cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
शिगमो
रोमटांच्या वेळार धोल, ताशे वाजयत देवांचे अब्दागीर आनी छत्ती गांवच्या दर एका घरामुखार घेवन येतात. त्या वेळार राधानाच, मोरूलो, तालगडी हे सारखे नाच प्रकार सादर करतात. कांय पौराणिक दृश्यांत वेगवेगळे भेसांत सादर करतात. त्यावेळार लोक समय पेठोवन/ दिवली पेठवन नाल्लाची तळी दवरतात. दारार आयिल्ल्या दर एकल्याचे थंड उदक, सरबत, केळी, द्राक्षां, काळींग दिवन येवकार दितात.
धोंड म्हळ्यार गांवचे मानकरी, अनवाळी रावतात. तांची देवळांत पुजा करून सगळ्या घरात तांका व्हरतात. थंय तांचे पाय धूवन पुजा करतात. करवली होवूय तसोच प्रकार. दोन ल्हान भुरग्यांक बायलांसारखें न्हेसयतात आनी मागीर तांका सगळ्या घरांनी भोंवडयतात. त्यावेळार वेगवेगळे कथानक आशिल्ल्यो सखारती म्हणतात. पयलीं भुरगेपणांत लग्न जायत आशिल्ल्या कारणान सदांच खांदार घेवन गावांत भोंवडयताले म्हण आतांय करवली खांद्यार घेवन भोंवतात. दर एकल्याच्या घरांत करवलिची पुजा करून हूट भरतात आनी आशिर्वाद दितात.
चोरउत्सवांत तर एक वेगळोच दृश्य आसता. त्यावेळार चोर जाल्ल्या भुरग्यांक वा मनशांक मेकळें सोडतात. ते सगळें जाण कसलींय बंधना घेनासताना भोंवतात. कितेंय मेळत तें घेवन वतात. तांणी कितेंय घेवन गेल्यार लोक कांयच म्हणनासले.
दिवचल म्हालांत गडे उत्सव कितल्याश्याच गावांनी जातात. हे वेळार गडे मसंडेत वतात आनी देवचाराक साथ करतात. मसंडेत जें कितें मेळता ते घेवन ते होळयेकडेन येतात. आनीक परत ते सुवातेर व्हरून पावयतात.
शिगम्यावेळार दिवचल म्हालांत होमखण जाता. त्यावेळार शुद्दकार अनवाळें अशें कांयच आसना. शिरगांवच्या जात्रेचो होमखण गोंयात सगळ्याक खबर आसा. धोंडानी पवित्र रावन तातूंतल्यान वचपाक जाय. कितेंय चूक घडल्यार तांका होमखणातल्यान वचपाक बादिकार जाता अशें म्हणतात. तशें हांगा घडना. सोरो पियेवन, चिकन नुस्तें खावन देवाचे तळयेर भायर ना जाल्यार न्हंयत न्हावन मनीस होमखणातल्यान वता. हें सगळें दिव्य ते सातेरी देवीच्या आशिर्वादान करता. तीच सगळ्याक उज्यातल्यान साल्वार करता अशें मानता.
गांवांत शिगम्याची सांगता धुळवड करप आसता. ती केल्या उपरांत देवीचो कळस सगळ्याकडेन भोंवडायतात. त्यावेळार कळसाची पुजा करतात आनी सगळ्याक न्हावन (तीर्थ) दितात. निमाणे नाचयत, वाजयत, गाजयत कळस परत देवळात घेवन येता.
सातेरीकडेन जावपी आनी ग्रामदेवतेकडेन जावपी उत्सवांनी जो फरक आसता तो म्हटल्यार उर्भेभरीत जावन धोल ताश्यांच्या गजरात फकत सातेरीकडेनूच उत्सव करतात. ग्रामदेवतेकडेन शास्त्रोक्त पद्धतीन भटाचें हाजेरेंत कार्य करतात. पूजाय भटूच करता. सगळें शिस्तबद्द आनी मर्यादेन घडता. सातेरीकडेन पुजा गांवकार करतात. थंय भटाक व्हडलें स्थान ना. सातेरीकडलो उत्सव हो मेकळेपणाचो उत्सव. कसलेंच दडपण हांगा दिश्टी पडना. शास्त्रापरस रुडीचार परंपरा श्रेश्ठ हें हांगा दिसून येता. ऊत्सवात जात धर्म, वर्णभेद दिश्टी पडना. सगळें एकठांय येवन ऊत्सव मनयतात.
सातेरीच्या नावान तिचे सुवातेर जावपी हो उत्सव सगळ्या देशांतल्या उत्सवांपरस वेगळो आसा. ताचें हें खाशेलेंपण सदांच उठून दिसता. सगळ्यांमदी एकचार घडोवन हाडपी आनी मेकळेकायेचो वालोर वाडोवपी हो उत्सव दिसान दीस हाचेपरस व्हडा उमेदीन सगळ्यांक वांगडा घेवन मनोवया अशी अपेक्षा बाळगुया.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
राक्षस
वैदिक आर्यांक ही जात मेळिल्ली आनी तिचो तांकां त्रास जातालो म्हणपाचें ऋग्वेदांतल्या राक्षोध्न सूक्तांवयल्यान कळटा. निर्ऋती ही मृत्युदेवता ऋग्वेदांत राक्षसच मानल्या. देवांनी राक्षसांक असुरांपसून फोडलें आनी मागीर असुरांचो पराभव करुन राक्षसांकय धांवडायलें अशी कथा तैत्तिरीय संहितेंत आयिल्ली आसा. वेदांत सगळेकडेन राक्षसांचो उल्लेख देवांचें दुस्मान म्हणू जाता.
ऋग्वेदांत राक्षसांचें वर्णन अशें आसा –
राक्षस मायावी आसात. तशेंच ते अद्भुत आनी विचित्र आसात देव मनशांचे ते व्देश्टे, दस्यू आनी दास्य हांच्यापरसय दुश्ट कामां करपी, व्दयू (भितर एक आनी भायर एक अशे), द्रुह (छळ करपी ), अत्री (खावगे), क्रव्याद (बरवें मास खावपी) दुखे (दुर्जय), यातुमत् (जादुगिरी करपी), रेभ (व्हडल्यान आड्डून आनी किळांच्यो मारुन जनावरांक भियेवपी), हविर्मयी (यज्ञांतले हवीचेर झोपय घालपी), शफारुज (नाखटांनी बुड्डून जनावरांचो जीव कासावीस करपी), अघशंस (पाप कृत्याचे प्रशंसक), ब्रह्माद्विष (ज्ञानाचे व्देश्टे), खंयच्याय जनावराचें रुप घेवपी वा बायलांच्या गर्भाचो आनी नवजात भुरग्याचो घात करपाखातीर तिच्या भावाचें वा घोवाचें रुप घेवन लागीं येवप आसात.
ऋग्वेदांतल्या राक्षोध्न सुक्तांत तांचो नाश करपाखातीर देवतांचें मागणें केल्लें आसा. अग्नीकय राक्षसांचो सामको विध्वंसक मानला. महाभारतांतय राक्षशिणीविशीं सांगील्लें आसा तें अशें-
सद्यो हि गर्भन् राक्षस्यो लभन्ते प्रसवन्ति च ।
कामरुपधराश्र्चैव भवन्ति बहुरुपीका: ।
अर्थ गर्भ धरल्याउपरांत राक्षसी रोखड्योच भुरग्याक जल्म दितात. इत्सेप्रमाण त्यो रुपां घेतात आनी रुपां बदलतात राक्षस हें काश्प आनी खशा हांची संतती. बुभुक्षित जावनच तें जल्माक आयलें. यक्षांक वांगडा घेवन ते सृश्टिकर्त्या ब्रह्मादेवाकच खावपाक गेल्ले. तेन्ना ब्रह्मदेव भियेलो आनी ताणें तांकां तुमी यक्ष आनी राक्षस ह्या नांवांच्यो म्हच्योच प्रजा आसात म्हणपाचें सांगलें राक्षसांचे उत्पत्तीच्यो आनीक दोन कथा आसात, त्यो अशो – 1) पौलस्त्यापसून राक्षस उत्पन्न जाले. 2) ब्रह्मदेवान उदकां निर्मिलीं आनी तीं राखपाखारीर राक्षस निर्मिले. राक्षसांच्या अस्तित्वाची मुळावी कल्पना आर्यांक आशिल्ली. पुराणांनीय राक्षसांच्यो कथा वर्णिल्ल्यो आसात. महाभारतकाळामेरेन राक्षस येना ल्हव ल्हव क्षूद्र देवातांच्या स्वरुपांत पाविल्ली दिसता. जरा नांवाची एक राक्षसीण त्या काळांत बालरक्षक देवता म्बण पूजताले. लोक साहित्यांतय राक्षसाविशीं जायत्यो कल्पना सांपडटात.
