cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خۊرۊم‌آباد ٚ بخش
خۊرۊم‌آباد ٚ بخش ايته جه تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ بخشان، مازندران ٚ دۊرۊن ايسه.
سربس
جرگه:مازندران ٚ بخشان
چفت سراكند
چفت سراکند ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
دره پشت
دره پشت ایسم ایته جی روستاهان اسلام آباد دهستان ،رشت شهرستان سنگر بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
تلابن
تلابن ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
دويلات
دویلات ایسم ایته روستا ایسه جه شیخ فضل اله نوری دهستان ، نورشهرستان بلده بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
ايشكوپائين
ایشکو پائین ایسم ایته جی روستاهان دیلمان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش دیلمان ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
پشتل سرا
پشتل سرا ایسم ایته جی روستاهان اطاقور دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران.
پايين لموك
پایین لموک ایسم ایته روستا ایسه جه بیشه سر دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
مازندراني
ٰٰمازندراني کي اۊن-أ تبري، مازرۊنی ىا گلکي ني دۊخانده، ايته جه کاسپي زوانان ايسه ؤ ايران ٚ خۊرخۊسي کلسيا زوانان ٚ جرگه مئن دره ؤ مازندران ٚ مردۊم ٚ ماري زوان ايسه. مازندراني باخي کاسپي ٚ زوانان أمرأ گيلکي، تالشي، زازاکي ؤ سمناني مأنستن، ايته زواني جرگه ؤ خانواده مئن قرار گيره ؤ اۊشان ٚ أمرأ شباهت دأره. مازندراني خۊرخۊس ٚ جه گيلکي همرأ، خۊرتاو ٚ جه فارسي ؤ تۊرکمني ؤ نسا جه ني تاتي ؤ فارسي زوان ٚ همساده ايسه. مازندراني، جؤز مازندران ٚ اۊستان، گلستان ؤ سمنان ؤ تئران ؤ ألبۊرز ٚ اۊستانان ٚ مئن ني رايجه.
پلت‌کله
پلت‌کله ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ نشتا بخش ؤ کؤترا دهستان ٚ توابع جه ایسه.
جمعيت
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۷۶۷ نفر (۲۱۸خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
چهار دانگه
left|thumb|چهاردانگه چهاردانگه شهر جز اسلامشهر شهرستان ایسه که جی سمت شومال به تئران منطقیه ۱۸، و جی شرق جابه محدودیه آزادگان کمربندی و مناطق ۱۸ و ۱۹ تئران و جی جنوب جا محدودا به به تئران منطقه ۱۹ و رینگ شهر آفتاب، جی طرف غرب محدودا به، به شهرک صنعتی جاده و روخانیه کن و محدودیه اسلامشهر شهرستان.
مردوم و جوغرافی
چهاردانگه شهری ایسه اوستان تئران مئن و حد فاصل تئران-ساوه بزرگراه و تئران-قم بزرگراه مئن قرار بیگیفتیه.
چهاردانگه بخش چهاردانگه مئن از توابع ایسلام‌شهر شهرستان واقع ببو. ا شهر، بخش مرکز ایسه و بخشداری بخش فوق اونه مئن واقع ببوسته. طبق سرشوماری سال ۱۳۸۵، تعداد ۱۰٬۷۹۱ خانوار شامل ۴۲٬۱۵۹ نفر ا شهر مئن ساکن بود که جی ا تعداد ۲۲٬۰۰۳ نفر مرداکان و ۲۰٬۱۵۶ نفر اوشان زنای بود.
چهاردانگه محلان
حسین‌آباد شهرک، مطهری شهرک، بهشتی، چهاردانگه، قدس، گلشهر، گلدسته، ماهشهر و حسن‌آباد لقمانی.
صنایع
خودروسازی (ایران‌خودرو دیزل)، شرکت لوله و پروفیل (سدید)، کیان‌تایر شرکت، لوله و ماشین‌سازی شرکت، بوتان شرکت، ماشین آلات، ابزار و محصولات فلزی نساجی و پوشاک، ترابری، سینجر گاز، رب ستایش، شهر چهاردانگه شهرک صنعتی.
تاریخی و تفریحی جیگان
قدیمی عیمارت منطقیه حسین‌آباد مفرح مئن
پارکان
پارک فاز ۲*۱ شهدای چهاردانگه :(شهید باهنر انتهای خیابان)
شهدای گلشهر پارک :(گلشهر میدان خیابان شهدا کنار)
خرمشهر پارک :اسلام‌آباد
شهدای ماهشهر پارک (ماهشهر)
شهید علی اصغر سمیعی بوستان :(حسین‌آباد مفرح)
بهشت بوستان :(گلشهر شهید بهشتی انتهای خ)
شهید محمد علیزاده بوستان :(حسن‌آباد لقمانی)
نرگس بوستان :(شهید رضایی خیابان)
چهاردانگه مناطق جنگلی عبارتست ایسده :
میرزا کوچک خان (حسین‌آباد مفرح)
۲۲ بهمن (بلوار ایران خودرو دیزل)
۱۲ فروردین (پست فشار قوی اسلام‌آباد بقل)
جور وا جور
چهاردانگه شهرداری
رویان
مردوم و جوغرافی
رویان ایته جی شهران اوستان مازندران ایسه ایران مئن. ا شهر مرکز شهرستان نور بخش مرکزی ایسه.
رويان غرب اوستان مازندران مئن و كنار دريای کاسپین واقع ببوسته ، بين شهران نور و نوشهر نها .جی سمت شرق به شهرستان نور و جی غرب به شهرستان نوشهر، جی شومال مجاورت دريای کاسپین مئن جی جنوب به البرز كوهان منتهی به. فاصله با اوستان مازندران مركز با شهر ساری حدوداً 118 كيلومتر ایسه. رويان كه جی نظر موقعيت رياضی 36 درجه و 34 دقيقه عرض شومالی و 51 درجه و 57 دقيقه طول شرقی مئن واقع ببوسته سال 1385 مئن دارای 9200 نفر جمعيت بو.
اینه ور
اینه ور ایسم ایته جی روستاهان اسلام آباد دهستان ،رشت شهرستان سنگر بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
مژده علی
مژده علی ایسمه ایته روستا ایسه حویق دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
بايع كلا
بایع کلا ایسم ایته روستا ایسه جه راستوپی دهستان ، سوادکوهشهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
طالشكوه
طالشکوه ایسم ایته جی روستاهان دیلمان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش دیلمان ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
وهن اباد
لغت نامه دهخدا دهی است جزو دهستان فشافویه بخش ری شهرستان تهران واقع در 10هزارگزی باختری راه شوسه قم با 1190 تن سکنه. آب آن از قنات و محصول آن غلات ، صیفی ، چغندرقند و شغل اهالی زراعت است. قلعه خرابه ای دارد. راه از طریق رباطکریم ماشین رو است.
اماکن مقدس دارای یک امامزاده به نام امامزاده عین و غین میباشد.
جمعیت وهن آباد روستاي نوده 482 حريم شهر روستاي شترخوار 2567 حريم شهر روستاي علي آباد 672 روستاي شهرستانك 315 روستاي حكيم آباد 234 روستاي وهن آباد مركز دهستان 1418
--91.98.131.112 ‏۵ اکتبر ۲۰۰۹، ساعت ۱۰:۲۰ (UTC) مرتضی علی غنی
علي سرا (شفت)
علي سرا ايتأ جه رۊستایان احمدسرگۊرابˇ دهستان جه توابع احمدسرگۊرابˇ بخش، شفتˇ شهرستان ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۹۵۲ نفر (۲۳۲ خانوار) ايسه.
سعيد اباد
سعیداباد ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
سلاجان
سلاجان ایسم ایته جی روستاهان اطاقور دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران.
حاجی محله
حاجی محله ایسم ایته روستا ایسه جه قره طغان دهستان ، نکاشهرستان مرکزی بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
دينه سر
دینه سر ایسم ایته روستا ایسه جه فریم دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
پاشاكلا افرا كتی
پاشاکلا افراکتی ایسم ایته روستا ایسه جه بیشه سر دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
بل روستا
بل ایسم ایته روستا ایسه جه شیخ فضل اله نوری دهستان ، نورشهرستان بلده بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
ديواروز
ديواروز ىا ديوارˇوز ىکته قديمي شاعره کي مستˇمرد نؤمي بۊ ؤ چارؤمي قرنˇ شي ايسه.
نؤمˇ بنه
مستˇمرد خأس بۊشۊن أمير عضدالدؤلهٔ ديلمي دئن ؤ وختي بدئه اينه را ندئنن اينˇ باغˇ ديواره فچکسه ؤ نگهبانؤن اينه بىتن ؤ ببردن أميرˇ ورجه. اؤره گيلکي شعر خؤنه ؤ أمير اينه دۊخؤنه ديواروز.
زيندگي
طبرستانˇ تاريخˇ مئن اينˇ زيندگي ايتؤ بمأ دأنه: "اينˇ هر دۊ ته لقب (ديوارˇوز ؤ مستˇمرد) اين وأسي بۊ کي تبرستان أجي بۊشؤ بغداد تا بۊشۊن شاهنشا عضدالدؤلهٔ ديلمي خدمت ؤ هۊتؤکي دابه... علي پيرۊزه (عضدالدؤله دربارˇ شاعر) فۊرۊز بمأ ؤ خۊ حال ؤ هدفه اين ئبه بۊته. علي پيرۊزه وختي اينˇ شعرˇ سليس بؤن ؤ خؤبئه بدئه ؤ بۊدؤنسه کي عضدالدؤله کي فاضله اينˇ شعر ؤ گب أجي جذب بنه ؤ خۊشˇ جاجيگه عضدالدؤله ورجه خرابأبنه، اينه هأى سرگرم گۊد کي حضرت پۊر گته ؤ تي مۊسؤن چئه هلئه نشناخته، فرصتˇ سر ؤ ديراگۊده خۊ ورجه قبۊل کؤنه؛ تا شاىد تبري شاعر ئبه غؤربت چتين دککئه ؤ اۊنأجي (علي پيرۊزه) اجازه هأگيره ؤ وگرده.
