cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
लोधा
तांचो बांदना हो उत्सव कार्तिक म्हयन्यांत येता. ह्या दिसा मोनजातीची पुजा करतात. तुसू हो तांचो भौशिक उत्सव. हातूंत लोधा, महतो, कोरा ह्या जातींच्यो बायलो एकठांय येवन बावल्यांचीं लग्नां लायतात आनी मजा करतात. चैत्र संक्रांत हो तांच्या वर्साचो निमणो दीस आसून त्या दिसा पितरांखातीर अन्न शिजोवन इसानाचेर दवरतात. ह्या दिसा हे लोक नवीम आयदनां हाडटात.
ह्या लोकांक नाचाची खूब आवड आसून फकत दादल्यांकच उत्सवांत नाच करूंक मेळटा.
आन्तोन्यो मोरायस
जल्म
पुलवाडोग्राँड,बाणावली ,सालसेट ह्या गांवांत १३ जुलय १९२४ दिसा जालो..तो पावलु मोरायस आनी कोनसेसांव मारीया फेर्नांडीस हांकां जल्मल्लो.
Novreache Pavnne Vopar
Voparincho hetu
Tednam xisamnim lagim sorun Taka vicharlem: “Voparimnim tanchê kodde kiteak uloitai?” Tannem portipall kelo: “Kiteak Sorginchea Rajeache gutt vollkhunchem dennem tumkam dil’lem asa; tankam herank na. Asa tankam Dev anink-ui ditolo ani tanchem map bhoron òt’tolem; punn na tankam, asa tem porian tanchê koddlem Dev kaddun ghetolo. Dekhun Hanv voparimnim tanchê kodde uloitam, kiteak polleun-ui tankam disona, ani aikun-ui tankam aikona ani somzo-i na.
Izaiasan oxem adinch sanglolem tem tanchê sovem pallon ieta:
‘Aikun-aikun tumkam kãi, somzochem na; polleun-polleun tumkam kãi dischem na. Kiteak hea lokachem kalliz zodd-nibor zalam, tanche kan bhere zaleat, tanche dolle dhamplole asat; na tôr dolleamnim tankam disunk lagtolem, kanamnim tankam sarkem aikunk melltolem, monan tankam somzotolem, ani, tim Mhojê-xim portun ieun, Hanv tankam borim korin .’
Novreache Pavnne Vopar
Povitr Pustok ː Matev 9:14-17
14 Juanvache xis Jezu sorxem aile ani tãnnim vicharlem: Ami ani Farizev upas kortanv, punn tuje xis upas korinant tem koxem? 15 Ani Jezun tankam sanglem: Apnnam borabôr novro asosôr, novreache pavnne dukhant asunk zata zait? Punn novreak tanchê sorxilo kaddun vhorcho vêll pavtolo ani tednam te upas kortole. 16 Pornnea vostrak konnuch anvllonk naslolea novea lugttacho kopo marina, kiteak to vostra thaun oddon bhair sorta ani fallo odik vhoddlo zata. 17 Nhoi mhonn novo soro pornnea dabeamnim bhôrinant; bhôrlo zalear, dabe futttat, soro vhanvun veta ani dabeancho-i ibadd zata. Na, novo soro novea dabeamnim b bhôrtat ani don-ui bore urtat.
“Voparimnim uloitolom, sonvsar rochloleak gupit asloleô vostu ukteô kortolom”, hem provadiachem utor oxem khorem zalem. (Matev 13:35)
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरून ताका विचारलें: “वपारिंनीं तांचê कडे कित्याक उलयताय?” ताणें पर्तिपाळ केलो: “कित्याक सर्गिंच्या राज्याचे गूट वळखुंचें देणें तुंकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनिंक-ऊय दितलो आनी तांचें माप भरन òत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें परियान तांचê कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारिंनीं तांचê कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-ऊय तांकां दिसना, आनी आयकून-ऊय तांकां आयकना आनी संजोय ना.
इजाय्ासान अशें आदिंच सांगललें तें तांचê सवें पाळन येता:
‘आयकून-आयकून तुंकां कांय, संजचें ना; पळेवन-पळेवन तुंकां कांय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दळे धांपलले आसात; ना तोर दळ्यांनीं तांकां दिसुंक लाग्तलें, कानांनीं तांकां सार्कें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां संजतलें, आनी, तीं म्हजê-शीं पर्तून येवन, हांव तांकां बरीं करीन .'
नवऱ्याचे पावणे वपार
पवित्र पुसतक ː मातेव ९:१४-१७
१४ जुांवाचे शीस जेजू सर्शें आयले आनी तãणीं विचारलें: आमी आनी फारिजेव उपास कर्तांव, पूण तुजे शीस उपास करिनांत तें कशें? १५ आनी जेजून तांकां सांगलें: आपणां बराबोर नवरो आससोर, नवऱ्याचे पावणे दुखांत आसुंक जाता जायत? पूण नवऱ्याक तांचê सर्शिलो काडून व्हर्चो वêळ पावतलो आनी तेदनां ते उपास कर्तले. १६ पर्ण्या वसत्राक कणूच आंवळंक नासलल्या नव्या लुगटाचो कपो मारिना, कित्याक तो वसत्रा थावन अडन भायर सर्ता आनी फाळो अदीक व्हडलो जाता. १७ न्हय म्हण नवो सरो पर्ण्या दाब्यांनीं भोरिनांत; भोरलो जाल्यार, दाबे फूटतात, सरो व्हांवून वेता आनी दाब्यांचोय इबाड जाता. ना, नवो सरो नव्या दाब्यांनीं ब भोर्तात आनी दन-ऊय बरे उर्तात. “वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
Polleiat Niall
The day will come when they will fast., Commentary & Meditation
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Jezucheo Vopareo वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
आन्तोन्यो मोरायस
वावर
तो एक बरो दिग्दर्शक,वाजोवपी आनी एक बरो वपी जावन आसलो ताणें ५० वयर खेळतियात्र बरयल्यात.तांतूतले थोडेजावन आसा; जोमीर, कुणबीनुरेश, सांडलोलोपुत, दुसमानाकदिवचोना, जोल्माचीखोपटी, सोर्ग,म्हजीभुरगीं, ओनउपकारीपुत ,पायकलागुन ,किरमिदोर,आदी. ताणें खुबश्या खेळतियात्राचेंय दिग्दर्शीनकेला ,जशेंकी उनियेचें आयकून ,विस्वाशी घोरकान्न, आमीगाकलागोन, आवयचेआयकोन, बाऊ-बाऊ, कोणाचेंकाजार,काजाराच्यादिसाआनीकोणाकफावो,आदी. तो एक मायेस्त्र ट्रमपेट,ड्रम आनी बेजगिटा रवाजोवपी.ताणे मेजूंक जायना तितल्या खेळतियात्रांनी संगीत वाजयलां.नामनेच्या तियात्र बरोवप्यांनी बरयिल्ल्या आनी दिगर्दर्शीत केल्ल्या तियात्रांनी ताणे संगीत वाजयलां दिला जशे नेलस्न आफोन्सो,एम.डोडदेवेरना,आलफ्रेडरोज,सी. आलवारीस,एम.बोयरआनीदुसरे. ताणे ह्या तियात्रानी पार्श्व संगीत दिलां ताणें आपले तीन ओडियो कांताराचे आल्बमकाडल्यात, तेजावन आसा देवाचो गूट,पोरमोळीत फुलां आनी आमी तियात्रीस्त.
