cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
फातर्पा
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
ಎಜೆಕ್ಯೆಲ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Ezekiel
ಚವ್ಥೊ ಭಾಗ್ (ಒವ್.40-48), ನವ್ಯಾನ್ ಬಾಂದ್ತ್ ಲೆಂ ಮಂದಿರ್ ಆನಿ ಸಮುದಾಯ್ಚೆ ನೇಂ.
फातर्पा
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत १ खाजगी धर्मदाय रुग्णालय आसा.
ಎಜೆಕ್ಯೆಲ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Ezekiel
ತರೀಪೂಣ್ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಥೊಡೆಂ ವಾಂಕ್ಡೆಂ-ತೀಂಕ್ಡೆಂ ಆಸಾ. ಥೊಡೆ ಉತಾರೆ ದೋನ್ ಪಾವ್ಟಿ ಆಸಾತ್. ದೆಖೀಕ್ 3/17-21 = 33/7-9; 18/25-29 = 33/17-20. ಎಜೆಕ್ಯೆಲಾಕ್ ದೇವ್ ಮೊನೊ ಕರ್ತಲೊ (3/26; 24/ 27; 33/22ಗ) ಹೆ ಸ್ಲೊಕ್ ವೆಗ್ಳಾಯ್ಲ್ಯಾತ್. ಸರ್ವೆಸ್ಪರಾಚ್ಯಾ ರಥಾಚೆಂ ದಿಸ್ಣೆಂ ಲಾ - 3/15, ಆನಿ ಪುಸ್ತಕಾಚ್ಯಾ ದಿಶ್ಟಾವ್ಯಾ (2/1-3/9) ಮದೆಂ ಆಡ್ಖಳ್ ಆಸಾ. ತೇಚ್ ಪರಿಂ, ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಚ್ಯಾ ಪಾತ್ಕಾಂಚೆಂ ವರ್ಣನ್ (11/1-21), ಆಠ್ವ್ಯಾ ಅವೆಸ್ವರಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಚಾಲು ಜಾತಾ ಆನಿ ರಥ್ ವೆತಾ ಥಂಯ್ ಬಂದ್ ಜಾತಾ (10/18-22 ಲಾ 11/22).
फातर्पा
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण आसा. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण आसा. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
ಎಜೆಕ್ಯೆಲ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Ezekiel
ಎಜೆಲ್ಯೆಲ್ ಏಕ್ ಜಿವಾಳ್ ಅಸೊ ಪ್ರವಾದಿ. ತೊ ರೊಕ್ಡೊಚ್ ಖುಣಾ ದಿತಾ. ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಚ್ಯಾ ವೆಡ್ಜ್ಯಾಚೆಂ ತಾಣೆಂ ನಾಟಕ್ ಕೆಲೆಂ (4/1-5/4), ಪರ್ದೆಸಾಚೆಂ ನಾಟಕ್ (12/1-7), ಬಾಬೀಲಂಯೆಚೊ ರಾಜಾ ದೊಶಿಂ ಜಾಂವ್ಂಚೆ ವಾಟೆರ್ (21/23), ಜುದಾ ಆನಿ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಚೊ ಎಕ್ವಟ್ (37/15). ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಖಾಸ್ಗಿ ಸಂಕಶ್ಟಾಂತ್ ಜಿಂ ತಾಕಾ ದೆವಾನ್ ಧಾಡ್ಲೊಲಿಂ ತಾಂತುಂತ್ ಪರ್ಯಾನ್ ತೊ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಕ್ ಏಕ್ 'ಖುಣಾ' ಜಾತಾ (24/24). ಹೆಚ್ ಪರಿಂ ಅಜೆಯಾಸ್, ಇಜಾಯಾಸ್ ಆನಿ ಜೆರೆಂಯಾಸ್ ಖುಣಾ ಜಾಲೊಲೆ.
फातर्पा
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
ಎಜೆಕ್ಯೆಲ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Ezekiel
ಎಜೆಕ್ಯೆಲಾಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಫಕ್ತ್ ಚಾರ್ ದಿಸ್ಣಿಂ ಆಸಾಂ ಪುಣ್ ತಾಂಚೆ ವಿಶಿಂ ಜಾಯ್ತಿಂ ಪಾಣಾಂ ಬರಯ್ಲ್ಯಾಂತ್. ಒವ್. 1-3; 8-11; 37; 40-48. ತಿಂ ವಾಚ್ತಲ್ಯಾಕ್ ಅಜಾಪಾಂಚ್ಯಾ ಸಂವ್ಸಾರಾಂತ್ ಘೆವ್ನ್ ವೆತಾತ್ : ಸರ್ವೆಸ್ಪರಾಚ್ಯಾ ರಥಾಚ್ಯೊ ಚಾರ್ ಜಿವ್ಯೊ ರಚನ್ನಾ, ಸುಕ್ಲೊಲಿಂ ಹಾಡಾಂ ಜಿವಿಂ ಜಾತಾತ್, ಫುಡಾರಾಚ್ಯಾ ಮಂದಿರಾಚಿ ಯೆವ್ಜಣ್ ಜಾಂತುಂತ್ ಏಕ್ ಕಲ್ಪನೀಕ್ ನದ್ ವ್ಹಾಂವ್ತಾ. ಅಸ್ಲಿಂ ಜಿವಾಳ್ ಕಲ್ಪನಾ ತೊ ಕಾಣ್ಯೆಚ್ಯಾ ರೂಪಾನ್ ದಾಖಯ್ತಾ : ಅಹೊಲಾಹ್ ಆನಿ ಅಹೊಲೀಬಾಹ್ (ಒವ್. 23); ತೀರ್ ನಗರಾಂತ್ ಅಪ್‌ಘಾತಾಂತ್ ಸಾಂಪಡ್ಲೊಲೆಂ ತಾರುಂ (ಒವ್. 27); ಫಾರ್ ಆಹ್ ಆನಿ ಮಾನ್ಂಗೆಂ (ಒವ್. 29; 32); ವರಿಶ್ಟ್ ಝಾಡ್ (ಒವ್. 31); ಪಾತಾಳಾಂತ್ ದೆಂವಪ್ (ಒವ್. 32).
फातर्पा
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७०३ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
ಎಜೆಕ್ಯೆಲ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
ಸಂದರ್ಭ್
वर्ग:ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ (Old Testament Books) वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
फातर्पा
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. १२ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. १२ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
फातर्पा ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): RICE, COUNTRY LIQUOR, CASHEW NUTS.
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण गोवा वर्ग:केपें वर्ग:दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:साश्टी तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
सुभाषचंद्र बोस
सुभाषचंद्र बोस
जल्म
सुभाषचंद्र जानकीनाथ बोस हांचो जल्म जानेवारी 1897 ह्या दिसा उडिशांतल्या कटक शांरांत जालो.तांचे आवयचें नांव प्रभावती आशिल्लें.जानकीनाथ बोस हे कटक शारींतले नामनेचे वकील आशिल्ले.आदी ते सरकारी वकील म्हूण काम करताले.पूण मागीर तांणी आपली स्वताची वकिली सुरू केली.आपल्या सगल्या भावां मदल्या सुभाष हांकां शरदच्रद चड लागचो आशिल्लो.ल्हानपणान ,सुभाष कटकांत र्रवेन्शॅ कॅलिजिएट हायस्कूल नांवाचे शाळेंत शिकतालें.हे शाळेंत ताच्या एका शिकक्षकाचें नांव वेणीमाधव दास आसलें.वेणीमाधव दास हांणी सुभाषा मदीं देशभक्ती जागत केली.
