cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ammonia
Amonia santthoup ani hatallop
Vhoddlea udyedhondeant udka viroit omonia vaprop soyiskor ani kattkosorichem asta ani to khas toyar kel'lea tikheachea silinddorant,ttankeamni va ‘horttronosfiyor’ namvachea vattkullea ttankeamni santthoun dourotat. Omonia vafechea somprkan dolleank badha zata ani to svasa borobor chodd promannant bhitor gelear ghusmottomar zaunk xokta. Dekhun, omonia va tacho vidravo santthoil'lim patram zotnai gheun, angar tacho fovaro usllochona oxe ritin bhorchim poddttat. Omnonia pett ghena punn kaim pmannant hovent misllottokoch tachem ani hovechem mixronn sfottok zata. Dekhun omoniacheo ttankeo ani houd zotnai gheun vaprotat.
Upeg
Vott'tt utpadonachea sumar 65% omonia sarem toyar korpa khatir vaprotat ani sumar 30% udyegik utpadona khatir khas korun sfottok podarth toyar korpa khatir khorch zata. Tatuntlea choddxa somyugant naittrozon asta ani to omonia posun toyar kortat. DekhikH naittroselyuloz, ddainamaidd, khonnkamant vapropache surung, soddiym' karbonett toyar korpa khatir, kyupra – omoniyom', rexim', torantoranchim sutam (dhage) rongoupa khatir vapropachim ronzok droveam, vokhdam, plesttik, nailon, sonxlexit rejhinam adi toyar korpachea prokriam khotir lugttacher somskar korpa khatir, robor toyar korpachea prokriant lagpi droveam korpa khatir omonia vaprotat. To sohoz vightton zata mhunn hunhunit utprerok vaprun haiddrozon melloupa khatir tacho upeg kortat. Udka- purounn xudhd korpa khatir klorina vangdda omonia vaprotat. Ujvaddacho upeg korun chitrancheo proti kaddpa khatir toxench chhayachitronnachea prokriant omoniacho vapor kortat. Proyogoxallant ani udyedhondeant omonia zoli-i vidravachea svorupant vaprotat.
Polleiat
Ammonia
वर्ग:Vignean वर्ग:Romi panam
ಜುದಾಸಾಚೆಂ ಪತ್ರ್
ಜುದಾಸಾಚೆಂ ಪತ್ರ್
ಆಪುಣ್ ಜಾಕಬಾಚೊ ಭಾವ್ ಮ್ಹಣ್ ಸಾಂಗುನ್, ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚೊ ಬರಯ್ಣಾರ್ ವಾಚ್ಪಿಯಾಂಕ್ ಆಪ್ಲಿ ವಳಖ್ ಕರುನ್ ದಿತಾ. ಮ್ಹಣ್ಟಚ್ ಹೊ ಜಾಕಬ್ ಪತ್ರಾಚ್ಯಾ ವಾಚ್ಪಿಯಾಂ ಮದೆಂ ಭವ್ ವಳ್ಖಿಚೊ ಆನಿ ಭವ್ಮಾನ್ ಜಡ್ಲಲೊ ಮನಿಸ್ ಜಾವಂಕ್ ಜಾಯ್. ಕಣ್ ತೊ ? ಪಲ್ಯಾ ಶೆಂಕ್ಡ್ಯಾಂತ್ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಚೆ ಪವಿತ್ರ್- ಸಭೆಂತ್ ಜಾಕಬ್ ನಾಂವಾಚೊ ದುಸ್ರೊ ಕಣ್ ಶ್ರೆಶ್ಟ್ ಮನಿಸ್ ನಾಸ್ಲೊ, ಬಗರ್ ಜಾಕಬ್ ಧರ್ಮುದುತ್, ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಚೆ ಪವಿತ್ರ್- ಸಭೆಚೊ ವ್ಹಡಿಲ್ ವೊ ಗಂಗ್ಳಿಬಾಪ್. ಹೊ ಧರಂದುತ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ “ಧಾಕ್ಟೊ ಜಾಕಬ್”, “ಜೆಜುಚ್ಯಾ ಭಾವಾಂ” ಮದ್ಲೊ ಎಕ್ಲೊ. ಜುದಾಸ್, ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚೊ ಬರಯ್ಣಾರ್, ತ್ಯಾ ಜಾಕಬಾಚೊ ಖಾಶಾ ಭಾವ್ ವೊ ಲಾಶಿಲೊ ಸಯ್ರೊ ಜಾಯ್ತ್ ಕಾಯ್? ಕಿತ್ಯಾಚ್ಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಮಾತೆವ್(13/55) ಆನಿ ಮಾರ್ಕು (6/13) ಸಮಿಯಾಚ್ಯಾ ಭಾವಾಂ ಮದೆಂ ಎಕಾ ಜುದಾಸಾಚೆಂಯ್ ನಾಂವ್ ದಿತಾತ್. ಲುಕ್, ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಂತ್ ಆನಿ ಧರಂದುತಾಂಚ್ಯಾ ಇತಿಹಾಸಾಂತ್, ಧರಂದುತಾಂಚಿಂ ನಾಂವಾಂ ದಿತಾನಾ, ದನಿಂಯ್ ವಳೆರಿಂನಿಂ ಜುದಾಸಾಕ್ “ ಜಾಕಬಾಚೊ ಪುತ್” ಮ್ಹಣ್ಟಾ; ಮ್ಹಣ್ಟಚ್ ತಾಚ್ಯಾ ಬಾಪಾಯ್ಚೆಂಯ್ ನಾಂವ್ ಜಾಕಬ್ ಆಸ್ಲೆಂ ಆಸ್ತಲೆಂ (ಲ್ಕ್ 6/16, ದ್. ಇ. 1/13 ಪಳೆ). ಹೆರಾಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಂಚೆ ಬರಯ್ಣಾರ್ ಹ್ಯಾ ಧರಂದುತಾಕ್ “ತಾದೆವ್” ಮ್ಹಣ್ಟಾತ್ ( ಮ್ತ್ 10/1-4; ಮ್ಕ್. 3/13-19). ಹೊ “ಸಮಿಯಾಚೊ ಭಾವ್” ಆನಿ ಧರಂದುತ್ ಜುದಾಸ್ ಎಕುಚ್ ಜಾಯ್ತ್ ಕಾಯ್ ? ಆನಿ ವೆಗ್ಳೆ ಜಾತಿತ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್-ಉಯ್, ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚೊ ಬರಯ್ಣಾರ್ ಖರೆಂಚ್ ತಾಂಚೆ ಮದ್ಲೊ ಎಕ್ಲೊ ಜಾಯ್ತ್ ಕಾಯ್? ಹ್ಯಾ ಪ್ರಸ್ನಾಂಕ್ ಪವಿತ್ರ್ ಪುಸ್ತಕಾಚ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯಾಂ ಮದೆಂ ವೆಗ್-ವೆಗ್ಳಿಂ ಮತಾಂ ಆಸಾತ್.
ಕಣ್-ಉಯ್ ಜಾವಂ ತೊ ಬರಯ್ಣಾರ್, ಹೊ “ಜುದಾಸ್” ಎಕಾಚ್ ಗಾಂವ್ಚೆ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭೆಕ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಪತ್ರ್ ಧಾಡಿನಾ: ತೆಂ ವೆಗ್-ವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಸಭಾಂ ಮದೆಂ ಭಂವ್ಡಾವ್ನ್ ವಾಚ್ಪಾಚೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಗಂತಾ. ಆಪ್ಲ್ಯಾ ವಾಚ್ಪಿಯಾಂಕ್ ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿ ಆನಿ ಜುದೆವಾಂಚೆ ಪರಂಪರೆಚಿ ಬರಿ ವಳಖ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಣ್ ಹೊ ಲೆಖಕ್ ಸಂಜತಾ. ತರಿ ತೆಂ ಫಕತ್ ಜುದೆವಾಂ ಮದ್ಲಿಂ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಜಾಲ್ಲಿಂ ತಾಂಕಾಂ ಹೆಂ ಪತ್ರ್ ತಾಣೆಂ ಬರಯ್ಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಸಾಂಗುಂಕ್ ಜಾಯ್ನಾ. ಪರ್ತೆಂಚ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್, ಜಾವ್ನ್ ತಾಂಕಾಂ ಜಾವಂ ವಿದೆಶಿಯಾಂ ಮದ್ಲಿಂ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾಂಕ್, ಪಾಲೆಸ್ತಿನಾಂತ್ ವೊ ಧಾಕ್ಟೆ ಆಜಿಯೆಚ್ಯಾ ಗಾಂವಾಂನಿಂ ಆಸ್ಲಲ್ಯಾ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭಾಂಕ್, ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚಿ ಶಿಕವ್ಣ್ ಆನಿ ಶಿಡ್ಕಾವ್ಣಿ ತೊ ದೀವಂಕ್ ಸದ್ತಾ.
ಹೆಂ ಪತ್ರ್ ಮಟ್ವೆಂ ಖರೆಂ, ಪುಣ್ ತ್ಯಾ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂ ಮದೆಂ ಉಪ್ರಾಸ್ಲಲ್ಯಾ ಪ್ರಸ್ನಾಂಚಿ ಖಬರ್ ಕರ್ತಾ ಆನಿ ಹಾಂಕಾಂ ನಿಟ್ ಜಬಾಬ್ ದಿತಾ. ಪವಿತ್ರ್-ಸಭೆಂತ್ ಥಡೆ ಶಾಸ್ತ್ರ್-ವಿರಧಿ ಉಪ್ಜಲ್ಲೆ ಆನಿ ತಾಂಚ್ಯಾ ಖಟ್ಯಾ ಶಿಕವ್ಣಾಂಕ್ ಲಾಗುನ್ ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚಿ ಗರಜ್ ಜಾಲಿ ದಿಸ್ತಾ. ಜೆಜುಚೆಂ ಖರೆಂ ಮನ್ಶಾಸಂಯ್ಬ್ ತೆ ಮಾನುನ್ ಘೆನಾಸ್ಲೆ, ಆನಿ ಜೆಜು ಎಕ್ಲಚ್ ಧನಿ ಆನಿ ಸಮಿ ಮ್ಹಣ್ ತ್ಯಾ ಪ್ಲ್ಯಾ ಖಟ್ಯಾ ಜಿವಿತಾನ್ ನಾಕಾರ್ತಾಲೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಸತ್ತಿಯೆಚಿಂ ನಿಬ್ ಘೆವ್ನ್, ತೆ ಕಾಂಚಾರಾಕ್ ಲಭ್ದಲ್ಲೆ. ಮರಿಯಾದಿಕ್ ಜಿವಿತಾಚ್ಯಾ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಕಾಯ್ದ್ಯಾಂಚಿ ತೆ ವಾತ್ ಲಾಯ್ತಾಲೆ.
Sondorbh
वर्ग:ನವ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ(New Testament Books) वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
लक्ष्मीकांत प्रभू भेंब्रे
लक्ष्मीकांत प्रभू भेंब्रे हो सूटकॆ झूजारी आशिल्लॊ.
जल्म आनी शिक्षण
स्वातंत्र्य सैनिकाचो जल्म २ ऑगस्ट १९०६ दिसा रिवण गांवांत जालो. त्या काळार घरांत मास्तर दोवरून गांवांतल्या भुरग्यांक शिक्षण दिवचें पदटालें. कुसमणा पुर्तुगेज दुसरी यत्ता पास करतकच तांकां लिसेवाचें शिकप करचे पासत मडगांवां रावचें पडलें. लिसेवाचें शिकप घेतना तांच्या स्वाभिमानाक वेर वचपी एक घडणूक घडली. आयज जंय मडगांवचें गार्डन आसा त्या गार्डनाच्या  बांकार एक दिस धाकटूलो लक्ष्मीकांत वारें खावपाक बशिल्लो. इतल्यान थंय दोन इंडो-पुर्तुगेज ( गोवन पुर्तुगेज ) मिसतीस भुरगे आयले आनी ताका धुकलून, ए कोंकण्या , एक शेंडया , म्हूण चाळोवंक लागले. ते दोगूय घटमूट आशील्ल्यान लक्ष्मीकांत कांय करूंक शकलो ना. पूण हे परदेशी आमचेंच खावन आमचेरच जुलूम अत्याचार करतात अशे तरेची मन दुखोवपी भावना सासणाची तांच्या मनांत निर्माण जाली
सुटके खातीर वावर
१८ जून १९४६ दिसा लोहियांच्या सत्याग्रहांत ते वांटेकार जाले. तांकां बंदखणीची ख्यास्त मेळळी. तांकां बद्द लिस्बनाक व्हरून थंयच्या पॅनीशच्या किल्ल्यांतले बंदखणींत दवरले. थंय आसतना सातोसकारांनी सुरु केल्ल्या ‘दूध – सागर ‘ पाक्षिकांतल्यान ते ‘ लिस्बन वृत्त   ‘ नांवाचें सदर बरोवन गोंयकारांमदीं पुर्तुगेजांचे आड लढपाक, क्रांतीची फाटभूंय तयार करताले. दादरा नगर हवेली सालाझाशायेंतल्यान मेकळे जाल्ली. आनी १९५८ उपरांत राजबंधांक मेकळे करपाचें धोरण सालाझारान आपणायले. मेकळे केले नंतर भोंवत भोंवत तांणी भारतांत वचप अशें तांणी  राजबंधांक  कडल्यान तशें  बरोवन घेतलें. अशे तरेन खुबशे राजबंदि मायदेशांत परतले
हेर वावर
लक्ष्मीकांत भेंब्रे गांधीवादी, सत्यवाडी , तत्वनिेश्ठ. जशे 	पुर्तुगेजांनी बंदी करून व्हेल्ले तशेच तांकां मेकळे करून मायदेशाक पावोवप ही पुर्तुगेजांची लागणूक आसूंक जाय हाचेर ठाम राविल्ल्यान ते आनीक चार वर्सा लिस्बनांत उरले आनी गोंय मुक्ती उपरांत १९६२ वर्सा गोंयांत परतले.
