cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Asganv (Assagao)
Deullam
asgamv gamvchi devi sateri mhllear devi bhumika hi gram' devi॰ toxench purvecho roullonath ani chauddeuyolo va peddauyolo roullonath ho gamvcho rakhnno oxem asagamvokar mantat ani tachi puza kortat॰ purtugezanchea battabattichea devi saterik mhllear devi bhumikek mandroya sthalantorit keli॰ tim ata thoinch asra gamvan asa॰ dekhun hanga devi bhumikeche devull amkam pollounk mellna॰ asagamvokaranchi oxim manoita asa ki sant kaitamnachi igrz adle bhumikeche devull axil'le,punn tea bod'dol ata konn uloinan॰ hachea voilean amkam somzota ki asagamvokar xant ani somonzos sobhavache zaun asa॰ sodea asagamvan amkam vaddea vaddear zaiti ghumtteo pollounk melltta॰ toxench hanga sonarokhodde vaddear xri dot't mondir asa. Xri vorod vinaik hache devull mun'n vaddear toxench xri dot'tatroi devull ani xri raxttrolli deusthan heach vaddear asa. Dot'tatroi deusthan sokoilea vaddear ani oundumbor dot'tatroi devull vollean vaddear asa. Toxench hanga bara sakhllexvorache monddop mun'nan vaddear asa.
Xalla
asagamv yuniyn hoi skul	Edit 19vea xekddeant ddo. Ji si lisbo hanni purtugez prathmik xalla asgamvan sokoilea vaddear suru kelem.Uprant zoner 1924 saun asgamv yuniyn skul inglix madhoimatlean suru korpache tharaile. Uprant 1927 vorsa asagamv yuniyn skul ostitvant ailem. Ani hea xallecho sogllo veuhar asgamv somstha pollyota.
तीळ
तीळाचे फायदे
'''चोळून गरम कपड्यान शेक दिवचो. वयले लक्षण बरेंच कमी जाता.'''
Asganv (Assagao)
Xanti niketon hoi skul
him xalla zun 2001 hea vorsa 'el xodai'hea svoim sevi somsthan gõy xikxonn bordd ai.Si.Es.I hanchea nirdexa sokoil sthapit kelea।
तीळ
तीळाचे फायदे
तीळाचे उपाय
Asganv (Assagao)
Xanti niketon hoi skul
Toxech hanga don sorkari prathmik xallo ani don balvaddoyo asa.
Nean Prosarok Monddoll kolez
him xikxonnik somstha18 zun 1908 vorsa suru zali.
तीळ
तीळाचे फायदे
तीळ बारीक वांटून घाव्यार ताचो लेप लायत जाल्यार घावो
बेगीन पेखता.केस काळे, लांब, दाट आनी मोव जावन लकाकी येवंचे
Asganv (Assagao)
Fador Agnel kolez
itihosik smarok	Edit kator	Edit asgamvchea dongrar kator mhunn ek trikoni sthomb asa. Ho sthomb hozarani vorsa porno oxem asgamvokar mantat. Ho sthomb chirea pasun toyar kel'lo asa ani to 18 fitt lamb asa, toxench chotxokonnarkotichi buniyadacher axil'lo ho sthomb katre sarko dixil'lea karnnan taka kator mhnnottat. Hea sthomba sokoil eke torechea lipyen kaim vakea boroilam asgamvokarancho oso somoz asa ki him vakeam vachotleak 'bhangracho handd' mellttolo. Punn azun him lipi konnak vachunk zaunk na. Toxench hea katrichea adarun asgamvan ek mhnn asa, tim mhollear "asgamvan kator ani ozunan fator ". Him kator lok dip sthomb va hanga gamv asa he sangpak ubaril'lo sthomb axil'lo oxem ami manu yeta.Karonn adlea kallar yeradari naxil'lean ho sthomb lokank gamvchi vollokh kortalo.
तीळ
तीळाचे फायदे
'''खातीर केसांच्या मुळांक  तीळ तेलान मसाज करचो. तशेंच तिळाचें मूळ'''
Asganv (Assagao)
Douronnem
ho ek torecho chi-yachea gunneapasun rostea kuxik ubaril'lo khambo. Ho khambo adlea kallar yeta voitleank sak,pattle,kaxavo douropak varporotale. Douronne choddxe 5 fitt lamb ani 2.5 fitt rund asta. Adi asgamvan ekunn 15 douronne axil'le punn az fokot 2 douronni amkam pollounk melltta.
तीळ
तीळाचे फायदे
'''धाडावन उकडचें आनी त्या काड्यान केंस धुंवचे. बायलांक म्हयन्याचे'''
Asganv (Assagao)
Ponchait ghor
asagamvochi poili ponchait mazol vaddear ghor nom.216 hea ghoran 1962 vorsa sthapit zali.Hea ponchaitichem xri. Egostto framsis he poile sorponch asle. Uprant 1976 vorsa ponchait ghor mun'nong vaddear haddlem. Hea ponchait ghorachi buneadd mun'nong hea vaddear 14 nomvembor 1992 vorsa ghatli ani uprant 8 nomvembor 1996 vorsa novea ponchaitichem udghatton zalem. Hem ponchait ghorachi portun 2002 vorsa sudaronna zali. Toxench hachem udghatton 24 sopttembor 2002 vorsa zalem. Tosench hea ponchait ghoran gamvchea lokank khatir ek gronthaloi suru kelem zachem uktaunn 26 ddisembor 2005 vorsa zalem. Asgamvan namvapurotem mhaiti ghor asa jem azun chalu zaunk na.
तीळ
तीळाचे फायदे
पाळये वेळार त्रास जायत जाल्यार तीळ खावंचें तशेंच हातपाय दुखत
Asganv (Assagao)
Ddak khano
asgamv poili mhapxenche ddak khaneacher ovlombun axil'li. Punn 15 ekttobor 1924 vorsa asgamvan (vorg 3) hatun poile asagamvoche ddak khano ukto zalo. Xri.Liopodd framsisko he ddak khaneache poile karter axil'le.
तीळ
तीळाचे फायदे
वा लचक भरत जाल्यार तीळ तेल लावन हलक्या हातान मसाज करचो
'''आनी उपरांत शेकचें. वातदोश इबाडून कांय वेळा कातिची लकाकीं वचून कांत'''
Asganv (Assagao)
Asgamv monddoll
asgamvokaranchea samajik,samskritik, ardhik ani xoikxonnik udrogoti khotir vavuroita. Asgamv monddoll 13 sopttembor 1923 vorsa sthapit zalo ani tache udghatton 31 ddisemborak 1923 vorsa zal'le. Az 'asgamv monddoll' ho 'asgamv yuniyn' hea namvan prosid asa.
Ixprem' niketon
ixprem' niketon mhllear devache ghor. Hanga dadleam khatir vriॄdaxrom' 1 me 1966 vorsa enosetta roddrigis hanchea raxichea ghoran suru zale. Him somstha sumar 150-200 bhurgeank khatir disak tin fautti jeunn pauyta. Toxench tea bhurgeankhatir kopdde, gorib lokank khatir vokhda,gorib lokanchi ghoram - khopi durust korpak adar dita. Teachborobor gorib choleank xiunn kam' xikoita ani tachea lognacho khorch dita. Gorib bailo ji kamak voitat tanchea bhurgeankhatir angoddovaddi ugoddlea. Toxench opongakhatir soxikxonnachi adar korta. Ani choleam khatir khas xikxonnache vorg hi somstha choloita.
Ddromettik ttrup somstha
him somstha 1 zaner 2001 vorsa sthapit zal'li. Him konknni tiatr kortat. Him somsthecho poilo tiatr 'tuka lagon' zaun asa. Hea somsthek suru korpak xri.Sebesttiyon ddisuza ani xri.Manuel frernaddis protsahit kela. Toxench him somstha zaite tiatr kortat ani tea tiatra pasun ekttai kel'le poixem asgamv igrjek kristamv xikxonn ghetil'lea bhurgeank khatir dita. Toxench him somstha svochchhota obhian asgamvchea tornnea bhurgeamvangodda kortat.
तीळ
तीळाचे फायदे
जर मसाज करीत जाल्यार कांय दिसानी कात मोव जावन तिका एक
'''तेज येता आनी ती कांय दिसांनी कांत उजळपाक मजत जाता. आयुर्वेदांत  जीं तेलां'''
Asganv (Assagao)
Mettron fittnos semnttor
16 ekttobor 2008 vorsa hea fittnos semnttoracher uktaunn kelem. Hea fittnos semnttorache malok apnnalea girainkak veusayik xaririk veyamache proxikxonn dita.
