cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
सिद्दी
न्हवरो- व्हंकलेचे आवय- बापूय तांचे हात जूळयतात आनी तांचेर उदक ओततात. मागीर जमिल्ल्या लोकांक जेवण घालतात. दुसऱ्या दिसा सांजची व्हंकल- पावणी न्हवऱ्याच्या घरा वता. एक दीस घरा रावल्या उपरांत परतो न्हवरो- व्हंकल व्हंकलेच्या घरा येतात. थंय न्हवरो पांच दीस रावून एकटोच आपल्या घरा परतता. ताचे उपरांत येवपी सणा दिसा तो व्हंकलेक घरा घेवन येता. हे लोक मडीं पूरतात. सुतक तीन दीस पाळटात. तिसऱ्या दिसा मेल्ल्या आतम्याक शात, रोस, सोरो आनी कोंबो आंपतात आनी घरांतल्या नाल्लांत येवन रावपाखातीर ताचेकडेन मागणें करतात. उपरांत काकबली दिवन जातींतल्या लोकांक जेवण घालतात.
वर्ग:देवनागरी पानां
Akbar
Akbar (1542 – 1605)
Akbar (zolma 1542, umorkott- sindh; moronn 15 ekttobor 1605, agra) Bharotacho tisro Mogol Somratt. Tachem purai nanva Zalalud'din Muhammad Akbar. Avoichem nanv Homidabanu. Tacho bapui Humaium haka Afgannocho Xer Xah hannem Dil'lichea razasna velean nikhllail'lean to Irannak pollun gel'lo. Tin vorsa piraiechea Akboracho samball tachea bapolean kelo. 1555 vorsa Humaiumn Hindustan jikhlem ani to porot sot'ter ailo. 1556 vorsa humaium bhair poddlo tedna Akbor chovda vorsa piraiecho axil'lo. Akboracho Guru Sordar Bohramkhan hannem Humaivnchea mornna uprant Akboracho protinidhi mhunn svota rajkarbhar pollovpak laglo.
Akbor rajeacho vistar oso zaloh 1556 - Hemucher paniptak zoit. 1557 - Ghuri. Sikondoroxha xoronn ailo. 1560 - Bohramkhanachem bondd moddun kaddlem. 1564 - ghetlem. 1565 – Agra acho kil'lo bandpak survat. 1568 - chitodd ghetlem. 1572 - Gujratacher ghuri. 1575 - Bongal ani Bihar xekatolla haddlim. 1576 - Mevaddcho Raza Ranna Protapsingh hacher ghuri. 1577 - Orisant Daudokhanachem bondd moddlem. 1582 - aplo bhav Hokim' hacher zoit. 1587 - Koxmir jikhlem. 1588 - Sindh prant aplea Rajeak zoddlo. 1594 - Kondahar jikhlem. 1596 - Ahmodnog ro acher ghuri. vorhadd ghetlem. 1600 - Ahmodnogor jikhlem. 1605 - meren Akborachea samrajeacho vistar Hindu kux te Godavori nhoim ani Bongal te Gujrat meren patoll'llo.
Bhurgemponn
Mogol Samrajeachi bunead ghott korpi hea Razachem bhurgeponn khub koxtt ani dogdogant gelem. Tori astona fuddarak ek proxasok mhunn Akbor Badxah namnek pavlo. Tannem aplea Samrajeache 15 vibhag korun soglleank soman Rajio vevostha suru keli. Xetovddik ut'tezon divp, vosulachi vevostha pod'dotxir dovrop ani kattkosorin khorch korop hem tachem raz vevosthechem. Sombond loxkori punorghottona korun monsobdari pod'dot tannem suru keli. Lokanchi arthik, samajik ani dharmik udorgot zanvchi mhonn tannem zaite kaide kele. Tea kaideanchi om'molbozavnni zanvchi mhonn odhikari nemlem. Disachim sumar 15-16 voram to ralezoiacho karbhar pollovpant sartalo. Hindunk tras zata mhonn tanche vele zazhiea kor ani iatra kor tannem rod'd kele. Aplea samrajio thaponnuke vellar tannem Hindu dhorm- Somskritaiecho adar ani Rajputancho sol'lo ghetlo. Hindu vixinchem tachem dhoronn udaroponnache axil'lem.
1562 o 1570 hea kallant to kaim Rajput Rajkunvorim kodden logn zalo. Tannem kaim mhotvachea monsob khateant ani tohsil khateant mukheli mhonn nemlem. Hindu Razput Akborache nixtthavan sevok zal'le. Hindusthanak aplo dex manpi ho poiloch Musolman Badxah. Soglle Dhorm ekttham-i korun ek veapok dhorm nirmann korpachi tachi itsa axil'li. Taka onusrun 1581 vorsa tannem 'Dine Ilahi' ho sogllea dhormantolea venchik totvancher adarit oso novo dhorm' ponth nirmann kelo. 'Dine Ilahi' hacho orth 'Devacho Dhorm''. taka 'Touhide Ilahi' (Ek exrouri Dorm') oxem-i mhonnttat.
Novroza sarke kaim Parxi sonn to monoitalo. To Sureachi-i upasona kortalo. Jain Dhormacho tacher probhav poddil'lo. Punn Hinduchea Divalle sarkea porbent to khoxien vantto ghetalo. Tannem aplea Razvottint Sahitio, Songit ani Kola hanchi khub udorgot keli. Tansen, Baba Ramdas, Boizu Bavra he namneche govio ani foizhi, Abul Fozol, Bodaiuni, Birbol, Toddormol, Mansing sarkilea namnechea pondditank tannem aplea dorbarant alaxiro dilo. Tannem Farsi ani Sanskrit sahitio- nirmonnechea vavrak khub urba dil'li. Othorvoved, Bhogovodgita, Ramainn, Mohabharot, Horivonx, Lilavti, Ponchtontr hea Sanskrit gronthanche tannem vidvana koddlean Farsi bhaxent onnkar korun ghetle. Nijimud'din, Bodaiuni hea itihaskaramni Parsi bhaxent itihas boroile. Akborache jinnecher boroil'lo Abul fozl hacho 'Akbornama' ho gronth khub nanvazl'lo asa. Tulsidas, Surdas, Rohim, Roskhan, Birbol ani Bhoktiponthacho mhan fuddari Vitthttholnath he mhan kovi tachea kallant zavn gele.
Polleiat
Akbar
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Indie – che Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Itihas / History वर्ग:Romi panam
अरविंद नारायण म्हांबरो
अरविंद नारायण म्हांबरोहांकां कोंकणी साहित्याच्या मळार अना म्हांबरो म्हण वळखतात।तांचो जल्म ४ ऑक्टोबर १९३८ वर्सा,गोंयच्या तिसवाडी म्हलांतल्या रायबंदर गांवांत जालो।ताचें शिकप गोंय,बेळगांव आनी मुंबय हांगासर जालें।तत्वज्ञान विशय घेवन ताणी एम ए ची पदवी जोडली।आर्काव्हायचें प्रशिक्षण लंडन आनी नवी दिल्ली हांगासर घेतलें।
कोंबो गेलो तारवार हें पुस्तक तांगेल्या आयजवेर पुस्तक रुपान उजवाडाक येवंक नाशिल्ल्या वेंचीक ललित लेखांचें संकलन आसा।
संदर्भ
वर्ग:! गोयेकार - फामाध व प्रसिद वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis वर्ग:कोंकणी लेखक
Konknni bhas andolon
Konkani language agitation Gõyant suttke-uprant zaleleo agitations asleo. Hantunt Gõykaranim Gõy rajeant ani Bharot desant Konknni bhasek odhikarik sthor diunk maglem.
