cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
योग
योग दर्शनालीं जनक पतांजलि हांका आप्पयताति। तांनि बरंयलीं योग सूत्र हीं हॆ दर्शनांगॆलीं पाळ (roots)। योग, सांख्य दर्शनालॆं समानचि आस्स; ज़ाल्लॆरि योग फुडलॆथांवुनु ईश्वरवादि दर्शन आस्स।
अष्टांग मार्ग
वर्ग:देवनागरी पानां
देंवचार
देंवचार ही एक भूत योनी. हो म्हादेवाच्या गणांमदलो एक आसा. संस्कृतांत चार म्हळ्यार गुपीत बातम्यो पुंजावपी. गुपीत खबरो देवाक कळोवपी म्हणून हो देवाचो गुप्तहेर (देंवचार) असो अर्थ जावं येता. हो देंवचार एकेकडेन बसपी देव न्हय, तो भोंवता. चर म्हळ्यार भोंवप. जाच्या भोंवपांत देवाचें प्रयोजन आसा वा देव आपल्या कामाखातीर जाका भोंवपाक लायता तो देंवचार. देंवचार देंवचार हो क्षेत्रपाळ, गांवधड्याची राखण करपी, ग्रामदेवचे इत्सेप्रमाण काम करपी. ग्रामदेवाक गांवांतल्यो बऱ्यो-वायट गुपीत खबरो सांगपी. ग्रामदेवाचे सांगणेवेल्यान वायट कर्मां, वारेसुत्रां आपणाकडेन आपणाकडेन बंदिस्त दवरपी असो हो देंवचार. जो मनीस भावार्थान ताका संकटाच्या वेळार उलो करता ताका तो वेळार पावपी. रानांत, दोंगरार, न्हंयेचे देगेर वाट मेशनाशिल्ल्यांक रातच्या वेळार, चुलीच्या उजवाडान ताका घरा पावपी असो देंवचाराविशीं समज आसा. केरळांत देंवचाराक 'गुलकिन' अशें म्हण्टात.
कल्पित स्वरुप
देंवचारांचें कल्पीत स्वरूप अशे आसता- तो काळो धिप्पाड, माथ्याक काळो रूमाल, खांद्यार कांबळ, न्हेसपाक काश्टी वा वालो आनी हातांत खळखळ आवाज करपी दांडो. पूण ह्या दांड्याची आकृती मात वेगळीच आसता. ह्या देंवचाराच्या हातांतल्या दांड्याक अंत्रुजांत 'मुतारी' अशें म्हण्टात. ह्या दांड्याक दोनकडेन बुराक करून तांतून पितूळचो पातळ वांटकुळ्यो पाटल्यो घाल्ल्यान ताचो आवाज खळ्ळ-खळ्ळ जाता. अशे जरी देंवचाराचे रूप आसले तरी तो लोकांक खंयच्या ना खंयच्या रूपांत दिसता. देखीक - जनावर वा व्हड सुकणें.
विस्वास आनी समज
देंवचार गुन्यांव केल्ल्या मनशांक लिपोवन दवरता. त्या मनशांक सगळें लोक दिसतात. पूण तो मात लोकांक दिसना. लिपयल्ल्या मनशांक देंवचार खावपाक फराळ हाडून दिता अशे समजतात. गोंयात साळांत गड्यांचे जात्रेक देंवचार गड्यांक लिपोवपाची कार्यावळ पळोवपाक दर वर्सा लोक गर्दी करतात. देंवचारांत तरांतराचें प्रकार आसात. धावशी, रौद्री, वाठा रौर्दी, गण रौद्री, खामिणी रौद्री हांगा रूद्रांचे रौद्री अशे जाला. तांतूतलें गोंयात धावशी रौद्री(खांडेपार), वाठा रौद्री (बांदोडें, बाराजण पेड्याकडेन), गण रौद्री (शिरोडें), खामिणी रौद्री (वेरें) आसात. गोंयातलें हेर कांय नामनेचे देंवचार अशे - वायंगिणीचो देंवचार, सांकवाळचो देंवचार, सांखळ्यो साळचो देंवचार, बांदोड्या कटमगाळांतलो कटमगाळचो देंवचार.
गोरवां-वासरां वा खंयचीय वस्त शेणटकच देंवचारांक नाल्लाची आंगवण केल्ल्यार ती वस्त मेळटा अशी लोकांचाी भावना आसा. कांय आंगवण रोटांची (गंवा पिठाची सोयेचें चून घाल्ली भाकरी ) आसता, हें रोंट घराभयर भाजतात. हाचे भायर सूर-रोंट, विडो, कोंबो, बोकडो, सोरो हांचीय आंगवण करतात. तशेंच लग्न कार्यावेळार थळाव्या देंवचारांचो नाल्ल विडो फूल दवरून भोवनमान करप जाता. भारतांत हो गांवधडो राखपी देंवचार गांवागांवात आसता. ताचे आकृतीबंद अशें उत्सव जायना आसलें तरी दर एका गांवात खंयच्या ना खंयच्या देंवचारांचें अस्तीत्व आनी म्हत्व मानप जाता आनी ताचो आदर असो भोवमान जाता. भारतांत ह गांवगधडो राखपी देंवचार गांवगांवात आसता. ताचें आकृती बंद अशें उत्सव जायना आसले तरी दर एका गांवात खंयच्या ना खंयच्या देंवचारांचें अस्तीत्व आनी म्हत्व मानप जाता आनी ताचो आदर तसो भोवमान करप जाता. देंवचाराची खाशेली अशी देंवळां नासतात. झाडार, तळ्यार वा उक्ते सुवातेर तांची वसता आसता अशें मानप जाता. म्हापशेंच्या बोडगेश्वर (बोणकिचो देंवचार) ह्या देंवचाराचें देऊळ आसा.
माहादेव नायक
महादेव नारायण नाईक हे भारतीय जनता पक्षाचे मंत्री। ते शिरोडे मतदार संघाचे आमदार आनी राज्याचे उद्देग मंत्री।
खाजगी जिवीत।
तांचो जल्म १४ फॅब्रुवारी १९५८ ह्या दिसा जालो। ते गांवान परताल शिरोडेचे। तांच्या बापायचे नांव नारायण म। नाईक आनी आवयचें गोकुल न। नाईक।तांणी १९७४ वर्सा मडगांवचे श्रीमती पारवतीबाय चौगुले म्हाविद्यालयेंत कला शाकेंतल्यान पयलें वर्स शिक्षण घेतलें। योगिनी नाईक हिचे कडेन ताचे लग्न जालें आनी तांकां दोन भुरगीं आसात।
समाजीक आनी सांस्क्रुतीक वावर।
फोंडा तालुक्यांतल्या वेगवेगळया समाजीक आनी सांस्क्रुतीक संघटनें कडेन संघटीत आसा।
वर्ग:देवनागरी पानां
Gonvacho Konno Vopar
Voparincho hetu
Tednam xisamnim lagim sorun Taka vicharlem: “Voparimnim tanchê kodde kiteak uloitai?” Tannem portipall kelo: “Kiteak Sorginchea Rajeache gutt vollkhunchem dennem tumkam dil’lem asa; tankam herank na. Asa tankam Dev anink-ui ditolo ani tanchem map bhoron òt’tolem; punn na tankam, asa tem porian tanchê koddlem Dev kaddun ghetolo. Dekhun Hanv voparimnim tanchê kodde uloitam, kiteak polleun-ui tankam disona, ani aikun-ui tankam aikona ani somzo-i na.
Izaiasan oxem adinch sanglolem tem tanchê sovem pallon ieta:
‘Aikun-aikun tumkam kãi, somzochem na; polleun-polleun tumkam kãi dischem na. Kiteak hea lokachem kalliz zodd-nibor zalam, tanche kan bhere zaleat, tanche dolle dhamplole asat; na tôr dolleamnim tankam disunk lagtolem, kanamnim tankam sarkem aikunk melltolem, monan tankam somzotolem, ani, tim Mhojê-xim portun ieun, Hanv tankam borim korin .’
Gonvacho Konno Vopar
Povitr Pustok ː Juanv 12 ː 24
24 Khorench khorem Hanv tumkam sangtam: gonvacho konno zomnir poddun morona zalear, to tosoch urta; punn morot zalear, zaitem pik dita.
“Voparimnim uloitolom, sonvsar rochloleak gupit asloleô vostu ukteô kortolom”, hem provadiachem utor oxem khorem zalem. (Matev 13:35)
वपारिंचो हेतू
तेन्नां शिसांनीं लागीं सरून ताका विचारलें: “वपारिंनीं तांचê कडे कित्याक उलयताय?” ताणें पर्तिपाळ केलो: “कित्याक सर्गिंच्या राज्याचे गूट वळखुंचें देणें तुंकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनिंक-ऊय दितलो आनी तांचें माप भरन òत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें परियान तांचê कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारिंनीं तांचê कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-ऊय तांकां दिसना, आनी आयकून-ऊय तांकां आयकना आनी संजोय ना.
इजाय्ासान अशें आदिंच सांगललें तें तांचê सवें पाळन येता:
‘आयकून-आयकून तुंकां कांय, संमजूचें ना; पळोवन-पळोवन तुंकां कांय दिसचें ना. कित्याक ह्या लोकाचें काळीज जड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तोर दोळ्यांनीं तांकां दिसुूक लागतलें, कानांनीं तांकां सार्कें आयकूंक मेळतलें, मनान तांकां संमजतलें, आनी, तीं म्हजê-शीं पर्तून येवन, हांव तांकां बरीं करीन .'
