cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آمريکا داخلي جنگ
آمريكا داخلی جنگ
گرانتˇ ديل قورص بو كی خوشانˇ فوتوركستنه مؤتلفه‌یی‌ئنˇ سر ویشتراكونه و هتويی جنگˇ تلفات ویشترابوسته. جولای ۱۸۶۳ مئن گرانت بِتانسته نسايي‌ئنه گيتزی بورگ جنگˇ مئن كی اوشانˇ پيله چكنه، ژنرال رابرت لی بو دشكن بده. ا پیلˇ پيروزی لينكؤن و آمريكا اتحادیه واستی نمود بوگوده و هتو جنگˇ پسی، لينكؤن سربازانِˇ جولو گب بزه كی اونˇ سخنرانی، آمريكا تارئخˇ مئن پور آوازه داره.
سال ۱۸۶۴ م آبراهام لينكؤن هنده رئیس جؤموری واستی دوجين بوبوسته. اون كی ايتا پيلˇ سياسی مردای بو، سعی بوگوده خو رقيبانه دَشكن بده و ايتا تازه حزب خوره چاكوده ملی ايله‌جار (National Union)ˇ نامی كی تلاش گودی برده‌داری‌ئه آمريكا مئن ديمه بنه و آمريكا اتحاده هنده واگردانه. چند تا دموكرات به‌نامˇ اندرو جانسون و ائدوين استانتون كی کشورˇ وزیر و جنگˇ وزير بيد اونه ياور بوبوستيد. لينكؤن بِتانسته خو رقيب، ژنرال مك كيلان كی آمريكا سابقˇ چكنه بو و لينكؤن اونه ديمه بنا بو انتخاباتˇ مئن دَشكن بده و هنده دوجين بيبه.
آزادی بيانيه
۱ ژانويه ۱۸۶۵ م، لينكؤن خو آزادی اعلاميهٰ مونتشر بوگوده و آمريكا داخلی جنگˇ مئن همه‌ته برده‌یانه آزاد بوگوده حتا هو ايالاتˇ میان كی شورشيانˇ دس دبو. ولی اَ اعلاميه امره خالی ايپچه جه برده‌یان آزادابوستيد. پور سياهان ايسابيد کی هتو برده بمانسته‌بيد كی ائتلافˇ ايالاتˇ مئن زندگی گوديد. وختی اتحادˇ حشرومايه‌دار پيشروی بوگوده و نسايي‌ئن پس بينيشتيد، هو زمات بو كی سياهان جه اويرابوستن خلاص بوبوستيد و چار ميليون برده آزادا بوستيد. پور سياهان ايسابيد کی آزادابوستنˇ پسی، حشرومايه‌دارˇ مئن خوشانˇ نامه بينيويشتيد و بازون بو كی هم سیوید و هم سيا خلابران، آمريكا حشرومايه‌دارˇ مئن ايسابيد و جنگستيد.
سربس
جرگه:آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن جرگه:تاريخ
شهرستان شیروان و چرداول
شیروان و چرداول شهرستان ایته جه شهرستانان ایلام اوستان ایسه. جه کیشور ایران که اونه مرکز هم شهر سرابله ایسه.
کیشوری تقسیمان
شهر: سرابله
شهر: لومار.
شهر: توحید.
نیما ىۊشيج
علي اسفندياري، نيما ىوشيجˇ نؤمي، ىکته پيلئه شاعره کي اينه فارسي شعرˇ نؤ پئر دۊخؤنن،  ۱۴۶۹ تير ما ۷، ىۊشˇ مئن دۊنىا بمأ ؤ ۱۵۳۳ مۊردال ما ۲۹ تئرانˇ شميرانˇ مئن بمرده.
نيما خۊ افسانه منظۊمه همرأ ىکته جۊمبشه فارسي شعرˇ مئن سرأىته کي خۊدش تا عؤمر دأشت اي جۊمبشه پى گيت. نيماىي شئر نيما سبک ˇنؤم بۊ. نيما ىکته کتابم دأنه رۊجا نؤمي کي اينˇ شعرؤنه کي مازرۊن ٚ گلکي أجي بنويشته. خۊدش خۊ کتابˇ مئن خۊ شعرؤنˇ زوان-ه تاتي دۊخؤنه. نيماىي شئر، أولي شعرˇ نؤˇ نۊمۊنه، فارسي أدبياتˇميئن ايسه.
باسكه مشم
باسکه مشم ایسم ایته روستا ایسه جه خوشابر دهستان، رضوانشهر شهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
ویریشتن
وختی ای نفره خفتن تومامه به گوید ویریشته
بهدان
بهدان ایسم ایته جی روستاهان اسلام آباد دهستان ،رشت شهرستان سنگر بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
لات محله
لات محله ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
آلمالو دهستان
یکی بزرگترین طوایف مراغه حاتمی ها می باشند.
