cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vasco Da Gama
Research
The National Centre for Antarctic and Ocean Research (NCAOR) located at Headland Sada is a research and development institution administered by the Ministry of Earth Sciences. It is responsible for administering the Indian Antarctic Program and maintains the Indian government's Antarctic research station, Maitri. In addition to laboratories for marine sample processing/analyses, it hosts a special low-temperature ice core sample storage facility.
References
वर्ग:Konknni वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
Nanv Mhojem Henriqueti - Dekhni
“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”
Nanv Mhojem Henriqueti
My name is Henriqueti
Type: Deknni
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok
Musical form: Binary
Translated by Romano Abreu, Moira, Goa, June 2003
Nanv mhojem Henriquet(i)
My name is Henriqueti.
Angak(o) gat(i)lea jaket(i)
I am wearing a jacket.
Alfiadak dilo nam feti
I did not pay the tailor his dues.
Kupar kon' gheunchi asa khoxi
Bhurgem tuguer zat'rech, bhurguem tuguer zat'rech
When the infant is born, when the infant is born?
Let´s give a costly buffet.
Fulam gutun(u) kelem hanvem santem
By threadling flowers I made a garland.
In that is missing one champak flower.
Diuunchi mholla banket(i).
Sorona rat(i) ravun(u) zaguem
By keeping awake the night does not end.
I praise God, going around the Tulsi plant.
Who is willing to be the godfather,
Diunchi mholla banket(i).
Dis(u) edetam puja tuji kortam
At sunrise I am praying to you,
Pav amkam Dheva Rama Raya.
Help us Oh God, Lord Rama.
Naum Muj'm Henriqueta
My name is Henriqueta
Source: José Pereira/ Micael Martins. A Sheaf of Deknnis,
Musical form: Binary
Literary form: Monologue
Translated by José Pereira
Naum muj'm Henriqueta.
Angako gatylea (gatilea = galea) jaqueti,
I have put on a jacket,
Alfiada' dilynam feti.
And have not paid the tailor's bill.
Burgim tuge' zatrich,
When you have children,
Diuchi mul-llea banqueti.
I have planned to give you a dinner party.
Polleiat
Dekhnni
Sondorbh
वर्ग:Konknni वर्ग:देखणी / Dekhnni वर्ग:Romi panam
कारापूर
कारापूर (६२६७६३)
कारापूर हें उत्तर गोवा जिल्ल्यांतल्या दिवचल तालुक्यांतलें ८.६ चौ. किमी. क्षेत्राचें शार आसून २०११ चे जनगणने प्रमाण ह्या शारांत ११७९ कुटुंबां वा वट्ट ५५०० लोकसंख्या आसा. जिल्लो मुख्यालय, पणजी हांगां ३५ किलोमीटर अंतराचेर आसा. राज्याची राजधानी पणजी हांगां ३५ किलोमीटर अंतराचेर आसा. हातूंत २७०१ दादले आनी २७९९ बांयलां आसात. हातूंत अनुसुचीत जातीचे लोक १३३ आसून अनुसुचीत जमातीचे ३३६ लोक आसात. ह्या गांवचो जनगणनेतचो स्थळ निर्देशांक ६२६७६३ आहे.
लोकसंख्योप्रमाणे शाराचो दर्जो V (लोकसंख्या_एकूण ५,००० to ९,९९९). शाराची नागरी स्थीती आसा. 'सर्वेक्षण शार'.
१ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें BELGAUM हें शार १४९ किमी अंतराचेर आसा. ५ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें PUNE हें शार ४९० किमी अंतराचेर आसा. रेल्व स्टेशन १२ किमी अंतराचेर Tivim हांगां आसा.
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
सगळ्यांत लागीं आग पालोवपाची सुविधा दिवचल (५ किमी) हांगां आसा.
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय ७ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय ७७ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं दवाखानो ७ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं कुटूंब कल्याण केंद्र ७ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती आनी बालकल्याण केंद्र ७ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती केंद्र ७ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र ७ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं रुग्णालय ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय २२ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं फिरतो दवाखानो ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं हेर वैजकीय सुविधा ३५ किमी हांगां आसा.
शारांत १ खाजगी धर्मदाय रुग्णालय आसा.
शैक्षणिक सुविधा
शारांत ५ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. शारांत १ खाजगी कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत १ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी उच्च माध्यमिक शाळा BICHOLIM (७ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) SARVONA (५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) PANAJI (३६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय (कला आणी वाणिज्य) PERNEM RURAL (२९ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं "खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला, शास्त्र आणी वाणिज्य)" MAPUSA (२३ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय- विधी PANAJI (३७ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पदवी महाविद्यालय- विद्यापीठ PANAJI (३९ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय - हेर MAPUSA (२२ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैजकी महाविद्यालय BAMBOLIM C T (४० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय BANDORA C T (६५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वैवस्थापन संस्था PENHA DE FRANCA (CT) (२९ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय पॉलिटेक्निक PANAJI (३६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय वेवसायीक प्रशिक्षण शाळा BICHOLIM (४ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय अनौपचारीक प्रशिक्षणकेंद्र BICHOLIM (७ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी अपंगां खातीर खाशेली शाळा BICHOLIM (७ किमी) हांगां आसा.
सुविधा
सगळ्यांत लागीं खाजगी अऩाथाश्रम PANAJI (४० किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं नोकरी करपी स्त्रियांचें सरकारी निवास (हॉस्टेल) PENHA DE FRANCA C T (२९ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी वृद्धाश्रम ALDONA C T (२६ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय खेळांगण MAPUSA (१८ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी चित्रपटगृह MAPUSA (२१ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय सभाघर SANQUELIM (५ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं शासकीय भौशीक ग्रंथालय MAPUSA (२० किमी) हांगां आसा.
उत्पादन
कारापूर ह्या शारांत मुखा वयल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( म्हत्वाच्या देंवत्या अनुक्रमान): COUNTRY LIQUOR.
बाजार आनी सावकारी पेडी
शारांत १ बिगर शेतकी रीण संस्था आसा.
संदर्भ
वर्ग:उत्तर गोवा वर्ग:दिवचल वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतलीं शारां वर्ग:देवनागरी पानां वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem वर्ग:दिवचल तालुका / Bicholim Taluka वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे
Shaktidevta
Xakt somprodayachem soglleant xrextth oxem upasy doivt. Xok mhollear somrth zaup hea dhatuk ktin protyoi lagun xokti hem namv zala. Samrthy, porakr, prann he xokti xobdache tin mukhel orth asat. Dor eka ghottkant kareachea utpadonak upegi ani tea ghottkapasun ken'nach vegllaunk mellna oso zo khaxelo dhorm' asta taka xokti oxem mhonnttat. Dor eka ghottkachi khaxeli oxi ek xokt asta. Taka lagun xokti-i khub asat.Tatuntleo tin xokti mukhel asat teo oxeo-1)ontrong:he xoktik narainnachi svorupoxkti oxem mhollam.2)tottsth:svorupatmok nhoi ani vizati-i nhoi, oxe xoktik tottsth mhollam ani 3)bohirong:mohot'tva posun prithvi meren ani somst bhoutik vostumsokott oxi ji somvsarorup prokriti tika bohirong xokti mhonnttat.
Xoktichim kaream: narainnache xoktik mohalkxmi oxem namv asa. Lokxmitontrant ti svota aplim kaream sangta tim oxim-
tirobhaustotha srixtti: sthiti: somhtirevo cho । onugroh iti proktom modiyom kormopxrokom' ।
orth-1)tirobhavo mhollear kormorup ovidhen jivatmeak revaddotta 2)srixtti 3)ticho samball 4)srixtticho somhar ani 5)onugroh mhollear jivatmeak mokx melloun divp him mhojim panch kormam asat.