چن ماه دوأرسه پسي، (ديواروز) خۊ همشهري حسادته بفأمسه. ىک رۊز کي عضدالدؤله شراب خؤري وأسي ىکته باغˇ مئن بنيشته بۊ، بۊشؤ دۊأىته باغˇ حصاره فشکسه ؤ ايواشى اۊ طرف دکته ؤ دار ؤ گۊلؤنˇ مئن دخۊته... ىک نفر اينه بدئه ؤ بىته ؤ بزن بگير أجي اينه واپۊرسئه تۊ کيسي ؤ چره اي کاره بۊدي؟ شاعر هراى بۊده ؤ امان بخأسه. سرصدا عضدالدؤله گۊش برسئه. واپۊرسئه. |ؤجا بدأن. بۊته: اينه بأرين مي ورجه.
...خۊش ؤ علي پيرۊزه نقله اين ئبه بۊته ؤ خۊ قصيده' اين ئبه بۊخؤنده. عضدالدؤله اينˇ گبˇ زۊر ؤ تازگي أجي مات بۊمؤنسه ؤ بۊته: دۊرؤ گۊني! تي مۊسؤن چي أجي اي جۊر گب عجيبه!... بازين خۊ دؤرˇوره نيگابۊده ىکته کنيزه بدئه بۊته أگه اي شعره ديگري جي خۊدتˇ نؤمي نزي، اي کنيز ئبه ىکته شعر بگۊ. گۊنه :
شاهد شهر
مردوم و جوغرافی
شاهدشهر ایته جی شهران اوستان تئران ایسه ایران مئن. ا شهر شهرستان شهریار بخش مرکزی مئن قرار داره.
جمعیت ا شهر سرشماری سال ۱۳۸۵ مئن برابر با ۱۸٬۸۵۵ نفر بو.
ا شهر با پیوستن سه تا روستای علی‌آباد درازه، درازه و شهسواری تشکیل ببو و الانی روستان محمودآباد و خلج‌آباد هم محدودیه شهری شاهدشهر مئن قرار دارده.
برات‌آباد، فردوس، ویره، رامین، دروازه و عباس‌آباد فردوس جی روستان پیرامونی ا شهر ایسئده.
شاهدشهر شهر سال ۱۳۸۲ مئن کم‌ترین درصد اعتبارات عمرانیا میان ۹ شهر شهریار شهرستان مئن دریافت بوگود.
ئميک ؤ ئتيک
تعريف
"ئتيک (شرقشناسانه) پيشأشؤن، محلي پيرأستنؤن ؤ جرگه'ن ؤ تؤضيحؤن ؤ تفسيرؤن أجي خۊ تمرکؤزه بئنه انسانشناس پيرأستنؤن ؤ جرگه'ن ؤ تؤضيح ؤ تفسيرؤنˇ سر.
تاريخ
اي مفهۊمه کنئث پاىک (زوانشناس) سال ۱۹۵۴ ميلادي چاگۊده. پاىک گۊت ابزاري کي زوانشناسي کردˇکارؤنه تينن تؤضيح بدئن تينن اۊجۊر سازگار بۊبۊن کي بۊتؤنن هرجۊر انساني کردˇکاره تؤضيح بدئن.
اؤرکؤم
ارکم (Orkom) ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
مایکل جکسون
مایکل جکسون نام ایت خوانندهٔ امریکایی ایسه. اون به عنوان پیله‌ترین هنرمند جهان شناخته به.
شهرستان جم
جم شهرستان ایته جه شهرستانان ایلام اوستان ایسه. جه کیشور ایران که اونه مرکز هم شهر جم ایسه.
کیشوری تقسیمان
شهر: جم
شهر: ریز
موزی بن
موزی بن روستایی واقع در دهستان رودپی جنوبی شهرستان ساری هست فاصله این روستا با شهر و مرکز شهر به ترتیب ۵ و ۸ کیلومتر میباشد
زمری
زمری ایسمه ایته روستا ایسه حویق دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
شيخ رجه
شیخ رجه ایسم ایته روستا ایسه جه بیشه سر دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
کشل ورزل
کشل ورزل ایسم ایته جی روستاهان اسلام آباد دهستان ،رشت شهرستان سنگر بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
سینماانقلاب
ا سینما قدیمان انی ایسم بو سینما کوروش ، الان ببوسته سینما اینقلاب کی اول خیابان ایمام خمینی ناها
رشت سینمان
سینما سپید رود، سینما۲۲ بهمن، میرزا کوچک، سینماانقلاب، سینما آبشار.
مرگاوعليا
مرگاوعلیا ایسم ایته روستا ایسه جه فریم دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
مرچ
مرچ ایسم ایته روستا ایسه جه شیخ فضل اله نوری دهستان ، نورشهرستان بلده بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
سرای عطاران
ایته قدیمی بازار درراسته مسگران واقع ببوورشت کل فروشیان اویه واقع ببو.
کۊهستان ٚ بخش
کۊهستان ٚ بخش ايته جه تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ بخشان، مازندران ٚ دۊرۊن ايسه. أ بخش ٚ مئن هيچ شأري ننأ ؤ سه‌ته دهستان دأره.
جمعيت
بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، کۊهستان ٚ بخش ٚ جمعيت، ۱۳۹۵ سال ٚ دۊرۊن ۹,۸۷۳ نفر بۊ.
سربس
جرگه:مازندران ٚ بخشان
عثمانوندان
عثمانوندان ايتأ جه رۊستایان جیرده دهستان جه توابع شفتˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۷۶۰ نفر (۲۱۶ خانوار) ايسه.
الوكنده
الوکنده ایسم ایته روستا ایسه جه قره طغان دهستان ، نکاشهرستان مرکزی بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
بازارمحله
بازار محله ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
صادق صبا
صادق صبا رشت زاکه که در حال حاضرفارسی بی بی سی مدیره.
کؤلمحله
کؤل محله یا کُل‌محله یته رۊستا هيسه سياکؤلرۊدˇ دهستانˇ دل.
خۊشکرۊد رۊخؤنه ای رۊستا جی گۊذرنه. خۊشکرۊد یته خۊجیر جا هیسه ماهئنˇ تخم ریزي ره.
جرگه:رۊدسر ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
كردسراكوه پائين
کردسراکوه پائین ایسم ایته جی روستاهان اطاقور دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران.
ارطه دشت
ارطه دشت ایسم ایته روستا ایسه جه بیشه سر دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
سوتاپارا
سوتاپارا ایسمه ایته روستا ایسه حویق دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
سليمان محله
سلیمان محله ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
أصغر فرهادي
أصغر فرهادي ۱۳۵۱ اۊرديبهشت ما ۱۷ ايصفهانˇ خۊميني شأرˇ ميئن بيچئه بۊبؤ. فرهادي؛ کارگردان ؤ فيلمنامه-نويس ؤ تهيه گۊدنکس ايسه. اينˇ نادرˇ سيوايي سيمينˇ جيˇ فيلم اۊسکار ؤ گۊلدن گؤلۊبˇ بخترين فيلمˇ خارجي زوؤنه هأيته. أصغر فرهادي ۲۰۱۶ کنˇ فيلمˇ فستيوالˇ ميئن؛  فۊرتنکسˇ فيلمˇ ويسين جايزهٔ بهترين فيلمنامهٰ کسب بؤده. فۊرتنکس ۲۰۱۷ اۊسکارˇ ميئن جايزهٔ بهترين فيلمˇ خارجي زوؤنه هأيته. أصغر فرهادي ترامپˇ دستۊرˇ ويسين گه هفته کشوره؛ آمريکا أمأنˇ ويسين ممنۊع بؤده-بۊ (گه ايرانأني يکته أز اي کشورؤن بۊ) اي مراسمˇ ميئن شرکت نؤده ؤ فيرۊز نادري ؤ أنۊشه أنصارئه خۊ جا بخسأنئه مراسمˇ ميئن.
سربس
جرگه:کارگردانؤن
سوکاچا
سوکاچا ایسم ایته جی روستاهان اسلام آباد دهستان ،رشت شهرستان سنگر بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
پلخ دار
پلخ دار ایته جه گيلان ٚ رۊستايان، رزوندي شأرستان ٚ مرکزي بخش ؤ خۊشابر ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.
جمعيت
براساس ۱۳۹۵ ٚ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۲ نفر بۊ.
سربس
جرگه:رزوندي شأرستانˇ رۊستاىان
آو
thumb|ايته تۊکه آو
آو ىا اؤ ایته مایع ايسه کي حیات ٚ ره لازمه. مؤجۊدات اي مايع-أ وابسته ايسن کي اي مطلب اي ماده-یأ حياتي کۊنه. آو ايته معدني ترکيبه کي شفاف، بيمزه، بيبۊ ؤ تقريبا بيرنگ ايسه ؤ زيمي هيدرؤسفر ٚ أصلي پيله ماده ؤ مایعي ايسه کي همه‌ته زنده مؤجۊدان ٚ مئن دره. آو ٚ شيميايي فرمۊل H2O ايسه، یعني هرته آو ٚ مؤلکۊل، ايته اؤکسيژن ؤ دۊته هيدرؤژن دأره کي کؤوالانسي پىوندان ٚ أمرأ ايجايي متصل ايسد.
