cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
घर्काराचें भानडार वपार
घर्काराचें भानडार वपार
४४ अशेंय सर्गिंचें राज म्हण संजात: एका शेतांत êक ठेवो लिपललो आसलो; कण-एकल्या मनशाक तो मेळलो; हाणें नव्यान तो लिपवन दवरलो, आनी खुशाल जावन तो गेलो, मागीर आपणा कडे आसलें तितलेंय ताणें विकलें आनी तें शेत विक्तें घेतलें. ४५ तêच भाशेन सर्गिंचें राज कसलें तें सांग्तां: कण-êक व्यापारी नाजूक मतियां सोदुंक भंवतालो. ४६ एक उंच मलाचें मतीं ताका मेळतोच, तो गेलो, आपणा कडे आसलें तितलेंय ताणें विकलें आनी तें मतीं विक्तें घेतलें. ४७ तशेंच सर्गिंचें राज अशें म्हणुंयेता: êक रांपोण दरियांत मारल्या उपरांत ती सगळ्या जीनसाची मासळी धोर्ता. ४८ ती भòर्ल्या उपरांत, ती ओडून हाडतात आनी, वेळेर बसून, बरी मासळी पानट्लियांनीं घाल्तात आनी उपकारना ती भायर उडयतात. ४९ काळाचê संपादणेक तशेंच जातलें: देवदूत भायर सर्तले आनी बऱ्या मनशां मदलीं नश्ट्यांक कुशीन काडतले ५० आनी तांकां उज्याच्या आगट्यांत उडयतले: थोंी तीं रुदन करून आनी दांत कर्करावन आसतलीं. ५१ तुमी हें सगळें संजल्यात? तãणीं म्हळें: होी. ५२ आनी ताणें तांकां सांगलें: म्हणटोच, सर्गिंच्या राज्याचो शीस जाललो दोर-एकलो धरंशासत्री आपल्या भानडारांतलेो नवेो आनी पर्णेो वसतू भायर काडतल्या एका घर्कारा सार्को.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ
The Householder's Treasure, Commentary and Meditation
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
Haggai achem Pustok
Haggai achem Pustok
Book of Haggai
Hem novem Mondir adlea poros odik porzolltolem: ani Jerubbabelak Devan venchun kaddun taka soglli podvi bhasailea.
Polleiat
Book_of_Haggai
Books_of_the_Bible
Bible
अमृत
अमृत=‘नास्ति’ मृतं (मर्ण) यस्मात् तत्= जें पिल्ल्यान मरण येना, ताका अमृत म्हळां (हलायुध).ताका पीयुष आनी सुधा अशीं आनीकय नांवां आसात. अमृत हें एक रसायन आसून ताचे उत्पत्तीची कथा पुराणांत अशी सांगल्याः- ‘एक दीस इंद्र ऐरावताचेर बसून वतालो. ताचें तें वैभव पळोवन दुर्वास ऋषीचें मनं प्रसन्न जालें. ताणें आपल्या गळ्यांतली माळ काडून इंद्राचेर उडयली, पूण इंद्रान वयलेवयर ती झेलून घेवंक ना, ताका लागून ती माळ हत्तीच्या पेंदा पडली. तें पळोवन दुर्वास ऋषीक संताप आयलो. ताणें रागान इंद्राक श्राप दिलो. ‘तुजें वैभव, गिरेस्तकाय नश्ट जावं!’ तो श्राप खरो जालो. राक्षसांनी सर्गाचेर घुरी घालून इंद्रपदाचेर आपलो अधिकार गाजयलो. ताका लागून इंद्राक आपलें राज्यशिंवासन सोडचें पडलें. ब्रह्मासयत सगळे देव मागीर विष्णूक शरण गेले. विष्णून देवांक धीर दिवन म्हळें, ‘तुमी राक्षसां कडेन बरेपणान इश्टागतीचें नातें दवरात आनी तांच्या आदारान क्षीरसागराचें मंथन करात. तातूंतल्यान अमृत भायर सरतलें. तें पितकच तुमी अमर आनी बळीश्ट जातले. मागीर राक्षस तुमकां हारोवंक शकचे नात.’ राक्षसांचो राजा बली हाचे कडेन देवांनी तेविशीं उलोवणी केलीं आनी जें अमृत भायर सरतलें तातूंतलो अर्दो वांटो दिवपाचें मान्य केलें. राक्षसांक ही अट मान्य जाली. मागीर मंदार पर्वताची रवी आनी वासूकीची दोरी करून देव आनी राक्षसांनी क्षीरसागरांचें मंथन केलें. त्या वेळार विष्णून कांसवाचें रूप घेवन मंदार पर्वताच्या सकयल रावन आदार दिलो. जाल्यार शिवान वासुकींचें वीख पियेवन क्षीरसागराचो वाठार नितळ दवरलो. हाका लागून शिवाचें आंग निळें पडलें. क्षीरसागराच्या मंथनातल्यान चवदा रत्नां भायर सरलीं. अमृत हेंवूय तातूंतलेंच एक रत्न. धन्वंतरी अमृताची कळसुली घेवन वयर आयलो. तें पळोवन राक्षसांनी तांचेर घुरी घाली आनी अमृत फारायलें. ताका लागून देव परते विष्णु म्हऱ्यांत गेले. विष्णून तांकां राक्षसाक तोंड दिवपाचें उतर दिलें. विष्णून एके सुंदर बायलेचें रूप घेतलें आनी तो मंथनाच्या जाग्यार आयलो. (विष्णूच्या ह्या रूपाक पुराणांत मोहिनी रुप म्हळां.) मोहिनीचें सोबीत रूप पळोवन राक्षस भुल्लुसले आनी तिच्या फाटल्यान लागले. “हांव सगळ्यांक अमृत वांट्टां.” अशें सांगून विष्णून अमृताची कळसुली आपणाल्या ताब्यांत घेंतली आनी देवांच्यो आनी राक्षसांच्यो वेगवेगळ्यो पंगती बसयल्यो. तिणे ददेवांचे पंगतींतल्यान अमृत वाडपाक सुरवात केली. राक्षसाचे पंगतीक राहू नांवाचो राक्षस आलसो. ताका दिसलें अमृत देवांचे पंगतीक सोंपल्यार आपूण शेणटलों, म्हूण तो गुप्त रुपान देवांचे पंगतीक येवन बसलो. चंद्र सुर्यान ताचें कपट वळखलें, तांणी रोखडेंच मोहिनीक तेविशीं सांगलें. मोहिनीन कळाव लायनासतना सुदर्शनचक्रान राहूची तकली उडयली. पूण राहुचे तकलेक अमृताचो स्पर्श जाल्ल्यान ताची तकली तुटल्यार लेगीत तो अमर उरलो. मोहिनीन देवांनी तांकां हारयले. मोहिनी रोखडीच गुप्त जाली (भागवत पुराण 8.6.11).
आपूण अमर कसो जातलों ही चिंता वेदकाळा सावन मनशाक लागल्या.
यदग्नेS मर्त्यस्त्वं स्यामहे मित्रमहं अमर्त्यः
सहसःसूनवाहुत।। (ऋग्वेद 8.19.25)
अर्थः हे अग्नी हांव अमर ना. इश्टागतींचो आनी मोगाचो उजवाड आशिल्लो तूं मात अमर आसा. हावें आनी तुवें एक जावचें (आनी तुज्या सारकें अमर जावंचें.)
काण्व सौभरीन भौसांचो उमाळो ह् वरवीं उक्तावन दाखयला. वैदिक ऋषीची प्रतिभा अमृताच्या सोदा खातीर पुराय संवसाराचो थाव घेता, आनी सर्गाच्या निमाणे शीमेमेरेन पावता,इतकेंच न्हय तर ते शीमे मुखार वचपाची तांची तयारी आसता. वैदिक लोक जेवचे पयलींचे क्रियेक अमृताचें उपस्तरण (बसका) आनी जेवणां उपरांतचे क्रियेक अमृताचें अपिधान (धाकणें)अशें समजताले. ऋग्वेदांत उज्याक अमर म्हळां. त्या वेल्यान वेदोत्तर साहित्यांत सगळ्या देवांक अमर्त्य म्हळां. तांकां ‘अमर’ अशें नांव मेळ्ळां. ‘अमृत=सोम’; सोम म्हळ्यार अमृत आनी हो रोस ददेवालें खासा पेय अशें मानलां (शतपथ ब्राह्मण 9.5.1.8), ‘हांव सोम पिलों आनी अमर जालों.’ अशें काण्व प्रगाथ हो म्हणटा (ऋग्वेद 8.48.3). शतपथांत हें उतर जायते फावट आयलां. ताका सर्गांतलें पेय वा रोस म्हळां. वायुपुराणांत अमृताचो संबंद सोमा कडेन जोडीनासतना चंद्रा कडेन जोडला. पुराण काळांत सोमाचो वाली कडेन (वल्ली कडेन) आशिल्लो संबंद सोडून चंद्रा कडेन जोडपाक येवंक लागलो, हांची ही एक देख आसा. वैदिक साहित्यांत जेपरीं आदित्य, अग्नि, अप ह्या देव-देवतांक जशें अमृत म्हळां. तेचपरी प्राण, हिरण्य, ऋक्, रूच(दिप्ति), सर्ग सारक्या हेर वस्तूंक अमृत म्हळां. (श.ब्रा.9.12.2; 3.9.4.4.5 ; तै.ब्रा. 1.7.6.3 ;1.3.7.5). अमृताक लागून मरण चुकता अशें शतपथांत म्हळां (10.2.6.19). ‘मृत्योर्मा अमृतं गमय’= मर्णा कडल्यान म्हाका अमृता कडेन व्हर ही उपनिशदांची प्रार्थना आसा. ह्या वयल्या नियाळांतल्यान अमृत म्हळ्यार कितें तें कशें करतात? हेविशीं म्हायती मेळना. शतपथ रचपाकय ते खबर नासूंये. त्या पासत शंबर वर्सां वा त्या परस चड आयूष्य जगप म्हळ्यार अमृत अशें स्पश्टीकरण दोन तीन कडेन वाचूंक मेळटा (श.ब्रा.9.5.1.10; 10.2.68). चंद्र मंडळांतल्यान अमृतमय बिंबाचे कुडके कृष्णपक्षांत देव प्राशन करतात आनी दोन कुडके पितर फाटले वटेंन येवन पितात अशें विष्णुपुराण सांगता (2.12). अस्तंतेच्या देशांनी अँब्रोशिया नांवाचें खाण आनी नेक्टर नांवाचें पेय अमरत्व दिवपी मानतात. ग्रीक पुराण आनी होमरचें इलियड हांच्या वेल्यान हे खाण सुवादीक आशिल्ल्याचें समजता. अँब्रोशिया खावन अमर जाल्ल्याच्यो खूब कथा अस्तंतेच्या साहित्यांत मेळटात. अमृत आंगाचे घाये पेखयता असोय उल्लेख अस्तंतेच्या साहित्यांत मेळटा.