Xoktichim tin mukhel rupam: mull ji adha xokti va mohamaya tika durga mhonnttat. He durgenuch fuddem devo karea khatir ani monxache udrogoti khatir prosonga promann tin rupam ghetlim. Mohasorsvoti him tin rupam trigunnatmok asat. Mohakali hi tomogunni asun ti teach gunnanchea rudroxivakodde sombond asa. Mohalkxmi hi sotvogunni asun ti zogdomba asa ani sotvogunni vixnnukodde sombond asa.Tika hi videadayi deuta asa. Hea tinuy rupancheo utpotikotha markonddey purannantlea soptoxotint dileat. Tancho apros oso asa-
1)mohakali: proloi kallant vixnnu yognidrent xexoxyyecher nhidil'lo astona, tachea kanantlean modhu ani koittobh namvache don doity bhair sorle. Poilinch tankam bromha dislo. Te borobor te taka marpak dhamvle. Bromhean bhogvontache yognidrechi tokhnnai korun tika sanglem, tum hea osurank bhuloi ani tea vixnnuk zago kor. Tem aikotach vixnnuchea angantlean mohakali utpon'n zali ani vixnnu zago zalo. Uprant vixnnu ani tea doiteanchem zhuz pettlem. Mahakalin tea doiteank veustit bhuloile ani tankam budhdibhrom' zalo. Tamnni vixnnuk sanglem, tum boro zhuz khelltta ami tujer prosn'n zaleat, tuka zai to vor mag. Tacher vixnnun aplea hatamnich tankam moronn yeuchem oso vor maglo. Doiteamni vixnnuk zai toso vor dilo punn ek ott ghatli, je suvatir udok aschemna oxach zagear vixnnun tankam marchem karonn tea vellar proloi zal'lean sogli prithvi ugkan bhoril'li. Vixnnun tanchi ott many keli ani aple manddyer tancheo tokleo gheun kapun uddoileo. Oxe toren mohakalin modhu-koittbhanche budhdik oso bhrom' kelo
2)mohalkxmi: mohixasur namvacho doity mohaboli zalo ani tannem devam kodde zhuz suru kelem indrak haroun to svota devancho raza zalo uprant soglle devo bromhodevak gheun vixnnu ani xonkra mhoreant gele ani tankam hi khobor sangli. Te borobor vixnnu, xonkrasoit sogllea devanchea angantlean ek tejixtt oso zhot bhair ailo ani tatuntlean mohalkxmi hi devi utpon'n zali. Devamni apapolim xostram tika divn mohixasuracho vodh korpak sanglem. Tinnem ek vhodd gorzona korini fuddem mohixasur ailo. Tannem mohalkxmi kodde vhodd zhuz kelem. Punn mohalkxmin tacho vodh korun devank obhoi dilem
3)mohasorsvoti: xumbh-nixumbh he doity devank haroun svota yo‌‌‍gone bhokte zale. Ten'na devamni himaloyacher vochun parvotichi tokhnnai keli. Tea vellar parvotichea agantlean ji devi progott zali tich mohasorsvoti. Tinnem xumbh-nixumbha kodde zhuz korun tankam marle.
Oxim him durgechi tin rupam asat. Dor eka rupant anik don don rupam provixtt zaun tinuy rupanchem trivritkoronn zalem.Uprant tea nnou rupank noudurga hem namv mell'llem. Te khatir xoktitontrant nnou hea ankoddoyak chodd mhotv asa.
Bharti-i dorxonant tontroxastr hem agllem vegllem dorxon asa. Tatuntole xoktichem svorup divy ani udat't asa. Tontrikamni tika srixttichem adikaronn manlea.Eka tontrant xoktichem vornnon kelam tem oxem-
yoseadrixtto noiv bhomnnddolanxo yoseadaseo vidyote no kxitix:। yoseatgoneant noiv xastrom kimnyoiryoseakar:sa poraxktirevo ।।
orth-poraxktik vixrvantolo khoinchoch bhag odrixtt na. Ticho das na oso khoinchoch raza na. Poraxkti zann'na oxem koslench xastr na ani zaka akar asa oxem sogllem mhollearuch poraxkti asa.
Purann kallant devivixim khubxim purannam nirmann vingodd vingodd kothanchea rupan lok monacher tthosoilem ani devank legit xokti mukhar nomoile.
tibetti boudhdant tara he deutek soglleant unchelem sthan asa. Ugrotara, vojrotara, tarecheo murti ghoddoileat ani chitram-i nirmann keleat
zoinanchi xoktipuza: zoinanchea xrvetambor monant dor eka tirthonkorachi ek ek xasnodevi manlea. Zoinant chokrexrvori he devik khub mhotv asa. Rohinni, progonepti, xrrinkhola oxa sorsvotichea solla prokarchea videavyuhak zoinam bhitor manyotai asa. Xakt somprodayachea zoinamni apleo xasnodeuta, videadevi ani chokrexrvori hancheo murti-i ghoddoileat. Toxench dor eka tirthonkachi poricharika mhunn ek yokxinni asta.Xakt somprodayant xoktichim jim vingodd vingodd rupam akarak aileant tinch rupam yokxinni hea rupant vegllea namvamni zoinamni apnnaileant. Tantrikanchea xottchokrovedhopod'dtik onnsoruk tea dheana bhitor xoddsth namvachea dheanant tannem vornnomoyi devachem tinton sanglam. Zoin montramni pronnou, maya him bizakxoram xakt tontrachea onurupoch astat.
Xoktipuza ani upasona: xoktipuza hi smart ani tontrik oxa don pod'dtimni kortat. Smartopuza hi sat'tvik asta. Sat'tvik uzasona panch prokaramni sidhd zata, te prokar oxe asat-
montr, yontr, chokr, neas,mudra,dikxa,bhutxudhdi, prannprotixttha him tontrik upasonechim angam asat. Chorcha,kria,yog he prokaruy asat. Tontrosadhok choddkorun xriyontracher devachi upasona kortat. Sadhok svobhava promann poxu,vir va divy asta. Vir sadhkak
odbhutoramainnant sita hi ramachi xokti zali. Tech bhoxen devi bhagoutant radha hi krixnnachi xokti manlea.
Videaragonei montrachi sadhna kortona chousxtt xoktinchi auronnopuza korpachi asta. Kulexi, kulnonda, vagixi, bhoirvi, uma, xri, xanti, chondda, dhumra, kali, koralini, mohalkxmi, konkali, rudrokali,sorsvoti,vagvadini, nokuli, bhodrokali,xoxiprobha, protyongira,sidhdolkxmi, omritexi,chonddika,khechri, bhuchri, sidhda, kamakxi, hingula, bola, zoya, vijea, ojita, nitea, porajita, vilasita, ghora, chitra, mugdha dhonexvori, somexrvori, mohachondda, videa,homsa, vinayika, vedogrbha, bhima, ugra, voidea,sodgoti, ugrexrvori,chondrogrbha,jeotsna,sotea, yoxouti, kulika, kamini,kamea, goneanouti, ddakini, rakini, lakini, kakini, xakini ani hakini oxim tanchim namvam asat.
Polleiat
वर्ग:Totvaxastr / Philosophy वर्ग:Dhorm / Religion वर्ग:Romi panam
मौर्य राजवंश
मौर्य राजवंश इ. स. प. चवथ्या शेंकड्याच्या शेवटाक (सनपयलीं 323 – 185) मगद देशाचेर राज्य करपी एक व्हड वंश चंद्रगुप्त हो ह्या वंसाचो मुळावो पुरूस आशिल्लो. पोरन्या ग्रंथांनी हाचेविसीं चडशी म्हायती मेळना. कौटिल्या नांवाच्या ब्रह्मणान नंद राजाचो नाश करून चंद्रगुप्त नांवाच्या युवकाक मगधाचे गादयेर बसलो, इतलेंच कळटा. उपरांतच्या संस्कृत साहित्यांत चंद्रगुप्त हो नंद राजाचो दासीपुत्र आशिल्ल्याचें सांगलां. ती दासी मुरा घराण्यांतली आसली म्हूण चंद्रगुप्ताच्या वंशाक मौर्य हें नांव मेळ्ळेम, अशेंय सांगलां. पूण बौद्ध साहित्यांत चंद्रगुप्ताचो जल्म क्षत्रिय कुळांत जाल्लो अशें सांगलां.
मौर्य वंशांतल्या राज्यांनी इ. स. प. 322 ते 185 ह्या काळांत भारतखंडाच्या चडशा भागाचेर राज्य केलें आनी पयलीचखेप एकछत्री अंल प्रस्थापित केलें आनी ह्या काळाक मौययकाल अशें म्हणटात. पयलीं भारतांत महाजनपदां आनी ल्हान ल्हान राज्यां आशिल्लीं. पूण मौर्यांच्या काळांत हांच्या जाग्यर एक व्हड साम्राज्य तयार जालें. नंदा घराण्याचें राज्य फकत उत्तरेक आशिल्लें. ताचो विस्तार करून तें भारतभर पातळपाचें काम मौर्य राजांनी केलें.