ابوخيل ارطه
ابوخیل ارطه ایسم ایته روستا ایسه جه بیشه سر دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
ميانرود
میانرود ایسم ایته روستا ایسه جه اسفیورد شوراب دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
میانرود ایسم ایته روستا ایسه جه گیل دولاب  دهستان، رضوانشهر شهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
میانرود ایسم ایته روستا ایسه جه ییلاقی ارده دهستان، رضوانشهر شهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
شهرستان شیروان
شیروان شهرستان ایته جه شهرستانان خراسان شومالی اوستان ایسه. جه کیشور ایران که اونه مرکز هم شهر شیروان ایسه.
کیشوری تقسیمان
شهر: شیروان
شريفعلی سرا
شریفعلی سرا ایسم ایته جی روستاهان اطاقور دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران.
شهرستان شیروان
کیشوری تقسیمان
شهر: لوجلی
ميان‌سرا
ميان‌سرا ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ خۊرۊم‌آباد ٚ بخش ؤ بلده دهستان ٚ توابع جه ایسه.
جمعيت
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۳۸ نفر (۸۴خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
سیرۊس بینا
سيرۊس بينا (اينگيليسي مئن Cyrus Bina، فارسي مئن سیروس بینا) مینٚسۊتا یٚ دانشگا یٚ مئن اقتصاد ؤ مؤديريت ٚ مؤمتاز ٚ اۊستا ايسسه. اۊن سياسي اقتصاد ؤ أرزش ؤ رانت ٚ نظريه ؤ انرژي ؤ نفت ؤ جهانيأبؤن ؤ ايران ٚ سياسي اقتصاد ٚ مئن کار بۊده دأنه.
سيرۊس بينا، سؤني ؤ أمنيت ٚ پۊشتي اقتصاددانؤن ٚ جؤري شؤرا یٚ مئنأني عؤضوه.
سربس
جرگه:جهانيأبؤن جرگه:سياسي اقتصاد
واشادن
پهنا کودن، مرتب کودن پارچ یا غذا سر واشادی؟
مازیار--91.98.6.80 ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۰۹، ساعت ۱۲:۰۱ (UTC)
چهار باغِ
مردوم و جوغرافی
چَهارباغ شهری اتسه اوستان تئران مئن. ا شهر چهارباغ بخش مئن جی توابع ساوجبلاغ شهرستان قرار داره.
صلاح الدين محله
صلاح ادین محله ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
چهار باغِ
مردوم و جوغرافی
فاصلیه بین مهدی‌آباد تا چهارباغ مرکزشهر حدود ‪ ۱۰‬کیلومتر ایسه و ملک‌آباد هم حدود پنج کیلومتر با شهر مرکز فاصله داره. چهارباغ جی جمله او شهرانی ایسه که بین اونه مناطق شهری زمینان کشاورزی و باغی فراوانی وجود داره.
جور وا جور
چارباغ شهرداری
نؤخاله أکبري
نؤخاله أکبري ایته جه گيلانˇ رۊستايان، سۊماسرا شأرستان ؤ تؤلمˇ بخش ؤ هندخاله دهستانˇ توابع جه ایسه.
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ˇ سالˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲٬۳۹۳ نفر (۶۲۵خانوار) بۊ.
کلاچ خندان
کلاچ خندان ايتأ جه رۊستایان جیرده دهستان جه توابع شفتˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۶۳ نفر (۴۶ خانوار) ايسه.
پارت كلا
پارت کلا ایسم ایته روستا ایسه جه فریم دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
جخفتن
v intrans قایم بستن، مخفی بستن، خوره جیگا دئن
مازیار--91.98.6.80 ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۰۹، ساعت ۱۲:۰۲ (UTC)
مورغ عشق
مرغ عیشق ایته اهلی پرنده یه از نژاد طوطی. ا پرنده اصلی جایگاه دیگر طوطی سانانه مانستن، اوسترالیایه.