गंवाचो कणो वपार
पवित्र पुसतक ː जुांव १२ ː २४
२४ खरेंच खरें हांव तुंकां सांग्तां: गंवाचो कणो जंनीर पडून मरना जाल्यार, तो तसच उर्ता; पूण मरत जाल्यार, जायतें पीक दिता.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
Polleiat Niall
The Grain of Wheat, Commentary and Meditation
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Jezucheo Vopareo वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
जुझे परेरा
डॉ. जुझे परेरा हे कोंकणीचे ज्येश्ठ आनी म्हान म्हालगडे आशिल्ले. गोंयांपासून ते पयस राविल्ल्यान तांची वळख गोंयच्या लोकांक चडशी ना. कोंकणीच्या नसानसांत संगीत आनी संस्कृत आसा म्हणपी नामनेचे बहुभाशीक कोविद.
वळख
ते एक नामनेचे संस्कृत पंडीत, इतिहासकार, संगीत तज्ञ, शिक्षक आनी चित्रकार आशिल्ले. ते १३ भासो जाणा आशिल्ले एक बहुभाशीक व्यक्तीम्हत्व आशिल्ले. तांच्यानी कोंकणी मळार तशेंच भारताच्या हिन्दू आनी इस्लाम धर्मांचेर अभ्यास करून पुस्तकां छापिल्लीं आमकां मेळटात. तांचो दोळे दिपकावपी वावर तांच्या पुस्तकांतल्यान कळटा. तशेंच ते एक बरे चित्रकार आसले. तांची फ्रास्को पेंटीग फामाद आसलीं.
ते एक शिक्षक बी आशिल्ले. तांच्यानी आपल्या शिक्षण जिवनाची सुरवात फॉरजाम विश्वविद्यालय, न्यू यॉर्क, हांगां 1970 वर्सा जाली. 2012 वर्सा तांकां भारत सरकारान पदम श्री हो पुरस्कार फावो केलो. गोंयाभायर वा देशाभायर रावन हो पुरस्कार मेळोवपी ते पयले भारतीय आसात.
ते 27 जानेवारी 2015 वर्सा न्यू यॉर्क हांगां संवसाराक अंतरले. ते 84 पिरायेचे आसले. कोंकणीच्या इतिहासाची पानां उस्तितना डॉ.जुझे परेरा हांचें नांव सदांच अंज्रवर थारतलें.
कार्ल लँडस्टायनर
व्हिएन्ना विद्यापिठांत वैजकीचें शिक्षण घेवन 1891 वर्सा ताणें एम्. डी. ची पदवी घेतली. कांय काळ जर्मनींत एमील फिशर आनी स्वित्झर्लंडांत आर्थर हांटश् हांच्या मार्गदर्शनाखाला रसायनशास्त्राचो अभ्यास करतकच आर्थर हांट्श हांच्या मार्गदर्शनाखाल रसायनशास्त्राचो अभ्यास करतकच ताणें कांय रुग्णालयांनी आनी उपरांत व्हिएन्ना विद्यापिठाच्या पॅथॉलॉजिकल इन्स्टिट्युटांत 1897 – 1908 मेरेन संशोधन सहाय्यक म्हणून काम केलें. 1909 – 19 ह्या काळांत तो व्हिएन्ना विद्यापिठांत विकृतीविज्ञानाचो प्राध्यापक आशिल्लो. 1919 वर्सा तो नॅदर्लंड्साक गेलो आनी थंयसावन 1922 वर्सा अमेंरिकेंत न्यूयॉर्कांतलो रॉकफॅलर इन्स्टिट्यूट फॉर मॅडिकल रिसर्च हे संस्थेच्या आपोवण्यावयल्या गेलो आनी निमाणेमेरेन ताणें थंय अध्यापन आनी संशोधन केलें. ताका अमेरिकेचें नागरिकत्वय मेळ्ळें.
लँडस्टायनर हाका मनशाच्या रगतांत मूलभूत फरक आशिल्ल्याचें दिसलें. ताका लागून तारतम्यतायेन विचार करिनासतना एका मनशाचें रगत काडून तें दुसऱ्या मनशाक शिरांतल्यान दिवप हातुंतले धोके समजले. रगतांतल्या तांबड्या पेशींच्या पातळ पटलमय आवरणावयल्या शर्करायुक्त पदार्थांच्या प्रकारांवयल्यान उण्यांत उणें तीन मुखेल रगताचे गट वळखूंक येतात अशें ताणें 1901 वर्सा दाखयलें. ह्या गटांक ताणें A, B आनी O अशीं नांवां दिलीं. फुडल्या वर्सा ताच्या सहाय्यक संशोधकांक A आनी B हे दोनय प्रतिजन आशिल्लो पूण AB प्रतिपींड नाशिल्लो असो चवथो रगताचो गट (AB) मेळ्ळो. लँडस्टायनर हाचे A B O रगतगट विभागणी पद्दतीक लागून आतां रक्तधान ही वैजकी परिपाठांतली एक सुरयक्षीत गजाल जाल्या. फुडें 1927 वर्सां लँडस्टायनर हाणें पी. लेव्हिन हाचेवांगडा M, N आनी P ह्या रगतगटांचो आनी 1940 वर्सा लेव्हिन आनी ॲलेक्झांडर वीनर हांचेवांगडा ऱ्हीसस (RH) घटकाचो सोद लायलो. आवय आनी भ्रूण हांच्या रगतांत घडून येवपी घटनांत RH घटक मूलभूत म्हत्वाचो आसून ताका लागून गर्भापात वा नवजात अर्भकांत अपायकारक दुयेंस जांव येता. लँडस्टायनर हाच्या कार्याक लागून न्यायवैजकींत विवाद्य पितृत्व आनी खूनाची चवकशी हे विशीं ग्राह्य धरपासारको पुरावो मेळ्ळो. रगताचो गट विशिश्ट जिनांचे वतीन बडीन प्राप्त जाता अशें सिध्द जाल्ल्यान मानवी अनुवंशिकी आनी मानवशास्त्र हांच्या अभ्यासांत म्हत्वाचें साधन उपलब्ध जालें. झटकेयुक्त रक्तारुणमेह (रगतांतल्या तांबड्या कोशिकातल्या तांबड्या रंजकद्रव्य हीमोग्लोबीन मुतांत मुक्त स्थितींत आसप) ही विकृती निर्माण करपी प्रक्रियेचो लँडस्टायनर हाणें सोद लायलो.
जुझे परेरा
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
कार्ल लँडस्टायनर
पोलिओ हें दुयेंस माकडांभितर प्रायोगिक रितीन ताणेंच पयलीं उत्पन्न केलें. हें दुयेंस वायरसजन्य आसा असो निश्कर्शूय ताणें काडिल्लो. 1921 वर्सा ताणें प्रतिजनांच्या हॅप्टेन ह्या विशिश्ट घटकांचें अस्तित्व सिध्द केलें. रोगप्रतिकारक्षमताय विज्ञानाच्या विकासांत हो सोद म्हत्वाचो थारलो. रसायनीक आनी रक्तरस वैज्ञानिक तंत्रांचो उपेग करून ताणें रक्तारुणाच्या विंगड विंगड प्रकारांनी भेद केलो. लँडस्टायनर आनी निग्ज हांणी 1930 – 32 त प्रकारांनी सन्निपात ज्वराक (Typhus Fever) कारणीभूत आसपी रिकेट्सिया प्रोवाझेकी ह्या सुक्षीमजूंतूंचें जित्या माध्यमाचेर संवर्धन करपांत जैत मेळयलें.
लँडस्टायनराक नोबॅल पुरस्कारावांगडा पॉल अर्लिक पदक आनी डच रॅडक्रॉस पदक तशेंच शिकागो, कँब्रिज, ब्रूसेल्स आनी हार्व्हर्ड ह्या विद्यापिठांच्यो मानादीक पदव्यो हे भोवमान मेळ्ळे. ताणें बरयल्ल्या द स्पेसिफिसिटी ऑफ सिरॉलॉजिकल रिॲक्शन (इं.अ. 1962, मूळ जर्मन ग्रंथाचों माथाळा Die Spezifitaet der Serologischen Reakitonen, 1936) ह्या ग्रंथाक लागून रोगप्रतिकार क्षमताय रसायनशास्त्र प्रस्थापित जावपाक आदार मेळ्ळो. ताचे सुमार 350 संशोधन निबंध उजवाडा आयले.
वर्ग:देवनागरी पानां
ऋग्वेद
thumb|300x300px|Rigveda ऋग्वेद चार मुखेल वेदांमदलो सगळ्यांत पोरनो वेद. यजुर्वेद, सामवेद आनी अथर्ववेद हे हेर वेद आसात. संवसारांतल्या सगळ्या मेळिल्ल्या साहित्यामदीं ऋग्देव सगळ्यांत पोरनो आसा.
ऋग्वेदांतलें ‘ऋग्’ उतर ‘ऋच्’ धातूवेल्यान तर ‘वेद’ उतर ‘विद्’ धातूवेल्यान तयार जालां.ऋग’ उतराची व्युत्पत्ती ‘ऋव्यन्ते’ स्तूयन्ते देवा अनया इति ऋग्’ अशी आसा. ‘ऋग’ म्हळ्यार देवाची तुस्त करपी शब्द रचणूक. विंगडविंगड छंदोबध्द रितीन रचिल्ले हे शब्दरचणुकेक मंत्र म्ह्टात. वेद उतराची व्युत्पत्ती अशी- ‘विध्यते उति वेद: ’ जें जाणून घेवपाचें आसता ताकाच गिन्यान (ज्ञान) म्हण्टात.दोनूय उतरांचो अर्थ: देवतांची तुस्त करपी छंदोबध्द शब्दरचणुकेक गिन्यान म्हण्टात. हे गिन्यान जातूंत एकठांय करून दवरलां, तिका ‘ऋग्वेदसंहिता’ अशें म्हण्टात.