वर्ग:Gõychi itihas वर्ग:Konknni वर्ग:Romi panam
हिमाचल प्रदेश
हिमाचल प्रदेश जावन आसा भारताचे एक राज्य।
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:भारतांतलीं राज्यां/Bharotantlim Rajeam
गोंयचें पर्यटन
दर्यावेळो
गोंयचे बीच 125 कि.मीटराची दर्यादेग व्यापून आसा. दक्षिण आनी उत्तर गोंयचो दर्यादेगेचो वाठार चड व्यापारी आस्थापनांनी आनी पर्यटन थळांनी भरिल्लो आसा, जंय चड प्रमाणात कमी आनी मध्यम बजेटांतले भोंवडेकार पर्यटन थळांनी रावतात. दक्षिण गोंयांत चड वयल्या बजेटांतले भोंवडेकार हॉटेलांनी आनी खाजगी बीच आसात थंय येवन रावतात हाका आडवाद म्हळयार दक्षिण गोंयांतलो पाळोळें बीच, जंय मुळाव्यो रावपाच्यो सुविदा आसात आनी जंय व्हडा प्रमाणात भोंवडेकार भेट दितात. जशेजशे उत्तरेकडेन आनी दक्षिणेकडेन गेल्यार, बीच चड प्रमाणात भोंवडेकार अेकांतात ?? आसा. कांय चड फामाद बीच आसात:कोलवा,कळंगुट,बागा आनी आनी हणजुणा.ह्या बीचांचेर शॅक्स आसात जंय ताजें दर्याचें नुस्तें खावपाक मेळटा, आनी सोरो वा हेर पिणां पियोवपाक मेळटा. गिरायकांक आकर्शीत करपााक कांय शॅक्स खासा कार्यावळी घडोवन हाडटात.
रान जीण
बोंडला अभयारण्य, भगवान महावीर अभयारण्य, मोलें राष्ट्रीय उद्यान, खोतीगांव अभयारण्य, म्हादय अभयारण्य आनी नेत्रावळी अभयारण्य,हीं गोंयचे जैवविविधतायेची पोसवण करता. कोले, रानदुकर, आनी देशांतर करपी सवणीं गोंयच्या रानांनी पळोवंक मेळटात. एफिफावना किरकिरो, मनी, कीर आसात. धबधबो, भारतांतलो उंचायेन पांचवो, फामाद दूधसागर आनी ताची उंचाय 310 मी. आसा आनी तो भगवान महावीर अभयारण्यांत गोंय-कर्नाटकाचे शिमेर आसा.
फामाद डॉ. सलीम अली पक्षी अभयारण्य, चोडणा बेटाचेर आसा. अभयारण्या बरोबरच आनीक अेक मुद्दम पळोवपासारकें ठिकाण म्हळ्यार ऑलिव्ह रिडले कांसवांचें प्रजनन जावपी मेारजी बीच पेडण्यां (उत्तर गोंय) आनी गालजीबाग बीच काणकोणांत (दक्षिण गोंय). कांसव, भारती रानवटी जीण अधिनियमाच्या परिशिष्टाखाला येता. मोरजी बीचार दर वर्सा सप्टेंबर ते एप्रिल मेरेन वेगवेगळे तरेचीं भटकीं सुकणीं येतात. मोरजेचे तेंववाळा (??) वेळेरूय वेगवेगळया तरांचीं सुकणीं येतात. आंतरराष्ट्रीय थरावेले सुकणीं पळोवपी पंगड हें पळोवपाखातीर ह्या वाठारांत टुर काडटात.
वस्तुसंग्रहालयां
गोंयात खूप तरेची वस्तुसंग्रहालयां आसात.
वारसो घरां
पर्यटन क्षेत्रांतलें भोंवडेकारांचें आनीक अेक आकर्शण म्हणल्यार वारसो घरां. पुर्तुगेजांनी 450 वर्सांवयर केल्ल्या राजवटकेंतलीं कांय व्हडलीं घरां आतां हॉटेलानी रूंपातर केल्लीं आसात आनी ब–याच घरांनी आजूनय लोक रावतात. हांतूंतलीं कांय लोकप्रिय दायजा घरां.
मिनेजीस ब्रागांझा घर– चांदरा, बांदिल्लें सुमार 1730 त. अेकावेळार तें लुइज द मिनेझिस ब्रागांझा, त्रिश्तांव द ब्रागांझा कुन्हा, बियात्रिज द मिनेझिस ब्रागांझ, आनी तिची भयण बेर्ता मिनेझिस ब्रागांझ हांचे मालकेचें आसलें.
विवियान कुतिन्ह घर जें फतोड्ड्यां आसा,तें गोंयच्या कांच घरांभितर खाशेलें आसा जंय सोबिवंत आजुलेजो टायल वापरल्यात. .
Adlo korar
Adlo korar zaun asa Povitr Pustokacho poilo bhag. Hem Hebrevanchem Povitr Pustokacher adharlelem asa. Hebrevanchem Povitr Pustok mhonnge Israelitanche khup pornneo dhormik boroupam. Povitr Pustokacho dusro bhag zaun asa Novo korar. Adlea korarant veg-vegleo pustokam asat jim veg-veglea lokamnim boroilelim asat. Povitr pustokache experts mantat ki Adlea Korarant Jobachem pustok soglleavon adlem mhonn jem 1500BC-int boroilelem ani Malakiachem soglleavon novem mhonn, jem 400BC-int boroilelem. Adlea korarachim 46 pustokank kai bhaganim vantunk zata:
गोंयचें पर्यटन
किल्ले
गोंयचे भुंयेंत बरेच किल्ले आसात. सतराव्या शेंकड्यांतलो फोर्ट तेरेखोल, पुर्तुगेज मुस्तींतलो फोर्ट आग्वाद, रेइश मागुश, शापोरा फोर्ट हे कांय नांव घेवपा सारके आसात.
Adlo korar
वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Konknni वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Totvaxastr / Philosophy वर्ग:Romi panam
गोंयचें पर्यटन
प्रशासन
पर्यटन खात्याचें प्रशासन, पर्यटनमंत्री, सचिव आनी पर्यटन संचालक (मँथ्यु समुचल ??) करतात. हेर जाळवणदार जावन आसा गोंय पर्यटन विकास कॉर्पोरेशन (गोंय सरकारचो उपक्रम) आनी ट्रॅवल आनी टुरिझम असोसियेशन ऑफ गोवा. प्राची देसाय हाची नेमणूक केल्या गोंयच्या पर्यटनाचो चेहरो म्हुण.
गोंय पर्यटन विकास म्हामंडळ(GTDC)
गोंय पर्यटन विकास म्हामंडळ (GTDC) पर्यटनाकडेन लग्नीक व्यावसायीक वावर करता, पर्यटकांखातीर आवडीच्यो सुवाती पळोवप आनी दर्यासफारी घडोवन हाडप. त्याभायर हें म्हामंडळ 12 हॉटेलां (राबित्याच्यो 525 कुडी)चें व्यवस्थापन करता.
सप्त सिधूं
thumbnail|Geography of the Rigveda; the extent of the Swat and Cemetery H cultures are indicated.सप्त सिधूं म्हळ्यार सात न्हंयो वा सात न्हंयांचो वाठार, ऋगवेदांत हो शब्द सात न्हंयो ह्या अर्थान आयला. ह्या सातय न्हंयो दर्याक मेळटा. आठव्या मंडलांतल्या चोविसाव्या सूक्तांत, सप्तसिंधू म्हळ्यार सात न्हंयांचो वाठार अशें सुचीत केलां.
सप्त सिंधू प्रदेश म्हळ्यार पंजाब हें मत सगळ्यांक मान्य ना. कांय अभ्यासकांच्या मतान पांच न्हंयांचो प्रदेश ह्या अर्थान हो शब्द आयला. ह्यो सगळ्यो न्हंयो दर्याक मेळनात. तेखातीर सप्त सिंधू व्याप्तीविशीं विद्वानांत मतभेद आसात.
मध्य आशियांत रशियन तुर्कस्तांनातल्या कांय वाठाराक सात न्हंयाचो प्रदेश म्हण्टात. पुर्विल्ल्या काळांत त्या प्रदेशांत भारतीय आर्यांचे पूर्वज रावतालो. कांय काळा उपरांत थंयसावन ते पंजाबांत आयलो आनी नवे वसाहती तांणीं सप्त सिंधू हेंच नांव दिलें आसूंये अशें कांय जाणांचें मत आसा.