تاریخچه: ا پرنده ی اولین دفا ایته زیست شناس کی اونی نام سرجان گلد بو، 1840 میلادی ببرده به انگلستان. بعد انی موتقاضی زیاده بوست و کشتیانه زیادی دست به کار انتقال ا پرنده یان بوبوستیدی کی اشنه ویشتر بردیدی اروپا بخصوص انگلستان، هلند، بلژیک. اشنه او موقا در دسته های چند ده هیزارتایی حمل کودیدی و در طول او سفر چند هفته ای فقط تعداد کمی از اشن سالم فارسائید اروپا به زودی ا پرنده اهلی بوبوست و از طریق انگلستان انه به تومام دونیا اوسی کودد
مشخصات: ادات: ا بعد جوجه انه تولد، ماده اوشانه از خو معده دورون غذا فارسانه. غذای نرم کی از معده دورون آوره. بعد چند روز کی انی زاکان پیله تره بید غذای نیمه هضم یس) بچخته حبوبات مثل عدس باقلا و لوبیا مورغ عضق اگر ایته رژیم غذاییه عدات بوکونه به زاحتی نیشه انه تغئیر دئن، پس بختره از زاکی انه خوب عدات بدیم
بیماریان * یبوسیت o علائم:پرنده در دفع فضله مشکل دره. o علل:تغذیه غلط و مسمومیت. o مداوا: قطره چکانامره ای قطره روغن کرچک یا روغن زیتون از ای طرف انی زبانه سر بچکانید.میوه و سبزی و دانه‌های آبدار مفیدد. * فلج o علائم:حرکت اهسته یک پا یا اختلالات حرکت که کم کم پدید آیه. o علل:کمبود ویتامین یا حتی جراحت. o مداوا:اضافه نمودن ویتامین به آب آشامیدنی پرنده ٬تازه سبزی و تازه میوه. * ضربه مغزی o علائم:فلج ناگهانی و کامل و یا بیهوشی. o علل:برخورد به پنجره یا موانع دیگر. o مداوا:پرنده بیهوشه در مکانی نرم و تاریک بنید.انی سر باید از انی بدن بوجور تر ببه.پس از بهوش آمدن انی محیطه گرمه کونید. * جراحات پوستی o مداوا:پران و محل زخمه آب جوش یا ولرمه یا چایی مره بشویید و هتو بنید تا خوره خوب ببه. اگر نشویید امکان دره کی عفونت بوکونه. * پیله بوستن بیش از حد ناخونان o علائم:رشد بیش از حد ناخونانحتی مارپیچی بوستن ناخونان. o علل:قوطر میله‌ یانی کی در قفس اشنه نشستنه ره بند کمه. o پیشگیری: شاخه طبیعی بنید قفسه دورون. سنگه ناصافم خوبه. o مداوا: اشنی ناخونانه وا کوتاه بوکونید، اتو کی ایته دستکی اشنه بدرید نوره جلو. اشنه ناخونه خونی سلولان نوره روبری معلوم به. تا اویه اشنه ناخونانه قیچی مره کوتاه بوکونید * بزرگ شدن بیش از اندازه منقار o علائم:گاه گلف اشنی منقار انقدر پیله به کی اشن نتند غذا بخورد o علل:اشنه تغذیه اشتبایه o پیشگیری:طبیعی شاخه و سنگ آهک قفس دورون بنید o مداوا:منقاره وا کوتا بوکونید احتمالا چن دفا وا ا کاره بوکونید.
نکاتی پیرامون نگهداری: بهتره اشنه جفت جفت نگه داری بوکونید. مورغ عشق خو محیط مره خ گیره پس اشنه جایه عوضه نوکونید. انی قفس باید جایی ببه روشن و تا حد ممکن ساکت ولی نباید انه آفتاب نور جیر بدارید، زیاد آفتابه نوره بیدینه سکته کونه. پرنده قفس باید بوجور تر از محیط ببه تا بتنه همه جایه بیدینه یو نترسه، اگرم ایته قسمتم به طرفه دیوار ببه تا ان از ایطرف اطمینان بدره بازیم بهتره قفسه کفه پرندگانه مخصوص شنه مره یا روزنامه سیا سفید(رونامه رنگی رنگ اشنه ره مضره) بوپوشانید و هفته ای ایبار اونه تعویض بوکونید. قفس دورون میله یانی با قطر 2.5 تا 3 سانتی متر بنید تا ونهلید کی پرنده بیماری بیماری ناخون بلند فینگیره آب و غذا ظروف نباید زیاد تعویض ببه چون کی ا ظرفه عادت کونه و از جدیده ظرف بترسه و ان باعث به کی وشتا(گرسنه) بمانه
وسایل اضافی قفس دورون: مورغه عشق خایلی دوس دره بازی بوکونه، بختره ک وسایلی اشنه سرگرمی ره قفسه دورون بنید مثلا: تاب حلقه ای: ا پرنده خایلی دوس داره تابه سر بینیشینه، بختره کی اگر دو تا مورغه عشق ایته قفس ایسد دوتا تابم قفسه دورون بنید مورغه عشقه عروسک: ایته پلاستیکی عروسک از مورغه عشق، اگر تنهایی قفسه دورون ایسه ایته عروسک بنید قفسه دورون، هتو کی جفته مره رفتار کونه عروسکه مره یم رفتار کونه کوچه زنجیر و زنگوله: اشنه نران خایلی دوس دارید کی صدا درباورید کوچه آینه: معمولا اشنه ماده یان آینه جلو هو رفتاری کی خاید غذا دانه موقه خو زاکانه مره کوند، آینه جلو هم بوکوند وان حمام: نوعی وان کی اشن بتند شنا بوکوند
میرآباد
میرآباد یکی از سه شهرکهای تابع شهرستان سردشت (ربط و میرآباد و نلاس) می باشد.میرآباد از نظر جغرافیایی در میان جاده سردشت- پیرانشهر واقع شده است.زبان مردم این شهرک کردی است.