بج
بج جه مۊهم‌ترین غلات ؤ غذایان دۊنيا مئن ايسه. ويشتر جه نصف دۊنيا مردۊمان ٚ أصلي غذا بج ايسه ؤ رۊزانه اۊن-أ خۊرئده. هأسأ ويشتر جه ده هيزار نؤع بج نهأ کي همه‌ته، دۊته جيرجرگه مئن کي اۊشان ٚ نام جاپؤنيکا (علمي نام: Oryza sativa japonica) ؤ اينديکا (علمي نام: sativa indica) ايسه قرار گيرئده.
بج‌کاري آدمان ٚ مئن پۊر سابقه دأره ؤ اي سري شواهد بيافتد کي نيشان دنه ۸۲۰۰ تا ۱۳۵۰۰ سال پيش، چين ٚ پرل ٚ رۊخان ٚ کؤل ٚ ورجه بج‌کاري رائج بۊ. تاريخ شيناسان حدس زنئده کي بج أول بار چين ٚ یانگ تسه سامان ٚ جه بيگيته بۊبؤسته. بج خۊرتاوي آسیا جه باخي آسيا جيگایان-أ منتقل بۊبؤست ؤ اۊرۊپايي استعمارگران بج-أ آسیا جه اۊرۊپا ؤ آمريکا مئن ني گۊسترش بدأده.
بابک نجفي
بابک نجفي يته گيلکي زوان شاعر هيسه.
يته نمۊنه از أنه شعران
یادم میاد یه شب خوابیده بودم /خسته و داغون و لهیده بودم
همچین که گرم گرم خواب بود چشام /یهو خیال کردم یکی کرد صدام
نزدیک اومد جلوی چشمم ایستاد /نگاه من به سر و وضعش افتاد
نه غول و اژدها، نه دیو زرد(!) بود/صاحب اون صدا یه گیله مرد بود
لباسای محلی قشنگمون تنش بود /عطر برنج و چایی رو شلوار و پیرهنش بود
آخ که چقدر صداش گرم و قشنگ بود /دلم واسه زبان خوب مادری چه تنگ بود
بهش نگاه کردم و گفتم : سلام /میشه به من بگید من الان کجام؟
دستُ بلند کرد یه قاپاس زد به من/ گفت : گیلکی ره، گیلکی گب بزن!
تا دور بوبوستی تو از اَ حوالی /میگی مَرا تی گب نمی شه حالی؟!
تی زاکَ یاد دیهی لهجه ی فارسی /هَسَ بوبوست گیلکی بی کلاسی؟
نسل جدید در اَمی مورد چی گه؟/ آیندگانِ هویت پس چی به؟
چِره باید کاری کودن اشتباه/ نا ببه گیلکِ اصالت تباه؟
هَ خاکِ گیلان امی پِر و ماره/گیلکی هم امی پیله براره
برار مگر برارَ از بین بره؟ /به عاقبت فکر بوکودی هی ذره؟
زبان گیلکی می افتخاره /از امی تاریخ ایتا یادگاره
تاریخی که پُر از دلاوران بو /میرزا کوچک ایرانِ قهرمان بو
شیون اَمی شاعرِ شاعران بو /محمودِ نامجو پیله پهلوان بو
شوت زه ئی سیروس جه میانِ میدان/ هَلهَلِ شادی شویی تا آسمان
زیست شناسی پِر، امی دوکتور بهزاد/اَشَنه روح همه دانه شادِ شاد
گیلان هَ امروزم ایسه پر غرور/چِره هَسَ باید بیشیم راهِ دور؟
سمیعی و رضا و اکبرزاده /نمونه کم نیه ، خیلی زیاده
صبح به اگر نام ببرم تک تکَ /اوشان که سربلند کونید گیلکَ
اوشان که گیلکانه افتخارید/مایه ی عزت امی دیارید
تو هم بیا با هم همه دست به دست/امی گیلانَ چکونیم بی شکست
بیا اَمی زبانَ حرمت بَنیم /کوچی زاکانَ گیلکی یاد بَدیم
فردا زاکان نیگید امی پِر و مار /هیچی جه تاریخ نَنَیید یادگار
با هم اراده بوکونیم چه راحت /دینگ دینگ دینگ... صدای زنگ ساعت!
پریدم از خواب، نه نه نه! ، ویریشتم /می تختِ رو ایبچه ذره بینیشتم
اَنه گبان می دیلِ رو بینیشته /حساب ساعت از می دست جیویشته
بیدم اونه گبان همه طلا بو /قیمتی بو، همتای کیمیا بو ( به یاد شیون...)
خودم بوگفتم ایتا جمله به من:/ (( تو گیلکی ره، گیلکی گب بزن...))
خلقˇ دفاعˇ جرگهٰ‌ن
سال ۲۰۱۲ میلادی اواسط، بشار أسدˇ أرتش کي خو مؤخالفؤن همره جنگسه‌دبو، رؤژاوا سامؤنˇ جي پس بنیشته ؤ رؤژاوا سامؤن دکته خلقˇ دفاعˇ جرگهٰ‌ن (YPG) ؤ زنأکؤنˇ دفاعˇ جرگهٰ‌ن (YPJ)ˇ چریکؤنˇ دس. اي چریکؤن هو عراقˇ پیشمرگؤن نین. ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ اي دوته خلقي أرتش، جهاديئن (داعش)ˇ همره جنگسه‌دبؤن ؤ همزمان حأسأکه مئن ني بشار أسدˇ رژیمˇ همره جنگ کأدبون.[http://www.dissentmagazine.org/online_articles/the-revolution-in-rojava The Revolution in Rojava. Meredith Tax. April 22, 2015.]
بیلاخره ۲۰۱۵ ژانویه ۲۶، کؤباني چریکؤن، داعشه بسر بنن ؤ شأره رها کؤنن"Syrian Kurds 'drive Islamic State out of Kobane'". BBC News. January 26, 2015. Retrieved January 26, 2015. ؤ بازون کؤبانی کؤنترؤل خلقˇ دفاعˇ جرگهٰ‌ن (YPG) دس دره.
ى.پ.گ ارتباط، پ.ک.ک همرأ
اۊجالان سال ۲۰۰۵ ميلادي خۊ نؤرۊزي پىغامˇ مئن کۊردؤنˇ جي بخأسته کي ىکته چاگۊدار چاکۊنن کۊردستانˇ جامعه'نˇ جرگه (ک.ج.ک)‌ نؤمي. اۊجالان اي گبأجي، "دؤمؤکراتيک کؤنفئدراليسم"ˇ جي گب زئدبۊ. ک.جک کار اينه کي اۊجالانˇ تازه ويره (انديشه') واتينأدئه (انتشار بدئه). چۊن اۊجالان زندان دره، ىکته چن نفري جرگه اي تشکيلاتˇ سرکردگئه گردن گينن؛ اي تشکيلاتˇ نؤم ايسه کۊردستانˇ خلقˇ کؤنگره. ايتؤ سرکردگي ىک نفرأ جي چن نفري بنه. شؤرا'نˇ مئن سرکردگي دۊ نفري بۊبؤ کي دۊ نفرأ جي ىک نفر حتماً خأ زنأى بۊبۊن.
ايتؤ بۊبؤ کي چن ته حئزب چاگۊده بۊبؤ تا دؤمؤکراتيک کؤنفئدراليسمˇ تازه ايده' همه جا واتينأدئن. اي تشکيلات ايران ؤ عراق ؤ سۊريه مئنˇ کۊردنيشين ناحيه'نˇ مئن سياسي سازمان دأنه بال بزئه. هينˇ وأسي خلقˇ دفاعˇ جرگه'ن، نظري ؤ تئؤري جي پ.ک.ک ؤ ک.ج.ک همرأ ربط دأنه.
شمردمحله
شمردمحله ىته رۊستا هيسه سياکؤلرۊدˇ دهستانˇ جي. شمردمحله-ئن گيل هيسن ؤ گيلکي گب زنن. گۊىش اۊشاني، گيلانˇ خۊرتاوي بندˇ بۊني منطقه'نˇ دسسه-بندي مئن جا گيره. اي محلˇ مردۊمˇ اصلي شغل کشاورزي سر، برنج ؤ کيوي ؤ مرکباتˇ سر بنا ببه.
