पी. बी. श्रीनिवासन् एस्. जानकी अंजली हांणी गीतां गायल्यांत.
१९७५ त, अंबिका फिल्म्स कंपनीन 'बगलांट' ही चित्रपट काडली. ह्या चित्रपटांत प्रेमकुमार, सँबी कुतिन्यु,आलफ्रेड रोज, ज्यो रोज, पॉल रॉमी, फ्रेडी बार्बोजा, फेलिक्स मेंदीस, टॉनी बेटी, बॅटी नाझ, रीटा रोज, फेर्राव ह्या कलाकारांनी वांटो घेतला.
१९७६ त, टॉनी कुतिन्यु आनी क्रीस पॅरी हॉणी मुंबय क्रिप्टन मोशन पिक्चर्स हे कंपनीवरवी 'भुयारांतलो मनीस' हो पयलोच रंगीत चित्रपट तयार केलो.श्रीधर नायक आनी एस्. फिलीप हांणी दिग्दर्शित केल्ल्या ह्या चित्रपटाची कथा क्रीस पॅरी हाणे बरयल्या. क्रीस पॅरी हाणेच संगीत दिल्ल्या. ह्या चित्रपटांतलीं गीतां आशा भोंसले, मेबल, अॅडॉल्फ आनी रुफा हांणी गायल्यांत. ह्या चित्रपटांतले कलाकार अशेः सी. आल्वारीस, आल्मैदा, हेलन परेरा, पॉल पॅरी, जॉर्ज रिल्टो, लुसियारो डायस, मेर्सिया तावारीस, नूर महंमद, आलेक्स रास्कोन, राधा बाराटक्के.
‘जबाबदारी' ह्या पयल्या कोंकणी टेलिफिल्माचो प्रेिमियर शो २१ डिसेंबर १९८९ ह्या दिसा मडगांव (गोंय) हांगा जालो. बोनफिसियो पेगादो, रत्ना गोवेाकार, सी. डी. सेिल्वा, अँथनी सा, रोमीयो मॅडीस, जे. फेमीन, फेल्सां आनी बेबी प्रेिसिल्का ह्या कलाकारांनी वांटी घेतला.
- कीं. वि. सं. मं.
वर्ग:देवनागरी पानां
रामलीला
रामलीला उत्तर प्रदेशांतलें एक धर्मीक लोकनाट्य. आश्र्विन शुध्द प्रतिपदेक रामलीलेक सुरवात जावन दसऱ्या दिसा ती सोंपता. हातूंत प्रभू रामचंद्राच्या जिवितांतले कांय प्रसंग नाट्यरुपान दाखयतात. तुलसीदासान हे रामलिलेची सुरवांत केली, अशें विद्वानांचें मत आसा उत्तर प्रदेशांतल्या गांवगिऱ्या वाठारांत कांय लोक तुलसीरामायण वाचतात तांकां पाठक म्हणटात, जाल्यार कांय लोक त्या श्र्लोकांचो अर्थ सांगतात तांकां धारक म्हणटात. कांय गांवांत रामायणातलें हे प्रसंग रंगमाचयेर सादर करतात, जाल्यार कांय कडेन वेगवेगळ्या प्रसंगा प्रमाण जशी जशी फाटभूंय आसा आनी ती जंय जंय कडे आसा थंय थंय हे प्रसंग सादर करतात. देखीक- रामाच्या वनवासामेरेनचे प्रसंग देवळांत दाखयतात जाल्यार गंगा पार करपाचो प्रसंग गांवांतल्या पाण्ट्यार वा न्हंयेदेगेर दाखयतात.
तशेंच चित्रकुटाचेर येवप आनी तेफुडली रामलीला गांवाभायर आशिल्ल्या व्हड मैदानाचेर दाखयतात आनी भरत भेटीचो प्रसंग दाखोवपाखातीर परत गांवांत येतात.हेच रंगमाचयेचो आनीक एक प्रकार म्हळ्यार एका व्ह्ड मैदानाचेर एके वटेन अयोध्या आनी ताचे मुखावयले वटेन लंका अशें समजतात. मदीं एक व्हड रंगमाची घालून तिचे चारय वाटेन प्रक्षेस बसतात. रंगमाचयेचे एकेवटेन पाठक आनी धारक बसतात. त्या त्या प्रसंगाप्रमाण राम आयोध्येंतल्यान आनी रावण लंकेंतल्यान रंगमाचेर येता. मैदानाच्या एका भागांत वनवासाचें दुश्य दाखोवपाखातीर तणाच्यो खोंपी बांदतात. कांय गांवांत अशो रंगमाचयो कायम माळवा आनी बुंदेलखंड हांचो शिमेर अशो उब्या रंगमाचयो दिश्टी पडटात.