तीळ
तीळाचे फायदे
'''वापरतात तीं तीळतेल वापरून केल्लीं आसता. निकतेच जल्मल्ल्या'''
Asganv (Assagao)
Palottin
11 febrer 1961 vorsa palottin hanni asgamvchea ddomigo kaitan otheadd hanche ghor ghetle. He ghor asgamvan sogllean vhddole axil'lea karnnan taka 'vhddole ghor'mhnnotale, ani toche bandkam' 1892 vorsa zol'le. Hea ghora sarki anik zaiti rajvaddea bhoxen ghora asgamvan asa punn tim hea ghora poros matxim lhan asa.1963 vorsa palottin padrini hea ghorak zoddun bandkam' kele ani taka 'kasa palotti' namv dilem. Hanga tanni dhormoprosarok xalla bhurgeankhatir suru kelim. Him xalla bhurgeank dhormache xikxonna vangdda totvoginean vixeache nean ditat. 1995 hea vorsa hroya xalleche porthun ekda namv dile gele te mhollear 'polotti totvoginean ani dharmik somstha'। 1999 vorsa polottin padrin hanga ani ek imarot bandli hi somstha podvi uprantoche xikxonn totvogineanan hea vixean korun kornattok videapitth dharvadd hanchi porikxa divom yeta.
Lok sonkhea
asgamvan choddxe lok kristamv ani hindu dhormache lok asa. Punn ata kai lok sthalantorit zalea kornnan dus-ya rajeatole lok asgamvan ayil'le asa. Toxench hanga sumar 2% sokoilea zatiche lok asa. Asgamvochi ekunn lok sonkhea 4,367 asa zatutole 2,216 dadle ani 2,151 bailo asat. Asgamvochi sakxorotai sumar 85% asat mhllear 3,712 asa. Him soglli mhaiti amkam loksonkhea gonn'na 2011 tolean mellea.
Veusai
asgamvoche choddxem lok xetkar axil'lean hangasl'lo mukhel veusai xetkam' zaun asa. Toxech hanga rabi ani kharif pik kaddtat. Teach borobor hanga render, mest, poder, kharvi asat. Punn ata ud'degikoronnank lagun ani xikxonnank khatir lokank bore kam' va nok-yo melleat ani asgamvokar apnnali ghora bhaddeak dil'leakaronnak lokank aito ani sopo poiso mell'llam. Dekhun purvil'le veusai fattim poddot asa. Asgamvan hoya veglle sagor sodda fekttori ani don poderacheo bhott'tteo asat.Toxench hanga zaiti novin hottela ugoddleat.Hanga 'roil asgamv'he tin tarikache hottel asa.
तीळ
तीळाचे फायदे
'''तरूणपणा तिगोवपाक मसाज करपाक ताचो बरोच उपेग जात. तशेंच'''
अर्धांगी सारक्या दुयेंसापसून तें मल्लूक मारून येवंपासारके वातदोश वा
Asganv (Assagao)
Rosto
asgamvan don mukhel roste asat. Poilo onzunocho rosto zo asgamv yuniyn skula lagsarchean vota ani dusro asgamv badeatolo. Hea donui rosteank zoddpache kam' asgamvchea vaddea vaddeatole roste kortat.
Sorkari suvidha
asgamvan bi.Pi.Elachi kardd 31 lokankodden asa. Toxech en.Ar.I.Ji.E 40 zannankodden asa. Asgavan vividh vikos karealoi mhunn ek somstha asa. Toxech hanga mohila monddoll sud'da asa. Toxech gamvan ek rexon ghor asa.
तीळ
तीळाचे फायदे
पित्तदोश ईबाडून जावंपी  दुयेंसावेळार तीळतेलाचो वापर करून केल्ल्या
Asganv (Assagao)
Asgamv yut kolb
him somstha 1974 hea vorsa asgamvan suru zolim. Hea somsthecho hetu asgamvan samajik, samskritik toxench khell kareavolli rochun haddop zaun asa. Hea somsthen zaitea prathmik khella mellamn hatbhar layil'lo asa. Dusre spotts kolb zaun asa asgamv spotts kolb, vevo bois ani yang bois ef asgamv.
तीळ
तीळाचे फायदे
आयुर्वेदीक तेलांचो उपेग करतात.
वर्ग:देवनागरी पानां
Asganv (Assagao)
Asgamvoche navazote put
dom' fre zuevo xaviyr desoza trindadde	Edit he molakache bhism' saheb axil'le toxech te portugez somsdache vangddi axil'le.
Ddo.Zos kamilo lisboa
he xastrovoiz, vonspotixastr, potrokar ani mumbyochea voijki somsthe che odhoix axil'le.
Monsignor Rudolof Sabasotiaon Dalgad
poilo konknni xobdokoxachi rochna 1893 keli.
Avatano koriya fernanddis
pradheapok, lekhok.
Antiniyo filif fomseka
songit vadok hanni mharaz xivaji ravo gaikovadd hanchea purvoza samkor apnnali kola prostut kel'li.
Em'.Je.Pintto de amrade
asgamv yuniyn hoya somstheche xodok ani poile odhoix
Onthoni lensilott ddais
ai.Si.Es efisor 1933 toxech poxim' bongal hanche rajyopal, tripurache lefttin'n zonrol. Toxench hanka podm' vibhuxonn mell'lla.
Nevil DeSouza
khellgoddo zanne somvsarik khella sortin tinda jikhla.
Sondrbh
वर्ग:Romi panam
आंबोल्यातलो इंत्रूज
आंबोल्यातलो इंत्रूज आंबावली गांवांत ज्या उत्सवाक दूसरे लोक कार्निवाल म्हणटात ताका क्रिस्तांव गावडा समाजांतले लोक इंत्रूज म्हणटात. आंबावली गांवांत इंत्रूज हो एक व्हडलो सण/लोक-उत्सव जातूंत वाटो घेतात ते फक्त दादलेच,बायलांक वांटेकार जावपाक मेळना,बायलो वांटेकार जातात त्यो फक्त पळोवपी म्हणून.
आंबावली गांवांत,इंत्रुजाच्या पयल्या आयताराक आंबोल्यांतले इगर्जेचें ‘मांय दे लुर्दीस सायबिणीचें’ फेस्त येता आनी दुसऱ्या आयताराक सावन इंत्रूजाक सूरवात जाता. गांवची इर्गज मांय दे लुर्दीस सायबिणीक भेटयल्या जिचे फेस्त आख्ख्या संवसारांत फेब्रेराचे ११ वेर समोरंभतात. पूण आंबावली गांवांत लुर्दीस सायबिणीचें फेस्त इंत्रुजाच्या पयल्या आयताराक समारंभतात. घडये गांवचो इतिहास,गांवच्या इंत्रुजाचो सण,गांवांतल्या काजाराची समारंभणी,मनांत दवरून गांवच्या जाण्टयांनी फेस्ताची ही मांडावळ ते तरेन आखिल्ली आसतली.
आंबावली गांवांत क्रिस्तांव गावडयांले सगळेच मेळून धा वाडे आसात. ते अशे कपेलभाट,गोडगाळ,चिंचावाडो,बिटयाभाट,सांतनामळ,नोवेवाडो,बिंडीमळ,बामणाभाट,बिब्यागाळ आनी आकामळ. चडशा वाडयांत १०० टक्के लोक गावडा समाजांतले. काय मोजकेच दुसऱ्या जमातीचे लोक आसात. आकामळ वाडो सोडलो जाल्यार ऊरिल्ले नवूय वाडे ऐकामेकाक लागीं आनी तेंकून आसात. दर एका वाडयाच्यो थारावीक शीमो आसात. दर एका वाडयार त्या त्या वाडयाचो मांण आसलो. आता मांण नांत खरे पूण मांणाची सुवात मात आसा ते सूवातेक मांणाची सूवात म्हूण आजून वळखतात. दर ऐका वाडयाच्यो विधी करपाक त्या त्या वाडयाचो वाडकार आसलो. वाडकाराक आता बुदवंत म्हमोन वळखतात.
