cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
लग्नाच्या उत्सवाची वपार
लग्नाच्या उत्सवाची वपार
१ जेजू नव्यान तांचê लागीं वपारिंनीं उलवंक लागलो: २ "सर्गिंचें राज अशें: एका राजान आपल्या पुताचो लग्नाचो उत्सोव केलो. ३ लग्नाक आमंत्रण धाडलल्यांक आपवन हाडुंक ताणें आपल्या चाक्रांक धाडले, पूण ते येना जाले. ४ आनीêक पावट दूसऱ्या चाक्रांक धाडले आनी म्हळें: आपयलल्यांक अशें सांगात: पळेइयात, म्हजें जेवण तय्यार आसा, म्हजे पाडे आनी चरबयललीं जनावरां हांवें मारलीं, आनी सगळें तय्यार जालां; जेवणाक येइयात. ५ पूण तãणीं कान दीवंक ना, आनी एकलो आपल्या भाटांत, दुस्रो आपल्या व्यापार-धंद्याक गेलो; ६ हेरांनीं चाक्रांक धोरले, तांकां बडयले आनी तांचो जीव काडलो. ७ हें आयकून राजाचो राग पेटलो आनी आपलीं लसकरां धाडून त्या खुनियांचो ताणें भसं केलो आनी तांचें नगर लासून उडयलें. ८ उपरांत ताणें आपल्या चाक्रांक सांगलें: लग्नाचें जेवण तोर तय्यार आसा, पूण आपयलल्यांक तें फावना जालें; ९ देखून तुमी रसत्यांच्या नाक्यानर वचात आनी तुंकां मेळतीत तितल्यांक-ऊय लग्नाक आपवन हाडात. १० आनी वाटांतिनट्यांतल्यान वचून, आपणांक मेळळीं तितल्यांक-ऊय, बऱ्यांक तशें वायटांक, चाक्रांनीं जमयलीं, आनी लग्नाचो वस्रो सयऱ्यांनीं भòर्लो. ११ जेवणाक बसलल्यांक पळवंचê खातीर राजा भितोर ये जाल्यार, लग्नाची न्हेसोण घालिनासताना थोंी आसलल्या एका मनशाक ताणें देखलो १२ आनी ताका विचारलें: इश्टा, लग्नाचें वसत्र नासताना तूं हांगा कसो भितोर आयलय? पूण ताणें जाप काडली ना. १३ तेदनां राजान चाक्रांक सांगलें: ताचे हात्पांय बांदून ताका काळखांत भायर उडय्यात; थोंी सगळीं रुदन करून आनी दांत कर्करावन आसतलीं. १४ कित्याक आपयललीं जायतीं, पूण विंचून काडललीं थडीं."
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
रोकोको कला
रोकोको कला एक अस्तंती कलासंप्रदाय. अठराव्या शेंकड्याचें सुरवातीक तो फ्रांसांत उदयाक आयलो. ‘रोकोको’ ही संज्ञा ‘Rocaille’ ह्या मूळ फ्रेंच उतरांतल्यान आयिल्ली आसून तिचो अर्थ ‘खंडाकावयलो वा शिंपल्यावयलो अलंकृत आकृतिबंध’ असो जाता. अलंकरणप्रधान अशे बरोक कलाशैलींतल्यान रोकोको शैली विकसीत जाली. बरोक शैलींतली घुस्पागोंदळाची आनी कांय किचकटीची अलंकरणशैली रोकोको कलेंत सोपीं जाली. वास्तुकला, चित्रकला, शिल्पकला ह्या मुखेल मळांचेर रोकोको शैलीचें वेगवेगळें आविश्कार दिश्टी पडटात. तशेच तिच्या अलंकरणप्रधान स्वरुपाक लागून फर्निचर, वस्त्रप्रवारणां, चीनी मातयेचीं आयदनां आनी वस्तू, भांगरा – रुप्याचीं पात्रां आनी वस्ती हांचो अलंकारीक आकृतिबंधांत वा कलाकुसरींत दिश्टी पडटा. वस्तूंच्या भितरल्या भागांचो सजावटीखातीर ह्या शैलीचो चड करून वापर जाला.
रोकोको शैलींतली प्रमाणबध्दताय ही उंचाय वा सडसडीतपण ह्या घटकांचेर आदारीत आशिल्ली. पानां, फुलां, वाली, शंख – शिंपलें, फातर अशा सैमीक आकारांपसून प्रेरणा घेवन प्रवाही वक्राकारयुक्त आकृतिबंध घडोवपाचेर हे शैलींत चड भर दिला. स्वैर आनी समतोल विरयत रचना हें तिचें खाशेलेपण.
फ्रांसांत पंदराव्या लुईचें कारकिर्दींत (1715-1774) हे शैलीक चड चंवर आयलो. फ्रेंच रोकोको शैलीक ताच्या नांवांनय वळखतात. फ्रेंच – रोकोको वास्तुशैलीचीं उदाहरणां म्हणजे शेतीयीच्या ‘पेतीत शातो’ हें हवेलींतलें ‘सायाँ द एम्.ल प्रिन्स’ (1922त पुराय) हें सजयल्लें दालन. झां ओबेअर हो ताचो सजावटकार. तशेंच पॅरिसांतल्या ‘Hotel de Soubise’ ह्या वास्तूचीं अलंकृत सोबीत दालनां (सु. 1735 – 40) – झेरमँ बोफ्रांद हाणें ह्या वास्तूचीं अलंकरण केलें. प्येअर लपोत्र हाणें मालींचें हवेलीचे सजावटींत नव्या अलंकारणात्मक कल्पनांचो वापर केला. तातूंत रोकोको शैलीचीं बिजां सांपडटात. लपोत्रचो वारसो जायत्या सजावटकारांनी आनी वास्तुविशारदांनी फुडें व्हेलो, तातूंत रॉबेअर द कॉत आनी झ्यूस्त – ऑरेल मेसॉन्ये हे मुखेल आशिल्ले. तांणी तयार केल्लें आकृतिबंध पुस्तकरुपान पुस्तकरुपान प्रकाशीत जावन सगळेकडेन प्रसृत जालें आनी तें अठराव्या शेंकड्यांतल्या रोकोको शैलीच्या प्रसाराक पालव दिवपी थरलें. थोड्याच काळांत हो संप्रदाय युरोप खंडांत सगळेकडेन पातळ्ळो. फ्रांसाचें सकयल जर्मनी आनी ऑस्ट्रिया ह्या देशांनी ह्या संप्रदायाचो प्रभाव जाणवता. वास्तुकलेच्या मळार अमीर – उमरावांच्यो हवेल्यो आनी प्रासाद, इगर्ज वास्तू तशेंच अंतर्भाग हातूंत हें शैलीचो आविश्कार दिसता. तातुंतलें अलंकरण हें चड सुबक आनी परिश्कृत आसा.
रोकोको वास्तुशैलीचें सामकें प्रगल्म आनी विकसीत रूप जर्मनींत पळोवपाक मेळटा. म्युनिकांतली आमालेईंबुर्कची नाजूक आनी परिश्कृत रुपांत सजयल्ली वास्तू (1734 – 39) आनी ‘रेसिडेन्स थीएटर’ (1750 – 53) ह्या फ्रांस्वा द क्यूव्हीये ह्या वास्तुकारान उबारिल्ल्यो वास्तू सोबीत आसात. उल्लेख करपासारक्यो जर्मन रोकोको इगर्ज वास्तू अशो आसात. ‘Vierzehnheiligen’ (1743 त सुरवात) ही बव्हेरियांतली इगर्ज हाचो वास्तुकल्प बाल्टासार नॉयमानान केला; तशेंच म्युनिकालागची ‘Wieskirche’ (1745 त सुरवात) ही डोमीनिकसत्सिमरमानान उबारिल्ली इगर्ज. हें इगर्जेची सजावट ताचो भाव योहान बाप्टिस्ट त्सिमरमानान केल्ली. आंत्वान व्हातो (1684 – 1721), फ्रांस्वा बूशे (1703 –70) आनी ताचो शिश्य झां ऑनरे फ्रागॉनार (1732 – 1806) हें रोकोको शैलींतलें फुडारिल्ले फ्रेंच चित्रकार आशिल्लें. व्होतोन रूढ केल्ल्या ‘फेत गलान्त’ (अठराव्या शेंकड्यांतल्या फ्रेंच राजदरबारांतल्या व्यक्तींचो उक्त्या सैमीक वाठारांतलो आनंद मेळावो) ह्या चित्रप्रकारांत रोकोको शैलीचीं बिजां सांपडटात. ताचीं Embarquement Pour Cythere (1917), les plaisirs du Bal (1719) हांचे सारकीं चित्रां हीं ह्या प्रकाराचीं उत्कृश्ट उदाहरणां. फ्रागॉनारचें ब्लाइंड – मॅन्स – बफ (सु. 1775) हें चित्रय हेच परंपरेंतलें मानतात. बूशेचें ट्रायम्फ ऑफ व्हीनस (1740) आनी फ्रागॉनारचें द स्विंग (सु. 1766) हींय ह्या संप्रदायाचीं म्हत्वाचीं चित्रां.
पंदराव्या लुईचें कारकिर्दींतलीं स्वच्छंदी आनी खोशी समाज जिविताचें पडबिंब ह्या चित्रांतल्यान दिसता. हेर रोकोको चित्रकारांत इटलीचो जोव्हान्नी त्येपलो (1696 – 1770) आनी इंग्लंडचो टॉमस गेन्झबरो (1727 – 88) हांचो उल्लेख करूं येता.
