cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मयें
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५०४ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं स्वयंसहाय्य गट ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
मयें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
मयें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): PADDY,COUNTRY LIQUOR,COCONUTS,CASHEW NUTS
संदर्भ
वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:दिवचल तालुका / Bicholim Taluka वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem
नाहूं आचें पुस्तक
नाहूं आचें पुस्तक
Book of Nahum
नाहुमाचें पुस्तक एका स्ततरांतल्यान सुरू जाता. ह्या स्ततरांत, सर्वेस्पर नश्ट्यांचो सूड घेता आनी आससिरियेक खास्त लावून जुदाक तारण दिता तें दाखयलां (१/२ २/३). पूण ह्या पुस्तकाचो माथाळो जावन आसा ताचो मुखेल विशय : निनेवेहचें निसणतन. हें नाहूं प्रवादी भाकीत करुन एके कवितेंतल्यान सांगता आनी ह्या वरवीं तो एक व्हड कवी म्हण कळून येता (२/४-३/१९).
नाहुमाच्या पुस्तका वरवीं, इसरायेलाच्या लोकांचो भरवानसो वाडलाच आसतलो. पूण ही भरवानशाची खुशालकाय थोडोच काळ थगली. निनेवेहच्या निसंटना उपरांत रोकडेंच जेरुसाल्याचें निसंटन जालें. त्या उपरांत ह्या संदेसहाचो खूब विस्तार जाता. इजायास प्रवादी (इज. ५२/७) अतमीक तारण दाखोवन, नाहुमाच्या (ना.२/१) भाकिताचो उपयोग करता.
पळेइयात
Book_of_Nahum
Books_of_the_Bible
Bible
संदर्भ
वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books) वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
कोंकणिंतुं पोर्तुगीज़ प्रभाव
ह भास शिकचॆं कष्टाप्रद इत्तॆक की हांतूं अमचॆं पोर्तुगीज़पशी च़ड अक्षर आस्सती!! Oriente Conquistado a Jesus Christoच़ॊ बरपी पाद्रॆ फ़्रांसिस्को दॆ'सौझा.
पोर्तुगीज़ अक्षरांतूं कॊंकणीक ढाळच़ॊ पयलॊ प्रयत्न पाद्रॆ थॊमस् स्टीवन्स् हांणी कॆलो. पोर्तुगीज़ अक्षरानॆं हगुरु-हगुरु शुद्ध कॊंकणी ध्वनियांक नुकसान कॆल्लॆं. १५५६आंतुं रमि लिपि मुद्रण सूरु ज़ाल्लेलॆनॆं नगर बरपालॆं जनांक गुरुतु मॆळचॆं बंद ज़ाल्लॆं. १७वॆं शतकालॆं कडेकालांतुं पोर्तुगीज़ ऊत्रांगॆलॆं ऊत्र-ऊत्र धरुनु अनुवाद सूरु ज़ाल्लॆं.
वर्ग:देवनागरी पानां
कोंकणी नाटक
कोंकणी नाटक हें गोंयच्या संस्कृतायेचें एक खाशेलें आंग. नाटक हो एक दृक आनी श्राव्य असो साहित्य प्रकार. हो एक सामुहीक आविश्कार. नाटककार, दिगदर्शक, कलाकार आनी प्रेक्षक हांच्या आदारान नाटक उबें जाता. ताका लागून कविता, कथा ,कांदबरी हांचे परस वेगळें थारता. नाटकांतलें नेपथ्य,न्हेसपा येवजण, कलाकारांचो अभिनय, हाव-भाव हीं नाटकांची दृश्य आंगां जाल्यार संवाद, संगीत, ध्वनी येवजण हीं श्राव्य आंगां. नर्त म्हळयार नाचपी, अभिनय करपी हया उतरांचो अंपभ्रश. नट ह्या उतरावेल्यान नाटक हो शब्द अस्तित्वांत आयला अशें जाणकारांचें मत आसा. सगळ्या साहित्य प्रकारांतल्यान जिवनाचो अणभव प्रकट जाता तसो तो नाटकांतल्यानूय जाता. कथा, कांदबरीचो वा कविताचो आस्वाद एका वेळार एका रसिकाकूच घेवपाक मेळटा. मात नाटक एका व्यक्ती पुरतें मर्यादीत उरनासतना तें समुहा खातीर आसता.
नाटकाचो अर्थ
नाटक हाचो मूळ अर्थ 'अभिनय करप'. नट हें संस्कृत उतर, मुळांत प्राकृतांतल्यान आयलां. मूळ उतर नर्त म्हळयार नाचपी. नट म्हळयार अभिनय वा संवंग करपी आनी नाटक म्हळयार नाट्य रुपान तें दाखोवपी. इंग्लीशीतलें ' ड्रामा' हें उतर मूळ ग्रीक उतर 'ड्रन' उतरावेल्यान आयलां जाचो अर्थ टृ डू- कृती करप. संस्कृत वांङ्मयांत नाटकाक पंचमवेद लेखला. इ. स. पूर्व सवव्या शेंकड्यांत भरतमुनीन नाट्यशास्त्र रचलें. तांणी नाटकाची व्याख्या केल्या ती अशी ' नाट्यम रसात्कम काव्यम ' म्हळयार नाटकांत रस आसल्या शिवाय काव्य पुराय जायना. नाटकाचें म्हत्व सांगतना तांणी म्हळां नाटकाक लागून परमेश्वर प्रसन्न जात, तसो तो गंध फुलांनी पासून जायना. नाटक म्हळ्यार जिविताचो हारसो, नाटक मनोरंजनाचें साधन. नाटका वरवीं समाज प्रबोधन करूं येता. भरतमुनीचे धर्तेरुच ऍरिस्टोटल सांगता नाटक म्हळयार जीवनाची अनुकृती आज आमी जें नाटक पळयतात, तें आधुनीक स्वरुपाचें नाटक. ह्या आर्विल्ल्या नाटकाक देशी आनी परदेशी अशी हजार वर्सांची परंपरा आसा.
