cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
राहूल सांकृत्यायन
1958 त तो चीनाक गेलो. भारतांत येतकच परतून श्रीलंकेच्या निमंत्रणावयल्यान विद्यालंकार विद्यापिठांत तत्वज्ञान विभागाचो मुखेल म्हणून 1959 वर्सा गेलो आनी 1961 वर्सा प्रकृती बरी नाशिल्ल्यान भारतांत परतलो. ल्हानपणासावन ताणें खूब लिखाण केलें. हिंदींत मेरी लद्दाख यात्रा (1926), तिब्बतमे सवा वर्ष (1939), मेरी युरोप यात्रा (1932), जपान (1935) हीं भोंवडेवर्णनां बरयलीं. सतमी के बच्चे (1935), बहुरंगी मधुपुरी (1953), कनैलाकी कथा (1955-56). ह्यो कथा आनी जीनेक लिए (1940), जय योधेय (1944), विस्मृत यात्री (1954) ह्यो ताच्यो हिंदी कादंबऱ्यो आसात.
ताच्या कथा- कादंबऱ्यांतल्यान संस्कृतीक आनी इतिहासीक जिणेचें दर्शन घडटा. संस्कृत – प्राकृत ब्या प्राचीन भाशांतले ग्रंथ ताणें हिंदींत अणकारीत करुन हिंदी भाशेक चड समृध्द केली. ताच्या ग्रंथांनी संख्या 150 परस चड आसा. हिंदी वांगडाच ताणें संस्कृत, अप्रभ्रंश आनी तिबेटी भाशेंतूय ग्रंथ बरयले आनी प्राचीन संस्कृत ग्रंथा बरे तरेन संपादून उजवाडायले. धर्म, तत्वज्ञान, राजनीती, इतिहास, पुरातत्व, समाजशास्त्र, प्राच्याविद्या, व्याकरण, संस्कृती, भाशा- साहित्य कोश, विज्ञान, चरित्र, आत्मचरित्र, निबंद, कथा, कादंबरी, नाटक, भोंवडेवर्णन, देशदर्शन ह्या विशयाचेर ताणें दर्जेदार लिखाण केलां. ताच्या अशा ह्या असामान्य पांडित्याक लागून ताका महापंडित, महामानव, तशेंच बौध्द ग्रंथाच्या सखोल अध्ययनाक लागून त्रिपिटकार्चाय अशो मानाच्यो पदव्यो दिल्यो. बौध्द देशांतल्यान तशेंत रशिया सारकिल्या देशांतल्यान ताका खूब मान भोवमान मेळ्ळा. भारतांत ताका मानाची डॉक्टरेट आनी साहित्य अकादमी पुरस्कार मेळ्ळे. भारत सरकारान पद्मभूषण दिवन ताचो भोवमान केला.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Natalam
Natalam ani Paskam – heo Kristanvanleo don mukhi an vhodd porbo. Natalanche porbent Jezucho zolm somarombhtat. Dusrea utramni sangchem zalear Devacho Put monis-rupan hea sonvsarant zolmolo ho gutt somarombhtat. Paskanchie porbent Jezuchem mornnacher zoit somarombhtat. Jezu morun tisrea disa novena jivont zalo. Jezuchea punorjivontponnachi porob. Dusrea utramni, hi porob, Kristi ani taronnik nodren, Paskanchea ghuttachi porob. Patkanche Soddvonnechi porob.
Natalam
Natalam, Kristi bhavatiank Kristachea dusrea yenneak toyar korta. Hem Kristachem dusrem yennem fuddarak ek khori ghoddnni. Ti ken'na ghoddttoli hem ami nook. Tea khatir ami amchea patkantlim utthun Krista vatten vollunk goroz. Patok Devachea Rajeachea yenneak addkholl zaunk favonam. Zuanv Batista bhaxen Povitr Sobha, Kristavank sogllo vell monstap (repentance) porgott korta ani Somiachea hea dusrea yenneak toyar asunk ulo marta.
मडकय
मडकय हें उत्तर जिल्ल्यांतल्या फोंडें तालुक्यांतलें १२.५ चौ. किमी. क्षेत्राचो गांव आसून, २०११ चे जनगणने प्रमाण ह्या शारांत १४०८ कुटुंबां वा वट्ट ६२१५ लोकसंख्या आसा. जिल्लो मुख्यालय, पणजी हांगां २६ किलोमीटर अंतराचेर आसा. राज्याची राजधानी पणजी हांगां २६ किलोमीटर अंतराचेर आसा. ह्या गावांत ३१४३ दादले आनी ३०७२ बांयलां आसात. हातूंत अनुसुचीत जातीचे लोक २३ आसून अनुसुचीत जमातीचे २२५२ लोक आसात. ह्या गांवचो जनगणनेतचो स्थळ निर्देशांक ६२६८६७ आसा.
लोकसंख्ये प्रमाणे शाराचो दर्जो V (लोकसंख्या_एकूण ५,००० to ९,९९९). शाराची नागरी स्थीती आसा. 'सर्वेक्षण शार'.
Natalam
Natalam
Aiz Natalam ek jagtik (global) somarombh zala. He porbe vixim poramporo dosturio (customs) ani jevnnam-khannam zori desam, sonskrutayam ani hovamana pormannem veg-vegllim tori tea disachi umed sogllim ontoram hupta. Ho porbecho dis soglleank suttiecho dis zal'lean hi porob konnachoi somaromb koso zala. Je bhaxen aiz him Natalam zatat te drixttin hie porbent sonvsari ani udeogi mon dhirim-dhirim bhitor sorunk laglam.
मडकय
१ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें बेळगांव हें शार १३९ किमी अंतराचेर आसा. ५ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें PUNE हें शार ५१३ किमी अंतराचेर आसा. रेल्व स्टेशन १५ किमी अंतराचेर करमळे हांगां आसा.
Natalam
Natalam
Pun khorea Natalanchie porbecho orth Biblient melltta. Xubvortomanachea don pustokancher tacho ul'lekh asa : Matev 1: 18-25 ani Lukas 2 : 1-20. konn bhaxen Mariek Jezu zolmolo tem hea avesvoramni sanglam. Tachea zolma vixim jeo vichitr vostu ghoddleo teo Devachie yevzonne pormannim zaleo oxem Kristanvam sotmantat. Jezu ek khalto ani durboll monis-rupan ailo. Provadianchea pustokamni tachea zolmachi khobor adim guddench sangloli asli.
मडकय
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
शारांत उकती गटारवेवस्था आसा. ल्हान धरणांतल्यान उदकापुरवण जाता. शाराक शुध्दीकरण केल्ल्या नळाच्या उदकाची पुरवण जाता. उदका पुरवणेची तांक 375 किलो लिटर आसा.
Natalam
Natalam
“Sobd monis zalo ani amchea modem jielo” ho Dev-monisponnacho ghutt, Natalant, Kristanv somarombhtai
वर्ग:Totvaxastr / Philosophy वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Itihas / History वर्ग:Romi panam
मडकय
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
सगळ्यांत लागीं उजो पालोवपाची सुविधा फोंडा (१६ किमी) हांगां आसा.
वैजकी सुविधा (सरकारी)
सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १६ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १८ किमी हांगां आसा. शारांत १ दवाखानो आसा. शारांत १ कुटूंब कल्याण केंद्र आसा. शारांत १ प्रसूती आनी बालकल्याण केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती केंद्र ८ किमी हांगां आसा. शारांत १ क्षयरोग उपचार केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं रुग्णालय ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १८ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं फिरतो दवाखानो ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं हेर वैजकीय सुविधा २५ किमी हांगां आसा.
शैक्षणिक सुविधा
शारांत ८ सरकारी प्राथमिक शाळा आसा. शारांत २ खाजगी कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत २ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ खाजगी उच्च माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) फोंडा (१८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) पणजी (१५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) बांदोडा CT (१६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं "सरकारी पदवी महाविद्यालय (कला, शास्त्र आणी वाणिज्य)"खांडोळा CT (१० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय- विधी पणजी (३१ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं सरकारी पदवी महाविद्यालय- विद्यापीठ पणजी (३७ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय - हेर फोंडा(१६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं सरकारी वैजकी महाविद्यालय बांबोळेCT (३७ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं सरकारी अभियांत्रिकी महाविद्यालय बांदोडाCT (१६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वैवस्थापन संस्था पणजी (३१ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं सरकारी पॉलिटेक्निक पणजी (३१ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं सरकारी वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा पणजी (२५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र फोंडा (१६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अपंगां खातीर खाशेली शाळा QUELA CT (१८ किमी) हांगां आसा.
उत्पादन
मडकय ह्या शारांत मुखा वयल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( म्हत्वाच्या देंवत्या अनुक्रमान): STEEL,PHARMACEUTICAL PRODUCT,HOUSE UTENSILS
बाजार आनी सावकारी पेडी
शारांत १ राष्ट्रीय बँक आसा. शारांत २ बिगर शेतकी रीण संस्था आसा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:फोंडा तालुका/Ponda Taluka वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
ऍनी बेझं
एॅनी बेझंट ही एक भारतीय राजकरण,धर्म,शिक्षण,समाजसुदारणा आदी क्षेत्रांत म्हान कार्य केल्ली एक ब्रिटीश बायलमानीस. नामनेच्यो थाऑसॉफिस्ट आनी भारतीय राजकारण, धर्म, शिक्षण, समाजसुदारणा आदीं क्षेत्रांत म्हान कार्य केल्ली एक ब्रिटीस बायलमनीस. तिचो जल्म इंग्लंडात 1 ऑक्टोबर 1847 दिसा जालो. तिची आवय एमिली ही आयरीश आसली आनी बापूय विल्यम पेजवुड हो लेगीत ताच्या आवय कडल्यान आयरीशच आशिल्लो. एमिलीक तिच्या आवयच्या इश्टिणीन शिकपा खातीर आपले लागीं दवरून घेतलें. एमिलीक तिणे जर्मन, फ्रेंच हो भासो आनी संगीत हाचें शिक्षण दिलें. तशेच ऍनीत समाजसेवेची आवड निर्माण केली. या काळांत ऍनी वृत्तीन पांथीक जाली. फुडे रेव्हफ्रँक बेझंट या ख्रिस्ती पंथोपदेशका लागीं तिचें लग्र जालें. तांकां दिग्बी हो चलो आनी मेबेल नावाची चली अशीं दोन भुरगीं जालीं. 1874 चालर्झ ब्रॅडला हांच्या ‘नॅशनल सेक्युसर सोसायटी’ त एमिली सामील जाली. त्या काळांत नास्तिकता, संततिनियमन, बायलांक मतदानाचो अधिकार हांचो प्रचार केल्ले खातीर तिचो खूब्ब सामाजीक छळ जालो. तिचेर खटले भरले गेले. लंडनातल्या पयल्या ट्रेड युनियन्सची स्थापन तिणेच केली. 1893 या वर्सा ऍनी भारतांत आयली आनी मरसंर भारतांतूच रावली. हांगा तिणे धर्म, शिक्षण आनी संस्कृतीचे सखोल अध्ययन केले. आपूण आदल्या जल्मांत हिंदू आशिल्ली आनी या जल्मांतूय आपूण श्रध्देन हिंदू आसा अशें ती मानपाक लागली. तिणें भारतभर प्रवास करून रामायण, महाभारत, उपनिषदां हांचेर अनेक व्याखानां दिली. गितेचे इंग्लीशींत भाशांतर केलें (1905). तिणें लागीं लागीं 450 ग्रंथ बरयलें.ता. 20 सप्टेंबर 1933 दिसा तिका मरण आयलें.
