cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
बेतीं
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३१०८ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
Batim ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोयेचीं शहारां, गांव आनी जागे
जॅक द सिक्वेरा
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Goa Velha
Village life
Bus sthanak lagim sarko ho bazzar asa. Fantea parar ho bazzar susegadd jivit gheta.nustekaram sodanchea lokak ulo korit aplem nustem vinktat donnparchea vellar mhotso tar gheun portun sajechi yetat. Gavant bhirot tum vexi vell sarpak dhonnparchi tuka bhurgim toxi zanttim kaddacho kell vo ghoddeancho kell kelltole mellta. Adlea kallar oxem zatalem atam TV yeuvn bhodlop zalamxem dista pun azzunnui amkam oslem dhekave melltat. Xinkop zanar lok 80%, ani hem karan mhullear zaiti iskolam hea gavant asat. Tim mhollear St. Andrews High School, Immaculate Heart of Mary’s High School, Fr. Agnel’s Boys High School, Popular High School (Goa Board). The primary schools are Fairy Land School and Montessori. Pilar padrinim ani ek Fr. Agnel Central School hem CBSC board School uggodlam te bhair. Fr. Agnel Higher Secondary, Fr. Agnel College of Arts and Commerce, Pilar Music School, and Pilar Industrial training Institute Pilarche padre hea gavant saovlotti ditat.
Goa velha ek dhaktullem xar mhunnok zata hospital, pharmacies, gas station, post office ani banking sovlotti hea gavant asatat, gavant bhagaracho xett aplem shop ghalun asa, tea bhsir beauty parlours, ropache boutique ,gereji dhakti soda ani soft drinkanchi factory (Smith Drinks) ani borfachi Factory - Ice Kings – hea dhaktullea xarant asa. Zaddachi nursery indoor zaddachi ani and ornamental zaddachi dog bhav -Djanjo and Danny Pires hea gavant asa. Namneche Pereira brothers, Paulo Travels, ek famad vhanachem nanv, cohea ganvche. Goa Velha Ayurveda voktam meltalim. Ganvchea eka vaddeant – Zuari –ayurvedic voktam dhivpi ani haddache dhkik pot’teo vo pap martoleank Zuarioilo dotor oxem mhunntale. Atam hem kommi zala .Antonio D'Silva, goyant chourisam korpak famad ani zaito lok taka soddun yeta.
Igorjeachea fuddem ek kazarachem hall ‘casa de povo’ ani Goa Velha Sports club atam goychea football ligent kelta tea bhair tin ration shop asat.
Heading text
Hera gava nhaxen hea gavant pasun bhootacheo ani her kannio asat sangta te bhaxen tin asat. Pioli mholear ; St anton vaddeant ek fator asa. Tim purtugezachea kallachi ti nallachem tel kadpak bandloli. Ti tor konne-i aplea hatichea kirantem bhottan ubarit bangar melltole mhunnn tim mandtat.
“bhootachea painem” mhunn namv ghatloli ek chinch hea fatra koddek asa. Chiche sorvbovttnim ravolea lokan hea chinchechi puja korunk zai nam zalear lhan bhurgim thambo nastanam roddtat mhunn ti mantat.
Anik ek bhootacnhi kannim mhullear sangtat ki ek xis naslolo soldar hacho bhoot kadamba rostear goddear bosun veta. Ho purtugez kallachea ek soldar zacho xis katorlolo tacho bhoot mhunttat. Lok taka boro bhoot mhuntat kiteak to konnak kaim korinastanam bhatte igorje kode aplea zominchear bhonvdi korta mhunn sangtat.
Ani sangtat te mhollear santachea pursanvam disannimkadmba rostear bhootache pursanv hatant dive gheun zata oxem manddtat. Dando mhunttat tea vaddeant ek ‘Bangra baim’ asa. hea baimnt bangar meltalem mhunn ganvche voddil sangtat. Sangta tem pormmonem hi bhaim gorim cheddvank maglear bhangar ditali, ani zaitim oxim cheddvam bhangar magunk he bhaim-che koddem yetalim pun tem bangar kazara uprant portun divpak zai aslem. Oxem ek dis konnem bangar portun diunk nam team disa thaun he bhain Bangar divpachem bhond kelem mhunn sangtat.
वर्ग:Konknni वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Lipiantor korpachim panam वर्ग:Romi panam
Aryan
Voidik sahiteachi nirmonni korpi; Indr, Agni, morut, som' ani her devank bhojpi; yogonedhrm' achropi; somrosan devak sontuxtt korpi; pitriprodhan kuttumbopdhdot choloupi oxi zomat,ji bharot dexant purvil'lea kallant soglleant nimanni bhitor sorli tika ‘ ary ’ mhonnttat. Ddo. Damodor dhormanond kosombichea motan manouxastrache nodren ‘ ary ’ ho ek vonx nasun to bhaxik gott zaun asa. Eka vonxache lok ek bhaxik astat va ekbhaxik lok eka vonxache astat hem totv taka many na. Vedantleo deuta manpi ani ary bhas uloupi mhunn te ary tharle. Vedachi nirmonni korpi he lok svotak ‘ ary ’ mhonnttale ani heruy tankam ‘ ary ’ mhonnun pacharotale, dekhun ary he poromporen cholun zaun asa. ‘ ary ’ hi sonskrit bhas uloupi lokanchi zomat asun ti ekvonxi nasli oxem ddo. Ketkar hachem mot asa.
Yuropant sonskrit ani her tulnatmok bhaxaxastracho obheas suru zalo ten'na pornea bharti-i ani yuropi-i lokam'modim ekvonxosombhtvachem natem ostontechea vidvanank dislem. He monis vonxkulloyek tamnni voidik somskritantolem ‘ ary ’ hem utor dilem. Fuddem areachem ‘ aryon ’ zaun hem utor manouvonxovachok va bhaxaunxovachok mhunn apnnailem. Kaim khaxelea manouvonxank svotak ary mhunn gheupak addmellem yeun legit ary hem utor sasnnachem sogun urlem.