फेस्ताच्या आयताराक जांव फेस्ताच्या शेनवाराक जांव सोमाराक वाडयावेले लोक मांणार एकटाय जाताले. पयलीं गांवचो बुधवंत मांणार दिवली पेटोवून आपल्यो ज्यो धार्मीक विधी आसात त्यो करतालो,उपरांत फोगोटयो मारताले आनी मागीर धोल तांशांचों वाजप मारताले. धोल तांशांचो आवाज आयकल्या उपरांत गांवच्या लोकाक कळटालें मांणार तोणी मारतात म्हण. मागीर गांवचे आनीक लोक मांणार एकठांय जाताले. सगळे लोक एकठांय जातच वाजपाचें बंद करून कांसाळेच्या तालार चोरण(सुरवातेचे गीत)म्हणपाक लोक मांणा सरभोवतणी गोल उभे रावताले. चोरोणीक दूसरे लोक चौरंग म्हण्टात. पयली कांसाळीच्या तालार गांवचो फुडारी जांव जाका चोरण कळटा तो एक एक ओळ म्हणटालो आनी ताचे फाटल्यान मांणा सरभोवतणी आशिल्ले सगळे लोक म्हणटाले. चोरण जातच लोकनाच खेळपाक सुरवात जाताली. ज्या खेळगडयाक खेळपाक येतालें ते जोडयांनी मांणार रावताले आनी दूसरे तांचो खेळ पळोवंक मांणार सरभोवतणी उभे जांव बसून रावताले. अशे तरेन सद्दां रातचे सात ते आठ दीस मांणार येंसाय मारताले. ही सगळी तयारी इंत्रूजाची. धालो अमकेच दीस मांणार खेळपाक जाय अशे बंधन आशिल्ले,पूण इंत्रूजाच्या दिसांनी तशे कांय बंधन नाशिल्ले.
दर वर्साक गांवचे सायबिणीचे फेस्त दर एक वाडो समरंभताले. ज्या वर्साक ज्या वाडयाचेर फेस्त पडटालें तो वाडो आपलो मांण नेटयतालो. मांणार सोबीत गोल चूडटांच्या मोल्लांचो माटोव घालताले. इंत्रूजाचें आख्खे सूमानभर दर एका वाडयार दीस भर धोल,तांशे आनी कांसाळ्याचो घणघण चालू आसतालो. पयल्या कार्निवाला दिसा दोन फावटी मांणार खेळटाले,सकाळचे आनी रातचेय बी.
मदल्या इंत्रूज/कार्निवाल दिसा म्हणजे सोमारा दीसा मांणार वेगळेंच वातावरण आसतालें. ते राती सदच्या भशेन मांणार रातचे खेळ्ळ्या उपरांत घुमटाच्या,म्हादाळ्यांच्या,कासाळ्यांच्या तालार वेगवेगळीं लोक-गितां म्हणून,नाचून गांवचे जाण्टेले तशेच नेण्टेले आख्खी रात सारताले. दूसऱ्या दिसा निमाणो इंत्रूज आनी एका व्हडल्या दिसाक म्हणजे निमाण्या इंत्रूजाक कार्निवांलाक व्हडा उमेदीन येवकार दिवपाक मदल्या कार्निवाला दीसा मांणार रात सारताले जांवूये. दूसऱ्या दिसाक म्हणजे निमाण्या कार्निवाला दिसा सकाळी उजवाड जातच धोल,तांशे,कांसाळी घेवन इंत्रूजाची शूभेच्छा/परबीं भेटोवपाक मेळ वाजत गाजत भायर सरतालो. गांवच्या/वाडयावेल्या दर एका घरा लागीं वचून मेळ वाजपाची मोड घालतालो आनी इंत्रूजाची शुभेच्छा वांटटालो. मेळाबराबर भुरगे/जाण्टेले आपल्या हांतात आंब्याच्यो ताळ्यो घेवन 'होय गोयो' म्हणोन नाचताले आनी शाबोय शाबोय,बलय बलय शाबोय,शाबोय शाबोय शाबोय शाबोय म्हणून वाजप्यांक जांव मेळावबराबर आशिल्ल्यांक उमेद हाडटाले. हाका आमी 'घोय घालप' म्हणटाले. ज्या घरांत त्या वर्साक कोणूय मेलो जाल्यार त्या घरा लागीं वचून वाजपाची मोड घाली नासले,पूण त्या घराब्या पासत मागणें करतालें.
ज्या घरांनी त्या सूमानांत/नव्या वर्साक काजारां जाल्यांत त्या घरां मुखार चूडटांचो माटोव आसतालो. आंबोल्यांतल्या गावडयांलीं सगळीं काजारां इंत्रूजाच्या सुमानांत जातालीं म्हणजें गांवचे फेस्त जावन मंगळराक. आमी भुरगे माटवांत वचून नाचताले. नाचपाची पद्त वेगळीच आसली माटवांचे मदले मेडीक धरून नाचप आसले. त्या घरची मागीर दाल्यात घालून मेळाबराबर आशिल्ल्यांक खावपाक वडे,गोड,कातलेचो दिताले आनी जाण्टेल्यांक पियेवपाक एक बाटली सोरो. अशे तरेन सकाळची सगळ्या वाडयार इंत्रूजाची खूशालकाय/शुभेच्छा वाट्टाले. आख्या वाडयार इंत्रूजाची शुभेच्छा वांटल्या उपरांत धोल,तांशे,कासांळी घेवन मेळ परत मांणार येतालो आनी सगळीं वाजपाचीं वाजत्रां/हातीयारा मांणार दवरून दर एकलो आपापल्या घरा वयतालो.
सांजेच्या सुमार ३ ते ३.३० वरांचेर सगळे लोक धरून बायलो,चोडवां रंगबिरंगी कपडे घालून,कांय जाण वेगळो भेस करून,कांय जाण माथ्यार रंगीत तोपयो घालून,मांणार एकठांय जाताले. देवाक नमन घातल्या उपरांत,जांव चोरोण म्हणून कांय वेळ खेळ्ळ्या उपरांत मेळ वाजत गाजत नाचत दूसऱ्या वाडयार इत्रंजाची शुभेचछा वांटूंक/भे़ट करूंक भायर सरतालो. मेळा मुखार भुरगे,दादले नाचत वयताले. तांच्या फाटल्यान वाजपी आसताले आनी तांच्या फाटल्यान पळोवपाक गांवच्यो बायलो,चेडवां आसतालीं.
दर एका वाडयार मांणार वचून मेळ धोल,तांश्याच्या,कासांळ्यांच्या तालार वाजत,गाजत नाचत भितर सरतालो. त्या दिसाक आख्खो आंबांवली गांव धोल तांश्याच्या,कासाळ्याच्या आवाजान घणघणत वयतालो. ज्या ज्या वाडयार जोसो मेळ मांणार भितर सरतालो. तसो गांवचो बूधवंत मेळाचेर सूरय तांदूळ शेवटितालो. कदाचीत मेळाक तो आपल्या मांणार/वाडयार येवकार/आर्शिवाद दितालो. मेळ मांणार नाचताले,वाजताले आनी घुमटाच्या,मादाळ्यांच्या,कांसाळ्यांच्या तालार इंत्रूमेजीतली वेग-वेगळी लोक-गितां सादर करताले. गीतां सादर करताना गितां म्हणपी मांडार मदीं उबे रावून घुमटांच्या,कांसाळ्यांच्या आनी मादाळ्याच्या तालार गितां म्हणटाले. जाल्यार नाचपी मांणार सरभोवतणी गोल उभे रावताले. दर एका गिता उपरांत वाजपी घुमटाच्या/मादाळ्याच्या वाजपाची मोड मारताले. त्या वेळार मांडार गोल उभे आशिल्ले खेळगडी/कलाकार/नाचपी वाजपाच्या तालार एका मेकाच्या बेंडार हात दवरून वेगळेच तरेन नाचताले. सातनामाळ आनी नवेवाडयार कपेलभाट वाडयाचो मेळ पयली कासाळ्यांच्या तालार चोरण म्हणटाले मागीर कासाळ्यांच्या तालार तालगडी सादर करताले,लोकनाच खेळटाले,मागीर इंत्रूमेजीतली काय लोकगीता सादर करतालें
दुसऱ्या दिसा म्हणजे शिंगी बुधवाराक सकाळी सगळे गांवचे लोक मांणार एकठांय जाताले. द्या दिसाक मांण 'निवयताले'. सगळ्यो चोरण म्हणल्या उपरांत कांसळयांच्या तालार 'आरूळं मरूळं,दिमयान चल,दिमयान चल',हे गीत म्हणत मूखेली कांसाळ्यांच्या तालार आख्ख्या मांणा भोंवतणी झीग-झीग पोजीशनान धांवतालो ताचे फाटल्यान सगळे खेळगडी एके ओळीत धांवताले. धांवता आसतना कांय जाण ताबो उरना जावन जमनीर पडटाले. उपरांत मांणार गाराणी (गाराणी म्हमल्यार मागणी/सांगणी) घालपाक मांणा सरभोवतणी उभे रावताले. ह्या वेळार मांणार भावार्ताचें वातावरण आसतालें. पयलीं गांवचो वडील गांवचे वतीन गाराणीं घालताले,मागीर जे लोक कोणाक गाराणीं घालचीं आसात तांचे वतीन सगळ्या देवांची नांवां घेवून गाराणीं घालतालो. गाराणी घालताले तेन्ना ज्या देवाचीं नांवां घेताले तीं अशीं मलकाजोण,पायकदेव,माडागूरू,भूतनाथ,गांवची सायबीण. आता काय लोक मळकाजोणाक मल्लीकारजून म्हण वळखतात. दर एका सांगण्या फाटल्यान मांणार सरभोवतणी उभे आशिल्ले लोक 'हय सायबा' म्हणून जाप दिताले आनी तीन फावटी मांणार सूरय तांदूळ शेवटीताले/मारताले. दर एका सांगण्या फाटल्यान सांगण्यात भाग घेवप्यांक सूरय तांदूळ वाट्टाले. त्या दिसाक,त्या वर्साक ज्या ज्या कोणाची काजारां जाल्यांत ते वडे,कातलेचो,गोड,दाल्यात घालून आपली भेट कशी मांणार हाडून दिताले. तशेच जे जे कोणे आदल्या वर्साक सांगणी घातिल्ली ते ते आपापली देणगी हाडून दिताले,ते सगले मागीर हाजीर आशिल्ल्यांक वाट्टाले. अशे तरेन मांण निवयताले.