वर्ग:देवनागरी पानां
आर. वी. पंडित
राघुनाथ विष्णु पंडित (१९१६ वो १९१७-१९९०)  एक गोंयकार कवी आसलो. ताका बरो वळखपांत येतालो आनी ताचें चड गाजललें कवितेचें रचप कंकणिंत जावन आसा. गेंची सडवण १९६१ जाल्या उपरांत, पांदितबाबान एक म्हत्वाचो वावर पुर्तुगेज भाशेंत केला आनी ताणें मराठी भाशेंतूय वावरूय केला. चडशें ताचें बरवप एक नव्यावासतवाद शयलिंत आसा जांतुंत गेंच्या चिड्डिलल्या समाजा खातीर एक खुणायललो हुसको आसा. ताची चड फामाद प्राप्ती ताचीं पांच कवितेचीं पुसतकां, एका दिसा उज्वाडावप जावन आसा (२६ जानेर १९६३) आनी साहित्यो आकादेमीन एक तस्रीप ताच्या १९७५ वर्सांतल्या दऱ्या गाजता कवितेक दिला.
कवी राघुनाथ विसह्नू पांदीत हाचेर एक ल्हान निबंद द्र. स. म. तादकदकार, एक कंकणिमराठी कवी, सद लावपी आनी आनी गोंय विद्यापीठाचे मराठे विभागाचो वाचक हाणे बरयला.गें विद्यापिठाच्या मराठी विभागाचो ऱ्यादेर हाणें बरयला. तो सर्काराच्यासरकाराचें गा कंकणी आकादेंय, हाणीं २००६ वर्सा उज्वाडायला.
भायल्यो जुळवण्यो
ताच्या पुर्तुगेजिंत बरयलल्या कवितेचीं उदाहरण घडियेक हांगा सांपडटलीं:
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:कोंकणी लेखक वर्ग:लेखक/Lekhok
ಗಣಿತ್
ಗಣಿತ್‌ಶಾಸ್ತ್ರ್ ಭೋವ್ ಪ್ರಖ್ಯಾತ್ ಶಾಸ್ತ್ರಾಂ ಪಯ್ಕಿ ಏಕ್. ಹೆಂ ಶಾಸ್ತ್ರ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ದಿಸ್ಪಡ್ತ್ಯಾ ಜೀವನಾಂತ್ ಚಡ್ ಮಹತ್ವಾಚೆ.
ಗಣಿತಾಂತ್ ಮುಖ್ಯ್ ರಿತಿನ್ ತೀನ್ ಭಾಗ್ ಆಸಾತ್ :
ಹೆಂ ಲೇಖನ್ ಹಾಂಗಾಸರ್ ಸೊಂಪಾನಾ. ಹಾಕಾ ಚಡಿತ್ ವಿಷಯ್ ಮೆಳೊಂಕ್ ಆಸಾತ್. ಜರ್ ತರ್ ತುಮ್ಕಾಂ ಕಿತೆಂಯೀ ವಿಷಯ್ ಸೆರ್ವೊಂಕ್ ಆಸಾ ತರ್, ತುಮಿ ತೆಂ ಬೊರೊವ್ನ್ ಘಾಲ್ಯೆತ್. ಹೆಂ ಆಮ್ಕಾಂ ಉಪ್ಕಾರಾಚೆ ಜಾತೆಲೆ. ಕಿತೆಂ ತರಿಯಿ ಅಕ್ಷರಾಂತ್ ಚುಕಿ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್ ತೆಂ ತಿದ್ವಿತೆಲ್ಯಾಂವ್.
वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
व्हॉल्टेर
व्हॉल्टेर (जल्म: 21 नोव्हेंबर 1694 पॅरिस ; मरण : 30 मे 1778 पॅरिस) एक श्रेश्ठ फ्रेंच साहित्यकार. कवी, नाटककार, इतिहासकार आनी तत्वज्ञ म्हूण ताची नामना आसा. फ्रेंकोयस मारी अॅरोयट हें ताचें खरें नांव. व्हॉल्टेर हे ताणें बरोवपाखातीर घेतिल्लें नावं. ताच्या बापायचें नांव रॉशब्रूने. ताचें आवयविशीं चडशी म्हायती मेळना. तो सात वर्साचो आसतनाच ताचें आवयक मरण आयलें.ताचे भुरग्यापणाची चडशी म्हायती ताणें दिवंक ना. ताणें लुईस- ली- ग्रँड, पॅवीस हांगाच्या कॉलेजिंतल्यान शिक्षण घेतलें. हे कॉलेजींत शिकता आसतानाच ताका साहित्य, नाटक आनी भैशिक जीणेविशीं आवड निर्माण जाली. पिरायेच्या सोळाव्या वर्सा ताणें कॉलेजिचो अभ्यासक्रम सोंपोवन तो शारांत प्रतिश्ठित उमराव लोकांच्या पंगडाक मेळ्ळो. हुशारी, सर्वागीण नदरेंचें लिखाण आनी विनोद वृत्ती हाका लागून पॅरिस शारांत ताची लोकप्रियता वाडत रावली. चवदावो लुइ हाचो जुल्मी राजवटीचो प्रत्यक्ष अणभव ताका आयलो. हातूंतल्यान ताणें पिडापीड भोगपी निश्ठूर सम्राटाआड बरोवपाक सुरवात केली. 1717 ताणें सरकाराच्या नश्टा चाली- रितींचेर टिका केल्ल्यान, ताका सोव्हीएत बास्टायलच्या बंदखणींत दवरलो.बास्टायलच्या इकरा म्हयन्याच्या कारावासांत ताणें 'ओदीपे' हें नाटक बरयलें. ह्या नाटकाक लागून ताका त्या तेपावयलो फ्रेंचाचो श्रेश्ठ नाटककार म्हूण नामना मेळ्ळी. उपरांत ताणें पन्नासावयर नाटकां बरयली.बास्टायलचे बंदखणींत आसतना ताणें राजा चवथो हेन्री हाचेर 'ला हेन्री ओद' हें महाकाव्य बरयलें. 1726त राजकीय कारणाक लागून जेन्ना ताका देशा भायरो करपाची ख्यास्त फर्मायल्ली, तेन्ना ताणें इंगलंडाक वचून रावपाचें थारायलें. इंगलंडाक वैचारिक स्वातंत्र्य व्हॉल्टेाक खूब मानवलों. थंय ताची अलॅक्झांडर पॉप आनी जॉनाथन स्वीफ्ट ह्या श्रेश्ठ साहित्यकारांकडेन भेट जाली. तत्वज्ञानी जॉन लॉक आनी वैज्ञानीक आयझेक न्यूटन हांच्या वैचारिक लिखाणान तो प्रभावीत जालो. लॉक हाच्या तत्वज्ञानाविशींचें विचार जाणून घेवपाखातीर तो इंग्लिश भास शिकलो. देशाक भायर गेल्लो तेन्ना व्हॉल्टेर इंगलंडाक कवी म्हूण गेल्लो, पूण फ्रांसाक तो तत्वज्ञानी म्हूण परतलो.इंग्लंडाच्यान फ्रांसाक परतल्या उपरांत ताचें वेगवेगळे प्रकारचें लिखाण एका फाटल्यान एक अशें उजवाडाक येवपाक लागलें. तातूंतलो बाराव्या चार्लसाचो इतिहास (1731), आनी ताचें प्रसिद्द माटक 'झायरे' (1732) हांचो आस्पाव जाता. मनशाच्या सांस्कृतीक इतिहासाचें खाशेलेपण सांगपी ताचे लेख 'लेटर्स फिलॉसॉफिक' ह्या नांवान 1734त उजवाडाक आयले. तातूंत ताणें इंग्लिश, संस्कृती, शिक्षणी संस्था आनी चली- रितींची तोखणाय करून फ्रेंच संस्कृतीचेर टिका केल्ली. हाका लागून फ्रेंच साहित्यकारांनी व्हॉल्टेराक देशद्रोही थारावन त्या ग्रंथाचें कायद्यान बंदी हाडली. देखून ताका पॅरिस शार सोडचें पडलें.
रॉकफॅलर घराणें
रॉकफॅलर घराणें नामनेच्या अमेरिकन उद्देगपतीचें दानी घराणें. ह्या उद्देग समुहान आर्विल्ल्या खनीज तेल उद्देगाचो विकास तेचपरी व्हड प्रमाणांत परोपकरी आनी भौशिक वावर केला.
व्हॉल्टेर
पॅरिस शार सोडल्या उपरांत तो मारक्यूस द कॅटलॅट हिचेवांगडा लॉरेनाक रावपाक लागलो. ह्या काळांत ताणें साबार माटकां, अध्यात्मिकविद्येचेर निबंद, न्यूटनाचीं दोन वेगळी चरित्रां आनी कविता बरयल्ल्यो. झादिग (1787) मायक्रोमेगास (1752) ह्यो ताच्यो तत्वगिज्ञानावयल्यो कथा प्रसिद्द आसात. कॅटलॅट हिका 1749 वर्सा मरण आयल्या उपरांत तो बार्लीन शारांत वचून रावलो. फ्रेडिक द ग्रेट हाच्या सवासांत तीन वर्सा काडल्याउपरांत तो रिस्वझरलँडाक गेलो. थंय आसताना 1755 पोर्तूगालांत जाल्ल्या भिरांकूळ भूंयकंपाची प्रेरणा घेवन ताणें 'द लिजबोन डिजास्टर' ही कविता बरयली. 1759 तो फ्रेंच स्लिस शिमेर आशिल्ल्या फेर्ने गावांत रावपाक लागलो. थंय सावनताणें संवसाराच्या वायट प्रवृत्तीचेर आनी धर्मपिठाच्या ढोंगाचेर साहित्यप्रकारांतल्या टिकांचो शिंवर केलो. कँडीड आनी युनिवर्सल हिस्ट्री हो ताचो त्या वेळावयलो म्हत्वाचो वावर. पारायेच्या 83 व्या वर्सा तो पॅरिसाक परत गेलो. उपरांत थंयच ताका मरण आयलें.