पुर्विल्लें दायज
संस्कृत नाट्यपरंपरेंत भास, कालिदास, शुद्रक, भवभूती, भरतमुनी आदी नाटककारांचें दायज आमकां लाभलां. हें आमचें निजी दायज. तेचबरोबर ग्रीक आनी रोमन रगंमाचयेचें परंपरेनूय आमची भारतीय रगंमाची बळिश्ट केल्ली आसा. थेस्पिस हो ग्रीक नाटकार. सोफोक्लझचें नांव चड फाकीवंत जालें तें तागेले इडिपस रेक्स खातीर रगंमाचये उपरांत रगंमाचयेचें उदेव जालो. ऍडनिकस हो आद्य नाटकार अशें मानतात. तो गुलाम आसलो मागीर ब्रिटीश रगंमाचयेर जबरद्सत नाटकार उदेलो तो शिक्सपियर तागेल्या हम्लेट मकबेथ किंग लिअर आथेलो नाटकांनी तो संवसारभर गाजलो शिक्सपियराच्या नाटकाविंशी अभ्यासक म्हणतात कालप्रवाहाचो जाण व्यक्त करपी, मानवी मनाचो विचार मांडपी ,जिणेंतलीं व्दंव्दां रंगोवपी, सत्या सांगपी तेचवरी रंगमाचयेचे सामथर्य आनी मर्यादाची जाण आशिल्लो तो एक नाटककार आसलो ताचें उपरांत आधुनीक अशें मोलयेर ,इब्सेन,जॅाज बर्नाडॅ शॅा, चेकोव्ह ब्रेस्त बेकेट हांणी संवसारीक रंगमाची समृद केली
रंगमाची : गोंयच्या जिणेचें एक वास्तव दर्शन
गोंयकारांच्या जिणेंची वास्तवपूण दर्शन घडोवपाची तांक फक्त कोंकणी नाटकान आसा असो साक्षातकार आयज सगळ्याकुच जाला। दिसान दिस कोंकणी नाटकाचो वाडटो आंकडो पळयल्यार हें कळटा खंयच्याय प्रदेशाची रंगमाची ही त्या प्रदेशाच्या भाशेवेंल्यान वळखतात आनी तें नदरेन गोंयच्या रंगमाचयेक कोंकणी भाशेंबगर दुसरो पर्य़ाय ना अशेंच म्हणचें पडटलें पुविल्ल्या काळांतलें दशावातारी खेळ काल्यांतलो संकासुराचो प्रवेश ,रणमाले ,जागर ,तियात्र, खेळतियात्र,आदी लोकनाटय़ंवरवी हांगची रंगमाचयेक पोसवण मेळ्ळया
आधुनीक कोंकणी नाटकाची सुरवात
आर्विल्ल्या कोंकणी नाटकाची बुन्याद शणै गोंबाबान घाली तांची पोवनाचें तपलें ,मोगाचें लग्न ही नाटकां गोंयच्या समाज जीवनांचोच हारसो दिसलो तरी तीं परकी नाटकांचीं रुपांतरां ,स्वतंत्र नाटकां न्हय शणै गोंबाबा उपरांतचो काळ म्हळ्यार प्रो शंकर नायक हांचो तांगेलो चवथीचो चंद्र हें स्वतंत्र नाटकुलें म्हळयार कोंकणी रंगमाचयेच्या इतिहासांतले एक यादिस्तीक घडणुक
गोंय सुटके आदींचो काळ
गोंय सुटके पयली १९५५-५६ च्या काळांत रंगमाचयेर आयिल्लें पुंडलीक नारायण दांडो हें कोंकणी रंगमाचयेच्या इतिहासांतचें एक सोंपण कारण तांचे ताची करामत  नाटक हें गोंयांतलें आनी सर्वार्थान पयलें कोंकणी नाटक रचनेत स्वतंत्र आधुनीक तंत्रान ताची रचना गोंयच्या समाज जीवनावचें वास्तवपूर्ण आनी कलात्मक चित्रण तशेंव प्रयोगक्षम आसता दांडेची नाटकां आनी पणजी आकाशवाणी वेल्यान वितरायिल्लीं नभोनाटयां कोंकणी रंगमाची प्रस्थापित करपाक उपकाराक पडलीं दांडेचे समकालीन कृष्णा ल्क्षमण मोयो मोयो जितलें नाटयकलाकार म्हणु गाजले तितले नाटय लेखक म्हणु गाजलेनात तांगेले तुळीळीचें लग्न हें एक उल्लेख करपा सारखें नाटक १९५० च्या अदमासाक मुंबयत जावपी आंतर महाविद्यालयीन एकांकी सतीत गोंयकार विद्याथीनी केल्ली रंगकमाचयेची सेवा गोंयातली कोंकणी नाट्य चळवळ मुखार व्हरपाक कारण जाली
गोंय सुटके उपरांत
गोंय सुटके उपरांत कोंकणींत हेर साहित्याची जितल्या बळान वाड जांवक लागली तितलीं मात नाट्यप्रकाराची जांवक ना तरी आसतना किसन कामत, विनय सुर्लकार,रामकृष्णा जुवारकार,अशोक कामत हांणी एकांकी आनी नाट्यय लेखन करुंन कोंकणी माची तगोवन दवरपचो यत्न केलो. गोंयातले मराठी रंगकमाचये कडेन सर्त खेळपा इतलें बळगे मात तिचें कडेन आयले ना.
कला अकादमी नाटक महोत्सव
कोंकणी रंगकमाचयेच्या विकासाक गोंयात खरी गती आयली ती १९७६ सा उपरांत ह्या वर्सा सावन गोंयात कला अकादमीच्या वतीन मराठी नाट्यम्होत्सवा बरोबर कोंकणी नाट्यम्होत्सव जावपाक लागले. ह्या नाट्यम्होत्सवातल्यान दोन गजाली घडल्यो गोंयातले नव्या हावेसाचे लेखक कोंकणीतल्यान नाट्य रचना करपाक लागले आनी कॅालेजांतली तरणी पिळगी ह्या प्रकारा कडेन आडली खंयचेय प्रगत रंगमाचयेर चलिल्ले नाट्यलेखनाचे प्रयोग कोंकणी रंगकमाचयेर मैालीक तशेंच रुपांतरीत स्वरुपांत यशस्वीपणान जावपाक लागले आनी कोंकणी माचयेर खऱ्या अर्थान नाट्य चळवळ सुरु जाली कोंकणी रंगकमाचयेवेल्या आयच्या कोंकणी रंगकमाचयेच्या फक्त रुपांतरीत नाटकांचीच न्हय तर मुळाव्या(original) नाटकांची लेगीत भारतातलें प्रगत रंगकमाचये कडेन तुळा करुं येता कोंकणी रंगकमाचयेक फाटलो इतिहास वा अंखड अशीं परंपरा ना तरी लेगीत ही इतली प्रगती वा इतल्या वर्साची ही पोकळसाण कशी भरुन आयलीं असो प्रस्न खूब जाणांक पडटा
कोंकणी रंगकमाचयेक अंखड परंपरा नासली तरी गोंयच्या म्हालवजार महाराष्ट्राची वैभव सपन्न नाट्य परंपरा चालू आसली आनी हीच उजळ परंपरा ,गोंयकार कलाकारांची नाटकांची जाण समुद्ध करपाक कारणीभूत जालीं मराठी नाट्य परंपरेक लागून लाबिल्ली ही समुद्ध जाण आनी आपले भाशेंतल्यान सहज सुलभपणान घडिल्लो नाट्याचो अविश्कार,ह्या दोन गजालींक लागून कोंकणी रंगमाची आयज गुणाचें नदरेन समुद्ध जाल्या मैालीक स्वरुपाचें आसात बाकीच्यो संहितां अणकारीत वा रुपांतरीत आसा.