सर्गांत अमृताचो व्हड सांठो आसून, तो राखपाक खासा वेवस्था आशिल्ल्याचें महाभारतांतल्या सुपर्णाख्याना वेल्या समजता (आदी. 32). पाताळांतल्या नागलोकांत अमृताचे पात्रतायेचो एक रोस आशिल्ल्याचें पुराणांनी मान्य केलां. कौरवांनी भीमाक झाडाच्या वेलीनी बांदून न्हंयत व्हरून उडयलो मागीर ताका वासुकीन पाताळांत व्हरून थंयचो रोस पिवपाक सांगलो. त्या रोसान भीमाक धा हजार हतयांचें बळ आयलें अशें म्हळां (महाभारत आदिपर्व 128-129). चित्रांगदाकय होच रोस पिवपाक मेळिल्लो. मृत आनी अमृत हीं उतरां उपनिशदांत परतीं परतीं येतात. बृहदारण्यकांत (4.4.14) अमृत हो शब्द दुख्खाचो प्रतियोगी म्हणून येता. छांदोग्यांत (7.23) भूमाकच सूख म्हळां आनी भूमा म्हळ्यार अमृत असो अर्थ दिला. अमृत हें भायल्या संवसारांत नासून मनशाच्या मनांतच आसता. मनशाची कूड मरता पूण मन अमृत आशिल्ल्यान अमर उरता अशें म्हळां. मनांत जेन्ना खंत, दुख्खां, पातकां भितर सरतात, तेन्ना मनशांचो अमृताकडेन आशिल्लो संबंद तुटता. मन उमेदी दवरप, बरी चलणूक आपणावाप ही अमृत जोडपाची पयलीं वयलीं तत्वां आसात. मनशाक आत्मगिन्यान समजप म्हळ्यार तो अमृत जोडपाचें पयलें सपण चडलो अशें समजतात. जो मर्णाक भियेनासतना मुखार उबो रावला ताणें अमृत मेळयलें अशें समजूचें हो आध्यात्मशात्राचो सिध्दांत जावन आसा.
Wikipidia
Wikipedia  zaun asa internetacher ek mukt vishwakosh zaka Wikimedia Foundation choloita. Hacher konnacheanui sompadon vo bodol korunk zata. Jimmy Wales ani Larry Sanger, hannim Wikipidia Janer 2001 an suru kel'lem. Poilem, fokot Ingles Wikipedia asli, pun vel sarta-sarta, vegleo bhasani zaleo.
Konknni Wikipidia
Konknni Wikipidia Jun 2015 an sthapit zalem. Hacher kam 2006 vorsan Incubatoran suru kel'lem. India Access to Knowledge, Goem Vishwavidhyalay, Nirmala Institute of Education ani Dalgado Konknni Akademi che adaran tem uzvaddak ailem.
Konknni Wikipidia tin lipiencho Wikipidia zaun asa; hantun Devanagari, Romi, ani Konnod lipien panam asat. Fokot panach nhoi, pun interface ani menus ui don lipient toiar asa: Devanagari ani Romi. Fuddarak script converter toiar korpacho ui prostav asa, zachem adaran, khuimchea-ui lipien boroil'lem pan dusrea khuimchea-ui lipien vazunk zatelem.
वर्ग:Romi panam
भावे शास्त्री,गोविंद हरी
भावे शास्त्री,गोविंद हरीः(जल्मः२० जुलय १९११,धावें-सत्तरी,मरणः२६ एप्रुल १९७४). सुटकेझुजारी.नॅशनल कॉंग्रेस गोवा हें संघटनेचो तो वांगडी आशिल्लो.१९४८त वाळपय मराठी वाचनालय सुरु करपाचो यत्न केल्ल्यान ताका अटक केलो आनी तीन दीस बंदखणींत दवरलो.पिटर आल्वारीश आनी महादेवशास्त्री जोशी ह्या सिटकेझुजा-यां कडल्यान स्फूत घेवन २६ जानेवारी १९५५ ह्या दिसा तो २५ सत्याग्रहींचो पंगड घेवन धाव्यां गेलो.तेन्ना पुलिसांनी ताका अटक केलो..र्पदेशीक लश्करी न्यायालयामुखार उबो करुन २२ जून १९५५ ह्या दिसा ताका णव वर्सां खर बंदखण,दिसाक १० इश्कूद ह्या र्पमाण दोन वर्सां दंड आनी १५ वर्सांखातीर ताचे राजकीय हक्क काजून घेवपाची ख्यास्त फार्मायली..ताका आल्तिन्यार बंदखणींत दवरील्लो.थंय ताचे खूब हाल करताले.तो सामको शिवराक आशिल्ल्यान ताच्या तोंडांत बळयां गायचें मांस कोंबताले.
६ ऑगस्ट १९५९ दिसा ताची सुटका जाली.सुटके उपरांत तो परतो राष्ट्रीय वावर करुंक लागलो.लोकांची शिक्षणीक उदरगत जावंची देखून ताणें जायतो वावर केला.आंबेडे नगरगांवांत ताणें वेदशास्त्र संवर्धक मंडळ नांवांची संस्था सुरु केली.ताच्या मरणा उपरांत ताच्या उगडासाक धावें-आंबेडेंच्या रस्त्याक ताचें नांव दिसां.१८ जून १९८५ दिसा गोंय सरकारान ताचो मरणोत्तर भोवमान केला.
वर्ग:देवनागरी पानां
उर्दू भाशा
उर्दू भास चड करून पाकिस्तान आनी भारत देशांत उलयतात. १९८९ वर्साचे जनगणनेप्रमाण भारतांत उर्दू भास उलोवप्यांचो आंकडो ३,५३,२३,२८२ इतलो आशिल्लो. उर्दू भास उलोवप्यांचो आंकडो विंगड विंगड वाठारांत फुडलतरेन आसा: आंध्र प्रदेश- ४१,६९,१७९ बिहार-६९,५५,८३८ कर्नाटक- ३४,१२,८३९ मध्य प्रदेश- २७,७०३ महाराष्ट्र- ४३,१९,०६७ उत्तर प्रदेश-१,०७,६७,१७५ अस्तंत बंगाल- १२,००,२१६ गोंय, दमण,दीव- ११,३१,२८८ आंकड्यांचे नदरेन पळेल्यार भरतीय भासांमदीं उर्दू भाशेचो सवो क्रमांक लागता. उर्दू ही मूळ आर्याभारतीय भास जावन आसा. पूण उर्दू पंडितांनी उर्दूचें व्याकरण अरबीच्या अनुकरणान तयार केलें. ताका लागून ते वेगळी मांडावळ करतात.
दूरचित्रवाणी
दूरचित्रवाणी म्हळ्यार दृश्य चित्र (चल वा निश्चल) आनी ताका संबंदीत आशिल्ल्या आवाजांचे उच्च कंप्रतेच्या विद्युत चुंबकी तरंगांच्या आदारान एका जाग्यावयल्यान दुसऱया जाग्यार प्रेषण आनी ग्रहण करप. खंयच्याय दृश्याकडेन पळ्यतकच आमच्या दोळ्यांवरवीं आमकां चार गजालींचें गिन्यान मेळटा.
उर्दू भाशा
‘उर्दू भाशेचो इतिहास तेराव्या शतमानाआदीं गेल्लो दिसना. सुर्वेक ही भास अरबी-फार्सी लिपिवांगडा देवनागरींतय बरयताले.
दूरचित्रवाणी
इतिहास
दूरचित्रवाणीची जी पयली पद्दत उपेगांत आयली तातूंत पयल्या दोन प्रकारांचे गिन्यान संपादन करपाचे भर दिल्लो. सद्याच्या काळांत सादारणपणान पुराय संवसारांत रंगीत दूरचित्रवाणीचो प्रसार जाला. तेखातीर दृश्टीवरवीं मेळपी सगळें गिन्यान दूरचित्रवाणीक लागून प्रेषित करपाक मेळटा. मनीस जेन्ना कसलेंय दृश्य पळयता तेन्ना ताच्या दोळ्यानी आशिल्ल्या भिंगांवरवीं दोळ्यांतल्या पड्ड्याचेर व्दिमितीय चित्र तयार जाता. थंय तांचे विद्दुत संकेतांत रुपांतर जाता आनी लाखांनी संदेश मनशाच्या मेंदवाक मेळटात. मेंदवांत ह्या संकेतांचे संश्र्लेशण (एकठांय करप) आनी निःसंकेतन (मूळ चित्र मेळोवपोची क्रिया) जाता अशे तरेन मनशाक मूळ दृश्य त्रिमितीय स्वरुपांत दिसता. हाचेवयल्यान कळटा तें म्हणजे हे दूरचित्रवाणी पददतीचे मूळ टप्पे आसूंक जाय. प्रतिमेंचे विभाजन करपाची कल्पना सगळ्यांत आदीं अमेरिकेचे डब्लू.ई.सॉयर आनी फ्रांसाचो एम. लब्लां हाणीं 1880 ह्या वर्सा मांडली. पूण हाची प्रत्यक्ष येवजण 1884 वर्सा जर्मनींत पावल निपको हाणे प्रयोगशाळेंत वापरली. हेखातीर ताणें एक विशिश्ट अशी तबकडी वापरली. सेलेनियम ह्या धातूचो विद्दुत् रोध ताचेर पडपी प्रकाशाचे खरायेचेर आसता. ह्या तत्वाचो उपेग ताणें दृश्य संकेताचें विद्दुत् संकेतांनी रुपांतर करपाखातीर केलो.