शारांनी एका व्हड मैदानाचेर रंगमाचयेचेर रांमयणांतलो कांय प्रसंग नाट्यरुपान दाखयतात. कांय भुरगी राम, लक्ष्मण, सीता आनी वानरांची संवगां घेतात. एक लांबरुंद मनीस फाटल्यान शेपडी लावन मारुती जाता. मैदानाच्या मदीं फोग ( दारुकाम ) भरिल्ली रावणाची एक व्हड प्रतिमा उबारतात. तांच्यो प्रतिमा ज्या जाग्यार आसात थंय लंका समजून, दुसऱ्या दिसा रामाचें सवंग घेतिल्लो मनीस रथांत बसून येता आनी लंकेचेर चाल करता आनी त्या रावणाचे प्रतिमेर बाण सोडटा. ते बरोबर ती प्रतिमा पेट घेता आनी थोड्या वेळान ते प्रतिमेचो लासून गोबोर जाता. ते बरोबर वानरांचें सवंग घेतिल्ले लोक उडयो मारुन आनंद उक्तायतात, उपरांत राम, सितेक रथांत बसोवन परत हाडटा आनी खेळ सोंपता.उत्तर प्रदेशांतल्या कांय शारांत व्हड प्रमाणांत रामलीला मनोवप जाता. थंय रामलीला आश्र्विन वद्य नमीक सुरु जावन फुडें सतरा दिस चलता. हांगाच्या लंका दहनाच्या कार्यक्रमाक आगळींच खाशेंलपणां आसांत.
तेखातीर रावणाचो महाल साठ- सत्तर फूट उंचायेचो बांदतात. हनुमान दोरयेच्या आदारान त्या महालाचेर चडटा आनी त्या महालाक उजो लायता.दिल्ली शारांतय रामलीला मोटे खोशयेन आनी व्हड प्रमाणांत मनोवप जाता. तेखातीर थंय एक रामलीला मैदान तयार केल्लें आसा. हांगाच्या ल्हान ल्हान वसतींनीं लेगीत हजारांनी रामलीलाचे कार्यक्रम जातात. बहादुरशहा जफरचे कारकिर्दींत महंत राघोदासान दिल्लींत हे रामलीलाची सुरवात केल्ली. इ. स. 1938 त ह्या कार्यक्रमाखातीर एक समिती मेनपांत आय़िल्ली आनी तेन्नाच्यान हे समितीवतीन हो उत्सव मनोवपाक जाता.काशीच्या ( वाराणसी ) रामनगर गांवाच्या रामलीलेची खूब नामना आसा. सादारण सात- आठ मैलांच्या वाठारांत ही रामलीला सादर करतात.
तेखातीर रामायणांतली अयोध्या, जनकपुरी, शरयु न्हय, पंचवटी लंका आदी सुवती आदींच बांदून दवरतात. हातूंत कथानक जशें जशें मुखार वता तशें तशें अभिनयाचे जागे बदलतात आनी प्रेक्षक एका जाग्यावयल्यान दुसऱ्या जाग्यार वतात. हे रामलीलेक चाळीस दिस लागतात. प्रेक्षकाचे फाटले वटेन ऊंच माचयेर कथाकार आनी वादकवृंद बसता. जेन्ना कथाकार व्हड आवाजांत तुलसीदासाच्या रामचरितमानसांतल्यो चौपायो गाता तेन्ना कलाकार तातुंतलो आशय थळावे बोलयेन संवाद रुपांत उलयतात आनी तेप्रमाण अभिनय करतात. त्या त्या दुश्याप्रमाण रंगमाचीय बदलता आनी प्रेक्षेकय तें नवें दृश्य पळोवंक दुसऱ्या जाग्यार वतात. लंकादहन पळोवंक तर हजारांनी प्रेक्षक जमिल्ले आसतात. शेंकड्यांनी कलाकार झगझगीत कपडे घालून चकचकीत मुकूट घालून तेचपरी मुखवटे घालून सुमार चाळीस दीस ही रामलीला मनयतात.राजस्थानांत रामलीला दाखोवपी खास मंडळा आसतात. तीं वर्सभर अदींमदीं तांचे प्रयोग करतात. एका गांवांत पंदरा दीस ते एक म्हयनोमेरेन रामलीला चलता.
आग्रा शारांत आश्र्विन वद्य प्रतिपदेसावन रामलीलेक सुरवात जाता. हाचेभायर पंजाब, मध्ये प्रदेश, गुजरात, बिहार, उडीसा, बंगाल, हिमाचल प्रदेश ह्या वाठारांतय दसऱ्याक रामलीला जाता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Saudi Arabia
, आशीयांतलो देस आसा। ताची राजधानी रियाद नगर आसा।
यहुदी
भारतांतल्या ज्यू लोकांक यहुदी वा बेने इस्त्रायल म्हणटात. मुंबय, ठाणें आनी कुलाबा ह्या जिल्ह्यांनी ह्या लोकांची बरीच वसती आसा.
इ.स.च्या पयल्या शेंकडयांत हे लोक भारतांत आयले, अशें कांय इतिहासकारांचें मत आसा. कांय जाणांच्या मतान ते इ.स.च्या सव्या शेंकडयांत हांगा आयले. इ.स.च्या आठव्या शेंकडयांत मलबारच्या राजकरत्यांनी ह्या लोकांक सनद दिल्ली, ती तांणी सांबाळून दवरिल्ली आसा. तशेंच तांकां धर्मीक आनी समाजीक मेकळिकूय फावो जाल्ली. इ.स.च्या १६व्या शेंकडयांत मुसलमान आनी किरिस्तांव लोकांनी तांचेर अत्याचार केले. देखून तांचेमदले जायते जाण हेर पयसुल्ल्या वाठारांनी पळून गेले.