राक्षसांविशीं जायत्यो समजुती आसात. भारतीय लोकसाहित्यांतय राक्षसांच्यो जायत्यो कथा आसात. वेग वेगळ्या बांदकामांकडेनय राक्षसांचो संबंद लायिल्लो दिसता. कांय हेमाडपंती देवळां राक्षासांनी निर्माण केल्ल्याचें सांगतात. रामटेकावयलें एक देवूळ राक्षसांनी बांदलें अशी दंतकथा आसा. भारतांतलो विजयगडचो सगळो किल्लो आनी ताच्या लागींचो कुंडकोटचोस किल्लो हें राक्षसनिर्मित आसात अशी समजूत आसा. मध्यप्रदेशांतलो मिझापुरचो करसोटा तलाव राक्षसनिर्मितच आसा अशें म्हण्टात.
राक्षस अतिमानवी योनींतले नासून तें मानवच आशिल्ले. दक्षिणेंतल्या कांय नरमांसभक्षक आनी आडदांड जातींक राक्षस म्हळां. आर्य लोक जेन्ना विंध्य पर्वत हुंपून दक्षिण भारतांत देंवलें लेन्ना तांचे आनी राक्षसांचो संपर्क आयलो. आर्यांचें हें आक्रमण राक्षसांक मानवलें ना आनी तें आर्यांचे कट्टर दुस्मान जालें. तशेंच तांचो रंग, रुप आनी आकार हातूंत वेगळेंपण आशिल्ल्यान आर्य लोकांनी तांकां दुश्ट योनीचे मानले. कांय विद्वान भारतांतल्या आदिद्रविडांक राक्षस मानतात. हे राक्षस धनवैभवसंपन्न आशिल्ले, तांची राज्यां आशिल्लीं, राज्यवेवस्था आशिल्ली.
राजनैतिक नदरेन आर्य आनी राक्षस हांच्या संघर्शाचें विस्तारीत विवरण रामायणांतच मेळटा. महाभारतांत आनी पुराणांत जरी राक्षसांचे उल्लेख आयिल्ले आसले तरी संस्कृतीक नदरेन तें व्हडलेशें म्हत्वाचें नात. महाभारतकाळांत राक्षसांची शक्त सोंपत आयिल्ली. रामायणांत मात राक्षसांचो परम उत्कर्श आनी वायट दशा दिसून येता.
रामायणांत मुखेलपणान राक्षसांचे तीन फाटें दिसतात. दर एका फांट्याचो वंश वेगळो आसा. तातुंतली पयली विरोधशाखा दंडकारण्याच्या उत्तर भागांत रावताली. विरोध त्या फांट्याचो मुखेली आशिल्लो. जव आनी शत ह्दय हांचेपसून तो उत्पन्न जालो. वनवासी राम- लक्ष्मणाचेर जेन्ना ताणें हल्लो केलो तेन्ना तांणी ताका मारलो. दुसरो फांटो दानव ह्या नांवान प्रसिद्द आशिल्लो. ती दनूची संतत. तिचो मुखेली कबंध नांवान राक्षस ह्या नांवान प्रसिद्द आसून तो सगळ्यांत क्रूर आनी बळिश्ट आशिल्लो. लंकेतले लोक हें राक्षस जातींत आस्पावताले. हो फांटो पुलस्त्य आनी दिता हांचेपसून निर्माणॆं जाल्लो आनी रावण हो तांचो मुखेली आशिल्लो.
ह्या राक्षस फांट्यांत विद्युत्केश नांवान एक राजा दालो. संध्येची धूव सालकटंकटा हिचेकडेन ताणें लग्न केलें. तिका सुकेशी नांवाचो चलो जालो. पूण सालकटंकटोन जल्मताच त्याग केलो. शिव- पार्वतीन कृपा करुन सुकेशीची राखण केली, ताका व्हड आयुश्य दिलें आनी एक विमानय दिलें. सुकेशीक माली, सुमाली आनी माल्यवान नांवाचे तीन चले जाले. तांणी सुर आनी असुर ह्या दोगांकय तांच्या तांच्या जाग्यांवयल्यान धांवडावन घोलं. मागीर ते आपल्या वांगड्यांक घेवन लंकेच्या किल्ल्यांत वचून रावले. राक्षसांचो त्रास सोंसपी देवांनी मागीर विष्णुक उलो मारलो. विष्णुन सगळ्या राक्षसांक लंकेंतल्यान धांवडायले. तेन्ना तें सगळें राक्षस रसातळाक गेलो आनी थंय तांणी वसती केली.
ताचे उपरांत सुमाली रसातल सोडून भारताच्या मैदानी वाठारांत आयलो. ताचे कैकसी नांवाचे धुवेन विश्रवा नांवाचे मुनीकडेन संततीची मागणी केली. विश्रव्यापसून तिका रावण, कुंभकर्ण, बिभीषण आनी शूर्पणखा नांवाचीं चार भुरगीं जालीं. रावणान जायतो तेंप तपश्र्चर्या करुन आपूण अजिंक्य जावचो असो ब्रह्मादेवाकडच्यान वर मेळयलो. ताचो आजो सुमाली लंकेंतल्यान गेल्या उपरांत यक्षाधिपती कबेरान थंय आपलें राज्य स्थापलें. रावणान कुबेराक धांवडायलो आनी तेन्नाच्यान लंका राक्षस साम्राज्याची राजधानी जाली. रावणान भारताच्या दर्या वाठाराचेरय आपलो अधिकार दवरलो. तशेंच ताणें रसातळय जिखलें. पंचवटीलागींच्या जनस्थानांत आपली उत्तरसमान्त चौकी स्थापन केली. खर – दूषण हांच्या अधाकरासकयल 14 हजार राक्षसांचो सैन्य थंय उबें केलें. थंयच्यान हे राक्षस गंगा- यमुनेच्या प्रदेशांचेर मदीं मदीं हल्लें करीत रावलें. उत्तर भारतांतल्या कांय प्रदेशांचेर राक्षसांचो अधिकारय प्रस्थापित जालो. रावणाचो पुतणयो लवणासुरान मथुरेचेर ताबो मेळयलो. मारीच राक्षसान शोण आनी गंगा ह्या न्हंयांच्या मदल्या वाठाराचेर अधिकार स्थापलो. तशेंच रावणान उत्तर भारतांतल्या जायत्या राजांचो पराभव केलो. अयोध्येचेरय ताणें दोन खेपे घुरयो घाल्यो. फकत महिष्मतीचो राजा कार्तवीर्य अर्जुन आनी किष्किंधेचो वाली ह्या दोगांनीच ताची मस्ती जिरयली.
आर्य आनी राक्षस हांचेमदीं दुस्मानपण आसतालें. राक्षस आर्यांच्या प्रदेशाचेर वर्चस्व मेळोवपाक पळयताले दाल्यार आर्यांनी दक्षिण भारतांत आपली सत्ता आनी संस्कृतायेचो विस्तार करपाक नेट दिल्लो. त्या काळांत चडशे राजे राक्षसांक भियेवनच वागताले. पूण रामान ह्या सगळ्या राक्षसांचो संहार केलो. लंकेच्या झुजांत रावणाक मारल्याउपरांत भारताच्या राजकारणांतलें राक्षसांतें म्हत्व सोंपलें.
आवयच्या वंशावयल्यान राक्षसांमजीं वंश चलतालो. शिश्टाचार आनी लोकवेव्हार हांचेविशीं ते आर्यांचेंच अनुकरण करताले. कुंभकर्ण झुजाक वतना आपलो व्हडलो भाव रावणाक भॆवताडो काडून आनी अभिवादान करुन गेल्लो. रावण जेन्ना झुजामळार गेल्लो तेन्ना ताच्या पुरायतांनी मंत्रघोश करुन ताचेखातीर मंगल कामना केल्ली. अशो जायत्यो प्रथा आर्य आनी राक्षसांमदीं सारक्यो आशिल्ल्यो. राक्षसांची लग्नांय अग्निसाक्षींत सारक्यो आशिल्ल्यो. राक्षसांची लग्नांय अग्निसाक्षींत जातालीं. बायलांक उबारुन हाडून लग्न करपाची पद्दतय तांच्यांत आशिल्ली.