اوتار
اوتار ایسمه ایته روستا ایسه لیسار دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
پیش کنار
پیش کنار ایسم ایته جی روستاهان اسلام آباد دهستان ،رشت شهرستان سنگر بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
باباولی
باباولی ایسم ایته جی روستاهان دیلمان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش دیلمان ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
دنگ سرك
دنگ سرک ایسم ایته روستا ایسه جه قره طغان دهستان ، نکاشهرستان مرکزی بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
پلنگ پاره
پلنگ پاره ایسم ایته روستا ایسه جه خوشابر دهستان، رضوانشهر شهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
دنگ سرك
دنگ سرک ایسم ایته روستا ایسه جه میاندورود کوچک دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
كام روستا
کام ایسم ایته روستا ایسه جه شیخ فضل اله نوری دهستان ، نورشهرستان بلده بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش
تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ايته جه تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ بخشان، مازندران ٚ دۊرۊن ايسه.
سربس
جرگه:مازندران ٚ بخشان
ويشكی
ویشکی ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
دابوی شمالی دهستان
دابوی شمالی دهستان روستاهان
دابوی شمالی ایسم ایته دهستان ایسه محمودآباد شهرستان مین جی اوستان مازندران.
خرطای
خرطای ایسم ایته جی روستاهان اطاقور دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران.
لله مرز
لله مراد ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
نوذراباد
نوذراباد ایسم ایته روستا ایسه جه قره طغان دهستان ، نکاشهرستان مرکزی بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
شهرستان مهران
مهران شهرستان ایته جه شهرستانان ایلام اوستان ایسه. جه کیشور ایران که اونه مرکز هم شهر مهران ایسه.
کیشوری تقسیمان
شهر: مهران
شهر: ارکواز.
شهر: صالح‌آباد.
رۊدبنه دهستان
رۊدبنه دهستان ايته جه گيلان ٚ دهستانان، لاجؤن ٚ شأرستان ؤ رۊدبنه بخش ٚ مئن ايسه.
جمعيت
بر اساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، أ دهستان ٚ جمعيت ۱۱,۸۹۳ نفر (۳,۵۱۹ خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:گيلان ٚ دهستانان جرگه:لاجؤن ٚ شأرستان ٚ دهستانان
مؤحسن نامجۊ
مؤحسن نامجۊ (اسفند ۱۳۵۴ شمسي تۊربتˇ جامˇ ميئن) خؤندنکس ، شئر گۊتنکس ؤ مۊزيک شيناس ايسه ؤ ألؤن آمريکا ميئن زيندگي کأدره.
جهانيأبؤن
جهانيأبؤن (اينگيليسي مئن Globalization) يته مفهۊمه گه بيستؤمي قرن ٚ مئن داب بۊبؤ ؤ اين ٚ معني بنه جهاني بؤن يا جهاني وکتن همه چي مئن مخصۊصا سرمايه ؤ آدمؤن ٚ زيويشتن.
جهانيأبؤن يک جۊر جريانه گه اۊن ٚ مئن مردؤم ؤ شرکتؤن ؤ دؤلتؤن دۊنيا یٚ مئن ويشته همديگر ٚ همرأ کۊنۊش دأنن ؤ اين ٚ يته اصل ٚ دليل رؤشديه گه شؤن-أمأن ؤ ارتباطات ٚ مئن دأشتيم. هرچي جهان ٚ مئن ٚ تجارت ؤ هأدأهأگير ؤ شؤن-أمأن ويشته بۊبۊن اۊن ٚ مئن ٚ فرهنگؤن ؤ ايدأن ويشته بینألمللي بنن. ولي خأ دؤنسن کي جهانيأبؤن أول جه همه يته اقتصادي فراينده که خۊش ٚ همرأ اجتماعي ؤ فرهنگي نتايجم أبئنه.
جرگه:جهانيأبؤن جرگه:سياسي اقتصاد
تلاوك
تلاوک ایسم ایته روستا ایسه جه فریم دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
بندر انزلی سرشناسان
ا صفحه شامل ایته فهرست از سر شناسان شهر بندر انزلی در اوستان گیلان ایران میئن ایسه.
اۊرالي زوؤنؤن
منشأ
پيشبنأرؤن پرؤتؤ-اۊراليک زوؤنؤن ٚ زادگا ره:
بلترك
بلترک ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
ألکله
ألکله ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ نشتا بخش ؤ کؤترا دهستان ٚ توابع جه ایسه.
جمعيت
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۶۵۴ نفر (۱۹۵خانوار) بۊ.
کویی
کدو کویی بوخ روشی ایسه کی سرماخودئانه ره بکار بورد. سرمابخورده سرا ایته لاحاف دشاند. کوییا کی بوخار کودن دره بورد لاحافˇجیر تا ان بوخار اونˇ دوماغ وازه کونه. کال کویی {کنایه} ادمی کی خب فکر نوکونه
مازیار--91.98.6.80 ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۰۹، ساعت ۱۲:۰۳ (UTC)
هليس
هلیس ایسمه ایته روستا ایسه حویق دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
کورم کلاشم
{ناقص} سعی و تلاش {مرکب اتباعی}
مازیار--91.98.6.80 ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۰۹، ساعت ۱۲:۰۴ (UTC)
کاظم آباد (شفت)
کاظم آباد ايتأ جه رۊستایان چۊبرˇ دهستان جه توابع احمدسرگۊرابˇ بخش، شفتˇ شهرستان ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۳۸۳ نفر (۱۲۴ خانوار) ايسه.