पॅलस्टायनच्यान आयिल्ले यहुदी लोक युरोपी लोकांभाशेन गोरे आशिल्ले. जाल्यार एतद्देशीय बायलांच्या समागमांतल्यान काळे यहुदी जल्माक आयिल्ले.
हे लोक मल्याळम भास उलयतात. संवसारांतल्या हेर ज्यू लोकांभाशेनूच हे लोक धर्मीक परबो मनयतात आनी उपास पाळटात. जेरूसलेमच्या नाशाच्या दिसा हे उपास करतात.
कांय यहुदी लोक गिरेस्त वेपारी आशिल्ले. कांय लोक कोचीच्या राजाचो सल्लागारूय आशिल्ले.
पुरक नोंदः ज्यू समाज
वर्ग:देवनागरी पानां
रामसीता देवस्थान, दोंगर, - मंडूर
रामसीता देवस्थान, दोंगर, - मंडूर तिसवाडी तालुक्यांतल्या दोंगरी मंडूर वाठारांत आशिल्लें नामनेचें देवस्थान. श्रीमंत सद्गुरु श्रीकृष्ण महाराज बांदेकार हाणें इ. स.1793 वर्सा आपल्या घरांतूच श्रीरामसीतेच्या पाशाणाचे मुर्तीची स्थापन केली. फुडें सांगे तालुक्यांतल्या मारुती देवान दुश्टांत दिल्याप्रमाण 1807 वर्सा ताची स्थापना हे रामसीतेच्या गर्भकुडी भायर करपांत आयली. पुर्तुगेज राजवटींत ज्या काळांत पुर्तुगेजांनी गोंयच्या हिंदुंचो धर्माक छळ आनी देवळाची मोडतोड करपाक सुरवात केली. त्याच काळांत किरिस्तांव धर्माचें केंद्रस्थान आशिल्ल्या ओल्ड गोवा सावन फकत दोन किलोमीटर अंतराचेर आशिल्ल्या दोंगरेर रामसीतेचें देवस्थान स्थापन करप हो त्या काळाच्या संदर्भांतलो उल्लेखनीय असो उपक्रम आसलो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
हॅरल्ड क्लेटन युरी
हॅरल्ड क्लट युटेरी अमेरिकन रसायनशास्रज्ञ. डयुटेरियमाच्या सोदाक लागून ताका 1934 वर्साचो रसायनशास्राचो नोबॅल पुरस्कार माळळो. युरीचें शिक्षक वाँटरलू इंडियानांत जालें. युरीचें 1911 ते 1914 ह्या काळांत ताणे थंयच शिक्षण म्हूणन काम केंलें. 1917 वर्सा ताणें काहॅरल्ड क्लट युटेरी अमेरिकन रसायनशास्रज्ञ. डयुटेरियमाच्या सोदाक लागून ताका प्राणिशास्त्रांत पदवी मेळयली. उपरांत दोन वर्सा ताणें झुडासामुग्री तयार करपाच्या कारखान्यांत आनी ताचे फुडलीं दोन वर्सा म्हळयार ते 1919 ते 1921 माँटॅना विद्दापिठांत अधयापनाचें काम केलें. कॅलिफोर्निया विधापिठांत जी.एन. लूइस हाच्या मार्गदर्शनाखाला संशोधन करुन ताणें 1923 वर्सा रसायनशास्रांतली डाँक्टरेट पदवी घेतली. उपरांत एक वर्सभर नील्सटटट बोर हाचेवांगडा कोपॅनहायनाक संशोधन करतकच 1924 ते 1929 ह्या पांच अमेरिकेंतल्या जाँन हापकिन्स विधापिठांत प्राध्यापक आशिल्लो. दुस-या म्हाझूजाच्या काळांत तो कोलंबिया विधापिठांतल्या एस. ए. एम प्रयोगशाळेचो संचालक आशिल्लो. 1931 वर्सा ताणें आपल्या वांगडयांच्या आदारान डयुटेरिमाचो सोद लायलो आनी ताच्या गूणधर्मांच अभ्यास केलो केलें. डयुटेरियमाचो शांतिकायेच्या वावराखातीर उपेग केल्यार ताचापासुन तयार जानपी उर्जा संवसाराक अब्जांनी वर्सांक पूरो अशें ताचें मत आशिल्लें. मूलरद्रव्यांच्या समस्थानिकांच्या (अणूकेंद्रांतली प्रोटॉनांची संख्या) तोच पूण वेगवेगळो अणूभार आशिल्ल्यान पांच मूलद्रव्यांचा अणूभार आशिल्ल्यान पांच मूलद्रव्यांचा रसायनीक गूणधर्मांतल्या फरका वयल्यान युरी हाणें जुरासिफ (सु. 18.5 ते 13.5 कोटी वर्सांपयलींच्या) काळांतल्या धर्तरेवयल्या म्हासागरांचें तेन्नाचें तापमान काडपाची पघत सोडदून काडली. ह्या अभ्यासाक लागून तो भूयेर यरसायनशास्राकाडेन गेलो आनी ताणें मूलद्रव्यां आनी तांचे समस्थानिक हांचे धर्तरेवयलीं कोश्टकां तयार केलीं. ताका लागून धर्तरेचो जल्म कसो जालो आसुयें, तिचेर मेळपी मूलद्रव्यां कशीं निर्माण जालीं आसुंये ह्या प्रस्नांचेर उजवाड पडलो. जिवाचे उत्पत्तीविशीं युरी आनी ताचो विधार्थी स्टॅन्ली मिलर हाणें 1951 वर्सा शिकागो विधापिठांत एक अभिजात प्रयोग केलो. तांणे एक बंद नळयेंत मितेन, आमोनिया आनी उदकाची वाफ हांच्या मिश्रणांतल्यान वयलेवयर विधुतू स्फुल्लिंगांचें विर्सजन केलें. एका सप्तकाभितर ते भरसणेक तांबडो रंग आयलो आनी ताचें विश्रूलेशण करतकच तातूंन आमोनिया आमलांची जटिल भरसण तयार जाल्ल्याचें समजलें. अमिनो आम्लां प्रथिनांचे मूलभूत घटक आसात. ह्या प्रयोगाक लागून धर्तवयलें वातावरण क्षपक जाता आनी क्षपक वातावरणांत जीवोत्पत्ती जाली आसुंये हे कल्पनेक आदार मेळळो.
