cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अस्पृश्यताय
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
शंख
शंखाचे दोन प्रकार आसात- वामनवर्त आनी दक्षिणावर्त. शंखाच्या आंगाचेर आशिल्ल्या पिळांवयल्यान हे प्रकार थारायल्यात. खरे शंख चड करून दक्षिणावर्त शंख दुर्मिळ आसात. पिळांच्यो रेगा अर्द्यो आसल्यार, बागरान त्यो पुराय केल्यार त्या शंखाचो दोश ना जाता असो समज आसा. हालीं दक्षिण भारतांत चडकरून रामेश्वर हांगा नकली शंख तयार करतात.
शंख फुंकनासतना कानाक लयल्यार एक गोड आवाज आयकूंक येता.
चंद्राक प्रसन्न करपाखातीर शंखाचें दान दिवचें अशें मत्स्य पुराणांत म्हळां. शंख वाजयल्याबगर देवाचें दार उगचें अशें वराह पुराणांत सांगलां. तशें केल्यार ती व्याक्ती दर एका जल्मांत भेड्डी जातली अशी भविश्यवाणी थंय केल्या. मंदिरांत शंख वाजोवपी मनीस सगळ्या पापांतल्यान मुक्त जाता अशें बृह्हनारदीय पुराणांत सांगलां.
पुर्विल्ल्या काळांत देवपूदेभशेन, राजाची आज्ञा सांगपाकूय शंख वाजयताले. शंखाचो झूजवाद्य म्बमूनय उपेग जाला. झूजाचे सुखातीक आनी झूज सोंपकच हें वाद्य वाजयताले. भारतीय झुजाक सुरवात जावचेंपयली भीष्मान शंख वाचयल्लो. ताच्या फाटल्यान कृष्ण आनी अर्जूनानूय शंख फुकिल्ल्याचें वर्णन मेळटा. दर एक झुजारी आपल्या शंखाक खाशेलें नांव दितालें महाभारतांत सांगिल्ल्या कांय नामनेच्या शंखांची आनी तांका धारण करतल्यांची नांवा अशी आसात-
पाच्ञजन्यं ह्रषीकेश देवदत्तं धनञ्जयं:| पौण्ड्रं दध्मौ महाशङखं भीमकर्मा वृकोदर :| अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिर :| नकुल: सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ||
अर्थ - श्री कृष्णान पांचजन्य, अर्जूनान देवदत्त, भयंकर कर्म करपी वृकोदरान (भीमान) पौंड्र, कुंतीपुत्र युधिष्ठिरान अनंतविजय आनी नकुल, सहदेव हांणी सुघोष आनी मणिपुष्पक हे शंख वाजयले.
वैद्यकशास्त्रांत शंखाक खूब म्हत्व आसा. ताचें म्हत्व सांगपी एक सूक्तय अर्थवेदांत आसा. तशेंच आयुर्वेदीय ग्रंथातूय ताचें खाशेले गूणधर्म सांगल्यात.
भारतीय शिल्पशास्त्रांत शंखाचो प्राणिजो रत्नांत आस्पाव केला. धवासर हळदुवो शंख बरो म्हण्टात. तशेच बारीक तोंडाचें. फुगिल्ल्या आकाराचे आनी स्निग्ध शंख मोलादीक मानतात.
बंगालांत शंखाक खूब पव्त्र मानतात. दर एका मंगल कार्यांत थंय शंख नाद करतात. शंखापासून तरातरांची काखणां तयार करतात. हें काम करपी लोकांक शंखकार ह्या नांवान वळखतात. हालींसरा शंखाचे विविध कलाक सुराचे नमुने विक्रेखातीर दवरिल्ले दिसता.
विज्ञानिक शास्त्रा प्रमाण, शंख हें एका खाशेल्या जलरांचें संरक्षणाचे कवच आसा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Touxeanchem Fest
Touxeanchem fest tollauli gamvant vhodda dobajean sant anachem fest monoitat. Toxench agond, bodd'ddeam, olaule,porra ani fonddeant hem fest monoitat.
Hozarani lok hea festak yetat. Kristamv lokambhair hindu dhormache lokuy hea festak ayil'le pollounk mellttat. Hea festa fattlean axil'li ek vilkxonn porompora az legit cholot ailea. Zaitim tornnattim halinch logn zal'li toxim bhurgem naxil'lim ghovo bailam hancheo zoddeo hea festak yeun aple angounnicheo denngeo zoxem kuler, hudd'dda dall, touxim, kanknnam (chuddo) jezuche ajyeche murte mukhar dourun magnnim kortat. Choddso lok bhurgeanchea dennea khatir ani boro ghorkar va bori ghorkan'n mellchi mhunn magtat. Choddxea zannanche magnnem purai zata ani sant anank argam ompotona tel, vati, dhup, nal'l ani fulam bhettoitat.
Him magnnim ani denngeo bhettoupachi chal purtugezanchea kallar suru zal'li. Him magnnim tea kallar purtugez bha bhaxentlean mhonnttalim. Dekhik – chole lakddache kuler va chomcho bhettoun SENHORA TOMAI COLHER, DAI MULHER oxem mhonnttale. Mhollear saibinni, ghe hem kuler ani mhaka ghorkan'n di. Choleo mutthbhor huddid bhettoun SENHORA TOMAI URIDO, DAI MARIDO oxem mhonnttalim. Mhonnlear saibinni, he ghe huddid ani di mhaka ghorkar. Novich kazari ani ani bhurgem naxil'li ghovo baileche zoddpem touxem bhettoun SENHORA TOMAI, PEPINO, DAI MENINO oxem mhonnttalim, mhollear saibinni, ghe hem touxem ani di mhaka bhurgem. Him kaim magnnim soddlim zalear anik ek magnnem amkam melltta tem mhollear SENHORA TOMAI, DAI FILHA mhollear saibinni, ghe him kaknnam ani mhaka dhuv di.
Toxinch anik ek porompora polloupak melltta. He poromporent logn somskar ghetil'le ghovo baileche zoddpem chuddo bhettoun tanchea kazari jivitant xanti ani saibinnicho axirvad ascho mhonn magtat. Sant ana hika choleanchi, bhurgem naxil'lea zoddpeanchi, gurvar bailanchi, vauraddeanchi dhoninn mantat. Toxench sant anam kazari jivitant xanti sambhallun dourota, ghovo baile modi zaupi zhogdde pois korta oxem lok manta.
Ghorkan'ni khatir kuler va chomcheachi denngi
Hi porompora yeuropant chodd korun vels hea vatthrant choltali. Thoinche tornnatte apnnem aplea hatani toyar kel'lem kuler choli ghetlem he axen chole voranchi voram kuler toyar korpant sartale. Tem kuler cholyen ghetlem zalear te cholyek to cholo manoula oso orth zatalo ani hanga saun tanchea mogachi survat zatali. Uprant cholean cholyeche kalliz jikhlear tem kuler moladik oxem manun tanchea ghorache khoinchey eke vonnttik laitale. Tor heach visvasan apnnak ek bori choli va ghorkan'n mellchi mhonn chole sant anak kuler bhettoitat
Cholo va ghorkarakhatir hudd'ddanchi denn
Huddid ho ek jeunnacho podarth. Oxem mhonntta adlea kallar khoinchyai suvalleak choleo choleam khatir jeunn vaddttaleo ani hache voilean choli tea cholea ani tachea ghorcheamvixi kallji dakhoitali. Choleak cholyen kel'le jeunn ruchik laglem ani toxem tannem tika sanglem zalear tea choleak ti choli auddlea oso orth zatalo ani uprant ghorantole vangddi tanche soirigotichi toyari kortale. Haka lagun choli hudd'ddanchi denngi divn apleak boro ghorkar mellcho mhonn magtali.
Bhurgeam khatir touxeachi denngi
Touxem bhettoup mhollear pruthument utopn'n kel'lem foll bhettoup. Santan tollauli hea gamvant pausalleant vegvegolle torechi touxim zatat ani hench foll lok sant anank bhettoitat ani bhurgeachea dennea khatir magtat.
Cholye khatir ani novea kazarancher besamv poddpa khatir kel'li chuddeanchi bhett
Bhartantole porompore promann choddxeo bailo kanknnam ghaltat. Chodd korun lok sant anak chuddo bhettoitat. Adim sangil'le promann sant anam ghovo – baile modlo mog vaddoita. Tankam sambhallotta. Sonkxttam pasun pois dourota ani tanche modlo ekoutt vaddoita. Hea karnnak lagun lok chuddo bhettoun apli magnnim sant ana vorvi deva mukhar dourota.