श्री दास हाच्या मतान सप्त सिंधूचे उत्तरेक हिमालय आसून दक्षिणेक दर्या आशिल्लो. तो दर्या सुकून थंय राजस्थानाचें वाळवंट जालें. उदेंतेक हिमालयाच्या मुळांतूच एक दर्या आशिल्लो. तो सुकून थंय भूप्रदेश निर्माण जालो. त्या प्रदेशांत उत्तर प्रदेश, बिहार, आसाम हांचो आस्पाव जाता. अस्तंतेक सुलेमान पर्वत आशिल्लो. हाचेवयल्यान पंजाब आनी काश्मीर ह्या प्रदेशांचो सप्त सिंधूंत आस्पाव जातालो आसुये. फटल्या पन्नांस शेंकड्यांच्या काळांत भरतखंडाच्या भुगोलीक रचणुकेंत खूब बदल जाला हें भूगर्भशास्त्रज्ञांनी मान्य केलां. सप्त सिंधू प्रदेश पयलीं दर्यान रेवडिल्ल्यान थंयचे हवामान सप्तशीतोश्ण आसिल्लें पूण आतां थंय जमीन आनी वाळवंट जाल्ल्यान हवामानांतूय बदल जाल्यात.
वर्ग:देवनागरी पानां
Sant Agatho Thaumaturgus
Sant Agatho Thaumaturgus Catholic povitr-sobhecho ek mhotvacho sant.
Tachem Jivit
Sant Agatho Italychea Sicily hea gavant zolmolo. Tannem sumar vis vorsam aplem lognik jivit sarlea uprant hem sonvsari jivit soddpak chitlem ani Palermont hea xarant ek Benedictine mottvasi zaun vavrunk ani uprant Romantui vavurchem oxem tharailem.Porompora sangta te vorvim to adinch xembor vorsam chodd piraecho aslo jednam tannem papsaibachea xinvasona meren udorgot keli 678 hea vorsa.To lokamcho  chodd mogacho monis aslo vixex korun tache movsannik ani chukonaxil’le udartayek lagun.
Tache sot`tentli mhotvachi ghottna
Tache tin vorsamche sot`tentli ek mhotvachi ghottna mhunnllear “Sovi Ecumenical Porixod” ji zali Constantinopleak zache toyarek tannem zaiteo Dhorm-sobha ghoddun haddleo purai ostontek.Tachea tin protinidhinim he porixodent yezmanki choloili.Punn tannem he sobhe uprant  lokam lagim chuk magli tea protinidhin`chea oskot Greek bhaxentlean ulovpak lagun karann tea nixttur kallar chodd gorjechem aslem tem mhunnllear  bhavarth samballpak nhoi noveo bhaxo xikpak.
Tachem moronn
Agathochem Monothelite vicharam add mott porixoden vhodda umedin svikar kelem karann tea motta vorvim tacho thir Catholic bhavarth spoxtt zatalo.Roma xarant jednam Porixodecho kaido Monothelitism vicharam add bhair sorlo tea adinch Sant Agatho hea sonvsarak ontorlolo.
Tacho kitab
Sant Agathok tachea torekvar ojapank ani chomotkarank lagun “Thaumaturgus” mhunn kitab favo kela.Oxem-i mhunntat ki tannem Englandak kuxoll gavpak xikovpi daddun dile ki tannim thoim-sor porot Roman gavpacho sur suru korcho mhunn.
Polleiat
वर्ग:Konknni वर्ग:Itihas / History वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Catholic Igorjeche Sant वर्ग:Romi panam
Brahmo Samaj
Brahmo somaz ek dhormosudaronnavadi somstha, nirakar, sochchidanondorup, vixrvonirmato, kripallu, pormopovitr ekuch ek pormexrvor mhollear brahm' dhormakhatir sthapon kel'li somstha.
Somsthapok
20 egostt 1828 hea disa raza ram'mohon roi (1772-1833) hamnne moharaza dvarkanath ttagor, kalinath roi ani mothuranath molik hea tin ixttanchea palvan kolokteak brahm' sobha sthapon keli. He sobhekuch fuddem brahm' somaz va brahmo somaz oxem mhonnunk lagle. Uprant prosn'nokumar tthakur, chondroxekhorodevo ani ramchondr vid'davagix he brahmo somazant aile. 23 zanevari 1830 disa somazachea svotontr mondirachi sthapna zali.
Hetu
Tea mondiravixim ji ghoxnna kel'li ti oxi- hea upasona mondirant sogllea vixrvacho zonok ani rakhnnokrto oxa eka xaxrvot, nirvikar ani otky oxa pormexrvorachich brahmo somazachi upasona zatli. Toxench hanga khoinchi-i murti, chitr, putllo va her koslench protik dourochenat. Puje nimtan va aharakhatir hanga kosleach jivachi hotea zaunchi na her khad'd peyanche veuhar zaunchenat, toxench koslyai ponthachea va vyoktichea upasona-pod'dotivixim va murtivixim ttika va ninda zatli oxem bhaxonn zaunchena zacheurovim niti, bhutdoya, pavitry, poropokar hea sodgunnanchi udrogot zatli ani sogllea dhormachea ani ponthanchea lokam'modim boreponn ani ekchar vaddttolo osoch updex ani somvad zatlo.
Sarvotrik ek dhorm' korop ho brahmo somazacho het axil'lo. Somvsarantlea sogllea dhormanchem ekuch sar mhollear ekexrvor bhokti. Purai vixv hem pormexrvorachem devull. Kalliz hench pormexrvorachea onnbhovachem dar, soty hench ovinaxi xastr, vixrvoveapi mog hoch nirpovad nem', jivit hich udrogotichi bhomvddi ani monisozat hich vixrvachi soba oxem torechea vicharank posounn divpakhatir brahmo somazochi sthapna zali. Doreka soptokache okherek sanjvellar ekttham-i zomun samuhik prarthona, prouchon, dhean ani bhoktisongit heo brahmi somazacheo mukhel kareavolli axil'leo.
Ram'mohon roi hannem ekexrvoromotovadachea procharakhatir kaim pustokaim ujvaddailim. 'somvad koumudi' hem nemallem-i suru kelem. Dadlea bailanche somantv aschem he nodren ram'mohon roi hannem bailanche muktikhatir andolon suru kelem. Dexbhor chalu axil'lo 'soti' he krur chaliadd tannem khor avaz utthoil'lean brittix sorkar hi chal bond korpakhatir kaido lagu korcho poddlo. Ten'nacho (vaisoroi‌‌‌‌‌‌‌)lordd bonttik hanne 4 ddisembor 1829 disa soti he chaliche bondikhatir hukum' kaddlo. Ram'mohon roi hannem inglix xikxonnakhatir mhavid'daloi sthapon kelem.
27 sopttembor 1833 hea disa ram'mohon roi haka inglonddant astonach moronn ailem. Te uprant brahmo somazachea andolonacho nett kaim kall unno zalo. 1841 to dvarkanathacho tornatto put devendronath ttagor hannem brahmo somazachi zapsalodaroki aplea angar ghetli.
Devendronathan brahm' dhormache procharok xekoun toyar korpakhatir totvobodhini patthxalla sthapon keli. Devendran 1843 to brahmo somazachea vangddeank bondhnokarok oxi nemaull toyar keli. Tatunt murtipujek bondi axil'li. Ramchondr vid'davagix haka somazacho achary nemlo. Devendronath ani tannem sthapil'le patthxallent toyar zal'le kitlexech procharok brahm' dhormachea prosarakhatir ponzabaposun udent bongalomeren vegvegllea mukhel xaramni ani tirthothollank neman bhett ditale.
