cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
रुद्रेश्वर देवस्थान (हरवळें)
पुर्विल्ल्या काळासावन ह्या देवस्थानांत हिंदू लोकांक नारायणबळी, नागबळी सारकें अनुश्ठीन करपाक मेळटा. तशेंच ह्या थळाचेर मेल्ल्या मनशाच्या इकराव्या आनी बाराव्या दिसाचीं वैदिक कर्मां आनी अस्थी विसर्जन करपाची वेवस्था आसा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
रासलीला
रासलीला : वज्र वाठारांतलें एक धर्मीक आनी संगीत नृत्यनाट्य. रसानां समूह नव रसाचो समुदाय आनी रस उत्पद्यते यस्मात जाचो पसून रस उत्पन जाता तो, असो रास शब्दांच्यो दोन उत्पत्यो सांगल्यात. पुर्विल्लया संस्कृतांत तशेंच अपभ्रंश साहित्यांतय रास शब्दाचो उल्लेख मेळटा.
रासक्रिडा हो वृंदावनांत रावपी श्रीकृष्ण आनी गोकुळांतल्यो गोपी हांचे जिणेतलो एक अमृतमधुर प्रसंग आसा. भागवत पुराणाच्या दशम स्कंधांतल्या 29 ते 33 ह्या अध्यायांत रासांचें वर्णन आयिल्लें हे पांच अध्याय भागवताचे प्राणभूत मानील्ले आसात.
रासपंचाध्यायींत रासाचें वर्णन आयलां तें अशें – शरद ऋतुंतले पुनवेराती चंद्र क्षितिजावयल्यान वयर सगळेकडेन फांकारलें. अशावेळार श्रीकृष्णाक गोपाबालां वांगडा ताचें धवेंफुल्ल चान्नें सगळेकडेन फांकारलें. अशावेळार श्रीकृष्णाक गोपाबांला वांगडा क्रिडा करपाची इत्सा जाली. ताणें आपली मुरली ओंठाचेर तेकयली आनी तातुंतल्या गोड तान छेडली. ती तान सगळ्या व्रजमंडलांत घुमली, तेन्ना वज्रांतल्यो गोपी ती तान आयकून मोहित जाल्यो आनी हातांतले काम थंयच सोडून, आपल्या वस्त्राचें भान दवरिनासतना घरच्यांच्या विरोधाक आयकनासतना विरोधाक आयकनासतना वृंदावनांत यमुनादेगेर उब्या आशिल्ल्या कृष्णाकडेन धावल्यो. तेन्ना कृष्णान तांकां इतल्या रातच्यो तुमी भुरग्याबाळांक सोडून कित्याक आयल्यात, हें योग्य न्हय. तुमी आयल्यांत तशींच परत वचात, अशें तांकां सांगलें.
कृष्णाच्या तोंडांतली हीं खर उतरां आयकून त्यो दुखी जाल्यो. तांणी कृष्णाक म्हळें तुका आमच्या मनांतलो भाव कळटा, आमी तुजेकडेन रास खेळूंक आयल्यात.
गोपींची ही उपाट भक्ती पळोवन कृष्णा खोशी जालो आनी ताणें तांची इत्सा पुराय करपाचें थारायलें. उपरांत यमुनेच्या वाळवंटांत ते राती रासलिल्क सुरवाती जाली. गायन – वादनाचो साथीचेर जसो जसो नाच सुरु जालो तसो तसो गोपींक आपल्या भाग्याचो गर्व ना करपाक कृष्ण थंयचो नाच जालो. सगळ्यो गोपी व्याकूळ जाल्यो आनी कृष्णाक पुराय रानांत सोदूंक लागल्यो. थंयच्या झाडांझुडपांकडे, शेवण्यांकडे तांणी कृष्णाची चवकशी केली. पीण कृष्ण तांकां खंयच मेळ्ळो ना. कृष्णाच्या वेगवेगळ्या लिलांचें अनुकरण करुंक लागल्यो. ताचे भितरली एक गोपी कृष्ण जाली, दुसऱ्यो कांय जाण तांच्यो संवगडी जाल्यो. कृष्णाचे वेगवेगळे खेळ खेळत तीं वृंदावनांत फिरुंक लागलीं. तेन्ना एकेकडे तांकां कृष्णाच्या पावलांच्यो कुरवो (पावलट) दिसल्यो. ताच्या लागसारच एके बायलेच्या पावलाच्यो कुरवो आशिल्लो. तें पळोवन आपले आराधिके वांगडा एकांतांत क्रिडा खेळपाक कृष्ण गेलो हें तांकां कळ्ळें, तेन्ना कृष्णाच्या पावलांच्या कुरवांची सुलूस घेत तीं फुडें वचूंक लागलीं. तेन्ना तांकां एका जाग्यार कृष्णाची ती मोगी भान शेणिल्ले अवस्थेंर मेळ्ळी. तिका कृष्णाविशीं विचारलें तेन्ना आपल्याक आपल्या भाग्याचो गर्व जाल्ल्यान कृष्ण आपल्याक सोडून गेलो अशें तिणें सांगलें. तें आयकून गोपी परत विलाप करुंक लागल्यो. कृष्णाची याद काडून काडून त्यो पुरायतरेन कृष्णामय जाल्ल्यो. तांच्या मनांतलो गर्व ना जालो, तेन्ना कृष्ण परत तांच्या मुखार प्रगट जालो. ताका घेवन कृष्ण यमुनेच्या वाळवंटांत गेलो.थंय गोपींनी फेर धरलो. कृष्णान आपलीं जायतीं रुपां केलीं आनी दोन गोपींमदीं एक कृष्ण अशें महावर्तुळ निर्माण जालें. ह्या वर्तुळाच्या मदीं उबो रावन बासरी वाजोवपाक आनीक एक कृष्ण निर्माण जालो. अशे तरेन शरद ऋतुच्या पुनवेक चान्न्या राती कृष्णान गोपीं वांगडा रासोत्सव रचलो.
रासनाच रासाचे नित्य रास, अवतरित रास आनी अनुकरणात्मक रास अशे तीन प्रकार मानिल्ले आसात. व्रजवृंदावनांत कृष्ण आपल्या आंनदप्रसरिणी मासतात. हिकाच नित्यरास म्हणटात. श्रीकृष्णसंप्रदायी मानतात. हिकाच नित्यरास म्हणटात. श्रीकृष्णान व्दापर युगांत अवतरित रास अशें म्हण्टात. व्रजांतले भक्त लोक कृष्णाचे रासलिलेचें जें अनुकरण करतात तीका अनुकरणात्नक रास अशें म्हण्टात. रासलिलेंतलीं मुखेल पात्रां म्हळ्यार श्रीकृष्ण, राधा, श्रीदामा, आनी ललिता आदी व्रजांगना. कृष्ण आनी राधा हांचे सेवेखातीर जायत्यो सखीय आसतात. तातूंत ललीता, विशाखा, सुचित्रा, चंपकलता, रंगदेवी, सुदेवी, तुंगविद्या आनी इंदूरेखा ह्यो मुखेल आसात. हें दर एके सखीचो एक एक युथ म्हळ्यार संच आसता. आपआपल्यो युथ घेवन युथेश्र्वरी ह्या रासांत येतात.