بورخيل ارطه
بورخیل ارطه ایسم ایته روستا ایسه جه بیشه سر دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
باناصر
باناصر ایسم ایته روستا ایسه جه خوشابر دهستان، رضوانشهر شهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
كوهستان حويق
کوهستان حویق ایسمه ایته روستا ایسه حویق دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
بازقلعه اکبر
بازقلعه اکبر ایسم ایته جی روستاهان اسلام آباد دهستان ،رشت شهرستان سنگر بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
تاج الدين محله
تاج الدبن محله ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
چشناسر
چشناسر ایسم ایته جی روستاهان دیلمان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش دیلمان ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
بردون
بردون ایسم ایته روستا ایسه جه شیخ فضل اله نوری دهستان ، نورشهرستان بلده بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
رسكت عليا
رسکت علیا ایسم ایته روستا ایسه جه فریم دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
توسکاچشمه دهستان
توسکا چشمه دهستان روستاهان
رده :جوغرافی
کنستان
کنستان ایسم ایته جی روستاهان اسلام آباد دهستان ،رشت شهرستان سنگر بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
بالاافراكتی
بالاافراکتی ایسم ایته روستا ایسه جه بیشه سر دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
شيروا
شیروا ایسم ایته روستا ایسه جه خوشابر دهستان، رضوانشهر شهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
كليك
کلیک ایسم ایته روستا ایسه جه شیخ فضل اله نوری دهستان ، نورشهرستان بلده بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
گوگاه
گوگاه ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
هتویی ایته روستا با هه ایسم در رحیم اباد دهستان مئن هم نها.
عصر جدید (تلویزیونی مسابقه)
عصر جدید ایته تلویزیونی رقابت استعدادیابی ایرانی ایسه. اَ برنامه با احسان علیخانیِ تهیه کونندگی ساخته ببوسته و از شبکه سه تاریخ ۲۷ بهمن ۱۳۹۷ خورشیدی (مصادف با ۱۳ امیر ما ۱۵۹۲ گیلکی) دورون شروع به پخش بوکود. قرار ایسه هرساله اَ رقابت فصل زمستانِ دورون پخش ببه.
اَ برنامه سراسرِ ایرانِ جه استعدادهای موختلفی جذب کونه تا اَ افراد خو استعدادِ مردمِ رِ نشان فدید. اَشَنه اعمال شامل خوانندگی، کمدی، شعبده‌بازی و… ایسه. هر شرکت کننده تلاش کونه تا با نمایش زنده خو استعداد داورانِ تحت تاثیر قرار فده. داوران اَ برنامه، امین حیایی، رویا نونهالی، آریا عظیمی‌نژاد و سید بشیر حسینی ایسد.
ارواخيل
ارواخیل ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
تاريك دره
تاریک دره ایسم ایته جی روستاهان دیلمان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش دیلمان ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
شهرستان بندر بوشهر
بوشهر شهرستان ایته جه شهرستانان ایلام اوستان ایسه. جه کیشور ایران که اونه مرکز هم شهر بوشهر ایسه.
کیشوری تقسیمان
شهران: بوشهر و چغادک
شهر: خارگ جزیره
لا لا لند (فيلم)
لا لا لند يا رؤيايي سامؤن (اينگيليسي: La La Land) يکته آمريکايي رۊمانتيک ؤ مۊزيکال فيلم ايسه گه سال ۲۰۱۶ ديمين شزلˇ نويشتنکسي ؤ کارگرداني أمرأ چاؤده بۊبؤ. اي فيلمˇ ميئن؛ رايان گاسلينگ ؤ ائما ائستؤن ؤ جى. کى. سيمؤنز ؤ جان لجند ؤ رؤزماري دئويت ؤ ميگن فى بازي کؤنن. اي فيلمˇ أولي نمايش ۲۰۱۶ اۊت ما ۳۱ ونيزˇ فيلمˇ فستيوالˇ ميئن بۊ گه نهايتن ائما ائستؤن مؤوفق بۊبؤ زنأکؤنˇ أولي نقشˇ خۊجير بازيگره بدست بأري.
فيلمˇ نؤم
لا لا لنده أغلب لۊس آنجلس ؤ هاليوۊده گۊنن چؤن اي شأرؤنˇ ميئن غالبن زيندگئن پۊر زرق ؤ برق ايسن.
بيريني خال
جرگه:سينما
رابرت لی
رابرت ادوارد لی (1870-1807 م) - (1381- 1444 گ) ايته پيله چكنه و پيله كس آمريکا داخلي جنگ ٚ مئن و آمريکا تارئخ ٚ مئن ايسه.