नंद राज्याच्या दरबारांत चाणक्याचो अपमान जाल्ल्यान कारणान नमद वंशाचो नाश करपाची प्रतिज्ञा ताणें केली. चंद्रगुप्ताक बरें शिक्षण दिवन नंद वंशाचो नाश करपाखातीर तयार केलो. चंद्रगुप्तान व्हड सैन्य उबें करून सुरवेक पंजाब आनी सिंध ह्या प्रदेशांतल्या यवनांचो पराभव करून, थंय आपलें राज्य उबारलें. उपरांत ताणें मगधाचेर घुरी घालून (इ. स. प 332) नंदराजाक मारून तो मगधाचे गादयेर बसलो. मुखार कांय वर्सांनी ताणें लागीं लागीं पुराय भारताचेर सार्वभौम सत्तेची स्थापणूक केल्ली. स. प. 305 त सेल्यूकस हाणें पंजाबाचेर घुरी घालून तो सिंधुमेरेन पाविल्लो. पूण चंद्रगुप्तान ताका हारावन ताचेकडल्यान कबलात करून घेतली. हे कबलातीवरवीं हेरामेरेनच्या प्रदेशाचेर चंद्रगुप्ताची सत्ता आयली. त्याउपरांत चंद्रगुप्तान दक्षिण भारतांतले साबार देश आपले राजदूत मौर्यांच्या दरबारांत धाडपाक लागले. ह्या काळांत मेगॅस्थिनीझ हो सेल्यूकसाचो वकील कांय वर्सां भारतांत रावलो. ताणें चंद्रगुप्ताच्या राज्याचें वर्णन बरोवन दवरलां. ताचे वयल्यान मौर्यांचे राज्यवेवस्थेची आनी सेनादलाविशीं म्हायती मेळटा. चंद्रगुप्तान आपल्या व्हड साम्राज्याचे साबार विभाग करून तांचेर राज्यपाल नेमिल्ले. तो स्वत: मगधाचो राज्यकारभार सांबाळटालो ताचेखातीर ताणें एक सल्लागार मंडळ नेमिल्लें. राजधानी पाटलीपुत्र नागराची वेवस्था पळोवपाखातीर तीस जाणांचें एक मंडळ आशिल्लें. करवसुली, जल्ममरणाच्यो नोंदी, उद्द्योगधंद्द्यांचें नियंत्रण, राखणेकाम हाचीं देखरेख हें मंडळ करतालें. गांवच्या वाठारांची वेवस्था पळोवपाखातीर ग्रामसंस्था आशिल्ल्यो. पांच खेड्यावयल्या अधिकाऱ्याक गोप अशें म्हणटाले.
चंद्रगुप्ताच्या सैन्यांत आठ हजार रथ, णव हजार हत्ती, तीस हजार घोडे आनी स लक्ष पदाती सैनिक आशिल्ले. चाणक्या हो चंद्रगुप्ताचो महामात्य आशिल्लो. ताच्या आदारान चंद्रगुप्तान आदर्श अशी राज्यवेवस्था निर्माण केल्ली. चंद्रगुप्त मौर्य हाणें आपल्या जिवितांतल्या निमाण्या दिसांनी जैन धर्म आपणायलो आनी तो राजसंन्यास घेवन कर्नाटकांत गेलो.
आपलो पूत बिंदुसार (इ. स. प. 300 – 273) हाका गादयेर बसोवन चंद्रगुप्त भद्रबाहूवांगडा कर्नाटकांत गेलो. जैन साहित्यांत चंद्रगुप्ताच्या पुताक सिंहसेन अशें म्हळां. पुराणांत ताकाच बिंदूसार हें नांव दिल्लें आसा. ताणें मौर्य साम्राज्य रितसर सांबाळिल्लें. आर्य चाणक्या हो कांय वर्सां हाचोय महामात्य आशिल्लो. आपलो पूत अशोक हाका ताणें अवंतीचो राज्यपाल नेमिल्लो. तेउपरांत अशोक कांय वर्सा तक्षशिला हांगाय राज्यपाल म्हूण रावलो.
अशोक (स. प. 273 – 236) हाका पुर्विल्ल्या भारतांतलो सगळ्यांत व्हड सम्राट मानतात. तो रागीट आशिल्लो. सुरवेक ताका चंडाशोक अशें म्हणटाले. गादयेर बसल्या उपरांत चार वर्सांनी ताणें आपलो राज्याभिशेक करून घेतलो.
स. प. 262 त अशोकान कलींग देशाचेर घुरी घालून ताचेर जैत मेळयलें. पूण ह्या झुजांत खूब रक्तपात जाल्लो. दोनूय वटांचे साबार सैनिक मेल्ले. हें पळोवन अशोकाक उपरती जाली आनी ताणें फुडाराक झुज करचोना अशी प्रतिज्ञा केली. तेच अवस्थेंत ताणें बौध्द धर्म आपणायलो. उपरांत अहिंसेचोय पुरस्कार केलो आनी आपली उरिल्ली जीण बौध्द धर्माच्या प्रसाराखातीर ओंपली. बौध्द धर्माचो प्रसार करपांतुच धर्मप्रसाराखातीर ताणें साबार शिलालेख देशाच्या भागांत खडपांचेर आनी खांब्याचेर कोरून दवरल्यात. तातुंतले सुमार 35 शिलालेख सांपडल्यात. त्या शिलालेखांत धर्मतत्त्वां आनी सम्राटाच्यो धर्माज्ञा कोरिल्ल्यो आसात. ताच्या जिविताविशीं खूब म्हायती तातूंत मेळटा. ताणें उबारिल्ले स्तभ हे गिरेस्त शिल्प कलेन भरिल्ले आसात. ताणें स्तुपूय बांदल्यात.
साखळी
साखळी (८०३२४५)
लोकसंख्योप्रमाणे शाराचो दर्जो IV (लोकसंख्या_एकूण १०,००० to १९,९९९). शाराची नागरी स्थीती आसा. 'नगरपालिका'.
मौर्य राजवंश
बौद्द धर्मांत उपराशिल्ल्या साबार वादग्रस्त प्रस्नांचेर भासाभास करपाखातीर अशोकान एक धर्मपरिशद आपयल्ली. हीका तृतीय संगीत शें म्हणटाले. तशेंच ताणें लागींच्या हेर देशांनी आपले दूत धाडून बौध्द धर्माचो प्रसार केलो. सिंहलव्दीपांत ताणें पूत महेंद्र आनी चली संघमित्रा हिका धाडिल्ली. ताच्या ह्या कार्याक लागून निमाणें ताका धर्माशोक ह्या नांवांन वळखुपाक लागले.
अशोकान आपल्या राज्याचे चार विभाग केल्ले. उज्जयिनी, तोसली, सुवर्णगिरी आनी तक्षशिल हीं ताचीं मुखेल थळां आशिल्लीं. त्या विभागांचेर ताणें प्रशासक नेमिल्ले, ते राज्यघराण्यांतलेच आशिल्ले. हेर प्रांतांचेर अधिकारि नेमिल्ले. भारतांतले चोळ, पाड्य आनी चेर हीं राज्यां सोडून सबंद भारताचेर ताची सार्वभौम सत्ता आशिल्ली. मंत्रिपरिशदेच्या आदारान तो राज्य कारभार करतालो. ताच्या सबंद साम्राज्यांत एकूच भास आनी एकूच लिपी चालू आशिल्ली असें म्हणटात.
साखळी
साखळी (८०३२४५)
१ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें BELGAUM हें शार १४७ किमी अंतराचेर आसा. ५ लाखां परस चड लोकसंख्या आशिल्लें सगळ्यांत लागींचें PUNE हें शार ४९२ किमी अंतराचेर आसा. रेल्व स्टेशन १६ किमी अंतराचेर Tivim हांगां आसा.
मौर्य राजवंश
आशोकाचो चलो जलौक हाणें काशमीरांत स्वतंत्र राज्याची स्थापणूक करून कनौजमेरेनचो प्रदेश घेतिल्लो, अशें राजतारांगिनी हातूंत सांगलां. उपरांत गांधार, विदर्भ आनी हेर प्रदेशांत कांय मौर्य राजपुतांनी स्वतंत्र राज्याची स्थापणूक केली.
साखळी
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
शारांत उकती आनी बंद गटारवेवस्था आसा. ल्हान धरणांतल्यान उदकापुरवण जाता. शाराक शुध्दीकरण केल्ल्या नळाच्या उदकाची पुरवण जाता. उदका पुरवणेची तांक 2500 किलो लिटर आसा.
Lal Bahadur Shastri
Lalbohadur xastri bharti-i svatontry-cholloullintolo nixtthavan karyokrto, mhan raxttrobhkt ani bhartacho dusro prodhanomontri. Tacho zolm' xrivastou addnamvachea kaisth kullant zalo. Tachea bapaichem namv xardaprosad ani auychem namv ramdularidevi. Bapuy xardaprosad survek mullave xallent xikxok axil'lo. Uprant to eka sorkari kocherint karkun zalo. Auy paromporik dhormik vrit'tichi axil'li. Lalbahadur dedd vorsacho astona tachea bapaik moronn ailem. Ten'na tachem kuttumb bonarosa lagsar ramnogorak sthayik zalem.[1]
साखळी
नितळसाण आनी पिवपाचें उदक
सगळ्यांत लागीं आग पालोवपाची सुविधा BICHOLIM (७ किमी) हांगां आसा.