जीवन
वयाच्या 15व्या वर्सा,सुभाष गुरूचो सोद घेवपाक हिमालयांत गेले.गुरूचो हो सोद अपेशी जालो.ताचे नंतर स्वामी विवेकानंदांचें सहित्य वाचून सुभाष तांचे शिश्य जाले.महाविघालयांत शिकता आसताना अन्याया आड लडपाची तांची प्रवत्ती दिसताली.कोलकात्यांतल्या प्रसिडेंसी म्हाविघालयांत इंग्रजी प्राध्यपक ओटेन हे भारतीय विघाथर्यी लागीं मदांधपणान वागताले म्हणून सुभाशान म्हाविघालयांत संप केल्लो.रविंद्रनाथ ठाकूर हांच्या सल्ल्या प्रमाण भारतात परत आयलें उपरात ते मुंबय वचून महात्मा गांधीक मेळ्ळे.
वावर
मुंबय गांधीजी मणिभवनांत रावताले.थंय 20जुलय 1921 ह्या दिसा महात्मा गांधी आनी सुभाषचंद्र बोस पयले फावटीं एकामाकांक मेळ्ळे.त्या काळांत गाधीजीन इंग्रज सरकारच्या विरोधांत असहकार आंदोलन सुरू केल्ले.सुभाषबाबून बंगालात ह्या आंदोलनात भाग घेतलो.सुभाषबाबू संपूर्ण स्वराज्याचे समर्थक आशिल्ले.त्या वेळार गांधीजी संपूर्ण स्वराज्याचे सर्मथन करिनासले.26 जनेवरी 1931 ह्या दिसा सुभाषबाबून फॅरवर्ड ब्लॅक हो पक्ष कॅग्रेसींतल्यान भायर सरले उपरांत तांणी हो पक्ष मोठ्या स्वरूपांत फुडें हाडलो.आझाद हिंद सेना उबी केली.18 आगस्ट 1945 ह्या दिसा नेताजी विमानांतल्यान मांचुरियाचे दिशेन आसतना विमान कोसळ्ळें आनी तातून तांका मरण आयले.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
राकणो
चरित्रा
१९३८ इस्वेच्या दशेंबरांत, तवळचो मंगळूर दियेसेजिचो भिस्प विकटर फेर्नांडिसान मंगळुरांत चल्लेल्या पयल्या एवकरिसतीक कोंग्रेसाच्या उगडासाक राकणो पत्र सुर्वातलें. फा. सिलवेसटर मिनेज राकणो पत्राचो पयलो संपादक. सत उलय धर्म चलय पत्राचो ध्येय आसा.
म्हालकपण
राकणो पत्र मंगळूर दियेसेजिचें अधिकृत हप्त्याळें आसोन, दीप्ती ट्रसटाच्या म्हालकपणार पत्र चल्ता म्हणोन पत्राच्या इंपरिंटार छापलां. राकणो पत्र दियेसेजिचो अधिकृत छापखानो कोडियाल बैल प्रेस हांतून छाप्तात.
अंतर्जाळीर राकणो
प्रसतूत राकणो हप्त्याळें अंतर्जाळिरी [२] वाचुंक मेळता. इस्यू.कां जाळिजाग्यार राकणो [३] पत्राचें पिडिएफ घालून, थंय थावन एंबेड करून राकणो पत्राच्या जाळी जाग्यार घाल्तात.
उल्लेख
राकणो पत्राचे संपादक http://raknno.com/about-२/editors राकणो हप्त्याळें अंतर्जाळीर http://raknno.com/ इस्यू.कां जाळिजाग्यार राकणो http://issuu.com/raknno
वर्ग:देवनागरी पानां
गोयच्यों परबो
गोंय हें सोबीत राज्य म्हूण जगभर फामाद आसा. गोंयांत चवथ व्हडा उमेदीन मनयतात.चवथ भाद्रपद म्हयन्यात येता.चवथीची तयारी लोक आदींच एक म्हयनो भर करतात, घर झाडप, रंग काडप, घरांत सगळे सामन भरप, नवें कपडे घेवप आदी. भुरगीं तर भोंवच खोशी आसतात. चवथी दिसां लोक गणपतिची मुर्ति पुजतात. गणपती देड दीस, पांच दीस, णव दीस, इकरा दीस, तशेंच एकवीस दीस अशें पुजतात. चवथी दिसांनी सगळयाच्या घरांनी तरेतरेची खाणा-जेवणां करतात. चारुय दिकांनी उजवातीचो परमळ पसरिलो आसता. तशेंच संगीताचो आवाज कानार पडटा. सगळया कडेन खोशयेचे वातावरण दिसता. अशें तरेन लोक चवथ व्हडा उमेदीन मनयतात. चवथ जातकच हिंदू लोकांची नदर दिवाळी कडेन आसता. दिवाळी म्हळयार उजवाडाचो सण. सगळे कडेन घरांघरांनी आकाश दिवें तशेंच आंगणात लायटी दिसतात. सगळ्या घरांनी फोव करतात देखीक गोड फोव, तिख फोव, दुदांतले फोव, बटाट फोव, रोसांतले फोव, इतलेंच न्हय तर आनी खूब तरेचें फोव आसा. आदीं घरांतली जाण्टी खूब तरेचे फोव करताली आनी दिवाळी येवचे पयली तयारेक लागताली. वातावरण खूब उत्साही जातालें.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
नागेश रामदास करमली
जल्म
नागेश रामदास करमली हांचो जल्म 5 फेब्रुवारी 1933 ह्या वर्सा काकोडे - केपे ह्या गावांत जाल्लो. नागेश करमली हांकां गोंयचो सुटकेझुजारी आनी नामनेचो कवी म्हूण वळखून वताले. तांणी आपले मुळावें शिक्षण मराठीं आनी पोर्तुगिज भाशेंतल्यान घेतिल्ले. ते खण उद्दोगात नोकरी करताले. उपरांत 1962 वर्सा ताणीं कामगार चळवळीत वांटो घेतलो. 1966 वर्सा सावन आकाशवाणीच्या पणजी केंद्राचेर (स्टाफ आर्टिस्ट) म्हूण नोकरी करताले आनी 1991त ते निवृत्त जाले.
साहित्यीक वावर
नागेश रामदास करमली हांकां भुरगेपणातंतूच शिकता आसताना साहित्याची गोडी लागली. कविवर्य बाकीबाब बोरकर हांचे मार्गदर्शन तांका मेळ्ळें. तेचपरी शणै गोंयबाबाची बरपावळ वाचून तांका कोंकणी शक्तीचो दिश्टावो जालो. 1952 वर्सा कोंकणीच्या वावराकडेन तांचो संबंद आयलो. तांतूतल्यानूच फुडें तांणी गोंयांचे सुटके चळवळीत वाटो घेतलो. 'राश्ट्रीय कॉंग्रेस-गोंय' हे संघटनेवरवी दक्षिण गोंयांत सुटके चळवळीचो प्रचार करपांत तांचो म्हत्वाचो वाटो आसा. सुटके झुजारी अॅन्थनी उर्फ टोनी द सोऊझ हांच्या मार्गदर्शनाखाला तांणी 1952 वर्सासावन लोकांच्या मनात पोर्तुगेज राजवटीआड जाग हाडपाक जायतो वावर केलो. -तांणी फाटल्या पंचवीस - सव्वीस वर्सांत कोंकणीचे उदरगतीखातीर बरोवपी, वावुरपी आनी संघटक म्हूण वावर केला. कोंकणी भाशा मंडळाचे ते एक संस्थापक वांगडी जावन आसा. गोंयातल्या 'लळितक' ह्या साहित्य दर्शनाचे कार्यावळीचे ते प्रवर्तक आसा. तांका कोंकणी भाशेवांगडाच मराठी, हिंदी, इंग्लीश आनी पोर्तुगिज ह्यो भासो येतात. उर्दू, बंगाली आनी कन्नड भासांचो तांणी अभ्यास केला. कोंकणी पाठ्यपुस्तका तयार करपाचे नदरेन गोय माध्यमिक आनी उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ, तेचपरी गोंय राज्य शिक्षण संस्थेच्या वावरांत तांणी वाटो घेतला. गोंय सरकाराच्या गॅझेटियर संपादक मंडळाचे ते वांगडी आसा. गोंयच्या स्वातंत्र सैनिक चरित्रकोशाच्या संपादन वावरांत तांचो वाटो आसा.