उर्दू भाशा
नागरी लिपींतल्यानय तातूंत साहित्यनिर्मणी जाली. राजसत्तेच्या आज्ञयाक लागून मुसलमान साहित्यिकांकड्यान फार्सी लिपींत साहित्यनिर्मण जाली. राजसत्तेच्या आश्रयाक लागून मुसलमान साहित्यनिर्मणी जाली. राजसत्तेच्या आश्रयाक लागून मुसलमान साहित्यिकांकडल्यान फार्सी लिपींत साहित्यनिर्मणी जाली. दक्षिणेंत ख्वाजा बंदेनवाज (मरण-१४२२) हाणें सगळ्यांत पयलीं हे भाशेंत साहित्यनिर्मणी केल्ल्याचो उल्लेख मेळटा.
हिंदी भाशेंत आशिल्ले सगळे सूर आनी व्यंजनां उर्दूंत आसात. उर्दू लिपींत हिंदीवरी महाप्राणांखातीर स्वतंत्र चिन्हां नासलीं, तरी ते उच्चार आसात. जोडाक्षरांवरवीं ते उक्ते जातात.जिव्हामूलीय स्वर ऐन, घर्षक ख, ज, ग, फ आनी मृदुतालव्य ‘ क’ हीं व्यंजनांय आसात.आयचे उर्दू भाशेंत लिंगभेद आनी उतरांचो अंत्य वर्ण हांकां धरून भौवचनाक विंगडविंगड प्रत्यय लागतात. भौवचनाचें सामान्यरूप औरत-औरतों, मर्द-मर्दो अशें जाता. पोरने उर्दू मात फकत ऑं, आन् ह्या प्रत्याचेर भागतालें. ह्या भासांत लिंगभेदाविशीं अनिश्र्वितपण दिसून येता.
दूरचित्रवाणी
कॅमेरानलिका
दृश्याची स्पश्ट अशी प्रतिमा भींग वापरून प्रकाशविद्दुत् संवेदनशील पड्ड्याचेर तयार करतात. पड्डयाच्या सूक्ष्म घटक भागाचेर उजवाडाचे खरायेच्या प्रमाणांत विद्दुत् संवाहकताय निर्माण जाता. अशेतरेन उजवाड संकेताचें विद्दुत् संकेतान रुपांतर जाता. कॅमेरानलिकेंतली इलॅक्ट्रॉन शलाका दावेकडल्यान उजवेकडेन आनी ल्हव ल्हव सकयल ह्या क्रमान सगळे प्रतिमेचें क्रमवीक्षण करतात. हें जाता आसतनाच नलिकेच्या विद्दुत् मंडळांत विद्दुत् प्रवेहांत पड्डयाच्या घटक भागांचेर निर्माण जाल्ल्या विद्दुताच्या समप्रमाणांत बदल जाता. एक चौकट पुराय जातकच शलाका परतय वयरसावन सकयल मेरेन भोंवता. आयकॉनोस्कोप आनी ताचेउपरांत सोद लायिल्ल्यो नलिका हातूंत दोश आशिल्ल्यान संशोधकांनी नव्या नव्या प्रयोगांचो सोद लायलो. आर्विल्ल्यो कॅमेरानलिका अशो-
उर्दू भाशा
आयचीं उर्दूंतली सर्वनामां हिंदीवरी आसली. तरी पोरन्या रूपांत वेगळेंपण दिसता. मै, हूं, हैं,हम, हमें, हमन-ना, तू, तुं, तू, तूं, तूम, तुमन-ना, मुज-झ अशीं रूपां दिसतात. उर्दूंत प्रथमाविभक्तींत ‘ने’ हो कर्तृवाचक प्रत्यय चालंत आसा. ‘ने’ हो प्रत्यय पोरने उर्दंत सर्रास चलता.उर्दूंत तूतीया आनी पंचमी ह्या विभक्तींत आयज ‘से’ प्रत्ययाचो वापर जाता. पोरने भाशेंत सूं-सो,ते-तें, थे-थें, सात हांचो वापर जातालो. सेते, सीती,सिते हीं ‘से’ आनी ‘ते’ची अखंड रूपां व्हड प्रमाणांत दिश्टी पडटात. चतुर्थीक लिप, खातीर हे प्रत्यय लागतात. पोरने उर्दूंत खातीर, बदलहे प्रत्यय लागताले. लिए हो प्रत्यय खूब उसरां आयलो. आयज संबंददर्शक का, की, के हे आसात.पोरने भाशेंत केरा-री-रे हे प्रत्यय आसताले. सप्तमींत ऊपर, पर, में, अन्दर, बाहर हे प्रत्यय आस्पावतात.
दूरचित्रवाणी
इलॅक्ट्रॉन शलाकेवरवीं क्रमवाक्षण ( Electron beam Scanning )
हें दोन तरांनी करूं येता. साद्दा क्रमविक्षणांत शलाका सगळे प्रतिमेचेर एका सकयल पावतकच परत वयल्यान सुरू करता. आंतरगुफित क्रमविक्षण ( Interlaced Scanning ) हे पद्दतीन शलाका क्रमान एका सकयल एक अशा सगळ्या रेशांचेर धांवनासतना पयली ती विषम क्रमाकांच्या सगळ्या रेशांचेर धांवता आनी मागीर सम क्रमांकाच्या सगळ्या रेशांचेर धांवता. अशें केल्ल्यान नलिकेंत दिसपी चित्र अदीक स्थीर दिसता. Retrace च्या वेळार शलाकेचेर नियंत्रण करून ती ते वेळेपुरती पड्डयाचेर रेशा तयार करता अशी वेवस्था केल्ली आसता. हाकाच Blanking अशें म्हण्टात.
उर्दू भाशा
उर्दूंत भूतकालीन रूपां आकारान्त जातात. देखीक:पडा, कहा, भागा आनी हेर वर्तमानकालीन क्रियापदांचो प्रत्यय गा- गी- गे असो जाता. विशेशणांत विशेश्यानुसार विभक्ती बदलना. आकारान्त विशेशणांत सामान्य रूप जाता. पूण पोरने उर्दूंत (दक्खिनी) खास करून ई-कारान्त नामान्य विशेशणांत विशेश्याचो प्रत्यय लागता. क्रिया आनी प्रत्यय हांकांय तो त्याचवांगडा लागता. उर्दूंत कालवाचक अब, जब, तब, कब; थळवाचक यहां, वहां, जहां, तहां,कहां; दिशावाचक इधर, उधर आदी आनी रितीवाचक यों, ज्यों,क्यों, त्यो आनी हेर वापरतात. ‘कि’हें उभयान्वयी अव्यय उर्दूंत आरंभासावन (सुमार १३२८) आयजमेरेन वापरतात. जो, जे (की) हे उभयान्वयी अव्यय उर्दूंत आयज उणेच वापरिल्ले दिसतात.
दूरचित्रवाणी
इलॅक्ट्रॉन शलाकेवरवीं क्रमवाक्षण ( Electron beam Scanning )
युरोपीय पद्दतींत (जी भारतांय वापरतात) एके चौकटेंत 625 ओळी आसतात जाल्यार अमेरिकी (जी जपानांतय वापरतात) पद्दतींत एके चौकटेंत 525 ओळी आसतात. 625 ओळींचे क्रमविक्षण करता आसतना एके ओळीचेर भोंवपाक शलाकेक 64 मायक्रोसेकंद ( 1 सेकंद =10 मायक्रोसेकंद ) लागतात. ही सगळी क्रिया करपाखातीर शलाकेक क्षितीज आनी उदग्र (vertical) दिशांनी विशिश्ट तरांच्यो गती दिवंच्यो पडटात. तेभायर कॅमेरानलिका आनी चित्रनलिका (picture tube) जी दूरचित्रवाणी ग्राही संचांत आसता. ह्या दोगांतल्या शलाकांची गती एकच उरची आनी दोगांयमदीं समकालीकता आसची हेखातीर विशेश प्रकारचीं इलॅक्ट्रॉनीक मंडळां वापरचीं पडटात.
उर्दू भाशा
भारताचेर विंगड विंगड काळखंडांत चलिल्ली मुसलमानी राजांची राजवट ह्या वाठारांत उर्दू भाशा साहित्याचें मुळावण घट करपाक कारण थारली. उर्दू साहित्य सादारणपणान दक्षिणेंतलें उर्दू साहित्य, ब्रिटीश राजवटींतलें उर्दू साहित्य, उत्तरेकडलें उर्दू साहित्य, आनी स्वतंत्र्या उपरांतच्या काळांतलें उर्दू साहित्य अशा चार भागांत वांटू येता.
दूरचित्रवाणी
इलॅक्ट्रॉन शलाकेवरवीं क्रमवाक्षण ( Electron beam Scanning )
सरयेच्या वेंटाळ्यान खरवतीच्या दांतांच्या आकाराची तरंगाकृती आशिल्लो विद्दुत् प्रवाह सोडल्यार शलाकेची जाय तशी हालचाल जावं येता. अशा प्रकारचो विद्दुत प्रवाह करपी आंदोलक (Sweep Oscillator) जी कंप्रताय तयार करता ती थीर आसची पडटा. ना जाल्यार ग्राहींत तयार केल्लें चित्र वयर-सकयल धांवपाक शकता वा दाव्यांत उजव्यांत हालपाक शकता. हे खातीर आंदोलकाची पुनरावृत्ती कंप्रता एक प्रमाण आंदोलक वापरून नियंत्रीत करतात.