ऋग्वेदसंहितेची मांडावळ दोन तरांनी केल्ली आसा. १. अष्टकरचना आनी २. मंडळरचना.
अष्टकरचना: आठ अध्यायांचें एक अष्टक, अशीं आठ अष्टकां ऋग्वेदांत आसात. वट्ट ६४ अध्याय आसात. दरेका अध्यायाच्या पोट विभागाक वर्ग म्हण्टात. वर्गांत सादारणपणान पांच मंत्र आसात. कांय वर्गांत मंत्र चड- उणेय आसातात. ऋग्वेदसांहितेंत २००६ वर्ग आसात.
ऋग्वेदांतल्या १० सूक्तांची नांवां अशीं:- १. देवतासूक्तां २.ध्रुवपदसूक्तां ३. कथासूक्तां ४.संवादसूक्तां ५. दानस्तुतिसूक्तां ६. तत्तवज्ञानसूक्तां ७. संस्कारसूक्तां ८. मांत्रिकसूक्तां ९. लौकिकसूक्तां आनी १०. आप्रीसूक्तां.
ऋग्वेदांतलीं ३३ मुखेल दैवतां अशीं:-
सर्गांतल्यो (ध्युस्थ) ११ देवता: सूर्य, ध्यो, वरूण, मित्र, सवितृ, पूषन्, विष्णु, विवस्वत, आदित्य, उषस्, अश्विन्.
अंतरिक्षांतल्यो (मध्यस्थ) ११ देवता- इंद्र, त्रित, अपान्नपात्, मातरिश्र्वन, अहिर्बुध्न्य, अजएकपाद, रूद्र, मरूत्, वायु, पर्जन्य, आप.
पृथ्वीवेल्यो (पृथ्वीस्थ) ११ देवता-अग्नि, पृथ्वी, ब्रह्मणस्पति, धेनु, सोम, ओषधि, वास्तोष्पति, इळा (इडा), ऋत, ऋतु, रात् (ऋग्वेद-१-१३९-११).
स्वर्गांत सूर्य, अंतरिक्षांत उंद्र आनी पृथ्वीचेर अग्नि मुखेल देवता अशें मानलां.
तेत्तीस कोटी देव म्हणपाची चाल ह्या तेत्तीस देवतांवेल्यान पडली आसूंये, अशें मानतात.उषा, त्वष्टा, आदिती, यम, गौरी, त्र्यंबक, पितर, प्रजापति, मन्यु, बृहस्पति, शची, सोम ह् देवता अग्नी-षोम, इन्द्र-वरूण, ध्यावा-भूमि, मित्रा-वरूण सर्या-चन्द्रमस्, सोम-पूषणौ ह्यो जोडदेवता हांचें वर्नन करपि ६० सूक्तां ऋग्वेदांत आयिल्ली आसात. पूण आयज तांचें म्हत्व उणें जावन हेर देवतांचें पूजन चलता.
ऋग्वेदाची रचना छंदोबध्द आनी खंयच्याय तरी वृत्तांत केल्ली आसा. दरेक मंत्राक चरण वा पाद म्हण्टात. दरेका चरणांतलीं अक्षरां समान आसतात. दरेक चरणांत तीन वा चार चरण आसतात.
ऋग्वेदाच्या मुखेल सात छंदांक- गायत्री, उष्णिक, अनुष्टुभ्, बृहती, त्रिष्टुभ, पंक्ति आनी जगती म्हण्टात. ऋग्वेदांतल्या १०५८० मंत्रांमदले १५०० मंत्र वयल्या सात छंदांत आसात. उरिल्ले मंत्र, अतिजगती, शाक्वरी, अतिशाक्वरी अष्टि, अत्यष्टि, धृति, अतिधृति, एकपाद, व्दिपाद, ककुभ्, प्रगाथबार्हत, महाबार्हत छंदांत रचल्यात.
ऋग्वेदांत मुखेल रूपान यज्ञांतल्या देवतांची तोखणाय, वर्णनां, प्रार्थना आतल्यात. आर्य लोकांच्या तत्त्वज्ञानाचे विचार हातूंत दिसतात. पावस,वत, जंगलां आनी हेर सैमाच्या घडणुकांचीं काव्यमय वर्णनां, पुरूरवा, उर्वशी, यम, यमी हांचीं आख्यानां आसात.
ऋग्चेद काळांतल्या लोकांक संस्कृतायेच्या उदरगतीक लागपी अर्र्क थीरपण आसलें.शेतकाम करप, गोरवां पोसप, धातुकाम करपाची कला, तरसादी, भाले, रथ, वाध्यां, फातरमाती आनी लोखणाचीं सुंदर घरां घडोवपाचें गिन्यान, रस्ते, बांयो, पूल, गांवाभोंवतणचो कोट बांदपाचें गिन्यान तांकां आसलें. गोरवांचे गिरेस्तकायरचीं वर्णनां करपी ऋग्वेदांतली जायतीं सरूक्तां त्या काळांत भूंयधनापरस पशुधनाक दिवपांत. येवपी म्हत्व दाखयतात. वेपार येरादारी करपाक लागपी दुचाक्यो, बैलगाड्यो, घोड्यागाड्यो त्यावेळार आसल्यो. शंभर ओल्यांच्या व्हड्याचें वर्णन तातूंत आयलां (१-११६-५).
मेस्तपणाकय खूब ऊंच मानताले. ‘त्वष्टा’ ही ह्या कामाची देवता. १०० दारां आशिल्ल्या नगराचो उल्लेख ऋग्वेदांत मेळटा. बायल ‘उलना’ (लोकर) चें विणकाम करतालीं. दादल्यांक बायलांक उंची वद्त्रांची आवड आशिल्ली. भांगराचो वापर खूब जातालो. ‘निष्क’ नांवाचे भांगराचें नाणें अस्तित्वांक आशिल्लें. वस्तुंच्या बदलाक वस्तू दिवपा=-घेवपाचो वेव्हार चलतालो.
ऋग्वेदांत खासगी संपत्तीची वांटणी कशी आसची, हे विशीं इत्सा परगटायल्या. दान दिवप व्हडपणाचें लक्षण मानलां. स्वर्गांत वतलो जाल्यार रीण पावोवंक जाय अशी कल्पना मांडल्या.
ऋग्वेद काळांत भास, लेखन आनी गणित हातूंत ह्या लोकांची बरीच डदरगत घडिल्ली.दशांक पध्दत ह्याच काळांत सुरू जाली. गणितांत क्रांती घडोवपी ‘शून्याची कल्पना’ ह्या लोकांचे बुध्दीची तांक दाखयता, अशें जाणकार मानतात.
घरांतले चलयेक वा बायलेक आपलें मत मांडपाचो पुराय आधिकार आसलो. वयांत यरतकच ब्रह्मचारी व्रत आपणावन बरो उपदेश करप वा लग्नाखतीर घोव वेंचप हेविशीं तांकां पुराय मेकळीक आसली. घरांतल्या मांय, मांव, देर, धूव, नणंद, नोकराचेर, बायलेचो पुराय अधिकार आसलो. लोक नितीन वागताले. कोणेय आडमार्ग आपणायल्यार ताका वा तिका ते गजालीपसून परावृत करपाक देवाची प्रार्थना करताले. सोरो, जुगार असल्या वेसनां पसून पयस रावचेपासत उपदेश करताले.
ऋग्वेदांत मनीसपणाच्या उदात्त कल्पनेचे जें स्फुरण जालां ते कल्पनेक पुरूषसूक्तांत थारो मेळ्ळो. पुरूषसूक्तांत देवाक पुरूष म्हळ्यार मनीस अशें म्हळां. मनशाक येदें व्हडपण फाव जाता, असो ताचो अर्थ जाता. नीती-अनितीची कल्पना तांणी वेवस्थित मांडली. ऋषींनी ‘एकं सत्’ म्हूण दिसून आयिल्लें भावना निर्माण जाली. एकात्मभाव म्हळ्यार अमरत्व अशें म्हणून इहलोक आनी परलोक हांचो संबंद जोडलो. तेपासत लोक मरणाक भिना जालो आनी धर्तरेक स्वर्ग मानपाक लागले.
ऋग्वेदांत सोमयागाक खूब म्हत्व आसा. सोम ही वृष्टीची तर अग्नि ही उजवाडाची कुरू मानल्या. वत आनी पावस हांकां लागून सजीव सृश्ट चलता, अशें तांकां दिसता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रघुनाथराव पेशवे
रघुनाथराव पेशवेः (जल्मः १ ऑगस्ट १७३४ माहुली, सातारा; मरणः ११ डिसेंबर १७८३ कचेश्र्वर, कोपरगांव).
उत्तर पेशवाईंत थोडोच काळ(१७७३)सत्तेर आशिल्लो एक पेशवो. पयलो बाजीराव आनी काशीबाई हांचो दुसरो पूत. ताका राघो भरारी, राघोबा, दादासाहेब ह्या नांवांनीय वळखतात. भुरगेपणांत तो छत्रपती शाहूकडेन आशिल्लो.
