cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
विध्याधर गोखले
वळख
ताचो बापूय संभाजीराव गोखले हो मध्यप्रदेशांतल्या काँग्रेस प्रशासनात मंत्री आशिल्लो. एक विध्यार्थीप्रिय शिक्षक म्हणून तांची वळख आसली. ते उपरांत विध्याधर गोखले हाणी दैनिक लोकसत्तात बरीच वर्सा पत्रकारिता केली. ते उपरांत पांच वर्सा तांणी संपादक म्हणून काम पळयलें. पत्रकारिता करीत आसताना वृत्तपत्रा बरोबरच तांची लेखणी नाट्यलेखन करपाक लागली. संगीत नाटकांच्या परंपरा तांणी फुडें चलयली.
वावर
गोखले हांणी एकूण 18 नाटकां बरयलीं. ते पैकीं कांय इतिहासीक, पौराणीक तर सामाजीक विशयांचेर आधारीत आसता.तांची संगीत नाटकां तर लोकप्रिय जालींच ते भायर तांतूतलीं पदां लेगीत आयज मेरेन लोकांच्या वठार आसात. सुवर्णतुला, पंडितराज जगन्नाथ, मंदारमाला, जावयाचे बंड, चमकला ध्रुवाचा तारा, जयजय गौरीशंकर हीं संगीत नाटकां लोकप्रिय जालींच पूण साक्षीदार, अमृत झाले जहराचे, मदनाची मंजिरी, स्वरसम्राज्ञी ही तांची पाश्चात्य कृतीचेर आधारीत आसलेली संगीत नाटकांय खूब्ब गजाली.
मरण
26 सप्टेंबर 1996 ह्या दिसा तांकां मरण आयलें.
वर्ग:देवनागरी पानां
उपळसार
उपळसार
उपळसार वनस्पत ही एक वेल. पावसाच्या दिसांनी ही बेल किल्लून येता. हे वेलीक बारीक पानां
हाचें मूळ आनी आंग तांबश्या रंगाचें आसतात. मुळाक बरो वास येता.
प्रकार:
धवी आनी काळीं [cryptolepsis buchanana] अशें उपळसारीचे दोन प्रकार पळोवक मेळटा.
काळे उपळसारीचीं पानां जांबळीच्या पानां भशेन आसतात. आनी मूळ काळया रंगाचें आसता.
उपळसारीचें मूळ घरगुती वखद म्हूण वापरतात.
उपळसारीचे उपेग :
कुडितलो पित्तदोश इबाडून खोकली मारीत वा धांप लागत, तशेंच खोकली मारुंक हड्डयांत दुखत
जाल्यार उपळसारीचो चूर्ण तुपावांगडा पोटांत घेवचो. ताचे वयल्यान गरम उदक पिवचें. तोंडाची
चव इबाडप, भूक उणांवप अशा लक्षणां वेळार उपळसारीचो चूर्ण गरम उदका वांगडा घेवचो
पातळ परसाकडेन जायत वा संडासा वाटेतल्यान रगत पडत जाल्यार वयले वखद उपेगी पडटा.
कुडीतले रगत इबाडून कातिचे विकार जायत वा कातीक सूज येवप, कांत खरखररीत जावप,
कातिचो रंग इबाडत वा घाम येयत जाल्यार उपळसारीचो चूर्ण पोटांत घेवचो. अशें केल्यार कुडितले
रगत शुद्ध जांवन कातिचे विकार बरे जावपक मद्त जाता.
उपळसारी चूर्णाचे फायदे:
सांध्यांक सूज येवप, सांधे दुखप(आमवात) अशा लक्षणां वेळार उपळसारीचो। चूर्ण पोटांत घेवचो
उदकांत घालून शिजोवची आनी तें उदक पिवपाक दिवचे. आंगाक हाता पायांक जळजळ पडल्यार
उपळसारीचो चूर्ण दूदावांगडा पोटात घेवचो. तकली दुखल्यार उपळसारीचो मुळांचो लेप कपलार लावचो.
दोळे आयल्यार ताज्या मुळांचो रोस काडून तो गाळून दोळ्याचेर घालचो. तशेच घावो जाल्यार उपळसारीचो
लेप घाव्यार घालचो. गांवगिरे वाठारांत ही वनस्पत सहजतायेन मेळटा.'सारिवा चूर्ण ' ह्या नांवान हे वनस्पतीचो
चूर्ण बाजारांत मेळटा.
वर्ग:देवनागरी पानां
Banastarim-cho São Tiagocho kil’lo
Bharotantlo Banastarimcho São Tiago kil’lo, zaka St. James Banastarim vo Benastari mohal mhonn vollkhotat, to  Boraborichea:  15.4912217°N 73.9565688°Eo Cumbarjua kalveachea uzvea dhodder , adlea Goenchea udent- Ut’tor Goenchea  jilleant Bharotachea ostompt doreadeger asa.
Itihas[sudar]
Thollavea rajkorteamni bandlolo, hea kil’leacho  tabo Purtugez Bharotachea Rajiodhikari Afonso de Albuquerque hannem 2 Abril 1512 ghetlo. Purtugez soinan rabito kelolea kil’leak Fortaleza de São Tiago (St James hacho kil’lo) nanv divpant ailem..
1512 vorsa, Albuquerque Goeam naslo mhonn zanna zavn, tornattea Bijapuchea Sultanachea  montrean, Fulad Khan hachea fuddariponna khal ek fouz Goeant dhaddli zaka  Purtugez Pulatecao mhonnttalet. Hea senapotin hea Goenchea zunveancher ghuri ghatli, ani apnnank  Benastarimchea kil’leant sthaplo. .Kil’leak Albuquerquechea eka foujen tachea Cochin savn Goeam portonneant, uprant porot ghetlo..
Otthravea xekddeant, Portugalachea Jose I, hachea  Governor ani Captain-General of the State of India (Estado da India) suchovnnent, Marquis of Pombal hannem mhollem: "Hea S.Thiago kil’leant solla  [tof] kuddke asat, ani ek tantuntlo eka vegllea akaracho asa. Ani hea tofkhaneachea tukddea vixim,  Secretary General of the State of India (Estado da India), Cláudio Lagrange Monteiro de Barbuda hannem ekunisvea xekddeant, mhollem:
Albuquerque hannem Benasterim (Banastarim) Ghollachi dokhol ghetli, jen’na Purtugezam adleamni to kil’lo bandlolo, zo ek  "Goeank chavi zavn aslo".
Bhaileo zullovnneo[sudar]
वर्ग:Romi panam
जोसीन्हो सौजा
जोसीन्हो सौजा
ज्ल्म
जोसीन्हो सौजा हांचो जल्म गोंयच्या जायनो वेलॅम ह्या गांवांत जालो. ताच्या बापायचें नांव कायतानो पियेदादसौजा आनी आवयचें नांव लुईजीना फिलोमेना लुईस.ताचो जल्म 15 जुलाय 1941 ह्या दिसा जालो.
वावर
जोसीन्हो जेन्ना तेरा वर्सांचो आशिल्लो तेन्ना ताणें आपल्या बापाय वांगडा क्लेरीनेट वाजोवपाकसुरवात केली. 1965 ह्या वर्सा ताणें आपले बॅन्ड चालू केलें.ताचें नांव ताणे A.V.C. POPS दवरलें. तो 1966 ते 1970 मेरेन तोळेकांटो वेल्म ह्या गांवच्यासेण्ट रॉक्स माध्यामीक शाळेत संगीत शिकयलें. संगिताच्या क्षेत्रांत व्हड गिन्यान आशील्लो जोसीन्हो सोझा हो एक संगीतकार.
