cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فقيه‌محله
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
صیقلان روستا
صیقلان ایسم ایته روستا ایسه جه تولم دهستان، سوماسراشهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
اسلام آباد (سۊماسرا)
اسلام آباد ایته جه گيلان ٚ رۊستايان، سۊماسرا شأرستان ٚ مرکزي بخش ؤ پيشخان ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.
کارکۊه
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۶۳ نفر (۹۳خانوار) بۊ.
شهرستان اسلام ‌آباد غرب
کیشوری تقسیمان
شهر: حمیل
پاسکه
پاسکه ایته جه گيلانˇ رۊستايان، سۊماسرا شأرستانˇ مرکزي بخش ؤ کسما دهستانˇ توابع جه ایسه.
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ˇ سالˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۴۸۸ نفر (۱۴۴خانوار) بۊ.
کلان‌لات
جمعيت
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۵۳ نفر (۲۰خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
کاسه‌گرمحله
کاسه‌گرمحله ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ؤ گليجان ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.
شهرستان ثلاث باباجانی
کیشوری تقسیمان
شهر: تازه‌آباد
پۊستين سرا
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ˇ سالˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۶۵ نفر (۶۹خانوار) بۊ.
غریب شا قیام
غریب شا قیام صفویه زمت تفاق دکته. سال ۱۰۳۸ هجری قمری، وختی شا صفی سلطنت سرأگیته‌بو گیلانˇ مئن ای قیام سربیته کی «غریب‌شا» و «عادل‌شا» قیام نام بیته. ای قیامˇ حامی پیرشمس گل گیلوایی (غریب‌شا معنوی پیشوا) بو و ای قیام تا لاجؤن و مازندران پیش بشؤ. قیامˇ رهبرؤن، گیلان و مازندرانˇ محللی سلسله‌ٰنˇ وارثؤن بؤن کی خوشؤنˇ ارث و میراثˇ حقه خوشؤنˇ اجدادی سامان‌ئبه خأستن کی صفویه زمت، شا عباس غصب بوده‌بو. اوجور کی عبدالفتاح فؤمنی «تاریخ گیلان»، خواجوی اصفهانی «خلاصه السیر» و میرتیمور مرعشی «تاریخ خاندان مرعشی مازندران»ˇ مئن بمأ دأنه، بکوشته‌ٰنˇ عده هش هزار نفره برسه و ای تفاق ایرانˇ سر پور اثر بنأ؛ اوجور کی خسرو پاشا بغداده فترکسه و اؤزبکؤن صفوی‌ئنˇ شرقی مرزؤنه تهدید بودن.
تاریخی زمینه‌ٰ‌ن
ای قضیه واسی، شا طهماسب، خان‌احمدخانˇ جی دلخورابؤ و چون چن‌دفا اونˇ جی بخاستن و او میرغیاث‌الدینه هندا شا طهماسبˇ آدمؤنه، شا ویشتر غضب بوده. او طرفˇ جی، شا طهماسبˇ ایلچی، یولقلی سؤلطان کی بمابو تا بیه‌پیش و بیه‌پس مرزه تعیین بکونه، خان‌احمدخانˇ فرمانˇ همره به‌کوشتن‌بشؤ و چنته چیزˇ دیگه واسی، شا طهماسبˇ غضب هنده ویشترابؤ و فرمان بدا یکته سپاه معصوم‌بیگ اعتمادالدوله فرماندهی همره، اردبیل و مغان و ارسبار رود و قزل‌آغاج و لنگرکنان و خلخال و طارمˇ جی بشون تا محللی حاکمؤنˇ (آستارا و تالش و گسکر و کهدم) ایلجارˇ همره فترکن بیه‌پیشه و خان‌احمدخانه بگیرن.
گرماپشته
گرماپشته ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ کۊهستان ٚ بخش ؤ مياندامان ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.
کاوه‌ملک
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۷۰ نفر (۱۵خانوار) بۊ.
گاوپل
گاوپل ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ کۊهستان ٚ بخش ؤ مياندامان ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.
گلعلي‌آباد
گلعلي‌آباد ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ کۊهستان ٚ بخش ؤ مياندامان ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.
مهدي‌آباد (تۊنکابؤن)
مهدي‌آباد ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ کۊهستان ٚ بخش ؤ مياندامان ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.
مايا تمدؤن
سربس
جرگه:تمدؤنؤن
بیست و سوم آبان
بیرون پیوندان
رده : تیرما روزان
شهرستان بهمئی
بهمئی شهرستان ایته جه شهرستانان کهگیلویه و بویراحمد اوستان ایسه. جه کیشور ایران که اونه مرکز هم لیکک شهر ایسه.
چنه سر
چنه سر ایته جه گيلان ٚ رۊستايان، سۊماسرا شأرستان ٚ مرکزي بخش ؤ پيشخان ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.
