cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
विलियम फेर्नांडीस (विली)
योगदान
तेभायर, विली हांणी स्वता आपले मांडो आनी डुलपदां तयार करून ताणी ऑल गोवा मांडो फेसटीवल ऑरगनाइजड  बाय गोवा कलचर आनी सोशल सेंटर हांगा सादर केले आनी 'सुवादीक साद -कुरचोरें' ह्या ताच्या पंगडा खाल खूब बक्षीस जिकलो. तो नियमीत  खबरेपत्रां आनी नेमाळया खतीर कोंकणींत लेख बरयता.
ताणी आपलो फिल्मा संबंदी कोर्स इन डायरेक्शन आनी स्किन अंडर दबलयु आर आइ सी, बोम्बे विद्यापीठात २००९ वर्सा पुराय केलें. ताणी आपूण स्वता डायरेक्ट आनी प्रोडुव्स करून एक दाखटें फिल्म 'दोन उतरां' जॉ रोज हाचें आनी 'अमेरिकेन ग्रिन कार्ड' मार्कुस वाज हांचें ताणी डायरेक्ट केलें, बापाची खोशी फासिस दे तुयें आनी 'परदेसांत जिवीत' मेनुयल कोलासोचें. हाका तियात्र च्या मोगीयाकडसून  खूब एकोलेडस घावले. ताणी आपूण ओडीयो सिडी प्रोडुव्स केल्या ती 'आयज म्हाका फाल्यां तुका' जो रोज हाची. ताणी आपुण एक ओडीयो एलबम सिनेमात पयलेंच फावट दाखल केलें 'सिल्वर जुबली' हातुन तांणी आपूण पदाचे लिरीक्स तयार केला.आयज मेरेन विल्लि चडान चड १५०तरेची पदां घडोवन हाडला ते म्हळ्यार सोलो, डुयेट, डुओस, टियोस, कोटरेटस,क्विंटेट आनी कोरल.विलीन 'ऍन्तोनी सेन' हे पद कंपोस्ट केलें हो  ऍलबम १९८७ आनी १९८८ ह्या वर्सा आयलो.
पुरस्कार
ताका खूब संघटने कडसून कोंकणी तियात्रा खातीर मान मेळ्ळिल्लो आसा ताच्या योगदाना खातीर
जांबळ
जांबळ
कूळ: Myrtaceae लेटीन नांव: Syzygium cumini (linn)skeels
हें पाचव्याचार पानाचे मोठे झाड आसून ताचे मुखेल पणान दोन प्रकार मेळटात. बारीक आनी मोठी अशीं घोंसानी लागपी हीं फळां मे-जून म्हयन्यात रानमळांनी मेळटात. हीं फळां पिकतकच तांबूस- काळ्या रंगाची दिसतात. जांबळीच्या तरण्या पानांचो, सालिचो आनी फळांचो जायतो वखदी उपेग जांव येता. जांबळां खाल्ल्यार काळजाची क्रियां सुदारतात.
उपयोग
साबार कातिचे विकार जशे फिरंग (Gonorrhea) तशेच उपदंशाक (Syphilis) लागून जाल्ल्या कातिच्या रोगाचेर उपचार करपाक, तिळांच्या तेलांत जांबळीची पानां शिजोवन तेल तयार करून लायतात. जांबळांच्या बिंयांचो गर काडून ताचो लेप करतात आनी हो लेप मुंमरांचेर लायल्यार तीं जिरतात. जोराक लागून आंगाची जळजळ जाल्यार तशेच पींत वाडल्यार फळांचो गर आनी तीळतेल एक करचे आनी कापडाचे घडयेर घालून ती घडी कपाळार दवरची. पींत आनी जोर कमी जाता. अन्नपचनाचो त्रास आनी भूक कमी लागता जाल्यार तशेंच पातळ परसाकडेन जाल्यार जांबळीच्या फळांचो गर खावंचो. परसाकडेन रगत पडल्यार बिंयेच्या चुर्णाचो वा पानाचो रस घेवचो. तशेच जांबळीची साल झरोवन म्हवातल्यान दिवची.
वर्ग:देवनागरी पानां
शौनक
शौनक शौनक हें खुबशा व्यक्तींचें कुलनांव आसा. ऋग्वेदाच्या दुसऱ्या मंडलाचो कर्तो गृत्समद हो शौनक आसा. शतपथ ब्राम्हणांतले इंद्रोत आनी स्वैदायन हेय शौनकच आसात.बृहदारण्यकांत रौहिणायनाचो गुरू म्हूण एका शौनकाचो उल्लेख मेळटा.खुबशा पुराणांनी भृगुकुलांतलो मंत्रकार म्हूण एक शौनत दिसता. हो शौनक कुलपती आनी वेदार्थशास्त्रज्ञ आशिल्लो. रुरू-शुनक-शौनक अशी ताची वंशपरंपरा आसा.
महाभारतांत शौनकाचो भोवमानान उल्लेख केला. महाभारता प्रमाण शौनक हो एक कुलपती आशिल्लो.ताचो आश्रम हें एक व्हड गुरूकूल आशिल्लें आनी तातूंत अध्ययन करपाखातीर भारतांतल्या कोनशांतल्यान विद्यार्थी येताले.तांच्या रापा-जेवणाची सोय आश्रमामार्फतच जाताली.शौमकाच्या ह्या आश्रमांतच अथर्ववेदाचो शौनकशाखेचो विस्तार जालो. परिक्षिताचो पूत शतानीक हाका शौनकानूच तत्त्वज्ञान शिकयलें.युधिष्ठिराकय ताणें धर्मोंपदेश केला.महाभारतांत शौनकाक योनकाक योगशास्त्रज्ञ आनी सांख्यनिपुण म्हूण मानान पाचारतात. विंगड विंगड पुराणांनी ताका क्षेत्रोपेत द्विज, मंत्रकृत मध्यमाध्वर्यू, कुलपती अशो उपाधी मेळ्ळ्यात. ताणें ऋग्वेद अनुक्रमणिका, ऋकप्रातिशाख्य,बृहद्देवता, शौनकस्मृती,चरणव्यूह, ऋग्विधान,ऋग्वेदकथानुक्रमणी हे ग्रंथ रचल्यात. वैद्यक शास्त्रांतले ‘‘शल्यतंत्र’ हे शाखेचो शौनक होच जनक मानतात. शाकल आनी बाष्कल ह्या ऋग्वेदाच्या दोन शाखांचें ताणें एकत्रीकरण केलां. ऋग्वेदाच्या उपलब्ध अनुक्रमणींत शौनकाची अनुक्रमणी पुर्विल्ली मानल्या.
तातूंत ऋग्वेदाची मंडल,अनुवाक, सूक्त अशी विभागणी केल्या.ताच्या ऋकप्रातिशाख्यांत वैदिक ऋचांची आनी शाखांतल्या मंत्रांची उच्चारणपद्दत सांगल्या. ह्याच ग्रंथांत ताणें खुबशा पूर्वाचार्यांचो आनी व्या अशे आनीकूय कांय ग्रंथकरणकार व्याडी हांचो परतून परतून उल्लेख केला. व्याडी हो शौनकाचो शिश्य आसुंये असो अदमास आसा. शौनकगृह्यसूत्र,, शौनकगृह्यपरिशिष्ट आनी वास्तुशास्त्राचेर एक ग्रंथ ताच्या नांवाचेर आसात.ऐतरेय आरण्यकांतलें 5 वें आरण्यकय शौनकानच रचलें अशें सायणभाष्यावयल्यान कळटा.
आश्र्वलायन हो शौनकाचो मुखेल शिश्य आशिल्लो. ताणें आपल्या गुरूक प्रसन्न करपा खातीर गृह्य-श्रौकसुत्रांची रचना केली. त्या सुत्रांचेर शौनक इतको खूश जालो, ताणें स्वताचे सगळे श्रौतशास्त्राविशींचे ग्रंथ स्वताच्या हातान नश्ट केले अशी आख्यायिका आसा. ताणें खुबशे यज्ञ आनी सत्रां केलीं अशें पुराणांवयल्यान समजता. हातूंतल्या नैमिषारण्यांतल्या ताच्या दीर्घसत्रांत रोमहर्षणपुत्र उग्र श्रवा ह्या सूताकडल्यान ताणें महाभारताचें श्रवण केलें.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Xacuti
Xacuti (Shagoti) Konkani lokancho khaan.