ह्या काळांत कला अकादमीच्या नाट्य सर्तीच्या निमतान शंबरा वयर नाट्य संहिता माचयेर आयल्यो हातुंतल्यो सुमार पन्नासां वयर स्वतंत्र मैालीक स्वरुपाच्यो आसात बाकिच्यो संहिता अणकारीत वा रुपांतरीत आसात दर वर्सां सतींच्या निमतान सुमार १०-१५ नाटकां रगंमाचयेर येतात आनी मागीर गोंयात संस्थाच्या फंडाखातीर वा काल्यां जात्रांनी ताचें प्रयोग जावपाक लागतात ३-४ नाटकांचे नाट्य म्होत्सवूय वेगवेगळे कडेन जातात मात १० तें१५ प्रयोगां मुखार ताची मजल पावना शबै शबै भैाजनसमाज नाटकां सारके अकादें नाटक पन्नास प्रयोगाच्या घरांत पावता सतीतल्या ह्या नाटकाच्या लेखनाचो आनी सादरीकरणाचो पांवडो पळ्यल्या उपरांत फाटल्यां साबार वर्सांचीं पोकळसाण ह्या नाटकानी भरुन काडल्या अशें म्हळयार अतिताय जावची ना ताका लागून कोंकणी रगंमाचयेची वाटचाल खरी तोखणाय करपा सारखी आसा हाचें मुखेल वाटो कला अकादमी नाटक म्होत्सवाक वता
गोंयाभायर कोंकणी नाटक
गोंयाभयल्या महाराष्ट कर्नाटक,केरळ,सारख्या राज्यांनी शिपडून पडिल्लया कोंकणी समाजान कोंकणी संस्कृताय साबाळ्या तांतून नाटकुय आसा नोकरी वेवयासायाच्या निमतान येवपी महाराष्ट कर्नाटक,केरळांतल्या लोकाचो आंकडो व्हड आसा हिंदु धर्माच्या लोकांच्यो धामिक आनी ज्ञातीय स्वरुपाची संस्था आनी मठ आसात आपणाली सांस्कृतीक भुक भागयताना तांच्यातल्या सर्जनशील कलाकारांनी नाट्याचे उत्कट आनी भावपुण अशें आविश्कार घडयल्यात हे आविश्कार केन्ना मुंबयत जाल्या आनी ताचो पडसाद कर्नाटकंत तांगेल्या गांवघरा उमटल्यात जाल्यार नाट्यप्रयोग तांच्या गांवघरा पयलीं जाल्यात आनी मागीर मुंबयत जाल्यात १९२० वर्सांच्या अदमासाक बोळंतूर कृष्ण प्रभु हाणी बरयिल्लें चंद्रहास हें पयले पुराय स्वरुपाचें संगीत कोंकणी नाटक अशें मानतात तांच्या उपरांत शिवानंद भट्ट गुलवाडी हांचें नांव नाटककार म्हण मुखार येता मुंबयत मंगळूरी शैलींतलीं जीऩ नाटकां सुरु जालीं तांचे श्रेय उमानाथ डोंगरकेरी हांगेल्या वज्रकमुकूट ह्या संगीत नाटकाक दिवंचे तांच्या उपरांत स्वतंत्र आनी अणकारीत नाटका रचपांत संदुर उळ्ळाळ हांचें नांव येता प्रभाकर आनंदराव मुदुर,पांडुरंग सीताराम तलगेरी,व्यंकट तलगेरी,नरहरी भट्ट कल्याणपूर आदी नाटककांरानी नाटकां रचलीं हे नाट्यपरंपरेच्या आदारान १९५८ वर्सासावन कोंकणी साहित्य समिती कोंकणी नाटक म्होत्सव मुंबयत घडोवन हाडटा मंगळुरी शैलींतले हे नाट्यपरंपरेंत बैदुर देवराय अय्यगळ हें नांव उठून दिसता संस्कृत साहित्या वांगडा तांणी परकी भाशेंतल्या अभिजात साहित्याचोय अभ्यास केला कर्नाटकांतल्या कोंकणी हिंदु लोकांच्या देवस्थानाच्या प्राकारांत कोंकणी नाटक खेळपाची परंपरा आसा होनावरचे बाबुटी नायक हाणी शंबरां वयर नाटकां बरयल्यांत दांडेली हांगचे के एन राव हाणी १९५२ ते१९६२ च्या काळांत उत्संवा खातीर कांय नाटकां बरयल्यांत कर्नाटकांतल्या इगजाभोंवतणीय कोंकणी रगंमाचयेक पोसपण लाबल्या कोंकणी एकांकीचो प्रयोग पयलीं धमीक थळांचेर ,वाठारांनी जावपाक लागल्या आनी मागीर ताका सामाजीक प्रयोगाचे स्वरुप आयलें मंगळूरांत कोंकणी नाटक सभा,कला संपत आदी संस्था नाटकांच्यो सर्ती घडोवन हाडटा डॅान बॅास्को हॅालांत सप्तकांतल्यान एकदां तरी कोंकणी नाटकांचे खेळ जातात व्ही जे पी साल्दान्य ,दोल्फी लोबो काल्सीया ,मार्टिन डि सा ,एस,एस मिरांदा,फ्रेड फेर्नांदिश,सिरिल व्हियेगेश, विल्फ्रेड रिबींवस हें काय नाट्य लेखक आसात एका काळार हिंदु आनी किरिस्तांव हांचे मदीं आशिल्ली सांस्कृतीक दोंड सादपाचो यत्न कांय नाट्यकृती वरवीं जावपाक आरंभ जाला कर्नाटकांत कोंकणी नाटकांची परंपरा आसा १९४८ वर्सांच्या अदमासाक लु्‌र्इश मास्कारेन्स हाणी बरयिल्लें आब्रावांचें यज्ञदान ह्या गीता नाट्या उपरांत तितले साहित्यिक तांकीची नाट्य रचना उपरांतच्या पंचविशेक वर्सांमेरेन जाली ना लुर्ईस मास्कारेन्स हांचेच तांकिचो स्वतंत्र प्रज्ञेचो आनी चिंतनशील नाटककार उदयाक आयलो तो म्हळयार चार्लास फ्रान्सीस दे कॅास्ता चा फ्रा कोस्ता म्हण काव्याच्या मळार तांकां पुराय कोंकणी संवसारांत वळखतात फाटलीं चार पांच दसकां तो कवी,गीतकार,प्रत्रकार आनी नाटककार म्हण आपणाले स्वयंभू प्रतिभेन चकचकता लुर्ईस मास्कारेन्स आनी चा फ्रा कोस्ता हांची तुलना करतना तांचे मजगतीं एक मुळावो भेद नदर डून घेता तो म्हळयार लुर्ईस मास्कारेन्स एक देवभक्त कॅथोलीक जाल्यार चा. फ्रा. कोस्ता व्रिदोही कॅथोलीक आनी म्हत्वाचें म्हळयार दोगूय प्रतिभावंत एकल्याची देवभक्ती जाल्यार दुस-चो व्रिदोह तितलोच कलात्मक जावन नाट्यकृतींत देंवला
चा फ्रा दे कोस्ता हाणी तर्ने तर्ने मोर्ने ,मागीरचें मागीर,भांगर मनीस ,सारक्यो एका परस एक नव्या नाटकांची रचल्यात गोंयात,मुंबयत आनी कर्नाटकांत जशी नाटकाची परंपरा आसा तशी खास परंपरा केरळांतल्या कोंकणी समाजामदी ना नारायण पै १८७९-१९५९ सारक्या नाटककारांनी थंय कोंकणी नाटकां मोठ्या प्रमाणांत सादर केल्यात आनी आयज कविता,कथा,धर्मीक साहित्य ह्या बरोबर नाट्य रचना जातात के अनंत भट्ट सारके गीतकार,संगीत नाटकां रचतात गोंयाभायर जावपी नाटकाची एक म्हत्वाची घडणुक म्हळयार १९९१ वर्सां सावन,कर्नाटक राज्यांत उडूपी हांगसर जावपी अखील भारतीय कोंकणी नाट्य म्होत्सव' देशभर विखरुन आशिल्लया कोंकणी नाट्यसंस्थांक ते एक व्यासपीठ लाबलां
कोंकणी नाट्य चळवळीचेर नदर मारतना आशादायक अशें चित्र दिसता कारण कोंकणी रगंमाचयेची मदार आयज उमेदी तरनाट्याच्या भुजार आसा कोंकणी रगंमाचयेर आयज चडांत चड गरज आसा ती कोंकणी नाटककारांची गोंयांतल्या नाटककाराक आयज कोंकणी बगर दुसरो पर्याय ना हें सामकें काळान सिद्ध केलां हीं काळाचीं पावलां हांगचे चडानचड लेखक जेन्ना वळखूंक पावतले तेन्ना हांगची रगंमाची मोट्या नेटान फुलतली कोंकणीतले स्वतंत्र प्रज्ञेचे नाटककार जो मेरेन भारतीय रगंमाचयेक योगदान कंरपा इतलें समर्थ जातले तेन्नाच कोंकणी रगंमाची भारतीय रगंमाचयेच्या पंक्ततीक येवन बसतली आनी ह्या वावराक सुरवात जाली पळोवपाक मेळटा
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:साहित्य
Mungllurkar Katolkanchem Jevonnkhann
thumb|Mungllurkar Katolkanche pod’dhotin randlolem toll’llolem nustem thumb|Mungllurkar Katolkanche pod’dhotin nusteache Gabollichi koddi Mungllurkar Katolk jevonn khann hem Mungllurkar Katolk somazachem asa ani taka Mungllurkar, Goenkar, ani Purtugez jevonn khannan probhavit kelam.