मरण
तत्वनिेश्ठ जिविताचो आदर्श बालगुपी कठीण आनी दुर्मीळ असो हो गूण. तांच्या जिवितांचे मोटेंपण ह्याच गुणांत आसपावलां. आयज ते आमचे मदिं नात. पूण ध्येनिेश्ठ आनी तत्वनिेश्ठ म्हूण ते जिवीत जगले.१ सेप्टेंबर १९८५ ह्या दिसा ते संवसाराक अंतरले.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Wales
, एरोपांतलो देस आसा। ताची राजधानी कार्डिफ नगर आसा। ते युनायटेड किंगडम भाग आहे।
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Romi panam
Raxttr Git
Raxttrogit dexobhkticher adaril'lem ani maibhuyevixincho ador, obhiman vyokt korpi ek raxttri-i git. Raxttrant ekcharachi bhauna vaddik lagchi ani raxttravixincho obhiman sondach zagrit urcho hea ud'dexan dor ek raxttr aplo bautto (dhvoz), aplem raxttri-i protik va rajyomudra, raxttri-i suknnem, raxttri-i zonaur ani raxttrogit heo gozali tharoita. Him raxttri-i protikam tea tea raxttracho mamdondd asun dor ek nagrik tanchevixim ador ani obhiman ballgita. Raxttr – rajeachi kolpona thir zatkoch raxttrogitachi kolpona ostitvant aili.
I. So. 1825 to grett brittnan suru kel'lem raxttrogit hem ady somzotat. Otthravea xotmanachea modegakosaun brittnan rajdorobarant dor eka somarombhache survek raxttrogit mhonnpachi chal suru keli ani uprant ekonnisavea xotmanache survek zaitea yuropi-i raxttramni hi protha apnnaili. Raxttrogitant raxttrobhkti, raxttrabhiman ani raxttrachi vijeagatha gunthil'li asa. ‘zongonnomon’ ani ‘vonde matrom'’ him bhartachim don raxttrogitam asat. Hatuntolem zongonnomon hem raxttrogit ek vhodd bongali sahityik rovindronath ttagor hannem rochlam. 27 ddisembor 1911 hea disa inddiyon nexnol kangresoche raxttri-i sobheche machyer tem poile khep gayil'lem. 24 zanevari 1950 hea disa bharti-i ghottna porixoden ‘zongonnomon’ hea gitantlean fokot poilea koddveak raxttrogitachi manyotai dili. Vonde matrom'‘ hem somskritoprochur oxem bongali bhaxentolem git bongali sahityik bonkimochondr chottrji hannem boroil'lem (sumar 1870).
1882 to tem anond motth he kadomborit ujvaddak ailem. Inddiyon nexnol kangreschea i. So. 1895 che sobhevellar tem poile khep gayil'lem. Bongaloche fallnnik virodh kelo. Zongonnomon ani vonde matrom' hea gitakhatir vad chalu astonach ponddit nehruche sangnnen akaxovanni kendrar zongonnomon hem git sador korunk lailem. Nehruche sangnnen akaxovanni kendran hea gitachi chal bosoun tem 1 mintta bhitor mhonnun bi.Bi.Si kodden dilem. Fuddem horbott myurril hannem taka sodeachi chal dili. Him raxttrogitam oxim asat – vonde matrom' sujlam suflam moloizoxitolam sosyoxamolam matrom' xubhrojeotsom' pulkitoyaminim' ful'lokusumitdrumodoloxobhinim' suhasini sumdhurobhaxinnim sukhdam vordam matrom' ।। kotti kotti bhuzoi dhritoi – khor – korvale ke bole ma lumi obol bohubol – dharinnim nomami tarinnim ripudolovarinnim matrom' ।। tumi videa tumi dhorm' tumi hrdi tumi morm' tvom hi pranna : xorire bahu te tumi ma xokti hdoye tumi ma bhokti to marodd protima goddi mondire mondire । tvom hi durga doxprohoronnodharinni komla komlodoloviharinni vanni videadayini nomami tvam nomami komlam omlam otulam sujlam suflam, matrom' । vond -bonkimochondr chottrji
zongonnomon zongonnomon odhinaik zoi ho bharot bhagy vidhata ponzab sindhu gujrat morattha dravidd utkol vonga vindhy himachol yomuna gonga uchchhol zoldhitoronga tou xubh name zage ।
tou xubh axix mage gahe tou zoi gatha zongonn monglodaik zoi he bharot bhagyovidhata zoi he, zoi he, zoi he, zoi, zoi, zoi, zoi he ।।
ohroh tou auhan procharit suni tou udar vannim hindu boudhd sikh zoin parsik misloman khristani purob, poxrchin ase ।
zongonn oikyovidhaik zoi he bharot – bhagyovidhata
zoi he, zoi he, zoi he, zoi zoi zoi he
poton obhyudoibondhur pontha yug – yug dhavit yatri, tum' chir sarthi ।
tou rothochkre mukhrit poth din ratri darunn viplou maje ।
tou xonkhdhvoni baje । sonkott – du:khotrata ।
zongonn- poth porichaik zoi he bharot bhagyovudhata zoi he, zoi he, zoi he zoi, zoi zoi zoi he ।।
ghortimiroghonrnivdd nixache piddit muxrirchot dex, zagrit chhil tou ovichol, mongol not noyen onimexe du:svopne atonke ।
rokxa korile onke snehmoyi tumi mata । zongonn – du:kho : traik zoi he bhagy vidhata ।
zoi he, zoi he, zoi he, zoi, zoi, zoi, zoi, he ।।
ratr probhatil udil rovichchhrivi purv udoigiri bhale gahe vihongom' punny – somironn noujiun – ros ddhale ।
zoi he, zoi he, zoi he, zoi, zoi, zoi, zoi, he bharot – bhagyovidhata
-rovindronath ttagor
Polleiat
Jana_Gana_Mana
वर्ग:Konknni वर्ग:Itihas / History वर्ग:Romi panam
ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಸ್
ಕೊಂಕ್ಣಿ (ದೇವನಾಗರಿ : कोंकणी ; ಕನ್ನಡ : ಕೊಂಕಣಿ ; ಮಲಯಾಳಂ : കൊങ്കണി ; ರೋಮಿ : Konknni ; ಅರ್ಬಿ : کونکنی ; ) ಭಾರತಾಂತ್ಲಿ ಏಕ್ ಭಾಸ್,ತೆ ಭಾರತಿ-ಯುರೋಪಿ ಕುಟ್ಮಾಚೆ  ಭಾಸ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ .ಹೆ ಏಕ್ ಭಾರತಿ-ಆರ್ಯ ಮುಳಾಚೆ  ಭಾಸ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ ಆನಿ ಹ್ಯಾ ದ್ರಾವಿಡ್ ಭಾಶೆಂತ್ ಅನ್ಯ್ ಭಾಸಾನಿ ಥೊಡ್ಯೊ ಸಬ್ದ್ ವಾಪರ್ತಾತ್.
ಪ್ರಾಂತ್
ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಸ್ ಭಾರತಾಚ್ಯಾ ಪಶ್ಚಿಮ್ ಕೆನರಾಂತ್ ಕೊಂಕಣ್ ಪ್ರಾಂತಾಂತ್ ಸಬಾರ್ ರಾಜ್ಯಾಂನಿ ಉಲಯ್ತಾತ್.ಹೆ ಭಾಸ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಾಂತ್,ಗೊಯಾಂತ್, ಕೆನರಾಂತ್ ಆನಿ ಕೇರಳಾಂತ್ ಥೊಡ್ಯಾ ಜಾಗ್ಯಾಂನಿ ಆಸಾ. ಹರ್ಯೆಕ್ ಜಾಗ್ಯಾಂತ್ ವೆವೆಗ್ಳಿ ಬೊಲಿ, ಉಲಂವ್ಚಿ ರೀತ್ ,ಸುಡಾಳಾಯ್ ,ಅವಾಜ್ ಆನಿ ವ್ಯಾಕರಣ್ ಹಾಂತು ಮಸ್ತ್ ಫರಕ್ ಆಸಾ.
ಜಣಾಸಂಖೊ
ಭಾರತ್ ಸರ್ಕಾರಾಚೆ ಸೆನ್ಸಸ್ ಡೆಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟಾಚ್ಯಾ ೧೯೯೧ ವರ್ದಿ ಪ್ರಕಾರ್, ಭಾರತಾಂತ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಉಲಯ್ತಾಲೆ ಲೋಕಾಂಚಿ ಸಂಖ್ಯಾ ೧,೭೬೦,೬೦೭ ಆಸಾ. ಭಾರತಾಚ್ಯಾ ಜಣಾಸಂಖ್ಯಾಂತ್ ೦.೨೧% ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೋಕ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಸ್ ಉಲಯ್ತಾ. ಭಾರತ್ ಸಂವಿಧಾನಾಂತ್ ಉಲಯ್ತಲ್ಯಾ ಭಾಶೆಚ್ಯಾ ಪಟ್ಟಿಂತ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ೧೫ವ್ಯಾ ಸ್ಥಾನಾರ್ ಆಸಾ. ಭಾರತಾಚ್ಯಾ ಭಾಯ್ರ್ ವಸ್ತಿ ಕರ್ತಾಲೆ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೋಕಾಂಚಿ ಸಂಖ್ಯಾ ಮಸ್ತ್ ಆಸಾ. ಏತ್ನೊಲೊಗಾಚ್ಯಾ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ್ ವಿಶ್ವ್ ಭರ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ  ಉಲಯ್ತಾಲ್ಯಾಂಚಿ  ಸಂಖ್ಯಾ ೭೬ ಲಾಖ್ ಆಸಾ .
ಜಲ್ಮ್
ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಶೆಚ್ಯಾ ಜಲ್ಮಾವಿಶಿ ವೆವೆಗ್ಳೆ ಚಿಂತಾಪ್  ಆಸಾತ್.
ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಸ್  ಕೊಂಕಣ್  ಪ್ರಾಂತಾಂತ್  ಜಲ್ಮಲಿ (ಏಕಾ ವೇಳಾರ್ ಕೊಂಕಣ್ ಮ್ಹುಳ್ಯಾರ್ ಭಾರತಾಚ್ಯಾ ಪಶ್ಚಿಮ್ ಕೆನರಾ,ಗುಜರಾತಾಕ್ ಸೊಡ್ನ್) ಆನಿ ಥಂಯ್ಸರ್ ತೆ ವಾಡ್ಲೆ. ಪುಣ್ ತಾಚೆ  ಇತಿಹಾಸಾಚೆ  ಮೂಲ್ ಗೋವಾದಿಂತ್  (ಆತಾಂಚ್ಯಾ ಗೊಯಾಂತ್) ಆಸಾ.ದೆಕುನ್  ತಾಚೆ  ನಾಂವ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ  ಪಡ್ಲೆ.
ಏಕ್ ಮಾನ್ಯಾತ್ ಪರ್ಮಾಣೆ ಅರ್ಯಂಚೊ ಏಕ್ ಘುಟ್, ಉತ್ತರ್  ಭಾರತಾಂತ್ ಸರಸ್ವತಿ ನೊಡ್ಯೆಚ್ಯಾ  ಸುಖ್ಲ್ಯಾ ಉಪರಾಂತ್(೬೦೦ ವರ್ಸಾ ಪಯ್ಲೆ) ಥಂಯ್ ಥಾವ್ನ್ ಕೊಂಕಣ್ ಪ್ರದೇಶಾಂತ್ ಪಾವ್ತಾಲೊ. ಹೆ ಆರ್ಯ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಲೊಕಾ ಸಂಗಿಂ ಸೌರಸೇನಿ ಪ್ರಾಕ್ರಿತ್ ಭಾಸ್ ಹಾಡ್ಲೆ   ಜೆ ಥೊಡ್ಯಾ ವೆಳಾಂತ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ  ಭಾಶೆಂತ್ ರೂಪಾಂತರ್ ಜಾಲಿ.
ದುಸ್ರ್ಯಾ ಮನ್ಯಾನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ, "ಕೊಂಕ್ಣ" ನಾಂವಾಚ್ಯಾ ಏಕಾ ಆದಿವಾಸಿ ಭಾಶೆಚ್ಯಾ  ಸಂಸ್ಕ್ರತಾಂತ್ ರೂಪಾಂತರ್ ಜಾಲ್ಲೆಲೆ  ಭಾಸ್ .ಕೊಂಕ್ಣ ಆದಿವಾಸಿ ( ಜಾಂಕಾ  ಕೋಕ್ಣ , ಕುಕ್ಣವೊ  ಕುಕ್ಣ  ನಾಂವಾನಿ ಆಪಯ್ತಾತ್) ಆತಾ ಉತ್ತರ್  ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಾಂತ್ ಆನಿ  ದಕ್ಷಿಣ್ ಗುಜ್ರಾತಾಂತ್ ವಸ್ತಿ ಕರ್ತಾತ್ , ಪುಣ್ ನಾಂವಾ ಪರ್ಮಾಣೆ  ಪಳಾಯ್ಲ್ಯಾರ್ , ಕೋಂಕಣ್  ಪ್ರಾಂತಾಂತ್ ವಸ್ತಿ ಕರ್ತಾಲೆ. ಪುರ್ನ್ ವರ್ಸಾಂತ್ಲೆ ಆರ್ಯ ಹಾಂಗಾ ಯೆವ್ನ್ , ತಾಂಚೆ  ಭಾಸ್  ಶಿಕ್ಲೆ  ಆನಿ  ತಾಂತು ಸಂಸ್ಕೃತ್/ಪ್ರಕೃತ್ ಭಾಶೆಚ್ಯೊ ಸಬ್ದ್ ಮೆಳಾಯ್ಲ್ಯಾಂತ್. ಹ್ಯಾ ಪರ್ಮಾಣೆ, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಜಲ್ಮಲಿ.