نعيم‌آباد (تۊنکابؤن)
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
واپشته
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
شهرستان هرسین
کیشوری تقسیمان
شهر: هرسین
صوفیان ده
صوفیان ده ایسم ایته روستا ایسه جه هندخاله دهستان، سوماسراشهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
تقي‌آباد (تۊنکابؤن)
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۳۰۷ نفر (۸۰خانوار) بۊ.
هراتبر (تۊنکابؤن)
هراتبر ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ کۊهستان ٚ بخش ؤ مياندامان ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.
جليل‌آباد (تۊنکابؤن)
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
تۊکله
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
کلسيا
کلسيا ايته جه چارته أصلي جهتان ايسه ؤ نخشه‌ئن ٚ مئن معمۊلا اۊ فلش کي بۊجؤر-أ نيشان دهه کلسيا ايسه. کلسيا نسا مقابل ايسه ؤ خۊرخۊس ؤ خۊرتاو ٚ أمرأ °۹۰ زاويه تشکيل دهه ؤ خؤره ني °۰ زاويه مئن نهأ.
خۊرتاو
خۊرتاو ايته جه چارته أصلي جهتان ايسه ؤ نخشه‌ئن ٚ مئن معمۊلا اۊ فلش کي راس-أ نيشان دهه خۊرتاو ايسه. خۊرتاو خۊرخۊس ٚ مقابل ايسه ؤ کلسيا ؤ نسا أمرأ °۹۰ زاويه تشکيل دهه ؤ خؤره ني °۹۰ زاويه مئن نهأ. خۊرتاو اۊ سمته کي خۊر اۊرا طلۊع کۊنه.
کند ٚ سر (تۊنکابؤن)
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۳۹۳ نفر (۱۱۹خانوار) بۊ.
مکزيک
تارئخ
سال ١٥٢١ میان ، اسپانیایین سرکرده هرنان کورتس آزتکˇ پایتخت تنوچیتلان تصرف و بعد نابودا گوده و مکزیک به ایتا بخش جه اسپانیا امپراتوری تبدیل بوبوسته. اسپانیا استعمار مکزیک دورون سیصد سال طول بکشه.
سال ١٨٤٦ میان ، آمریکا ایجایی ایالتان ، تگزاسˇ جومهوریه کی تازگی مکزیک جا سیوا بوبوسته تصرف بوگوده. بازون آمریکا مایه دار آمادا بوسته کی مکزیک صارای فوتورکه. چون مکزیکیان ادعا گودید کی تگزاس اوشانه شین ایسه و آمریکا مایه دار هرچه سریعتر وا تگزاس تخلیه بوکونه. وختی دو کشور اختلاف ویشترا بوسته ، جنگ آغازا بوسته اما مکزیکیان زود دشکن بوخوردید و و آمریکا مایه دار بتنسته مکزیکˇ پایتخته اشغال بوکونه. سال ١٨٤٨ میان دو کشور گوادالؤپ ایدالگؤ عهدنامه امضا بوگودید و مکزیک پور جه خو صارای شامل آریزونا، کالیفرنیا، نوادا، نئومکزیکو ؤ یوتا ضمیمه خو صارا بوکونه ؤ ریوگرانده روبار دو کشور مرز بوبوسته. درعوض آمريکا ١٥ میلیون غرامت مکزیک فدأ. بندانگشتی|مادورو و زاپاتا ، ماشین دورون، انقلابˇ جنگ زمات سال ١٨٦٠ میان ، فرانسویان ، مکزیکˇ مسایل دورون به بهانه کاتولیک هواخوایی جه دخالت بوگودید و فرانسه مایه دار ، مکزیکه اشغال بوگوده. فرانسویان ، آرشیدوک فردیناند ماکسیمیلین اتریشه ، بعنوان مکزیکˇ امپراتور سرکار باوردید و مکزیکیان موحافظه کار اونه حمایت گودید. بعد اَ تاریخ مکزیکˇ دومین امپراتوری آغازا بوسته. اما ایپچه بعد آزاتیخواهان شورش بوگودید و بتنستید اونه دیمه بنید و ١٤ ژوئن ١٨٦٧ میان اونه موحاکمه و اعدام بوگوید. پورفیریو دیاس ، ایتا جه میهن پرستان سرکرده کی فرانسویان جولو بجنگسته بو بعنوان بیست ونهمی مکزیکˇ رئیس جومور دوجین بوبوسته. دیاس تا سال ١٩١١ میان مکزیکˇ رئیس جومور بو. اونه ریاست زمات مصادف بو خوجیر زمات امره فرانسه میان. دوره کی مکزیکˇ اقتصاد رشد بوگوده و قوت بیگیفته. کشور میان خطوط راه آهن چگوده بوبوسته و علم و هونر رواج پیدا بوگوده و پور تحول مکزیک میان بوجود بومو. دیاسˇ زمات مکزیکˇ روابط خارجی ، مخصوصا آمریکا امره پیشرفت دشتی.