राक्षसांमदी स्वस्त्ययन नांवाची मांगलिक क्रिया प्रचलीत आशिल्ली. खंयच्याय व्हड कार्यांक भायर सरचेपयलीं ते स्वस्त्ययन करताले. आर्यांभाशेन तांकां तपस्याय मानवताली. पूण आर्य ऋषी पुण्य आनी परलोक मेळोवपाखातीर तप करतालें जाल्यार राक्षस भौतीक शक्तीखातीर तप करताले. पूण कठोर नेम पाळपांत राक्षस आर्यांपरस फुडें आशिल्ले. आर्यांचे भशेन तेय यज्ञयाग करताले. पूण तांच्यांत मुखेलपणान यातुक्रियाच करताले. रावण एक व्हड याज्ञिक आनी अग्निहोत्रा आशिल्लो. निकुंभिला राक्षसांची कुलदेवता आशिल्ली. गुपीत आनी रहस्यमय क्रियाकलाप आचरपी आसूनय जायतें राक्षस सुशिक्षित आशिल्लें. तांचेमदीं वेदविद्येचोय प्रचार जाल्लो. वेद आनी यज्ञाचें अनुश्ठान करपी राक्षसांक ब्रह्माराक्षस ह्या नांवान वळखतालें. रावणाचो पूत अतिकाय वेदापारंगत आनी शास्त्र जाणपी आशिल्लो. आर्यांचे चतुर्विध पुरुषार्थय राक्षसांक मान्य आशिल्लें. महोदन नांवाच्या राक्षसांन रावणाचे राजसभेंत तांचे विवेचन केल्लेंय सांपडटा. राक्षस संस्कृत भाशाय उलताले. शास्त्रानुशीलनावांगडा ते वेगवेगळय् कलांचोय आस्वाद घोताले. सर्वज्ञ आनी बुध्दीमान अशा राक्षसांक रावणान आपले अमात्य नेमिल्ले. ताच्या दरबारांत कडक शिस्त पाळटाले. लंकेतल्या राक्षसांचीं घरां व्हड, समृध्द आनी अलंकृत आसतालीं. घरांतलें वातावरणय सुगंधित आसतालें. तशें. उद्यानां निर्माण करपाचोय तांकां छंद आसतालो.पुराणांतल्या वर्णनांवयल्यान राक्षसांविशींची सर्वसादारण कल्पना अशी जाल्ली. अक्राळविक्राळ, काळो देह, लोमकळपी जीब, व्हड दांत, फुडें आयिल्ली खाडकी, तांबडे दोळे, जड्डे केंस अशें ताचें रुप भयानक आसतालें. पूण सगळे राक्षस तशे नाशिल्ले. रंगान जरी तें काळे आसले तरीय ते सामान्य मनशाभशेन आशिल्ले. तांचो देह मात व्हड आशिल्लो. जायत्यो राक्षिणी सोबीत आशिल्ल्यो, अशें वर्णन रामायणांत सांपडटा. मारुतीक लंकेंत सुरुप आनी कुरुप अशो दोनय तरांच्यो राक्षसीणी दिशिल्ल्यो. उपरांतच्या काळांत मात मनशाचे चे दुस्मान आशिल्ल्यान तांचेर भयानक रुपाचो आरोप केला आसुंये.
राक्षस क्रूर योध्दे आशिल्ले. गनिमी पद्दतीन ते दुस्मानाचेर घुरी घालताले. तशेंच ते जादू, विख आनी अग्नीचोय प्रयोग करताले. आपापल्या सेनापतीचे आज्ञेन ते कामां करताले. तांच्या सैन्यांत हेर- गिरीचोय एक विभाग आशिल्लो. राम आनी सुग्रीवाचे इश्टागतींत फूट घालपाखातीर रावणान शुक नांवाच्या गुप्तचराक किष्किंधेंत घडिल्लो.
इतलें सगळें आसूनय राक्षसांक आर्यांच्या फुडें हार खावंची पडली. कारण ते लोक युध्दसाधनां आनी युध्दसंचालनांत आर्यांइतले तरबेज नाशिल्ले. ते भायर आर्य हे राक्षसांपरस चड भितरले बुद्दीचे आशिल्ले.राक्षसांची वृत्ती हिंसक आशिल्ली देखून शांतीप्रिय आर्य ऋषी मुनींच्या मतान राक्षस हेंच नांव तांकां फावतालें. ऋषी मुनींच्या यज्ञांत विध्वंस करप होच तांचो छंद आशिल्लो. जायते खेपे ते यज्ञ करपी ऋषींकय जिवेशीं मारताले. रावणय तातुंतलोच आशिल्लो. ताका ब्रह्माघ्न हें नांव मेळिल्लें. महेश्र्वर यज्ञाखातीर जमिल्ल्या ऋषींक मारुन ते तांचें रगत पियेल्लोशीं अशें रामयणांत म्हळां.
ह्यो सगळ्यो गजाली रामायणावयल्यान कळटाय तरीय राक्षस खरेपणी कोण आशिल्ले हेविशीं विद्वानांमदीं मतभेद आसात. रामायण काळांत आर्यांचे नदरेन जे धर्मभ्रश्ट जावन जातिभायेर जाताले तें राक्षसश्रेणींत वताले अशें दिसता. ह्या विधानाक पूरक अशो देखीय सांपडटात. तशेंच एकाद्रो आर्य मनिसय, घृणित अपराध केल्ल्याचो दंड म्हणून राक्षस योनूंत पडया, म्हणपाचें ह्या देखींवयल्यान जाणवता. तशेंच राक्षसांमदीं वैदिक कर्मकांड प्रचलित आशिल्ल्याचें जाणून कांय विद्वानांच्या मतान राक्षस जात ही मुळांत आर्यांचोच फांटो आशिल्लो. पूण ह्या फांट्याचो आपले मूळ संस्कृतीकडे आशिल्लो संबंद तुटलो आनी मेकळेपणाचे वागणुकेक लागून अनार्यंचोच फांटो आशिल्लो. पूण ह्या फांट्याचो आपले मूळ संस्कृतीकडे आशिल्लो संबंद तुटलो आनी तो फांटो पयसावलो. तशेंत क्रूरता आनी मेकळेपणाचे वागणुकेक लागून अनार्यत्वाक गेली.
राक्षस लोक दक्षिण भारत आनी लंकेचे मूळ रावपी आशिल्ले अशेंय दुसरें एक मत आसा. आपले रानवटी अवस्थेंतल्यान वयर येतना रामायण काळांत ते अर्दवद रानवटी आनी अर्दवट सभ्य अशे अवस्थेक पावले. वंशाचे नदरेन पळयल्यार ते ऋग्वेदांतलो आर्य दुस्मान दस्यू हाचे भशेन आशिल्लें.
रामायण काळांत भारताच्या दक्षिण तोंकालागीं लंकेंत क्रूर आनी रक्तपिपासू अशी एक मानवजात रावताली हा गजाल मात सामकी खरी. दक्षिणेंत आर्यांचो प्रवेह तिका मान्य नाशिल्लो. हेच लोक आर्यांच्या यज्ञयागांतय विध्नां हाडटालले. तांची विध्वसंक प्रवृत्ती हिंदी म्हासागरांतल्या जुव्यामेरेन पातळिल्ली. आर्यांचें दक्षिणेत व्हडपण स्थापन जावचे पयलीं हे जातीन थंय आपलो शोक चलयल्लो. हें आदिम राक्षस जातीचें अवशेश आजय जावा जुव्यांचेर पळोवपाक मेळटात. हें लोक काळेकुट्ट आनी मुद्याळ्या केसांचे आशिल्ले. तशेंच भांगर आनी रुप्याचे जायतें अलंकार ते वापरतालें.
आर्यांचो राजकीय विस्तार आनी थळावे जमातींचो ताका प्रतिकार हो आर्य आनी राक्षस हांच्या मदल्या दुस्मानकायेचो मुखेल प्रवाह दिसता. -को. वि. सं. मं.