वर्ग:Konknni वर्ग:Festam, Zatra ani Porbo वर्ग:Romi panam
चिली
, दक्षिण अमेरिकेंतलो देस आसा। ताची राजधानी सॅंटियागो नगर आसा।
चिली रिपब्लिका दे चिली. दक्षिण अमेरिकेच्या अस्तंती दर्यादेगेवेलो एक देश. हाची दक्षिण-उत्तर लांबाय सुमार ४,४८० किमी.; जाल्यार उदेंत-अस्तंत रुंदाय सरासरी १९२ किमी. क्षेत्रफळ: ७,५६,९४५ चौ. किमी.; विस्तारः सुमार १७* २५' दक्षिण ते ५५* ५९' दक्षिण आनी ६७* अस्तंत ते ७५" ३०' अस्तंत.
'जमर्नीची शेवट' ह्या अमेरिकन इंडियन उतरावेल्यान ह्या देशाक चिली अशें नांव पडलां. चिलीचे उत्तरेक पेरू आनी बोलिहिया, उर्देतेक आर्जेटेिना आनी बोलिव्होया, दक्षिणेक ड्रेक पॅसेज आनी अस्तंतेक पॅसिफोक म्हासागर आसा. पॅसिफिक दर्यातले वान फेर्नादेस, ईस्टर, सँन, अँब्रोझो, साम लोकसंख्याः १,१२,७५,४४० (१९८२).
भूयवर्णन
भुंयरचणुकेचे नदरेन चिलीचे तीन स्वभावीक वाटे जातात ते म्हळ्यार- उदेंतेवटेनचो ऊंच अँडीज पर्वत, अस्तंतेच्या दर्यादेगेवेल्यो दोंगरावळी आनी ह्या दोनूय वाठरांतलें देगण. हांगाचे सगळ्यांत चड उंच दींगरातेमक मावंट ओहोझ देल सालादो हें आसा.
दोंगरामदीं पॅपास हीं तणाचीं व्हड मळां आसात. चिलींत बरेच खेप भूयकांप जाल्ले आसात.
हवामान
हवामानाचे नदरेन चिलीचे सादारणपणान पांच वांटे जातातः १) नॉर्ते ग्रांदे म्हळ्यार उत्तरेवटेनचो भाग. हांगा आतामाका हो। व्हड उसू पडिल्लो प्रदेश आसा. वसाँचीं वसाँ हांगा पावस पडना. २) नॉर्थ केल्यार हांगा उश्णताय उणी आसा. ३) आकान्काग्वाः न्हंयसावन दक्षिणेवटेन कॅन्सेंप्सिअॉन शारालागींमेरेनची वाठार ही तिसरो विभाग हांगाचे हवामान २.५° से. ते २९° से. मेरेन आसता.
पावसाचे वसुंकी प्रमाण ५० सेंमी. ते १०० सेंमी. मेरेन आसता. ४) मध्य दक्षिण चिलीः हांगा वसूयभर भरपूर पावस आसता आनी हवा थंड आसता. ५) दक्षिण चिलीः हांगा सुमार ५०० सेंमी. पावस पडटा आनी थंडसाणूय चड आसता. दर्यादेगेकडल्यान येवपी हंबोल्ट ह्या वायांक लागून हवामान थंड उरता.
लोआ, बीओ व्हीओ, मायपो, ईटाटा, कॉप्यापो आनी आकान्कागुआ ՎՋԿ Կ चिली ह्यो हांगाच्यो मुखेल न्हंयो. तेभायर यांकीवे आनी रांको ही व्हड तळीं आसात.
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण अमेरिकेंतले देस वर्ग:देवनागरी पानां
गोरखपुरी, फिराक
(जल्म: २८ ऑगस्ट १८९६, गोरखपूर – उत्तर प्रदेश).
भारतीय ज्ञानपीठ पुरस्कार फाव जाल्लो एक म्हान उर्दू कवी. ताचें मूळ नांव रघुपतिसहाय, पूण फिराक गोरखपुरी ह्याच नांवान ताची चड नामना आसा. गोरखप्रसाद ‘इबरत’ होय एक कवीच आशिल्लो. ताणें घरा तज्ञ शिक्षक दवरून, तांचेवरवीं ताका घरचेघराच मुळावें शिक्षण दिलें. गोरखप्रसाद ‘इबरत’ होय एक कवीच आशिल्लो. ताणें घरा तज्ञ शिक्षक दवरून, तांचेवरवीं ताका घरचेघराच मुळावें शिक्षण दिलें. १९१३ वर्सा तो गोरखपुर शारांतल्या सरकारी ज्युबिली हायस्कुलांत मॅट्रीक जालो. उपरांत अलाहाबाद शारांतल्या न्यूर सेंट्रल कॉलेजींतल्यान ताणें इंग्लीश साहित्य, इतिहास, पर्शियन भास-साहित्य आनी तत्वगिन्यान हे विशय घेवन बी. ए. ची. पदवी घेतली. उपरांत ताणें राष्ट्रीय चळवळींत वांटो घेतलो. १९२० वर्सा तो आग्रा बंदखणींत आसतना ‘निगार’ हें उर्दू नेमाळें वाचून तातूंतल्या ‘फानी’ ह्या कवीच्या काव्याचो ताचेर प्रभाव पडलो. फुडें १९२१ वर्सा तो कांय काळ लखनौ बंदखणींत आशिल्लो. १९२३-२७ वर्सा मेरेन तो अलाहबादचे अखिल भारतीय काँग्रेस समितीचो उपसचिव आशिल्लो. उपरांत अलाहाबाद विद्यापीठांत तो इंग्लीश ह्या विशयाचो प्राध्यापक आशिल्लो. १९६० वर्सा तो ह्या विद्यापीठांतल्यान निवृत सजालो.
इंग्लीश कवी वर्डस्वर्थ आनी उर्दू कवी मीर, मुसहफी आनी गालिब हांचो ताचेर प्रभाव पडिल्लो. ९१६ वर्सा ताणें काव्य रचना करूंक सुरवात केली. रूहे काईनात’ (१९४५) हो ताचो पयलो कवितांझेलो. ‘गुले नग्मा’ (१९५९) ह्या ताच्या गझल, रुबाया आनी हेर कवितांच्या झेल्याक ज्ञानपीठ पुरस्कार फाव जालो.
ताका इंग्लीश आनी हिंदी साहित्याचो खोलायेन अभ्यास आशिल्लो. आपले खर कल्पनाशक्तीवरवीं ताणें मोग आनी जीण हेविशींचो आगळो दिस्टावो आपल्या काव्याअंतल्यान उक्तायलो. खास करून काव्यांतल्यो पारंपरीक कल्पना बदलपाकडेन ताणें चड लक्ष दिलें. भारतीय दायज आनी संस्कृतायेचो प्रभाव ताच्या काव्याचेर पडिल्लो दिसता. ताच्या ‘रुप’ (१९५७) ह्या रुबाया झेल्यांत तें चड करून जाणवता. ‘गझल’ ह्या काव्यारचनेच्या प्रकारांत ताचो वावर म्हत्वाचो आसा. वॉल्टर पेटर, कोलरिज आनी रस्किन ह्या कलासमीक्षकांचे परंपरेंतल्यान ताणें उर्दू काव्याचें समीक्षण केलां. ‘अंदाजे’ (१९४४), ‘उर्दू की इष्किया शायरी’ (१९४५), ‘हाशिये’ (सुमार १९४७) हे ताचे कांय समीक्षात्मक ग्रंथ आसात. लाहोर शारांतल्यान उजवाडाक येवपी ‘नकश’ ह्या नेमाळ्यांतल्यान ‘मनआनम’ ह्या सदराखाला ताणें साहित्य, मोग, लैंगिकता आदी विशयांचेर आपले विचार मांडल्यात.
टागोराच्या गीतांजलीचे आनी एकशे एक कवितांचे ताणें उर्दूंत अणकार केल्यात. ते भायर ताचे हिंदींत पांच आनी इंग्लीशींत सात ग्रंथ आसात. ‘शुल-ए-साझ’, ‘गजलिसआन’ (१९६५), ‘शब्नमिस्तान’ (१९६५), ‘शिरीस्तान’ (१९६६), ‘चिरागाँ’ (१९६६) आनी ‘गुल्बांग’ (१९६७) हे ताचे कांय म्हत्वाचे कवितांझेले. ‘पिछली रात’ (१९६९) हो ताणें आपल्या स्वताच्याच वेंचीक कवितांचो झेलो उजवाडाक हाडलो.