قاديكلابزرگ
قادیکلا بزرگ ایسم ایته روستا ایسه جه علی آباد دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
سياوش كلا
سیاوش کلا ایسم ایته روستا ایسه جه قره طغان دهستان ، نکاشهرستان مرکزی بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
انزلی موج شکن
قبل از ان که انزلی موج شكنان چاگوده ببه ، كانال مابين انزلی و غازيان مثله ایته خليج بو كه تجارتی كشتیان به منظور خاله گودن و بارگيری گودن و يا در امان مانستن از دريا امواج و طوفان به اویه پناه اوردیدی و در اسکلان پهلو گیفتیدی و يا روی ایته لنگر ایسادی. اما دريا امواج ، تا داخل كانالا کوبسی و به شناوران که خلیج میئن ایسابود اسیب رساندی. left|thumb|انزلی موج شکن
از اَ رو نياز به چاگودن موج شكن احساس بوستی ودر نتيجه قرارداد ا بنای عظيم كه از شاهكاران معماری در خو نوع ایسه در سال 1313 هجری قمری برابر 1895 ميلادی  و 1274 شمسی بين دولت ايران  و كومپانی ( چاگودن راه انزلی  - قزوين ) منعقد ببوسته. موج شكن غازيان طول 750 متر  و انزلی موج شكن 520 متر ایسه و كار ساختمان  اون در سال 1914 ميلادی  1293 شمسی  كاملاً توماما بو. به منظور چاگودن موج شكنان به طول 14 كيلومتر  ایته راه اهین از كوهان پونل تالش  تا انتهای غرب كپورچال خليج  در مورداب كشيده ببو و سنگان  ، از كوهان پونل ایستخراج و پس از این که اوشانا تراشدی  به اسكله كپورچال حمل کودیدی و از اویه  كرجیان بوزرگ  امرا كه وسيله قايقان موتوری يدك بستیدی. به موج شكنان محل چاگودن و ایداریه بندر تخليه بوستی. موج شكنان زير نظر دو نفر روسی مهندس به ایسمان  علی اف و پلاناتوف چاگوده ببوسته و ا بنای عظيما  تيرای  چوبی رو  كه در دريا كف  به رديف بکوبستده ، چاگوده ببوسته. از سال 1306 شمسی كه اداریه بندره تأسيسات ، از شوروی به ايران تحويل ببوسته، اداره بندر و كشتيرانی  در اونه تعمير و نگهداری ایقدام  و در سال 1314 شمسی به منظور در امان مانستن موج شكنان از امواج دريا ضربان ، مكعب های بوتونی که الان اویه نهاده در موج شكنان جلو و اطراف  قرار بداده و بعدنان دوطرف و موج شكنان زير كه خالی بو  با بوتون پوشانيده ببوسته.
گردش روی موج شكنان وتماشا گودن منظریه دريا  و كانال  و انزلی ساحل  و بولوار ، از اونه بوجور ، ایته خاطریه فراموش نشدنی در بيننده باقی مانه .'''
بنگاه روستا
بنگاه ایسم ایته روستا ایسه جه خوشابر دهستان، رضوانشهر شهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
كرچا
کرچا ایسم ایته روستا ایسه جه فریم دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
حطر
حطر ایسم ایته روستا ایسه جه شیخ فضل اله نوری دهستان ، نورشهرستان بلده بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
تۋل ٚ پۊرد ٚ سر
تۋل ٚ پۊرد ٚ سر ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ نشتا بخش ؤ کؤترا دهستان ٚ توابع جه ایسه.
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۵۹۸ نفر (۱۵۷خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
انزلی ساحل
'''انزلی ساحل حدود 20 كيلومتر وغازيان ساحل 15 كيلومتر از بهترين جیگان برای آب تنی ایسئده و ایستفادیه صحيح از دريا آب براي تمدد اعصاب و بدن بسيار موفيد ایسه. بو کشئن ( يد )ی که از دريا بولندا به خصوصاً غروبان میئن برای كسانی كه ناراحتی اعصاب  و يا بيماری گواتر داریدی ایته داروی شفا بخش ایسه.'''
توكامجان
توکامجان ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
انزلی ساحل
left|thumb|انزلی ساحل
سینما۲۲ بهمن
رشت سینمان
سینما سپید رود، سینما۲۲ بهمن، میرزا کوچک، سینماانقلاب، سینما آبشار.
نو
نو ایسمه ایته روستا ایسه حویق دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
عرب خيل
عرب خیل ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
اينترنت
دونیا پیلّه شبکه کی تومام ˇ موردوما همدیگرˇ مره وصلا کونه. گیلیکی ا شبکه میان رونق بیگیفته. کامپیوترˇ مره شه به ا مجازی دونیا وارد بستن.
تالش محله (شفت)
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۶۲۶ نفر (۱۵۷ خانوار) ايسه.
لرزيان
لرزیان ایسم ایته جی روستاهان اطاقور دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران.
اۊسکارˇ جأيزه
آکادمي جايزه'ن (اينگيليسي: Academy Awards) يا اۊسکار (اينگيليسي: Oscars)، آمريکا ميئن مراسمي ايسه گه اۊنˇ ميئن تصاويرˇ مۊتحرکˇ علۊم ؤ  هۊنرؤنˇ آکادمي بهترين آثارˇ سينمايئه به صۊرتˇ سالانه جأيزه هدئنه. اي مراسمه هرساله ۱۰۰ته کشور ويشتر به صۊرتˇ زينده اينن. اۊسکارˇ جأيزه يته جه ۹ته آکادمي جايزه'ن ايسه.
بيرۊني خال
جرگه:فستيوالؤن
پله شاه
پله شاه ایسم ایته جی روستاهان دیلمان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش دیلمان ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
فشتام
فشتام ایسم ایته جی روستاهان اسلام آباد دهستان ،رشت شهرستان سنگر بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
زيدی
زیدی ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
خجيركلا
خجیر کلا ایسم ایته روستا ایسه جه شیخ فضل اله نوری دهستان ، نورشهرستان بلده بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
رحيم‌آباد ٚ بخش
رحيم‌آبادˇ بخش ايته جه گيلانˇ بخشان، رۊدسرˇ شأرستانˇ مئن ايسه. أ بخشˇ مرکز، رحيم‌آبادˇ شأر ايسه.
جمعیت
بر اساس ايرانˇ آمارˇ مرکزˇ سر ايشماردن، کلأچئه بخشˇ جمعيت، ۱۳۸۵ˇ سالˇ دۊرۊن ۲۷،۶۵۳ نفر (۷،۸۲۰ خانوار) فأرسه‌اي.
سربس
جرگه:گيلان ٚ بخشان
خۊشکلات
خۊشکلات ىته رۊستا هيسه سياکؤلرۊدˇ دهستانˇ جي. خۊشکلاتئن گيل هيسن ؤ گيلکي گب زنن. گۊىش اۊشاني، گيلانˇ خۊرتاوي بندˇ بۊني منطقه'نˇ دسسه-بندي مئن جا گيره. اي محلˇ مردۊمˇ اصلي شغل کشاورزي سر، برنج ؤ کيوي ؤ مرکباتˇ سر بنا ببه.
لنگؤرۊد
لنگؤرۊد، ايته جه گیلان ٚ شأران ايسه کي لنگؤرۊد ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ٚ مئن قرار بيگيته دره ؤ أ شأرستان ٚ مرکز ني ايسه. لنگؤرۊد خۊرخۊس ٚ جه لاجؤن ؤ خۊرتاو ٚ جه ني أملش ؤ رۊدسر-أ فأرسه.
تاريخ
لنگؤرۊدˇ نام أول بار ره ۵۱۲ هجري قمري سالˇ مئن تاريخي متۊنˇ مئن ذکر بۊبؤ. صفويانˇ دؤره خصۊصا أولي شاه عباسˇ دؤره مئن لنگؤرۊدˇ شأر مۊهمˇ حوادثˇ مرکز بۊ. أحمد خان بۊرۊتن کي لاجؤنˇ حاکم بۊ لنگؤرۊدˇ جه ؤ اونˇ خانواده دستگيري توسط كيا فريدۊن، گيلانˇ حاکم ؤ اوشانˇ تحويل به شاه عباس، جه أ دؤره مۊهم تفاقان ايسن. نادرشاه مازندرانˇ خۊرتاوˇ تاتارانˇ سرکۊب گۊدن ره، تجارت-أ تؤسه دأن گرˇ جه ؤ پاراخۊت چأکۊني کارخانه احداث ره لنگؤرۊد-أ انتخاب ؤ اۊنˇ تؤسعه ره تلاش بۊگۊده. قاجارئنˇ زمات ني لنگؤرۊد مؤرد توجه قرار بيگيته. أ شأر هسأ ني ايته جه گيلانˇ پيله شأران ايسه.
زوان ؤ مردۊم
لنگؤرۊدˇ مردۊم گیلک ايسن ؤ گيلکي زوان-أ لنگؤرۊدي لئجه أمرأ گب زنن.
جمعیت
بر اساس ايرانˇ آمارˇ مرکزˇ سر ايشماردن، لنگؤرۊدˇ جمعيت، ۱۳۹۵ˇ سالˇ دۊرۊن ۷۹٬۴۴۵ نفر-أ فأرسه‌اي.
لنگؤرۊد ٚ تاتايي‌ئن
بندانگشتی|لنگؤرۊد ٚ شريعتي خيابان، ۱۳۹۲ زمستان ٚ مئن
بندانگشتی|300x300px|لنگؤرۊد ٚ خشت ٚ پۊرد
بندانگشتی|300x300px|فجر ٚ پارک، پئيز ٚ مئن
بندانگشتی|300x300px|منجم باشي خانه
بندانگشتی|300x300px|لنگؤرۊد ٚ فجر ٚ پارک
بندانگشتی|300x300px|لنگؤرۊد ٚ سۊرتمه ايسگا
بندانگشتی|300x300px|لنگؤرۊد ٚ سۊرتمه نما
بندانگشتی|300x300px|چمخاله ساحل
بندانگشتی|300x300px|لنگؤرۊد ٚ رۊخان، ۱۳۹۲ ورفي رۊج ٚ مئن
غریب‌شا
غریب‌شا یا عادل‌شا یا کالنجار سؤلطان، جمشید خان رشتی ریکهٰ کی گیلانˇ مئن یکته قیامˇ سردسه بو. اینˇ پئر جمشید خان، بیه‌پسˇ خان بو کی شا عباسˇ زمت فگرسه‌بو. کالنجار خو پئر مردنˇ پسی بچه‌بؤبو و تا شا عباسˇ مردن دخوته زندگی گود.