वर्ग:देवनागरी पानां
माळोली
माळोली हें उत्तर गोंय जिल्ह्यातल्यां सत्तरी तालुक्यातल्या ५६१.७६ हेक्टर क्षेत्राचेो गांव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गांवांत ९० कुटुंबाचो वा पुराय ४१६ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार वाळपय १२ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हांगा २१८ दादलें आनी १९८ बायलां आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ० आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गांवाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६७९६ [1] आसा.
शैक्षणिक सुविधा
गांवांत १ शासकीय पूर्व-प्राथमीक शाळा आसा. गांवांत १ शासकीय प्राथमीक शाळा आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजीक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमीक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमीक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमीटरा परस कमी अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमीटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमीटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमीटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमीटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा.
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण ना. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नाशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उगड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेल/बोअरवेलाची उदक पुरवण आसा. गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा. गांवांत न्हंय/खाजनाचें उदक पुरवण ना. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण ना. गांवांत हेर पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उगडें गटार उपलब्ध आसा. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनीक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनीक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्र ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहीक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं उपपोस्ट ऑफीस ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत पोस्ट आनी तार ऑफीस उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनी तार ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५३० आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं मोबाईल फोन सुवीधा ५ किलोमीटरा परस कमी अंतराचेर आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमीटरा परस चड अंतराचेर आसा.गांवांत ऑटोरिक्षा वा टमटम उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम १० किलोमीटरा परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं टॅक्सी १० किलोमीटरा परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं व्हॅन १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओडिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/न्हंय बोट सेवा उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं समुद्र/न्हंय बोट सेवा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना. सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडूंक ना. सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो हेर रस्तो गांवाक जोडूंक ना. सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो हेर रस्तो १० किलोमीटरा परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग १० किलोमीटरा परस चड अंतराचेर आसा.
बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं एटीएम १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशीं सावकारी पेडी उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं वेपाराविशीं सावकारी पेडी १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था १० किलोमीटरा परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत हेर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं खेळांमळ १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं खेळ / मनोरंजन केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत चित्रपटघर / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं चित्रपटघर / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमीटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनीक पुस्तकालय उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक पुस्तकालय १० किलोमिटरा परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनीक वाचनालय उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं सार्वजनीक वाचनालय १० किलोमीटरा परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खबरापत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं विधानसभा मतदान केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत जल्म मरण नोंदणी केंद्र उपलब्ध ना. सगळ्यांत लागीं जल्म मरण नोंदणी केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशीं कामांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशीं कामांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
जमिनीचो वापर
माळोली ह्या गांवांत जमिनीचो वापर सकयल दिल्ल्या प्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
माळोली ह्या गांवांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): CASHEW NUTS,COUNTRY LIQUOR
संदर्भ
वर्ग:उत्तर गोंय वर्ग:सत्तरीं वर्ग:उत्तर गोंय जिल्ल्यांतले गांव वर्ग:देवनागरी पानां
लोकगणती चें पुस्तक
लोकगणती चें पुस्तक
Book of Numbers
प्रस्तावना :
ह्या पुस्तक लोकगणती म्हण नांव दिलां, तें पयल्या पांचांतलें (पेंतातेवच) एक पुस्तक, तांतूंत म्हत्वाची खबर मेळता : बारा कुळांच्यो दोन गणत्यो दिल्यात (लोक.१ आनी २६). देखून ग्रेग भाशेन आरिथमय, 'कुळांचे आंकडे', इंग्लेजींत 'नुंबॅर्स' हें नांव आसा. हेबरेव भाशेन बामीदबार, म्हणगे 'अरण्यांत', हें उतर पुस्तकाच्या पयल्या स्लोकांत मेलता. ताचो दुसरो विशय हो: लेवी-शास्त्राच्या पुस्तकांत अरण्यांतल्यान इसरायेलाचें पयण जालें ताची खबर हांगासोर चालू आसा. सिनाय दोंगरार थावन तें भासायलल्या देसा पोरयान, पालेस्तीनाक, चाळीस वर्सां कादेसह-आंतल्यान उतरल्या उपरांत, पर्जा पयण कर्त. ती अरण्यांत अदिक काळ उरता.
खूब कथा, कविता आनी कायद्यां-म्हाल थंयसोर आसा. यादनिकी परंपरेची स्फूर्ती थंयसोर मेळता, यादनिकी संपादप्याचो हात थंयसोर दिश्टी पडता (लोक. १-१० आनी २६-३६). त्या भायर, सोबार हेर झरींतलीं माणकां थंयसोर आसांत : याहिस्त आनी एलोहिस्त परंपरा (लोक. ११-२५).
ह्या पुस्तकांत इतिहासीक गिरप मेळता तो हो : बारा कुळां, एजीपतांतलीं भायर सरन, अरण्यांतल्यान मेल्ल्या दोरया भोंवतणीं वेतात आनी भितर सरतात. पूण सगळेंच नितळ-निवळ ना खूब आडखळी ह्या मोलार गावतात.
देव तांच्या सांगाता आसा. जुदेव धारमीक रिती मयजेसाच्या काळांतल्यो येतात. देव पवित्र, तो आपले पर्जेच्या वांगडा आसा, तो तिका राखता आनी चलयता. धर्म म्हळ्यार देवाचें देणें, ताचे वरवीं परजेक पातकांचें बग्सणें मेळता. मनशाक संधान मेळता, देखून देवा-शीं रावूं एयता, कुळां अरण्यांत तंबू-शीं रावतात. उपरांत भासायलल्या देसांत, तेच परीं हीं कुळां एकठांय रावतलीं. बरयणाराचो हेतू हो: देव तांकां एकचाराक आपयता. देव आपली येवजण दाखळ करता, तो तांचो परामस करता.
तेच परीं, ह्या पुस्तकांत आमकां मेळता पर्जेचें पाप. देवाचो मोग आपले परजे सवें दिश्टी पडता, जाल्यार पर्जेचें अनुपकारपणूय थावें जाता (लोक. १४ आनी १६-१७). फुडारी काळजी दाखयतात, त्याच बराबर तांकां अडचणीय आसात (लोक. २०/२-१३). पर्जा देवाचेर आनी ताच्यो प्रतिनिधींचेर परतता. देवान परजेकडे केलोल्या कराराचेर आड वेतात आनी कुडया देवांक भजतात (लोक. २५). देव आपले परजेकडे कारार सांबाळता आनी आपल्या भासावण्यो राखता, जाल्यार तो स्पले परजेच्क् खास दिता आनी सोडवणेची वाट दाखयता. कश्टां वरवीं पर्जा देवा-शीं परत येता, हय-ई विशय पोरयान ह्या पुस्तकांत मेळता. मनीस देवाक अविस्वाशी जाता, पूण देवाची येवजण नपयत जायना. देवाची पर्जा अजुनूय वाटेर आसा, अजुन घरा-सलामती पावूंक नासली. आमची यात्रा आमच्या वाडपांत आसा, तेच परीं आक्खी पर्जा वाटसुर-गुलां'पणांतली सुटन, ती भासायलल्या देसाण व्य्यता. बेजबाब्दारेंत जियेवन, पर्जा सलामती पावोना, देवाक जाय ती भाशेन वाडना, पूण गुलां'पणांतूच उरता. इसरायेल भाशेन सगळी पर्जा देवा-शीं वचूंक जाय, हे यात्रेंत सोंपुर जावंक जाय
पळेयात
Book_of_Numbers
Books_of_the_Bible
Bible
संदर्भ
वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books) वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
काणकोणचो कुणबी
काणकोण हो गोंयचो दक्षिणेकडल्या तोंका वयलो तालुको. ह्या तालुक्याचो वाठार चडसो दोंगरी वाठार. तरी लेगीत ह्या वाठारांत जायतो लोक रावता. काणकोण वाठारांत कुणबी लोकांची वसती चड प्रमाणान पळोवपाक मेळटा.
दोंगराच्या मुळसांनी हे कुणबी घरां करून रावल्यात. ह्या कुणबी समाजांतलो गांवकार म्हळ्यार तांचो गांवचो मुखेली. गांवचे जाणकार जाल्ल्यान तांका व्हड मान आसता. वेळीप कुणबी हे देवाचे पुजारी काणकोणच्या श्रीस्तळ वाठारांतलो मक्कीकार्जुन हें तांचे दैवत कुणबी लोक म्हादेवाक पुजतात. मल्लीकार्जुन हें म्हादेवाचेंच एक रूप.
