cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Albert Einstein
To londdonchea roil sosaitticho felo ani omerikechea nexnol aekeddemi ef sainsesocho vangddi sodsy axil'lo. Tannem 300 voir xastri-i nibond ani vegvegllea vixeamvoile zaite gronth boroileat. Tatuntole mukhel gronth oxeH (poile char mull zormon bhaxentole)1. The Meaning of Relativity (1923) 2. About Zionism (1939) 3. Why War? (झिग्मंड फ्रॉइड वांगडा, 1933) 4. The World as I see it (1934) 5. Builders of the Universe (1932) 6. The evolution of Physics (लेओपोल्ट इनफेल्ट वांगडा, 1938) 7. Out of my later years (1950).
Polleiat
Albert_Einstein
Sondorbh
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Itihas / History वर्ग:Romi panam
Tambso
Polleiat
वर्ग:Konknni वर्ग:Nustem / Maslli वर्ग:Romi panam
ಮಿಕಾ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Micah
ಪ್ರವಾದಿ ಮಿಕಾ ಏಕ್ ಜುದೇವ್ ಆನಿ ತೊ ಹೆಬ್ರನಾಚೆ ಅಸ್ತಮ್ತೆಕ್ ಆಸ್ಲಲ್ಯಾ ಮರೆಸಹೇತ್ ಹ್ಯಾ ಖೆಡ್ಯಾ ಗಾಂವಾಂತ್ ರಾವ್ತಾಲೊ. ಆಹಾಜ್ ಆನಿ ಹೆಜೆಕೀಯಾಹ್ ಯಾ ರಾಜಾಂ ಖಾಲ್ ತಾಣೆಂ ಆಪ್ಲೆಂ ಮೂಯ್ನಾರ್‌ಪಣ್ ಚಲಯ್ಲೆಂ. ಮ್ಹಣ್ಗೆ, ಸಾಂಯಾರ್ಯೆಚೆಂ ನಿಸಂಟನ್ ಜಾಂವ್ಂಚೆ ಪಯ್ಲಿಂ ಆನಿ ನಿಸಂಟನ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಉಪ್ರಾಂತ್ (721). ತಾಚೆಂ ಮುನ್ಯಾರ್‌ಪಣ್ ಸೆಣಾಕೆರೀಬಾನ್ ವೆಡ್ಹೊ ಘಾಲಿ ಪರ್ಯಾನ್ (701) ಚಲ್ಲೆಂ. ಜಶೆಂ ಆಮಸ್ ಪ್ರವಾದೀಯಾನ್, ರಾಷ್ಟ್ರಾಚೆರ್ ಅದ್ರುಷ್ಟ್ ಯೆತಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಭಾಕೀತ್ ಕೆಲ್ ಲೆಂ ತೇಚ್ ತರೆನ್, ಜುದಾಚ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಾಕುಯ್ ಘಡ್ತ್ ಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಮಿಕಾ ಪ್ರವಾದೀಯಾನ್ ಭಾಕೀತ್ ಕೆಲೆಂ. ಆನಿ ಹ್ಯಾ ಅದ್ರುಶ್ಟಾಚೆಂ ಕಾರಾಣುಯ್ ತೇಂಚ್ ಆಸ್ಲೆಂ " ಲೊಕಾಂಚೆರ್ ಅನೀತ್ ಕರ್ತಾತ್, ಜುಲೂಂ ಕರ್ತಾತ್ ತಾಂಕಾಂ ದೇವ್ ಖಾಸ್ತ್ ಲಾಯ್ತಲೊಚ್. ದೇವ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಲೊಕಾಂಚಿ ನೀತ್ ಕರುನ್, ತಾಂಕಾಂ ಖಾಸ್ತ್ ಲಾವ್ನ್ ಯೆತಲೊ (1/3-4); ಸಾಮಾರಿಯೆಚೊ ಭಸ್ಂ ಜಾತಲೊ (1/6-7); ಮಿಕಾ ಜಿಯೆತಾ ಥಂಯ್ಚ್ಯಾಯಿ ಶಾರಾಂಚೊ ಭಸ್ಂ ಜಾತಲೊ (1/8-15) ಆನಿ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಚೆಂಯ್ ನಿಸಂಟನ್ ಜಾತಲೆಂ (3/12).
ಪುಣ್ ಹೊ ಪ್ರವಾದಿ ಭರ್ವಾನ್ಸೊ ನಾಸ್ಲೊಲೊ ನ್ಹಂಯ್ (7/7). ತೊ ಆಮಸ್ ಪ್ರವಾದೀಯಾಚಿ ಶಿಕ್ವಣ್ ಅದೀಕ್ ಇಸ್ಕೂಟಾವ್ನ್ ಸಾಂಗ್ತಾ ಆನಿ ಆಫ್ರಾತಾ ರಾಜಾ ಜಲ್ಮತಲೊ ಮ್ಹಣ್ ಭಾಕೀತ್ ಕರ್ತಾ. ಹೊ ರಾಜಾ ಸರ್ವೆಸ್ಪೊರಾಚೊ ಹಿಂದ್ ಸೊಂಸ್ನ್ನಿಕಾಯೆನ್ ಚಲಯ್ತಲೊ (5/1-5).
ಮಿಕಾಚೊ ಪ್ರಭಾವ್ ಚಡತ್ ಗೆಲೊ; ಜೆರೆಂಯಾಸಾಚ್ಯಾ ಕಾಳಾಂತ್ಲೆ ತಾಕಾ ವಳ್ಖತಾಲೆ ಆನಿ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾ ವಿಶಿಂ, ತಾಚ್ಯಾ ಎಕಾ ಭಾಕೀತಾಚೊ ಉಪ್ಯೊಗ್ ಕೆಲೊಲೊ (ಪಳೆ, ಜೆರ್. 16/18). ನವ್ಯಾ ಕರಾರಾಂತುಯ್, ಮೆಸ್ಸ್ಯಾಸಾಚೊ ಜಲ್ಮ್ ಬೆಠ್ಲೆಹೆಂ-ಎಫ್ರಾಥಾಕ್ ಜಾತಲೊ ಮ್ಹಣ್ ಮಿಕಾಚ್ಯಾ ಭಾಕೀತಾಚೊ ಉಪ್ಯೊಗ್ ಕೆಲಾ (ಪಳೆ ಮತ್. 2/6; ಜು. 7/42).
ಸಂದರ್ಭ್
वर्ग:ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ (Old Testament Books) वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
Uday Bhembre
Polleiat
Uday_Bhembre
वर्ग:Konknni वर्ग:Razkaronni, Raznitikar vo Razokaronnant ascho monis वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok वर्ग:Romi panam
वेनिता कोएल्हो
वेनिता कोएल्हो एक भारती बरोवपी,दिग्दर्स्पी आनी चितारपी जी सध्याक गोयांत रावता.[1][2][3]कोएल्हो हिणें भुरग्यां साहितेंत नांव मेळयलां,तशीच फिल्म आनी टी व्ही हातूंतूय ती परजळ्ळ्या,
जलम, शिक्षण[सुदार]
देहरा डून,हांगासर तिचो जल्म जालो जें आतां उत्तराखंड हातूंत उरता. कोएल्हो थंय वाडली आनी तिचें शिकप कोल्कोटा (तेन्ना कॅलकटा), हांगासर जालें जंय तिणें सेंट जेवियर्स कॉलेजिंत शिकप केलें. उपरांत ती  मुंबय स्थलांतर जाली, आनी थंय सोफिया कॉलेजिच्या समाजीक प्रसार माध्यमाच्या संपर्कांत दाखलो मेळयलो.
कार्कीर्द: प्रसार माध्यम आनी पुस्तकां[सुदार]
फिल्म आनी टी व्ही हातूंत एक दसक बरोवपी- दिग्दर्सपी-निर्मोवपी. कशी वावुरल्या उपरांत ती गोयां स्थलांतर जाली. [3]. ती आतां सात उजवायलेल्या पुस्तकांची बरयणार आसा जातूत[6][7], डॅड एज अ डोडो,हाचो समावेश आसा जाका द हिंदू/बऱ्यांतल्या बऱ्या वाचलेल्या पुस्तकाचो पुरसकार तिका 2016 वर्सांतलो बऱ्यांतलें बरें भुर्ग्यां खातीर साहितेक लागून भेटला.
फिल्मांत आनी टी व्हीत[सुदार]
तिची कार्कीर्द टी व्हीत प्रशिक्षण घेवपी शिक्षक कशी मुंबयंत यु टी व्हींत जाली. तेन्ना पासून तिणें दाखोवण्यो बरयल्यात, निर्मोयल्यात आनी दिग्दर्शीत केल्यात. जेन्ना सासु-सुनेचो प्रकार टी व्हीत शेक धरुंक लागलो, तेन्ना तिणें टी व्हीतली एका दसकाची कार्कीर्द सोडली. कोएल्एहो म्हळां, "म्हज्यान तशें हेरां अस्तुऱ्यां थांय करुंक घडना. एक रोल मोडल कशी मुखेल नटी थांबनासताना संसूंक पावता.
तिणें, जेस्सी जैसी कोई नहीं (बॅटा ला फी हाचें रुपांतर) जें शेक दवरपी टी व्ही सांगाता चल्लें तेन्ना टी व्ही दाखवणेंत परतली.ती शेणलेल्या विद्रूप अस्तुरेची काणी जावन आसा,भारती टी व्ही खातीर तिका ना बोले तूं ना मैने कूच कहा, अम्मा आनी फॅमिली, आविशकार, जंगली तुफान टायर पंकचर, त्रिकाल आनी हॅड ओवर हील्ज हांचे खातीर श्रय फावो जालां. तिणें -- वायल्ड रोज, पिकनीक आनी द लॉस्ट सन.हिंवूय तेलेफिल्मा बरोवन दिग्दर्शीत केल्यांत.
तिका सह-बरोवपाचें श्रय काणी/फिल्म कथा  मुसाफीरा खातीर आनी वी आर फॅमिली हांच्या रुपांतरा आनी फिल्म कथे खातीर फावो जाल्यात
मलेशन टी व्ही खातीर तिणें इदामन बरयलां. सिंगापोरांत तिच्या टी व्ही वावरांत एँजल, आनी एनिथिंग गोज, रोजक, बोल्ड एँड बॉलिवुड, रेहाई तेलेफिल्मांचो हेरां मदीं समावेश आसा. तिणें सोनी एंटरटेंन्मेंट तेलेविजन नव्या उत्पनाच्या विकासाची ऊप-येजमान तशीच  फिकशन कंटेंट, एंदेमोल इंडिया; उप-येजमान, निंबस फिकशन कंटेंट हाची उप-येजमान आनी, चिनेविसतास हाची क्रीएटिव हॅड म्हण काम पळेलां
कोएल्होन दिस्पट्टी धारवायीक त्रिकाल आनी करण जोहराच्या स्तेपमोम ,वी आर फेमिली हाचें रुपांतर बरयलां[5]. 2003 वर्सांतल्या जस्सी जैसी कोई नही हाचेंय बरोवप तिणें केलां.