उबालदो पॉल फर्नानडीस
उबालदो पॉल फर्नानडीस हो एक तियात्र कलाकार.
जल्म
उबालदो पॉल फर्नानडीस हांचो जल्म २० मार्च १९५१ ह्या दिसा मुंबय हांगसर जाल्लो. ताच्या आवयचे नाव मारीया जाक्विना आल्मेडा आनी बापायचें नाव जोझ पॉल फर्नानडीस. तांचो मुळावो गाव मार्ना शिवोली जावन आशिल्लो.
वावर
बेर्नार्द दे आल्दोना हांच्यानी बरयल्या ‘गुन्याव कोणाचो’ ह्या तियात्रांत ७ जानेर १९६७ ह्या दिसा पी.टी भांगवाडी हांगसर तांच्यानी आपल्या जिवितातलो पयलो पार्ट केल्लो. गोंयान आनी मुंबयन तांच्यानी ३०० तियात्रानी वाटो घेतला तातूतली ‘वावराडी’, ‘भीम तोशे भाट’, ‘सात दुखी’, ‘मनीस व्हो देवचार’, ‘बेबदो’, ‘खरो अमीग कोण’, ‘माय म्हाका सांगताली’, ‘दोयालपोन्न’, आदी ही कांय तियात्रां जावन आसात.
ताणी कीड बॉक्सर, आल्फ़्रेड रोज, जे.पी. सोब्जालीन, सायब रोचा, डॉ. वी.आंतांवँ, वाझ दे पिलेर्न, जेआर. रॉड, सी.आल्वारीस, आदी सारकील्ल्या डायरेक्टरांच्या तियात्रांनी वाटो घेतला.
पोलियो हें दुयेंस आसताना सुद्दा उबालदो माचियेर तियात्रांनी वाटो घेतलो आनी कातारां सुद्दा गायतालो. कुवेटाक पांच वर्सा टेलर म्हूण कांम करताना ताणे एच.ब्रीटोन, मेंडीस ब्रोझ, मार्कुस वाझ, झेवियर गोम्स, जेआर कुगन, दोस्त कुमार आदी हांचे खातीर तियात्रांनी कांम केल्ले.
उबालदोन ‘घुट’ ह्या सी आल्वारीस हांच्या टँली फिल्मांतली सगळी कातारां गायल्यांत.
मानवेंद्रनाथ रॉय
मानवेंद्रनाथ रॉय (जल्म - इ. स. 1887 मरण - 25 जानेवारी 1954) भारताचे स्वातंत्र्य चळवळींतल्या क्रातिकारक, आंतरराश्ट्रीय साम्यवादी चळवळीचो सुरवातीच्या काळांतलो अग्रणी आनी स्वतंत्र बुध्दीमत्तेचो व्हड तत्वचिंतक.
मार्टीन ल्युथर किंग ज्युनिअर
आवड
किंग हाका ल्हानपणासावन गायनाची खूब्ब आवड आसली.ताची आवयलेगीत इगर्जेंत गायन करताली.ल्हान आसताना किंगालो एक इश्ट गौरवर्णीय आसली.
मानवेंद्रनाथ रॉय
बंगालच्या एका ब्राह्मण कुटुंबांत ताचो जल्म जालो. ताचें मूळ नांव नरेंद्र भट्टाचार्य. कॉलेजींत आसताना लेगीत तो राजकीय चळवळींत पडलो. तो दहशतवादी पंगडाकडेन चड आकर्शीत जालो आनी ताणें पिश्तोल वापरपाचें तशेंच बॉम तयार करपाचें शिक्षण घेतलें. जातीन मुखर्जी ह्या कांतिकारकाचे प्रेरणेन ताणें सशस्त्र बंडांतूय वांटेकार जावपाचें थारायलें. हाचोच एक वांटो म्हणून तो गुप्तपणान फादर मार्टिग आनी मानवेंद्रनाथ रॉय हीं नांवां घेवन इस्ट इंडिज, जर्मनी, चीन, जपान, आग्नेय आसियांतले कांय देळ, अमेरिका, न्यूयॉर्क, मेक्सिकोंत शास्त्रां मेळोवपाखातीर गेलो. मेक्सिकोक बोरोडीन हो फांकिवमत क्रांतिकारक ताका मेळ्ळो आनी ताच्याच प्रभावान तो पुराय साम्यवादी जालो. ह्याच काळांत इव्हलिन ट्रेंट हे अमेरिकन चलयेकडेन तो लग्न जालो. मेक्सिकोंत साम्ययवादी पक्षाची ताणें स्थापना केली. क्रांतीउपरांत मेक्सिकोंत घडलेल्या सरकारचें अध्यक्ष करांझा हाचो तो लागशिल्लो सल्लागार आसलो. लॅनिन ताच्या कार्यान प्रभावित जालो आनी 1917 वर्सा बोल्शेव्हिक्रांती सफळ जाले उपरांत रशियेच्या फुडाऱ्यांनी रॉयाक मॉस्कोकआपोवणें धाडलें. कम्युनिस्ट इंटरनॅशनलच्या (कॉमिन्टर्न) कार्यकारिणीचेर रॉय हाची नेमणूक केली. 1926 चे अखेर हे संघटनेंतल्या चारुय म्हत्वाच्या पदांचेर म्हळ्यार प्रेसिडियम, राजकीय मंडळ, कार्यकारी मंडळ आनी.
मार्टीन ल्युथर किंग ज्युनिअर
घडणूक
पूण ताज्या बापायक आपल्या चल्यान किंगावांगडा खेळिल्ले नाका आसलें. देखून ताणें आपल्या चल्याक फकस्त गौरवर्णीयांकूच शिकपाक मेळटाले. किंगाक खूब्ब वायट दिसलें. इतलें-तो निराश जालो. पूण तेन्ना ताका खबर नाशिल्लें की, हेंच ताका आयुश्यभर भोगचें पडटलें. वांशिक वर्णभेदाचे वायट परिणाम किंग हाका भोगचे पडलें. र्माच 1955 या म्हयन्यांत एक घटना घडली जाका लागून सगल्या जगाक मार्टिन ल्युथर किंग ज्युनिअर हाजी वळख जाली. क्लोडेटे केल्व्हिन या पंदरा वर्सा पिरायेच्या गुरवार चलयेन बशींत बसलेल्या जाग्या वयल्यान उठपाक न्हयकार दिलो. जे तेन्नाच्या जिम क्रो कायद्याच्या विरूदद आशिल्लें. तशीच गजाल रोजा पार्कस् हाणेंय बी केल्ली म्हूण तिका अटक केली. हाका लागून सगल्या कष्णवर्णियांनी मॉन्टगोमेरी बशींचेर बहिश्कार घालो. हो बहिश्कार 385 दीस चल्लो.हांतूंत किंग हाचो वाटो मोठो आसलो. ताणें फुडाकार घेवन हया वर्णविव्देशाचो धिकार केलो.ताज्या भाशणांनी लोक जागे जाले. पूण ह्या सगल्या मजगती ताचें घर बाँब घालून उडयलें,ताचो मानसीक छळ करपाचो यत्न जालो. ताका अटक जाली.पूण किंग फाटी सरलो ना.ताणें आंदोलन चालूच दवरलें.अखेर, हो वर्णव्देश करपी कायदो मॉन्टगोमेरी बस सेवेंतल्यान काडून उडयलो. मार्टीन ल्युथर किंग ज्युनिअर म्हणल्यार किदें हें ह्या वेळार अख्ख्या जगाक कळून आयलें. == ०४ अप्रैल, २०१७ संर्दभ भांगार भूंय ==
मानवेंद्रनाथ रॉय
संवसारीक काँग्रेसीचेर ताची निवड जाली. 1936 त चीनान क्रांतीचो मार्गदर्शक म्हणून ताका धाडलो. थंय बोरोडीन आनी रॉय हांचेमदीं मतभेद दाले. चीनांत क्रांती फसली. रॉय मॉस्कोक परतलो तो वेळमेरेन राशियेंत स्टालीनान सत्तासर्त सुरु केल्ली. तेन्ना रॉय बुरवारिनाच्या आदारान बर्लिनाक गेलो आनी 1930 वर्सा गुपीतपणान भारतांत परतलो.