ಪಯ್ಲೆ
ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಶೆಚಿ  ಪ್ರಗತಿ ಗೊಯಾಂತ್ ಜಾಲಿ. ಪುರ್ವಿಲ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್  ಕೊಂಕ್ಣಿ ಬರೊಂಕ್ ಬ್ರಹ್ಮಿ ಲಿಪಿ ವಾಪರ್ತಾಲೆ, ಪೂಣ್ ತೆ  ಥೊಡ್ಯಾ ವೇಳಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಬಂದ್ ಜಾಲೆ  ಆನಿ ತಾಚ್ಯಾ  ಉಪ್ರಾಂತ್  ದೇವನಗರಿ ಲಿಪಿ ವಾಪರುಂಕ್  ಲಾಗ್ಲೆ. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಘರಾಂತ್ ಆನಿ  ಧಾರ್ಮಿಕ್  ಕಾರ್ಯಾಂತ್  ಲೋಕ್ ವಾಪರ್ತಾಲೆ.
ದುಸ್ರೆ ಜಾತ್
ದುಸ್ರೆ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಜಾತಿ ಜಲ್ಮಲ್ಲೆ  ಆನಿ  ತಾಂಣಿ ಅಪ್ಲೆಚ್  ಉಲಂವ್ಚಿ  ರೀತ್ ಹಾಡ್ಲೆ .ರತ್ನಗಿರಿ ಆನಿ ಭಟ್ಕಳಾಚೆ ಮಾಪ್ಲಿ   ಜಾತಿ ಅರ್ಬಿ ನವಿಕ್ ಆನಿ ಸ್ಥಾನಿ ಲೋಕಾಂ ಮಧೆ  ಕಾಜಾರ್  ಆನಿ  ಹಿಂದ್ವಾಂಚ್ಯಾ ಧರ್ಮಾಂತರ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಯ್ಲೆ. ಅನ್ಯೇಕ್ ಭಾಯ್ಲೆ ಜಾತ್ ಆಸಾ ಸಿದ್ದಿ. ಹೆ ಸಿದ್ದಿ ಈಥೋಪಿಯ ಥಾವ್ನ್ ಆಯ್ಲೆ ನಾವಿಕ್-ವೀರ್ ಆಸ್ಲೆ .
ಥಳಾಂತರ್ ಆನಿ ವಾಂಟೆ
ಪುರ್ತುಗೇಜ್ ಆಯ್ಲೆ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಕೊಂಕ್ಣಿಂತ್ ಮುಸ್ತ್ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಜಾಲೆ. ಕೊಂಕ್ಣೆ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಧರ್ಮ್ ಪರಿವರ್ತನ್  ಜಾಲೆ ಆನಿ  ಪುರ್ತುಗೇಜಾಂಚೆ  ಧರ್ಮ್-ನೀತಿಚ್ಯಾ  ಕಾರಣ್  ಮುಸ್ತ್  ಕೊಂಕ್ಣಿ  ಹಿಂದು ಶೆಜಾರ್ಚ್ಯಾ ಪ್ರಾಂತಾಂತ್  ಧಾವ್ಲೆ.ಹಿಂದು ಆನಿ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಲೋಕಾಂಮಧೆ  ಅಂತರ್ ವಾಡ್ಲೆ  ಆನಿ  ಥೊಡ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ತಾಂಚೆ ಉಲಂವ್ಚಿ  ರೀತ್  ಸಯ್ತ್ ಬದ್ಲಲಿ. ಆದ್ಲ್ಯಾ ೫೦೦ ವರ್ಸಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ  ಭಾಸ್  ಕೆನರಾ (ಅತಾ ಕರ್ನಾಟಕ), ಕೊಕಣ್-ಪಟ್ಟಣ್  (ಅತಾ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ) ಆನಿ ಕೇರಳಾಂತ್ ಪಾವ್ಲೆ, ಮೂಳ್ ಕಾರಣ್  ಕೊಂಕ್ಣ್ಯಾಂಚೆ ಥಳಾಂತರ್. ತಾಚ್ಯಾ ಪಯ್ಲೆ  ಸಯ್ತ್  ಕೊಂಕ್ಣಿ  ಲೋಕ್ ಶೆಜಾರ್ಚ್ಯಾ  ಪ್ರಾಂತಾಂತ್ ರಾವ್ತಾಲೆ, ಪೂಣ್ , ಥಳಾಂತರಾಚೆ  ಮೂಳ್  ಕಾರಣ್  ಗೊಯಾಂತ್  ಪುರ್ತುಗೇಜ್  ರಾಜ್  ಆಸಲೊ.
ಗೋಂಯಾಂ ಸೋಡ್ಣ ಪೋಳ್ತೋಲ್ಯಾಂತ ಹಿಂದ್ವಾಂಚೇ ಆನೀ ಕ್ರೀಸ್ತಾಂವ ಆಲ್ಲೇ ಆನೀ migration ತೀನ ಪೋವ್ಟೀ ಘೋಡಲೇಂ. ಪೋಇಲ್ಯಾ ಪೋವ್ಟೀಂ, ಪುರ್ತುಗೇಝ ರಾಜ ಸ್ಥಾಪೋಣ ಝಾಲ್ಯಾ ಉಪರಾಂತ ಆನೀ ೧೫೬೦-೭೦ ಚ್ಯಾ ಇನ್ಕ್ವಿಝಿಸಾಂವ(Inquisition) ಝಾತ ಆಸತಾನಾ. ದುಸ್ರೇಂ ಪೋವ್ಟೀಂ ೧೫೭೧ ಚ್ಯಾ ಪುರ್ತುಗೇಝ ಆನೀ ಬೀಜಾಪುರಚ್ಯಾ ಸುಲತಾನಾ ಮೋಧೇಂ ಲೋಡಾಈ ಝಾತಾನಾ. ತಿಸ್ರೇಂ ಪೋವ್ಟೀಂ ೧೬೮೩-೧೭೪೦ಚ್ಯಾ ಪುರ್ತುಗೇಝ ಆನೀ ಮೋರಾಠ್ಯಾಂ ಮೋಧೇಂ ಲೋಡಾಈ ಚ್ಯಾ ವೇಳಾರ. ಪೋಇಲೇಂ ಪೋವ್ಟೀ ಮೋಸ್ತ ಹಿಂದ್ವಾಂನೀ ಗೋಂಯಾಂ ಸೋಡ್ಲೇ. ದುಸ್ರ್ಯಾ ಆನೀ ತಿಸ್ರೇ ಪೋವ್ಟೀ ಸೋಡಾಸ್ತ ಕ್ರೀಸ್ತಾಂವ್ಚೇ ಆಲ್ಲೇ.
ಹೇಮ ಪೋಳುನ ಗೇಲ್ಲ್ಯೋ ಝಾತೀ ಏಕ-ಮೇಕಾ ಥಾಂಉನ ವೇಗ್ಳೇ ರಾವತೇಲೇ ಆನೀ ತಾಂಚ್ಯಾ ಮೋಧೇಂ ಸೋಡ interaction ನಾತಲೇಂ. ಹ್ಯಾ ಝಾತಿಂಕ ನೋವ್ಯಾ ಪ್ರಾಂತಾಂತ, ಥೋಂಇಚ್ಯಾ ಸ್ಥಾನೀ ಲೋಕಾಂಕೋಡೇ ತಾಂಚ್ಯಾ ಮಾಂಇಭಾಷೇಂತ ಉಲೋಇಜೇ ಪೋಡ್ತೋಲೇ, ದೇಕುನ ತಾಂಚ್ಯಾ ಉಲೋಊಂಚ್ಯಾ ರೀತಿಂತ,script ಆನೀ ಸೋಬ್ದಾಂತ ಸ್ಥಾನಿ ಭಾಷೇಂಚೋ ಮೋಸ್ತ ಪ್ರೋಭಾವ ಪೋಡತಾ.
ಪುರ್ತುಗೇಝ ಗೋಂಯಾಂತ ಕೋಂಕಣೀ ಭಾಸ
ಪುರ್ತುಗೇಝ ಶಾಸನಾನ ೧೬೮೪ಇಸ್ವಿಂತ ಕೋಂಕಣೀ ಭಾಷೇಕ ban ಕೇಲೇಂ. ತಾಂಚೇ ಇಚ್ಛಾ ಆಸಲೀ ಕಿ ಓಶೇ ಕೋರ್ಣ ಹಿಂದ್ವಾಂಚ್ಯಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಾಂತ ಕಮೀ ಝಾತೇಲಿ. ನೋವೇ ಕ್ರೀಸ್ತಾಂವಾಂಕ ತಾಂಚ್ಯಾ ಸೋಂಸ್ಕ್ರ್ತಿ ಥಾಂಉನ ಪೋಇಸ ಕೋರುಂಕ ತಾಂನೀ ಓಶೇಂ ಕೇಲೇಂ. ಪುರ್ತುಗೇಝ ಭಾಷೇಕ ಓಪ್ಚರಿಕ ಭಾಸ ಕೇಲೇಂ. ತ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ ಗೋಂಯಚ್ಯಾ ಕ್ರೀಸ್ತಾಂವಾಂಚ್ಯಾ ಕೋಂಕಣಿಂತ ಪುರ್ತುಗೇಝ ಭಾಸೇಚೋ ಪ್ರೋಭವ ಪೋದುಂಕ ಲಾಗಲೋ. ತ್ಯಾಚ ಕಲಾರ ಗೋಂಯಚ್ಯಾ ಹಿಂದ್ವಾಂನೀ ಮೋರಾಠಿ ವಾಪೋರುಂಕ ಸುರು ಕೇಲೇಂ, ವಿಶೇಶಕೋರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಾಂ ಖಾತಿರ. ತೇ ಅಸುನ ಪುರ್ವಿ ಕಾಳಾರ ಮೋರಾಠೀ ಆನೀ ಕೋಂಕ್ಣಾಂಚ್ಯಾ interaction ಧೋರ್ಮಾನ, ಆತ್ತಾಂ ಮೋರಾಠಿ ಗೋಂಯಚ್ಯಾ ಹಿಂದ್ವಾಂಚಿ ಏಕ್ವೋತ್ತ ಭಾಸ ಝಾಲಿ. ಗ್ರೇಸ್ತ ಕ್ರೀಸ್ತಾಂವ ಕೋಂಕಣೀ ವಾಪೋರ್ತೇಲೇ ತರ ಗೋರಿಬ ಆನೀ ಖಾಲ್ತ್ಯಾ ಝಾತಿಚ್ಯಾ ಲೋಕಾಂಕೋಡೇ ಉಲೌಂಕಚ್ಚ, ಆನೀ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಾಂತ ಪುರ್ತುಗೇಜ ಉಲೋಇತೋಲೇ.
Compared to this, ಗೋಂಯಚ್ಯಾ ಭಾಇರ ವೋಸಲೇಲೇ ಕೋಂಕಣಿ ಝಾತಿನ ಕೋಂಕಣಿ ಭಾಶೇಕ ಜಿವೋಂತ ದೋವೋರಲೇಂ, ಝರಿಹಿ ತ್ಯಾಚ್ಯಾ ಕಾರೋಣಾಂತ ಕೋಂಕಣೀ ಭಾಷೇಂತ ಮೋಸ್ತ ಬೋದೋಲ ಝಾಲೇಂ.ಮ್ಹಾರಾಷ್ಟ್ರಾಂತ ದೇವನಗರಿ ಲಿಪಿಚೋ ವಪೋರ ಕೋರ್ನ್ಯಾತ ಆಇಲೋ ಆನೀ ಕೋರ್ಣಾಟೋಕಾಂತ ವೋಸ್ತೇಲೇ ಕೋಂಕಣೀ ಲೋಕಾನ ಕೋನ್ನೋಡ ಲಿಪಿಂತ ಬೋರೋಉಂಕ ಸುರು ಕೇಲೇಂ.
ಕ್ರೀಸ್ತಾಂವ ಮಿಸೋನಾರ್ಯಾಂಕ ಮಾಂಇಭಾಶೇಂತ ಪ್ರೋಚಾರ ಕೋರ್ನ್ಯಾಚಿ ಗೋರ್ಝ ಕೋಳಲೀ ಆನೀ ತಾಂನೀ ಕ್ರೀಸ್ತಾಂವ ಲೇಖ ಕೋಂಕಣೀಂತ ಆನೀ ಮೋರಾಠಿಂತ ಥರ್ಜುಮಓ ಕೇಲೇಂ. ತಾಂಚ್ಯಾಂತ ಸ್ರೇಷ್ಟ ಫಾದರ ಥೋಮಾಸ ಸ್ತೀಫನ್ಸ ಆಸಲೋ.