Sondorbh
वर्ग:Goenchim Khannam jevnnam वर्ग:Khannam jevnnam वर्ग:Lipiantor korpachim panam वर्ग:Romi panam
शंकर भट्ट (धर्मशास्त्रकार)
एक धर्मशास्त्रकार आनी मीमांसक. ताच्या बापायचें नांव नीलकंठ. बापायच्या संस्कारमयूरव नांवाच्या ग्रंथसंकलनांत शंकरान खूब आदार केलो आनी आपणेय ग्रंथ रचले. ताणें रचिल्ल्या ग्रंथाचीं नांवा अशी- कुंडभास्कर, व्रतार्क, कुंडार्क, कर्मविपार्क, सदाचार संग्रह आनी एकादशीनिर्णय. कुंडभास्कर ही ताच्या बापायच्या कुंडोद्योतावयली टिका. ह्या ग्रंथाक कुंडोद्योतद्रशन म्हणूय वळखतात. हाची भट्टभास्कर नांवाची जैमिनीसुत्रावयली टीका उजवाडावंक ना. व्रतकौमुदी नांवाचो एक ग्रंथ शंकरभट्टाच्या नांवाचेर मेळटा. पूण तो कोण शक्कर भट्ट ते क
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
एस्त‌र नोरोन्हा
वर्ग:देवनागरी पानां
ಜೊನಾಸ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Jonah
ದುಸ್ರ್ಯಾ ಪ್ರವಾದ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂ ಪರಸ್, ಜನಾಸಾಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಏಕ್ ಕಥನ್. ಹುಕುಂ ಮೊಡ್ತಾ ತಸಲ್ಯಾ ಪ್ರವಾದೀಯಾಚಿ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಕಾಣಿ ಆಸಾ. ಪೈಲ್ಯಾಂಪಯ್ಲಿಂ ತೊ ಆಪ್ಲೆಂ ﻿ ಕಾರ್ಯಾ ಚುಕೊಂವ್ಕ್ ಪ್ರಯತ್ನ್ ಕರ್ತಾ ಆನಿ ಮಾಗಿರ್ ಆಪ್ಲೆ ಅಪೆಕ್ಷೆ ಆಡ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಕಾರ್ಯಾ ಯೆಸೆಸ್ವಿ ಜಾಲಾಂ ಮ್ಹಣ್ ದೊ ದೆವಾಕ್ ತಕ್ರಾರ್ ಕರ್ತಾ. ಹ್ಯಾ ಧಾಡ್ಸಾಚ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಂತ್ಲೊ ವೀರ್ ಮನಿಸ್ ರಾಜಾಂಚ್ಯಾ ದುಸ್ರ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಆಸಾ (2ರಾಜ್. 14/25) ಜೊ ಯ್ ಹಾಚೆ ರಾಜ್‌ವಟ್ಕೆ ಕಾಳಾರ್ ಜಿಯೆಲೊ. ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಚೊ ಹೇತು ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ವಾಚ್ತಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಜಾ ಹಾಡುಂಕ್ ಆನಿ ಬರಾಬರ್ ಶಿಕೊಂವ್ಕ್. ಸರ್ವೆಸ್ಪರಾನ್ ತಾಕಾ ನಿವೇನೆಹ್ ಶಾರಾಂತ್ ವಚುಂಕ್ ಸಾಂಗ್ಲೊಲೆಂ. ನಿನೆವೇಹ್ ಶಾರ್ ಹೆಂ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಚ್ಯಾ ದುಸ್ಮಾನಾ, ಆಸ್ಸಿರ್ಯೆಚೆಂ ಮುಖೆಲ್ ಶಾರ್ ಆಸ್ಲೆಂ. ಪುಣ್ ಹೊ ಸಂದೆಶ್ ಘೆವ್ನ್ ಜನಾಸಾಕ್ ಥಂಯ್ ವಚುಂಕ್ ನಾಕಾ ಆಸ್ಲೆಂ. ಕಿತ್ಯಾಕ್ ದೇವ್ ನಿನೆವ್ಯ್ಹ್ಚೊ ಕೇದನಾಂಚ್ ಭಸ್ಂ ಕರ್ಚೊ ನಾ ಮ್ಹಣ್ ತಾಕಾ ಖಾತ್ರಿ ಆಸ್ಲಿ. ತರಿ ಪುಣ್ ಆಪ್ಲೆ ಖುಶೆ ಆಡ್ ತಾಣೆಂ ದೆವಾಚ್ಯಾ ಉತ್ರಾಕ್ ಪಾಳೊ ದಿಲೊ. ಪುಣ್ ಶೆವಟಾಕ್ ತಾಕಾ ಎಕ್ದಂ ದೂಖ್ ಭೊಗ್ಲಿ ಕಿತ್ಯಾಕ್, ತಾಣೆಂ ಭಸ್ಂ ಜಾತಲೊ ಹೊ ಜೊ ಸಂದೆಶ್ ದಿಲಲೊ ತ್ಯಾ ಪರ್ಮಾಣೆಂ ಘಡ್ಲೆಂ ನಾ.
ದೆವಾಕ್ ಆಪ್ಲೆ ರಚ್ಣೆಚೊ ಖೂನ್ ಮೋಗ್ ಆಸಾ ಹೆಂ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ದಿಸುನ್ ಯೆತಾ. ಪುಣ್ ತ್ಯಾ ವನ್ ಚಡ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ದೇವ್ ಇತ್ಲೊ ದಯಾಳ್ ಆನಿ ಮೊವಾಳ್ ಕಿ ತೊ ಆಪ್ಲೆ ಪರ್ಜೆಚೆ ಜೆ ದುಸ್ಮಾನ್ ಆಸಾತ್ ತಾಂಚೊ ಪರ್ಯಾನ್ ಭಸ್ಂ ಕರುಂಕ್ ಫಾಟಿಂ ರಾವ್ತಾ. ಪರ್ತೆಂಚ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ತಾಂಕಾಂ ಭೊಗ್ಶಿತಾ, ತಾಂಕಾಂ ನವ್ಯ್ನಾ ಸುಟ್ಕಾ ದಿತಾ, ಹೆಂ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ದಿಸುನ್ ಯೆತಾ.
ಸಂದರ್ಭ್
वर्ग:ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ (Old Testament Books) वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
Rakes ani Sundori
वर्ग:Romi panam
अष्टविनायक
अष्टविनायक महाराष्ट्रांतल्या आठ मुखेल गणपतींच्या देवळांक एकटीतपणान ‘अष्टविनायक’ अशें म्हणटात. ह्या दैवतांची महाराष्ट्रांत तशेंच हेर कडेन बरीच नामना आसा.तांकां जागृत देवस्थानां अशें मानतात. हीं आठूय देवळां विंगड विंगड जाग्यांनी आसून, ह्या आठूय तीर्थांची मुद्गल पुराणांत वर्णनां मेळटात.
तालगडी
तालगडी शिगम्या वेळार जावपी एक लोकनाच. वाद्याच्या तालाच्या ठेक्यार नाचपी (गडे) नाचतात म्हणून ह्या लोकांनाचाक तालगडी अशें म्हण्टात. सामान्यपणाम ह्या नाचाक तालगडी खेळप अशें म्हण्टात. घुमट, कांसाळें, समेळ, धोल आनी कांय कडेन शेनाय आनी सूर्त ह्या वाद्यांची साथ आनी जोत ह्या गीत प्रकाराची लय ह्या नाचाक मेळटा.
अष्टविनायक
अष्टविनायकाच्या दर जाग्यांचो नियाळ फुडल्या प्रमाण आसाः
अष्टविनायकाच्या आठ देवळांचें फुडल्या संस्कृत श्लोकांत खाशेलें म्हत्व दिलां.
तालगडी
आकर्शक खेळगडे गायन वादनाच्या तालाचेर एकांमेकांकडेन संबंद दवरपी पदन्यास, हालचाली, हस्तमुद्र हांचेचरवीं एक वांटकुळो गीत-नाच करतात, जोत ह्या गितांचो विशय पुराणकथा, थळाव्या देवदेवतांचो संदर्भ असो आसता. श्रीरंग तालगडी, श्री रंग ताल हो ताल पुराय नाचभार चलता. शिगम्याच्या दिसांनी नमना उपरांत दर दिसा सांजेचे गडे, वाठारांतले परंपरेन थारायल्ल्या अशा शिगम्या मांडार देवळा सामकार आनी कांय प्रतिश्ठितांच्या घरामुखार तालगडी खेळटात. तालगडी खेळपी पंगडाचो तळी दिवन भोवमान करतात. हे तळयेंत येजमान एंक ते पांच नाल्ल तांदूळ, विडो, साकर वा गोड आनी उदकाची कळशी मांडार दवरतात.
अष्टविनायक
स्वस्तिश्री गणनायको गजमुखो मोरेश्वर सिध्दिदः।
बल्लाळस्तु विनायकस्त्वथ मढे चिंतामणिस्थेवरे।
लेण्याद्रो गिरिजात्मज सुवरदो विघ्नेश्वरश्चोझरे।
तालगडी
हो पंगड तळयेची सामुग्री एकठांय करता आनी उपरांत ताचो वापर पंगडाच्या गांवांतल्या भौशीक उतस्वाखातीर करप जाता. गोंयांत साश्ट, बारदेस आनी तिसवाडी हे म्हाल सोडले जाल्यार हेर सगळ्या म्हालांनी तालगडी खेळप जाता. फोंइं आनी काणकोण म्हालांत तालगडीचो जोश चड आसता. फोंडे म्हालांतले तालगडी - मेळ दर वर्सा म्हाड्डोळचे श्री म्हाळसा देवीचे भेटेक वाजत - गाजयत वतात. हालीं सावनूच गोंय सरकाराच्या पर्यटन विभागावतीन राज्य पांवडयाचेर तालगडी सर्त आयोजीत जाता.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
अष्टविनायक
1. मोरेश्वर - मोरगांव, जि. पुणे
श्रीगणेशाचो व्हड भक्त चिंचवडकार श्री मोरया गोसावी आनी श्री गणेशयोगींद्र ह्या सत्पुरुशाच्या कार्यांक लागून ह्या क्षेत्रांक आगळें वेगळें म्हत्व मेळ्ळां. ह्या जाग्यार जायत्या गाणपत्यांनी उपासना केल्ल्याचो इतिहास मेळटा. कमंडलू वा काऱ्हा न्हंयचे देगेर वशिल्ल्या ल्हानशा मोरगांवाक मयुरेश्वर गणपतीक लागून व्हड म्हत्व मेळ्ळां. गांवांत भितर गल्ली गल्लींतल्यान बाजारांत पावतकच एके उंचायेर, व्हड अशें देवूळ दिश्टी पडटा. पयलीं काळार दुस्मानाच्या घुरयांपसून राखण करपा खातीर जावंये देवळां भोंवतणी जमनी सावन 50 फूट उंचायेची वणत बांदल्या. चारय कोनशांनी मिनारां भशेन चार खांबे उबे केल्ले आसात. देवळाचो ऊंच घूड नदरेंत भरता.