१७५३ सावन तो स्वतंत्रपणान घुरयो घालूंक लागलो. ताची पयली घुरी १७५३ ते १७५५ मेरेन चलली. हे घुरयेंत ताणें राजस्थानांतल्यान खंडणी वसूल करपाचो यत्न केलो. ताणें दुसरी घुरी दिल्लीचेर घाली. थंय तो दिल्लीचे उत्तरेकडले प्रदेश ताब्यांत घेत घेत अटक मेरेन पावलो. थंयच्यान तो १७५८ त पुण्यांत परत आयलो. १७६० त भाऊसाहेब पानिपतांत घुसपल्ल्यान ताका आदार दिवपाखातीर बाळाजी बाजीराव राघोबाक घेवन उत्तरेक गेलो. तेन्ना बाजीरावान ताका निजामाक आदाराक हाडपाखातीर दक्षिणेक धाडलो. व्हडलो माधवराव गादयेर आयले उपरांत(१७६१)राघोबान पेशवेपद हातासपाचो यत्न केलो. पूण ताका तातूंत यश मेळ्ळेंना. माधवरावान ताका नदर कैदेंत दवरिल्लो. माधवरावाक मरण येतकच पेशवे पद मेळोवपाक ताणें जायते यत्न केले. नारायणरावाचो खून करपांत ताचो हात आशिल्लो. निमाणे कांय म्हयने ताका पेशवे पद मेळ्ळें(१७७३). पूण बारभाईच्या कारस्थानाक लागून ताचें कांय एक चलनासतना निमाणें ताका बारभाईक शरण वचचें पडलें. पुरंदराचे कबलाती उपरांत(१७७६)उरिल्ली जीण ताणें कोपरगांव, आनंदवल्ली आनी इंग्लिशांच्या आलाशिऱ्याक सुरत, मुंबय, भावनगर, ह्या ठिकाणांचेर घालयली. कचेश्र्वराक(कोपरगांवालागीं)ताका मरण आयलें.
रघुनाथराव वट्ट तीन खेपे लग्न जालो. ताच्या बायलांचीं नांवां जानकी बाई(१७४२), आनंदीबाई(१७५५)आनी मथुराबाई. आनंदीबाई पसून ताका भास्कर, बाजीराव आनी चिमणाजी अशे तीन पूत जाले.
रघुनाथराव हो जरी खास कर्तबगारी नासलो; तरी म्हत्वाकांक्षी आशिल्ल्याकारणान ताचें पेशवाईंत कोणाकडेनूच पटलें ना. ते भायर नारायणरावाच्या खुनांत ताचो हात आशिल्ल्यान मराठी इतिहासांत ताका ‘खल पुरूष’ हें नांव ताच्या वादग्रस्त व्यक्तिमत्वाखातीर प्राप्त जालां.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
दूरदर्शन
thumbnail|दूरदर्शन भवन, मंडी हौस, कोपर्निकस मार्ग, [[दिल्ली]] दूरदर्शन ही दूरचित्रवाणीवयल्यो कार्यावळी वितरावपी भारत सरकाराची एक संस्था. म्हायती आनी वितरावणी खात्यासावन स्वतंत्रपणान दूरचित्रवाणीवयल्यो कार्यावळी वितरावपाखातीर 'दूरदर्शन' ही संस्था 1 एप्रिल 1976 दिसा स्थापन केली.
फाटभूंय
सप्टेंबर 1959 त युनॅस्कोच्या पालवान दिल्लीक प्रायोगिक स्तराचेर पयलें दूरचित्रवाणी केंद्र सुरू केलें. सुर्वेक मार्गदर्शी दूरचित्रवाणी प्रकल्प अशें स्वरूप आशिल्ल्या ह्या केंद्रावयल्यान सप्तकांतल्यान फकत दोन शिक्षणीक कार्यावळी जाताल्यो. ल्हव ल्हव तें भायल्या आंगांनी परिपूर्ण जालें. फोर्ड प्रतिश्ठानावरवीं शिक्षणीक दूरचित्रवाणीचो भारतांत कसो प्रसार जातलो, हें पळोवपाखातीर 1960त एक मंडळ आयलें. मंडळान दिल्ली दूरचित्रवाणी आनी भोंवतणचो वाठार हांचो अभ्यास करून भारतांतले शिक्षणीक दूरचित्रवाणीखातीर एक आराखडो तयार करून दिलो. तेप्रमाण माध्यमिक शाळांनी नेमान शालेय धड्यांच्यो कार्यावळी जावपाक लागल्यो. 1965 मेरेन भारतांत दूरचित्रवाणीचो व्हडलोसो प्रसार जावंक नाशिल्लो. त्या वर्सासावन केंद्र सरकारान देशांत दूरटित्रवाणीचें जाळें विणपाखातीर यत्न सुरू केलो. ऑगस्ट 1965 त हँबर्गासावन स जाणकारांचें एक मंडळ भारतांत आयलें आनी ताणीं पयलें आर्विल्लें दूरचित्रवाणी कलाकेंद्र भारताचे राजधानींत उबारलें.
तेप्रमाण सुमार दोन हजार दूरचित्रवाणी संचाक एकाच वेळार दूरदर्शनाचो लाव जातालो आनी ताचें क्षेत्र 40 किमी. आसतलें, अशी तंत्रीक वेवस्था केली. ह्याच वर्सा केंद्र सरकाराच्या म्हायती आनी नभोवाणी खात्यान डॉ. एस्. भगवंतम् हाचें अध्यक्षतायेखाला दूरचित्रवाणी विकास, प्रसार, नवी पद्दत आनी तंत्र हांच्या अभ्यासाखातीर एक समिती नेमली. हे समितीन आपलो अहवाल सादर करून संबंद देशभर उंचेल्या पांवड्याच्यो दूरदर्शनाच्यो कार्यावळी दिसच्यो, म्हणून 13 परिवाह येवजणेच्या विकासाचेर भर दिवपाची आनी दूरचित्रवाणीच्या स्वायत्त निगमाविशीं शिफारस केली. ते उपरांत डॉ. अशोक चंदा हाचें अध्यक्षतायेखाल केंद्र सरकारान 1964त नेमिल्ले दुसरे समितीन आपलो अहवाल 1966त केंद्र सरकाराक सादर केलो. ते समितीन नभोवाणी आनी दूरचित्रवाणी ह्या दोनांयखातीर दोन स्वायत्त निगम निर्मुपाची शिफारस करून निरक्षताय घालोवपाचें आनी शिक्षण प्रसाराचें एक प्रभावी साधन म्हणून दूरचित्रवाणीचो पुराय देशभर फुडल्या धा वर्सांनी नेटान प्रसार करचो, अशें सुचयलें. सरकारान ह्या दोन समित्यांच्यो कांय मौलिक सुचोवण्यो मानून घेतल्यो. पूण स्वायत्त निगम स्थापन करचे ही शिफारस मात मानून घेतलीना.
उद्देश
देशी-विदेशी खबरांचें संकलन करून खबरांपत्रां प्रक्षेपीत करप, देशाची येवजणबद्द सर्वांगीण उदरगत कशी जातली, हाचेविशींचे विचार आनी म्हायती लोकांमेरेन पावोवप, शिक्षणाचो प्रसार आनी प्रचार करप, प्रत्यक्ष शिक्षणीक धडे, शेतकामांविशीं प्रात्यक्षिकां हांचेवरवीं शेतकामाविशींचें शिक्षण दिवप, कुटूंबनियोजन आनी तेविशींची म्हायती दिवप, मनोरंजन करप हीं वेगवेगळ्या स्वरूपाचीं उद्दीश्टां आसात. मनोरंजनाचे आनी म्हायतीचे कार्यावळींत नभोनाट्य, देशी वा विदेशी चित्रपट, संगिताच्यो विंगड विंगड कार्यावळी, चर्चासत्रां, व्याख्यानां आदी कार्यावळी, चर्चासत्रां, व्याख्यानां आदी कार्यावळी दवरतात.
रचणूक
भारत सरकाराच्या म्हायती आनी नभोवाणी खात्याचे अख्यत्यारीखाल आनी आकाशवाणीचो एक विभाग म्हणून दूरचित्रवाणीचें काम सुर्वेक चलतालें. पूण 1 एप्रिल 1976 दिसा दूरदर्शन ही एक स्वतंत्र संस्था स्थापन केली. तिचे कार्यविभाग आनी तंत्रविभाग अशे दोन स्वतंत्र विभाग आसून प्रक्षेपणाच्यो सगळ्यो तंत्रीक बाजू संबंदीत तंत्रज्ञ पळेतात, जाल्यार कार्यावळींची रूपरेशा संचालक मंडळ थारायता. दरेक केंद्राचो मुखेल केंद्राधिकारी आसता. तो कार्यावळींची देखरेख आनी येवजण करता.
वेगवेगळीं दूरदर्शन केंद्रां
दिल्ली दूरदर्शन केंद्र (स्थापणूक : 15 सप्टेंबर 1959) हें भारतांतलें मुखेल दूरदर्शन. हाचेवयल्यान राश्ट्रीय प्रसारणाच्यो कार्यावळी वितरायता, त्यो कार्यावळी देशांतलीं हेर केंद्रां सहक्षेपीत करतात. हिंदी आनी इंग्लीश खबरो, दर सुक्रार, शेनवार हिंदी चलचित्रां, प्रदेशीक भाशांतलीं चलचित्रां, भुरग्याखातीर तशेंच बायलांखातीर खासा कार्यावळी आनी नाटकांच्यो माळो दिल्ली दुरदर्शनावयल्यान वितरायतात. शाळेंतल्या विद्यार्थ्यांखातीर दूरचित्रवाणी कार्यावळी 1961 वर्सा सावन सुरू केल्यो. 3 मार्च 1975 सावन दिल्ली दूरदर्शन केंद्रान मुळाव्या शाळांनी वचपी विद्यार्थ्यांखातीरूय अनुपचारीक शालेय पाठ वितरावपाक सुरवात केली.