ಕೋಂಕಣೀ ಪುನರ್ಜೀವಾನ
ಪುರ್ತುಗೇಝ ಭಾಶೇಚೇ ಓಪ್ಚರಿಕ ಭಾಸ ಝಾಉನ, ಕ್ರೀಸ್ತಾಂವಾಂ ಮೋಧೇಂ ಪುರ್ತುಗೇಝ ಭಾಶೇಚೋ ವೋಡ್ಡ ಪ್ರೋಭಾವ,ಹಿಂದ್ವಾಂ ಮೋಧೇಂ ಮೋರಾಠೀ ಭಾಸೇಚೋ ಪ್ರೋಥೋಮ ಸ್ಥೋಲ ಆನೀ ಹಿಂದ್ವಾ-ಕ್ರೀಸ್ತಾಂವಾ ಮೋಧೇಂ ಓಂತೋರ ಆಸುನ ಕೋಂಕಣಿ ಭಾಸೇಚೀ ಹಾಲತ ಬೇಕಾರ ಝಾಲೇಲಿ.ಹೇಂ ಪೋಳೋವ್ನ ವಾಮಣ ರಘುನಾಥ ವಾರ್ಡೇ ವಾಳೌಲಿಕೋರ, ಹಾಂನೀ ಕೋಂಕಣೀ ಭಾಸೇಕ ಪುಣೋರ್ಜೀವಿತ ಕೋರ್ನ್ಯಾಚೇ ಥೋರೋಇಲೇಂ. ತಾಂನ್ನೀ ಸೋರ್ವ ಕೋಂಕಣ್ಯಾಂಕ, ತೇ ಹಿಂದು ಅಸು , ಗೀ ಕ್ರೀಸ್ತಾಂವ ಅಸು, ಕೋಣ್ತ್ಯಾಹಿ ಝಾತ-ಧೋರ್ಮಾಚೇ ಅಸು, ತಾಂಕಾ ಏಕವೋಟ ಕೋರೋಉಂಕ ಪ್ರೋಯೋತ್ನ ಕೇಲೇ. ತಾಂಚ್ಯಾ ಮೋತ್ಯೇಂತ ಹೇಂ ಪುರ್ತುಗೇಜ ಸಾಶನಾ ವಿರುದ್ಧ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯ ನ್ಹೋಂಈ, ಪೋಣ ತಚ್ಯಾ ವೋಟ್ಟುಕ, ಕೋಂಕಣ್ಯಾಂಮೋಧೇಂ ಮೋರಾಠಿ ಭಾಸೇಚೋ pre-eminence ವಿರುದ್ಧ ಕರ್ಯ ಆಸ್ಲೇ.ಏಕ್ಟೋ ಕಾಮ ಕೋರುನ ತಣೇಂ ಕೋಂಕಣೀಂತ ಮೋಸ್ತ ಲೇಖ ಬೋರೋಇಲ್ಯೋ. He is regarded as the pioneer of modern Konkani literature ಆನೀ ತಾಕ ಶೇಣೋಇ ಗೋಂಯಬಾಬ ಮ್ಹೋಣ ಉಗ್ಡಾಸ ಕರತಾತ.
ಸ್ವೋತೋಂತ್ರಾ ಉಪರಾಂತ
ಭಾರೋತ ಸ್ವೋತೋಂತ್ರ ಝಾವ್ನ ಆನೀ ೧೯೬೧ ಇಸ್ವಿಂತ ಗೋಂಯವೋಇರ ಪುಣೋರ ಕೋಬ್ಜ಼ೋ ಝಾಉನ, ಗೋಂಯಾಕ ಭಾರೋತ ಗೋಣರಜ್ಯಾಂತ Union Territory ಮ್ಹೋಣ ಝೋಡಲೇಂ ಗೇಲೇಂ ತ್ಯಾಚ ವೇಲಾರ ಭಾರೋತಚೇ ಸೋರ್ವ ಪ್ರಾಂತಾಂಕ ಭಾಷೇಚ್ಯಾ ನೋದರೇನ reorganize ಕೋರಣ್ಯಾತ ಆಇಲೇಂ.ಮ್ಹಾರಾಷ್ಟ್ರಾ ಆನೀ ಗೋಂಯಾಂತಲ್ಯಾ ಮೋರಾಠಿ ಲೋಕಾಂನ ಮಾಗ್ಣಿ ಕೇಲಿ ಕಿ ಗೋಂಯಾಂಕ ಮ್ಹಾರಾಷ್ತ್ರಾಂತ ಝೋಡಲೇಂ ಝಾಇಜೇ. ತ್ಯಾ ದೇಕುನ ಗೋಂಯಾಂತ ಮೋಸ್ತ debate ಝಾಲೇಂ ಕೋಂಕ್ಣೀ ಆನೀ ಮೋರಾಠಿಚ್ಯ ಸೋಂಬೋಧಾ ವಿಶಯ, ಜ್ರ ತೇಂ ಏಕ ವೇಗ್ಳೇಂ ಭಾಸ ,ಜರ ತೇಂ ಮೋರಾಠಿ ಉಲೋಉಂಚೇ ಏಕ ರೀರ(see Konkani - Marathi Controversy). ಗೋಂಯಾಂತ ೧೯೬೭ ವೋರ್ಸಾ plebiscite ದೋವೋರಲೇಂ ಜಚ್ಯಾ ಮೋತೇಂತ ಗೋಂಯಾಕ ವೇಗ್ಲೇ ಪ್ರಾಂತ ದೋವೋರಲೇಂ. ತರಿಹೀ ಇಂಗಲಿಸ,ಹಿಂದಿ ಆನೀ ಮೋರೋಠಿ ವಪೋರ್ಲೇ ಗೇಲೇ ಆನೀ ಕೋಂಕಣೀ ಭಾಷೇಕ ಕಾಯಂ ಮ್ಹೋತ್ವ ನತಲೋ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ ಭಾಶೆಚೊ ದೊರ್ಜೊ
ಥೊಡ್ಯಾ ಮರಾಠಿ ಲೊಕಾಂನಿ ಹೆ ಸಾಂಗ್ಲೆ ಕಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ  ಏಕ್ ವೆಗ್ಳಿ  ಭಾಸ್ ನ್ಹಯ್, ಪೂಣ್ ಮರಾಠಿಚೆ  ಏಕ್ ಬೊಲಿ. ತ್ಯಾ ಕಾರಣಾನ್ ಹಿ ಜಡಾಯ್ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕಾಚ್ಯಾ ಮುಕಾರ್ ದವರ್ಲೆ. ತ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕಾಚೊ ಅಧ್ಯಕ್ಷ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸ್ಲೊ : ಸುನಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಚಟ್ಟರ್ಜಿ, ತಾಣೆಂ ಏಕ್ ಭಾಸ್- ವಿಶೇಷ್ ಸಂಸ್ಕಾರಾಚೆ ಏಕ್ ಸಭಾ ಭಾಸಾಯ್ಲಿ. ೨೬ ಫೆಬ್ರೆರ್ ೧೯೭೫ ಅಂತ್  ಆಪ್ಲೊ ನಿರ್ಣಯ್  ಸಾಂಗ್ಲೆ :ಕೊಂಕ್ಣಿ  ಏಕ್ ವೆಗ್ಳೆ ಆನಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ಭಾಸ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ.
ಓಪ್ಚರಿಕ ಭಾಸೇಚೋ ದೋರ್ಜೋ
ಹೇಂ ಸೋಗಳೇಂ ಝಾಉನ, ಗೋಂಯಾಂತ ಕಾಯ್ಯೇಂ ಬೋದ್ಲುನಾ. ಕೋಂಕಣೀ ಪ್ರೇಮೀ ಥೋಕಲೇ ಆನೀ ೧೯೮೬ ವೋರ್ಸಾ, ಕೋಂಕಣೀ ಭಾಷೇಕ ಓಪ್ಚಾರಿಕ ಭಾಸ ಕೋರ್ಚ್ಯಾ ಮಾಗ್ಣೇರ ಆಂದೋಲೋನ ಸುರು ಕೇಲೇಂ. ಥೋಡ್ಯಾ ಝಾಗ್ಯಾಂತ ಲೋಡಾಇ ಝಾಲೀ, ಆನೀ ಪುಲಿಸಾಂಚ್ಯಾ ಗುಳ್ಯಾಂನ ಸೋವ ಪ್ರೋದೋರ್ಶೋನಕಾರಿ ಮೇಲೇ. ಆಖೇರ, ”’೪ ಫೇರ್ವರಿ ೧೯೮೭”’ ಆರ, ಗೋಂಯಾಂ ವಿಧಾನ ಸಭೇನ(Goa Legislative Assembly) ಓಪ್ಚರಿಕ ಭಾಸ ಕಾಯ್ದೋ ಕಾಡಲೇಂ ಜ್ಯಾ ಉಪರಾಂತ ಕೋಂಕಣೀ ಗೋಂಯಾಂಚೀ ಓಪ್ಚರಿಕ ಭಾಸ ಝಾಲಿ.
ವೋರ್ಸ ೧೯೯೨ ಇಸ್ವಿಂತ ಕೋಂಕಣೀ ಭಾಸ ಭಾರೋತ ಸೋಂವಿಧಾನಚ್ಯಾ ೮ವ್ಯಾ ಭಾಗಾಂತ ಆಡಲೇಂ ಗೇಲೇಂ ಆನೀ ತಾಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಭಾಸ ಚೋ ದೋರ್ಜೋ ಮೇಳ್ಲೋ.
ಲಿಪಿ
ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಸ್ ಮುಸ್ತ್ ಲಿಪಿಂತ್ ಬರಯ್ತಾತ್. ಪುರ್ವಿಲ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಬ್ರಹ್ಮಿ ಲಿಪಿ ವಾಪರ್ತಾಲೆ ಪೂಣ್  ತೆ  ಬಂದ್ ಜಾಲೆ. ದೇವನಾಗರಿ ಗೊಯಾಂತ್ ವಾಪಾರ್ಚಿ ಲಿಪಿ ಆಸಾ. ಪೂಣ್ ರೊಮಿ ಲಿಪಿ ಗೊಯಾಂತ್ ಲೋಕಾಮೊಗಾಳ್ ಆಸಾ. ಕರ್ನಾಟಕಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೋಕ್ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ  ವಾಪರ್ತಾತ್. ಕೇರಳಚ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೋಕ್ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿಂತ್ ಬರಯ್ತಾತ್. ಕೊಂಕಣ್-ಪಟ್ಟ್ಯಾಂತ್ ಆನಿ  ಭಟ್ಕಳಾಂತ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ  ಮಾಪ್ಲಿ  ಅರ್ಬಿ ಲಿಪಿಂತ್ ಬರಯ್ತಾತ್.
ಬೋಲಿ(Dialects)
ಕೋಂಕಣೀ ಓಲೋಈತೋಲ್ಯಾಂಚೀ ಲೋಕಸೋಂಖ್ಯಾ ಲ್ಹಾನ್ನ ಆಸಲ್ಯಾರಿ ತಾಚೇಂ ಮೋಸ್ತ ಬೋಲಿ(dialects) ಆಸಾತ. ಕೋಂಕಣೀ ಭಾಸೇಚಿ ಬೋಲಿ ಪ್ರಾಂತ ,ಧೋರ್ಮ, ಝಾತ, ಆನೀ ಸ್ಥಾನಿ ಭಾಷೇಚೋ ಪ್ರೋಭಾವ ಹ್ಯಾ ಪ್ರೋಮಾಣೇ ವೇಗ್ಳೇಂ ಕೋರ್ಣ್ಯಾತ ಯೇತಾ
ವೇಗ-ವೇಗ್ಳ್ಯಾ ವಿಶೇಶ್ಗಾರಾಂನೀ ಹ್ಯಾ ಬೋಲೀ ವೇಗ್ಲ್ಯಾ ಪ್ರೋಮಣೇ classify ಕೇಲಾಂ.
ಏನ.ಜೀ. ಕಾಲೇಲಕೋರಚೇಂ Classification
ಇತಿಹಾಸ ಆನೀ ಸೋಸ್ಕ್ರುತಿಕ ಸೋಂಬೋಂಧಾಂಚ್ಯಾ ಲೇಕಾರ ಏನ.ಜೀ. ಕಾಲೇಲಕೋರಾನ ಸೋರ್ವ ಬೋಲಿಕ ತೀನ ಮುಖ groupಆಂತ classify ಕೇಲಾಂ.
ಏಥ್ನೋಲೋಗ(ಆಯ.ಏಸ.ಓ) Classification
ಆಯ.ಏಸ.ಓ ೬೩೯-೩ ಚ್ಯ ಪ್ರೋಮಾಣೇ ”’ಕೋಂಕಣೀ generic macrolanguage'''(ಆಯ.ಏಸ.ಓ ೬೩೯-೩:kok) ಚೇ ದೋನ ಮುಖ್ಯ ಭಾಸ ಆಸಾತ :
ಏಥ್ನೋಲೋಗ ಥಾಉನ ಮೇಳ್ಲ್ಯಾ ಕೋಂಕಣೀಚಿ ಬೋಲಿಂಚಿ list ಓಶೇಂ ಆಸಾ:
ಸೋಂಬೋಂಧಿತ ಭಾಸ/ಬೋಲಿ
ದುಸ್ರೇ ಭಾಸ/ಬೋಲಿ ಜೇ ಏಥ್ನೋಲೋಗ/ಆಯ.ಏಸ.ಓ ೬೩೯-೩ ಪ್ರೋಮಾಣೇ ಭಾಷೇಚ್ಯಾ ಕುಟ್ಮಾಂತ, ”’ಕೋಂಕಣೀ ಉಪ-ಕುಟ್ಮಾಂತ”’ ಜೋಡಲೇ ಜಾತಾತ, ಪೋಣ ಪುರ್ನ ತೋರ್ಯೇನ ಕೋಂಕಣೀ ಭಾಷೇಚೇ ಬೋಲಿ ಮ್ಹೋಣ ಸಾಂಗುಕ ಝಾಇನಾ( ಕೋಂಕಣೀ ಭಾಸೇಚ್ಯಿ ಭೋಇಣಿ ಮ್ಹುಣ ಸಾಂಗಿಏತ)
ಸಮಸ್ಯೊ
ಕೋಂಕಣೀ ಭಾಸ ಮೋರಚ್ಯಾ ಲಾಗೀಂ ಆಇಲಿ ಆನೀ ತಾಚೇ ಮೋಸ್ತ ಕಾರಣಾ ಆಸಾತ.
ಹೇಂ ಸೋಗಳೇಂ ರವೌಂಕ ಮೋಸ್ತ ಕಾರ್ಯ ಕೇಲಿ ಗೇಲಿ.ಸುರು ಕೇಲ್ಲೇಂ ಶೇನೋಇ ಗೋಂಯ್ಬಾಬ ಹಾನೇ. ಕೋಂಕಣೀ ಲೇಖಾಂತ interest ವಾಢ್ಲ್ಯಾ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾದೇಮಿಚೇಂ ಪುರೋಸ್ಕಾರಾನ ಕೋಂಕಣೀ ಲೇಖ ಬೋರೌಂಚೇ ಕರ್ಯ ವೋಢ್ಲ್ಯಾ.