Mungllurkar Katolk,  Mungllurche Romi Katolk asat ani te adlea Dokxinn Kanara jil’leache Bharotachea dokxinn ostompt doreadegecher ravpi asat. Te Konknni lok ani te Konknni bhas uloitat. Choddxe Mungllurkar Katolkanche purvoz Goenkar Katolk zavn asat je Goenchean Dokxinn Kanarant 1560 ani 1763 modem Goenchea Inkizisanvam ani Purtugez-Morattha zhuza vellar stholantor zale,  Mungllurkar Katolkanchi sonskrutai Mungllur ani Goenchea sonskrutaiecho mell zavn asa, Stholantor zatoch, tannim thollavi Mungllurchi sonskrutai apnnaili punn zaiteoch Goencheo rivazo ani  porompora samballun dovorleat.
Mansahari jevonn khann
thumb|232x232px|San’na–Dukra Mas Tanche koddient zaitench khobrem ani koddie panam vaportat ani tantunt alem, losunn ani mirsangui vaporpant ieta. Mungllurkar Katolk jevonn khannant ek veglloch Purtugez probhav dista zoxe porim Leitao, hea famad dukrachea bhazlolea masant ani dukrachea sorpotelant amkam dista jem Pièce de résistance koxem kazaranchea jevnnant vaportat. Bodhkothentle kuzner zoxe Davidam vo Alicebai hankam jevonn toiar korpak apovpant ietalem oxem vachunk melltta. Mungllurkar Katolk dukrachem rogot ani her jinos tanchea dukrachea pratamni melloitat zoxem amkam Pork Bafat, Cabidela adi Kalleze un Kiti (kalliz ani antkoddi) hantunt pollovnk melltta.. San’na–Dukra Mas (San’na – idli  surent vo khomirant fugoiloli; Dukra Mas – )  ani Undde–Dukra Mas (Undde – khomir kel’lo panv Dukra Mas – Pork) chodd famad prat zavn asat.
Kombiechem Indaz henvui loukik asa. Paromporik Rosachi koddi ek narlacho ros ghalun keloli nusteachi koddi hikai borich fank asa ani ti  Ros (makhop) suvalleant vaporpant ieta jem 1 vo 2 dis Mungllurkar Katolk kazaram adim korpant ieta. Nusteachi koddi khas korun Nusteachea Gabollichi koddi, tiche ruchi khatir Bharotachea doreadegek famad zalea ani tanchem toll’llolem nustem henvui famad zalam. Xeveo Ros ani Patoll Bhakri (Kori Rotticho ek prokar) he sukoilole tandllachea pitthache kope je kombiechea rosachea pratant buddovn khavpant ietat.[2]
Xivrak jevonn khann
thumb|Kunsvar "Balthazar Chettnni" ek bhov loukik mosaleacho prat zavn asa.Hea pratacho oromb Balthazar, ek Mungllurkar Katolk kullvont monis, zaka Tippu Sultan hannem 1784 vorsa bondhonnint ghatlo ten’na Mungllurkar Katolkank Seringapatam hanga bondist korpant ailem, Thoim dilolem jevonn pochnaslolean, tannem bondist Mungllurkar Katolkam khatir ek  chettnni korpak tharailem.
Pollu, eke torecho Sambhar Gallmea soit (pittho kelolem kharem vo Kambulmas (sukoilolem Daionn) bhov famad asa. Paromporik Fodd  ek loukik lonnchem zavn asa, Thail Piav, zacho utra pormonnem orth torkari telant ani piavant buddovn lankddanche ujear sollsollavop; henvui bhov famad asa. Karomb (tovxeanchem salad) ani Foka (bhendde kazubiam sangata). Ap’pam (tandllancheo guttleo) ani  Panpole  (alebele) ruchiche prat asat je tandull ani mitth udkant fugovn korpant ietat.Thath Bhakri ek kellmeachea panachea tandllancho prat zo tambddea ukoddlolea tanddlant zantunt kantoiloli chun ghalun toveacher kellmeachea panacher bhazpant ieta. Mitais, Mandas, Ushae,  Pitae ani Mani hevui nanvlovkik prat asat.
Kunsvar ek utor jem ekmev Natalancheo  vanttpacheo vostu jeo Mungllurkar Katolk somazachea jevnna khannacho ek bhag zavn asa. 22 vegllea paromporik jevnna khannache jinos asat je Natalanchea suvalleak Mungllurant ek vegllo pormoll haddttat. Nevreo, pokoll pateant plom, bio, ani bhazlole till ani sakhor bhorpant ietat. Kidyo vo Kolkol hem mudiallem toiar kelolem mixronn jem sakhrechea melant buddovn kortat, pathekas ek goddxem jem hirvea nandarkai kelleanchem korpant ietat, till laddu ani jaw snapping Golios. Macaroon hanche khatir Mungllur famad asa ani nazuk pormollacheo rose cookies chodd avoddtteo zavn asat. Punn Supik Plom kek korpak boroch vell lagta. Candied follam, plom, pasam, kismisam kosben katorpant ietat ani rum-ant buddovpant ietat. Pitth gallun votak dovorpant ieta. Bio solun katorpant ieta ani sogllem kuttumb ektthaim zavn kek kortat.Vavr vanttpant ieta, ekleak tantiam marpak, dusreak molai, mosko ani sakhor mixronn korpak, kekache ddobe vollin dovorpak, ani ek mozbut hat xevttacho mell ani firop korpak apovpant ieta. ''
right|thumb|KunsvarPatrode vr Pathrade, colocasia panacho prat zantunt tandull,  dall, godd, narl ani mosalo bhorpant ieta tovui bhov famad asa. Mungllurkar Katolk hea bafecho pratachi tora Tuluva jevonn khannacho ek thoddo bodol zavn asa, Chodd tikhott, taka  Mitth Mirsang (salt and chilly), ek tambddea mirsangacho mosalo, Mungllurkar Katolk pratant zo ek famad mosalo vaporpant ieta.