رابرت لی آمريكا داخلی جنگ مئن، نساييئنˇ حشرومايه دار چكنه و نسا ويرجينيا حشرومايه دار سركرده بو. وی بارها ايتحاديه حشرومايه دارˇ جولو بِجنگسته و اوشانه دَشكنه و اوشانه راهه بنه بر بوكونه. ولی جولای سال  1963 جنگ گيتزی بورگ مئن  اتحاديه جه دَشكن بوخورده. و دئه نَتَنسته ائتلاف حشرومايه دارِ سرپا بداره و آخر سر ژنرال لی  بيده اتحاديه حشرومايه دارˇ فوتوركستن پورتر بوبوسته و ژنرال گرانت كرا اونه بنه بر كونه ، خوره تسليم بوگوده. و آمريكا داخلی جنگ هتويی تومام بوبوسته. ژنرال لی آپوماتوكس دادگاه مئن دادگاهی بوبوسته. ژنرال لی اَ دادگاه مئن محكوم به مرگ نوبوسته و حتی  قولدونی مئن نوشو. فقط اونه دارايی مصادره بوبوسته و اونه آمريكا حشرومايه دار مئن بيرون تاواده ايد. و اونه مناصبَ ، اونه جه فگيفتيد.
وختی جنگ تومام بوبوسته ، لی لغو برده داری ره موافق بو و پور تلاش بوگوده آمريكا خو اتحادِ هنده بدس باوره. هتو گيد ژنرال لی سياهان رفاه واستی تلاش گودی. ولی موخالف سياهانˇ حقˇ رای بو. و خو سياسی نظرات مئن ، دموكراتان هواخواه بو. ويشتر اونه گبان، دموكراتان مَنَستی. رابرت لی خو جوانی مئن، آمريكا – مكزيك جنگ مئن ايسا بو. و حشرومايه دارِ مئن موهندس بو. هسه آمريكا مئن، ژنرال رابرت لی ايتا پيله چكنه و قهرمان ايسه. و آمريكاييئن اونه پيله حرمت نَهيد. مخصوصاً نساييئن (جنوبيان) اونه پور گولاز كونيد.
سربس
جرگه:آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن
حسنعلیده
حسنعلیده یته دهات ایسه که جزو شهرستان لاهیجان و30کیلومتربالاهیجان فاصله دانه
آغاسی
آغاسی ایسمه ایته روستا ایسه حویق دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
بيلي
left|thumb|نرء اوردک وختی پراء گیفتن دره بندانگشتی|بيلي بيلي یا سيکا پرنده ای ئیسه کی مورغانه نئه و آبء خیلی وابسته یه. اوشان جه گونه های زیادی دونیا دورون وؤجود دره کی هنوز کاملاً شیناخته ببسته نیئدی.
أ پرنده پران چربده تا خیسأ نبد و پروازء هینگام سنگینا نبد.
اوردک اولین پرندگانء گونانء جه ئیسه کی ادم بتأنسته اونه اهلی بوکونه. اتو به نظر ایه کی اوردکانء اول دفه اهلی کودن، مصرء دورون بو. اثار باستانی میئن کی مصر دورون بیافته ببست، نقاشیانی اوردکانء جه نئه بو کی نیشان دئی، مصریان اول کسانی بد کی جوجه کشی بوکودید. شاید به أ خاطر بو کی مصرء دورون کانالای اب گوراگور نئا بو. الان هم اوردک پرورش دئن، مصر دورون رواج دره.
قلعه گل
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۰ نفر (۵ خانوار) ايسه.
پله برقی
{ناقص} رشت ایرانˇشهرانˇ میان تا هسه از نظر تیکنولوجی خصوصا صنایع ایلیکتریکی جه اولینان ببسته. گواه ان مطلب سه راه لامپ سازی، توشیبا(پارس خزر) کارخانه، صنایع الکتریک خودرو، ... ایسه. حتی اولین بار ایرانˇمیان اینترنت دانشگاه صنعتی شریف مره دانشگاه گیلان جه راه اندازی ببست. پله برقی ایته جه او تکنولوجیانه کی کمتر شهری ایرانˇمیان اونه دره. رشتˇاولین پله برقی رشت بازارˇمیان ایته پاساژˇ دورون بنا ببسته. رشت شهر تیزهوشان است
مازیار--91.98.6.80 ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۰۹، ساعت ۱۲:۰۶ (UTC)
نودهك
￼نودهک ایسم ایته روستا ایسه جه قره طغان دهستان ، نکاشهرستان مرکزی بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
آزادگان دهستان
آزادگان دهستان روستاهان
آزادگان ایسم ایته دهستان ایسه شهرستان گلوگاه مین جه اوستان مازندران.
سینما سپید رود
رشت سینما سپید رود اول خیابان علم الهدی مئن نها.
رشت سینمان
سینما سپید رود، سینما۲۲ بهمن، میرزا کوچک، سینماانقلاب، سینما آبشار.