उर्दू भाशा
दक्षिणेंतलें उर्दू साहित्य: दक्षिणेंतल्या उर्दू साहित्याचे इतिहासीक नदरेन तीन भाग जातात.१४१२ मेरेनच्या पयल्या काळखंडांत धर्मीक स्वररूपी काव्यरचणूक जाली. सतराव्या शतमानामेरेनचो दुसरो काळखंड उर्दू साहित्याचें भांगरायुग म्हूण वळखतात. ह्या काळांतल्या साहित्याचे व्हराठी भशेचो प्रभाव आनी ऐहिक जिणेचें खर पडबिंब पडिल्लें जाणवता. १७०७ सावन म्हळ्यार औरंगजेबाच्या मरणासावन उर्दू साहित्यांतलो तिसरो काळखंड सुरू जाता. १७०७ वर्सासावन उर्दू साहित्यांत व्हडलीशी भर पडलीना मुसलमानी राजवटीच्या अस्ताक लागून साहित्यिकांक राजाश्रय मेळूंक पावलो ना. ताचो परिणाम उर्दू साहित्याचेर जालो.
उर्दू साहित्याची सुरवात महंमद तुघलकाच्या काळासावन सुरू जाता. देवगिरी ही आपली राजधानी करची, अशें महंमद तुघलकाक दिशिल्ल्यान जायत्या सुफंक आनी फकिरांक दौलताबादाक वचचें पडलें. हिंदी बोलभाशेचें मुळावण दक्षिणेंत पडपाक हें एक कारण जालें.तुघलकाच्या आदेशावेल्यान देवगिरींत आयिल्ल्या सुफींमदीं ख्वाजा बंदेनवाज हाचो बापूय राजू होय आसलो. ह्या ख्वाजा बंदेनवाजाक उर्दू आनी हिंदी भासांतलो दक्षिणेंतलो आध्य लेखक म्हूण मानतात. ताणें ‘मीराजुल आशिकैन’ (भक्तांचीं साधनां) आनी ९ शिकारनामा (कुराणाचेर आदारित) सारके ल्हान- ल्हान गध्यग्रंथ रचले. दक्षिणेंतलो आध्य कवी म्हूण निजामी हाका वळखतात. ताणें कदमराव अउर पझ (कदमराव आनी पदमीनी) हें मोग जीवांचेर आदारिल्लें खंडकाव्य रचलें (१४६०-६२).
कवी कुरेशीन १४८२ ते १५२० काळांत ‘भोगबल’ हो काम-शास्त्राचेर आदारित ग्रंथ रचलो.अश्रफ बियाबीन (१४५८-१५२९) हाणें ‘नौ सरदार’ नांवाच्या हातबरपांत ‘करबला’ हांगाच्या झुजाचें वर्णन केल्लें मेळटा. हिंदीचे पयले अवस्थेंतल्या प्रत्याचो वापर ताणें तातूंत केला.
सोळाव्या आनी सतराव्या शतमानांत शाह मिरांजी शम्सुल उश्शाक हाणें सूफी पंथाचो प्रसार करपाचो हेत मनांत बाळगून बरपावळ केली. ‘शहादतुत्तहकीक’, ‘खुशनाज’ हे ताचे काव्यग्रंथ जावन आसात. ताचो चलो बुर्हानुद्दीनजानम आनी नातू अमीनुद्दीन आला हे दोगूय सूफी कवी आसले. ह्याच काळांत इब्राहीम आदिलशह (दुसरो) (१५८०-१६२३) हाणें ‘नौरस’ हो काव्यग्रंथ रचलो. सतराव्या शतमानांत जावन गेल्ल्या चार व्हड कवींचीं नांवां आनी साहित्यरचना फुडलेतरेन आसात: मुल्लावजही हाणें ‘कुतुबमुश्तरी’ (१६०९-खंडकाव्य), ‘सबरस’ (१६३५-गध्य) फुडलेतरेन आसात: मुल्लावजही हाणें ‘कुतुबमुश्तरी’ (१६०९-खंडकाव्य), ‘सबरस’ (१६३५-गध्य)ह्यो साहित्यरचना रचर्ल्यो. इतिहासीक काव्याचो जनक हसन शौकी हाणें ‘जफरनामए- हाणें ‘मैना सतवंती’ (खंडकाव्य) ‘सैफुल्मुल्क’ (१६२६ खंडकाव्य), ‘तूतीनामा’ (१६३९-अणकार)ह्यो रचना रचल्यो. महाकवी नुसरती हाणें ‘गुल्शने इश्क’ (१६५८) ‘अलीनामा’ (१६६५), ‘तारीखे-इस्कंदरी’ (१६७२) हे तीन ग्रंथ रचले. मुहंमद वलीउल्ला (मरण १७०७) हो दख्खनी हिंदीचे परंपरेतलो निमणो कवी आसलो.
उत्तरेकडलें उर्दू साहित्य: मोगल साम्राज्याच्या अस्ताचो हो काळ आसलो. नादिरशहाच्यो दिल्लीचेर पडिल्ल्यो घुरयो, झुजां, लुटालुट, हाका लागून परिस्थिती सामकी घाळ जाल्ली. अशा ह्या संकश्टाच्या काळांत लेगीत उर्दू साहित्यान घट मूळ धरलें. सिराजुद्दीन अली खान ‘आर्जू’(१६८९-१७५६) हाणें सुर्वेक ख-या अर्थान उर्दू काव्याक हातभार लावन ऊंच पांवडो मेळोवन दिलो.मिर्झा मुहंमद रफी ‘सौदा’ (१७१३-१७८५) मिर तकी ‘मीर’ (१७२२-१८१०) आनी ‘ख्वाजामीर दर्द (१७११-१७८५) हे सुर्वेच्या काळांतले म्हान कवी जावन आसात. सौदा हाणें गझल, कसीदा आनी उपहासिका तर दर्द हाणें ‘गझल’ रचल्यो. काव्यगुणाचे नदरेन ‘मीर’ हाची सुवात ऊंच आसा.ताणें व्रज भाशेंतलीं उतरां घेवन आपले शेर सजयल्यात. ह्या तीगूय कवींनी उर्दूक ‘साहित्यीक भास’म्हूण मानाची सुवात मेळोवन दिली. त्याचवांगडा फार्सी परंपरा आनी म्हणींचें अनुकरण तशेंच अणकार करून हे भाशेंत ताची भरसण केली.
ह्या उपरांतच्या नामनेच्या कवींत इन्शा (सुमार १७४६-१८१७), ‘ मुसहफी’, ‘जुर्अत’ आनी ‘रंगीन’ हांचो आस्पाव जाता. इन्शा आनी रंगीन ह्या कवींनी उर्दू काव्यांत ‘लखनौ-संप्रदाय’ हो नवो प्रवाह केळयलो. हे शैलींतल्यान काव्य रचपी कवी व्रज भाशेंतलीं उतरां काडून उडोवपांत आनी अरबी, फार्सी उतरां तातूंत भरसपाक मग्न आसले. धर्मीक बलिदानाचेर शोकगीतां रचपी मीर बबीर अली ‘अनीस’ (१८०२-१८७५). तर दुसरो सलामत अली ‘दबीर’ (१८०३-१८७४),तत्कालीन परंपरेचें पडबिंब पडिल्लो मीर हसन (?- १७८६) आनी सैमाक म्हत्व दिवपी ‘नजीर’अकबराबादी (?- १८३०) हेय ह्या काळखंडांतले म्हत्वाचे कवी जावन आसात.
मिर्जा गालिब (१७८७-१८६९) हाका उर्दू काव्यांत एक नवें पर्व सुरू करपी व्हड प्रतिभासंपन्न कवी म्हूण वळखतात. १३०० शेर आस्पावल्लो ताचो ‘उर्दू दीवान’ हो एकूच काव्यझेलो आसून ताची लोकप्रियता आयज लेगीन तशीच आसा. ताणें इश्ट-वांगड्यांक बरयिल्ल्या चिट्यांचो झेलो ‘उर्दू-ए-मुअल्ला’ नांवान नामना जोडून आसा. ह्या झेल्याक लागून उर्दू गध्याक एक नवें मोडण मेळ्ळां अशें मानतात. गलिबा. उपरांत लखनौ मदल्या उर्दू काव्याक देंवती कळा लागली.
इंग्लीश काळांतलें उर्दू भाशेंतल्यान नव्या गध्याची बुन्याद कलकत्त्याच्या फोर्ट विल्यम शिकपाक सोंपी जावंची आनी तेवरवीं संस्कृतीक संपर्क सादूंक मेळचो, ही हें कॉलेज थापणूक करपाफाटली मुखेल मोख आसली. हे कॉलेजीचो मुखेली डॉ. गिलक्रिस्ट (१७५९-१८४१), हाणें उर्दूंत जायते ग्रंथ रचले. तातूंत ‘अंग्रेजी हिंदूस्थानी लुगत’ (१७९८) हो दोन भागांतलो शब्दकोश आनी 'हिंदूस्थानी ग्रामर’ (१७९६) हे म्हत्वाचे आसात. गिलक्रिस्ट हाच्या फाटबळाक लागून जायते उर्दू साहित्यीक मुखार आयले. ताणें जायत्या फार्सी ग्रंथांचो उर्दूंत अणकार करून घेतलो. तातूंत मीर अम्मन हाचें खंडकाव्य ‘बागोबहार’(१८०२) आनी शेर अली अफसोस हाचो इतिहासग्रंथ ‘आराइशे महाफिल’ (१८०२) आनी शेर अली अफसोस हाचो इतिहासग्रंथ ‘आराइशे महफिल’ (१८०५) हे म्हत्वाचे आसात.महाफिल’ (१८०२) आनी शेर अली अफसोस हाचो इतिहासग्रंथ ‘आराइशे महफिल’ (१८०५) हे म्हत्वाचे आसात.