चितारपांत[सुदार]
कोएल्हो तेलांत आनी एक्रीलिक केनवास आनी कांच वापरून चितारप करता. तिणें आपलें पयलें एकोडें प्रदर्शन ‘द नेकड गेज' नांवांचें गोंयांत,2010 वर्सा केलां.
स्थंब लेख आनी प्रसार माध्यम[सुदार]
तिणें द इंडियन एक्सप्रेस "द टेल ऑफ टु सिटिज" जातूंत जिविताचो फरक खाशेले अधिकार प्राप्त आशिल्ल्या दक्षीण मुंबय आनी बांद्रा परस पयस आशिलल्याचेर लेख बरयला "हॉट पोटेटो" अडेनांवां खाल एक स्थंब लेख द इंदियन एक्सप्रेस वर्तमानपत्राचेर बरयला जातूंत प्रसार माध्यमाच्या भितरल्या गुस्पणाचेर भर घातल्या. तिणें मोटव्यो काण्यो द एशन एज पत्राचेर "फाय मिनट फिकशन" नांवां खाल बरयल्यात. तिच्या स्थंब लेखाक गोंयच्या हेराल्ड (उ हेराल्दो) पत्राचेर "द  अकसिडेंटल एकटिविस्ट म्हण पाचारपांत आयला, आनी तिणें गोवा बचाव अभियान – एक लौकीक गोंयच्या थळाव्या येवजणेच्या वादाचेर आड लोकाची चळवळ हाची भागिदार कशी आव्हानाची जंत्री केल्या.
ती सध्याक फिल्म आनी टी व्ही खातीर बरयता तशेंच तिच्या चितारपाच्या प्रदर्शना खातीर वावुरता.[उल्लेख जाय]
जुळोवण्यो[सुदार]
वर्ग:देवनागरी पानां
Fatima Saibinn Porob
Fatima Saibinn Porob
Visvea Xekddeantlo khubuch bhiranticho kall zaun also. Sonvsarik poilem Vixv zhuz choltalem. Hem zhuz Julay-ache 28ver 1914 vorsa suru zaun Novembrache 11ver 1918 vorsa somplolem. Itihas sangta tea pormonnem hea zhuzant 9 milhanv (90 lakh) zhuzari ani 7 milhanv sadho lok somplolo. Hea bhirankull kallant Mayache 13ver 1917 vorsa Fatima Saibinnichea poilea disnneachi khobor posorpak lagloli.
Vixv zhuzachea tisrea vorsa Mayache 13ver bhurgim Lucia Dos Santos, ticho Bapul bhav Fransisk ani bapul-bhoinn Jacinta Marto sodanchem porim aplea xellyank Cova da Iria mhonnttat thoinsor chorvak gheun ghelolim. Xellyank chorvak soddun, tim khellpak gul’l  astana auchit dhortorechem chitr eke vegllech toren bodol’lem. Bhurgeank dislem atam ghora portolear borem mhonn ani tim dongurle-velim denvonk laglim. Denvtana eka pananim bhorlolea zhaddache tenkxer dhovihful angostram nhesloli ek ostori tannim polleli. Tichem rup suria-von porzollit aslem. Tichea angantlean vivid rongachim kirnnam bhair sorun tea bhurgeanche dolle dipkovle. He ostoren tea bhurgeam lagim maglem fuddle sov mhoine pasun dor  mhoineache 13ver tea zagear yeun apli bhett  gheunk maglem.
ನಾಹುಂ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Nahum
ನಾಹುಮಾಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಎಕಾ ಸ್ತತ್ರಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಸುರು ಜಾತಾ. ಹ್ಯಾ ಸ್ತತ್ರಾಂತ್, ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ನಶ್ಟ್ಯಾಂಚೊ ಸೂಡ್ ಘೆತಾ ಆನಿ ಆಸ್ಸಿರಿಯೆಕ್ ಖಾಸ್ತ್ ಲಾವ್ನ್ ಜುದಾಕ್ ತಾರಣ್ ದಿತಾ ತೆಂ ದಾಖಯ್ಲಾಂ (1/2 ಲಾ 2/3). ಪುಣ್ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಚೊ ಮಾಥಾಳೊ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾ ತಾಚೊ ಮುಖೆಲ್ ವಿಶಯ್ : ನಿನೆವ್ಯ್ಹ್ಚೆಂ ನಿಸಣ್ತನ್. ಹೆಂ ನಾಹುಂ ಪ್ರವಾದಿ ಭಾಕೀತ್ ಕರುನ್ ಎಕೆ ಕವಿತೆಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಸಾಂಗ್ತಾ ಆನಿ ಹ್ಯಾ ವರ್ವಿಂ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಂತ್ಲೊ ತೊ ಏಕ್ ವ್ಹಡ್ ಕವಿ ಮ್ಹಣ್ ಕಳುನ್ ಯೆತಾ (2/4-3/19).
Fatima Saibinn Porob
Fatima Saibinn Porob
Ostoren maglolea pormonnem Jun ani Julay-che 13ver tim thoinsor gelim ani tichem dorxonn tosoch sondex ghetlo. Ters-rozar korunk tinnem bhurgeank sanglem. Agosteahe 13ver mat tankam thoinsor vochunk zaunk nam. Karann tea disa Villa Nova de Ourem he nogorpalikicheaodheokxan tankam vichar-pachar korunk apoun velolim. He nogorpalike khala Fatima ganv poddttalo. Bhurgim kitem sangtalim tem odhikari mandun ghenasle. Haka lagun tannim bhurgeank thoinsor vochona zaunk domki dili, mar-pett kelo, bondkhonnint ghatlim punn Deva-velo bhavart tannim thirayen samball’lo. Tankam soddlea uprant Agostache 19ver Valinhos mhon’nolea zagear aplea xellyank chorvak gheun gelolim  astana eka zhaddache tengxer adlech  porim Saibinn Maim hajir zali.
ನಾಹುಂ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Nahum
ನಾಹುಮಾಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾ ವರ್ವಿಂ, ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಚ್ಯಾ ಲೊಕಾಂಚೊ ಭರ್ವಾನ್ಸೊ ವಾಡ್ಲಾಚ್ ಆಸ್ತಲೊ. ಪುಣ್ ಹಿ ಭರ್ವಾನ್ಶಾಚಿ ಖುಶಾಲ್‌ಕಾಯ್ ಥೊಡೊಚ್ ಕಾಳ್ ಥಗ್ಲಿ. ನಿನೆವ್ಯ್ಹ್ಚ್ಯಾ ನಿಸಂತೊತನಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ರೊಕ್ಡೆಂಚ್ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಚೆಂ ನಿಸಂಟನ್ ಜಾಲೆಂ. ತ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಹ್ಯಾ ಸಂದೇಸ್‌ಹಾಚೊ ಖುಬ್ ವಿಸ್ತಾರ್ ಜಾತಾ. ಇಜಾಯಾಸ್ ಪ್ರವಾದಿ (ಇಜ್. 52/7) ಒತ್ಮಿಕ್ ತಾರಣ್ ದಾಖೊವ್ನ್, ನಾಹುಮಾಚ್ಯಾ (ನಾ.2/1) ಭಾಕೀತಾಚೊ ಉಪ್ಯೊಗ್ ಕರ್ತಾ.
ಸಂದರ್ಭ್
वर्ग:ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ (Old Testament Books) वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
Fatima Saibinn Porob
Fatima Saibinn Porob
Septembrache 13ver odmasak 30,000 lok tanchea sangata ektthaim zaun Cova da Iria gelim. Thoinsor tannim ters-rozar kortoch Saibinn Maim dixtti poddli. Hea disa tinnem hajir asloleank aso sondex dilo. “Mhaka zai tumi Otubrache 13ver hangasor ailolim. Ters korpachem bond korinakat. Otubrant, Jezu, Dukhest Saibinn,  Carm Saibinn ani Sant Juze Ballka Jezuk  gheun sonvsaracher axirvad ghalunk yetolim.”
Otubrache 13ver 70,000 voiruch loka sangata bhurgim sodanchea zagear ektthaim zaun ters rozar kortana Saibinn Maim adlech porim dixtti poddli. Apunn Ruzai Saibinn mhonnn tinnem bhurgeank sanglem. Hea disa tinnem kaim sondex bhurgeank dile. Chalu asa tem vixv zhuz somptolem. Hivui khatri tinnem bhurgeank dili. Itlean suraichem vhodd vismit ( Miracle of the Sun ) ghoddlem. Tinnem suria vatten aple hat ukte kele ani tantuntlean dolle dipkaupi uzvaddachem kirnnam bhair sorlim. Thoddo vell sogllo vatthar xant ani ogeponnan urlea uprant porot surya bhair sorlo. He pavtti to akaxantlo bhair soron lokacher poddtta koso dislo. Soglleancher kampero suttlo ani bhiyeun sogllim dimbyer poddon Devakodde kaklut magonk laglim. Mozgottim bhurgeanim dhovim angostram nheslole eke ostorek ani St. Juze Ballka Jezuk gheun aslolim pollelim. Tannim sonvsaracher axirvad ghatlo. Tea uprant tannim Dukhest Saibinniche kuxik ravun Jezu sonvsaracher axirvad ghalta to pollelo. Pausachea udkan lokachea angar aslole kopdde bhizon asle te sarke suklole lokan pollele.
2017 vorsa, Mayache 13ver Saibinn Mainchea poilea disnneak 100 vorsak bhortat. Fransisk Junhache 11ver 1908 vorsa zolmolo ani Abrilache 4ter 1919 vorsa somplo. Jacinta, Marsache 11ver 1910 vorsa zolmolem ani Fevreracher 20ver 1920 vorsa somplem. Tim bhurginch astana Devadin zatolim mhonn Saibinn Main sanglolem. Toxench tinnem sanglolea pormonnem Lucia ek lamb jivit jiyelea uprant Fevrerache 13ver 2005 vorsa sompli. Ticho zolm Marsache 22ver 1907 vorsa zalolo. Ti somplea ten’na tika 97 vorsa aslim.
वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Itihas / History वर्ग:Festam, Zatra ani Porbo वर्ग:Romi panam
Museum of Goa (Goencho Songrahloi)
Museum of Goa (MOG) mhonnche Goencho songrahloi, ek khasgi malkecho somkalin kolechi agaxi asa ji Bharotachea Goenchea Pilerne Udheogik Vosahotint Kalangut lagsor asa.. Tichi kaiomchi punji oxem na,.[1] 1,500 chourast metr (16,000 cho.q ft) zagear asun,[1][2]ti  ti Bharotantli vhoddant vhodd khasgi kolecho zago zavn asa,.[3][dubious – discuss] Tichi sthapnni Goenkar kolakar Subodh Kerkar hannem kelea.
Agaxi proiogachea dakhovnnechea ievzonneank ut’tejon dita.
Itihas
Tin mallianche agaxichi imarot Dean D'Cruz hannem ankhlea ani ti 2015 vorsa purnn zalea zoim Kerkarachi adli chitrsall asli.[1][2] Ek kantoiloli bag tea zagear asa,.[4] Mog, songrahloiachem sonkxepit nanv, ek Konknni utor mhonnche mog zavn asa, ".
Agaxechi ugtavnni 6 Novembr 2015 zali ek 'Gopalapatanam' nanvanchem prodorxon zavn zali, zo vavr Goenchea itihasachea vixoia voir 20 Bharoti kolakaramni kela – zantunt  Kerkaracho somavex asa  –.[2][6]  MOG hachim amontronna xarantlea iskolank ani kolejin patthovpant ailolim
Dutch kolakar Karin van der Molen hacho vavr Mind Bubbles MOG hantunt dakhovpant ailolo..
Sondorbh
वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
Razanchim Pustokam
Razanchim Pustokam
Book of Kings 1 and 2
Razanchim Pustokam (Poilem ani dusrem) toxench Samuelachim Pustokam (Poilem ani dusrem), Hebrev Povitr Pustokant ekuch Pustok koxem aslem.
Samuelachea Pustokant xevottak ieta tem Razanchea Pustokant chalu urta. Dekhik : 1 Raz. 1-2 he ovesvor 2Sam. 9-20 hache xevottache ovesvor zaun asat. Solomon hache karkirdicho bhag (1Raz. 3-11), tache Zannvaiechi, tache girestkaiechi, tanchea bandkamachea vaurachi odik korun Jerusaleachea Mondirachea bandkamachi bariksannen khobor dita. Solomon 931 vorsa morta ni Rajki ani dhormik futt poddta (1Raz. 12-13). 1Raz 14 tem 2 Raz. 17 hantunt, Israel ani Judah hea donui razvottkeancho itihas dila – Ejipt, Judacher akromonn korta; Siriekar ut’torechea kullancher akromonn kortat. Punn jedna Assiriechi fouz bhitor sorta tedna akant vaddta, poilim nnovea xenkddeant ani magir atthvea xenkddeant jedna 721 vorsant Samariacho bhosm zata. Judachi kotha chalu urta (2Raz. 18-25/21) ani 587 vorsa Judachem nisontton zaum meren cholta. Hea pustokant don razvottkeancho ul’lekh asa: Hezekiachi razvottki (2Raz. 18-20) ani Josiachi razvottki (2Raz. 22-23). Hea kallantleo mukhel ghoddnnio mhollear Hezekia raza astana, 701 vorsant, Sennakerib bhitor sorta, ani Josiachea kallar, Assiriecho bhosm zaun, Kaldiekaranchem rajea unch sorta. Hea pustokachea xevottak don lhan purvonnam asant ( 2Raz. 25/22-30).
Razanchim Pustokam boroileant toxim vachunk zai: Soddvonnecho itihas, venchun kaddlole porjechem onupkarponn ani raxttrancho bhosm zata tem polleun Devachi ievzonn puri zaunchi na mhonn bhirant asta. Punn thodde bhavarthi, ‘Baalak dimbi moddinant’, hem khub bhorvanxeachem zata. Ani Devachi ievzonn konnachean addaunk zaina mhonn kollon ieta.
Polleiat
Books_of_Kings
Books_of_the_Bible
Bible
Sandarbh
वर्ग:Konknni वर्ग:Adlea Korarachim Pustokam (Old Testament Books) वर्ग:Devachem Utor वर्ग:Romi panam
ನೆಹೆಮೀಯಾಸ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್
Book of Nehemiah
ನೆಹೆಂಯಾಸಾಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಚಾರ್ ಭಾಗಾಂನಿಂ ವಾಂಟುಂ ಯೆತಾ ಲಾ
ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಚೊ ಆಟಾಪ್ ಲಾ
ನೆಹೆಂಯಾಸ್ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಕ್ ಪರ್ತತಾತ್ 1/1 - 2/20
ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಚಿಂ ದುರ್ಗಾಂ ನವ್ಯಾನ್ ಬಾಂದ್ತಾತ್ 3/1 - 7/73
ಸಮೂರ್ತ್ ವಾಚ್ತಾತ್ ಆನಿ ಕರಾರ್ ನವ್ಸರ್ತಾತ್ 8/1 - 10/39
ನೆಹೆಂಯಾಸಾಚ್ಯೊ ಫುಡ್ಲ್ಯೊ ಕಾರ್ಯಾವಳಿ 11/1 - 13/31
ಸಂದರ್ಭ್
वर्ग:ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ (Old Testament Books) वर्ग:ದೇವಾಚೆಂ ಉತ್ತರ್ वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
युरिपिडीझ
युरिपिडीझ (सुमार ४८०-४०६ इ.स.आदीं) एक व्हड ग्रीसी नाटककार. सालामिस गांवांत ताच्या घराब्याची मालमत्ता आशिल्ली. थंयच ताणें आपली पुराय जीण सारली. थंयचे एके व्होंवरेंत बसून तो बरप वाचप करतालो. ग्रीसी तत्वगिन्यानी अनॅक्सॅगोरस आनी संगीतकार टिमोथीअस हे ताचे इश्ट आशिल्ले. तो व्यायामपटू आनी चित्रकार आशिल्लो. अशीय म्हायती मेळटा. इ.स.आदीं ४०८ उपरांत मॅसेडोनियाचो राजा आर्किलेअस हाच्या दरबारांत युरिपिडीझ आशिल्लो आनी मॅसेडोनियेकूच ताका मरण आयलें.
ताणें चडशो शोकांतिका बरयल्ल्यो. ताचें पयलें नाटक ‘द डॉटर ऑफ पोलिअस (इ.स.आदीं ४५५). हाचे भायर ताणें ९२ नाटकां बरयलीं अशें सांगतात. पूण सदया ताचीं अठराच नाटकां उपलब्ध आसात. तीं नाटकां अशीं- १)अल्सेस्टिस (इ.स.प.४३८) २)मीडाअ (इ.स.प.४३१) ३)हिपॉलिटस (इ.स.प.४२८) ४)ट्रोजन विमॅन (इ.स.प.४१५) ५)हेलन (इ.स.प.४१२) ६)ओरेटीझ (इ.स.४०८) ७)इफिजिनिआ अॅट औलिस (इ.स.प.४०५) ८)बॅकी (इ.स.प.४०५) ९)अँड्रोमकी १०)चिल्ड्रन ऑफ हीरॅक्लीझ ११)हेक्युबा १२)सप्लायंट्स १३)इलॅक्ट्रा १४)मॅडनॅस ऑफ हीरॅक्लीझ १५)इफिजिनिआ इन टोरिस १६)आयन १७)द फिनिशियन मेडन्स १८)सायक्लोप्स.
ताच्या ह्या नाटकांवरवीं ताणें बायलो, धर्म आनी झूज ह्या विशयांचेर चड उजवाड घाला. ताची नदर वास्तववादी आसा. ताचे संवाद सदच्र्या वेव्हारांतल्या संवादांवरी सादे, सोपें पूण परिणामकारक अशे आसात. त्या काळांतल्या समाजीक, राजकीय आनी तत्वगिन्यानी विशयांची ताका आवड आशिल्ली. कर्तव्य आनी मोग, बुध्दी आनी भावना, निरपवाद मुल्यां आनी सापेक्षा मुल्यां, मुल्यां आनी प्रत्यक्ष आचरण हांचे मदलो संघर्ष हो युरिपि़डीझच्या नाटय जगताचो गाभो आशिल्लो. मानवी आशा आकांक्षांचें आकलन आनी मनशाक भोगपाक लागपी यातनांविशींची सहानुभूती हें युरिपिडीझचें खाशेलपण. ताणें आपल्या नाटकांत आरंभकाचो (प्रोलॉग्स) बरोच उपेग करून घेतिल्लो दिसता.
वर्ग:देवनागरी पानां
भारतीय रेल्वे
नोव्हेंबर 1920 वर्सा सर हाचे अध्यक्षतायेखाल नेमिल्ले समितीन केल्ल्या चडशो शिफारशी सरकारान आपणायल्ल्यो. 1925 वर्सा सरकारान इस्ट इंडियन आनी ग्रेट इंडियन पेनिन्सुला हे कंपनीची वेवस्था आपणाकडेन घेतली. ताका लागून चडशा भारतीय लोकांक रेल्वेंत रोजगार मेळूंक लागलो आनी प्रवाशांच्या सूख-सोय़ींखातीर चड लक्ष दिलें. 1924 वर्सा रेल्वे अर्थवेवस्था वेगळी करपाच्या प्रस्तावाक मंजुरी दिली.
इ.स. 1925-30 ह्या काळांत रेल्वेची अर्थीक स्थिती कांय प्रमाणांत सुदारली सुदारली. ह्या पांच वर्सांमदीं शिलकी उत्पन्न रु.5264 कोटी. ह्या काळांत मुंबय आनी चेन्नई ह्या वाठारांत विजेच्या गाड्यो सुरू जाल्यो. 1929 -30त रेल्वेमार्गाची लांबाय 66,758 किमी. आशिल्ली.