पुरस्कार
आंन्तोन्योमोरायसतांकांहेसम्मानीतपुरस्कारफावोजाल्यात-
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
लोधा
रानांत रावपी लोधा लोक कंदमुळां एकठांय करून आनी शिकार करून पोट भरतात. कांय जाण शेतांतलो वावर करतात. हाचेभायर लांकडां एकठांय करप, रेशमाचे कोश एकठांय करप, म्हेंव आनी मोहाचीं फपलां जमोवप, जाल्यार कांय जाण जिवाणीं आनी कांसव धरून विकतात. जाल्यार कांय जाण नुस्तें विकपाचोय धंदो करतात. भात हें तांचें मुखेल पीक. ते धोणू - बाण, जाळीं आनी सांपळे वापरून शिकार करतात.
लोधा लोकांची जातपंचायत आसता. सगळे जाण्टे दादले तिचे वांगडी आसतात. जातीच्या सगळ्या प्रस्नांचो विचार करप, तांकां न्याय दिवप, व्यभिचार, चाली मोडप, पंचायतीची आज्ञा मानप ना आदी चुकां खातीर दंड दिवप, हीं कामां जातपंचायत करता. तेभायर धर्मीक उत्सव लग्नसंबंद जुळोवप जातीजेवणाची वेवस्था हेविशींची भासाभास पंचायतींत करतात. हीं कामां करपाखातीर मुखिया, डाकुआ (निरोप व्हरपी) आनी परमानिक (रानपी) हे तीन अधिकारी नेमिल्ले आसतात.
तांच्या गांवांत धर्मीक कामाखातीर कांय अधिकारी नेमिल्ले आसतात ते अशे - (१) देहेरी - गांव पुरोयत (२) तलिआ - देहेरीक आदार करपी (३) हंतकार - बळी दिवपी (४) गुन्ती - मांत्रिक वा वैदू (५) ब्यक्रा - भगत वा शमन, हो भविश्य सांगता. युगिनी, कुंद्रा, चिरगुनी, प्रेतासिनी, कालपुरूश, वाघोआ, गोमुआ अशीं ताच्या भुतांचीं नांवां आसून तांका हे लोक खूब भियेतात. आधुनिक विज्ञानीक बदलांच्या प्रभावाखाला सगळ्याच जमातींच्या रिती-रिवाजांत, आचार विचारांत, काळानुसार बदल घडत आसा. लोधा जमातय ताका आडवाद उरूंक ना.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
सॅम्युएल बॅकेट
सॅम्युएल बॅकेट सॅम्युएल बॅकेट नामनेचो आयर्लंडी कादंबरीकार आनी नाटककार. एका प्रॉटेस्टंट घराब्यांत ताचो जल्म जालो. डब्लिन ट्रिनिटी कॉलेजांत फ्रेंच आनी इटालिन भाशांचो ताणें अभ्यास केलो. 1927त ताणें बी. ए. ची पदवी मेळयली. 1928त पॅरिसांतल्या एकॉल नॉर्माल सुपेरिअर हे शिक्षण संस्थेंत इंग्लिशीचो प्रपाठक म्हणून ताची नेमणूक जाली. पॅरिसांत आसतना संवसारीक नामनेचो कादंबरीकार जेम्स जॉयस हाचेकडेन ताची वळख जाली. 1930त तो अयर्लांडाक आयलो. थंयच ट्रिनिटी कॉलेजांत फ्रेंचीचो अधिव्याख्यातो म्हणून काम करूंक लागसो. फुडें डिसेंबर 1931त हे नोकरेचो राजिनामो दिवन ताणें इंग्लंड, फ्रांस, जर्मन, इटली ह्या देशांची भोंवडी केली. 1937त तो परत पॅरीसाक आयलो आनी थंयच स्थायीक जालो. ताणें आपलें चडशें लिखाण फ्रें च आनी इंग्लीश भाशांतल्यान केलें. सुरवेच्या काळांत ताणे होरोस्कोप (1930, फ्रेंच तत्वगिन्यानी रॅन देफार्त हांचेवयलें दीर्घकाव्य) एकोज बोन्स अँण्ड अदर प्रिसिपिटेट्स (1935, कवितांझेलो), प्रूस्त (1931, व्हड फ्रेंच कादंबरीकार मार्सेल प्रूस्त हाच्या साहित्याचेर बरयल्लो समिक्षात्म निबंद), मोर प्रिक्स दॅन किक्स (1934 कथां झेलो) आदी लिखाण केलें. उपरांत ताणें कादंबरी आनी नाटक हे साहित्य प्रकार हाताळ्ळे. मर्फी (1938) वॉट (1953) मॉलॉय (1951) ह्यो ताच्यो उल्लेख करपासाक्यो कादंबर्यो. हातूंतले र्मोलॉय हे मूळ फ्रेंच कादंबराचो ताणें आपल्या प्रँट्रिक बोल्स ह्या वांगड्याच्या आदारान इंग्लीश अणकार केलो(1955). कशेंच मर्फि हे मूळ इंग्लीश कादंबरीचो फ्रेंच अणकार ताणें आल्फ्रेद पेरॉन हाच्या अदारान कालो. पूण ताका संवसारीक नामना मेळ्ळी ती ताच्या आंनातांदां गोदो (1952) हे नाट्यकृतीक लागून. हे मूळ फ्रेंच नाट्यकृतीचो इंग्लीश अणकार ताणें वेटिंग फॉर गोदो (1954) ह्या नांवान केला. 5 जानेवारी 1953 ह्या दिसा हें नाटर पॅरीसाचे रंगमाचयेर सादर केल्लें. 1969 वर्सा ताचे हे नाट्यकतीक सागित्यचो नोबॅल पुरस्कार फावो जालो.
सर रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर रामकृष्ण भांडारकर हांचो जल्म दि.6 जुलै 1837 ह्या दिसा मालवणा जालो. मालवण, राजापूर आनी रत्नागिरी हांगा मुळावे शिक्षण घेतल्याउपरांत तांचे फुडलें शिक्षण मुंबयच्या एल्फिस्टन इन्स्टिट्यूट हांगासल्ल्यान जालें. 1854 या वर्सा कॅलेजचो अभ्यासक्रम पुराय केलो. मुंबय विद्यापीठांतल्या बी.ए आनी एम. ए पास जाले. मुंबय आनी पुणे हांगासल्ल्या जुन्या बुदवंतांलागी ताणा न्याय, व्याकरण, वेदान्त, हांचो बरो अभ्यास केलो. भांडारकर हे नामनेचे प्राच्यविद्यासंशोधक,संस्कृतचे प्रकांड पंडित, भाशाशास्त्रज्ञ, प्राचीन इतिहासाचे संशोधक आनी धर्मसुधारक तथा समाजसुधारक. तांचे मूळ आडनाव पत्की. पूण तांचे पूर्वज खजिन्याचेर अधिकारी म्हूण आशिल्ल्या कारणान तांचे आडनाव ‘भांडारकर’ पडलें. हैदराबाद आनी रत्नागिरी हांगासल्ल्या हांगासल्ल्या हायस्कूलाचे मुख्याध्यापक म्हूण ताणी काम केलां. संस्कृतची दोन शालेय पाठ्यपुस्तकां ताणी तयार केली. हाकालागून हजरानी भुरग्यांक संस्कृत शिकोंक मेळ्ळें. भांडारकर हाणी संस्कृत शिकपाक लागून संशोधनान मोलादिक वाटो उखल्लो 1874 या वर्सा लंडन हांगा भरिल्ल्या आंतरराष्ट्रीय प्राच्याविद्या परिषदेंत नाशिक शिलालेखवयलो तांचो निबंध वाचलो. 1885 या वर्सा जर्मनींतल्या गटिंगन विद्यापीठान तांका पीएच. डी फावा केली. 1904 या वर्सा एल. एल. डी. ही पदवी तांका मेळ्ळी.’रोयल एशियाटिक सोसायटी’ लंडन आनी मुंबय, ‘ जर्मन ओरियेंटल सोसायटी’, ‘अमेरिकन ओरियेंटल सोसायटी’, इटली हांगासल्ल्या ‘एशियाटिक सोसायटी’, सेंट पीटर्झहबर्ग हांगासल्ल्या ‘इंपिरियल अकॅडमी आफ सायन्स’ अशा तरेच्या जगभर नामणाय मेळयल्ल्या जायत्या संस्थांनी भांडारकर हांका सदस्यत्व दिलें
वर्ग:देवनागरी पानां
भिरंड
thumb|भिरंड लॅटीन नांव :Garcinia indica chois
पाचव्या दाट पानांनी भरिल्ल्या ह्या भिणणीच्या झाडाक तिच्या पासून मेळपी आंबट सोलांक लागून आमी चडशे जाण वळखतात. भिणणीचीं पानांय चवीक आंबट आसतात. भिणणीक लागची बारीक वाटकुळीं फळां म्हळयार 'भिणणा' पिकतकच तांचो कोर तांबडो जाता. हीं भिणणा' चवीक आंबट - गोड लागतात.