मुंबय दूरदर्शन केंद्र
मुंबय दूरदर्शन केंद्राची स्थापणूक, 2 ऑक्टोबर 1972. मुंबय दूरदर्शन केंद्रावयल्यान इंग्लीश, मराठी, गुजराती, हिंदी आनी उर्दू भाशांतल्यान कार्यावळी वितरायतात. मुंबय दूरदर्शन केंद्रावयल्यान 8 ऑक्टोबर 1973 सावन शालेय कार्यावळी दाखोवपाक सुरवात जाली. गोंयच्या लोकांक मुंबय दूरदर्शनच्यो कार्यावळी पळोवंक मेळटात.
गोंय दूरदर्शन केंद्र
गोंय दूरदर्शन केंद्राची स्थापणूक, 23 जून, 1990 ह्या दिसा जाली. गोंयांत पुराय स्वरूपाचें केंद्र ना. पूण पणजें आल्तिनार स्थापन केल्लें. P.G.F (programme generating facility) यंत्रणेवरवीं शेनवार आनी आयतार सोडून दर दिसा सांजवेळार सुरवेच्या काळांत फकत अर्दवर आनी उपरांत एका वराची कार्यावळ कोंकणी भाशेतल्यान वितरायतात.
दूरचित्रवाणी प्रशिक्षण
दूरचित्रवाणींविशीचें सगळ्या आंगाचें प्रशिक्षण दिवपाखातीर 1971त एक दूरचित्रवाणी प्रशिक्षण केंद्र जोडराश्ट्राच्या उदरगत कार्यावळीं वरवीं नवी दिल्ली हांगां 10 ऑगस्ट 1971 दिसा सुरू जाल्लें. देशांत स्थापन जावपी विंगड विंगड दूरद्रशन केंद्रातल्या कर्मचाऱ्यांक प्रशिक्षण दिवन तयार करपाचें काम ह्या केंद्राक जाता. सद्या हें केंद्र पुणेंच्या भारतीय चलचित्र आनी दूरदर्शन संस्थेंत हालयलां. हेर आशियाई देशांतल्या विद्यार्थ्यांकूय हेच संस्थेंत प्रशिक्षण घेवपाक प्रवेश मेळटा.
दूरदर्शनाकडेन 20 कार्यावळ निर्मीत केंद्राचें जाळें आसा. नवी दिल्लींचें केंद्रीय निर्मीती केंद्र हें तातूंतलें मुखेल. वेगवेगळ्या तांकीचें 534 प्रक्षेपक सुमार 78.70 टक्के लोकांमेरेन कार्यावळीं पावयतात. कार्यावळ निर्मिती केंद्रां वाडोवन 48 केल्यात आनी 545न मेरेन वाडोवन दूरदर्शनचो लाव 84 टक्के लोकांक मेळटलो, हाची तजवीज केल्या. दिल्ली, मुंबय, कलकत्ता आनी चेन्नई केंद्रांक दुसऱ्यो वाहिनी आसात. 1993 सावन ह्या मॅट्रो-वाहिनीचें खाजगीकरण केला. सद्या वाडत आशिल्ल्या उपगिऱ्यो टेलिविजनच्या (CNN आनी STAR) धोक्याक लागून दुरदर्शनान इनसॅट आयडी आनी इनसॅट दोन ए ह्या उपगिऱ्यांच्या पालवान महाराष्ट्र, तमीलनाडू, कर्नाटक, आंध्रप्रदेश आनी ओरिसा ह्या राज्यांतल्यान थळाव्यो सेवा कार्यावळी वितरावपाक सुरवात करून आपली तांक वाडयल्या. डीश अँटेना यंत्रणेवरवीं देशांच्या विंगड विंगड वाठारांनी ह्यो कार्यावळी मेळप शक्य जाला. शिक्षणीक कार्यावळीं सादर करपाक 15 ऑगस्ट 1984 सावन इनसॅट-1बी उपगिऱ्यांचो वापर करपाक सुरवात केली. संसदेतलें कामकाज, केंद्रीय अदमासपत्रक, क्रिकेट आनी हेर खेळां सर्ती हांचें सरळ तशें प्रक्षेपण दूरदर्शनावयल्यान जाता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
माया खरंगटे हांची वळख
माया खरंगटे (20-06-1956) आदल्यो माया पुंडलीक शेल्डेकार. हांचो जल्म केपें म्हालांतल्या असोल्डें गांवांत जालो. ताणी आयजवेर कविता, कथा, आश्णकार, प्रवास वर्णन आनी बालसाहित्य अशें साबार साहित्यप्रकार केळयल्यात. आतां मेरेन 25 पुस्तकां उजवाडाक आयल्यात. ' कायपंजी ' (1988) आनी ' श्रावणशिंवर ' (2011) हे कवितां झेले,  '  घोंटेर ' (2000) '  मळबझेप ' (2006) आनी ' मृगजळ ' (2009) हे तीन कवितां झेले, ' जपान पळोवन आलो ' (2008) आनीनिकोबारच्यो लोककाणयो ' (2009) ही दोन  अणकारीत पुस्तकां जाल्यार बालसाहित्याची 20 पुस्तका तिच्या नावार असता. तिच्या कथांचे मराठी, हिंदी, कन्नड, गुजराती,  तेलुगू, सिंधु अश्या साबार  भासांनी  अणकार  जाल्यात. आयजवेर तांकां एनसीइआरटी दिल्लीचो बालसाहित्य पुरस्कार, कोंकणी भाशा मंडळाचो कथा पुरस्कार, एआयसीपी खुर्जाचो माँ शारदा काव्य पुरस्कार, गोवा कोंकणी अकादेमीचो 2010 वर्साचो कथा पुरस्कार, अशें साबार पुरस्कार फावो जाल्यांत. तांची 'काटळ्याळे हार ' ही कथा ' घोंटेर ' ह्या कथा झेल्यांत आसपावता.
वर्ग:देवनागरी पानां
ಹೊಸ್ಪೆಟ್ ಫಿರ್ಗಜ್
ಲೊಕಾಸಂಖ್ಯಾಹಿಸೊಬ್
This church is situated at a distance of 41 kms north east of Mangalore, and 6 kms from Moodbidri Town. Kuppepadav and Moodbidri parishes surround this church. The Hospet Church comes under village Hosabettu. Since Canara Catholics are the major dominant community in Hosabettu ,sometimes parish is also referred as “ Hosabettu Church”. As of 2001 India census, Hosabettu had Males constitute 48% of the population and females 52%. It has an average literacy rate of 79%, higher than the national average of 59.5%: male literacy is 82%, and female literacy is 76%.The church is covered with a dense forest. The place is just 18 KM far from Mangalore International Airport.
ಇತಿಹಾಸ್
This church existed well before 17 century. According to official documents available to Mangalore Diocese claims that this church was established on 1761. Hospet was under the rule of Jain kings for many centuries. Some documents in the ancient Jain literature shows existence of this church even before 1648.At the time of the general demolition of churches by Tippu Sultan, this was the only church that escaped destruction owing to the friendly offices of the Chauta Raja of Moodbidri.
Church of the Holy Cross, formerly known as Bidrem church. The name Hospet came after the death of Tippu Sultan (1799). The old church was repaired by Fr Jerome Paul Carvalho in 1865. Under the jurisdiction of Goa, 11 vicars had served this church. Fr Jacob Sequeira (1901-1904) was the first diocesan vicar and he was succeeded by Fr Cajetan M. Pereira. The foundation stone for the present church, designed by Fr A. Diamanti sj, was laid on October 1, 1905 by V. Rev. Frachetti sj, the Vicar General. Fr Cajetan M. Pereira (1904-1907) began the construction of the church and Fr Rosario P.B. Lewis (1908-1919) completed it and it was blessed on February 7, 1909 by Bishop A. Cavadini sj. This church is one of the first in the diocese built in Cruciform and gothic in style.
The earlier presbytery was built in 1854. Moodbidri, Shirthady, Ferar, Paladka and Taccode parishes are carved out of this parish. The present presbytery was built by Fr Cyprian Coelho in 2000. There are 9 wards in Hospet parish. Around 285 catholic families are living in this parish and total Catholic population is at around 1500. Currently around 40 % of populations is migrated to the city of Mumbai and Middle East counties.
Fr Alban is the 20th diocesan vicar of the parish. Mr. Wilfred Mendonca is servings as vice president of the church.
ಭಾಯ್ಲೆ ಅಂಕ್ಡೆ
वर्ग:ಮಂಗ್ಳುರ್ ದಿಯೆಸೆಜಿಂತ್ಲ್ಯೊ ಫಿರ್ಗಜೊ वर्ग:ಫಿರ್ಗಜಾಂಚಿ ಚರಿತ್ರಾ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
Sant Antoninchea Dongrar - Dulpod
“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”
Sant Antoninchea Dongrar
On the Hill of Santani (St. Anthony)
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 1,
Musical form: Binary
Translated by Lourenço de Noronha, Vienna, June 2005
Sant Antonichea dong(u)rar,
On the hill of Saint Anthony,
Pakle apoitai.
White men are calling (inviting).
Etea vetea bhailank,
To the women passing by,
Dolle modditai.
They wink (with their eyes).
Ani edea, edea, edea, edea,
And oh, oh, oh, oh,
Vodlea khaddache.
What big beards they have.