नित्य रास : हातूंत नाचाचो आस्पाव जाता. रास सुरु जावचे आदीं श्रृंगार कक्षांत कृष्णाच्या माथ्यार मुकूट चडयतात आनी ताका दिवे आनी निवेद्य दाखोवन ताची पुजा करतात. उपरांत कृष्ण विडो खावन रंगमाचयेर येता आनी राधेवांगडा सिंहासनार बसता. गोपीय रंगमाचयेर येवन बसतात. उपरांत रास मंडळीचो स्वामी येवन सगळ्या पात्रांची पुजा करता. गोपी – राधा- कृष्णाची आरती करतात आनी नित्यरासाची वेळ जाल्ल्याचें सुचयतात. उपरांत कृष्ण आनी राधा एकामेकाची तुस्त करुन एकामेकांक रासमंडलांत उपरपाखातीर विनयतात. उपरांत सगळीं नाचाखातीर उबीं रावतात आनी स्वामी गीत गावंक सुरु करता. हें गीत अशें-
नाचता रास में रास- बिहारी नँचवत है ब्रजकी सब नारी
तादीम- तादीम तत- तत थेई- थई। थुंगन- थुंगन देत गति न्यार
तततता थेई तततता थेई तततता थेईष तिटक तिटक धिलांग
धिकतक, तोदीम धिलांग, तकतो
ता धिलांग, धिग धिलांग, धिकतक
तोदीम तोदीम, धेताम धेताम
धिलांग धिलांग धिलांग तक गदगिन थेई
तततता थेई, तततता थेई तततता थेई ।।
हें गीत सुरु जातकच ताका वाद्याची साथ दितात आनी कृष्ण, राधा, गोपी तालार नाच सुरु करतात. अशे तरेन स्वामी एक एक गीत गायत रावता आनी त्या त्या गीताच्या तालार कृष्णा, राधा आनी गोपी नाचतात. मदीं मदीं दोहे, कविता, सवैयो आदी गावप जाता. अशा वेळार नाचपी लोक सुशेग घेतात. ते उपरांत सामुहीक गायन आनी रासनृत्य जाता. ह्यावेळार केन्ना केन्नाय टिपऱ्यांचे वा केन्नाय गोफ गुंफापाचे नाच जातात व्रज वाठारांत गुजरिया, मयूर, ताली, उंडा, पद, चलकला आदी रासांची नामना आसा. रासाचो प्रसार गुजरात, राजस्थान आनी मणिपूर ह्या वाठारांतय जाल्लो आसा
रासलिलेची रंगमाची उक्ती आसता. ल्हान ल्हान भुरगे कृष्णाचीं आनी गोपीची सवगां करतात. तांकां संस्कृतप्रचार ब्रज भाशेंतले व्हड व्हड संवाद, पदां रसिया पाठ आसतात. कृष्णाच्या माथ्याचेर मोराचो मुकूट, कपलाचेर चंदनाचो तिबो, गळ्यांत माळ्ळो आनी कानांत कुंडलां आसतात. राधेच्या आनी गोपींच्याय माथ्याचेर मुकूट आनी आंगार अलंकार आसतात.समाजी म्हळ्यार वृंदवादन हें रासलिलेचें म्हत्वाचें आंग आसा. हार्मेनियलम, सारंगी, मृदंग, झांज, बासरी, तंबोरो हीं वाद्यं समाजी वाजयता. रासमंडलीचो स्वामी दोहा रसिया, कवित्त, सवैया, आदी पदां गावन रासलिलेचें निर्देशक करता. जेन्ना पदां गावप जातात तेन्ना तांचो अर्थ व्रज भाशेंत सांगतात.
सद्याच्या काळांत कलात्मक नदरेन रासलिलेचो पावंडो उणो जायत चलला. आदल्या तेंपार ह्यो मंडाळ्यो देवळांच्या आलाशिऱ्यान रावताल्यो आनी थंयच तातुंतल्यान कलाकारांचें शिक्षण जातालें. तशेंच नेमान त्या देवळांनी रासलिलेचे प्रयोग करुन दाखोवप जातालें. सद्याच्या काळांत देवळांचें उतपन्न घटिल्ल्यान रासधारींक पोटाखातीर व्रजाभायर वचून व्हड शारांत प्रयोग करचें पडटात. थंयच्या प्रेक्षकांचे रुची प्रमाण तांकां रासलिलेंत हास्यविनोदी, संवगां, गीतां आनी सादारण काव्य हांचो आस्पाव करचो पडटा. ताका लागून मूळचे भावगंभीर रासलिलेपसून सद्याची रासलिला खुबूच वेगळी आसा. -कों. वि. सं. मं.
वर्ग:देवनागरी पानां
नारायण सीताराम फडके
सर नारायण फडके हे एक मराठी साहित्यांतले नांवाजते लेखक आसले.
जल्म
ऩारायण सीताराम फडके हांचो जन्म 4 ऑगस्ट 1894 दिसा जालो.
शिक्षण
फडके हे मकाठी साहित्यांतले नांवाजते लेखक आसले. ना.सी. फडके हांच्यो कथा तत्रशुद्द,रेखीव आनी आकर्शक भास ह्या तीन गुणांनी परिपूर्ण आसल्यो.1949 वर्सा ते निवृत्त जाले. ओडलायणी सुरवात, कथेच्या मध्याचेर घुसपणूक, अखेरेक सोडवणूक आनी ताचे मागीर शेवट अशें तांच्या लिखाणाचें ठरावी तंत्र आसलें.तंत्रा बाराबर फडक्यांची कथा रचना आनी भास हे दृष्टीन खुब्ब प्रभावी आसा.
वावर
ते कोल्हापुरच्या राजाराम महाविद्दालयांत तत्त्वज्ञानाचे प्राध्यापक आशिल्ले. तंत्राचेर भर दिवपी लेखक म्हणून ते फामाद आसात. कसल्या प्रसंगाचें सुंदर शब्दचित्र रंगोवप आनी रेखीव व्यत्किदर्सन घडोवप हातूंत फडके खुब्ब वयल्या पांवड्यार आसले. फ़डक्यांल्यो काण. भावनाप्रधान नासतात,काणयो फकत मनोरंजन करतात, मनाचेर खंयचेच संस्कार करिनात, अशे जायते आक्षेप तांचेर घेतात. पुण इतलें आसुनूय बी लोकप्रीयतेन कांयच उणें जायना. अल्ला हो अकबर ! (1917) ही तांची पयली कादंबरी. लेखिका कमला फडके (कुळारची कमल दीक्षित) ही ना.सी.फडके हांची विद्दार्थिनी आनी दुसकी घरकात्र. तांचे एके चलयेचें नांव अंजली.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
तियात्रीस्त रेजिना फेर्नांडीस
तियात्रीस्त रेजिना फेर्नांडीस  हीं तियात्र माचयेर अभिनय करपी पयली अस्तुरी. 1904 हे वर्स कोंकणीं माचयेक खुब म्हत्वाचें आसलें कारण ह्या वर्सा सावन कोंकणी माचयेक एक वेगळो इतिहास मेळ्ळो.नोव्हेंबराचे बाविसवेर(22),1904,पाय तियात्रिस्त हाणें आपल्या घरकान्नीक श्रीमती.रेजिना फेर्नांडीस हांकां पयल्याच खेपे तियात्र माचयेर हाडली आनी बायलांक आपल्या स्वताच्या अस्तित्वाची जाणविकाय करून दिली.बायल मनीस हाचे पयली केन्नांच माचयेर येवक नाशिल्ल्यो. पुण 1904 ह्या वर्सां कोंकणी माचयेक एक वेगळी दिशा मेळ्ळी.
1904,22 नोव्हेंबर तियात्र माचयेक आनी गोंयकारांक एक मानाचो दीस आसलो. कारण पयल्याच खेपेक रेजिना फेर्नांडीस हांणी पाय तियात्रिस्त आगोसतिन फेर्नांडीस हांच्या तियात्रांत लोकां मुखार येवन लोकांचें काळीज जिखलेल. तांणी ज्या तियात्रांतल्यान आपली वळख लोकां मुखार उकतायली त्या तियात्राचें नांव "भाटकारा''. हो तियात्र गियेटी थियेटर(gaiety theatre)हांणी प्रदर्शीत केल्ला. हो थियेटर मुंबय हांगां आसा.ह्या व्हड पावलांन आख्ख्या कोंकणी लोकांक आनी गोंयकारांक आपली मान वयर काडून चलपाची तांक दिली.इतलेंच न्हय पुण जुआंव आगोसतिन र्फेनांनदीस हांणें जें चींतलें तें अनीक कोणेंच चिंतुक नासलें कारण 1904 ह्या वेळार मराठी सिनेमां आसलो पुण तांणी बायल मनशेंक माचयेर हाडपाचें चितूंक नासलें कोंकणी मराठी परस सगळ्या पांवडयांनी फुडें आसा हें कोंकणी आनी मराठीच्या सुरवेंक सावनदिसून आयिल्लें आसां,हें व्हड कांम फकत कोंकणींच्या मोग करणारान जुआंव आगोसतिन र्फेनांनदीस हांणें केले ताकां लागून तांकां पाय तियात्रीस्त आशें म्हणटात
पळेयात
वर्ग:प्रसिध्द, फामाद मनश्यां/Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:तियात्र वर्ग:Tiatrist
Arambol
Arambol Praie
Goemchea sabar priyam modem bou sobit and sundor zaun asa Arambolachi priae. Dusreo Priyeo zaun assa Vagator, Anjuna, Calangut heo sogleo Goemchea Bardez Talukan assat, Miramar, Dona Paula assat Tiswadi talukan, ani Coleam, Palolem sogleo assat Goemchea South zagear.