सर सय्यद अहमंद (१८१७-१८१९) हाका ह्या काळांत ‘आसारूस्-सनादीद’ (१८४७) ह्या ग्रंथाक लागून व्हड कीर्त मेळ्ळी. तातूंत दिल्लींतल्या पोरन्या आनी इतिहासीक म्हत्वाच्या वास्तूंचें विंगडविंगड तरांनी अप्रूप चित्रण केलां. सन १८६४ त ह्या ग्रंथाचो फ्रेंच भाशेंत अणकार जालो. ताच्या आर्विल्ल्या विचारसरणीचे प्रेरणेक लागून जायत्या साहित्यिकांनी सोप्या आनी साध्या उर्दूंत ग्रंथ रचून समाजाभितर जागृताय निर्मुपाचो यत्न केलो. अकबर हुसेन अकबर (१८४६-१९२१) हो कवी पुराणमतवादी आसलो. ताचें बरप विनोदी, तीख तशेंच उपरोधान भरिल्लें आसलें. त्या काळांतलो तो एक नामनेचो कवी आसलो.
मुहंमद हुसेन आझाद (१८३०-१९१०) हाका इतिहासकार आनी टिकाकार म्हूण वळखतात.ताचो ‘आबे हयात’ (१८९१) हो ग्रंथ अभिजात मानतात. अल्ताफ हूसेन हाली (१८३७-१९१४) हो कवी आनी गध्यलेखक आसलो. तो ख-या अर्थान वास्तववादी आनी समाजसुधारक कवी आसलो.ताणें तत्कालीन बायलांच्या दुख्खाचेर आपल्या दोन काव्यग्रंथांवरवीं उजवाड घाला. उर्दूंतलो आध्य टिकाकार म्हूणय ताका वळखतात. ‘मुकद्दमए-शेर ओ शायरी’ आनी ‘हयाते जावेद’ हे ताचे दोन ग्रंथ उर्दू गध्यांतले म्हत्वाचे पांवडे म्हूण मानतात.
नजीर अहमद हाणें (१८३६-१९१२) खास करून कथा, कादंबरी आनी चुटके रचले. ताचें चडशें शिब्ली नोमानी (१८५७-१९१४) हाणें इंग्लीश गध्याचे धर्तेचेर उर्दू गध्याची उदरगत सादली. ताणें इस्लामाचो इतिहास, तत्वगिन्यान व्हड व्यक्तींचीं चरित्रां हांचेर खास बरप केलां. सीरतुन्नबी पंडित रतननाथ सरशार (१८४६-१९०३)हाणें उर्दू कादंबरी लेखनाची बुन्याद घाली. ताच्या लेखनाचेर लखनौच्या तत्कालीन समाजजीणेची सया पडिल्ली दिसता. अब्दुल हलीम ‘शरर’ (१८६०-१९२३) हाणें इस्लाम धर्मांतल्यो व्याक्ती आनी घडणुकांचेर कादंबरी रचल्यो.
मिर्झा मुहंमद ‘रूसवा’ ह्या कादंबरिकाराची ‘उमरावजान अदा’ (१८९९) ही कादंबरी कांय टिकाकार उर्दूंतली सगळ्यांत बरी कादंबरी म्हूण मानतात.प्रेमचंदाक नव्या विचाराच्या आर्विल्ल्या साहित्याचो युगप्रवर्तक लेखक म्हूण वळखतात.ताच्या साहित्यांत गांवगिरे जीणेचें वास्तवपूर्ण चित्रण नदरेंत भरता. ‘गोदान’, ‘चौगाने हस्ती’ ,‘बाजार हुस्न’ (कादंबरी) , ‘प्रेम पच्चिसी’ , ‘प्रेम बत्तिसी’ (कथांझेलो) ह्यो ताच्यो गाजिल्ल्यो साहित्यकृती जावन आसात.
सर मुहंमद इक्बाल (१८७३-१९३८) हो कवी म्हूण, खास करून ‘सारे जहॉं से अच्छा हिंदोसता हमारा’ हे कवितेक लागून खूब गाजलो. पंडित ब्रिजनारायण ‘चकबस्त’ (१८८२-१९२३), ‘जोश’मलीहाबादी (१८९८-?), हसरत मोहानी (१८७५-१९५१), ‘जिगर’ मुरादाबादी हे काव्याच्या मळार गाजल्यात.
‘तरक्की पसंद’ (पुरोगामी) नांवाची एक साहित्यीक चळवळ १९३४ त वयर सरली.किशनचंदर (कृश्णचंद्र), असरारूल हक ‘मजाज’, जान निसार ‘अख्तर’ , फैज अहमद ‘फैज’ , उपेंद्रनाथ अश्क, ‘जजबी’ सादत हसन मंटो, सज्जाद ‘जहीर’, ख्वाजा अहमद अब्बास, राजेंदर सिंग बेदी हे चळवळींतले कांय नामनेचे साहित्यीक जावन आसात. १९४१-४२ च्या सुमाराक हे परंपरेंतल्या साहित्यिकांनी अश्लील आनी सनसनाटी कथा रचून युरोपियनांचें अनुकरण केलें.
१९४७ त भारताचे सुटके उपरांत ज्यो जातीय दंगली वा वायट घडणुको घडल्यो, ताचें पडबिंब त्या काळांतल्या साहित्याचेर पडिल्लें आसा.
स्वातंत्र्याउपरांतच्या काळांतलें उर्दू साहित्य:
उर्दू कायाचेर ने नवे प्रयोग, मुक्तछंदाचो आनी प्रतिमांचो वापर, प्रतीकवाद, मुषावाद आरजू’ आनी ‘काले कागज की नज्मे’ हे कवितांझेले उल्लेखनीय आसात. बलराज कोमल हाचो मेरी 'नज्मे’ आनी ‘दिल का रिश्ता’ तशेंच नागरी लिपयेंतलो ‘नारियल के पेड’ हे संग्रह गाजल्यात.‘राही’ मासुम रजा हाचे ‘रक्से-मय’ ,’अठरासो सत्तावन’ आनी ‘अजनबी शहर अजनबी रास्ते’ हे काव्यझेले गाजल्यात. शाज तमकनत हाणें थोड्या काळांत मोटें नांव मेळ्यलां. पाकिस्तानी नवकवींत वजीर आगा (शाम और साये), अहमद फराज (दर्द-आशोब), जहूर नजर (रेजा-रेजा) ,‘साकी’ फारूकी (प्यास का सहारा), मुनीर नयाजी (जंगलमें धनुक) हाचो वांटो म्हत्वाचो आसा.
कुर्रतुलएन हैदर हाच्या कथा-कादंबरीचेर अस्तंतेचें साहित्य आनी भारतीय कला-संस्कृतायेची सया पडिल्ली दिसता. ‘सितारोंसे आगे’, ‘शीशे का घर’, ‘पतझड की आवाज’(कथांझेले) ‘सफिनए-गमे-दिल’, ‘आग का दर्या’ (कादंबरी) नामना जोडून आसा. धरती का काल हो कथांझेलो आनी एक बूंद लहू की आनी कछुआ ह्यो ताच्यो कादंब-यो परिणामकारकतेच्या नदरेंतल्यान गांवगिरे जिणेचें दर्शन घडयलां. पाकिस्तानांत हाजिरा मसरूर आनी खदीजा मस्तूर ह्या दोन भयणीचें साहित्य कूब गाजलां. तांणी कथा, कादंबरी आनी नाटकां रचल्यांत. कासिम महमूद हाचो ‘कासिम की मेंहदी’, सादिक हुसेन हाचो ‘फुलों का महल’, अब्दुल्लाह हुसेनन हाचो ‘उदास नस्ले’, काजी अब्दुल सतार हाचो ‘दाराशिकोह’ जीलानी बानाचो ‘ऐवाने गजल’ हे कथांझेले उल्लेखनीय आसात. उर्दू नाटककारांमदीं मुहंमद हसन, असगर बट, जावेद इक्बाल, कासिम बेग,अनवर इनायत् उल्लाह, रेवतीशरनशर्मा हे म्हत्वाचे आसात. विनोदी गध्य रचप्यांमदीं ए. एस.बुखारी, ‘पतरस’ सज्जाद हैदर, काकोरवी फुकरत, मुश्ताक युसूफी, अहमद जमाल पाशा, शौकत थानवी, भारतचंद खन्ना तर विनोदी पध्य रचप्यांमदीं जमीर जाफरी, मुहंमद जाफरी,राजानक्की, वाही, दिलावर फिगार हे लेखल म्हत्वाचे आसात.
चाक्राचो कायदो वपार
चाक्राचो कायदो वपार
Chakracho Kaido Vopar - Master and Servant ( Parable )
उर्दू भाशा
स्वातंत्र्याउपरांतच्या काळांतलें उर्दू साहित्य:
१९५५: जाफर हुसेन खान, १९५६: एस्. आबिद हुसेन, १९५७: के. ए. फरूखी, १९४८: जिगर मोरादाबादी (अली सिकंदर),१९५९: सय्यद मसूद हसन रिजवी, १९६०: फिराख गोरखपूरी (रघूपति सहाय), १९६१:इम्तीयाज अली ‘अर्शी’, १९६२: अक्तर उल इमाम, १९६३: के. जी. सादेन, १९६४:आनंद नारायण मुल्ला, १९६५: राजिन्दर सिंग बेदी, १९६७: कुर्रतुलेन हैदर, १९६९ :मखदूम मोहियोद्दीन, १९७०: आयातुल्ला अन्सारी, १९७१ :रशिद अहमद सिद्दिकी, १९७४: अली अहमद सुरूर १९७५: कैफी आजमी, १९७६: जॉं निसार अख्तर, १९७८ :युसूफ हुसेन खान,१९७९: गुलाम ख्बानी ताबॅं, १९८० :ए. ए. अन्सारी, १९८ :ग्यान चंद जैन, १९७३: मलीक राम, १९८४: मसूद हुसेन खान, १९८५ :बलराज कोमल, १९८६: शमसूर रहमान फरूखी, १९८७ :शहरयार, १९८८: शेख मोहम्मद अब्दूला (मरणाउपरांत),१९८९: सुरेंदर प्रकाश. १९६६, १९६८, १९७३,१९७७ आनी १९८१ वर्सा हो पुरस्कार कोणाकूच दिलो ना.