भिरडचें फायदे
''फिग्दाचे (Liver) कितेंय सुदारणा घडोवन हाडपाक भिण्णांचें उत्तेजन दितात. भिणणेल घाल्यार तो घावो बेगीन पेकपाक मजत जाता. तशेंच नाडिव्रण (Fistula)  जाल्यार भिणणेल त्या जाग्यार लावचें .आंगाक पुळेर आयल्यार भिण्णीच्या मुळाचे  सुलचो चुण करून त्या जाग्यार लावचो.''
भिरडचें लुकसाण
वर्ग:देवनागरी पानां
डायना फेर्नांडीस
डायना फेर्नांडीस हे एक तियात्रीस्त.
जल्म
डायना म्हूण तियात्राचे माचयेर तें फामाद जालें पूण ताचें सारकें नांव उबाल्दीन फेर्नांडीस.ताचो जल्म १७ मे १९४२ ह्या वर्सा नावेली, साश्ट गोंय हांगा जालो. तें तांच्या सात भांवडां मदीं सगळ्यां परस ल्हान आशिल्लें. ताचो कुटूंब पयली सावन खेळ तियात्रांत आशिल्लो.ताच्या बापूय स्वर्गीय जोस बेबटीस्टा हांणी खेळ तियात्रांत बरयिल्ले आनी तांतून अभिनय लेगीत केल्ले. डायना एक वर्साचें आशिल्ले तेन्ना ताचो बापूय मेलो ताका लागून तें चड तेंप आपल्या बापायक पळोवंक शकलें ना. ताचो एकलो भाव कारीदादे कामिलो बेबटीस्टा (Caridade Camilo Baptista) हो तियात्रांत अभिनय करतालो आनी वांगडा माचयेची सजावट, पंडाल घालपाचेय कत्रांट(contract) तो घेतालो. भावाचें फाटबळ आसतना आनी आपले स्वर्गीय आवय युफरमियाना कुथिन्हो डायना (Eufermiana Coutinho Daina) हिणें दिल्लें प्रोत्साहन घेवन डायनातियात्राचे माचयेर यशस्वी बायल म्हूण पर्जळ्ळी.
वावर
अभिनय करपाची ताची उमेद चालू दवरूंक एक वेगळेच तरेची उर्बा ताका मेळ्ळी. तें आठ वर्सांचें आशिल्लें तेन्ना ताका एका व्हड तियात्र मळा वयल्या अष्टतासांचेमनीस स्वर्गीय मिंगेल रोज (Minguel Rod) हांचो तियात्र 'ओपन टू क्लोज'(Open to Close) ह्या तियात्रांत अभिनय करपाची संद ताका मेळ्ळी.व्हड व्हड दिग्दर्शकां वांगडा वेग-वेगळ्या गांवांनी ताणें नबो नाट्य आनी तियात्रांनी काम केलां. लिगोरिओ फर्नानडींस (Ligorio Fernandes) हांचो 'जेसजुदास'(Jesjudas), 'देवाचें व्हड उपकार'; एम. बॉयर हांचो 'बेकार एमप्रेगादो'(Bekar Empregado); जुनियर रोड हांचो 'आदी तें आतां हें'(Adim Tem Atam Hem) ; आनी जो मेनी (Joe Meny) हांच्या तियात्रांनी काम केलां.
डायना जोखिम ऍन्थनी फेर्नांडीस हांच्या वांगडा लग्न जालें. ताच्या घोवालें खरें घर मन्डूर, पूण १९६५ ह्या वर्सा मुंबय रावन ताणें हिशोब सांबाळपाचें (Accountant) काम करतालो. ताच्या घोवान ताका तियात्रांत काम करपाचेर केन्नाच बंदी हाडूंक ना आनी तो ताच्या वांगडा येसाय करतात थंय लेगीत येतालो आनी हाचो ताका अभिमान आसा.ताचो घोव ताका तांच्या लग्नाच्या बारव्या वर्सा म्हणजेच १९७७ ह्या वर्सा हो संवसार सोडून गेलो. डायनाक पयलींच स भुरगीं आनी सातवें जावपाचें आशिल्लें. ताणें तियात्राच्या माचयेर खूब कश्ट करून काम केलें आनी आपल्या भुरग्यांक बरें शिक्षण आनी देख दिली म्हूण ताची सगळीं भुरगीं आतां बरो संवसार करूंक पावलीं म्हूणहाचो ताका गर्व आसा. १९८५ वर्सा तें आज पासून तें फामाद लेखक आनी दिग्दर्शक प्रिंसजेकोब हांच्या वांगडा कामकरता. १९८५ पासून तिणें प्रिंस जॅकोब हांणी निर्मिल्ल्या तियात्रांनी केन्ना विनोदी जाल्यार केन्ना आवय, सासुमांय, गंभीर भुमिका आसले वेग-वेगळे अभिनय करून लोकांची मना जिंकल्यांत.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
माड
कल्प वृक्ष
कोंकणाचे  सोबीत सुंदर पिकाळ भुंगेरे माड ही सैमान दिल्ली देणगी आसा. मनीस माडाच्या एकान एक भागाचो वापर वेगवेगळ्या कारणाखातीर करता. ताका लागून माडाक  कल्प वृक्ष अशें म्हणतात. माडाक वर्साचे बाराय म्हयने नाल्ल लागतात म्हण ताका 'सदाफला' अशेंय म्हणतात. माडाच्या फुलांचो आनी फळांचो आयुर्वेदांत जायत्या दुयेंसाखातीर वापर करतात.
आडसराचें म्हत्व
नाल्लाचें उदक
काय कातीच्या विकारावेळार आंगाक पुळेर येवन जाळ पडटा.अशें आसल्यार आडसराच्या वा नाल्लाच्या उदकांत तो भाग धुंवचो. पातळ परसाकडेन जाल्यार वा परसाकडेन रगत पडल्यार माडाचीं तन्नी फूलां उदकान वांटून ताचो रोस काडचो आनी पियेवपाक दिवचो. परत परत मुतपाक जाल्यार ह्या फुलांचो रोस उपेगी पडटा. तशेंच वयल्या दुयेंसाक आडसराचें उदक पियेवचें. रोखडेंच गुण पडटा. कातीचो रंग सुदारचेखातीर तशेंच मुखामळार तिकतिकी येवचेखातीर मुखामळार नाल्लाचें उदक लावन थोडो वेळ दवरचें आनी मागीर थंड उदकान तोंड धुवचें. कुडींतलो पित्तदोश इबाडून जावपी गोड्यामुताच्या दुयेंसाक नाल्लाची कातली उपेगी पडटा. हाचेभायर मुतांतल्यान मूर पडटा आसत जाल्यार तांबड्या माडाच्या पाळांचो उपेग करतात. तशेंच निर्मळी जाल्यार तरण्या चट्टांचो रोस पोटांत घेतात.