तेउपरांतच्या 1931 – 35 काळांतलो अर्थीक मंदीचो भारतीय रेल्वेचे वायट परिणाम जालो. दुसऱ्या म्हाझुजाच्या पूर्वकाळांत रेल्वेचे अर्थीक स्थितींत सुदारणा जाली. 1937 वर्सा भारतापसून ब्रह्मदेश वेगळो जालो. तेन्ना वट्ट रेल्वेमार्गांची लांबाय 3200 किमी.न उणी जाली. 1939त भारतीय रेल्वेमार्गाची लांबाय 65850 किमी. आशिल्ली. दुसऱ्या म्हाझुजाच्या काळांत भारतीय रेल्वे पयल्या म्हाझुजाच्या मानान चड सुसज्ज आसिल्ली. झुजा साहित्य व्हरपाखातीर खूब प्रमाणांत वागिणींचो वापर जालो. ताका लागून खाजगी उपेगाखातीर खुबूच थोड्यो वागिणी उपलब्ध आशिल्ल्यो. 1942 त झूज येरादार मंडळ स्थापन केलें. सुमार 6500 किमी. लांबायेचे रेल्वेमार्ग काडून मेसोपोटेमिया आनी इराक ह्या देशांत धाडले. 1943 – 44 च्या बंगलांतल्या दुश्काळाक लागून रेल्वेमंडळामुखार पेंच निर्नाण जालो. लश्करी आनी नागरी लोकांवांगडा दुकळाच्या वाठारांत अन्नधान्य धाडपाची जबाबदारी रेल्वेचेर आयली. त्या काळांत रेल्वेन सदचेपरस दर म्हयन्याक सरासरी दोन कोटींपरस चड प्रवाशांची येरादारी केली.
भारताचे सुटकेउपरांत देशाचे फाळणेक लागून भारतीय रेल्वेचीय विभागणी जाली. लश्करी नदरेन म्हत्वाचे अशे रेल्वेमार्ग म्हळ्यार बँगॉल आसाम रेल्वेचो चडसो भाग आनी नॉर्थ वॅस्टर्न रेल्वेचो 4/5 भग पाकिस्तानाकडेन गेलो. ह्या वेळार रेल्वे कर्मचाऱ्याचें स्थलांतररूय व्हड प्रमाणांत जालें. पाकिस्तानांतल्यान सुमार 104000 कर्मचारी भारतांत आयले. जाल्यार भारतांतल्याम सुमार 83,000 कर्मचारी पाकिस्तानांत गेले. राजकीय स्वातंत्र्य मेळटकच भारतीय रेल्वेक जायत्या अडचणींक तोंड दिवचें पडलें. आदलीं संस्थानां भारतीय संघराज्यांत विलीन जातकच भारत सरकाराच्या रेल्वेची मार्गलांबाय 12,096 किमी. न वाडली. ह्या संस्थानांचे रेल्वेमार्ग वेगवेगळ्या प्रकारांचे आनी वेगवेगळ्या आकारमानांचे आशिल्लें.
31 मार्च 1978 दिसा वट्ट रेल्वे वेवस्थांची णव परिमंडळांनी विभागणी केली. ह्या परिमंडळांची नांवां ताच्या मुख्यालयाचें ठिकाण आनी मार्गलांबाय (किमी.) अशी आसात – मध्य (मुंबय – बोरीबंदर – व्ही.टी; 6815), उदेंत (कलकत्ता; 4291), उत्तर (नवी दिल्ली; 10987) ईशान्य सीमा उत्त-उदेंत (गोरखपूर 5163) ईशान्य सीमा (माली गांव - गौहाती; 3763), दक्षिण (चेन्नई; 6756), दक्षिण मध्य (सिकंदराबाद; 7204), अग्नेय वा दक्षिण उदेंत (कलकत्ता; 7115), आनी अस्तंत (मुंबय-चर्चगेट 9889).
भारतीय रेल्वेवेवस्था ही आशियांतली सगळ्यांत व्हड आनी संवसारांतली पांचव्या क्रमांकाची. सुटकेउपरांत तिच्यांत जायती उदरगत जावन 31 मार्च 1988 दिसा 61,976 किमी. जाली. भारतांत ब्रॉड गेज, मिटर गेज आनी नॅरो गेज हे रेल्वेमार्गच्या रुंदायेचे तीन प्रकार वापरांत आसात. 1972 सावन वाफेच्या रेल्वे इंजिनाजाग्यार विद्युत् आनी डिझेल इंजिनां आयलीं. तशेंच संकेत निदर्शन आनी दूरसंदेशवहन हांच्या अद्ययावतीकरणांत आनी सुदारणेंत बरीच प्रगती जाली. उपरांत संगणकाचें युग रेल्वेंतूय पावलें. नवी दिल्ली, मुंबय, कलकत्ताच्यान येवपी गाड्यांच्या आरक्षणाखातीर संगणकाचो उपेग करूंक लागले. तेभायर वाहनाचें वितरण आनी नियंत्रण हांचेखातीर तशेंच दर एके वागणिच्या आनी प्रवासी डब्याच्या स्थलांतराचो तपशील दवरपाखातीर संगणकाचो वापर करतात.
साहित्य सामग्रीचे बाबतींत भारतीय रेल्वे स्वयंपूर्णतेचे नदरेन उल्लेख करपासारकी प्रगती केल्ली आसा. 1951 -52 त योजनाबध्द विकासकार्यक्रमाचे सुरवेक भारतीय रेल्वे 23% साहित्य सामुग्री आयात करताली. 1985 – 86 म्हळ्यार हे आयातीचें प्रमाण 8.3% मेरेन उणें जालें. पंचवर्सुकी येवजणेंतूय रेल्वेच्या विकासाखातीर तरतूद वाडयली. भारतीय रेल्वेच्या प्रशासनाची आनी वेवस्थापनाची जबाबदारी रेल्वे राजमंत्र्याचे देखरेखीखाला रेल्वे मंडळ पळयता. ह्या मंडळांत रेल्वे मंत्रालयांतलो पदसिध्द मुखेल सचिव हो अध्यक्ष, एक अर्थी आयुक्त आनी पांच वांगडी हांचो आस्पाव आसता. वट्ट रेल्वे वेवस्था णव परिमंडळांनी विभागिल्ली आसून दर एका परिमंडळाचो एक महावेवस्थापक आसता आनी तो रेल्वेचें कार्य, सांबाळ आनी अर्थीक गजाली हे नदरेन रेल्वे मंडळाक जबाबदार आसता. रेल्वे प्रशासन आनी जनता हांच्यांतल्या परस्पर सहकाराखातीर राश्ट्रीय रेल्वे उपेग कर्त्यांची सल्लागार समिती, परिमंडळीय रेल्वे उपेगकर्त्यांची समीती बी वेगवेळ्यो समित्यो काम करता.
1924-25 वर्सासावन रेल्वेची अर्थवेवस्था सरकाराच्या सर्वसादारण उत्पन्नाचो बाबींसावन वेगळी केली. रेल्वेचो स्वाताचो निधी आनी लेखा वेवस्था आसून संसदेक रेल्वेचें वेंगळे अदमासपत्रक स्थापन करतात.
भारतीय रेल्वे इंजिनाचें उत्पादन चित्तरंजनांतल्या (अस्तंत बंगाल) चित्तरंजन लोकोमोटिव्ह वर्क्स ह्या (उत्तर प्रदेश) हांगाच्या डिझेल लोकोमोटिव्ह वर्क्स ह्या कारखान्यांनी करतात. ते उपरांत मुखेल मार्गावयल्या विद्युत् आनी डिझेल द्रवीय शटींग इंजिनाचें उत्पादन करूंक लागले. ह्याच काळांत मिटर गेजावयलीं चडशीं वाफेचीं इंजिनां टाटा इंजिनियरींग अँड लोकोमोटिव्ह कंपनीन तयार केलीं. चित्तरंजन कारखान्यांत एकदिश विद्यत् प्रवाहाचेर चलपी पयलें इंजीन 1961- 62त आनी पयलें डिझल इंजीन द्रवीय शंटिंग इंजीन 1967-68त तयार केल्लें. मुखेल मार्गावयलें डिझेल विद्युत्. इंजीन तशेंच जड कामाखातीर वापरतलीं शंटिंग इंजिनां वाराणसी हांगांच्या कारखान्यांत तयार करतात. ह्याच कारखान्यांत 1963 – 64 वर्सा ब्रॉड गेज इंजिनाच्या आनी 1968 – 69 वर्सा मिटर गेज इंजिनाच्या उत्पादनाक सुरवात जाली. ते उपरांत मात देशांत डिझेल विद्युत् इंजिनां आयात केलीं नात. प्रवासी सेवेखातीर लागपी डब्यांचें चडशें उत्पादन पेरांबून (तमिळनाडू) हांगाच्या इंटिग्रल कोच फॅक्टरी ह्या कारखान्यांत जाता. ह्या उत्पादनाक पूरक अशें उत्पादन भारत अर्थ मुव्हर्स लि. आनी जेसप्स हे भौशिक मळावयले उपक्रम करतात आनी हे तीन कारखाने मेळून भारतीय रेल्वेची चडशी गरज भागयतात. डब्यांचीं चाकां आनी तांकां जोडपी आस तयार करपाखातीर 1984 वर्सा बेंगालोर हांगा कारखानो स्थापन जालो. 1988 वर्सा थंय पयल्या डब्याची निर्मिती जाली. भारतांतल्यान टांझानिया, तैवान, युगांडा, ब्रह्मदेश, व्हिएटनान, फिलिपीन्स आदी देशांक रेल्वे प्रवासी डबे निर्यात केल्यात. भारतीय रेल्वेची वागिणिची गरज भौशिक आनी खासगी मळावयले कारखाने मेळून भागयतात. तीन रेल्वे दुरुस्ती कर्मशाळा ह्या कारखान्याच्या उत्पादगनाक पूरक अशें उत्पादन करतात.
रेल्वेच्या वावराच्या वेगवेगळ्या गजालींविशींचें संसोधन आनी तंत्रिक विकासाची जबाबदारी आशिल्लें रिसर्च डिझाइन्स अँड स्टँडर्डस ऑर्गनायझेसन ही वेगळी संस्था आसा. ही संस्था रेल्वे मंडळ, परिमंडलीय रेल्वे वेवस्था, उत्पादक कारखाने आनी उद्येग तशेंच वेपार हांकां सल्लो दिवपाचें काम करता. वाहनां रेल्वेमार्ग पूल आनी हेर बांदकामां तशेंच रेल्वे वापरता ती साहित्यसामग्री हातूंत क्रमाक्रमान प्रमाणी करण हो हे संस्थेचो मुखेल उद्देश आसा. तशेंच रेल्वेच्या वावराच्या सगळ्या मळावयलें संशोधन हातांत घेवप हें हे संस्थेचें दुसरें म्हत्वाचें कार्य.