1857 to kexouchondr sen ho tornatto brahmo somazant ailo. 1859 to saun tannem somazachea vaurak nettan goti haddli. Brahmovid'daloi namvache dhormadhyainachem ek xikxonnokendr devendran suru kel'lem. Hea vid'daloyant kexouchondr sen dhormik totvogineanacher veakheanam ditalo ani devendr bongalint dhormavixim chorcha kortalo. Kexouchondr senan bhartantlea vhoddlea vhoddlea xarank bhetti divn inglixint brahmo dhormacho prochar kelo. 1860 to kexouchondr sen ani tachea vangddeamni 'songot sobha' hea navan ek somstha sthapon keli. He sobhen somazosevecho ani inglix xikxonnachea procharacho moladik vaur kelo. Kexouchondrache budhdimt'techo probhavo suxikxitancher boroch poddlo. Somazache mukhel achary axil'lea devendr hannem he acharyopod svota zaun kexouchondran aple bailek upasonent samil keli. Tachem onukoronn heramni-i kelem.
Hea bhair soril'lea lokamni 11 nouhembor 1866 hea disa bhartourxi-i brahmo somaz he somsthechi sthapna keli. Somajik ani boudhdik svatontry hea totvak manyotai divpi kexouchondr senan chittnnisopod svotakodden ghetlem. Ten'nasaun brahmo somazacheo don svotontr songhttona zaleo. Devendronath je songhttonecho mukhel achary axil'lo taka 'adi brahmo somaz' ani kexouchondrache songhttonek 'bhartourxi-i brahmo somaz' oxem namv poddlem.
Rosall uloup, pavitreachi bhauna ani bhoktisomprodayachi prachrosadhona hea tin gozalik lagun kexouchondr sen ho ek mhan dhormoguru mhonnun namnek paulo. Brahm' dhormant gurupujechoi aspavo zalo. 1869 to kexouchondr sen inglonddak gelo. Thoim inglix somazakoddlean taka boro yeukar mell'llo. Moharanni vhikttoriakuy to mell'llo. Inglonddasaun porot yetkoch tannem do inddiyon riform' ososiexonochi sthapna korun somazokareacho vaur suru kelo. Choleankhatir xalla, bhurgeankhatir ud'degproxala ani sulobh somachar hem bongali satollem tannem suru kelem. Antorozati-i lognam ani vidhvanchi lognam hankam kaidexir manyotai melloupakhatir 1872 to 'brahm' meroz aektt' brittix xasnakoddlean som'mot korun ghetlo.
Kexouchondrachea hatantlean brahm' dhormakodden ek guneamv ghoddlo. Kuchbihar somsthanachea 15 vorsanchea rajkumvorak apli 13 vorsanchi choli dili ani ho lognosuvallo poromporagot hindu pod'dotin ghoddoun haddlo. Suxikxit hindukoddlean tachi khub nalsti zali. 1878 to kitlexech brahmo somaji vavuropi procharok ani ixtt tacheposin poisaule.
Hea vegllea zal'lea lokamni sadharom' brahmo somaz he nove somsthechi sthapna keli. 22 zanevarik 1881 disa sadharonn brahmo somazachea mondirachem kolokt'teak uktaunn zalem. Ponddit xivnath xastri hannem hea somazachem fuddaroponn kelem. Hea sadharonn brahmo somazan bailanchea xikxonnacher bhor dil'lo. Adi brahmo somazache voir je so sidhdant sangil'le tatunt anikuy tin sidhdantanchi bhor poddli. Te oxeH 1‌‌‌)ixrvor ho sogllea monxancho bapuy ani soglle monis he bhavo. 2‌)atmo omor asa ani tachi udrogot eksaroki zait asta. 3)devo punny achronnan prosn'n zaun kripa korta ani patkeank kheast korta.
8 zanevari 1844 disa kexouchondr sen somvsarak ontorolo. Tacheuporant mat somsthechea vauracho nett unno zait gelo. Kexouchondrachi suvat gheupak konnuch patr na, oxem soglleank dixil'lean tachi suvat ritich urli.
Bharti-i brahmo somazachech sadaronn brahmo somaz ani kexouchondr senacho nouvidhan somaz ox don bhag zale. Kexouchondr senachea nouvidhan ponthan dhormik upasonamargacho purskar kelo, zalear sadharonn brahmo somazant somadoseva ani somaz sudaronna hancher choddso bhor dilo, brahm' itihasokar ponddit xivnath xastri ani anondomohon bos hea huxar ani dexobhkt dvoyichem fuddaroponn sadharonn brabmo somazak mell'llem. Survatiche pillgentlea brahmo somaza ixrvorochondr vid'dasagorachi somazosudaronnechi porompora tannem fuddem choloili.
Bailanche xikxonn bo brahmo somazacho auddicho vixoi. Totvokoumudi, inddiyon mesenzor, sonjiuni, vambodhini, mukul, moddrn rivhyu, provasi, suprobhat, seuk, mohila, sopan hea nemalleamvorovim lokxikxonnachem kam' kelem. Krixnnokumar mitr, pom. Sitanath totvobhuxonn, nogendronath chotrji, direndronath choudhri, hemchondr sorkar hanchesarkea kitleaxach vivdanamni itihasik, dhormik ani her vixeamvoile sahity ujvaddailem. Rovindronath ttagor hea brahmo somaz kovin somvsarobhor namna melloili.
Brahmo somazache kitlexech fantte moharaxttrant ani gujratant sthapon zal'le. Brahmo somazachea andolonaurovim ekunnisavea xotmanant bongal ani udent bhartant somajprobodhonacho molacho vaur zalo. Brahmo somazachea andelonacho nett visavea xotmanant zori unno zalo tori arvil'lea vicharancho mull ugom' brahmo somazachea andolonant sampddotta.
Polleiat
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Itihas / History वर्ग:Romi panam
अशीर दार्वनटो वपार
अशीर दार्वनटो वपार
Oxir Darvontto Vopar - The Closed Door ( Parable )
वपारिंचो हेतू
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
अशीर दार्वनटो वपार
पवित्र पुसतक ː लुके १३:२२-३०
२२ दर-एका नगरांत आनी गांवांत वचून, तो शिकोवण दियत जेरुजाल्याची वाट चलतालो. २३ तेदनां कोण-एकल्यान ताचे लागीं विचारलें: सायबा, सोडवण जोडूंक पावतलीं तीं थोडींच काय? ताणें तांकां अशी जाप दिली: २४ अशिर दारवोंट्यांतल्यान भितर सरूंक जाता तशें वावरात, कित्याक, हांव तुमकां सांगतां, जायतीं जाणां भितर वचूंक सोदतलीं, पूण तांच्यान जावनचें ना. २५ घराच्या धनयान भितर वचून एकदां दार धांपल्या उपरांत, तुमी, भायर रावून, दारार मारुन म्हणूंक लागतल्यात: धनया, आमकां दार उगड. आनी तो तुमकां अशें म्हण्टलो: तुमी खयचीं तीं हांव नकळं. २६ तेदनां तुमी म्हणटल्यात: तुज्या मुरयान आमी जेवल्यांव आनी पियेल्यांव आनी आमच्या रस्त्यांचेर तुनवें शिकोवण दिल्याय. २७ आनी तो तुमकां सांगतलो: तुमी खिचीं तीं हांव नकळं; वायट करतल्यांनो सगळीं तुमी म्हजे थावन पयस सरात! २८ तेदनां आब्राहां, , जाकब आनी समेस्त प्रवादी देवाच्या राज्यांत आसलले आनी तुमकां भायर उडैल्लीं पळेवन, कशीं म्हण तुमी थय रुदोन करुन आनी दांत करकरावन आसतल्यात! २९ उदेंती, अस्तमते, उटरी आनी दखिणे थावन लोक येतलो आनी देवाच्या राज्यांत जेवणाक बसतलो. ३० आनी, पळेयात, आतां निमाणीं आसात तीं पयलीं जातलीं आनी पयलीं आसात तीं निमाणीं जातलीं.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ
The Closed Door, Commentary & Meditation
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
सामुयेल आचीं पुस्तकां
सामुयेल आचीं पुस्तकां
Books of Samuel
फुडाऱ्यांचो काळ सोंपून, राजाशायेचो काळ सुरू जालो. ह्या काळांतली खबर सामुयेलाच्या पुस्तकांत बरयलली मेळता. असो हो बदल घडून येवंक तेग मुखेली मनीस आसात. पयलो जावन आसा सामुयेल, जो निमाणो म्हान मनसुबीदार आसलो. दुसरो म्हळ्यार सावल हो इसरायेल देसाचो पयलो राजा आसलो. आनी तिसरो म्हळ्यार दाविद. ह्या पुस्तकांत सामुयेल, सावल आनी दाविद हांच्या जिविताचो इतिहास आनी तांचे राजवटकेची खबर बरयलली आसा.