ताणें कोंकणी संगीतान आनी गितान आदार खूब नमुल्य आसा. ताणीं सुमार 3000 तियात्रांनी पुराय भारतांत तशेंच गल्फ देशांत आनी लंडनांत संगीत वाजयलां. ताणीं तियात्रांनी दोळ्यां मुखार संगीत {live music} तशे बेगरावंड संगीत दिवपाक सुरवात केली. कांय तियात्रांनी ताणीं दिल्ल्या बेगरावंड संगीताचीं नांवां अशीं आसात :‘पातोक’,’घातकी भोयण’,’सुकूरीना’,’दुडू जिणेंत’’सोवसारांत आसताना दाय्त’ आनी ’ओस्तुरी’. ताणीं सुमार 230 ओडियो कॅसेटी काडल्यो.
जोसीन्होन तीन तियात्र बरयल्यात :‘मांय पायचे दुखीक लागोन’, ‘आंगोवणेचो पूत’,’तोड्डोकी पाय’.
पुरस्कार
2005 ह्या वर्सा जोसीन्हो हांकां स्टार ओफ द मन्त म्हूण वेंचून काडिल्लो. तांकां कोंकणी तियात्रांतलीं गितां आनी संगिताक लागून जायते पुरस्कार फावो जाल्यात. तांचे कांय पुरस्कार अशे आसात : तांकां 1996 ह्या वर्सा गुलाब पुरस्कार फावो जालो. 2002 ह्या वर्सा कुवेट ह्या देशात तांकां कल्चर ओवरसीज बेस्ट संगीत हो पुरस्कार फावो जालो. 2003 ह्या वर्सा ‘रॅटर’ह्या तियात्राक पयलो ईनाम फावो जालो. 2008 ह्या वर्सा तांकां प्रेस्टीज्यस गोवा स्टेट कलचरल पुरस्कार फावो जाल्लो. आनी 2009 ह्या वर्सा तांकां डॉ. जेक सिक्वेरा पुरस्कार फावो जाला.
कामरखण
कामरखण
कामरखण हे दक्षिण गोंय जिल्ह्यातल्या सांगें तालुक्यातलो ७९७ हेक्टर क्षेत्राचो गांव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १७३ कुटुंबाचे व पुराय ७९३ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार कुडचड्या-काकोडा १६ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ३९५ दादले आनीक ३९८ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ५५३ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६९८२ आसा.
शिक्षणीक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा कोडली ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत २ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा शिरोडा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा शिरोडा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा शिरोडा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय बांदोडा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय शिरोडा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय बांबोळे १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  मडगांव १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक कुडचड्या-काकोडा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा बांदोडा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र मडगांव  १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा क्वेला १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण आसा. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण आसा. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळण-वळण आनी येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३७०३ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शासकीय बस सेवा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कच्चो रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
भलायकी, पोषण आहार आनी मनरिजवण सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वीज
२० वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २० वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २० वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २० वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २० वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २० वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २० वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २० वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
कामरखंड ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
कामरखंड ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): COCONUTS,BANANA,CASHEW NUTS
यसीजा मंलिक महंमद
प्रभाव जायसी मंलिक महंमद म्हळ्यार पह्मावत ह्या नामनोच्या हिंदी काव्याची रचना करपी एक सूफी संतकवी.जायसी ह्या ताच्या आडनावावेल्यान तो उत्तर प्रदेशांतल्यान रायबतरेली जिल्ह्यातल्या जायस वाठारांत रावपी आसूंक जाय, अशों म्हण्टात. मलिक हे ताचे उपाधीवेल्यान ताचे पूर्वज इराणांतल्यान भारतांत आयले आसूंक जाय, अशें एक मत प्रचलित आसा. ताचे जिणेविशीं निश्र्चत म्हायती मेळना. ताच्या बापायचें नांव आसल्लो आनी तो शेतकाम करतालो.
साहित्य मळार वावर
शेख महउद्दीन हो जायसीचे गुरू आशिल्लो. सातव्या वर्सा जायसी,देवी य़ेवन एका दोव्यान कुड्डो आनी एका कानान भेड्ड जालो.ताचें मुखामळूय विद्रूप जालें. तो एका पांयान लंगडोय आशिल्लो. तो लखनौ जिल्ह्यांतल्या अमेठी राज्यात फकरी जावन रावतालो आनी मंगरा नांवाच्या दाट रांनांत रावन आपली साधना करतालो. ह्या रानातूच एका शिकार्यामची गूळी  लागून ताका मरण आयलें,अशें म्हण्टात. जायसीन बरयल्ले ग्रंथ अशेच.पह्मावत,अखरावट, आखिरी कलाम, महरी बाईसी, (चिञरेखा) आनी मोस्तीनामा (मसालनामा). हेभायर आनीकूय बरीच रचना ताणें केल्या, अशें म्हण्टात., पूण ती आयज तरी मेळना. पह्मावत ह्या खंडकाव्याक लागून जायसीक अज्रंवत रूपकाचो घाट दिवपाचोय ताणें यत्न केला. ह्या काव्याचेर कीर्त मेळ्ळी. ह्या काव्याचो रचनाकाल हिजरी 947 (सुमार 1540) आसतलो, अशें मानतात. चितोडचो राजा रतनसेन आनी सिंहलव्दीपची राजकन्या पह्मिनी हांचे प्रणयकथेचेर हें काव्य आदारिल्लें आसा. पह्मिनीची इत्सा धरून अलाउघीनान चितोडचेर घाल्ली घुरी आनी पह्मिनीची केल्लो जोहार, ह्या इतिहासीक घङणुको ह्या काव्यांत आदार म्हूण घेतल्यात. जायसीन आपले प्रतिभाशत्क्तीटच्या बळग्यार हे कथेक एक सोबीत रूप हाडलां.ह्या सगळया काव्याक आध्यात्मिक सूफी सिध्दांत आनी भारतीय तत्वगिन्यानांतल्या अव्दैत मताचो पडला.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
पोंगरो
पोंगरो
वखदी उपेग
पोंग-याची साल आनी पानांचो वापर घरगुती वखदां खातीर करपाक मेळटा. पोटाच्या कागाळींचेर हाचो बरोच उपेग जाता. कांय कारणांक लागून तोंडाची रुच इबाडल्यार तशेंच भूक कमी लागल्यार, पोटांत दुखता जाल्यार वा दंतांचो त्रास आसल्यार पानांचो रोस काडून पोटांत घेतल्यार वयल्या दुयेंसांनी गूण मेळटा. रगत शुध्द करप हो पोंगा-याचो आनीक एक म्हत्वाचो गूणधर्म. हाका लागून रगत इबाडून जावंपी कांय दुयेंसां वेळार हाच्या पानांच्या रोसाचो उपेग करचो. हड्ड्यांत कफ भरुन खोंकली येता आसत जाल्यार पोंग-याच्या पानांचो रोस म्होंवा वांगडा पोटांत घेवचो.