देवळांच्या आंगणांत सपणां चडचे पयलीं नगारखानो मेळटा. नगारखान्याच्या सकल गणपती कडेन तोंड करून फुडल्या पांयांत दोन लाडू घेवन उबो राविल्लो एक फातराचो हुंदीर दिश्टी पडटा. ताच्या पंदरा-एक फूट उंचायेचेर फातराचो चौथरो, आनी ताचेर एक व्हडलो नंदी श्री गणेशा कडेन तोंड कून आशिल्लो दिश्टी पडटा. नंदीच्या चौथऱ्याच्या 10-20 फूटांचेर मुखेल देवूळ आनी ताचो प्राकार हो दुसऱ्या एका चौथऱ्यावयर सभा-मंडप आनी ताका लागून उदेंते कडेन देवाचें शेजेघर आसा. सभामंडपा मुखार दुसरो मंडप आसा. त्या मंडपाचे उदेंतेक नग्नभैरवाचें देवूळ आसा. अस्तंतेक तरटीचें एक पोरनें झाड आसा ताका ‘कल्पवृक्ष’ अशें म्हणटात. ह्याच कल्पवृक्षा पोंदा बसून मोरया गोसाव्यान तपश्चर्या केल्ली आनी इश्ट पळांची प्राप्ती करून घेतिल्ली. हांगा येवपी कांय साधक हेच तरेन कल्पवृक्षा पोंदा व्रतअनुश्ठान करून इत्सित फळ मेळयतात. दुरगाच्या भितल्ल्या कोनशांनी मुद्गल पुराणांत वर्णिल्यो 1.एकदंत 2. महोदर 3.गजानन 4.लंबोदर 5. विकट 6. विघ्नराज 7. धूम्रवर्ण 8. वक्रतुंड ह्यो आठ प्रतिमा आसात. आतां त्यो नव्यान करून घेतल्यात.
सभामंडपा उपरांत गर्भकूड मेळटा. गर्भकुडींतलीं मूर्त ‘मयुरेश्वर गणेशाची’ आसा. गणपतीचें हें रुप नदरेंत भरून रावता. मुद्गलपुराणांत ‘हाका चार हात आनी तीन दोळे आसात, वयल्या दोन हातांमदल्या एका हातांत पाश तर दुसऱ्या हातांत अकुंश धरिल्लो आसा. सकयल्या दोन हातांमदीं उजवो हात धोंपराचेर दवल्ला तर दाव्या हातांत मोदक धल्ला,’ अशें वर्णन केलां. पूण प्रत्यक्षांत ताचें दर्शन अशें जायना. ताच्या कपलार तिसरो दोळो आसूंये अशें दिसता. ह्या जाग्यार रत्न जडयिल्लें आसा. तेचपरी ताच्या बोंबलेंतय रत्न जडयिल्लें दिसता. हे मुखेल मूर्तीच्या दावे आनी उजवे कडेक हालवक येवपी सिध्दी-बुध्दी नांवाच्यो दोन देवता (धातुमूर्ती) आसात. मुखार उंदीर आनी मोर आसात. मोर (मयूर) हें वाहन आशिल्ल्यान ताका ‘मयूरेंश्वर’ हें नांव पडलां. मयूरेश्वराची मूर्त ही खरी मूळ मूर्त न्हय अशें म्हणटात. खरी मूर्त माती, लोखण आनी रत्न हांच्या अणूंची आसून ती सद्याच्या मूर्ति फाटल्यान ‘गुप्त’ रितीन आसा अशें समजतात.ह्या थळांत चार म्हत्वाचे उत्सव जातात. विजयादसमीक, भाद्रपदांत, माघ म्हयन्यांतले चवथीक आनी चवथ्या सोमवती उमाशेक हे उत्सव जातात. ह्यो उमाशी वर्सांतल्यान चार फावट येतात.
2. चिंतामणी - थेऊर ता, हवेली, जि. पूणे
अष्टविनायकांतलें दुसरें म्हत्वाचें क्षेत्र ‘चिंतामणी’ जावन आसा. ‘चिंतामणी’ संबंदान वेगवेगळ्यो पूराण कथा चलतात. ह्या चिंतामणीक अनुश्ठान करपी साधकांक शांती आनी थीरबुध्दीचें वरदान मेळटा अशें ह्या क्षेत्र संबंदान म्हणटात. चिंचवडचो मोरया गोसाव्यान थेऊरच्या जंगलांत खर तप केलें. ताच्या तपाचेर प्रसन्न जावन श्री गणेशान वाघाच्या रुपान ताका दर्शन दिलें. मोरया गोसाव्याक ह्याच जाग्यार सिध्दी मेळिल्ली. थेऊराक सतराव्या शेंकडयाच्या सुर्वेक माधवराव आनी रमाबाई पेशवा हांच्या काळांत व्हड म्हत्व मेळ्ळें. माधवराव चिंतामणीचो भक्त आसलो. राज्याच्या कारभारांतल्यान वेळ मेळ्ळ्यार तो मन शांत करपा खातीर, कुडीक विसव दिवपा खातीर येवन रावतालो. क्षयरोगान पिडिल्ल्या माधवरावान निमाणे दीस हांगाच सारले. आपलो निमाणो स्वास तांणी चिंतामणी मुखारच घेतलो. रमाबाई हांगाच माधवरावा वांगडा सती गेली. आयज थंय सतीचे वृंदावन आसा.
चिंचवडचो संतपुरुस चिंतामणी देव हाणें सुमार 40,000 रुपये खर्चून हें मंदिर बांदलें.ते उपरांत सुमार 100 वर्सांनी थोरले माधवराव पेशवा हांणी सभामंडप बांदून देवूळ वाडयलें. ताच्या उपरांत हरीपंत फडके आनी हेर भक्तांनी ह्या देवळांक आपल्या तांकी प्रमाण आदार दिवन चिंतामणीचें देवूळ सोबीत, सुंदर आनी व्हड केलें. देवळाचें मुखेल दार उत्तरेकडेन तोंड करून आसा. मुखेलदारा कडल्यान न्हंयमेरेन वचपाचो रस्तो पेशव्यांनी बांदला. थेऊर गांवाक तीन वटांनी मुळामुठा न्हंयन वेंगायल्या. हे न्हंयक बाराय म्हयने उदक आसता. हांगा एके न्हंयच्या पाणट्याक कदंबतीर्थ वा चिंतामणी तीर्थ अशें म्हणटात. हालींच श्रीमंत माधवराव पेशव्याले तैलचित्र देवळाच्या प्राकारांत बसयलां.
हो गणपती दावे सोंडयेचो आसा. मूर्तीचें तोंड उदेंते कडेन आसा आनी मांडयेचेर आसन घालां.
भाद्रपद शु चवथीक हांगा व्हड प्रमाणांत चिंतामणी गणपतीची परब मनयतात, चिंतामणी गणपती संबंदान खाशेली खबर ती म्हळ्यार ह्या गणपतीक चिंतामणीक हें गांव तस्त्रीप म्हूण मेळिल्लें. ह्या गांवची सनद औरंगजेबान दिल्ली.
3. गिरीजात्मज - लेण्याद्री (दोंगरातलें देवस्थान), जुन्नरः (जिल्हो-पुणे)
गिरीजात्मज गणपतीची ही जागा. दोंगरांत खणून तयार केल्लीं अयस पयस काय बौध्दाचीं लेणी (होवऱ्यो) आसात. गणेशपुराणांत धा जाग्यांचो उल्लेख ‘जीर्णापूर’ वा ‘लेखनपर्वत’ ह्या नांवांनी केला. हिमालय गिरीली चली पार्वती हिणें आपल्याक चलो जावंचो म्हणून ह्या दोंगरार खर तप केलें. आपले मन एकाग्र जावंचे म्हणून तिणें ही ल्हान भुरग्याची मूर्त घडयल्ली. पार्वतीचे भक्तीचेर प्रसन्न जावन ल्हान भुरग्याच्या रुपान गणपती प्रगट जालो. श्रीगणेशान सगळे भुरगेपणांतले दीस ह्याच दोंगराच्या वाठारांत सारले आनी जायत्या दैत्यांक दाळाक लायले अशी आख्यायिका चलता.
जुन्नराच्या उत्तरेक कुंकडी न्हंयचे पलतडीन एका दोंगरार हें देवूळ कोरांतून काडला. ह्या देवस्थानाक ‘गणेशलेणी’य म्हणटात. देवळाच्या भोंवतणी खोदकाम केल्लें आसा.