मार्टीन ल्युथर किंग ज्युनिअर
घडणूक
वर्ग:देवनागरी पानां
मानवेंद्रनाथ रॉय
भारतांत सुरवेचो काळ ताणें अज्ञातवासांत डॉ. महमूद ह्या नांवान काडलो. कानपूर कटांत वांटेकार जाल्ल्याचो आरोप दवरुन ब्रिटीश सरकारान ताका बारा वर्सांची ख्यास्त फर्मायली. कादयेंतल्यान भायर सरल्या उपरांत तो काँग्रेस पक्षांत सामील जालो. पूण फुडाराक गांधीजीचे विचारसरणेकडेन रॉयाचे विचार जमना जाले. 1939 तल्या दुसऱ्या झुजाक भारतान तेंको दिवंक जाय अशें ताचें मत आशिल्लें. काँग्रेसींतल्यान ताणें भायर काडलो. 1942 त आपलें रॅडिकल डेमोक्रेटिक गटाक काँग्रेसींतल्यान ताणें भायर काडलो. 1942 चे चळवळी पसूनय तो पयस रावलो. 1948 त ताणें आपल्या पक्षाचें विसर्जन केलें. नवमानवतावादाचो विचार ताणें मांडलो.
रॉय हाणें स्वातंत्र हें सगळ्यांत उंचेलें मुल्य मानलां. स्वातंत्र्याचो तो कट्टो विरोधक आशिल्लो. स्वातंत्र्य, बुध्दिप्रमाण्य आनी समाजिक सुसंवाद हांचेरुच क्रांतीची उबारी आसता. व्यक्ती ही समाज आनी राज्य हांचेरुच व्हड आनी म्हत्वाची. समाजीक संघटनेपरस व्यक्तिस्वातंत्र्य म्हत्वाचें अशे ताचे विचार आशिल्ले. आपल्या ह्या विचारांच्या आदारान स्वतंत्र भारताखातीर ताणें एक राज्य घटनाय तयार केल्ली. उपचारिक उंचेलें शिक्षण घेनासतना मानवेंद्रनाथ रॉयाची गणना आर्विल्ल्या भारतांतल्या व्हड विद्वानांमदीं जाता. ताणें तत्वज्ञान, राजकारण असल्या विशयांचेर 65 ग्रंथ तशेंच 37 पुस्तकां बरयल्यांत. इंडिपँडँट इंडिया ह्या सातोळ्यांतल्यान ताणें बरेंच लिखाण केलां. ताचो बरेचशें बरप अप्रकाशीत उरलां.
दहशतवाद, साम्यवाद, राश्ट्रवाद आनी निमाणे कडेन नममानवतावाद असो विचार प्रवास जालो. दर खेपे तर्कशुध्द विचारीक आलोकनां उपरांतूच ताच्या मतांत बदल जालो. दर खेपे तर्कशुध्द विचारीक आलोकना खूश करपाखातीर ताणें केन्नाच तडजोड केली ना. देखून ताका अज्ञातवासांत रावचें पडलें इतकेंच न्हय तर वेंचणूकेंत ताच्या पक्षाची हार जाली.
मसुरीक इ. स. 1952त एका अपघातांत ताका अपंगूळपण आयलें. तरी ताचो वावर आनी लिखाण, वाचन, चिंतून चालूच आशिल्लें.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
जुआंव आगोस्तीन फेर्नांडीस
जुआंव आगोस्तीन फेर्नांडीस हो एक सुरवेचो तियात्र कलाकार.
जल्म
जुआंव आगोस्तीन फेर्नांडीस हाचो जल्म 14 डिसेंबर 1871 गोंयच्या मडगांव शारांत जातकच सुमार एक सप्तका उपरांत 29 डिसेंबर 1871 दिसा ताका बातिझ्म दिलो. ताची आवय मारीया फ्रांसिस्का माकुआ (Macau) ह्या शारांत आनी ताचो बापुय कोंसेसांव फेर्नांडीस एक तारवटी आशिल्लो.
शिकप
जुआंव आगोस्तीनाचें मुळावें शिकप गोयां राशोल सेमीनारींत, पुर्तुगेजींत्यान जालें. मागीर मुंबयच्या सेन्ट झेवियर हायस्कुलांतल्यान तो मॅट्रीक मेरेन शिकलो. आनी उपरांत रोखडीच ताणें ‘ फिलीप ऍन्ड कंपनीं’ त ‘केमिस्ट’ म्हूण नोकरी धरली. कांय काळा उपरांत तो स्वता फ्रांन्सांतल्यान वखदां हाडून विकपाक लागलो. एका पारशी मनशाच्या सांगातान ताणें ‘ सोराबजी होरमुसजी ऍन्ड कंपनी ’ मुंबयच्या ‘ क्रॉफर्ड मार्केटां ’ त सुरु केली. पूण थोडयाच तेंपा भितर त्या पारशी मनशान जुआंव आगोस्तीनाक फटयलो आनी दोगूय वेगळे जाले. जुआंवान मागीर ‘सिक्वेरा ऍन्ड कंपनी’ त चाकरी धरली. त्याच वेळार तेन्नाच्या ब्रिटीश सरकारान फ्रंसांतल्यान वखदां आयात करपाचेर बंदी हाडली आनी जुआंवबाबाचो धंदो बंद पडलो.
फामील
जुआंव आगोस्तीनाची पयली बायल रेजिना फेर्नांडीस ही साश्टींतल्या राय गांवची. ती कोंकणी माचयेची पयली अभिनेत्री जाली जेन्ना तिणें ‘भाटकारा’ ह्या तियात्रात अभिनय केलें, 22 नोव्हेंबर 1904. तांचें लग्न 22 ऑगस्ट 1892 वर्सा मुंबयच्या सेंट फ्रांन्सीस झेवियर र्इगजेंत जालें. रेजिना 20 डिसेंबर 1904 वर्सा सोंपली. ती भायर पडल्या उपरांत जुआंवबाब परतो काजार जालो तो सुरावलेच्या लुर्डझा मारीया हिचे लागीं. पयले बायले पसून जुआंवबाबाक मायकल आनी मानूएल हे दोगपूत तशेंच सोफीया आनी एनी ह्यो दोगी धुवो जाल्यो. दुसरे बायलेकडल्यान एन्टनी (टोनी) आनी यूनीन हे दोग पूत तश्योच रोझा आनी तेरेझा ह्यो दोगी धुवो जाल्यो. ह्या कुटुंबांतल्या सगल्या जाणांनी जुआंवबाबा वांगडा त्या त्या वेळार ताच्या तियात्रांनी वांटो घेतला आनी कांय जाणां ताचे वांगडा ग्रामोफोन रेकॉर्डीचेर गायल्यांत. पाय तियात्रिस्ताच्या आंगान तियात्राचो जो नाद आसलो, ताणें आपल्या दोगूय बायलांक, भुरग्यांक नातरांक, जावूयांक आनी कुंटुबाच्या कांय वागडयांक सुयोग दिवन तियात्र माचयेर पावतात तशीं केलीं.
तियात्र क्षेत्रांत योगदान
लुकासीनबाबान तियात्राक जल्माक घालो देखून तो तियात्राचो पाय. पूण पायच्या फाटल्यान ह्या आपुर्बायेच्या भुरग्यांक ल्हनाचो व्हड करुन ताचो बरो सांबाळ, अर्थअपुबाय, उदरगत आनी नांव करुन ताका नामना जोडून दिवपी पालक म्हळ्यार एकाधा बापोलयावरी जांव व्हडल्या भावावरी म्हालगडो जुआंव आगुश्तीनबाब तियात्राचो पालक जालो. लुकासीन रिबैर हो खरें म्हळ्यार पयलो तियात्रश्त आनी जुआंव आगुस्तीन फ्रर्नाडीस हो ताचो सुर्वेचो एक सांगाती पूण उपरांतच्या आपणाल्या जिवितभर, मरसर, जुआंव आगुस्तीनबाबान, तियात्राच्या मळार जो दोळे दिपकावणो वावर केलो ताची पावती म्हूण ताकाच ‘पाय तियात्रिस्त’ हो भैमान दितात. लुकासीनबाबासाकून दोशीं जातकूच जूआंवबाबान स्वताची ‘दों कार्लुश ड्रामॅटिक युनिटी’ ही कंपनी सुरू केली. ताचे चडशे तियात्र हेच कंपन्यांमार्फत माचछेर आयले. समुमार पन्नास वरसांचे ताचे तियात्री कारकिर्देत ताणें तिसांवयर तियात्र बरयले.