Polleiat
Arambol Beach, Goa
Arambol Wikivoyage
Goy Wikivoyage
वर्ग:Goycheo Vello, Praieo ani Doryadego वर्ग:Romi panam
जेम्स एडवर्ड मीड
जेम्स एडवर्ड मीड (जल्म २३ जून १९०७, स्वानिज, ग्रेट ब्रिटन) नामनेचो ब्रिटीश अर्थशास्त्रज्ञ.
ऑरियल महाविद्यालयांतल्यान पयल्या वर्गांत पदवेची परीक्षा पास जातकच १९३०-३१ वर्सा ताणें केंब्रीज हांगा आपलें पदव्युतर शिक्षण घेतलें. थंय नामनेचो अर्थशास्त्रज्ञ जॉन मेनार्ड केन्स हाच्या ट्रीटीड ऑन मनी ह्या ग्रथांवयल्या चर्चासत्रांत वांटो घेवपाची ताका संद मेळ्ळी. १९३०-३७ ह्या काळांत ताणें ऑक्सफर्डच्या हर्टफर्ड महाविघाल्यांत अधिछात्र म्हूण काम केलें. त्याच काळांत १९३६ वर्सा ताचें 'ॲन इंट्रोडक्शन टू इकॅानॅामिक ॲनालिसिस ॲंड पॅालिसी' हें पुस्तक उजवाडा आयलें. फुडें १९३७ ते १९४७ मेरेन तो राशट्रसंघाच्या वितविभाग आनी अर्थीक गुप्तवार्ता सेवे चो वांगडी आशिल्लो. १९३८-४० हीं दोन वर्सां ताणें हेच संस्थेच्या जागतिक अर्थसर्वेक्षणांचो संपादक म्हूण काम केलें. १९४० ते १९४५ मेरेन मंत्रिमंडळच्या कार्यालयाच्या अर्थविभागाचो वांगडी आनी १९४६-४७ म्हणून ताणें काम केलें. १९४४ वर्सा 'National Income And Expenditure' हें पुस्तक मीड आनी रिचर्ड स्टोन ह्या अर्थशास्त्रज्ञान मेळून बरयलें. १९४८ वर्सा ताचें Planning and the Price Mechanism हें पुस्तक उजवाडा आयलें.
ताच्या The Theory of International Economy Policy ह्या दोन खंडांच्या ग्रंथाक १९७७ वर्साचो नोबॅल पुरस्कार फावो जालो. ह्या ग्रंथाचे पयलो खंड 'The Balance of Payments' १९५१ वर्सा आनी 'Trade and welfare' १९५५ वर्स उजवाडा आयले. १९७७ वर्साचो हो नोबॅल पुरस्कार मीड जेम्स एडवर्ड आनी बर्टिल ओहलिन हांकां वाटून मेळ्ळो. ह्या ग्रंथांत आंतरराश्ट्रीय अर्थीक अडचणी आनी दुसऱ्या म्हाझुजाउपरांतच्या सिद्धींतांचो तो एक मोलादीक ग्रंथ म्हूण ताका मान्यताय मेळ्ळया.
१९४७ ते १९५७ ह्या काळांत ताणें अर्थशास्त्र संस्थेंत वाणिज्य विशयाचें अध्यापन केलें. ह्याच काळात ताणें 'Geometry of International Trade' (१९५२) आनी The Theory of Customs Unions (१९५५) हीं पुस्तकां बरयलीं. १९५७-१९६९ ह्या काळांत ताणें केंब्रीज विद्यापिठांत अर्थशास्त्राचो प्राध्यापक म्हूण काम केलें. १९६० वर्सा ताचें 'A Neo-Classical Theory of Economic Growth (१९६०) हें पुस्तक उजवाडा आयलें. १९५७-७४ ह्या काळांत ताणें क्राइस्टस महाविधालयांत, नफील्ड जेश्ठ संशोधन अधिछात्र, १९६०-७४ ह्या काळामत लंडन अर्थशास्त्र संस्थेत अधिसासक अशीं कामां केंली. बाझेल, हल, ऑक्सफर्ड, ग्लासगो ह्या विद्यापिठांनी ताका मानाची डॉक्टरेट ही पदवी दिली.
ताचीं हेर कांय नामनेचीं पुस्तकां अशीं - Planning and The Price Mechanism (१९४८‌), The Intelligent Redicles Guide To Economic Policy (१९७५), Efficiency Equality And the Ownerrship of Property (१९६४), The Inheritance of Inequalities (१९७४), The Just Economy (१९७६), तशेंच Principles of Political Economy ह्या ग्रथांचे चार खंड १.The Stationary Economy (१९६५),२. The Growing Economy (१९६८),३. The Controlled Economy (१९७१) आनी ४.The Just Economy (१९७६‌). १९६० वर्सा मीड मॅारिशसचे अर्थीक, समाजीक पळोवणी समितीचो अध्यक्ष आशिल्लो. ग्रेट ब्रिटनचे प्रत्यक्ष करपद्दतीची रचणूक आनी १९७५-७७ वर्सा सुदारणा समितीचो अध्यक्ष आशिल्लो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
मिशनरी पाद्रींचो वावर
मिशनरी पाद्रींचो वावर. 1510 ते 1540 च्या अदमासांत गोंयांत ख्रिस्ती धर्मगुरू आयलें. ताणे धर्मप्रचाराच्या गरजेतल्यान कोंकणी भाशेचो इतिहास सुरू केलो. 1541 वर्स येता म्हणसर ताणे सांत पावल ही कॉलेज सुरू केली. हे कॉलेजींत शिकपी आंद्रे वाज ह्या गोंयकार  तरनाट्यान पयलो व्याकरणीक मसुदो तयार केलो. आंद्रे वाज करमळे गांवचो आसलो. जो मुखर पयलो गोंयकार पाद्री जावपाक पावलो. तांच्या व्याकरणाची हातबरपां आयज मेळनात. पूण जायत्या पुस्तकानी आंद्रे वाजाच्या व्याकरणाविशीं उल्लेख मेळटा. गोयांत जेजूइत पाद्री आयले तशेच फ्रांसिसस्कन पाद्री आयले. फ्रांसिसस्कन पाद्री मठानी रावतालें आनी धर्म प्रचार करताले. फ्रांसिसस्कन पाद्रींची परिस्थिती जेजूइत पाद्री परस खूब सकयल्या पावंड्याचेर आसली. फ्रांसिसस्कन पाद्री कडेन स्वताचो छापकानो नाशिल्लो. फ्रांसिसस्कन पाद्रीनीं कोंकणीच्या वावरान पयलो वयलो फुडाकार घेतलो. कोंकणी भाशेचें मोल आनी म्हत्व वळखून ताणे कोंकणी शाळा सुरू केल्यो. साबार फ्रांसिसस्कन आनी जेजूइत पाद्रिंनी कोंकणीच्या भाशीक आनी साहित्यीक वावरांत म्हत्वाचो हातभार लायलो.
जेजूइत पाद्रींचो वावर
फा. थोमस स्टिफन्स हाचो जल्म इंग्लंडान जालो. भारतांत “केप आँफ गूड होप” ह्या दर्या मार्गान योवपी हो पयलो मिशनरी पाद्री. फा. थोमस स्टिफन्स हाणे सुमार चाळीस वर्सां मडगांव रायतूर अश्या वाठारांत रावन पाद्रीपणाचो वावर केलो. फा. थोमस स्टिफन्सा उपरांत आयिल्लें पाद्री तांका गुरू मानताले. ताच्या पावलार पावल दवरून कोंकणीचो वावर चलयताले. फा. थोमस स्टिफन्स हाणें कृष्णदास शामाचे साहित्य वाचिल्लें म्हणपाचे समजता. हाचे कारण ताणें कृष्णदास या नांवावयल्यान आपणाक ख्रिस्तदास हें नांव घतले. साहितीक वावर. फा. थोमस स्टिफन्स हाचें पयली कोंकणी पुस्तक दोत्रिना ख्रिस्ता 1622 वर्सा उजवाडाक आयलें. ह्या पुस्तकाची आवृत्ती रायतूरचे सेमिनारींत छापली. पूण ताचे आदी सुमार 35 वर्सा ह्या पुस्तकाचो हातबरपाच्या रुपांत उपेग जातालो अशें जाणकोर सांगता. ह्या पुस्तकांत गुरू आनी शिश्य हाचे उलोवप संवादाच्या रुपांत मांडला. जेजू खिस्ताच्या जिणेचे तत्वगिज्ञान आनी शिकवण ह्या पुस्तकांत आसपावल्या. एशिया खंडातलें हें पयलें छापिल्लें पुस्तक जावन आसा.ह्या पुस्तकांत 64 पानां आनी 11 प्रकरणां आसात. भाशीक वावर 1640 वर्सा फा. थोमस स्टिफन्स हाणें ‘आर्त द लिंगवा कानारिना ‘ हें व्याकरणाचें पुस्तक उजवाडाक हाडलें. हे कोंकणीचें व्हड व्याकरण अशें मानतात. त्या पुस्तकाचे तीन खंड आसा. पयल्या खंडान व्याकरण जाल्या दुसऱ्या आनी तिसऱ्या खंडान वाक्य बांदावळीक गवरून व्याकरणाची फोडणी मेळटा. ह्या तीनूय खंडांत वर्ण विचार, शब्दविचार आनी वाक्यविचार हांचो आसपाव जाला. हें व्याकरण आर्दे वाज ह्या गोंयकार पाद्रीन तयार केल्ल्या व्याकरणाच्या आधारुन तयार केलां अशें जाणकार सांगतात.