वर्ग:देवनागरी पानां
भगतसिंग
भगतसिंग:(जल्मः २८ सप्टेंबर १९०७, बंग, जिल्हो-ल्यालपूर, पंजाब, मरणः२३ मार्च १९३१, लाहोर‌).
भगतसिंग हो भारतीय स्वातंत्र्य चळवळींतलो एक व्हड सशस्त्र क्रांतीवीर. एका शेतकार, देशभक्त शीख कुटुंबांत ताचो जल्म जालो. ताचे आवयचें नांव विद्दावती आनी बापायचें किशनसिंग. ताच्या बापायक क्रांतिकारी साहित्याचो प्रसार केल्लेखातीर १० म्हयन्यांची ख्यास्त जाल्ली आनी तो लाला लजपरातय हाचे वांगडा मंडालेचे बंदखणींत आशिल्लो. भगतसिंगान बंगांत शालेय शिक्षण घेवन लाहोराच्या डी. ए. वी. आनी फुडें नॅशनल कॉलेजींतल्यान बी. ए. पदवी मेळयली (१९२३). विद्दार्थीदशेंत आसतना जयचेद विद्दालंकार आनी भाई परमानंद ह्या शिक्षकांचो ताचेर प्रभाव पडलो. डी. ए. व्ही. कॉलेजींत आसतना ताणें विद्यार्थ्यांची संघटना घडोवन हाडपाक फुडारपण घेतिल्लें आनी आजल्म आंकवार रावन सुटके झुजांत वांटो घेवपाचो सोपूत घेतिल्लो.
१९२३ त तो हिंदुस्थानांत 'सोशलिस्ट रिपब्लिकन असोसिएशन' हे संस्थेंत गेलो. रोखडोच ताका मध्यवर्ती समितीचो सचीव नेमलो. संघटीतपणान वावर करपी सुखदेव, चंद्रशेखर आझाद, बटुकेश्वर दत्त, भगवती चरण, जतींद्रनाथ दास हांच्या आदारान ताणें 'नौजवान भारत सभा' ही कट्ट्या देशभक्त तरणाट्यांची संघटना स्थापन केली (१९२५). तेन्ना उत्तर प्रदेशांत सतिंद्रनाथ संन्याल हाच्या फुडारपणाखाला गुप्त संघटनेचें जाळें पातळिल्लें. हे संघटनेचें साहित्य लाहोराक हाडून वाटपाचो वावर ताणें घेतलो. तेचपरी पंजाब, दिल्ली, उत्तर प्रदेश हे भाग स्वातंत्र्य चळवळींचे नदरेन एकठांय हाडले. नौजवान भारत सभेचो एक फांटो लाहोराक स्थापन करुन तिचें फुडारपणूय ताणें केलें. चंद्रशेखर आझाद, बटुकेश्र्वर दत्त, जतींद्रनाथ दास आदींच्या आदारान ताणें जायते क्रांतिकारक बेत आंखले.
तातूंत काकोरी खटल्यांतल्या बंदींची बंदखणीतल्यान सुटका करप, सायमन आयोग आनी ताच्यो शिफारशी हांचे आड खर विरोध करप, शस्त्रां एकठांय करप, म्हत्वाच्या क्द्रांत बाँबाचे कारखाने चालू करप, लाला लजपतराय हाचेर जाणें लाठी हल्लो केला च्या ए. ए. स्कॉट ह्या पोलीस अधिकाऱ्यांक मारप हे कार्यक्रम आंखिल्ले. १९२६ त लाहोराक जाल्ल्या बाँबस्फोट प्रकरणांत ताका धरलो, पूण फावो ते पुरावे मेळूंक नाशिल्ल्यान ताका सोडलो. ऑगस्ट १९२८ त दिल्लीच्या फिरोझशाह किल्ल्यांत वेगवेगळ्या प्रांतांनी क्राती सघटनांचे कार्य करपाचो मेळावो भरलो. चंद्रशेखर आझादाच्या फुडारपणाखाल हिंदुस्थानांत आशिल्ल्या 'सोशलिस्ट रिपब्लिकन असोसिेएशन' हे संस्थेन पंजाबांतल्या पुराय वावराचें फुडारपण भगतसिंगाकडेन सोपयलें. तिचें जाळें सगळेकडेन पातळिल्लें. फुडें हे संस्थेचे रुपांतर 'नौजवान सैनिक संघ' हे संस्थेंत केलें सगळ्या फांट्यां कडेन संपर्क दवरुन एकसुत्रताय हाडपाचो वावर भगतसिंगाचेर सोंपयलो.
सायमन आयोगाचेर खर निदर्शनां करता आसतना जाल्ल्या लाठीहल्ल्यांत लाला लजपतरायाक मार बसलो आनी उपरांत ताका मरण आयलें (१७ नोव्हेंबर १९२८). ताचो सूड घेवपाखातीर ह्या हल्ल्याचो मुखेल सुत्रधार पुलीस अधिक्षक स्कॉट हाचो खून करपाचो निर्धार भगतसिंग, चंद्रशेखर आझाद आनी शिवराम राजगुरु हांणी केलो, पूण थरयल्ल्या दिसा आनी थरयल्ल्या वेळार स्कॉटबदला आयिल्लो दुसरो पुलीस अधिकारी साँडर्स हाका मारलो. उपरांत भगतसिंग थंयच्यान कलकत्त्याक पळून गेलो. ताणें जतींद्रनाथ दास हाका हाडून आग्राआनी लाहोराक बाँब कारखानो सुरु केलो. ताच्या क्रांतीकारक पक्षान दोन अन्यायकारक विधेयकांचो (ट्रेड डिस्प्युट बील आनी पब्लिक सेफ्टी बील), निशेध म्हणून बटुकेश्र्वर दत्त आनी भगतसिंग हांचेकडेन दिल्लीचे केंद्रीय विधानसभेंत ब्रिटिशांचे हुकूमशाही वृत्तीचो निशेध करपाखातीर बाँब उडोवपाचें काम सोंपयलें. ८ एप्रिल १९२९ दिसा सभासदांत तीं विधेयकां मांडलीं. बिलांचो निर्मय दिवपाखातीर विठ्ठलभाय पटेल उबो रावतकच प्रेक्षकांतल्यान बटुकेश्र्वर दत्त आनी भगतसिंग हांणी सभाघरांत बाँब घाले, हवेंत गुळ्यो मारल्यो आनी निशेध पत्रकां उडयलीं. तशेंच 'इन्कलाब झिंदाबाद' अशो घोशणा दीत सरकाराचे सुवादीन जाले.
ह्या आनी हेर जायत्या आरोपांक लागून ताका सुरवेक काळ्या पाण्याची ख्यास्त जाली 9१२ जून १९३०). पूण फुडें खास न्यायाधिकरणान ताका गोळाक लावपाची ख्यास्त फर्मायली. २३ मार्च १९३१ दिसा लाहोरचे मध्यवर्ती बंदखणींत ताका गोळाक लायलो. ह्या क्रांतीकारकाची ख्यास्त उणी करपाखातीर महात्मा गांधी आनी काँग्रेस हांणी जायते यत्न केले पूण तांकां यश मेळ्ळेंना.
भगतसिंगान कम्युनिस्टाच्या साहित्याचो चड करुन कार्ल माक्साच्या दास कापिताल आनी 'कम्युनिस्ट जाहीरनामो' हांचो अभ्यास केल्लो. भगतसिंग एक धडाडीचो खबरांपत्रकारुय आशिल्लो. 'अर्जुन (दिल्ली), 'प्रताप' (कानपूर) आदी दिसाळ्यांतल्यान तो 'बसवंतसिंग' ह्या टोपण नांवान बरयतालो. अमृतसर सावन उजवाडाक येवपी अकाली आनी कीर्ती ह्या दिसाळ्यांचेंय ताणें संपादन केलें. आपले कर्तव्यनिश्ठेन, त्यागान आनी धडाडीन पुराय भारतांत जाग हाडपी भगतसिंग एक आगळोच तरणाटो जावन गेलो.