व्हॉल्टेरान आपल्या वैचारिक लिखाणांतल्यान समाजांतल्या अंधश्र्दाचेर, धर्माच्या नांवान जावपी पिळवणूक, धर्मगुरूंचें पापचरण जुलमी राजवट हांटेर टिका केल्या. ताच्या अश्या लिखाणातल्यान युरोपी प्रभोदन कार्याक नेच आयलो अशें सांगता. कवी, नाटककार, इतिहासकार, तत्वगिज्ञानाची अश्या विंगड विंगड भूमीकेंतल्यान वाङमय रचून ताणें स्वताचें अशें यूग निर्माण केल्लें.
वर्ग:देवनागरी पानां
ब्राझीनो सुआरेज
जल्म
ब्राझीनो सुआरेज वा ब्राझीनो दीसांता नुनीला सुआरेज वा जांका तियात्र मोगी ब्राझीनो सुआरेज ‘कालापूरकर’ ह्या नांवान वळखतात. हांचो जल्म 24 ओक्टोबर, 1938 ह्या दिसा जालो.
वावर
पारुकेल स्कुलांत शिक्षण घेताना लुईस गोंसाल्वीसाच्या ‘जुरामेंत भोगसोणा’ ह्या फामाद तियात्रांत कुड्ड्या चल्याचो अभिनय करून पयले फावट तांणी अभिनयाची चव घेतली. तियात्र सर्तींनी कायतान परेरान बरयल्ल्या तियात्रांनी वांटो घेवन तांणी 3 फावटी उत्कृश्ट नेपथ्या खातीर पयलें इनाम जोडला. तशेंच एंथनी परेराचो ‘किरमीदोर भाव’, पावलीनो डायसाचो ‘नोर्तोन आदवोगाद’, पीटर फर्नांदीशाचो ‘नोशिबांतलें चुकोना’, ह्या तियात्रांनीय तांणी अभिनय केला.
बरपावळ आनी तियात्राचें लिखाण करपा वांगडाच तांका कोंकणी पुस्तकां आनी तियात्राच्यो जायराती एकठांय करपाची आवड आसा. आजवेर तांच्या व्यक्तीगत ग्रथालयांत सुमार 2000 कोंकणी पुस्तकां आनी पुर्तुगेज काळा वयल्यो सुमार हजारा वयर हातांनी वांटप जाल्ल्यो जायराती आसात. 2007 वर्सा कुवेत शारांत, ‘कुवेत गोवंस तियात्रीस्तांची संस्था’ हिच्या आपोवण्या निमतान तांका ह्या जायरातींचें तशेंच तियात्र पुस्तकांचें प्रदर्शन करपाक एक संद मेळ्ळी.
संदर्भ
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
असोल्डें
असोल्डें (६२६९३४)
असोल्डें हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या केपें तालुक्यातील ३३० हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ३०९ कुटुंबाचे व पुराय १२५७ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार CURCHOREM-CACORA ६ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ६३४ दादले आनीक ६२३ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक १२ आसून अनुसूचित जमातीचे ५४० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६९३४ आसा.
ಹಾಗ್ಗಾಯ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Haggai
ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಲ್ಹಾನ್-ಲ್ಹಾನ್ ಶಿಟ್ಕಾವ್ಣ್ಯ್ ಆಸಾತ್. ಬಾಬೀಲಂಯೆಂತ್ ಥಾವ್ನ್ ಪರ್ತಲೊಲೆ ಪಯ್ಲೆ ಜುದೇವ್ ದೆವ್-ಮಂದಿರ್ ಬಾಂದುಂಕ್ ಸೊದ್ತಾತ್, ತಾಂಚಿ ಹುಮೇದ್ ಮೊಡ್ತಾತ್. ಮಾಗಿರ್ ಹಾಗ್'ಗಾಯ್ ಆನಿ ಜಾಕಾರ್ಯಾ ಹೆ ದೊನುಯ್ ಪ್ರವಾದಿ ತಾಂಕಾಂ ನವೊ ನೆಟ್ ದಿತಾತ್ ಆನಿ ಜೆರುಬ್ಬಾಬೆಲ್, ಜುದಾಚ್ಯಾ ರಾಜ್ಪಾಲಾಕ್ ತಶೆಂಚ್ ಪರಂ ಯಾದ್ನೀಕ್ , ದೆವ್-ಮಂದಿರ್ ಬಾಂದ್ಪಾಚೊ ವಾವ್ರ್ ಸುರು ಕರುಂಕ್ ವಿನಂತಿ ಕರ್ತಾತ್. ಹ್ಯಾ ವಿಶಿಂ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ವಾಚುಂಕ್ ಮೆಳ್ತಾ.
ಜ್ಯ್ಧಾ ಮಂದಿರ್ ಘೊರ್ಟಾನ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸ್ಲೆಂ ತೇದನಾ ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ಶೆತ್ಕಾರಾಂಚೆ ಕಶ್ಟ್ ನಿರ್ಫಳ್ ಕರ್ತಾ. ಜೇದನಾ ತೆ ಮಂದಿರ್ ಬಾಂದುಂಕ್ ಸುರು ಕರ್ತಾತ್ ತೇದನಾ ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ತಾಂಕಾಂ ಉದರ್ಗತ್ ಭಾಸಾಯ್ತಾ.
असोल्डें
वैजकी सुविधा (शासकीय)
गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
ಹಾಗ್ಗಾಯ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Haggai
ಹೆಂ ನವೆಂ ಮಂದಿರ್ ಆದ್ಲ್ಯಾ ಪರಸ್ ಅದೀಕ್ ಪರ್ಜಳ್ತ್ ಲೆಂ: ಆನಿ ಜೆರುಬ್ಬಾಬೆಲಾಕ್ ದೆವಾನ್ ವೆಂಚುನ್ ಕಾಡುನ್ ತಾಕಾ ಸಗ್ಳಿ ಪದ್ವಿ ಭಾಸಾಯ್ಲ್ಯಾ.
असोल्डें
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
ಹಾಗ್ಗಾಯ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
ಸಂದರ್ಭ್
वर्ग:ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ (Old Testament Books) वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
असोल्डें
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७१४ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला. सगळ्यांत लागीं कच्चो रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
जलतरंग
जलतरंग
एक घन वाद्य ह्या वाद्याक पयलींच्या काळांत 'उदकवाद्य' अशेंय म्हणटाले. पूर्विल्ल्या काळांत जलतरंगाखातीर धातू पसून तयार केल्ले पेले वापरताले.इ.स.च्या १० व्या शेंकडया उपरांत चिनी लोक मातयेचे पेले जलतरंगाखातीर वापरपाक लागले. अशे तरेन आवाजाची निर्मणी जाता.उदकाक लागून पेल्याक थीरपण येता आनी ताका लागून उदक चड उणें करून स्वरांची उंचाय गरजेप्रमाण बदलपाक मेळटा.उदकाक लागून गमक निर्मणीय करपाक मेळटा.ह्या वाद्यांत एका वेळार एकच स्वरसप्तक वापरूंक मेळटा.ह्या वाद्यांवरवीं विंगड विंगड स्वर छटा काडटात,तेचपरी नेटाचें स्वरसमुच्चय निर्माण करतात. हातूंत कांय प्रमाणांत रागाचें आलापनय करपाक मेळटा. हातूंत ६४ काल आसतात. शिकंदरान दिल्ली एके जेवणावळीवेळार एका भारतीय वाद्य वाजोवन जलतरंगाचें वादन केल्ल्याचो उल्लेख मेळटा. वात्स्यायनाच्या कामसूत्रांतूय हाचो उल्लेख आयला
असोल्डें
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
असोल्डें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
असोल्डें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): RICE,COUNTRY LIQUOR,COCONUTS
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण गोवा वर्ग:केपें वर्ग:दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:केपें तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
माधवदेव
आसामातलो एक वैश्णव संतकवी आनी शंकरदेवाच्या शरणधर्माचो प्रचारक. शंकरदेवाच्या निर्वाणाउपरांत माधवदेव आसामांतल्या वैष्णवांचो मुखेल जालो.
माधवदेवान असमिया साहित्यांतूय आपलें नांवा दवरलां. कवी आनी नाटककार म्हूण ताणें काम केलां. ताची पयली रचना जन्मरहस्य हें ल्हान काव्य आसून तातूंत पुराणाचेर आदारिल्ली सृश्टीची इत्पती आनी लय हो विशय आयला. माधवदेवान वाल्मीकी रामायणाच्या आदिकांडांचो आनी शंकरदेवान उतरकांडाचो असमिया भाशेंत अणकार करून माधव कंदलीच्या असमिया रामायणांतलीं दोन कांडां नश्ट जाल्ल्यान अर्दवाट उरिल्ले असमिया रामायम पुराय केलां .गुरूचें आज्ञेवल्यान माधवदेवान विष्णुपुरी संन्यासी हाच्या भक्तिरत्नावलीचो छंदोबध्द असमिया अणकार केलो. हो अणकार करतना ताणें भक्तिरत्नावलि ग्रंथावयल्या कांतिमाला नांवाच्या भाष्यग्रंथाचो आदार घेतलो. आसामांतल्या महापुरुषीया पंथाच्या चार पवित्र ग्रंथांनी भक्तिरत्नावलीचो आसपाव जाता. माधवदेवाचो राजसूय यज्ञ हो आनिक एक लोकप्रिय ग्रंथ आसा. ह्या ग्रंथाचें कथानक महाभारताचेर आदारिल्लें आसून तातूंत पांडवांनी केल्ल्या राजसूय यज्ञाचो कथाभाग आयला.अभिजात संस्कृतांतल्या कांय कवींचो ताचेर प्रभाव आसून तो लोकप्रिय शैलींच बरयला. भक्ती आनी कृष्णाचें परमात्मापद सिध्द करप हो ह्या ग्रंथाचो हेत आसा. उपरांत माधवदेवान आपलो सगळ्यांत श्रेष्ठ असो नाम-घोषा वा हजारी-घोषा हो अध्या त्मिक ग्रंथ रचलो. असमिया वैश्णवांच्या स्तोत्रवाडमयाचो तो मोलादीक ग्रंथ मानतात. ह्या ग्रंथांत एक हजार कडवीं आशिल्ल्यान ताका हजारी घोषा म्हण्टात. माया, सृश्टीची रचना, ब्रह्म, आत्मसाक्षात्कार, जीवाचें ल्वरूप आनी ध्येय, मोक्ष ह्या विश्यांनी ह्या ग्रंथांची वांटणी केली. भक्ती आनी गुरूची कृपा हे आत्मसाक्षात्काराचे दोन पांवडे तातूंत सांगल्यात भक्तिमार्ग हो सगळ्यांत सोंपो असो मार्ग आसा. जाचेवरवीं भक्ताक हरिनामाचो साक्षात्कार जाता. भक्तिन केल्लें हरिनमाचें स्मरण हो कलियुगांतलो श्रेश्ठ धर्म आसा. साक्षात्काराखातीर गुरुकृपेन खूब म्हत्व आसून शिश्याचे नदरेन देव आनी गुरू हातूंत भेद आसा. पश्र्चाताप. देवाचे कृपेखातीरची तळमळ आनी आत्मसंयम ह्या विशयांचोय तातूंत आस्पाव जाता. उंचेले विचार, उक्ती नदर हाकालागून नाम-घोष ग्रंथांत माधवदेवाच्या आध्यात्मिक विचारांचो आनी काव्य-प्रतिभेचो सोबीत मेळ सादला.