सांजेर मागीर मांणाचो हिशोब जातालो. ज्या वर्साक मांणाचो जितलो देसपेज जाला ते प्रमाण घरपाटी काडटाले. सगळीं वाजपाचीं वाजंत्रां दर एका वांगडयाच्या स्वाधीन करताले,आनी हे तरेन इंत्रूज सोंपतालो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
काजूर
शिक्षणीक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा सुळकर्णें ५ किलोमीटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा ५ ते १० किलोमीटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा कोळंब ५ ते १० किलोमीटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा केपें १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय केपें १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय वेर्णा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय बांबोळे १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  वेर्णा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक वेर्णा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा मडगांव १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र मडगांव १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा मडगांव १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजीक भलायकी केंद्र १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक भलायकी केंद्र १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ ते १० किलोमीटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमीटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण आसा. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध ना. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळण-वळण आनी येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमीटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनी तार ऑफीस १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवाचो पीन कोड ४०३७०५ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मोबाईल फोन सुविधा १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला.
सगळ्यांत लागीं कच्चो रस्तो ५ किलोमीटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं वाहतुक करपा सारखो जलमार्ग १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं स्वयंसहाय्य गट ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. ० वरां वीज पुरवण वेपाराविशीं कामा खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. ० वरां वीज पुरवण वेपाराविशीं कामा खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा. ० वरां वीज पुरवण सगळ्यां खातीर गरमे दिसांनी (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दिसा उपलब्ध आसा. ० वरां वीज पुरवण सगळ्यां खातीर शिंया दिसांनी (ऑक्टोबर-मार्च) दर दिसा उपलब्ध आसा.
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
काजूर ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): PADDY,CASHEW NUTS
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:साश्टी तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
साळीक
साळीक
तळ्यांत वा शेतांनी आशिल्ल्या ल्हान होंडक्यांत वा तळयेच्या उदका वयर फुलिल्लीं साळकां आमचें सगळ्यांचें लक्ष ओडून घेतात.धवीं आनी तांबडीं साळकां अशे तांचे दोन मुखेल प्रकार आसात.
साळकांचें उपयोग
सोबीत सुंदर साळकां आमच्या दोळ्यांक भुलयतात हें जरी खरें आसलें तरी ताचीं मुळां,फुलां आनी बिंयांचो उपेग कांय दुयेंसाखातीर जाता.आंगाक जळजळ पडल्यार वा कातीच्या एकाद्या रोगाक लागून कातिचो रंग इबाडला आसत जाल्यार साळकां बारीक वांटून केल्लो लेप त्या जाग्यार लायतात.ओंकारे आयल्यार साळकाच्या पंचागाचो रोस काडून पियेवपाक दिवचो.तशेंच परत परत तान लागल्यार वयलो रोस पियेवंपाक दिवचो.पातळ परसाकडेन जायत जाल्यार साळकाच्यो पांकळ्यो वा ताच्यो मुंडल्यो वांटून ताचो रोस पोटांत घेवचो.काळजाची क्रिया सुदारचे खातीर तशेंच रगत शुध्द जावचेखातीर साळकाच्या पाकळ्यांचो रोस पोटांत घेवचो.मेंदवाचें कार्य सुदारपाक साळकाच्या पंचांगाच्या रोसाचो उपेग जाता.मेंदू दुर्बळ जावन घुंवळ येवप,न्हीद पडना जावप अशा वेळार हो रोस पोटांत घेतल्यार वयल्या दुयेंसांनी थाकाय मेळटा.
पिंताक लागून वा गोड्या मुताच्या दुयेंसा वेळार मुताच्या रंगांत बदल जालो जाल्यार वयलो रोस उपेगी पडटा.मुतपाक त्रास जावप वा मुतूंक कमी जाल्यार हो रोस घेवचो.जोर येवन आंगाक जळजळ पडपा वा तान चड प्रमाणांत लागल्यार
साळकाच्यो बिंयो उदकांत शिजोवच्यो आनी तें उदक पियेवंपाक दिवचें.क्षय रोगा सारक्या दुयेंसावेळार एखादे व्यक्तीक अशक्तपण आयल्यार साळकाच्या पंचांगाचो रोस पोटांत घेवचो.‌वयल्या दुयेंसाखातीर साळकांचो वापर करचें खातीर तळ्यांतल्या ताज्या साळकांचो वखदी उपेग करचो.साळकां हीं रेब्यांतल्यान वयर सरतात.ताका लागून तळ्यांतल्यान साळकां काडटना तीं जतनायेन काडचीं.
वर्ग:देवनागरी पानां
राजा राममोहन रॉय
भुरग्यांचो बळी घेवप, घोव फाटल्यान बायलेन सती वचप तशेंच बायलांची समाजांतली स्थीती, तांचेर जावपी अन्याय पळोवंक नजो जावन ताणें ब्रिटीश सरकाराक हाचे आड कायदो करपाची विनवणी केली. ताच्या ह्या यत्नांक यश मेळ्ळें. इ. स. 1829 त सरकारान सतीची पद्दत बायलांच्या हक्कंखातीर पयलो आवाज काडलो तो राजा राममोहन रॉय हाणेंच, देखून स्त्री मुक्ती चळवळीचो आनी बायलांच्या शिक्षणाचो तें, आद्य प्रवर्तक थारता.
किरिस्तांव धर्मांतलो आदर्शवाद आनी समानताय हांची हिंदू धर्माकडेन जोड घालची आनी समाजसुदारणा करुन संवसारीक भावपणाचें ध्येय साकार करचें ह्या उद्दिश्टांखातीर झगडपी राजा राममोहन रॉयाक लोकांचो विरोध आनी वायटपण आपणावचें पडलें, पूण तो आपल्या निर्णयासावन मातलेगीत हाललोना. विधवा बायलांचें परत लग्न आंतरजातीय लग्नां हांचो ताणें 150 वर्सांपयलीं पुरस्कार केल्लो.
देशाचे शिक्षण पद्दतींत पुराय बदल जालेबगर कुड्डी श्रध्दा आनी रुढींच्या बंधनांत घुसपल्ल्या ह्या समाजाची सुदारणा शक्य ना हें ताका होलमल्लें ताकाच लागून इ. स. 1758 त सरकारान स्थापन केल्ल्या बनारस महाविद्यालयाक ताणें खर विरोध केल्लो, हांगासल्ल्या विद्यार्थ्यांक विज्ञानीक आनी अद्यायावत शिक्षण दिवचें, अभ्यासक्रमांत विज्ञान आनी गणित ह्या विशयांचो आस्पाव करचो अशीय विनंती ताणें केल्ली. होच आर्दश ताणें पयलीं इंग्लीश शाळा सुरु करतना आपल्या मुखार दवरलो.