Maxmeuller hannem Aryan hem utor inddo-zormon hachem somanarthok mhunn upegant haddlam ani teo bhaso uloupeank to ‘ aryon ’ mhonntta. Tannem ‘ ira ’ mhollear prithvi hea utravelean ary utrachi utpot'ti sanglea. Aeriouhisttor hea utrantolo ‘ aerio ’ ho zo bhag asa tachem ani ary utrachem mull ekoch asa. Sodea hem utor inddo-aryonchea donuy xakhank laitat. Iranni areamsaun bharti-i areanchem veglleponn dakhoupakhatir, bharti-i areank ‘ inddo-aryon ’ mhonnttat. Ramchorit singachea motan ary hea utracho orth kulin, udat't ani vhodd oso aslo tori mull tem utor ‘ or ’ mhollear nangrop hea dhatusaun ailam. Ani tacho mull orth krixiul oso zata. Heach ‘ or ’ dhatusaun hor va hol hem utor sidhd zata, oxem te fuddem suchoitat. Purvil'lea kallant ‘ krixikrm' ’ ho soglleant vhodd achar oxem mantale. Takalagun ary hea utracho ‘ xrextth ’ oso orth zala. Ary he khoincheach manouvonxachem namv naslem punn zamnni ‘ krixikrm' ’ ho veusai survek apnnailo tankam lok ary mhonnpak lagle.
Areanchem mullsthan
Bharti-i areanchem mullsthan dhruvprodexant aslem. Thoinchean te bhomvt-bhomvt ostont yurop ani bhartant aile oso tork lokmany ttillkan The Arctic Home In the Vedas hea gronthant manddla. Tekhatir tannem bhumyrochonnuk, bhugrbhoxastr ani jeotixoxastr hancho adar ghetla. Ut'tor dhruv prodexant jeo soimik ghoddnnuko ghoddpak xoktat oxa kaim ghoddnnukancho ul'lekh, voidik riximni apnnalea kaim doivtoxastri-i kothanchea adaran kela oxem ttillkachem mot asa (rigved 1.64.16; 2.32.2; 5.54.15; 6.48.8). Voidik doivtoxastrantleo jeo kotha ani soimik ghoddnnuko ut'tor dhruv prodexantlea antor himyugachem ostitv dakhoitat, tachevelean i.So. Sumar 10,000 vorsampoilim ut'tor dhruv prodexantole ary dusrea himyugachea ovrxonnak lagun thoinchean bhair sorle ani yurop ani axia khonddantlea vegvegllea vattharamni yeun raule.
Lokmany ttillkacho tork arvil'lea sonxodhokamni manun gheunk na. Tamnni modhy axia, pamirochem potthar, kokexos porvotachea mullsakoddolo vatthar, urla porvot, ostont yurop (zormoni-hongeri), skonddineuhia hea vattharancho ul'lekh kela. Babu sompurnnanond hachea motan areanchem mullsthan ponzab zaun asa. Tacho sod rigvedantlean mellil'lea puraveacher adarola.Tachea motan mohenzododdo-hoddppa somskritai onary ani rigvedot'tor kallantoli asunoi ticher ary somskritayecho probhavo poddunk na. Her sonxodhok je areanchem mullsthan bhartant asa oxem sangtat te oxeH lokxmidhor kol'la hachea motan kaxmir ani himaloyachea mullsacho vatthar, ddi. Ech. Trivedichea motan multan, gonganath zha hachea motan brohmorxidex, rajboli pandde hachea motan areavrt mhollear sodeachea oyodhea ani olahabadomodolo vatthar, xrikontth xastrichea motan sindhu-gongechem degonn oxim areanchim mullsthanam asat. Roxiyn vonspotixastrogone vhasilouh hachea motan gour, mongoliyon, negroidd ani esttraloidd hea prithvivelea char manouvonxanchem vixixttikoronn bhartant zalem. Tatuntole poile don vonx ut'tor bhartant ani dusre don dokxinn bhartant utkrant zale. Him sogllim motam halinchea sonxodhokank many nat. Ddo. Ra. Na. Danddekor hannem aplea ‘ areanche mull vostisthan ’ hea gronthant sogllea motam'modim pitthavala hachem mot mhotvachem axil'leachem sanglam. Pitthavala hannem iranni lokancho ovesta gronth promann manla. Iranni sahiteacho obheas korun ani areanchea rabiteacho vichar korun sirodrea ani omudrea hea nhomyam'modlea vattharant areanchem mullsthan aslem oxem mot tannem uktailam. Mohadeuxastri zoxi hachea motan pitthavala sahiteache nodren pornea iranni gronthampolotoddi vochunk na ani teach vangdda mull yuro-bharti-i bhasancho vicharoi tannem korunk na; zaka lagun pitthavalak yuro-bharti-i bhaxikanchem mull sthan nixchit korpak zomunk na.
Kolinddor hea bhaxa zannkaranchea motapromann Areanche mull bhaxekodden ugro-finix bhaxechem sarkemponn dista, toxench tanche somskritik jinnecher oltaik lokancho probhavo axil'lo disun yeta. Bhaxa sannkarank mull ary ani semettik bhaxentolem sarkemponnoi disun ailam. Voile gozalik promann manlear ugro-finix, oltaik ani semettik hea bhasancho probhavo jea vattharar poddun, mull yuro-bharti-i bhaxecho ugom' ani poile ovsthentoli udrogot ghoddlea to vatthar mhollear ut'tor kirghiz (dokxinn roxia) oxem ddo. Danddekor mhonntta. Nering hannem-i bharti-i lokank khobor axil'lea poxudhonavixim vichar korun hea pranneanchi mull suvat ural ani oltai prodex hench axil'leachem sidhd kel'lean voilea sidhdantak fattboll melltta,oxem ba. Do. Satoskor mhonntta. Ddo. Bi. Ke. Ghox voilo sidhdant borobor oxil'leachem sangun purvosuriche dakhle dita. Hirtt, nering ani flor hea sonxodhokanchea vauracho adar gheun inddo-yuropiyon ani fino-ugriyon hamnni adlea kallant ekamekancher probhavo ghal'lo oxem khoinchech poristhitint manop xoky na oxem to mhonntta. Purvil'lea inddo-yuropiyon ani purvil'lea semettik (orob vonxache lok) hanche bhaxentlea myul'lor hannem dakhoun dil'lea sarkeponnacho adar gheun ani donuy zomatim'modim somprk axil'lo hem sangun ddo. Bi. Ke. Ghox mhonntta, “ inddo-yuropiyonanchea adlea zomatimni zor ekeutten modhy roxientlea fino-ugriyonankodden ani dusreutten semettikankodden somprk douril'lo oxem manlem zalear inddo finik sombondak chodd ghottsann yeta ani soimik ghoddnnukanche nodren dokxinn roxia inddo-yuropiyonanchi mull bhum-i tharta. ”
Ut'tor kirghiz prodex va dokxinn roxia hi inddo-yuropiyon va aryounxiyanchi mull suvat asli hem mot soglleankuch many na.