شا عباسˇ مردن پسی یک عده گیلانی حاکمؤن و مالکؤن: عنایت‌ خان لشتˇنشایی، سؤلطان ابوسعید چیک، کربلایی محمد گؤکه، کولˇمحمدخان کوچسفانی، جوت شاهمراد گیلوایی، محمدبیک شامؤرادˇ ریکه، شیرزاد بیک کیسومی، آتشباز خوشکˇبیجاری بانی یک جرگه دیگه کی دخوته ایسأبون، شا عباسˇ مردنˇ پسی فرصته خوروم بدئن و کالنجاره سلطنت‌ئبه دؤجین بودن و اونه عادل‌شا دخؤندن.
ای پیلˇکسؤن وختی ای کاره بودن خوشؤنˇ حرکته سرأیتن و گیلانˇ شهرؤن و ناحیه‌ٰنˇ مئن شورش بودن. اول‌سر لایجؤنˇ کلانترˇ امواله غارت بودن و بازون قتل و غارته ویشتراگودن. وختی شورشˇ هنه‌شر ویشترابؤ، عادلشا (غریب‌شا) لشکر هرته جیگهٰ کی دیرین شو ناقاره زئنˇ همره مردومˇ شور و هیجانه ویشتراگود تا اینکه حدودˇ سی هزار نفر اونه دؤراگودن. اونˇ هدف این بو کی تمامˇ گیلانه، بیه‌پیش و بیه‌پس و حتا تمامˇ دارالمرز و رستمدارˇ ولایته بگیره.
غریب شا قیام
(اصلی وانیوس: غریب شا قیام)
وختی غریب شا قیام گیلانˇ مئن دپیته و اینˇ پیروزی و به‌سری اخبار برسه شا صفی درباره، اون تصمیم بیته کی قایمتر ای قیامه دکوشه. هینˇ وأسی، آستارا حاکم، ساروخانˇتالشه مأمور بوده کی گرگین‌سؤلطان (گسکرˇ حاکم) و محمدی‌خان (کهدمˇ حاکم)ˇ ایلجارˇ همره غریب‌شا قیامه دکوشن. سرآخر، کوچسفانˇ مئن دو جرگه مئن درگیری ببؤ و غریب‌شا نیرو دشکسه و دامؤنˇ طرف بوروتن و حکومتی آدمؤن ایشؤنه تا لشتˇنشا کی چار فرسخ را بو دومباله‌کشی بودن و تا تینسن اوشؤنˇ جی بکوشتن و اسیر بودن.
ایتؤ ببؤ کی ای قیام بکوش-بکوش و خشونتˇ همره دمرده و بعضی سربسؤن بکوشته‌ٰنˇ عدهٰ تا هش هزار نفر بوتن. غریب‌شا سپهسالار، کیافریدون بمرده و شورشی‌ئنˇ وزیر و مشاور کربلایی‌محمدکو بانی غریب‌شا سپاهˇ سردار عنایت رحمت و اینˇ برأر محمدزمان‌بیگ و خودˇ غریب‌شا کی دامؤنؤنˇ مئن بوروته‌بؤن دؤلتی نیروؤنˇ دس دکتن. ساروخان ایشؤنه روانه بوده اصفهان، شا صفی دربار. شا صفی اولسر خأس غریب‌شا ببخشه امما اطرافیانˇ تحریکˇ سر سرآخر تصمیم بیته اینه بکوشه. هلئه اعدام نبؤ، عالی‌قاپو عمارتˇ مئن یکته پیله جشن بیته و مردوم جیمأبؤن و بازون غریب‌شا زجر بدأن. اینˇ پاؤنه نأل بودن و اینˇ جیری فکه سوراخأگودن مردومˇ چیشمˇ پیش نقشˇجهانˇ سیمبرˇ مئن اینه آؤزینأگودن و تیرباران بودن.
اولئاریوس کی کی چن سال بازون این کارسنهٰ گوزارش بوده، بنویشته «اینˇ کولˇ سر پالهنگ و زنجیر بنأن و هیتؤ اینه بنیشؤنئن اؤلاغˇ سر و یک عده فاحشه‌ٰنˇ همره کی به‌حساب اینˇ «ملتزمˇ رکاب» ببون اینˇ پس و پیش، روانه بودن شا صفی ورجه. شا صفی فرمان بدأ غریب‌شا چار دسˇ پا اسب و اؤلاغˇ مورسؤن نأل بودن و اینه بوتن کی گیلانˇ سامان کی اینˇ خاگ هیست و نرم بو بی‌نأل متی، امما ائره کی زمین سفته وا تأ نأل گودن کی بتؤنی بمجی. سه چار روز شا صفی پیش، غریب‌شا انواعˇ اقسامˇ وسایلˇ همره شکنجه بودن و چارمی زور اینه ببردن شاهˇ سیمبر و سیمبرˇ مئنه ستونˇ سر اینه آؤزینأگودن و تیرباران بودن. ایتؤ کی اول شا صفی خودش اولی تیره رها بوده و بازون بوته «هرکی مأ دوس بدأره یکته تیر ای خائن‌ئبه فودأنه» همه خوشؤنˇ کمانه دکشئن و هنی فوداشتن و تیر بزئن غریب‌شا جؤنه کی اینˇ جسد ستونˇ جؤر تیف‌دارفئره مورسؤن ببؤ و سو روزˇ تمام اینˇ جسد ستونˇ جؤر بمؤنسه و بازون جیرأکشئن و گیلأگودن.»
غریب‌شا یا عادل‌شا
(اصلی وانیوس: غریب شا قیام)
برخی صفوی‌ئنˇ زمتˇ نویشتنکسؤن، عادل‌شاهه هو غریب‌شا دؤنن و بعضی‌ئن ایشؤنه دو نفر سیوا دؤنن کی هردوته شا صفیزمت قیام بودن. عبدالفتاح فؤمنی کی گیلانˇ شی بو، عادل‌شاهه، کالنجار سؤلطانˇ لقب دؤنه کی سالؤنˇ سال فقر و فنا و نام‌اویری لیواسˇ مئن زندگی گود و یک عده گیلانˇ پیلˇکسؤن اینه به ای لقب ملقب بودن. بازون بمأ پیرشمسˇ گل گیلوایی خؤنه کی اوشؤنˇ اعتقاد ای بو کی خو زمتˇ شیخه و کالنجارˇ کمره دوستن و اسبˇ سر بنیشؤنئن و اینˇ نؤمی ناقاره بزئن. عبدالفتاح اعتقاد دأنه کی هی عادل‌شاهه عراقی‌ئن و قزلباشؤن غریب‌شا دخؤندن. پس عبدالفتاحˇ وؤتˇ مئن عادل‌شا و غریب‌شا یک نفرن.
امما برخی وؤتؤنˇ مئن بمأ دأنه کی غریب‌شا قتلˇپسی، یک عده کی هنده تنبیه نبؤبون، یک نفر دیگره غریب‌شا برأری یا جمشیدخانˇ نبیرگی ادعا همره عادل‌شا دخؤندن و هنده خأستن قیام بکونن امما هیچ‌چی‌نبؤ و میرزاتقی کی غریب‌شا قیامˇ دکوشتنˇ پسی مازندران و گیلانˇ وزیر ببؤبو قائلهٰ نطفه مئن خفه بوده.
رضا قلی خان هدایت کی سالؤنˇ سال بازون ای ماجرا روایت بوده و ای ماجرا «فتنه» دخؤنده، ای دوته فتنهٰ دو نفرˇ شی‌ دؤنه و گونه «...اینˇ جی عجیبتر عادلشاهˇ قضیه ایسه کی گیلانی‌ئن یک نفر دیگره بیاتن و اونه عادلشا، غریب‌شا برأر دخؤندن و اون نی اسیرأ بؤ و ای قؤمˇ سفاهت آشکارأبؤ». منتظم ناصری نی نویسنه «سال ۱۰۳۸ یکته دئه فتنه گیلانˇ مئن برپا ببؤ و اون اینه... چون غریب‌شا... اصفهانˇ مئن، نقشˇجهانˇ سیمبرˇ مئن معدوم ببؤ، اونˇ پسی گیلانی‌ئن، یک نفر دیگره بیاتن و اونه عادلشا، غریب‌شا برأر دخؤندن و اون نی اسیر و نابودأ بؤ و ای دو واقعه شا صفی زمت وکته»
امما بخیاله عبدالفتاحˇ گب ویشتر به واقعیت نزدیکه چون باخی مؤرخؤن ای ماجرا جی فاصله دأشتن و ایشؤنˇ سربس اسکندربیک ترکمانˇ بنویشته ایسه کی خودش نی او ماجرا زمت، جایˇ دیگه ایسأبو و هرچی بنویشته خو بشتؤسه‌ٰنˇ جی بنویشته. امما عبدالفتاح هم هو زمت و هم هو جیگه ایسأ بو و شاهد عینی محسوب بنه و صفوی‌ئنˇ رسمی تاریخ‌نویس نی نبو و اینˇ اثر، محللی تاریخ محسوب بنه.
پس وا گوتن کی غریب‌شا هو کالنجار سؤلطان کی گیلانˇ مردوم، صفوی‌ئنˇ عاملؤن و دیوانی‌ئنˇ ظلم و اجحافˇ جی، خوشؤنˇ ایالتˇ مئن، اونه عادل‌شا دخؤندن، ای نأجه همره کی نابرابری و ستمˇ جی رها ببون. امما دؤلتی‌ئنˇ ورجه غریب‌شا نؤم بیته، چون کی پیشتر، شا عباسˇ فوتورکˇ وأسی، خو زوره دسˇ جی هدأبو و نام‌اویری و غؤربتˇ مئن زندگی گود.