चाक्राचो कायदो वपार
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
दूरचित्रवाणी
इलॅक्ट्रॉन शलाकेवरवीं क्रमवाक्षण ( Electron beam Scanning )
एका सेकंदान 50 चौकटी करतात (अमेरिकी पद्दतींत 60). हाचेवयल्यान अशें कळटा की आंदोलकाची 625 x 50=15,625 Hz इतली आसची पडटा. ही क्षितीज आंदोलकाची कंप्रता एका सेकंदाक 50 चौकटी दवरचेखातीर जो उदग्र आंदोलक लागता ताची कंप्रताय अर्थांतूच 50 Hz आसची पडटा. दूरचित्रवाणी प्रेषण :- हातूंत दृक (Video) आनी (2) श्राव्य (Audio) अशे दोन प्रकारांचे संकेत एकाच वेळार प्रक्षेपीत करचे पडटात. हें कार्य करपाखातीर वापरांत येवपी येवजण आकृती 2 हातूंत दाखयल्या.
चाक्राचो कायदो वपार
वपारिंचो हेतू
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
चाक्राचो कायदो वपार
पवित्र पुसतक ː लुकास १७ ː ७-१०
७ तुंचê मदें कण-एका मनशाक êक चाकोर आसा म्हण संजात; शेत कसून वो मेनड्रां चरवन तो चाकोर परत घरा येता तेदनां चल वेगीं आनी जेवणाक बस, अशें ताका धनी म्हणटलो काय? हाचê बदलेक, ८ म्हजें जेवण तय्यार कोर आनी हांव खापियेसोर, पेंकटाक कास मारून मेजाचें कां कोर आनी मागीर तूं खापिये, अशें तो म्हणचो ना काय? ९ आपणें सांगललीं कामां चाक्रान केलीं देखून धनियाक चाक्राचो उपकार आसतलो काय? १० तशेंच, तुंकां सांगललें तितलेंय केल्या उपरांत, तुमीय म्हणाट: चाल्तिंबेश्टीं चाक्रां आमी; आंचो कायदो आसलो तच आमी पाळळा.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ
Master and Servant, Commentary & Meditation
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर
दूरचित्रवाणी
इलॅक्ट्रॉन शलाकेवरवीं क्रमवाक्षण ( Electron beam Scanning )
दृश्यापसून मेळपी संदेश 2,4 वापरून Amplify करतात. 3 ह्या मंडळाचें काम क्रमवीक्षण क्रियेखातीर लागपी विद्दुत् संकेत आनी समकालीकरण संकेत तयार करप. दृश्य चित्र जाय तशें मेळटा काय ना हें पळोवपाखतीर 15 आनी 16 वापरतात. हातूंत 16 हिं घरांत वापरतात, तसल्या संचातली चित्रनलिका आसा. 6 हातूंत दृश्य संकेताचे संदेशवाहकावांगडा (जो 5 निर्माण करता) विरुपण करतात. 2 हाचेभाशेनच ध्वनीग्राहकान ओडून घेतिल्लो ध्वनी 10 आनी 11 Amplify करतात. मागीर तो 13 ह्या ध्वनी विरुपित विवर्धकांत वता. तेचवांगडा 12 हो ध्वनीवाहक कंप्रता तयार करता. 13 त विरुपण जाता.17 हो विवर्धक आनी 18 हो ध्वनीक्षेपक मेळून येता तो आवाज बरोबर आसा काय ना हें कळपाक मदत करतात. हाकाच ध्वनी परिक्षक (Monitoring of audio) अशें म्हण्टात.
(1)दूरचित्रवाणी कॅमेरा (2,4) दृक कंप्रता विवर्धक (Video Amplifier) (3) क्रमविक्षण आनी समकालीकरण जनित्र (scanning & Synehronizing Sweep generator) (5) दृक संदेशवाहक कंप्रता आंदोलक (Video Carrier oscillator) (6) विरुपित विवर्धक (चित्र) (Modulator amplifier for Video) (7)उपपट्टा गाळणी (Bandpass filter)(8) विविध केत भारक (Combining network) (9) ध्वनी ग्राहक (Microphone) (10) (11) श्राव्य कंप्रता विवर्धक (Audio Amplifier) (12) ध्वनीसंकेत वाहक कंप्रता (Audio Carrier Oscillator) (13) विरूपित विवर्धक (ध्वनी) (Modulator Amplifier for Audio) F.M (14) आकाशक (Antenna) (15) चित्रपरीक्षा विवर्धक (Video Monitor Amplifier) (16)परिक्षा चित्रनलीका (Monitoring picture tube) (17)ध्वनी परिक्षक, विवर्धक (Audio Monitor Amplifier) (18) ध्वनीक्षेपक (Loudspeaker) (19) दृश्य (Picture). हांगां एक फरक लक्षात घेवपासारको आसा. तो म्हळ्यार दूरचित्रवाणी पद्दतीन ध्वनीचें कंप्रता विरूपण (Frequency modulation) जाल्यार दृश्याचें परमप्रसर विरूपण (Amplitude Modulation) करतात. देखुनूच दुरचित्रवाणी संचाचो आवाज हो रेडिओ प्रसारणाच्या आवाजापरस कितल्याश्याच बऱ्या दर्ज्याचो आसता. शेवटाक दोनूय संकेत 8 ह्या संकेत भारकांत एकमेकांत भरसतात. उपरांत 14 ह्या आकाशकावरवीं तो मिश्र संकेत अवशांत वता.
(1) मेलन मंडल, स्थानिक आंदोलक आनी विवर्धक (Mixer, local Oscillator & Amplifier) (2) मध्यम कंप्रता विवर्धक (Intermediate Frequency Amplifier) (3) दृकशोधक (Video Am detector) (4) दृकसंदेश विवर्धक (Video Amplifier) (5) चित्रनलिका (Picture Tube) (6) समकालीकरण स्पंद विभक्तिकरण (Synchronizing Pulse Separator) (7) उदग्र गती प्रसर्प आंदोलक (Vertical Oscillator) (8) क्षितीज गती प्रसर्प आंदोलक (Horizontal Oscillator) (9) ध्वनी मध्यम कंप्रता विवर्धक (10) ध्वनी शोधक (11) ध्वनी विवर्धक (12) ध्वनिक्षेपक (13) ग्राही आकाशक 7 (अ) आनी 8 (अ) विवर्धक.
उर्दू भाशा
स्वातंत्र्याउपरांतच्या काळांतलें उर्दू साहित्य:
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:भास वर्ग:संवसारांतल्यो भासो/sonsarantleo bhaso
दूरचित्रवाणी
इलॅक्ट्रॉन शलाकेवरवीं क्रमवाक्षण ( Electron beam Scanning )
6 हें म्हत्वाचें मंडल. तें मूळ संदेशांतल्यान समकालीकरण स्पंदाचें विभक्तिकरण करपाचें काम करता. हे स्पंद 7 आनी 8 ह्या आंदोलकाक दितात. ह्या आंदोलकाची कंप्रता स्पंदावयल्यान थारता. दरेकीं 50 H2 (उदक कंप्रता) आनी 15,625 H2 (क्षितीज कंप्रता) आशिल्ल्यो ह्यो कंप्रता फावो अशा विवर्धकांवरवीं (7 अ, 8अ) चित्रनलिके भोंवतणीं गुठलायल्ले सरयेंतल्यान विद्युत प्रवाह सोडटा. ह्या प्रवाहाखातीर तयार जाल्ल्या चुंकीय क्षेत्राखातीर चित्रनलिकेंतली इलॅक्ट्रॉन शलाका योग्य ते दिशेन बागवता. तिचें बागोवप आनी कॅमेरा नलिकेंतलें शलाकेचें बागोवप हांचे मदीं वयर सांगिल्ल्या स्पंदाखातीर समकालीकरण जाता. ह्या सगळ्यांचो परिणाम असो जाता की चित्रनलिकेच्या पड्ड्यार तयार जाल्लें चित्र थीर रावता.
ही कृष्णधवल प्रेषण आनी ग्रहण हांकां लागू जाता. त्यामानान रंगीत दूरचित्रवाणी प्रेषण आनी ग्रहणाची क्रिया कठीण आसता. हातूंत तीन वेगवेगळे दृश्य संकेत (जांकां तांबडो, पाचवो, निळो संकेत) जे एकामेकांत भरसूंक जाय तो रंग तयार करपाचें तत्व वापरतात. हेखातीर चित्रनलिकेंतय खूब बदल घडोवंचे पडटात. ताका लागून तीन वेगवेगळ्यो इलॅक्ट्रॉन शलाका निर्माण करतात. दरेक शलाका तांबड्या, पाचव्या वा निळ्या संकेताप्रमाण चड वा उणी प्रखर जाता आनी ह्या तीनय शलाकांचें मिश्रण फावो त्या प्रमाणांत (0.59G + 0.3R + 0.11B) जावन तो रंग दृश्यांत ज्या जाग्यार आसा त्याच जाग्यार तयार जाता. रंगाचें गिन्यान मूळ प्रखरताय संकेतान भरसुपाखातीर (Quadrature Modulation) (एक प्रकारचें विरूपण) नांवाची एक आधुनिक पद्दत वापरतात. हें सगळें करपाखतीर चड विद्युत् मंडलां लागतात. हेचखातीर रंगीत दूरचित्रवाणी संचाक कृष्णधवलापरस चड मोल आसता.