Stholantorachim karnnam:
Arya zomat gorvam-mhosram postali. Tekhatir tonnan bhoril'lea vattharanchi goroz tankam sodanch lagtali. Dukoll poddun tonnache vatthar noxtt zatkoch areanche lhan-lhan pongodd novea pikall vattharachea sodant bhair sortale. Khub kall meren dukoll poddil'lean aryokullam aplea mull sthanakoddlean bhair sorlim oxem ddo. Damodor kosombi sangta.Xastrogoneamni suroposaun bharot hea vhodd vattharachea itihasapoilim kallacho obheas korun areanchea mull sthanakoddlean don vhodd nirgomonam zalim oso tork kaddla. Poilem vhodd nirgomon orol doreasaun bolkh prodex (ofgannistan) meren zalem. Thoim tem kaim kall raulem. Tatuntole kaim zann thoinch raule. Heranche tin pongodd tin dikamni gele. Ek pongodd irann, irak,mesopottemia meren gelo. Mesapottemiant areancho osiriyon, sumeriyon, okkaddiyon ani her somskritayankodden sombond ailo. Bolkh (ofgannistan) prodexantlean dusro pongodd modhy axiant gelo ani tisro pongodd indr namvachea ary fuddareachea margodrxonakhala ponzabant demvlo. Bharti-i areanche purvoz hech asle.
Areanchea mull sthanantlean dusrem vhodd nirgomon don dikamni zalem. Ek pongodd ostonte koddlean yuropantlea pripett prodexant vochun kaim kall thir zalo ani thoinchean sogllea yuropant patll'llo. Dusro pongodd kokexos porvotak moddonn ghalun axia mainorant gelo.Axia mainor, mesopottemia ani modhy axia soddun her zagear zom-i ary paule thoim tamnni thoinchea zomatink haroun bhaxik ani somskritik mollar aplem vhoddponn gazoilem.Teavellar herancheoi kaim gozali tamnni apnnaileo. Hatunt gris, rom', irann, bharot hea dexancho aspavo zata.
Areancho bhartant eupacho kall
Arya Bhartant eupachea kallasombondan ostontechea ani bharti-i sonxodhokam'modim don vegvegollim motam asat. Soglleant porno ved rigved, tachi bhas,tatunt ayil'le purvil'lea kallantole ul'lekh ani somkalin ghoddnnuko hanchea adaran aryokall tharaupacho yotn kela. I. So. Panch hozar vorsampoilim bharti-i ani iranni ary hanga aile oxem lokmany ttillok manta. Ostontechea sonxodhokam'modim zakobi i.So.Po. 3500 vorsa, brun hopor i.So.Po. 2800 vorsa, grasmon i.So.Po. 2000 vorsa, meksomyul'lor i.So.Po. 1500 vorsa, repson i.So.Po. 1200 vorsa ary bhartant aile oxem mhonnttat. Ostonteche ani bhartache sonxodhok rigvedachi nirmonni bhartant zali hem many kortat. Rigved nirmonnecho kall i.So.Po. 800-1000 vorsa asun areancho bharot provexacho kall i.So.Po. 1000-1500 meren yeun thirauta. Ddo. Ghox areancho bharot provexokall 1500 vorsamfattim vochunk xokna oxem mot manddtta. Bolkh prodexantlean ponzabant areanche je pongodd gele ten'na mesopottemia, siria ani pelesttin hangai kaim pongodd gel'leacho ul'lekh yeta. Hea bolkh prodexantlean udent ani ostontek zal'lim nirgomonam i.So.Po. Dusrea sohstrokant zal'lim oxem olddonobrg ani kith hancho adar gheun ddo. Ghox sangta. Ddo. Kosombi ani ddo. Chotrji hanchim-i motam sadaroponnan oxinch asat.
Mohenjo- daro ani Harappa him xaram noxtt korpachem kam' areamni kel'lem hi gozal itihasik, utkhononi-i ani her xastri-i puraveamvorovim sidhd zal'lean toxench sindhusomskritai i.So.Po.2500 vorsamadim noxtt zal'lean tachepoilim areancho provex bhartant zal'lo oxem ba. Do. Satoskor mhonntta. Voilea vorich vicharosoronni manun i.So.Po. 3000 vorsam poilinchi ttrozon somskritai hi inddo-yuropiyon asli ho adar gheun ddo. Danddekor mull yuro-bhartiyancho kall i.So.Po. 4000-3500 vorsam asa oxem mhonntta, techpori sindhu somskritayechea naxaadim kitlinxinch vorsam voidik ary bhartant ayil'le hem tannem dakhoun dilam. Ddo. E. Ddi. Pusallokor hannem daxrazoyudhd, bharti-i yudhd heo ghoddnnuko; ram', mandhanta, porxuram' ani yoyati heo vyokti; purannam, ramainn ani mohabharot hea gronthancho adar aplem mot manddpak ghetla. Sadaronnoponnan i.So.Po. 3102 vorsacho kall bharti-i yudhdacho ani koliyugacho arombh mhunn mantat. Pusallokor haka ho davo many na. Ho kall voivsvot monucho asa oxem to mhonntta. Monu ho voidik areancho poilo raza aslo. Takalagun aryoprovexacho kall hoch axil'leachem to manta. Ba. Do. Satoskorachea motan dokxinn roxia va kirghiz prodexantlean je areanche pongodd bhair sorle te i.So.Po. 3500 te 3000 vorsa ponzabant yeun thiraule asunk zai.
Vatthar
Areanche vosahotik poilim ‘ areavrt ’ mhonnttale. Rigved kallant areanchi vosti soptosindhuchea vattharant mhollear vaivy sorohd'd prant ani ponzab hea vattharant asli.Rigvedantlea nodisuktant soptosindhuchea prodexant kubha (kabul nhoim), krumu (kurrom'), gomti (gomol), sindhu, voruxnni (ravi), xutudri (sotloz), vitsta (jhelom'), sorsvoti, yomuna ani gonga heo nhomyo vhamvtaleo oxem sanglam (10.75). Uprant ary soptosindhuchea vattharantlean udent ani dokxinnekodden aile. Hea uprantchea kallant kurupanchal ani koslovideh he dex areanchim somskritik kendram zalim. Brahmonngronthanchi nirmonni toxench yogoneyag heach vattharant zale. Monun himaloi ani vindhy porvotam'modolo ani udent doreasaun ostont doreameren patllil'lo vatthar to areavrt oxem mhollam.