पंदराव्या लुईचें कारकिर्दींतलें फ्रांसांतलें रोकोको शैलीचें फर्निचर ओडलायणें तशें विविधतायेन भरिल्लें आसा. ताचें सजावटींत ब्राँझाचो तशेंच लांकडी कुडक्यांच्या जडावकामाचो आनी लाखेच्या रंगकामाचो वैशिश्ट्यपूर्ण वापर केला. इंग्लंडांत टॉमस चिपेंडेलान (1718 – 79) रोकोको शैलीचो उपेग करून फर्निचर तयार केलें. रोकोकोच्या प्रभावांतल्यान घडिल्ली ताची खास शैली ‘चिपेंडेल शैली’ ह्या नांवानूच वळखतात. भांगर आनी रुप्याचीं पात्रां, वस्ती हांचेवयल्या अंलकरणांत रोकोको शैलीचे वेगवेगळें आकृतिबंध पळोवपाक मेळटात. अठराव्या शेंकड्याच्या उत्तरार्धांत नव-अभिजातवादाच्या उदयावांगडाच रोकोको संप्रदायाचो अस्त जालो.
वर्ग:देवनागरी पानां
ಬೆಂಡಾ
ಬೆಂಡಾ
ಬೆಂಡಾ ಮ್ಯಾಲೊ ಕುಟ್ಮಾಚೆಂ ಪುಲಾಂ ವೆಚೆಂ ಝಡ್ ಬೆಂಡ್ಯಾಚೆಂ ಮೂಳ್ |ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ, ಈಥಿಯೋಪಿಯಾ ಆನಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ಼್ರಿಕಾ ಗಾಂವ್ಚೆ ಮಣ್ ಸಾಂಗ್ತಾತ್. ಬೆಂಡ್ಯಾಚೆಂ ಝಡ್ ಮಾಲ್ವೇಸೀ ಕುಟ್ಮಾಕ್ ಸೆರ್ವಾಲ್ಲೆ ದೋನ್ ದಾಳಿಂಚೆ  ಝಡ್ ತಾಚೆಂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಂವ್ ಹೈಬಿಸ್ಕಸ್ ಎಸ್ಕ್ಯುಲೆಂಟಸ್ ವಾ ಅಬಲ್‍ಮಾಸ್ಕಸ್ ಎಸ್ಕ್ಯುಲೆಂಟಸ್.
ಭಾಸ್
ಬೆಂಡಾಂಕ್ ಹಿಂದೆಂತ್ ಬಿಂಡಿ ಇಂಗ್ಲಿಷಾಂತ್ ಲೇಡಿಸ್ ಫಿಂಗರ್ ಆನಿಂ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಂತ್ ಗೂಂಬೊ ಮಣ್ ನಾಂವಾನಿ ಅಪಾಯ್ತಾತ್.
ಪರಿಚಯ್
ಬೆಂಡೆಚೆ ಉಗಮಸ್ಥಾನ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡಚಾ ಉಷ್ಣವಲಯಚೆಂ ಝಡ್ ಮಣ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಚಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ್.೧೨೧೬ ಚಾ ಪಯ್ಲೆ ಯುರೋಪ್ ಗಾಂವ್ಚಿ ಬೆಂಡಾಚೆ ಬೆಳೆಂ ಕರ್ತಾಲಿಂ ಆನಿ ಉಷ್ಣವಲಯಚಾ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯಂತ್‌ಂಯಿ ಬೆಳೆಂ ಕರ್ತಾಲಿ.
ಕಶೆಂ ವಾಡ್ತಾ ಝಡ್
ಸುಮಾರು 2 ಮೀ. ಮಣಸರ್ ಹೆಂ ಝಡ್ ವಾಡ್ತಾ.ಹ್ಯಾ ಝಡಾಚೆಂ ತಾಯಿಬೇರ್ ಆನಿ ಕಾಂಡಕ್ ಬರೀಕ್ ಪಾಳಾಂ ಅಸ್ತಾತ್. ತಾಚೆ ಕೊಲೆ ಮೊಸ್ತು ಸೊಭಿತ್.ಝಡ್ ಬರೆಂ ವಾಡ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಕಾಂಡಚಾ ಮುಳಾಂತ್ ಫುಲಾಂ ಯೆತಾತ್.ಹ್ಯಾ ಫುಲಾಂಕ್ ಸಾಲಿಟರಿ ಸೈರ್ಮ ಮಣ್ ನಾಂವ್ ಅಸಾ. ಹರ್ಯೇಕಾ ಫುಲಾಂಕ್ ಪುಷ್ಪ ಪಾತ್ರೆ, ಪುಷ್ಪದಳ ಮಂಡಲ, ಪುಂಕೇಸರ ಮಂಡಲ ಆನಿ ಸ್ತ್ರೀ ಭಾಗ ಮನೊನ್ ಚಾರ್ ಭಾಗ್ ಅಸಾತ್.ಹಾಂಕಾ ಪೂರ್ಣ ಪುಷ್ಪ ಮ್ಹಣ್ತಾತ್.ಹೆಂ ದ್ವಿಲಿಂಗ ಪುಷ್ಪ.ಹಾಂತು ಆಕ್ಟಿನೋಮಾರ್ಫಿಕ್ ಸಿಮೆಟ್ರಿ ಅಸಾ. ಪಾಕ್ಳೆಚಾ ಸಕಯ್ಲ್ಯಾ ಭಾಗಾಂತ್ ಸಾಂಗಾತಾ ಮೆಳ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ಪಾಕ್ಳೆಚಾ ವಯ್ಲ್ಯಾ ಭಾಗಾಂತ್ ಪಾಕ್ಳೊ ಸೊಡೊವ್ನ್ ಸೊಡೊವ್ನ್ ಅಸಾತ್.ಅಶೆಂ ಪಳೊಂವ್ಕ್ ಸೊಭಿತ್ ರಂಗಾಳ್ ದಿಸ್ತಾ. ತಿಸ್ರ್ಯಾ ಸಾಯ್ಡಿಚಾ ಪುಂಕೇಸರ ಮಂಡಲ ಪುಲಚೊ ಚೆಡೊ ಭಾಗ್ ಬೆಂಡಾಚಾ ಝಡಾಂತ್ ಕಿಡಿ ಥಾವ್ನ್ ಪರಕೀಯ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಜಾತಾ. ಹ್ಯಾ ವಿಧಾನಾಕ್ ಎಂಟಮೋಫಿಲಿ ಮನೊನ್ ಅಪಯ್ತಾತ್.ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಕ್ರಿಯೆ ಜಾಲ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್  ಪರಾಗರೇಣುಚಿ ವಾಡಾವಳ್ ಜಾವ್ನ್ ಎಕೇಕ್ ದೊದೊನ್ ಚೆಡೆ ಬಿಯೊ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಜಾತಾತ್. ಬೀಯಾಂಕ್ ಸರ್ಲಾ ಆನಿ ಮುಂಗೊ ಅಸಾ. ಬೆಂಡಾಚಾ ಝಡಾಂತ್ ಕಾಪುಸ್ ಜಾಂವ್ಚಾ ಜಾಗ್ಯಾಚಾ ಹವ್ಯಾಬರಿ ಆನಿ ಕಾಳಿ ಮಾತಿ ಅಸ್ಲ್ಯಾರ್ ಝಡಾಂ ಬರಿಂ ಜಾತಾತ್. ವರ್ಸಾಕ್ 75 ಥಾವ್ನ್ 250 ಸೆಂ.ಮೀ. ಪಾವ್ಸ್ ಆನಿ 21 ಥಾವ್ನ್ 45% ಉಷ್ಣತೆ  ಅಸ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ಜಾಗ್ಯಾರ್ ಬೆಂಡಾ ಮೊಸ್ತು ಜಾತಾತ್.
ಉಲ್ಲೇಖ್
वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
मिल कॉनरॅड एब्लॉक
कॉनरॅड एमिल ब्लाक नामनेचो अमेरिकम.
जल्म
कॉनरॅड एमिल ब्लॉक नामनेचो अमेरिकन जीवरसायनशास्त्रिज्ञ.1934 त ताणें म्युलिकांतल्या तांत्रिक विद्दालयांतल्यान रसायनी अभियंत्रिकी निशयांत्रिकी विशयांतली पदवी घेतली. कांय काळ स्वित्झर्लंडांत रावतकच 1936 त तो अमेरिकेक गेलो. 1938 त ताणें कोलंबिया विद्दापिठाची जीवरसायनशास्त्रचीपीएच. डी. पदवी मेळयली आनी थंयच 1946 मेरेन ताणें संशोधन केलें.1942 त ताणें डेव्हिड रिटेनबर्ग हाच्या पालवान कॉलेल्ट्ररॉलाच्या जैव संश्र्लेशणाविशींच्या संशोधनाक सुरवात केली. 1946त शिकागो विद्दापिठांत तो जीवरसायनशास्त्राचो पावली प्राध्यापकआनी 1950त प्राध्यापक जालो. 1954 त हार्वर्ड विद्दापिठाच्या रसायनशास्त्र विभागांत जीवरसायशास्त्राचो हिगिन्स प्राध्यापक म्हणून नेमणूक जाली आनी 1968 त तो त्या विभागाचो अध्यक्ष जालो. 1940 सावन ताणें कॉलेल्टॅरॉलाचेर संशोधन करपाक सरवात केल्ला.कॉलेस्टॅरॉच्या जैव संश्र्लेशणांत वट्ट शत्तीस रसायनीक रुपांतरणां आशिल्ल्याचें ताणें प्रयोगांवरवी सिध्द केलें. शरीरक्रियाविज्ञानाविशींच्या गिन्यानाखेरीज टर्पिनां.कॅरोटिनां, रबर आदी उद्देगीक रसायनीक पदार्थांच्या संश्र्लशणाच्या गिन्यानांतून ब्लॉक हाच्या संशोधनाक लागून भर पडल्या. कॉलेस्टरॉला खेरीज ग्लुटाथायोन ह्या प्रथिनाच्या चयापचयांतल्या (metabolism) म्हत्वाच्या पदार्थांचेरुय ताणें संशोधन केलां. जीवरसायनीक क्रमविकासाच्या वेगवेगळयो गजाली ह्या विशयाचेरुय ताणें संशोधन केलां. कॉलेल्टॅरॉल आनी वसाम्लां (fatty acids) हांच्या
वर्ग:देवनागरी पानां
रस (रससिध्दांत)
रस म्हळ्यार नाट्य- काव्यांतलें एक प्राणभूत तत्व.‘रस्यत इतिहासः’= जाचो आस्वाद (सुवाद) घेता तो रस, अशी ताची व्याख्या आसा.रसनेंद्रियांवरवीं आस्वाद येवपी रस –कोडू, तीख, तोरट, गोड, खारट आनी बट अशे आसात. ह्या रसांनी भरिल्ल्या जेवणाक षड्रसभोजन (स रसांनी युक्त जेवण) अशें म्हण्टात.नाटक, कविता ह्या साहित्यांतूय सुवादीकपण ह्या लक्षणांक लेखून कांय रस मानल्यात.श्रृंगार, हास्य, करूण, रौद्र, वीर, भयानक, बीभत्स आनी अदभूत हे आठ मुखेल रस.कांय काव्य शास्त्राज्ञांनी हांची संख्या चड – उणी मानल्या.