भारत-पाकिस्तान फाळणे उपरांत ताची दफनभूंय हुसेनीवाला हो भाग पाकिस्तानांत गेलो. पूण भारत सरकारान ते बदला भूंय दिवन तोपरतो मेळयलो. थंय १९६८ त सरकारावतीन व्हड यादस्तीक बांदलें.
पळेयात
Bhagat_Singh
वर्ग:देवनागरी पानां
जॉन स्ट्युअर्ट मिल
वर्ग:देवनागरी पानां
रवोणा
रिवोणा हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या सांगें तालुक्यातले ३५८२ हेक्टर क्षेत्राचो गाव आसून २०११ च्या जनगणनेप्रमाण ह्या गावात ८७५ कुटुंबाचे व पुराय ३६२१ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार QUEPEM ९ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हांगा १८१२ दादले आनीक १८०९ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक २० आसून अनुसूचित जमातीचे १०३४ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२७०१४ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत ७ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा गांवांत १ शासकीय माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (QUEPEM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (QUEPEM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (CURCHOREM-CACORA) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (CURCHOREM-CACORA) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (CURCHOREM-CACORA) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (QUELA-CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत ३ एमबीबीएस पदवीधर वैजकी वेवसायी आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध आसा. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७०५ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
रवोणा ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
रवोणा ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): CASHEW NUTS, COUNTRY LIQUOR, ARECANUTS.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:दक्षिण गोंय वर्ग:साश्टी तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
अनंत विनायक जोशी
(जल्म:२३ डिसेंबर १९२८,हेदोडें-सत्तरी). गोंयचो सुटके झुजारी.;नॅशनल कॉंग्रेस गोंय'संघटनेचो तो वांगडी आसलो.गोविंद हरी शास्त्री हाच्या मार्गदर्शनाखाल वावर करून तो सुटके झुजाऱ्यांच्यो बसका घेतालो.२६ जानेवारी १९५५ दिसा धावेंवाठारांतल्या सत्याग्रहांत ताणें वांटो घेतिल्लो.ह्या सत्याग्रहांत ताणें हातांत तिरंगी बावटो घेवन तोंडान व्हडाव्हडान घोशणा दीत धावें-सत्तरी वाठारांतल्यान मिरवणूक काडिल्ली.पोलिसांनी ताका धरलो आनी पणजे बंदखणीत स म्हयने दवरलो.पोर्तुगेज सरकाराच्या प्रादेशिक लश्करी न्यायालया (Territorial Military Tribunal)मुखार चवकशे उपरांत ताका आठ वर्सां खर बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली.कायदो आनी सुवेवस्थेंत आडमेळीं येवचीं न्हय,म्हूण दोन वर्सां बंदखणीची ख्यास्त दिली.तेभायर दंड भरूंक लायलो.१ जुलय १९५९ दिसा जेन्ना सगळ्या कैद्यांक सूट दिली,तेन्ना ताचीय बंदखणींतल्यान सुटका जाली.१८ जून १९८५ दिसा गोंय सरकारान ताच्या सुटके झुजांतल्यान वावराचो भोवमान केलो.
वर्ग:देवनागरी पानां
Novreacho Ixtt Vopar
Voparincho hetu
Tednam xisamnim lagim sorun Taka vicharlem: “Voparimnim tanchê kodde kiteak uloitai?” Tannem portipall kelo: “Kiteak Sorginchea Rajeache gutt vollkhunchem dennem tumkam dil’lem asa; tankam herank na. Asa tankam Dev anink-ui ditolo ani tanchem map bhoron òt’tolem; punn na tankam, asa tem porian tanchê koddlem Dev kaddun ghetolo. Dekhun Hanv voparimnim tanchê kodde uloitam, kiteak polleun-ui tankam disona, ani aikun-ui tankam aikona ani somzo-i na.
Izaiasan oxem adinch sanglolem tem tanchê sovem pallon ieta:
Novrecho Ixtt Vopar
‘Aikun-aikun tumkam kãi, somzochem na; polleun-polleun tumkam kãi dischem na. Kiteak hea lokachem kalliz zodd-nibor zalam, tanche kan bhere zaleat, tanche dolle dhamplole asat; na tôr dolleamnim tankam disunk lagtolem, kanamnim tankam sarkem aikunk melltolem, monan tankam somzotolem, ani, tim Mhojê-xim portun ieun, Hanv tankam borim korin .’
“Voparimnim uloitolom, sonvsar rochloleak gupit asloleô vostu ukteô kortolom”, hem provadiachem utor oxem khorem zalem. (Matev 13:35)
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरून ताका विचारलें: “वपारिंनीं तांचê कडे कित्याक उलयताय?” ताणें पर्तिपाळ केलो: “कित्याक सर्गिंच्या राज्याचे गूट वळखुंचें देणें तुंकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनिंक-ऊय दितलो आनी तांचें माप भरन òत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें परियान तांचê कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारिंनीं तांचê कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-ऊय तांकां दिसना, आनी आयकून-ऊय तांकां आयकना आनी संजोय ना.
इजाय्ासान अशें आदिंच सांगललें तें तांचê सवें पाळन येता:
‘आयकून-आयकून तुंकां कांय, संजचें ना; पळेवन-पळेवन तुंकां कांय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दळे धांपलले आसात; ना तोर दळ्यांनीं तांकां दिसुंक लाग्तलें, कानांनीं तांकां सार्कें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां संजतलें, आनी, तीं म्हजê-शीं पर्तून येवन, हांव तांकां बरीं करीन .'
नवरेचो इश्ट वपार
पवित्र पुसतक ː जुांव ३ ː २८
२८ हांव क्रिसत न्हय, पूण ताचê मुखार वचुंक देवान म्हाका धाडला, अशें हांवें सांगलां म्हण तुमीच म्हजê विशीं गवायकी दितात. २९ हकल म्हळ्यार नवऱ्याची ब; ताका लागीं आसललो नवऱ्याचो इश्ट, नवऱ्याचो ताळो आयकून, व्हडê खुशाल्काय्ेन मुर्गटता. हीच म्हजी खुशाल्काय; ती आतां भरन आयल्या. ३० तो वाडत वचुंक जाय, पूण हांव जाल्यार अदीक-अदीक ल्हान जावंक जाय. ३१ वयर थावन येता तो सगळ्यांवन वर्तो. प्रिथुमेंतलीं उपजतात तीं प्रिथुमेचीं, आनी तांचें उलवणें प्रिथुमेचें. सर्गार थावन येता तो सगळ्यांवन वर्तो. ३२ आपणें देखलां आनी आयकलां ताची तो साक्षी दिता, तरिपूण कण ताची साक्षी मानून घेना; ३३ ताची साक्षी मानून घेतात तीं देव सतेवंत म्हण रुजू कर्तात, ३४ कित्याक जाका देवान पाठयला, तो देवाचीं उत्रां उलयता: देव ताका माप-मेजप नासताना आत्मो दिता. ३५ बाप पुताचो मोग कर्ता आनी ताणें सगळेो वसतू ताच्या हातांत दिल्यात. ३६ पुताचेर भावार्थ दवर्तात तांचê सवें सासणीक जिवीत आसा; पुताक खाल्तीं जावंक कबूल नांत तीं जिवीत भगुंक पावचीं नांत, पूण देवाचो क्रोध तांच्या माथ्यार आसा.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
Polleiat Niall
This Joy of Mine is now full, Commentary & Meditation
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Jezucheo Vopareo वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
Utravoll - Vocabulary; Konkani ~ English ' M '
Utravoll - Vocabulary; Konkani ~ English ' M '
वर्ग:Konknni वर्ग:Konkani-Inglez Utravoll/Xobdkox वर्ग:Romi panam
मानपूरचे राष्ट्रकूट
मानपूरचे राष्ट्रकूट सगळ्यांत पोरनें घराणें. इ. स. च्या 4 थ्या आनी 5 व्या शेंकड्यांत कृष्णा न्हंयेच्या देगणांत राज्य करतालें. ताचो मूळ पुरुस मानांक हाणें आपल्या नांवान मानपूर नांवाचें नगर स्थापून थंय आपली राजधानी केली. ह्या राष्ट्रकूट राजाक कुंतलेश्र्वर अशेंय म्हणटाले. विदर्भाचे वाकाटक आनी कुंतलाचे राष्ट्रकूट हांचीं राज्यां एकामेकांक तेकून आशिल्ल्यान तांचेभितर सतत वाद चलताले. मानांकान विदर्भाक खूब सतायलें, अशें राष्ट्रकूटांच्या पांडरंगपल्ली तांब्यापटांत म्हळां, तशेंच वत्सगुल्म (वाशीम) च्या विध्यसेन वाकाटकान कुंतलेशाचो पराजय केल्याचो उल्लेख अंजिंठ्याच्या लेखांत आयला. मानाकांचो पूत देवराज हाच्या काळांत गुप्त सम्राट दुसरो चंद्रगुप्त (विक्रमादित्य) हाणें आपलो राजकवी कालिदास हाका ह्या कुंतलेश राष्ट्रकूटांच्या दरबारांत वकील म्हणून धाडिल्लो. मानपूर हांगा हें घराणें दुसऱ्या पुलकेशीच्या काळामेरेन तिगलें. पुलकेशीन तांकां हारोवन तांचो प्रदेश खालसा केलो.