Itihas
ba. Do. Satoskorachea motan bhoutik, noitik ani boudhdik mollar voidik ary somaz samko poile ovsthent naslo tori sudaronneche ovsthent aslo. Dhorm', kola, vannijy,murtikola ani murtixilp, nograchi rochnnuk, raupachim ghoram, he gozalint drovidd areamporos fuddaril'le. On'n sompadop ani on'nachem utpadon korop hea xastrantoi ary lok droviddamporos fattlean asle. Sadaronnoponnan drovidd somskritai hi ary somskritayeporos unchelea pamvddeachi asli. Sindhu-somskritayentole lok legit bhangracheo vosti ghoddoup, bailanchim vostram, olonkar hea mollar mukhar asle.
Ary lokamni poilim ponzabant yeun sindhu somskritayecho nax kelo ani uprant te udenteutten gele. Thoim tamnni aplea vosahotinchi thapnnuk keli. Kxotriy ani brahmonn hea donuy vornnant, kallantoran fuddaroponnakhatir songhrx suru zalo ani tacho xeutt porxuraman kelo oxem ba. Do. Satoskor mhonntta.
Gonga-yomunechea vattharant aplo xek gazoilea uprant ary zokxinneutten aile. Hatunt bhrigu ani ogsty mukhel asle. Bhrigu gujratantlean konknnant gelo, ogst satpuddeanchea khinddintlean dokxinnent gelo. Ogst rixichem dokxinnet yeup ho dokxinn aryikoronnacho bhag aslo. Ramacho vonvas ho ‘ onaryonirmulon ’ kareantolo ek vantto aslo. Areank lagun dokxinnent somskritacho prosar zalo tori drovidd bhas togun urli. Hech bhaxentlean ramainn, mohabharotachim somskoronnam zalim. Hindu dhormacho udhdar korpi xri xonkrachary dokxinnentoch zolmolo.
Arya vosahotokaranchea yotnank lagun aryikoronnachi prokria lonka ani agney axia meren pauli. Lokxmonnoxastri zoxi hannem ogsteachem somudropraxon mhollear simholdvip, brohmodex,molaya, inddochaina, zava, sumatra hea zumveamni kel'lo bharti-i somskritayecho prosar oxem mhollam. Vindheachea vattharantolo ani normodeche dokxinnekoddolo vosahoticho itihas ogsteak vindhy porvot xoronn gel'leachi kothach sangta oxem mot tannem manddlam. Ramchondr dikxitar hannem vayupurannantolim so zumveanchea chomeanchim namvam ani hind mohasagorantoli molaya, sumatra, inddochaina ani thoincho vatthar hancho sombond dakhoun thoim bharti-i dhorm' ani somskritai koxi geli tem sanglam. Ogsteachi puza aizoi thoim cholta tachevelean hem kam' ogsteachem asumye oxem to mhonntta.
Bhas
ddo. Ketkorachea motan ary hi somskrit bhas uloupi lokanchi zomat asun te ekvonxi nhoi. Ary mullant ekbhaxik asle hi gozal choddxa sonxodhokank many asa.Bhartant ayil'le ary somskrit bhas uloitale punn ary jea mull zageavelean ayil'le, thoinchi bhas somskritachem adlem rup asli ani ti bhas bharti-i ary nhoi tor ostont yurop, irann, ofgannistan hanga gel'le lokoi uloitale. Dekhun hea sogllea areanchi mull auybhas ekoch asli ho tork vostusthiti mhunn many zala.
Bhes, anglott ani jeunnokhann
Bhartant ayil'le ary eka vonxache nasle hem many kelear tatunt je norddik asle te unch, ghottmutt anglottache, gore, bhangra kemsache ani nillea dolleanche asle oxem ddo. Chotrji mhonntta. Bharti-i somskritikoxant rigvedacho dakhlo divn, tatunt jem deutanchem vornnon ailam tem ary lokanchench asa oxem mhollam. Areancho rong goro, kems pingxe, dolle nille, nak soroll, chhati vhodd, man puxtt asli. Te mhan purxarthi ani vir asle. Tancheo kuddi bollixtt asleo. Te khampe ghodde choloupi asle. Tem uktea vattharant vosti korun rautale. Lokrichi vostram vinnttale ani vaprotale. Te bailamvori aple kems lamb dourotale. Kaim lok khadd – mixeo dourotale tor kaim zann teo kaddttale, oxem rigvedant sanglam.
Areanchem mukhel on'n mhollear gorvam – mhosram posun mellpi dud astalem. Te kondmullam, follam khatale. Te mams khatale punn nustem khatale oso ul'lekh khoinch mellna. Te som' namvacho soro pietale. Gomv ani zou him dhaneam tankam khobor aslim ani tanchem te utpadon kortale. Esttrik ani protto – esttroloidd lokankodden sombond yeuchepoilim tankam tandull khobor naslo.Nal'l, supari him follam-i tankam khobor naslim. Kallantoran te zomin kospak lagle. Nal'l, supari, tandull ani nagvelichim panam tanchea dhormik kareant aspaulim.
Hozaramni vorsanche bodlopi poristhitik lagun toxench her zomatikodden zal'lea sonkrak lagun mull rupant areancho norddik vonx khoinch disna; fokot chitpaun brahmonn haka opvad asumye oxem ddo. Chotrji mhonntta. Ary-onareancho songhrx ani somnvoi hancho porinnam' dokxinnechem aryikoronn zaupak, aryounxachem xudhdoponn noxtt zaupak toxench tanche somskritayent ani dhormoklponant bodol zaupant zalo. Uprant ary gomvavangodda tandull, mamsavangodda nustem, tupavangodda tel khaupak lagle. Lokriche kopdde vochun dhotor ani upronne ailem. Logn-podhdotint bodol zalo. Pan-supari, nal'la vangdda hollod-kukmacho dhormik kareant upeg zaupak laglo.
Deudhorm
voidik kallant areancho dhorm' voidik aslo. Tancho dhorm', somskritai ani doivtoklpona poile ovsthent asleo. Soimik ghoddnnuko ani vostuch tamnni devo manleat.