हेर भाशीक वावर
नागेश करमली हांणी कोंकणी आनी मराठी भासांतल्यान वेगवेगळ्या तरांचे बरोवप केला. तातूंत काव्य हो प्रकार मुखेलपणान केळयला. आकाशवाणीखातीर तरेकवार बरपावळ रचल्या. तांचे 'जोरगत' (1979),'सांवार'(1979)आनी 'बंशकुळाचे देणे' (1989)अशें कविताझेले उजवाडाक आयल्यात. तांणी आद्य रंगाचार्य हाच्या 'केळु जनमेजया' (जनमेजया आयक) नाटकाचो आनी मोहन राकेश हाच्या 'आधेअधुरे' ह्या नाटकाचो अणकार केला. तशेंच पावसाची होरावणी ह्या कवितेचो मराठी आनी कन्नड भाशेंत अणकार केला.
कविता संग्रहालया बद्दल माहिती
नागेश करमली हांणी अनेक भावना व्यक्त करून कोंकणीत कविता बरयल्यांत जशें की' जोरगत' (1979),'सांवार'(1979)आनी 'बंशकुळाचे देणे' (1981)आनी 'थांग-अथांग'. 'थांग-अथांग' ही कविता निखटी कल्पनेच्या संवसारान वावरना. तिची वार हे तांबडे मातयेंत खोल पुरिल्ली आसा. देखून ती म्हणटा आमची काणी /मळबा तळाची/आमची काणी /मनीस मनाची. तांचो भूंयदेव आमचे खातीर फुडारांचे सपन पळयतां. ताका देऊळ लागना, पुजा मंत्र असल्या कर्मकांडात तांची स्त्रध्दा ना आनी ज्याका हे धर्तरेची भास आनी आस कळटा ताका तो पळलेबगर रावना. हे कवितेक अन्यायाची तिडक आसा. अन्याय पळयना फुडें ती उसळटा. जंय जंय तीका सत्य शीव आनी सुंदराचो साक्षात्कार जाता तेन्ना ती उचंबळून येता. 'थांग -अथांग' म्हळ्यार नागेशबाबाले कवितेच्या जैताचे आनीक एक पावल. तेंच बराबर कोंकणी कविताय पयसुल्ल्या पल्ल्यार पावल्या.
तांका फाविल्ले पुरस्कार
1972 वर्सां भारतीय स्वातंत्र्याच्या रूप्याउस्तवी वर्सानिमतान भारत सरकाराकडल्यान तांका ताम्रपत्र दिवन तांचो गौरव जालो. तांच्या 'जोरगत' ह्या कविताझेल्यांक कोंकणी भाषा मंडळ आनी गोंय कला अकादमीचे राज्य साहित्य पुरस्कार मेळ्ळ्यात. 1983 वर्सा कुडचडे हांगा जाल्ल्या अखिल भारतीय कोंकणी लेखक समेंलनाचे ते येवकार अध्यक्ष आशिल्ले. आनी वंशकुलाचे देणें (2007)गोंय राज्य पुरस्कार फावो जाला.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:सुटके झुजारी/suttke zuzari वर्ग:प्रसिध्द, फामाद मनश्यां/Prosidh, Famadh Monxeam
उंडोर्ना
उंडोर्ना(६२६९४४)
उंडोर्ना ?? हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या केपें तालुक्यातील ५२६ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ५३ कुटुंबाचे व पुराय १७६ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार QUEPEM १४ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ९३ दादले आनीक ८३ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ३ आसून अनुसूचित जमातीचे ९३ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६९४४ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (CURCHOREM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक शाळा (MOLCOPONA) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (MOLCARNEM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (MOLCARNEM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (CURCHOREM-CACORA) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (QUEPEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (CURCHOREM-CACORA) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (CURCHOREM-CACORA) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध ना. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७०४ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शासकीय बस सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला. सगळ्यांत लागीं कच्चो रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं स्वयंसहाय्य गट ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खबरेपत्र पुरवण ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं विधानसभा मतदान केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा
जमिनीचो वापर
उंडोर्ना ?? ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
उंडोर्ना ?? ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): PADDY,CASHEW NUTS.
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण गोवा वर्ग:केपें वर्ग:दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:दक्षिण गोंय/Dokxinn Goem वर्ग:साश्टी तालुका/Salcete taluka वर्ग:गोंयचे गांव/Goenche Ganv
Colombia
, दक्षिण अमेरिकेंतलो देस आसा। ताची राजधानी बोगोटा नगर आसा।
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:दक्षिण अमेरिकेंतले देस वर्ग:Romi panam
ಎಜ್ರಾ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Ezra
ಎಜ್ರಾಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್, ಇತಿಹಾಸಾಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಚಾಲು ಕಶೆಂ ದವರ್ತಾ. ಪರ್ದೆಶಿ ಕರುನ್ ವ್ಹೆಲ್ಲೆ ಥೊಡೆ ಜುದೇವ್, ಬಾಬೀಲಂಯೆಕ್ ಥಾವ್ನ್ ಪರ್ತತಾತ್ ಆನಿ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಂತ್ ನವ್ಯ್ನಾ ಜಿವೀತ್ ಆನಿ ಭಜಣ್ ಸ್ಥಾಪ್ತಾತ್. ಹ್ಯೊ ಸಗ್ಳ್ಯೊ ಘಡ್ಣ್ಯೊ, ಹ್ಯಾ ಸಕಯ್ಲ್ಯಾ ಪಾಂವ್ಡ್ಯಾಂನಿಂ ಮಾಂಡ್ಲ್ಯಾತ್ :
ದೆವಾಚೆ ಸಮುರ್ತೀಚಿ ಬರಿ ವಳಖ್ ಆಸ್ಲೊಲೊ ಎಜ್ರಾ ಪರ್ಜೆಕ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಧರ್ಮಿಕ್ ಆನಿ ಸಮಾಜೀಕ್ ಜಿವೀತ್ ನವೆ ಮಾಂಡಾವಳೀರ್ ಘಾಲುಂಕ್ ದಾರ್ ದಿತಾ ಆನಿ ಹೆ ಪರಿಂ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಚೆಂ ಒತ್ಮಿಕ್ ದಾಯ್ಜ್ ಸಾಂಬಾಳ್ಟಾ.
ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಚೊ ಆಟಾಪ್ ಅಸೊ :
ಪರ್ದೆಸಾಕ್ ಥಾವ್ನ್ ಪಯ್ಲೆಂ ಪರ್ತಣೆಂ1/1 ಲಾ 2/70
ದೇವ್ಮಂದಿರ್ ನವ್ಯ್ನಾ ಬಾಂದ್ತಾರ್ ಆನಿ ಸಂಸ್ಕಾರ್ತಾತ್3/1 ಲಾ 6/22
ಹೆರ್ ಪರ್ದೆಶಿಯಾಂ ಬರಾಬರ್ ಎಜ್ರಾ ಪರ್ತತಾ7/1 ಲಾ 10/44
ಸಂದರ್ಭ್
वर्ग:ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ (Old Testament Books) वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
सुरेन्द्र डी. रानकाले
'''सुरेन्द्र डी. रानकाले''' हाका तियात्र वा खेळ-तियात्र माचयेर बाबू ह्या नांवान वळखतात.
जल्म
ताचो जल्म मर्शें गावांत 9 मार्च 1945 वर्सा जालो. ताची आवय-बापूय गावांन कोलापूरचीं. पूण सुरेन्द्र बाब गोयांत जल्मलो आनी वाडलो.
वावर
आठ वर्सांचे पिरायेचो आसतना ताका तियात्राचो मोग लागलो आनी जंय जंय तियात्र जातले, ते तियात्र पळोवंक तो वतालो.
ताणें आपलें सगळें जिवीत तियात्राचो ‘प्रोम्पटर’ कसो सारलां. प्रिमेर ग्रावशिकताना पुर्तुगेजींतल्यान कोंकणी वाचूंक आनी बरोवंक शिकलो. ताणें जायत्या तियात्रीस्तांक तांच्या तियात्रांत बरपावळ करूंक आदार दिलो. आयच्या काळार ‘प्रोम्पटींगाची’ गरज आसना कित्याक सगळे डायरेक्टर बरे तरेन ‘येसाय’(rehearsal) करून आपल्या कलाकरांक बरे भाशेन तयार करतात आनी तियात्र माचयेर हाडटात,पूण एक काळ आसलो जेन्ना ‘प्रोम्पटर’ नासतना तियात्रमुखार वचनासलो आनी असल्या ह्या काळार सुरेन्द्र बाबान जायत्या नांववस्त्यातशेंच नव्या बरयणारांक आनी दिगदर्सप्यांक तांचे तियात्र माचयेर हाडूंकआपलो आदार दिला. वेवसायीक मळार तो एक मोटर सायकल पायलट.
आयजमेरेन ताणें जायत्या नांववस्त्या खेळ-तियात्रीस्तांक आनी तियात्रीस्तांच्या तियात्रांची बरपावळ आनी ‘प्रोम्पटींग करून आदार दिला जशेपरीं पॅट्रिक दॉवरादो हाचे ‘मिरा’, ‘सुकणें’, ‘ओस्तरी’, ‘वारें’, ‘तें कशें मेलें’, स्टार औफ कुरतोरीं हाचे ‘सेजा पाय’, ‘कांट्यांतलें फूल’, मांय दुखी सासूमांय सुखी’, प्रेम कुमार हाचे ‘वावराडी’, ‘अर्दी भाकरी’, ‘खोटो पयसो’, रॅमी कॉलासो हाचे ‘घराचें सूख’, एम. बॉयर हाचो ‘एकूच रस्तो’ शालिनी हिचो ‘नशिबाचो गाडो’, जासिंतो वाझ हाचो ‘बॉम्बे देखो’, ‘तो आमकां विसरलो’, बाब पिटर ओफेलिया हांचो ‘मिजास’,. तशेंच जायत्या नवोदीत तियात्रीस्तांकूय ताणें आपलो आदार दिल्लो आसा।
पुरस्कार
तियात्र मळार ताणें केल्लो हो मोलादीक वावर तियात्र अकादमीन मानून घेतला आनी ‘लाय्फटाय्म कॉन्ट्रिब्युशन टू खेळ/खेळ तियात्र २०१२’ हो पुरस्कार भेटवन ताचो सत्कार केला.
संदर्भ
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
केशवसुत
जल्म
कवी कृष्णाजी केशव दामले म्हणल्यार केशवसूत हांचो जल्म 15 मार्च 1866 दिसा रत्नागिरी जिल्ल्यांतल्या मालगुंड गांवांत जालो.
शिक्षण
केशवसुतांनी बरोडा, वरधा, नागपूर, पूणे ह्यासारख्या चार वेगवेगळ्या शहरांनी शिक्षण घेतले. 1884 सालात तांणी इंग्लीश हायस्कूल पूणे हांगा दाखलो घेतलो.
काव्यरचना
एकेच विशिश्ट पद्द्तीन रचताले ते कवीतेक स्वच्छंद आनी मुक्त रूपांत केशवसुतांनी पयले फावटीं सगल्यां मुखार दवरली. ते खातीर तांकां आधुनीक मराठी काव्याचे जनक अशें म्हणटात. इंग्लीशींतल्या कवितांतल्यान दिसपी सौंदर्यवादी दृष्टीकोन केशवसुतांनी पयले फावटीं मराठींत हाडलो. कवीची प्रतिभा स्वतंत्र आसची. खंयच्याय प्रभावा बगर आसची अशें ते म्हणटाले. कवीचे प्रतिभेन हेंच प्रकारचें काव्य रच्चें, अशेंच रचप अशें तिंका कोंणें आदेश दिवचे न्हय, अशें तांचें म्हणणें आशिल्लें. वर्डस्वर्थ, शॅली, किटस् हांचे असल्या इंग्लीश कवींच्या कवितांचो तांचेंर खुब्ब मोटो प्रभाव आसलो. इंग्लीश काव्यांत चवदा वळींचो 'सॉनट' हो काव्यप्रकार 'सुनीत' ह्या नांवान तांणी मराठींत लोकप्रिय केलो. तांणी बरयिल्ल्या कवितां मदल्यो फक्त 135च कवितां आयज उपलब्ध आसात. पूण तांचें कविते मजगतीं जायतें विशय दिसा. अन्याय, विशमताय, अंधश्रध्दा, परस्पर स्नेहभाव, प्रेम, तेच बाराबर सामाजिक बंडखोरी, मानवतावाद, राष्ट्रीयत्व, गूढ अनूभवांचे प्रकटीकरण आनी निसर्ग अशें जायतें विशय तांणी सहज हाताळ्ळ्यात.