कुणबी लोकांचो चडसो राबितो श्रीस्थळ, गांवदोंगरे, खोतीगांव, आगोंद, खोल, लोलयें आनी पैंगीण ह्या काणकोणच्या दोंगरी वाठारांत दिसून येता. ह्या लोकांचो मुखेल वेवसाय म्हळ्यार शेतकामती आनी गोरवां राखणो. ताची शेकड्यांनी गोरवां आसता. तांकां घेवन ते दिसा उजवाडांत चरवाखातीर दोंगरार व्हरतात आनी दिस पडलो म्हणटकच तांका वसतेर आमुडटात. पूण एक अजापाची गजाल म्हळ्यार कुणबी गायचे दूद पियेनात गायचे दूद तांच्या पाडकांखातीर आसता असो तांचो खोल भावार्थ आसा.
शेतकामती कुणबी दोंगरार नासणो, वरयो आनी मिरसांग अशे तरेचें पिक रोयतात. कुणबी लोक मांस खाता. पूण तें पोशिल्ल्या जनावरांचे वा कुकडांचे न्हय. रानांतल्या सावजांचे ते मांस खातात. काणकोणच्या कुणबी समाजांत आमकां जायत्यो परबो पळोवपाक मेळटा. गुडुलो, बाशी, पुनव, पावडो, घेणलो, नागपंचप ह्यो कांय म्हत्वाच्यो परबो आसात. तशेच धालो, फुगड्यो, तोणयां – मेळ, गोफ, तालगडी अशे तरेचे नाच पळोवपाक मेळटा.
हो कुणबी समाज व्हडा दबाज्यान लग्नां मनयतात. एकाच माठवांत सात – आठ लग्नां थारतात. ताच्या लग्नांत न्हवरो येवन व्हकलेच्या घराचेर घुरी घालता.
आयचो कुणबी समाज शिकूंक लागला. नव्यो गजाली आपणांवपाक लागला. तसोच नव्या तंत्राचो उपेग करून पिकावळ वाडोवंक लागला गोंयचे तशेच देशाचे उदरगतीक पालव दिवंक लागला
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Fuddareanchem Pustok
Fuddareanchem Pustok
Book of Judges
Fuddareanchem pustok tin barik-mottea vibhagamnim vanttlam :
I: 	Prostavna			Ovesvor 1/1-2/5
II:	Pustokacho mukhel bhag	Ovesvor 2/6-16/31
III :	Don purvonnam, poilem mhollear Danitkar dusrea zagear ravunk vetat ani Dev-Sthan bandtat, (polle ovesvor 17-18). Dusrem mhollear Gibeah-ant zalolea khuna pasot, Benjaminacher zhuz kortat tea vixim. (polle ovesvor 19-21)
Pustokachea mukhel bhagant Fuddareancho itihas vachunk mellta (2/6-16/31). Povitr Pustokache Zannar hea Fuddareank, vhoddle Fuddari (Major) ani Lhan Fuddari (Minor) – oxem mhonnunontor kortat. Vhoddle Fuddari (6) he porim : Othniel, ehud, Barak (aniDeborah), Gideon, Jefthan ani Samson. Hancheo soggleancho kornneo bariksannem sangleat.
Lhan Fuddari (6) he porim : Shamgar, (3/31); Tola ani Jari, (10/1-15); Ibzan, Elon ani Abdon, (12/8-15) Hanchi choddxi khobor korunk na.
Vhoddle Fuddari porjechi suttka kortat tanche vixim zaiti onto rasa ; tancho oromb, tanchem vhoddponn ani kornnio khub toren veglleo asat. Punn soglleank ek vixeshtai asa ti mhollear : tankam kherit kurpa mell’llea, ek vorgunn mell’lla. Suttka korpachea karia pasot Devanuch tankam venchun kaddleat.
Lhan Fuddari mhollear Tola, Jair, Ibzan, Elon ani Abdon hanche vixim chodd mahiti na. tannim konnachi tori suttka kelea mhonn mellona. Tancho oromb, tanchea kuttumbachi khobor ani tankam khoinchea zagear purleat, itlem mat boroilolem mellta.
Israelitank, hea pustokacho mukhel sondex ho :
Lok odhormi zalolean Devan piddapidd dhaddun tankam Xikxa dili ani jedna tim Deva sorxim portolim tedna tankam zoit favo zalem. Sirakachea Pustokacho borovpi Fuddareanche thiraie pasot tankam vakhannta (polle Sir. 46/11-12). Toxench Hebrevank boroilole chittint, tanchea bhavarthak lagun ies mell’lla mhonn dakhoita (polle Heb. 11/32-34; 12/1).
Polleiat
Book_of_Judges
Books_of_the_Bible
Bible
Sandarbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Adlea Korarachim Pustokam (Old Testament Books) वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
दों मोरायश
दों मोरायश हांचो जल्म 19 जुलय 1938, मुंबयत जालो. ते नामनेचे कवी, लेखक आनी पत्रकार आशिल्ले. संवसारीक नामनेचो भारतीय पत्रकार फ्रँक मोरायश हो ताचो बापूय. ताणें बी. ए. मेरेन शिक्षण घेतलें. पिरायेच्या एकुणिसाव्या वर्सा ताका ताच्या 'अ बिगिनींग' (A Begining) ह्या इंग्लीश कविता झेल्याक 'हॅथोर्नडेन प्रायझ' हो प्रतिश्ठेचो पुरस्कार फावो जालो. 'जॉन नोबडी' (1965). 'पोयम्स' (1960) 'वॅल्डम अॅन्ड अदर्स' (1968), 'अॅबसेन्स' (1983) ही ताच्या कवितांचीं आनीक कांय पुस्तकां. ताचो 'कलॅक्टेड पोयम्स' (1857-87) हो सगळ्या कवितांचो झेलो पँग्वीन बुक्स इंडियान भारतान उजवाडोयलो (1987). तातूंतले 'लेटर पोयम्स' ह्यो 1967-1987 मेरेनच्या काळेंतल्यो कविता. 'द ब्रास सरपंट' 1964 'एडिटेड वोयस फॉर लायफ' (1975) हीं ताचीं अणकारीत पुस्तकां.
तो 1956-58 ह्या काळांत 'जेमिनी' ह्या ऑक्सफर्ड-केंब्रिज साहित्यीक परिक्षण पत्रिकेचो फिचर संपादक, 1965-68 ह्या काळांत 'नोवा' ह्या लंडनाचे पत्रिकेचो फिचर एडिटर, 1969-71 ह्या काळांत न्यूर्याक टायम्स सण्डे मॅगझीनाचो युरोप आनी उदेंत आशियाकडलो भोंवतो 1973-77 ह्या काळांत यू. एन. फंड फॉर पॉप्युलेशन ऑर्क्टव्हिटीज हे संयुक्त राश्ट्र संघटणेचो स्पेशल लिटररी कन्सल्टंट आनी सण्डे स्टॅण्डर्ड, मुंबय ह्या इंग्लीश पत्राचो कांय काळापुरतो संपादक आशिल्लो.
ताची गद्य बरपावळ अशी - 'Green in the Grass' (1951), 'Gone Away' (1960), 'My Son's Father' (1968), 'A Matter of People' (1974), 'A Family in Goa' (1975), 'The open Eyes' (1976), 'The Tempest Within' (1972), 'From East & West' (1972), 'Bombay' (1980), 'Mrs. Gandhi' (1980), 'Answered by Flutes' (1983).
1980 वर्सा धर्तरेक प्रदक्षिणा घालपी भारताची पयली नौका 'तृष्णा' आनी तिचे वयले धाडशी तारवटी हांगेल्या आठ म्हयन्यां मेरेनच्या काळांत मुलाखती घेवन तृष्णाचे शौर्यकथेचेर ताणें एक पुस्तक बरयलां. तेचपरी भारतीय क्रिकेट खेळाच्या मळार 'लिजॅण्ड' जावन बशिल्ल्या लिटल मास्टर सुनील गावस्कर हाचें 'An Ilustrated Biography - Sunil Gavaskar' चरित्र ताणें बरयलां. गोंयच्या उद्देगीक धेंपे घराण्याच्या इतिहासाचेरूय ताणें एक पुस्तक बरयलां.