देवळाच्या सभामंडपांत स फातरांचे खांब कोरातिल्ले आसात देवळाचे दोनूय वटींनी मेळून सुमार अठरा कोरांतून काडिल्ल्यो होवऱ्यो आसात. सभामंडपांत संगमरवरी फरशी घाल्ल्यो आसात. देवळाच्या सभामंडपाची उंचाय व्हडलीशी ना. सभामंडपाच्या मुखार आठ कोरांतिल्ले खांब आसात. ताच्या वयल्या भागांक गाय, हत्ती, अशीं चित्रां कोरांतिल्लीं आसात. सभामंडपाचीं सपणां देवन सकल वतकच एक व्हड बौध्द स्तूप लागता. ताका लोक ‘भीमाची गदा’ म्हणटात. हिचो आवांठ, उब्या करून दवरिल्ल्या एका व्हड गदेसारको आसा. ह्याय जाग्यार वाग, शींव, हतयाचीं चित्रां कोरांतिल्लीं आसात. सुमार वीस वाटकुळे फातरांचे खांब हांगा आसात. खांबाच्या सामके पोंदाक चौकोनी यज्ञ कुंडाच्या आकाराची बसका आसा. वयली तक्तपोशी वाटकुळी आसा.
देवळाच्या बायर दोंगरामाथ्याचेर उदकाच्यो दोन टांकयो आसात. तांचें उदक गोड आनी थंड आसता. देवळांतली श्री गणेशाची मूर्त सोबीत दिसना. गणेशाक शेंदूराचो मेळटा तसो आकार दिल्ल्यावरीं दिसता. ह्या शेंदूरमुर्ती सकल्या फातरांचो थोडो वांटो कोरांतिल्लो आसा. एका कोरांतिल्ल्या कोनशाच्या मदीं गणेश प्रतिमा दिसता. ह्या देवाच्या दाव्या-उजव्या आंगाक ल्हान वासरेर मारुती, गणपती आनी शंकर ह्या देवांची थापणूक केल्या. ह्या देवांची फाटी कडल्यान पूजा जाता असो समज आसा. ताचें कारण ह्या गणपतीचें तोंड उत्तर दिकेक आसा.पार्वतीन ज्या जाग्यार तप केल्लें ती व्होंवरी एका अगम्य जाग्यार आसा. पूण ही मूर्त त्या होवरेच्या फाटल्यान खंयच्यातरी गणेशभक्तान कोरांतल्या आनी ते मुर्तीची ‘गिरीजात्मज’ ह्या नांवान आयजवयर पूजा चलता.
दोंगराच्या माथ्यार म्हादेवाचें थळ आसा. उदेंत वटेन सीतेची न्हाणी आसा. हांगाच्यान नामनेच्या शिवनेरी किल्ल्याचें दर्शन जाता.
सद्या दोंगर आनी होवरी, पुराण वस्तू संशोधन खात्याच्या ताब्यांत आसली तरी गिरीजात्मजाचें देवूळ स्वतंत्र आसा.
4. विघ्नेश्वर - ओझर, ता. जुन्नर; जि.पूणे
अष्टविनायकाच्या जोम्यांत आस्पाविल्ली ही चौथी सुवात. ह्या जाग्यार पूर्विल्ल्या काळांत विघ्नासुरान सत्कर्म करपी ऋषी मूनींक आनी उजू चलणूकेन चलपी जनतेक खूब पिडली.विघ्नासुराच्या त्रासांतल्यान मुक्त जावपा खातीर पार्श्वऋषीन गणपतीक आळयलो. पार्श्वऋषींक गणपती प्रसन्न जालो. तो वाठार होच अशें मुद्गल पुराणांत वर्णिल्लां. गणपतीन फुडें पार्श्व ऋषीगेर जल्म घेतलो आनी विघ्नसुरांकडेन झूज खेळून ताका शरण हाडलो. त्या वेळार विघ्नासुरान गणपतीचें स्तवन करूंक देवाक ‘विघ्नहर वा विघ्नेश्वर’ हें नांव घेवचें अशें मागलें आनी श्री गणपतीन तें मागणें मानून घेतलें.पूर्विल्ल्या काळांत देवांनी नैऋत्य दिकेक भाद्रपद शुध्द चलथीक दनपरां गणपतीची प्रतिष्ठापना केली अशें म्हणटात.
अष्टविनायकाच्या थळांत भितर विघ्नेश्वराक व्हड मान आसा. हांगाचो वाठारय सोबीत आसा. देवाच्या देवळाचो घूड चिमाजी अप्पान बांदला.विघ्नेश्वराच्या देवळाचें तोंड उदेंतेवटेन आसा. गर्भकुडींत चारुय कोनशांनी ल्हान कोळये आसून तातूंत पंचायतनाच्यो मूर्ती आसात. भितल्ल्या गर्भकुडींत दोन जनेलां आसून तांकां लायिल्ल्या हारशांतल्यान भितर उजवाड येता. भितल्ल्या चारुय वटेन हारशे वळीन आसात. गणपतीच्या दाव्या वटेन कमळाचेर बशिल्ली लक्ष्मी तर उजव्या वटेन श्री विष्णुचें चित्र आसा.
देवळाच्यो चारूय कुशी फातराच्या तटांनी बंद आसात. तटांवेल्यान चलपा खातीर एक पांयवाट आसा. देवाच्या मूर्ती मुखार एक मंडप आसा. उक्त्या दारांतल्यान भायर येतकच एक काळो हुंदीर दिश्टी पडटा. ह्या मंडपाक लागून आनी एक ल्हान मंडप आसा. देवाची शेज हातूंत आसा. ह्या दुसऱ्या सभामंडपा भायर 20 फुटांचो फातरांची फरशी आशिल्लो आनी एक तिसरो सभामंडप आसा. त्या मंडपाचे दक्षिणेक आनी उत्तरेक दोन दारां आसात. ह्या मंडपांत धुंडिराजाची मूर्त आसा. ह्या मंडपाच्या सकल देंवतकच उक्तें, फातराच्या फरशींचें आंगण लागता. हें सुमार चाळीस फूट लांब आसा. ह्या आंगणाच्या अयसपयस मुखेल दाराच्या भोंवतणी प्रदक्षणा घालपाक पंदरा फुटाचो जागो आसा. आंगणाच्या दोनूय वटेन 25 ते 30 फूट रस्तो आसा.एका होवरेच्या पोंदाक तळघर आसून तातूंत देवाचें सामान आसा. दुसऱ्या होवरेंत शेंदुरान भरिल्ली भैरवनाथाची मूर्त आसा. देवळाचो घूड भांगराचो आसून नकसूद आसा. देवळांत भितर सरतना दोनूय वटांनी फातराचे भालदार आनी चोपदार दिश्टी पडटात. देवळाच्या मुखावेलो भाग कोरांतिल्लो आसून तातूंत दोन ऋषींच्यो आनी एक मनीस वीणा घेवन उबो आशिल्ल्याच्यो मूर्ती दिश्टी पडटा. देवळाच्या आंगणांत विंगड विंगड झाडां-पेडां आसात.
विघ्नेश्वराची देवळांतली मूर्त पूर्ण आसून मांडी घाल्ली आसा. सोंड दाव्यावटेन घुंवणायल्या. दोनूय दोळ्यांत माणकां, कपलार हिरो, बोंबलेंत खडो अशे रितीन आसा. मूर्तीच्या दोनूय कुशींच्या कमानींतल्यो मूर्ती ऋध्दि-सिध्दीच्यो आसून त्यो पितूळच्यो आसात. विघ्नेश्वराची मूर्त एका सोबीत कमानींत आसा.
भाद्रपद शुध्द चवथीक हांगा व्हड उत्सव जाता.
5. महागणपती - रांजणगांव, ता. शिरूर, जि. पूणे
रांजणगांवाचे म्हत्व पूराणकथांनी मेळटा. त्रिपुरासुर राक्षसाक शंकरान, ह्याच गांवांत माल्लो पूण ताका मारपा खातीर शंकराक गणपतीक प्रसन्न करून घेवचो पडलो अशी कथा चलता.पुराणकथांत रांजणगांवचो उल्लेख ‘मणिपूर’ असो मेळटा. ह्या गणपतीक महोलट अशेंय नांव आसा.
निजामाच्या काळांत बैलाचें तांडे घेवन वचपी नामदेवबुवा तेली नांवाच्या एका वेपाऱ्याक हें दैवत प्रसन्न जाल्ल्याची एक आख्यायिका हांगा चलता. नामदेवबुवाची समाधीय हांगा लागसारच आसा. भिलवडीकर महाराजान 1917 वर्सा हांगा तप केल्लें. गुर्जेर नांवांच्या शास्त्रज्ञानानय हांगा तप केल्लें. त्या दोगांकूय ‘महागणपतीचो’ दिश्टावो जालो. हो देव आंगवण केल्यार पावता अशीं भक्तांमदीं भावना आसा.