मरण
तांणी आतापर्यत एकूण 132 कविता बरयल्यात. ताची निमाणी कविता 'हरपले श्रेय' ही मरण येवचे स म्हयने पयलीं बरयिल्ल्या. तांकां 7 नोव्हेंबर ह्या दिसा मरण आयले.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Ramayonn
Balkandd
77 sorg. Oyodhea nogrint doxroth raza rajy kortolo. Kouslea, sumitra ani koikeyi oso tacheo tin ranneo, punn vonx choloupak taka putrosontot naxil'li. Ti zauchi mhonnun tannem rixyoxring rixinchea mukhel puroitoponnakhal oxrvomedh yogone kelo ani uprant putrokamextti namvacho yag kelo. Monxabogor her khoincheach pranneakoddlean tuka bhom-i na oso brohmodevakoddlean raunnak vor mellil'lo. Tekhatir doxrothager zolm' gheun raunnachem paripty korchem, oxi devamni bhogvan vixnnuk vinounni kel'li. Doxroth razacho putrokamexttit yag chalu astona ognintlean eka mhapurus ailo ani tannem sontan divpi, deunirmit pais doxrothan dilo. Doxrothan ho pais, kouslea, sumitra ani koikeyik vanttun ditkoch doxrothap ram', lokxmonn, xotrughn sumitreche ani bhorot ho koikeyicho. He bhurge vhodd zata astona, ek dis vixrvamitr muni doxrothakodde ailo. Mari-i ani subahu he don porakromi rakxos yogoneant vidhnam haddttale. Tankam marpakhatir munik ramachi goroz axil'li. Tekhatir ram' ani lokxmonn vixrvamitravangodda gele. Raman tea rakxosank marle, tattkechoi vodh kelo. Uprant vixrvamitran tankam videhoraz zonkakodde vhele. Zonkakodde xonkrachem xrextth dhonnu axil'lem. Tem dhonnu zonkan ram' lokxmonnak dakhouchem oxi itsa uktaitokoch zonkan tankam tea dhonnuchi kotha sangli. Zomin nangrotana tea nangrak lagun ek konea voir aili. Xet nangrotana mell'lli mhonnun te cholyechem namv sita dourolem hem dhonnu jea konnak peltolem tachekodde sitechem svoimvrant khub razamni tem ukhlopacho yotn kelo punn to nixfoll tharlo. Nimannem raman tem sohzotayen ubarun, taka protyoncha choddoun kanameren oddlem ani moddun uddoilem. Uprant ramachem logn sitekodde ani lokxmonnachem logn zonkachich dusri dhuvv. Urmila hichekodde zalem. Vixrvamitrache sangnnen zonkorazacho dhaktto bhavo kuxdhv hachea don dhuvo manddvi ani xrutkirti heo onukroman bhorot ani xrutkirti heo onukromat bhorot ani xotrudhn hankam dileo. Haya balkanddant modim modim her kotha aileat. Kxotriy vixrvamitr ani bramhann rixi vosixtth hancheantlea songhrxachi kotha, vixrvamitrak dirgh topchxroryen brahmonny prapt zal'leachi kotha, vamnautarachi kotha, xivput kartikey va kumar hachea zolmachi kotha asa.
Ayodheakandd
177 sorg. Doxroth raza ramacho yuvrajeabhixek korpacho tharoita. Punn ranni koikeyik hea obhixekache khobrechi tiddok marta. Ti doxrothak khub vaitt dista. Bhortak rajeabhixek ani ramak chouda vorsam vonvas oxe don vor ti magta. Obhixek zaupachea disa koikeyi ramak hea don voranchi mhaiti dita. Ram', sita ani lokxmonnasoit vonvasak vota. Ten'na bhorot aplea azolli asta. Taka jen'na khori vostusthiti somzota ten'na to apleo rajeabhixek korun gheupacho nhoikorota. Ramak portun haddpakhatir to donddkarnneant vota. Punn ram' oyodhyek portun yena. Xeuttak to ramachea paduka rajyotontracher dourun ramache votin rajy korta.
Arnnyokandd
75 sorg. Donddkarnneant riximuni sotot rakxosancho tras zait asta. Tekhatir riximuni ramakodde somrkxonnachi magnni kortat ani ram' toxem tankam axrvason dita. Raunnachi bhoinn xurponnokha ramak mellun tachekodde logn zaupachi itsa porgottaita. Raman nhoikarotokoch ti lokxmonnak vicharota. Lokxmonna koddlean nhoikar mellttokoch ti sitek jivi marpacho yotn korta, ten'na lokxmonn ramache agoneen tichem nak ani kan kapun uddoita. Ten'na ti aplo bhavo khor haka tachea chouda hozar rakxos sounikamsoit ramacher hol'lo korpak dhaddun sudd gheupachi yotn korta. Punn ram' tankam soglleank vattek laita. Hi khobor okompon namvachea rakxosa koddlean raunnak kolltta. Ten'na ramak dukhkh divpapasot sitek ubarun haddpachem tharoita. Marich ho khub rupam dharonn korpant kuxoll axil'lean to kanchnomrigachem rup gheta. Sita kanchnomrigak polloun bhulta ani apleak to zai mhonnun hott'tt dhorta. Ram' taka dhorpak ranant vota. Fattofatt lokxmonnakuy vochchem poddtta. Uprant raunn sadhucho bhes korun sitekodde yeta ani tika ubarun lonkent vhorta. Ramacho ixtt gridhroraz zottayu raunnacher vattent hol'lo korta, punn raunn taka marta. Lonkent raunn, sitek apleavangodda logn zaupak yachna korna. Punn sita taka bodna. Ram' ani lokxmonn kanchnomrigachi xikar korun axrmant portotat. Sita axrmant na ti polloun ram' bhieta ani doguy zann tika sodpak bhair sortat. Asn'nomononn zottayukoddlean tankam raunnan sitek vhel'leachem somzotat. Fuddem tankam manepoir voir tokli naxil'lo, fokot dhodd ani tondd pottant axil'lo oso, kobondh rakxosakodde gantth poddtta. To ram' – lokxmonnak khaupak polloita ten'na ram' – lokxmonn tache hat toddun taka marun uddoitat. Tachem dohon kortokoch, te chitetlean kobondh tejixtt rupant prokott zaun, ramak sugravo hea vanrorazakodde ixttagot kelear sita mellttoli oxem sangta. Kobondhache suchounne voilean ram' motongounant vota. Thoim taka xobri melltta.
Kixkindhakandd
67 sorg. Pompa sorouramhoreant ramachi sugrivakodde bhett zata. Vali ho sugrivacho vhoddlo bhavo. Tannem sugrivache bailecho ophar korun taka vonvas apnnaupak layil'lo asta. Mhonnut valichem paripty korun apunn tuka tartolo oxem ram' sugrivak ut'tor dita. Sugrivuy ramak sitecho sod korpachem obhivchon dita. Uprant sugrivo ramavangodda kixkindhek vota ani valik yudhdachem auhan dita. Vali ani sugrivo hanche yudhd chalu astana, tharail'leapromann raman valicher bann soddun taka marpacho asta. Punn daguy zann ek sarke dixil'lean ram' gondllotta ani sugrivo vali koddlean mar khaun pollun vota. Punn vollkhikhatir gojpuxpi val sugrivachea golleant ghalun portun yudhd zata ani ram' taka marta.Kixkindha nograchea ximvasonacher sugrivacho rajeabhixek zata. Uprant sugrivuy sitecho sod gheunk lagta. Tekhatir vanranchim pothkam sogllea dikamni dhaddttat. Dokxinneutten gel'lea vanrambhitor honumont ani valicho put ongod asta. Eka porvotachea pottharacher tankam zottayucho vhoddlo bhavo sompati melltta ani tachekoddlean tankam kolltta ki raunn, lonka namvachea romnni-i vdipacher rauta. Punn sagor par korun lonkent vochpacho prosn yetkoch honuman ti zobabodari apnnacher gheta ani mohendr porvotachea xikhracher ubo rauta.
Sundrokandd
68 sorg. Hatunt choddxo chomtkarik kotha asat. Mohendr porvotauylean honuman trikuttachol porvotacher voxil'le lonkechem dorxon gheta ani rati vellar lonkent bhitor sorta. Sod ghetna oxokounant taka sita dista. Raunn thoim yeun tika vox korpacho yotn korta ani sita taka jhddokarota. Sitechem hem dukhkh polloun honumonak vaitt dista. Uprant sitek mellun vollkhi khatir tika ram'mudrika dakhoita ani tika vhorpakhatir ram' vhodd soiny gheun yetlo oxem axrvason dita. Siten dil'lo chuddamonni mhollear vinnyent ghalpachem rotn gheun to ramakodde vota. Punn vota astona raunnak aplea xoireachi zannvikai korun divpakhatir toxench tachi-i xoky polloupakhatir raunnachem upoun udhvost korta. Uprant lonkechem-i dohon korun ramakodde vota.