सव्या शेंकड्यांत, विदर्भांत दुसरें राष्ट्रकूट घराणें कलचुरींचे मांडलिक म्हणून उदयाक आयलें. कलचुरींच्या उच्छेदाउपरांत तांणी बादमीच्या चालुक्यांचे स्वामित्व आपणायलें आनी फुडें ते राष्ट्रकूटांचे मांडलिक जाले. तांची राजधानी पयली नंदिवर्धन, उपरांत भंडारा जिल्ह्यांतल्या पद्मपूर (पद्मनगर) आनी निमाणें अमरावती जिल्ह्यांतल्या अचलपूर हांगा आशिल्ली. हें घाराणें धाव्या शेंकड्याच्या मध्यामरेन उरलें. ह्या दोनूय घराण्यांपरस चड नामनेचें अशें तिसरें राष्ट्रकूट घराणें औरंगाबाद जिल्ह्यामत उद्याक आयलें. ह्या घराण्याचो पयलो नामनेचो राजा दंतिदुर्ग. हो पयलो बदामीच्या चालुक्यांचो मांडलिक आशिल्लो. पूण फुडें तें सोडून ताणें सुमार 45 वर्सा राज्य केलें. लाट (दक्षिण गुजरात), महाराष्ट्र, विदर्भ हे प्रदेश जिखून ताणें आपल्या राज्याक जोडले. उपरांत ताणें मालव, कोसल (छत्तीसगड), कलिंग (ओरिसा), श्राशैलम ह्या प्रदेशांचेर घुरयो घाल्यो. 753 च्या अदमासाक ताणें चालुक्य कीर्तिवर्म्याक हारयलो.
दंतिदुर्गा उपरांत ताचो बापलयो पयलो कृष्णा हाणें चालुक्य सम्राट दुसरो कीर्तिवर्मा हाका परतून हारोवन चालुक्य राजवट सोंपयली. उपरांत ताणें गंगवाडीच्या गंगाचो आनी बेंगीच्याय पयलीच्या चालुक्यांचो पराभव केलो. अशे तरेन ताणें राष्ट्रकूट साम्राज्याची बसका घाली. ताच्या काळांत वेरुळ हांगाचें कैलास लेणें खोदलें.कृष्णा उपरांत ताचो पूत दुसरो गोविद गादयेर आयलो पूण ताच्या काळांत सगळी सत्ता ताचो धाकटो भाव ध्रुव हाच्या हातांत आशिल्ली. निमाणें ध्रुवान ताका हारोवन स्वता गादी घेतली. उपरांत ध्रुवान गोविंदाच्या पक्षाचे गंग आनी पल्ल राजांक हारोवन गंग राजपूत्र शिवराम हाका बंदिस्त केलो आनी गंगवाडी खालसा केली. उपरांत ताणें उत्तर भारतांत स्वारी करुन दोआबामेरेन आक्रमण केलें. गुर्जर प्रतिहार नृपती वत्सराज हाका राजपुतान्यांत धांवडावन घाले आनी बंगलचो पालनृपती धर्मपाल हाका दोआबांत हारयलो. तेन्नासावन गंगा आनी यमूना न्हंयांचीं चिन्नां राष्ट्रकूटांच्या ध्वजांचेर दिसूंक लागलीं. ध्रुवाउपरांत तिसरो गोविंद हो गादयेर आयलो. ताणें आपल्या स्तंभ नांवाच्या व्हडल्या भावाचो आनी ताच्या पक्षाच्या आनी बंदातल्यान मुक्त जातकच उलटल्ल्या गंग राजाचो पराभव केलो. गंगाक परतून बंदींत उडयलो. पूण स्तंभाक परतून गंगवाडीचो अधिपती नेमलो. उपरांत ताणें आपल्या बापायप्रमाण उत्तर भारतांत घुरी घालून थंयच्या वत्सराजाचो पूत दुसरो नागभट हाका हारयलो. पालनृपती धर्मपाल आपलो हस्तक कनौजाचो अधिपत चक्रायुध्र हाचेसयत ताका शरण आयलो. उपरांत ताणें हिमालयामेरेन स्वारी केली. परतून नर्मदा देगेचेर येवन ताणें मालक, डाहल (चेदी), ओड्रक (ओरिसा) हे देश जिखून पावसाच्या दिसांनी श्रीभवन (गुजरातांतलें सारमोण) हांगा मुक्काम केलो. थंयच ताका पयलो अमोघवर्ष हो चलो जालो. गोविंद तेउपरांत मयूरखंडीक परतून आयलो. थंय कांय काळ रावन ताणें दक्षिणेंच्या दिग्विजयाची तयारी केली आनी तुंगभद्रेचे देगेर हेलापूर हांगा तळ दिलो. थंयच्या ताणें गंग, पल्लव, पांड्य आनी केरळ देशांचेर घुरयो घालून थंयच्या राजांचो पराभव केलो. तांकां आपलें स्वामित्व आपणावपाक लायलें. ताणें वेंगीच्या पूर्वचालुक्य दुसरो विजयादित्य हाका हारोवन ताचो धाकटो भाव भीम हाका गादयेर बसयलो. अशे तरेन ताणें हिमालयासावन कन्याकुमारीमेरेन आपलें साम्राज्य पातळायलें.