फा. दियोग रिबैर हांचो जल्म लिजबोन ह्या पुर्तूगालाच्या शारांत जालो. रायतूरच्या सेमिनारींत रावून ताणें पाद्रिपणाचो वावर केलो. खर स्मरण, शक्ति, शिस्तप्रीय वावर आनी नितळसाण हाका लागून ते पाद्र जाले. ताणें कोंकणी, हिन्दी,मराठी आनी संस्कृत हया भासांचो अभ्यास केलां. गोंयांत ते बरेवपी आनी शब्दकोशकार म्हूण गाजले. धार्मीक संकल्पनेतले. ताणें निर्माण केल्लें साहित्य खूब मोलाचें अशें मानून ताका ‘एँपोस्टल ऑफ लॉड जिजस ‘ ही पदवी दिल्या. भाशीक वावर फा. दियोग रिबैर हांचो व्याकरणीक वावर खूब म्हत्वाचो आनी मोलाचो आसा. कोंकणी भाशीक उतरावळ ताणे तयार केल्या. साश्टी म्हालातल्या जेजूइत पाद्रीच्या आदारान ‘ वॉलावुलारीया द लिंगवा कानारी’ हो उतरावळीचो सोवळायशी सव्वीस ह्या वर्सा उजवाडाक आयलो. ह्या कोशांत 15,500 उतरांची नोंद आसा. ह्या कोशाचे दोन वांटे आसात. एक स्वतंत्र तयार केल्लो आसा जाल्यार दुसरो वांटो साबार जेजूइत पाद्रीच्या आदारान तयार केला. ह्या कोशांत कोंकणी वाक्यप्रचार आसात. ह्या कोशाचो एक ग्रंथ पणजेच्या सरकरी वाचप घरांत आसा. साहित्यीक वावर फा.रिबैराचो फामाद ग्रंथ म्हळ्यार ‘देकलारासांव द दोत्रिना क्रिस्ता ‘ हो ग्रंथ 1632 वर्सा उजवाडाक आयलो. हाची एक प्रत लिजबोना शारांत आसा.रायतूरच्या छापकानांत छापिल्ल्या ह्या ग्रंथान देशी संस्कृतायेची कितलीशीच उतरां सांपडटात.
फा. आंतोनीयो सालदाना हांचो जल्म आफ्रिकेंत जालो.1615 वर्सा ते गोंयांत जेजूइत प्रांतान रिगले ताचे पयली ते सैन्यांत वावर करताले. कोंकणी आनी मराठी ह्यो दोनुय भासो ताकां येताल्यो. साहित्यीक वावर तांचो फामाद ग्रंथ म्हळ्यार ‘सांत आंतोनीची अचर्या ‘. भाशीक नदरेंत वेग-वेगळी उतरा ह्या ग्रंथान वावुरलली दिसता फारसी उतरा, कारवारी मोडितली उतरा ह्या ग्रंथान आसा. तांचे दुसरें पुस्तक म्हळ्यार ‘जिवीत रुखाची अमृत फळां’ भाशीक वावर उतरावळीच्या मळार ताणें केल्लो वावर ‘वॉकावुलारीया द लिंग्वा कानारी‘ या पुस्तकांतल्यान दिसून येता. फ्राशिस्कन पाद्री
हांचो जल्म पुर्तूगालांत जालो. सतराव्या शेकड्यान ते गोंयांत आयले. पोरण्या गोंया सावन ताणें धर्म प्रचार करपाक सुरवात केली. कोंकणी आनी मराठी ह्या दोनूय भासो तांका येताल्यो. फ्राशिस्कन पाद्रीमदी हुशार आनी विद्वान म्हुण तांका उचेली सुवात आशिल्लीं. ताणें आपलें साहित्य पुर्तूगालाचो राजा फिलीप चवथो हाका अर्पण केल्ल्यान ताचें चडशें साहित्य छपून आयलें. ते व्याकरणकार, कवी, शब्दकोशकार, ग्रंथ रचनाकार म्हुण फामाद. साहित्यीक वावर ‘ ख्रिस्ताचे यज्ञ गित‘ हो काव्यग्रंथ ताणे रचलो. ताच्या साहित्यांत ताचो विवेक मळो हो खूप तोलोमोलाचो ग्रंथ मानता.धर्मशिकवणी संबदी जायती पुस्तकां ताणें बरयल्या साधू संताच्या धर्म उद्धेशाचेर आधारीत 4 खंडाचो ग्रंथ ताणें उजवाडाक हाडला. भाशीक वावर ‘ आर्त द लिंगवा कानारीना‘ हे कोंकणी भाशेचे व्याकरण ताणे दोन वाट्यानी उजवाडाक हाडला. पुर्तूगेज कोंकणी आनी कोंकणी पुर्तूगेज अशें शब्दकोश ताणें रचले जातूंत साडे सत्तर उतरांची नोंद आसा ‘Syntaxist Copissima Lingua Brahmanice’ हो व्याकरणीक वावर ताचे अभ्यासाचे नदरेंत खूब म्हत्वाचो जातूंत कोंकणी वाक्य बांदावळीवीशी विचार आसात. हाचो जल्म लिजबनात जालो. ते एक प्रवचनकार आनी बरे बरोवपी म्हण गाजले. साहित्यीक वावर ख्रिस्ताची जीण आनी भावार्थाचे प्रतिक ही तांची दोन अणकारीत पुस्तकां आसा. मानुएल वाझ कोंकणी उतरावळीच्या वावरांत जाणी योगदान दिला अश्या फ्रासिस्कन प्राद्रीमदी मानुएल वाझाचे नांव मेळटा. क्रिस्तीव्हा जिजस आर्त ग्रेमेटीका द लिंगवा कानारीना हे व्याकरण ताणें रचले. जे आयज हातबरपाच्या रूपान लंडनच्या वाचप घरांत पळेवपाक नेळटा. नव्या पाद्रील कोंकणी भास शिकप सोपी जावची म्हुण ताणे 42 पानांचे ‘ focics‘ हे व्याकरणाचे हात बरवप हांगा ‘School of oriental studies London’ दवरिल्लें आसा. हाणें बारदेस म्हालांत रावन पाद्रीपणाचो वावर केलो. साहित्यीक वावर ‘flos sanctorum’ ह्या महानग्रंथचो अणकार संताची चरीत्रां ह्या नांवान केला. फासिस्कन पाद्रीच्या छापिल्ल्या ग्रंथामदलो हो एक ग्रंथ. हो ग्रंथ स्पेन देशान आसा आनी ताचें हात बरप पेरीसाच्या वाचन ग्रंथालयान आसा.
कोलवाळे हांगा रावन ताणें पाद्रीपणाचो वावर केलो. मराठी आनी कोंकणी भासो तांका येताल्यो. फा. थोमस स्टिफन्स ख्रिस्त पुराणाचे संपादक म्हूण ताका वेंचिल्लो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Frank Fernand
Franklin Fernandes (3 Mai 1919 - 1 Abril 2007), zaka Frank Fernand mhonn vholkotat, ek famad songitkar ani cholchitr nirmato zaun aslo, zannem Amchem Noxib ani Nirmon zoxeo cholchitram bhair kadlim. To zolmol'lo Curchorem, Gõy. To Don, Hera Pheri, Zanjeer and Victoria No. 203, adi Hindi cholchitrãnim music conductor aslo.
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Romi panam
Chanddigaddh
Chanddigaddh zaun asa Bharotache ek kendraxasit pradex.