तातुंतले सोळा सतरा माचयेर आयले हातूंत, ताजें केल्ल्या मोलिएर,शेक्सपियर आनी अलेक्झांडर डयूमांस हांच्या रुपांतरांचोय आसपाव आसा. खुबश्या गजालीक सुरवात दिवपी तो आशिल्लो. तो पयलो मनीस जाणे कोंकणीतल्यान डीस्क तयार केल्लो जेन्ना तो आपल्या चलये सोफिया सांगांतां रिर्कोडींग करतालो. फुडाराचो हुस्को धरुन ताका आपले तियात्र प्रकाशीत कराची गरज दिसून आयली आनी अशें तरेन ताणे भाटकारा 1 -1909 ह्या वर्सा प्रकाशीत केलो आनी भाटकारा 2 जून 13 ,1916 वर्सा प्राशीत केलो. उपरांत जानेवारी 1937 वर्सा ताचे तीन तियात्र एकाच ग्रंथान ताणे उजवाडाक हाडले, भाटकारा ,वेन, आनी पाद्री जुजे वाज आनी दोतीचें केंस्ताव. ह्या वेळार आदीच फुडे ताणे साबार आनीक रंगभुमीची छापणावळ करची येवजण केली.
ताच्या दुसऱ्या ग्रंथात ताणें भाटकारा 2. बेबदो, बेल ऑफ कावेंल, पांडुरंग कुसमोनकार उजवाडाक हाडले. तिसऱ्या ग्रंथात, गोराल्दीना, रुकमींबाय राण्याचें त्रासांव, पाचव्या ग्रंथात म्हजो खापरी चाकोर, प्रोफेसर लेंताव, बोमबोयचो तेलिग्राफीस्त: अणकाररीत दोगूय वोयज, आनी तेग जाण तुब्बोकार, कुणबी जाकी हो ताचो तियात्र खास करुन चड नामनेक पाविल्लो आसा आनी ताणेच तो स्वता छापून हाडिल्लो. ताच्या कल्पक प्रयासा वरवी ताणे ह्या तियात्रात थळाव्या लोकांचे जिवीत ताची योग्यताय ह्या वर्णन बरे तरेन केल्ले पळोवक मेळटा. कुणबी जाकी हो ताचो तियात्र, तियात्र झेलो ह्या पुस्तकांत समावेश जाल्लो आसा आनी तो गोवा कोंकणी अकादली हाणी प्रकाशीत केला. कुणबी जाकी ह्या तियात्रातले कातांर ‘सीतीदान पाय घाल रें जाकी’ ह्या काताराचो ताल सामको जिवो आशिल्ल्यान आनी तें आयकपाक इतले बरो आशिल्ल्यान तें कारांर सर्वसामान्य लोका मदी फामाद जाल्ले. आयचे तियात्रीश्त, हिंदु पात्राचो अभिनय करतना जी भास वा पद्दत ते वापरतात, तिवूय जुआंव आगोस्तीनाच्या पांडूरंग कुसमोणकार तियात्राचेर आदारलोली आसा. ही पद्दत ‘पाय तियात्रीस्त’ सारक्या म्हान कलाकाराचे व्हडपण जें आमच्यान मोलावक जायना तेदे.
आपल्या वावरा वरवी, ताणें जो मान आनी झगझग तियात्र माचयेक हाडलो, तितलो गेल्या 116 वर्सांनी खंयच्याच तियात्रीस्तान हांडूंक ना. ह्या फुडें घडये तशें घडत, पूण तं काळूच सांगतलो. तो एक विशाळ चितपी आनी शीस्त सांबाळपी. एक व्हड उज्याचें आंगटे जावंक पावलें. ताचे इश्ट, सांगाती तियात्रीस्त आनी हेर गोंयकार ताका ‘कॉमीक फेर्नाडीस’ म्हण पाचारताले. आताचे पिळगेन ताका पळोवक सुद्दा ना, तरी लोक ताका ‘पाय तियात्रीस्त’ म्हण भेस बरे वळखतात, आनी वळखकूय फावो, कारण तियात्राक ताचे योगदान खूब. शेकी, फोकानेरांची भुमीका सोडून, वर्सा धांवता-धावता जुआंव आगोस्तीन बाबान कामतिच्या भमीको करपाचे धरलें. अशें अनेक तियात्रानी काम करुन, ताणे आपले खाशेले तियात्र बरोवपाक आनी दिगदर्शपाक सुरु केले. ताच्या दर एका तियात्रान, दर्जो भिकभितालो. बरोच काळ एसायो घेतल्या बगर तो आपलो नवो तियात्र चुकून परयान भायर घालूंक कबूल नासलो. ताच्या आंगात परीपुर्णनताय धांवताली.
कोंकणी खातीर ताणें केल्लो वावर
तो मोगाळ आनी दयाळपणाचो मनीस आनी कोंकणीच्या सुदरपणा खातीर ताणें जायते करून दवरलां. फावो तसल्या संस्थांक, इर्गजाक आनी वर्तमानपत्राक जशे परी ‘Instituto Luso Iindiano’ (Mumbai) ‘ St Sebastian Goan High School’. (Daul), Oxei Church (Bardez) ‘Goan Social Welfare League’ (Mumbai) ‘Associacao Dramatica Marganese’ (Margao) ‘Lepers Homo’ (Makzan) आदी. कोंकणीचे रोमी लिपयेतल्यान उजवाडाक येवपी The Goan Mail, Ave Maria आनी हेर नेमाळयांक तशेच गोंयतल्या V.Ixtt ह्या सगळयां पत्रांक तो मुजरी घेनासतना बरयतालो.
ताचो हेर वावर
जुआंवबाबान हेर तरेचेंय जायतें गद्य बरप केलां. ताणें कांय रोमांसी बरयल्यात आनी जायतें लेख ‘वावराडयांचो इश्ट’ ‘गोवा मेल’ ‘आवे मारीया’ बी नेमाळयांनी उजवाडा आयल्यात. कुणबी लोकांचीं गितां माचयेर हाडपी तोच पयलो. एच.एम्.व्ही.च्या रेकॉडीचेर कोंकणी गितां गावपीय तोच पयलो. ताचे वांगडा ताची पयली घरकान्नूय. वांटेकार आसा. 1910 त एच.एम्.व्ही. न जुआंवबाबाची पयली रेकॉर्ड काडली. ‘मोग मिरमिऱ्यांचो’ ‘गुपीत मोग’ बी पयलीं वयलीं. दोट्टी गितां ताणें आपणाली धूव, सोफिया हिच्या सांगातान गायल्यांत. ‘दोना सेसीलिया’, ह्या गितांतूय सोफियाचो आवाज आसा. ‘गोंयच्यो जाती’ हें जुआंवबाबाचें एक खूब गाजलेलें कांतार. संगिताची आनी चड करून कुणबी समाजांतल्या लोकसंगिताची ताची जाण तोखणाय करपासारकी. जनसामान्याच्या सुखदुख्खा कडेन आनी प्रस्नां कडेन तांचें बारीक लक्ष आशिल्लें, अभ्यास आशिल्लो. देखुनूच ताणें तियात्राचें साधन आनी शास्त्र वावरा खातीर नेटान वापरलें. खूब फूडलें चिंतपी, तळमळीन वावुरपी तो एक असामान्य कलाकार-सुधारक आशिल्लो हांतूंत मातूय दुबाव ना. 14 डिसेंबर 1871 त जल्मल्लो हो पाटांगडो तियात्रिस्त, 21 ऑगस्ट 1947.
संदर्भ
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
चायफी
चायफी (६२६९४०)
चायफी हे दक्षिण गोंयातल्या केपें तालुक्यातलो ५१ हेक्टर क्षेत्राचो गांव आसून २०११ च्या जनगणने प्रमाण ह्या गांवांत १९ कुटुंबाचे आनी पुराय ७७ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार केपें ३ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हांगा ४० दादले आनी ३७ बायलां आसात. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ३ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६९४० आसा.
साक्षरताय
सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमीटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमीटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ किलोमीटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत २ पिढीजात वैद्य आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना.
गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा.
गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उगडें गटार उपलब्ध ना.
नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक. हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी भौशीक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून भौशीक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रां ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना.
गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळण-वळण आनी येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ किलोमीटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमीटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनी तार ऑफीस ५ किलोमीटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवाचो पीन कोड ४०३७०५ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा.