Yudhdokandd
128 sorg. Hatunt ram' ani raunn hanchea zhuzacho vrit'tant asa. Ram' lokxmonn vanrosenesoit doreadeger yetat. Punn yedo vhodd dorea koso humpop oso tankam prosn poddtta. Ten'nach vibhixonn, sitek lagun raunnakodde vad zal'lean ramak yeun melltta. Vibhixonnache sangnnen, ram' doreachi upasona kortokoch dorea, ramak, vixrvokomreacho put nol hacheurovim setu bandun lonkekodde vochpak suchoita. Vanranchea adaran nol sagracher setu bandta. Zhuz suru zauchepoilim valicho put ongod raunnakodde xixtti korun vota punn tatunt taka yox mellna. Zhuz suru zata. Indrojit ram' – lokxmonnak nagpaxamni bandta, punn thoim gorudd yeta ani nag pollun votat. Ram' raunnachi roth moddun, raunnak bexudhd korta punn jivo marna. Uprant kumbhokrnnak marta. Indrojit svota odhxy zaun vanrosenecher hol'lo korta, brohmastrachea adaran ram' – lokxmonnak nixrchextt korta. Ten'na honuman tankam mohoxodhincho vas divn zago korta. Fuddem indrojit mayavi sita nirmann korta ani vanranchea samkar tika jivi marta. Tem polloun ram' portun ghumvll yeun poddtta. Vibhixonn ramak ti mayavi sita mhonnun sangtokoch ram' – raunnachem zhuz suru zataani raunn morta. Ram', vobhixonnak raunnachem rajy dita. Sitek ram' mhoreant haddttat ten'na ram' sitechea choritreavixim dubavo gheta, sita ognidivy korta. Sita povitr axil'leachem ognideuta sangtokoch ram' tika apnnaita ani oyodhyek yeta. Ramacho rajyobhixek zata.
Ut'torokandd
111 sorg. Sonxodhokanchea motan hem kandd mhollear mullchea kaveant poddil'li bhor. Ram' oyodhyek yetkoch soglle riximuni ani proza tachem svagot korta. Uprant sitek dis votat. Punn siteche xudhdivixim lokopovad patllotta. Ramak mat tichevixim il'loi dubavo nasta. Punn lokank dekh ghalun dvopakhatir dukhkhi monan to sitecho teag korta. Lokxmonnuy dukhest monan tika gongeche poltoddim, tomsa nhomyedeger valmiki munichea axroma lagsar soddun yeta. Uprant valmiki muni tika alaxiro dita. Thoinch tika uprant valmiki muni tika alaxiro dita. Thoinch tika uprant kuxi ani lou oxe don zumvlle put zatat. Ram' oxvomedh yogone korta, ten'na valmiki aplea xixeank gheun thoim yeta. Lou kuxak to ramainn gaupak laita. Ten'na ramak te aple put mhonnpachem somzota. Uprant sitechi itsa aslear tinnem aple xudhdotecho nirvallo divcho oso ram', valmikikodde sitek rokad dhaddtta. Sita apli xudhdota sidhd korpak yeta punn dhortimatek ul'lekhun mhonntta ki apunn xudhd aslear pottant ghe. Toxench ghoddtta. Lokank ozap zata. Ram' khub dukhkhi zata. Uprant lou kux ramachem bhovixyochoritr sangpi ut'torokauy gaitat. Ut'torokanddache nimannem protyokx kall yeun ramak melltta ani ramak ott ghalta apunn tujekodden uloitona konnuch tika mellunk yeunk fauna.
Sita hi raunnachi dhuv koxi zali hachoi vrit'tant hea ramainnant asa. Anond ramainnant choddxo ramachea rajyokarobharacheo kotha asat. Moharaxttri prakritantolem vimlosuriche pumochoriy ani mohakovi svoimbhu hachem bhaxentolem pumochorivo hi zoin mohakaveam ramkothecher adaril'lim asat. Vingodd vingodd bharti-i bhaxamni jim ramoinnam zaleant, tatunt tulsidasachem ramchoritomanos hem khub lokpriy asa. Xikhancho dhavo guru govindosing hannem ramautar hea namvan ek ramoinn boroilem. Dokxinnent kombnachem tomill bhaxentolem komb ramainn prosid'd asa. Kon'nodd bhaxent kouxik ramainn asa. Telgunt ‘rongnath ramainnom'’, ‘bhaskor ramainnam’ asat. Moratthint, sont eknathan’ bhavarth ramainn’ rochlem. Somrth ramdasan ramainnanchim sundri ani yudhd him don kanddam rochlim anim ramoinnachem sar sanglem. Lagim lagim soglleach bharti-i bhaxamni ramainnacheo aurit'ti prosid'd zaleat. Axiai chodd korun agney axiantlea lokancher ramainnacho khub vhodd probhavo disun yeta. Prachin zavaniz bhaxent ek ramainn rochil'lem asa. Nepall ani xrilonkent ramainn asach punn zopan, molexia, filipins, thailondd, laos, brohmodex hea dexamni-i ramainn paulam. Ramkothecher adarit kauy – nattkam oxem khub sahity vingodd vingodd bhasamni asa. Toxench xilpakriti ani ruponn kolantleanuy ramainnacho avixkar disun yeta.
Sondorbh
वर्ग:Totvaxastr / Philosophy वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Romi panam
लक्षव्दिप
thumbnail|लक्षव्दिपाचो नकासो लक्षव्दिप भारताचो एक केंद्रशासीत प्रदेश. अरबी दर्यांतल्या साबार जुंव्यांचो मेळून जाल्लो हो प्रदेश. ह्या ल्हान-व्हड जुंव्यांचें वट्ट क्षेत्रफळ 32 चौ. किमी. आसा. ह्या शिंवरून पडिल्ल्या जुंव्यांचो विस्तार 8° ते 12°13’ उत्तर अक्षांश आनी 71° ते 74° उदेंत रेखांश. तांतुतलो अँड्रोत हो सगळ्यांत व्हडलो आसून ताचें क्षेत्रफळ 4.8 चौ. किमी. आसा. हेर मुखेल जुंव्यांभितर अमिनी, अगत्ती, बित्रा, चेटलट, काडमट, काल्पेनी, कावारट्टी, किल्टन आनी मिनिकॉय हांचो आस्पाव जाता. हातुंतल्या खंयच्याच जुंव्याची रुंदाय 2 किमी. वयर ना. हे जुंवे केरळ राज्यांतल्या कोची शारासावन सुमार 220 ते 440 किमी. पयस आसात. कारवारट्टी हें प्रदेशाचें राजपाटण.