ह्या पुस्तकाचे पांच विभाग केल्यात. ते अशे :
१. सामुयेल, १ सां. १ - ७
२. सामुयेल आनी सावलू, १ सां. ८-१५
३. सावलू आनी दाविद, १ सां. १६-२सां.१
५. पुर्वणां, २ सां. २ २१ -﻿ २४.
पुस्तकाचे काणयेचो विशय आदल्या करारांतल्या हेर इतिहासीक बरोवपां परीं म्हणगे देवाक विस्वाशी आसलोल्यांक जैत आनी ताच्या उतरार आड वचप्यांक खास्तिचें फर्मण. म्हायादनीक एली-क् सर्वेस्पोराचो संदेश उक्तेपणीं सांगता : "जो कोण म्हाका मान दिता, ताका हांव मानान लेखतलों. आनी जो कोण म्हाका उणाक लेखता, ताका अकमानायतलों. " १ सां. २/३०.
राजशाय स्थापचे आदीं, फुडाऱ्यांचीं मिसळ भावणां ह्या पुस्तकांत नंद केल्यांत. खरो राजा, अरशीं सर्वेस्पर आसलो. पूण पर्जेच्या मागण्याक लागून. सर्वेस्पर परजेक राजा विंचून काडून दिता. तर, देवाचे निती खाला आनी राजाचे पदवे खाला, कशे जियेले, त्यो म्हत्वाच्यो गजाली ह्या पुस्तकांत आसात (२/७-१०) देवाच्या उपदेसां खाला, सगळे परजेक, मागीर तो गिरेस्त जावं व गरीब जावं, एकेच नदरेन पळेवंक जाय आसलो.
राजाशायेचो काळ सुरू जालो त्या विशीमची खबर आनी पोरांपरा वाचूंक मेळता. कराराची आर्क्पेट लुटून हाडली आनी फिलीस्तेवकारांनीं ती आपणाशीं दवरली ती काणी आसा (१सां. ४-६). ही काणी २सां. ६ ह्या अवेस्वरान्त चालू उरता, पूण सामुयेलाची खबर हे काणयेंत करूंक ना. १सां. १-३ ह्या अवेस्वरान्त सामुयेलाच्या भुरग्यापणाची खबर केल्यार जाल्यार १सां. ७ ह्या अवेस्वरान्त, सामुयेल निमाणो फुडारी आनी कोण परीं तो फिलीस्तेवकारांच्या हातांतली सुटका मेळोंवक तयारी करता तें वाचूंक मेळता. राजाशाय स्थापूंक सामुयेलान म्हत्वाची भूमिका केल्या, (१सां. ८ १२).
फिलीस्तेवकारां आड सावलुच्या झुजांची खबर केल्या १सां. १३ आनी १सां. १४. तरी सावलूक नाकारता ती खबर, १ सां. १३/७ब-१५ आनी १सां. १५ ह्या अवेस्वरान्त वाचूंक मेळता. मागीर सामुयेल, दाविदाक राजा माखता. आनी आक्खें इसरायेल दाविदाक राजा म्हण मांदून घेता (२सां. ५/१२).
२सां. ६ हांतुंत आर्क्पेट हाची खबर नव्यना चालू केल्या; २सां. ७ हांतुंत नाथानाचें भाकीत, २सां. ८ हांतुंत संक्षेप केला आनी २सां. ८-२४ ह्या अवेस्वरान्त दाविदान आक्ख्या इसरायेलाचेर कशे तरेन राजवटकी चलयली ताची बारीकसाणें खबर दिल्या. आपलें राज्या विस्तारुंक दुस्माना आड झुजां केलीं तें वर्णिलां. दाविद देवाचेर भावार्थ दवरपी आनी त्याच बराबत आपले परजेक सदांच बरेपण दिवपी म्हण ह्या पुस्तकांत चितारलां. तेच परीं दाविद म्हा- पातक करता आनी नाथान प्रवादयान तें म्हा-पातक दाखोवन दितच दाविद ती शिक्षा भोगूंक तयार जाता.
सामुयेलाचीं पुस्तकां आमकां धर्मिक शिकोवण दितात. संवसारांत देवाचें राज बांदूंक कसल्यो-कसल्यो आडखली येवन येतात तें उगडापें जाता. दाविद ह्या आडखलींचेर जैत व्हरता; त्या आदीं सावलू आनी ताच्या उपरांत आयल्यात तांच्या पातकांक लागून देव देसाचो भस्म करता. जेजू, दाविदाच्या कुळांतलो म्हण जाहिर केला आनी लोक दाविदाचो पुत म्हण ताका नमान करुन तो मेस्सीयास म्हण मांदून घेतात.
पळेयात
Books_of_Samuel
Books_of_the_Bible
Bible
संदर्भ
वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books) वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
Jammu ani Kashmir
Jammu ani Kashmir zaun asa Bharotache ek kendraxasit pradex.
वर्ग:Bharotachem rajyam वर्ग:Romi panam
अनील कुमार (अनील चं. देऊळकार)
अनील कुमार ( अनील चं. देऊळकार)गांवान मूळचो चांदरचो. सधा फातोड्ड्या रावता. नामनेची नटी फातिमा डिसोझा हिचो घरकार. बरोवपी, बसोवपी, गीतकार, गावपी आनी नट तसोच निर्मातो.
1967 त तियात्राचे माचयेर पयले पावल घालें. सोर्ग, आत्मो जबाब आनी काळजाची भावना हे तियात्र स्वता बरोवन बसोवन सादर केल्यात आनी तातूंत कामांय केल्यात. अम्बिका फिल्म्स् च्या गिरेस्तकाय ह्या कोंकणी फिल्माक संवाद बरोवन दिल्यात आनी पालवी खलनायकाची भूमिका केल्या. तेच प्रमाण जबाबदारी ह्या विडियो फिल्माचे संवाद आनी पटकता बरयल्यात. भिरांत, नांवाचो नवो तियात्र माचयेर येवपाचो आसा, स्वताचें अशें एक कोंकणी फिल्म काडपाचें थारायलां.
शिकप एस्. एस्. सी. मेरेन. उपरांत शिवकाशीक वचून मुद्रणकलेचो डिप्लोमा घेतलो. मागीर मडगांवां श्री मळयो हांच्या नूतन प्रिंटिंग प्रेसांत थोचो तेंप काम केलें. घरचो धंदो आसा. वेवसायीक माचयेर 1963 सावन वावुरता. आयच्या नामनेच्या सागींसागसार सगल्या तियात्रिश्तांबराबर माचयेर विॆगडविंगड तरांचे रोल केल्यात. पॅट्रिक दौरादाच्या तीन थेंबे ह्या खेळान अनिलपुमाराक नामना मेळोवन दिली. उपरांत रुझारियु रॉड्रीक्स, लिगोरियु फेर्नादिश, सी. डिसिल्वा आदी लोकांनी भरपूर वाव दिलो. वेवसायीक माचयेर थीर जावपाक नामनेच्या प्रेमकुमारान आदार दिलो अशें तो म्हणटा. प्रेमकुमाराचो अर्दी भाकर ह्या तियात्रांत ताणें खुब नामना जोडली. ताच्या उपरांत सी. अल्वारीश, जासींत वाझ, रेमी कुलास, मायक मेहता, ज्यो रोझ रॉबिन वाझ, जॉन क्लार, विल्मिक्स हांणी मुखार म्हेलो.