भरताचें नाट्यशास्त्र हो रस प्रक्रियेचें स्वरूप सांगपी पयलो ग्रंथ अशें मानतात.पूण भरताचेय पयलीं द्रुहिण आनी वासुकी ह्या दोन आचार्यांच्यो दोन वेगळ्यो रसरंपरा आशिल्ल्यो अशें दिसता, भरताचें विवेचन नाटकांत त्या रसामेरेनच शिमीत आसा. भरताचें रससूत्र अशें-
विभावानुभावसंच्चारीसंयोगाद्रस निष्पात्तिः। (ना. शा.6.32)
अर्थ
विभाव, अनुभाव आनी संचारी भाव हांच्या संयोगांतल्यान रसनिर्मणी जाता.हांगा निर्मणी (निष्पत्ति)ह्या उतराचो अर्थ अभिव्यक्ती, उत्पत्ती, पूर्णताय,वा परिपक्वताय असो आसा. संयोग (मेळा) खातीर ताणें दृश्टांत दिला,तो असो - ‘जे प्रमाण तेल,तिखट (मिरसांगो) मीठ,मसालो हे जिनस घालून तयार केल्ल्या भाजी- कालवण्यान जेवणाक एके तरेची सुरबूससाण (रूच)येता. ते प्रमाण खंयच्याय नाटकांत विभाव, अनुभाव आदी सामग्री आयिल्ल्यान रसाची निर्मणी जाता.काव्यांतलें मुखेल तशेंच कवितेचो जीव म्हळ्यार रस.उतरांक जें काव्यत्व येता,तें ह्या रसाकलागूनच.जातूंत रस आसा तेंच काव्य नासून ती काव्याची नकल,काव्यांत जी गोडी निर्माण जाता ती रसाखातीरच.इंद्रियांनी रसाचे ग्रहण तयार जावपी सूख-दुखाच्यो संवेदना मनामेरेन पावतात आनी ते ते संवेदने प्रमाण मनाचेर त्यो त्यो भावना निर्माण जातात.ह्या भावनांच्यो प्रतिक्रिया म्हणून भावनेप्रमाण मनशाच्या मुखामळार तशेंच कुडीच्या हेर आंगांचेर कुरू (भाव) निर्देशीत जाता. खंयचेय कलाकृतीचो रसस्वाद घेतना तो घेवपी मनीस त्या प्रसंगांकोत समरस जाता आनी परिस्थितीचो कलात्मक अणभव घेवंक पावता.त्या त्या रसाचो भावनीक थरावयल्यान आस्वाद घेवप ताका शक्य जाता.तशें जातकच ताका खरो कलानंद प्राप्त जाता.
अशे तरेचो आनंद काव्यांत वा नाटकांत उत्पन्न जाता,तो मनशाच्या मनाभितर ज्यो किदें खाशेल्यो अशो मनोभावना आसतात,तांची सगळ्या वटांनी पोसवण केल्ल्यान घडटा.त्या मनोभावनांचें उठावदार त्या काव्याक वा नाटकाक ‘रसयुक्त’ अशें म्हण्टात.म्हणून त्या विशिश्ट मनोभावांकूच रस हेंच नांव साहित्यशास्त्रज्ञांनी दिलां.राग येवप, आनंद जावप,हळशिकवाणें दिसप, हे मनाचे धर्म सगळ्यांकूच अणभवपाक येतात,तांकांच काव्यशास्त्रवेत्त्यांनी भाव वा भावना अशो संज्ञा दिल्यात. ल्हानसावन व्हडां मेरेन सगळ्यांच्या मनांत ह्यो भावना राबितो करून आसतात आनी चेतना मेळटकूच उदकांत बुडयल्ल्या तेलाच्या थेंब्याप्रमाण त्यो व्हड जावन (पांकारून) मनाचेर ताबो मेळयतात.हास्य (हासो), क्रोध (तिडक),उत्साह (उमेद), शोक (दुख),भंय (भिरांत), किळस (हळशीक), अजाप ह्यो भावना ल्हान भुरग्यांमदीं लेगीत दिश्टी पडटात.व्हड जातकूच लेगीत खिणाखिणाक ह्याच भावनांचो वेगवेगळ्या रितींनी दर एक मनीस अणभव घेत आसता. ह्यो ज्यो बुन्यादी आनी आपसूक अशो मनशाच्यो अंतरंगांतल्यो भावना आसात, ताचेवयल्यान काव्यशास्त्रवेत्त्यांनी रस थारायल्यात.ह्या रसाची प्रक्रिया सांगतना कामय परिभाशीक संज्ञा दिल्यात त्यो अशो- (1) स्थायी भावः स्थायी भाव म्हळ्यार कायम तिगपी भाव वा धर्म. मनशाच्या मनांतले हांसो, दुख, खंत हे जे बुन्यादी आनी आपसूक भाव आसतात.तांकां स्थायी भाव ही संज्ञा वापरतात. हे स्थायी भाव रती, हास्य,शोक, क्रोध, उत्साह, भंय, जुगुप्सा वा किळस आनी विस्मय अशे आठ आसून, हांचेर आदारूनच श्रृंगार, हास्य, करूण, रौद्र, वीर, भयानक, बिभत्स आनी अदभूत अशे आठ रस मानल्यात. तर शांत रसाचो स्थायी भाव अभावात्मक मानला, कित्याक तर हातूंत कसलेय तरेची संवेदना दिसना.
(2) विभावः वासनेच्या रुपान मनांत आशिल्ल्या स्थायी भावांक सुवादीक करून रस पदवेक पावोवपी ते विभाव.
3) अनुभावः स्थायी भावामचो अणभव दाखोवपी म्हळ्यार परिणाम दाकोवपी ते अनुभाव.
(4) व्यभिचारी भावः स्थायी भावामचो परिपोश करून ताका सगळ्याक (काव्यांत)संचार करपाक तयार करपी भावांक व्यभिचारी भाव अशें म्हण्टात.
(2) हास्यः हांसो निर्माण करपी रस.मागीर ताका कारणां खंयचीय आसू येतात.जाका लागून हांसो निर्माण जाता ती व्यक्ती वा कृती म्हत्वाची थरता.
(3) करूणरसः भोव आवडपी वा लागशिल्ल्या मनशाचें मरण वा बऱ्याच तेंपामेरेन वियोग, केन्नाय बरें जावंक शकना अशा दुयेंसाक लागून कुडीक जावपी पिडा,संपत्तीचो नाश ह्या कारणांक लागून ह्या रसाची निर्मणी जाता.शोक होच ह्या रसाचो स्थायीभाव आसता.(4) रौद्ररसः राग हो ह्या स्थायीभाव.सुडाचे, बदल्याचे भावनेन भरिल्ली आनी राक्षची वृत्तीचो कृती हे रौद्ररसाचे विशय जातात.
(5) वीररसः उत्साह, उमेद, नेट, उर्बा हे ह्या रसाचे स्थायीभाव.
(6) भयानकरसः भंय, भिरांत होच ह्या रसाचो स्थायीभाव.
(7) बीभत्सरसः हळशीक दिसप, पोजडेपण दिसप हो ह्या रसाचो स्थायीभाव.
(8) अदभूतरसः विस्मय म्हळ्यार अजाप, हो ह्या रसाचो स्थायीभाव.