रॅड इंडिया टॅक्नीकल अँड इकॉनॉमिक सर्व्हिसेस आनी इंडियन रेल्वेस कन्स्ट्रक्शन कंपनी ह्यो भौशिक मळावयल्यो भारतीय रेल्वेच्यो दोन कंपन्यो आसून त्यो रोल्वेमार्ग तंत्रिविद्या आनी रेल्वे प्रकल्पाची अंमलबजावणी करप हे विशींच्यो उच्च.पातळेवयल्यो सल्लागार सेवा दितात. पयली कंपनी येरादारी तंत्रविद्येक सगळ्या बाबींसंबंदींच्यो सल्लागार सेवा दिता, जाल्यार दुसरी भारतांत आनी परदेशांत पुराय रेल्वे प्रकल्पांची उबारणी करपाचें काम करता. ह्या कंपन्यांनी आल्जेरिया, झाईरे, घाना, फिलीपिन्स, नायजेरियन तशेंच सौदी अरेबिया, इराक, जॉईन आदी मध्य उदेंत देशांनी अशें कार्य केलां.
येरादारी वेवस्था
रेल्वे परिवाहनाचो मुखेल उद्देश म्हळ्यार म्हाल आनी प्रवासी हांकां रोकड्या रोकडो, सुरक्षीतपणान आनी किफायतशीरपणान हाड व्हर कपर आसता आनी ही जबाबदारी रेल्वेच्या परिचलन आनी वाणिज्य ह्या दोन विभागांनी विभागिल्ली आसता. वाहनां (वागिणी आनी डबे) आनी इंजिनां ह्या साधनांचो चडांत चड कार्यक्षमतायेन उपेग करून म्हाल आनी प्रवासी येरादारीचो पांवडो वाडोवप ही परिचलन विभागाची जबाबदारी आसता. जाल्यार वाणिज्य विभाग रेल्वेच्या गिरायकांकडेन संबंद दवरून तांचे मागणेप्रमाण येरादार सेवा उपलब्ध करून दिवप आनी ताचेपसून फावो तें उत्पन्न मेळोवपाखातीर गिरायकाची क्षमताय आनी रेल्वेच्या परिवहनाखातीर जावपी खर्च ह्या दोगांयचो मेळ घालून येरादारीचे दर थारावप हाचेर केंद्रीत केल्ले आसतात. वयर सांगल्या ती परिचलनाची जबाबदारी पुराय करपाखातीर योजनाबद्द कार्यप्रणाली ही वक्तशीरपणान आनी अचूकपणान यशस्वी करपाची कार्यक्षमताय गरजेची आसता. तशेंच येरादारीचे मागणेंत जावपी वाड लक्षांत घेवन तेचप्रमाण येरादारीची तांक वाडोवपाची येवजण आंखप चड गरजेचें आसता. आगगाडी हें जरी परिचनाचें एकक आसलें तरी तिका जोडिल्ल्यो जायत्यो वागिणी आसता. ज्यो सदांच एक स्थानकापसून आयिल्ल्यो नासतात आनी एकेचकडेन वचपीय नासतात. अशा शेंकड्यांनी वा हजारांनी वागिणिचे मार्ग कांय अंतराखातीर एकठांय आसतात. जाल्यार बऱ्याच अंतराखातीर वेगवेगळे आसतात. ताका लागून रेल्वे परिवहन वेवस्थेंत जायत्या जाग्यार दरएके आगगाडयेक जोडिल्ल्यो वागिणी वेंचून त्यो वेगवेगळ्या दिशांक वचपी गाड्यांक जोडच्यो पडटात. जायतेफावट एकाच कडल्यान वचपी वागिणी चड आसल्यार ताची एक पुराय गाडी तयार करतात. वागिणींची जोडपी आनी वेगळावपाचें काम हें वेळांचे आनी कटकटीचें आसता. जेन्ना अशो हजारांनी वागिणी अशे तरेन वेंचून परत त्या ठिकाणांच्या क्रमांकान तांची जुळोवणी करची पडटा, तेन्ना त्या कामांखातीर व्हड जुळोवणी आदारांची गरज लागता. अशे आवर सादारणपणान 200 ते 300 किमी. अंतराचेर येवजिल्ले आसतात.
रेल्वे परिवहनांतले म्हाल येरादारीच्या आनीक एका खाशेलपणाक लागून रेल्वे परिचलन वेवस्थेचेर बरोच ताण पडटा. रेल्वेच्यो वागिणी गरजेप्रमाण धांपिल्ल्यो आनी उक्त्यो अशो दोन तरांच्यो आसतात. तातुंतल्यो धांपिल्ल्यो वागिणी धान्यां आनी हेर कृषीजन्य म्हालाची आनी अशे तरेच्या सैमीक आनी मानवी अरिश्टांपसून राखणेची गरज आशिल्ल्या वस्तूंची हाड – व्हर करपाखातीर वापरतात. तशेंच उकते वागिणींतल्यान कोळसो, मीन, चुनो आदी खनीज पदार्थ हाड – व्हर करतात. खनीज म्हालान भरिल्ल्यो हजारांनी उकत्यो वागिणी एका विशिश्ट वाठारांत वा दिकेन धाडिल्ल्यो आसल्यार आनी त्या वाठारांत अशे वागिणींत भरपासारको म्हाल उपलब्ध नासल्यार त्यो वागिणी थंयच्यान रिकाम्योच परत धाडच्यो पडटात. अशी गजाल धांपिल्ल्या वागिणींच्या बाबतींतूय घडूंक शकता. अशें तरेन वागिणींक रिकामे स्थितींत प्रवास करचो पडटा. ताका लागून रेल्वे वेवस्थेक अर्थीक नुकसान सोंसचें पडटा. अशेंच प्रवासी येरादारी बाबतींतय घडूंक शकतात. प्रवाशी आगगाड्यांचे सगळेच डबे सुरवातीच्या स्थानकासावन निमाण्या स्थानकामेरेन वचपी नासतात. ताका लागून प्रवाशांक खुबूच त्रास जातात. 1940 वर्सा सावन आगगाड्यांक आंतरस्थानकीय डबे जोडपाची प्रथा सुरू जाली आनी प्रवाशांची बरी सोय जाली. पूण अशे तरेच्यो डब्यांची जोडपी आनी वेगळावणी करपाक खूब वेळ वता. तशेंच ही कारवाय करपाखातीर एक खास शटिंग इंजीन स्थानकाचेर सतत दवरचें पडटा. पूण हीच वेवस्था प्रवाशांक चड बरी पडटा.
माल आनी प्रवासी येरादारी करपी आगगाड्यो रेल्वे परिवहानाच्या पयल्या शतकांत सादारणपणात एका इंजिनान ओडप जाताल्यो. पूण 1930 उपरांत म्हालवाहक आगगाडयांक दोन इंजिनां लावन ओडप आनी चडावाच्या मार्गार तिसरें इंजीन जोडून धुकलपाची चाल सुरू जाली. वाफेच्या इंजिना जाग्यार विजेचीं आनी डिझेलाचीं इंजिनां उपेगांत येतकच उत्तर अमेरिका खंडांत 150-200 इतल्यो वागिणी जोडिल्ल्यो व्हड उज्यागाडयो 5-6 डिझल इंजिनां लावन ओडटाले. तातुंतलीं तीन इंजिनां सगळ्या वागिणींच्या मुखार आनी हेर इंजिनां 50-60 वागिणी उपरांत जोडटात. ह्या सगळ्या इंजिनांनी फकत पयल्याच इंजिनांत चालक आसता आनी तो हेर इंजिनां यांत्रिक साधनान नियंत्रणांत दवरूंक शकता. भारतीय रेल्वे वेवस्था अशे तरेच्या परिचलनाचे हालीं प्रयोग करता. चडशा देशांनी प्रवाशांची येरादार करपी उज्यागाच्यांक आठ ते धा डबे जोडिल्ले आसतात. भारतांत रेल्वे प्रवाशांची संख्या खूब आशिल्ल्यान डिझेल वा विद्युतू इंजिनाच्या आदारान 17-18 डब्यांच्यो उज्यागाडयो 1970 उपरांत वचूंक लागल्यो. सद्याच्या काळांत दोन इंजिनां वापरून 20-26 डबे जोडिल्ल्यो आनी सुमार अर्द किमी. लांबायेच्यो उज्यागाडयो अस्तित्वांत आयल्यात.
वाणिज्य
रेल्वे परिवहनाचे वाणिज्यनितीचीं दोन तासां आसात. तातुंतलो पयलो गिरायकाक जाय आशिल्ली परिवहन सेवा आयोजीत करून ती किफायतशीरपणान विकप आनी दुसरें, गिरायकाक दिल्लें सेवेचो मोबदलो तांचेकडल्यान वसूल करप. ह्या दोनूय कार्यांनी रेल्वे परिवहनाच्या सुमार देडशें वर्सांच्या इतिहासांत सादरण तीन काळ दिसतात. (1) 1830-1910 (2) 1910-60 (3) 1960 उपरांतचो काळ. हातुंतल्या पयल्या कालखंडांत उद्देगीक क्रांती आनी साम्राज्यशाय ह्या संवसारीक नाविन्यपूर्ण घडणुकांक लागून रेल्वे परिवहनाचो व्हड विस्तार जायत गेलो. रेल्वे परिवहनाचे वाणिज्यनितीची दुसरी वट म्हळ्यार दर निर्धारण पद्दती. ही पद्दत कांय सर्वमान्य सिध्दांताचेर आदारीत आसता. रेल्वे परिवहन जायत्या प्रकारच्या म्हालांची आनी वस्तूंची येरादारी करता. ह्या मालांचें आनी वस्तूंचें मोल, मागणी, आकारमान आनी स्वरूप पावस-वाऱ्यापसून आनी चोरयेपसून राखण मेळची हे नदरेन त्या सगळ्या मालाचें आनी वस्तूंचें वर्गीकरण केल्लें आसता. तशेंच 90% परस चड मालाची येरादारी पुरायपणान वागिणिंतल्यान जाता आसतना प्रत्यक्षांत माल येरादारीचे दर वेगवेगळ्या मालाखातीर, वेगवेगळ्या आकारमानाच्या वागिणिंच्या धारकतेचेर आदारीत आसतात.
अर्थवेवस्था आनी वेवस्थापन
रेल्वे परिवहनांत अर्थवेवस्था आनी वेवस्थापन ह्या दोनय घटकांचो म्हत्वाचो वाटो आसा.