माधवदेवान कांय अंकियानाट म्हळ्यार एक अंकी नाटकां बरयलीं आनी सुमार २०० बरगीतां म्हळ्यार भक्तिगींतां रचलीं. चोरधरा, पिंपरा गुछुवा, कोतोरो खोलोवा, भूषण हेरोवा आनी भूमि लुतिवा हीं तांची कांय अकियानाट आसात. तांतूंत कृष्णाच्यो बाललीला वर्णिल्यात. शंकरदेवाच्या अंकियानाटांपरस माधवदेवाचे अंकियानाट सामान्य लोकांक चड लोकप्रिय जालें. तशेंच बरगीतांक लागूनय वैश्णव संप्रदायांत माधवदेवाक खूब नामना मेळ्ळी.
शंकरदेवाच्या निर्वाणाउपरांत माधवदेवाचें चडशें वास्तव्य बरपेटा ह्या मुखेल वैश्णव मठालागसार गणक्कुची आनी सुंदरीदिया मठांत आशिल्लें उदेंत आसामाचो रघुदेव हो कामाक्षी द्वतेचो उपासक आशिल्लो. माधवदेव कामाक्षेची उपासना करपाची सोडून वैश्णव मताचो प्रचार करता म्हूण रघुदेव राजान ताका अटक केली. पूण चवकशे उपरांत भोवमानान ताची सुटका केली. माधवदेव कांय काळ हजो म्हळ्यार सद्याचें हयग्रीव माधव मंधीर हांगा रावपाक लागलो. पूण थंय राजाचे ब्राह्मण पुरोयत ताका सतावपाक सागले म्हूण तो अस्तंत आसामाचो कोच राजा लक्ष्मीनारायण हाचे कुचबिहार हे राजधानींत गेलो. लक्ष्मीनारायणान ताका बरो येवकार दिवन ताच्या शिश्यांक रावपाखातीर राजधानी लागसार भेलादुआर हांगा सुवातूय दिली. थंय तांणीं आपलो मठ उबारलो. राजघरांण्यांतल्या कांय लोकांनी माधवदेवा कडल्यान वैश्णव धर्माची दिक्षाय घेतली. ह्या मठांतूय, ताणें तीन वर्सांभितर नामा-घोषा ग्रंथ पुराय केलो आनी थंयच तांका मरण आयलें.
वर्ग:देवनागरी पानां
व्हिल्हेल्म राँटगॅन
व्हिल्हेल्म राँटगॅन वो व्हिल्हेल्म कोनराट राँटगॅन (जल्म - 27 मार्च 1845, लेनेप, प्रशिया; मरण - 19 फेब्रुवारी 1923, म्युनिक) जर्मन भौतिकीविज्ञनी. क्ष-किरणांच्या सोदाक सागून ताका 1901 वर्सा भौतिकीचो पयलो नोबॅल पुरस्कार मेळ्ळो. ह्या सोदाक लागून आधुनिक भौतिकीचें युग सुरु जालें आनी वैंजकी शास्त्रांत व्हड क्रांती घडून आयली.
राँटगॅन हाणें झुरिकच्या पॉलिटेक्निकांत यांत्रिक अभियांत्रिकीचें शिक्षण घेलतें. आर्. जे. ई. क्लॉसियस हांचीं व्याख्यानां आयकलीं. तशेंच ए. ए. कुट हाचे प्रयोगशाळेंत काम केलें. 1869 वर्सा ताणें झुरिक विद्यापिठाची पीएच्. डी. पदवी मेळयली आनी उपरांत, पयली वुर्ट्सबर्गाक आनी फुडें र्स्ट्रसबर्गाक कुंट हाचो साहाय्यक म्हणून काम केलें (1869-74).
1874 वर्सा र्स्ट्रसबर्ग विद्यापिठांत अध्यापक म्हणून अर्हता मेळटकच ताणें होअनहायम (1875), परतून र्स्ट्रसबर्ग (1873- 79), गीसेन (1879-88) आनी वुर्ट्सबर्ग (1888-1900) शारांनी अध्यापन किलें. 1900 वर्सा म्युनिक वद्यापिठांत भौतिकीच्या अध्यासनाचेर ताची नेमणूक जाली आनी निमाणे मेरेन ताणें थंयच अध्यापन आनी संशोधन केलें. 1870 वर्सा राँटगॅनाचें पयलें संशोधन कार्य उजवाडा आयलें. तें वायूंच्या विशिश्ट उश्णतायांसंबंदीं आशिल्लें.
उपरांत ताणें स्फटिकांची ऊश्मीय संवाहकताय, क्वॉर्ट्झाचे विद्युत आनी हेर गुणर्धम, वेगवेगळ्या द्रायूंच्या म्हळ्यार द्रव आनी वायू हांच्या प्रणमनांकांचेर दाबाचो जावपी परिणान, विद्यूत चुंबकीय प्रभावाक लागून ध्रुवित प्रकाशाच्या प्रतलांत जावपी बदल, दाबविद्युत् ह्या प्रस्नाविशीं ताणें संशोधन केलें. पूण क्ष-किरणांच्या सोदाक लागुनूच ताका चड नामना मेळ्ळी.
1895 वर्सा तो कंवचेचे नळयेंतल्यान व्हावपी विद्यूत् प्रवाहाकडेन संबंदीत आशिल्ल्या आविश्काराविशीं संशोधन करतालो. तेन्ना ही नळी कार्यन्वित आसतना लागसर दवरिल्ल्या आनी एक वटेन बेरियम प्लेटिनोसायनायड लायिल्ल्या कागदी पट्टेसावन प्रकाश उत्सर्जीत जाता अशें ताका होलमलें. हांचे स्पश्टीकरण दिवपाखातीर ऋण किरण (इलॅक्ट्रॉन ) नळयेचेर आदळ्ळे तेन्ना खंयचें तरी अज्ञात प्रारण (तरंगरुपी ऊर्जा) तयार जावन ते कुडींतल्यान वचून त्या रसायनाचेर आपटलें आनी ताका लागून अनुस्फुरण निर्माण जालें अशो राँटगॅन हाणें सिध्दांत मांडलो. उपरांत केल्ल्या प्रयोगांवयल्यान कागद, लांकूड आनी अँल्युमिनियम हीं ह्या किरणांक पारदर्शक आसून विंगड विंगड जाडायांच्यो वस्तू ह्या किरणांक मार्गांत स्वतंची पारदर्शकताय वेगवेगळी आशिल्ल्याचें ताका दिसलें. ह्या किरणांच्या मार्गांत स्वताचे बायलेचो हात दवरुन छायाटित्रण कंवचेच पट्टेचेर नोंद करताकच तातूंत किरणांक अपारदर्शक आशिल्लीं हाडां आनी बोंटांतली मुदी हांच्यो गोड सावाळ्यो आनी तांचेभोंवतणीं किरणांक चड पारगम्य आशिल्ल्या मांसाची हयन्हयशी सावळी ताका दिसली. ह्या किरण प्रकाशाचें परावर्तन वा प्रणमन हे सारके गुणधर्म लक्षणीय रुपांत दिसनाशिल्ल्यान ताणें हे किरण प्रकाशाकडेन संबंदीत नात असो चुकीचो निश्कर्श काडलो. ह्या किरणांच्या अनिश्र्चीत स्वरुपाक लागून राँटगॅन हाणें त्या किरणांक क्ष-किरण (x-rays) अशें नांव दिलें. पूण तांकां राँटगॅन किरण ह्या नांवानूय वळखतात. उपरांत माक्स फोन लौए आनी ताचो शिश्य हांणी ह्या किरणांचें स्वरुप प्रकाशाभशेनूच विद्युत् चुंबकीय आसून तांच्या कंपनांची उच्च कंप्रताय होच तांच्यांतलो फरक आसा अशें दाखयलें.
राँटगॅनाक नोबॅल इनामाभायर लंडनचे रॉयल सोसायटीचें रम्फर्ड पदक (1896), कोलंबिया विद्यापिठाचें बर्नार्ड पदक (1900) आनी हेर भोवमान आनी मानादीक पदव्यो मेळ्ळ्यात. राँटगॅन एक बरो गिर्यारोहकूय आशिल्लो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
भिंडां (पिडा)
भिंडां(पिडा)
ताळ्यांत जाबेचे देनूय कुसींनी वाटकुळ्या आकाराचे आनी रगताच्या धव्या लस-पेशींनी भरिल्ले भिंडांच्या आकाराचे गुळे.हें गुळे अन्नांत आनी नळी उस्वासाची नळी हांच्या तोंडारुच आसून ते अन्नांत आनी हवेंत आशिल्ल्या जंतूंचें निर्मुलन करता आसतना ल्हव ल्हव करुन बिंडांक डातूंचो संसर्ग जाता आनी तेवरवीं भिंडांकूच सूज येता.हाकाच भिंडां येवप (सूज येवप)वा टॅाव्सिलायटीस अशें म्हण्टैात.भिंडां सुजपाच्या कालमानाप्रमाण भिंडां येवपाचे दोन प्रकार आसातात.एक तात्पुरत्या स्वरुपाचीं खर आनी दुसरीं परत परत उचकपी जून स्वरुपाचीं(chronic).