سربس
جرگه:گيلان ٚ تاريخ
نکا
عکسان
امیر حسین رضایی
اسماعيل اقامحله
اسماعیل آقا محله ایسم ایته روستا ایسه جه قره طغان دهستان ، نکاشهرستان مرکزی بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
لنزا
لنزا ایسمه ایته روستا ایسه حویق دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
متان كلا
متان کلا ایسم ایته روستا ایسه جه علی آباد دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
شهرستان دشتستان
دشتستان شهرستان ایته جه شهرستانان ایلام اوستان ایسه. جه کیشور ایران که اونه مرکز هم شهر برازجان ایسه.
کیشوری تقسیمان
شهر: برازجان و دالکی
شهر: آب پخش
شهر: دهکهنه
شهر: تنگ ارم
شهر: کلمه.
درويش خانی
درویش خانی ایسم ایته جی روستاهان دیلمان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش دیلمان ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
اسفيواشی
اسفیواشی ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
ياسل
یاسل ایسم ایته روستا ایسه جه شیخ فضل اله نوری دهستان ، نورشهرستان بلده بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
شادراج عليا
شادراج علیا ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
نصراله اباد
نصراله اباد ایسم ایته جی روستاهان لولمان دهستان ، فومن شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
علي بن أبي‌طالب
علی بن ابی‌طالب (به عربی: علي بن أبي طالب؛ ۱۳ رجب ۳۰ عام‌الفیل – ۲۱ رمضان ۴۰ هجری) ایمام أول مین تمامه شاخئن مذهب شیعه، خلیفهٔ چهارم مین خلفای راشدین أهل‌سنت، و عمو پسر و پیامبر (ایسلام) زما، ایسه. أنه پئر ابوطالب و أنه مار فاطمه بنت اسد ایسه و فاطمهٔ زهرا أنه خانم و حسن، حسین، و زینب اَن زاکان ایسن. اَمی ایمام به مدت ۵ سال خلیفه ببوسته و تمام ایسلامه شهران، غیر شام حکومت بوگوده. او چون شیعه مین ایمام و سنی مین از خلفا ایسه مین مسلمانان جایگاه برجسته‌ای بداره. گيلکؤن ٚ ويشترين دئبار ٚ جي تا ألؤن يته ويژه ایرادت نسبت به امام علي (ع) دأشتن ؤ دأرن ؤ اۊن ٚ پیرؤ (شيعه) بؤن ؤ هيسن، هيته'ني خئلي جه گيلان ٚ کارکياٰن چؤن عضدالدؤله ؤ خان احمدخان خۊ وصيت ٚ طبق ئبه نجف ؤ ايمام علي (ع) ٚ حرم نزيکي دفنا بؤن.
گيل چالان
گیل چالان ایسم ایته روستا ایسه جه گیل دولاب  دهستان، رضوانشهر شهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
جرگه:رزوندي شأرستانˇ رۊستاىان
صىقلان (شفت)
صىقلان ايتأ جه رۊستایان چۊبرˇ دهستان جه توابع احمدسرگۊرابˇ بخش، شفتˇ شهرستان ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۵۷۰ نفر (۱۳۷ خانوار) ايسه.
سربس
Aryan
حبيب‌آباد (تۊنکابؤن)
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۴۷ نفر (۴۲خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
چاىجان
جرگه:رۊدسر ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
کريستيانو رونالدو
رؤنالدؤ ایتأ پۊرتگالي بازيکۊن ايسه. اۊن پيشتر رئآل مادريد ؤ یۊونتۊس بازي کۊدي ؤ هأسه النصر مئن بازي کۊنه. اۊن ایته خۊرۊم ٚ بازيکۊن ايسه گه پئنج سوار، زرین لپپه(ballon d'Or) فئگیته یؤ أن ٚ پيلله ترين همتا ليۊنئل مئسي ايسه.
آستارا شأرستان
آستارا شأرستان، ايته جه گيلان ٚ شأرستانانه ؤ اۊن ٚ مرکز ني آستارا شأر ايسه. آستارا شأرستان، خۊرتاو ٚ جه کاسپي دریا، خۊرخۊس ٚ جه أردبيل ٚ نمین، نسا جه تالش ٚ شأرستان ؤ کلسيا جه آذرباىجان ٚ آستارا شأر-أ فأرسه.
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، آستارا شأرستان ٚ جمعيت ۷۹,۴۱۶ نفر (۲۰,۷۲۵ خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:گيلان ٚ شأرستانان
كتريم
کتریم ایسم ایته روستا ایسه جه فریم دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
اکبر رنجبر
رده :مردوم
بازارگاه
بازارگاه ایسمه ایته روستا ایسه حویق دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
عرب محله
عرب محله ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
شهاب الدين
شهاب الدین ایسم ایته روستا ایسه جه قره طغان دهستان ، نکاشهرستان مرکزی بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
اسكندركلا
اسکندرکلا ایسم ایته روستا ایسه جه علی آباد دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
گليجان ٚ دهستان
گليجان ٚ دهستان ايته جه مازندران ٚ اۊستان ٚ دهستانان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ٚ توابع جه ايسه.
جمعيت
أ دهستان ٚ جمعيت ۱۳۹۵ سرايشماردن ٚ أساس ٚ سر، ۲۳,۶۴۳ نفر (۸,۲۳۰ خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:مازندران ٚ دهستانان جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ دهستانان
حسن تقی پور
حسن تقی پور (۱۶ بهمن ۱۳۱۹ _ ۱۷ فروردین ۱۴۰۲) ایته از آهنگسازان‌ ، ترانه سرایان و شاعران لاجانی ایسه کی در ۱۶ بهمن ۱۳۱۹ در خانواده ای هنرمند در محله شعربافانِ ، لاجان بو دونیا بومو.
فعالیت هنری
تقی پور موسیقی از سال ۱۳۳۵ با ایته فلوت لاکی  شروع بگوده و از سال ۱۳۳۸ ساز تار به دست بیگیفته و هَه سال مِئن در تار نوازی مقام اوله بین  دانش آموزان اوستان گیلان به دست باوَرده و مورد تشویق هنرمندان قرار بیگیفته.
تقی پور قبل از این کی دوره متوسطه تمامه بوکونه ، دو تا شعر و آهنگ بِساخته. تقی پور خو اولین شعر و آهنگه سال ۱۳۳۹ ، بنام "مو ایسم دریا کنار" بِساخته کی در سال ۱۳۴۲ با صدای ناصر مسعودی در برنامه شماره ۵۶ گول های صحرایی رادیو تئران مِئن ایجرا بوبُسته و دوباره اَ ترانه رادیو رشت مِئن با صدای منصور فانی ایجرا بوبُسته.
تقی پور خو دومین شعر و آهنگه بنام "لاجون هوا قشنگه" بِساخته کی با صدای فریدون پوررضا ایجرا بوبُسته. اون تا هَسه ۳۳ آهنگ بِساخته کی به جز ۳ مورد تمامی شعرانا خودش بینیویشته.
حسن تقی پور اولین شاعری بو کی شعر محلی شرق گیلانی را برای رادیو بِساخته. سال ۱۳۷۷ تقی پور شعر و آهنگ "کوشتی گیر" بِساخته کی با صدای فریدون پوررضا در صدا و سیمای گیلان ایجرا بوبُسته و در جشنواره سال ۱۳۷۸ زیباکنار برنده لوح افتخار و جایزه بهترین شعر محلی کشور بوبُسته. و هتو دو تا ترانه بنام های"چوما وا کونیم" و "دومبلاسکنی" بِساخته کی با صدای هوشنگ حقیقت طلب اجرا بوبُسته.
درگذشت
حسن تقی پور در ۱۷ فروردین ۱۴۰۲ در شهرستان لاجان مئن جه دونیا بوشو.
سربس
http://yaranrachehshod.blogspot.com
https://gilan.farhang.gov.ir/fa/new
رده : ادب رده : هونر رده : مردوم رده : موسئقی
چاىخؤنسر
چاىخؤنسر ىته رۊستا هيسه سياکؤلرۊدˇ دهستانˇ جي. چاىخؤنسرئن گيل هيسن ؤ گيلکي گب زنن. گۊىش اۊشاني، گيلانˇ خۊرتاوي بندˇ بۊني منطقه'نˇ دسسه-بندي مئن جا گيره. اي محلˇ مردۊمˇ اصلي شغل کشاورزي سر، برنج ؤ کيوي ؤ مرکباتˇ سر بنا ببه.
جرگه:رۊدسر ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
سيوسرك
سیوسرک ایسم ایته جی روستاهان دیلمان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش دیلمان ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
هوشنگی
رده :مردوم
مرتع گهان لا
مرتع گهان لا ایسم ایته روستا ایسه جه شیخ فضل اله نوری دهستان ، نورشهرستان بلده بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
سراوان روستا
سراوان روستا ایسم ایته جی روستاهان سراوان دهستان ،رشت شهرستان سنگر بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
ديلج محله
دیلج محله ایسم ایته روستا ایسه جه گیل دولاب  دهستان، رضوانشهر شهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
رئال مادريد
رئال مادريد ایته تيم ائسپانيا مئن ايسه ک لاليگا مئن بازي کۊنه أ تيم ویشترین قهرمانيٚ لاليگا ؤ اۊرۊپا قهرماني ليگٚ مئن دره.
بارگلی
بارگلی ایسم ایته جی روستاهان اطاقور دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران.