شهراب
موقعيت جغرافيايي: روستاي شهراب با مساحت حدود صد كيلومتر مربع در عرض 34 درجه و 35 دقيقه جغرافيايي و 49 درجه 55 دقيقه طول شرقي قرار دارد. اين روستا مركز دهستان كوه پناه از توابع بخش مركزي شهرستان تفرش است و در حد فاصل شهرستانهاي تفرش (شمال) ، آشتيان(شرق) و فراهان (جنوب) قرار دارد.
جمعيت: جمعيت اين روستا حدود 2799 نفر است و از سه محله بالاده، ميان ده، قلعه تشكيل شده است.
روستاهاي چال، سفيد شبان، كشه، سربند، سفيدآب، دارستان، كنگران و شاهواروق تابع شهراب هستند.
شهراب در منطقه كوهستاني واقع است و آب و هواي بسيار عالي دارد و مردم آن به كشاورزي و دامپروري مشغولند. انگور اين روستا شهرت خاص دارد.
مردم شهراب خونگرم، مذهبي و شيفته اهل بيت عصمت و طهارت هستند. مرقد مطهر امامزاده شاهزاده علي اصغر(ع) ، پسر امام زين العابدين (ع) در اين روستا واقع است كه قدمت شهراب را بيش از 1000سال نشان مي دهد. همچنين در روستاي شاهواروق از توابع شهراب نيز مرقد مطهر شاهزاده قاسم (ع) از فرزندان اما موسي كاظم (ع) وجود دارد.
منبع: سالنامه تفرش 84 https://web.archive.org/web/20110210001905/http://tafresh.net/r-shahrab.asp
نشتا بخش
نشتا بخش ايته جه تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ بخشان، مازندران ٚ دۊرۊن ايسه.
سربس
جرگه:مازندران ٚ بخشان
بلاگفا
بلاگفا ىته جیگا ایسه که تؤنین اۊنˇ میئن وبلاگ چاکۊنین ؤ وبلاگ نيویسي بکۊنین. اي جیگاٰ علیرضا شیرازي ۱۶ آذر ۱۳۸۳ چاؤده. اينˇ سرورؤن، کانادا جي میزباني بۊنه. ألئکسا آمارؤن بلاگفاٰ پۊر دئنترين جیگا، ایرانˇ میئن دؤنه.
سربس
جرگه:وبجيگه'ن جرگه:وبلاگ جرگه:وبلاگسنˇ سرويسؤن
شيرجۊپۊشت ٚ دهستان
شيرجۊپۊشت ٚ دهستان ايته جه گيلان ٚ دهستانان، لاجؤن ٚ شأرستان ؤ رۊدبنه بخش ٚ مئن ايسه.
جمعيت
بر اساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، أ دهستان ٚ جمعيت ۱۵,۷۱۶ نفر (۴,۷۱۱ خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:گيلان ٚ دهستانان جرگه:لاجؤن ٚ شأرستان ٚ دهستانان
بابۊلات
بابۊلات ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ نشتا بخش ؤ کؤترا دهستان ٚ توابع جه ایسه.
سنته
سنته ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
بابۊلات
جمعيت
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۱۳ نفر (۵۶خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
مايستان بالا
مایستان بالا ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
ميرزا کۊچي خان
أن ٚ نۊم يۊنس بۊ ؤ هین ٚ پئر ٚ نۊم ميرزا بزرگ بۊ کي میرزا عبدالوهاب مستوفي (رشتي پۊلدار ؤ شأر ٚ مالیاتي کارگۊزار) ورجه دفتري کارمند بۊ. ميرزا ۱۲۵۹-۱۲۶۰ ه.ش (۱۸۸۰-۱۸۸۱ ميلادي) رشت ٚ اۊستاسرا مئن دۊنيا بۊمأ ؤ خۊ زاکي مئن، رشت ٚ صالح‌آباد ٚ مئن، تا ۲۱ سالگي حاج حسن ٚ مدرسه مئن درس بخانده.
امّا ايران ٚ مئن حوادثي تفاق دکته کي ميرزا زیویش راشي' عوضأکۊده ؤ اۊن ٚ عبا ؤ نعلين ٚ جا، دانستقۊ ؤ فشنگ' اۊساده ؤ خۊ راشي' ايتؤ دؤجين بۊکۊده کي استبداد ؤ استعمار ٚ امره مقابله بۊکۊنه. میرزا مشرۊطيت ٚ انقلاب ٚ مئن، انقلاب ٚ امرأ بۊ ؤ قزوین ٚ فتح ٚ مئن شرکت دأشتي.
ميرزا شکل ؤ کردٚکار ؤ عقاید
میرزا دۊ تا خاخؤر ؤ سۊ ته برار داشتي کي پیله تر محمدعلی ؤ کۊچي دانه رحیم نام داشتي. ميرزا کاس ٚ چۊم بؤ ؤ قهوه‌یي مۊ. قوي بؤنيه بۊ ؤ خۊش‌هيکل. هرگي خۊ نماز' ترک نۊکۊد ؤ دیل‌رحم بۊ. اهل ٚ سیگار ؤ تریاک ؤ مشرۊب نۊبۊ. یکي دۊ سال مردن ٚ پیش، چل ؤ یک ساله بۊ کي زن بگیفته.