मौर्य राजवंश
शासनवेवस्था : मेगॉस्थिनीझ हाचें लेखन, अशोकाचे लेख आनी कौटिल्या हाचें अर्थशास्त्र हातूंतल्यान मौर्य शासनाची म्हायती मेळटा. राजा वा सम्राट हो शासन यंत्रणेचो मुखेली आसतलो. तो वंशपरंपरेच्या अधिकारन ह्या पदाचेर येतालो. नवे कायदे कानून करप, ताचो रितसर उपेग करप आनी न्याय दिवप हे सगळे अधिकार राजाकडेन आसताले. राज्याभितर आनी शेजारच्या देशांनी ताचे गुप्तहेर आसताले. तांणी हाडिल्ली म्हायती तो केन्नाय आयकुपाक तयार आसतालो. ह्या कामांत ताका आदार करपाक मंत्रिपरिशद आसताली. परिशदेंतले मंत्री राजाच नेमतालो. प्रादेशीक प्रांतांचे मुखेल अधिकारी, उपशासन अधिकारी, राज्याचे कोशाध्यक्ष, सेनापती, दंडाधिकारी, न्यायाधीश आनी शेतवडीसारक्या खात्यांचे मुखेल अशें सगळे मंत्रिपरिशद नेमताले. खेड्यांत आनी गांवगिऱ्या वाठारांनी पयलीं चलत आयिल्ली पंचायतीसारकी शासनवेवस्था चालूच आशिल्ली. नगरांचो कारभार पळोवपाखातीर नगरपरिशद आसताली. हे परिशदेच्यो स उपसमित्यो आशिल्ल्यो आनी दर एके समितींत पांच सभासद आसताले. पयले समितीकडेन उद्देगिक-शिल्प हांचीं कामां आसतालीं. दुसरे समितीकडेन परदेशी नागरिकांच्या देखरेखीचीं कामां आसतालीं. तिसरे समितीकडेन जगनगणनेची नोंद (जल्म मरणाची नोंद) चवथें समितीकडेन वेपार उदरगतीची वेवस्था आशिल्ली. वजनमाप तपासप आनी मालाच्या दराचेर नदर दवरप हें समितीचें मुखेल काम आशिल्लें. पांचवे समितीकडेन उत्पादन हें खातें आशिल्लें. सवे समितीकडेन विक्रीकर वसूल करपाचें काम आशिल्लें.
साखळी
वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय २४ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय ७९ किमी हांगां आसा. शारांत १ दवाखानो आसा. शारांत १ कुटूंब कल्याण केंद्र आसा. शारांत १ प्रसूती आनी बालकल्याण केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं प्रसूती केंद्र ७ किमी हांगां आसा. शारांत १ क्षयरोग उपचार केंद्र आसा. सगळ्यांत लागीं रुग्णालय ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय २४ किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं फिरतो दवाखानो ० किमी हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं हेर वैजकीय सुविधा ३६ किमी हांगां आसा. शारांत १६ खाजगी बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा. शारांत १० खाजगी वखदां दुकान आसा.
Lal Bahadur Shastri
lalbohadur,horixchondr haiskulant mettrikek astona 1921 vorsa mohatma gandhin oshokarachi cholloull suru kel'li, tatunt tannem vantto ghetil'lo. To mohatma gandhichea vicharosoronnin probhavit zalo. Uprant taka gandhijicho sohvas mell'llo ani to puraiponnan gandhivadi zalo. 1925 vorsa tannem kaxi videapitthantlean tot'tvogonean hea vixeant, poilea vorgant ‘xastri’ hi podvi melloili. Uprant xikta astona tacher ddo. Bhogvan das, gopaloxastri hea odheapokacho, uprant puruxot'tomodas ttonddon ani lala lojpotorai hancho khub probhavo poddlo. Lala lojpotorai hannem sthapnnuk kel'le’sorvotts ef do pipol sosaitti’ he somsthecho to 1925-26 vorsa ajivo vangddi zalo ani olahabadent tannem kaimochem vastouy kelem.[2]
मौर्य राजवंश
सैन्याची वेवस्था अशाच स समित्यांकडेन आशिल्ली. घोडदळ, पायदळ, गजदळ, रथांचे दळ, नौदल आनी पुरवण हाचेखातीर एक एक समिती आशिल्ली.
साखळी
शैक्षणिक सुविधा
शारांत ८ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. शारांत ५ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा.शारांत ३ खाजगी कनिश्ठ माध्यमिक शाळा आसा. शारांत २ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा.
Lal Bahadur Shastri
Somajik kxetrantlea vingodd vingodd songhttonamni lalbohaduran vingodd vingodd podancher kam' kelem. Tatunt proyag nogropalikecho vangddi (1928-35), ut'tor prodex vidhanosobhecho vangddi,parlomonttori borddacho sochiv (1937), bhumi-sudar somiticho sochiv (1935-36), jilho kangresicho sochivo (1930-35), prantik kangresicho sochivo (1937), o.Bha.Kam. Karyokarinnicho vangddi ani mhaschivo hea podancher tannem kam' kelam.
मौर्य राजवंश
कला
मौर्यकाळांत लाकूड, माती, हतयाचे दांत, पाशाण हांचो उपेग वास्तुकला आनी शिल्पकले खातीर करतालो. पूण ह्या काळांत पाशाणशिल्पांचेंय प्रमाण चड आशिल्लें. ह्या काळांतली वास्तुकला ही चडकरून लाकडाची आशिल्ल्यान पाटलिपुत्र हांगच्या राजवाड्याचे अवशेश चडशे मेळनात. पूण स्तुपांतल्यान मौर्य तेंपावयले शैलीची म्हयती मेळटा. अशोकान उबारिल्ले स्तंभ आनी तांचेवयली कलाकुसर तोखणाय करपासारकी आसा. अशोकाच्या काळांत बौध्द धर्मियांक पवित्र आशिल्ल्या स्थळांनी स्तूप आनी ध्वजस्तंभ उबारिल्ले. चडशा स्तूपांचो नाश जाल्लो आसा. ध्वजस्तंभ हे एकाच पाशाण फातरासावन घडयल्ले. आसात. ते वाटकुळे आसून तांची उंचाय सुमार 12 मी. इतली आसा. ह्या स्तंभांच्या माथ्याचेर हत्ती, पाडे, घोडे आनी शींव हांच्यो मूर्ती बसयल्ल्यो आसात. मौर्य काळांतलें चडशें शिल्पकाम बौध्द आनी अवैदिक धर्मपंथांचे आसा. हे कलाकृतींचेर परकियांचे चडकरून इराणी हांचे ठसे उदेल्यात.
साखळी
शैक्षणिक सुविधा
शारांत १ शासकीय उच्च माध्यमिक शाळा आसा.
Lal Bahadur Shastri
Montripod
1946 vorsa to kangresi votin ut'tor prodex vidhanosobhecher venchun ailo. Pom. Govind vol'lobhopont ho somyukt prantacho mukhelomontri zatkuch tannem xastrik aplea montri monddllant gheun tache kodden pulis ani dollnnoullonn him khatim sompoilim. 1950 vorsa nehrun taka okhil bharti-i kangresicho mhaschivo kelo. Rajyosobheche venchnnukent venchun yetkuch nehruchea montrimonddollant tachi relve ani yeradari montri mhonnun nemnnuk zali. 1955 vorsa tannem tisrea vorgachea bhomvddekarankhatir khubxo souloti upolbdh korun dileo ani gonga nhomyecher vhodd pul bandlo. Ostont bongalant chit'toronzon karkhaneachi ubaronni keli. 1956 vorsa to relve montri astona dokxinn bhartantlea orialurak vhodd relve opghat zaun 144 lok mele. Hea opghatachi noitik zapsalodaroki montri hea natean ghetil'lean, fuddarak xisti khatir ani adrxoghalun divpa khatir tannem aplea montri podacho rajinamo dilo. 1957 vorsa to portun lok sobhcher venchun ailo ani taka porot kendri-i montri monddllant ghetlo. 1957 te 1964 meren tannem sonchar ani porivhon, ud'deg ani vepar, grih him khatim somrthoponnan samball'llim. Grihomontripodachea kallant ponzabi subheachi cholloull, dokxinnentoli hindi virodhi cholloull, zom'mu-kaxmirantolo dhormik tonnavo hea oddchonnink taka tondd divchem poddlem. Lanchluchopot ani bhroxttachar allbonda haddpa khatir tannem sonthanom' ayogachi nemnnuk keli. Tannem vixakhaptt'ttonnomak tarvambandonni karkhaneachi ubaronni keli. Roxia ani chekoslovakia hanchea adaran ovzodd obhiantriki nigmachi sthapnnuk keli ani challis porki-i somstham kodden vepari koblat keli. [3]
मौर्य राजवंश
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
साखळी
शैक्षणिक सुविधा
सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) SARVONA (७ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत लागीं खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणी शास्त्र) PANAJI (३९ किमी) हांगां आसा. सगळ्यांत
Lal Bahadur Shastri
Montripod
asamachi bhaxik dongol(1960-61), ponzabochi dhormik dongol ani masttor tarasingachi ponzabi subheachi cholloull he prodexik prosn tannem khub kuxllotayen ani kotthor bhumika gheun hatall'lle. Drovidd mun'netr svotontr droviddsthanache magnnek tannem nhoikar dilo ani 1963 vorsa bharti-i songhantlean bhair poddpi procharointronnek raxttrodrohi tharaun, toxem vidheyk somsdent som'mot korun ghetlem. Tech bhaxen kendri-i proxasonantole doptor dirongaicher koddok karvai keli. Zovahorolal nehrun proxasonachea xudhdikoronna khatir kamkaz yeuzonn om'mlant haddun choddaut sohkareank rajinameachem avahon kelem. Kamraz yeuzonnepromann xastri soit so montreamni rajiname dile. Xastrin kangres songhttonechea vaurak apnnak ompun dhetlem punn ponddit nehrun taka bin khateacho montri mhonnun ghetlo.