वर्ग:Bharotachem kendraxasit pradesham वर्ग:Romi panam
नागवें
नागवें (६२६८१३)
नागवें हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या सत्तरी तालुक्यातील ३४३.३९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १०५ कुटुंबाचे व पुराय ४७९ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार VALPOI ४ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा २३६ दादले आनीक २४३ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ९२ आसून अनुसूचित जमातीचे ३ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६८१३ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (VALPOI) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (VALPOI) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (VALPOI) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (VALPOI) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (SANQUELIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (SANQUELIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (ONDA C T) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (VALPOI) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (BICHOLIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण ना. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध ना. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५०६ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं दूरध्वनी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शासकीय बस सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी बस सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पक्को रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं स्वयंसहाय्य गट ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेशन मांड ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
नागवें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
उत्पादन
नागवें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): CASHEW NUTS, CASHEW LIQUOR, BANANA.
संदर्भ
वर्ग:उत्तर गोवा वर्ग:सत्तरी वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:उत्तर गोंय वर्ग:बारदेस तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
हणदोणें
हळदोणें हें उत्तर गोवा जिल्ल्यांतल्या बार्देस तालुक्यांतलें ८.०४ चौ. किमी. क्षेत्राचें शार आसून २०११ चे जनगणने प्रमाण ह्या शारांत १६२४ कुटुंबां वा वट्ट ६२७० लोकसंख्या आसा. जिल्लो मुख्यालय, पणजी हांगां १८ किलोमीटर अंतराचेर आसा. राज्याची राजधानी पणजी हांगां १८ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हातूंत २९२५ दादले आनी ३३४५ बांयलां आसात. हातूंत अनुसुचीत जातीचे लोक २०९ आसून अनुसुचीत जमातीचे २०० लोक आसात.ह्या गांवचो जनगणनेतचो स्थळ निर्देशांक ६२६७०४ [1] आहे.
लोकसंख्योप्रमाणे शाराचो दर्जो V (लोकसंख्या_एकूण ५,००० to ९,९९९). शाराची नागरी स्थीती आसा. 'सर्वेक्षण शार'. १ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें बेळगांव हें शार १८० किमी अंतराचेर आसा. ५ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें पणजे हें शार ४७५ किमी अंतराचेर आसा. रेल्व स्टेशन १९ किमी अंतराचेर थिविम हांगां आसा.
हवामान
पावस (मिमी.): ३०९६.९७ कमाल तापमान (सेल्सिअस): ३१.५३ किमान तापमान (सेल्सिअस): २३.५१
साक्षरता एकूण साक्षर लोकसंख्या: ५२६१ साक्षर पुरुश लोकसंख्या: २५२९ (८६.४६%) साक्षर स्त्री लोकसंख्या: २७३२ (८१.६७%)
दोना पोल
दोना पोल(डोना पाउला), हें भारताच्या गोंय राज्यांतले पणजे गोंयची राजधानी ताचो एक भाग।
हणदोणें
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक शारांत उकती आनी बंद गटारवेवस्था आसा. ल्हान धरणांतल्यान उदकापुरवण जाता. शाराक शुध्दीकरण केल्ल्या नळाच्या उदकाची पुरवण जाता.उदका पुरवणेची तांक 1100 किलो लिटर आसा.सगळ्यांत लागीं आग पालोवपाची सुविधा म्हापसा(९ किमी) हांगां आसा.
दोना पोल
हे जाग्याचें नांव दोना पोल एक पुर्तुगाली फ़िदाल्गो दोम अन्तोनियो दे सौटो मैयरची बायल आनी पुर्तुगाली गर्वनराची अमराल दे मिनेजसची धुव दोना पाउला अमराल ए सौटो मैयर चे वयर पडलां। दोना पाउलाचे पयलींचे घर सांत तोम अंन्त आसले। वार्डिक(कााजार) जाल्या उपरांत ते हांगा आयिले।
हणदोणें
वैजकी सुविधा (शासकीय) सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय ९ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय ४४ किमी हांगां आसा. शारांत १ दवाखानो आसा. शारांत १ कुटूंब कल्याण केंद्र आसा. शारांत १ प्रसूती आनी बालकल्याण केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती केंद्र ८ किमी हांगां आसा. शारांत १ क्षयरोग उपचार केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं रुग्णालय ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं फिरतो दवाखानो ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं हेर वैजकीय सुविधा १२ किमी हांगां आसा.
शारांत ३ खाजगी वखदां दुकान आसा.
दोना पोल
दोना पाउलान्चे दोन पुतळे मि अनि मिसेस रोबेर्ट क्नोक्सन्चे पुर्व प्रायाणाचे सम्मानांत य्रर्सा फ़ोन लेइस्तनेरान बान्दिले। सुम्मार लोकान हे लेकला कि दोना पालचे नाव एक प्रेमी जोडीचे वैर पळ्ळा, जाल्यार हें सत्य न्हंय।
हणदोणें
शैक्षणिक सुविधा शारांत ४ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. शारांत २ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) म्ह (८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) पणजी (२० किमी) हांगां आसा.सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) पेङणे RURAL (२८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं "खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला, शास्त्र आणी वाणिज्य)" म्हापसा (९ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय- विधी म्हापसा (२० किमी) हांगां आसा.सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय- विद्यापीठ पणजी (२६ किमी) हांगां आसा.सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय - हेर म्हापसा (८ किमी) हांगां आसा.सगळ्यांत लागीं शासकीय वैजकी महाविद्यालय बांबेाळे C T (२४ किमी) हांगां आसा.सगळ्यांत लागीं शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय BANDORA C T (४८ किमी) हांगां आसा.सगळ्यांत लागीं शासकीय वैवस्थापन संस्था पेंन्हा दे फ्रांका (CT) (१४ किमी) हांगां आसा.सगळ्यांत लागीं शासकीय पॉलिटेक्निक पणजी (१९ किमी) हांगां आसा.सगळ्यांत लागीं शासकीय वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा म्हापसा (१० किमी) हांगां आसा.
दोना पोल
भायार्ची कडी
वर्ग:गोयेचीं शहारां, गांव आनी जागे वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:तिसवाडी तालुका / Tiswadi Taluka
हणदोणें
शारांत ४ शासकीय अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र आसा.
सुविधा सगळ्यांत लागीं शासकीय अनाथाश्रम पणजी (२० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं नोकरी करपी स्त्रियांचें सरकारी निवास (हॉस्टेल) पेंन्हा दे फ्रांका C T (१५ किमी) हांगां आसा. शारांत १ खाजगी वृद्धाश्रम आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय खेळांगण म्हापसा (८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी चित्रपटगृह म्हापसा (८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी सभाघर म्हापसा (८ किमी) हांगां आसा. शारांत १ खाजगी भौशीक ग्रंथालय आसा.
उत्पादन हणदोणें ह्या शारांत मुखा वयल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( म्हत्वाच्या देंवत्या अनुक्रमान): BOTTLE CAP, BAKERY PRODUCT, FISH.
बाजार आनी सावकारी पेडी शारांत ४ राष्ट्रीय बँक आसा. शारांत १ खाजगी वेपार बँक आसा. शारांत १ सहकारी सावकारी पेडी आसा. शारांत २ बिगर शेतकी रीण संस्था आसा. वर्ग:उत्तर गोवा वर्ग:बार्देस वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतलीं शारां
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:बार्देस तालुका / Bardez Taluka वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
पालयेंकार, अनंत तुकाराम
पालयेंकार, अनंत तुकाराम सुटकेझुजारी
जल्म:२० मार्च १९२४,कायसूव-बारदेस
पालयेंकार,अनंत तुकाराम, 'नॅशनल कॉंग्रेस गोवा' हे संघटनेचो वांगडी आशिल्लो. सुटके चळवळीच्या काळांत तो पत्रकां वांटप,वण्टी पत्रकां लावप असलीं कामां करतालो. २६ जानेवरी १९५५ ह्या दिसा,कायसुवा जो सत्याग्रह जाल्लो तातूंत ताणें वांटो घेतिल्लो. पोलिसांनी ताका धरलो,खूब मार दिलो आनी एक वर्स पणजे बंदखणींत दवरलो.उपरांत ताका १० वर्सां बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली.फुडें पांच वर्सांनी ताची बंदखणींतल्यान सुटका जाली. भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केला.