आकृती क्र. 4 हातूंत दाखयल्ले प्रमाण दूरचित्रवाणी परिवाहाच्या 7 MHz चे रूंदायेंत तीन संदेश बसयल्ले आसतात. तांकां तिगांकय मेळून 6 MHz इतली रूंदाय लागता. अमेरिकी पद्दतीन ह्याच कामाक 6 MHz जाल्यार फ्रँच पद्दतीन 14 MHz इतली रूंदाय लागता. जितली रूंदाय चड तितले परिवाह उणे कारण सादारणपणान 50 MHz ते 900 MHz हांचेंमदीं जो कंप्रताय पट्टो आसा तो मर्यादीत आसा. ह्या पुराय पट्यांत सुमार 83 परिवाह आंतरराश्ट्रीय स्तराचेर थारावन वा नेमून दिल्ले आसतात. ताची सादारणपणान मांडावळ कशी आसता हें आ. क्र. 5 हातूंत दाखयलां. परिवाह 1 ते 4 पटो 1 हातूंत येता. परिवाह 5 ते 12 पटो 3 हातूंत येतात. परिवाह 14 ते पटो 5 हातूंत येतात. ह्या तीन पट्यांक Lower VHF Band, Upper VHF Band, VHF Band अशें म्हण्टात. देखीक - मुंबय दूरदर्शनाचो जो परिवाह आसा ताचो क्रमांक आसा - पटो 3 परिवाह 7 (Band 3 channel 7).
म्हळ्यार थंयच्यान ज्यो कंप्रताय अवकाशांत सोडटात तांचो व्याप 188 MHz ते 195 MHz हांचे मदीं आसा. जेन्ना आमी दूरचित्रवाणी संचार (Tunning) अशें बरयल्लो नियंत्रक (Control) घुंवडायता तेन्ना संचांत आशिल्ल्या स्थानीक आंदोलकाची (Local Oscillator) कंप्रताय बदलता. ज्या केंद्राचो कार्यक्रम आमी पळोवपाक सोदतात त्या केंद्राच्या वाहक कंप्रतेपसून विशिश्ट जाका Intermediate Frequency अशें म्हण्टात. स्थानीक आंदोलकाची कंप्रताय जाले बरोबर त्या केंद्राचें चित्र आनी आवाज स्पश्ट जाता.
आकृती क्रमांक 6त दाखयल्लेप्रमाण घरगुती वापराखातीर यागी आकाशक हो योग्य आसा. मदीं जो 2 द्विधुवी (Dipole) ताची लांबाय वाहक तरंग लांबायेच्या अर्दान आसता. 3, 4, 5 हे दिकदेशक (Directors) Emel. ते बाणान दाखयल्ले दिशेन येवपी तरंगाक परतून 2 चे दिशेन सोडटा. 1 हो परावर्तक आसा जो स्वताचे दिशेन येवपी तरंगाक परतून 2 चे दिशेन घुवंडायता अशे तरेन 2 ह्या जाग्यार तरंग एकठांय जावन योग्य अशा प्रमाणांत ,संकेतवृध्दी जाता आनी होच संकेत केबलांतल्यान (TV cable) घरांत दवरिल्ल्या संचाक मेळटा.
वर्ग:देवनागरी पानां
धृतराष्ट्र
काशिराजाची धूव अंबिका हिचो पूत आनी कौरवांचो बापूय.भिष्माचार्याकडेन ताचें शिक्षण जालें. गांधार देशाचो राजा सुबल हाची धूव गांधारी, हिचेकडेन ताचें लग्न जालें.गांधारीपसून ताका दूर्योधन, दुःशासन अशे शंबर पूत आनी दुःशला ही धूव जाली.धृतराष्ट्राचो भाव पंडू, राज्य सोडून रानांत वतकच धृतराष्ट्र हस्तिनापूरचो राजा जालो.
उपरांत ताणें पंडूचो पूत युधिष्ठिर हाका युवराजपद दिलें.ताका लागून धृतराष्ट्राचे पूत आनी पंडूचे पूत हांचेभितर दुस्मानकाय जावन जें झूज जालें ताका महाभारत म्हण्टात.धृतराष्ट्राक, पांडवांविशीं कसलेंच वायटपण वा दुस्मानकाय नाशिल्ली.पूण तेचवांगडा दुर्योधनाचें कसल्याय विशयावयलें सांगणें तो न्हयकारिनाशिल्लो. भीष्म,विदूर हांच्या सांगण्यावयल्यान ताणें पांडवांक अर्दें राज्य दिलें.पूण पांडवांक द्युतांत हारोवपाखातीर दुर्योधनान कपट-कारस्थान रचलें.
त्या वेळार धृतराष्ट्रान ताका मोन्यांनी परवानगी दिली. वनवासाक सावन परत येतकच,पांडवांक राज्य परत दिवंचो ना ह्या दुर्योधनाच्या निर्णयान धृतराष्ट्राक दूख्ख जाल्लें.पूण, दुर्योधनावांगडा झूज करिनासतना भीक मागून पोट भरात असो युधिष्ठिराकूच उपदेश केलो. महाभारत, उद्योगपर्व 129)घोव कुड्डो आशिल्ल्यान ताची बायल गांधारी हा आपल्या दोळ्यांचेर पट्टी बांदून रावताली.निमाणें धृतराष्ट्र आनी गांधारी तप करूंक वनांत गेल्लेकडेन थंय लागिल्ल्या उज्यांत तीं दोगांय मेलीं.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
भरतकाम
भरतकाम हे कसल्याय प्रकारच्या लुगटाचेर सुती, रस्मी, लोकरी, जरी वा प्लास्टीक हांचे सारक्या तरेकवार आनी विविध रंगांच्या धाग्यांनी तरेतरेचे पोंत घालून, सुयेच्या वा मशिनाच्या आदारान तयार केल्ली कलात्मक कलाकृती म्हळ्यार भरतकाम.
इतिहास
पुर्विल्ल्या काळार वल्कलाचेर तणाव वा कातडी धाग्यान लांकडी सूय वापरुन जोड काम करताले. रशियेंत खूब पुर्विल्ल्या काळारसावन धातूचे धागे लांकडी सुयेन वापरुन वा रेनडियर ह्या जनावराचे कातीचेर ताच्या केंसांच्या धाग्यांचो वापर करुन जोडकाम करताले. हे कलेचो उगम निश्र्चीत केन्ना जालो ताची म्हायती मेळना. पूण ही कला सुरवेक भारत आनी उपरांत हेर देशांनी उदयाक आयली अशें मानतात. भरतकामांतलें 'भरत' हें उतर 'भृ' ह्या मूळ संस्कृत धातूपसून तयार जालां. 'भृ' म्हळ्यार भरप वा पुराय करप असो अर्थ जाता. वैदीक काळार सावन ऋग्वेदांत कशिदाकाम केल्ल्या वस्त्राक 'पेशस' हें उतर वापरलां. तशेंच, काशिदा काडपी बायलेचो पेशसकारी ह्या नांवान उल्लेख केल्लो मेळटा. सादारण १००० वर्सां क्रिस्ताआदल्या काळांत भरतमुनीन अस्तित्वांत आशिल्ल्या कलांचें संकलन करतना चवसठ कलांचे यादींत भरतकलेचो उल्लेख केल्लो आसा. मोहेंजोदडो आनी हडप्पाच्या उत्खननांत भरतकलेचे नमुने मेळ्ळ्यात. कालिदास, बाणभट्ट, भारवि ह्या कवींच्या संस्कृत साहित्यांतूय भरतकलेचो उल्लेख मेळटा. इ. स. आदीं चवथ्या शतमानांत चंद्रगुप्त मौर्याच्या काळांत आयिल्लो ग्रीसी सत्त्वगिन्यानी मॅगास्थेनीस हाणें भरतकला केल्ल्या लुगटाचें वर्णन आपल्या लिखाणांत केल्लें. अजंठाच्या चित्रांनी जायत्या जाणींनी भरतकाम केल्लीं वस्त्रां पळोवंक मेळटात. उपरांतच्या काळांत भारताचो परक्या देशांकडेन संबंद आयलो. पुर्तुगाल, इंग्लंड, फ्रांस, स्पेन, जर्मनी ह्या देशांकडेन वेपार वाडटकच तांचेय कलाकुसरीचो परिणाम भारतीय भरतकामाचेर आनी शिवणकलेचेर दिश्टी पडपाक लागलो.
बायलांचे जिणेंत भरतकलेक तेचपरी शिवणकलेक एक आगळीच सुवात आसा. बायलांचे कपडे दुरुस्त करपापसून ते घराची सोबाय वाडोवपा खातीर भरतकामा कडेन परतो परतो संबंद येता. उपजिविकेचें एक साधन म्हणून वा एक छंद म्हणूनय कांय बायलो भरतकले वटेन आकर्शीत जातात. आर्विल्ले जिणेंत हे कलेक खुबींच म्हत्व आसा. उशाफ्रोंजी, बसकेवयली अभ्रां, साडयो,पड्डे, च्या प्राच्छादनां (टि कोझी), ल्हान भुरग्यांचीं आंगलीं, चादर आदी नित्याचे उपेगी पडपी वस्तू सोबोवपा खातीर हे कलेक खुबूच म्हत्व दिवप जाता. काश्मीर तशेंच भारतांतल्या हेर कांय वाठारांनी उपजिविकेचें साधन म्हणून बायलांवांगडा दादलेय भरतकाम करतात.