महागणपतीच्या पोंदाक जें तळघर आसा, थंय आनीक एक ल्हान मूर्त आसा. ती श्री गणपतीची मूळमूर्त अशें मानतात. मुसलमान लोकांच्या भयान ही मूर्त अशी लिपोवन दवरिल्ली.मूर्तीक धा सोंडी आनी वीस हात आसात अशें म्हणटात. ही मूर्त केन्नाय भायर काडटात. ह्या मूर्तीच्या ध्यान्याक ‘महागणपतीचें ध्यान’ अशें म्हणटात. ह्या देवळालागीं एक बांय आसा, आनी हे बांयतले उदक कितलोय दुकळ पडल्यार आटना.
देवळांतल्या महागणपतीची सोंड दाव्या वटेन घुंविल्ली दिश्टी पडटा. मूर्त दिसपाक सुंदर आसा. गणपती मांडी घालून बसला. कपल रुंद आसा. ताच्या दोनूय कुशींनी ऋध्दि-सिध्दी उब्यो आसात.भाद्रपद शु. चवथीक हांगा गणपतीची परब व्हडा उर्बेन मनयतात.
6. बल्लाळेश्वर - पाली, ता. सुधागड, जि. कुलाबा
गणेशपुराणांत ह्या जाग्यांचो उल्लेख आनी कथा आसा. मुद्गलपुराणांत ह्या बल्लाळेश्वर विनायकाची म्हयती मेळटा. बल्लाळ नांवाच्या एका ल्हान भुरग्यान एका शिळेची भक्तीभावान पूजा केली. त्या भुरग्याच्या भक्तीचेर प्रसन्न जावन श्री गणेश त्या भुरग्यान पुजिल्ल्या शिळेंत येवन रावलो. ते उपरांत हें थळ गणेशक्षेत्र म्हणून नामनेक पावलें. ‘भाद्रपद शु. चवथींक जे भक्त येतले, तांच्यो कामना हांव पूर्ण करतलों’ असो श्री गणेशान ताका आशीर्वाद दिलो. हाकाच ‘बल्लाळेश्वर’ वा ‘बल्लाळे विनायक’ म्हणटात.
पूर्विल्ल्या काळासावन हें जागरुक देवस्थान म्हूण पेशव्याच्या काळांत ह्या देवाक कौल लावन न्याय दिताले, असो तांच्या दप्तरांत उल्लेख मेळटा.
बल्लाळेश्वराचें देवूळ सोबीत आसून तांचे तोंड उदेंतेवटेन आसा. सूर्य उदेतकच सुर्याची किर्णां सभामंडपांतल्यान येवन बल्लाळेश्वराचेर पडटात. देवळांचें बांदकाम शिसें आनी चिरे वापरून गडगंज केलां. गर्भकुडींतल्या देवाच्या मखरांचेर नक्षी केल्ली आसा. हुंदराची गर्भकूडय हांगा आसा. हो हुंदीर हातांत मोदक घेवन बल्लाळेश्वराक पळयता असो दिसता. ह्या हुंदराच्या मूर्ती मुखार एक शिवाचें रूपडें आसा, तशेंच ताचे गर्भकुडींत दोन देवताच्यो मूर्ती आसात. तांकां गणपतीच्या (बल्लाळेश्वर) पालखे वेळार भायर काडटात. देवळां भायर सुरूचे खांबे आशिल्लो सभामंडप आसा. देवळा मुखार उदकान भरिल्ल्यो दोन तळयो आनी एक घाट आसा. तळयांतलें उदक मात नितळ आसना. भायर कमानीत आनीक एक व्हड घांट आसा. श्रीमंत मोरोबदादा फडणीस हाणें हें देवूळ तशेंच धर्मशाळा आनी मठ बांदलो. बल्लाळाच्या बापायन बल्लाळ आपल्या इश्टां वांगडा हे मूर्तीची पूजा करतना ही मूर्त भायर उडोवन दिल्ली. ती मूर्त हीच अशें मानतात.
बल्लाळ विनायकाची मूर्त 3 फूट उंचायेची पूण रुंद आसा. कपलाचो बाग सकल गेला, तोंड स्पश्ट नदरांत येता. सोंड दाव्या वटेन घुवणायल्ली आसा. बोंबलेंत आनी दोळ्यांत हिरे चकचकतात. मूर्त फातराच्या शिंवासनार बसल्या. ताचेर ऋध्दि- सिध्दी चंवरा हालयतात.
दर वर्सा भाद्रपद आनी माघ शु. 1 ते 5 अशे पांच दीस हांगा उत्सव चलता. माघ शु. 4, गणेश जल्मदिसा श्री गणेश मध्यान रातीकडेन जेवपाक येता अशी भक्ताची भावना आसा. त्या दिसा हांगा भक्तांची घिट्टी जाता. लोकांक तशे अणभव आयल्यात अशें म्हणटात.
बल्लाळ विनायकाचें कवच (शेंदराचे लुकण) खूब पेरनें जाल्लें. 1967 क तें नव्यान बांदलें.
7. वरद विनायक - महाड, (जिल्हो-खालापूर), कुलाबा
ह्या देवळाची थापणूक वेदप्रसिध्द गृत्समद ऋषीन केली असो समज आसा. हजारांनी वर्सांपयलीं हो ऋषी जावन गेलो. ‘गणानात्वा गणपति हवामहे’ ही ऋचा सिध्द करपी, ऋग्वेदांतले दुसरें मंडळ रचपी हो मंत्रसंपन्न ऋषी आसलो. ताणें विनायकाक खर तपान प्रसन्न करून घेतलो तेन्ना ताच्या इत्सेक मान दिवन ह्या गच्च रानांत रावपाचें ताणें मानून घेतलें. तें गच्च, रान म्हळ्यार आयचें महाड. गृत्समद ऋषीक, गाणपत्य संप्रदायाचो मूळ पुरुस मानतात. ताका लागून ह्या वाठाराक चड म्हत्व मेळ्ळां.
ह्या देवळांतली वरद विनायकाची मूर्त 1690 त धौंडू पौडकर नांवांच्या गणेश भक्तांत थंयच्या तळ्यांत मेळ्ळी. तसो ताका दिश्टावो जाल्लो अशें म्हणटात. ताणें ती मूर्त तळ्याच्या एका कोनशाक थापणूक केली. हो कोनसो अखंड फातराचो आसा. 1725 क आयच्या जाग्यार हें देवूळ बांदलें. 1892 वर्सा सावन आयज मेरेन ह्या देवळांतलो नंदादीप सतत पेटत दवल्ला. ह्या देवळांक पेशव्यांनी खूब आदार केला. ह्या विनायकाच्या उदेंतेक 1738 त हरिहर गोसाव्यान जिती-जिवी समाधी घेतल्या. ह्या देवळा भोंवतणचो वाठार सैमान नटिल्लो आसा.
हें देवूळ पोरन्या नळ्यांच्य घरा सारके आसा. ताचें तोंड उदेंते कडेन आसा. ह्या देवळाच्या फातराक भितल्ल्यान नकसूदपणान कोरांतल्यात. देवळांच्या चारुय कुशीनीं हतयाच्यो दोन-दोन मूर्ती कोरांतल्यांत. उत्तर दिकेक गोमूख आसून तातूंतल्यान तीर्थ सकल पडटा. ह्याट गोमूखाच्या कडेक अखंड फातरांचो कोनसो आसा. जं वरद विनायक सगळ्यांत पयलीं राविल्लो.देवळांच्या घुमटाचेर भांगरा रंगाचो घूड आसा. घुमटाच्या वयले वटेन सर्पाची नक्षी आसा. फाटल्यान अस्तंतेक देवाचें तळें आसा. थंय गीमाचें दोन म्हयने सोडून खूब उदक आसता.
देवळाक भितर आनी भायर मेळून दोन सभामंडप आसात. भायल्या सभामंडपाक चोंयवशीन गॅलरी सारकी माडी आसा. ह्या सभा मंडपाक सखांब आनी वयर छप्परांक झुंबरां आसात. मूळ गर्भकुडीच्या भितर फातराच्यो ऋध्दि-सिध्दीच्यो मूर्ती आसात. मूळ गर्भकुडीच्या भितर फातराच्यो ऋध्दि-सिध्दीच्यो मूर्ती आसात. दोनूय कुशीच्या कोनशांनी गणपतीच्यो दोन मूर्ती आसात. उजव्या हाताक आशिल्ली मूर्त संगमरवरी आसून उजव्या सोंडेची आसा. दाव्या वटेची मूर्त सादी आसून शेंदूरान भरिल्ली आसा. भितर सरतना वयल्या कुशीकय श्री गणेशाची मूर्त दिसता.
भाद्रपदांत आनी माघ शु. 1 ते 5 मेरेन हांगा व्हड परब मनयतात.
8. गजमुख (सिध्दीविनायक) - सिध्दाक, ता. श्रीगादैं, जि. अहमदनगर
ह्या सिध्दी विनायकाची सोंड उजवे वटेन आसा म्हूण ह्या दैवतांक कडक आनी जागरुक मानतात. व्यासान हांगा यज्ञ केल्लो अशेंय मानतात. भस्मासारकी सृतिका हांगा मेळटा. मोरया गोसाव्यान सगळ्यांत पयलीं हांगा खर तप केल्ले, उपरांत तो मेरगांवाक गेलो.