भूंयवर्णन
भारताच्या ह्या सगळ्यांत ल्हान केंद्रशासीत प्रदेशाचो भूंयभाग खूब उणो. पूण हाका 4,200 चौ. किमी. चें खाजनक्षेत्र आनी 20.000 चौ. किमी. चें जलक्षेत्र लाभला. हातुंतल्या खंयच्याच जुंव्यांची दर्याथरासावन उंचाय 10 मीटर परस चड ना. ह्या जुंव्यांचेर दोंगर वा न्हंय ना. ह्या केंद्रशासीत प्रदेशावयलें हवामान सादारणपणान मन्सून प्रकारचें आसून सरासरी वर्सुकी पावस 160° सेंमी. इतलो पडटा. हांगाचो गीम खूब कडक. माड, पणस, केळी, आळूंचे कांय प्रकार, रानटी बदाम आनी ल्हान ल्हान झोंपां ही वनस्पत हांगा मेळटा. थैस्सिआ हें प्रिचीन आनी सायमॉड्सीए आयसोएटीफोलिया ह्या दोन प्रकारांचें सागरी तण हांगा वाडटा. ह्या प्रदेशांत सागरी जीव खूब प्रमाणांत आसात. थराथसी आनी कारीफेटू हीं दर्यासवणीं थंय खूब. तीं सवणीं मुखेलपणान पिन्सी जुंव्याचेर मेळटात. सवण्यां अभयारण्य म्हणून हो जुंवो घोशीत केल्लो आसा.
इतिहास
thumbnail|City palaca main entrance. ह्या जुंव्यांची पुर्विल्ली म्हायती स्पश्टपणान मेळना.पूण थळाव्या लोककथांवरवीं ह्या जुंव्यांचो इतिहास थरयला. केरळाचो निमाणो राजा चेरमान पेरुमाल हाच्या तेंपार ह्या जुंव्याचेर पयली वसणूक जाल्ली आसुंये. कांय अरबी वेपाऱ्यांनी जेन्ना राजाक इस्लाम धर्म आपणावपाक बळजबरी केली, तेन्ना राजा मक्केक वता अशें सांगून पळून गेलो. पूण खूब दिसां उपरांत लेगीत राजा परतलो ना. तेन्ना ताचो सोद घेवपाखतीर ऋंगनोरच्यान मक्केकडेन कांय तारवां सोडली. तांतुंतलें कननोरच्या राजाचें तारूं मोडांत सांपडून फुटलें. पूण राजा आनी ताचे कांय सांगाती एका जुव्यांचेर पावले. तो जुंवो म्हळ्यार ‘बंगारम जुवो’ अशें मानतात. उपरांत ते एका जुंव्यासावन दुसऱ्या अशे साबार जुवें हुंपून मुखेल भुंयेचेर पावले. राजा परतले उपरांत ताणें खलाशी आनी सैनिकांचो दुसरो पंगड अरबी दर्यांत धाडलो. तांणी अमिनी जुंव्याचो सोद लावन उपरांत ते थंयच रावपाक लागले. ह्या पंगडांतले लोक हिंदू आशिल्ले अशें मानतात. हें स्पश्ट करतना कांय इतिहासकार, सद्या थंय आशिल्ल्या इस्लाम लोकांमदीं आशिल्ल्यो हिंदुंच्यो कांय भौशिक परंपरा आनी चालीरितींचो आदार घेतात. सुरवेक अमिनी, कावारट्टी, अँन्ड्रोथ आनी काल्पेनी जुंव्यांचेर ल्हान ल्हान वसणुको उबारिल्ल्यो. उपरांत ह्या लोकांनी अगत्ती, किल्टन, चेटलट आनी काडमट ह्या जुंव्यांचेर स्थलांतर केलें.
जुंव्यांवयल्या लोकांचे इस्लामीकरण कशें जालें हाचीय म्हायती स्पश्टपणान मेळना. पूण ओबेदुल्ला हा अरबी फकिरान हांगा इस्लाम धर्माचेर प्रवचन दिल्ल्याचें सांगतात. अँन्ड्रोथ जुंव्याचेर ओबेदुल्ला फकिराची कबर आसून आयज ती त्या प्रदेशांतली एक पवित्र भूंय मानतात.
सोळाव्या शेंकड्यांत वेपाराच्या निमतान पुर्तुगेज जेन्ना भारतांत आयले, तेन्ना डावपेंचाखातीर एक बरी भूंय म्हूणन तांची नदर ह्या जुंव्यांचेर गेली. तशेंच तांच्या तारवांक उपेग पडपी काथ्याच्या दोरयांचीय तांकां गरज आसली. देखून ते ह्या जुंव्यांचेर परत परत घुरयो घालपाक लागले. पूण थळाव्या लोकांनी तांकां वीख घालून मारपाक सुरवात केली. हाका लागून पुर्तुगेजांच्यो घुरयो थांबल्यो. उपरांतचीं कांय वर्सां छिराकलच्या हिंदु राजाच्या शेकातळा हे जुंवे गेले. सोळाव्या शेंकड्याच्या मध्याक ह्या राजाकडच्यान कननोरच्यान अरक्कस ह्या मुस्लीम राजान हे जुंवे घेतले. फुडें अरक्कल घराण्याचो राजा हांगाच्या लोकांचेर खूब जुलूम करपाक लागलो. ताचे राजवटीक त्राशिल्ल्या थंयच्या लोकांनी निमाणेकडेन मंगळूराक वचून टिपू सुलतानाकडेन कागाळ केली. टिपू सुलतानामन अरक्कलाचे बायलेकडेन इश्टागतीची कबलात करून, अमिनी आनी हेर चार जुंवे आपले सत्तेखाला हाडले. अशे तरेन जुंव्यांची विभागणी दोन आधिराज्यांनी जाली. श्रीरंगपट्टणाच्या झुजांत टिपू सुलतानाक मरण आयले उपरांत जुंव्यांचो ताबो ब्रिटिशांकडेन गेलो. ब्रिटीश लोक त्या जुंव्यांचो राजकारभार मंगळूरच्यान चलोवपाक लागले. 1847त त्या प्रदेशांत व्हड मोड जालें. तातुंतल्या ॲन्ड्रोथ जुंव्याचें चड नुकसान जालें. जेन्ना चिरक्कलचो राजा थंयच्या लोकांक आदार करपाक भायर सरलो, तेन्ना इस्ट इंडिया कंपनीचो अधिकारी विलयम रॉबिन्सन होय ताचेवांगडा थंय गेलो. त्या जुंव्यांचें खूब नुकसान जाल्ल्या कारणान एकल्या राजाक तांकां आदार करप शक्य नाशिल्लें. देखून ताणें इस्ट कंपनीकडच्यान रीण घेतलें. उपरांत ही मुजत खूब वाडिल्ल्यान, तें रीण फारीक करप राजाक शक्य जालें ना. तेन्ना 1854त सगळ्या जुंव्यांचें प्रशासन इस्ट इंडिया कंपनीन आपल्या ताब्यांत घेतलें. दोन लाख रुपयांखातीर हे जुंवे ब्रिटिशांकडेन गेले देखून तांकां लक्षव्दीप हें नांव पडलां आसूं येता अशें एक मत आसा.
thumb|Moideen Mosque Kalpeni Panoramic View. 1 नोव्हेंबर 1956 दिसा हो व्दिपसमूह भारताचो केंद्रशासीत प्रदेश जालो. तेन्ना कालिकत हें ताचें राजपाटण आशिल्लें. पूण 1946त कालिकतच्यान त्या प्रदेशाचें राजपाटण कावारट्टी जुंव्याचेर व्हेलें. 1973त ह्या चोंब्याचें लक्षव्दीप अशें नामकरण जालें. केंद्रशासीत प्रदेश म्हणून घोशीत करचे आदीं हे जुंवे मद्रास राज्याचोच एक भाग म्हणून आशिल्ले. ह्या सगळ्या जुंव्यांचो मेळून एक जिल्हो आसून ताची चार म्हालांनी विभागणी केल्ली आसा. मिनिकॉय सोडल्यार हेर म्हालांचो कारभार नियुक्त तहसीलदार पळयता. मिनिकॉय तालुक्याचो कारभार उपजिल्हाधिकारी पळयता. ह्या प्रदेशाची न्यायवेवस्था केरळ उच्च न्यायालयाचे देखरेखीखाला चलता.