इजिप्त, ग्रीस, इटली, फ्रांस, नॉर्वे, रशिया, अमेरिका ह्या देशांतले लोक आपआपले आवडीप्रमाण आनी परंपरेप्रमाण वेगवेगळ्या टांक्यांचो वापर करुन भरतकाम करतात. तशेंच आशियांत तुर्कस्थआन, पाकिस्तान, चीन, जपान, कोरिया, अरबस्थान आदी देशांनी वेगवेगळ्या टांक्यांचो वापर करुन जायते तरेचें भरतकाम करतात. सोबीत ठिगळकाम, गांठणकाम, भूमितीक भरतकाम, मोनजात, मनीस, हांचे आकृती बंदद् ह्यो सगळ्यो पुर्विल्ल्या आशियाई भरतकला. फुल्ली टांको, चीनी टांको (पॅकिनीज स्टीच) हांची चीन ही जननी मानतात. हाचे वयल्यान अशें दिसता, आशियाई भरतकलेचो प्रसार युरोप, अमेरीका आनी हेर खंडांनी जालो आनी आतां ही कला संवसारभर पातळ्ळ्या. भारतांत कर्नाटक, महाराष्ट्र, काश्मीर, पंजाब, चंबा, गुजरात, कच्छ, काठेवाड, उत्तर प्रदेश, बंगाल, अस्तंत बंगाल, गोंय, हैदराबाद, चेन्नइ, बंगलोर, आदी वाठारांनी भरतकलेचीं केंद्रां आसात. त्या त्या वाठारांतलें भरतकाम विशिश्ट नांवान वळखतात. देखीकः काश्मिराचो-कशिदा, कर्नाटक-कसूती, सौराष्ट्र, गुजरात-हारशाकाम, लखनौ-चिकनकारी, पंजाब-फुलकारी, बंगाल- कथा, बिहार-चादवा, गोंय-कपयाळीं, हे भायर कांय खाशेले टांके ज्या ज्या वाठारांत तयार जाल्यांत तांकां त्या त्या वाठारांवयल्यान नांवां पडल्यांत. देखीक- बंगाली टांको, काश्मिरी टांको, कच्छी टांको आदी.
भरतकाम करपा खातीर सूय, सूत, तरेकवार इस्किना, ट्रेसिंग पेपर, कार्बन पेपर, कातर, पेन्सिल आदी साहित्यावांगडा जाय जाय ते तरेचें भरतकाम करपा खातीर ते ते तरेचें साहित्य लागता. देखीक, मणीकाम करपाचें आसल्यार मणी वा हारशे काम करपा आसल्यार हारशाची गरज आसता. भरतकाम करपाखातीर ज फाटभूंय वा कपडे वापरतात ते योग्य तरेन वेंचन तांचेर चित्रां (डिझायन्स) काडून उपरांत भरतकाम करचें पडटा. भरतकलेंत रंगसंगतीक खुबूच म्हत्व आसता. एकरंगी, दुरंगी, जायते रंगी, सजातीय आनी विजातीय आशे रंगसंगतीचे प्रकार आसात. कपड्याचे फांटभुंयेचेर जो रंग आसता त्याच रंगाच्या धाग्यान जें भरतकाम करतात तें एकरंगी, दुरंगी रंगसंगतींत काळो-हळदुवो, तांबडो-धवो आशा खंयच्याय दोन रंगांची जोडी वापरतात. कांय वेळार गाड रंगाचें प्रमाण चड वापरुन उपरांत लेव रंग वापरुन डिझायनाचो तोल सांबाळटात. सजातीय रंगसंगती एकाच वर्गांतले म्हळ्यार सगळेच गाड वा सगळेच लेव रंग वापरुन वेगवेगळ्या छटांचो वापर करतात. विजातीय रंगसंगतींत परस्परविरोधी रंग वापरतात. देखीक- एक गाड रंग आसल्यार दुसरो लेव रंग वापरुन भरतकाम करतात.
भरतकाम करपा खातीर वेगवेगळ्या टांक्यांचो उपेग करतात. हे टांके अशे आसात- १) भायली कडा भरपाचो टांको (आऊट लायन स्टिचीस ग्रुप), २) सपाट टांको (प्लॉट स्टिचीस), ३) चवकट वा धागे मेजून भरपाचो टांको (काऊण्टेड थ्रॅड स्टिचीस), ४) गंवांचो टांको (चेन स्टिचीस), ५) गांठीचो टांको (नोटोड स्टिचीस), ६) बांदणीचे भरीव टांके (कौचिंग अॅण्ड फिलींग ग्रुप), ७) लहर टांको ( व्हेंविंग अॅण्ड फिलींग ग्रुप), ८) बंगाली टांको (सॅटीन स्टिच), ९) पानांचो टांको (लिफ स्टिच), १०) काजां टांको (बटनहोल स्टिच), ११) कांबळ टांको (ब्लँकेट स्टिच), १२) जोड टांको (इन्सर्शन स्टिच), १३) संमिश्र टांको (कम्पोझिट स्टिच), १४) कपड्याचे धागे ओडून केल्ले टांके (ड्रॉन थ्रॅड स्टिच), १५) हार्डेजर टांको (हार्डेजर एम्ब्रॉयडरी स्टिच), १६) होलबेयन टांको (होलबेयन स्टिच), १७) कॅनवास चौकट टांको (कॅनवास वा निडल पोईंट स्टिच), १८) फुलींचो टांको (क्रॉस स्टिच).
भरतकामाचे प्रकार
भरतकामाचे तीन प्रकार जातात.
१) हस्त भरतकला
२) यांत्रिक भरतकला
३) सोबीत भरतकला.
१)हस्त भरतकला (हॅण्ड एम्ब्रॉयडरी)- सुयो आनी लुगट हांचो वापर करुन वेगवेगळ्या टांक्यांच्या आदारान हातान भरतकाम करतात
३) सोबात भरतकला (डेकोरेटिव्ह एम्ब्रॉयडरी वा फॅन्सी वर्क)- हातूंत गरजेप्रमाण वेगवेगळ्या प्रकारांच्यो सुयो वेगवेगळ्या रंगांचे वा प्रकारांचे धागे वा लोकर भरतकाम वा विणकाम करतात. हातूंत विणकाम (निटींग), क्रोशेवर्क, टँटिग वर्क (शटल वर्क), खेळणीं, बोटवे, कारपेट काम (रंगकाम), मॅक्रोम वर्क (गोफ काम) तशेंच झीग, मणी, मोतीं, चमक्यो हांचो उपेग करुन सोबात भरतकाम करतात.
भरतकामांत मुखेल ७५ टांके आसून उपरांत एका टांक्यातल्यान हेर टांक्यांची निर्मिती जावन ह्या टांक्यांची संख्या वाडत गेली. सद्या सुमार ३०० मेरेन टांक्याचे प्रकार मेळटात. हातूंतल्यान कांय टांक्यांच्या आदारान भरतकामाचे प्रकार करतात. ते अशेः १) ड्रॉन थ्रॅड वर्कः सुतां काडून आनी बांदून केल्लें काम, २) कट वर्क (काप काम), ३) थिगळ काम (आप्लिके वर्क), ४) आसीझी भरतकाम, ५) नॅटवर्क (जाळी कापकाम), ६) शॅडो वर्क (छाया भरतकाम), ७) पॅडींग वर्क (फुगीर भरतकाम), ८) क्रुवेल एम्ब्रॉयडरी (मिश्र जाळीकाम), ९) आप्लिके ऑन नॅटवर्क (थिगळ जाळीकाम), १०) जॉकोबीयन भरतकाम, ११) स्पॅनीश ब्लॅक वर्क (काळें काम), १२) स्मोकिंग वर्क (चुणी काम), १३) हार्डेजर वर्क, १४) क्रॉस वा इटालियन क्रॉस वर्क, १५) हॉलबिन वर्क (बादला), १६) अरिवर्क (जरी काम), १७) हॉलबिन वर्क (कुस्कर, आमोर कशिदा), १८) बीड वर्क (मणी काम), १९) झीग वर्क (झीग काम), २०) पंच वर्क (पंच काम), २१) कच्छी काम), २२) रिचेलू वर्क, २३) आटलेट वर्क (दोळ्यांचें काम), २४) अब्ला वर्क (हारशे काम), २५) तिकली वर्क (तिकली काम).
कों. वि. सं. मं.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
धारगळी
धारगळी (६२६६५३)
धारगळी हो उत्तर गोंय जिल्ह्यांतल्या पेडणें तालुक्यांतलो २०५९.१६ हेक्टर क्षेत्राचो गांव आसून २०११ च्या जनगणने प्रमाणें ह्या गांवांत १३३१ कुटुंबा वा वट्ट ५६९६ लोकसंख्या आसा. हांगां लागींचें शार पेडणें ८ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हांगां २८७२ दादले आनी २८२४ बायलां आसा. हांगां अनुसुचीत जातीचे लोक २८२ आसून अनुसुचीत जमातीचे २ लोक आसात. ह्या गांवचो जनगणनेंतलो स्थळ निर्देशांक ६२६६५३ आसा.
शैक्षणीक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (विरनोडें) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत ८ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (पेडणें) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (पेडणें) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (बांदोडें) १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (बांबोळी) १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था (पेन्ह द फ्रांस) १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (पणजी) १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा (तुयें) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र (पेडणें) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगां खातीर खाशेली शाळा (पेन्ह द फ्रांस) १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजीक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसुती आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत १ दवाखानो आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा.
Rai Tolleantu Sai Masoli - Dulpod
Rai Tolleantu Sai Masoli
King of the pond, sweet water fish
धारगळी
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत १ एमबीबीएस पदवीधर वैजकी वेवसायी आसा.
Rai Tolleantu Sai Masoli - Dulpod
Rai Tolleantu Sai Masoli
Type: Dulpod
धारगळी
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत १ वखदालय आसा.
Rai Tolleantu Sai Masoli - Dulpod
Rai Tolleantu Sai Masoli
Source: A. da Gama/ C. Xavier. Goemchi Gitam. Mandde anim Dulpodam.
Musical form: Binary
धारगळी
पिवपाचें उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्ल्या नळाच्या उदकाची पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्ल्या उदकाची पुरवण ना. गांवांत धापिल्ले बांयच्या उदकाची पुरवण आसा. गांवांत उगडे बांयच्या उदकाची पुरवण ना. गांवांत हॅन्डपंपाच्या उदकाची पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलाच्या/बोअरवेलाच्या उदकाची पुरवण ना. गांवांत झरीच्या उदकाची पुरवण ना. गांवांत न्हंय/खाजनाच्या उदकाची पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंडाच्य उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
Rai Tolleantu Sai Masoli - Dulpod
Rai Tolleantu Sai Masoli
Literary form: Ethnological aspects
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Ilhas, Goa, 29.05.2005
धारगळी
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५१३ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडला. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
Rai Tolleantu Sai Masoli - Dulpod
Rai Tolleantu Sai Masoli
Rai tolleantu sai masolli,