Prodhanomontri pod
ponddit nehruchea morannauporant kangresiche somsdi-i sobhen 9 zun 1964 xastrichi prodhanomontri mhonnun ekmotan nivdd keli. Uprant rokhddench tannem ponzabocho protaposing koiram hacheuylean bhroxttacharachea aropanchi choukoxi korpi khatir das komixon niyukt kelem; bhroxttacharachea prokronnant bodnam' zal'le orisache viren mitr ani bizu pottnaik hankam rajiname divpak laile. Toxench 1965 vorsa kerllantolem osthir vatauronn polloun thoim raxttropoti razoutt haddli. Bhartachem xant'tai ani oliptotai hea tot'tvancher adarit porraxttrodhoronn fuddem chalu dourolem. Xrilonka, bhutan, netall hea xezari dexam kodde visvas nirmann korun tanche kodden ixttagot chodd ghott keli. Bharot- xrilonka hanchemodim koblat korun char lakh bharti-i tollillank xrilonkechem nagriktv melloun dilem. Toxench nehruchem ud'degik udrogotichem dhornnoi tannem fuddem chalu dourolem. Tachea zhuz kallant tamnni zontek sohkareachem avahon kelem.[4]
sialokott zom'mu, sialokott zom'mu, admopur, zodhpur hea ronnkxetrank tannem protyokx bhett dil'li ani ten'na chinan zhuzachi dhomki dili ten'na donuy aghaddoyacher zhujpak bharot toyar axil'leachi ghoxnna keli. Somyukt raxttr songhttonen zhuz sompoupachi magnni korina fuddem ekotrfi zhuz thamboun vattaghatti korpak toyari dakhoili.
Bharot-pak hatunt roxiache modhyosthin vattaghatti zaun nnou kolmi taxkond koblaticher oyubokhan ani xastrichi 10 zanevari 1966 disa nixanneo zaleo. Tech modheanoratik kallzacho atak yeun xastrik moronn ailem. Bharot-pak zhuza vellar raxttri-i osmitayechem ani konnkhor dhornnachem dorxon zogak zalem. Tachi ‘zoi zovan, zoi kisan’ hi ghoxnna uprant omor zali. Bharot sorkaran ‘bhartortn‘ ho purskar divn tacho mornna uprant bhouman kelo. Tomillonaddu rajeant toiche yadik somskrit videapitthachi(1991) sthapnnuk kelea.
Polleiat
Lal_Bahadur_Shastri
वर्ग:Itihas / History वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam वर्ग:Romi panam
साखळी
उत्पादन
साखळी ह्या शारांत मुखा वयल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता ( म्हत्वाच्या देंवत्या अनुक्रमान): IRON ORE,LIQUOR BOTTLE CAPS
बाजार आनी सावकारी पेडी
शारांत ४ राष्ट्रीय बँक आसा. शारांत १ खाजगी वेपार बँक आसा. शारांत २ सहकारी सावकारी पेडी आसा.
शारांत ८ बिगर शेतकी रीण संस्था आसा.
साखळेकार पोर्तुगेजांच्या मार्कीस दे अलोना हांच्या आड 6 वर्सा झुज चल्ले.उपरांत पोर्तुगेजानी 200 वर्सा साखळेचेर राज्य केले. साखळे गावाची सुवात 78 स्क्वॅर मिटर आसा.साखळे नगरपालिकेचे 11 वॉर्ड आसात (सकयले हरवळे,वसंत नगर,हांवसिंग बोर्ड,देसाय नगर,गावठण,गोकुळवाडी,भंडार वाडा,जोगड्याची हाळी,मावळंग तड,वजरी,गावकर वाडो विर्डी,कारेखाजन वाडो विर्डी. साखळे हो गांव सुंदर आनी सुशोबित आसा.साखळी गावात वाळवंटी न्हयच्या देगेक आशिल्ले विठ्ठलाचें देवूळ पळोवपाक खूप सुंदर आनी मनभुलवणे आसा.गावात देवळा खूप आसात पूण मुखेल देवळा म्हळ्यार दत्ताचे देवूळ जें मडगावच्यान सुमार 40कि.मी आसा.सुंदर अश्या जाग्याचेर हे देवूळ स्थायीक आसा.
भूत खेताची वा पिशाच्छ बी आसल्यार ह्या देवळात सारकें जाता अशी श्रध्दा आसा.डिसेंबर म्हयन्यात दत्त जयंती मनयतात.दत्त भक्त व्हडा प्रमाणान ह्या देवळात भेट दितात. विठ्ठलाचे देवूळ हे 600 वर्सा पयली उदयपूरच्यान आयल्ल्या राणें ह्या घराण्यान बांदिल्ले.'चैत्री' हो उत्सव व्हडा प्रमाणान थंय जाता.विरभद्र पळोवपाक खूप प्रमाणान लोक येतात. राधाकृष्णाचे देवूळ दिसपाक सुंदर आसा.हांगा गवळण कालो,गोकुळाष्टमी हें उत्सव जातात. हरवळ्या रुद्रेश्वराचें देवूळ खूप फामाद आसा.पणजेच्यान (मार्शेलातल्यान)27 किलो मिटराचेर हे देवूळ आसा.महाशिवरात्री हो उत्सव हांगा व्हडा प्रमाणान मनयतात.तशेच ते एक तिर्थ क्षेत्र म्हूण फामाद आसा.देवळाच्या वयल्यावटेन फामाद हरवळेचो धबधबो पर्यटकांक आकर्षित करता. साखळेत ‟सेंट जॉन ऑफ द क्रॉस” ही चर्च आसा.जाल्यार दोन मसजीदी आसात. साखळे रविन्द्र भवन हे नाट्य रसिकांक तशेच कला मोग्याचे आवडटे.
साखळे फामाद अशे हॉटेल म्हळ्यार JK जें साखळे रविद्र भवनाक लागी आसा आनी हरवळ्या पर्यटन स्थळाकडे खूप लागी आसा.असो हो दिवचल तालुक्याकलो गांव सरभोवतणच्या गावाचे केद्र स्थान जावन आसा.
संदर्भ
वर्ग:उत्तर गोवा वर्ग:दिवचल वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ल्यांतलीं शारां वर्ग:देवनागरी पानां
Colva Praie
Polleiat
Colva Praie
Colva Ganv
Goy Wikivoyage
वर्ग:Konknni वर्ग:Goycheo Vello, Praieo ani Doryadego वर्ग:Goemchim Xharam, Ganv ani Zage वर्ग:Romi panam
तक्षशिला
तक्षशिला पुर्विल्ल्या भारतांतलें नामनेचें वेपारी शार आनी विद्या केंद्र.सदया हें थळ पाकिस्तानांत आसून रावळपिडीचे वायव्येक सुमार 35 किमी. अंतराचेर आसा.आतां हांगा फक्त पुर्विल्ले बौध्द अवशेश आसात.पोरण्या साहित्यांत विद्येचें केंद्र म्हणून जरी ह्या वाठाराची म्हायती मेळ्ळी तरी पुरर्विल्ल्या विद्यापिठाचे उल्लेख करपा सारके अवशेश वा नेमकें तें थळ अजून मेळूंक ना.बौध्द जातकांत तक्षशिलेचो गांधार देशाची राजधानी म्हणून उल्लेख मेळटा.कैकयीपूत भरत हाणें तक्षशिला नगर वसयलें.ताका तक्ष हें आपल्या पुताचें नांव दिलें.तक्षशिलेर रघुवंशी राजांचें रा ज्य कितलो आसलें हाचो निश्चीत उल्लेख मेळना.
भारतीय झुजा उपरांत परिक्षीताच्या वंशजांनी हांगा कांय काळ राज्य केलें आनी जन्मेजयान सर्पसत्र हांगाच केल्लें असो उल्लेख महाभारतांत मेळटा.गौतम बुध्दाच्या काळांत हांगाचो राजा पुक्कुसाती हाणें मगधराजा बिबिंसारा कडेन राजदूत धाडिल्लो. सन आदी सव्या शेंकडयांत इरांणाचो शासक कुरुष हाणें ह्या वाठाराचेर घुरी घालून तें हस्तगत केलें.ताच्या वंशजांनी सुमार दोनशें वर्सां हांगा राज्य केलें आसूंक जाय.सिकंदराच्या काळांत तक्षशिला हें व्हड आनी समृध्द अशें नगर आशिल्लें अशें स्ट्रॅवो ह्या इतिहासकारान म्हळां.इतिहासकारान म्हळां.सिकंदाराचे घुरये वेळार हांगा जो राजा आशिल्लो ग्रीकांनी बसिलियस वा टक्सिलीन असो उल्लेख केला.फुडें चंद्रगुप्त मौर्यान सिकंदराच्या सैनीक प्रतिनीधीक हारोवन तक्षशिलेचेर ताबो मेळयलो आनी आपल्या प्रांताची राजधानी केली..चंद्रगुप्ता उपरांत बिंदुसार,सुसीम,अशोक,आनी कुशाण ह्या ताच्या वंशांतल्या राजांनी तक्षशिलेचेर राज्य केलें.मौर्य साम्राज्या उपरांत ह्या वाठाराचेर इंडो-बॅक्ट्रियन,सिंथियन आनी कुशाण.