سیاسی نظام
مکزیکˇ نظام حکومت ، برپایه دموکراسی و جومهوری خوایی و مردوم نمایندگی امره ایسه کی قانون اساسی سال ١٩١٧ میلادی میان تصویب بوبوسته. مکزیکˇ سیاست میان سه نوع موختلفه دولت بنام ، فدرالی دولت ، ایالتی دولت و شهرداریان وجود دره. قانون اساسی میان بینیویشته بوبوسته کی مکزیک ایالتان همه تان وا ، جومهوری و دموکراسی فرم حکومتی بدارید کی شامل سه خال بید. ایتا خال فرماندار و اونه کابینه ایسه کی قوه اجرایی درید. ایتا خال ده قوه مقننه یا کنگره ایسه کی اونه عملکرد مستقل و سیوا ایسه و آخر بسر قوه قضاییه یا دیوان عالی کشور ایسه. هرکدام جه اَ سه تا خال خوشانه ره قوانین و اختیارات سیوا و مستقل درید.
مکزیکˇ رئیس جومور ، رئیس قوه مجریه (رئیس دولت) و مسئول اجرایی کشور و فرمانده کل مکزیکˇ مایه دار ایسه. وی اختیار دره کی خو کابینه ، مسئولان کشور و مایه دارˇ فرماندهان دوجین بوکونه. مکزیکˇ رئیس جومور ، مسئول اجرایی کشور ایسه و کنگره نمایندگان جولو حق وتو دره. مکزیکˇ پایتخت، مکزیکو سیتی ایسه و اَ کشور جه سی و یک تا ایالت تشکیل بوبوسته. کی هر ته خوشانه رو تشکیلات و قوانین آزات و سیوا درید. هر ته ایالت خوره ایتا فرماندار ، قوه قضاییه و کنگره مستقل و ایالتی دره و شهروندان هر شش سال ایبار رای مستقیم امره فرماندار و ایتا دوره سه ساله میان کنگره نمایندگان دوجین کونید. مکزیکو سیتی ، مرکز سیاسی کشور ایسه و بطور مستقیم ، اونه اختیار دولتˇ دست دره.
مایه دار
مکزیکˇ مایه دار دوخاله ایسه. ایتا خال شامل قوای سه گانه مایه دار (زمینی مایه دار ، دریایی مایه دار و هوایی مایه دار) ایسه. ایتا خال جه مکزیک ˇ مایه دار هم ایسه کی شامل زرهی مایه دار و مکزیکˇ مایه دارˇ مرکزˇ تحقیقات ایسه. اَ مرکز وظیفه تامین ، نگهداری و طراحی و چگودن و ارتقای جنگی سلاحان و جنگ افزاران برعهده دره. مکزیکˇدریایی مایه دار اَ سالان میان صنایع سنگین و کشتی و موشک چگودن دورون پور پیشرفت و تکنولوژی بوگوده.
هونر
مکزیکˇ قدیمی هونرˇ تاریخ ، سه هیزار سال قدمت دره و جه سال هیزار و پانصد قبل میلاد تا سال هیزار و پانصد میلادی ادامه دشتی. اَ دوره شامل آثار هونری تمدن اولمک ، اینکا ، مایا و آزتک ایسه. اولمکˇمردومان ایتا تقویم به خط هیروگلیف دشتید کی اوشانه ساختمانان ˇمعماری طرحان اونه تاثیر بیگیفته بو. آفتابˇ نور جیگا و آفتاب دیمه ، اوشانه معماری جزئیاته مشخص گودی. مکزیکˇ باستانی آثار میان ، پور پیله سنگ گیشه وجود دره کی احتمال وجود دره کی اوشان اولمکˇ حاکمان ایسید. مکزیکˇ تمدنان ، هونری آثار دلایل مذهبی یا سیاسی دشتید. وختی کی إسپانیائین وارد بوبوستید و مکزیک فتح بوگودید. مکزیکˇ تازه هونری دوره آغازا بوسته. کی اونه استعمارˇ هونری دوره دوخانید. اَ دوره جه سال ١٥٢١ تا ١٨٢١ ادامه دشتی. اَ زمات میان مسیحیت رواج بیگفته و مکزیک دورون ، اسپانیا هونری آثار تقلید بوستی و پور سنگ گیشه جه مریم مقدس ، عیسی مسیح ، فرشتگان چگوده بوبوسته. بندانگشتی|مرگˇ روج مراسم ، مکزیکˇ ملی مراسم ایسه. اروپا نفوذ هونری ، مسیحیت کومک امره ، وارد مکزیکˇ هونر بوبوسته و موجب خلاقیت و ایجاد تازه هونری سبکان ، مکزیک میان ببه. نقاشی ایتا جه هونرانی بو کی پور پیشرفت بوگوده و خوجیر رنگ روغنی نقاشی تابلوهان ، مکزیک میان بکشه بوبوسته. صنایع دستی ، ظروف سفالی منستن سابقه زمات منستن بمانسته و خو راهه ادامه بدا. اما هونر شیشه گری بعد إسپانیائین ورود امره به تعویق دکفه اما ایپچه بعد کی دوارسته شیشه گری هنده رواج بیگیفته.