वर्ग:देवनागरी पानां
Amos achem Pustok
Amos achem Pustok
Amosachea pustokant somajik Nit ukhlun dhorlea. Oniticher, opromannikponnacher, goribanche piddnnukecher, hem pustok nixed marta.
Amos, Tekoacho gonvlli (1/); To provadi-I nhoi ani provadiancho putui nhoi, punn Sorvesporan taka hind choroitalo thoincho apoun Israelak bhakit korunk patthoilo (7/14). Thoddeach kallar tannem aplem muniarponn choloilem magir taka Israelantlo bhair ghatlo ani to aplea adlea vaurak portolo ( 7/10; 3/9; 4/1; 6/1).
Sorvespor atth raxttranchi mon’subi korun formonn marta tem survatekuch mellta. Him atth raxttram mhollear : Damaskus, Gaza, Tir, Edom’, Amon, Moad, Juda ani Israel. Juda ani Israelan Sorvesporacheo adnia ani updes moddle zalear urlolea sov raxttramnim Juda ani Israela add korar moddlo. Israelachea jivitant lonch ghevop, broxttachear korop, goribank piddnuk divop aslem dekhun Sorvesporan tacher formonn marlem.
Jeroboam’ II, (783 – 743) hacea kallar tannem aplem munniarponn choloilem. Tea kallar girestamnim goribank fottoile, boro sevadhorm kelo punn tantunt Devachi bhokti nasloli. Tedna Amosan Devachea nanvan uloun broxttachari jivitacher, somajik oniticher, tonddapurti bhoktincher khoraien nixed marlo (5/21-22). Sorvespor, ak’khea sonvsaracho xrextt dhoni, raxttrank khast lavpi ( ovesvor 1-2). Israelak zankam Devan venchun kaddlea tannim zhor khotteponnam korit zalear Dev tankam koddok khast laitolo (3/2). Sorvesporacho Dis, uzvaddacho nhoi punn kallokhacho zatolo (5/18); Dev eka raxttrak upzoita (6/14). Tem raxttr mhollear Assiria, zorui tachem nanv sangunk na punn sodanch tem provadiachea monancher aslem.
Tor Amos, ek bhorvanso dita, to Jakob ghoranneanchea taronnachi vat polleta (9/8); Toxench Juzechea urlolea zomeachi (5/15), Sorvespor doia kortolo oxem Amos mhonntta.