तिसऱ्या गोविंदा उपरांत ताचो पूत पयलो अमोघवर्षा गादयेर आयलो. तेन्ना तो पंदरा- सोळा वर्सांचो आशिल्लो. अमोघवर्षाचे कारकीर्दींत खूब बंडां जालीं. पूर्वचालुक्य विजयांदित्यान आपली गादी परत मेळयली. गंगांनी राष्ट्रकुटांक गंगवाडींतल्यान धांवडावन घाले. गुजरातांत तिसऱ्या गोविंदान स्थापन केल्ले राष्ट्रकूट शाखेनूय स्वातंत्र्य फर्मायलें. हातुंतल्या खूब जाणांक अमोघवर्षान काबूत हाडले. पूण ह्या बंडाळ्यांखातीर ताच्या राज्याक शांतिकाय लाबलीना. अमोघवर्षाच्या काळांत विद्येक खूब उर्बा मेळ्ळी. ताणें स्वता कविराजमार्ग नांवाचो साहित्यशास्त्रीय ग्रंथ कन्नड भाशेंत बरयलो. ताच्या प्रश्रोत्तरमालिका नांवाच्या दुसऱ्या एका ग्रंथावयल्यान तशेंच कोरांतिल्ल्या लेखांच्या उल्लेखांवयल्यान तो मदीं मदीं आपल्या युवराजाचेर कारभार सोंपोवन धर्मीक चिंतनाखातीर मठांत वचून रावतालो अशें दिसता. एक फावट ताणें वशाच्या रोगनिवारणाखातीर आपल्या हाताचें बोट कापून तें कोल्हापूरचे महालक्ष्मीक ओंपिल्ल्याचो उल्लेख लेखांत आसा. ताच्या दरबारांत बऱ्याचशा जैन कवींनी आपले ग्रंथ रचिल्ल्याचे उल्लेख आसात.
पयल्या अमोघवर्षाउपरांत ताचो पूत दुसरो कृष्ण गादयेर आयलो. कृष्णान आपले कारकीर्दिच्या शेवटाक उत्तर अर्काट जिल्ह्यांतल्या बाण नृपती दुसरो विजयार्दित्य प्रभुमेरु हाचो पराभव केलो. हो घुरयेंत ताचो नातू तिसरो इंद्र हाणें पराक्रम गाजयल्लो. कृष्णाक उत्तर भारतांतले माळवो आनी कोठवाड हे प्रांत गुर्जर प्रतीहार पयलो भोज हाका दिवचे पडले. ताचे कारकीर्दींत गुजरातेंतले राष्ट्रकूट शाखेचो अस्त जालो. कृष्णाचो पूत जगतुंग हो ताचे हयातीत मेल्ल्यान ताचे उपरांत ताचो नातू तिसरो इंद्र हो गादयेर आयलो. इंद्राक इ. स. 927 वर्सा मरण आयलें. ते उपरांत ताचो पूत दुसरो अमोघवर्ष हो गादयेर आयलो. पूण एका वर्सांतूच ताका मरण आयिल्लयान ताचो भाव चवथो गोविंद हाका गादी मेळ्ळी. हाच्या काळांत बऱ्याचशा सामंतांनी बंड करुन मान्यखेटाचेर चाल केली. कलचुरी युवराजदेवान आपलो जावंय तिसरो अमोघवर्ष हाचो पक्ष घेवन उत्तरेकडल्यान राष्ट्रकूट प्रदेशाचेर सैन्य धाडलें. त्या सैन्याचें आनी राष्ट्रकटांच्या अचलपूर हांगाच्या सामंताच्या सैन्याचें पयोष्णीचे देगेर व्हड झूज जालें. तातूंत कलचुरी सैन्याक जैत मेळ्ळें. ताणें अमोघवर्षाक फुडें घालून मान्यखेटाचेर चाल केली. दक्षिणेकडल्यान अमोघवर्षाचे साहाय्यक आयिल्लेच. हे धुमश्र्चक्रींत चवथो गोविंद मेलो आनी तिसरो अमोघवर्ष गादयेर आयलो. पूण तेन्ना तो खूब जाण्टो जाल्लो. तशेंच तो शांत वृत्तीचो आशिल्ल्यान ताचो पूत तिसरो कृष्ण होच सगळो राज्यकारभार पळयतालो. तीन वर्सानी बापायच्या मरणाउपरांत तो गादयेर आयलो. तिसरो कृष्ण महापराक्रमी आशिल्लो. ताणें आपलो मेवणो बूतुग हाका गंगवाडीचे गादयेर बसयलो, उत्तरेंत घुरयो घालून कालंजर आनी चित्रकूट हांगा राष्ट्रकूटांचीं ठाणीं वसयलीं. उपरांत दक्षिणेंत परत येवन कांची आनी तंजावर हीं स्थळां काबीज केलीं. फुडें स वर्साउपरांत तक्कोलम हांगा जाल्या खर झुजांत चोल युवराज राजादित्य हाका गंग सामंत बूतुगान जिवो मारलो. उपरांत कृष्णान रामेश्र्वरमेरेन चाल करुन थंय आपलो जयस्तंभ उबारलो. फुडें चोलांनी आपलो कांय प्रदेश जिखून परत घेतलो पूण तांचो तोंडइमंडल (अर्काट, चिंगलपुट आनी वेल्लोर जिल्ह्यांचो ) प्रदेश राश्ट्रकूटांच्या हातांत उरलो. कृष्णान परतून 963 वर्सा उत्तरेंत घुरी घाली आनी माळवा काबीज करुन बुदेलखंडाचेर आक्रमण केलें.
कृष्णाउपरांत ताचो धाकटो भाव खोट्टिग गादयेर आयलो. ताचो कारकीर्दींत माळव्याच्या परमार सीयकान मान्यखेटाचेर इ. स. 972 वर्सा घुरी घालून तें नगर लुटलें. उपरांत खोट्टिगाचो पुतण्यो दुसरो कर्क गादयेर आयलो पूण तो व्यसनी आशिल्ल्यान राज्यांत बेबंदशाय माजली. हाका लागून बेळगांव जिल्ह्यांतल्या तरदवाडी हांगा राज्य करपी राष्ट्रकूटांचो मांडलिक तैलप हाणें हाचो फायदो घेतलो आनी 973 वर्सा घुरी घालून कर्काचो पराभव केलो आनी मान्यखेट काबीज केलें.
द्राक्षां
वर्ग:देवनागरी पानां
आंतोनियो जे. डीसोजा
आंतोनियो जे.डीसोजा हो एक तियात्रीस्त.
जल्म
ताचो जल्म 28 मार्च 1936 ह्या वर्सा जालो.
वावर
प्रियालवाडो कांसावली ह्या गांवचो 74 वर्सांचो तियात्राचो कलाकार चड बरीं आनी शिकवणेन भरिल्लीं त्रियो म्हणपाकखूब फामाद जालो.`त्रियो किंग’म्हूण तियात्र माचयेर सगळ्यां परस बरें पद्दतीन आनी अर्थान त्रियोज खूब तियात्रांनी ताणें गायल्यात. ह्या तियात्रिस्तान सगळया वाठांनी सुमार दोन हजारां वयर तियात्रांत कातारां गायल्यांत. जीं कातारां ताणें माचयेर गायिल्लीं तीं जावून आसा -`तिगूय तोसले’,`ओरकाचे पांच मिसतेर’आनी `वावराडी’. ताचें दुसरें दोन तियात्रांचे वागडी कोन्सेपशन आनी नेलसन. ` कोन्सेपशन –नेलसन –ऍन्थनी`हांच्या पंगडांत दर तीन त्रियो मदलें दोन त्रियो तयार करपाची जबाबदारी ताचेर आशिल्ली. मोगाचो इरमांव हया तियात्रांत 1954 हया वर्सा ऍन्थनीन पयलेच फावट कोंकणी माचयेर ताणें आपलें पावल दवरलें. तेन्ना सावन ऍन्थनी खूब तियात्रांनी भाग घेत रावलो. ऍन्थनीन खुबश्या तियात्रांनी अभिनय केला खास करून ताणें खलनायकाचो अभिनयचड प्रमाणांत केल्या. ऍन्थनी त्रियो चडशे चालू विशयांचेर आसताले. लोक तांच्या त्रियोची इतली तोखणाय करताले म्हूण तांच्या त्रियोची सदांच आनीक मागणीं आसताली. ताणें आपलो आवाज तीन ऑल्बमाक दिला. तांचीं नांवां हीं`जीव’,`आमी’,‘जाल्यात म्हातारे’,`पुर्तुगेज गोंयकार’. `तिगूय तोसले’हो तियात्र ताणें बरयला. ताणें ‘ तो बावटो धर्माचो’हो तियात्र दिग्दर्शक केला. ताणें जायत्या तियात्रांनी अभिनय केला. त्या भायर ताचे जायतेतियात्र म्हळ्यार `डिवोस’,`दोया’,‘भोगणार’,`मोगाचो आंवडो’,`भुरगीं आनी भांगार’,`पुर्तुगेज कोलवोंत’आनी `काटयांतलें फूल’ हया तियात्रांनी भाग घेतला.