अर्थवेवस्था
रेल्वे परिवहन हो संवसारांतलाया सगळ्या देशांनी खाजगी उद्देगधंदो म्हणून सुरू जालो आनी तेन्नाच्यान एका शतमानापरसूय चड काळ तो एक फायदेशीर उद्देगधंदो म्हणून चलयलो. तशेंच तातूंत गुंथयल्ल्या भांडवलाचेरूय उद्देजकांक भरपूर फायदो जालो. पूण दुसऱ्या म्हाझुजा उपरांत चड करूक 1960 उपरांत ही परिस्थिती बदलली आनी हातूंत नुकसान जावकं लागलें. हाचीं मुखेल तीन कारणां आसात तीं अशीं – (1) खर्चांतली सुमाराभायर वाड चड करून 1972-73 (2) हेर परिवहन वेवस्थांचे सर्तीकलागून रेल्वेन वगडायल्ली उच्च दरान जावपी मालाची येरादारी (3) पयल्या कारणान गरजेची जाली पूण दुसऱ्या कारणान कठीण जाल्ली फाव तितली दरवाड.
ह्याच काळांत चडशा सगळ्या देशांनी रेल्वे परिवहन वेवस्थांचें राश्ट्रीयीकरण जाल्ल्यान ह्या वेवस्थांक जावपी नुकसान हेर भौशिक उद्देगांवरी सरकारी भांडारांतल्यान अनुदान, अंतरीम मदत वा रीण ह्या रुपान भरून काडप जातालें. तरी लेगीत भारतीय रेल्वेपरिवहानांत रेल्वे परिवहन ही एक भौशिक सेवा ह्या तत्वाचेर जनतेंत आनी राजकीय पांवड्यार लक्ष केंद्रीत केल्ल्यान आनी रेल्वे परिवहन हो एक उद्देगय आसा. हाचेकडेन आड नदर केल्ल्यान भारतीय रेल्वे परिवहनाक फक्त अर्थीक नुकसानूच सोंसचें पडलेंना जाल्यार यंत्रीक आनी तंत्रीक नदरेन तिच्यांत फावो ती उदरगत जालीना.
वेवस्थापन
रेल्वे परिवहन वेवस्थेची सुरवात चड करून खाजगी कंपल्यांनी केल्ल्यान ह्या उद्देगाची वेवस्थापन पद्दत वाणिज्यप्रधान आशिल्ली. पूण उण्या-चड प्रमाणांत तांचे कार्यपद्दतीचेर चड करून तंत्रीक बाबतींत त्या त्या देशांतल्या सरकाराचें नियंत्रण आसतालें. युरोपांतल्या चडशा देशांतल्यो रेल्वे परिवहन वेवस्था पयल्या म्हाझुझा उपरांतच्या काळांत पुराय तरेन राश्ट्रियीकृत जाल्ल्यान तांच्यो वेवस्थापन पद्दती त्या त्या देशांतल्या भौशिक मळावयल्या हेर उद्देगधंद्याचे पद्दतीचेर आदारीत आसात. भारतांत 1925 वर्सा दोन रेल्वे कंपन्यांचें राश्ट्रियीकरण जाल्लें. 1942 वर्सा चड करून भारतांतल्यो सगळ्यो रेल्वे वेवस्था पुराय तरेन सरकारी नियंत्रणाखाला आयल्यो. तशेच रेल्वे परिवहन हो शासनाचो एक म्हत्वाचो भाग म्हळ्यार अधिकारी आनी कर्मचारी हांची प्रशिक्षण वेवस्था. भारतीय रेल्वे वेवस्थेंत सुटकेउपरांत बरीच प्रगती जाल्या. रेल्वे कर्मचाऱ्यांक यंत्रीक आनी तंत्रीक प्रशिक्षण दिवपाखातीर रेल्वे परिमंडळाच्या दर एका विभागांत आधुनीक उपकरणांनी सुसज्ज आशिल्ली एक प्रशिक्षण संस्था अस्तित्वांत आसा. तशेंच अधिकाऱ्यांखातीर वेगवेगळ्या तंत्रांनी प्रशिक्षण दिवपी अखिल भारतीय मळावयल्यो संस्था आनी रेल्वे वेवस्थापनाचें संकलीत प्रशिक्षण दिवपी मध्यवर्ती संस्थाय स्थापन केल्यो आसात. हातूंत जायत्या विकासनशील देशांतले रेल्वे अधिकारी प्रशिक्षणाखातीर येतात. भारतांत राजपत्रीत अधिकाऱ्यांखातीर चार मध्ययवर्ती प्रशिक्षण संस्था आसात. इंडिन रेल्वेस इन्स्टिट्यूट ऑफ सिव्हिल इंजिनियर्स, पुणे ही संस्था स्थापत्य अभियंत्यांक प्रशिक्षण दिता. जाल्यार इंडियन रेल्वेस इन्स्टिट्यूट ऑफ सिग्नल इंजिनिअरींग अँड टेलिकम्युनिकेशन, सिकंदराबाद हे संस्थेंत संकेत आनी दूरसंदेशवहन विभागांतल्या अधिकारी आनी कर्मचारी हांकां प्रशिक्षण दितात. इंडियन रेल्वेस इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅकनिकल अँड इलॅक्ट्रिकल इंजिनियर्स, जमलापूर हे संस्थेंत शिकपी उमेदवार अधिकाऱ्यांक यंत्रीक आनी विद्युत् अभियांत्रिकीचें प्रशिक्षण दितात. तशेंच रेल्वे स्फाट कॉलेज बडोदा हे संस्थेंत सगळ्या राजपत्रीत अधिकाऱ्यांक सादारण संकलीत प्रशिक्षण दितात. रेल्वे परिवहनाच्या शासकीस वेवस्थापनाची रुपरेशा आशी आसता – देशांत सगळ्यांत उंचेल्या पांवड्याचेर रेल्वे मंडळ आसता. हें मंडळ देशांतल्या रेल्वे परिमंडळाचे कामगिरीचेर सादारण परिवेक्षण करता आनी सगळ्या म्हत्वाच्या गजालींनी धोरणात्मक निर्णय घेता. दर एक रेल्वे मंडळांत सद्या पांच ते आठ विभाग आसात आनी त्या त्या विभागांतल्या रेल्वे परिवहनाची मुखेल जबाबदारी विभागी वेवस्थापकाचेर आसता आनी तेचप्रमाण तांकां फावो ते अधिकार दिल्ले आसतात.
आधुनिकीकरण
दुसऱ्या म्हाझुजाउपरांत रेल्वे परिवहनाचे तंत्रविद्येंत उदरगत जाली ती सुरवेक फ्रांस देशांत 1951 वर्सा त्या देशांतले राश्ट्रियीकृत रेल्वे वेवस्थेन विद्युत् शक्तीचेर आदारिल्ल्या रेल्वे परिचालनांत क्रांतीकारक बदल घडोवन हाडले. 25,000 व्होल्ट इतल्या व्हड विजेच्या दाबाचो उपेग करून ताच्या आदारान वराक 200 किमी. वेगान धांवपी प्रवासी उज्यागाडयो चालू केल्यो. थोड्याच काळांत हे तंत्रविधेचो प्रसार युरोपाभायर रशिया, चीन, जपान, भारत आदी देशांनी जालो. 1964 वर्सा जपानी राश्ट्रीय रेल्वे वेवस्थेन टोकियो आनी ओसाका ह्या दोन महानगरांमदीं 510 किमी. लांबायेचो एक आर्विलो आनी पुराय तरेन वेगळो असो रेल्वेमार्ग बांदून प्रवाशी येरादारी आधुनिकीकरणांतलो दुसरो म्हत्वाचो टप्पो गांठलो. ह्या रेल्वे मार्गाचेर वराक 210 किमी. आनी सरासरी 170 किमी. वेगान एका फाटोफाट एक अशो वचपी उज्यागाडयो चालू केल्यो. हातुंतल्यो ‘जलद गाडयो’ हें अंतर तीन वरां स मिनटांनी जाल्यार, मर्यादीत जलद’ गाडयो हो प्रवास चार वरां धा मिनटानी पुराय करताल्यो. ह्या नव्या अशा ‘नव होक्कायडो’ रेल्वेमार्ग नांवाचे रेल्वे वेवस्थेंत परिवहनाच्या मळार जायत्यो सुदारणा आनी नव्यो येवजणो आस्पाविल्ल्यो. पुराय रेल्वेमार्ग जमनीपसून 3- 4.6 मी. उंचायेचेर बांदिल्लो आशिल्ल्यान वाटेंत हेर खंयचोय रेल्वेमार्ग वा भूमार्ग येवपाची शक्यताय उणी आसता. तशेंच मार्गावयले सगळे संकेत निदर्शनां चालकाक ताचे कुडींत वेगवेगळ्या रंगांचे दिप येवजणेन स्पश्ट दिसचें आनी ताणें फावो तें वेग नियंत्रण केलेंना जाल्यार तें आपशींच यंत्रीक येवजणेन जावपचें अशीं तंत्रीक वेवंस्था रेल्वे महामार्गावयल्या पुराय परिचलन संगणकाच्या आदारान नियंत्रीत करतात. जपानी राश्ट्रीय रेल्वेन चालू केल्ले हे प्रवासी रेल्वे परिवहन वेवस्थेचें आनीक एक खाशेलेपण म्हळ्यार तातूंत वापरिल्ली कर्शण पद्दत. म्हळ्यार खंयचेय उज्यागाडयेक वेगळें इंजीन लायनासताना उज्यागाडयेच्या कांय डब्यांनीच विद्युत् चलित्रां बसोवन ते वरवीं गाडी चलोवपाची पद्दत. उपरांत 1983 वर्सा फ्रेंच राश्ट्रीय रेल्वे वेवस्थेन पॅरिस ते लीआँ ह्या रेल्वेमार्गार वराक सरासरी 200 किमी. धांवपी आनी चडांत चड 260 किमी. ह्या तुफानी वेगान धांवपी उज्यागाडयो चालू करू एक नवो विक्रम प्रस्थापित केलो. टी. जी. व्ही.(xxxxxx) ह्या नांवांन संवसारीक नामना मेळिल्ल्या ह्या फ्रेंच रेल्वे वेवस्थेन उज्यागाडयांचे संख्येंत आनी तांच्या लांब पल्ल्यांत वाड करून हरशीं हवाईमार्गान यो वच करपी हजारांनी प्रवाशांक हे अतीजलद उज्यागाडयेंतल्यान वचपाची आस निर्माण करून दिली.