ಥೋಡೇ ಸೋಂಸ್ಥಾ ಜೋಸಿ ಕಿ ಬೋಂಬೋಇಚೇಂ ಕೋಂಕಣೀ ಭಾಶಾ ಮೋಂಡೋಲ(೧೯೩೯ ವೋರ್ಸಾ ಸ್ಥಾಪಿತ), ಹನಿಂ ಆಯೋಜಿತ ಕೇಲ್ಲೇಂ ಕೋಂಕಣ ದಾಇಝ ಯಾತ್ರಾ ಆನೀ ನೋವೀಂ ಸೋಂಸ್ಥಾ ಜಶೇಂ ವಿಶ್ವ ಕೋಂಕಣೀ ಪೋರಿಶದ, ಕೋಂಕಣೀ ಲೋಕಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಝಾತಿ-ಧೋರ್ಮ-ಬೋಲಿಚಿ ವೋಣೋದ ತೋಡುಂಕ ಪ್ರೋಯೋತ್ನ ಕೋರ್ತಾತ.
Multilingualism
ಭಾರೋತಾಚ್ಯಾ Census Department ಆನುಸಾರ, ಕೋಂಕಣೀ ಉಲೋಇತಲ್ಯಾ ಲೋಕಂತ ದೋನ-ತೀನ ಭಾಸ ಉಲೋಇತೇಲ್ಯಾಂಚಿ ಸೋಂಖ್ಯಾ ಮೋಸ್ತ ಆಸಾತ. ೧೯೯೧ ವೋರ್ಸಾಚ್ಯಾ ವ ಅನುಸಾರ, ದ್ವಿ-ಭಾಷಿ ಲೋಕಾಂಚೀ ರಷ್ಟ್ರಿ average ೧೯.೪೪% ಆಸಾ ಆನೀ ತ್ರಿ-ಭಾಷಿ ಲೋಕಂಚೀ average ೭.೨೬೫ ಆಸಾ. ಕೋಂಕಣೀ ಉಲೋಇತೋಲ್ಯಾಂತ ಹೇ average ೭೪.೨೦% ಆನೀ ೪೪.೬೮% ಆಸಾ. ಹ್ಯಚೇ ಪ್ರೋಮಾಣೇ, ಭಾರೋತಾಂತ ಕೋಂಕಣೀ ಲೋಕ ಸೋರ್ವಾಂತ multilingual ಆಸಾತ.
ಹಾಚೇಂ ಏಕ ಮುಲ ಕಾರೋಣ ಆಸಾ ಕೀ ಕೋಂಕಣೀ ಲೋಕ ಜ್ಯಾ ಪ್ರಾಂತಂತ ವೋಸ್ತಾತ, ಥೋಇಮ ತಾಂಚೇ majority ನಾ. ಆನೀ ಥೋಇಂಚ್ಯಾ ಪ್ರಾಮ್ತಿಯ ಲೋಕಾಂಕೋಡೇ ತಂಚ್ಯಾ ಮಾಂಇಭಾಸೇಂತ ಉಲೋಇಜೇ ಪೋಡ್ತಾ. ದುಸ್ರೇಂ ಕಾರಣ ಹೇಂ ಕಿ, ಕೋಮ್ಕಣೀಂತ ಶಿಕೋಇತೋಲಿ ಇಸ್ಕೋಲಾಂ ಉಣೇಂ ಆಸಾತ.
Multilingualism, ಹೇಂ ವಾಇಟ ನ್ಹೈ, ಪೋಣ ಥೋದ್ಯಾ ಲೋಕಾಂನ ತಾಚೇಂ ಉಲ್ಟೇಂ ಮೋತ್ಲೋಬ ಕಾಡ್ಲಾಂ ಕಿ ಕೋಂಕಣೀ ಏಕ developed ಭಾಸ ನಾ. ಗೋಂಯಾಂತ ಕೋಂಕಣೀ ಹಿಂದ್ವಾಂಚೇ ಮೋರಾಠೀ ವೋಟ್ಟು ದ್ವಿ-ಭಾಸೀ ಆಸ್ಲ್ಯಾನ ಮೋಸ್ತ problem ಝಾಲ್ಯಾತ ಕಾರಣ ಥೋಡ್ಯಾ ಲೋಕಾನ ಹೇಂ ಮೋತಲೋಬ ಕಾಡ್ಲೋ ಕೀ ಕೋಂಕಣೀ ಮೋರಾಠೀಚೀ ಬೋಲಿ ಆಸಾ ಆನೀ ಹೇಂ ಗೋಂಯ್ಚ್ಯಾ ಫುಡಾರಾಚೇರ ಪ್ರೋಭಾವ ಪೋಡ್ಲೋ.
ಕೋಂಕಣೀ ಮೋರಾಠೀ ಲೋಡಾಇ
ಓಸೇ ಪಿರೇರಾನ, ತಾಚ್ಯಾ ೧೯೭೧ ಪುಸ್ತಕ "Konkani - A Language: A History of the Konkani Marathi Controversy" ಹಾಂತು ದಖೋಇಲಾಂ ಕಿ ಹೇಂ ಚೂಕ ಜೋನ ಲೇಯ್ದೇನ್ಚ್ಯ ೧೮೦೭ ವೋರ್ಸಾ ಬೋರೋಇಲ್ಯ ಭಾರೋತಾಚ್ಯಾ ಭಾಶ್ಯಾಂವೋಇರ ಏಕ ಲೇಖಾಂತ ಆಸಾ.
ಏಸ. ಏಮ. ಕತ್ರೇ ಚ್ಯಾ ೧೯೬೬ ಲೇಖಾಂತ ”The Formation of Konkani'', ಇತಿಹಾಸಿಕ ಆನಿ ಚೋವ ಕೋಂಕಣೀ ಬೋಲಿವೋಇರ comparative linguistics ವಾಪೋರುನ ದಖೋಇಲಾ ಕಿ ಕೋಂಕಣೀ ಚೇ ಆನೀ ಲ್ಮೋರಥಿಚೇ formation ವೇಗ್ಳೇಂ ಆಸಾ .
ಶೇಣೈ ಗೋಂಯಬಾಬಾನ, ಜಾಣೇ ಕೋಂಕಣೀ ಪುಣೋರ್ಜಿವನ ಕಾರ್ಯಾಂತ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ಕಾಣ್ಗೇಲೋ, ಹಿಂದ್ವಂಮೋಧೇಂ ಮೋರಾಠಿಚೇಂ ಆನೀ ಕ್ರೀಸ್ತಾಂವಾಂತ ಪುರ್ತುಗೇಝ್ಚೇ ವೋಡ್ಪೋಣಾ ವಿರೋಧ ಲೋದಾಇ ಕೇಲಿ.
೧೯೬೧ ವೋರ್ಸಾ ಗೋಂಯ್ಚ್ಯಾ ಭಾರೋತಾಂತ ಜೋಡಚ್ಯಾ ವೇಳರ ಭಾರೋತಾಚೇ ಸೋಗಳೇ ಪ್ರಾಂತ ಭಾಸೇಚ್ಯ ಆಕಾರಾಂತ reorganize ಕೇಲೇ ಗೇಲೇ. ಮ್ಹಾರಷ್ಟ್ರ ಆನೀ ಗೋಂಯ್ತಲ್ಯಾ ಮೋರಾಠಿ ಲೋಕಾನ ಭಾರೋತ ಶಸನಾಕ ಹೇಂ ಮಾಗ್ಣೇಂ ಕೇಲೇಂ ಕಿ ಗೋಂಯಾಕ ಮ್ಹಾರಾಷ್ಟ್ರಾಂತ ಜೋಡಲೇಂ ಝಾಂಉ. ಹೇಂ ಕಾರಣ ಗೋಂಯಾಂತ ಮೋಸ್ತ ಮೋರಾಠಈ ಲೋಕ ಆಸಲೇ ಆನೀ ಥೋಡೇ ಲೋಕ ಪಾತೋಇತೋಲೇ ಕಿ ಕೋಂಕಣೀ ಹೀ ಮೋರಠಿಚಿ ಏಕ ಬೋಲಿ(dialect) ಆಸಾ. ಕೋಂಕಣೀ ಗೋಂಯ್ಕಾರಾಂನ ಹಚೋ ವಿರೋಧ ಕೇಲೋ. ಕೋಂಕಣೀ ಹೇಂ ಏಕ ವೋಗ್ಲೇಂ ಭಾಸ ಗೀ ಮೋರಾಠಿಚೀ ಏಕ ಬೋಲೀ ಆಸಾ ಹಾಚೇಂ ಗೋಂಯಚ್ಯಾ ಫುಡಾರ್ಯಾರ ಮೋಸ್ತ ಫ಼ರಕ ಪೋಡ್ಲೇಂ. ಆಖೇರ ಭಾರೋತ ಸೋರ್ಕಾರನ ೧೯೬೧ ವೋರ್ಸಾ ಏಕ plebiscite ದೋವೋರ್ಲೇಂ ಜ್ಯಾಂತ ಗೋಂಯಾಕ ವೇಗಳೋ ಪ್ರಾಂತ ಮ್ಹೋಣ ಠೋರೋಇಲೇಂ .
ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾದೇಮಿ (ಭಾರೋತ ಸೋರ್ಕಾರ್ಚೇಂ ಏಕ ಪ್ರೋಮುಖ ಸೋತೋಂತ್ರ ಸೋಂಸ್ಥಾ)ಹಾನೀ ೧೯೭೫ ವೋರ್ಸಾ ಕೋಂಕಣೀಕ ಸ್ವೋತೋಂತ್ರ ಭಾಸ ಮ್ಹೋಣ ಸ್ವೀಕಾರಲೇಂ ಆನೀ ೧೯೮೭ ವೋರ್ಸಾ ಕೋಂಕಣೀಕ ಗೋಂಯ್ಚೇಂ ಓಪ್ಚರಿಕ ಭಾಸೇಚೋ ದೋರ್ಜೋ ಮೇಳಲೋ.
ಲಿಪಿ ಆನಿ ಬೋಲಿಚೇ Issues
ಮೋಸ್ತ ಲಿಪಿ ಆನೀ ಬೋಲಿ ಆಸ್ಲ್ಯಾನ ಕೋಂಕಣೀ ಲೋಕಾಂಕ ಏಕ್ವೋಟ್ಟ ಕೋರುಂಚ್ಯಾ ಕಾರ್ಯಾಂತ impediment ಆಇಲ್ಯಾತ. ಆಂತ್ರುಝ ಬೋಲಿಕ ಆನೀ ದೇವನಗರಿ ಲಿಪಿಕ ಓಪ್ಚಾರಿಕ ಕೇಲ್ಯಾನ ಗೋಂಯಾಂ ಆನೀ ಗೋಂಯ್ಚ್ಯಾ ಭಾಇರ ವಿರೋಧ ಕೇಲಾಂ. ವಿರೋಧ್ಯಾಮ್ಚೇಂ ಮೋಣ್ನೇಂ ಆಸಾ ಕಿ ಆಂತ್ರುಝ ಸೋಡಾಸ್ತ ಗೋಂಯ್ಕಾರಾಂಕ ಕೋಳಾಣಾ ಆನೀ ದೇವಣಾಗಿರಿ ಗೋಂಯಾತ ರೋಮಿ ಲಿಪಿಚ್ಯಾ ಮುಕಾರ ಉಣೇಂ ವೋಪೋರ್ಲೇಂ ಝಾತಾ ಆನೀ ಕೋರ್ನಾಟೋಕಾಂತ ಕೋನ್ನೋಡ ಲಿಪಿ ಸೋಡ ವಪೋರ್ಲೇಂ ಜಾತಾ. ಗೋಂಯಾಂತ ಕೋಂಕಣೀ ಕ್ರೀಸ್ತಾಂವ, ಜೇ ೧೯೮೬-೮೭ ಚ್ಯಾ ಕೋಂಕಣೀ ಆಂದೋಲೋನಾಂತ ಮುಕ್ಕಾರ ಆಸ್ಲೇ ಆನೀ ಜೇ ರೋಮಿ ಲಿಪಿ ಶೇಕ್ಡ್ಯಾ ವೋರ್ಸಾಂ ಥಾವ್ನ ವಪೋರ್ತಾತ , ಹ್ಯಾ ವಿರೋಧೀಮ್ತ ಪ್ರೋಮುಖ ಆಸಾತ. ತಾಂಚೇ ಮಾಗಣೇಂ ಆಸಾ ಕಿ ರೋಮಿ ಲಿಪಿಕ ದೇವನಾಗಿರಿ ವೋಟ್ಟುಕ ಓಪ್ಚಾರಿಕ ಲಿಪಿ ಕೇಲೇಂ ಝಾಇಜೇ.
ಕೋರ್ಣಾಟೋಕ ಪ್ರಾಂತಾಂತ ಸೋರ್ವಾಂತ ಸೋಡ್ಡ ಕೋಂಕಣೀ ಆಸಾತ ಆನೀ ಹಾಮ್ಗ ಮುಖ್ಯ ಕೋಂಕಣೂ ಸೋಂಸ್ಥ್ಯಾಂನ ಹೇಂ ಮಾಗಲಾಂ ಕೀ ಕೋರ್ಣಾಟೋಕಾಂತ ಕೋಂಕಣೀ ಭಾಷೇಕ ಕೋನ್ನೋಡ ಲಿಪಿ ಓಪ್ಚಾರಿಕ ಲಿಪಿ ಕೇಲಿ ಝಾಇಜೇ ಆನೀ ಇಸ್ಕೋಲಾಂತ ಕೋಂಕೋಣೀ ಶಿಕೌಂಚೇ ಮಧ್ಯೋಮ ಕೇಲೇಂ ಝಾಇಜೇ.