आदी राजकतर्यांनी तक्षशिलेचेर अधिकार गाजयलो.शक-कुशाणाच्या काळांत ह्या वाठाराची आनी हांगाच्या विद्याकेंद्रा अवनती सुरु जाली.फुडें इ.स.पांचव्या शतमानांत हूणांनी तक्षशिला नश्ट करुन उडयली.चीनी भोंवडेकार फाहियान आनी युआन च्वांग हांणी ह्या थळाक भेट दिल्ली तेन्ना हें शार पुराय नश्ट जाल्लें.तक्षशिला नगरवांगडाच हांगाच्या विद्यापीठाची भेट दिल्ली तेन्ना हें शार पुराय नश्ट जाल्लें. तक्षशिला नगरवांगडाच हांगाच्या विद्यापीठाची नामना आसा.संवसारांतल्या खंयच्याय राश्ट्राच्या इतिहासांत ह्या विद्यापीठा सारकें 1000-हेर खंयचेंच विद्यापीठ दाखोवंक मेळना असो उल्लेख मेळटा.विद्याथ्यांच्या जेवणाची आनी रावपाची वेवस्था विद्यापिठाच्या वसतीघरांतूच आसतली.गिरेस्त विद्यार्थी पुराय शिक्षणा खातीर 1,000 भांगराचीं नाणीं शुल्क म्हणून दिताले.गरीब विद्यार्थी दिसाचे गुरुच्या घरा रावन तांचीं  कामां करताले आनी  रातचें फुकट शिक्षण घेताले.कांय विद्यार्थी शिकप पुराय जाले उपरांत पयशे मेळोवन गुरुदक्षिणा दिताले.16-17 वर्सां पिरायेच्या भुरग्यांची प्रवेशपरिक्षा घेतले उपरांत ताका ह्या विद्यापीठांत प्रवेश मेळटालो.शिक्षणाचो काळ सादारणपणान 7-8 वर्सां हांगा शिकोवपाचें काम केल्लें.पाणिनी आनी  हांगाच शिक्षण घेतिल्लें असो उल्लेख मेळटा.ह्या विद्यापीठांत वैजकी,धनुर्विद्या,वेद व्याकरण.तत्त्वगिन्यान,वास्तूशास्त्र आदी मुखेल विशय शिकयताले.ते भायर शस्त्रक्रिया,झुजातंत्र,ज्योतीश,शेतकी विज्ञान,वाणिज्य,लेखाशास्त्र,संगीत,नाच,चित्रकला हेय विशय ह्या विद्यापिठाच्या शिक्षणक्रमांत आशिल्ले.हजार-बाराशें वर्सांमदी ह्या प्रदेशाचेर ज्या ज्या राजवटींनी राज्य केल्लें तांचो हांगाच्या अभ्यासक्रमाचेर आनी भाशेचेर उण्या-अदीक प्रमाणांत जाल्लो.1913-34 आनि 1944-45 ह्या वर्सांनी तक्षशिकाचे पुर्विल्ले वस्तीची दोन फावट उत्खननाण जालीं.तातूंत शतमान ह्या काळांतल्या सुंस्कृतीक जिविताची माहिती मेळटा.पयलें उत्खनन सर जॉन मार्शल हाणें केलें आनी उपरांतचे अमलानंद घोष हाणें केल्लें.सगळ्यांत पोरणी वस्ती इ.स आदी॥
पांचवें इ.स आदीं दुसरें शतमान ह्या काळांतली आसून ती भीर दोंगुल्ल्यांनीं मेळ्ळी तातूंत अशें दिसलें की हांगाच्या घरांची बांदणी जरी ओबड-धोबड आसली तरी त्या काळांतले लोक सुसंपन्न आशिल्ले.तांच्या घरांचीं छपरां लाकडी वांशांचेर उबारिनासतना एकाचे एक फातर दवरुन केल्ल्या खांब्यांचे केल्लीं दिसतात घराच्यो वण्टीय फातरांनीच  बांदिल्ल्यो दिसल्यो.हांगाचे लोक कलात्मक नदरेन सोबीत अशो तरेतरेच्यो भांगराच्यो वस्ती वापरताले.ह्या वस्तींचो  काळ कांय आहत नाणीं तशेंच अलेक्झांडर(सिकंदर)आनी  फिलीप अरिडिअस हांच्या नाण्यांवयल्यान निश्चीत करुं येता.ह्या उपरांतची दुसरी वस्ती सिर्कापात इ.स.आदीं दुसरें-पयलें शतमान ते इ.स.चें दुसरें शतमन ह्या काळांत जाली.ही वस्ती भीर दोंगुल्ल्यांसावन वेगळी आसा.ह्या काळांत शाराभोंवतणीं फातरी (कोट)दुरीग  आशिल्लें.ह्या दुरगाक चौकोनी बुरुज आशिल्लो .हांगा राजवाडयाचे अवशेशय मेळ्ळ्यात.तेचपरी हांगा कांय विहारय मेळळ्यात.ते भायर भांगराच्यो वस्तू,ग्रीक सोऱ्याचीं आयदनां,इंडो-ग्रीक.इंडो-सिंथियन ,इंडो-पर्शियन आनी कुशाण काळांतलीं नाणीं तशेंस हेर वस्तू मेळ्ळ्यात.
सिरसूख ही इ.स.दुसरें तें पांचवें शतक ह्य काळाखतली तिसरी मह्वाची वस्ती.मर्यादीत उत्खननाक ह्या वस्तीचें पुराय स्वरुप जाय तशें ज्ञात जावंक ना.पूण त्या काळांत तक्षशिले भोंवतणीं फातरांचे कोट आनी अर्दवाटकुळाकृतीचे बुरुज आशिल्ले हें दिसता.हूणांनी इ.स.पांचव्या शतमानांत हे वस्तीचो नाश केलो. हे भायर हे भायर धर्मरजिक ह्या नांवान वळखुपांत येवपी उत्खनित केला.ताचें स्वरुप पळोवन तो कुशाण काळांतलो आसूंक जाय अशें जायत्या पुरातत्त्ववेत्त्यांचें मत आसा.सिरसूखा लागसार अशोकाचो पूत कुणालहाच्या काळांतलो स्तूप जाऊलियन,मोहरा मोरादू नगरांनी शिल्पां आनी  विहार मेळ्ळ्यात.सिर्कापा लागसल्ल्या जादिंअलाक लागसल्ल्या जादिंअलाक मोहरा मोरादू नगरांनी शिल्पां आनी विहार मेळ्ळ्यात.सिर्कापा लागसल्ल्या जादिंअलाक ग्रीक पददतीन बांदिल्ल्या देवळाचे अवशेश मेळळयात. तक्षशिलेच्या उत्खननांत बौध्द धर्मा कडेन संबंदीत आशिल्ल्यो जायत्यो वास्तू आनी गांधा शैलींतलीं शिल्पां मेळळयांत.भीर दोंगुल्ल्यां लागसार पुरातत्तवीय संग्रहालय आसून थंय पुर्विल्ल्यो वस्तू दवरल्यात.
संदर्भ
वर्ग:देवनागरी पानां
Ut'tor Ireland
, एरोपांतलो देस आसा। ताची राजधानी बेलफास्ट नगर आसा। ते युनायटेड किंगडम भाग आहे।
Sondorbh
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram वर्ग:Romi panam
पेद्रुचें पयलें पत्र
पेद्रुचें पयलें पत्र
बंदखणिंतली सुटका मेळ्ळ्या उपरांत (द.ई. १२/१७ पळे), जेरुसाल्यांत आनी पालेसतिनांत जेजुचें शुभवर्तमान ताणें पर्गटलें. पालेसतिना भायर आनीक खय तो पावलो म्हण सार्की खात्रेची खबर ना. थड्या वर्सां उपरांत, पयले विश्व-सभेंत वानटो घेवंक तो जेरुसाल्याक गेलो (द.ई. १५/६ पळे). क्रिसती शकाच्या पयल्यां शेंकड्यां थावन खबर आयल्या त्या पर्माणें, ६७व्या वर्सा, रमा शारांत, जेजू पासत ताका खुर्सार जिवेशीं मारलो : अशी जेजून ह्या विशीं केल्ली भासावणी पाळन आयली ( जू. २१/१८-१९).