तशेंच हो रोस घेतल्यार मुतपाक सळसळीत जाता. हाका लागून मुतपा वेळार कोणाकय त्रास जाता आसत जाल्यार ह्या रोसाचो उपेग करचो. मल्लूक मारुन येवपा सारकें दुयेंस वा जाकां न्हीद पडना अशा दुयेंतींनी हो रोस पोटांत घेवचो. कांय वेळार बायलांक म्हयन्याचे पाळयेवेळार त्रास जाता तेन्ना ह्या पानांच्या रोसाचो तांणी उपेग करचो. कानफोडी वेळार पोंग-याच्या पानांचो रोस काडून तो गाळचो आनी दोन दोन थेंबे कानांत घालचे. साध्यांनी सूज येवन दुखत जाल्यार तशेंच घावो जावन ताचे भोंवतणी सुज आयल्यार पानां वांटून केल्लो लेप त्या जाग्यार लावचो. दोळे येवन सूज आयल्यार दोळ्यां भोंवतणी हो लेप लावचो. आपल्या वाठारांत पोंग-याचें झाड पळोवन दवरचें आनी गरजेच्या वेळार ताचो वखदी उपेग करचो.
वर्ग:देवनागरी पानां
राशी
राशी क्रंतिवृत्ताचे जे समसमान बारा भाग कल्पिले आसात तांकां राशी अशें म्हणटात. क्रांतिवृत्ताचे वट्ट 360 अंश आशिल्ल्यान दर एके राशीचे 30- 30 अंश जातात. हे विभाग गणिताचे सोयीखातीर आसात. म्हणून तांकां विभागात्मक राशी अशें म्हणटात. विभागात्माक राशी म्हळ्यार क्रांतिवृत्त मेजपाची मेजपट्टी आसा. सुर्यमार्गावयले हे 30 अंशावयले टप्पे लक्षांत दवरपाखातीर त्या मार्गावयल्यो कांय ठळक तारखो प्रत्योक विभागांत आकृतिबद्द करुन, तांच्यो बारा आकृत्यो कल्पिल्यात. तांकां तारात्मक राशी अशें म्हणटात. ह्या तारात्मक राशींचीं नांवां अशीं : 1) मेष 2) वृषभ 3) मिथून 4) कर्क 5) सिंह 6) कन्या 7) तूळ 8) वृश्चिक 9) धनु 10) मकर 11) कुंभ आनी 12)मीन.
तारात्मक राशींची गणना अश्र्विन्यादी नक्षत्रांक धरुन चार चरण म्हळ्यार चार भाग केल्ले आसात. ताकालागून णव चरणांची सव्वादोन मक्षत्रांची मेळून एक रास तयार जाता. हें कोश्टक फुडें दिल्या प्रमाण आसा :-
1) अश्र्विन, भरणी आनी कृत्तिकांचो पयलो चरण – मेष
2) कृत्तिकांचे तीन चरण, रोहिणी आनी मृगाचे पयलो दोन चरण- वृषभ
3) मृगाचे फुडले दोन चरण, आर्द्रा आनी पुनर्वसूच पयले तीन चरण – मिथून.
4) पुनर्वसूचो चवथो चरण, पुष्य आनी आश्र्लेषा – कर्क.
5) मघा, पुर्वा आनी उत्तरेचो पयलो चरण – सिंह.
6) उत्तरेचे फुडले तीन चरण, हस्त आनी चित्रेचे पयले दोन चरण – कन्या.
7) चित्रेचे फुडले दोन चरण, स्वाती आनी विशाखाचे पयले तीन चरण – तूळ
8) विशाखाचो चवथो चरण, अनुराधा आनी ज्येष्ठा – वृश्र्चिक. 9) मूळ, पूर्वाषाढा आनी उत्तराषाढाचो पयलो चरण – धनू.
10) उत्तराषाढाचे फुडले तीन चरण, श्रवण आनी धनिष्ठेचे पयले दोन चरण – मकर.
12) पुर्वा भाद्रपदेचो चवथो चरण, उत्तर भाद्रपदा आनी रेवती – मीन.
फलज्योतिशांत राशी, नक्षत्रां आनी गीरे हांच्या संयोगान फळादेश सांगील्लो आसता. राशीचें फळ तिच्या स्वामीवयल्यानूय विचारांत घेतात. रास आनी तिचो स्वामी हांचो क्रम असो आसा : 1) मेष – मंगळ 2) वृषभ – शुक्र 3) मिथुन – बुध 4) कर्क – चंद्र 5) सिंह – रवी 6) कन्या – बुध 7) तूळ – शुक्र 8) वृश्र्चिक – मंगळ 9) धनू – गुरु 10) मकर – शनी 11) कुंभ – शनी आनी 12) मीन – गुरु.
चर ह्यो राशी जल्म लग्नकुंडलींतल्या ज्या जाग्यार येतात, त्या जाग्यांचे आनी राशींचें मेळून फळ विचारांत घेत गीरे आपले राशींत, इश्टाचे राशींत आनी वयले राशींत बरें फळ दितात आनी सकयल राशींत आनी दुस्मान राशींक वायट फळ दितात. पंचांगांत चंद्र आनी सूर्य हांच्यो राशी दिल्ल्यो आसात. पंचांगांतल्या निमाण्या खांब्यांत ज्या राशींचीं नांवां दिल्लीं आसतात तीं चंद्रचें राशीभ्रमण सांगपी आसतात. ह्या खरीज पंचांगांत ‘मेषेडर्क:’, ‘वृषभेडर्क:’ अशें एखाद्रे तिथीच्या कोश्टकाभायर बरयल्ल् आसात. त्यो सौर राशी आसतात. ‘मेषेडर्क:’ म्हळ्यार सूर्यान मेष राशींत प्रवेश केलो असो ताचो अर्थ. एका वर्साक सीर्य बारा राशींतल्यान भोंवडी करता.भारतीय वेदांगांतलें ज्योतिश 27 नक्षत्रांचेर आदारिल्लें आसा. महाभारतांत लेगीत राशींचो उल्लेख येनासतना नक्षत्रांचोच उल्लेख येता. बौध्द त्रिपिटकांतूय राशींचो उल्लेख नासून नक्षत्रांचोच उल्लेख मेळटा. बौध्दांचे चडशे ग्रंथ बुध्दाच्या निर्वाणाउपरांत (475) आनी अशोकाच्या काळामेरेन तयार जाले. तेन्ना भारतीय ज्योतीशांत राशींचो उल्लेख अशोक उपरांत जालो जांवये. राशींचीं कल्पना भारतीय ज्योतिशांनी ग्रीक ज्योतिशांकडल्यान घेतल्या अशें विद्वानांचें मत आसा.
पंचांगांतल्यो सायन राशी दवरी नासताना निरयणच राशी वापरतात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Dha Ankvarincho Vopar
Voparincho hetu
Tednam xisamnim lagim sorun Taka vicharlem: “Voparimnim tanchê kodde kiteak uloitai?” Tannem portipall kelo: “Kiteak Sorginchea Rajeache gutt vollkhunchem dennem tumkam dil’lem asa; tankam herank na. Asa tankam Dev anink-ui ditolo ani tanchem map bhoron òt’tolem; punn na tankam, asa tem porian tanchê koddlem Dev kaddun ghetolo. Dekhun Hanv voparimnim tanchê kodde uloitam, kiteak polleun-ui tankam disona, ani aikun-ui tankam aikona ani somzo-i na.