मनशाच्या शरिरांत कसल्याय रोगजंतूंचो शिरकाव जातकच पांच तरांची लक्षणां दिसूंक लागतात.तीं म्हळ्यार तो भाग तांबडो जावप,त्या भागाक सूज येवप,दूखूंक लागप,तितलोच भाग हून जावप तशेंच त्या भागाच्यान नित्याचें काम करुंक जमना जावप.अशेंच तरेन भिंडांकूय हीं पांच लक्षणां जातात.चड करुन ५ ते १० वर्सां पिरायेच्या बुरग्यांक परतून परतून थंडी जावप तांची भिंडां सुजतात आनी दुखूंक लागतात.उस्वास घेवंक त्रास जाता,नाक चोंदता,तेन्ना तोंडांतल्यान उस्वास घेवंचो पडटा.अशें परतून परतून जाता तेन्ना ताका क्रॅानीक टॅान्सिलायटीस अशें म्हण्टात.अशैव्ळार तीं काडून उडोवप चड फायद्याचें आनी ब-याक पडटा.
पयलींच्या काळांत,भिंडांक आनीक एक रोग जातालो तो म्हळ्यार डिफ्तेरिया वा कांटेल वा घटसर्प.
वर्ग:देवनागरी पानां
चित्रापुर मठ
चित्रापुर मठ चित्रापुर सारस्वत संप्रदायालॆं केंद्रमठ आसा. १७५७थांवुनु हॆं मठ बड्गि कॅनरालॆं शिरालि (श्रीवल्लि) गांवांत आसा. संप्रदायालीं अन्य मठ गोकर्ण, कॊडियाळ, मल्लापुर (कर्नाटक) आनि कार्ला (महाराष्ट्र) हांगा आसात.
संप्रदायालीं आराध्य दैवत, भगवान् शंकरालीं एक रूप, श्री भवानीशंकर आस्सति। अन्य ६-७ गर्भगृह फुळ्ळेलॆं स्वामियांगॆल्यॊ समाधियॊ आस्सति। भगवान् भवानीशंकरालॆं आनि स्वामियांगॆलॆं नित्य पूजा (हिंदु धर्म) ज़ात्ता।
पुण्यश्लोक श्रीमंत सद्योजात शंकराश्रम गुरुस्वामि, मठालीं वर्तमान मठाधीपति, १९९७आंतुं पीठारि आसीन ज़ाल्लीं। १७०८आंतुं शूरु ज़ाल्लॆलॆं गुरुपरंपरालीं श्रीमंत सद्योजात शंकराश्रम इकरवीं गुरु आस्सति।
इतिहास
अशें म्हण्टात कि मठालीं प्रथम आधिपति स्वामि परिज्ञानाश्रम १., शंकरालीं अवतार, बड्गि भारताथांवुनु, बहुशः वाराणसिथांवुनु आयलीं। हांगॆलॆं विषयारि मस्त गॊत्तु ना, इत्तॆक म्हळ्ळॆरि मठांतुं १७२२ उपरांतचि दफतरकाम शुरु ज़ाल्लॆं।
श्रीमंत स्वामि शंकराश्रम १ हरितॆ कुट्मालीं आश्शिलीं। १७२० (शर्वरि चैत्र शुद्ध १५)आंतुं तांका स्वामि परिज्ञानाश्रम १ हांनि दीक्षा दिल्लॆं। स्वामि शंकराश्रम मस्त शिक्किलीं आनि संस्कृत विद्वान् आश्शिलीं. तांका तांगॆलॆ गुरुलॆं सान्निध्यांतुं शिकचॆं सौभाग्य प्राप्त ज़ाल्लॆं। चित्रापुर सारस्वत संप्रदायानॆं तांचॆरि निम्मॆक(trust) दवरचॆं आनि तांनि सांगिलॆंवारि धार्मिक अनुष्ठानांगॆलॆं पालन करचॆं अंगवण घॆतलॆं। १७५७ (आनंद फाल्गुन शुद्ध ५)आंतुं हांनि समाधि घॆतलॆं।
हॆ वॆळारि तांगॆलॆ समाधि खंय असका हॆ विषयारि प्रश्न पडलॆं। ताव्वळि नागरकट्टि कुट्मानॆं चित्रापुर, शिरालि हांगा अश्शिलॆं तांगॆलॆं घर समाधि आनि दॆवस्थानाखात्तिरि अर्पण कॆल्लॆं।
श्रीमंत स्वामि शंकराश्रम १ हांनि कॊणाकय शिष्य करनिऽशिलॆंनिमित्ति संप्रदायाक चिंते विषय ज़ाल्लॆं। पंडित कुट्माथांवुनु यॆकळॆ संतमय मनुशाक म्हालगडांनि निवेदन कॆल्लॆं। हांका श्रीमंत स्वामि परिज्ञानाश्रम २. म्हुणु दीक्षा मॆळ्ळॆ। स्वामि परिज्ञानाश्रम २ हांगॆलॆं मस्त वैरागि वृत्ति अश्शलॆनिमित्ति तांका असीम शक्ति आनि अधिकार दित्तलॆं पीठ नाकाऽशिलॆं। म्हुणु तांनि शुक्ल कुट्माथांवुनु यॆकळाक स्वामि शंकराश्रम २. म्हुणु दीक्षा दिल्लॆं आनि ताज्जॆं फुडा तीं कोळुरु (कर्नाटक) हांगा ध्यान करुक वच़्च़ुलीं। तरि स्वामि परिज्ञानाश्रम २ शिरालि यॆत्तऽसतलिंतीं.
स्वामि शंकराश्रम २. हांगॆलॆं समाधि मल्लापुर (कर्नाटक) हांगा आसा. तीं होड विद्वान् आनि योगि आश्शिलीं। जन तांका भगवान दत्तात्रेय हांगॆलॆं अवतारु म्हणतलींति।
तांनि तलगॆरि कुट्माथांवुनु स्वामि केशवाश्रम हांका दीक्षा दिल्लॆं. स्वामि केशवाश्रम मस्त लायक शासक अश्शिलीं। तांनि मठाखात्तिरि ज़मीन आनि अन्यांतुं निवेश कॆल्लॆं. तांनि शुक्ल कुट्मालॆं यॆकळॆ तरणाक दीक्षा दिल्लॆं। हीं श्रीमंत स्वामि वामनाश्रम अश्शिलीं.
तारी, दामोदर ऊर्फ बाबनी पुरुषोतम
27 मार्च, 1955 ह्या दिसा सचिवालयांत टायम - बॉम दवरपाक ताणें रोहिदास तारीक पालव दिलो. 27 मे 1955 ह्य दिसा हळदोणें पोलीस ठाण्याचेर हल्लो करता आसतना जखमी जाल्ल्या दल संघटणेच्या वावुरप्यांक ताणें आदार दिलो. 30 जून 1955 ह्या दिसा पाळी दिसा पाळी मिनाखाणीचेर आनी 5 फेब्रुवारी 1956 ह्या दिसा चांदेल पोलीस ठाण्याचेर हल्लो करपांत ताणें वांटो घेतिल्लो. 31 जुलय 1956 ह्या दिसा माशेल, तोंकर बसीर स्फोट घडोवन हाडपाक ताचो हात आशिल्लो.
चित्रापुर मठ
इतिहास
शांत आनी वैरागि प्रवृत्तिनिमित्ति स्वामी वामनाश्रमांनॆ मॊक्तॆसर भट्टांचॆरि सॊळ्ळॆं। तांणी कॊडियाळ हांगा महासमाधि घॆतलॆं। तांनि नगरकर कुट्माथांवुनु शिष्य कॆल्लॊ। हीं अश्शिलीं स्वामि कृष्णाश्रम।
तारी, दामोदर ऊर्फ बाबनी पुरुषोतम
ताचे गैरहाजेरीत प्रादेशिक लस्क री न्यायालयान ताका 29 डिसेंबर 1956 ह्या दिसा 24 बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. 12 ऑगस्ट 1956 ह्य दिसा पिसुर्लें मिनाखाणीचेर हल्लो करुन थंयची यंत्रणा ताणें इबाडून उडयली. 19 फेब्रुवारी 1957 ह्य दिसा ताणें शिरगांव मिनाखाणीचेर हल्लो केल्लो. व्हाळशी दिवचले ताणें लस्करी जिपीचेर स्फोट घडोवन हाडलो. पोलिसांनी ताच्या घराचेर धाड घाली आनी ताचें रायफल आनी हेर वस्तू जप्त केल्यो. तशेंच, ताच्या बापायक धरुन तावोय बापायक धरुन तावोय छळ केलो. भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो.
चित्रापुर मठ
इतिहास
श्रीमंत स्वामि कृष्णाश्रम हांगॆलॆ कालखंडांतुं मठालॆं काम चिकॆं रीतिसर ज़ाल्लॆं। वैष्णव परंपरा पाळतलॆं स्मार्त सारस्वतांक तांनि वापस स्मार्त संप्रदायांतुं हाळ्ळॆं। रथोत्सव तांनिचि शुरु करंयलॆं। तीं संस्कृत विद्वान् अश्शिलीं। तांनि नगरकर कुट्माथांवुनु स्वामि पांडुरंगाश्रम हांका शिष्य म्हुणु स्वीकार कॆल्लॆं।
तारी, दामोदर ऊर्फ बाबनी पुरुषोतम
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
चित्रापुर मठ
इतिहास
स्वामि पांडुरंगाश्रम हांनि प्राय १२रि संन्यास घॆंवुनु गुरुस्वामियांगॆलॆं शरणांतुं पांच़ वरस शिक्षण घॆतलॆं। तीं मस्त वेळु पीठारि आसीन अश्शिलीं. तांगॆलॆं कालखंडांतुं मठालॆं जीर्णोद्धार ज़ावुनु आदलॆ स्वामियांगॆलॆ समाधियांक अलंकारालॆं काम ज़ाल्लॆं। तांनि गांवांतुं शालॆ, टपाल आनि अन्य मूलभूत सुविधा शूरु करंयलॆं। तांनि १९१५आंतुं समाधि घॆतलॆं.
स्वामि पांडुरंगाश्रम हांनि समाधि घॆंवचॆं ८ दीस फुडाचि हरितॆ कुट्मालॆं स्वामि आनंदाश्रम हांगॆलॆ शिष्यस्वीकार ज़ाल्लॆं। मस्त तरणॆ प्रायारि संन्यास घॆत्तिलॆनिमित्ति तांका गुरुस्वामियांगॆलॆं वैयक्तिक मार्गदर्शन मॆळनि. तरि तांनि सकड दीकांथांवुनु ज्ञान मॆळंयलॆं। तांनि मठांलॆं आर्थिक स्थैर्याखात्तिरि वंतिगॆ अनिवार्य कॆल्लॆं। तांनि १९६६आंतुं बॆंगळूरांतुं समाधि घॆतलॆं.