1980 त चांदरच्या लायन्स क्लबा न त्या वर्साचो सगल्यांत बरो कलाकार म्हूण इनाम दिवन ताचो भौमान केलो. 1986 त मुबंयत तेन्नाच्या कासदार मुरली देवरा हाचे हस्तुकीं इनामासयत सत्कार केलो. पा. प्लानटन फारिया हाच्या जेजू ख्रिस्त ह्या धर्मीक ति.ात्रांत जेझूचो मुखेल पार्ट केलो आनी समस्त किरिस्तांव समाचान ताची तोखणाय केली. अनिलकुमारान गोंयच्या दूरदर्शनाचेर एकूच रंग निमाणी इत्सा हीं नाटकुलीं बरोवन सादर केल्यांत आनी तातूंय वांटोय घेतला. मुभबंयच्या दूरदर्शनाचेर, रोमियो मेडिसाच्या दिवो पालवलो ह्या नाटकुल्यांत काम केलां. हालींच आनिफा नावांची कॅसेट उजवाडायल्या. अनीक एक कॅसेट रोखडीच उजवाडा येवपाची आसा.
कॅनेथ नांवाचो एक चलो आनी बायल फातिमा हांचेवांगडा सुखी संवसार चलयता. तोंकमी माचयेर नवेनवे प्रयोग करुन लोकांक कितेंय पूण नवें दिवपाचो हावेस बाळगून वावुरपी धडपडो कलाकार असें अनिलकुमाराचे बाबतींत म्हूण येता तियात्री रंगमाचयेचो दर्जो सुदारचो हे मुखेल ध्येय सदांच नदरेमुखार दवरपी भौरुपी कलाकार अशीताची नामना आसा.
संदर्भ
वर्ग:! गोयेकार - फामाध व प्रसिद वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis
अरविंद भाटीकार
'मुखेल वावर'
भारतीय प्रशासन सेवेंतल्यान तीस वर्सांच्या काळांत तमिळनाडू सरकार, भारत सरकार आनी युनायटेड नेशन्साच्या प्रशासनांनी ताणें कारभार हाताळ्ळो़ॆ़. सेवेंत आसतना सरकारी कामां खातीर ४९ फावटीं भायल्या देशांनी आनी दोन फावटी संबंद जगाची भोंवडी करपाची संद ता़ंका मेळ्ळी। १९९६ डिसेंबरांत भारतीय प्रशासन सेवेंतल्यान निवृ्त्त जालें.
'हेर वावर'
कांय काळ वेवस्थापन मळाचेर कन्सल्टन्सी करुन आतां वेगळ्या वेगळ्या समाजीक चळवळींचें तें एक वांटो जाल्यात. वेगळया वेगळ्या विशयांचेर बरयिल्ले तांचे ३०० वयर लेख हेराल्ड आनी गोमन्तक टायम्स दिसाळयांनी आनी गोवन ऑब्जर्वर नेमाळ्यांत उजावाडाक आयल्यात.
'सद्याची स्थिती'
तें आनी तांची सायकोलॉजिकल कावन्सलर बायल स्नेहलता पणजेच्या करंजळें वाठारांत रावतात. तांचो कंप्युटर इंजिानियर चलो युगेश। सून वेदा आनी नाती नीना हीं अमेरिकेंत आसतात.
कवी गिरीश
कवी गीरीश हे मराठी कवी आशिल्ले.
जल्म
शंकर केशव कानेटकर म्हणल्यार कवी गीरीश हांचो जल्म 28 ऑक्टोबर 1893 दिसा महाराष्ट्रांतल्या सातारयांत जालो.
शिक्षण
सातारयांत जल्मल्ले कानेटकारन फर्ग्यूसन आनी विलिंग्डन ह्या कॅलेजींतल्यान मुखा वयले शिक्षण घेतलें.
वावर
ते मुधोजी हायस्कूल,फलटण ह्या शाऴेचे प्रचार्य आसले.ताणी अनेक प्रसिध्द कविता फलटणाक हांगा आसतना रचल्यो. कवी गिरीश हे रविकिरण मांडऴाचे एक मुखेल वांगडी आसले.कवी गिरीश हांचे 5 काव्यसंग्रह आसात.तशेच तांणी चार स्वरचित खंड काव्यां आनी टेनिसनच्या इनॅाक आड्रेन चो आनिकेत हो कावयनुवाद बरयला.माधव ज्युलियन हांचे चरित्र तांणी बरयलें. रेव्हरंड ना.वा.टिऴक हांच्या ख्रिस्तायनची प्रत ताणी संपादीत केली.तांचे कांचनगंगा,चंद्रलेखा,फलभार,बालगीत,सेनेरी चांदणे हे काव्यसाग्रह प्रसिध आसात.कवी यशवंत आनी गिरीश हांच्या एकत्रीत कवितांचे वीणाझंकार आनी यशो-गैरी ह्या नांवाचे दोन कवितासंग्रह प्रसिध आसत.माधव ज्युलियन हांचे सव्हंरड ना.वा.टिऴक यांचे ख्रिस्तायन या ग्रंथांचे कवी गिरीश हांणी मुऴा पसून तऴा मेरेन संपादक केलां.
मरण
4 डिसंबर 1973 ह्या दीसा तांका मरण आयलें.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
वाझ, आंतोनियु रोझारिओ मिनिनु येगीडिओ ग्रेगरी डी ल्युम जुजे
सुटकेझुजारी. ताणें मुळावें शिक्षण पुर्तुगेजींतल्यान आनी माध्यमिक शिक्षण इंग्लिशींतल्यान घेतलें. १९५५ मेरेन तो 'नॅशनल काँग्रेस गोवा' हे संघटनेचो वांगडी आशिल्लो. १९५६ वर्सा तो गोवा लिबरेशन आर्मीचो वांगडी जालो. सुटकेझुजारी पिटर आल्वारीस हाच्या फुडारपणाखाल तो काम करतालो. सत्याग्रहांत वांटो घेवंक ताणें नांव दिल्लें पूण बलायकी इबाडिल्ल्यान ताका सत्याग्रहांत वांटो घेवंक मेळ्ळो ना. पूण श्रीपाद खरंगटे, मधू फळारी आनी दामोदर हेगडे हांच्या वांगडा पोलिसांनी ताका अटक केलो उपरांत ताका प्रादेशिक लश्करी न्यायालयामुखार उबो करून १३ म्हयने बंदखणीची ख्यास्त जाली. भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन सुटके झुजांतल्या ताच्या वावराचो भोवमान केलो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
जम्मू आनी कश्मीर
जम्मू आनी काश्मीर जावन आसा भारताचे एक केंद्रशासीत प्रदेश।
Indra
Voidik areacho soglleant vhodd devo. Sadaronnoponnan monis indrak ‘devancho raza’manta. Rigovedantlea vott'tt suktantolim1/4 suktam indravixim asat. Yaskan indr utrachi vyutpot'ti oxi kelea:
जम्मू आनी कश्मीर
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:भारतांतलीं राज्यां/Bharotantlim Rajeam
Indra
indr: iram drinnotiti vaI iram dodatiti vaI iram dodhatiti vaI iram daroit iti vaI iram dharoit iti vaI indove droutiti vaI imndovo romot iti vaI (nirukt. 108)
orth: indr bi foddun dhany bhair kaddtta va to on'n dusreak dita va dharonn korta va dhortorek khanchi ghalta va dhortorek dharonn korta. Indr sompanakhatir dhamvt sutt'tta ani somant romta.