Mateak fulam maulear,
If they (women) wear flowers on their heads,
Hatu halotai,
They (white men) wave,
Tambddem kapodd nheslear,
If they (women) wear a red sari,
Rupia dakhoitai. (Chusmo)
They (white men) show them money (lit. rupees). (Refrain)
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Dulpod वर्ग:Romi panam
Onam
Keroll rajeantoli mhotvachi porob. Novea molealom' vorsacho arombh ‘onnom'’ che porben zata. Pausallo somplea uprant yeupi xorod ritunt, molealom' vorsachea chingom' mhoineant hi porob yeta. Axvin xudhd protipodek saun mhollear host nokxotrasaun hi porob suru zata ani xrounn nokxotr lagsor dha dis cholta. Xrounn nokxotrak kerllant ‘onnom'’ mhonnttat.
Kerlli bhous hi porob zati patichi bondhnam ballginasotona monoita. Xet pikaull ghorant ayil'lean zal'li umed hem hea porbefattolem ek karonn aslem, tori-i he porbechem mull bolli razache dontkothent sampddotta. Hi kotha oxi asa: osurancho raza bolli hannem aplea kortutvan ani yogbollar purai dhortorer xek gazoilo. Tache razouttint zonta khoxyen jietali. Sogllea sukh somadhanachea gozalimni tachem rajyoporipurnn aslem. Taka lagun svotachea topobollacher bolli deulok jikhot,oso bhom-i devank dislo. Devank dislo. Devamni bhogvan vixnnuk horailo. Vixnnun ‘vamon ovtar’ ghetlo. Bollichea dani ani udar svobhavacho faido gheupachea hetan vamon ovtarantolo vixnnu tager bhikxa magpak gelo. Vamnan bollikodden tin paulam zomin magli.Bollin ott manun ghetkoch vamnan aplem akantachem mull rup ghetlem. Tachea don paulam zomin bollin ott manun ghetkoch vamnan aplem akantachem mull rup ghetlem.Tachea don paulam zomin magpak gelo. Vamnan bollikodden tin paulam zomin magli. Bollin ott manun ghetkoch vamnan aplem akantachem mull rupghetolem. Tachea don paulamni dhortoresoit purai somvsar bhorun gelo. Vamnan ‘tisrem paul khoim dourum?’ oxem vicharotokoch bollin aplem mostok tachefuddem bagoilem. Vamnan tisrem paul bollichea mostokar dourun taka patallant dhaddun dilo.
Kerllant hi dontkotha matxi bodlota. Hanga bolli, ‘mohabolli’ zata. Hi kotha draviddi bhousache nodrentlean lokam'modim ghollil'lean aplo raza fottoula oxem tankam disna. Mohabolli raza danxur, dil'lem utor pallpi, jivak divpi oxi adrachi bhauna kerllant tachevixim asa.Aplo raza mohaporakromi axil'lean taka horoupak devak yeuchem poddlem oxem-i tankam dista. Ary ani oxa don somskritayentlea zhozant onary (draviddi lok) horle tori tancho raza danxur porakromi mhunn mhan, oxem kerllantlea lokank dista. He dontkothek kerllant anik ek rup melltta, tem oxem- patallant vochchepoilim, apleak vorsantlean ek fautt projek bhettunk mellchem, oxem vixnnukodden mohabolli magta. Vamon ovtarantolo vixnnu teavellar ‘tothastu’ mhonntta. Mohabolli raza vorsantlean ukfautt lokanche bhettek yeta. Tea disak ‘bhiru onnom'’ mhonnttat. Onnom' porbecho arombh heach disa zata.
He porbek yeukar divonk kerllant vhodd toyari cholta. Ghoram-daram nivll korun tankam rong kaddttat. Ghoracho fuddlo bhag fulamni nottoitat. Ghorafuddolem angonn saroun tacher rangolli ghaltat. Tacher vingddovingodd fulancheo rochna kortat. Hi toyar dha dis meren cholta. Xrounn nokxotrachea mukhel disa vamnachi tonkdar matyechi murt haddunn angnnant dourotat. Te murtichea bhomvtonni fulanchi sobit rochna kortat. Poilim soglle zann ekttham-i zaun ‘arppu’ hea povitr utrancho mottean uchchar kortat. Uprant vamnachi mhollear ‘trikkakkoropon’ hachi puza zata. Heavellar ghorbhor lok nottun thottun rautat. Hea disa ghoranghorant godd'dhodd, jeunnokhann zata.Onnomchea disa kerlloche lok ek khas khell khellttat. Taka ‘natton pontukolli’ mhonnttat. Tebhair killitottottu’, ‘kuntikkolli’ oxe zaite moidani khell zatat. Ghorant boxil'lekodden budhdiboll,polonkuxi, pol'lukolli hevuy khell khellttat. Choleo ani bailo donparam ani raticheo ekttham-i zaun nrity kortat. Taka ‘koikott'ttikalli’ oxem mhonnttat. Dadle fokannamni loddai kortat.Tirondajicheo, kusticheo ani vadheam vazoupacheo sorti he porbevellar zatat. Vhoddeanche sortik he porbent khas mhotv asta. He sortik ‘vonchikolli’ mhonnttat. Hatunt ‘chunddon’ hea vhoddlea vhoddeasaun ghorguti bonauttichea ponellam'meren sogllim vhoddim aspautat. Riti:somskoronn
onnomchea disa logn zal'le cholyen kullara yeupak zai, oso nem' asa. Tea disa ghorantlea nokrochakorank, dhoni novim lugttam bhettoitat. Bhattkaralim kullam tankam kellim,touxim, karande hea follancheo bhetti dhaddttat. Bhattkar godd-dhodd jeunn tankam vaddtta.
Molealom' bhaxent he porbecher don sundor kaveam rochleant tim oxim: vilvot'toyu raghoun nombiar hachem ‘ornnomula vilasom'’ ani perumpora vasudevo bhott'ttarthiri hanche ‘utt'ttritothi choritom'’. Keroll soddun tomillonaddu, kornattok vattharantuy onnom' porob adlea kallar zatali. Tomill allvarachim gitam, kornattokache doreadegelagosar gongaulli nhoinche lagim axil'lea ovxexamvelean hi gozal sidhd zata.
Polleiat
Onam
वर्ग:Konknni वर्ग:Totvaxastr / Philosophy वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Itihas / History वर्ग:Romi panam
आवाज
आवाज वा ध्वनी म्हणल्यार कानाक आयकुपाक येवपी आविश्काराक. आवाजाची शास्त्रीय व्याख्या अशी- श्रवणेंद्रियांक ज्या उद्दीपनावरवीं संवेदना जावंक शकता तें उद्दीपन म्हळ्यार आवाज. हें उद्दीपन एकाद्र्या वायू, द्रव वा घन माध्यमांतल्या यामिकीय (mechanical) तरंगांच्या स्वरुपांत आसता. हे तरंग माध्यमाच्या स्थितिस्थापकतेक (elasticity) लागुनूच प्रस्थापित जावंक शकतात. देखून तांकां ‘ स्थितिस्थापकीय तरंग ’ वा ‘ ध्वनितरंग ’ अशें म्हणटात. मनशाच्या श्रवणेंद्रियांक फकत सुमार 16 हर्ट्झ ते 20,000 हर्ट्झ ह्या मर्यादांमदल्या कंप्रतेच्या (frequency) तरंगांचोच बोध जावंक शकता. ह्या प्रकारच्या तरंगांक ‘ श्राव्य ध्वनी ’ अशें म्हणटात.
सैमांत जायते आवाज दिसून येतात. देखीक- पावसाळ्यांतलो गडगड, व्हांवत्या उदकाचो आवाज, झाडाच्या पानांची सळसळ आदी. प्राणी जायते आवाज करतात. देखीक- भुरग्याचें रडप,सुण्याचें भोंकप, शेवण्याचें चिंवचिंवप. जण एका मनशाचो तशेंच जनावराचो आवाज वेगवेगळो आसता. थोडे आवाज आयकुपाक कर्कश आनी त्रासदायक आसतात. पूण संगीताच्या सूरांचो आवाज कानार पडटकच मनाक आनंद भोगता.
आदिमानवाक स्वताच्या संरक्षणाखातीर तेचप्रमाण भक्ष्याचो सोद घेवपाखातीर, आयकूंक येवपी वेगवेगळ्या आवाजांवेल्यान फाव ते निश्कर्ष काडचे पडटाले. आवाज निर्माण करपी वेगवेगळ्या सादनांचो सोद लेगीत दिसपट्ट्या अणभवांतल्यान जाला आसतलो. देखीक- धोणूचे दोरयेच्या टणत्कारावेल्यान तंतुवाद्याची कल्पना आयल्या आसतली. फुडें कांय आवाज कानाक गोड लागतात हें पळोवन असल्या आवाजांचें संकलन आनी समायोजन करून तांचें संगीत तयार केलां आसतलें.
जायते आवाज मनशाक आयकुपाक येनात. पूण तेच आवाज बाकीच्या जनावरांक आयकुपाक येतात. आवाजाचो अभ्यास करतना भौतिकशास्त्रांत गणिताचो खूब वापर करचो पडटा. Acoustics (ग्रीक भाशेंत हाचो अर्थ आयकप) ह्या भौतिकशास्त्राचे शाखेंत आवाजाचो शास्त्रीय अभ्यास जाता. वीज, उडवाड, उश्णता हांच्याभशेनूच आवाज हें एके तरेचें ऊर्जेचें रुपांतर. म्हळ्यारुच आवाज ही एके तरेची ऊर्जा.