Bhaileo zullovnneo
वर्ग:Romi panam
Khell
Khell ho ek loknatteacho prokar. Amchea gõyant lokvedachi khonn polloupak-onnbhoupak melltta. Amche lokved mhollear gõychem khorelem daiz. Loknach ani loknatty he lokvedache mukhel khambe, oxem mhollear otitai zaunchi na. Fugddi, talgoddi, morulo, gof adi he loknachache prokar. Zagor ani khell he loknatteache prokar.
Sonklpona
khell hem somskrit utor. Tacho orth gem', sportt va plem. Khellak songit lokankhell va zomni voilo khell hea namvamn vollkhotat. Khell mhollear ek kotha. He kothek lagu zatat toslinch atth-dha kantaram ani somvad astat. Eke kotheche dakhounnek ‘part’ oxem mhonnttat. Tin parti mellun ek purai khell rochun yeta. Khell he zomnir zatale. 1956 vorsa sakun khell machyer paule. Khell machyer vhorpachem xrey antonio moraix ani antonio hankam fauta. Tamnni khell karant zaitim bodlopam kelim. Songitacho dorzo vaddoilo, machi sozautticher bhor ghalo, bijlecho probhavo, bi. Jeri fernadis hannem he machyer sador kelea khellak khell-tiatr oxem namv dilem. Zagor ho loknatty prokar. Hindu toxench kristamv bhavo sador kortale zalear khell ho prokar fokt kristamv bhavo khelloitale. Zagor ho gõychea ut'tor vattharant namvloukikak pavil'lo zalear khell ho dokxinn vattharant namvloukik aslo. Zagor nirmiti chodd xikxit asnasole va ken'na ken'nai oxikxit astale. Khella babtint chodd korun xikxit monis nove nove proyog kortale. Hea donuy loknatty prokaram vorvim somest lokanchem monrizounn zatalem.[2] khell purtugez kallar
visadu pela semsura (Visado Pela Censura)
Semsur melloupa fattlem karonn mhollear, purtugez sorkarak oslea sahityoprokarochi bhirant asli. Aplea add koslem-i borop zaunchem nhoi hacher te purai bhan dourotale. Likhnnetlean muktichi cholloull ang gheunk xokta hem te zanna asle. Ho sahityoprokar konknnit va khoinchey bhaxen asum, poilim tacher Visado Pela Sensura hea utrancho chhap poddukuch zai aslo. Ho chhap na zalear zahir porgottaunni korunk zainasoli. Semsur nastona porgottaunni keli zalear ani hi khobor purtugez sorkarachea kanar poddli zalear oxem korotleank khor xikxa favo zatali.
Ek khell mhollear tin parti. Khell boroupachi chal nasli. Tinuy partichim kantaram ani himnno (Opening Chorus) boroupakuch poddttalo. Nivll okxoran boroun semsura khateachea mukhel kocherent vhorun divpak zai aslem. Hi kocheri ponnje xarant idalosamv (Idalcao) palasint asli. Khell khas korun saxtt vattharant zatale. Saxtt vattharant sakun ponnje xarant paupak naka puro zatalem. Atam bhoxen ten'nachea kallar yeradari va vahnachi veustha nasli. Poili pautt marta ten'na soglli borpaull divp astalem. 10 te 12 disamni porvanogi mell'llea kai na tem polloupak vochpak poddttalem.
Purtugez sorkarache odhikari tachi topasonni kortale. Sorkara add kainch na oxem khatri korun ghetlea uprantuch tacher Visado Pela Sensura ho chhap poddttalo. Ho chhap poilech nodrek dista toso astalo. Ho chhap mellop mhollear khell korpak porvanogi mellttali. Ho khell magir kitley pautt ani khoinchyai vattharant korpak zatalo.
Rejidoria de aldeya (Rejidoria De Aldeia)
khell, aplea gamvant va dusrea gamvant sador korpacho aslear tea gamvchea rejidorachi manyotai melloun gheuchi poddttali. Purtugez razouttokechea kallar rejidor ho mukhel vyokti aslo. Taka raza bhoxen valor astalo. Atanchi ponchait mhollear adlo rejidor. Ho rejidor ekloch sogllo gamvcho karbhar choloitalo. Gamvchea lokanchi zolm'-mornnachi nondnni korop, renderank maddachi sur kaddpak porvanogi divp, tiatr toxench khell korpak maneatai divp, adi. Hem sogllem kam' to vhodd huxarokayen kortalo. Hea vaura bhair gamvant konnachem-i lofdde ani prosn asat zalear te zagear ghalpak to fuddem sortalo. Gamvant koslem sudharop korunk zai tacher lokx ghaltalo. Hem sogllem to mon lavun kortalo. Ho monis purtugez sorkar vichun kaddttalo. Ho vichun kaddil'lo odhikari purtugez sorkaracho khas monis astalo. Tanchea sangnnea promanne cholop hem aplem kortouy mantalo. Purtugez sorkaracher add uloitleancher to barik dollo dourotalo.
Khell sador korpi pongodd vazot-nachot poili rejidorak mellttalo. Taka mellun aple don dakhle (Visado Pela Censura ani Delegado Saud) dakhoitale. He dakhle dakhoilea uprant khellachi ek part thoim sador korpachi asta. Borea monache rejidor part sador kortoch kitem-i khaupa-pivpak ditalo ani velean tankam poixey vantt'ttalo. Kaim pautt rejidor part sador korpak sangnaxil'lo. Rejidorachi maneatai melloilea uprantuch tea tea gamvant khell sador korop zatalem. Rejidorachi manyotai nastona khell sador kelo zalear purai khell pongddak xikxa astali. Rejidorachem boreponn gheunuch khell sador korop hi tea kallachi chal asli.
Polleiat
Tiatr
Sondorbh
वर्ग:Khell वर्ग:Tiatr वर्ग:Romi panam
पुंडलीकबाबाल्या नाटकांतलो समाज
पुंडलीकबाबांची वळख
ल्हांनपणासावन तांका साहित्याची आोड आशिल्ली.१९७२ वर्सासावन कोंकणींतल्यान तांचो साहित्य निर्मणेचो वावर सुरू जालो. कोंकणींत ललीत साहित्याचे निर्मणेचें यूग सुरू जातकूच गांवगिरी वाठारांतल्या कश्टकर्यांची आनी चिड्डल्या माड्डल्यांची जीण साहित्यांत मांडपाचो येशस्वी यत्न करपी असो हो भौसांतल्यात लेखकांचे पिऴगेचो मुखेल प्रतिनिधी.पुंडलीक नायक हांच्या साहित्याच्या विंगड - विंगड प्रकारांच्या मलांचेर लिखणी चलयल्या कविता,कथा,नवलिका,नवलकाणी,नाटक,एकांकी अश्या चड करून सगल्याच ललीत साहित्य प्रकारांनी तांणे साहित्य - निर्मित केल्या.