Sury, uxa, vorunn, sovitri, mitr, indr, rudr, vorunn, morut, ogni, bhog ani her deutanchi stutipor sutram rigvedant asat. Droviddanchea somprkak lagun aream'modim murtipuza aili. Magir tamnni murti, deullam him xilpam ghoddoilim. Tea adim tem indr, vorunn, adity ani her devank sontuxtt korpak yogone kortale ani tankam hovirbhag omptale. Ogniurovim devak somros ani ghrit pauytale. Svota khata tem on'n, noivedy mhunn devak dakhoupachi podhdot tanchich asli oxem mhonnttat. Areache devo choddxe dadlech asle. Bail deuta tamnni herankoddlean ukhol'leo oxem ddo. Kosombi mhonntta. SomskritaiH
Arya lok kul va kuttumb korun ekttham-i rautale. Tancheamodim pitrisot'tak kuttumb podhdot choltali. Dorek kulacho ek dadlo mukhel astalo. Kulacho chomo zaun gram' ghoddttalo. Gramachea mukheleak ‘ gramnni ’ mhonnttale.
Moronnprotha
kurgon somskritai hi mull yurobharoti-i lokamni somskritai asli, oxem sidhd korpi puravo mell'lla. Mull yuro-bharti-i lokant moddim purpachi chal asli. Mel'lea monxak vegvegolle fondd khonnun tatunt tachi kudd purtale. Tea fonddacher khonnil'le matyechi ras rochtale. Raxibhomvotonni ek va don lankddacheo vomyo ghaltale. Rigvedant (10.18.4,13) oxe torechea vomyancho ul'lekh aila. Kirghiz prodexant mel'lea monxachim matyechim yadstikam, thoddim va kurgon zaitim dixtti poddttat. Bogddanouh hea roxiyn purannoustuxastrogoneachea motan tatuntole borech kurgod novaxmoyugantole asat.
Ud'degodhonde
xet, gorvam-mhosram pallop, dhatukam', pokkea malachem utpadon hea ud'degancher vedkallantoli orthik jinn adarun asli. Koxtti, mest, kamsar, xett he veusai korpi lokank voidik kallant khub mhotv aslem. Areank lokhnnachi mhaiti asli. Lokhnnasaun tamnni kuradd va porxu, tolvar, suri, vakhor, kator heo vostu ghoddyil'leo.
Orthik ani xikxonnik udrogot
vostuchea divpa gheupakhatir sadhon ani madhyom' mhunn zonaurancho upeg zalo tori areank cholnakhatir bhangra nanneancho upeg korpak kollttalo.Areanchea nanneak ‘ nixk ’ mhonnttale. Rudrachea golleant nixkancho konttho asa oxem vornnon rigvedant (2/33/10) ailam. Bhangra nanneachem ‘ mona ’ hem babiloniyon namv rigvedant asa.Poilea babiloniyon samrajeachea dokxinn ani ostont degeuylean vepar zatalo, hi gozal hozar vorsam adim vepar korpi vanneacho ul'lekh rigvedant ‘ ponni ’ hea utran kela.
Areank lekhnokolechi mhaiti nasli. Hi kola mull sumeriyonanchi asun dokxinn bhartantlea drovidd vepareamni i.So.Po. Atthvea xotmanant bhartant haddli ani budhd bhikxumni uprant ti ut'tor bhartant vheli, oxem rhis ddeuhidds (Rhys Davids) hannem ‘ inddia ’ hea gronthant sanglam. Lokxmonnoxastri zoxi mhonntta, ‘ voidik lokamni gonnon ani lekhon hatunt borich udrogot kel'li. Hachem protyokx va oprotyokx promann vedant melltta. Rigvedant vornnomalek ‘ okxor ’ hem utor (1/164/24,29) vaprolam. ’ gonnit ani doxank mejpapdhdot voidik areanchi asa. Xuneachi kolpona poilim purvil'lea bhartiyamni sodun kaddli. Heo donoi kolpona grik ani romnank khobor nasleo.
Gõycho sondorbh
Dokxinn bhartachea aryikoronnachea itihasacho lhanso vantto gõycho asa. Gõychem aryikoronn, toxench gõychi nirmonni korpachem xrey porxuramak ditat. ‘ porxuram' ’ hi vyokti khori asli kai kalponik asli hevixim obheasokam'modim aizuy motbhed asat. Porxuramachea choritrantolo otitaye axil'lo vantto kuxik kaddun chikitsok nodren tachea kareakodden pollelear porxuram' hi itihasik vyokti prakkalin itihasant zaun gel'li hem sot manchem poddtta oxem ba. Do. Satoskor mhonntta. Porxuram', sonpoilim panch hozar vorsamadim zaun gel'lo oxem konhoyealal munxi ani pra. Matte hanchem mot asa. Ddo. Ra. Go. Bhanddarokorachea motan kristi sonpoilim satvea xotmana adim bhartourxi-i areak dokxinn hindusthanavixim mhaiti nasli. Vindhy porvotak chukoun udentekoddlea margan ut'tor sorkar oxem jea vattharank mhonnttat, tea prodexameren te gele asle tori dokxinnek rigunk nasle. Vindhy porvotache he votten dokxinnek axil'lea dexanchi tankam khobor nasli. Kristaadim satvea xotmanachea odmasak tamnni dokxinnek vochpacho yotn kelo asumye. Ddo. Bhavo daji ladd hachea sonxodhonapromann sarsvotamni sovea va satvea xotmanant gõyant rabito kel'lo. Gõyant sarsvot zatichi aryokulam poilim ailim. Ho poromporen cholun ayil'lo somoz khoro aslear gõycho ani konknnacho aryikoronnacho kall choudavea xotmanant mhollear arvil'lea kallant mancho poddtta, oxem ba. Do. Satoskor mhonntta. Ddo. Pusallokorachea motan sohstrarzun kartoviry, vixvamitr,zomodgni, porxuram' ani horixrchondr hancho kall kristaadim 2542 te 2506 vorsam itlo fattim vota. Techpori gõyant aryokulam yeupacho kall oddez hozar vorsam son poilim fattim vota oxem ba. Do. Satoskor mhonntta.
Porxuramachea aryikoronnachea uprant bharti-i zhuzakallant gõyant areanche lhan lhan pongodd yetoch raule. Punn sonpoilim ek hozar vorsam va sonpoilinchea chouthea xotmanant sarsvotancho ek vegllo pongodd gõyant yeun kelloxi va kutthtthalli gamvant raulo aspachi xokyotai ba. Do. Satoskar uktaita. Hi ghoddnnuk soheadrikhonddant ailea asun mangixomahatmeachea panchvea odheayant dilea. Achary dhormanond kosombin dusre sarsvot vosahotokar gõyant ayil'leachi gozal many kelea.