वर्ग:देवनागरी पानां
देवनागरी लिपी
देवनागरी हॆं यॆकळॆं अबुगिडा लिपी आसा. ह्या लिपीचो वापर वेगवेगळ्यो भारतीय भासो बरोवपाक करतात. संस्कृत, हिन्दि,अंगिका, मराठी, सिन्धि, बिहारी, भिली, मारवाडी, कॊंकणी,भोजपुरी भास, नॆपाळी, नॆपाळ भासू, कश्मिरी आनी रोमानी हॆं लिपिंतूं बरयताती. हॆं लिपी दावॆं धक्कुनू उज्जॆं बरंयताति.
देवनगरिलॆं उगम सिधद्धम् लिपी धक्कुनू १२०० इस्वि लागीं जाल्लॆं. एक नामनेची भारतीय लिपी. संस्कृत, हिंदी, कोंकणी, मराठी ह्यो भासो जे लिपींत आसात ते लिपीक नागरी वा देवनागरी अशें नांव आसा. उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, पंजाब, बिहार, गुजरात, कोंकण, गोंय, महाराष्ट्र, ह्या प्रदेशांनी ही लिपी मुखेलपणान दिसता. पुर्विल्ले ब्राम्ही लिपीसावन देवनागरीचो उगम जाला अशें कांय अभ्यासकांचें मत आसा. ब्राम्ही ही भारतांतली सगळ्यांत पोरणी लिपी आसून अशोकाच्या काळांत ती सगळ्या भारतांत ती प्रचलीत आशिल्ली. तिचेपासून सगळ्या भारतीय सिपयांचो विकास जाला. इ. स. च्या 4 थ्या शेंकड्यासावन गुप्त साम्राज्यांत प्रचलीत आशिल्ली, गुप्त लिपी हें ब्राम्हीचेंच एक विकसीत रूप. इ.स. च्या सव्या शेंकड्यांत हे लिपींत मातसो बदल जावन तिका 'सिध्दमातृका' हें नांव मेळ्ळें. उत्तर भारतांत धर्मीक पुस्तकां बरोवपाखातीर हे लिपीचो वापर जातालो. 'ओम नमः सिध्दम्' ह्या वचनान खंयच्याय ग्रंथ लिखाणाक सुरवात जाताली, तेखातीर हे लिपीक 'सिध्दम्' अशें म्हणपाक लागले. ताडपत्र्यो आनी कागदांचेर लेखणी वयर उबारिनालताना बरोवंक मेळचें हे नदरेन हे लिपींत अक्षरांचें रूप बदलत गेलें, हिच्यातलीं अक्षरां आनी मात्रा वांकड्यो - तिकड्यो आशिल्ल्यान हे लिपीक 'कुटिल लिपी' (कुटिलाक्षरा) हें नांव पडलें. अक्षरांच्या माथ्यार त्रिकोन आसप हे लिपीचें खाशेलेपण. बोधगयाक इ. स. 588 च्या अदमासाचो हे लिपींतलो एक लेख मेळ्ळा. ही कुटिल लिपी इ. स. च्या 9 व्या शेंकड्याचें निमणें मेरेन उत्तर भारतांत सगळ्याक प्रचलीत आशिल्ली. राजा यशोधर्मा हाचो मंदसोराचो शिलालेख (इ. स. 532), मेवाडचो गुहिलोतवंशी राजा शिलादत्य हाचे वेळचो एक शिलालेख (इ. स. 646) आनी प्रतिहारवंशी राजांचे इ. स. च्या णव्या शेंकड्यातलें शिलालेख हे कुटिल लिपींतूच बरयल्ले आसात. जपानांतल्या होर्युजी नांवाच्या गांवांत एका बौध्द मठांत, हे लिपींत ताडपत्रांचेर बरयल्ले ग्रंथ मेळ्ळ्यात. हे लिपींतलीं चडशीं अक्षरां सद्याचे नागरी लिपीभाशेनूच आसात. हे कुटिल लिपींतल्यानूच देवनागरी लिपी निर्माण जाली. इ. स. च्या 10 व्या शेंकड्याच्या आरंभाक सावन उत्तर भारतांत हे लिपीचो वापर सुरू जाल्लो दिसता. कनौजचो प्रतिहारवंशी राजा महेंद्रपाल हाच्या इ. स. 898 च्या एका दानपत्रांत ही लिपी आसा. उपरांत प्रतिहार, गुहिल, चाहमान, गाहडवाल, चौलुक्य, परमार, कछवाह, चंदेल, कलचुरी ह्या वंशांतल्या राजांचे शिलालेख आनी दानपत्रांनी हीच लिपी आसा.
दक्षिण भारतांत, गुप्त युगांत ब्राम्ही लिपीची एक वेगळी शैली आशिल्ली. तिका 'पल्लव लिपी' म्हण्टात. हे लिपीतल्यान इ. स. च्या आठव्या शेंकड्यांत नागरी लिपीचें दक्षिणी रूप विकसीत जालें.
राष्ट्रकूट राजा दंतिदुर्ग हाचें सामनगडा वयलें दानपत्र (इ. स. 754), राष्ट्रकूट गोविंद - दुसरो हाचें धुलिया हांगा मेळ्ळीलें दानपत्र (इ.स.780), पैठण आनी वणी गांवांनी मेळ्ळिलीं. राष्टकूट गोंविद - तिसरो, हांचीं दानपत्रां (इ. स. 794 आनी 808), तशेंच कान्हेरीचो शिलालेख (इ. स. चो णवो शेंकडो) हातूंत ही लिपी आसा. गुजरातेंतलो गुर्जरवंशी राजा जयभट (तिसरो) हाच्या इ.स. 706 तल्या एका दानपत्रांत हे दक्षिणी शैलीची नागरी लिपींत निशाणी केल्ली आसा. हाचेंवयल्यान ही नागरी लिपी ताचे पयलींपसून निर्माण जाली आसूं येता. महाराष्ट्रांत हे लिपीक 'बालबोध लिपी' अशें नांव मेळ्ळां. हे लिपीक नागरी वा देवनागरी नांव कशें पडलें हेविशीं विद्वानांचीं विंगड विंगड मतां आसात. गुजराती नागर ब्राम्हणांकडेन संबंदीत म्हणून नागरी नांव पडलें, अशें एक मत जाल्यार नागर लोक ही लिपी वापरताले देखून तिका नागर नांव मेळ्ळें अशें दुसरें मत आसा. जायस्वाल हाच्या मताप्रमाण नागराजवंशाच्या प्रभावाक लागून हिका नागरी नांव पडलें. संस्कृत ही देवबास हे लिपींत बरयतालें. देखून तिका देवनागरी म्हणूंक लागले, देवतांचे उपासनेखातीर त्रिकोन, चक्र हीं जीं यंत्रां वापरतात, तांकां पयलीं देवनगर म्हण्टाले. त्या यंत्रांनी जीं चिन्नां आसतालीं, ती उपरांत अक्षरां मानपाक लागले. तीं अक्षरां हे लिपीत वापरिल्ल्यान हिका देवनागरी हें नांव मेळ्ळें अशें कांय अभ्यासकांचें मत आसा. काशीक पयलीं देवनगर म्हण्टालें. ताचेवयल्यानूय देवनागरी हें नांव आयलां आसूं येता. ग्रामीण-नागरी हो संबंध, फरक दाखोवपाच्या उद्देशांतल्यान तिका हें नांव दवरलां आसूं येता. दक्षिणेंत हे लिपीक 'नंदिनागरी' अशें म्हण्टात. वाकाटक आनी राष्ट्रकूट हांच्या राज्यांत नंदिन नांवाचें नगर (सद्याचें नांदेड) आशिल्लें. ताचेवयल्यान हें नांव मेळ्ळें अशें एक मत आसा. दक्षिणेत ही लिपी इ. स. च्या 17 व्या शेंकड्यामेरेन वापरांत आशिल्ली. हे नागरी लिपीपसून कैथी, महाजनी, राजस्थानी, गुजराती ह्यो लिपी निर्माण जाल्यो. पुर्विल्ले नागरीच्या उदेंतेकडल्या फांट्यांतल्यान इ. स. च्या 10 व्या शेंकड्यांत बंगाली लिपी तयार जाली. 11व्या शेंकड्यांत बंगाली लिपी तयार जाली. 11व्या शेंकड्या उपरांत नागरी लिपींतल्या नेपाळी, सद्याची बंगाली, मैथिली आनी उडिया ह्यो लिपी विकसीत जाल्यो. इ. स. आठव्या शेंकडयामेरेन काश्मीर आनी पंजाब ह्या प्रदेशांनी कुटिल लिपी चलताली. ते लिपींतल्यान 10 व्या शेंकड्यांत शारदा लिपी तयार जाली. दक्षिण भारतांतल्यो तेलुगू, तमीळ, मल्याळम आनी ग्रंथी ह्यो लिपी अशेच तरेन नागरी लिपींतल्यान विकसीत जाल्यात. पुर्विल्ल्या काळांत ब्राम्ही लिपींतल्या अक्षरांनी शिरोरेखा नाशिल्ली. उपरांत तीं अक्षरां सुंदर करपाच्या हेतान तातूंत जायते बदल केले. तातूंतल्यान ही शिरोरेखा निर्माण जाली. शिरोरेखा हें देवनागरीचें खाशेलेपण. भारतांतले हेर खंयचेय लिपींत ही शिरोरेखा मेळना. देवनागरी लिपी शास्त्रशुध्द आसून अक्षराचें नांव आनी उच्चार एकूच आसता. भाशाशास्त्र आनी ध्वनिशास्त्र ह्या दोगांयचे नदरेन पळयल्यार नागरी वर्णमाळ शुध्द आसा. इ. स. च्या 10 व्या शेंकड्यांतले उत्तर भारतांतले नागरी लिपींत अ, आ, ध, प, म, य, ष आनी स ह्या अक्षरांची तकली विभागिल्ली आसा. पूण 11 व्या शेंकड्यासावन हे दोन भाग मेळून एक ओळ जाली. 12 व्या शेंकड्यांत नागरीचें सद्याचें रूप दिसपाक लागता. कांयकडेन मात ए, ऐ, ओ आनी औ च्यो मात्रा व्यंजनाक लायताना वेगळी पद्दत आपणायल्ली दिसता. ए, घ, च, थ, ध, प, ब, म, य, ल, व, श, स ह्या अक्षरांनी खूब बदल जाले.