रुसो, वॉल्तॅराप्रमाण ताका स्वातंत्र्याविशीं व्हड आत्मियताय आशिल्ली. राजकीय मळार तो सैमीक हक्कांची पवित्रताय मानपी आशिल्लो. मनशाक जीण, दुडू आनी स्वातंत्र्याचो हक्क जाय, अशें ताचें मत आशिल्लें. मात हे सैमीक हक्क सामाजीक सुदारणा आनी मनशाचें बरेपण हांचे आड येवंक जायना, अशें ताका दिसतालें. ब्रिटिशांचें भारताचेर राज्य आयलें, तेखातीर ताणें खोशी उक्तायल्ली दिसता. मात हिंदुस्थानांतल्या लोकांचेर आनी सरकारी नोकरेंत आशिल्ल्या हिंदी सेवकांचेर जे अन्याय जातात, ताची दखल ताणें घेतिल्ली. मुल्की आनी फौजदारी विधिनियम तयार करप, शेत साऱ्याचें प्रमाण, हेबिअस कॉर्पस अँक्टाची कारवाय, किरिस्तांव लोकांखातीर नेमिल्ले ज्युरींत हिंदू-मुस्लीमांचो आस्पाव, हिंदी सरकारी चाकराक अधिकाराच्यो सुवाती ह्या विशयांचेर ताणें नेमाळ्यांतल्यान लेख बरयले आनी सरकाराकडेन कागाळीय केल्यो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
डॉक्टर कमलाबाई सोहोनी
जल्म
डॉक्टर कमलाबाई सोहोनी ह्यो भारतच्यो पयल्यो महिला बायोकॅमिस्ट शास्त्रज्ञ. तागेलो जल्म १९१२ वर्सा जाल्लो. तांचो बापूय नारायणराव भागवत हो कॅमिस्ट आशिल्लो. ईंग्रजांच्या अंकीत राष्ट्रतलें एक हिंदुस्तानी चली म्हणून तांकां आपल्या शिझणा खातीर खुब्ब ख्यास्त भोगची पडली.
शिक्षण
१९३३ वर्सा रसायनशास्त्र हो विशय घेवन ती पयल्या वर्गांत बिएस्सीची परिक्षा पास जाली. ताणें वर्तमानपत्रांतले जायराती नुसार संशोधना खातीर बंगलोर हांगासल्ल्या 'इंडियन इन्स्टिटय़ूट ऑफ सायन्स' हातूंत अर्ज कलो. टाटानी १९११ वर्सा स्थापन केल्ले हे संस्थेत प्रवेश मेळप हें खूब प्रतिषठेचे समजताले. कमलाबाईन बायोकॅमिस्ट्री ह्या विशयाचेर झपाटून अभ्यास केलो. फुडें १९७३ वर्सा मुंबय विध्यापिठाच्यो 'स्प्रिंगर रिसर्च' आनी 'सर मंगलदास न्यूभाई' ह्यो शिश्यवृत्त्यो मेळोवन कमला सोहोनी इंग्लंडाक गेल्यो. थंय केंब्रिजांतले जगप्रसिद्ध सर विलीयम डन लॅबाॅरेटरीचे डायरेक्टर, नोबेल पुरस्कार विजेते सर फ्रॅड्रीक गाॅलणड हाॅपकीन्स हांकां मेळून संस्थेन प्रवेश दिवपाची विनंती केली.
काव्यरचना
निमाणे दोन - तिन दिस आसताना कमलाबाईन केंब्रिज विध्यापिठान प्रवेश घेतलो. सगल्या प्राणीमात्रां प्रमाण वनस्पतिंकूय सगल्यो जिवनक्रिया 'सायटोक्रोन-सी' चे मदतीन एव्झायम्सां खातीर जातात हे म्हत्वाचे मूलभूत सशोंधन सादर करुन १९३९ वर्सा केंब्रिज विध्यापिठाची विध्यावाचस्पती (पिएचडी) ही पदवी मेळयली.
मरण
१९९८ वर्सां डॉक्टर कमलाबाई सोहोनी हो सवसार सोडून गेली.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रेमेडीयस कुलासो.
रेमेडीयस कुलासो
शिक्षण
रेमेडीयस कुलासो हो 85 वर्सांचो कोंकणी माचये वयलो महापुरुष बेपक्वीगाल, कुडचडेंह्या गांवांतल्यान आयिल्लो. ताणें आपलें मुळावें शिकप कोंकणींत थळाव्या इगर्जेच्या शाळेंत केलें. थयंच ते डायगो रोड्रीगीस हांच्या मार्गदर्शना खाला संगीत शिकले. ते तियात्राचे माचयेर एक अश्टपैलू कलाकार, गायक, दिग्दर्शक, निर्मातो आनी बरोवपी म्हूण फामाद जाले.
वावर
तांणी खूब तियात्र बरयल्यात आनी दिग्दर्शीत केल्यात.तांच्या तियात्रांची तियात्र मोग्यांनी खूब तोखणाय केल्या. ताणीं बरयिल्ले आनी दिग्दर्शीत केल्ले कांय तियात्र म्हणल्यार'सातवो साक्रामेंत', 'सूख तारवोट्यांचे', 'भावपणांचो कायदो', 'चोवतो मानामेंत', 'आतां कोण सुखी', 'दोन काळजां', 'कित्याक उपकारलें', 'घोराचें सूख', 'म्होजो कुन्याद' आनी 'ओस्तोऱ्यांचो मोग'.
कांय तियात्र जांतुत ताणी आपले पात्र खुब जबरदस्त दिलां ते म्हणल्यार 'भागींतलो मोग', 'चिंतना जाली सोपना', 'केदना उदेतलो दिस', 'सायबीणीच्यो सात दुखी', 'एकुच रोस्तै', 'उठ गोंयकारा', आदी.
वयर सांगिल्ल्या तियात्रांनी अभिनय आनी त्या बरोबर कांतारा गावन तो तियात्राच्या माचयेर एक बरो कांतारीस्त जालो. तो आपल्या संस्कार दिवपी कांतारां पासत फामाद आसा. तांचें फामाद कांतार 'आंकवार मोरयेचें दुख' हें ऑल इंडिया रेडियोचेर पुर्तुगेज काळा वयलें सगल्यां परस बरें कांतार म्हूण विचून काडलें.
रेमी कुलासोन फक्त तियात्र बरोवन, दिग्दर्शीत, अभिनय आनी कांतारां म्हुणून न्हय तर तियात्राक सोब सारकी माचयेची बरीसजावट करपी नामना मेळयल्या.
रेमी कुलासोचे कांय ग्रामाफोन रिकॉर्ड आसा जशे की 'आंकवार मोरयेचें दुख', 'मांय सुन', 'बोरी फुलां', 'भाव भाव', 'मोग उतोर अपुरबायेचें'. ताणीं'घराचें सूख ह्या नांवांची कॅसेट काडल्या.
ताणीं आपले तियात्र इस्ट आफ्रीका आनी गल्फाच्या देसांनी सादर केल्ल्यात. कोंकणीचे उदरगतीपासत तांकां जायते पुरस्कार लाबल्यात. गोंय कोंकणी अकादमीन तांच्यो दोन एकांकीका उजवाडाक हाडल्यात, 'घराचे सुख' आनी 'आतांचो तेंप'.
पुरस्कार
तांकां हे पुरस्कार लाबल्यात: कोंकणी सातोळें सायन टायम्ज आनी कोंकणी म्हयण्याळें गुलाब. तांकां 1991 ह्या वर्सा गोंय राज्य सांस्कृतीक पुरस्कार फावो जाला. तांका दालगादो कोंकणी अकादमीचो प्रेस्टिजस दालगादो पुरस्कार फावो जाला.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
मनोहरबुवा शिरगांवकर
गणेश मुकुंद शिरगांवकर हाजो जल्म पिसुर्ल्यां जालो.
खाजगी जिवीत
गणेश मुकुंद शिरगांवकर हांका सुकडो ह्या नांवांनच वळखताले. पूण फुडें ताच्या मनोहरी गायनावयल्यान मा. दिनानाथ मंगेशकर हाणें ताका मनोहर हें नांव दिलें आनी तेञाच्यान ताका मनोहर ह्या नावांन वळखूंक लागले. ताच्या आवयचें नांव रूक्मीणी. पिरायेच्या सुमार 20 व्या वर्स ताचें लग्न सरस्वती नांवाचे चलयेकडेन जालें. ताका नारायण,शशिकांत आनी गुरूदास तशेंच विणाबिइ, वैजंयंती आनी लतीक अशो चलयो.
शिक्षण
मनोहरबुवान मराठी पांचवीमेरेन शिक्षण पुराय केंलें. तोंणें तबलावादनाचें शिक्षण ताणें वेरेंचो सखाराम हाचेकडेन घेतलें.