Polleiat
Book_of_Amos
Books_of_the_Bible
Bible
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Adlea Korarachim Pustokam (Old Testament Books) वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
क्रिस्तोवांव फुर्तादु
क्रिस्तोवांव फुर्तादु (जल्म - 26 मे 1899, चिचोणें साश्टी; मरण - 15 ऑक्टोबर 1975) गोंयचो सुटकेझुजारी. बापायचें नांव लुदोविकु जॉर्ज फुर्तादु ताणें लिसेंवाच्या सातव्या वर्सा मेरेनचें आनी फ्रांसेज भाशेंत पॉंडिचेरीच्या पेतीत सेमीनारीचो पांच वर्सांचो पदवी अभ्यासक्रम 1920त पुराय केलो. मोझांबीकाच्या 1920त पुराय केलो. मोझांबीकाच्या लॉरॅन्स मार्कीश (मापुतो) बंदर आनी रेल्वेकामगारांचो तो सरचिटणीस आशिल्लो. मोसांबीकासावन उजवाडाक येवपी ऊ एमान्सिपादोर ह्या रेल्वे कर्मचाऱ्यांच्या सातोळ्याचो तो उपसंपादक आशिल्लो. ताणें रेल्वें आंदोलन सुरु केल्ल्याचो आरोप दवरुन मोझांबीक सावन गोंयांत येतना ताका धरलो. गोंयांत येतकच ताणें चिंचोण्या सेंत्रु रेजिओनाल (Centro Regional) ही संस्था स्थापन केली. पूण गोंय मुक्तीआड चळवळ करपी ही संस्था पुर्तुगेजांनी १९४६ त बंद उडयली. गांवगिर्‍या वाठारांचे उदरगतीक पोसवण दिवपी ‘O Regional’ हें नेमाळें सुरू केलें. डॉ. लोहियान सुरू केल्ले नागरी हक्कभंग चळवळींत ताणें वांटो घेतिल्लो. १९४८ त पणजेच्या विधान सभाघरांत ताणें पुर्तुगेज सत्तेआड आवाज उठयलो. १९५० त तो नॅशनल काँग्रेस गोंय संघटनेचो मुंबय फांट्याचो अध्यक्ष आशिल्लो. मुंबयचे ‘युनायटेड फ्रंट ऑफ गोवन्स’ संस्थेचो तो संस्थापक वाग डी आशिल्लो आनी १९५२ त तो ताचो सरचिटणीस जालो. १९५४ त तो मुंबयचे ‘गोंय कृती समिती’चो वांगडी जालो दादरचे सुटके चलवळीत ताणें सक्रीय वांटो घेतिल्लो. तेचपरी दादरा आनी नगर हवेलीच्या प्रशासनांत गोंय मुक्तीआड ताणें सात वर्सां काम केलें. गोंयचे मुक्ती उपरांत तो ‘युनायटेड गोअन्स पार्टी’ हे संस्थेचो संस्थापक वांगडी आशिल्लो. फुडें १९६२ त तो ते संस्थेचो उपाध्यक्ष जालो. १९६४ तो अखिल भारतीय शांतताय म्हासंघाच वांगडी जालो. भारत सरकारान ताका ताम्रपत्र दिवपाचें केल्लें. पूण आपलें तत्वनिश्ठेक लागून ताणें तें स्विकारपाक न्हयकार दिलो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
टॉमस हॉब्ज
टॉमस हॉब्ज (1588 – 1679) हाच्या भतान जंय राज्य ना, सरकार ना, थंय मनशां सैमीक स्थितींत रावतात. हे स्थितींत अन्याय, संघर्श, स्पर्धा हांकां चड प्रधान्य आसता. हें टाळपाखातीर मनीस समाज घडोवंक सोदता. तेकातीर जायतीं मनशां एकठांय येवन मुखेली वेंचून काडटात आनी गरज आशिल्ली सत्ता ताच्या हातांत सोंपयतात. अशेतरेन राज्यांतली जनता सार्वभौम संत्तांधीश आपल्या कोणायकडेन तरी सोंपोवन ताच्या अधिपत्याखाल राज्यांत अंतर्गत अशी सवस्तकाय राखपाचो करार करता. सार्वभौम सत्तांधीश आपल्या मस्तेपणांत सुलतानशाय हाडपाची शक्यताय हॉँब्ज न्हयकारना. पूण सार्वभौम सत्तेच्या अबावी अंर्तगत बेबंदशाय ही सुलतानशायेपरस चड घातक, तशेंच एकाधिकारी सत्तेंत भ्रश्टाचारी लोकांचो आंकडो वाडटा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Goudd Sarosvot Bamonn
Goudd Sarosvot Bamonn ho Bharotantlo Hindu Bamonn somaz ani ek vhoddlea Sarosvot Bamonn somazacho ek bhag zavn asa. Te Panch Govdd Bamonnachea pongddantle zavn asat. Tankam famad zalolea mottvea GSB nanvan vollkhotat. Te prothom Konknni tanche maibhaxent uloitat.
Itihas
Skanda Puranachea Sahyadrikhanda pormonnem, xeannov Sarosvot Bamonn dha gotranchim kuttumbam ostompt Bharotant savn Goeant stholantor, Parashurama sangatak zalim.<ref name="skanda">Shree Scanda Puran (Sayadri Khandha) -Ed. Dr. Jarson D. Kunha, Marathi version Ed. By Gajanan shastri Gaytonde, published by Shree Katyani Publication, Mumbai   Shilaharas toxench  Kadamb tambeachea pott’ttiechea korantopant Sarosvot nanvanche sondorbh sampoddttat. Goeant sampoddlolea korantopant Konkonn bhagant ailolea Bamonn kuttumbanchi govai sampoddtta.
Shilahara razamni nivoll Aryan Bamonnank ani Kshatriyas ut’torek aslolea Bharoti-Gangechea ghollantlean Konknnant rabito korunk apovnnem kelolem.Heo zati Goudd  Sarosvot Bamonn ani CKP asat.
Sahyadrikhanda ani Mangesh Mahatmya  hea Sarosvot Bamnnachea stholantoracho, zantunt sasoxtt kuttumba aslim, jim Goenchea atth ganvamni rabito korunk pavlim,hacho oprotiokx ul’lekh kortat. Sarosvotam modem zagea pormonnem veglleponn, zoxe porim Bardezkar, Pednnekar ani Saxttikar aslem. Konkana mahatmya, 17vea xekddeant savn, Sarosvotanchi ani tanchea pongddantlea tann asloleachi, bhitorlea kijilanchi khobor korta..[citation needed] Kalhanachea Rajatarangini (12vea xekddeant), Sarosvotancho Pancha Govdda Bamonn somazantlo je Vindheachea ut’torek ravtale tacho ul’lekh korpant ieta.