पुरस्कार
तो निधर्मीपणाचो आनी राश्ट्रीय एकात्मतेचो एक कट्टर पुरस्कर्तो. लिला नायडू हे हिंदू फिल्म अभिनेत्री वांगडा तो लग्न जाला.
वर्ग:देवनागरी पानां
कुठ्ठाले
कुठ्ठाळी (६२६८८७)
कुठ्ठाळी हें दक्षिण गोवा जिल्ल्यांतल्या मुरगांव तालुक्यांतलें ८.३३ चौ. किमी. क्षेत्राचें शार आसून २०११ चे जनगणने प्रमाण ह्या शारांत २३१९ कुटुंबां वा वट्ट ९०८० लोकसंख्या आसा. जिल्लो मुख्यालय, MARGAO हांगां १५ किलोमीटर अंतराचेर आसा. राज्याची राजधानी MARGAO हांगां १५ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हातूंत ४७९६ दादले आनी ४२८४ बांयलां आसात. हातूंत अनुसुचीत जातीचे लोक ३७ आसून अनुसुचीत जमातीचे २२५५ लोक आसात. ह्या गांवचो जनगणनेतचो स्थळ निर्देशांक ६२६८८७ आहे.
लोकसंख्योप्रमाणे शाराचो दर्जो V (लोकसंख्या_एकूण ५,००० to ९,९९९). शाराची नागरी स्थीती आसा. 'सर्वेक्षण शार'.
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
शारांत उकती आनी बंद गटारवेवस्था आसा. ल्हान धरणांतल्यान उदकापुरवण जाता. शाराक शुध्दीकरण केल्ल्या नळाच्या उदकाची पुरवण जाता. उदका पुरवणेची तांक 700 किलो लिटर आसा. सगळ्यांत लागीं आग पालोवपाची सुविधा VERNA CT (८ किमी) हांगां आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किमी हांगां आसा. शारांत १ दवाखानो आसा. शारांत १ कुटूंब कल्याण केंद्र आसा. शारांत १ प्रसूती आनी बालकल्याण केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती केंद्र ८ किमी हांगां आसा. शारांत १ क्षयरोग उपचार केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं रुग्णालय ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय २० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं फिरतो दवाखानो ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं हेर वैजकीय सुविधा ८ किमी हांगां आसा. शारांत ६ खाजगी बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा. शारांत १ खाजगी निवासी आनी बाह्यरुग्ण वैजकीय सुविधा आसा. शारांत २ खाजगी वखदां दुकान आसा.
शैक्षणिक सुविधा
शारांत २ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. शारांत ५ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. शारांत २ शासकीय कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ खाजगी कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी उच्च माध्यमिक शाळा VERNA CT (४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) MARGAO (१५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) MARGAO (१५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) NAVELIM CT (१७ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं "खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला, शास्त्र आणी वाणिज्य)" DABOLIM (८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय- विधी MARGAO (१७ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय- विद्यापीठ PANAJI (१० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय - हेर DABOLIM (८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैजकी महाविद्यालय BAMBOLIM CT (१८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अभियांत्रिकी महाविद्यालय VERNA CT (८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वैवस्थापन संस्था VERNA CT (८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पॉलिटेक्निक VERNA CT (८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा MORMUGAO (१५ किमी) हांगां आसा. शारांत १ शासकीय अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अपंगां खातीर खाशेली शाळा MORMUGAO (१५ किमी) हांगां आसा.
उत्पादन
कुठ्ठाळी ह्या शारांत मुखा वयल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( म्हत्वाच्या देंवत्या अनुक्रमान): COCONUT PRODUCTS, BAKERY PRODUCTS.
बाजार आनी सावकारी पेडी
शारांत २ राष्ट्रीय बँक आसा. शारांत १ खाजगी वेपार बँक आसा. शारांत १ सहकारी सावकारी पेडी आसा.
शारांत २ बिगर शेतकी रीण संस्था आसा.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:दक्षिण गोंय/Dokxinn Goem वर्ग:मुरगांव तालुका वर्ग:कुठ्ठाळी वर्ग:गोंय/Goem
Kristanvponn
Kristanvponn zaun asa ek monotheistic dhorm, mhonnge ekuch devan visvas thevpi, ani ho dhorm Jezu Kristache jivitacher adarlelem asa. Kristanvponn sonvsaracho soglleantlo vhoddlo dhorm zache 2.4 billion vangddi asat, zanka Kristanv mhonntat. Kristanv mantat ki Jezu zaun asa Devacho Put, akho deivik ani akho munis, ani to soglea monxeancho sodvonndar mhonn, zachem vixim pornem koraran boroilelem aslem.
Kristanv mantat ki Jezun koxtt sosle, to melo, taka nikipilo, ani to mornantlo punorjivont zalo, techer aplea patkanche bhogsonne mellche pasot visvas thevteleank sasnachem jivit diunche khatir.
Dudhsagar Falls
Dudhsagor Dhobdhobo (utrapormonnem dudacho sagor) ek char-pattlicho dhobdhobo Bharotachea Goem Rajiacho Mandovi nhoimcher asa, Ponnje savn margantlean to  60 km asa ani to Moddganv-Belgavu reli margar sumar 46 km Moddganvchea udentik ani 80 km Belgavichea dokxinnek urta. Dudhsagor Dhobdhobo Bharotachea unchlea dhobdhobeam modlo asun tachi unchai 310 m (1017 ft) ani sorasorichi rundai  30 metr (100 ft)asa.
Kristanvponn
Kristanvponnache tin vhoddle fantte zaun asat Katolik firgoz, Orthodox firgoz, ani Protestant. Katolik ani Orthodox firgoz 11ve xekdeant vegle zalet, Protestant 16ve xekdean ostitvant ailem.
Dudhsagar Falls
Dhobdhobo Bhogvan Mhavir obhiaronnio ani Molem Raxttrio Udhean hanche modem Ostompt Ghanttant urta.Dhobdhobo Kornatok ani Goem rajiam modli xim' zavn asa..Ho zago  panam gollovpi ranacho asun taka ek girest jivitvivdhta asa.Dhobdhobo chodd korun gimant titlo sobit disna punn pavsalleant taka pavsachi purvonn zavn to ek vixall udkachem boll ghoddovnk pavta.
Kristanvponn
Polleiat
Christianity
Dudhsagar Falls
Dhobdhobeak Proves
Lagimchem relisthan jea vorvim dhobdhobea kodden pavunk zata tem Castle Rock zavn asa.Bhett divpeanchean hanga gaddi dhorun Dudhsagar thannear denvpachem. Dudhsagor relisthanacher provaxeamni sopeachi opekxa korchi  nhoi. Provaxeank ani bhett divpeank ek denvtechi xiddi aplea ddhobeant savn denvunk poddtta tenvui ek mottvea 1-2 minutachea tharainaslolea thambpant. Dhobdhobea kodden pavunk, hea reli thambpa pasun bhett divpeank ek kilometr relimargacher cholchem poddtta.Hem cholop eka famad poriottonachea thikanneank onopekxit asa, ani fuddem ek 200 m aggaddiechem bogd jem purem kallokhachem asa zoim cholop matxe avghodd zavnk pavta. Halinch Bharoti Relimargan lokak Dudsagor relisthanacher choddpak/denvpak provaseank bondi ghatlea. Nitoll pivpachea udkachi soi thoim na ani boglek ravpachi ba soi na, relisthan dhorun. Vijecho vo sellular signalui mellna zoxe porim marogui na.T.
Kristanvponn
Chitr Prodorxonn
वर्ग:Konknni वर्ग:Totvaxastr / Philosophy वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
Dudhsagar Falls
Dhobdhobeak Proves
Zonn ekleachean Dudhsagor Dhobdhobea kodden vochunk Bhogvan Mhavir Ranantlea Prannjivitachea Obhearonniochi tteksicho adar ghenv ieta eka Goenchea Molem ganvam koddlean. Hem tuka datt hirvea ranantlean ani zoran vhanvpi vhallantlean tuka tea zagear pavoitolem. Sodheak, hich vatt tea dhobdhobea kodden vochunk asa.. . Voilea sonsthe koddlean hanga vochpacho ek faido mhonnche Dudhsagoracho puro dekhavo pollovnk zata na tor Bharoti relimargan gelear fokot ordo Dudhsagoracho dekhavo dixtti poddtta.