जरी आठ रसांक मुखेल मानल्यात तरी हो आंकडो उणो अदीक जाता.काय जाणांनी एकूच रस मानला, जाल्यार कांय जाणांनी जितले भाव तितले रस अशें म्हळां.भोज, भवभूती, मधुसूदन विश्वनाथ हे एकूच रस मानतात जाल्यार साहित्यशास्त्रज्ञ रुद्रट भाव तितले रस ह्या मताचे आसात.भरतान आठ रस मानल्यात जाल्यार उदभटान ‘शांत’ ह्या णव्या रसाची तातूंत भर घाल्या.मधुसूदन सरस्वतीन दावो रस म्हणून भक्ती कडेन बोट दाखयलां. क्रांती, प्रक्षोम, देशभक्ती हेय रसूच अशें कांय नवे साहित्यशास्त्रकार हालींकडेन मानूंक लागल्यात.धनीक, धंनजय, मम्मट, रामचंद्र गुणचंद्र, कर्णपूर ब्रद्मानंद आनी रसांनद हे आनंदाचे तीन प्रकार सांगल्यात.रस होच काव्याचो आत्मो,म्हळ्यार मुखेल प्रानवत तत्व, अशें प्रतिपादन करपी जें मत,ताकाच ‘रससिध्दांत’ म्हण्टात.रस म्हळ्यार एके खाशेले तरेची चित्तवृती. हिचें स्वरूप सुवाद घेवपाचें,हिचें स्वरूप सुवाद घेवपाचें, वर्णन करपाचें म्हळ्यार आल्हाद अणभवपाचें आसा.कलाकृतीचें आधुनिक मानसशास्त्रीय विश्लेशण आनी रससिध्दांत हांचो खूब लागींचो संबंद आसा.
वर्ग:देवनागरी पानां
लँब, विलिस यूजीन
लँब, विलिस यूजीन अमेरिकन भौतिकीविज्ञ.हायड्रोजन वर्णपटाचे सुक्ष्मसंरचनेसंबंदीं ताणें लायिल्ल्या सोदाखातीर लायिल्ल्या सोदाखातीर भौतिकीच्या नोबॅल पुरस्काराचो भोवमान पॉलिकार्प कूश ह्या अमेरिकन भौतिकीविज्ञानावांगडा मेळ्ळो.
1951 वर्सा स्टॅनफर्ड विद्यापिठांत भौतिकीच्या प्राध्यापकपदाचेर ताची नेमणूक जाली.1953-54त तो हार्वर्ड विद्यापिठांत मॉरिस लोब अध्यापक आनी 1953-62 ह्या काळांत इंग्लंडांतल्या ऑक्सफर्ड विद्यापिठांत न्यू कॉलेजचो अधिछात्र आनी भौतिकीचो वायकॅम प्राध्यापक आशिल्लो. ते उपरांत यॅल विद्यापिठांत तो 1962 वर्सा भौतिकीचो हॅन्री फोर्ड प्राध्यापक आनी 1972 त गिब्ज प्राध्यापक जालो 1974 वर्सासावन तो ॲरिझोना विद्यापिठांत भौतिकी आनी प्रकाशकी विज्ञानाचो प्राध्यापक जालो दुसऱ्या म्हाझुजाउपरांत रोखडेंच लँब हाणें हायड्रोजनाच्यो ऊर्जा पातळ्यो आनी वर्णरेशा हेसंबंदी पॉल डिरॅक हाणें सांगिल्ल्या भाकितांची अचुकताय तपासपाचें कार्य सुरू केलें रेडिओ कंप्रता अनुस्पंदन तंत्राचो उपेग करून लँब हाणें 1947त केल्ल्या अचूक कार्यावयल्यान ह्या ऊर्जा पातळ्यांत सूक्ष्म फरक आशिल्ल्याचें समजलें. ह्या फरकाक लँब स्थानच्युती म्हण्टात. हाका लागून इलॅक्ट्रॉन आनी विद्युत् चुंबकी प्रारण हातुंतले आंतरक्रियेसंबंदींच्या सिध्दातांत सुदारणा
वर्ग:देवनागरी पानां
कविता
कविता काव्य शब्दाची व्याख्या विद्धान विंगड विंगड तरेन करतात. विश्र्वनाथाचार्यान ‘वाक्यं रसात्मकं’ अशें म्हळां.रमणीयार्थ प्रदान करपी ध्वनि: ’अश्यो वामनाचार्य आनी आनन्दवर्धनाचार्याच्यो व्याख्या आसात. ह्यो व्याख्या काव्यरचणुकेची म्हायती दितात.
अस्तंतेकडल्या विव्दानांनीय विंगड विंगड पध्दतींनी काव्याची व्याख्या करपाचे यत्न केल्यात. काव्य हें अनुकरणात्मक आसता अशें अरिस्टॉटलचें मत आशिल्लें. कविता म्हळ्यार जिविताची समीक्षा अशी व्याख्या आर्नो हाणें केल्या. काव्य म्हळ्यार प्रभावी भावनांचो उत्स्फूर्त हुंवार, अशें वर्डस्वर्थ हाचें मत, जाल्यार ब-या मनशाच्या मनाचीं ब-यांतल्या ब-या खीणांची मुद्रा, अशें मत शेली हाणें उक्तायलां. ह्यो सगळ्यो व्याख्या मतींत दवरीत जाल्यार ताचो अर्थ असो जाता जिवितांतल्यो विंगड विंगड अनुभूती एकठांय करून, उतरांअनुभूती,चेतना, संवेदना, प्रतिमा आनी कल्पना हांची भरसण म्हळ्यार कविता. कलाविध्येच्या रूपान सौंदर्यशास्त्राकडेन तिचें नातें आसा. जशें ध्वनीचें सार्थक रूप संगीत, रंगांचें आनी रेखांचें सार्थक रूप चित्र, तशें शब्दांचें सार्थक रूप कविता (‘शब्दार्थौ सहितौ काव्यम्’).
कथा-कादंबरींत घटनाचक्र मुखेल, नाटकांत अभिनय आनी संवाद मुखेल, जाल्यार काव्यांत अनुभूतिचो साक्षात्कार मुखेल जावन आसता. पूर्विल्ल्या काळांतल्या काव्याचें स्वरूप वेगळे आशिल्लें. सध्याकथाकथनाचे परंपरेंत दिश्टी पडटा. अशा ह्या काव्यांत नैतिक मूल्यांची अभिव्यक्ती हो म्हत्वाचो न्हय. समाजाप्रमाण कविताय नवें नवें रूप घेता. पूर्विल्ल्या काळांतल्या वेदांत धर्मीक स्थितीकसमाजीक बदलाचे मागणेतल्यान जायत आसा. काव्याचे दोन मुखेल प्रकार म्हळ्यार लोकगीत आनी साहित्यिक काव्य. साहित्यिक काव्य तीन प्रकारचें आसता- प्रबन्धकाव्य, गीतकाव्य आनी नाट्यकाव्य.
प्रबन्धकाव्य वर्णनात्मक आनी उच्चवंशीय नायकांचें चरित्र रंगयता. खंडकाव्यांत खंडचित्र मेळटा. गीतकाव्यांत आत्मानुभूति मुखेल आसता. गीतकाव्याचे कांय प्रकार अशें: संबोधन गीत (ode), चतुर्दशपदी (sonnet), वेदनागीत (elegy), व्यंग्यगीत (satire). नाटक आनी काव्य मेळून नाट्यकाव्य जाता. पूर्विल्लें नाटक काव्यात्मक आनी भावात्मक आसतालें.पृर्विल्ल्या काळांत भारत आनी अस्तंतेकडल्या देशांनी कविता देवांचे विशय आनी तुस्त घेवन मुखार येताली.
भारतांतले वेदसूक्त, येवन देशांतलें डित्तीराम्बुस (Dithyrambus)आनी चीन रामायण आनी महाभारत ह्या महाकाव्यांक लागून नामनेक पावल्यात. युरोपांत ‘इलियड’ आनी ‘ईनिड’, तास्सो हाचें ‘जेरूसालेम’, आरियोस्तो हाचें ‘ऑर्लादो रियोझो’, दांते हाचें ‘डिवायन कॉमेडी’, गटे हाचें ‘फाउस्ट’ हीं कांय महाकाव्यां बरींच गाजल्यांत. अस्तंती साहित्यिकांमदीशेक्सपीअर, मिल्टन, वर्डस्वर्थ, शेली, कीटस, बायरन, टी.एस्. इलियट, यीटस हीं नांवां कवितेच्या मळार नामनेचे जावन आसात. आलेशांद्र पुश्कीन, मायकोवस्की, व्हिक्टर ह्यूगो,लामारतीन, लू सून, ग्राबियला मिस्त्राल, पाब्लो नेरूदा, ओक्ताव्हियो पाझ, फेदेरीको गार्सीया लॉर्का हांकां संवसारीक कीर्त मेळ्ळ्या. महाकाव्यशैंलीत भारतांत रचिल्लें काव्य:’रामचरित मानस’, सूरदास हाचें ‘सुरसागर’; मराठींत संत ज्ञानेश्वर हाची ‘ज्ञानेश्वरी’, संत तुकाराम हाची ‘गाथा’, संत एकनाथ हाचें ‘अभिनवरामायण’; असमियांत मंगर हाचें ‘पद्मपुराण’; बंगालीतलें ‘कृत्तिवास रामायण’; तेलगुंतलें तिक्कना हाचें ‘निर्वचनोत्रर रामायण’; तामीळांतले कंब हाचें ‘कंबरामायण’; मल्याळमांत एणुत्रच्छन हाचें ‘अध्यात्म रामायण’, काण्णाश हाचें ‘कण्णशरामायणम्’; कन्नडांत पंप हाचें ‘पम्परामायण’ अशीं कांय काव्यां बरयल्यांत.