GSBchea purvozamni ut’tor Goudd vibhagant apunn Sarosvot mhonn vollokh dilea zachi Mharaxttr ani Kornatokantlea Bamonn xezari dokxinn vibhagant sor korunk zata. Zaitech Sarosvotamni Malik Kafur hache ghurie uprant Goem soddlem ani tannim xezarchea bhagant apnnem pennem kelem, tech porimi Purtugezanchea dhormik agllikui lagun kelem jen’na te Ut’tor Kannood, Dokxin Konnodd ani Ut’tor Konknnant ravpak gele. Sarosvott Bamonn chodd xe Proxasoki ganvcho mosul ektthavpi (Kulkarni), bhandvol divpi, bhott, xikovpi ani bhitorlea Asiai veparant ani rajki vevhari asle. Zaitich sorkari iennavol Goem, Konkonn ani her kodden, tantunt jinosacher xulk tanchea hatant urunk pavlo.<ref name="trade">
Further reading
वर्ग:Gaud Saraswat Brahmin वर्ग:Romi panam
रामशास्त्री प्रभुणे
रामशास्त्री प्रभुणे (जल्म: 1720 सातार; मरण: ऑक्टोबर 1789 पुणें ).पेशवार्इच्या सोंपत्या काळांतलो नामनेचो न्यायाधीय़. रामशास्त्री भुरगो आसतनाच बापूय विश्र्वनाथ आनी आवय पार्वतीबाय हांकां मरण आयलें. हाकालागून बापोलयान कांय तेंप ताचो सांबाळ केलो. व्हड जालो तरी हो कांयच जोडीना तें पळोवन बापोलयान ताका घराभायर काडलो. तेन्ना तो सातारचो सावकार अनगळ हाच्या घरा शागिर्द म्हणून चाकरेक रावलो. उपरांत ताचोच आदार आनी उर्बेन काशीक वचून ताणें धर्मशास्त्र आनी विद्यांचो अभ्यास केलो आनी 1751 त पेशव्यांच्या दरबारांत एक शास्त्री म्हणून तो पयलीं नोकरेक लागलो.
पेशवे दरबारांतलो न्याधीशाचे सुवातेर इ. स. 1759 त नेमणूक जाली. माधवरान पेशव (पयलो) दर एका म्हत्वाच्या प्रस्नांत, झुजासंग्राम, हारजैत, फायदोनुकसानी, खाजगी वा भौशिक खंयच्याय गजाली बाबतींत रामशास्त्रीची बुध्द घेतालो.पेशव नारायणराव हाचे हत्येक (1773) ताचो बापोलयो रघुनाथराव होच जापसालदार आसा अशें गृहीत धरुन तेखातीर ताणें देहान्त प्रायाश्र्चितच घेवंक जाय, अशें ताणें फर्मायलें आनी रोखडोच न्यायाधीशपदाचो राजीनामो दिवन तो वार्इलागसारच्या पांडेवाडी वा मुगांव हांगा वचून रावलो. फुडाराक रघुनाथरावाआड एकठांय आयिल्ल्या बारभार्इ म्हणून वळखुपांत येवपी नाना फडणीस, सखाराम बापू आदी कारभाऱ्यांची रघुनाथराव आडची येवजण यशस्वी जावन तो पदभ्रश्ट जाले उपरांत 1777 त कारभाऱ्यांनी रामशास्त्र्याची पेशवे दरबारांत परत न्यायाधीशपदाचेर नियुक्ती केली.शनिवाखाड्यांत रामशास्त्री न्यायनिवाडे आनी विद्वंच्यो परिक्षा घेतालो. ताणें अग्नीहोत्र घेतिल्लें.
कोणाचेय बाबतींत आनी खंयचेय परिस्थितींत निपक्षपातिपणान न्यायदान करपी म्हणून सगळेकडेन ताची नामना आशिल्ली. तशेंच ताचे कडक परिक्षा पद्दतीकलागून तो सगळ्याक प्रसिद्द आसलो.रामशास्त्रीचे खाजगी जीणेविशीं चडशी म्हायती आजून मेरेन उजवाडाक येवंक ना. ताणें पयलें लग्न 1758त केलें. हे बायलेसावन ताका एक भुरगो आसुंये अशें म्हणटात. हे बायलेच्या मरणाउपरांत ताणें 1788 त काशीबाय हे चलयेकडेन दुसरें लग्न केलें. तिचेपसून ताका एक चलो आनी एक चली जाली. पुण्यांत ताका मरण आयलें. ताच्या मरणा उपरांत ताचे फाटल्यान आशिल्ल्या ताच्या चल्याक म्हळ्यार गोपाळशास्त्रीक पयलीं पेशवेदरबारांतल्यान आनी उपरांत इंग्रज सरकाराकडल्यान तनखा मेळटालो.रामशास्त्री स्पश्ट वक्तो आशिल्लो. धर्मीक वेव्हारांत काळमान आनी परिस्थिती वळखुपाचें ताचें मनोधैर्य, मराठी राज्यविशींची ताची अतूट निश्ठा आनी ऩिवाडे करपाची कडक पद्दत हाका लागून महाराष्ट्राच्या इतिहासांत ताका एक खाशेली सुवात फाव जाल्या. ताचे वंशज पुणें जिल्ह्यांतल्या जेजुरी लागसारच्या राखी गांवांत रावतात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
एन्तनी दे तेलांवली
एन्तनी दे तेलांवली हो एक फामाद तियात्रिस्त.