مذهب
مرگ و زندگی و قوربانی گودن جه قدیم زمات ، مکزیکˇ مذهب میان وجود زیادی دشتی. آزتکˇ امپراتوران خوشانه اسیران و بردگان قوربانی گودید تا خوشانه خودایانه راضی بدارید. إسپانیائین ورود امره باعث بوبو کی کاتولیکˇ مذهب ، مکزیک میان رواج بیگیره. سیصد سال إسپانیا استعمار باعث بوبو کی مکزیکیانˇمذهب تغییر زیادی بوکونه و إسپانیایی کشیشان حقسأی امره کاتولیکˇ مذهب و مسیحیت ، مکزیک میان رواج بیگیفته. إسپانیائین سعی بوگودید کی آزتکانˇ اعتقاداته نابودا کونید و اجرای اوشانه مراسمان ، آدم قوربانی گودن منستن جلوگیری بوکونید. اوخر قرن نوزدهم میان چندتا جرگه جه پروتستانˇ معتقدان وارد مکزیک بوبوستید و مکزیکˇ کلیسا میان ساکن بوبوستید.
علي‌آباد کتۊل ٚ شأرستان
کیشوری تقسیمان
شهر: فاضل آباد
أکبرآباد (تۊنکابؤن)
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
آبکوله‌سر بزرگ
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
سوم آذر
3 آذر خورشیدی موساویˇ با 19 تیر گالشی .
دؤگۊر
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ˇ سالˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱,۰۳۸ نفر (۲۹۱خانوار) بۊ.
ندامان
ندامان ایسم ایته روستا ایسه جه گوراب زرمیخ دهستان، سوماسراشهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
گليجان
گليجان ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ؤ گليجان ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.
ششم آذر
6 آذر خورشیدی موساویˇ با 22 تیر گالشی .
هشتم آذر
8 آذر خورشیدی موساویˇ با 24  تیر  گالشی  .
پس‌کلایه بزرگ
جمعيت
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱,۱۳۶ نفر (۳۶۸خانوار) بۊ.
محسن آریاپاد
محسن آریاپاد سال 1326 به دونیا بومو جه پیشکسوتان گیلان شعر ایسه که علاوه بر شعر گیلکی شعر فارسی هم گه.
آریاپاد آثار
کیتاب معرفی
پانزدهم آذر
15 آذر خورشیدی موساویˇ با 1 موردال  گالشی  .
بیرون پیوندان
رده : موردال روزان
شعله پس
شعله پس ایته جه گيلانˇ رۊستايان، سۊماسرا شأرستانˇ مرکزي بخش ؤ کسما دهستانˇ توابع جه ایسه.
چأيي
قرن ۱۷ اينگيليسئن ٚ مئن مؤد بۊبؤ يؤ بنأ بنأن هند أجي در مقياس ٚ وسيع کأشتن.
چأيي أفسانه‌ئن
ايته دئه چيني أفسانه مئن گۊته به کي شن نؤنگ چين ٚ امپراتۊر کي أساطيري داستانان ٚ مئن کيشاورزي ؤ چيني طب-أ ابداع بۊکۊده بۊ، پنج هيزار سال پيش ايته سفر ٚ مئن ايسابۊ. اۊن کي علمي روشان ٚ ايستفاده-یه علاقه دأشتي معتقد بۊ کي بئترين کار آو ٚ واخۊردن ٚ ره، آو-أ جۊشانئن ايسه. ايته رۊج بفأمسته کي چندته ولگ اۊ آو ٚ مئن کي بۊجۊشانه بۊ دکفته. حاکم ني دئه آو-أ فينشاده ؤ خۊ کؤنجکاوي وأسي هۊتؤ بۊخۊرده ؤ اۊن ٚ طعم ٚ جه لذت بؤبؤرده. هأتؤ ني گده کي حاکم واشان ٚ خاصيت-أ خؤره آزميتي ؤ وختي چأيي-أ آزميته بفأمسته کي پۊر خاصيت دأره. شن نؤنگ ٚ داستان لؤیؤ چا جينگ ٚ کيتاب ٚ مئن کي ايته قديمي أثر ايسه بينيويشته بۊبؤسته.
آسيا
چئي أولان اۊ ناحيه مئن کي هسأ چين ٚ خۊرخۊسي نسا، تبت، ميانمار ٚ کلسيا ؤ هند ٚ خۊرتاوي کلسيا کي هسأ آسام ٚ ايالت ايسه رواج دأشتي ؤ مردۊم اۊن-أ ايته دارۊيي گياه ٚ عنوان ٚ أمرأ ايستفاده کۊديد.