नाटकांतलो समाज
पुंडलीकबाबान‍‍‍ चैतन्याक मठ ना ह्या नाटकांतल्यान समाजाक होच बोध दिवपाचो यत्न केला,मनीस जर आऴशी आसत जाल्यार तो दुसर्यांखातीर केन्नाच किदें करूच शकना आनी स्वताखातीरूय किदें करूंक पावना.आऴस हो मनशाचो सगऴ्यात व्हडलो दुस्मान जो मनश्याच्या जिणेची पुराय तरेन वाट लावन व्हडयता.आऴशीपणान सगऴे पयस वता.जीण निराशी आनी अऴणी पचपचीत जाता. रक्तखेव ह्या नाटकान समाजान आवय बापूय नाशिल्ले व्यक्तीक कोण लागी करीना हे दाखयलां.कांय लोक अशें आसतात,जांका दुसर्य़ांच्या गजालींनीं नाक धोंगसुपाची सवंय आसता.आवय बापूय नाशिल्ल्या भुरग्याची, ज्या समाजात केन्नाच विचारपूस केली ना,केन्न्ाच ताचेकडे चार मोगाचीं उतरा उलोवन ताका आपलेपण,धीर दिलो ना अश्या भुरग्याचेर ह्या समाजाक हक्क गाजोवपाचो कसलोच अधिकार नासता.पूण समाद हे करपाक फाटी सरना,प्रत्येक गजालीन दुसर्यांच्या संवसारान नाक धोंगसुपाक वता. जे बरोबर न्ही.
सुर्यसावंट ह्या नाटकांत लग्न जालें उपरांत एके बायलेक मानसम्मान दिनात जाल्यार तिका कश्ट दिवप जाता.तेन्ना तिका कितलें मनांक त्रास जाताते,तें बायले शिवाय आनी कोणांक कऴचेना.आयच्या समाजान हुंड्याखातीर बायलमनशेक कशे त्रास करतात,तशेच लग्ना वेऴार चलिये परस भांगराक चड मोल कशें दितात तें दाखयला.
देमान्द ह्या नाटकान अशे दाखयला दर एका मनशाक स्वताक दुसर्याफुड्यान कमीपण नाका आसता.आपलो मान सम्मान,प्रतिश्टा हातुतच मनीस घुस्पून उरील्लो आसता.पूण देमान्द खेऴयता खेऴयता जर नाती तुटतात,भुरगी पयस जातात,जाल्यार तो मान सम्मान,ती प्रतिश्टा किदें मोलाची?मनशान देमान्द तोडून उडोवन नाती जपूंक शिकूंक जाय. कारण ह्या संवसारात नात्या श्वाय कांयच मोलाचे नासता. मुक्तताय ह्या नाटकांत आयचो मनीस पैशांक सारखो आशेला. ताका पाशांमुखार नाती,आपलेपण किद्याचीच किंमत नासता.फकत आपूण आनी पैशे.पैशान सगऴेंच विकतें घेवंक नजो,हे मनीस विसरला आनी आश्या मनशाचो फुडार केन्नाच बरो जैयना. तो स्वताच आपल्या जीणेची वाट लायता.तशेच आयचे राजकारण हे हालला.तातूंत भ्रश्टाचार भरून आसा. आयचें राजकारण लोक सामान्य मनश्यांच्या आधारान बोलसा भरताना दिसतात.हें जें आयच्या समाजांत घडत आयला,ताच्या विरोधान आवाज उठोवपाक कोणतरी मुखार येवंक जाय आनी तो भ्रश्टाचार बंद करूंक जाय तरूच समाजात उदरगत जावंक पावतली.
आत्मवंचना ह्या नाटकांन लेखकान आबच्या समाजातल्या तरणाट्यांच्या जीणेचेर उजवाड घातला.श्रीमंतीक लागून मनश्यांक कसो गर्व चडटा आनी शेवटाक होच गर्व कसो ना जाता हेवूय बी पुंडलीकबाबान दाखवपाचो यत्न केला.आयची भुरगी जी लग्न जातकीच आपल्या संस्कार विसरतात, एकदा जशी श्रीमंतीची ओ़ड लागल्ल्यांक गरीब लोकांचो किऴस मारता.पूऴ आपूणय केन्ना गरीब आसलो मागीर गिरेस्त जालो हे तो विसरून गेन्नो आसता.चली जे गिरेस्ता वांगडा लग्न जातकच आपल्या गरीब आवय बापायकडे किऴसवाणे नदरेन पऴेता ताका ताजी लज दिसता.आपूण श्रीमंत आनी आपल्या परीवारान आशें ल्हान काम करप तांका आवडना.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
बांगलादेश
, आशीयांतलो देस आसा। ताची राजधानी ढाका नगर आसा।
पळेयात
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:आशीयांतले देस
शारदा पद्माकर सावयकार
शारदा पद्माकर सावयकार ही सुटके झुजारी.
वळख
शारदा सावयकार हांचो  जल्म 30 मार्च 1935 दिसा सावय वेरें, फोंडें, गोंय हांगा जाला. पुर्तुगेजांच्या हुकुमशाय राजवटींत गोंयचो समाज सगळे नदरेन चिड्डल्लो. खास करून बायलमनीस पुरायेन काळखांत आनी अंधश्रध्देंत घुस्पल्ली. गोंयच्या बायलमनशेचें कार्य तांच्या घरा मेरेनच मर्यादीत आशिल्लें. अशी परिस्थिती आसून लेगीत घरगुती मायेक फाट करून, फुडल्या जिविताची पर्वा करिनासतना, जायत्या बायलांनी गोंयचे सुटके झुंजात वांटो घेतलो, खूब हाल- अपेश्टा सोंसल्या. तातुतंलीच एक सुटके झुजात जावन आसा शारदा सावयकार. फोंडें म्हालांतल्या सावय गांवाची, राष्ट्रीय वृत्ती आशिल्लो गांव म्हूण नामना आशिल्ली. सावयकार कुटुंबान तर गोंयच्या स्वातंत्र झुजांत पुरायेन वांटो घेतिल्लो. आझाद गोमंतक दलाचे रानडे हांच्या फुडारपणा खाला सावय गांवांत एक केंद्र चलतालें. रानडे गुरूजी दिसाचे शाळा शिकयताले जाल्यार रातचे प्रौढवर्ग चलयताले. तातुंतल्यानच ते लोकांच्या मनांत स्वातंत्राबद्दलचें प्रेम जागयताले. शारदा अशा वातावरणांतच ल्हानाच्यो व्हड जाल्यो.
मेळिल्लें मार्गदर्शन
स्वातंत्र सैनिकां कडल्यान सत्याग्रहींचेर, पुर्तुगेजां कडल्यान जावपी अत्याचाराच्यो गजाली आयकून शारदाचें मन आकूळ पिकूळ जातालें.पिराय ल्हान आशिल्ल्यान कितें करप हाचे मार्गदर्शन नाशिल्लें. पूण जेन्ना तांकां रानडेंचें मार्गदर्शन लाबलें. तेन्ना तांच्या फुडारपणाखाला त्यो सुटके झुजाचो वावर करूंक लागल्यो. शारदाचो बापूय पुर्तुगेजांचे नोकरेक आशिल्लो म्हूण तांच्या घरांतलो कोणूयमनीय राजकी भानगडी करित असो मातूय दुबाव नासलो. आनी म्हणूनच रानडे तांच्या घरांत सुसेगाद रावन रातच्या वेळार सुटके झुजाची जोत जागयताले. एक दीस अचकीत रानडे मास्तर तांच्या घरांतल्यान नाच्च जाले. तांच्या फाटल्यान शाळा बंद पंडू नये म्हूण य़शारदा आनी रामदास चाफाडकर शाळा चलोवंक लागले. पूण गावांत कोणेतरी शारदा शाळा घेता, स्वतंत्रतायेचे विचार लोकांच्या मनांत रिगयता म्हूण चाडी केली.पुलिसांनी पयलीं तांच्या भावाक व्हेलें. बंदखणींत तांका सुमार भायर त्रास दिले.