پتنك
پتنک ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
کۊس
کۊس يا مميش يا ميؤن چؤن (اينگيليسي ميئن: Vulva) زنؤنه تناسۊلي دزگا بيريني وابينه گۊنن. ای أندامˇ دؤريني وابينؤن؛ مهبل ؤ ونۊسˇ کۊل ؤ کۊجˇ لؤپر ؤ پيله لؤپر ؤ زال ؤ شاشˇ مجرا نؤم دأنن. کۊس حشري بؤن ؤ گأستن ؤ واميشتنˇ ميئن کاربۊرد دأنه.
سربس
جرگه:أندامؤن
مازندران ببر
حیوُنی ایسه کِه قبلن گیلُون و مازندرُنِه جنگلُنِه مئن زیندگی گود، اما الُن اینِه نسل مونقرضا بو! خبرُنی ایسِه کِه ایته باغ وحش، آمریکا مئن شیش قلاده جه ای ببر دانه.
هنزنی بالا
هنزنی بالا ایسمه ایته روستا ایسه حویق دهستان مئن، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
شهرستان دشتی
دشتی شهرستان ایته جه شهرستانان ایلام اوستان ایسه. جه کیشور ایران که اونه مرکز هم شهر خورموج ایسه.
کیشوری تقسیمان
شهر: خورموج
شهر: کاکی
سمندك
سمندک ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
أنزلي پۊرد
'''به همرایه انزلی، اَ پورد در سال 1316 چاگوده ببوسته. دریا جه اَ پیله پورد رو، جلوه زیبایی داره.
left|thumb|انزلی پورد
از جاهان دیدنی انزلی و غازيان دو تا پورده، درگوذشته شوئون و آمون از انزلی به غازيان بوسيله قايق صورت گیفتی تا اونکه تصميم بیگیفتیدی انزلی بوسيله دو تا پورد به راه زمينی غازيان - رشت متصلا کوند كه پوردی از غازيان به ميان پشته به طول 210 متر و عرض 10 متر  و ارتفاع 85/6 متر  با 5 تا دهانه كه ایته دهانه از اون به طول 25 متر متحرك بو.
اویته پورد از ميان پشته به انزلی به طول 127 متر و عرض 10 متر وارتفاع 5/6 متر با سه تا دهانه كه ایته دهانه به طول 25 مترمتحرك بود. چاگوده ببوست.
هر دو ته پورد جه بوتون مسلح چاگوده ببوسته شروع چاگودن از اواخر تيرماه 1314 شمسی و توماما بوستنه كار دراوايل تابستان 1316 شمسی يعنی مدت 18 ماه بو و در خورداد ماه 1317 مورد ایستفاده قرار بیگیفته و روز چهارشنبه هفتم  آذر ماه 1318 شمسی به طور رسمی تحويل ببوست. ا دوتا پورد بوسيله كومپاني ( سنتاب ) آلمانی و شركتان موختلف از جومله ((موتلا ))  سوئدی چاگوده ببو و در نتيجه با چاگودن اون راه ارتباطی آذربايجان رشت - قزوين - تئران برقرار ببوست و تازگیان برای حفظ ا پوردان عبور كاميونان سنگينه از روی اوشان ممنوع بو گودیدید.
'''
رده : جوغرافی
باجيگور
باجيگور ىته رۊستا هيسه سياکؤلرۊدˇ دهستانˇ جي.
شیخ محله (شفت)
شیخ محله ايتأ جه رۊستایان جیرده دهستان جه توابع شفتˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۳۱۹ نفر (۸۵ خانوار) ايسه.
سارسر
سارسر ایسم ایته جی روستاهان اطاقور دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران.
ترانه
گیلان ˇمئن جه قدیمˇایام، ترانه وجود بداشته و ترانه ان در تومامˇ ادوار، گیلانˇ فرهنگا جه نقشˇ موهمی بداشته ده. جه گیلانˇسونتی سازان شه نقاره، کرنا، کمانچه و سه تاره نام بوردن. گیلان ˇبومی ترانه ان مئن شه به گولˇپامچال، میرزا کوچی خان، امی گیلان، ... ایشاره کودن. گیلان ˇ شادˇ ترانه ان بسیار زیادد مثل کونوس کله، عروس گولی، بدجایی بکاشتی تی آغوزه، ... گیلانˇ محبوب ˇ خواننده آنˇ مئن شه فریدون پوررضا، ناصر مسعودی، محمد عذرخواه، رمضانی، ... دانستن. اگر بخوائیم گیلان ˇ مشهورترین شاعر ˇ معاصرˇ جه یاد بوکونیم بودون ˇ شک با جه شیون فومنی نام بوبوریم.
ترانه تقسیمان
1-اکثر ˇگیلانˇمحلی ترانئان به او زماتی ایختصاص دره کی کشاورزان کاره دریدی.
2-ایتا دیگر جه ترانئان واگرده به عروس گولی و سایر جشنان.
3-ترانئانی کی ماران خوشانه زاکانه ره لالایی خواند.
4-نوروزی خوانان وختی نوروز آیه نوروزی خوانی کوند.
خاك شور
خاک شور ایسم ایته جی روستاهان دیلمان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش دیلمان ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
ترانه
ترانه تقسیمان
5-خایلی جه گیلانˇبومی ترانئان های و هویی مره همراهه کی جنگلˇ میان پیچستن دره.
مرسه
مرسه ىته رۊستا هيسه سياکؤلرۊدˇ دهستانˇ جي.
ورمزاباد
ورمزاباد ایسم ایته روستا ایسه جه فریم دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش
آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش ايته جه آستارا شأرستان ٚ بخشان، گیلان ٚ دۊرۊن ايسه.
جمعیت
بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش ٚ جمعيت، ۱۳۸۵ سال ٚ دۊرۊن ۵۸,۶۹۵ نفر (۱۵,۸۳۴ خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:گيلان ٚ بخشان
اله بخش محله
اله بخش محله ایسم ایته روستا ایسه جه گیل دولاب  دهستان، رضوانشهر شهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
لاليگا
لاليگا ایته لیگ فۊتبال ائسپانيا مئن ايسه که أن پيله ترين تيمؤن رئال مادريد ؤ بارسلونا ؤ اتليتيکو مادريد ؤ... ايسه. ویشترین قهرمانيٚ رئال مادريد دره ؤ سال پيش بارسلونا قهرمان بوبو.
چاكان
چاکان ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
چمان
چمان ایسم ایته روستا ایسه جه قره طغان دهستان ، نکاشهرستان مرکزی بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
امامزاده علی
امامزاده علی ایسم ایته روستا ایسه جه فریم دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
وسطی كلا
وسطی کلا ایسم ایته روستا ایسه جه علی آباد دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
ستوم
ستوم ایسمه ایته روستا ایسه حویق دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
كوهی خيل
کوهی خیل ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
خيمه سر
خیمه سر ایسم ایته روستا ایسه جه گیل دولاب  دهستان، رضوانشهر شهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
ديز ٚ پۊشت
ديز ٚ پۊشت ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ نشتا بخش ؤ کؤترا دهستان ٚ توابع جه ایسه.
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۰۶ نفر (۲۸خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
بارسلونا
بارسلونا يا بارسلؤنا ايته تيم لاليگا مئن ايسه أ تيم ویشترین قهرماني حذفي جام مئن دره أ تيم شهرٚ بارسلؤن مئن ايسه أنٚ پيله ترين ؤ بهترين بازيکن ليۊنل مسي ايسه.پیله ترین باشگاه تاریخ ایسه.
سجيدان
سجيدان ىته رۊستا هيسه سياکؤلرۊدˇ دهستانˇ جي.
گردگوابر
گردگوابر ایسم ایته جی روستاهان اطاقور دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران.
لس
شل، نرم
دوقانلو
دوقانلو ایسم ایته روستا ایسه جه قره طغان دهستان ، نکاشهرستان مرکزی بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
لس
مازیار--89.144.180.23 ‏۱۹ اکتبر ۲۰۰۹، ساعت ۰۹:۱۴ (UTC)
کارائيب ٚ درىا
أولين اۊرۊپايي کي کارائيب-أ فأرسه، کريستؤف کؤلؤمب بۊ کي ۱۴۹۲ ميلادي سال ٚ مئن هاوايي جزيره-یأ فأرسه ؤ مؤفق بۊبؤسته ایته تازه تجاري راه به آسیا پیدا بۊکۊنه.
چكرود
چکرود ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
مصطفى خىاطي
مصطفى عمر خىاطي ىکته تۊنسي نيويشتنکس ؤ کۊنۊشگر ؤ مؤورخ ايسه.
تیر ما ۱۲
اي رۊزˇ مئن:
مصطفى خىاطي
سيتۊاسيۊنيستˇ بىنلملل
وختي گه خىاطي استراسبۊرگˇ مئن دانشجۊ بۊ، سيتۊاسيۊنيستؤنˇ نشريه' جي، راؤل ونئگئمˇ بنويشته'نأ جي اينˇ همرأ آشنا بنه. چن سور بازۊن، اين ؤ اينˇ رفيقؤن وختي ويشتر اۊشؤنˇ نشريه شماره'نه بۊخؤندن، خۊ رفيقؤنˇ همرأ تصميم بىتن خۊشؤنˇ دانشگا جامعه-شناسي اۊسته، آبراهام مۊلˇ سر ىکته عمليات انجؤم بدئن. آبراهام مۊل کسي بۊ کي خئلي ساىبرنتيکˇ جي دفاع گۊد. ايشؤنخأستن اينˇ کؤنفرانسه کي ۱۹۶۵ ميلادي، مارس، استراسبۊرگˇ مئن بنئه بهم دکالن. ايتؤ بۊ کي مؤکاتبه' جي، گي دؤبؤرˇ همرأ هماهنگ بۊدن ؤ ىکته تراکئت بنويشتن، "آؤلاکۊ ويترينˇ مئن" ؤ واتينأدأن. اي تراکئت باعث بۊبؤ اي دانشجؤن أول هيتؤ بازين رسمي بۊبۊن سيتۊاسيۊنيست. ايشؤن پيشتر ۱۵۳۹، "الجزاىر ؤ باخي کشورؤنˇ انقلابئنه خطاب"ˇ وؤته پخشأگۊده بؤن.