रेल्वे परिचलनाच्या मळावयली एक नवी घडणूक म्हळ्यार 1970 उपरांत एक रुळावयल्यान वचपी उज्यागाडी. हे परिचालन पद्दतींत एक वा दोन डबे आशिल्ल्यो गाडयो जमनीसावन 9 -12 मी. उंचायेचेर बांदिल्ल्या एक रुळी मार्गाक हुमकळत प्रवास करतात. एक रुळी परिवहन वेवस्थेची सुरवात अमेरिकेंत 110 प्रवासी घेवन वराक 30 किमी. वेगान कांय अंतर पुराय करताली. उपरांत फ्रांसांत अशी वेवस्था 120 प्रवासी घेवन वराक 80 किमी. वेगान येरादारी करूंक लागली. पूण तिचो कायम स्वरुपाचो आनी नियमीत वेळार यो वच करपाचो उपक्रम जपानांत 1970 वर्सा भरिल्ल्या आंतरराश्ट्रीय प्रदर्शनाच्या निमतान सुरू जालो. अशे तरेची एक रुळी रेल्वे परिवहन वेवस्था अमेरिकेंतल्या सिॲटल शारांत चार डबे आशिल्ल्या गाडयांनी सदांच 10,000 प्रवाशांची येरादारी करता. ही प्रवासी येरादारी हेर प्रगत देशांनीय चालू आसा. रेल्वे परिवहनांतल्या प्रवासी येरादारीच्या आधुनिकीकरणांत रेल्वेच्या भुंयारी आनी पृश्ठभागावयल्यान वचपी येरादारी वेवस्थेचोय आस्पाव जाता. हातुंतले दुसरे वेवस्थेचे दोन विभाग पडल्यात. पयल्यांत भुंयारी रेल्वेमार्गर धांवपी आगगाडयो उपनगरांनी भूपृश्ठार धांवतात आनी दुसऱ्यांत उण्या वजनाच्या डब्यांची आनी रुळांची हलकी रेल्वे येरादारी प्रचलित आसता. 1940 उपरांत आगगाडयांचे वेग आनी स्वरूप हातूंत नदरेंत भरपासारके बदल जाले. तेचवांगडा तातुंतल्यान प्रवास करपी लोकांच्या सूख-सोयींच्या येवजणांनीय खूब सुदारणा जाल्यो. भुंयारी मार्गान वचपी आनी पृश्ठमार्गावयल्यान अतीवेगान धांवपी आगगाडयांतल्या प्रवाशांक आवाजाचो, हवेंतल्या बदलत्या तापमानाचो आनी वेगवेगळ्या स्वरुपाच्या प्रदुशणाचो वायट परिणाम जावचो न्हय देखून सगळे डबे वातानुकुलीत करप गरजेचें जालें.
उपरांतच्या काळांत अमेरिका आनी युरोप खंडांतल्या कांय शारांत विमानतळासावन लागसारच्या रेल्वे स्थानका मेरेन वचपाखातीर वा अशेच तरेच्यो लागसारच्या दोन स्थानांमदीं एके वेळेक सुमार 40 प्रवाशांची परत परत येरादारी करपी आनी संगणकाच्या आदारान स्वयंचलीत आशिल्ली रेल्वे परिवहन वेवस्था उपेगांत हाडल्या.
1950 वर्सा रेल्वे परिवहनांतले म्हाल येरादारींतय क्रांतिकारक बदल जाले. व्हड आकारमानाच्यो आनी चड वजन व्हरपी खूबशो (100 ते 200) वागिणी जोडून केल्ल्या आगगाडयानी थरावीक स्थानारसावन थरावीक थळार वाटेंत उण्यांत उण्या थळांनी रावून आपलो प्रवास पुराय करपाचो आनी आपल्या मूळ स्थानाकडेन रोखडेंच परत येवपाचें हें आर्विल्ल्या म्हाल परिचालनाचें मुखेल तत्व आसा.
अस्तंत्या देशांत 1960 उपरांत मालयेरादारी पद्दतींत एक नवें युग सुरू जालें आनी सद्या संवसारीक मळार ताचो प्रसार जालो. हे पद्दतींत वागिणींत माल भरिनासतना तो एक तिख्या पेटयेंत भरप आनी अशो जायत्यो पेटयो यारीच्या आदारान वेगवेगळ्या परिवहन वेवस्थांतल्या वाहनाचेर घालप वा देंवोवप.
फुडाराच्यो सुदारणा
रुळावयल्यान धांवपी आगगाडयेच्या वेगाक रूळ आनी चाकां हांच्या घर्शणाक लागून एक मर्यादा पडटा. सादारणपणान वराक 300 किमी. असो चडांत चड वेग उरता. फुडाराक ताचे परस चड वेग आसपाची गरज उपरासतली हें मतींत घेवन रेल्वे तंत्रज्ञानांचें ते नदरेन संशोधन चललां. तेखातीर रुळावयल्यान चाकां धांवपाक पर्याय म्हणून रूळ आनी चाकां हांचे मदीं अंतर दवरून धांवपी म्हणजेच रुळापसून कांय अंतरावयल्यान आगगाडी धांवपाची कल्पना 1934 त मुखार आयली. तेखातीर पयलीं विमानाअसले पंखे वा झोत प्रचालन हांचो वापर केलो. पूण हो प्रयोग यशस्वी जालोना. फुडें हेच कल्पनेचेर चुंबकीय वा विद्युत् गतीकी तंत्रान आगगाडयेक उखलून धरून गतीमान करपी यंत्रणा मुखार आयली. रूळ आनी चाकां हांचे मदीं चुंबकीय आनी विद्युत् तंत्राच्या आदारान गाडयेक रुळापसून वयर काडून गती दिवपाची कल्पना प्रत्यक्षांत हाडप जाली.
मॅगलॅव्ह (Magnetic levitation) ह्या नांवान वळखतले हे आधुनिक तंत्रविद्येच्या संशोधनाक जपान आनी जर्मनीन विशेश प्राविण्य दाखयलें आनी वराक सुमार 400 किमी. वेगान धांवपी आगगाडयेची निर्मिती केली.
कोंकण रेल्वे
कोंकण रेल्वे, महाराष्ट्र, गोंय आनी कर्नाटक ह्या तीन राज्यांतल्या वता. महाराष्ट्रांत रोहा स्टेनावरवीं हो मार्ग सँट्रल रेल्वे मार्गाक जोडला जाल्यार कर्नाटकांतल्या मंगळूर स्टेशनावरवीं तो दक्षिण रेल्वेमार्गाक जोडला. रोहा ते मंगळूर अशी कोंकण रेल्वेची लांबाय 763 किमी आसा. भारतीय रेल्वे निगमान आयजमेरेन घेतिल्लो हो सगळ्यांत व्हडलो प्रकल्प.
ब्रिटीश राजवटींत 1882 त कोंकण दर्यादेग मुखेल भारतीय रेल्वे मार्गाक जोडपाची येवजण आंखिल्ली. पूण सैमीक आडमेळ्यांक लागून ती येवजण चालीक लावपाक शक्य जालें ना. उपरांत 1984त तात्पुरतें सर्वेक्षण करून कोंकण प्रदेशांत नवो रेल्वेमार्ग बांदपाची येवजण आंखली. 1988त आंखली. 1988त खोलायेन सर्वेक्षण करून कोंकण रेल्वे कॉर्पोरेशन लि. ही स्वंतत्र संस्था उबारली.
कोंकण रेल्वे प्रकल्पाचें काम ऑक्टोबर 1990 त सुरू जावन, उपरांत तें पावंडयां पावंडयांनी अशें डिसेंबर 1997 मेरेन जालें. कोंकण रेल्वेमार्गाचेर वट्ट 59 स्टेशनां आसात. पुराय जाल्ल्या ह्या 763 किमी. लांबायेच्या मार्गाचेर वट्ट लांबाय 83.60 किमी. तातुंतलो कारबुडेंचे (रत्नारिरी) बोगदा सगळ्यांत लांब आसून ताची लांबाय 6.5 किमी. आसा. तशेंच तो भारतांतलो सगळ्यांत लांब बोगदो. कोंकण रेल्वेमार्गाचेर मुखेल अशें 179 पूल आनी 2,819 सादे पूल आसात. तातुंतलो शरावती न्हंयेवयलो पूल सगळ्यांत लांब (2065.8मी). कोंकण रेल्वे प्रकल्पाक लागून फकत कोंकण प्रदेशाकूच न्हय, जाल्यार सबंद भारताक व्हड लाव मेळटालो अशें मत उक्तायलां. रेल्वे महामंडळाच्या मताप्रमाण (1998) कोंकण रेल्वेचो वट्ट खर्च सुमार 2200 कोटी जातलो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
जे. बी. मोराईस
जॉन बाप्तिस्त मोराईस (1933 – 30 डिसेंबर 2014) एक कोंकणी कवी आनी बरोवपी आशिल्लो.
जॉन बाप्तिस्त मोराईस 1933 वर्सा एका काळामुंदकूर (जाका निडदी नांवांतूय वळखतात)गांवांत मुंगळूर [1] लागीं जल्मलो. मोराईेस हांकां साहित्य अकादेमी तसरिप ताच्या कोंकणी कवितेंच्या पुंजेक भितरलें तुफान हाका 1985 वर्सा लाभलें. हें तसरिप मेळोवपी तो करनाटकांतलो पयलो बरोवपी जावन आसा. ताका 1990 वर्सा म्हाराष्ट्र गौवरव पुरसकार मेळ्ळा आनी संदेशा प्रतिश्ठान साहितीक तसरिप 2000 वर्सा ताका भेटवपांत आयलां. ताणें साहित्य अकादेमी खातीर एक व्हड कोंकणी कवी चा.फ्रा. डी कोस्ता हाचेर एक निबंद बरयला जो 'भारती साहित्य रचपी' हे माळेंत आसा. ताणें साहित्य अकादेमी खातीर, कन्नड साहित्याचो इतिहास भाशांतर केला.एक पत्रकार कसो मोराईसबाबाक 45 वर्सां अदीक अणभव आसून जंय तो साबार कोंकणी नेमाळ्यां खातीर वावुरला.
मोराईसबाबाक अखील भारती कोंकणी परिशदेच्या 19व्या अधिवेशनांत येजमान नेमपांत आयलो जी मडगांव जानुवरी 1993 वर्सा भरपांत आयली. सगळ्यांत पोरणी कोंकणी लोकाची संस्था "कोंकणी भाशा मंडळ, मुंबय”,पुनर्जिवंत करपांत मोराईसबाबाचो मोटो हात आसा जें ताणें 1992 वर्सा केलें 1992 वर्सा सावन तो ताचो सरतिटणीस आशिल्लो. साहित्य अकादेमिच्या सामान्य परिषद आनी कोंकणी सल्लागार मंडलाचो तो वांगडी आशिल्लो.भारतीय ज्ञानपीठ हाच्या कोंकणी सल्लागर समितिचो तो संयोजकूय आशिल्लो..