पु्रस्कार
गोंय राज्य सांस्कृतीक पुरस्कार तांकां गोंय सरकारा कडल्यान फावो जाला.
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist वर्ग:देवनागरी पानां
Dharwad
Dharvadd kornattok rajeantlea dharvadd jilheachem ani talukeachem mukhel tholl. Hublliche vaivyek sumar 20 kimi. Ontracher ani bellgamvochem agneyek sumar 76 kimi. Ontracher hem xar voslam. Punnem-bengllur hea raxttri-i mohamargauyolem ani relvemargauyolem ek mukhel sthanok. Proxasoki-i, xikxonnik, somskritik ani udeogik kendr mhonnun hea xarachi namna asa. Hangachem somxitoxnn vatauronn, umedichem vatauronn ani bhomvtonnocho pachveochar dongul'leo hankam lagun tachi tulla mohabollexvorakodden korop zata. Adlea kallant hea xarabhomvotonni tottbondi ani panch provexodaram axil'lim. Dekhun kaim togoneanchea motan dharvadd ho xobd dvar ani vatt hea don xobdanchem opbhronxorup asunk zai. Dharravo hea vizoinogorchea eka odhikarean 1403 to hanga kil'lo bandil'lo. Tachea namvauyleanoch hea xarak dharvadd hem namv poddlem oxem kaim togone mantat.
Xarache char mukhel bhag
Dharvadd xarache char mukhel bhag poddttat.
Kil'leache udentek mukhel xar patllil'lem asun dharvadd nogropalika (1856) hi pornni sthanik svorajy somstha. 1961 to dharvadd ani huboilli hea don zumvllea xaranchi mellun ek mohanogoropalika sthapon zali. Dekhun sogllim upnogoram ani noveo vosnnuko dharvadd xarachoch bhag somzotat.
Itihas
dharvaddocho purvil'lo itihas choddso mellna. Punn baravea xotmanasaun hea xarache ul'lekh mellttat. Sovo vikromadity hachea1117 chea koril'lea lekhant bhaskorodevo namvachea odhikareachea okhtearint ho vatthar axil'lo oso ul'lekh melltta. Teach kallantlea hombol hangachea korivo lekhant dharvaddoche ul'lekh asat. Oli adiloxahan 1573 to dharvadd xaracher zoit melloilem. Fuddem 1674 to xivaji moharazan tem aplea tabeant ghemeren tacher vizapurocho xek choltalo. 1685t tem morattheankoddlean muojhzhom' hea ourongojhebachea putan ghetlem. Fuddem 1753 meren hem xar muslomananche sot'tekhala axil'lem. Fuddem moratthe, hoidor, ttipu adimni odim'modim fuddem moratthe, hoidor, ttipu adimni odim'modim xotmanant tem brittixamni ghetlem. Bharot svotontr zatkoch hem xar kaim kall mumboi rajeant axil'lem. Fuddem 1960 uprant tacho kornattok rajeant aspavo kelo.
Fornichor, katddecheo vostu, fovo, tandull, nolle, viddeo, hatmagauyolem kapodd hanchea veparakhatir hea xarachim namna asa. Hanga nobhovanni kendr ani zaite loghuudeog asat. Dharvadd hem vidyechem ek mukhel kendr. Hanga zaiteo pornneo toxench noveo xikxonnik somstha asat. Kornattok videapitth (1949) eke dongul'lecher asa. Pornnea somsthamni kornattok mhavidealoi, xetki mhavidealoi, borsttol videaloi, xri zogdoguru xonkrachary somskrit patthxalla, kornattok videavrdhok songh, kornattok histtorika sosaitti, xri murughomotth hea pornnea somsthanchi namna asa. Kornattok histtorika sosaitti purabhilekhovidea hea vixeachem proxikxonn divpi ek videaloi hanga asa. Oxem xikxonn divpi bhartantolim hi eksuri xikxonnosomstha. Kornattok videapitthantoli 'kon'nodd risrch insttittyutt' hi halinchea kallantoli ek somstha asun, he somstheutin prachyovidea vixeantolem zaitea korivo lekhanchem vachon, sonxodhon, sonklon ani sompadon zata. He somsthechem ek purat'ttvi-i songrohaloi asun tatunt korivo lekh, pragoitihasik ovxex ani murti dourleat.
Hea xarant hindu, virxoiv, musloman, parxi, zoin, kristamv adi dhormanche lok rautat. Toxench dor eka dhormachim deullam-i hanga asat. Tatunt durgadevi, dot'tatroi, lokxminarainn, honuman, venkttex hea hindu deullanchi; zum'ma, modni, malapura, barimam' hea moxidinchi ani brittix kallant bandil'li el sextts, dho besel mixon, dho romon kethlik chorch adinchi namna asa.Vixramodhama lagosl'lo xonkustombh (ebelisk) kit'turchea zhuzant moronn ayil'lea odhikareache yadik bandla. Hanga axil'lea pornnea kil'leachi-i borich namna asa. Tebhair brittix kallantleo sorkari imaroti, monoro, sorkari rugnnaloyam ani her karealoyancheo imaroti polloupa sarkeo asat.
Polleiat
Dharwad
वर्ग:Indie-cheo Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Lipiantor korpachim panam वर्ग:Romi panam
वनस्पत आनी मोनजात
thumbnail|विंचू
वनस्पत आनी मोनजात
देशांतल्या दोंगराळ वाठारांत आनी न्हंयांच्या देगांनी तेचपरी दर्यावेळेवयल्या रेबकोंडांत व्हड प्रमाणांत वनस्पत दिश्टी पडटा. कांटयाळी वनस्पत हांगा व्हड प्रमाणांत दिश्टी पडटा. खाजूर, सीताफळ आनी युफेर्बिया हीं फळझाडां हांगा जातात. हांगा मेळपी ६०० तरांच्या झाडांमदीं आल्पायन रोज, तेरडा, तुळस, एल्डर, जुडास हांचो मुखेलपणान आस्पाव जाता. दोंगराळ वाठारांत बबून, कुरंग, बिबटो आनी सोंसो ही मोनजात जाल्यार विंचू आनी मिलिपॅड हे कीड-जीव देशाच्या साबार वाठारांनी मेळटात. हांगा सोरपांचें प्रमाण खूब उणें. ससाणें,गीद,डोमकावळे,कीर,हनीसकर,बीव्हर,फिंच हीं सवणीं हांगा चड प्रमाणांत आसात.कीड, मूय सारकिल्या वर्गांत मोडपी २७,००० जीव हांगा मेळटात.
thumbnail|सीताफळ thumbnail|खाजूर thumbnail|कीर
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
कणकिरें
कणकिरें (६२६८४१)
कणकिरें हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या सत्तरी तालुक्यातील ८०३.४९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १०१ कुटुंबाचे व पुराय ३९७ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार VALPOI १० किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा २०५ दादले आनीक १९२ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ३ आसून अनुसूचित जमातीचे २७२ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६८४१ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक शाळा (GULELI) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (GULELI) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (GULELI) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (VALPOI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PENHA-DE-FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (ONDA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (VALPOI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (BICHOLIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध ना. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.