Voidik indrournnonant indracho svobhavo ani tachi akriti dhortorevelea manvi virok rongoupasaroki rongoilea. Indrachea bapaichem namv ‘dyu’ oxem asun auychi namvam zaitim asat.Tatuntole ek ‘aditi’ hem asa. Rigovedant indravixim zaitem ul'lekh mellttat. Indr auychea pottant ek hozar mhoine ani zaitim vorsam raulo (4.18.4). To zolmak yetna soimik margan zolmak yeunk na. Tacho zolm' auychea fuddlea bhagantlea zalo (4.18.1-2).Lhanponnasaunoch tanne porakrom' gazoupak survat keli. Aplea svobllar tanne purai somsousaracher vhoddponn gazoilem. Indracho kems, khadd-mixeo ani purai kuddicho rong bhangracho asa. Tachim bhuzam vhodd asat. Don panchvea rongachem ghodde zoddil'lea rothatlean to bhomvta. Ho roth taka ribhuni toyar korun dila. Vojr he tachem khaxelem ayudh. Tem tvoxttean dodhichichea osthinchem kel'lem (5.31.4). Dusrekodden he ayudh ‘aisom'’ mhollear koslea tori dhatuchem kelam,oxem mhollam. Taka char va xombor konxe asat, ani xombor tokam asat (rigoved:84.22.2,4.17.10,8.6.6). Indrak sompan khub auddotta. Sompan ani stotr-montraurovim tachi tank vaddtta. To tis tolleo bhorpa itlo somros pieun pochoita. Tekhatir taka ‘sompa’ oxem vixexonn mell'llam. Tannem xombor boilanchem mams khaun pochoilem, oso ek ul'lekh rigovedant aila (10.27,28,86,6.17).
Indrak vingodd vingodd namvamni vollkhotat. Rakesachi vosti axil'le ‘pur’ (raupachi thannim)tannem foddun uddoile, dekhun taka ‘purbhid’ mhonnttat. Vritrak tannem aplea vojran marlo, dekhun taka ‘vritrohon’ mhonnttat. To bhoktank zhuzant zhuzun zoit melloun ‘mogh’ mhollear voibhou dita,dekhun tak ‘moghoun’ oxem-i mhonnttat. Indrache bailechem namv indranni asa. Ticho ‘xochi’ osoi ul'lekh zata. ‘sita’ namvacha anik ek bail asli (parskor grihyosutr 17.9).
Bhagoutant gourdhon porvotachea akheaneant krixnnak lagun indrak komiponn ayil'leachem nodrek yeta. Bhartant voixnnou somprodayachi vadd zaunk lagli, ten'na vixnnuk mhotv mell'lle ani indr fattlean poddlo oxem itihas sagonta. Zoinanchea doivt kothant indrak yokxachi suvat dilea.Tirthokaranchem zolmomongol korpi seuk mhunn zoin sahiteant to dixtti poddtta. Boud'dh sahiteant tacho pamvddo khub voilo lekhla. Zatkokothant taka monasozaticho borem magpi, gorib dublleancho adar mhollam. Sombula zatkant, sombulek to kamuk yogoneache pagddentlean soddoita tem dakhoilam.Bhumia adivasik paus ani mollob hancho devo mantat. Taka te ‘mrityudevo’ oxem mhonnttat.
Indrachea osoimik zolmavixim axil'li lokkotha modhyoprodexant sampddotta.
Komlopoti hi komllanchi deuta. Indr tiche borgoddentlean ailo. Indracho cholo mounkumvor ani malleachi choli roibheden hanchem logn laglem. Ten'na mallean kel'lo mottvo mattou moddlo.
Indran to mollabant voir uddoilo. Tem aiz indrodhonuxy zaun amkam dista.
Katoddi, kumbhar ani gondd somazant indrokotha cholta. Indrachi murt koxi aschi tem hemadrint sanglam-
xokroxchoturbhuz: kareo dvibhuza cho totha xochiI podeafkuxovo cho kortouyovo vamodkxinnohstoyo:IIvamom xochiprixtthogotom dvitiyom vojrosomyutom'I vame xochea: kore karea rochea sontanomvzoriII dokxinnom prixtthovinyostom deurazorasy karyet I orth: indrachi murt char bhuzanchi tor xochichi don bhuzanchi korchi. Indrachea davea ani ujvea hatant komoll ani onkux ascho. Indracho dusro davo hat xochiche fattir tenkil'lo ani ujvo hat vojr dhoril'lo ascho. Xochichea ujvea hatant monjri aschi. Ujvo hat indrache fattir ascho.
Indrak zori ‘devancho raza’ mhunn vollkholo, tori-i disoptt'tteam deusponnant va pujent indrak suvat mellna. Xantik pouxttik kormant ek lokpal mhunn taka ahuti melltta. Purvil'lea kallant randukorak tacho bolli mhunn ditale. Tevixinchem ‘indrai sukrom'’ oxem vochon toit'tori-i brahmonnant asa. Indrasombondicheo porbo moharaxttr, gõy va konknni vattharant nat. Bongal rajeant ‘indropuza’ ostitvant asa. Bhadropod xud'dh choturdoxik bongalantleo bailo indrache murtichi puza kortat. Taka chouda follam ani laddu hancho nivedy dakhoitat. Sury buddttokoch indromurtichem visrzon zata. Rott, mekddonel, olddenobrg hea ostontechea vidvanamni indrasombondamn fuddlim motam uktaileant. Tanchea motan indr ho paus divpi devo. Tachem vojr mhollear viz. Vritr hi doiteachea rupant axil'li soimik xokt. Hi xokt udok noxtt korta. Ddo. Ra. Na danddekor haka hem mot many na. To mhonntta- megh, vidyut, dhondhvoni, porzony him utram sorlloponnan ken'nach vapril'lim nat.Tea bodla vritr vojr, porvot sarkea protikatmok utrancho upeg kela. Indra sarkea devachem oxem ospoxtt vornnon voidik riximni kelam hem monak pottna. Indrak pausacho devo manop he soma nhoi.Tachea svobhavant ani kortupant monisodhrmachi, monissvobhavachi samvlli poddlea. Tekhatir indrak manvi vir manop chodd borem distolem. Ddo. Danddekoracho sid'dhant oso:
indr ho zolman devo nhoi. Tannem aple tankir indropod zoddlem. Rigvedant tachea manis svobhavavixim zaite ul'lekh aileat. Dekhik, indrak somros khub auddotta (rigved 2.15.77.38.2); vrixakopichea prosadan indrachem viryourdhon zaup (rigved 10.86); kaim vella taka bhoi disop (rigved 1.32.14); tachekodden eknixtth ravil'lea morutakodden tannem kel'li zhogddim heo gozali indr monis aslo hem sid'dh kortat.
Polleiat
Indra
Sondorbh
वर्ग:Romi panam
नगरगांव
नगरगांव (६२६८०४)
नगरगांव हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या सत्तरी तालुक्यातील १६१ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ११७ कुटुंबाचे व पुराय ५४९ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार VALPOI ४ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा २८१ दादले आनीक २६८ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६८०४ आसा.
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं पूर्व-प्राथमिक शाळा (VALPOI) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत २ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (AMBEDEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं माध्यमिक शाळा (AMBEDEM) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (VALPOI) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (SANQUELIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (SANQUELIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (MAEM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (ONDA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (VALPOI) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (BICHOLIM) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५०६ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक पुस्तकालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
नगरगांव ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
नगरगांव ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): CASHEW NUTS, COUNTRY LIQUOR, COCONUTS, ARECANUTS.
संदर्भ
वर्ग:उत्तर गोवा वर्ग:सत्तरी वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय़ वर्ग:उत्तर गोंय वर्ग:बारदेस तालुका वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
यानाडी
यानाडी आंध्र प्रदेशांतली एक रानटी जमात. दक्षिण भारतांतल्या आदिवासी लोकांमदली ही सगळ्यांत व्हड जमात. ह्या नांवाची व्युत्पत्ती यानम = व्हडें + आदि = पोट भरपाचें साधन, अशी करतात. अनादी ह्या संस्कृत उतरावयल्यान हें नांव आयलां आसुंये अशी कल्पना आसा. पूण जांचें मूळ सांपडना अशे हे लोक आसात. अनादी उतराचो अपभ्रंश जावन यनादी-यानाडी अशें नांव तांकां पडलें आसुंये अशेंय मानतात.