Dudhsagor Koxttancho  Provas
Sadhea bhousak Dudhsagor koxttancho provas bond kela dekhun boroch bovall chol'la.T Dudhsagor relve koxttancho provas odhikrutponni bhousak bond korpant aila punn Dudhsagor dhobdhobeacho sokoilo koxttancho provas ozun soglleank  ugto asa. .
Notes
वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
झूज कर्पी पातशाय वपार
झूज कर्पी पातशाय वपार
Zhuz Korpi Patxai Vopar - The Warring King ( Parable )
वपारिंचो हेतू
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
झूज कर्पी पातशाय वपार
पवित्र पुसतक ː लुकास १४:२७-३३
२७ आनी जीं कण आपलो खुरीस घेवन म्हजê पाटल्यान येनांत, तांकां म्हज्या शिसां मदें जागो ना. २८ तुंचê भितरलो कण-ऊय êक गपूर बांदुंक सोदीत जाल्यार, तो संपवंक गरज तितलो खोर्च करुंक आपणा लागीं जायत की ना, हाचो आदिंपयलो बसून अद्मास कर्चो ना गाय? २९ ना तोर, बुनियाद मारल्या उपरांत, तें शार्ती पाववंक ताका तांक ना जायत जाल्यार, पळेतात तितलिंय ताचेो मसकरीो करून म्हणटलीं: ३० ह्या मनशान बांदुंक आडायलें, पूण ताच्यान संपवंक नजो जालें. ३१ वो कण राजा दूसऱ्या एका राजाचेर झूज करुंक वेतलो जाल्यार, धा हजार सयनीक घेवन वीस हजारांची फवज हाडता ताका आपणाच्यान फुडो करुंक जाता की ना, तें आदिंपयलें बसून चिंतिना जायत? ३२ जायना तोर, तो पयसूच आसताना, निरपी धाडून समाधानाची बली करुंय्या म्हण माग्तलो. ३३ तêच भाशेन तुंचê मदलीं कण-ऊय आपणां लागीं आसत तितलेंय सोडून दिना जातीत जाल्यार, तांकां म्हज्या शिसां मदें जागो ना.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
संदर्भ
वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
तुलसीदास गोस्वामी
तुलसीदास गोस्वामी(1554-1680). एक व्हड हिंदी म्हाकवी,ताचे जल्मतिथी संबंदान एकमत नासलें,तरी ताची जल्मतीथ संवत 1554,श्रावण कृष्ण तृतीया मानपा जाता.ताच्या जल्मस्थाना विशींय सारकी म्हायती मेळना.ताचें जल्मस्थान राजपूर काय सारो हाचेरुय वाद आसा.ताच्या बापायचें नांव आत्माराम दुबे आनी आवयचें नांव हुलसी आशिल्लें.ताच्या जल्मा वेळार ताचे आवयक मर्ण आयलें.ताचो जल्म मूळ नक्षत्राचेर जाल्ल्यान ताच्या बापायन ताचो त्याग केलो.कांय दिसांनी ताच्या बापायक मरण आयलें.
तुळशीदासाचें खरें नांव रामबोला आशिल्लें.भुरगेपणांत वायट परिस्थिती आयिल्ल्यान तो भोंवत भोंवत सारोंत (सूकरक्षेत्र) पावलो.थंय तो नरहरीदास हाच्या आलाशिऱ्याक रावलो आनी ताका आपलो गुरु मानलो.ताचेकडल्यान ताणें पयलीं रामकथा आयकली.नरहरीदासानूच ताका तुलसीदास हें नांव दिलें.देवस्मरण करीत करीत तो चित्रकूटाक पावलो.उपरांत रत्नावली नांवाचे चलये वांगडा ताचें लग्न जालें.फुडें आपले बायलेच्या उपदेशाक लागून ताका वैराग्य आयलें.अशें सांगतात की तो आपले बायलेचेर उफाट मोग करतालो आनी ह्य मिगानच लोकांची पर्वा करिनासतना तो आपले बायलेक मेळूंक कुळारा गेलो.तेन्ना ताका तसो आयल्लो पळोवन तिका राग आयलो आनी तिणें ताका खर उतरां सांगली.तिच्या ह्या खर उतरांनी ताचें संवसारांतले मन गेलें आनी तो विस्कत जालो.विरक्त जावन भोंवडी करता आसतना तो भक्ती साधनेंत तल्लीन रावतालो.
तो सत आनी न्याय ह्या मुल्यांचो समर्थक आशिल्लो तशेंच सभावन नम्र आशिल्लो.अंधविश्वास,अनौचित्य आनी आडंबराचो विरोधी आशिल्लो. तो निव्दंव्द ,निर्भय,त्यागी आनी युगद्रश्टो आशिल्लो.सुखदुख्खाचो अणभव,भोंवडी,सत्संग आनी खूब अभ्यास हांच्या प्रभावांतल्यान ताची जिविताची नदर तयार जाल्ली.हे नदरेचो काव्यात्मक अविश्कार ताच्या साहित्यांतल्यान दिश्टी पडटा.
ताणें बरयल्ले 12 म्हत्वाचे ग्रंथ अशे आसात-1)रामचरितमानस 2)कवितावली 3) विनयपत्रिका 40 बरवै रामायण 5) दोहावली 6) गीतावली 7) कृष्णगीतावली 8) जानकीमंगल 9) पार्वतीमंगल 10) रामलला नहछू 11) रामाज्ञाप्रस्न 12) बैराग्य संदीपनी.तुलसीदासान वेद,उपनिषंदा,गीता,भारतीय दर्शनां,वाल्मिकी रामायण हांच्या आदारान ताणें आपले विचार लोकामुंखार मांडले.तुलसीसान आर्दश गृहस्थधर्माचें,आर्दश कुटूंब वेवस्थेचें चित्र पितारलें. मनशाची कुंटूंबांतली आनी समाजांतली कर्तव्यां आनी मर्यादा हांचो आर्दश ताणें सांगलो.
तुलसीदासान आपल्या साहित्यांत ब्रज आनी अवधी दोनूय भाशांचो उपेग केला.ताच्या काव्यांत संस्कृत उतरांचो भरपूर उपेग केल्लो दिसता.कवी म्हणून ताका हिंदी साहित्यांत व्हड स्थान आसा.बऱ्यांतलें बरें प्रबंधकाव्य रचपाची तांक तशेंच उत्कट भावना पदांच्या रुपान उक्तावपाची आत्मनिश्ठा ताच्यांत आशिल्ली.कथेंतली मार्मीक आनी रसात्मक सौदर्यं स्थळाण वर्णन करपाची ताची कला.प्रसंगप्रमाण भाशेचें रुप राखपाची तांक,छंद आनी अळंकारांचो जाय थंय उपेग करपांत तुलसीदास खुबूच यशस्वी जाला.
ताचे विव्दत्तेक लागून तत्कालीन बुदवंतांनी ताका कलिकाल का वाल्मिकी,मोगल काळांतलो सगळ्यांत म्हान पुरुश,बुध्दा उपरांतचो सगळ्यांत व्हड लोकनायक ह्यो पदव्यो दिल्ल्यो.
सवंत 1680 श्रावण,शुक्ल सप्तमीच्या दिसा ताका अस्सीघाटार (काशी) मर्ण आयलें.
वर्ग:देवनागरी पानां
Unien Ani Deran - Dulpod
“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”
Unien Ani Deran
Sister-in-law and brother-in-law
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 1,
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Ilhas, Goa, 30.05.2005
Unien ani deran doganim,
The sister-in-law and brother-inlaw
Xet kela bagako.
Have jointly tilled the field.
Teach vorsak nhõi ga saiba,
In that very year, Sir
The rains have been delayed.
Edem vhoddlem xet ga dera,
Such a big field my brother-in-law,
Who will sow it for us.
Kainch tum bienak´gê uniem,
Have no fear my sister-in-law,
Dhêv amkam pavtolo.
God will come to our assistance.