भारतांतले कालिदास, भारवि,माघ,श्रीहर्ष हे संस्कृतांत जाल्यार हिंदी भाशेंत मैथिलिशरण गुप्त, जयशंकर कालिदास, भारवि,माघ,श्रीहर्ष हे संस्कृतांत जाल्यार हिंदी भाशेंत मैथिलिशरण गुप्त, जयशंकर गोपालकृष्ण भारती, सुब्रमण्यम भारती, मल्याळम् कवी वळ्ळचोळ नारायण मेनन,कुमारनाशन,ओडिया कवी राधानाथ,असमिया कवी हेम गोस्वामी हे नामनेचे जावन आसात.गीतकाव्याच्या मळार मुखेल भारतीय कवी म्हळ्यार जयदेव (गीतगोविंद), विध्यापती (पदावली), जयशंकर प्रसाद, (झरना, लहर) सुर्यकांत त्रिपाठी ‘निराला’ (जागो फिर एक बार),महादेवी वर्मा (यमा), सुमित्रानंदन पंत (चिदम्बरा). कन्नड भाशेंत एस्. श्रीकंठ्या, एम्. गोविन्दपै, व्ही. सीतारामय्य, मास्ती वंकटेश अय्यंगार, बेंद्रे, काश्मीरी भाशेंतलो गुलाम अहमद मजरूर,गुजरातींत भोलानाथ दिवेटिया बी. के. ठाकूर, मल्याळम् भाशेंत जी. शंकर कुरूप, बालामणी गुजरातींत भोलानाथ दिवेटिया बी. के. ठाकूर, मल्याळम् भाशेंत जी. शंकर कुरूप, बालामणी अम्मा, हे कांय कवी जावन आसात.-
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
जेकारीया आचें पुस्तक
जेकारीया आचें पुस्तक
Book of Zechariah
जेकारयाचें पुस्तक दोन भागांनीं वांटलां. अवेस्वर १-८ आनी अवेस्वर ९-१४. हाग'गाय प्रवादयान भाकीत करतोच, दोन म्हैन्यां उपरांत ह्या पुस्तकाचें प्रस्तावन बरयललें (अतुब्र नवेंब्र ५२०). पयल्या भागांत, प्रवादयाचीं आठ दिसणीं आसांत (१/७-६/८). त्या उपरांत परम् यादनिकाचेर मोकुट घालतात (६/९-१४ परं'यादनीक आदीं जेरूब्बाबेल आसलो). सातव्या अवेस्वरान्त इतिहास आसा. आठवो अवेस्वर, येवनचें आसा त्या तारणाचें वर्णन करता. हागगाय परीं, जेकारीयाय देवमंदीर बांदूंक हारपीत जातलो.
पळेइयात
Books_of_the_Bible
Bible
Sandarbh
वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books) वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
Sant Anton Paduacho
Saint Anthony of Padua
Paduacho Sant Anton zaun aslo ek Portugues Franciscan padri. To ek girest familint zolmolo ani vadlo. Teka jivitant aplea sermavank ani povitr pustokache zannvaiek lagon volkhotale. Teka khup vegim Katolik firgozecho sant mhonn porgotlem. Xenlele vostu vo lok portun mellunk Sant Antonechi magnneache mozot ghetat. Xivolecho to patrao zaun asa.
Sant Anton, Agostache 15ver 1195 vorsa Lisbon xarant zolmolo. Tachem zolmachem nanv zaun asa Fernando Martins de Bulhoes. Anton 25 vorsancho astana, Morocco desant panch Fransiskan ordichea padrink gomtti katrun jivexim marleat mhonnpachi khobor tachea kanar poddli. Hi khobor aikon aponnui Jezu pasot rogtsakxi koxo mortolo mhonn tannem aplea monant ghott thiraylem. Apleak Morocco desant dhaddunk aplea vhoddilam lagim tannem maglem. 1221 vorsa to Fransiskan sonsthent bhitor sorlo ani vhoddilanche porvangen Morocco vochunk bhair sorlo. Punn Morocco-n pavlea uprant to boroch duent zalo. Apli bholayki kosich sudorna ti polloun Purtugalak portonk tannem xevttacho nirnnoy ghetlo. Vatter astana tachem tarum zobordost tufanak sampoddlem ani  Messina, Sicily yeun toddik laglem. Hangasor to Fransiskan sonsthechea 3000 vangddeam sangta ravonk lagolo ani Fransisk de Assisi-k poilech pautt bhettlo.
Polleiat
Bhov_Folladik_Magnnem_Sant_Antonnik
Sant_Antonik_Noven
वर्ग:Konknni वर्ग:Catholic Igorjeche Sant वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Romi panam
Padr Agnel
Agnelo Gustavo Adolfo de Souza, S.F.X. ( 21 January 1869 – 20 November 1927), zaun aslo Pilarache Society of the Missionaries of St. Francis Xavier hantuntlo ek Katolik padri. Vatikanan techo bhagivontponnacho case chalu asa, teka azun altaracho man mellunk na.
वर्ग:Konknni वर्ग:Dhorm वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Romi panam
देवी रोग
देवी रोग हो एक वशाचो रोग. ह्या रोगाक लागून दुयेंतीक जोर येवन कातीर उदकाचे आनी मातेरीचे फोड येतात. मागीर हो रोग भयंकर रूप घेता. जाका लागून रोग्याचे दोळे, मेंदू, सांदे आनी हेर भागांचेर वायट परिणाम जावंक शकतात. हो एक जीवघेणो रोग. एकदां ह्या रोगाची धाम वाठारांत आयली म्हण्टकच ती घराघरांतल्यान पातळत वता आनी कितलेशेच रोगी ह्या रोगाक लागून मरतात. पुर्विल्ल्या काळांत एकदां ही धाम पातळ्ळी म्हण्टकच तें देवीचें रागणें वा कोप अशें समजताले. हे अंधश्रध्देचे भावनेक लागून दुयेंसाचें स्वरूप आनिकूय भिरांकूळ जातालें. 1967त संवसारीक भलायकी संघटनेत (W.H.O.) संवसारभर देवी निर्मूलन कार्यक्रम आंखलो आनी तो रोखडोच चालीक लायलो. 1977त सोमालियांत जो देवीचो रोगी दिसून आयलो, तो सामको निमाणो दुयेंती थारलो. हे संघटनेन मे 1980त, संवसारभर देवी रोगाचें पुराय निर्मूलन जाल्ल्याची घोशणा केली.
हे संघटनेन मे 1980त, संवसारभर देवी रोगाचें पुराय निर्मूलन जाल्ल्याची घोशणा केली. हो वायरस उस्वासावांगडा आंगांत भितर सरता आनी थोडया दिसांनी रगताच्या शिरांनी पातळटा. हांगा हो वायरस पेशींचो नाश करता आनी कातीचेर व्हडले व्हडले उदकाचे फोड दिसतात. ह्या दुयेंसाक लागून तोंडार खोल मावो उरतात, कारण घाम तयार करपाच्यो (Sebaceous glands) ह्यो तोंडार खूब प्रमाणांत आसतात. त्यो ह्या दुयेंसान नश्ट जातात.
हो रोग, रोग्याच्या वांगडा रावत जाल्यार वा ताणें वापरिल्ल्यो वस्तू लेंस, चादर, आयदनां वापरीत जाल्यार दुसऱ्याक जावं येता. देवीचो रोगी आंगार फोड येवंच्या पयल्या दिसासावन फोड पेखून ताची वयली खवळी पडमेरेन दुसऱ्याक देवीचो रोग दिवंक शकता. देवीचो रोग खंयचेय पिरायेच्या मनशाक जावंक शकता. भारतांत दोन सप्तकांच्या नवजात भुरग्यांपसून ते 85 वर्सांच्या म्हाताऱ्यामेरेन देवीचे रोगी सांपडल्यात. हो रोग चड करून उण्या अर्थीक उत्पन्न आशिल्ल्या आनी उणी समाजीक जाणीव आशिल्ल्या पंगडांनी दिश्टी पडटा. ह्या रोगान मरण पाविल्ल्यांचें प्रमाण सामके भुरगे आनी म्हातारे हांचेमदीं चड दिसता. देवीचें प्रमाण भारतांत डिसेंबर ते मे म्हयन्यांमदीं चड आसतालें.
लक्षणां
देवी आयिल्ल्या दुयेंतीच्या वशान दुसऱ्या मनशाक हो रोग जालो म्हण्टकच बारा दिसांनी त्या रोगाचीं लक्षणां दिश्टी पडटात. हें दुयेंस चार टप्प्यांनी दिसता.
वायट परिणाम
कातीच्या फोडांचें इन्फॅक्शन जावं येता. हें इन्फॅक्शन रगतांत पावन, रगतांत मातेर जावंक शकता (Septimica) आनी मनीस मरूंक शकता. इन्फॅक्शन पुल्मांवांनी वचून न्युमोनिया जाता. दोळ्यांचें वेग वेगवेगळ्या पड्ड्यांचें इन्फॅक्शन जावन मनीस कुड्डो जावंक शकता. इन्फॅक्शन मेंदवाक मारून मेंदवाचो जोर येवंक शकता आनी मनीस अपंगूळ जावंक शकता वा ताका मरण येवं येता. हें इन्फॅक्शन सांद्यानी वा हाडांनी पावन सांद्यांत उदक जाता आनी हाडाक मार बसता. वृषणांक (कोयांक) (testes) इन्फॅक्शन पावं येता (orchitis). ह्या रोगाचें निदान करतना कांय गजाली म्हत्वाच्यो आसात. रगतांतल्यो धव्यो पेशी (White Blood Cells) हांचें प्रमाण रगतांत सुर्वेक उणें जाता आनी मागीर तें वाडटा. फोडांतल्या उदकाचें इलॅक्ट्रॉन सूक्ष्मदर्शकावरवीं परिक्षण करून वायरस सोदून काडूं येता. वायरसाची परिक्षा घेवन ह्या वा.रसांवरवीं देवी जाल्या कांय ना हाचो सोद घेवं येता.