जल्म
जानेराच्या 3 तारखेर 1944 ह्या वर्सा श्री आंतोनिओ सी.एफ.पायस दे मिनेझीस ऊर्फ बाबीत नावेलीं,सालसेट ह्या गावांत झुझे मिगेल पायस दे मिनेझीस आनी मारथा ओलिंदा लुयझा गोमीश हांकां जल्मलो.
शिक्षण
ताणें पुर्तुगेजांत सेगुंदो आनो हें शिकप केले. तो जेन्ना शाळेंत शिकतालो तेन्ना ताका तियात्राची आवड उतपन्न जाली आनी ताणें माच्येर 12 वर्सांचो आसतना अभिनय करपाक सुरू केले.
वावर
ताणें प्रयोगसाळ तंत्रज्ञ कसो डॉ. टिटो वाझ प्रयोगशाळेंत, मडगांव हांगा 49 वर्सां सेवानिवृत जांवचे पयलीं काम केले.22 वर्साचे पिरायेर व्हडल्या माच्येर भितर सरून जे. एम. फॅराव हाच्या लिपलोलो गूठ ह्या तियात्रांत अभिनय केलो. ताणें स्वताक दोन तियात्र सोपूत भुझलो आनी इंस्पॅक्टर बरयलो आनी दिगदर्शन केले.
तेंच परी ताणें वेगळ्या वेगळ्या तियात्रांत गितां समेट केल्या आनी गायल्यात. आंतोनिओक लिगोरिओ फर्नांदीस हाच्या परम (सुपर) हीट खेळ तियात्र जुलियस सिझर हांतून ताका अभिनय करपाची संध मेळी जाचे 80 शोज अखेर मेरेन गोयां, पुणें आनी मुंबय पूर्ण जाले. तेच भाशेन ताणें सी. दिसिल्वा, मिनिनो दे बांदार, प्रेमानंद सांगोडकर, अनील कुमार, फादर ए. बोनामीस, आदी सारक्या फामाद तियात्राच्या दिगदर्शकावांगडा अभिनय केले.
ताची सगळ्यांत यादस्तीक भुमिका सी. दिसिल्वाच्या बोरेपोण ह्या तियात्रांत जावन आसलो. खेरीत भाशेन अभिनय आनी गायन करचे सोडून ताणें जायते तियात्र दुस-या बरोवप्यांचे दिगदर्शन केले जशें की विश्वाशी कोण, हेंच तुकां फावो, देवाची ख्यास्त, कोणांक चुकोणा आनी काजाराची रात्री. ताणें दुस-याय तियात्रांत अभिनय केला देखीक विझमीत, वेसोण, पिशें, आदीं. तुस्त करपी गायक आसून लेगीत, अँतनी दे तेलांवली हाणी फक्त एक गावपी कसो बेमान इश्ट, आमचें भोगणार, शिंकोप, कायदो तो कायदो, आदी तियात्रानी भाग घेतलो.
पुरस्कार
2004 वर्सा कला अकादेमींत ताच्या जिवीत भरच्या योगदानाक आनी गोंयच्या संस्कृतीक तियात्राच्या प्रचाराक लागून आनी तेच भाशेन गोंय सरकाराच्या कला गौरव पुरस्कार धारण करून ताचो सत्कार केलो. हाच्या खेरीज नावेलिच्या गांवकारानी मुख्यमंत्री चर्चील आलेमाव आनी लुईजिन्हो फलेरो आनी पयलिचे नुस्तेमारी आनी कामगार मंत्री आवेर्सानो फुर्ताडो हांच्या हातांतल्यान ताचो सत्कार केलो. हालीच ताका 125 वार्षिकोत्सवाच्या तियात्र कला आनी संस्कृती हाचे वेवस्थापक उत्सव मंडळ आनी गोंय तियात्र अकादेमीन, तियात्राच्या 150व्या उत्सवाक ताचोसत्कार केलो.
संदर्भ
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
पिंतोंचें कारस्थान
पिंतंचें कारस्थान, वो दूसऱ्या नांवान गेंचें कारस्थान, पिंतचें बनड वो पिंतो कारस्थान आनी पुर्तुगेजिंत आ चंजुराçãओ दस पिंतस, एक पुर्तुगेज राज्वटकेचेर १७८७ वर्सांतलें बनड आसलें. हें कारस्थान रचपी पुर्तुगेजां आड गवाय दिवंक रचललें. ताचे फुडारी तीन नांवलवकीक गेंचे पाद्री पिंतो कुटुंबांतले वो कुळियेंतले आसले जे बार्देज तालुक्यांतल्या कांदळी गांवचे आसले आनी ह्या खातीर अशें नांव ताका दिलां.
कारणा
ह्या कारस्थानांक स्फुर्ती दिवपी फ्रेंच बनडाचे येवजण्यो जावन आसल्यो आनी सार्कें सांग्तलो जाल्यार राजकी चळवळेचो प्रचार ज्या उदेशीं फ्रेंच बनड जावंक पावलें, हो जावन आसा.