بیست و دوم آذر
بیرون پیوندان
رده : موردال روزان
بیست و یکم آذر
بیرون پیوندان
رده : موردال روزان
عزيز ؤ نگار
عزيز ؤ نگارˇ قصه
اي قصه چن جۊرˇ نقل دأنه ؤ نشأنه گۊتن کؤکته اصله. چۊن أمه ائره ادبياتˇ همره طرفيم نأ ىکته تاريخي تفاق. پس هرجا ؤ هر محل، اي قصه' ىک جۊر نقل بۊدن. اي وؤت، چن جۊر رواىتˇ جي هأىته بۊبؤ:
دۊ ته هشتاد ساله برأ، طالقانˇ آردکانˇ مئن، زأک ندأشتن. ىکته درويش هأنه ؤ ايشؤنˇ زأکدار بؤنˇ ئبه ايشؤنه هرته'ىکته سيب هأدئنه ؤ زأکؤنˇ نؤم ؤ جنسيته مألۊم کؤنه (عزيز ؤ نگار). دۊ ته برأرˇ زنأکؤن هۊ شؤ تا شکؤمأگينن ؤ ىک رؤزˇ مئنن چئنن ؤ زأکؤن خئلي خؤجيرن.
عزيز ؤ نگار شنن مکتب ؤ همديگره تنخا بنن. نگارˇ پئر مينه امما نگاره وصيت بۊده بۊ که اينˇ شؤهر خأ هم اينˇ جؤن (تن) ؤ هم اينˇ وير (فکر) سالم ؤ پۊرزۊر بۊبۊن. هينˇ وأسي بۊ که نگار عزيزه خۊش دأشت ؤ شرط بنأبۊ که اينˇ مردأى خأ أديب ؤ شعرشناس بۊبۊن ؤ گيلمردي کۊشتي مئن خۊ حريفه زمين بگئنه. عزيز ؤ نگار قؤرانˇ سر قسم خؤنن که کسؤنه وفادار بۊبۊن. عزيز ندار ؤ زحمتکش بۊ ؤ کار ئبه بۊشؤ گيلؤن، اشکورˇ رحيماباد. عزيز عرۊسي کارؤنه جۊرأگۊدن ئبه شنه قزوين ؤ نگارˇ مأر دسيسه کؤنه ؤ خۊ خاخۊرزه کلأحمدˇ جي کي ألمۊتˇ بالارۊچ نيشت خأنه کي بأ ايشؤنˇ ورجه که نگارˇ همرأ عرۊسي بکۊنه. کلأحمد ىکته پۊلدار مردأکه که ألمۊت نيشت. مأر بيدينˇ اينکه نگار راضي بۊبۊن، اينه کلأحمدˇ همرأ عقد کؤنه. عزيز فأمنه ؤ کلأحمد خۊ عرۊسه بئنه ألمۊت ؤ عزيز شنه ايشؤنˇ دۊمبال.
حاکم هنده کلأحمده فرصت دئنه ؤ اينه گۊنه چنته زنأکؤنˇ مئن که چادرˇ مئن فئويته'رن، نگاره پىدا بکۊنه. کلأحمد سۊ دفأ سأب کۊنه ؤ عزيز هۊ أول دفأ نگاره شناسنه.
امرۊزˇ فرهنگˇ مئن
ىۊسف عليخاني ىکته فيلم چاگۊده اي قصه' جي "مستند عزیز و نگار"ˇ نؤمي.
ىکته کتابأ ني ىۊسف عليخاني جي سال ۱۵۷۶ بيرين بمأ که اينˇ نؤم ايسه "عزيز ؤ نگار؛ ىکته تنخاىي واخؤني" (فارسي: عزیز و نگار؛ بازخوانی یک عشقنامه).
بیست و ششم آذر
توشکه
رده : موردال روزان
قاضده
سربس
جرگه:سۊماسرا شأرستان ٚ رۊستایان
محمد بشرا
آثاری محمد بشرا
افسانه های پرندگان
قصاب سرا
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ˇ سالˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۴۰۵ نفر (۱۲۰خانوار) بۊ.
محمد بشرا
بیرون پیوندان
رده : هونر
اباذر غلامی
اباذرغلامی به دوتا زوان فارسی و گیلکی شعر گفتی.
بیست و نهم آذر
29 آذر خورشیدی موساویˇ با 15 موردال  گالشی  .
کما (سۊماسرا)
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ˇ سالˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۳۱۳ نفر (۹۲خانوار) بۊ.
محمد کاظم کاظم پور
رده : هونر رده : ادب
يۊليسيس گرانت
اۊن خۊ جواني زمات بشؤ حشرؤماىه‌دار (ارتش)ˇ دۊرۊن ؤ آمريکا ؤ مکزيکˇ جنگˇ مئن خدمت بگۊده ؤ آمريکا داخلی جنگˇ مئن آمريكا چكنه بۊبؤسته ؤ شا گوفتن کي ا جنگˇ دۊرۊن، پيله نقش آمريكا پيروزی مئن داشتی. سال 1864، اؤرلندˇ عملياته ضدˇ نسايیئن سراگيفته کي ايتا خونی ؤ چتين عمليات بۊ ؤ پۊر كسان بکۊشته بۊبؤستيد. گرانت بِتانسته شورشيانه دشكنه ؤ اۊشانˇ پاىتخت، ریچمونده بنه‌بر (موحاصره) بکۊنه ؤ بگیره ؤ ژنرال رابرت لی نسايیئنˇ چكنه، ژنرال گرانته تسليم ببؤسته ؤ آپوماتوکس دادگاه مئن دادگاهی بۊبؤسته. ژنرال گرانت ايتا جؤمۊريخا بۊ ؤ خؤره رياست جؤمۊري واستي كانديد بگۊده ؤ سال 1868 م آمريكا رئيس جؤمۊر ببؤسته ؤ سال 1872 هنده دؤجين ببؤسته. اۊن خۊ رياست جؤمۊري مئن، پانزدهؤمی لاىحه (سياهانˇ حقˇ رای) کؤنگره مئن تصویب بگۊده ؤ سياهانا حقˇ رای فدأ. ؤ هأتؤىي کوکلاس کلأنˇ تشكيلاتˇ امره مقابله بۊگۊده ؤ اۊشانˇ تشكيلاته فگردانه.