संगीतांतल्या स्वरांक भौतिकीच्यो कल्पना लावपाचें कार्य पायथॅगोरस ह्या ग्रीक शास्त्रज्ञान इ.स.प. सव्या शतमानांत केलें. इ.स.प. पयल्या शतमानांत जावन गेल्ल्या मार्क्स व्हिद्रूव्हिअस पोलिओ ह्या रोमन स्थापत्यशास्त्रज्ञाक आवाजाचें प्रसारण तरंगांवरवीं जाता हाची जाणविकाय आशिल्ली, अशें दिसता. पूण मध्ययुगांत ही कल्पना ना जावन आवाज म्हळ्यार अदृश्य कणांचो प्रवाह अशी कल्पना रुढ जाली. पी. गासँदी हाणें इ. स. 1635 त तोफेचो जाळ दिसप आनी आवाज आयकूंक येवप, ह्या घडणुकांतलो काळखंड मेजून ताचेवेल्यान हवेंतल्या वेगाचें मोल काडलें.सतराव्या शतमानांत आवाज हो तरंगमय आसा हें गृहीत धरून आयझॅक न्यूटन हाणें हवेंतल्या आवाजाच्या वेगाचें एक समीकरण सोदून काडलें. अठराव्या शतमानांत पी. सी. लाप्लास हाणें ह्या समीकरणांत थोडी दुरुस्ती केली. 1877 त, लॉर्ड रॅली हाणें ध्वनिशास्त्राचेर एक ग्रंथ (Theory of Sound) उजवाडायलो. आवाजाच्या आर्विल्ल्या अभ्यासाक हांगाच्यान सुरवात जाली अशें जाणकारांचें मत आसा. जर्मन शास्त्रज्ञ जी. एस्. ओहम आनी एच्. एल्. एफ्. फॉन हेल्महोल्ट्स हांणी 19 व्या शतमानांत ध्वनिशास्त्रांत, खास करून श्रवणक्रियेच्या संदर्भांत मोलादीक भर घाली.
आवाजाचें प्रसारण
(Propagation of Sound) एका जाग्यार आवाज केलो जाल्यार तो दुसऱ्या जाग्यार आयकुपाक येता, हाका आवाजाचें प्रसारण जावप अशें म्हणटात. ऊर्जेच्या प्रसारणाखातीर साधनाची गरज आसता. आवाजाचें प्रसारण माध्यमाबगर जायना. निर्वातांत (vacuum) आवाजाचें प्रसारण जायना. माध्यम हें घन, द्रव, वा वायूरुप आसता. माध्यम हें सूक्ष्म कणांनी भरिल्लें आसता. जेन्ना माध्यमांत आवाज जाता तेन्ना माध्यमाचो कण आवाजाची ऊर्जा आपले माध्य-स्थिती (mean position) भोंवतणी कंपन (vibration) करता. हो कण आपल्याक तेंकून आशिल्ल्या दुसऱ्या कणाक ऊर्जा दिता आनी तो कण कंपन करपाक लागता. अशे तरेन एका फाटल्यान एक कण कंपन करपाक लागता आनी ह्या सगळ्या कणांच्या कंपनात्मक हालचालींक लागून एक तरंग (wave) तयार जाता. ह्या तरंगावांगडा आवाजाचें प्रसारण जाता. ह्या प्रसारणाविशीं एक गजाल मतींत दवरपाची ती म्हळ्यार माध्यमाचे कण तरंगावांगडा फुडें वचनात, ते फकत आपल्या मध्यस्थानाभोंवतणी कंपन करतात. पूण फकत आवाज तरंगावांगडा फुडें वता.
आवाजाचो उगम
मनीस जेन्ना उलयता तेन्ना ताच्या ताळ्यांत (vocal cord) कंपनात्मक हालचाल जाता आनी हीच हालचाल आवाजाचें कारण जाता. कसल्याय आवाजाचो उगम हो मूळांत कंपनात्मक हालचालीक लागून घडून येता. कसलीय वस्त जेन्ना कंपनात्मक हालचाल करता तेन्ना मोटो नाजाल्यार बारीक आवाज जाताच.
आवाजाचो वेग
एका बिंदूपसून दुसऱ्या बिंदूमेरेन आवाजाचें प्रसारण जावपाक थाराविक काळ लागता. एका सेकंदाक आवाज कितलें अंतर फुडें वता हो आवाजाचो वेग. खाशेल्या माध्यमांत आवाजाचो वेग एकसारको उरता. आवाजाचो उगम कसोय आसूं, तो मनशाचो आवाज आसूं ना जाल्यार गाडयेचो आवाज आसूं, एकाच तरेच्या माध्यमांत आवाजाचो वेग एकसारको उरता. आवाजाच्या प्रसारणाचो वेग हवेंत सुमार 340 मी./से. आसता. आवाजाचो वेग घन माध्यमांत सगळ्यांत चड, ताच्या फाटोफाट द्रव माध्यमांत आनी वायू माध्यमांत सगळ्यांत कमी आसता. देखीक- आगगाडी स्टेशनापसून चड पयस आसता तेन्ना आमकां इंजिनाचो आवाज आयकुपाक येना. पूण आमी रुळाचेर कान लायलो जाल्यार तो आयकुपाक येता. हाचें कारण म्हळ्यार आमी जेन्ना स्टेशनाचेर उबे आसतात तेन्ना इंजिनाच्या आवाजाचें प्रसारण हवेंतसून (वायू माध्यमांतल्यान) जाल्लें आसता. पूण आगगाडयेचो रुळ हो धनरुप आशिल्ल्या कारणान तातूंत आवाजाचें प्रसारण बेगीन जाता आनी तेखातीर आमकां तो आवाज आयकुपाक येता.
आवाजाचो वेग तापमानाचेर आदारून आसता. माध्यमाचें तापमान जशें वाडटा तसो आवाजाचो वेग वाडटा. आवाजाचो वेग हवेंतल्या ओलसाणीचेर (moisture) आदारून आसता. हवेंत ओलसाण चड आसली जाल्यार आवाजाचो वेग वाडटा. आवाजाचो वेग उजवाडाच्या वेगापरस कमी. देखीक- पावसाच्या दिसांनी मळबांत जेन्ना वीज जोगलावता, तेन्ना आमकां जोगूल पयलीं दिश्टी पडटा आनी मागीर गडगडाचो आवाज आयकुपाक येता.
आवाजाची तीव्रता
(Intensity of Sound) सामान्य भाशेंत आमी आवाजाची मोटो नाजाल्यार बारीक अशी तुळा करतात. भौतिकशास्त्रांत हाका आवाजाची तीव्रता अशें म्हणटात.आवाजाची तीव्रता माध्यमांतल्या कणांच्या कंपनांचेर आदारुन आसता. जर कणांचें मध्यस्थानापसून चड अंतराचेर कंपन जालें जाल्यार, आवाजाची तीव्रता चड आसता. आवाज जसो फुडें वता तसो माध्यमाचो कण कमी अंतराचेर कंपन करता. म्हणजेच आवाज उगमापसून जसोजसो पयस वता तशी ताची तीव्रता कमीकमी जायत वता.
ध्वनी-कोटि (Pitch of Sound)
आवाज कोमल काय कणखर हें ध्वनी-कोटि दाखयता. ही ध्वनी-कोटि आवाजाचे कंप्रतेचेर (frequency) पातयेवन आसता. कण एका सेकंदाक कितल्या खेपे कंपन करता, हाका ‘ कंप्रता ’ अशें म्हणटात. ताचें एकक (unit)- हर्ट्झ (hertz). आवाजाचें प्रसारण माध्यमाच्या कणांच्या हालचालींक लागून जाता. कंपनात्मक हालचाल ही नेमान जावपी (periodic) म्हळ्यार थाराविक वेळांत परत-परत घडून येवपी गती. आवाजाच्या तरंगावेल्या दरेका कणाची कंप्रता एकसारकी आशिल्ल्यान तीच आवाजाची कंप्रता थारता.
दोन वेगवेगळे ध्वनी-कोटि म्हळ्यार किदें हें एका उदाहरणावेल्यान स्पश्ट जाता. बायलांचो आवाज आनी दादल्यांचो आवाज हांची तुळा केली जाल्यार अशें दिसून येता की बायलांचो आवाज कोमल जाल्यार दादल्यांचो आवाज कणखर आसता. हाचें कारण म्हळ्यार बायलांच्या आवाजाची ध्वनी-कोटि मोटी म्हळ्यार तांच्या ताळ्याच्या कंपनात्मक हालचालीची कंप्रता चड आसता. तशेंच दादल्यांच्या आवाजाची ध्वनी-कोटि कमी म्हळ्यार तांच्या ताळ्याच्या कंपनात्मक हालचालीची कंप्रता कमी आसता. चड व्हडल्यान उलयत जाल्यार ध्वनी-कोटि (pitch) चड जाता अशें न्हय.हांगा आवाजाची तीव्रता मात चड जाता. तीव्रता ही ध्वनी-कोटिपरस सामकी वेगळी. तीव्रता आवाज मोटो काय बारीक हें सांगता, जाल्यार ध्वनी-कोटि ही आवाजाची कोमलता वा कणखरता थारायता.