हेर वावर आनी तांचेर जाल्लो अत्याचार
7 ऑगस्ट 1995 दिसा तांणी इश्टिणी वांगडा सत्याग्रह करपाचो बेत आखिल्लो. पूण निमणे वेळार तांच्यो इश्टिणी फाटी सरिल्ल्योन त्यो एकट्योच सत्याग्रह करपाक फुडें सरल्यो. सत्याग्रहांक दोनच दीस उरिल्ले, तेन्ना गांवांतलो किस्तोदियो नावांच्या मनशाचो खून जाल्लो. ताचो आरोप शारदा आनी तांच्या भावाचेर दवरून तांकां धरून व्हेलीं. ज्या घरांत किस्तोदियोचो खून जाल्लो, त्या घरांत तांकां देड दीस उपाशी बंद करून दवरलीं. दुसऱ्या दिसा पणजे पुलिस स्टेशनार वरून रातचीं 3 वरां मेरेन उबी दवरलीं. बसप ना हालप ना. हालल्यार कावल मारी हो मार. (वांटकुळ्या आकाराच्या लोखंडाच्या कुडक्याक पट्ट्यो मारून तयार केल्ली पट्टी. खुनाच्या आरोपाक लागून दुबावान तांकां धरिल्लयान तांणी मरसर मार खाला. तांच्या भावान आनी बापायनय खाला. एक सरकारी नोकर आसून लेगीत रानडे सारक्या क्रांतीकाराक घरांत दवरलो ह्या आरोपाखाला तांच्या बापायक, शारदाक मेळपाक आयिल्ले वेळार धरून बंदखणीत दवरले. उपरांत तांकां प्रादेशीक लश्करी न्यायालया मुखार उबी करून न्यायाधिशान तांकां माफी मागूंक लायली. पूण तांणी न्हयकार दिलो. पुलिसांनी तांकां सोडून दिनासतना परतून बंदखणीत दवरले. बापूय, भाव आनी त्यो बंदखणींत आसूनय तांच्या घराचेर पुलिसांची कडक नदर आसली. बंदखणींत शारदान आपल्या हेर वांगड्यांची नांवां सांगचीं म्हूण तांकां मार खूब दिला. त्यो नुस्तें खायनासल्यो आनी च्या पियेनासल्यो. म्हूणन जेवणाच्या ताटांत मुद्दाम नुस्तें घालताले. त्यो फकत दोन पाव उदकांत बुडोवन खाताल्यो. बंदखणीत आसतना तांच्या नांवाचो गोंदळ जालो. शारदा सावयकारा बदला शरद शिरवयकार अशें नांव जाल्ल्यान अधिकाऱ्यांनी तांची सुटका केली. उपरांत बऱ्याच दिसानी तांकां तांची चूक कळ्ळी. पूण तेन्ना त्यो गोंयची शीम हुंपून गेल्ल्यो. सुटके झुजाच्या काळांत तांकां सुमार अडेज वर्सां बंदखणीची ख्यास्त जाल्ली.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
एस.वी.डी सिमनार
वर्ग:देवनागरी पानां
Frank Moraes
Polleiat
वर्ग:Konknni वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh वर्ग:Romi panam
पेणें
देवळाकडेन संबंदीत असो गोंयांतलो एक कलाप्रकार. पेणें म्हळ्यार प्रवासाच्या दोन वांट्यांमदलो विसवाचो काळ. हांगासल्ल्या पेण्यांचीं पंदराव्या शेंकड्याआदलीं चित्रां रोमाक आसात अशें सांगतात.
उत्सवा वेळार देवाची पालखी वा रथ थरावीक सुवातींनी थारता आनी थंय पालखेमुखार बायलो नाच करतात, ताका पेणें नृत्य अशें म्हण्टात. ह्या नाचापासत खास वेगळो भेस करीनात.
देवदासी (भावीण) समाजांतल्यो बायलो आनी चलयो हें नृत्य करतात आनी त्याच समाजांतले दादले तांकां संगिताची साथ करतात.
पालखी थांबतकच 'झुलवा' ह्या स्तोत्र प्रकारान पेणें नृत्याक सुरवात जाता. झुलवा सोंपतकच देवदासी कुटुंबांतल्यो चार-पाच बायलो वळीन उब्यो रावतात आनी नाचतात. ह्या नृत्याचे दोन वाचे आसतात. सुरवेक खंयचेय शास्त्रीय गायकीच्या थाटांतलें गीत म्हण्टात. तेन्ना नाच नासता. उपरांत गिता वांगडा नाचय करतात. ह्या नृत्य प्रकारांत फकत पावली मारप आनी हात हालोवप हाकाच चड म्हत्व दितात. तोंड आनी दोळ्यांच्या अभिनयाची चडशी गरज नासता. वाटकुळींच उबीं रावन चार-पांच ते धा मेरेन कितल्याय बायलो हो नाच करतात.
ह्या नृत्याचे वेगवेगळे प्रकार आसात. 'कोरवा' आनी 'फुलभोंवरो' हे तातूंतले प्रकार. वेगवेगळ्या देवस्थानांचे वेगवेगळे प्रकार आसतात. केरवा हो कथ्थक नृत्याचोच एक प्रकार अशें जाणकार मानतात.
आदल्या काळांत गोंयांत चडश्या देवस्थानांनी पेणें नाच जातालो पूण ल्हव-ल्हव करून आतां तो उणो जायत चलला. बरेचकडेन आतां देवदासी समाजांत समाजीक परिवर्तन जाल्ल्यान ह्या समाजांतले लोक पेणें नाचाखातीर मुखार येवंक तयार जायनात.
-कों. वि. सं. मं.
वर्ग:देवनागरी पानां
Kazoll Kukum - Dekhni
Kazoll Kukum
Lampblack, Vermilion
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok
Musical form: Binary
Literary form: Comment on Social Injustice
Translated by Romano Abreu, Moira, Goa, June 2003
Kazoll(u) kukum, mannik(u) pannim,
Lampblack, Vermilion, jewel water.
Bankin(u) rigla motianim,
The stool embedded in pearls.
Gonsal(u) bab(u) guirest(u)[39] zala
Landlord Gonsalu became rich,
Dovorn' kalliz koddu.
By making his heart bitter.
Gonsal(u) bab(u) guirest(u) zala
Randdguelea! na tuk' ok'hol(u)?
This rogue's grandson needs a bride?
Hea ghorarchi rit(i) khotti
This home is ill manned,
Na rê vachna dhormachi
They do not read religious scriptures.
This home is ill manned, Na rê vachna dhormachi. They do not read religious scriptures.
Randdguelea! Na tuk' ok'hol(u)?
Gounllea ghora gelo' kodden
When I visited milkman's house,
Tan(u) lagli dudachi.
I felt thirsty for milk.
Gounllea ghora gel' kodden
Polleiat
Dekhnni
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देखणी / Dekhnni वर्ग:Romi panam
गवाणें
गवाणें
गवाणें हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या सत्तरी तालुक्यातील ४३१.२६ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ३९ कुटुंबाचे व पुराय १६१ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार VALPOI १४ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ८० दादले आनीक ८१ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६८३७ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (VALPOI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (SURLA) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (SURLA) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (VALPOI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (SANQUELIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (ONDA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (VALPOI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (BICHOLIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत १ पशुवैजकी रुग्णालय आसा.