मोराईस 30 डिसेंबर 2014 वर्सा, 81 वर्सांचे पिरायेर देवाधीन जालो..
कविता[मूळ सुदार]
नवी व्हकल, 1977 भितरलें तुफान, 1984 एक देंट, एक पान, 2002
मोटव्यो काण्यो[मूळ सुदार]
कोशेडान केल्ली खून,  1980
निबंद[मूळ सुदार]
जॉर्ज फेर्नांदीस, 1999
नाटकां[मूळ सुदार]
सपन-पारकी जुजे, 2002
कवन[मूळ सुदार]
पुतिपाराची बायल,  1990
जिवीत रेखाचित्रां[मूळ सुदार]
मुंगळुरचीं उजवल रत्ना, 1983
कोंकणींत भाशांतरां[मूळ सुदार]
रोमयो जुलियेट,1954 (नाटक) अंत नाशिल्लें सपन,1975 (कादंबरी) नवें पयण, W001 कन्नड साहित्याचो इतिहास, 1989 (साहितीक इतिहास)
रुपांतरां[मूळ सुदार]
निसराळ्याक लोटून घालो, 1976 (कादंबरी), बल्प्यां मदली शेळी, 1977 (कादंबरी) जोरलो गोमीस, 1989 (शेरलॉक होम्स काण्यो)
म्हाकाव्याची माळ
दिव्यामरूत,  1989
इंग्लीशिंत सहयोग करप[मूळ सुदार]
कोंकणी साहित्येचो इतिहास,  2000
लेखांचें योगदान[मूळ सुदार]
भारतीय साहित्येंच्यो मास्टरपिस, 1997
संदर्भ[मूळ सुदार]
वर्ग:देवनागरी पानां
म्युजियम ऑफ गोवा (गोंयचो संग्राहलय)
म्युजियम ऑफ गोवा  (मोग) म्हणचे गोंयचो संग्राहलय, एक खाजगी मालकेचो समकालीन कलेची आगाशी आसा जी भारताच्या गोंयच्या पिलेर्न उध्योगीक वसाहतिंत कालांगूत लागसर आसा. तिची कायमची पुंजी अशें ना.[1] 1,500 चौरास मेत्र (16,000 चौ.फू) जाग्यार आसून,[1][2]तो  भारतांतली व्हडांत व्हड खाजगी कलेचो जागो जावन आसा.[3] तिची स्थापणी गोंयकार कलाकार सुबोध केरकार हाणें केल्या.
आगाशी प्रयोगाच्या दाखवणेच्या येवजण्यांक उत्तेजन दिता[फोडनिशी जाय].
इतिहास
तीन माळ्यांचे आगाशिची इमारत डीन डी क्रुज हाणें आंखल्या आनी ती 2015 वर्सा पूर्ण जाल्या जंय केरकाराची आदली चित्रसाळ आशिल्ली[1][2] एक कांतयलेली बाग त्या जाग्यार आसा.[4] मोग, संग्राहलयाचें संक्षेपीत नांव, एक कोंकणी उतर म्हणचे मोग जावन आसा ".
आगाशेची उदतावणी 6 नवेंबर 2015 एक 'गपालापटनम' नांवांचें प्रदर्शन जावन जाली, जो वावर गोंयच्या इतिहासाच्या विशया वयर 20 भारती कलाकारांनी केला – जातूंत  केरकाराचो समावेश आसा  –[2][6]  मोग हाचीं आमंत्रणा शारांतल्या शाळांक आनी कॉलेजींक पाठवपांत आयिल्ली.
डच्च कलाकार कारीन वान देर मोलन हाचो वावर मांयड बब्ल्स  मोग हातूंत दाखवपांत आयिल्लो.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Diogo Rodrigues
…. Page needs to be Edited.
Polleiat
Diogo_Rodrigues
वर्ग:Konknni वर्ग:Itihas / History वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Romi panam
Azad Gomantak Dal
Portugez razokrteamadd xostrancho upeg korun tankam bhartantleo portugez vosahoti soddunk laupakhatir sthapon zal'lo soxstr zhuzareancho ek pongodd. Subhaxochondr boschea ‘ azhad hind fouz ’ hatuntlean sfurt gheun 1947 vorsa he songhttonechi thapnnuk zali. 15 egostt 1947 vorsa bharot svotontr zalo ani brittix bharot soddun gele, tori gõy, domonn ani divo soddun vochpak portugez toyar nasle. 18 zun 1946 disa ddo. Ram'monohor lohia hannem gõyant kaidebhongachi soteagrohi cholloull suru keli. He cholloullint vantto ghetil'lea kaim tornnatteank dislem, xostracho vapor kelebogor portugez bhartantlean bhair sorchenat. Dekhun, 23 epril 1947 disa fonddem mhalantlea kunkllyem gamvchea deullant kaim tornnatteamni boska ghetli.Thoim tamnni portugez razoutti add soxastr zhuz divpak ek songhttona nirmann korpachem tharailem. Ten'nach azhad gomont dol he krantikarak songhttonechi bunead ghoddli.
Dhodd'dhakott tornnatteancho soxstr pongodd dhoddoupak tanchea mukhar zaiteo oddchonni uprasleo. Punn hea sogllea gozalincher mat korun me 1954 meren koslem-i kam' korpachi toyari axil'lea, challis vavurpeancho ek pongodd toyar kelo. Portugez loxkori xokticho konno moddun uddouchekhatir kaim yeuzonni ankholeo. Egostt 1954 chea dusrea soptokant dadra, nogor hovelicher hol'lo korpachem tharailem. 2 egostt 1954 disa silvhasa xarachi suttka keli. Tache uprant azhad gomontok dolache vavuropi porte gõyant aile. Gõyant yeun tamnni portugezamadd zhuzachi toyari keli. Itlem mhonnsor portugezamni aplea soineachem adhunikikoronn kel'lem ani protikar korpachi toyari vaddoil'li. Ho bodol lokxant gheun dol songhttonen anik vavuropi ghetle ani tankam proxikxonn divpakhatir xibiram ghetlim. Punneacho keptton ddi. Ji. Golle, dil'licho kornol xer zong choudhri hea onnbhovi loxkori efisoranchea dekhrekhikhal him xibiram choltalim.Tankam adar divpak azhad gomontok dolache mukhel karyokrte, probhakor vitthtthol sinari ut'torek ani probhakor trivikrom' voidy dokxinnek axil'le. Svoimseukank vingddovingodd vixeanche ginean divpacho vaur xeamravo ladd, zhottiko pi. Do. Soujh ani mohabollexvor naik hamnni veakheanamvorovim kelo. Hea veakheanant khas korun gõychem suttke zhuz, bhartache suttke zhuz ani somazovad oxetoreche zaite vixoi aspautale. Zhujpachem proxikxonn ambali, vojrem, kuddall ani parghatt vattharantlea ranant ditale. Tubkam ani sfottkam vapropachem xikxonn sot'torintlea morlem ani krixnnapur ranamni toxench sangem mhalantlea dudsagor ani molem vattharant ditale. Egostt 1956 meren donxem challis zhuzari toyar zale ani tankam gõyant toxench domnnant vegvegllea vattharamni nemle. Tancho ekamekamlagim sombond urcho mhunn arondem, sataddem, banda, vojrem, terekhol, konnkumbi, keslorok, kumttha hanga somprk kendra choltalim. Him somprk kendram yoxvont nagdde,puruxot'tom' koullekar, suryokant naik, ronga naik, atmaram' moyenkar, krixnna moyenkar, krixnnoravo ranne, ttoni fernanddis, dot'taram' desai, bhikubhai pandde ani zogn'nath tripatthi choloitale.
Ddisembor 1954 vorsa dolachea karyokrteamni hol'le korpachem tharailem. Tepromann polis tthanneacher hol'lo korun arvil'lea xostrancho santtho zopt korpachea kamakhatir don vavurpeank nemle. Arvil'lea xostrancho vapor korun, portugez sot'tadhareank azhad gomontok dol songhttonechi takod dakhoupak he hol'le dhoddoun haddil'le. Techpromann zanevari 1955 te me 1955 meren tamnni portugezanchea arvil'lea xostrancher ani daru gulleacher zaiteo ghureo ghaleo.
Kaim mukhel ghureo, ghureancho vatthar ani tanche mukheli oxe asatH 1 zanevari 1955, bannstari polis tthanne – mohon randde; 9 februvari 1955, gulleli polis tthanne-krixnna moyenkar ani kuxnnoravo ranne; 11 februvari 1955, osnodda-kanoba naik; 12 februvari 1955, kannkonn-dot'taram' desai ani probhakor voidy; 12 march 1955, kannkonn-dot'taram' desai ani probhakor voidy; 12 march 1955, kollongutt polis tthanne-yoxvont ogrovaddekor; 19 februvari 1955, raunn loxkori tthanne-probhakor sinari; 1 epril 1955, kunkll'lli polis tthanne-probhakor voidy ani dot'taram' desai; 17 me 1955 kalem, polis tthanne-rajnikant kenkre; 17 me 1955, holldonna polis tthanne-ramdas chamfddokar ani xombhu palkar. Hea dhaddsi hol'leamvorovim azhad gomontok dol songhttonek xostram ani sombondit her vostu tor mell'lleoch punn hacheaporosuy vhodd hol'le korpachem noitik bollgem tankam mell'llem. Hea hol'leamni mellil'lea onnbhovacho vapor korun azhad gomontok dolan hacheyporos vhodd hol'le korun portugez sorkarak naka puro kelem. Hatunt milittori jipik uzo ghalop, portugez odhikareank gulli ghalop, sorkari malomt'ta noxtt korop, bamb foddop hea sarko dhaddsi vaur hatant gheun aple porin sorkari proxasonak addkholl haddpacho vaur kelo. Hea vaurant kuldiposing, kedar onnvekar, vosont choddnnokar, monohor peddnnekar, ballokrixnn bhomsle ani bapu sohkari hamnni vhodd kamgiri keli.
Dol songhttonechea vavurpeancheo bhumygot karvayo boreoch khor axil'lean lixboo ani ponnjechea xasnak gombhiroponnan dokhol gheuchi poddli. Punn dol songhttonen har maninasotona gõychi suttka zaimeren aplo vaur chalu dourolo.
Sondorbh
वर्ग:Itihas / History वर्ग:Lipiantor korpachim panam वर्ग:Romi panam
युरी, हॅरल्ड क्लेटन
अमेरिकन रसायनशास्त्रज्ञ. डयुटेरियमाच्या सोदाक लागून ताका १९३४ वर्साचो रसायनशास्त्राचो नोबॅल पुरस्कार मेळ्ळो.