ह्या देवळाचें तोंड उत्तर दिकेक आसा. गांवचे शीमेर सावन देवळा मेरेन सरदार हरिपंत फडके बांदिल्लो फरशेचो रस्तो आसा. देवळांतली देवाची गर्भकूड 15 फूट ऊंच आनी 10 फूट रुंद आसा. सिध्दीविनायका भोंवतणचें मखर पितूळचें तर शिवासन फातराचें आसा. ताच्या दाव्या वटेन जय विजयाच्यो मूर्ती आसात. मदल्या गर्भकुडींत देवाचें शेजेघर आसा. ताच्या कुशीक शिवपंचायतन आसा. भायले वटेन सभामंडप, ताच्या फुडे मुखेलदार आनी नगारखानो आसा.
श्री सिध्दीविनायकाची मूर्त स्वयंभू आसून ताची लांबाय 3 फूट ऊंच आनी अडेज फूट रूंद आसा. तिचें तोंड उत्तर दिके वटेन आसा. सोंड उजव्या वटेन घुंवडायल्या. मांडयेचें आसन घालून बशिल्ल्या सिध्दीविनायकाचेर ऋध्दि-सिध्दी बशिल्ल्यो दिसतात.
भाद्रपद शु. 1 ते 5 आनी माघ शु. 1 ते 5 हांगा सिध्दीविनायकाची व्हडली परब जाता.
वर्ग:देवनागरी पानां
Bambolechea Khursa Mullim Povitr Tritvek Magnnem
Bambolechea Khursa Mullim Povitr Tritvek Magnnem
Bambolim Cross - Prayer
Deva amchea Bapa, Tuvem monxeachi soddvonn korunk, khursachi
vatt vinchun kaddli. Tuvem Tujea Putak khursache vollvolle
ani monxachem taronn korunk te tuka omple. Amchea jivitant
he khuris tum amkam dhaddtai te sosunk ani moniskullache
soddvonne khatir orpunk, Tuji kurpa amkam di. Mogalla, Jezu,
Tuka khursar ubhartoch, Tum soglleank Apnnaxim oddun haddttoloi
mhonn Tunvem bhasavnni keli. Oso Tum hea Bambolechea dongrar
sogllea jinsacheam monxeank oddun haddtai. Tujea koddvollantlea
itlench amkam puro. Povitr Atmea, Jezu Kristan Tuka kalvar dongrar
Saibinnicher ani Apleam xisancher funklo. Aiz hea mollar ani
dongrar sobar dhormanche monis ekvott'tat. Tanchim monan uzvaddai,
kallzam mogan pettoi, Jezuchem raj vistarai, ani soglleam monxeank
Tachea rajeant pavoi.
Je upkar ami magtanv te amkam di.
Mhoima Bapak ani Putak, ani Povitr Atmeak.
वर्ग:Konknni वर्ग:Roman Catholic anchim Magnnim वर्ग:Romi panam
नेल्सन मंडेला
मंडेला, नेल्सन
दक्षिण आफ्रिकेचो प्रधानमंत्री १९९४त ताणें दक्षिण आफ्रिकेचो प्रधानमंत्री म्हूण सोपूत घेवन अवर्णभेदी लोकशायेचो पुरस्कार केलो.गोऱ्या लोकांची सत्ता आशिल्ली तेन्ना,देशांतल्या काळ्या लोकांकूय राजकारणांत समान मेळचे म्हूण ताणें चळवळ केल्ली.हाका लागून ताका दक्षिण आफ्रिका सरकारान २७ वर्सां बंदखणींत दवरलो.
पळेयात
Nelson_Mandela
वर्ग:देवनागरी पानां
असूर
असूर म्हळ्यार देवांचे दुस्मान. हांकां दुसरींय नांवां आसात, तीं अशीः दितीचे पूत देखून दैत्य. दनूचे पूत देखून दानव. हांणी धर्तरेचेर धा युगां राज्य केलें. तांचीं देवां आड बारा झुजां जालीं. तांणी देवांचेर जायते खेपे जैत मेळयलां. तैत्तिरीय ब्राह्मणांत ‘असूर’ शब्दाची व्याख्या अशी केल्या- ‘तेनासुना सुरानसृजत। तदसुराणामसुरत्वम्।’ अर्थ- त्या असून म्हळ्यार प्राणान (प्रजापतीन) तांकां निर्मिल्ले, देखून तांकां असूर म्हणटात. असूर उतराचो खरो अर्थ म्हल्यार प्राणवान, बळिश्ट, वीर्यवान पराक्रमी.
देव आनी असूर हे दोनूय प्रजापतीचे पूत. असूर व्हडले आनी देव धाकले. प्रजापतीन देवाक दिसाचे आनी असूरांक रातीचे उत्पन्न केले. (शतपथ ब्राह्मण). प्रजापतीन असूरांक अंधकार आनी माया ह्यो गजाली दिल्यो. देखून ते मायेची उपासना करूंक लागले. असूर हें उतर ऋग्वेदांत सुमार १०५ फावट आयलां. तातूंत ९० सुवातींचेर ताचो वापर देव ह्या अर्थान केला. ऋग्वेदांत वरुणाक आनी हेर देवांक असूर अशें म्हळां. अग्निदेवाक लेगीत असूर असो लेखला. हांचे पुरोयतपण भार्गवशुक्र हाचे कडेन आशिल्लें. असूर लोक खंयचे हाचेविशीं चार मतां आसात – असूर म्हळ्यार १. पूर्विल्ले सुमेरियन लोक. २. पूर्विल्ले असीरियन लोक ३. मगध वा दक्षिण बिहारांतले लोक ४. पूर्विल्ले इराणी अहुरमज्दाचे अनुयायी.
भारतांत आर्य संस्कृताय येवचें पयलीं असूर, दैत्य, दानव आनी नाग अशे वेगवेगळ्या संस्कृतायांचे समाज आशिल्ले. हे लोक आर्यांचे विरोधक आशिल्ले. ‘मेरु दोंगराचेर, अमरावती नगरांत देवांचो राबितो आसा. जाल्यार मेरु दोंगराचे खाल इरावती हे असूरांचे नगर आसा’, अशें सायणाचार्य हाणें बरयलां. भारताचे अस्तंत देगेक असूरांचीं राज्यां आशिल्लीं. गुजरातांतलें भृगुकच्छ (भडोच) ‘बलि’ ह्या असुरांची राजधानी आशिल्ली.
असूर लांबायेन ऊंच आनी कुडीन धश्टपुश्ट तशेंच बळिश्ट आशिल्ले अशें मूर्तिंतल्यान आनी फातरापट्यांतल्यान दिसून येता. ते केंस लांब दवरताले आनी खाडूय लांब दवरताले.ज्योतिशशास्त्राचेर तांचो उपाट भावार्थ आशिल्लो. झुजाक वचचे आदीं असूरांचे सैनिक सम्राट सदांच भविश्य पळोवन घेताले.
पूर्विल्ल्या अॅसीरियाची राजधानी म्हळ्यार निनेव्हे शार. ह्या शाराच्या उत्खननांत बाबिलोनी भाशांच्या ‘क्युनिफोर्म’ लिपींत विटांचेर बरयिल्ले कांय ग्रंथ मेळ्ळ्यात. तातूंत असूरांविशींची बरीच माहिती मेळटा. युफ्रातिस आनी तैग्रीस न्हंयचे देगेक रावपी पूर्विल्ल्या लोकांक ‘सेमाइट’ म्हणटात. असूर हे तांचेच वंशज अशें कांय विद्वानाचें मत आसा. सुमेरियन लोक असूरांचे शेजारी आशिल्ले. इ.स.प. १३८० च्या काळांत असूरांची शक्त खुबूच वाडली. तांणी बाबिलोनियाचेर जैत मेळयलें आनी थंय असूर साम्राज्याची थापणूक केली. इ.स.प. ७४६ ते ६२६ ह्या काळांत ज्या असूर सम्राटांनी असूर साम्राज्याचेर शेक चलयलो तातूंत तिग्लथ, पिलेसर, शालमनेसर, सारगन, सेन्नचेरीब, अस्सुरबनिपाल हे सम्राट खूब नामनेचे आसात.
व्हिन्सेंट श्रील हाणें असूर देवतांच्या दिल्ले वळेरेंत ‘असूर मझाझ’ ही एक देवता आसून तिचो संबंद अहुरमज्द ह्या झरतुष्ट्री देवतेकडेन जोडला. इराणी भाशेंत ‘अहुर’ हें उतर ‘असूर’ उतरा कडेन लागींचें आसून तें बऱ्या अर्थान तर कांय उतरां इराणी धर्मग्रंथ ‘अवेस्ता’ हातूंत बऱ्या अर्थान वापरांत आयलीं. हाचे उरफाटें कांय उतरां भारतांत बऱ्या अर्थाचीं जालीं जाल्यार ‘अवेस्ता’ धर्मग्रंथांत वायट अर्थाचीं. देखून, असूर उतराक ऋग्वेदा उपरांतच्या संस्कृतांत वायट अर्थ मेळ्ळो.
असुरांचीं आनी मनशांचीं लग्नां जाल्ल्याचीं उदाहरणां पुराणांत बरेचकडेन आसात. तांची प्रतिभा ऊंच पांवड्याची आशिल्ली. ते कलेचे मोगी आशिल्ल्यान तांकां चित्रकलेची खूब आवड आशिल्ली. असूर कलावंतांनी आपले कुशळ प्रतिभेन फातरांत कोरांतिल्लीं शिल्पां आनी चित्रां पळोवन आयज लेगीत पंडितांक आनी विद्वानांक अजाप जाता.