वखद
देवीच्या दुयेंसांचेर रामबाण अशें वखद ना. पूण दुयेंतीचें भोंवतणी निवळसाण राखप खूब गरजेचे आसता. फोडांचें इन्फॅक्शन जावंचे न्हय आनी हेर दुश्परिणाम जावंचे न्हय म्हणून जतनाय घेवंची पडटा. न्फॅक्शन जाल्यार प्रतीजैव वखदां वापरतात. रोगांक व्हडाप्रमाणांत पातळ आहार दिवंक जाय. कातीच्या फोडांचेर कसलेंच वखद लावपाक जायना. देवीचें वासीन हें दुयेंस जावंचे न्हय म्हणून खूब उपेगी पडटा. रोगांच्या संर्पकांत आयिल्ल्या मनशांक हें वासीन रोखडेंच दिलें जाल्यार हें दुयेंस जायना. भुरगेपणांत वासीन घेतल्यार लेगीत वासीन परत घेवंचे पडटा. दुयेंस जावंचे न्हय म्हणून Methisazone हे वखद घेतात. थोडेकडेन दुयेंस जावंचे न्हय म्हणून वासीना वांगडा इम्युनोग्लोबीन हे इंजक्शन लंगीत वापरतात. सद्या देवीचें वासीन फकत वायरसाच्या प्रयोगशाळांनी काम करपी मनशांक दितात.
1961 वर्सासावन सुमार धाखेपें देवीचें दुयेंस भारतांतल्यान युरोपाक पावलां. जर्मनी, युको, पोलंडांत हेम दुयेंस मेळ्ळील्लें. संवसारांतल्या सगळ्याच वाठारांनी हें दुयेंस दिश्टी पडलां. पूण भारतांत हाचें प्रमाण बरेंच चड आशिल्लें. भारतांत राश्ट्रीय देवी रोग निर्मूलन कार्यावळींची स्थापणूक 1962त जाली. भारतातल्या दरेका मनशांक वासीन दिवप, हो हे कार्यावळींचो हेत आशिल्लो. 1962 ते 1966 मेरेन सुमार स कोटी लोकांक मुळावी वासीनां दिल्लीं. 1973 वर्सा भारत सरकारान देवी रोगाआड खर मोहीम सुरू केली. 1975 वर्सा भारतांत देवीचें समूळ निर्मूलन करपाची कार्यावळ चालीक लायली आनी तिका अपेक्षीत यश आयले.
भारतांत 1900 ते 1920 वर्सा मेरेन देवीपसून आयिल्ल्या मनशांचे प्रमाण दर लाख लोकांफाटल्यान 190 ते 800 अशें आशिल्ले. हें प्रमाण 1947 ते 1943 वर्सांमदीं 150 जालें. 1958 ते 1965 ह्या काळांत देवाक लागून मरण पाविल्ल्या लोकांचे 75% भारतांतूच आशिल्ले.
वर्ग:देवनागरी पानां
वळेसर (ललित लघुनिबंद संग्रह)
वळेसर (ललित लघुनिबंद संग्रह)
लेखक
मुकेश थळी
पयली उजवाडावणी
मार्च १९९५
उजवाडावणी
भिकू बोमी नायक जैत नायक बेतकी-माशेल,गोंय ४०३१०७
छापपी
श्रीकांत आमोणकार
सम्राट प्रिंटर्स
बाणस्तारी-गोंय
मुखचत्रि
डॅा सुबोध केरकार
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
तियात्र
तियात्र म्हळ्यार नाट्यकलेंतलो एक आगळो वेगळो प्रकार. गोंयच्या हेर नाट्यप्रकाराचे तुलनेंत ताच्यांत संगीताचो मोठ्या प्रमाणार आसपाव आशिल्यान ताका गद्य नाटक म्हणपाक मेळना.पूण संगीत आसुनूय तो संगीत नाटकाच्या प्रकारांत मोडना.तियात्र आगळो वेगळो तो हेच खातीर. तियात्राचे स वा सात वाटें आसतात. प्रतेक वांट्याक 'पड़्डो' म्हणजेच,तियात्राक स,वा सात 'पडडे' आसतात. ह्या पड्ड्यां मजगतीं मुखेल कथासूत्र आनी 'कांता'म्हणजेच पदां आसतात.प्रतेक 'पड्ड्यांक' कांत आसपाकच जाय अशी गरज ना. हीं कांता मुखेल कथासुत्राचेर आदारून आसतात आनी तियात्रांतलीं पात्रांच तीं म्हणटात. हें तियात्राचें एक आंग म्हणू येता.
तियात्राचें दुसरें आंग म्हळ्यार 'कांतारां'.प्रतेक पड्ड्या मजगती दोन वा तीन कांतारां गावप जाता. हीं कांतारां कितल्याशाच विशयांचेर आदारून आसतात.जांचो तियात्राच्या मुखेल कथासुत्राकडेन कसलोच संबंद नासता.हीं कांतारां कथानकांतलीं पात्रांच न्हय,जाल्यार वेगळेय कलाकार गायतात. तांचोच अर्थ,तियात्र एका विशयाचेर आदारिल्लो आसता मात तांतली कांतारा १२ तें १४ वेगवेगळे विशय हाताळटात.हेच खातीर हो नाट्यप्रकार गोयांतलें नाट्यकलेंतलो आगळो वेगळो प्रकार दिसता.
तियात्राची सुरवात
१०५ वर्सां आदीं म्हळ्यार १७ एप्रील १८९२ ह्या दिसा तियात्राचो जल्म जालो.त्या दिसा पासकांचो आयतार‍(easter sunday)आसलो.सकयलो वाडो,आसगांव,बार्देस हांगाचो गोंयकार तरणाटो लुकासीन रिबैर हाणें मुबंयच्या  न्यू आल्फ्रेड थियेटरांत‍ जें आतां असतीत्वांत नां 'इतालियन भुरगो' हो पयलो तियात्र केलो.गोंयच्या तियात्राचो अशें तरेंन मुंबयंत जल्म जालो. अस्तंती नाटकाच्या प्रभावांतल्यान तियात्र जल्मलो .१९ व्या शेंकड्यांत इटालीसावन येवपी 'ऑपेरा'भारतांतल्या मुंबय,पूणें,मद्रास,कलकत्ता,दिल्ली आनी हेर शारांनी प्रयोग करताले. हीं इटालियन नाटकां त्या वेळार लोकप्रिय आसलीं आनी इंगलेज भास  कळपी तरनाट्यांक ह्या नाटकांनी पड्डया फाटले कलाकार म्हूण नोकऱ्यो मेळटाल्यो त्या काळांत थोड्याच मॅट्रिकेची परिक्षा जाल्लयांमदीं लुकासिनाचो आसपाव जातालो.इंगलेज भाशेचीं ट्युशनां दिवपी आसगांवचो तो एकमेव भुरगो नोकरी सोदपाखातीर तो मुंबय आयलो आनी इटालियन नाटक  कंपनींत पड्ड्या फाटलो कलाकार म्हूण कामाक लागलो. नाटकाचीं साबार आंगां ताणें हांगाच शिकून घेतलीं.इटालियन नाटकाचोच ताणें कोंकणींत अणकार केलो आनी 'इटालियन भुरगो'अशें ताचे नांव दवरलें.मूळ इटालियन नाटकात कितलेशेच देखावे आसले. तेखातीर नेपथ्य बदलांत वेळ वतालो.ह्या मदल्या वेळांत लोकांक उबगण येवची न्हय हे खतीर तांणी तांतूत वेगळे नाच आनी पदां हाडलीं. जेन्नां पड्ड्या भितर नेपथ्य बदल चलतालो तेन्नां पड्ड्या फुडल्यान हे नाच आनी पदां चलतालीं.ह्या पदांचो मूळ कथानकाकडेन संबंद आसपाचो प्रशन साहजिकच येनासलो.लोकांचे मनोरंजन करपापुरतो तांचो वांटो आसलो.ह्या नव्या बदलांत लुकासिन रिबैर हाका तियात्रांतलो आनीक एक म्हालगडो जुआंव आगुस्तीन फेर्नांदीश हांचो आदार मेळ्ळो.तियात्राचो उच्चार करतालो 'तियात्रु' पुर्तुगेज भाशेन 'तियात्रु'म्हळ्यार इंगलिशींतलें थियेटर.पु्र्तुगेज राजवटींत आनी पुर्तुगेज प्रभावाखाला 'तियात्रु'हें उतर गोंयातूय घोळटालें.तेखातीर लुकासीन रिबैरान आपल्या पयल्या नाटकाक 'तियात्रू'च म्हळे. अजुनूय जाण्टे तियात्रिस्त 'तियात्रू' अशें पु्र्तुगेज उतर बरयतात.नवें इंगलीश जाणकार कलाकार 'थिएटर' अशें बरयतात.गोंयचे सुटके उपरांत गोंयच्या कांय उमेदी तियात्रिस्तांनी 'तियात्र' हो शब्द बरयलो जो 'तियात्रू' चोच उच्चार आसलो.तियात्रु,थिएटर वा तियात्र हीं उतरां अशीं आयलीं आनी आयजूय हो प्रकार लोकांचें मनोरंजन करता.