नागरी वर्णमाळ:-
अ, आ, इ, ई, उ, ऊ, ऋ, ऋ, लृ
ऐ, ओ, औ,
च, छ, ज, झ, ञ,
ट, ठ, ड, ढ, ण,
त, थ, द, ध, न,
प, फ, ब, भ, म
य, र, ल, व, श, ष,
स, ह, ळ, क्ष, ज्ञ.
भायॆरल्यॊ कडियॊ
वर्ग:देवनागरी पानां
पालखी
पालखी देवदेवता, धर्मगुरू,गिरेस्त लोक, सरदार हांकां खांद्याचेर उबारून व्हरपाचें एक वाहन. संस्कृतांतल्यान पर्यंकिका पल्लंकिआ-पालखी अशे तरेन तो शब्द रूढ जाला. शिबिका, मेणा हे हाचेच वेगवेगळे प्रकार 'मेणा' हो शब्द मात खास करून भोवमानादीक व्यक्तींक उबारून व्हरपाच्या साधानाकूच वापरतात.
पुर्विल्ल्या काळासावन पालखेचे वेगवेगळे प्रकार रूढ आशिल्ले. नहुषान सप्तर्षींक पालखी व्हरपाक सांगले, आदी कथा पुराणांत मेळटात. हालींच्या काळांतखास करून देवतांच्यो मुर्त्यो उबारून व्हरपाखातीर पालखेचो उपेग करतात. खेड्यांतल्यान ग्रामदेवतांच्यो जात्रा भरतात. तेन्ना उत्सवमुर्तींक पालखेंत बसोवन तांची गांवांतल्यान मिरवणूक काडटात.
वारकरी संप्रदायांतले लोक आषाढी आनी कार्तिकी एकादशीक पंढरपुराक वतात.तेन्ना ते आपले वांगडा संतांच्या पादुकांच्यो पालख्यो व्हरतात. महाराष्ट्र आनी कर्नाटक ह्या प्रांतांनी पांडुरंगाचे कितलेशेच म्हान भक्त जावन गेले. त्या भक्तांचीं समाधी थळां वेगवेगळ्या सुवातींनी आसात. ह्या वेगवेगळ्या थळांकडल्यान ह्या संतांच्यो पादूका घेवन पालख्यो पंढरपुराक वतात.तांचेवांगडा भजन कुर्तन करीत हजारांनी वारकरी वतात. पालखेचो सुवाळो हें महाराष्ट्राचें एक खाशेलपण जालां.
पालखी लाकडाची आसता. तिका फाटीं आनी फुडें एक वा दोन दांडे आसतात. फाटीं आनी फुडें एकेक वा दोग दोग जाण खांद्यांचेर दोंडे घेवन पालखी व्हरतात.गरजेप्रमाण चड जाणूय पालखी व्हरतात. दांडेयांच्या तोंकांक हत्ती, वाघ, घोडे आदी जनावरांचीं लाकडाचेर कोरांतिल्लींवा धातुनिर्मीत तोंडां बसयल्लीं आसतात. कांयकडेन सबंद पालखीभर भांगराचो वा रुप्याचो पत्रो बसयल्लो आसता. पालखेक विलोदाचें पांखें आनी गोंड्यांची झालर लायिल्ली आसता. महाराष्ट्रांत पालखेक खांद मारपी लोकांक 'भोई' म्हणटात.
उत्तर महाराष्ट्रांत देवस्थानाचे पालखेक खाद मारपाचो खास मान भोई लोकांकडेन पिळगेन पिळगी चलत आयला. म्हातारे,अपंगूळ,पांयांनी चड वेळ चलूंक शक्य ना अशा लोकांक व्हरपाखातीर दोंगराळ वाठारांनी पालखेसारकी 'डोली'चो वा कावडीचो उपेग करतात. पयलींच्या काळांत लग्न - मुजीच्यो मिरवणुको पालखेंतल्यान काडटाले.मोगल काळांतल्यो राजपूत आनी मोगल बायलो मेण्यांतल्यान प्रवास करताल्यो.शंकराचार्य आनी हेर कांय म्हान व्यकती आयज लेगीत पालखेंत बसीन वतात. मुंडा आदिवासींतले गिरेस्त लोक व्हंकलेचे वरातींत आयज लेगीत पालखेचो उपेग करतात.
सद्याक गोंयांत पालखेचो वापर देवस्थानापुरतोच जाता. थरावीक दिसा देवाक पालखेंत बसोवन वाजत गाजयत, मिरवणूकेन पालखी देवळाच्या प्राकारांत फिरयतात. थरावीक अंतराचेर तिका थांबोवन तिच्या मुखार गायन-नर्तन जाता. पालखी खांद्यार घेवपी,तिचे मुखार मशाल,तोरण धरपी,गायन नर्तन करपी, पुजा अर्चा करपी आनी दंड, छामर धरपी हे समाजांतल्या थरावीक गटांतले लोक आसून तांच्या घराण्यांत गें काम परंपरेन चलत आयलां.
वर्ग:देवनागरी पानां
लाफाॅतेन, आंरी
लाफाॅतेन, आंरी - मरी (जल्मः २२ एप्रिल १८५४, ब्रूसेल्स मरणः १४ मे १९४३, ब्रूसेल्स). बेल्जियम संसदपटू. आंतरराश्ट्रीय कायद्दयाचो नामनेचो विधिज्ञ आनी संवसारीक शांततायेच्या नोबॅल पुरस्काराचो मानकरी.
ब्रुसेल्स विद्यापिठांतल्यान कायद्याची पदवी घेवन - १८७७ वर्सा ताणें वकिलीक सुरवात केली। ह्या वेवसायांत ताका खूब नामना आनी पयसो मेळ्ळो.