हें पत्र पेद्रून धाकटे आजियेच्या क्रिसती सभांक बरयलें. अनभावार्थी लकांचे दुस्मानकाय्ेक लागन, त्या सभांक त्रास जाताले. तांकां कश्ट ससचे पदतात, तरी क्रिसतांव धरं एक खरो धरं म्हण तो आपल्या क्रिसती भावांभयणिंक सांग्ता आनी जेजुच्या पाटलावदारांक सबता तसलें जिवीत जियेवंक पेद्रू तांकां उलो कर्ता आनी धीर दिता. जेजू मेलो, पुनर्जिवंत जाला आनी नवेना येतलो : हें सत आंकां भर्वान्सो हाडता. ह्या उज्वाडान कश्टांत्रासां धुमाळ्यां मदें तांच्या भावार्ताची परिक्षा जाल्या उपरांत, जेजू क्रिसताच्या दर्शनाच्या दिसा तांकां सासणाचें इनाम मेळतलें म्हण खात्री दीवन पेद्रू ह्या लकाक आपल्या क्रिसती जिवितांत थीर करुंक वावुर्ता.
पळेइयात
First_Epistle_of_Peter
Sondorbh
वर्ग:नव्या कराराचीं पुसतकां वर्ग:देवाचें उतर वर्ग:देवनागरी पानां
विल्यम शेक्सपियर
(जल्मः 23 एप्रिल 1564, लंडन; मरणः23 एप्रिल 1616 लंडन).
thumbnail|First Folioविश्र्वविख्यात इंग्लीश कवी आनी काळविजयी नाटककार. मध्यमवर्गीय वेपारी आसूनय ताचो बापूय जॉन शेक्सपियर प्रतिश्ठीत आसलो. ताचो हातमोजे तयार करपाचो धंदो आसलो. ताका अर्थीक सुबेत्तेवांगडा समाजीक सन्मानय फावो जाल्लो आनी उतार पिरायेर तो बेलीफ (मेयर) हे पदवेक पाविल्लो. विल्यम शेक्सपियरची आवय मेरी आर्डन रोमन कॅथलिक पंथांतल्या घरंदाज मध्यमवर्गीय घराब्यांतली आशिल्ली. ताचें भुरगेपण स्ट्रेटफर्डाच्या सैमीक सोबितकायेच्या सांगातान गेलें. जात्रा, नाटकां,चित्ररथ, हेर दबाजे तशेंच भौशिक मनरिजवणेचे तरेकवार कार्यक्रम स्ट्रेटफर्डाक येताल्यो. रॉबिनहूड आनी ताचे आत्मिखुशाल सांगाती हांच्या आख्यायिकांचेर आदारीत प्रयोग जाताले जावंक जाय. पिरायेच्या 7 व्या वर्सा स्ट्रेटफर्ड ग्रामर स्कूलांत शेक्सपियर शिकूंक गेलो. थंय हेर अभ्यासावांगडा लॅटीन विशय शिकप गरजेचें आसलें. देखून सिसेरो, ओव्हीड, प्लॉटस्, सिनेका, टेरेन्स तशेंच विर्जिल हांचे सारके म्हान लॅटीन बरोवपी ताणें ल्हानपणांतच वाचले जावंक जाय. कडक शिस्त आनी खर अभ्यासाखातीर ताची शाळा प्रसिद्द आसली. देखून ताका थोडीभोव ग्रीक आनी ते परसय उणी लॅटीन येताली हें कांय टिकाकारांचें मत लॅटिनाच्या संदर्भांत तरी योग्य दिसना. मात शेक्सपियर चड शिकिल्लो अशें म्हणपाकय आदार ना. 1582 त अठराव्या वर्साच ताणें आपले परस आठ वर्सांनी व्हड अॅनहॅथवे हे शेतकरी घराब्यांतले चलयेकडेन लग्न केलें.
पयलें पर्व (1590-94): काळांत कामदी(सुखात्मिका), त्रासदी (शोकांतिका) आनी इतिहासिका अशीं सरभरस नाटकां शेक्सपियरान बरोवन माचयेर हाडलीं. मॉत ह्या वा हेर नाटकांचीं पातयेवण्याजोगी प्रत वा हस्तलिखितां उपलब्ध नात. दर नाटकांचीं क्वॉर्टो वा चवथय ह्या नांवांचें सुपुल्लें बरप सांपडटा. पूण तें खासा लेखकाचें वा हेरांनी घडयल्लें(Pirated Version) हें नीट सांगूंक येना.1623 त ताच्या सगळ्या मान्य नाटकांची सोडून पॅरिक्लिस संपादीत प्रत फर्स्ट फोलियो ह्या आयजॅक जागार्दाच्या झेल्यांत मेळटा. अशे आनीक तीन फोलियो उजवाडाक आयल्यात. दुसरो फोलियो 1633 त, तिसरो 1663-64 त आनी चवथो 1685 त.
पयल्या पर्वांतल्यो शेक्सपियराच्यो गाजिल्ल्यो कामदी म्हळ्यार, टैमिंग ऑफ द थ्रू. कॉमेडी ऑफ अॅरर्स आनी द टू जंटलमेन ऑफ व्हॅरोना. ताच्या इतिहासिक नाटकांच्या साखळेंतलीं किंग जॉन, हेनरीद सिक्स्थ भाग, 1,2, आनी 3, तशेंच रिचर्ड द थर्ड हीं ह्याच काळावयली. हीं इंग्लंडाच्या इतिहासाचेर आदारल्यांत आनी हे खातीर शेक्सपियरान हॉल आनी हॉलिनशॅड ह्या इतिहासकारांच्या काळ टिपणां (Chronicler) चो बेसबरो उपेग केला. खासा करून हेनरी द् सिक्स्थची नाटकस्त्रयी आनी रिचर्ड द थर्ड हीं नाटकां, यॉर्क आनी लेंकॅस्टर ह्या सरदार घराब्यांमदल्या सत्ता-संघर्शाक लागून गाजिल्ल्या वॉर्स ऑफ रोजिस (गुलाबझुजां) ह्या युध्दांच्या फाटभूंयेचेर बरयिल्लीं आसात. टायटस् अँड्रोनिकस ही सूडनाट्य जावन आशिल्ली त्रासदीय ह्याच काळार बरयिल्ली. ह्या सुरवेच्या नाटकांनी जांव कामदी, त्रासदी वा इतिहासिका-कांय समानतायो दिसून येतात. तंत्राची अमुरपिकी वाड, रचनेची सदळसाण, अदीक घडणुको पूण उणीं पात्रां, मूळ कृताचो यांत्रिक उपेग आनी चड नटवी भास हे गूण सगळ्या सुरवेच्या नाटकांनी चड उण्या प्रमाणांत समानतायेन दिसून येतात. तशेंच, फुडाराक शेक्सपियराचीं पेटंट तंत्रां थारिल्लीं तांची सूलूसय ह्याच तेंपावयल्या नाटकांनी मेळटा. तीं म्हळ्यार, रुपांतर वा भेसांतरचो उपेग, रम्य अशा रानावनांचो उपेग आनी गितांचो प्रयोग हीं आसात. हे वरवीं ताणें नाटकांत नवलाय, संघर्श, संदर्भ बदल, कथानक-कलाटणी आशयघनता आनी घुस्पट हाडून भोव परिणामकारक प्रयोग केल्यात.
ह्याच काळार शेक्सपियराची काव्य प्रतिभाय फुलोराक आयली. हाका लंडनांतली प्लेगाची साथय कारणीभूत थारली म्हळ्यार चूक जायना. 1592-94 त प्लेगाक लागून नाटकघरां बंद उरलीं. नाटकांची मागणी थंडावली. 1594 त रिचर्ड फील्ड ह्या लंडनच्या संपादकान (जो स्ट्रॅटफर्डाक शेक्सपियराचो शेजारीय आसलो) व्हिनस अँड एडोनिस हें दीर्घ काव्य छापलें. तें अर्ल सदम्पृन ह्या सरदाराक (शेन्रीऱ्हिओत्सली) ओंपिल्लें. उपरांत रेप ऑफ ल्युक्रेस ही दुसरी दीर्घ कविता उजवाडा आयली. ह्या कवितेच्या अर्पण पत्रिकेंत आदले कवितेखातीर अली कडल्यान बक्षिस लाबिल्ल्याचो उल्लेख मेळटा. ह्यो दोनूय कविता भरपूर नामना जोडून साबार आवृत्त्यांनी प्रसिद्द जाल्यो. ‘एलिझाबेथन’ इंग्लंडांत कवितेक नाटकापरस अदीक श्रेष्ठ प्रतिश्ठा लाबताली. तरीकय शेक्सपियरान नाटकां बरोवपाचें सोडलें ना वा नाटकाचो धंदोय सोडलो ना.