ಆತ್ತಾಂ, ಏಕ್ಕಿ ಬೋಲಿ ವೋ ಲಿಪಿ ನಾಂ ಜೇಂ ಸೋರ್ವ ಕೋಂಕಣೀ ಲೋಕಾಂಕ ಕೋಳ್ತಾ ಗೋ ಸೋರ್ವಾಂಕ ಪೋಸೋಂದ ಆಸಾ. ಹೇಂ ವಿವಾದ ಸೋಡೌಂಕ ಸೋಡ ಪ್ರೋಯೋತ್ನ ಕೋರುನಾಂತ.ಏಕ standard ಬೋಲಿ ನಾಸ್ಲ್ಯಾನ ಹೇಂ ಝಾಲಾಂ ಕಿ ಕೇದಾಳಾ ಏಕ ಕೋಂಕಣೀ ದುಸ್ರ್ಯಾ ಕೋಂಕಣೀ ಮೋಣ್ಶ್ಯಾಕೋದೇ ಕೋಂಕಣೀ ಸೋಡುನ ದುಸ್ರ್ಯಾ ಭಾಶೇನ ಉಲೋಇತಾ.
ಸಂಸ್ಥೆ ಆನಿ ಇಸ್ಕೊಲಾಂ
ಕೋಂಕಣೀ ಭಾಶೇರ ಕಾಮ ಕೋರ್ತೋಲಿ ಮೋಸ್ತ ಸೋಂಸ್ಥಾ ಆಸಾತ ಪೋಣ ತೇ ಸೋಡಾಸ್ತ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಏಕಾ community ಖಾತಿರ ಕಾಮ ಕೋರ್ತಾತ. ಓಲ ಇಂಡಿಯಾ ಕೋಂಕಣೀ ಪರಿಷದ (ವ), ೨೩ ಜೇನ್ವರಿ ೧೯೭೮ ಸ್ಥಪಿತ ಝಾಲಿ ಆನಿ ಸೋರ್ವ ಘುಟಾಂಕ ವೋಟ್ಟುಕ ಆಡ್ಚೇಂ ಕಾಮ ಕೇಲೇಂ. ಎಕ ನೋವೇಂ ಸೋಂಸ್ಥಾ ಆಸಾ ವಿಶ್ವ ಕೋಂಕಣೀ ಪೋರಿಶದ ಆನೀ ತಾಂಚೇಂ ಇಚ್ಚಾ ಆಸಾ ಕ ವಿಷ್ವ ಭೋರ ಕೋಂಕಣೀ ಸೋಂಸ್ಥಾಮ್ಚೇ ಏಕವೋಟ್ಟ ಸೋಂಸ್ಥಾ ಆಸೋಂ. ತಾಚೇ ಸ್ಥಾಪೋಣ ೧೧ ಸೇಪ್ತೇಂಬರ ೨೦೦೫ ಆಕ ಝಾಲೇಂ.
ಕೋಂಕಣೀ ಖಾತಿರ ಕಾಮ ಕೋರ್ತೋಲೇ ಥೋದೇ ಸೋಂಸ್ಥಾ:
ಭಾಯ್ಲೆ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ಸ್
वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
फोंडें
फोंडें (८०३२४७)
फोंडें हो उत्तर गोवा जिल्ल्यांतल्या फोंडें तालुक्यांतलो ५.२ चौ. किमी. क्षेत्राचें गांव आसून २०११ चे जनगणने प्रमाण ह्या शारांत ५८१८ कुटुंबां वा वट्ट २२६६४ लोकसंख्या आसा. जिल्लो मुख्यालय, पणजी हांगां २९ किलोमीटर अंतराचेर आसा. राज्याची राजधानी पणजी हांगां २९ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हातूंत ११७२९ दादले आनी १०९३५ बांयलां आसात. हातूंत अनुसुचीत जातीचे लोक २६४ आसून अनुसुचीत जमातीचे ११३ लोक आसात. ह्या गांवचो जनगणनेतचो स्थळ निर्देशांक ८०३२४७ आहे.
लोकसंख्योप्रमाणे शाराचो दर्जो III (लोकसंख्या_एकूण २०,००० to ४९,९९९). शाराची नागरी स्थीती आसा. 'नगरपालिका'. १ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें बेळगाव हें शार १३२ किमी अंतराचेर आसा. ५ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें पुणे  हें शार ५०८ किमी अंतराचेर आसा. रेल्व स्टेशन १६ किमी अंतराचेर मडगाव हांगां आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
शारांत १ अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १२ किमी हांगां आसा. शारांत १ दवाखानो आसा. शारांत १ कुटूंब कल्याण केंद्र आसा. शारांत १ प्रसूती आनी बालकल्याण केंद्र आसा. शारांत १ प्रसूती केंद्र आसा. शारांत १ क्षयरोग उपचार केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ३ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं हेर वैजकीय सुविधा ४२ किमी हांगां आसा. शारांत १४ खाजगी बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा. शारांत १४ खाजगी निवासी आनी बाह्यरुग्ण वैजकीय सुविधा आसा. शारांत ४१ खाजगी वखदां दुकान आसा.
शैक्षणिक सुविधा
शारांत ५ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. शारांत ४ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. शारांत ३ शासकीय कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत ३ खाजगी कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत ३ शासकीय माध्यमिक शाळा आसा. शारांत २ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ शासकीय उच्च माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ खाजगी उच्च माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) पणजी (३० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) बंडोदा शार (३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं "शासकीय पदवी महाविद्यालय (कला, शास्त्र आणी वाणिज्य)" खाडोला शार (२० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय- विधी मडगाव (१६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय- विद्यापीठ पणजी (३५ किमी) हांगां आसा. शारांत १ खाजगी पदवी महाविद्यालय - हेर आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैजकी महाविद्यालय बांबोळी शार (३४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय बंडोदा शार (८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वैवस्थापन संस्था पणजी (२९ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पॉलिटेक्निक पणजी (२९ किमी) हांगां आसा. शारांत १ शासकीय वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा आसा. शारांत १ शासकीय अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अपंगां खातीर खाशेली शाळा क़ुएला शार (२ किमी) हांगां आसा.
सुविधा
सगळ्यांत लागीं खाजगी अऩाथाश्रम क़ुएला शार (२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं नोकरी करपी स्त्रियांचें सरकारी निवास (हॉस्टेल) पेन्हा दे फ्रान्चा  शार  (३५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वृद्धाश्रम बंदोडा शार  (८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय खेळांगण मडगाव (१६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी चित्रपटगृह उसगाव शार (१० किमी) हांगां आसा. शारांत १ शासकीय सभाघर आसा. शारांत २ शासकीय भौशीक ग्रंथालय आसा.
उत्पादन
फोंडें ह्या शारांत मुखा वयल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( म्हत्वाच्या देंवत्या अनुक्रमान): बकेरी उत्पादन ,फार्मसी ,फेब्रीकेषण
बाजार आनी सावकारी पेडी
शारांत १४ राष्ट्रीय बँक आसा. शारांत ८ खाजगी वेपार बँक आसा. शारांत ८ सहकारी सावकारी पेडी आसा. शारांत २ शेतकी रीण संस्था आसा. शारांत १७ बिगर शेतकी रीण संस्था आसा.
संदर्भ
वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:फोंडें तालुका वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतलीं शारां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:देवनागरी पानां
Oxygen
Hovecho ghottok axil'lo ek vayu. Eksizon hem namv grik xobdauylean ghetlam. Sutr: O. Hea muldroveacho aspavo, aurt sarnnichea (periodictable) G-A gottantol dusre vollint zata. Dhortoremvoilem sogllem jivit tacher adarun axil'lean taka ‘prannvayu’ mhonnttat.
Eksizon hovent, udkant ani dhortorent melltta. Hovent tachea vojnachem promann 25%, udkant udkacho ghottok mhunn 86%, ani dhortorent 47%, asta. Sviddnocho xastrogone karl xil hannem 1772 to eksizon poilim sodun kaddlo. Punn tannem aplo sod ujvaddak haddlona. Inglix xastrogone zosef prosttole hannem 1774 to eksizon porot sodun kaddlo. Xil ani pristtole hea dogam-i xastrogoneank tannom sodun kaddil'lea vayuchi vollokh pottunk naxil'li. 1775-77 to, lauhoajhie hea french xastrogonean ho vayu, ek muldrouy zaun asa mhunn dakhoun dilem ani hea vayuk ‘eksizon’ hem namv dourolem.
Zonauram ani kaim barik vonspot usvasantlean eksizon ghetat ani karbon-ddayoksaidd hovent soddttat. He prokriek ‘ujvadd-sonxlexonn’ (photosynthesis) mhonnttat. He prokrieurovim zhaddam on'nonirmit kortat. Eksizon savea udkant tin ttokke virgollotta zalear kharea udkant matso unnea promannant virgollotta. Udkant virgolil'lo eksizon udkantole jivo usvasa khatir vaprotat.
Eksizonchea eka rennunt don onnu astat. Eka onnunt atth ilekttron (electrons), atth protton (protons), ani atth nyuttron (neutrons) astat. Tacho onnubhar (Atomic Weight)-16 ani onnukromank (Atomic Number)-8. Soimant eksizonoche tin somsthanik asat. Eksizon-16 (O16). Eksizon-17 (O17) ani eksizon -18 (O18). Hea sogllea prokarchea eksizonant atth-atth ilekttron ani protton astat. Punn nyuttron mat O16 to atth, O17t nnou ani O18t dha astat. Dhortorecher eksizon-16 soglleant chodd mhollear 99.759 ttokke asa, zalear eksizon-17,0.037 ttokke ani eksizon-18, 0.204 ttokke asa.
Eksizonat rong vas ani ruch nasta. To hoveporos natso zodd asta. Ani tachi zoddai (density) littrak 1.429 grem' asta. To udkant thoddeach promannant virgollotta.Doubavakhala -183o se. Itle thonddsannit tacho nillo patoll podarth zata. Zalear -218o se. Itle thonddsannit tacho nillo ghott'tt podarth (solid) zata. Sadaronnoponnan nitoll eksizon vayurup asta. Ghonrup (solid) eksizon-218.4o se. Ithlea tapmanacher koddtta zalear, -183o se. Itlea tapmanacher ukllotta (boils). Laspache (combustion) kriekhatir hoventolo eksizon vantto gheta aऩi eksizonocho ghottok axil'le podarth eksaidd (oxides) toyar zatat.
Her podartham vangdda eksizonochi prokria zatkoch novim somyugam (compounds) toyar zatat. Hea podarthant eksizon ek ghottok mhunn asta. Dekhik- udok (H2O), sakor (C12H22O11), pivpacho soro (C2H5OH), chuno (CaO), revo (SiO2), xendur (Pb3O4),moddoullokhar (Na2CO3), papddokhar (NaHCO3), lokhnnachi kollom' (Fe2O3,Fe(OH)3) adi.
Uzo paloupi dollache zovan, khonniuyole kamgar, buddeli ani unch dongor choddpi lok usvasakhatir nitoll eksizon bhoril'lim usvasachim sadnam vaprotat. Fuffusache vikar ani vikhall vayuchi bada zal'leank kritrim' usvasa khatir eksizon ditat. Veldding ani dhatu korpa khatir lagta ti eksi-esettilin (oxy-acetylene) zot (flame) toyar korunk eksizon lagta. Lokhonn ani tikheachea ud'degant toxench ognibannam khatir indhon mhonnunuy eksizon vaprotat.
Ozhon (ozone) namvacho vayu eksizonoche tin onnu astat. Vatauronnantolo ozhon thor sureachim zombupar kirnnam (ultraviolet rays) addaun dhortoreuylea jivitachem rokxonn korta.
Egostt: gregoriyon kelenddorantolo 31 disancho atthvo mhoilo. Jyuliyn kelenddor marchant suru zatalem. Ten'nacho ho sovo mhoino mhunn hachem porne namv ‘seksttilis’ oxem oxem asun tachem tis dis astale. Punn egosttos sizhor hea romon razachea namvavelean krista poilim 8 saun haka ‘egostt’ hem namv poddlem ani februvaritolo ek dis komi korun egosttoche zuloi itlem mhollear 31 dis kele.
Hindu ponchangachea xraunn-bhadropod hea mhoineant egostt mhoino yeta. 1 egostt-ttillok punnyotith ani 15 egostt- bharti-i svatontry dis he raxttri-i mhotvache dis hea mhoineant yetat.
Polleiat
Oxygen
वर्ग:Kudd, Ang Xhastr वर्ग:Vignean वर्ग:Romi panam
Scotland
, एरोपांतलो देस आसा। ताची राजधानी एडिन्बरो नगर आसा। ते युनायटेड किंगडम भाग आहे।
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Romi panam
मधुकर गणेश तळावलीकार
मधुकर गणेश तळावलीकार (जल्म - 11एप्रिल 1931, कुंक्ळ्ळी-सालसेत) सुटकेझुरी. तो आझाद गोमंतक दल संघटणेचो वांगडी आसलो. पत्रकां लावप, वांटप, बेळ्गाव दल संघटणेच्या वावुऱ्यांक पुर्तुगेज सरकाराविशीं खबरो पावोवप असलीं कामां तो करतालो. 13 एप्रिल 1955 ह्या दिसा कुंकळ्ळि पोलीस ठाण्याचेर धाड घालपांत ताचो वांटो आसा. 23 एप्रिल 1955 ह्या दिसा पोलिसांनी ताका धरलो आनी तीन वर्सां खर बंदखणीची ख्यास्त दिली. बंदखणींत ताका खूब त्रासांक तोंड दिवचें पडलें. ते भायर ताका एकांतवासांत दवरिल्लो. भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Rakshasa
Rakxos devo ani monis hancheamodoli ek onary zata. Rakxos mhonnche aryovirodhok. Toxench bhartantoli ek adivasi zomat oxem sonxodhokachem mot asa. Doity, danou, osur ani rakxos mellun rakxososongh zata.