Izaiasan oxem adinch sanglolem tem tanchê sovem pallon ieta:
Dha Ankvarincho Vopar
Povitr Pustok ː Matev 25 ː 1-13
1 "Dha ankvari apleô divliô gheun novreak ievkar diunk bhair sorleô: tankam zalem toxem Sorginchea Rajeant zatolem. 2 Tanchê modleô panch pisatt ani panch xanneô asleô. 3 Panch pisatt ankvarimnim divliô ghetleô, punn apnnam borabôr tel ghetlem na; 4 xanneamnim divliam borabôr aplea xinsliamnim tel-ui vhelem. 5 Novreak uxir zalo ani teô soglleô jemeunk lagleô ani nhidleô. 6 Punn modianir oso avaz zalo: Ho polle novro! Taka svagôt diunk bhair sorat. 7 Tednam teô soglleô ankvari zageô zaleô ani apleô divliô toiar korunk lagleô. 8 Pisattamnim xanneank mhollem: Tumchem ilem tel amkam diat, amcheô divliô palovtat. 9 Punn xanneamnim oxi zap dili: Tumkam ani amkam tem bilkul pavchem na. Viktoleager vochat ani tumkam gheiat: hench odik borem. 10 Teô tel viktem gheunk vetat mhonnosôr novro pavlo; toiar asleô teô ankvari tachê borabôr lognachea vosreant bhitôr geleô ani dar bond kelem. 11 Xekim dusreô ankvari pavleô ani mhonnunk lagleô: Saiba, Saiba, amkam dar ugôdd! 12 Punn tannem zap dili: Hanv tumkam khoreponnim sangtam, hanv tumkam vollkhona. 13 Mhonnttôch zagrut ravat, kiteak dis, nhoi mhonn ghoddi, tumi nokllot."
“Voparimnim uloitolom, sonvsar rochloleak gupit asloleô vostu ukteô kortolom”, hem provadiachem utor oxem khorem zalem. (Matev 13:35)
वपारिंचो हेतू
इजाय्ासान अशें आदिंच सांगललें तें तांचê सवें पाळन येता:
‘आयकून-आयकून तुंकां कांय, संजचें ना; पळेवन-पळेवन तुंकां कांय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दळे धांपलले आसात; ना तोर दळ्यांनीं तांकां दिसुंक लाग्तलें, कानांनीं तांकां सार्कें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां संजतलें, आनी, तीं म्हजê-शीं पर्तून येवन, हांव तांकां बरीं करीन .'
धा आंकवारिंचो वपार
पवित्र पुसतक ː मातेव २५ ː १-१३
१ "धा आंकवारी आपलेो दिवलीो घेवन नवऱ्याक येवकार दीवंक भायर सरलेो: तांकां जालें तशें सर्गिंच्या राज्यांत जातलें. २ तांचê मदलेो पांच पिसाट आनी पांच शाणेो आसलेो. ३ पांच पिसाट आंकवारिंनीं दिवलीो घेतलेो, पूण आपणां बराबोर तेल घेतलें ना; ४ शाण्यांनीं दिवलियां बराबोर आपल्या शिन्सलियांनीं तेल-ऊय व्हेलें. ५ नवऱ्याक उशीर जालो आनी तेो सगळेो जेमेवंक लागलेो आनी न्हिदलेो. ६ पूण मदियानीर असो आवाज जालो: हो पळे नवरो! ताका स्वागोत दीवंक भायर सरात. ७ तेदनां तेो सगळेो आंकवारी जागेो जालेो आनी आपलेो दिवलीो तय्यार करुंक लागलेो. ८ पिसाटांनीं शाण्यांक म्हळें: तुंचें इलें तेल आंकां दियात, आंचेो दिवलीो पालवतात. ९ पूण शाण्यांनीं अशी जाप दिली: तुंकां आनी आंकां तें बिल्कूल पावचें ना. विक्तल्यागेर वचात आनी तुंकां घेइयात: हेंच अदीक बरें. १० तेो तेल विक्तें घेवंक वेतात म्हणसोर नवरो पावलो; तय्यार आसलेो तेो आंकवारी ताचê बराबोर लग्नाच्या वसऱ्यांत भितोर गेलेो आनी दार बंद केलें. ११ शेकीं दुस्रेो आंकवारी पावलेो आनी म्हणुंक लागलेो: सायबा, सायबा, आंकां दार उगोड! १२ पूण ताणें जाप दिली: हांव तुंकां खरेपणीं सांग्तां, हांव तुंकां वळखना. १३ म्हणटोच जाग्रूत रावात, कित्याक दीस, न्हय म्हण घडी, तुमी नकळत."
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Jezucheo Vopareo वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
Mika achem Pustok
Mika achem Pustok
Book of Micah
Provadi Mika ek Judev ani to Hebronache ostomtek aslolea Moreshet hea kheddea ganvant ravtalo. Ahaz ani Hezekiah ea razam khal tannem aplem muinarponn choloilem. Mhonnge, Samiariechem nisontton zaunche poilim ani nisontton zalear uprant (721). Tachem muniarponn Sennakeriban veddho ghali porian (701) chol’lem. Zoxem Amos Provadian, raxttracher odruxtt ietolem mhonn bhakit kelolem tech toren, Judachea raxttrakui ghoddtolem mhonn Mika provadian bhakit kelem. Ani hea odruxttachem karannui tench aslem “ lokancher onit kortat, zulum’ kortat tankam Dev khast laitoloch. Dev aplea lokanchi nit korun, tankam khast lavun ietolo (1/3-4); Samariecho bhosm zatolo (1/6-7); Mika jieta thoinchea-I xarancho bhosm zatolo (1/8-15) ani Jerusaleachem-I nisontton zatolem (3/12).
Punn ho provadi bhorvanso naslolo nhoim (7/7). To Amos provadiachi xikovnn odik iskuttaun sangta ani Efrata raza zolmotolo mhonn bhakit korta. Ho raza Sorvesporacho hind sonsnnikaien choloitolo (5/1-5).
Mikacho probhav choddot gelo; Jeremiasachea kallantle taka vollkhotale ani Jerusalea vixim, tachea eka bhakitacho upeog kelolo (polle, Jer. 16/18). Novea Korarantui, Messiasacho zolm Bethlehem-Efrathak zatolo mhonn Mikachea bhakitacho upeog kela (polle Mt. 2/6; Ju. 7/42).
Polleiat
Book_of_Micah
Books_of_the_Bible
Bible
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Adlea Korarachim Pustokam (Old Testament Books) वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
मंगेश पाडगांवकर
मंगेश केशव पाडगांवकर
जल्म
हांचो जल्म दि.10 मार्च 1929 या दिसा वेंगुर्ल्यां जालो.
शिक्षण
ताणी मुंबय विघ्यापीठांतल्यान मराठी आनीं संस्कृत भाशेंतल्यान एम.ए. केलें. तें कांय काळ मुंबयच्या रीईया महाविघ्यालयांत मराठी भाशा विशय शिकयताले.
काम
1953 ते 1955 या काळांत पाडगावकर हांणी साधना साप्ताहिकांत सहसंपादक म्हूण काम पळयलें. 1964 ते 1970 या काळांत ताणी मुंबय आकाशवाणीचेर निर्माता म्हूण काम पळयलें. पाडगावकारांचे धारानृत्य, जिप्सी, सलाम, तुझे गीत गाण्यासाठी हे कवितासंग्रह खूब्ब गाजले. ज्या प्रमाण ते कविता बरयताले तशेंच ते कविता वाचतालेय बी. तांच्या कवितावाचनाची एक विशेश शैली आशिल्ली. बापट करंदीर ह्या तिघाजानाची कार्यावळ करपाचे थारायलें. 1953 या वर्सासावन तांणी ही पद्दत रसिकांमुखार दवल्ली. ही खूब्ब लोकप्रिय जाली. या तिघांची काव्यवाचनाची पद्दत जरी विंगड आसली तरी लोकांक ती एक वेगळोच अनुभव दिवन वताली. पाडगावकारांच्या कवितांचो आसपाव अनेक पिक्चरांनी जालो. त्यापरस चड म्हळ्यार तांची भावगीतां लोकांक भावली. प्रेमगीत आसूं ना जाल्यार निसर्गाचे वर्णन आसूं पाडगावकराले शब्द रसिकाच्या मनाचेर आपली जादू केल्याबगर रावनात. पाडगावकर हाणी कविता बरवपा बरोबरूच बायबलाचो अणकार केलो. सूरदास आनी मीराबई हांचे संतसाहित्य मराठींत हाडले. या जन्मावर या जगण्यावर शचदा प्रेम करावो भातुकलीच्या खेळा मदली शुक्रतारा मंद वारा ही तांची गाणी रसिकांच्या कानांत आनी मनांत सदांच उरतली.
सदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:साहित्य वर्ग:लेखक
आंबो
झाड आनी फळ
(मराठी - आंबा; हिंदी - आम; गुजराती - आम्री, आंबो; कन्नड - माविण हण्णु; संस्कृत - चूत; इंग्लीश - मँगो; लॅटीन - मँजिफेरा इंडिका; कूळ - अॅनाकार्डिएसी). सदांच पाचवेंचार आसपी आंब्याचें झाड सुमार 10 ते 15 मी. मेरेन ऊंच वाडटा. झाडाची साल खडबडीत आसता आनी तिका बारीक चिरो आसतात. पानां 5 ते 16 इंच लांब आनी 1 ते 3 इंच रुंदायेचीं आसतात. तांचो आकार भाल्यावरी आसता. आंब्याच्या झाडाक सुमार 1,000 ते 6,000 फुलां येतात. फुलांचें प्रमाण झाडाचो आकार आनी जात हांचेर थारता. फुलांक चंवर अशें म्हणटात.भारतांत सुमार 8 लाख हेक्टर जमनींत आंब्याची लागवड जाता. भारता भायर चीन, मलाया, इंडोनेशिया, ऑस्ट्रेलिया, फिलीपीन्स, हवाई, वेस्ट इंडीज, मादागास्कार, फ्लोरिडा,कॅलिफोर्निया ह्या वाठारांनी आंब्याची बऱ्याच प्रमाणांत लागवड जाता. भारतांत उत्तर प्रदेश, बिहार, आंध्र प्रदेश, बंगाल, ओरिसा, केरळ, महाराष्ट्र ह्या राज्यांनी आंब्याची लागवड व्हड प्रमाणांत जाता. गोंयांत सुमार 3,000 हेक्टर जमीन आंब्याचे लागवडी खाला आसा. गोंयांत आंब्याची लागवड चडशी पद्धतशीरपणान केल्ली दिसना, तरी पोरसां, कुळागरां, भाटां ह्या सुवातींनी आंब्याचीं झाडां बरींच दिश्टी पडटात.
ह्या झाडाचें मूळ खंयच्या वाठारांत आसा हाचेर एकमत ना, पूण बऱ्याच जाणांच्या मतान हें झाड सगळ्यांत पयलीं भारतांत सांपडलें.मॅन्जीफॅरा इंडिका ह्या नांवातलें इंडिका म्हळ्यार भारत. भारतांत ह्या झाडाची लागवड पुर्विल्ल्या काळासावन जाताली हाचे बरेच पुरावे आसात. रामायण, महाभारतांत आंब्याचो उल्लेख आसा.चिनी प्रवासी फाहियान हाणें बरयल्ल्या भोंवडेवर्णनांत आंब्याच्या रुखाचें वर्णन मेळटा.इ. स. 1556 ते 1605 काळांत मुघल बादशहा अकबर हाणें एक लाख झाडां रोवन आंब्याची बाग तयार केल्ली. 18 व्या शतमानात फ्रांसेज भोंवडेकार बॅर्निए हाणें आंब्याची तोखणाय केल्या.
1.हापूसः
ह्या जातीच्या आंब्याची रूच एकदम बरी. फळ पिकल्या उपरांत तें 10-15 दीसमेरेन बरें उरता. ताका लागून हे जातीच्या फळांची निर्यात करतात. रत्नागिरी वाठारांत जावपी हापूस आंबो बरे प्रतीचो आसता. महाराष्ट्र, उत्तरप्रदेश, बिहार कर्नाटक, तामीळनाडू हांगा हे जातीच्या आंब्याची लागवड चड प्रमाणांत जाता.
2.पायरीः
ही जात पिके खातीर बरी आसता. फळां मध्यम आकाराचीं आनी दिसपाक ओडलायणी आसतात. फळ गोड आशिल्ल्यान चडसो रोस काडचे खातीर ताचो उपेग जाता. महाराष्ट्र आनी कर्नाटकांत हाची लागवड चड जाता.
3.रत्नाः
हापूस आनी नीलम ह्या दोन जातींचो संकर करून ही जात तयार केल्या. दर वर्सा येवपी हें फळ रुचीक बरें आसता.
4.नीलमः
ही जात गोडयेक आनी रुचीक व्हडलीशी बरी नासता. फळां आकारान ल्हान आनी दर वर्सा लागतात. चडसो उपेग नव्यो संकरित जाती तयार करचे खातीर जाता. आंध्र प्रदेशांत हाची लागवड चड जाता.
5.लंगडाः
हे जातीचीं फळां गोड आनी रुचीक बरीं आसतात. फळां चड दीस तिगून उरनात. उत्तर प्रदेश, बिहार हांगा चड जाता.
6. तोतापुरीः
ह्या फळाची गोडी आनी रुच तितलीशी बरी ना. फळां बेगीन तयार जातात. फळां घट आशिल्ल्यान चड तेंप उरतात. झाडाक दर वर्सा फळां लागतात. हाची चड लागवड आंध्र प्रदेशांत जाता.हे भायर कावसजी पटेल, जमादार, गोपाळभोग, हशेरा, सफेदा, फझरी, चौसा, तौमुरिया, हेमसागर, कृष्णभोग, सिंदुराय, सुकाल, मुर्शिदाबादी, फझली माल्डा, रुमानी, बेनिशान,मलगोवा, गोवा बंदर, मडप्पा, पीटर, फर्नांदीन ह्यो जाती भारतांत महाराष्ट्र, गुजरात, उत्तर प्रदेश, बिहार, बंगाल, कर्नाटक ह्या राज्यांनी जातात.
गोंयांत जावपी म्हत्वाच्यो जाती अश्योः
1. गोवा मानकुरादः
हे जातीचीं फळां खावपाक गोड आनी रुचीक आसतात. मार्च-एप्रिल म्हयन्यांत हे आंबे तयार जातात. पिकल्या उपरांत फळ चड काळ तिगून उरना. ह्या झाडाक एका वर्साआड फळां येतात.
2. मुसरादः
हे जातीच्यो दोन पोटजाती आसात. बार्देस वाठारांत जावपी जातीक वार्देस मुसराद म्हणटात, जाल्यार साश्टीच्या वाठारांत जावपी जातीक सालसेत मुसराद अशें म्हणटात.हे जातीक नीखोलन, आल्फोस ह्या नांवानीय पाचारतात. हे जातीचे आंबे चडशे कॅनिंग कारखान्यांनी वेगवेगळे पदार्थ करचेखातीर वापरतात. हातूंत किसरां नासतात.