गांवांत भौशीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र ५ किलोमीटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुविधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुविधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ किलोमीटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कुरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कुरियर ५ किलोमीटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शासकीय बस सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी बस सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला. सगळ्यांत लागीं कच्चो रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं स्वयंसहाय्य गट ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
भलायकी, पोषण आहार आनी मनरिजवण सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा.
गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा.
गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा.
गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसता. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसता. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसता. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसता.
२४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशीं कामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसता. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशीं कामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसता. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यां खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसता. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यां खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसता.
जमिनीचो वापर
चायफी ह्या गांवांत जमिनीचो वापर सकयल दिल्ले प्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
असोडें
असोडें
असोडें हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या सत्तरी तालुक्यातील ४९७.०५ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात २४ कुटुंबाचे व पुराय १२० लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार VALPOI १२ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ६४ दादले आनीक ५६ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६८३६ आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण ना. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण आसा. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं विधानसभा मतदान केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
असोडें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
असोडें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): CASHEW NUTS,COUNTRY LIQUOR,COCONUTS
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:सत्तरी तालुका/Sattari Taluka वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे वर्ग:गोंयचे गांव/Goenche Ganv
कोलंबिया
, दक्षिण अमेरिकेंतलो देस आसा। ताची राजधानी बोगोटा नगर आसा।
पळेयात
वर्ग:दक्षिण अमेरिकेंतले देस वर्ग:देवनागरी पानां
Colvachem Fama
Fam' hem vhodda umedin kolvechea gamvant monoitat. Minin jezuchea festachi maddi mhollear fam' ji kolvechea merses saibinniche igrjent zata. Hi igrz 400 vorsachi asa.Hanga festa poros fam' vhodda dobajean monoitat.Fam' novenachea poilea disa ani maddyecher besamv ghalun suru kortat. Okttoborachea dusrea somara fam' vhodda umedin kortat.Zom-i hozaramni lok ekttam-i yeun imajicho umamv gheupak yetat. Nnou disachim novenam fattlean fest monoitat.[1]
Itihas
Kaim vorsa uprant vorsan vors fam' monoupachi survat zali.Hea disa minin jezhuchi imaz lokank polloupak dourunk lagle.Tea imajichem besamv gheupak hozaramni lok ekttam-i yeupak lagle.Punn purtugalant zaupi kaim rajkaronni karnnank lagun sogllea dhormachea vhoddilamni jezhuit padrink raxol seminarint vochpapo adex dilo.Tachea vangdda te imazuy gheun gele.
Fama dis
Misa uprant padri vigar ani komfrareacho mukheli ti imaz lokank dakhoitat ani magir tachem pursamv kaddttat.Pursamv zatkoch imaz altarar dourotat ani taka nhamvoitat.Taka dhove kopdde ghalun lokankhatir umamv gheupak fuddem kaddttat.
Denngi mhonnun ful va paklli ditat.Ani igrje bhair misam choltat.Bhurgim naxil'lim auy bapuy thoim magpak yetat, ani zankam angounn kelea upront bhurgim zolmoleat oxem mantat tim angounn farik korpak yetat ani bhurgeancher arxivad ghalpak altarar dourotat.Tea disa besamv ghatil'lim bentinam vantt'ttat.[4]
Sandarbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Festam, Zatra ani Porbo वर्ग:Romi panam
Jezuchea Povitr Kallza Magnnem
Sacred Heart of Jesus - Prayer
FOLLADIK NOVEN JEZUCHEA POVITRA KALLZAK:
Bhov mogalla Jezu ani mojea Dhonia Tuvem sanglaim ' Magat ani ghexeat, sodat ani tumkam mellot, darar marat ani tem tumkam ugttem zait'.
Dhiravun tor, eka jivea bhavartan ani eka thir borvanxean tujeam bhasanvnneancher, jeo nipzoleat tujea bhov Povitra Kallzantleo ani sangun dileai tujeam nomoskaream vontanim, sorpottun khalteponnan tujeam paiam lagim, mogalla Dhonia, ailam magunk kor mhunn mojer ho upkar ... ( mag hanga tuka kitem zai tem)
Tujea bhair konna lagim hanv magum vhodde goddvaiechea Jezu, vortovtaai astana tum ek soronasleli zhor soglleam kurpanchi ani puneanchi? Khoim sodunk vochuum mojea Dhonia, nhoi zavn tuje kallzachea thoveant zantun attapleat tuje kakuticheo ani bolleponnancho sogleo girestkaio. Konnacher darar hanv maruum, nhoi zaun tujea bhov Povitra Kallzachea darar, zantlean toch Dev amche sori eta ani zantlean ami Tache sorim vetanv.
Tor tuka mojea Jezuchea Kallza, hanv ulo martam...
वजनां आनी मापां
वजनां आनी मापां : धान्य आनी हेर तरेचे पदार्थ, जमीन आदीच्या देवघेवीच्या वेव्हाराखातीर जोखपामापपाचीं सर्वमान्य तशेंच शासनमान्य अशीं मोलवाणेची उपकरणां.
इतिहास
ईजिप्त, सुमेरिया, अॅसिरिया, बॅबिलोनिया संवसारांतली अतीपुर्विल्लीं अशीं दोन तरेचीं वजनां (इ.स.आदीं ७००० आनी इ.स. आदीं ५०००) ईजिप्तांतल्या उत्तर वाठारांतल्या नाकडा हांगच्या पोरन्या थड्यांत मेळ्ळ्यांत. ह्या काळांत दोन वेगवेगळ्या संस्कृत्यो अस्तित्वांत आशिल्ल्यो. हातुंतलीं पयल्या प्रकाराचीं वजनां लांबसार वांटकुळीं आनी दुस-या प्रकारचीं वजनां शंखाआकाराचीं आसून हे दोनय प्रकार चुन्या फातरा पसून तयार केल्ले. हीं वजनां बीक्का पद्दतीचेर आदारिल्लीं आशिल्लीं. दुसऱ्या प्रकारच्या वजनाच्या काळांतय पारड्यो नाशिल्ली तांबड्या चुन्याफातराची एक तागडी मेळ्ळ्या.
इंग्लंडाचे पयले एलिझाबेथ राणयेच्या काळांतलीं वजनां हीं बीक्का पद्दतीचेर आदारिल्लीं वजनां चडकरून भांगरा - रुप्याचें वजन करपाक वापरताले. ईजिप्तांतल्या ३००० वर्सांचे राजवटींत तीं वापरांत आशिल्ल्यान फुडें ग्रीक रोमन आनी अरब लोकांनी हीं वजनां आपआपले राजवटींत वापरांत हाडलीं.
Jezuchea Povitr Kallza Magnnem
Ghal Saiba, mojer ek kakutichi nodor, magtam tuje lagim ani tujea kakutivont Kallzak mellot mojeanch khonixttaianim ani osoktaianim goroz tem nimit bhair ghalinam zaunk mojem prarton.
वजनां आनी मापां
इतिहास
इ.स. आदीं समार ३५०० सावन ईजिप्तांतली हायरोग्लिफिक लिपी आनी सुमेरियांतली क्युनिफॅार्म लिपी हांकां लागून थंयचीं वजनां आनी मापां हांचीं चित्रां आनी प्रत्यक्ष म्हत्वाचो असो पुरावो मेळ्ळो. त्या काळांतसीं वजनां तांबड्या चुन्या फातराचीं तशेंच घट्ट असा बेसाल्ट, डायोराइट आनी हेमॅटाइट फातरांची आसतालीं. (इ.स. आदीं सुमार ३१००) ते इकराव्या - बाराव्या राजवंशामेरेन बर्च फरक आसात.
तेराव्या ते सतराव्या राजवंशांतल्या काळांत सुमेरिया आनी बॅबिलोनिया देशांत फकत हेमॅटाइट फातरापसून तयार केल्लीं वजनां वापरताले. तांचे आकार एकाद्र्या न्हिदिल्ल्या बदकावरी आसून, तांचीं वजनां कांय ग्राममेरेन ते ६०.५५ किग्रॅ. इतल्या व्हड वजनाचीं आसतालीं. तांचेर उर - निनगिर - सु' (लेगॅशचे राजे) हें नांव कोरिल्लें आसतालें. ह्या राजांचो काळ इ.स. आदीं सुमार २५३० आशिल्लो. व्हड वजनाचें मोलय आशिल्ल्याचें दाखयताले.
Jezuchea Povitr Kallza Magnnem
Punn, eh bhov Povitra Kallza, kosloi zanv tuzo nivadd hea mojea magnnea sorim, hanv tuka man ani onod dinvcho, magnnim ani chakri korcho kednanch soddcho nam.