१९५० उपरांत
वापस शुक्लाकर कुट्माथांवुनुचि स्वामि पांडुरंगाश्रम हांनि शिष्यस्वीकार कॆल्लॆं। हीं अश्शलिलीं श्रीमंत स्वामि परिज्ञानाश्रम ३.। तांनि फुळ्ळेक दुड्डु नात्तिलॆनिमित्ति बंद ज़ाल्लॆलॆं रथोत्सव वापस शूरु करंयलॆं। स्वामियांनि वस्तुसंग्रहालय शूरु करंयलॆं. महाराष्ट्रांतुं बोळिंज़, विरार हांगा विकलांगांखात्तिरि तांनि शालॆ शूरु करंयलॆं.
श्रीमंत स्वामि परिज्ञानाश्रम ३. हांनि १९९१आंतुं बॆंगळूरांतुं समाधि घॆतलॆं। तांगॆलॆं समाधि कार्ला, महाराष्ट्र हांगा आस्स। अन्य समाधियांम्हणकॆं हांगाय दुर्गा आनि गणेश विग्रह आस्सति.
श्रीमंत सद्योजात शंकराश्रम स्वामि
आदलॆं स्वामियांनि शिष्य स्वीकार करनि। गुरुपरंपरालॆं शाश्वति खात्तिरि कॆलवु ज्ञातिकारांनि सांगलॆं कि यॆकळॆ सारस्वतानॆं मौंट आबु हांगा संन्यास घॆतलां। हींचि मागिरि श्रीमंत सद्योजात शंकराश्रम स्वामि, श्री चित्रापुर सारस्वत संप्रदायालीं इकरवीं मठाधिपति ज़ाल्लीं.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
ಹಸ್ಯಾ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Hosea
ದುಸ್ರೊ ಹಾಚ್ಯಾ ಹಾತಾ ಖಾಲ್ ಹಸ್ಯಾ ಪ್ರವಾದೀಯಾಚೆಂ ಮುನ್ಯಾರ್‌ಪಣ್ ಸುರು ಜಾಲೆಂ. ಹಾಚೆ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಯೆತಲ್ಯಾ ರಾಜಾಂಚೆ ರಾಜ್‌ವಟ್ಕೆಂತುಯ್, ಹಸ್ಯಾಚೆಂ ಮುನ್ಯಾರ್‌ಪಣ್ ಚಾಲು ಉರ್ಲೆಂ. ಪುಣ್ ಹಸ್ಯಾ, ಸಾಮಾರೀಯಾಚೆಂ ನಿಸಂಟನ್ (721) ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಉರುಂಕ್ ನಾ ಸೊ ದಿಸ್ತಾ. ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಕ್ ಹೊ ಏಕ್ ಖಂತೀಚೊ ಕಾಳ್ ಜಾಲೊ, ಆಸ್ಸಿರಿಯೆನ್ ತಾಂಚೆರ್ ಜೈತ್ ಮೆಳಯ್ಲೆಂ (734-732), ಭಿತರ್ಲೊ ಬಂಡ್, ಪಂದ್ರಾ ವರ್ಸಾಂ ಮದೆಂ ಚಾರ್ ರಾಜಾಂಚೊ ಖೂನ್ ಆನಿ ಧರ್ಮಿಕ್ ತಶೆಂಚ್ ನೈತೀಕ್ ಬ್ರಶ್ಟಾಚಾರ್ ಚಡತ್ ರಾವ್ಲೊ.
ಹಸ್ಯಾಚ್ಯಾ ಜಿವಿತಾಚಿ ಥೊಡಿ ಮ್ಹಾಯ್ತಿ ಮೆಳ್ತಾ (ಒವ್. 1-3) ಹಸ್ಯಾ ಎಕೆ ಅಸ್ತರೆ ಲಾಗಿಂ ಲಗ್ನ್ ಜಾಲೊಲೊ. ತೊ ತಿಚೊ ಖುಬ್ ಮೋಗ್ ಕರಿ ಪುಣ್ ತಿ ತಾಕಾ ಅವಿಸ್ವಾಶಿ ಜಾತಾ; ಹಸ್ಯಾಕ್ ತಿಚೊ ಮೋಗ್ ಆಸ್ತಾ ಆನಿ ತಿಚ್ಯಾ ಮೊಗಾಚಿ ಪರಿಕ್ಷಾ ಘೆತ್ಲ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ತಿಕಾ ತೊ ಪರತ್ ಆಪ್ಲಿ ಪತೀನ್ ಮ್ಹಣ್ ಘೆತಾ. ಹಸ್ಯಾಚೊ ಹೊ ದುಖೆಸ್ತ್ ಅಣ್‍ಭವ್ ಎಕೆ ಭಾಶೆನ್ ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ಆಪ್ಲೆ ಪರ್ಜೆ ಲಾಗಿಂ ವಾಗ್ತಾ ತಾಚಿ ಖುಣಾ. ಇಸ್ರಾಂಎಲ್ ದೆವಾಚಿ ಪತೀನ್ ಅವಿಸ್ವಾಶಿ ಜಾಲಿ ಆನಿ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ﻿ ಪತೀಚೊ ಕ್ರೊಧ್ ಆಪ್ಣಾಂಚೆರ್ ಘೆತ್ಲೊ. ದೆವಾಚೊ ಮೋಗ್ ತೊಗ್ತಾ ತಸಲೊ; ತೊ ತಿಕಾ ಶಿಕ್ಷಾ ದಿತಲೊ ಖರೊ ಪುಣ್ ಅಶೆಂ ಕರುನ್ ತೊ ತಿಕಾ ಪರತ್ ಆಪ್ಣಾಯ್ಶಿಂ ಹಾಡುನ್ ತಾಂಚ್ಯಾ ಪಯ್ಲ್ಯಾ ಮೊಗಾಚೊ ಸಂತಸ್ ತಿಕಾ ನವ್ಯ್ನಾ ದಿತಲೊ.
ಪಯ್ಲೆಚ್ ಪಾವ್ಟ್, ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಯ್ಶಿಂ ದೆವಾಚೊ ಸಂಬಂದ್ ಲಗ್ನಾ ವರ್ವಿಂ ದಾಖಯ್ಲಾ. ತಾಚೆ ಪರ್ಗಟ್ಣೆಚೊ ವಿಶಯ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ﻿ ಮೋಗ್. ಲೋಕ್ ಹೆಂ ಸಾರ್ಖೆಂ ಸಮ್ಜುಂಕ್ ನಾ. ಅರಣ್ಯಾಂತ್ಲೊ ಭಾಂಗಾರಾಚೊ ಕಾಳ್ ಏಕ್‌ಪಾವ್ಟ್ ಸೊಂಪ್ಲೊ ಮ್ಹಂಟೊಚ್, ಇಸ್ರಾಂಎಲ್ ದೆವಾಕ್ ಅವಿಸ್ವಾಶಿ ಜಾಲಿ. ರಾಯಾಳ್ ಘರಾಣ್ಯಾಕ್, ಹಸ್ಯಾ ಖರಾಯೆನ್ ಗುಣ್ಯಾಂವ್ಕಾರಿ ಕರ್ತಾ. ದೆವಾಚೆ ಖುಶೆ ಆಡ್ ರಾಜಾ ಕೆಲೆ ಆನಿ ದೆವಾಚೆ ವೆಂಚುನ್ ಕಾಡ್ಲೊಲೆ ಪರ್ಜೆಕ್ ಕಿರ್ಕೊಳಾಯ್ಲಿ. ಯಾದ್ನೀಕ್ ಲೊಕಾಕ್ ನಿಸಂಟನಾಚಿ ವಾತ್ ದಾಖಯ್ತಾತ್. ಆಮಸ್ ಪ್ರವಾದ್ಯಾ ಪರಿಂ, ಹಸ್ಯಾ ಅನಿತೀಚೆರ್ ಆನಿ ಹಿಂವಶೆಚೆರ್ ಆಡ್ ಉಲಯ್ತಾ ಪುಣ್ ಧರ್ಮಾ ಆಡ್ ಜಾತಲ್ಯಾ ವಾಯ್ಟಾಚೆರ್ ತೊ ನೆಟಾನ್ ಉಲಯ್ತಾ. ಬೆತೆಲಾಂತ್ ಜಾತಾ ತಿ ಸರ್ವೆಸ್ಪರಾಚಿ ಭಜಣ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾ ಮುರ್ತೀಪೂಜಾ; ಸರ್ವೆಸ್ಪರಾಕ್ ಥೀರ್ ಮೋಗ್ ಜಾಯ್, 'ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಯದ್ನ್ ನಾಕಾ, ವಿಸ್ವಾಶಿ ಮೋಗ್ ಜಾಯ್ ಹಂ ನಾಕಾತ್, ದೆವಾಚಿ ವಳಖ್ ಜಾಯ್' (6/6). ಮ್ಹಂಟೊಚ್, ಶಿಕ್ಷಾ ಯೆತಲೀಚ್ ತರೀಪೂಣ್ ಸೊಡೊಣ್ ದ್ಯುಂಚೆ ಖಾತೀರ್ ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ಖಾಸ್ತ್ ಲಾಯ್ತಾ. ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಕ್ ಹೆ ದಶೆರ್ ಆಸ್ತಾನಾ ತಿಕಾ ತಿಚ್ಯಾ ವಿಸ್ವಾಶಿಪಣಾಚ್ಯಾ ದಿಸಾಂಚೊ ಉಗ್ಡಾಸ್ ಯೆತಲೊ, ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ಆಪ್ಲೆ ಪರ್ಜೆಕ್ ಪರತ್ ಘೆತಲೊ; ಖುಶಾಲ್‌ಕಾಯ್ ಆನಿ ಶಾಂತಿ ವಸ್ತಲಿ.