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण ना. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण आसा. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५०६ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शासकीय बस सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला.
सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आ
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
गवाणें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
गवाणें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): CASHEW NUTS,COUNTRY LIQUOR,COCONUTS.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:सत्तरी तालुका/Sattari Taluka वर्ग:गोंयचे गांव/Goenche Ganv
Hungri Xastr
Xostrokrievellar pexonttoka gungi haddpachem xastr. Xostrokria chalu astona xostraposun zaupi ghayanchi dukh pexonttak zannouchi nhoi mhonnun taka hungrixastraurovim gungi yeupachem vokhod ditat. Hem vokhod vayurupan divp axil'lean tem pexonttak hunguk divp zata ani tacheuylean hea xastrak hungrixastr oxem namv paddlam. Takach gungixastr oxem-i mhonnttat. Xirek injekxon korunoi gungi haddop zata. Punn sadaronnoponnan hungpachoch vapor zata.
Hungpachea vayucho sod lagchepoilim pexonttache tokler kosle tori vostucho aghat korun taka bexudhd kortale ani to bexudhd ovsthent astona, xostrokria kortale. Uprant 1754 chea sumarak karbon ddaieksaidd ani uprant 1771 vorsa eksizon vayucho, gungi divpakhatir vapor zaupak laglo.. 1798 to sor hemfri ddenntti hannem naittros eksaidd vayu sodun kaddlo. Maikol foradde hannem yithor (Ether) cho upeg gungikhatir kelo. Yithrocho vapor fuddem chaluch urlo. 1846 to ddo. Vilyom' mortton hannem yithracho vapor korun hungrixastrachem pratyokxik korun dakhoilem. Uprant 1847 vorsa jems simposon hannem hungrekhatir kloroform' ho podarth vaprant haddlo. Sodea yithor ani kloroform' hancho vapor zata aslo tori yithrant, kloroformaporos chodd upyuktota asa. I. Fixor hannem 1864 to ttrilin ani fruedd hannem 1929 to saiklopropen, 1951 to si. Ddoblyu. Sokling hannem helothen hea hungrichea podarthanchi bhor ghali. Chin dexant 200 vorsam lenabis namvachea zhaddacho ros kaddun hungpak ditale. Bhartantoi oxa zhaddanchea palla – mullancho vapor zatalo. Piddestachem ang thondd korun bheraupachi-i protha axil'li.
Hungri divpache prokar: xostrokriechea prokarapromann hungri divpache prokar ani promann bodlota. 1) lhan xostrokria korta ten'na piddest angapurotich thollavi (Local) hungri ditat. 2) khoinchyai eka hatachea va payanchea bhagak xostrokria korpachi zalear ekoch hat va pam-i bheraun dourop zata. Taka Block hungri mhonnttat. 3) fattichea konneant mojzatontuk dil'le hungrek Spiral hungri mhonnttat tor mojzatontuk bhaid dourun dil'le hungrek Epidural mhonnttat. 4) purai ang bhoroupi hungri.
Poilea tin hungreamni monxache kuddichem thoravik angoch bhereta ani monis xabut urta. Chouthe toreche hungrent piddest xabutebhair urta.
Xostrokriechea akarapromann, tika lagpi kallapromann, piddest prokarapromann toxench piddekarache ovsthepromann hungri divpachem promann tharaitat. 00 mimi. Te 14 mimi. Hem promann asta. Piddekarache usvas nolikentlean hungrechem vokhod ani techvangodda prannvayuchi purounn eka khaxelea moxinaurovim kortat.
Protyokxant purounnechem kam' korche poilim hungri divpi pexonttachi voijki topasonni kortat. He topasonnent piddestache kallzache thoke, mut – rogtachi ovstha, roktodab oxe gorjeche voijki ghottok topasun ghetat. Tanchi sthiti hungrekhatir veusthit aslearoch hungri divpi zata.
Polleiat
Anesthesia
मुहंमद इकबाल
(जल्म: 9 फेब्रुवारी 1877, सियालकोट; मरण: 21 एप्रिल 1938, लाहोर). उर्दू आनी फार्सी भासांतलो कवी आनी विचारवंत. इक्बाल ह्या नांवान ताच्यो कविता उजवाडाक आयल्यो. ताचे पुर्वज काश्मिरी ब्राह्मण आशिल्ले, अशें म्हण्टात. सियालकोट हांगाच्या मरे कॉलेजांतल्यान ताणें पदवी मेरेनचें शिकप घेतलें आनी मागीर लाहोराक वचून तत्वगिन्यान विशयांत एम्.ए.ची पदवी घेतली. मुखार तो जर्मनीक गेलो आनी म्युनिकच्या विद्यापिठांतल्यान ताणें तत्वगिन्यानांत डॉक्टरेट मेळयली. ताका उर्दू, फार्सी, जर्मन, इंग्लीश ह्यो भासो येताल्यो. म्युनिक हांगाचें शिकप सोंपोवन तो इंग्लंडाक गेलो आनी बॅरिस्टर जावन 1908 वर्सा मायदेशाक परतलो. सुर्वेक कांय काळ ताणें लाहोर कॉलजींत प्राध्यापक म्हूण काम केलें. पूण रोखडीच ताणें ती चाकरी सोडली आनी वकिलीचो वेवसाय आपणायलो.
सामके भुरगे पिरायेर सावन कविता रचतालो. सुरवातीच्या काळांत ताचेर सुफी विचारांचो चड प्रभाव पडिल्लो. ‘हिदायुत-उल्-इस्लाम’ हे संस्थेचे माचयेवयल्यान ताणें खूब फावट कविता वाचन केल्लें. ताची गाजिल्ली रचना ‘सारे जहाँ से अच्छा, हिंदोस्ताँ हमारा’ ही सुरवातीच्या काळांत बरयिल्ली कविता.
ताची ऐन पिराय युरोपासारक्या विचारांचे नदरेन फुडारिल्ल्या खंडांत गेल्ल्यान इक्बालाच्या विचारांत खूब बदल जाल्लो. ताका लागून तो इस्लामवादाक लागीं गेलो अशें जाणकारांचें मत आसा. फार्सी भाशेंतल्यान बरयल्यार आपले विचार आनी तत्वगिन्यान सगल्या इस्लाम राश्ट्रांनी पावतलें ह्या विचारान ताणे उर्दू सोडून फार्सी भास आपणायली. बेर्गसाँ आनी नित्शे ह्या दोन विचारवंतांच्या विचारांचो पगडो ताचे तात्विक विचारसरणीचेर आशिल्लो ही गजाल ताच्या ‘असरारे खुदी’ (1915) आनी ‘रुमुजे बे खुदी’ (1918) ह्या दोन फार्सी खंडकाव्यांतल्यान उक्ती जाता. ह्या दोनूय खंडकाव्यांचो इंग्लीश अणकार केंब्रिजचो प्राध्यापक निकल्सन हाणें केलो (1920). ह्या ग्रंथांक लागुनूच इक्बाल हाका 1922 त, ‘सर’ ही पदवी मेळ्ळी. दान्तेच्या ‘दिव्हिना कामेदिया’चे धर्तेर ताणें ‘पयामे मशरिक’ आनी ‘जावेदनामा’ (1920) हे झेले उवाडाक हाडले.