पुरायेन नाटकाचेरच जियेवपी (उपजिविका करपी) शेक्सपियर हो आपल्या युगांतलो पयलो नाटककार. 1594-1608 मेरेन तर तो पुरायेन नाटकाच्या विश्र्वांतच आस्पाविल्लो अशें म्हणूंक जाय.समकालीनां मदीं सगळ्यांत अदीक लोकप्रिय जावनय ताची असामान्य प्रतिभा मात लोकांनी वळखुपाची आसली. अशे वळखिची पयली पावती ताका (पालदिश लामियाःविटस् ट्रेज्यरी हे कृतींत) मेरिश ह्या बरोवप्यान प्लोटस आनी सिनेका ह्या लॅटीन लेखकां वांगडा तुल्यबल थारावन दिल्या. मेरिशान ताका त्रासदी आनी कामदी बरोवपी श्रेश्ठ इंग्लीश लेखक म्हळां.
दुसरें पर्व (1595-1600): ह्या काळार ताची नाट्यकला पुनवेच्या चंद्रावरी वाडत गेली. एक जिनशी संरचना, प्रभावी पात्रनिर्मणी, नेमके संवाद आनी आकांताचो प्रभाव घालपी भास हांचें मेळावळ ह्या काळावयल्या कामदी, त्रासदी आनी इतिहासिकांनी नदरेंत भरता. अ मिडसमर्स् नायट, लव्हस लेबर लॉस्ट, मर्चंट ऑफ व्हॅनिस, अॅज यू लायक इट, मच अ डू अबाव्ट नथिंग, व्हेल्थ नायट आनी मेरी वाजव्हज ऑफ विंडसोर ह्यो एका परस एक सरस कामदी ह्याच तेंपावयल्यो. पात्रांचें जिवें चित्रण आनी इतिहासीक तटस्थतायेक लागून सदाबहार थारिल्ल्यो रिचर्ड द् सेकंड, हेनरी द् फोर्थ आनी हेनरी द फिफ्थ ह्यो इतिहासिका ह्या काळारच माचयेर आयल्यो. ज्युलियस सिजर ही मनोविश्र्लेशण आनी ‘आदर्श-विश्र्लेशणा’ खातीर प्रसिद्द इतिहासीक त्रासदी लेगीत ह्याच काळार बरयिल्ली. ह्या नाटकाक नॉर्थ हाचे इतिहासीक बरपावळीचो आदार लाभला. ग्रीक-रोमन अभिजनांच्या जिवितांचेर उजवाड घालपी ही कृती प्लुटाकीच्या मूळ लॅटीन बरपाच्या अेमियो ह्या फ्रेंच लेखकान केल्ल्या अणकाराचेर नॉर्थान आदारल्या. देखून हे बरपावळीक चडशे लोक नॉर्थस् ‘प्लुटार्क’ ह्या नांवान वळखतात.
thumbnail|Brooklyn Museum - Hamlet and Horatio Before the Grave Diggers - Eugène Delacroix.शेक्सपियराच्या ग्रीक- लॅटीन इतिहास पुरसांच्या जिवितावयलीं नाटकां नॉर्थस प्लुटार्काच्या बुन्यादी म्हायती (कांय वेळां चरित्र चित्रणां) चेर उबीं जाल्यांत मात अशा नाटकांनी खाशेली जिवसाण आनी वेगळेंपण हाडपी भास-तंत्र-आराखडो-दिश्टावो पुरायेन शेक्सपियराचोच आसा हातूंत जाणकारांक दुबाव ना. 1595-1600 हो काळ शेक्सपियरा खातीर व्यक्तीक तेचपरी कलात्मक नदरेन अत्त्युच्च उदरगतीचो थारला. भोव मोलादीक अशी अर्थीक सुबत्ता, वेवसायीक प्रतिश्ठा,दुर्मिळ असो राजप्रतिसाद असादारण लोकप्रियता आनी प्रस्थापित लेखक म्हूण दर्जो हें सगळें शेक्सपियराक ह्याच काळार फाव जालें. फकत दोन सुनितां आनी लव्हस लेबर लॉस्ट ह्या नाटकांतलीं तीन गितां इतल्या म्हालवजाचेर द पेशनेट पिलग्रिम हो वीस कवितांचो झेलो मुखुपृश्ठाचेर शेक्सपियराचें नांव मिरयत उजवाडा आयलो. 1596 त ताणें स्ट्रेटफर्डाक(दोन व्हडल्या आलीशान घरां मदलें) एक घर, ‘द न्यू प्लेस’ विकतें घेतलें. 1599 त ताणें आपाल्या सांगात्यांच्या भागीदारेन ‘द लोब’ हें 3000 बसका आशिल्लें विशाल नाट्यघर सावथवर्क ह्या लंडनाच्या उपनगरी वाठारांत विकतें घेतलें. मात ह्या काळार एक खर त्रासदीय ताच्या व्यक्तीगत जिवितांत घडली. 1596 त ताचो हेम्नेट हो चलो 11 वर्सांचेरच भायर पडलो. घडये ह्या पुत्रशोकाक लागून जायत वा मध्यानीच्या कडाक तेंकिल्ल्या वेवसायीक वा निजी जिणेच्या हेर हुलपाक लागून जायत ताचें तिसरें तेंगशे पर्व गाड त्रासदीची सया दाखयता. हें पर्व 1601 1608 अशें घरतात.
तिसरें पर्व(1601-1608): हें शेक्सपियराच्या कलात्मक उत्कर्षाचें अत्त्युच्च पर्व. ताच्यो हेम्लेट, मॅकबेथ, किंग लियर आनी ऑथेलो ह्यो चारय म्हा-त्रासदी ह्याच काळार माचयेर आयल्यो. ज्वलंत मानवी अणभव आनी जिणेच्या अनाकलनीय यथार्थाची घुस्पट ह्या कलाकृतींनी अप्रतिम तरेन उक्तायल्या. विशेश म्हळ्यार ह्या चारय शोकांतिकांनीचा न्हय जाल्यार मॅज्यर फॉर मॅज्यर, ऑल्स वेल दॅट एँण्डस् वेल ह्या सुखांतिकांनी लेगीत शोक आनी दुख्खाची सावळी पडल्या. देखून ह्या नाटकांक ह्याच तेंपावयल्या ट्रॉयलस अँड क्रेसीद हे इतिहासिके वांगडा ’प्रोब्लेम प्ले’(समस्यानाट्य) म्हणपाची प्रथा अभ्यासकांमदीं दिसून येता. टायमन ऑफ अथेन्स, पेरीक्लिस्, कोरियोलेनस आनी अँथनी अँड क्लिओपात्रा ह्यो इतिहासिक ग्रीक-रोमन त्रासदीय ह्या काळार बरोवन माचयेर आयल्यो. हांचोय मुळाधार नॉर्थाल्या प्लटार्कांतलीं जिवितां आसात. 1603 त शेक्सपियराच्या नाटक कंपनीक राया जेम्स पयलो हाचेवरवीं राजमान्यता आनी राजाश्रय लाबला आनी कंपनीचें नांव ’किंग्जमेन ’ अशें जालें. 1608 ब्लेकफ्रायर्स हें नाटकघर ताणें 21 वर्सांचे कबलातीचेर भाड्याक घेतलें. 1603 त प्लेगाक लागून नाटकघरां बंद उरलीं. पूण 1604 त जेम्स पयलो राजासनाचेर बसूंक लंडनाक भितर सरतना ’किंग्ज मेन’ ताचे वांगडा आसले.
निमाणें पर्व (1609-1613): हो काळ शेक्सपियरा खातीर सवस्तकाय आनी थिरायेचो आसलो. ह्या तेंपार ताणें चारच नाटकां बरयलीं. 3 कामदी आनी 1 इतिहासिका. सिंबेलीन, द विंटर्स टेल आनी द् टेंम्पेस्ट (1610) ह्यो रम्य-कामदी आनी फ्लेचर ह्या समकालीन लेखका वांगडा बरयिल्ली हेनरी द् एयथ (1613) ही इतिहासिका. उपरांतच्या काळार शेक्सपियरान नाटकां बरयल्ल्याची वा लंडनाच्या नाट्यक्षेत्रांत कसलेंय आगळें योगदान केल्ल्याची गवाय मेळना. चड करून तो निमाणीं तीन –चार वर्सां स्ट्रॅटफर्डाकच रावंक लागिल्लो जावंक जाय. 1616 त तीन म्हत्वाच्यो घडणुको ताचे जिणेंत घडिल्ल्याची नोंद मेळटा,त्यो म्हणजे-जुडिथ हे ताचे धाकटे चलयेचें लग्न; कांय म्हयन्यांनी शेक्सपियरान आपल्या मृत्यूपत्रांत केल्लो बदल आनी एप्रिलांत(चड करून 26 एप्रिलाक)ताचें मरण.
-डॉ.किरण बुडकुले
वर्ग:देवनागरी पानां