ويكسبورگ
گرانت شهرˇ ويكسبورگ 4 ژوئيه سال 1863 مئن تصرف بكوده. بعدˇ انكی اۊنه پۊر زماتˇ مئن بنه‌بر بگۊده بۊ ؤ بتانسته نسايی‌ئنه میسیسیپی روبارˇ سر دشكنه. هنˇ واستي گرانت بفأمسته کي كله گيفتن مئن اۊنˇ كار سكˇسو بزه.
چاتانوگا
گرانت ؤ توماس تسکه دیل بید ؤ شک ؤ تردید امره خط مقدمه جنگه میسیونری ریج (اینگلیسی: Missionary Ridge ) مئن فندرستید. براکستون برَگ نسايی‌ئن چکنه ایتا جیجا اوساده ونَنِستی چی بوکۊنه ؤ  اۊنه خلابران جیویشتید. ؤ خؤره فرسانه دالتون، جورجیا مئن ؤ اؤىه هچین تلاش بۊگۊده خۊ خلابران جما کۊنه ولي اۊشانه روحیه بجیر ترین سطح فرسه بۊ.
آپوماتوكس دادگاه جنگ
نهم آوریل 1865 میان، باقی جان براؤن گؤردونˇخلابران ؤ رابرت لی سواره نظام امره آخرین بار وستی آپوماتوکس دادگاه ورجا مئن ایتا کله بست چگۊدید ؤ آماده جنگستن بۊبؤستید. ژنرال لی آخرین دفعا وستی سعی بۊگۊده لینچ بورگ (اینگیلیسی: Lynchburg) میان خۊ ماىه دار وستی منابع بدس باوره تا بتنه ژنرال گرانتˇ بنه بر جا کي هر لحظه تنگتر بوستی جیویزه. صوبه سر نسايی‌ئن ژنرال شریدان سواره نظام جولو پیشروی بۊگۊديد ولي وختی کي چارلز گیریفین پیاده ماىه دار جنگ میان ورود بۊگۊده، اۊشانه پیشروی متوقف بۊبؤسته ؤ خوشانه جاسر بئسائید. هسا ژنرال لی ماىه دار سه طرف جا بنه بر بۊبؤسته بۊ بعد ایپچه درگیری ژنرال لی تسلیم بۊبؤسته ؤ ایتا نسایی سوارکار، سیفیدˇ بیدوق امره ايجاناىي ماىه دارˇ سمت بوشو. ؤ هتویی داخلی جنگ ویرجینیا میان تومام بۊبؤسته.
ریاست جؤمۊري
گرانت، جان راولینس کي اۊنه دس برار جنگ زمات بۊ جنگˇ وزیر بۊگۊده. ؤ همیلتون فیش کي نيۊىؤرکˇ محافظه کار دیپلمات بۊ خارجه امور وزیر بۊبؤسته. ژنرال شرمن ترفیع فگیفته ؤ آمريکا ماىه دارˇ چکنه بۊبؤسته. ولي اۊنه روابط گرانت امره توشکه بوخورده وختی جنگˇ وزیر راولینس تصمیم بیگیفته شرمنˇ اختیارات محدود بوکۊنه. بعد چند ماه راولینس خۊ محل کار میان بمرده. ؤ گرانت اۊنه جاسر ویلیام بلکنپ جنگˇ وزیر بۊگۊده.