वजनां आनी मापां
इतिहास
इ.स. आदीं सुमार २०००-१८०० च्या काळांत सुमेरियांतल्या इरेक आनी अर हांगा सामक्या चकचकीत आनी गुळगुळीत अशा हेमॅटाइटच्या फातरांचीच नागपुरी बोरांवरी पूण सपाट भाग आशिल्लीं वजनां तयार करपाची प्रथा आशिल्ली. उपरांतच्या काळांत परत बदका आकाराचीं आनी काळ्या हेमॅटाइट फातरापसून वजनां तयार करूंक लागले.
ईजिप्तांतल्या इ.ल. आदीं १५०० ते १४५० ह्या शतमानांत तिस-या धटमीझ हाच्या काळांत थीब्झ हांगाच्या ॲमन देवाच्या देवळांतले वण्टीर एक व्हड तागडेचें चित्र आसा. उत्तर ईजिप्तांतल्या टेल एल अमार्ना हांगाच्या इ.स. आदीं सुमार १३७० ते १३५० तसी वापरांत आशिल्ली एक तागडी मेळ्ळ्या.
Jezuchea Povitr Kallza Magnnem
Ghe Saiba, kakutin hi moji sompurn khalteponnachi korni tujea nomoskarea Kallzacheam formonnak, jim hanv kallzanthan otrektam polleunk pall'lelim hanvench moje sorim ani sogleam rochnnanim sasnanchea sasnnank. Oxem zanv.
Amen
वजनां आनी मापां
इतिहास
इ.स. आदीं आठव्या शतमानांत टायग्रीस न्हंयेचे उत्तरेवटेनच्या वजनां आनी मापां : धान्य आनी हेर तरेचे पदार्थ, जमीन आदीच्या देवघेवीच्या वेव्हाराखातीर जोखपामापपाचीं सर्वमान्य तशेंच शासनमान्य अशीं मोलवाणेची उपकरणां.
इतिहास : ईजिप्त, सुमेरिया, अॅसिरिया, बॅबिलोनिया:संवसारांतली अतीपुर्विल्लीं अशीं दोन तरेचीं वजनां (इ.स.आदीं ७००० आनी इ.स. आदीं ५०००) ईजिप्तांतल्या उत्तर वाठारांतल्या नाकडा हांगच्या पोरन्या थड्यांत मेळ्ळ्यांत. ह्या काळांत दोन वेगवेगळ्या संस्कृत्यो अस्तित्वांत आशिल्ल्यो. हातुंतलीं पयल्या प्रकाराचीं वजनां लांबसार वांटकुळीं आनी दुस-या प्रकारचीं वजनां शंखाआकाराचीं आसून हे दोनय प्रकार चुन्या फातरा पसून तयार केल्ले. हीं वजनां बीक्का पद्दतीचेर आदारिल्लीं आशिल्लीं. दुसऱ्या प्रकारच्या वजनाच्या काळांतय पारड्यो नाशिल्ली तांबड्या चुन्याफातराची एक तागडी मेळ्ळ्या.
Jezuchea Povitr Kallza Magnnem
Polleiat
Sacred Heart of Jesus
वर्ग:Konknni वर्ग:Roman Catholic anchim Magnnim वर्ग:Romi panam
वजनां आनी मापां
इतिहास
Measuring_tools_in_the_year_of_queen_elizabet.
इ.स. आदीं आठव्या शतमानांत टायग्रीस न्हंयेचे उत्तरेवटेनच्या ॲसिरिया राजवटीन फातरा जाग्यार ब्राँझाचीं तशेंच तांब्याचीं वजनां प्रचारांत हाडलीं. ह्या वजनांचो आकार सुशेग घेता अशा कलापूर्ण शींवाचो आसतालो. अशा शींवाकृती वजनांचो एक पुराय संच ॲसिरिया राजांच्या इ.स. आदीं ७४५ ते ७०५ ह्या कालखंडांत तयार जाल्लो, निमरूद हांगाच्या राजवाड्याच्या प्रवेशदाराकडे मेळ्ळा. व्हड वजनांक उखलपाखातीर ब्राँझाच्यो मुठी आसून ल्हान वजनांक व्हान वांटकुळ्यो मुदयो आसताल्यो. हीं शींवाकृती वजनां अदर्या शेकेल सावन ते २ टॅलेट मेरेन म्हळ्यार ६०.३०३ किग्रॅ. मेरेन सद्याच्या मोसूल गांवालागच्या खोर्साबाद ह्या पुर्विल्ल्या नगराच्या अवशेशांत मेळ्ळ्यांत. ॲसिरियाचे हे धर्तेच्या वजनांनीं नांवां अशीं : १ टॅलेट ६० मिना, १ मिना ६० शेकेल, शेकेलचें वजन सुमार ८.३६ ग्रॅ. आशिल्लें. हे पद्दतीक फुडें 'डारिक' हें नांव पडलें.
पुर्विल्ल्या काळांत मध्य तें उदेंतेतल्या वेगवेगळ्या देशांत वापरांत आशिल्ल्या प्रमाणभूत वजनांत शेकेल आनी मिना हीं नांवां सगळ्याक आसतालीं. पूण ईजिप्तांत केडेट हें एकक धरून ताचे धा पटीन डेबेन ( १० केडेट), सेप (१०० केडेट) हीं प्रचारांत आशिल्लीं -(१)पेएम (पॅलेस्टाइन, इझ्राएल); (२) डारिक (सुमेरिया, बॅबिलोनिया, ॲसिरिया); (३) स्टेटर (आर्य, अकिअन); (४) केडेट (ईजिप्त); (५) नेसेफ (सिरिया); (६) खोरिन (पर्शिया);(७)बीक्का (ईजिप्त); (८) सेला (फिनिशिया).
ग्रीक वजनां: हांगां दोन मुखेल आनी प्रमाणभूत अशीं वजनां प्रचारांत आशिल्लीं. एक ईजायना आनी दुसरें अथेन्स.
१) ईजायना: हें १२.४४ ग्रॅम वजनाचें एकक आसून ताच्या ½ भागाक ड्राक्मा आनी १/१२ भागाक ओबोल अशीं नांवां आशिल्लीं. ड्राक्मा ६.२२ ग्रॅमांचो आनी ओबोल १.०३७ ग्रॅमांचो आशिल्लो. तशेंच १ मिना = ५० स्टेटर = १०० ड्राक्मा = ६२२.०८ ग्रॅम. आसतालीं. हीं वजनां ब्राँझ आनी शिशाचीं आसून कांसवा आकाराचीं आसतालीं. २)अथेन्स: हें ८.७५ ग्रॅम वजनाचें आसून ताच्या ½ भागाक ड्राक्मा आनी १/१२ भागाक ओबोल हीं नांवां आशिल्लीं. तशेंच १ मिना = ५० स्टेटर = १०० ड्राक्मा = ४३७.५ ग्रॅ. आशिल्लीं. हीम वजनां ब्राँझाचीं आनी शिशाचीं आसून ताचेर धुबडाचें चित्र कोरिल्लें आसतालें. ह्या वजनाचे प्रमाणभूत नमुने जनतेच्या संदर्भाखातीर अथेन्स शारांत दवरताले. ह्या दोनय प्रकारांत १ टॅलेट = ६० मिना हेंच प्रमाण धरिल्लें.
रोमन वजनां: हांगा इ.स. धाव्या शतमाना लावन ब्राँझाचीं नाणीं आनी वजनां प्रचारांत आशिल्लीं. इ.स. आदीं सुमार ३३८ लावन निश्र्चीत आकाराचीं छाप आशिल्लीं नाणीं आनी वजनां रोमन आनी लॅटीन लोकांत प्रचारांत आयलीं. नाण्यांचे स प्रकार आसताले. तातुंतल्या एककाचें नांव ॲस आसून वजन इट्रुस्कन आनी ऑस्कन पौंडा इतलें म्हळ्यार ४२१० ग्रेन (२७२.८१ ग्रॅ.) आशिल्लें. ½ भागाक सेंमी, ⅓ भागाक ट्राइन, ¼ भागाक क्वाड्रन, १/६ भागाक सेक्सटन आनी १/१२ भागाक अनचीअ अशीं नांवां आशिल्लीं. उपरांतच्या काळांत ब्राँझ नाण्या जाग्यार रुप्याचें दीनेअरीअस १ अनचीअ (२७.४१ ग्रॅ.), ७२ दीनेअराय = १ लिब्रा (पौंड), १ लिब्रा = १२ अनचीअ (औंस) = ३२८.९ ग्रॅ. ब्रिटीश संग्रहालयांत आशिल्ल्या पोरन्या वजनाच्या नमुन्यांत १० लिब्रालावन ¼ अनचीआमेरेनचीं वजनां आसात. वेपारधंद्याखातीर ही पद्दत रूढ आशिल्ली. २ ओबोल = १ स्क्रिप्युलम (स्क्रुपल), २४ स्क्रिप्युला (स्क्रूपल)= १ अनचीअ आनी १२ अनचीअ = १ लुब्रा.