Polleiat
Dulpod Goenche
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Dulpod वर्ग:Romi panam
निश्कलंक गर्भ सांबावलेली इगर्ज पाड्डे साश्टी गोंय
फाटभूंय
सगळ्यांत पयली ही इगर्ज एक ल्हान कोपेल कशें आशिल्लें. ह्या इगर्जचो जेझुइत पाद्रीनी सोद घेतिल्लो. 1762 वर्सा ती ताणी परत बांदली. उपरांत 1776 वर्सा ही इगर्ज एक मिशनाची इगर्ज कशी थारायली. कांय वर्सा उपरांत 1817 वर्सा ताका एक पॅरीश म्हणून नामना मेळ्ळी आनी 1886 वर्सा एक नवी इगर्ज उबी केली. ती उपरांत 1994 वर्सा परत बांदून हाडली. आयज ह्या इगर्जेक एक वेगळेंच रूप आमकां पळोवपाक मेळटा. ह्या इगर्जेची पात्रोन जावन आसा इमाकुलादा कोंसेसांव सायबीण. ह्या इगर्जेचे फेस्त म्हणून डिसेंबराचे 8 तारकेक सोमोरोभतांव. इमाकुलाद सायबीण हिका कोसलेच मूळ पातोक नाशिल्ल्यान ती गर्भेस्त जाल्ली. हाचेच फेस्त आमी सोमोरोंभतांव.
वाटार
ह्या इगर्जे खाला सुरवातेक फक्त 5960 क्रिस्तांव लोक येतालो. आनी फक्त 39 क्रिस्तांव घराबे आशिल्ले. आयज तांची संख्या वाडून 1300 क्रिस्तांव घराबे ह्या इगर्जे खाला येतात. निश्कलंक गर्भ सांभावलेली इगर्ज पोरण्या काबीजादाच्या, दक्षीण गोंयात, पाड्डे गांवांत स्थीर जाल्ली आसा. ही इगर्ज श्री. चंद्रेश्वर देवळाच्या पांया कडेन उत्तर दिखेन बशिल्ली आसा. चांद्रा,सांत झुजे दे आर्येल,आंबवली,आनी केपे हांचे मदी ही इगर्ज पडटा. इगर्जेच्या फुडल्या वाटेच्यान खुशावती न्हय व्हांवता.
आदीं जेन्ना गाडीयांचो सोद लागूक नाशिल्लो तेन्ना पाड्डे गांवांत बाजार भरतालो. इगर्जेच्या फुडल्या वाटेन ल्हान बार्ज येताल्यो आनी येवन त्यो थंय धोक्यार लागताल्यो. तांचानी मुखार वचपाक जायनासले कारण ताचा मुखार न्हयत फातर लागताले. उपरांत त्या बोटींतलो सगळो म्हाल बैलांच्या गाड्यार खाली करतालीं आनी तो सगळो म्हाल घेवन सांवड्या विक्रेक व्हरताली. देखून इगर्जेच्या फुडल्या सुवातेक आयज लेगीत “बाजारांत” अशें म्हणटात. पाड्डे गांवच्या लोकांचे दोन अशे मुखेल वेव्हसाय आशिल्ले ते म्हळ्यार, शेतकी वेव्हसाय आनी रेंदेरपण. चडसो लोक शेताचेर आपले पोट भरतालो. इगरर्जेक दोन कनाल लागतात. ते म्हळ्यार एक सेरावलीचो आनी दुसरो पुर्तूगेज काळांतलो केपेंचो कनाल. इगर्जेचो वाटार हो दर्याचा ताळारचेर आशिल्ल्यान जेन्ना खुब पावस पडटा तेन्ना इगर्जेच्या बुडटा. न्हयचे सगळेच उदक वयर सरून रस्त्यार येता आनी रस्तो सगळोच बुडटा. ह्याच कारणाक लागून त्या गांवचे लोक पावसाच्या दिसांनी शेत रोय नासले.
निश्कलंक गर्भ सांबवलेली इगर्ज अश्या जाग्यार उबी आसा जंय इगर्जेच्या फाटल्यान कांयच घरां ना, जाल्यार इगर्जेचा फुडल्यान सुमार 6 किलोमीटराचो वांटो इगर्जेचा खाला येता. अशे तरेन ह्या इगर्जेचो आवाट व्हड आशिल्ल्यान इगर्जेक 6 कपेला आसात जंय शेनवाराक आनी आयताराक पाद्री मीस सांगतात. तशेच इगर्जेक 3 सिमीतेरीय लागतात. गुडी ते कोप्रीमोडी-शेलवोना ते काराली मेरेनचो वाटार ह्या इगर्जेक लागता. कुशावती न्हय ही पाड्डे गांवांक दोन भागांनी वांट्टा पूण तीचेर बांदील्लो पुल दोगांयकय एकठांय हाडटा. हो पूल आदीं पुर्तूगेजांनी बांदून काडिल्ली. जेन्ना पाड्डेच्या गांवांत पावसाच्या दिसानी बुडटी येता तेन्ना हो पुराय पुल उदकांत बुडट.राजकारणाच्या नदरेंतल्यान पळयल्यार ह्या इगर्जेक 3 पंचायटी लागतात. एक पाड्डेची, दुसरी आनी एक आवेडेची. तशेच तीन मतदारसंघ इगजर्रेक लागतात. कुंकळी, केपें आनी सावड्डेचें मतदारसंघ.सद्या ह्या इगर्जेंत दोन पाद्री वावुरतात पा. विगार-फा.दुमींगोश सावीयो आंतोनीयो नोरोन्हा आनी पा. कूर- फा. नातालीनो फेर्नांडीस.
आतां मेरेन इगर्जेंत वावुरिल्ले पाद्री
इगर्ज स्थापीत जाय पासुन कितलेशेच पाद्री येवून गेले. तांतले कांय पाद्री जाणी ह्या इगर्जेंत वावर केला ते म्हळ्यार: फा.इदमानो जो मिंगेल दा साल्वा, फा. इलीयास फीदेलीन बेंझामीन दे सोझा, फा. झुजे फिलीप मिरांडा, फा. लुडीन्हो रोमाल्डो पारेरा, फा. रोकी एलेक्सो मापुएल दे कास्ता, फा. रोझारीयो पीयेदाद फिलीप क्वाद्रोस, फा. केवीन रोड्रीगीस, फा. रोलड लीन फेर्नांडीस, फा. कायतानो आफोनसो, फा. रोक दे कोस्ता, फा. जॉन फीलीप मिनेझीस, फा. जेरोम फेर्नांडीस आदी.
आदी इगर्जेत फक्त दोनच संस्था चलताल्यो – कोनफ्रारीया आनी फाभ्रीका. कोनफ्रारीया हे सगळे धार्मीक उत्सव पळयताले आनी फाभ्रीका ही इगर्जेचो भायलो सांबाळ करताली. पुण जसो काळ गेलो तशेच इगर्जेच्या वेव्हरांत बदल घडपाक लागले आनी हेर वेगवेगळ्यो संस्था वयर सरल्यो आनी कोनफ्रारीयाचो प्रभाव आयज उणो जायत गेला. इगर्जेत पाद्री वांगडाच ऑफीसानी काम करपी, एकलो रांदपी, साकीस्तांव आनी एक पेदो (जो मेल्ले कुडीक फोंड काडटा) हे सगळे काम करतात. हांकां सगळ्यांक पाद्री दर आयताराक जे पेयशे एकठांय करतात तातुंतलो अर्दो वांटो ताका पागार दिवपाक काडटात. पुण आयज ही इगर्ज पळोवपाक सामकीच बदल्ल्या. फाटल्या वर्साकच ही इगर्ज नवी कशी केल्या आनी आजून काम चालु आसा. तशे नवो प्रेयर रूम केला
वर्ग:देवनागरी पानां
Romi Konknni
Konknni ek bhas zaun asa je 3.6 million lok uloitat. Romi lipien boroil'lem Konknni 16ve xekdeak savn asa. Oxem mhonntat ki sumar 500,000 lok Romi Konknni vapurtat. Romi lipiek rajki dorzo na, pun Goenche serkarache ek ordinance-a vorvim, Romi Konknnik odhikarik somporkak vapurpak zata.
Romi Konknniche udorgoti pasot vavurpi kai sonvstha zaun asat:
Romi Konknnint kai magazines zaun asat:
Agost 2012an Goencho Mukhel Montri Manohar Parrikaran Romi Konknnik adar ditolo mhonn sanglele.
Polleiat
वर्ग:Konknni वर्ग:Romi panam
Vhoir, Vhoir, Vhoir, Kattakoi - Dulpod
“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”
Vhoir, Vhoir, Vhoir, Kattakoi
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 1,
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Ilhas, Goa, 30.05.2005
Vhoir(i), vhoir(i), vhoir kattakoi,
Up, up, up, the cuckoo,
Kattakoi katta pilam.
The owl is hatching chicks.