3. हिलारिओः
मांग हिलार ह्या नांवानय ही जात वळखतात. हीं फळां गोडयेक एकदम बरीं. अखिल भारतीय प्रदर्शनांत हे जातीच्या फळाक बरींच इनामां मेळ्ळ्यांत. हे जातीचीं फळां उसरां तयार जातात.
4. मालगेशः
हीं फळां दिसपाक ओडलायणी आसतात. फळांचो काथो बारीक. फळांत रोस भरपूर आसता. ह्या फळांत किसरां सांपडनात.
5. कुलासुः
हीं फळां आकारान लांबट आसतात आनी तीं उसरां तयार जातात. हे जातीचें झाड दर वर्सा फळां दिता.
7. फुर्तादुः
फळां बेगीन तयार जातात. झाड दर वर्सा फळां दिता. फळां भरपूर प्रमाणांत जातात. फळांभितर किसरां नासतात.
8. साकरचीः
फळां आकारान ल्हान पूण बरोच काळ तिगून उरतात.
9. उदगोः
ह्या फळाक एक वेगळोच विचित्र वास येता. फळांत किसरां नासतात.
आंब्याची लागवड करचे खातीर सोदिल्ली सुवात पयलीं थंयची झोंपां काडून निवळ करतात. 10Χ10 मी. आंतराचेर 1Χ1 मी. लांबाये-रूंदायेचे फोंड 1 मी. खोलमेरेन खणून ते भाजतात.उपरांत दर फोंडकुलांत 1 किग्रॅ. स्टेरामील, 1 किग्रॅ. मसुरी फॉस्फेट, चार कायली शेणसारें वा कंपोस्ट आनी उरिल्ली माती घालून फोंड भरून काडटात. वायटी आनी मुयेचो त्रास जावचो न्हय हाच्याखातीर फोंडकुलांत जंतुनाशक घालतात. ह्या फोंडकुलांत पावस पडल्या उपरांत कलम लायतात. वाऱ्यान तें मोडचें न्हय हाका लागून ताका बडी बांदून धिगी दितात. सुरवातीच्या तीन वर्सांखातीर गिमाच्या दिसांनी कलमाक उदक घालतात. पयल्या वर्सा शिंयाळ्यांत सप्तकांतल्यान एकदां जाल्यार फुडलीं दोन वर्सां पंद्रशींतल्यान एकदां उदक दितात. दर झाडाक एके खेपेक 20-25 लीटर उदक घालतात.
चड उत्पादनाखातीर झाडाक सारेंय घालतात. धा वर्सां आनी ताच्या वयल्या पिरायेच्या झाडाक 1500 ग्रॅ. नत्र, 500 ग्रॅ. स्फुरद आनी 500 ग्रॅ. पलाश ऑगस्ट म्हयन्यांत दितात. हाच्या वांगडा कंपोस्ट आनी शेणसारेंय घालतात. 10 वर्सां सकयल्या पिरायेच्या झाडाक सारें उण्या प्रमाणांत घालतात. झाडाभोंवतणी आळें काडून तातूंत सावळ घालून उपरांत सारें घालतात. सारें घाल्या उपरांत आळें बंद करतात. झाडाभोंवतणी नेमान नडणी करची पडटा. आंब्याच्या रुखाक किडीचो आनी रोगाचो बरोच त्रास जाता.
भुरी हो रोग आंब्याचें व्हड प्रमाणांत लुकसाण करता. आंब्याक चंवरां येतात तेन्ना ह्या रोगाची लागण जाता. चंवरांचेर धवो पिठो निर्माण जावन फुलां गळून पडटात. ह्या रोगाचो परिणाम जाता तेन्ना तुडतुडे ह्या किडीचीय वाड जाता आनी तुडतुडे काबार करचे खातीर वापरपाचो उपाय ह्या रोगाचेरुय लागू जाता. करपो होय रोग आंब्याक जाता. ह्या रोगाची लागण जाल्या उपरांत पानांचेर तांबश्या कोराचे थिपके दिसतात. उपरांत हे थिपके व्हड जावन एकामेकामदीं भरसतात आनी परत पान करपून गळून पडटा. ह्या रोगाचेरय जंतूनाशक फवारतात.
आंब्याचें कलमी झाड एका वर्सांत फुलता, पूण पयलीं तीन वर्सां फुलां काडून उडयतात.कलम ल्हान आसतना फळां आयल्यार झाडाचे वाडीचेर परिणाम जाता.
आंबे पिकून तयार जाले वा जून जावन पिकूंक पावले म्हणटकच ते झाडावयल्यान काडटात.आंबे काडटना देंठ मात्शे लांब दवरून काडटात नाजाल्यार आंबे कुसपाची शक्यताय आसता. आंबे काडचेखातीर ‘ कोबलें ’ वापरतात. ताका लागून तांकां कसलीच दूख जायनासतना ते बरे उरतात. आंब्याच्यो कांय जाती दर वर्सा फळां दितात जाल्यार कांय एका वर्सा आड फळां दितात. उत्पन्न जातीचेर आदारून आसता.
20 वर्सां पिरायेचें झाड सादारणपणान 1000 आंबे दिवंक शकता. आंबे काडल्या उपरांत ते तणांत दवरून पिकयतात आनी मागीर बाजारांत विकतात.आंब्यांच्या तरन्या फळाचो म्हळ्यार तोरांचो बरोच उपेग जाता. पिकिल्ल्या फळांत अ, ब आनी क जीवनसत्त्वां आसतात. ह्या भायर तातूंत स्फुरद आनी कॅल्शीयम हेय म्हत्वाचे घटक आसतात. आंब्याच्या पिकिल्ल्या आनी तरन्या फळाचे तरांतरांचे उपेग जातात.
लोणचेः तरन्या आंब्यांच्यो (तोरांच्यो) फोडी करून तातूंत मसालो घालून लोणचें करतात. हाचो आहारांत बेस बरो उपेग जाता.
खळांतलीं तोराः तरनी तोरां मीठाच्या उदकांत घालून तीं खळांत चेपणाक दवरतात. हीं तोरां बरोच तेंप उरतात. तांचो लोणच्याखातीर वा जेवणाचेर अशींच खावंक उपेग जाता.
आमरसः पिकिल्ल्या आंब्याचो रोस काडून तो डब्यांनी बंद करून दवरतात. तो हरशींय आंब्याच्या मोसमांत एक पेय म्हूण पितात.
जामः पिकिल्ल्या फळांचो रोस काडून तातूंत साखर घालून तो तापयतात. हातूंत सायट्रीक अॅसिड आनी पेक्टीन घालून तें मिश्रण डब्यांनी वा बाटल्यांनी बंद करतात.
आंब्याचें साठः गोंयांत आनी कोंकण वाठारांत आंब्याचें साठ हो प्रकार सर्रास करतात. हें साठ रुचीक बरें आनी आंब्याचो स्वाद दिवपी आसता.
आंब्याची चॉकलेटःआंब्याच्या रोसांत साकर, ग्लुकोज, दुदाचो खवो आनी तूप घालून तें मिश्रण शिजोवन सुकयतात आनी मागीर ताच्यो चॉकलेटी तयार करतात.