पळेयात
वर्ग:देवनागरी पानां
कांज दे गोआ (गोंयचो सोप)
'चांजा दे गा' (गेंचो सप) एक नमुनेदार भारतिपुर्तुगेज जेवणा खाणाचो सप गयांतो जावन आसा, जो एकदां पुर्तुगेज भारतांतलो एक प्रांत आसलो, जाची स्फूर्त पुर्तुगेज सपाची जावन आसा. ताचे तय्यारेंत कंबियेचें मास, थळावीं चेवरिसां, पियाव, लसूण, तांदूळ, उदक आनी मीठ वापर्तात. हे सगळे जिनस एकठांय एका ल्हान तव्यार वो एका प्रेस्सुरे चकेरांत रांदतात. शेवटीं, कंबियेच्या मासआच्या हाडआंचो कसाय तांतुंत घाल्पांत येता.
गयांत, परंपरे पर्मणें, तो जलं दितल्या असतऱ्यां खातीर तय्यार कर्पांत येतालो. पयल्या जल्मांक, सासुमाय आपल्या सुनांक एक पर्त विने हाच्या सऱ्याची बाटली आनी सो कंब्यो धाडटाल्यो, ज्यो हो सप तय्यार कर्पांत वापर्ताले, कित्याक अशें करप आवय्यांक आनी भलायकी मेळवपाक बरें जेवण संजताले.
तें सुमार सकाळच्या ११ वरांचेर, काळचे कडिये, गड तरानचे चेटने आनी खाऱ्या सांगाताक, घेवपांत येतालें. थडे फावटी, तें मळांनी भुर्ग्यां कडल्यान, तांच्या आवय-बापायंक आनी तांचे परस व्हड पिरेच्या भावनडांक जे थंय वावुर्ताले, तांकां एक मातियेच्या आयदनांत पाठवपांत येतालें..
संदरब
वर्ग:देवनागरी पानां
रोमैन रॉलॅंड
thumb|रोमैन रॉलॅंड रोमैन रॉलॅंड (जल्म - 29 जानेवारी 1966, क्लामसी, फ्रांस; मरण - 30 डिसेंबर 1944 व्हेझले) नामनेचो फ्रेंच कांदबरीकार, इतिहासकार, नाटककार, चरित्रकार आनी संगीतज्ञ. 1889 वर्सा एकॉल नॉर्माल स्युपेरिओर हे शिक्षण संस्थेंत इतिहास विशयांत ताणें पदवी घेतली. उपरांतची दोन वर्सां ताणें रोमांतल्या पुरातत्वविद्या आनी इतिहास ह्या विशयांच्या एका फ्रेंच अभ्यासकेंद्रांत अधिछात्र (फेलो) म्हणून काडली. रोमांत आसताना माल्विदा फोन मायझेबग हे समाजवादी विचारांचे जर्मन विदिषीकडेन ताची इश्टागत जाली. तिचे इश्ट संगीतकार व्हाग्नर आनी तत्वज्ञ नीतशे हांचेविशीं माल्विदा रॉलांकडेन उलायताली. हे इश्टागतीचे उत्कृश्ट संस्कार रॉलांचेर जाले.
1895 वर्सा पॅरिसाक परत येतकच एकॉल नॉर्माल हातूंत इतिहास आनी सॉरबॉन विद्यापिठांत ताणें संगिताचो इतिहास शिकयलो. ह्याच काळांत तो संगिताचेर बरोवंक लागलो. ताचे संगिताविशीचे कांय उल्लेख करपासारके ग्रंथ आसात ते अशे – इस्त्वर द् लोपेरा आंनरॉप आव्हां ल्युली ए स्कार्लात्ती (1895), म्युझिस्यां दोइर्दुई (1908) ताच्यो धर्माविशीं शोकत्मीका आसात त्यो अशो सँ लुई (1897), आयॅर (1898) आनी ल् त्रियाँफ द् ला रॅझाँ (1898) ले ल (1898) दांताँ (1900) आनी ल कोतोर्झ जय्यॅ (1902) हीं ताचीं फ्रेंच राज्यक्रांतीविशींचीं नाटका आसात.
ताणें बरयल्लीं बेथोव्हन (1903), मायकेलअँजेलो (1905), टॉलस्टॉय (1911) हांच्या चरित्रांक खूब नामना मेळ्ळी. जां क्रिस्तोफ (10 खंड- 1906 – 12) ही ताची सगळ्यांत उत्कृश्ट साहित्यक़त्ती. 1913 वर्सा हे कादंबरेक आकादेमी फ्रांसेजान परितोशिक भेटयलें. अखिल यूरोप खंड ही हे कादंबरीची फाटभूंय. विसाव्या शेंकड्यांतली एक श्रेश्ठ साहित्यकृती म्हणून हे कादंबरेक मान्यताय प्राप्त जाल्या.जगांतल्या विंगड विंगड भाशांनी हे कादंबरेचे अणकार जाल्यात. ताच्यो आनीक कांय उल्लेख करपासारक्यो कादंबऱ्यो आसात त्यो अशोः कोलास ब्रडन्याँ (1919), क्लेरांबोः इस्त्वार धून काँसियांस लीब्र पादा ल गॅर (1925) आनी लाम आंशांते (7 खंड, 1922–23).
1914- 18 ह्या पयल्या म्हाझुजाच्या काळांत तो स्वित्झर्लंडांत आशिल्लो. 1915 वर्सा, ओ दस्यूसद ला भले हें पुस्तक पत्र बरोवन ताणें इश्ट तशेंच दुस्मानश्ट्रांतल्या बुदवांतांक शांततायेखातीर चळवळ करपाचें आव्हान केलें आनी तेखातीर ताका खूब जाणांचो राग पत्करचो पडलो.
ताका बौध्द धर्मांत आनी साम्यवादांतूय आवड निर्माण जाल्ली. ताच्या वैचारिक परिवर्तनाचें दर्शन ताणें बरयल्ला ल प्रेक्युर्सर (1919), कँझा द काँबा (1919-34), पार ला रेव्होल्युस्याँ ला पॅ (1935) आनी एसॅ स्युर लामिस्तीक ए साक्सियाँ द लँद (दोन भाग, 3 खंड, 1929 – 30) ह्या निबंदातल्यान दिसता. आल्बेअर श्र्वाइत्सर, अँल्बर्ट आइन्स्टाइन, रिचर्ड स्ट्राउस, बर्ट्रंड रसेल, रवींद्रनाथ टागोर ह्या जागतीक नामनेच्या व्यक्तींकडेन रॉलांन केल्लो पत्रवेव्हार काय्ये रॉमँ रॉलां (1948) ह्या नांवान ग्रंथरुपान उजवाडा आयला.
रॉलांन बरयल्लीं महात्मा गांधी (1924), श्रीरामकृष्ण परमहंस (1929) आनी स्वामी विवेकानंद (1930) हांचीं चरित्रां भारतांत तशेंच युरोपांत खूब लोकप्रिय जालीं. रॉलांक भारताविशीं आकर्शण आनी प्रेम आशिल्लें. ताचे भारताविशींचे अणभव आनी विचार ताच्या जुर्नाल – लँद (1920 -43) हातूंत आस्पावल्यात. तातूंत महात्मा गांधी, डॉ. अन्सारी, जगदीशचंद्र बोस, जवाहरलाल नेहरु ह्या भारतीय फुडाऱ्यांचीं मनभुलोवणीं अशीं व्यक्तिचित्रां दिसतात. फॅसिझमाचो विरोधक आनी म्हान शांततायवादी म्हणून ताका जागतिक नामना मेळिल्ली. 1919 वर्सा साहित्याचो नोबॅल पुरस्कार ताका मेळ्ळो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
कोरगांव
कोरगांव
कोरगांव हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या पेडणें तालुक्यातील २२०८.५५ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १४९७ कुटुंबाचे व पुराय ६६३९ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार पेडणें ८ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा ३३८९ दादले आनीक ३२५० बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक १३८ आसून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६६३८ आसा.
साक्षरताय
शैक्षणिक सुविधा == गांवांत ३ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत ८ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा. गांवांत ३ खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत ३ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. गांवांत १ खाजगी उच्च माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (SIOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन संस्था  (PENHA DE FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (PANAJI) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (TUEM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (QUERIM) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (PENHA DE FRANCA C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. वैजकी सुविधा (शासकीय) == सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.
वैजकी सुविधा (अशासकीय)
गांवांत २ वखदालय आसा.
काळो फातर (तियात्र)
काळो फातार हें तियात्र सिझार डिमेलो हांणी बरयला.
कोरगांव
पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण ना. गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण ना. गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा. गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना. गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण आसा. गांवांत झरीचें उदक पुरवण ना. गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा. गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा. गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.
काळो फातर (तियात्र)
पुस्तकाची म्हायती
हें पुस्तक उजवाडावपी सिझार ड्रामेटीक ट्रुप पणजें–गोंय.छापपी आल्त टायपसेटर, मिरामार पणजें-गोंय.ह्या पुस्तकाची पयली आवरुत्ती सप्टेंबर 2011 आयल्ली आनी ह्या पुस्तकाचे मोल 70/-
कोरगांव
नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना. गांवांत उघडें गटार उपलब्ध ना. नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना. गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.