जसé आंतóनियो आंद चाेतानो हाणीं आपणांक बिस्प नेमुंक मागणें करुंक रमांक आनी पुर्तुगालाक भेट दिली पूण तांचें मागणें मांदून घेवंक ना. ह्या न्हयकाराक लागून ताणीं आबे फारिया वांगडा कारस्थान रचलें. ह्या कामांत, त्रास भगपी क्रिसतांव सयनिकांची तशेंच पाद्रिंची तांकां भुज्वण मेळ्ळी.
कारस्थान रचप्यानीं तिपू सुल्तान, ह्या मयसुर्च्या जागो बळकावप्या कडे उलवणी केलीं आनी जेन्ना गें अवेवस्थेंत पावतलें तेन्ना घुरी घाल आनी आंचो हेतू शार्ती पावय, अशें ताका सांगलें. हें, येवजिलल्या पर्मणें घडललें जाल्यार क्रिसतांवपण (आनी घडियेक खात्रेन हिंदू धर्मूय) तिपू सुल्तान निसनटन कर्तलो आसलो, जशें ताणें मुंगळुर्च्या कंकणी क्रिसतांवांक तशेंच मालाबार्च्या हिंद्वां सवें केललें तशें.
हें कारस्थान एकल्या रचप्यान सडून दिलल्या कारणान गें, तिपू सुल्तानाच्या घुरिंतलें वाटवलें.
प. कामात हिणें ह्या विशय्या वयर अभ्यास केला. तिच्या पर्मणें पुर्तुगेज अधिकाऱ्यां वयर ह्या पाद्रिंचो निशेध आपल्या खासगी मागज्ञांचो आसलो. ह्यो मागण्यो म्हणचे तांच्या वयर वंवशाचे भेदभाव आनी कार्भारांत वायट वागणूक जावन आसले.
ही नाखुशी पुर्तुगेजानीं गेंकारांक वायट वागणूक दिली देखुनूय आसली चड करून जेन्ना पुर्तुगेज जागे- दामांव आनी वसय १७३९ वर्सा मराठ्यां कडे हारवले तेन्ना. ह्या वागणुकेक लागून गेंकारानीं पुर्तुगेजांचे उदेंत आफ्रिकेच्या सयनिकांच्या झुजांत भाग घेवंक ना.
हाका लागून गेंच्या पुर्तुगेज विचेरय हाणें १७६० वर्सा वठुकूं काडलो आनी खापरी वो चाचर्रो (सुणें) थयंच्या रावतल्यांक म्हणपाक आडवारलें.
उपरांतलें परिणां
हें कारस्थान लागू जातल्या अधिकाऱ्यांक थावें जालेलें आनी तें आदीं फुडेंच वाटावपाक खूब प्रयत्न केले. थडे कारस्थान कर्पी ब्रिटीश जाग्यांचेर भेस बदलून पळून गेले. पूण अधिकारानीं तांकां अटक केले आनी ४७ जणांक खासत लायली जांतुंत १७ पाद्री आनी ७ सयनीक अधिकारांचो समावेश आसलो.
पणजेच्या मुखेल तपाल घरा भंवतणच्या जाग्याक सांव थमे म्हण वळखतात. सद्द्याचें हें तपाल घर, पयलीं धुंपटेचें घर आसलें आनी ताच्या उज्व्याक सर्कारी तांक्साळ आसली. जाग्याचे उज्वे वाटेन पणजेची आदली गळफाशी आसली जंय सभेमाजार फाशी दितालेत. हांगासर, ह्या फिसकटलल्या बनडाच्या १५ कारस्थान रचप्यांक फाशी दिलेली.
फ्र. गनçआलवेस हाणीं ब्रिटीश राज्यांत पळापळ काडली आनी आपलें उरललें जिवीत एक लिपललो इंगलीश शिकवपी म्हण कल्कातांत काडलें. आब्बे फारिया, फ्रेंच बनड्खऱ्यां वांगडा आसलो आनी नितिदारांचे पंगडा सांगाता बनड्कऱ्यानीं कातल्क इगर्ज मातेचें क्रूर जुलूं फ्रान्स आनी हेर कडेन चलयलो,तांतुंत वानटो घेतललो.
तिपू सुल्तानाच्या फुल्त्या कार्किदिंत, ताणें मुंगळुर्च्या कंकणी क्रिसतंवांक बळजबरीन धमांतर केले वो जिवे मारले. हे क्रिसतांव आदले गेंकार जावन आसले. फ्रेंच बनड्खरी राज, तिपू सांगाता रावून ताणीं इंगलीश झुजच्या कयद्यांक तिपू कडेन सुवादीन केले जांकां तिपून बळान धर्मांतर केले वो न्हयकार दितल्यांक जिवेशीं मारले.हें सगलें फ्रेंच गपचूप पळेत आसले. प्री फारिया, एक वयभवी गेंकार देसभक्ती आसून आनी फ्रेंच बनडाच्या राज्याचो पाटलावदार आसून, ह्या वंवश हत्याचाराचेर ताणें निशेध मारुंक ना.