ಸಂದರ್ಭ್
वर्ग:ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ (Old Testament Books) वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
मन्ना डे
thumb|मन्ना डे मन्ना डे प्रबोधचंद्र डे म्हणल्यार मन्ना डे हांचो जल्म कोलकात्याक 1 मे 1919 ह्या दिसा जालो. ताजो चुलतो, कृष्णचंद्र डे हो फामाद संगीतकार आशिल्लो. ताका लागून घरांत संगिताचें वातावरण आसलें. मन्ना डेचेर ल्हानपणा सावन संगिताचे संस्कार जाले. के. सी. डे. आनी उस्ताद डबीर खाँ हांच्या कडल्यान मन्ना डे हाणें गावपाचें मुळावें शिक्षण घेतलें. स्कॉटिश चर्च कॉलेजींत शिकता आसतना सलग तीन वर्सां संगीत सर्तींत यलें इनाम मेळयलें. 1942 ह्या वर्सां आपलें फुडार घडोवपा खातीर के. सी. डे हांच्या वांगडा मन्ना डे मुंबय आयले. सुरवातीक ताणें के. सी. डे, खेमचंद प्रकाश, अनिल विश्र्वास आनी एस. डी. बर्मन हांचे लागीं संगात साहाय्यक म्हूण काम केलें. ताज्या बरोबर तांचें शास्त्रीय गायनाचें शिक्षणूय बी सुरऊच आशिल्लें. मुंबयंत उस्ताद अमन अली खाँ आनी उस्ताद अब्दुल रहेमान खाँ हांचे लागीं ताणें शास्श्रीय संगीताचें फुडलें शिक्षण घेतलें. 1943 वर्सा रामराज्य ह्या चित्रपटा खातीर शंकरराव व्यास हांच्या हाता खाला मनिना डे हाणें पयलें फावट पार्श्र्वगायन केलें. पूण मन्ना डे हांची खरी वळख एस. डी. बर्मन हांणी संगीत दिल्ल्या उपर गगन विशाल (मशाल) या गाण्याक लागून जालीं. हिंदी वांगडा मराठी, गुजराथी, बंगाली, मल्याळम, कन्नड, आसामी या हेर भाशांतूय ताणें गायन केलें. लागीं लागीं 3500 पदां मन्ना डेन गायलीं. तू प्यार का सागर है, लागा चुनरीमे दाग,ऐ मेरी जोहराजबीं, आजा सनम मधुर चांदनीमे हम, ये रात भिगी भिगी, पुछो न कैसे मैने रैने बितायी, प्यार हुआ इकरार हुआही गाणी कानार पडटगीर याद येता ती मन्ना डे हांती. 24 ऑक्टोबर 2013 या दिसा हो सुरांचो बादशाह भायर पडलो.
शिक्षण
ताजो चुलतो, कृष्णचंद्र डे हो फामाद संगीतकार आशिल्लो. ताका लागून घरांत संगिताचें वातावरण आसलें. मन्ना डेचेर ल्हानपणा सावन संगिताचे संस्कार जाले. के. सी. डे. आनी उस्ताद डबीर खाँ हांच्या कडल्यान मन्ना डे हाणें गावपाचें मुळावें शिक्षण घेतलें.
पूरसकार
स्कॅाटिश चर्च कॅालेजींत शिकता आसतना सलग तीन वर्सां संगीत सर्तींत पयलें इनाम मेळयलें.
वावर
1942 ह्या वर्सा आपलें फुडार घडोवपा खातीर के. ली. डे हांच्या वांगडा मन्ना डे मुंबय आयले. सुरवातीक ताणें के. सी. डे, खेमचंद प्रकाश, अनिल विश्र्वास आनी एस. डी. बर्मन हांचे लागीं संगात साहाय्यक म्हूण काम केलें. ताज्या बरोबर तांचें शास्त्रीय गायनाचें शिक्षणूय बी सुरऊच आशिल्लें
मरण
24 ऑक्टोबर 2013 या दिसा हो सुरांचो बादशाह भायर पडलो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक
लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक
जल्म
म्हान भारतीय फुडारी, भगवदगितेचे आधुनीक भाश्यकार आनी प्राच्यविध्या पंडीत. तांचो जल्म रत्नागिरींत जालो.तांचें जल्मनांव केशव, पूण बाळ हेंच नांव फुडें रूढ जालें. टिळक कुटुंबाचो मूळ गांव चिखलगांव (ता. दापोली, जि. रत्नागिरी). चिखलगांवाची खोंतीदारी तांचे कडेन आशिल्ली. पणजो केशवरावान पेशव्यांच्या काळांत मानाचो जागो मेळयिल्लो. आजो रामचंद्रपंतान उत्तर आयश्यांत सन्यास घेतलो.
शिक्षण
ह्याच सुमाराक विष्णुशास्री चिपळूणकरान शाळा काडपाचें थारायिल्लें, तेन्ना टिळक आनी आगरकर दोगूय तांकां मेळ्ळे. चिपळूणकर, टिळक आनी आगरकर हांणी केसरी (मराठी) आनी मराठा (इंग्लीश) हीं दोन दिसाळीं सुरू केली. सुरवातीक आगरकर केसरीचे आनी टिळक मराठाचे संपादक आशिल्ले. वृत्तपत्रां वरवीं लोकशिक्षण, राजकी जागृती आनी सरकारी अन्यायाचो प्रतिकार हें तांचें इतिहासीक कार्य हांगाच्यानूच सुरू जालें.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
चूडी पूजा
चूडी पूजा कोंकणी गौडा सारस्वत ब्राह्मण श्रावण मासांतु आचरण कोर्चे एक पूज। है परबान्तु वार्डिक जल्ल बाइलमनिश चूडी बांद्ताति, आनि तुळष झाडा वट्टु ताज्जे पूज कर्ताती। चूडी बान्दिल्नन्तर ही बाइलमनिश परिवाराचै माल्गड बाइलमनिशालै घरा वच्चूनु चूडी दित्तती। विंगड नमून फूल आनि दिर्बांकूर वट्टु कोर्नु वायु वट्टु बान्द्लारि चूडी जत्ता। चूडी पूज गौडा सारस्वत ब्राह्मण बाइलमनिशालै एक विशेष परब, खई तान्नि तांगेले बाम्मूणालै चांगाकतिरि आनि यशसाकतिरि दैवाले मांग्ताति।
इतिहास
चूडी पूजाचै दोन मूल काणि आस्स:
1. जलंधरा नामाचै एक राक्षस आशिलो। तागेले बाइल, वृंधा, चंद आनि महान पतिव्रत आशिलि, आनि भग्वान विष्णुलै भक्त आशिलि। जलन्धरा महान शक्तिशाल राक्षस आशिलो, आनि वृन्धाले पतिव्रत्य शक्ति ताक्क जीवित दवर्त आस्त। तशि जौनु ताक्क कोणे युद्धान्तु सोल्सुचाक जैना। है कोल्णु देवते विश्नुक साङ्तचे, कसन मोणु तू वृन्धाले पतिव्रथ वाइत कोरका। एक दिवस जलंधरा युद्धभूमिंतु आस्तान विष्णु जलन्धरालै रूप घेउनु वृन्धाले वट्टु प्रीति कर्ता। तश्शि वृन्धाले पतिव्रत्य वत्ता, आनि ईश्वर जलन्धराक सोल्सिता, आनि तगेले मार काड्ता। जलन्धराले मर्लल नन्तर वृन्धाक कळता कि ती विष्णु वट्टु आस्स, जलन्धरा वट्टु नै। विष्णुलै होड भक्त आसुनु वृन्धा नंगिले कि विष्णु जगनाचे चाङाकतिरि अश्शि केल्लले, आनि तिगेले तप्प आनि पाप क्षमापाण कोर्न गेवचाक विष्णुक कसन कोर्का मोण निम्गिता। विष्णु तिक्का चूडी पूज कोर्चाक सांग्ता, कसला मळारि है पूज बाइलमनिशाक पतिव्रत आनि बरेपण हाड्ता।
2. सीता लंकाचै अशोक वनान्तु आस्तान तिगेलगे पूजाक कन्चै सामग्रि ना अशिलै, तकचि तीने लग्गि आशिलै फूल-दिर्बान्कुर वट्टु कोर्नु देवा पाय पळ्ळि, आनि तिगेले बामुणाले जय आनि यशसाक दैवाले माग्लि। अशि चूडी पूज शुरु जल्ले।
चूडी बन्दूचै
चूडीन्तु बान्दुचाक जन विंगड-विंगड नामून फूल उपयोग कर्ताति; किन्तु चूडी बान्दुचै केलो क्रम आस्स:
2. एक दिवसान्तु बरि विषम सन्ख्य चूडी बान्दुएत। जन सामान्य जाउनु 13 चूडी बान्दीनाचि। 7, 11, 15, 17, 19 तशि।
3. चूडीन्तु सामान्य जाउनु जन एक फूल घाल्नाति: बेलिफूल (Bougainvillea)। विंगड कन्चै फूल घालेत।
4. पूरा फूल आनि दिर्बान्कुर वट्टु कोर्नु वायु वट्टु बान्दीताति, आनि वीडा पानान्तु बान्दीताति, किन्तु है आवष्यकत ना।
सामान्य जाउनु चूडीन्तु है पूरा फूल-वस्तु आस्ता:
1. रत्नगन्धि
2. रथ फूल्
3. गौरि फूल्
5. अन्वाळि
6. आर्ति पान
7. कंगणि पुष्प
8. शंक पुष्प
9. मिठाइ फूल्
10. माज्रा नाकूट 11. करवीर
12. दिर्बान्कुर्
13. वायु सूत
पूज बग्गे
हॅ पूज श्रावण मासान्तु कर्ताति, शुक्रवार आनि ऐतारान्तु मात्र कर्ताति। चूडी बान्दिल नंतर बाइलमनिश देवाकूडान्तु ताज्जे पूज कर्ताति, तुळसि झाडा मुकारि चूडीचै पूज, आनि हुंब्रा मुकारि पूज कर्ताति। पूज नन्तर तान्नि केलो चूडी देवाकूडान्तु दवर्ताति, केलो चूडी तुळसि लाग्गि, एक चूडी केशांनु दवर्ताति, आनि दोनि चूडी हुम्बोरा (घरा मुकारि) लग्गि दवर्ताति। हज्जे नन्तर ती तिगेले बामुणावट्टु परिवाराचै विंगड घरा वच्चुनु घराचै माल्गड बाइलमनिशाक एक चूडी अनि वीडा पान दित्ता, आनि माल्गड हिक्क एक चूडी वापस दित्ता। घरान्तु माल्गड दाइलमनिश आस्लारि ही तंका एक वीडा पान दित्ता।
नवे वार्डीक जल्लले बाइलमनिशाले सुरेर वर्षा चूडी पूजा वळे तानि परिवारचै मस्त जनाक घरा आपेता आनि चूडी पूज कर्ता; है दिवस तिगेले वार्डीक-जीवनाचै एक विशेष दिवस। ती तिगेले सुरेर वर्षा चूडी पूज तिगेले बामूणाले घरान्तु कर्ता, आनि तिगेले आन-अम्माले घरान्तु वॅ कर्ता।
बरि वार्डीक जल्लले बाइलमनिश कौन शुमंगलि आस्स, है पूज कर्ताति।
यम
प्रजेच्या बऱ्याखातीर अमरत्त्वाचो त्याग करून यज्ञांत आत्मबलिदान करपी पयलो यज्ञकर्तो, मनीस जातीचो आद्य जनक, पयलो राजा, सूक्तरचना करपी एक वैदिक ऋशी,दक्षिणेचो दिकपाल, पयलो मृत, यमीन समागमाखातीर केल्ली मागणी न्हयकारून भयण-भावाचें लग्न निशिध्द थरोवपी समाजसुदारक, यमसंहिता आनी यमस्मृति हे ग्रंथ बरोवपी शास्र्कार,अस्ताक वचपी सुर्याचें वा चंद्राचें प्रतीक, इंडो-इराणी पुराणकथेंतलो यीम, कॅननायट देव यम, दुतांक यमगीता आनी नचिकेताक मरणाचें गुपीत सांगपी उपदेशाक अशा जायत्या स्वरुपानीयमाचें वर्णन मेळटा. पूण जाचें आयुश्य सोंपलां, ताच्या प्राणांचें आपल्या दुतांवरवीं हरण करपी भिरांकूळ देवता आनी दुतांनी मेल्ल्यांच्या जिवांक यमपुरींत हाडलेउपरांत चित्रगुप्त ह्या अधिकाऱ्यान सांगिल्ल्या तांच्या पाप-पुण्याच्या हिशोबाप्रमाण तांकां नरकासारक्या जाग्यांनी धाडपी कठोर न्यायाधीश हेंच ताचें मुखेल रूप जावन रावलां.