वावर
शिरगांवांतल्या लईराई देवस्थानाची सेवा करप, काल्यांत मृदंगाची साथ शेनाय वादन करप हो ताच्या घराण्याचो वेवसाय. घरांतले संगीतकलेचे संस्कार मनोहरचेरय जाल्ले. ताका शेनाय,सूर्त, कांसाऴें, तासो आनी ढोल हीं पंचवाघां वाजोवपाक येतालीं. तो नाटकांनीय वांटो घेतालो. ताणें काम केल्लीं कांय नाटकां आनी तातुंतल्यो भुमिका अशो.(मेनका),नंदकुमार (राधा),उग्रमंगल (पद्रावती),नारदी (नारद),प्रणयी कांटक (शांताराम),पंताची सून (डॉक्टर आनी प्रभाकर).1935 वर्सा शिरगांवच्या कांय लोंकांनी एकठांय येवन एक नाटक कंपनी काडली.ते कंपनीत बसयिल्ल्या संत सखू ह्या नाटकांत सखूची भूमिका मनोहरबुवान केल्ली. ते भुमिकेंत विठ्ठल भत्तिचे अभंग गायतना ताका भजनाची आवड निर्माण जाली.कीर्तनकारांक सुरवेक तबलासाथ आनी मागीर हार्मोनियम साथ दिता आसतना ताणें जायते अंभग आनी ते गावपाची कला अवगत केली. वारकरी भजन पघतीन,मैफिलीच्या शास्त्रीय संगीताची जोड दिवन भजनाचो आपलो आसो खास बास निर्माण करून तो पुराय गोंयच्या वाठारांनी शिकयलो आनी भजन परंपरा ताणें निर्माण
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis
Uzvadd
Jea praronn (radiation) svorupachea torongorupi urjechi nond dollo gheunk xokta,taka ujvadd oxem mhonnttat. Sureachea ujvaddak lagun amkam dhortoreuyleo vostu dixtti poddttat. Ratikodden chondr, sureaposun poraurtit (reflected) kel'lo ujvadd dita. Ujvadd hi bhoutikoxastrachi ek mhotvachi xakha zaun asa. Zoxepori uxnnota, vidyut, chumbkota hi ek torechi urza asta, toxich ujvadd hi ek torechi urza (energy) zaun asa. Fottofilm' ujvaddant haddlear kallem zata. Ujvaddachea zhotant prarnnomapok (radiometer) dourlear tachim patim ghumvpak lagtat. Hacheuylean oxem disun yeta ki ujvadd koslo tori vaur (work) korit asta. Dekhunoch, ujvaddak ek prokarochi urza oxem mhonnttat.
Itihas
i.So.Po. Sovea xenkddeant grik totvogone paithegoros hannem ujvadd mhollear ‘amchea dolleantlean yeupi (zol'leach sporxok indriasaroke) sporxok astole ani khaxele vostuk hea sporxokancho sporx zalo mhonnttokoch ti vost amkam dixil'leachi zannvikai zata’oxi kolpona manddli. I.So.Po. Tisrea xenkddeantolea epikyuros (grik totvogone) hannem ‘vostuposun poraurtit zal'lo ujvadd dolleant ailo mhonnttokoch ti vost apnnak dista’ oxi kolpona manddil'li. Teach xotmanantochlea yuklidd hea namnechea gonnitoxastrogoneak ‘apati kon (angle of incidence) ani poraurton kon (angle of reflection) he sombhuz astat’ ho poraurtonacho nem' khobor axil'lo oxem mhonnttat.
I.So. Poilea xenkddeantolea ttolemi hea namnechea jeotirvidak vatauronni-i pronnmonak (refraction) lagun gireanchea mollbantlea suvatent bhasman bodol zata, hem khobor axil'lem.Pronnmonache nem' sotravea xenkddeant vhilebrortt snel hea ddoch xastrogonean sodun kaddle oxem mhonnttat. Punn tache adim ikravea xotmanantuch ol hoson hea orob xastrogoneak he nem' khobor axil'lem oxem mhonnttat. Pondravea xenkddeant lionardo da vhinchi hea xastrogonean ‘ujvaddachem prosaronn soroll vollint zata’ hi gozal sodun kaddli. Yohanes kelpor hea jeotirvidan sotravea xenkddeant ujvaddavixinche anikuy kaim nem' sodun kaddle. Sotravea xenkddeachea dusrea ordant nyutton (1642-1727) hannem arvil'lea ujvaddavixinchea obheasachi bunead ghali. Komvchechea bhigantlean (prism) dhovea ujvaddachi xolaka (beam of light) soddli zalear dusreutten soptorongancho vornnopott (spectrum) melltta. Ho soptorongi ujvadd urfatte diksthitint (orientation) douril'lea bhingantlean soddlo zalear soptoronganchem ekikoronn zaun porot ghovi ‘ujvadd xolaka’ melltta ho mhotvacho proyog tannem kelo. Tachevelean dhovo ujvadd ho soptoronganchea bhorsonneposun toyar zal'lo asta oso nixkorx tannem kaddlo. ‘ujvadd ho otisukxm' ani vostumanoviroit oxa konnamposun toyar zal'lo asta’ oso ujvaddachea svorupavixincho aplo sid'dhant nyutton hannem manddlo.
Ujvadd mhollear khoinchea tori madhyomantole torong asat, hea sid'dhantachea totvacher haigenjh (1629-95) hannem torong sid'dhantachi bunead ghali. Hea sid'dhantaurovim haigenjh hannem poraurton, pronnmon hea ujvaddachea avixkaranchi viskottaunni keli. Ddomos yong (1773-1829) ani e. Je. Frenel (1788-1827) hamnni tatunt moladik bhor ghali. 1887 to e. E. Maikelson ani i. Ddoblyu. Morli hamnni ujvadd-vegavixinche kaim sid'dhant ujvaddaile. 1864 to je. Si. Meksovel hachim ‘meksovel somikoronnam’ ujvaddak ailim. 1887 to ech. Ar. Horttojh hannem-i ‘ujvadd ho vidyut chumbki-i torongorup asa’ oxem sid'dh korpakhatir kaim proyog kele.
Vidyut chumbki-i torong sid'dhantak lagun ujvaddavixinchea sogllea prosnanchi purai viskottaunni zali na. Dekhun 1900 to, maks plank hea zormon xastrogonean punz sid'dhantauyolem somikoronn ujvaddaun ‘punz sid'dhant’ (Quantum theory) hi krantikarok kolpona manddli.
Ugom
ujvaddache ugom' don toranche astat. Uxnn ani thondd. Sury, gire he uxnn ujvaddache ugom' zaun asat. Vidyut provah soddlo zalear tontuncho tap chodd zaun vaddtta ani bhitl'lean ujvadd yeta. Toxench kosloi dhatu khub tapoilo zalear to ujvadd dita. He soglle uxnn ujvaddache ugom' asat. Kx-kironn, holldduvo fosforos, tti. Vhi. Cho podd'ddo him soglim thondd uddvaddachea ugmachim udahoronnam.
Pausachea disamni amkam zoglacho ujvadd poilim dista ani magir goddgoddacho avaz aikupak yeta. Toxench pois fugett laili zalear ujvadd poilim dista ani magir avaz aikupak yeta. Hacheuylean oxem disun yeta ki ujvaddacho veg avazachea vegaporos chodd asa. Nirvat pokllosannit (vacuum) ujvaddacho veg=3x10 8 mi./sekond asta mhollear eka sekondak ujvadd tin lokx kimi. Prosaronn korta. Eka vorsak ujvadd jitlem ontor prosaronn korta, tea ontrak ek ujvadd vors (light year) oxem mhonnttat. Ek ujvadd vors=9.6x10 12 kimi. Khub poisul'lea vostunchem, dekhik, dhortori ani tare hanchemodolem ontor ujvadd vorsamni mejtat.
Ujvaddachi tiurota (Intensity of light)
vachta astona eka tharavik tiurotayecho ujvadd amkam zai asta. Komi ujvadd poddlear dolleancher tann yeta ani chodd ujvadd poddlear dolleank tras zata. Ujvaddachi tiurota tachea ugmacher ani tachea ontracher patieono asta. Ekach zagear axil'li mennvat ani bolb hanchea ujvaddachi tiurota veglli asta. Chodd xoktichea bolbacho ujvadd mond dista. Xastri-i bhaxent oxem mhonnttat ki bolbachi onudipt (luminous) tiurotai mennvatiporos chodd asa. Vegvegllea ujvadd ugmachi onudipt tiurota vegvegolli astai onudipt tiurotechem mapon korpak candela hem ekok (unit)vaprotat. Bolbachi xokt mejpakhatir vott (watt) hem ekok vaprotat. 100 vott xoktichea bolbachi onudipt tiurota 125, konddela (candella) asta.
Dipon (lllimination)
ekadrea diveamukhar papelamv dourolo zalear tacher ujvadd poddtta ani tacher poddil'lo zo ujvadd dolleank dista taka ‘dipon’ oxem mhonnttat. Diveaposun ontor chodd kelem zalear dipon komi zata. Dipon mejpak loks (lux) hem ekok vaprotat.
Vyostourg nem': (Inverse Square Law)
diveaposun ontor chodd kelear dipon komi zata techpori ontor titlench dourolem aऩi bolbachi onudipt tiurota chodd keli zalear dipon chodd zata. Dipon ani onudipt tiurota somanupoti astat. Dipon (I in Lux), onudipt tiurota (C in Candella) ani ontor (d in meter) sokoil dil'lea nem'-sutrapromann astat.