خارجی روابط
حتی هو اوایل کار میان هم، گرانت ؤ فیش کارائیب صارای سر تمرکز بۊگۊده بید. سال 1868 میان کوبایی شورشیان علیه ائسپانيا استعمار قیام بۊگۊديد. ؤ خوشانه آزادی وستی بجنگستید. پۊر آمريکاىي‌ئن مایل بید کوبا شورشیان یاور ببید. ؤ شورشیان امره همدیل بۊبؤسته بید. ولي گرانت ؤ فیش دخالت امره موخالف بید. چون نخاستید ائسپانيا امره دوشنی بوکونید ؤ کله گیرید. ؤ فقط سعی بۊگۊديد کشورا بعد جنگ آبادا کونید. گرچه آمريکا، کوبا شورشیانه برسمیت نشناختی ؤ گرانت اۊشانه بی توجهی گۊدی. ولي هتویی کوبایی‌ئن آمريکا میان فعالیت گۊدید ؤ شورشیان وستی پول ؤ تبلیغات گۊدید ؤ اۊشانه یاور بوستید. ایتا جه گرانتˇ خارجی اقدامات، کارائیب صارا میان کي دشکن بوخورده ؤ ناتمام بمانسته دومینیکنˇجؤمۊري الحاق بۊ. پۊر زمات بۊ کي آمريکا دریایی ماىه دار کرائیب میان خؤره جاجیگاه ؤ گت کله بست دشتی. وهتو دومینیکن ایتا خؤرؤم خلیج دشتی. ؤ دومینیکنˇ سیاستمردان ناجه دشتید کي اۊشانه کشور آمريکایه الحاق ببه. رئیس جؤمۊر گرانت علاقه دشتی کي ای جزیره آمريکایه الحاق ببه. ؤ فکر گۊدی کي دومینیکن خؤرؤم جیگا ببه سیاهان وستی کي نسایی ایالتان میان کي مؤرد آزار ؤ اذیت قرار گیفتید. گرانت ای کسه کي بابکؤک نام دشتی اوسی بۊگۊده دومینیکن کي بوإناونتورا بائز دومینیکنˇ رئیس جؤمۊر امره، دومینیکن الحاق وستی بوگو ویشتا بوکۊنه ؤ بابکؤک اکتبر 1869 الحاق پیشنویس امره واگردسته. سامنر، مجلس سنا میان خارجی روابط (1861- 1871) رئیس بۊ. ؤ آمريکا خارجی روابطه کونترل ؤ نظارت گۊدی. سامنر داخلی جنگ میان بریتانیا جا انتقاد گۊدی ؤ معتقد بۊ کي اینگیلیسیان نسایی ئن هواخواه بید. آلاباما ادعا (اینگیلیسان دخالت داخلی جنگ میان) وستی گرانت امره اختلاف دشتی. سال 1870 میان سامنر دومینیکنˇ الحاق پیشنویس امره موخالفت ؤ اۊنه رد بۊگۊده. اۊنه اختلاف، گرانت امره ویشترا بؤسته.
پنجم دی
مرگان
سال 1386 هجری خورشیدی - ا روز مین اکبر رادی بمرده.
يۊليسيس گرانت
سیا جۊمه
ای رسوایی ریشه ؤ عامل دوتا مرداک بنام جئ گالد ؤ جیم فیسک بید کي هردوتایه اراذل شناختید. اۊشان دوتا سرماىه دار بید کي اۊشانه کار ؤ چم رشوه ؤ تقلب بۊ. اۊشان کؤرنلیوس وندربیت سهام دۊرۊن رشوه امره بتنستید راه آهنˇ ائریه تصاحب بوکونید. هسا وال استریت میان خوشانه سرماىه گذاری دۊرۊن تقلب بۊگۊده بید. وختی گرانت رئیس جؤمۊر بۊبؤ ظاهرا سعی بۊگۊده جانسونˇ ایقتصادی سیاسته دونبال بوکۊنه. ؤ جانسون منستن، گرانت ایقتصاد بهبود وستی تصمیم بیگیفته اسکناس چاپ گۊدنه کمترا کۊنه. ؤ جاىˇ اسکناس، مردۊمه تشویق بوکۊنه کي طلا بیهینید ؤ طلا سر سرماىه گذاری بوکونید. دؤلار تقویت گۊدن وستی، خزانه وزیر جؤرج اس. باتویل، گرانتˇ تشویق امره خزانه داری وزارت جه هر ماهه طلا فروختی. قرضه اوراقه هیئن، بوجور بهره امره داخلی جنگ زمات میان باعث بۊبؤ بودجه کسری کمترا به ولي پول واحد بیجیر بایه.
خاطرات ؤ موردن
جان دانکن کي معمار بۊ گرانتˇ آستانه طراحی بۊگۊده ؤ اۊنه جیگا مورنینگ ساید، هادسون روخان ورجا نيۊىؤرک میان ایسه. معماری الگو ایتا جه هفتگانه عجایب منستن ایسه، هالیکارناسوسˇ بوقعا (اینگیلیسی: Tomb of Halicarnassus) تورکیه میان الهام بیگیفته. گرانتˇ آستانه گرانیت ؤ سنگ مرمر امره چگۊده بۊبؤسته ؤ موزائیک رو گرانت پیروزی تاتایی ویکسبورگ ؤ چاتانوگا ؤ رابرت لی تسلیم بؤستن آپوماتوکس دادگاه میان بکشه بۊبؤسته. 27 آوریل سال 1897 میان آمريکا رئیس جؤمۊر ویلیام مک کینلی گرانتˇ آستانه افتتحاح بۊگۊده ؤ یک میلیون کس نزدیکی جا مراسم میان شرکت بۊگۊده. ده روج بعد گرانتˇ تابوت منتقل بۊبؤسته. گرانتˇ آستانه پیله ترین آستانه آمريکا کلسیا میان ایسه.