आवाजाचें प्रदूशण
मनशाच्या कानांक थाराविक आवाज आयकुपाची क्षमता आसता. क्षमतेपरस चड आवाज आयकुचो पडलो जाल्यार कान इबाडपाची शक्यता आसता. व्हड शारांनी तरांतरांचे आवाज आयकुचे पडटात. बस, आगगाडयो, कारखान्यांची इंजिनां, लाउडस्पीकर, बॅण्ड हांचेपसून जावपी तरांतरांचे आवाज लोकांक नाका आसतना आयकुचे पडटात. ह्या सगळ्या नाका आशिल्ल्या आवाजांक लागून आवाजाचें प्रदूशण जाता. कांय जाणांच्या कानांचो इबाड जाता आनी ताका लागून तांकां आयकुपाचें आदार-यंत्र (hearing aid) लावन घेवचें पडटा.
Polleiat
Sound
वर्ग:देवनागरी पानां
एंगेल्स, फ्रेड्रिख
(जल्म: २८ नोव्हेंबर १८२०, बार्मेन-हाईनलॅंड;मरण:५ ऑगस्ट १८८५, लंडन).
जर्मन समाजवादी. कार्ल मार्क्स ह्या व्हड विचारवंताचो सगळ्यांत लागशिल्लो वांगडी आनी शास्त्रीय समाजवादाचो एक प्रस्थापक. हाईनलॅंडांतल्या गिरेस्त कारखानदाराच्या आठ भुरग्यांतलो फ्रेड्रिख हो सगळ्यांत व्हडलो चलो. पिरायेच्या सतराव्या वर्सासावन ताणें आपल्या बापायक उध्येगांत हातभार लावपाक सुरवात केली. उपरांत कांय काळ ताणें सैन्य दलांत काम केलें. १८४८-६९ ह्या काळांत बापायच्या मॅंचेस्टर वाठारांत आशिल्ले कापड गिरणीत ताणें कर्मचारी म्हूण काम केलें. उपरांत तो थंयचो भागीदार जालो आनी फुडें संचालक म्हूण ताणें रथंय काम केलें. फाविल्ल्या वेळांत तो वाचप आनी बरप करतालो. पिरायेच्या ४९ व्या वर्सा तो उध्येग वेवसायांतल्यान मेकळो जालो आनी फुडें ताणें आपलें पुराय लक्ष राजकारण आनी बरप हातूंत घालें.
पिरायेच्या २१ व्या वर्सा, मिझेस हेस ह्या विचारवणताच्या विचारांनी तो प्रभावीत जालो आनी समाजवादी चळवळीचो बारकायेन अभ्यास करून तेविशीं बरप करूंक लागलो. तेन्नाच ताणें कार्ल मार्क्स संपादन करतालो त्या नेमाळ्यांत ‘खाजगी मालमत्तेवेलो हक्क काडून उडोवचो’अशें मत परगटावपी लेख बरयलो. ह्या लेखाच्या निमतान ताचो मार्क्साकडेन पत्रवेव्हार सुरू जालो. फुडें १८४४ त जेन्ना पारिसांत दोगूय एकामेकांक मेळ्ळे, तेन्ना दोगांयचेय विचार एक आशिल्ल्याचें तांकां कळून आयलें. फुडें तांची इश्टागत जाली आनी फ्रेड्रिखान ताका अखेरमेरेन सगळेपरीनसांगात दिलो गरिबींत त्रास काडपी मार्क्साक ताणें दुडवांचो आदार दिलोच, पूण मृत्युपत्रावरवीं आपली सगळी आस्पत ताच्या भुरग्यांच्या नांवार केली.
मार्क्सान फ्रेडिखाच्या आदारान जायते ग्रंथ बरयल्यात. तांच्या ‘द कम्युनिस्ट मॅनिफेस्टो’(१९४८) ह्या निबंदाक संवसारीक नामना मेळ्ळ्या. मार्क्साच्या मरणाउपरांत ताणें बरोवन दवरिल्ल्या अर्दकुट्या आनी उजवाडाक येवंक नाशिल्ल्या ग्रंथांची हातबरपां फ्रेड्रिखान संपादित केलीं. तशेंच तांकां प्रस्तावना दिवन तीं उजवाडाकूय हाडलीं. ‘द कॅपिटल’ ग्रंथाचो दुसरो खंड ताणें संपादित केलो. तशेंच मार्क्सान दवरिल्ल्या आराखड्याचेर तिस-या खंडाची मुद्रित प्रत तयार केली.
तो मार्क्साच्या व्यक्तिमत्वान जरी स्वतंत्र विचारशक्तीची गवाय मेळटा. पिरायेच्या २४ व्या वर्सा कामगारांची परिस्थिती लागशील्ल्यान पळोवन ‘द कंडिशन ऑफ द वर्किंग क्लास इन इंग्लंड’ (१८४५) हें पुस्तक ताणें बरयलें. ताच्या ह्या पुस्तकाची खूब तोखणाय जाली. ‘द पेझंट वॉर इन जर्मनी’ (१८५०); ‘ जर्मनी: रेव्होलूशन अंड काउंटर रेव्होलूशन (१७५१); तशेंच कार्ल ड्यूरिंग (१८३३-१९२१) ह्या जर्मन समाजवाध्याचें खंडन करपी ‘हेर ऑइगेन ड्यूरिंग्ज रेव्होलूशन इन सायन्स’ (१८७८), शास्त्रीय समाजवादावयलो ‘सोशलिझम: यूटोपियन अंड सायंटिफिक’ (१८८४)ह्या ताच्या ग्रंथांक साम्यवादी वाड्.मयांत म्हत्वाची सुवात आशा. पिरायेच्या ७५ व्या वर्सा ताका लंडन हांगा कर्करोगान मरण आरलें. ताचे निमणे इत्सेप्रमाण ताचें मडें लासलें.
वर्ग:देवनागरी पानां
डॉ.श्री.शं.फडके
डॉ.श्री.शं.फडके फाटलीं 33 वर्सा मंडगावच्या श्रीमती पार्वतीबाई चौगुले महाविद्यालयांत शिक्षक. कोंकणी विभागाचे मुखेली आशिल्ले. गोंय विद्यापिठांत संस्कृत अभ्यास मंडळाचो अध्यक्ष आनी कोंकणी अभ्यास मंडळाचो सदस्य.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
आमच्या बापा - मागणें
आमच्या बापा - मागणें
Our Father - The Lord's Prayer
आमच्या बापा सर्गींच्या,
तुज्यां नांव पवित्र जावं,
तुजें राज आमकां येवं,
आनी आमी आमचेर चुकलेल्यांक बगशितांव,
तशें आमचीं पातकां भोगोस,
आनी आमकां ताळनेंत पडुंक दियं नाका,
पुण वायटांतल्लीं आमकां निवार.
Tujeam Nanv Povitr zaum,
Tujem raj amkam ieum,
Tuji khuxi sorgar zata toxi sonvsarant zaum.
Amcho dispotto giras aiz amkam di
ani ami amcher chukleleank bogxitanv,
toxem amchim patkam bhogos,
ani amkam tallnent poddunk dium naka,
punn vaittantllim amkam nivar.
Amen
The prayer as it occurs in bible Matthew 6:9–13
The prayer as it occurs in Luke 11:2–4
Polleiat
Lord's Prayer
वर्ग:! रोमान काथलीक आंचीं मागणीं वर्ग:देवनागरी पानां
शक्तिपिठां
शिवाची बायल सती हिच्या संबंदीत अशो पवित्र सुवाती. शक्तिपिठांसंबंदीं ब्रम्ह मत्स्य, पद्ज्ञ,कूर्म ह्या पुराणांनी एक कथा आसा ती अशी-सत्ययुगांत दक्ष प्रजापतीन बृहस्पतिसव नांवाचो एक यज्ञ सुरू केलो. केन्ना तरी एकदां शिवान ताचो अपमान केल्लो. देखून आपली धूव सती आनी जावंय शिव हांकां सोडून हेर सगळ्या देवांक आपोवणें दिलें. आपल्या बापायन यज्ञ केला ही खबर आयकना फुडें, तो पळोवपाक वचपाची इत्सा सतीच्या मनांत उत्पन्न पळोवपाक वचपाची इत्सा सतीच्या मनांत उत्पन्न जाली आनी तिणें आपली इत्सा शंकराच्या कानार घाली. शंकराक तिचो हो विचार मानवलो ना. पूण तिणें खुबूच हट्ट धरिल्ल्यान शिवान तिका वचपाची परवानगी दिली. सती आपल्या बापायगेर आयली पूम कोणेंच तिका हडकिली ना. उरफाटें दक्षान, तिका पळोवन तिच्या घोवाविशीं वायट उतरां दिवपाक सुरवात केली. आपल्या बापायच्या तोंडांतलीं आपल्याच घोवाविशींचीं कुच्छीत्रीपणाचीं उतरां सतीक सोसूंक जालींना तिणें यज्ञ कुंडांत उडी घेतली. ही खबर शिवाक कळना फुडें आपल्या गणांसयत शिव थंय आयलो. ताणें दक्षाक जिवो मारलो आनी ताच्या यज्ञाचो विध्वंस केलो. उपरांत ताणें सतीचें शरीर आपल्या खांदयांचेर घेवन तो बेभान जावन हांगा थंय भोंवंक लागलो. तेन्ना भगवान विष्णुन आपल्या सुदर्शनचक्रान सतीचो एकेक अवयव कापलो. तिचीं हीं आंगां -प्रत्यांगां एकावन्न सुवातींनी गळून पडलीं आनी त्यो सुवाती उपरांत शक्तिपिठां जाल्यो. ते दर एके सुवातीर एकेक भैरव आनी एकेक शक्ती विंगड विंगड रुपां धारण करून रावतात असो भावार्थ आसा. त्या सुवातींक महापिठां अशेंय म्हणटात. त्या सुवातींक महापिठां अशेंय म्हणटात.