अर्थवेवस्था
thumbnail|A beach side resort at Kadmat Island, Lakshadweep. शेतवड हो लक्षव्दीपाचो मुखेल वेवसाय. नाल्ल हें थंयचें सगळ्यांत म्हत्वाचें पीक. प्रदेशाची चडशी भूंय माडांखाला आसा. लखदीव ल्हान, लखदीव सामान्य, ग्रीन ड्रवॉर्फ हे नाल्ल्चे प्रकार थंय मेळटा. काथ्यासावन दोरयो वळप, हो वेवसाय अर्थीक नदरेन म्हत्वाचो. खोबऱ्याचें तेल काडून उपरांत ताचेर प्रक्रिया करप हाका सद्या चड म्हत्व फाव जालां. लिंबू आनी ते जातीचीं फळां, केळीं, पोपाय, पेरां, चिकू, मिरसांग, तोमाट, वायंगीं, कणंगां हींय पिकां थंय खूब प्रमाणांत जातात. ह्या पिकांची लागवड चड करून माड आशिल्ल्या भाटांनीच करतात. हालीं तेंपार ऊंसाचीय लागवड केल्या. हांगाच्या दर्यादेगांनी वेगवेगळ्या तरांचें नुस्तें खूब प्रमाणांत मेळटा. यांत्रिकी बोटींनी नुस्तें मारप जाता. हांगाच्या दर्यांनी ह्युना जातीचें (बुगडे) नुस्तें खूब प्रमाणांत मेळटा. खोबरें, राजू वळप, गोड म्होंव आनी नुस्त्याचेर प्रक्रिया हे हांगाचे मुखेल उद्देग. यांत्रिकी व्हडीं बांदपाखातीर सरकारान हांगा दोन गोदी उबारल्यात. मिनिकॉय जुंव्याचेर नुस्तेमारी प्रशिक्षण केंद्र आसा. थंय बर्फ निर्मिती, शीतघरां, नुस्तें डब्यांनी बंद करप आनी ह्युना नुस्त्याचेर प्रक्रिया करप हे उददेग चलतात. कावारट्टी आनी काल्पेनी जुंव्यांचेर हस्तवेवसाय प्रशिक्षण केंद्रां आसात. कावारट्टी जुंव्याचेर फर्निचर तयार करपाची एक उददेगीक सहकारी संस्था आसा. आमिनी आनी काल्पेनी जुंव्यांचेर दोन काथ्याच्यो सहकारी संस्था आसून थळाव्यो प्रशिक्षीत बायलो तिच्यो वांगडी आसात. दूद आनी कुकडां पोसपाच्या वेवसायांकय सद्या म्हत्व आसा.
लक्षव्दीप जुंवे भारताचे मुखेल भूंयेकडेन (कोची, मंगळूर आनी बेपोर) उदका येरादारीन जोडल्यात. जुंव्या जुंव्याभितरली येरादारी करपाखातीर खाशेल्यो बोटी दवरल्यात. विमान आनी हॅलिकॉप्टरांचीय बरी वेवस्था थंय आसा. त्या प्रदेशांत 10 पोस्ट कचेऱ्यो, 9 बिनतारी संदेशवहन स्थानकां आनी 5 दूरध्वनी कार्यालयां आसात. 1972 सावन कावारटटी आनी भारताची मुखेल भूंय हांचेभितर रेडिओदूरध्वनी सुविधा उपलब्ध जाल्या.
लोक आनी समाजजीण
thumbnail|A group of children on a beach at Kavaratti, Lakshadweep. लक्षव्दीप जुंव्यांवयले चडशे लोक सुन्नी पंथीय, मुसलमान आसात. मिनिकॉय जुंवो सोडल्यार मल्याळम् ही हांगाच्या लोकांची मुखेल भास. मिनिकॉय जुंव्यावयले लोक उर्दू आनी सिंहल हांची भरसण जाल्ली महाल ही भास उलयतात. हे भाशेखातीर स्वतंत्र लिपीय आसा. लखदीव आनी अमिनी गटांतले लोक मलबारच्या मुसलमान लोकांप्रमाण भेस करतात, जाल्यार मिनिकॉय जुंव्यावयले लोक मालदीवच्या लोकांप्रमाण भेस करतात, हांगाचे लोक चड करून चुड्टांच्या खोपींनी रावतात. हालीं तेंपार कांय विटांची घरां दिश्टी पडटात. हांगाचे लोक अजुनय आदल्या चाली-रितींक पाळो दितात. थंय पड्डो पददत, बालविवाह, बहुपत्नीत्व, अंधश्रध्दा आनी जाती वेवस्थांक म्हत्व आसा.
कोया, मासमीस आनी मलाचेरी ह्यो जुंव्यांचेर सांपडपी मुखेल जाती. कोया जातीच्या लोकांचो उच्च वर्गांत आस्पाव जाता. मालमिस हे मध्यमवर्गीय आसून ते चड करून तारवटी वा रांपणकार. मलाचेरी हे उणाक जातीचे लोक. मानिकफन, टाकूफन, ठाकू आनी राव्हेरी ह्यो मिनिकॉय जुंव्यावयल्यो चार मुखेल जाती. लक्षव्दीप जुंव्याचेर आंतरजातीय लग्नाक मान्यताय ना. मरुमक्कतायम् कायद्याप्रमाण हांगाचे लोक वागतात. मातृप्रधान संस्कृताय मानतात. घरांत बायल आनी चलयांक मान चड. हाका लागून निमिकॉय जुंव्याक बायलांचो जुंवो अशें म्हण्टात. मार्को पोलो ह्या भोंवडेकारानय मिनिकॉयचो बायलांचो जुंवो म्हणून उल्लेख केल्ल्याचे पुरावे आसात. चलयेच्या बापायक चल्याकडच्यान हुंडो मेळटा. लग्न जालेउपरांत चलो व्हंकलेच्या घरा रावपाक वता.
राबितो आशिल्ल्या सगळ्या जुंव्यांचें विद्युतीकरण जाल्लें आसा. हांगा 50 विद्यालयां आनी आठ माध्यमिक विद्यालयां आसात. चलयांक शिक्षण घेवपाखातीर सरकारान कांय खाशेल्यो सवलती तांकां दिल्यात. सगळ्या पांवड्यांवयलें शिक्षण फुकट आसा. मल्याळम् भास हें शाळेंतल्या शिक्षणाचें माध्यम. सद्या साक्षरतायेचें प्रमाण 55% इतलें आसा. थंयच्या लोकांचे भलायकेचे नदरेन भारत सरकारान कांय खाशेल्यो येवजणी आंखल्यात. ह्या जुंव्याक पर्यटन स्थळ म्हणून प्रसिददी मेळ्ळ्या.
पळेयात
वर्ग:भारताचें केंद्रशासीत प्रदेशां वर्ग:देवनागरी पानां
कुमारखण
कुमारखण (६२६८०८)
कुमारखण हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या सत्तरी तालुक्यातील ५५६.७ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ११४ कुटुंबाचे व पुराय ५२५ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार VALPOI ८ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा २७८ दादले आनीक २४७ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ४ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६८०८ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (PISSURLEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (PISSURLEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (SANQUELIM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (SANQUELIM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (ONDA C T) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (VALPOI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (BICHOLIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.