نؤفۊت
نؤفۊت ایته جه گيلانˇ رۊستايان، سۊماسرا شأرستانˇ مرکزي بخش ؤ کسما دهستانˇ توابع جه ایسه.
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ˇ سالˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۸۷۹ نفر (۲۴۸خانوار) بۊ.
یازدهم دی
بیرون پیوندان
رده : موردال روزان
کاسپي‌ئن
هردوت خو مالیاتی فهرست میون که ایرانه جا تهیه بکورده به - ایشونه جا نام ببرده و بنوشته هخامنشیونا خراج دینه. هفتم کتاب " تاریخ هردوت" میون کاسیونا یه تا مسلح گروه نام ببردان که خشایارشایا یونان جنگ میون، کمی بکوردن.
اقوام گيلک، تبری و تالشون بزرگترين اقوام كاسپيان ايسيد کي اشان اجداد كاسپيان فأرسه.
شرق و غرب شیرگاه دهستان
شرق و غرب شیرگاه دهستان روستاهان
جرگه:جوغرافی
بیستم دی
بیرون پیوندان
رده : شریر روزان
بیست و چارم دی
بیرون پیوندان
رده : شریر روزان
شهرستان رزن
کیشوری تقسیمان
شهر: رزن
رودپی جنوبی دهستان
رودپی جنوبی دهستان روستاهان
رودپی جنوبی ایسم ایته دهستان ایسه ساری  شهرستان مین جه اوستان مازندران شومال ایران جا.
شهرستان اردکان
کیشوری تقسیمان
شهر: عقدا
بیست و هشتم دی
بیرون پیوندان
رده : شریر روزان
شهرستان بافق
کیشوری تقسیمان
شهر: بافق
شهرستان صدوق
کشوري تقسیمان
جرگه:ایرانˇ اؤستانؤن
تیمور گرگین
جه سال 1342 تا شهريور 1371 روزنامیه ایطلاعات مین نویسندگی گودی
شورمست
شورمست ایسم ایته روستا ایسه جه راستوپی دهستان ، سوادکوهشهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
شهرستان طبس
کیشوری تقسیمان
شهر: عشق آباد
كوه استل
کوه استل ایسم ایته روستا ایسه جه راستوپی دهستان ، سوادکوهشهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
شورمست رودبار
شورمست رودبار ایسم ایته روستا ایسه جه راستوپی دهستان ، سوادکوهشهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
پايين دواب
پایین دواب ایسم ایته روستا ایسه جه راستوپی دهستان ، سوادکوهشهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
امافت
امافت ایسم ایته روستا ایسه جه راستوپی دهستان ، سوادکوهشهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
بیست و هفتم بهمن
بیرون پیوندان
رده : امیرما روزان
سنگ سرگ
سنگ سرگ ایسم ایته روستا ایسه جه راستوپی دهستان ، سوادکوهشهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
اسه
اسه ایسم ایته روستا ایسه جه راستوپی دهستان ، سوادکوهشهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
زيارت سر
زیارت سر ایسم ایته روستا ایسه جه راستوپی دهستان ، سوادکوهشهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
ششم ایسفند
تولدان
سالˇ 1306 هجریˇ خورشیدی - امیر هوشنگ ابتهاج ا روزˇ مین بدونیا بومو.
دوازدهم ایسفند
بیرون پیوندان
رده : امیرما روزان
مياركلا
میارکلا ایسم ایته روستا ایسه جه راستوپی دهستان ، سوادکوهشهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
هشتپر
جمعیت
هشتپر دۊوؤمي تالشانˇ پيله شأر بعد لنکران ؤ گيلانˇ پنجؤمي پيله شأر بعد رشت، أنزلي، لاجؤن ؤ لنگرۊد ايسه. أ شهرˇ جمعيت مختلف سالان دۊرۊن أتؤ ايسه:
محله‌ئن
بازار، مسگران، گلسرخ، سد ساحلی، کاروانسرا، شهربانی، سعدی، تختی، بهشتی، معین، قدس، دانش آموز، فرهنگیان، پاسداران، بیست متری، طاهری، گیلک محله، تی تک بزرگ، طولارود، بسیجیان، سید رضی، سید نیکی، کرد محله، تره تنگده، شیلو، ریک، هره دشت
سربس
جرگه:گيلان ٚ شأران
آمارد
گیلان دوران قبل تارئخ مئن
باستان شناسان خوشان کاووشانه مئن به آثار کمی جی سنگ دوره بر بخوردیدی ویشتر لوازم پیدا ببوسته گیلان سرزمین مئن مربوط به ، به فلز دوران ( ویشتر از آهن دوران). با همیه ا اوضاع و احوال بر اثر آثار و چیزهایی که وجود داره جا پای حضور اینسان گیلان مئنا شا جی سنگ دوران دونبالا گودن.
منبع
http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Amard&oldid=۴۳۳۸۲۸۰۰۹