Motthsth gonnex ramchondr xorma hachea motan i.So.Po. 326 chea march mhoineant olekzhanddor do grett sindh nhomyevelean bhartant aslo ten'na areanchi danadhispott zali. Hea prosongantlean vatt kaddpakhatir hem stholantor ghoddlem. Tachevelean i.So.Po. Chouthea xotmanant ary dokxinnent aile oxem mhonnpak horkot na. Sarsvot mat sarsvot namvachea dexavelean gõyant aile.Sarsvotancho dusro pongodd kanyokubzasaun gõyant gelo oxem soheadrikhondd sangta. Punn kanyokubzasaun he lok khoim gele hacho ul'lekh mat soheadrikhonddant yeunk na.
Polleiat
Aryan
वर्ग:Itihas / History वर्ग:Romi panam
कावरे (केपें)
शिक्षणीक सुविधा
गांवांत १ अंगणवाडी तशेच १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा मायणा हांगा ५ किलोमीटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा मायणा हांगा ५ किलोमीटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा बाळ्ळी हांगा ५ ते १० किलोमीटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय केपे हांगा १२ किलोमीटर इतक्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय वेर्णा हे ३० किलोमीटर इतक्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय बांबोळे हांगा ५२ किलोमीटर अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवस्थापन संस्था  मडगांव २५ किलोमीटर अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक काकोडा १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा मडगांव हांगा २५ किलोमीटर अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षण केंद्र मडगांव हांगा २५ किलोमीटर अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगां खातीर खाशेली शाळा केपें हांगा १० किलोमीटर अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गावात एकुय प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ना. सगल्यांत लागीचे प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र मायणा ह्या शेजारच्या गावात आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर अंतराचेर केपे हांगा आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ११ किलोमिटर अंतराचेर बोरीमोळ - केपे हांगा आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय ११ किलोमिटर अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमिटराच्या अंतराचेर आंबावली हांगा आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर अंतराचेर केपे हांगा आसा. गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गावात डॉ. इक़्बाल काल्कुंद्री हे अशासकीय वैजकी सुविधा दितात.
पिवपाचे उदक
गांवांत झरीचे उदक रातभर साठोन दवरून ते नंतर नळातल्यान लोकांक पुरायाल्ले वता.जानेवारी ते मे म्हयन्यामेरेन लोकांक पिवपाच्या उदकाक लागोन खुबच त्रास जातात. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी उदक पुरवण आसा पुन तेझो वापर पिवपाक लागोन जायना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध ना. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक आसा. हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना. गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना आनी कसलीच उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळण-वळण आनी येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस केपे ह्या गांवांत १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस पिर्ला हे गांवांत १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस १० किलोमिटराच्या अंतराचेर केपे ह्या शांरांत आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७०५ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं दूरध्वनी ७ किलोमिटराच्या अंतराचेर आंबावली हांगा आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र १० किलोमिटराच्या अंतराचेर केपे ह्या शांरांत आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांतले लोक वोडाफोन, आयडिया तशेच बी.एस.एन.एल. ह्या सेलुलर कंपनीच्या सेवेचो उपयोग करतात. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा १० किलोमिटराच्या अंतराचेर ग्रामपंचायतींत उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटराच्या अंतराचेर केपे ह्या शांरांत आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १७ किलोमिटराच्या अंतराचेर सांवर्डे हांगा आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला. सगळ्यांत लागीं कच्चो रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत 'द केपे उर्बन सहकारी संस्था' सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटराच्या अंतराचेर केपे ह्या शांरांत आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती१० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
कावरें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयल दिल्ले प्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
देवस्पण आनी संस्कृताय
कावरे गांवांत आदिवासी जमाती तशेच हेर जमातींची संस्कृताय पळोवंक मेळटा. श्री मल्लिकार्जुन आनी महामाया शांतादुर्गा हे गांवचे कुलदैवत. आदिवासी लोकांचो मांड कावरे गांवांत पळोवंक मेळटा. शिगमो, गांवची जत्रा, दिवाळी आनी चवथ हे गांवचे मुखेल उत्सव आसात. ताचे भायर आदिवासी लोकांच्यो कितल्योशोच परंपरा गांवांत पळोवंक मेळटा. गांवचे वेळीप आनी गांवकार समाजातल्या हेर लोकां वांगडा मेळून गांव चलयतात. तशेंच गांवचो सांभाळ करता.
साधना बहुउद्देशीय सहकारी संस्था
गांवचो लोक एक बहुउद्देशीय सहकारी संस्था स्थापन करूंक सोदतात. ताचे खातीर सगळीं कागदपत्रां तयार करून सरकारा मुखार दवरल्या.संस्थेचे मुद्दे सकयल दिल्ले प्रमाण आसात
उत्पादन
कावरें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): PADDY,COUNTRY LIQUOR,SUGARCANE,CASHEW NUTS
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:केपें तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
Curtorim
Prostavna
Kurtorim/Curtorim ho ek sobhit ganv zo saxti talukent goyachea daxin prantant assa. Hea gavant chodso kristti lok ravta. Goychea daxin prantant Kurtorincho ganv famad assa ani baki sorbovtaniche ganv tanchi soirigot Kurtorim gava sorxi kortat. Kurtorinchi udargatt vadda netan zalea ani baxi xarani zeo sovloteao assat teo kurtorim gavant assat.
Utravoll Xastr
Kurtorim he nanv Codtary, Coddetary, Kardally, Cuddtari, Kuddasthali (Sthali munche pallas)hea navavarvi utpann zala. Cudd va Kudd mhonche room vo store room and tar va tari mhonche ek vatt. Adi kurtorincho lok zaite roitalle, chodso vo ganvcho khas vaur mhunlear xettatlo aslo. mhantakich lok tanxe batt vahdlea kuddant davartale. Haka laggun kurtorink adi ani atta passun mhuntta ‘xashtiche sobhitkai’ ani haka laggun nanv Cuddtari vo oxech kurtorim zale.
Kurtorincho Itihas
kurtorim ek notable Saraswat Brahmin ganv axillo. Goychea bamand ani Kshatriyani adi goyche bore bore sage ani ganv assat te ze uchlea courses goychea river. kurtorim west bank of River Zuarint assa mhantachach tai chadxe babnache raj chaltale chadso ganvcho lok xettano vhetallo ani kai zannani zanavara poxilli. Ganvcho bazaar lann axillo ani tachi chadxi udargat zaunk na. portuguse goyant ailean kurtorinchea ganvant zatto boddol zallo te mhunllear the Portugesancho culture amchea kurtorinchea gavant chad famad zallo .sobhit l palatial gora ani culture zo ami kurtorinchea gavant polletanv te savn assa Lusitaniancho porinam. Pun atta zaitto boddol amka dissun eta. Kurtorim gavant amka zaitti udorgot pollounk mauta ani assun udargat zaitt asa. Aiz kurtorim saoglle assa, hospitalant te balaiki kendr, colleges ti balwadis, departmental stores te daktte ghadde ani adi.