अरबी वजनां:इ.स. पांचव्या ते आठव्या शतमानांत अरब लोकांत वजनाच्यो तीन पद्दती रूढ आशिल्ल्यो. ह्यो शेकेल ह्या एककाचेर आदारीत आशिल्ल्या आनी ताचे ½ भाग, ¼ भाग केल्ले आसताले. ह्या तीन पद्दतींतल्या वजनाच्या एककाचीं नांवां आनी मुल्यां अशीं : (१) दिनार: (४.२१२ग्रॅ.) (२) दि-हेम: (२.९१६ ग्रॅ.)रुपें जोखपाखातीर वापरताले. (३) दि-हेम (३.१८ ग्रॅ.) हें वेपार धंद्यांत वा भांगरा - रुप्याचो लगडी जोखपाखातीर एकक म्हूण वापरताले. ह्या एककांचें नेमकें पण ०.१३ ग्रॅ. हे मर्यादेत इ.स. १२५९ मेरेन तिगोवपांत आयिल्लें. अरबांनी आपली एककां शेजारच्या ग्रीस, पर्शिया, ईजिप्त आदी देशांत प्रचलीच आशिल्ल्या एककांक सहजपणान भागू शकतलीं अशीं केल्लीं. दि-हेम एककाचे १६ भाग करून दर एका भागाक किरत म्हण्टाले. १० दु-हेम = १ वुकीये आनी १२ वुकीये = १ रोटल. तशेंच १ किरत = ३ हेब्बे (जवाचे दाणे) वा ४ कांबेह (गंवांचे दाणे) अशी विभागणी केल्ली. ब्रिटीश आनी युरोपीय देशांतल्या उपरांतच्या काळांतल्या प्रमाणभूत वजनांचेर सगळ्यांत चड प्रत्यक्ष प्रभाव पडिल्लो ह्यो सगळ्यांत पोरन्यो अरबी वजन पद्दती आसात.
फ्रेंच आनी हेर वजनां:(आठवें ते एकुणिसावें शतमान) मध्य युगांत वजनाच्यो वेगवेगळ्यो पद्दती प्रचारांत आशिल्ल्यान वेपा-यांमदीं वादविवाद चड जाताले. देशादेशांतूच न्हय जाल्यार प्रांताप्रांतांत आनी शारांशारांत लेगीत वेगवेगळे तरेचीं वजनां आसतालीं. पूण पोरनो रोमन पौंड युरोपांतल्या चडशा वाठारांत अठराव्या शतमानामेरेन वैजकी आनी वखदांच्या कामांखातीर वापरांत आशिल्लो. ह्या पौंडाचें विभाजम अशें १२ औंस = ९६ ड्राक्मा (ड्राम) = २२८ स्कूपल = ५,७६० गंवाचे दाणे अशें केल्लें.
फ्रेंच वजनां: पॅरिसांत मेट्रिक पद्दत येवंचे आदीं थंयचें मुखेल वेपारी वजन एकक 'प्वे द मार' हें आशिल्लें. ताचें विभाजन अशें केल्लें १ लीव्हर = २ मार = १६ औंस = १२८ ग्रो = ३८४ देन्झे = ९,२१६ ग्रेन. लांगदॅाक आनी आर्येझ वाठारांत वेगळेट एकक प्रचलीत आशिल्ले. कॅरॅनझे हें एकक गोरवांमांसाच्या वजनाखातीर, १०० लीव्हरांचो क्विंटल जड वेपारी वजनाखआतीर जाल्यार, जहाजांतल्या मालाखातीर टन हें एकक वापरताले. टन द मीर हें प्वे द मार पद्दतींत २,००० लीव्हरांचें वजन आशिल्लें. पोरनो रोमन पौंड पेरिसांत १७३२ मेरेन वखदी वजनाखातीर वापरांत आशिल्लो. तेउपरांत ताच्या जाग्यार प्वे द मार हें वजन आयलें. तशेंच ग्रो आनी ग्रेन हांचीं नांवां द्राकमे आनी स्क्रूपल अशीं जालीं.
हेर देश: जर्मनींत मोलादीक धातुखातीर कोलोन मार्क हें प्रमाणभूत वजन १५२४ त थारावपाक आयलें. ताचें विभाजन अशें आशिल्लें.१ मार्क = ८ औंस = १६ लॉथ = ६४ क्विंटीन = २५६ फेनिग(वा डेनियर)= ४,३५२ एशेन. भांगर आनी रुप्याखातीर फ्लॉरेन्स पौंड प्रचारांत आशिल्लें आनी ताचें विभाजन अशें आशिल्लें - १२ औंस = ९६ ड्राक्मा = २८८ दिनारी = ६,९१२ ग्रेन(= ४४८ ग्रॅ). सगळ्या तरेच्या वेपारी वजनांखातीर हेंच वजन कायदेशीर आशिल्लें. स्पेन आनी ताच्या सगळ्या वसाहतींत कॅस्टिलचें मार्क वजन कायदेशीर आशिल्लें.(१) मार्क = ८ औंस = ६४ ओखावा = १२८ अडार्म = ३८४ टोमीन ४,६०८ ग्रेन (= २९८.६ ग्रॅ.). (२) मार्क = १ पौंड = ७,१०० इंग्लीश ग्रॅन ( = ४६० ग्रॅ.). ह्याच मार्कान भांगराचेंय वजन करताले. पूण ताचें विभाजन अशें आशिल्लें: १ क्विंटल = ४ अरोबा = १०१.४ इंग्लीश पौंड चिनी वेपारी मालाचें मुखेल वजन पेकल हें आशिल्लें: १ पेकल = १०० कॅटी = १३३.३ इंग्लीश पौंड ; १ कॅटी = १६ टील = १,६०० काँडोरीन.
इंग्लीश वजनां:(आठवें ते एकुणिसावें शतमान). मर्शियाचो राजा ओफा (७५७-९६) हाणें सुरू केल्लया नव्या नाण्यांत २२.५ ग्रेन (१.४६ ग्रॅ.)वजनाची रुप्याची पेनी मूलभूत आशिल्ली.हीं नाणीं १५२७ मेरेन इंग्लीश वजन पद्दतीक प्रमाणभूत आशिल्लीं. ही पेनी 'पेनी स्टर्लिग' ह्या नांवान वळखताले आनी ती अरबी रुप्या अरद्या दि-हेमाचेर आदारीत आशिल्ली (सुमार ३.२२ - २३ ग्रेन). ही वजन पद्दत सारकी अरबी पद्दती भाशेन आशिल्ली. पूण तिच्यांतलो औंस २० पेनींच्या वजनाबरोबर आशिल्लो आनी पौंड १२ औंसांचो म्हळ्यार ४५० ग्रेनांचो आशिल्लो. हाका टॉवर पौंड म्हणून वळखताले. फुडें १५२७ वर्सा हे पद्दतीजाग्यार ट्रॉय वजन पद्दत चालींत आयली.
क्रिस्तीना वाझ
क्रिस्तीना वाझ ही एक तियात्र कलाकार.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
वजनां आनी मापां
इतिहास
ॲव्हर द पॉइझ वजन (१३४०): हें नांव जड मालाच्या वजनाखातीर वापरांत आशिल्लें. तिसरो एडवर्ड हाणएं इंग्लडांत नवें वजनाचें प्रमाण १३४० त प्रस्थापीत केलें. ताणें तयार केल्ल्या वजनाचो संच ७,७,१४,२८,५६ आनी ९१ पौंड वजनाचो आसा. ह्या वजनाचो आदार ६९९२ ग्रेनांचो पौंड आनी ४३७ ग्रेनांचो औंस आशिल्लो. हें ॲव्हर द पॉइझ वजन स्पश्टपणान लोकरीच्या वजनाखातीर प्रस्थापीत करपांत आयिल्लें.