आंब्याच्या झाडाचीं पानां जावा, फिलीपीन्स ह्या देशांनी भाजी म्हूण वापरतात. गळ्याचो त्रास आसल्यार आनी खेळण्यो आयल्यार पानां जाळून त्या धुंवराचो स्वास घेतात. आंब्याचीं सुकिल्लीं चंवरां पातळ भायर जावपाच्या दुयेंसाचेर वखद म्हूण वापरतात. आंब्याचे सालीचो उपेग रंग तयार करपाच्या कारखान्यांनी जाता. आंब्याची पारय (तरनो काथो) कांय लोक खावपाखातीर वापरतात. पारय गोरवांचे खावडीखातीरय वापरतात. आंब्याचें लांकूड हें मध्यम दर्जाचें आसता. बारीकसारीक वस्तू करपाखातीर ह्या लांकडाचो उपेग जाता.
संस्कृतीक संदर्भ
आंब्याचो रुख मंगलकारक अशें मानतात. माघ शु. व्दितीयेच्या दिसा चंद्राक आनी शिवरात्रेच्या दिसा म्हादेवाक आंब्याची खांदी ओंपतात. बऱ्या कार्यावेळार मंडपांत आनी दाराचेर आंब्याच्या पानांचीं तोरणां बांदपाची पध्दत आसा. धर्मकार्यावेळार कलशाचेर आंब्याचीं पानां दवरून ताचेर नाल्ल वा पूर्णपात्र दवरपाची प्रथा आसा. माहाराष्ट्रांत लग्ना उपरांत न्हवऱ्या-व्हंकलेन आंबो शिंपपाची पध्दत आसा. दशाहरांत आनी वडापुनवेक बायलो आंब्याचीं वायळां दितात. आंब्याचें फळ हें वांझपण नश्ट करपी मानतात. दैवी कृपेचें आंब्याचें फळ खाल्ल्यान वांझ बायलेक गुरवारपण येता असो उल्लेख भारतीय साहित्यांत बरेचकडेन मेळटा. आदिवासींच्या काणयांतूय ही कल्पना आसा. छत्तीसगढ आनी छोटानागपुर हांगाचे शेतकामती आनी आदिवासी आंब्याचें तरनें तोर खावपाचे विधीसावन, पयलें पिकिल्लें फळ खायमेरेनचे विधी नाचून गावन मनयतात. परधान आदिवासीपैकीं मारकम् ह्या पंगडाचें आंबो हें देवक आसा.महाराष्ट्रांत चैत्रगौरीक आनी अक्षयतृतीयेक देवीक तोरांचो नैवेद्य दाखयतात.
गडबा आनी कोंड आदिवासींच्या कथांनी आंब्याचो संबंद दादल्याच्या वृषणाकडेन जोडला.आंब्याक लागून मरण धर्तरेचेर आयलें, अशें एका बौडो अदिवासीच्या काणयेंत सांगलां. गडवा आनी बोंडो आदिवासींत निमणे संस्कार करून घरा परतुच्यापयलीं आंब्याची साल हुपपाची पध्दत आसा. सगळ्यो आदिवासी जमाती आंब्याच्या पयल्या फळाचे उत्सव मनयतात आनी उपरांत आंबे खातात. आंब्याविशीं भारतांत बरींच लोकगीतां, आख्यायिका आनी काणयो प्रचलित आसात.
पळेयात
Mango
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:Foll
चोपडे
चोपडे (६२६६५६)
चोपडे हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या पेडणें तालुक्यातील २१५.८६ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १९६ कुटुंबाचे व पुराय ९७४ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार PERNEM १२ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ४७८ दादले आनीक ४९६ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक १६८ आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६६५६ आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५१२ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
चोपडे ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
चोपडे ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): RICE, CHILLIES.
संदर्भ
वर्ग:उत्तर गोवा वर्ग:पेडणें वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:उत्तर गोंय वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
बाबुराव पेंटर
thumb|बाबुराव पेंटर बाबुराव पेंटर (जल्म - 3 जून 1890, कोल्हापूर; मरण - 16 जानेवरी 1954, कोल्हापूर) नामवंत चित्रकार, शिल्पकार, चित्रपट निर्मातो आनी दिग्दर्शक. ताचें पुराय नांव बाबूराव कृष्णाजी मेस्त्री (मिस्त्री). चित्रकार म्हणून बाबूरावाची नामना आसली तरी ताका खरें यश मेळ्ळें तें चित्रपट मळार. सुरवेक आपलो आतेभाव आनंदराव मेस्त्री हाच्या आदारान ताणें 'डॅक्कन सिनेमा' सुरू केल्लो. पूण तो व्हडलोसो चल्लोना. ताचे उपरांत 1913 त ह्या दोगांयनी बाबूराव रूईकर हाचेवांगडा 'महाराष्ट्र सिनेमा' ही संस्था निर्मिली. पूण हीय संस्था बंद पडून फुडें 1 डिसेंबर 1917 दिसा बाबूरावान आपल्या भावाचे यादीक 'महाराष्ट्र फिल्म' कंपनीची स्थापना केली. 1919 त ताणें 'सैरंध्री' ह्या आपल्या कलात्मक मूकपटाची निर्मिती केली. 7 फेब्रुवारी 1920 त पुण्याच्या आर्यन सिनेमाघरांत 'सैरंध्री' पळोवन बाबूरावाक सिनेमा केसरी ही पदवी दिली. महाराष्ट्र फिल्म कंपनीवतीन बाबूरावान 1920-30 ह्या धा वर्सांमदीं वट्ट सतरा चित्रपटांची निर्मिती केली. तातूंतले 'वत्सलाहरण' (1921), भवत प्रल्हाद (1926) हे पुराणीक, शहाला शह (1925) हे इतिहासीक आनी सावकारी पाश (1925) हे समाजीक कथानकावयले चित्रपट.
ताचो 'सिंहगड' हो चित्रपट जायत्या नदरांनी म्हत्वाचो थरलो. विजेच्या उजवाडांत चित्रीकरण केल्लो हो पयलो भारतीय चित्रपट. पन्हाळ कित्त्याच्या वाठारांत ह्या चित्रपटाचें चित्रीकरम केल्ल्यान स्टुडिओ भायर चित्रीकरण करपाचे नदरेन होय पयलो चित्रपट थरता. ह्या चित्रपटा वेळार प्रेक्षकांनी सुमाराभायर गर्दी केली. हे गर्देचेर सरकारान नियंत्रण करचें पडलें आनी तेन्नासावन सरकाराचें लक्ष चित्रपटांकडेन गेलें. ह्या चित्रपटापसू न करमणूक कर वसयलो. ताचे जायराती खातीर बाबूरावान शिलामुद्रण केलें. 3.48X6 चौ. मी. आकाराचीं वण्टीपत्रकां तयार केल्ली. ते नदरेनूय चित्रपट वण्टीपत्रकांचो जनक बाबूराव पेण्टर थरता. ताच्या सैरंध्री ह्या पयल्या चित्रपटांतलें किचकवधाचें दृश्य इतलें प्रभावी आशिल्लें, तें पळोवन कांय प्रेक्षकांक घुंवळ आयली.
वत्सलाहरण हाचे परांत ताणें 'मार्कंडेय' चित्रपटाचे चित्रीकरण करूंक सुरवात केली. पूण 6 नोव्हेंबर 1922 दिसा चित्रीकरणा वेळार चित्रपट निर्मितीघराक अकस्मात उजो लागलो तरीय पूण बाबूरावन हातूंतल्यान परतो आपलो चित्रपटसंवसार उबो केलो.
चित्रपटांतल्या कथानकाचे नदरेन योग्य असोे भेस आनी वातावरण निर्माण करपाची बाबूरावाची हातोटी आगळीच आशिल्ली.तरी ताचें मुखेल लक्ष अभिनयाचेर आसतालें.