Bhogol
Kurtorincho ganv 38 meters (125 feet) assa. Soglli melon vattar assa ti mhunllear 1735.48 hectares. Zuari nhuiechi ek lhan nhuim kurtorint vhanvta. Kurtorim ho ganv applea sobit xetam,bhattam ani tallink langun famad asa. Kurtorinchea xesreak je ganv assat te mhunllear Macazana, Chandor, Shiroda, Guirdolim ani Raia. kurtorim laggi xhar mhunllear Modganv ani kurtorim taun madganv 9 Kilometerachi vat assa.
Lok Sankea
Kurtorim gavant lokanchi sankea 19000 assa, hea lokankanchi vatnni oxi assa Schedule Caste (100), Schedule Tribe (4685), Other Backward Classes (1085) ani General (12125). Saglleao mellun 159 famili lagi BPL (Below Poverty Line) card assa ani NREGA card 189 loka lagi assa Dadlle 45 and Baillo 144). Xikpachi sankea 80%, zalmacho ankddo 213, marnaccho ankddo-63 ani infant mortality rate kainch nam. Vevasai: Kurtorim ek oslo ganv zoi udok zaitte vanvtta ani heach karanak lagun ganvcho chodso lok extant vaur korta ani veg-vegli pika roitat. Kurtorinche gavant render, xetkamtti, carpenters, bakers, bamboo weavers, karvi, chorisa korpi, xetti, teoharank kavonn korpi adi zaitte pollounk meltat. Kurtorim kherit bhaxen sogitache denne assa ani hea tachea dennia passot ho kurtorincho ganv bho famad assa. Sogintkar zoxe Arnaldo Menezes, Emiliano Da Cruz, Jose Caetano Fernandes, Victor D’costa ani zaiteani tanche songitachea dennea udexi kurtorinchea teach bhaxen goybor lokanchi kallza jikleant ani sogitacho mog tanche kallzant rigoilla. Dor eka vorsa goyant kala academy zata tea maddo compititionak “Curtorimchim Sallkam.” Bhag ghetat ani dor eka vorsa enam gheun etat.
Festam ani Zatram
Gavche igorjecho patron St. Alex pun tori astana Guadalupe saibiniche fest hea gavant decembrache 18 tarker vhodda dobajean ani umeddin mhonoetat. Hea festak “O fest” mhunttale karan adi missachi bhett decembrache 18 tarik ti decembrachi 25 tarik miss latin bhaxen zatalle ani missachi survat latin bhaxechea “O” zatale. Tea bhiar hea festak ‘Kelleam Fest’ (Feast of Bananas)oxe mhunntaleat. Karan adi khub kellim Ponda, Agassaim ani Moira taun kurtorim gavant hadtale ani hea festachea dissa viktalle. Kellim matxe torni hadt. Many sweet dishes were prepared out oale ani ti pikpapa sat dis dovortale ani ti kellim piklea uprant tancheai veg -veglli kavnna korun farienk vhikunk dovortallim. Aiz feriant nodor marlear anka kellim pollounk mhevchi nath pun xastr challuch assa. Kurtorim ek mhutt assa ani hea mhuter Our Lady of Miracles of Mount saibiniche fest zata. Hea festak ‘Peram Fest’ (Feast of Guvavas) oxe mhunn mhuntalea. Adi xezari ganvche lok tani roilele para haddun hea fetache feriant viktalle. Bori bori pera hea festak vikrek mheutallim haka laggun hea festak “peram fest” oxem mhuntalleat.
Carnival kurtorimchea gavant vhodda dobajean ani umedin mhonoitat. Carnivalache nimmnea dissa kurtorimchea gavant floats pollounk mheltat. He flootachi survat maina zata ani kurtorimchea bhazarant sopta. Lok pois taun ho floot pollounk etat. Nimmanne konacho fllot boro asta tankam inama astat. Floots soplea uprant igorgiche mhoidanar gavchea loka passot karyavol asta. Lok vhe-vheglea karyavollini bhag ghetat. Dance tosench katara mhundpache competition asta. Ji kon bhag ghetat tankam certificate asta ani jiktat tankam inam astat. Anik ek sangpachi gosal mhundlear zo khonn ekdom bore kantar mhunnta take ‘Nightingale of Curtorim’ ho title favo zata.
Igorzo ani Kopelam
Kurtorimchi famad igorz mhunllear Sant. Alex and Sant. Rita (Maina) ani famad kopela zaun assa Carmel Chapel (Carmi Copel). Her kopela ji kurtorim gavant assat ti mhunnlear Sant. Anthoni kopel, Sant. Sebastiao kopel je virabhatt hagasor assa ani Our Lady of Miracles at Mont kopel.
Devull
Kurtorimche famad Devull mhunllear Shripad Shreevallabh devull, Shantadurga Chamundeshwari devull ani Ganapati Mahakali devull.
Polleiat
Goy Wikivoyage
वर्ग:Konknni वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
Avedem
Tholl vo Zageachi Mahiti
Quepem Taluka-ntlo ho ek dhaktulo ganv zo Modganv-chea dokxinnek 14 Km pois asa, bhugolik dixen 15012’45” Uttar Asashansh (North Latitude) ani 74003’45” Purv rekhangsh (East Longitude)
Ganvchem Xetrfal ani Lok
Hea ganvachem ekun xetrfal 227.38 hectares asa, zatuntlem sumar 159 hectares xetki zomin asa zantunt Bhat, Caju, Narl, vingoll toranchem kadd dhanya ani bhorxik veg-veglea torechea bhajjyechim porsam roitat. Sumar 6 hectares zominicher lok vosti asa zantunt roste, xalla, Ghoram, Devlam, Igorzo ani Khella mollam asant. Hea ganvantlea vaddeanchim nanvam oxim: Jerlabhat, Padribhat, Moll, Kovatem, Ganvkar Vaddo ani Quineabhat. Hea Ganvant Ek Panchayat ghor, Tin bhovshik salam, Ek Khellam Moidan ani Khellam ghor ani Ek Ttopal ghor asam. Hea ganvantlea Lokak voizuki sovloti math xezarchea “Cotombi” ganvant asat. Hea Ganvant sumar 420 ghorabe asat ani ekunn lokvosti sumar 1650 asa zantuntle sumar 75% lok xikxit asat. Hamga 5 ghorabe anusuchit zat tor 584 lok anusuchit zomatintle asat. Hea ganvantlea 151 loka laguim NRGA-chim dakhol potram asant. Hea ganvant fokot ekuch yogyh Molachem dukann asa, zantunt Tandul ani Gonv palvi doen melltat. Hea ganvant Goribi rekhechea khala ravpi 157 hitdhakari asat.