तियात्रा आदले मनोरंजनाचे प्रकार
'जागोर','खेळ' वा 'फेळ' हे नाटकाचे कांय प्रमाणांत अपरिपक्व अशे नाट्यप्रकार तियात्रा आदीं लोकांचें मनोरंजन करताले. जागोर हो उत्तर गोंयांत चड लोकप्रिय आसलो जाल्यार 'खेळ' वा 'फेळ' हो प्रकार दक्षीण गोंयांत लोकप्रिय आसलो.जागोर हें चड करून गांवच्या फेस्तादीस जातालो.एका उकत्या मळार लोक जमताले.मदीं उजो पेटयताले.नाचपाखातीर जागो सोडून लोक सरभोंवतणी बसतालो.घुमट ह्या एकाच वाद् याचो जागोरांत वापर करताले. जागोरेंतलें काम (acting)हें आयत्या वेळार सुचता तेप्रमाण आसतालें.लोकांचीं आनी एकामेकांचीं उणींदुणीं काडपाचें काम कलाकार करताले.जाचेर टिका जाता तो नाटकांतल्यांनच ताची जाप दितालो.ह्या जागरांत अश्लिलतायेक अदीक म्हत्व आसतालें.
जागराखातीर येसायो,नाट्यसंहिता,दिग्दर्शन अशे कांयच प्रकार नासले.तरी आसतना जागोर लोकांचें मनोरंजन मात निश्चित करतालो. 'खेळ' वा 'फेळ' हे दक्षीण गोंयांत परबांवेळार आनी पास्कांच्या वेळार भोव मोठ्या प्रमाणार जाताले.जागोराक पळोवंक गेल्यार 'खेळ' हो थोडो सुधारिल्लो नाट्यप्रकार.खेळाक नाट्यसंहिता आसताली.ताच्यो येसायो जाताल्यो.पूण हे खेळ माचयेर वा पालकार मात जायनासले.ते जमनीर जाताले.हे खेळ चडशे लोकाच्या आंगणांनी जाताले.खेळांखातीर नेपथ्य वा पड्डे नासताले.मात प्रतिकात्मक नेपथ्यांतल्यान वेगवेगळे देखावे दाखयताले.आदले खेळ म्हळ्यार दुसरें कांयच नासून आयची 'प्रयोगिक रंगमाची' अशें आमच्यांनी म्हणूं येता. 'खेळ' वा 'फेळ' हे लोकांच्या घरामुखार जाताले.ताका पयलेच खेपे प्रत्यक्ष माचयेर हाडले ते नामनेचे तियात्रिस्त आंतोन मोरायश हांणी.हे खेळ माचयेर जांवक लागले उपरांत तांकां नांव दवरलें 'खेळ तियात्र'.कांय जाण ताका 'नॅान स्टॅाप ड्रामा' म्हणूंक लागले.'खेळ तियात्र' गोंयच्या खांची कोनशांनी तशेंच गोयांभायर पावोवपाचें श्रेय नामनेचे लेखक,दिग्दर्शक आनी विनोदी कलाकार श्री.रुझार रोद्रिगीश हांकां फावो जाता.
कथानक
कथानक म्हळ्यार एक घडण.तियात्र बरोवपी आपल्या मनांत एक कथा निर्माण करता आनी लिखणेचो आदार घेवन तियात्र रुपान बरोयता. हें कथानक सत्य घटननांचेर वा कल्पनीक शक्तिचेर आसपाविल्लें आसता. कथानकाचो विशय धर्मीक, समाजीक वा इतिहासीक आसूं येता. तियात्राचें कथानक हें अणकारीत,रुपांतरीत वा स्वतंत्र आसूं येता. पयलो तियात्र इटालियन भुरगो रचलो तेन्ना इटालियन अपॅराचेर आदारून कथानक जल्माक आयलें. हें असलें कथानक अणकारीत वा रुपांतरीत फास्केंत बसता. स्वतंत्र कथानकाची सुरवात जुवांव आगुस्तीन फेर्नांनदीसान कावेलची सुंदरी (बेल ऑफ कावेल) ह्या तियात्रा वर्वीं केली. तियात्राचें कथानक स वा सात पड्डयांनी विणिल्लें आसता.
संवाद
तियात्राचे माचयेर पात्रां मदीं उलोवप जाता वा केन्ना केन्नाय एकूच पात्र उलोवप करता ताका संवाद अशें म्हणटात. तियात्राचें पुराय कथानक संवादाचेर बांदिल्लें आसता. संवाद कथानकाक जिवसाण हाडपाचें काम करतात. संवाद जिवाळ-जिवे करपाक पात्रांचो उपयोग जाता. संवाद उचारपाक एक कला आसची पडटा. हे कलेचो जितलो बरो वापर जाता तितलोच संवाद प्रभावी जावंक पावता. त्या त्या पात्रा परमाणे संवाद निर्मणी जावपाक जाय. खंयच्याय एका पात्राच्या तोंडात खंयचेय आनी कसलेय संवाद घातले जाल्यार तियात्राची जिवसाण जिरून वतली. योग्य पात्राच्या तोंडात योग्य संवाद आसप निबेल गरजेचें. संवाद ल्हान आनी सुटसुटीत आसप खूब म्हत्वाचें.
पात्रां
तियात्र माचियेर सादर करतना जीं मनशां एकामेका लागीं संवाद करतात वा हाव-भावानीं उलयतात तांकां पात्रां म्हणटात. हीं पात्रां जिवाळ जिवीं, कोणाचो तरी भेस घेतात. पात्रां एकामेका लागीं संवाद करतना वा हाव-भावानीं उलयतना भावना प्रगट करतात. हीं भावना स्पश्ट करपाक, दर एका पात्रान, भेस घेता त्या पात्राच्या आंगांत भितर रिगचें आसता. पात्र जितलें पात्राच्या आंगांत भितर सरता तितलेंच प्रभावी जावंक पावता. पात्रांची निवडणूक योग्य तरेन जावप खूब म्हत्वाची. त्या त्या भेसाक फावो सारकेंच पात्र विचून काडतात तेन्नाच अभिनय फुलून येता.
कमेडी वा सायड शॉव्ज
तियात्राचें आनीक एक खाशेलें आंग म्हळ्यार कमेडी वा सायड शॉव्ज. कमेडी वा सायड शॉव्ज म्हळ्यार तियात्रांत आसपाविल्लीं विनोदी वा हांसयाळीं प्रहसनां. हीं प्रहसनां मुखेल कथानक जुळून वा जुळिळ्लीं नासतात.
संगीत
तियात्र माचयेर सादर जातना संगीताक खूब म्हत्व दिल्लें आसता. ड्रम, ट्रमपॅट, सॅक्साफोन, पियानो... हीं वाद्यां वाजवपी संगीत पंगड घडून हाडतात. हो पंगड तियात्राची सुरबूस वाडयता. संगीत पंगड कांत आनी कांतारां गावपाक सांगात करतात. तेच बरोबर कथानक चलता तेन्ना फावो थंय आनी फवो त्या वेळार पाश्रवसंगीताची (background music) गरज आसता. संवादाक अदीक प्रभाव दिवचे खातीर संगीताचो उपयोग जाता. कमेडी अदीक प्रभावी करचे खातीर विनोदी संगीताचो वापर करचो पडटा.
कांत
जीं गावपां तियात्राच्या कथानकाक जुळून आसतात तांकां कांतूश वा कांत अशें म्हणटात. हे कांत चड करून एक वेर्स (verse) आनी एक कॉरस अशे बसयल्लें आसतात. चड करून एका तियात्रांत तीन वा चार कांत आसपावतात. तांचें स्वरूप: मोगाचे उमाळे, खुशालकायेचे उल्हास आनी दुखाचे तळमळे अश्या तीन भावनांनी प्रगट जाता. हें गावप पात्रां खाशा गायतात.
कांतारां
तियात्राच्या कथानका कडेन संबंद नाशिल्ल्या गावपाक कांतारां म्हणटात. सोलो,डुयेट, डुवो, त्रियो, क्वारटेट, आनी कोरल अशे तरेचीं कांतारां एका तियात्रांत आसपावतात. एका तियात्रांत कमीत कमी धा कांतारां आसपाकच जाय. चड करून एका तियात्रांत बारा तीं पंदरा कांतारां आसतात. अदीक कितलीं आसचीं तीं तियात्र सादर करतल्यान थाराव येतात.
संघर्श
पात्रा भितर वा पात्रां मदें मतभेद आसता आनी ह्या मतभेदाक लागून जी प्रतिक्रिया जल्माक येता ताका संघर्श अशें म्हणूं येता. तियात्र बरोवपी जेन्ना तियात्राची रचना करता तेन्ना संघर्श आसप निबेल गरजेचें. ह्या संघर्शाक लागून विरोध जाता वा वादावादी जावपाक पावता. संघर्श निर्माण करप म्हळ्यार लिखणेची एक कला. ही कला लेखकाक आसप म्हळ्यार एक भाग्य.
भास
जीं उतरां वा वाक्यां लिखणेच्या वा उचारणेच्या रुपान (तियात्रांत) घळणुकेंत येतात, ताका भास अशें म्हणप. तियात्राचो जल्म जालो तेन्ना कोंकणी भाशेनूच माचयेर सादर केलो. आजून पासून कोंकणी भाशेची परंपरा चलयत आसा.तियात्रांतल्यान कोंकणी भाशेचो प्रचार जाता. तियात्राची लिखणी जाता तेन्ना भाशा सादी,सोंपी,आनी सुटसुटीत आसपाक जाय.
वातावरण निर्मिती
वेळ-काळ आनी थळ हाचें वर्णन तियात्र लिखणेंत आसपावता ताका वातावरण निर्मिती अशें म्हणप. तियात्राचें कथानक कसल्या विशयाचेर केंद्रीत आसा त्या परमाणें तियात्राचें वातावरण दिसून येवपाक जाय. तियात्राचें कथानक समजुंया खंयच्याय समाजाचेर आदारीत आसा जाल्यार त्या समाजाचें पडबिंब थंय दिसून येवप योग्य. तांच्यो चाली-रितींचें, आचार-विचार, देव-धर्म, समज आदी हांचें प्रदर्शन खूब म्हत्वाचें. हें वातावरण निर्मिती जाता तेन्ना वेळ-काळ आनी थळ हाचें भान बरोवप्यान दवरचें पडटा.