ताका कृतांत, अंतक, काळ, श्राध्ददेव, यमधर्म, प्रेतराज, सारकिल्या नांवांनीय वळखतात. ताचो रंग पाचवो, एक पांय अपंगूळ आनी वस्त्रां तांबडी आसतात. ताच्या एका हातांत गदा आनी दुसऱ्या हातांत कालसूत्र नांवाचो पाश आसता. ताचें वाहन रेडो, पाखो आनी घुबड हे पक्षीदूत आनी चार दोळे आशिल्ले सुणे हे राखणदार. ताची मूर्त चार भुजांची आसून तिच्या हातांत लेखणी, पुस्तक, कोंबो आनी दंड आसता. बौध्द पुराणकथेंत यम सातभुजांचो आसून ताचे मूर्तीच्या हड्डयाचेर चक्राभाशेन अलंकार आसता.
यमाच्यो मूर्तीय पळोवपाक मेळटात. पहाडपूर हांगाच्या देवळाच्या उंचवटयाचेर दक्षिणेवटेनचे वण्टींत एक यमाची व्दिभुज मूर्त आसा. चिदंबरमचोय यम व्दिभुज आसू्न तो आपल्या वाहनामुखार उबो आसा. गुजरातांतल्या वडनगर गांवांतल्या हाटकेश्र्वर देवळांत यम दिक्पाल म्हणून उबो आसा. तो त्रिभंग अवस्थेंत आसा. तशेंच तो चतुर्भुज आसून ताच्या वयल्या हातांत गदा आनी सकयल्या हातांत लेखणी आसा.वयल्या दाव्या हातांत बडी आसा आनी तिचेर कोंब्याभशेन सुकणें बशिल्लें आसा. सकयल्ल्या दाव्या हातांत पुस्तक आसा.ताचे तकलेचेर मुकूट, कानांत वाटकुळीं कानांतली, गळ्यांत हार,पांयांत वाळे आनी जोतीं आसात.ताच्या दोनूय पांयांमदीं ताचें वाहन आसा. ताच्या दोनूय आंगांनी देड पांयांचेर दोन चामरधरिणी उब्यो आसात.
कार्तिक शु.व्दितीया ही यमव्दितीया वा भावबीज म्हणून मनयतात.
वर्ग:देवनागरी पानां
विष्णू नारायण भातखंडे
thumb|विष्णू नारायण भातखंडे
विष्णू नारायण भातखंडे
विष्णू नारायण भातखंडे हांचो जल्म 10 ऑगस्ट1860 ह्या दिसा वाळकेश्वर मुंबय जालो. तांचो मूळ गांव कोंकणातलें नागांव. ताजो बापूय एका धनेस्त मनशा कडेन कारभारी म्हणून काम पळेतालो. ताच्या बापायक संगिताची खुब्ब आवड आशिल्ली. बापाय खातिरूच ही संगिताची आवड लहानपणा सावन निष्णूक लागली.
शिक्षणीक पात्रताय
ल्हापणांत विष्णू बांसरी वाजोवंक शिकलो आनी कॉलेजींत आसतना सतार वाजोवपाक शिकलो. पयलीं पयलीं तो गोपाळ गिरी हांचे कडेन ताजें शिक्षण जालें. 1885 विष्णू बिए जालें आनी 1887 एलएलबी लेगीत जाले.
तांच्यांनी केल्लो सोद
जायत्यो चिजो मुळाव्यो कशो आशिल्ल्यो आनी मागीर तांचे स्वरूप कशें बदल्लें, हाचो तांणी सखोल अभ्यास केलो. जो आयजूय अनेक संगीत शिकप्यांक खुब्ब उपयोगाक येता.
वर्ग:देवनागरी पानां
ಇತಿಹಾಸಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ
Book of Chronicles 1 and 2
ಇತಿಹಾಸಾಚಿಂ ದೊನುಯ್ ಪುಸ್ತಕಾಂ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಚ್ಯಾ ಇತಿಹಾಸಾವಿಶಿಂ ಚಡ್ಶ್ಯೊ ನವ್ಯೊ ವಸ್ತು ಶೀಖಯ್ನಾಂತ್. ಜಿ ಖಬರ್ ರಾಜಾಂಚ್ಯಾ ಆನಿ ಸಾಂವೆಲಾಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂನಿಂ ಮೆಳ್ತಾ ತೀಚ್ ಖಬರ್ ಮಾತ್ಶಿ ವೆಗ್ಳೆ ನದ್ರೆಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಬರ್ ಉಪ್ಯಾನ್ ದಿಲ್ಯಾ. ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಆಪ್ಣಾಂಕ್ ಜಾಯ್ ತ್ಯೊಚ್ ಘಡ್ನ್ಯ್ ವೆಂಚುನ್ ಕಾಡ್ಲ್ಯಾತ್ ಆನಿ ಎಕ್ದೊಂ ಬರೆ ತರೆನ್ ಬರಯ್ಲ್ಯಾತ್. ತಶೆಂಚ್ ಸುರ್ವಾತೆಚ್ಯೊ ವನ್ಶಾವಳಿ, ಉತ್ಪತಿ ಆನಿ ಲೋಕ್‌ಗೊಂಟಿ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂಚ್ಯಾ ಆದಾರಾನ್ ಬರಯ್ಲ್ಯಾತ್.
ದೆವಾಕ್ ವಿಸ್ವಾಶಿ ರಾವುನ್, ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಮೈಜೆಸಾನ್ ದಿಲೊಲಿ ಸಮೂರ್ತ್ ಪಾಳುನ್ ಆನಿ ಖರ್ಯಾ ಮನಾನ್ ದೆವಾಚಿ ಭಕ್ತಿ ಕೆಲ್ಯಾರ್ ಜುದೇವ್ ಲೊಕಾಂಚೊ ಫುಡಾರ್ ಪರ್ಜಳೀತ್ ಜಾತಲೊ ಮ್ಹಣ್ ಬರೊವ್ಪಿ ದಾಖೊಂವ್ಕ್ ಸೊದ್ತಾ.
ಇತಿಹಾಸಾಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಚೊ ಬರೊವ್ಪಿ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಂತ್ಲೊ ಏಕ್ ಲೇವೀತ್, ತೊ ದೇವ್ಮಂದಿರಾಚಿ ಬಾರೀಕ್‌ಸಾಣೆನ್ ಖಬರ್ ದಿತಾ. ತಾಚ್ಯಾ ಬರೊವ್ಪಾಂತ್ ಜಾಯ್ತ್ಯಾ ಯಾದ್ನಿಕಾಂಚಿ ತಶೆಂಚ್ ಗಾವ್ಪಿ ಆನಿ ದಾರ್ ರಾಖ್ಣೆ ಮುಖೆಲಿ ಜಾಗೊ ಘೆತಾತ್. ದಾವಿದಾಚ್ಯಾ ಫುಡಾರೀಪನಾ ಖಾಲ್, ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಚಿಂ ಬಾರಾ ಕುಳಾಂ ಎಕ್ಠಾಂಯ್ ಯೆಂವ್ಕ್ ತಾಚೆ ಅತ್ರೆಕ್. ಸಗ್ಳಿಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಅನ್ಭಾವಾರ್ಥಿ ಲೆಗುನ್ ದೆವಾಚ್ಯಾ ಮಂದಿರಾಂತ್ ಯೆವ್ನ್ ಮಾಗ್ಣೆಂ ಕರುಂಕ್ ಜಾಯ್ ಮ್ಹಣ್ ತೊ ಬರಯ್ತಾ. ತಾಕಾ 'ಇಸ್ರಾಂಎಲ್' ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ದೆವಾಚ್ಯಾ ಭಾವಾರ್ಥ್ಯಾಂಚೊ ಸಮುದಾಯ್. ಹ್ಯಾ ದೆವಾನ್ ಜಾಯ್ತಿಂ ವರ್ಸಾಂ ಪಯ್ಲಿಂ ಹೆ ಪರ್ಜೆ ಲಾಗಿಂ ಕರಾರ್ ಕೆಲೊಲೊ ಆನಿ ದಾವಿದಾ ಉದೆಶಿಂ ತೊ ಪವಿತ್ರ್ ಕರಾರ್ ನವ್ಸರ್ಲಲೊ. ಆಕ್'ಖ್ಯಾ ದೆಸಾಂತ್ ಜರ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂನಿಂ ಫಕ್ತ್ ಎಕುಚ್ ದೀಸ್ ದೆವಾಚಿ ಸಮೂರ್ತ್ ಆಸಾ ತಶಿ ಪಾಳ್ಳಿ ಜಾಲ್ಯಾರ್ 'ಮೆಸ್ಸ್ಯಾಸ್' ಯೆತಲೊ ಮ್ಹಣ್ ಲೋಕ್ ಮ್ಹಂಟಾಲೊ
ವನ್ಶಾವಳಿ - 1ಲ್ತ್. 1- 9
ದಾವಿದಾಚಿ ರಾಜ್‌ವಟ್ಕಿ - 1ಲ್ತ್. 11