Ujvaddachem poraurton (Refletion of light)
koslyai vostucher ujvadd poddlo zalear,tea ujvaddacho thoddo bhag poraurtit zata, thoddo bhag ti vostu sosun gheta a ti vostu parodrxok asli zalear ujvaddacho thoddo bhag arpar vota. Chokchokit ani gullgullit vostucher ujvadd chodd promannant poraurtit zata. Harxacher poddil'lo sogllo ujvadd porot yeta, mhollear poraurtit zata.
Polleiat
Light
आंवाळो
(मराठी - आंवळी, आवळी; हिंदी - अमलिका; गुजराती - आमला, अंबाल; कन्नड - नेल्लिकायि; संस्कृत - आदिफल, अम्लिका; इंग्लीश - एंब्लिक, मायरोबलान; लॅटीन - एंब्लिक,ऑफिसिनॅलिस; कूळ - युफोर्बिएसी). हो मध्यम आकाराचो, 9 ते 12 मी. उंचायेचो आनी थोडोच तेंप पानां आशिल्लो रूख. भारतांत सगळ्या वाठारांनी पेचपरी उश्ण कटिबंधांतल्या आनी उप-उश्ण कटिबंधांतल्या रानांनी हो रुख दिश्टी पडटा. तशेंच ह्या रुखाची लागवडय करतात. श्रीलंका, चीन, मलाया ह्या सारकिल्या भायल्या वाठारांनीय हो रुख जाता. गोंय, महाराष्ट्रांत (कोंकण,अस्तंत घाट, दख्खनाचे पठार आदी वाठारांत) हो रुख सैमीक तरेन वा लागवड केल्लो दिश्टी पडटा.
आंवाळ्याच्या झाडाचें कांड सादारण, वांकडें तिकडें आनी खांदयो पातळिल्ल्यो आसतात.पानां एकाफाटल्यान एक, ल्हान देंठांचीं आनी खांदयेर वळीन आसतात. मार्च ते मे म्हयन्यांत पानांच्या खाचींत फुलांचे तुरे येतात. ह्या रुखाक फुलां एकलिंगी, संवर्त (calyx) स दलां आशिल्लो, प्रपिंड स आनी केसरदळां मोटवीं आसतात. ताका वाटकुळें, दोन सेंमी. व्यासाचें, गुळगुळीत, लेव पाचवें आनी ताचेर स उब्यो रेगो आशिल्लें फळ (आंवाळो) येता. फळांत तीन धारो आशिल्ली एकूच बी आसता. आंवाळो रुचीन तोरट, शीतळ, मूत वाडोवपी आनी सारक आसता. सुकिल्लो आंवाळो पातळ परसाकडे, रगत वचप, मोडशी हांचेर उपेगी पडटा. हीं फळां कामीण,रक्तक्षय आदीचेर दितात. मुळां आनी साल तोरट आसता. दमो आनी स्वासनळयेंत जावपी दाह हांचेर बियो उपेगी पडटात. फळांत ‘ क ’ जीवनसत्त्व भरपूर आसता आनी तें ‘ स्कर्व्ही ’ ह्या विकाराचेर उपायकारक थारता. आंवाळ्याच्या फळाचो खावपाखातीर उपेग करतात. देखीक लोणचें, मुरामो, आंवाळकाटी हे पदार्थ करतात. आंवाळे खळांत घालतात. सालींत, पानांत आनी फळांत ‘ टॅनीन ’ भरपूर आसता. ताचो उपेग चामडी कमोवपाक करतात. घरबांदणेच्या साद्या कामांत शेतांत वापरपाचीं आयुधां करपाखातीर आनी जळवाखातीर आंवाळ्याच्या लांकडांचो उपेग करतात.
संस्कृतीक संदर्भ
हिंदु धर्मांत आंवाळ्याक पवित्र फळ मानतात. कार्तिक म्हयन्यांत तुळशीच्या लग्नावेळार (व्हडली दिवाळी) तुळशींत ऊंस आनी चिच हांचे वांगडा आंवाळ्याची ताळी दवरतात. तुळशीचें लग्न जावचे आदीं आंवाळो खावचो न्ही अशी सांगणी आसा. आयजूय गोंयांत जाण्टीं मनशां तुळशीचें लग्न लागल्या उपरांतूच आंवाळो उश्टायतात.आंवाळ्याविशीं पुराणांत अशें सांगलां की, मरणाधडेर पाविल्ल्या मनशाच्या नाक, कान आनी केंस ह्या सुवातींनी आंवाळो दवरल्यार तो मनीस विष्णुलोकांत वता, आंवाळ्याचें झाड रोवपी मनीस पुनर्जल्मापसून मुक्त जाता आनी जाच्या दारांत आंवाळ्याचें झाड आसा त्या घरांतल्या मनशांक भूतबाधा जायना.
आंवाळ्याचें माहात्म्य सांगपी एक कथा अशी आसा- एकदां एक चांडाळ शिकारेक गेल्लेकडेन ताका थंय तान लागना. तेन्ना थंय आशिल्ल्या आंवाळ्याच्या झाडाचेर चडून तो खूब आंवाळे खाता त्याचवेळार तो सकयल पडटा आनी मरता. जेन्ना पिशाच्च ताका व्हरपाक येता तेन्ना तें ताका व्हरूंक शकना. थंय आशिल्लो ऋषी ताका सांगता की ताणें आंवाळे खाल्ल्यान ताची कूड पवित्र जाल्या. तुका पिशाच्च योनींतल्यान सुटका जाय जाल्यार आंवाळे खा. पिशाच्च आंवाळे खाता आनी रोखडीच ताची सुटका जाता.
रोग
आंवाळ्याच्यो खांदयो, पानां आनी फळां हांचेर पिंगशे फोड येतात. ते रॅव्हेनेलिया एंब्लिकी ह्या चित्या खातीर जावपी नांबेरा रोगापसून जातात. हो रोग आळाबंदा हाडपाक ‘ बॉर्दो ’ मिश्रणाचो फवारो मारतात.
भूंय-आंवाळो
(मराठी - भुईआवळी; हिंदी आनी गुजराती – भूमी आमली; कन्नड - किरेनेल्ली; संस्कृत - अमला वितंतिका; लॅटीन-फायलँथस निरुरी; कूळ - युफोर्बिएसी). एक वर्सभर उरपी वखदी झाड. उंचाय सुमार 30-60 सेंमी. भारत आनी श्रीलंका तशेंच ऑस्ट्रेलिया सोडून उष्णकटिबंधांतल्या हेर देशांत ही वनस्पत जाता.कोंकण आनी दक्षिण भारताच्या पिकांत ही वनस्पत तणाभशेन वाडटा. हे वनस्पतीक दोन वळींत दीर्घवृत्ताकृती आनी ल्हान पानां आसतात. जुलय ते ऑगस्ट म्हयन्यांत पानांचे खांचींत एकलिंगी, हळडुवीं आनी जायतीं फुलां येतात. पु-पुश्पां 1 ते 3 आनी स्त्री-पुश्पां एकोडीं येतात. फळ सामकें ल्हान आसता.
भूंय आंवाळ्याचीं मुळां कामणीचेर उपेगी पडटात. पानां भूक वाडोवपी आसतात आनी कंवळ्या पानांचो काडो आमांशा (मोडशी) चेर दितात. घायांचेर दीख उपेगी पडटा.
राज-आंवाळो
मराठी-रायआंवळा; इंग्लीश- Star gooseberry, Country gooseberry; लॅटीन-Cicca acida; शास्त्रीय-Cicea Disticha.
हें सादारणपणान सुमार तीन ते चार मी. उंचायेचें झाड गोंयांत तशेंच कोंकणांतल्या हेर भागांतल्या कुळागरांनी वा पोरसांनी दिश्टी पडटा. झाडाच्या कांडाक तशेंच खांदयेच्या आंगार घोसांनी आंवाळे लागतात. आंवाळ्याचें फळ लेव पाचवें आनी वाटकुळें आसता. पूण देंठाकडेन आनी पोंदा चेपिल्लें आसता. फळाची भायली बाजू फुगीर आनी शिरांची आसता. हें फळ वखदी आसून खावपाखातीर तशेंच लोणचें वा गोड लोणचें करपाखातीर वापरतात.