माची
तियात्र हो नाट्य प्रकार जाल्यान माचयेची निबेल गरज. तियात्राची लिखणी जाली आनी तो माचयेर सादर करूंक ना जाल्यार ताचो योग्यपणी आसवाद घेवपाक मेळना. तियात्र जेन्ना माचयेर सादर जाता तेन्नाच ताचें खाशेलेपण नदरेक भरता. तियात्र आनी माची हांचें नातें दोशी करपाक जायना. तियात्र हो प्रकार माचयेर दाखवपा खातिरूच आसता. तियात्र माचयेर सादर करतात तेन्ना एका परस अदीक प्रेक्षकांक ताचो आसवाद घेवपाक मेळटा.
नेपथ्य
तियात्र सादर करतना माचयेर वेगवेळ्या वस्तू मांडिल्ल्यो आसतात वा जांचें प्रदर्शन जाता ताका नेपथ्य अशें म्हणटात. वस्तू म्हणटात तेन्ना देखावे, पड्डे,मेज, कडेल, फोन, टिवी, सोफा आदी हांचो आसपाव जाता. नेपथ्यकार आपली कला वापरून तियात्राक वास्तवीक रूप दिवपाक वावुरता. तियात्राक स वा सात पड्डयांची बांदावळ आसता. एक एक पड्डया प्रमाण नेपथ्याची गरज लागता.
तंत्रीक मांडावळ
माचयेर तियात्र सादर जातना उजवाडा येवजणेचो आनी ध्वनी येवजणेचो वापर जाता ताका तंत्रीक मांडावळ अशें म्हणटात. जेन्ना तियात्रांत एक पात्र अदीक म्हत्वाचें म्हण दाखवंचें आसता तेन्ना उजवाड त्या पात्राचेर घालून आनी हेर कडेन काळोख करतात. उजवाडा येवजणेचो फावो ते परीं वापर जाता तेन्नाच त्या त्या देखाव्याक अदीक जिवसाण येता. माचयेर तियात्र सादर जातना ध्वनी येवजणेचो वापर खूब म्हत्वाचो. पात्रां संवाद उचारतात ते ध्वनी येवजण प्रेक्षकां मेरेन पावयतात.
रंगवण
तियात्राचे माचयेर पात्रां अभिनय करतना आपल्या आंगार अलंकार सजयतात ताका रंगवण अशें म्हणटात. रंगवण करपी पात्रांचें भान मनांत दवरून त्या त्या प्रमाण रंगवण करता. पात्रांची रंगवण केल्या उपरांत त्या त्या पात्राक आपल्या भितर आपूण खेळयता त्या पात्राची अदीक जाण येता.
दिग्दर्शक
तियात्र हो नाट्य प्रकार माचयेर सादर करपा खातिरूच आसता. तियात्र माचयेर सादर जावंचे पयलीं, पात्रांनी अभिनय कोण भशेन करचें हाचें मार्गदर्शन दिवप्याक दिग्दर्शक अशें म्हणटात. एक पावट दिग्दर्शकाच्या हातांत तियात्राची लिखणी पडली म्हणटच ती वाचून तिचेर आत्मसाद करता. तियात्र लिखणेची पुराय समजणी घेतल्या उपरांत फुडल्या वावराक लागता.
वेशभुशा
तियात्रांतलीं पात्रां आपल्या भेसा परमाणें आपल्या आंगाक वस्त्रांचो वापर करतात ताका वेशभुशा अशें म्हणटात.
प्रेक्षक
तियात्र हो पळोवपा-आयकुपाचो साहित्य प्रकार. तियात्र माचयेर सादर जातना पळोवपा-आयकुपा खातीर हाजीर आसतात तांकां प्रेक्षक अशें म्हणटात. प्रेक्षक ना जाल्यार तियात्र अपुर्ण. तियात्र आनी प्रेक्षक हांकां दोशी करपाक जायना.
पाय तियात्रिश्त
लुकासिन रिबैर हांणी जरी पयलो तियात्र 'इतालियन भुरगो' पालकार हाडलो तरी तांकां तियात्राचो बापूय म्हूण वळखनांत.दाखल्यांचें अपूर्णतायेक लागून जांव जाण्टया म्हालगड्या तियात्रिस्तां कडल्यान मेळिल्ले म्हातिचेर आदारून जांव. १९४२ वर्सा तियात्राच्या भांगारा उतस्वी वर्सा निमतान उजवाडायिल्ले यादस्तिकेंत लुकासिन रिबैराविशीं व्हडलीशी कांयच म्हायती मेळूंक ना.'इतालियन भुरगो' ह्या तियात्राची संहिताय सांपडूंक ना.तेखातीर लुकासीन रिबैरा वांगडा पयल्या तियात्रिस्त नाचपी जुआंव आगुस्तीन फेर्नांदीश हांची कामगिरी नोंद जाली.आयज गोवा कोंकणी आकादमीन हे दाकले सांबाळून दवरल्यात. जुआंव आगुस्तीन फेर्नांदीश हो मूळ मडगांवचो.मुंबय हांगा कामांक आसतना तो तियात्राच्या मळार पावलो.लुकासीन रिबैरा वांगडा तांणी निष्ठेन आनी एका ध्येयान काम सुरू केलें.' भाटकारा ','दोतीचें केसतांव',' कावेलाची सुंदरी ',' कुणबी जाकी ' अशे कितलेशेच फामाद तियात्र तांणी पालकार हाडले.तांची संहितां अजून सांबाळून दवरल्यात.आपल्यो नाट्यसंहिता पुस्तक रुपान छापून फुडले पिळगेखातीर सांबाळून दवरपी तें पयलेच तियात्रिस्त.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:तियात्र वर्ग:Sahitya
लिपवन दवरलल्या ठेव्याची वपार
लिपवन दवरलल्या ठेव्याची वपार
Lipoun Dovorlolea Ttheveachi Vopar - The Hidden Treasure ( parable )
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
लिपवन दवरलल्या ठेव्याची वपार
४४ अशेंय सर्गिंचें राज म्हण संजात: "एका शेतांत êक ठेवो लिपललो आसलो; कण-एकल्या मनशाक तो मेळलो; हाणें नव्यान तो लिपवन दवरलो, आनी खुशाल जावन तो गेलो, मागीर आपणा कडे आसलें तितलेंय ताणें विकलें आनी तें शेत विक्तें घेतलें. ४५ तêच भाशेन सर्गिंचें राज कसलें तें सांग्तां: कण-êक व्यापारी नाजूक मतियां सोदुंक भंवतालो. ४६ एक उंच मलाचें मतीं ताका मेळतोच, तो गेलो, आपणा कडे आसलें तितलेंय ताणें विकलें आनी तें मतीं विक्तें घेतलें."
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ
The Hidden Treasure and the Pearl of Great Price, Commentary & Meditation
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
नागवा
नागवा (६२६८८८)
नागवा हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या सास्टी तालुक्यातील ५१८ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ९९५ कुटुंबाचे व पुराय ३८७३ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार MARGAO १२ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा १९३७ दादले आनीक १९३६ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक २६ आसून अनुसूचित जमातीचे ७७४ लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६८८८ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत २ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (VERNA CT) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (NUVEM CT) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (VERNA CT) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM CT) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (VERNA CT) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (VERNA CT) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (VERNA CT) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (MARGAO) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत १ अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत १ बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा. गांवांत १ निवासी आनी बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा. गांवांत १ खाजगी धर्मदाय रुग्णालय आसा. गांवांत १ एमबीबीएस पदवीधर वैजकी वेवसायी आसा.
गांवांत २ वखदालय आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण आसा. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३००५ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडला. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं स्वयंसहाय्य गट ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
नागवा ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
नागवा ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): RICE,MEDICINE,CLAY VESSELS,CASHEW NUTS,WASHING MACHINES,STATUES OF MUD,SOFTDRINK,WEAVING FURNITURE
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:दक्षिण गोंय/Dokxinn Goem वर्ग:साश्टी तालुका/Salcete taluka वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
Girest Monis ani Lazor Vopar
Rich man and Lazarus
Voparincho hetu
Tednam xisamnim lagim sorun Taka vicharlem: “Voparimnim tanchê kodde kiteak uloitai?” Tannem portipall kelo: “Kiteak Sorginchea Rajeache gutt vollkhunchem dennem tumkam dil’lem asa; tankam herank na. Asa tankam Dev anink-ui ditolo ani tanchem map bhoron òt’tolem; punn na tankam, asa tem porian tanchê koddlem Dev kaddun ghetolo. Dekhun Hanv voparimnim tanchê kodde uloitam, kiteak polleun-ui tankam disona, ani aikun-ui tankam aikona ani somzo-i na.
Izaiasan oxem adinch sanglolem tem tanchê sovem pallon ieta:
‘''Aikun-aikun tumkam kãi, somzochem na; polleun-polleun tumkam kãi dischem na. Kiteak hea lokachem kalliz zodd-nibor zalam, tanche kan bhere zaleat, tanche dolle dhamplole asat; na tôr dolleamnim tankam disunk lagtolem, kanamnim tankam sarkem aikunk melltolem, monan tankam somzotolem, ani, tim Mhojê-xim portun ieun, Hanv tankam borim korin.''’
Girest Monis ani Laarr Vopar
Povitr Pustok ː Lukas 16ː 19-31