Rigvedant rakxosanchem vornnon oxem asa –
rakxos mayavi asat. Toxench te odbhut ani vichitr asat devo monxanche te vdextte, dosyu ani dasy hancheaporosoi duxtt kamam korpi, vdoyu (bhitor ek ani bhair ek oxe), druh (chholl korpi ), otri (khauge), krovead (borvem mas khaupi) dukhe (durzoi), yatumot (zadugiri korpi), rebh (vhoddlean add'ddun ani killancheo marun zonaurank bhieupi), hovirmoyi (yogoneantole hovicher zhopoi ghalpi), xofaruz (nakhttamni budd'ddun zonaurancho jivo kasavis korpi), oghxoms (pap kriteache proxomsok), brohmadvix (goneanache vdextte), khoinchyai zonaurachem rup gheupi va bailanchea gorbhacho ani nouzat bhurgeacho ghat korpakhatir tichea bhavachem va ghovachem rup gheun lagim yeup asat.
मालदीव
, आशीयांतलो देस आसा। ताची राजधानी माले नगर आसा।
Rakshasa
Rigvedantlea rakxodhn suktant tancho nax korpakhatir deutanchem magnnem kel'lem asa. Ognikoi rakxosancho samko vidhvomsok manla. Mohabharotantoi rakxoxinnivixim sangil'lem asa tem oxem-
मालदीव
येरादारी आनी संचारण
रस्त्यांच्या येरादारीच्या मळार मालदीव बरोच फटीं आसा. राजधानी माले हांगा कांय बरे रस्ते आसात. देशांतल्या जुंव्यांतली येरादारी ल्हान ल्हान बोटींतल्यान जाता. माले हांगा आंतरराश्ट्रीय विमानतळ आसा. दुसरो विमानतळ हूलूलू जुंव्याचेर आसा.
Rakshasa
sodeo hi gorbhon rakxoseo lobhnte prosounti cho ।
मालदीव
पळेयात
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:आशीयांतले देस
Rakshasa
Rakxos chodd korun mosonddent va ranamni rautat. Bhomvddekarank tem bhromant uddoitat. Divo polloilear te pollun votat. Te zhaddancher rautat ani tanchea raupache suvatikoddchean vochpi monxank onkare, opchon sarkil'le updrou nirmann kortat. Jeutona zor divo paloulo zalear tache uprant uril'lem jeunn jeup na oso somoz asa. Karonn tacher rakxos zhopoi ghaltat oso somoz asa. Sanjvat laun ti ghorobhऱ bhomvddailean gupt rupan ghorant vavuropi rakxos pollun votat. Tankam aplo hat zai titlo lamb aharoi khub asta. Mohabharotantoli bokasurachi gozal hekhatir gajil'li asa. Duxtt brahmonn melea uprant brohmorakxos zatat ani tem samany rakxosamporos khub bhirankull astat oxem-i mhonnttat.
Rakxosamvixim zaiteo somzuti asat. Bharti-i loksahiteantoi rakxosancheo zaiteo kotha asat. Veg vegllea bandkamankoddenoi rakxosancho sombond layil'lo dista. Kaim hemaddoponti deullam rakxasamni nirmann kel'leachem sangtat. Ramttekauyolem ek devull rakxosamni bandlem oxi dontkotha asa. Bhartantolo vizoigoddocho sogllo kil'lo ani tachea lagincho kunddkottochos kil'lo hem rakxosonirmit asat oxi somzut asa. Modhyoprodexantolo mizhapurocho korsotta tolavo rakxosonirmitoch asa oxem mhonnttat.
Rakxos otimanovi yonintole nasun tem manouch axil'le. Dokxinnentlea kaim normamsobhkxok ani add'dandd zatink rakxos mhollam. Ary lok jen'na vindhy porvot humpun dokxinn bhartant demvlem len'na tanche ani rakxosancho somprk ailo. Areanchem hem akromonn rakxosank manoulem na ani tem areanche kott'ttor dusman zalem. Toxench tancho rong, rup ani akar hatunt vegllemponn axil'lean ary lokamni tankam duxtt yoniche manle. Kaim vidvan bhartantlea adidroviddank rakxos mantat. He rakxos dhonvoibhousompn'n axil'le, tanchi rajeam axil'lim, rajyoveustha axil'li.
Rajnoitik nodren ary ani rakxos hanchea songhrxachem vistarit vivronn ramainnantoch melltta. Mohabharotant ani purannant zori rakxosanche ul'lekh ayil'le asle tori somskritik nodren tem vhoddlexem mhotvachem nat. Mohabharotokallant rakxosanchi xokt sompot ayil'li. Ramainnant mat rakxosancho porom' utkorx ani vaitt doxa disun yeta.
Ramainnant mukheloponnan rakxosanche tin fattem distat. Dor eka fantteacho vonx vegllo asa. Tatuntoli poili virodhoxakha donddkarnneachea ut'tor bhagant rautali. Virodh tea fantteacho mukheli axil'lo. Zou ani xot hdoi hancheposun to utpon'n zalo. Vonvasi ram'- lokxmonnacher jen'na tannem hol'lo kelo ten'na tamnni taka marlo. Dusro fantto danou hea namvan prosid'd axil'lo. Ti donuchi sontot. Ticho mukheli kobondh namvan rakxos hea namvan prosid'd asun to soglleant krur ani bollixtt axil'lo. Lonketole lok hem rakxos zatint aspautale. Ho fantto pulsty ani dita hancheposun nirmannem zal'lo ani raunn ho tancho mukheli axil'lo.
Tache uprant sumali rosatol soddun bhartachea moidani vattharant ailo. Tache koiksi namvache dhuven vixrova namvache munikodden sont'tichi magnni keli. Vixroveaposun tika raunn, kumbhokrnn, bibhixonn ani xurponnokha namvachim char bhurgim zalim. Raunnan zaito temp topxrchorea korun apunn ojinky zaucho oso brohmadevakoddchean vor melloilo. Tacho azo sumali lonkentlean gelea uprant yokxadhipoti koberan thoim aplem rajy sthaplem. Raunnan kuberak dhamvddailo ani ten'nachean lonka rakxos samrajeachi rajdhani zali. Raunnan bhartachea dorea vattharacheroi aplo odhikar dourolo. Toxench tannem rosatolloi jikhlem. Ponchouttilaginchea zonsthanant apli ut'torosomant chouki sthapon keli. Khor – duxonn hanchea odhakorasokoil 14 hozar rakxosancho soiny thoim ubem kelem. Thoinchean he rakxos gonga- yomunechea prodexancher modim modim hol'lem korit raulem. Ut'tor bhartantlea kaim prodexancher rakxosancho odhikaroi prosthapit zalo. Raunnacho putnnoyo lounnasuran mothurecher tabo melloilo. Marich rakxosan xonn ani gonga hea nhomyanchea modlea vattharacher odhikar sthaplo. Toxench raunnan ut'tor bhartantlea zaitea razancho porabhou kelo. Oyodhyecheroi tannem don khepe ghureo ghaleo. Fokot mohixmoticho raza kartoviry orzun ani kixkindhecho vali hea dogamnich tachi mosti jiroili.
Ary ani rakxos hanchemodim dusmanoponn astalem. Rakxos areanchea prodexacher vorchosv melloupak polloitale dalear areamni dokxinn bhartant apli sot'ta ani somskritayecho vistar korpak nett dil'lo. Tea kallant choddxe raje rakxosank bhieunoch vagtale. Punn raman hea sogllea rakxosancho somhar kelo. Lonkechea zhuzant raunnak marleauporant bhartachea rajkaronnantolem rakxosantem mhotv somplem.
Auychea vonxauylean rakxosam'mojim vonx choltalo. Xixttachar ani lokveuhar hanchevixim te areanchench onukoronn kortale. Kumbhokrnn zhuzak votna aplo vhoddlo bhavo raunnak bheutaddo kaddun ani obhivadan korun gel'lo. Raunn jen'na zhuzamollar gel'lo ten'na tachea puraitamni montroghox korun tachekhatir mongol kamna kel'li. Oxo zaiteo protha ary ani rakxosam'modim sarkeo axil'leo. Rakxosanchi lognam-i ognisakxint sarkeo axil'leo. Rakxosanchi lognam-i ognisakxint zatalim. Bailank ubarun haddun logn korpachi pod'dotoi tancheant axil'li.
Rakxosam'modi svostyoin namvachi manglik kria prochlit axil'li. Khoinchyai vhodd kareank bhair sorchepoilim te svostyoin kortale. Areambhaxen tankam topsyai manoutali. Punn ary rixi punny ani porlok melloupakhatir top kortalem zalear rakxos bhoutik xoktikhatir top kortale. Punn kotthor nem' pallpant rakxos areamporos fuddem axil'le. Areanche bhoxen tey yogoneyag kortale. Punn tancheant mukheloponnan yatukriach kortale. Raunn ek vhodd yagoneik ani ognihotra axil'lo. Nikumbhila rakxosanchi kuldeuta axil'li. Gupit ani rohsyomoi kriakolap achropi asunoi zaitem rakxos suxikxit axil'lem. Tanchemodim vedvidyechoi prochar zal'lo. Ved ani yogoneachem onuxtthan korpi rakxosank brohmarakxos hea namvan vollkhotalem. Raunnacho put otikai vedaparongot ani xastr zannpi axil'lo. Areanche choturvidh puruxarthoi rakxosank many axil'lem. Mohodon namvachea rakxosamn raunnache rajsobhent tanche vivechon kel'lem-i sampddotta. Rakxos somskrit bhaxai ultale. Xastranuxilonavangodda te vegvegolloi kolanchoi asvad ghotale. Sorvogone ani budhdiman oxa rakxosank raunnan aple omaty nemil'le. Tachea dorbarant koddok xist pallttale. Lonketlea rakxosanchim ghoram vhodd, somridhd ani olonkrit astalim. Ghorantolem vatauronnoi sugondhit astalem. Toxem. Udeanam nirmann korpachoi tankam chhond astalo.Purannantlea vornnonamvoilean rakxosamvixinchi sorvosadaronn kolpona oxi zal'li. Okrallovikrall, kallo deh, lomkollopi jib, vhodd dant, fuddem ayil'li khaddki, tambdde dolle, zodd'dde kems oxem tachem rup bhoyanok astalem. Punn soglle rakxos toxe naxil'le. Rongan zori tem kalle asle tori-i te samany monxabhoxen axil'le. Tancho deh mat vhodd axil'lo. Zaiteo rakxinni sobit axil'leo, oxem vornnon ramainnant sampddotta. Marutik lonkent surup ani kurup oxo donoi torancheo rakxosinni dixil'leo. Uprantchea kallant mat monxache che dusman axil'lean tancher bhoyanok rupacho arop kela asumye.
Rakxos krur yodhde axil'le. Gonimi pod'dotin te dusmanacher ghuri ghaltale. Toxench te zadu, vikh ani ognichoi proyog kortale. Apaplea senapotiche agoneen te kamam kortale. Tanchea soineant her- girichoi ek vibhag axil'lo. Ram' ani sugrivache ixttagotint futt ghalpakhatir raunnan xuk namvachea guptochorak kixkindhent ghoddil'lo.
Itlem sogllem asunoi rakxosank areanchea fuddem har khaunchi poddli. Karonn te lok yudhdosadhonam ani yudhdosonchalonant areamitole torbez naxil'le. Te bhair ary he rakxosamporos chodd bhitrole bud'diche axil'le.Rakxosanchi vrit'ti himsok axil'li dekhun xantipriy ary rixi muninchea motan rakxos hench namv tankam fautalem. Rixi muninchea yogoneant vidhvoms korop hoch tancho chhond axil'lo. Zaite khepe te yogone korpi rixinkoi jivexim martale. Raunnoi tatuntoloch axil'lo. Taka brohmaghn hem namv mellil'lem. Mohexrvor yogoneakhatir zomil'lea rixink marun te tanchem rogot piel'loxim oxem ramoinnant mhollam.
Heo soglleo gozali ramainnauylean kollttai tori-i rakxos khoreponni konn axil'le hevixim vidvanam'modim motbhed asat. Ramainn kallant areanche nodren je dhormobhroxtt zaun zatibhayer zatale tem rakxosxrennint votale oxem dista. Hea vidhanak purok oxo dekhi-i sampddottat. Toxench ekadro ary monisoi, ghrinnit opradh kel'leacho dondd mhonnun rakxos yonunt poddea, mhonnpachem hea dekhimvylean zannouta. Toxench rakxosam'modim voidik kormokandd prochlit axil'leachem zannun kaim vidvananchea motan rakxos zat hi mullant areanchoch fantto axil'lo. Punn hea fantteacho aple mull somskritikodde axil'lo sombond tuttlo ani meklleponnache vagnnukek lagun onaryonchoch fantto axil'lo. Punn hea fantteacho aple mull somskritikodde axil'lo sombond tuttlo ani to fantto poisaulo. Toxent krurta ani meklleponnache vagnnukek lagun onaryotvak geli.
Rakxos lok dokxinn bharot ani lonkeche mull raupi axil'le oxem-i dusrem ek mot asa. Aple ranoutti ovsthentolean voir yetna ramainn kallant te ordoud ranoutti ani ordoutt sobhy oxe ovsthek paule. Vonxache nodren polloilear te rigvedantolo ary dusman dosyu hache bhoxen axil'lem.
Ramainn kallant bhartachea dokxinn tonkalagim lonkent krur ani roktopipasu oxi ek manouzat rautali ha gozal mat samki khori. Dokxinnent areancho proveh tika many naxil'lo. Hech lok areanchea yogoneyagantoi vidhnam haddttalole. Tanchi vidhvosonk prourit'ti hindi mhasagorantlea zuveameren patllil'li. Areanchem dokxinnet vhoddponn sthapon zauche poilim he zatin thoim aplo xok choloil'lo. Hem adim' rakxos zatichem ovxex azoi zava zuveancher polloupak mellttat. Hem lok kallekutt'tt ani mudeallea kesanche axil'le. Toxench bhangor ani rupeache zaitem olonkar te vaprotalem.