वर्ग:देवनागरी पानां
राश्ट्रीय छात्र सेना
राश्ट्रीय छात्र सेना (नॅशनल कॅडेट कोअर) विद्यालय, महाविद्यालय आनी विद्यापिठ विद्यार्थ्यांखातीर सैनिकाचें प्रशिक्षण दिवपाखातीर भारत सरकारान 1948 वर्सा सावन सुरु केल्ली येवजण. फुडारीपण, चरित्र्य, भावपण, खिलाडूवृत्ती आनी सेवावृत्ती आदी खाशेल्या गुणांचें तरणाट्यांक शिक्षण दिवप ही राश्ट्रीय छात्रसेनेची मोख जावन आसा.सैनिकी सेवेंत प्रवेश घेवपाखातीर विद्यार्थ्याची पूर्वतयारी करप, राश्ट्रीय संकटाच्यावेळार प्रशिक्षित आनी शिस्तबध्द अशा तरणाट्यांची मदत मेळोवप अशेय कांय हेतू हे येवजणेफाटल्यान आसात. छात्रसेनेंतल्या विद्यार्थ्यांक प्रत्यक्ष सैनिकी सेवेंत प्रवेश घेवपाची सक्त ना. 1986 त भारतांत अंदाजान 10 हजार शिक्षणीक संस्थांत छात्रसेनेचीं केंद्रां आशिल्लीं आनी तातूंत सुमार 11 लाखांवयर विद्यार्थ्यांचो आंकडो आशिल्लो.
लेफ्टनंट जनरल ह्या दर्जाचो आधिकारी राश्ट्रीय छात्रसेनेचो मुखेली आसात. देशांत छात्रसेनेची वट्ट 16 संचालनालयां आसून तांच्या अखत्यारीत देशांतली सगळीं घटक राज्यां आनी केंद्रशासित प्रदेश आस्पावतात. ब्रिगोडियर वा त्याच पांवड्याचो अधिकारी ह्या संचालनालयाचो मुखेली आसता. महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांचो वयलो विभाग, शालेय विद्यार्थ्यांचो सकयलो विभाग आनी विद्यार्थीनींचो विभाग अशे छात्रसेनेचे तीन विभाग आसात. विद्यार्थीनींच्या विभागांतूय उंचेली आनी सकयल अशे विभाग आसतात. 1986 त उंचेल्या विभागांतल्या छात्रांचो आंकडो 40 लाख आशिल्लो. तातूंत भूसेना, नौसैना आनी वायुसेना हांचेखातीर अनुक्रमान 3 लाख, 33 हजार 800, 12 हजार 600 आनी 11 हजार 600 अशी छात्रांची संख्या आसिल्ली. विद्यार्थीनींचो आंकडो 62 हजार इतलो आशिल्लो. परत भूसेना 5 लाख 31 हजार 900, नौसेना 49 हजार 100, वायुसेना 52 हजार आनी विद्यार्थींनी 67 हजार.
सौनिकी प्रशिक्षणावांगडाच छात्रांक गिर्यारोहण, उदकांतली भोंवडी, डिंग आदीं तरांचें साहसाच्या कामाचें प्रशिक्षणय दितात. देशा देशां वांगडा छात्रांच्या आदान प्रद3नाच्यो कार्यावळीय आनी बांगला देशातल्या विजय तांकां दर्याचे भोंवडेचोय लाव मेळटा.राश्ट्रीय एकचाराची एक नवी कार्यावळ 1983 वर्सासावन सुरु जाल्या. तिचेप्रमाण एकाद्र्या खेडे वाठारांतल्या प्रकल्पाचेर दुसऱ्या प्रांतांतल्या वा स्थानिक छात्रावांगडा काम करतात. ताच्या घरांनी रावतात. रगतदान, रुखांची लागवड, घाणयाऱ्या वस्त्यांचें निर्मूलन, प्रौढ शिक्षण आदी तरातरांच्या समाजीक कार्यांतूय हे छात्र वांटेकार जातात. राश्ट्रीय छात्रसेना ही केंद्रीय राखणे खात्याचे अखत्यारींत आस्पावता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
हुमाणें
हुमाणें हो पुर्विल्लया काळासावल चलत आयिल्लो झाहित्यप्रकार, हुमाण्यांक धर्म आली संस्कृती हांचीय बसका आसा.
हुमाण्यांक संस्कृतांत प्रहेलिका अशें म्हण्टात.
वर्ग:देवनागरी पानां
राश्ट्रसेवादल
राश्ट्र सेवा दल तरणाटे पिळगेक राश्ट्रनिश्ठा, लोकशाय, जाता, धर्मविरयत समता, विज्ञानाभिमुखताय सारकिल्या जीवन मुल्यांची शिकवण दिवपाच्या उदेशान कार्य करपी एक संघटना अखिल भारतीय राश्ट्रीय काँग्रेसच्या फुडारपणाखाला देशांत मुक्ततायेची चळवळीच्या कामाक शिस्त आनी वेवस्थीतपण हाडपाक आदार करप आनी ल्हान भुरग्याक जाता, धर्म निरपेक्षतायेचे धडे दिवप हीं कामां करपाखातीर तरणट्यांची संघटना चलोवपाची गरज काँग्रेसच्या कांय तरणाट्या फुडाऱ्याक दिसपाक लागली. ह्या विचारांतल्यान ना. सु. हर्डीकर हाच्या फुडारपणाखाल 1923 त हिंदुस्थानी सेवा दलाची स्थापणूक जाली. म्हयन्याचें झेंडावन शिस्तबध्दरीतीन घडोवन हाडपाचें काम हें सेवा दल करुंक लागलें. 1938 च्या सत्याग्रहाच्या तेंपार ब्रिटीश सरकारान हें सेवादल बेकायदेशीर थारयलें. दुसऱ्या संवसारीक म्हाझुजा मदीं कांय सांप्रदायिक विचाराच्यो संघटना समाजीक विचारणांच्यो कार्यावळी करुंक लागल्यो.
तांकां जाप म्हणून वि. म. हर्डीकार, शिरुभाऊ लिमये, ना. ग. गोरे आदींनी फुडाकार घेवन जातिधर्मातीत राश्ट्रवाद वाडोवपाखातीर राश्ट्रसेवादलाची पुर्नघडणूक केली. एस्. एम्. जोशी हाका दलाचो मुखेली नेमलो. सांजवेळां चल्या – चलयांनी एकठांय जमप, चरखो ही निशाणी मदीं आशिल्ल्या तिरंगी राश्ट्रीय बावट्याक नमन करप, उपरांत कवायत, लेझीम, लाठी, सामुदायिक राश्ट्रीय गाणी, मैदानावयले खेळ, अभ्यासवर्ग आदी कार्यावळी करप. ‘वंदेमातरम्’ ह्या राश्ट्रगीतान बसका विसर्जीत जाताली. सेवा दलाचे फांटे अस्तंत महाराष्टांत गांवागांवांनी सुरु जाले. फुडें ‘छोडो भारत’ आंदोलनाक 9 ऑगस्ट 1942 ह्या दिसा सुरवात जाली. सेवा दलाचे बरेचशे वावुरपी भूंयगत चळवळींत देंवले. ताकालागून सरकारान सेवादलाचेर बारीक नदर दवरली. बऱ्याच वावुरप्यांचो छळ केलो. भूंयगत चळवळीन खेड्याखेड्यांनी सेवादलाच्या वावुरप्यांचो संपर्क वाडिल्ल्यान राश्ट्रसेवादलाचें काम महाराष्ट्रांत बरेच कडेन फाकारलें. फुडें सातारा हांगा सेवादल सैनिकांचो व्हड मेळ 1947 त जालो. आझाद हिंद सेनेचो एक व्हड सेनानी कॅ. शाहनवाजखान हो त्या मेळाक मुखेल सोयरो म्हणून हाजीर आसलो. बारा हजार तरणाटे-तरणाट्यो ह्या मेळांत वांटेकार जाल्ल्यो.
आचार्य विनोबा भावे हाणें भूदान आंदोलन सुरु केलें. राश्ट्र सेवा दलाचें भूदानपथक एक वर्सभर हें काम करतालें.शाखाकार्य, कलापथक, भूदानपथक आदी विंगड विंगडड कार्यावळींतल्यान सेवा दलाचें काम अखंडपणान फुडें चालू उरलें. फुडें संवसारीक मळार काम करपी समाजवादी तरणाटे संघटनाकडेन तिचे संबंद आयले. इंटरनॅशनल युनियन ऑफ सोशॅलिस्ट यूथ आनी इंटरनॅशनल फाल्कन मूव्हमेंट (चल्या चलयांच्या मनाचेर शांततायेचो संस्कार घडोवपाखातीर अस्तंत युरोपांत काम करपी पालकांची संघटना) हे संघटनेचें वांगड्यांची नोंदणी आनी अंतर्गत वेंचणूको स्विकार केलो. सेवा दलाचें काम 1967 वर्सा सावन उत्तर प्रदेश, बिहार, मध्य प्रदेश, मणिपूर, जम्मू – काश्मीर आदी राज्यांनीय सुरु जालें.