फुडें 1930 त ताणें 'लंका' ह्या चित्रपट उपरांत आनीक तीन चित्रपट निर्मिले. ताचे उपरांत महाराष्ट्र फिल्म कंपनी बंद पडली.
फुडें बोलपटांचें युग सुरू जालें. तेन्ना कोल्हापूरचे शालिनीटोन हे संस्थेक आदार दिवन तिचे वरवीं ताणें उषा, सावकारी पाश (1935), प्रतिभा, साध्वी मिराबाई (1947), विश्र्वमित्र (1952) ह्या बोलपटांचें दिग्दर्शन केल्ले. वास्तवतेचें दर्शन फकत गरिबींतल्यान जायना जाल्यार तें वैभवांतल्यानूय जावं येता हें ताणें सावकारी पाश ह्या चित्रपटांतल्यान दाखयलें. ह्या बोलपटाक त्या काळांत खूब नामना मेळ्ळी. पंडित नेहरुनूय ह्या बोलपटाची खूब तोखणाय केली. 'कल्याण खजिना', 'पद्मिनी' आनी 'सिंहगड' ह्या ताच्या मूकपटांत युरोपांत वेग्बले चित्रपट प्रदर्शनांत भांगरा पदकां मेळ्ळीं. भारतीय चित्रपट सृश्टीचें मुळावण दादसाहेब फाळकेन घालें. पूण ताका कलात्मक शिस्त आनी सोबितकाय मेळोवन दिवपांत बाबूरावाचो हात आसा. व्ही. शांतराम, एस. फत्तेलाल, विष्णुपंत दामले आनी केशवराव धायबर हे ताचे चित्रपट मळावले शिश्य.
बाबूरावाचे चित्रकलेचेर वॅट्स, रॉझेटी, बर्न्स आनी लॅडशियर हांचो प्रभाव दिश्टी पडटा. त्रिंदाद, आगासकर, नागेशकर, पत्रावळे आनी हळदणकर आदी नामनेच्या भारतीय चित्रकांनी हाताळिल्ल्या चित्रांचो तो अभ्यास करतालो. शिल्पकलेंत मृदशिल्पना सावन कांश्याच्या ओतकामामेरेनचीं सगळीं कामां तो आपुणूच करतालो. तेखातीर ताणें फुडें आपली स्वताची ओतशाळाय काडिल्ली.
तीळ
तीळ हे वनस्पतीची उंचाय सादारण मिटरभर आसून ताच्य दांड्यार
'''बारीक ल्हेंव आसता. वेगवेगळ्या प्रकारच्या तिळाच्या झोपांक धवीं,'''
निळसर, वा तांबूस अशीं वेगवेगळ्या रंगांचीं नाजूक फूलां फूलतात.
'''बिंयो आसतात. भारतात बर्याच भागांत तीळाची लागवट करतात.तीळाच्या'''
बिंयांच्या रंगावयल्यान धवे, तांबडे आनी काळे तीळ अशे ताचे मुखेल
Asganv (Assagao)
Asgamv ho sundor sobit gamv xapora nhomyeche deger vosla. Mhapsa xara pasun char kilo mittor pois axil'lo, tinuy vatten pachveachar dongrani nottil'lo ani chouthea vatten vagatur dorea axil'lo ho sobit xant gamv॰ hea gamvchea ut'torekodden xivoli, dokxinnekodden porra, purvek khorlim ani pokxime kodden onzuna gamv asa॰
तीळ
प्रकार आसात.तातूतल्या काळ्या तिळांत चड प्रमाणांत वखदी गुणधर्म
Asganv (Assagao)
Asgamv namvache orth
hea gamvchi ek lok kotha asa. Oxem mhnnottat ek rajkuvor asagamvchea dongrar kasak ayil'lo॰ rat zal'lea karnnan tanka khoinch asro mellunk na॰ dekhun taka eka zhadda sokoil rauchem poddlem॰ sokall fuddem kombean jen'na sad ghalo ten'na tanni "asa re gamv " oxem mhnnun apnnalea xipayank sanglem॰ ten'na pasun hea gamvak asgamv hem namv poddlem mhllear asa gamv ॰ toxench hea gamvan khub osnachim zhaddam axil'lean adlea kallar hea gamvak 'osnnacho gamv' oxem mhnnottale॰ toxench hea gamvak fulancho gamv va fulancho mollo hea namvan vollkhotat karonn hanga abolim, zamyo, zumyo, gulab, rozam, xemvtim sarkim fulanche molle axil'le॰
Bhugol videaxastr sapekx rexa
asgamv ho gamv 15°35′51″ ut'tor okxanx ani 73°46′38″ purv rekxanx modi asa ani ho gamv doreache sthore pasun 8 mittor voir asa.
Kxetrofoll
asgamv hea gamvchi purnn kxetrofoll 9.604 chouros mittor asa. Asgamvochi sima ghattexvorachea deulla poryont asa. Toxench 861.0675 chouros mittrar xet roitat hi mhaiti 1970 chea nondnnitlean mell'lla.
Sant Kaitanachi Igroz
sant kaitanachi irgoz 1665 vorsa bandil'li ani 1775 vorsa asgamvokaramni portun durusth keli॰ igrjek tin lakddache altar asa. Zaka bhangrachea rongacho penntt kaddla ani tachea kuxik songmorouriche mez asa. Modlo altar sant kaitanak bhettoila zalear ujvekoddolo altar bam saibinni parto ani davekoddolo altar ruzai saibinnik bhettoila. Hea igrjechi ghantt 1910 vorsa inglonddchean marmagamva deuyli ani tim asgamvan xapora nhmyetlean haddil'li. Tea ghanttche vozon sumar 453॰60 kilogram' asa॰ him ghantt azun bo-ya sthitin asa. Hea irgojechi gõychea somvrdhon khatean nondil'li zal'li asa॰
तीळ
तीळाचे फायदे
भूक उणी जायत वा पचन क्रिया बिघडत जाल्यर तीळ खांवचे.
तशेच दांत दुखत वा दांत हालत जाल्यार तीळ चाबून खांवचे.तातूत
Asganv (Assagao)
Sant Anachem kopel
hem kopel 1767 vorsa asagamvokoramni bandil'lem॰ atam hea kopelan dor vorsa 26 zuleak sant anachea festachea disa mis zata॰
तीळ
तीळाचे फायदे
दांत आनी दांताच्यो मावो बळकट जातात.तीळ 'मेध्य' आसल्या
Asganv (Assagao)
Sant Josfachem kopel
hem kopel 17 ekttobor 1868 vorsa bandla, az hanga 19 march hea disa sant zosfachea festa disa mis ortat॰
तीळ
तीळाचे फायदे
कारणान मेंदवाची क्रिया सुदारपाक मजत करता.
Asganv (Assagao)
Sant Kusachem kopel
Hem kopel tiklo ghorannean danan dil'lea zagear bandlam॰ hea kopelan dor vorsa sant kusachem fest 14 sopttemborak monoitat ॰
तीळ
तीळाचे फायदे
'''जाचे वजन वाडना अश्या मनश्यांनी तीळ खावपाक जाय. बिकाच्य'''
Asganv (Assagao)
Piedad Saibinnichem kopel
hem kopel framsis ghorannean dil'lea zagear bandil'lem asa, vorsan vors 15 sopttemborak piedad saibinnichem fest monoitat॰
तीळ
तीळाचे फायदे
दुयेसांत तीळ आनी लोणी एकठांय करून घेतात.उचकी येत वा धांप