हे लोक मोटवे, काळे, सडपातळ आनी घटमूट आसतात. तांचें नाक रूंद आनी चेपटें आनी कपल अशीर आसता. तांचें केंस काळेकिट्ट आनी मुदयाळे आसतात. तशेंच, तांच्या सगळ्या आंगाचेर केंस आसतात. ओंठ दाट पूण दांत नितळ आनी सोबीत आटसतात. तांचेमदले चल्ला याना हे मातशे ऊंच आनी दिसपाक बरे आसतात. पूण तांचे दांत सामके बुरशे आसतात.
हे लोक केन्नाच घरां बांदून रावनात. तांकां भोंवतें जिवीत मानवता. उदक लागीं आशिल्ल्या मळाचेर ते कोंडे आनी ताडपत्रेच्यो ल्हान खोंपी बांदून तातूंत रावतात. तांचीं दारां सामकीं मोटवीं आसतात. मातयेच्या आयदनांभायर तांचेकडेन आनीक कांयच आसना. हे अर्दनागडे आसतात. पोरने पद्दतीन शिकार आनी नुस्तें मारप, घर्शणावरवीं उजो पेटोवप, अर्दवट शिजिल्लें मास खावप अशे अवस्थेंत ते अजून खबर आसात. शेती करप, अन्न शिजोवप ह्यो गजाली तांकां अजून खबर नात. चडशे लोक बुरशे आसून केंस कापिनात आनी दांतूय घाशिनात. हे झाडाच्या पानांच्यो तोपयो घालतात. दर एकल्याकडेन धोणू-बाण आसता.
खावप, पियेवप, वेवसाय, वस्ती हांचेवयल्यान तांचे ८९ पोटभेद आसात. चेंचू आनी मंची हे सगळ्यांत व्हड वर्ग आसात. रेड्डी, चल्ला, अडवी, कप्पल हीं तांच्या कांय पोटभेदांचीं नांवां. रेड्डी यानाडी हे सुदारिल्ले आनी स्थायीक जाल्ले आसून ते रांदपी वा गांव राखणदार म्हणून कामां करतात. ते चल्ला आनी अडवी यानाडींक उणे मानतात. मंची यानीडीय आपणाक उच्च मानतात. उत्तर अर्काट जिल्ह्यांतले चेंचू यानाडी कप्पल (बेबकां खावपी) यानाडींक अस्पृश्य मानतात. सोमारी यानाडी हे लोकांचें उश्टें अन्न खातात. ह्या पोटवर्गांनी चड करून आपसांत लग्नां जायनात.
हे लोक जनावरांचें मास भाजून खातात. म्होंव, कंदमुळां, फुलां, फळां हांचोय अन्न म्हणून ते उपेग करतात. दुदाचे पदार्थ मात हे लोक खायनात. तांदळांपसून केल्लो सोरो तांकां खूब मानवता.
तेलुगू ही ह्या लोकांची भास. पूण तमीळ भाशेंतलीं खुबशीं उतरां घेवन तांणी कांय जोड उतरां तयार केल्यांत.
चडशे यानाडी लोक हिंदू. तातूंतले थोडो भुतांकूय भजतात. हिंदू यानाडींचे देवाकुडीक देवरइंडलू म्हणटात. दर एके वसतींत एक देवघर आसता. तातूंत ग्रामदेवतेची स्थापणूक केल्ली आसता. पोलेरम्म वा अंकम्म ही तांची ग्रामदेवता. सुब्बरायडू, वेंकटेश्र्वरलू, पंचळ, नरसिंहुलू हे तांचे व्हडले देव. चेंचू देवडू हो घरांतलो देव. फातर, विटो, मातयेचे गुळे, उदकान भरिल्लीं आयदनां हीं देवतांचीं प्रतिकां मानून तांची पुजा करतात. केन्ना केन्नाय लांकडी मूर्ती वा चित्रांचीय पुजा करतात. हळद, कुकूम, फुलां, कापूर, धूप ते पुजेखातीर वापरतात. पितरपुजाय चालींत आसा.
हे लोक गाय आनी माकड हांकां पवित्र मानतात. बायलो सोरपाची पुजा करतात. भुरगीं जावंचीं म्हणून वा भूतबादा ना करपाखातीर त्यो कोडुलिंबाच्या आनी पिंपळाच्या झाडाक भोंवताडे घालतात. पिडेची धाम आयल्यार कोडुलिंबाच्या झाडामुखार रासवळ मागणें करतात आनी ग्रामदेवतेचीय पुजा करून तिका नाल्ल, कोबे हांचो निवेद्य दाखयतात. हांचेमदीं कांय जाण भविश्य सांगतात, तांकां भगत अशें म्हण्टात.
चले आनी चलयो पिरायेंत येतकच आपुणूच जोडीदार वेंचून काडटात. मामाचो भाचयेचेर पयलो हक्क आसता. पूण मामाक कांय पयशे दिवन तिच्यान दुसऱ्याकडेन लग्न जावं येता. बापोल वा मावशे भावंडांकडेन लग्न जायनात आनी सगोत्र लग्नांय करिनात.
पयलेच खेपे जेन्ना यानाडी चलयेक मासिक पाळी येता तेन्ना तिका णव दीस एके वेगळे खोंपटेंत रावचें पडटा. निमाण्या दिसा तिका णव खेपे न्हाणयतात आनी तिणें वापरिल्ल्यो वस्तू आनी कपडे लासून उडयतात. मागीर सोयऱ्यांक जेवण दितात.
यानाडी लोकांचो लग्न सुवाळो तीन दीस चलता. न्हवऱ्यान व्हंकलेक ताळी बांदप हो मुखेल विधी. ते उपरांत दोगांय एकामेकांचेर अक्षता उडयतात. सुवाळ्यांत कुकमाक खूब म्हत्व आसा आनी दादलेय कपलाक कुकूम लायतात. न्हवऱ्या-व्हंकलेचे कपडे केसरी रंगान रंगयतात. तशेंच ताळीय केसरी रंगान वा हळदीन हळदुवी केल्ली आसता. आतां तांचेभितर हिंदू पद्दतीन लग्न करूंक लागल्यात. चलयेक उबारून व्हरूनय लग्न जावपाची पद्दत आसा. तशेंच तांचेभितर लैंगिक बंधनांय सदळ आसात. सगळ्याच यानाडी लोकांक लग्न म्हत्वाचें दिसना. अडवी यानाडी चड करून लग्न जायनात. पूण लग्नाभायर जाल्ल्या भुरग्यांक उणी लेखनांत.
हांचेभितर विधवा लग्न जालेउपरांत कांय दीस शिंदूर, काकणां वापरपाक मेळना. विधवेपरस घटस्फोट घेतिल्ले बायलेक चड मान आसता. बायलांक पांच-सात खेपे घटस्फोट घेवन परत लग्न जावपाक मेळटा.
शिकार, नुस्तेंमारी, रानांतलें म्होंव, जळोव, वखदां, वनस्पती एकठांय करून विकप, सोरोप धरप हे तांचे मुखेल उद्देग. पूण आतां शारांकडेन संबद आयिल्ल्यान कांय जाण राखणदार, पुलीस, शेतमजूर, गंवडे, सान्न मारपी म्हणून काम करपाक लागल्यात. कांय जाण दुकरांय पोसतात जाल्यार थोडे वैदूपणूय करतात. तांकां वनस्पतींचो वखदी उपेग खबर आसा.
ह्या लोकांक नाचाची खूब आवड. सणा-परबां वेळार नाच जाताच. पूण भीक मागतनाय हे लोक नाच करतात. रानांत रावपी यानाडी दादले-बायलो रातचे नाच करतात आनी तेन्ना नागडेच आसतात. नाच चालू आसतना एकेवटेन माडाचीं चुडटां जळत दवरतात.
हालींच हे लोक भागवथुलू नांवांचो सुदारीत नाच शिकून माचयेर ताच्या सादरीकरणाच्यो कार्यावळी करपाक लागल्यात.