Areancho rajki-i vistar ani thollave zomatincho taka protikar ho ary ani rakxos hanchea modlea dusmanokayecho mukhel provah dista. -ko. Vi. Som. Mom.
Polleiat
Rakshasa
वर्ग:Konknni वर्ग:Itihas / History वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Totvaxastr / Philosophy वर्ग:Romi panam
नरहरीबुवा वळवईकर
(जल्म : १० मे १९२० जुवें, सांतइस्तेव्ह ; मरण: १५ मे १९९४,बांदोडें).
गोंयचो नामनेचो उत्कृश्ट गायक नट. ताचे आवयचें नांव सुबोधिनी आनी बापायचें नांव विनायक. पूण 'दादी' ह्या नांवानच ताका वळखताले. नरहरीचें भुरगेपण आनी चवथी यत्तेमेरेनचें मराठी - पुर्तुगेज शिक्षण बांदोड्यां जालें. नरहरी पांच वर्सांचो आसतना, ताचे आवयक मरण आयलें. बापायन (दादीन) ताका ल्हानाचो व्हड केलो. 'दादी' हो नाट्यक्षेत्रांतलो एक व्यासंगी. बरो नाट्यशिक्षक आनी नट. नरहरीक मपळांत, सुरेल आनी ऊंच आवाजाची देण लाबिल्ला, तातूंत कलेचो वारसो ताणें आपल्या बापायकडल्यान मेळयल्लो. नटवर्य भारर्वराम आचरेकर हाचेकडल्यान ताणें संगिताचें शिक्षण घेतलें.
भुरगेपणांतच, आपल्या बापायवांगडा ताणें रंगमाचयेर ल्हान ल्हान भुमिका करपाक सुरवात केली. गोंयांतल्या खेड्यापाड्यांनी तांणी प्रेम संन्यास, शिवाजीला शह, हिरा हरपला, संशयकल्लोळ, प्रणयीकुटक, संत पुंडलीक, दख्खनचा दिवा, शहा शिवाजी अशा बऱ्याचशा नाटकांनी कामां केल्ल्यांत. बापूय-पुताक बरींच आमंत्रणां मेळूंक लागलीं. तशेंच खेड्यांनी आनी शारांनीय, देवस्थानांच्या जात्रा - उत्सवांनी आनी फंड काडून नाटक करपाचू तांकां संद मेळ्ळी. थोड्याच काळाभितर ताका एक खांपो गायक नट म्हणून नामना मेळ्ळी.
रंगभुमीच्या पडट्या काळांत म्हळ्यार १९४१ वर्सासावन ताणें 'नवजीवन' हे नाटक कंपनींत, लोकप्रिय नटसंचावांगडा खुबशो भुमिका साकार करून एक गुणी नट म्हणून कीर्त मेळयली. सखारामबापू बरवे हाच्या 'प्रभात संगीत' मंडळींतय ताणें भुमिका केल्यो. सं. शौभद्र, मानापमान, संशयकल्लोळ, शारदा, विद्याहरण, पुण्यप्रभाव ह्या नाटकांतल्या पदांच्यो बारीकसाणी आनी त्या पदांतलें 'सरज्ञान' आनी म्हायती मेळोवन ताचो उपेग ताणें बऱ्याचशा नाटकांनी केलो.
महाराष्ट्रांत ताणें श्रेश्ठ गायकनट - नटवर्य गंगाधरपंत लोंढे हाचे 'राजाराम संगीत' नाटक मंडळींत आनी उपरांत विनोदी कलाकार दामूअण्णा मालवणकर हाचे 'प्रभाकर' नाटक मेडळींत काम केलें. भुमिका करता करतांच ताका रंगमाचयेवयली सुसबध्द हालचाल. अभिनय, भास, शब्दफेक हेविशीं दुर्मिळ अशें नाट्यशिक्षण मेळ्ळें. इ.स. १९५४ ते १९६१ ह्या गोंय आनी भारत शिमेबंदिच्या काळांत गोंयकारांचे मनरिझवणेखातीर ताणें गोंयच्या नामनेच्या कलाकारांवांगडा दर्जेदार नाट्यप्रयोग केले.
नरहरीबुवा आकाशवाणीचो कलाकार. बऱ्याचशा संस्थांनी ताच्या कार्याचो गौरव आनी भोवमान केल्यात. १९९२ वर्सा गोमंतक मराठी अकादमीन आपलें मानद सदस्यत्व दिवन ताचो भोवमान केलो. गोंय शासनान १९९१ - ९२ वर्साचो लोककलेचो राज्यपुरस्कार दिवन ताका भोनमानीत केलो. तशेंच वयोवृध्द कलाकार ह्या नात्यान ताका सरकारी मानधन मेळटालें. तेचभाशेन गोवा सांस्कृतिक मेडळ, सम्राट संगीत संमेलन, गिरिजाबाई केळकर संगीत संमेलन, धी गोवा हिंदू असोसिएशन आनी १९९० वर्सा रामनाथी जाल्ल्या अखिल भारतीय कोंकणी साहित्य परिशद, १८ वें अधिवेशन हांगा ताचे सत्कार जाल्यात. आपले ऐन उमेदीच्या काळांत गोंयांत तशें गोंयांभायर एक उत्कृश्ट गायक नट म्हण नांव कमायल्याउपरांतच्या काळांत, ताणें गोंयांतल्या उत्सवी नाट्यकलेक व्हड योगदान दिलें. आपलो बापूय 'दादी' हाच्या सहकार्यान ताणें गोंयभर जावपी कितल्याशाच उत्सवी नाटकांचें दिग्दर्शन केलां. नाटका वांगडाच भजनकलेंतच ताणें प्राविण्य जोडलें. स्वताच्या भारदस्त आवाजान भजनाच्यो मैफिली रंगयतानाच खेड्या पाड्यांतल्या इत्सूक कलाकारांखातीर भजनाचे वर्ग घेतले. गोंयचो भजन सम्राट, मनोहरबुवा शिरगांवकर आनी नरहरीबुवा वळवईकर हे जोडयेन गोंयांत आपली अशी एक भजन परंपरा निर्माण करून दवरल्या. नरहरीचो पूत प्रसाद हो अभिनय आनी संगीताच्या मळार नांव जोडून आसा.
- कों. वि. सं. मं.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Spain
, एरोपांतलो देस आसा। ताची राजधानी माद्रिद नगर आसा।
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Romi panam
ಜುಾಂವಾ ಪರ್ಮಾಣೆಂ ಜೆಜು ಕ್ರಿಸ್ತಾಚೆಂ ಶುಭರ್ತಮಾನ್
ಜುಾಂವಾ ಪರ್ಮಾಣೆಂ ಜೆಜು ಕ್ರಿಸ್ತಾಚೆಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನ್
ಜೂವಾಂವ್ ಜೆಜುಚೊ ಮಗಾಚೊ ಶಿಸ್. ತಾಣೆಂ ಬರಯ್ಲ್ಲೆಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನ್ ಚಾರ್-ಉಯ್ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಂ ಮದೆಂ ನಿಮಾಣೆಂ. ಜೆಜುನ್ ತ್ಕಾ ಆಪ್ಲೊ ಧರಂದುತ್ ಜಾವಂಕ್ ವಿಯೊಂಚುನ್ ಕಾಡ್ಲೊ ತೆದ್ನಾ, ತೊ ತರ್ಣೊದಾನ್ಡ್ಗೊ ಆಸ್ಲೊ, ಪುಣ್ ಭವ್ ಉತಾರ್ ಪಿರಾಯ್ೆಕ್ ತೊ ಪಾವ್ಲೊ. ಎಫೆಜ್ ಶಾರಾಂತ್ ಶೆಂಬರ್ ವರ್ಸಾಂ ಪರಿಯಾನ್ ತೊ ಜಿಯೆಲೊ ಆನಿ ಥಯ್ಚ್ ಜಾಣ್ತ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ಮಾಗ್ಣ್ಯಾಂಕ್ ಕಾಂ ದೀವ್ನ್ ತಾಣೆಂ ಆಪ್ಲೆಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನ್ ಬರಯ್ಲೆಂ.
ಜುಾಂವ್ ಆನಿ ತಾಚೊ ಭಾವ್ ಜಾಕಬ್, ಜೆಬೆದೆವಾಚೆ ಪುತ್, ಬೆಥ್ಸಾಯ್ದಾ ನಗ್ರಾಂತ್ಲೆ; ದಗ್-ಉಯ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಬಾಪಾಯ್ ಬರಾಬರ್ ಮಾಸ್ಳಿ ಮಾರ್ಪಾಚೊ ಧಂದೊ ಕರ್ತಾಲೆ. ತೆ ಜುಾಂವ್ ಬಾತಿಸ್ತಾಚೆ ಶಿಸ್ ಆಸ್ಲೆ ಆನಿ ನಾಜಾರೆತ್ಚೊ ಜೆಜು ಜುದೆವ್ ಲಕಾಕ್ ದೆವಾನ್ ಭಾಸಾಯ್ಲಲೊ ಸಡ್ವಣಾರ್ ಮ್ಹಣ್ ತೆ ತಾಚೆ ಕಡ್ಚೆಂ ಶಿಕ್ಲಲೆ. ಜೆಜುನ್ ಆಪ್ಲೊ ಪಾಟ್ಲಾವ್ ಕರುಂಕ್ ಆಪಯ್ಲ್ಲ್ಯಾ ಮದೆಂ ತೆ ಪಯ್ಲೆ. ಮಾಗಿರ್ ವಿಂಚುನ್ ಕಾಡ್ಲಲ್ಯಾ ಬಾರಾ ಧರಂದುತಾಂ ಮದೆಂ ಹೆ ದಗ್-ಉಯ್ ಆಸ್ಲೆ.
ಪೆದ್ರು ಬರಾಬರ್ ಸಮಿಯಾ ಜೆಜುಚೊ ಖಲ್ ಅಣ್ಭವ್ ತಾಂಕಾಂ ಮೆಳ್ಳೊ. ಎಕೆ ಖೆರಿತ್ ಭಾಶೆನ್ ಜುಾಂವ್ ಜೆಜುಚೊ ಪ್ರಾಣ್ಮಿತ್ರ್, ಆನಿ ದೆಖುಣುಚ್ “ ಜೆಜುಚೊ ಮಗಾಚೊ ಶಿಸ್” ಮ್ಹಣ್ ತಾಕಾ ನಾಂವ್ ಪಡ್ಲೆಂ. ನಿಮಾಣ್ಯಾ ಜೆವ್ಣಾರ್ ತಾಚಿ ಸ್ವಾತ್ ಹೆಂಚ್ ದಾಖಯ್ತಾ. ಖುರ್ಸಾರ್ ಪ್ರಾಣ್ ಸಡ್ಚ್ಯಾ ವೆಲಾರ್ ಜೆಜುನ್ ಆಪ್ಲೆ ಆವಯ್ಕ್ ಜುಾಂವಾಚೆ ಆಧಿನ್ ಕೆಲಿ, ಆನಿ ಜುಾಂವಾನ್ ಹೆ “ಆಪ್ಲೆ” ಆವಯ್ಕ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಘರಾ ವ್ಹೆಲಿ. ಹ್ಯಾಚ್ ಖಾತಿರ್, ತಾಚ್ಯಾ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಂತ್ ಉಂಚ್ ಆತ್ಮಿಕ್ ಜಿವಿತಾಚಿ ಖಬರ್ ಆಸಾ ಜಾಲ್ಯಾರ್, ಆಮಿ ಅಜಾಪ್ ಜಾವಂಕ್ ಫಾವನಾ. ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಚೊ ಹೆತು ಖುದ್ ಜುಾಂವಾನ್ ಸ್ಪಶ್ಟ್ಪಣಿಂ ಸಾಂಗ್ಲಾ : “ ಜೆಜು ಖರೆಪಣಿಂ ಕ್ರಿಸ್ತ್ ಆನಿ ದೆವಾಚೊ ಪುತ್ ಮ್ಹಣ್ ತುಮಿ ಭಾವಾರ್ಥ್ ಧರ್ಚೆ ಖಾತಿರ್ ಆನಿ ಭಾವಾರ್ಥ್ ಧರುನ್ ತಾಚ್ಯಾ ನಾಂವಾ ವರ್ವಿಂ ತುಂಕಾಂ ಜಿವಿತ್ ಮೆಳ್ಚೆ ಪಾಸತ್……” (20/30) ಹೆಂ ಸತ್ ರುಜು ಕರ್ಚೆ ಖಾತಿರ್, ಜುಾಂವ್ ಜೆಜುಚ್ಯಾ ಥಡ್ಯಾ ಅಜಾಪಾಂಚಿ ಆನಿ ಹ್ಯಾ ಅಜಾಪಾಂ ಬರಾಬರ್ ಮೆಳ್ಳಲೆ ಜೆಜುಚೆ ಶಿಕವ್ಣೆಚಿ ಖಬರ್ ಕರ್ತಾ. ವಾಚ್ಪಿ ಹೆರ್ ತಿನ್ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಂ ವಳ್ಖತಾಲಿಂ ಮ್ಹಣ್ ತೊ ಜಾಣೊ ಆಸ್ಲೊ ದೆಖುನ್, ತಾಂತುಂ ಕಿತೆಂ ಉಣೆಂ ಆಸಾ ತೆಂ ತೊ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಂತ್ ಭರುನ್ ಹಾಡ್ತಾ. ಪುಣ್ ಹಾಂತುಂತ್ ತೊ ಸಗ್ಳೆಂ ಮುಖೆಲ್ ವಿಶಯ್ಯಾ ಖಾಲಾ ದವರ್ತಾ ಆನಿ ಹೊ ವಿಶಯ್ ಬಾರಿಕ್ಸಾಣಿನ್ ಇಸ್ಕುಟಾವ್ನ್ ದಿತಾ.