काळो फातर (तियात्र)
पात्रां
• निवेदक
कोरगांव
नितळसाण
दळणवळण आनीक येरादारी == गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा. गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गावाचो पीन कोड ४०३५१२ आसा. गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा. गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा. गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत व्हॅन उपलब्ध आसा. गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना. गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना. गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना. गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध आसा. राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला. जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडला.
काळो फातर (तियात्र)
पात्रां
• कार्लोस
कोरगांव
नितळसाण
बाजार आनी सावकारी पेडी == गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं वेपाराविशी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा. गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा. गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा. गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
काळो फातर (तियात्र)
पात्रां
• बॉस्को
कोरगांव
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा. गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा. गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खेळांमळ उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खेळांमळ ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा. गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा. गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा. गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा. गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा. गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.
काळो फातर (तियात्र)
पात्रां
• मोनू
कोरगांव
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
वीज == २० वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. २२ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. १० वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. ६ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. १२ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. १२ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा. १४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा. १४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
काळो फातर (तियात्र)
पात्रां
• इमिल
कोरगांव
आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
जमिनीचो वापर == कोरगांव ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
काळो फातर (तियात्र)
पात्रां
• सरिता
कोरगांव
शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
उत्पादन
कोरगांव ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): RICE,COUNTRY LIQUOR,CHILLIES,CASHEW NUTS
काळो फातर (तियात्र)
पात्रां
• झिको
कोरगांव
उत्पादन
वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:गोंय/Goem वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे वर्ग:पेडणें तालुका / Pernem Taluka
काळो फातर (तियात्र)
पात्रां
• डॉ.कुलासो
कथानक
कार्लोस खूब खोशी आसलो कारण ताका धा वर्सानी चलो जाल्लो.पूण ताका उपरांत कळता ताची घरकान्न भायर पडल्या.ताचो भुरगो कोणतरी चोरुन वरता.तो त्या रागान दोन न्रिदोष भुरग्यांचो आपलोंच भुरगो म्हण जीव घेता.कार्लोसक त्या भुरग्यांचो खून करतना मोनू पळयता आनी ताचें घर आनी भाट आपल्या नांवार करुन मानू ताका मारुन उधयता.20 वर्सा उपरांत देखाव दाखयला सरिता पयलेंच खेपे आदवोगादपणाची कॅस हातांत घेता पूण ताका खबर नासता झिको मोनूचो चलो म्हण.कार्लोसाचो आत्मो काळ्या फातरान आसलो.ताका आपल्या पुताक पळोवपाची उमळशीक लागिल्ली.झिको आपल्या बापायक वाचोवपाक एक तर्क काडटा सरिता आपल्या खोशयेन जर कॅस हरले जाल्यारच तो तेच्या वांगडा लग्न जातलो.मोनू आपलो जीव घेता आनी मरचा आदी एक चीट बरयता,ताणें कशें कार्लोस भाटकाराचे घर आपल्या नांवार केले तें सांगपाक.
संघर्ष
ह्या तियात्रान कार्लोस आनी ताच्या पुता वांगडा संघर्ष दाखला.कार्लोसाचो आत्मो ल्हान आसतना चोरुन वेल्ल्या पुताक पळोवंक सोदतालो. झिको आनी सरिता मदीं संघर्ष दाखला.सरिता झिकोच्या भुरग्याची आवय जावपाचे आसता मागीर तो ताका धमकायता जर तें कॅस जीकत जाल्यार ताका तो सोदून वतलो. कार्लोस आनी मोनू मदीं संघर्ष दाखला.मोनू अंधश्रध्देच्या नांवार कार्लोसा कडल्यान निश्पाप भरग्याचो खून करता.
वातावरण निर्मिती
गार्डनाचो देखाव बोस्को आनी इमिल तांच्या भुरग्याक पायण्यात घालून हाडटा. घर आनी काळ्या फातराचो देखाव आदवोगाद सरिता मोनूच्या घराची तपासनी करता थंयच ताका काळो फातर दिसता. कोर्टाचो देखाव आदवोगाद सरिता आपली पयली कॅस झगडपाक कोर्टात वता.
संदर्भ
काळो फातर ह्या तियात्राच्या पुस्तकांच्यान घेतला.
वर्ग:देवनागरी पानां
शंकर महादेवन
वर्ग:देवनागरी पानां
डेविड रॉकफेलर
रॉकफॅलर घराण्यान वैजकी, शिक्षण, कला, संस्कृतीक घडणुको ह्या आनी अशा जायत्यो मळांचेर व्हड प्रमाणाचेर अर्थीक आदार दिवन मनीस जातीचें कल्याण आनी उदरगत जावपाचे नदरेन प्रतिश्ठानां आनी वेगवेगळे निधी उबारुन आपलो वावर अखंड चालू दवरला.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
लक्ष्मण
thumbnail|राम सिता लक्ष्मण लक्ष्मण अयोध्येचो राजा दशरथ आनी राणी सुमित्रा हांचो पूत. रामाचो धाकलो सवतीभाव. सीरध्वज जनक राजाची धूव ऊर्मिला ही ताची बायल. विश्र्वामित्राच्या यज्ञाक राक्षसांपसून राखण मेळची देखून तो रामाक वांगडा दिवपाक गेल्लो. राम–सीता वनवासाक वचूंक भायर सरलीं तेन्ना तांचे वांगडा लक्ष्मणय गेल्लो. दुषण ह्या राक्षसाकडेन जेन्ना रामाचें झूज जालें तेन्ना तो सीतेक घेवन एके गुहेंत राविल्लो. राम वनवासांत आसतना चित्रकूट आनी पंचवटी पर्णशाळा बांदप, तांकां कंदमुळां, फळां आनी होमद्रव्यां हाडून दिवप आनी तांची सेवा करप असलीं कामां तो करतालो. बारा वर्सां तो आहार आनी न्हिदेविरयत आशिल्लो अशें आनंद रामायणांत म्हळां. रावणाचो पूत इंद्रजीत हाका अशाच मनशाकडल्यान मरण येवपाचें आशिल्लें. राम – रावणाच्या झुजा वेळार इंद्रजीतान निकुंभलेच्या देवळांत देवीखातीर होम रचिल्लो. तें विधान ताच्या हातान पुराय जाल्लें जाल्यार तो अमर जातलो आसलो, देखून बिभीषणाचो आदार घेवन लक्ष्मणान ताका जिवो मारलो. तेचपरी ताणें विरुपाक्ष आनी अतिकाय ह्या दोन राकेसांकूय जिवे मारले. रावणान शक्ती उडोवन लक्ष्मणाक बेशुध्द केल्लो. पूण सुषेण ह्या वैजान खाशेली वनस्पती हाडून ताका सावचीत केलो. इंद्रजीताक मारिल्ल्यान जाल्लें पाप धुवन काडपाक ताणें हिमालयाच्या मुळसांत धा सहस्त्र वर्सां वायू गिळून तप केलें. निमाणें शरयु न्हंयेंत ताणें आपलो देह त्याग केलो अशी आख्यायिका आसा.
लक्ष्मणाक अंगद आनी चंद्रकेतू अशे दोन पूत आशिल्ले. रामान अंगदाक अंगदीया नगरी आनी चंद्रकांत नगर अशीं दोन राजपाटणां निर्माण करून दिलीं. रामायणांतली मुखेल व्यक्ती राम आसलो तरी बांधव प्रेम आनी तेवरवीं केल्ल्या सेवाभावी त्यागाक लागून रामायणांत लक्ष्मणाक एक खाशेली सुवात प्राप्त जाल्या.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
श्रमण
श्रमण बौध्द आनी जैन साधूंक तशेंच चड करून जैन मुनींक श्रमण ही संज्ञा आसा. मोक्ष मेळोवपा खातीर कठीण तप आनी कठोर व्रत परिश्रमान आचरणांत हाडपी तो श्रमण. वर्धमान महावीराक श्रमणभगवान अशी पदवी आसा. कारण ताणें आपले जिणेंत कठीण तप आनी व्रतां करून श्रमण धर्माचो आदर्श घालून दिल्लो. श्रमण हे वितरागी आनी संन्यासी आसतात. कांय बौध्द श्रमण वैखास नेमांक पाळो दिताले, त्या नेमांक धुतंग अशें नांव आसा.वृक्षमूलनिकेतन अरण्यनिवास, स्मशानवास, अभ्यवकासवास, पांशुकूलधारणा, आदी  आदी गजाली धुतंगांत येता.संन्याशाक परिव्राजक, मस्करी, मुनी, यती आनी भिक्षू हींय नांवां आसात. हातूंतलीं फुडलीं तीन बौध्द आनी जैनांत सामकीं चालंत आसात.बुध्दाच्या काळांत लोकांचें धर्मीक नेतृत्व ऋषी, याज्ञिक आनी कर्मकांडां करपी ब्राम्हण हांच्या हातांतलें  वचून तें मुनी, श्रमण आनी भिक्षू हांच्या  हातांत गेलें.