گيلمرد
گيله‌مردؤن ىا گيلؤن اوشؤنی ايسسن کی گيلان و مازرونˇ جولگه مئن زندگی درن. گيله‌مردؤن، گالشؤنˇ ِامره يه‌ته بون و ريشه دأنن و يه‌ته قوم (گیلک) ايسسن کی معمولن اوشؤنه گيل و ديلم دخؤنن. در واقع، گالشؤن، کوه‌نيشين گيلکؤنی ايسن که دامداری کؤنن و کوچ‌نشین بؤن، کلایی‌ئن گیلکؤنی ایسسن که کوهˇ مئن زندگی درن ولی یک‌جانشینن و کشاورزی کؤنن و ویشتر گندم و جو کارنن و گيله‌مردؤن، جولگه‌نيشين گيلک ایسسن که ویشتر چیی و بج کارنن.
مصطفى خىاطي
وؤت
الجزاىر ؤ باخي کشورؤنˇ انقلابئنه خطاب (۱۹۶۵ ميلادي | ۱۵۳۹)
گيلمرد
گيله‌مردؤنˇ بون و ريشه
هسا، گيله‌مرد (گيل+آمارد) و گالش و کلایی، کسنˇ امره، گیلکˇ قومه تشکيل دئنن و ايشؤنˇ زوان و تاريخ و فرهنگ يکی ايسه. ضمن این‌که امروزه که ده نه دامداری قدیمˇ موسؤنه (او جور کی گالشؤن گودن) و نه کشاورزی قدیمˇ موسؤنه (اوجور که گیله‌مردؤن و کلایی‌ئن گودن)، او جور تقسیم‌بندی گیلکؤنˇ مئن زیاد موضوعیت ندأنه.
مصطفى خىاطي
راجه به دانشجۊىي زيندگي سۊتالي
سال ۱۹۶۶ ميلادي نؤوامبر، وختي گه استراسبۊرگˇ دانشگا دانشجؤن، خۊشؤنˇ دانشجۊىي اتحاديه' راتؤدأن، سيتۊاسيۊنيستؤنˇ جي بخأستن کي استراسبۊرگˇ دانشگا نقد گۊدنˇ مئن ايشؤنه ىاور بدئن ؤ ايتؤ بۊبؤ کي راجه به دانشجۊىي زيندگي سۊتالي بنويشته بۊبؤ. هلئه هيچي نۊبؤ دانشجؤن تۊنداتۊند بۊشؤن ؤ اي جؤزوه' تحصيلي کۊمک هزينه'نأ جي ۱۰,۰۰۰ ته تکثير بۊدن ؤ ىکته جشنˇ مئن کي تازه تحصيلي سالˇ وأسي بىته بۊبؤ بۊ پخشأگۊدن.
وختي سال ۱۹۶۸ ميلادي اۊرۊپا مئن مى ۶۸ جۊمبش پيش بمأ، گي دؤبؤرˇ (ىکته دئه سيتۊاسيۊنيست) تماشا جامعه کتاب ؤ خىاطي راجه به دانشجۊىي زيندگي سۊتالي کتاب أجي نقلˇقؤل دؤجين گۊدن ؤ پاريس ؤ ىپاره ديگه شهرؤنˇ ديوارؤنˇ سر نيويشتن.
سيتۊاسيۊنيستؤنˇ جي سيوا بؤن
خىاطي سال ۱۹۶۹ ميلادي (۱۵۴۳ کۊرچ ما ۲۶) سيتۊاسيۊنيستؤنأ جي سيوا بۊبؤ ؤ خۊ استعفانامه مئن بنويشته کي بئتر دؤنه بۊشۊن عربي ملتؤنˇ انقلابي دپرکؤنˇ مئن حقسأى بۊکۊنه.
جؤرمحله
جؤرمحله ىته رۊستا هيسه سياکؤلرۊدˇ دهستانˇ جي.
شالما (شفت)
شالما ايتأ جه رۊستایان احمدسرگۊرابˇ دهستان جه توابع احمدسرگۊرابˇ بخش، شفتˇ شهرستان ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۹۹۶ نفر (۲۶۵ خانوار) ايسه.
پيلبور
پیلبور ایسم ایته جی روستاهان دیلمان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش دیلمان ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
ساسانسرا
ساسانسرا ایسم ایته روستا ایسه جه گیل دولاب  دهستان، رضوانشهر شهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
قاضیان
قاضیان ایسم ایته جی روستاهان سراوان دهستان ،رشت شهرستان سنگر بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران. قاضیان ایتا از روستاهای سرسبز و پیشرفته ایسه کی کشاورزی و دامداری من جزء روستایان فعال حساب به.
رنده سر
رنده سر ایسمه ایته روستا ایسه حویق دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
قاضیان
جمعیت
جمعیت ا روستا براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، ۳۱۹۶ نفر (۸۹۹خانوار) برآورد ببسته. درگاه ملی آمار ایران
چمازك
چمازک ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
تالارپشت سفلی
نام تیم:وحدت                                                                                           اسامی بازیکنان:1 سید یوسف نصیرزاده 2 سعید واحدیان 3 علی ذبیحی 4 جابر مهری 5 جواد ولیزاده 6 حامد عیسایی 7 محمد شعبانزاده 8 مجتبی ولیزاده 9 محمد ذبیحی 10 قاسم مهری 11 شمس الاه ذبیحی 12 علی ولیزاده 13 میثم ابوالقاسمی 14 امین خناری 15محمد میرزایی 16 مهدی میرزایی 17 محمد ولیزاده 18 رضا دماوندی 19 مهدی گوران سرمربی:علی گرزین
شوری اسدالاه دماوندی
اهنگركلا
اهنگرکلا ایسم ایته روستا ایسه جه علی آباد دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین.
اهنگرکلا ایسم ایته روستا ایسه جه تالارپی دهستان قائمشهر شهرستان بخش کیاکلا جه اوستان مازندران شومال ایران مین.
اهنگرکلا ایسم ایته روستا ایسه جه اهلمرستاق جنوبی دهستان ، محمودآبادشهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
اهنگر کلا ایسم ایته روستا ایسه جه شرق و غرب شیرگاه دهستان ، سوادکوهشهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
چارلز ديکنز
چارلز جان هۊفام ديکنز (اينگيليسي مئن: Charles John Huffam Dickens) جه پيله ترين اينگيليسي نيويشتنکسان بؤ گه سال ۱۸۱۲ مئن به دۊنيا بۊمأ ؤ سال ۱۸۷۰ بمۊرده. چارلز ديکنز خۊ زيويش ٚ مئن خئلي محبۊبيت به دس بيأرده ؤ اۊن ٚ مأرۊف آثاران ٚ جي، دیوید کاپرفیلد، پيلا ناجئن، الیور تويست ؤ دۊ شأرˇ داستؤن-ه شأنئه نؤم بؤردن.
زأکي ؤ نؤجۊواني
چارلز ۷ فوريه ۱۸۱۲ لندپؤرتˇ مئن چئه بۊبؤ، جان ديکنز اۊن ˇ پئر بؤ گ گٚري نيرۊ مئن کارگۊد، چارلزˇ پئر يته بئديکاري جؤر بيأرد ؤ اۊن ˇ کار جايي ئبه برسه کي مجبۊر بۊبؤ زيندان بۊشئه. چؤنگه چارلزˇ پئر زيندان بۊشؤبؤ مجبور بۊبؤ گه ۱۱ سالگي جي کار بؤنه، چارلز تا اۊ زمت گه پئر زيندان ˇ جي آزادا بۊن کار گود تا اۊنگه پئر آزادا بؤ يؤ چارلز بؤتۊنس هندئه مدرسه بۊشۊن.
رۊزنؤمه نيگاري ؤ ايجتيمائي کۊنشؤن
چارلز مدرسه' گه تۊمؤنأ گۊد يته ويکالتي دفترˇ مئن کار هأگيت ؤ اۊيه کار گۊد زماتی دوأرس ؤ چارلز تصميم بگيت رۊزنؤمه نيگار وکه ؤ بۊبؤ، چارلز کم کمه خۊ علاقه' دؤمبال بؤشؤ يؤ علاوه بر رۊزنؤمهˇ مئن نيۊيشتن رؤمان نيۊيسئم سرأگيت ؤ اۊن‌ˇ رؤمانان خئلي مأروفا بؤن، ديويد کاپرفيلد، دۊ شأرˇ داستؤن، اليور تويست، کيريسمسˇ سؤرۊد ؤ پيلا ناجئن ٚ مۊسؤن.
ازديۊاج
چارلز سال ۱۸۳۶ مئن کاترين هوگاتˇ أمرأ ازديۊاج بؤگؤد ؤ اۊشؤن، دأ ته زأک بيأردن. ولي ايمه کسن ٚ جي سيوا وکتن.