१८९३ वर्सा ताची ब्रुसेल्स विद्यापिठांत आंतरराश्ट्रीर विधीचो प्राध्यापक म्हणुन नेमणुक जाली. दोन वर्सां उपरांत तो समाजवादी पक्षावतीन सिनेटाचेर वेंचून आयलो (१८९५). फुडें १९१९ - १९३२ ह्या काळांत ताणें सिनेटाच्या उपाध्यक्षपदाचेर काम केले. ते उपरांत लवाद मंडळाखातीर नेमिल्ल्या बेल्जियमी संघाचेर ताची सरचिटणीसपदाचेर नेमणूक जाली. रोकडोच ताणें आंतरसंसदीय संघटनेंत सक्रीय वांटो घेतलो. फुडें ताची लवाद मंडळाच्या अध्यक्षपदाचेर नेमणुक जाली. शांतताय संघाकडेन ताचे बरे संबंद आशिल्ले. ताणें द हेगाक १८९९ आनी १९०७ वर्सा दोन शांतताय परिशदो भरयल्यो. १९०७ - ४३ ह्या काळांत बर्नच्या आंरराश्ट्रीय शांतताय संघाच्या अध्यक्षपदाचेर फ्रिद्रिक बायराउपरांत लाफॉंंतेनाची नेमणुक जाली. निमाणेमेरेन तो ह्या पदाचेर आशिल्लो. ताणें पॅरिस शांतताय कबलातींत (१९१९) आनी राश्ट्रसंघाचे समितीचेर (१९२० - ३१) बेल्जियमाचो प्रतिनिधी म्हणून काम केलें. आंतरराश्ट्रीय सामंजस्याखातीर ताणें सेत्रु इन्तॅलॅक्तुआल भोंदियालय नांवाची संस्था स्थापन केली. उपरांत ती राश्ट्रसंघांत विलीन जाली. हे संस्थेची धर्तेचेर इंटरनॅशनल कोर्ट आॅफ जस्टिस, वर्ल्ड युनिव्हर्सिटी, युनिव्हर्सल लायब्ररी अशो बर्योचशो संस्था चालीक लागच्यो अशी ताची कल्पना आशिल्ली.
इंतेनॅसिओनाल द बिब्लिआॅग्राफी (ब्रेुसेल्स) ही संस्था म्हाळ्यार ताच्या कामाचें यादस्तीक नेमाळी आनी उजवाडा आयिल्ले ग्रंथ हांची संदर्भसुची करून तें साहित्य जनसामान्यांकडेन पावोवप हो हे संस्थेचो हेत आशिल्लो. हेखातीर ताणें पॅसिक्रीसी इंटरनॅशनल हो ग्रंथ बरोवन ह्या क्षेत्रांत मोलादीक भर घाली (१९०२). ह्या पुस्तकांत १७९४ ते १९०० मेरेनच्या आंतरराश्ट्रीय लवाड मंडळामुखार आयिल्ल्या खटल्यांचें इतिवृत्त ताणें संगतवार उजवाडायलें. फुडें ताणें हवाई झुजावागडा जनमत घडोवपाची मोहीम काडली. ताच्या ह्या यत्नांक लागून ताका संवसारीक शांततायेचो नोबॅल पुरस्कार (१९१३) दिवन ताचो भोवमान केलो.
ताणें ग्रेट सोलुशन (१९१६) आनी बिब्लिआॅग्राफी पीस अॅड आर्बिट्रेशन हीं आनीकय म्हतवाचीं पुस्तकां बरयलीं. दुसमानकाय आशिल्ली फ्रांस आनी जर्मनी ह्या दोन देशांभितर ताणें इश्टागतीचे संबंद प्रस्थापित करपाचे यत्न केले. ताची चडशी सगळी जीण शांततायेचे चळवळीचो प्रसार आनी प्रचार करपाक सोंपलीं
वर्ग:देवनागरी पानां
Majorda- Uttorda - Calata
SHABD SHASTR
Majorda- Utorda- Calata ho ganv dakshin Goynt podta. Hea ganvachi nava he praman uttpan zaliat. Kala mhunnlear sakail (Calata). Maz mhunnlear maddi (Majorda). Utor mhonnlear Uttor (Utorda). Orda mhunnlear Kushin (side). 1588 hea vorsa porian hea ganvacho lok Maha Mai hea deviche bakth asle. Ani Maha Mayechem ek devul asle. Tea varsa hea ganvchea lokani Kristanv dharm appnailo. Tednna Devul moddun uddailem and tea zagiar ek igorz bandun hadli. He igorz Mai de Deus hanka bhetoili assa. Hea gavnchi panchayat assa tichem nav –“Majorda Utorda Calata Village Panchayat” Modganv ani Vasco Da Gama he shara hea ganvak laggi podta he 10 km ani 30 km pais assa. Ho ganv daria deger assa. Purva diken Majordecho daria ani Utordecho daria assa. Tech bashen zaite talli, fondare ani naio assat.
VADDO/ VIBAG
Hea gavant tin vibag kelle assat.Te zavun assa Majorda, Utorda ani Calata. He vibag fuddem ani bagani gatille assat, tea mallier:
MAJORDA
Sanglem vaddo, Pacheco vaddo, Dogorim de Majorda, Godino de Majorda, Calata, Costa Vaddo, Adao Vaddo, curilo Bebepet, marbat, Igreza vaddo hem vadde Majorda vibagant assat.
Lok Sankaia
Hea ganvchi lok sankai assa ti munnlear Pandra hazar (15000). Gavant veg-veglia darmantale lok assat zav Kristanv, Hindu ani Muslim. Saglia darmantle lok ekcharan ani bhavpannan ravtat. Gavant lok zaite tareche vaivasayant assat.
IMMARATI
Hea gavant zaiteo immarati assat. Dev mandira, kapela, club hall, cemitor, Purtuges tempachi ghara, adi.
XHIKSON
Ganvant anikui kai mhatvacheo imaarati assat, tantuntleo kai imaarati assat teo mhallear, Associacao Academica de Majorda Utorda Calata Club. Hea clubache sakailia majliar sumar dha dukanna assat. Ani pailia majliar san manovpak sabhagraha assa/ zai tarakvar fugsava zatat, jashe vad dis, lagna adi. Hea clubache adarakal football tournaments ani sanskrutik karyavali sadar kartat. Clubachea samkar Majorda – Utorda –Calata hanchem ek panchayat ghar assa. Panchayati kushik ek balaiki kendr assa. Gavant ek post office assa. United club of Utorda ani Multipurpose soprts club assa. Ho ek sabha graha zavun assa.
BANKANCI NAVA
Bank of Baroda, State Bank Of India, Corporation Bank, Bank Of India HDFC, & Visionaries Credit Co-operative Society. ATM hachi suvida legit assa. Vegveglim bank appli ATM davartat.
MHOTVACHE ZAGE
Gavant ek mukia Railway station assa, don Railwai crossing, vailain ani sakailian pool assa hea vatentlian tea vaten vachpak.
MAIDAN
Gavant tin kelache maidan assat. Tea madliar, Majorda Igoezicho kel maidan, Mussun maidan, ani Utorda Vatarantlem kel maidan assa. Maddlia bagant vijecho station assa. Hea sobit Gavank anis obit karunk zaitem anis obit vastu assat. Dekik hea gavant zaitem porni tempachi ghara assat. Ji Purtugez kalar bandun hadlolim. Gavchi sanskriticho he gara amka uggdas kartat.
Gavant zaiten Davakane ani formacio assat. Gavant majordechho va Utordechho vadloso bazaar na, punn, zaite lanshem super market, mahan dukana, baji vikpi, falla vikpi, assat. Sarkarache gade legit assat, hea zagiar thode paishan samant melta. Nusti vikpi zaite assat, tanchea kai nuste vikpachem zage assat. kai baji vikpi ani nustem vikpi gara garani applem samman vikunk yetat. Hantutlim kai vikpi dusrea vatarantli assat. kai vikpi xezari gavant savn yetat. Kai Aitara disa va kanchea festachea addlea disa ganvchea kai lok kai suvater lhan suvater lhan dukkana galun dukrachem mass viktat. Hanga manoranjanache kai madiam asat, zashem Napoleans landmark, Pintos Wild Orchids ani Jardin de Alegrea, Majorda vatarant. J The Top, Island View hem Utorda vatarant assat. hanga zaite hotella asat zanka zaitem nav assa. Jashem Majorda Beach Resort, Allila Diva, The Royal Orchids ani Kenilworth. Kai mahatvacheo kanavali assat, zashe Raj Pentagon ani Zeebop.
XEZARI
Hea gavache kai xezari assat tea hea pori, Cansaulim, Verna, Betalbatim, ani Nuvem.
FESTA
Irgorgichi zaitem festa zatat. Hanchea moddlim mohatvachim assat tim mhollear, Mae de Deus Feast jem zatta Mayache paanch (5) tarker, Our Lady Of Assumption jem zatta Agostache pondra (15) tarker. Monte Saibiniche Fest settembrache att (8) tarker monoitat, hea festak gavcho lok voddi/ tarva kortat ani tantunt fulla galun gadtat ani ti Boa Morte Saibinik vomptat, otumbrache poillea aitara. Jedna hea gavant fest / porbo zatat tednna hea gavcho lok vodda umedin ganvchi festa manoitat. Tanche modem bavponn dissun ieta. Festa disani gavant sanskrutik mollar kel tiart hea gavcho lok, vhodd tashe lhan vadda umedin sadar kortat.