Hea ganvantle lok sabar dhondo kortat zoxea porim, Render (Maddar choddon sur kaddop), soro koddop, Gonvli (Gorvam Posop), Xetkar (xeth kamot korop), Khajekar (Festa-Porbank Godd khavodd korop), Gonvdi, Thovoi, Poder, Kamar, Muzg ani chevrisam-kar. Hea ganvche lokachem mull jevonn zaun asa xith ani nustem.
Xeth-kamot rovpak lok Baimchem udok vaportat teach porim Paroda Canal-achea udkachoi vapor zata. Hanga xethkar sorod ani Vaingonn oxeo don bhatacheo piko ghetat.
Hea ganvant ek tornatteancho khellam zomo asa zachem nanv “ Yuvak Sanghi”
Igorz
Immaculate Conception Saibinnichi Igorz, Avedem-Paroda
1762 vorsa Jesuit padrini hem kopel bandlolem, zaka 1776 vorsa vaddovun Igorjecho akar dilo ani 1817 vorsa tika Igorjecho dorzo dilo. Tea uprant 1 june 1883 vorsa novi Igorz bandunk bunyadi fator bosoilo ani 1886 vorsa ticher axirvad ghatlo. 1994 vorsa porot hea Igorjechi durusti keli.
Hi Igorz “Mannerist Neo-Roman” poddotin “Neo-Classicizing” chem khaxelleponnan bandlea.Ti modlea akarachi ani tika 3 malyeanche 3 khonn asat. Dusrea malyer ek vhodd vosro asa, ek Ghantt ani trikoni bhaleam sarke akarachem Bandop.
Copelam
Hea Ganvant sokoll boroilea tim Copelam asant:
Devull
- Shree Saunsthan Shantadurga - Chamundeshwari Kudtari Mahamaya
Shree Saunsthan Shantadurga Chamundeshwari Kudatari Mahamaya, hem duvull Avedem hangchea guddo vaddeant sthaplolem asa. Poilim hem devull 1560 vorsa kristanvachea xekddeant Curtorim ganvche Sandiwal vo Sandel hea vaddeant aslolem. Punn 16 vea xekddeant, dhormik bodolnneche bhirantik lagun hangche Devbhokt ani her lokamni hangache devinchem sthan bodlun poilim Chandravadi xarantlea xelvonnea ganvant vheleo ani uprant teo Avedem ganvant ghuddo, hea vaddeant vhorun tanchi stapnni keli. Tem devull aiz pasun Shree Saunsthan Shantadurga Chamundeshwari Kudatari Mahamaya hea nanvam guddo vaddeant asa. Ho ganv kepemchea talukent asa.
Mukel devi
Hea mondiracheo mukhel devi mhollear Shree Shantadurga and Shree Chamundeshwari Kudtari Mahamaya. Hea mondirache prottom murteo Shree Shantadurga and Shree Chamundeshwari Kudtari Mahamaya eka-mekache samkara Girbhagraha hatunt asat. Shree Chamundeshwari Shree Shantadurgechea uzvea vatten dovorleli asa.
Shree Laxminarayan, Shree Ganapati, Shree Mahadev, Shree Grampurush hanchi murti Shantadurga Chamundeshwari devllachea uzvea vattent stapit kelo
Tech porim, Shree Ravalnath hachi murti tea Devllache uzve vatten sthaploli asa. Hindu lok oxem mhantat kid or eka devllant tancho khaxa Ravalnnat asa zo lokanchi rakhonn korta.
Shree Jalmis hachi murti mukhel mondirache bhair eka daktulea fatrant asa. Tech borobar char Shree Mahrangan Shilas Udangi devlla mukhar ast.
Zatra
( Poush Pournima Zatrotsav)
Hea devllachem vorsa vollinchem fest mhollear Zatra (vo Poush Pournima Zatrotsav) hi Poush Punav hea disa zata. Hem fest tin dis mhonllear Paush : Shudha Trayodashi hea disamni zata. Hangche lok hem donui devi stapit korpacho dis pallunk hi zatra somorombdtat.
Sanjche vellar, te deivicheo dureo murti zatunt Devi aplo akar getat to vaprun palki toiar kortat. Tanheo dhomik vidhi palleo uprant teo Devi hea murtint aplo akar ghetat mhonn te mandtat. Ti Palki uprant devllache samkar bhonvddi korunk vortat. Uprant tea Devink panchgatt (food consisting of fruits) dakhoitat. Hem zoma zal’lea lokank te ditat. Hache uprant tea murti vorun mache samkar dovortat. Macher Kalotsav mhonnge sankasur he danavak marpacho dekavo zata. Tea danavak marle uprant devink nitoll korpak lagxil’lea nhoint vortat. Thimsor tea Devincher udok xitkaitat, ani teo vhorun devllant dovortat. Uprant zoma zal’lea lokank nattok polleunk mellta. Dusrea ani tisrea disa osloch kareakrom zata. Dusrea disa sanjechi mayurasan(mhonnge morachi palki) hachi bhonvddi kortat. Hea disamni ratcho kalotsov korinant. To fokt poileach disa zata. Tin disa uprant chovtea disachea fatodder, te maharat- he voddli palki mondirachi bovddi korunk vortat. Hea rothacho bharr(weight)dha ton (10 tonn) asa oxem tanche ek bhott sangta. Sokallche lok ekttaim zaun sangata zata te bhaxen ho Rath voddpak proitn kortat. Hea ratachi akhea devllachi bhonvddi kortat. Uprant to haddun suru zal’lea zagear haddun dovortat. Oxi hi zatra sompta.
Xikxonnacheo sovloti
Avedem ganvant ek sorkari prathmik xalla asa. Tech porim Immaculate Conception madyamik xalla asa. Heo xalla ganvchea bhurgeancho xikonnik vadd korunk adhar dita.
Immaculate Conception madyamik xalla hi ‘Goa Diocese of Education’ hi sonstha cholita.
Polleiat
Goy Wikivoyage
वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Lipiantor korpachim panam वर्ग:Romi panam