میرزا شاعري طبعم دأشت ؤ حتی یکته گیلکي دۊبیتي اینأجي بجا بۊمؤنسه دأنه: "گیسه گئسأكۊدي جالستن ٚ ره""رئسه-رئسه'كۊدی والستن ٚ ره""مي دیله اۊ میئن دبسته' بؤسته""بمیرم تي دبس-وابستن ٚ ره"یا فارسي جي:"هوالحق""گوهر كجی در عالم بودی چو ابروانش""دیگر تو راستی را یكسر نما نهانش""با آه آتشینم، از آب دیده نبود""یا سوختی دو گیتی، یا غرق آبدانش""بین در كمان كمین كرد دل را به تیر مژگان""ارجان بود هزارم، بادابدان نشانش""در زیر تیغ تیزش، شادم بَرَد سرم را""آزرم دارم آن دم، خونین شود بنانش""از دوری جمالش، تن را نگر چسان شد""چون كاه می‌كشاند، موری در آشیانش""می‌خواستم مثالش اندر دو دیده بندم""لیكن نجست نقشی، وهم من از میانش""«گمنام» را نخستین، بُد نامی و نشانی""همچون تو نامور كرد، گم‌نامش و نشانش""«این غزل كه در ایام تحصیل در مدرسه گفته شده بود به عنوان یادگاری تقدیم حضرت حاج شیخ گردید. جمعه ۲۷ جمادی‌ الثانی ۱۳۳۸ ـ میرزا كوچك»"
سیاسي کۊنۊشؤن
مألۊم نئه میرزا سیاسي کۊنۊشؤن چۊتؤ کؤره سرأگيته. ولي بعض ٚ ته گۊنن شاید اۊ زمت ببۊن کي مۊقتا تهران ساکن بۊ ؤ شاه خأس وام ٚ پۊل ٚ جي سفر بکۊنه فرنگ ؤ يپاره اعتراضات اۊن ٚ سر پيش بمأ. وختي وگرسه رشت، جوؤن ٚ طلبه'ن ٚ مئن تبليغ گۊد ؤ حقسأی بۊده طلبه'ن ٚ أنجۊمن' راتؤده. میرزا خلاف ٚ يپاره دئه مشرۊطه‌خازؤن، رادیکال بۊ ؤ گيا أولي أفراد ٚ جي بۊ مشرۊطه‌خازؤن ٚ مئن کي خۊش ٚ رفيقؤن' مؤسللح بۊده تا استبداد ٚ پيش بئسن. لشت ٚنشا دهقانؤن ٚ جۊمبش ٚ جي م دفاع بۊده؛ جۊمبشي گه خئلي راديکال بۊ ؤ باعث بۊبؤبۊ رشت ٚ أنجۊمن' دۊخاله بکۊنه: اۊشؤني گه جۊمبش ٚ جي دفاع گۊدن (انقلابئن) ؤ اۊشؤني گه گۊتن دهقانؤن خأ ايلٚلَم ارباب ٚ سهم' هأدئن.
اتحاد اسلام ٚ جرگه (هیأت اتحاد اسلام)
میرزا اتحاد اسلام ٚ عالي شؤرای ٚ مئن (فارسي مئن: شورای عالی اتحاد اسلام) عؤضو بۊ ؤ اؤره خۊش ٚ نؤم ٚ جي فعاليت گۊد ولي اتحاد اسلام ٚ مرکزي کؤميته مئن مؤستعار نؤم دأشت: فریدۊن. گيلانˇ وگرسنˇ پسي، تئرانˇ گيتنˇ مئن، مشرۊطه-خا'نˇ همرأ بۊ امما محمدعلي شا وگرسنˇ پسي هندئه دخۊته زيندگئه سرأىته. چن سود گيلان ايسأبۊ ؤ بأزين بۊشؤ تئران ؤ تئرانˇ مئن، چار سالˇ پسي، سال ۱۲۹۲ هجري شمسي، ىک سال بۊمؤنسه تا أولي جهاني جنگ سرأگيره، بۊشؤ هىأت اتحادˇ اسلامˇ مئن. اي هىأت، سىد جمال الدين اسدآبادي عقيده'نه پى گيت. اي هىأتˇ أصلي جيگه استانبۊل بۊ أمما ايرانˇ مئنأني خۊ آدمؤنه دأشت؛ ميرزا زمت تئرانˇ مئن سىدحسن مدرس ؤ سىدمحمدرضا مساوات ؤ سىدمحمد کمره‌اي ؤ سلىمان محسن اسکندري ؤ میرزاطاهر تنکابني اي هىأتˇ مئن ايسأبۊن. وختي ميرزا اي هىأتˇ مئن بۊشؤ، قرار بۊبؤ کي ايرانˇ شۊمالˇ مئن اي هىأت ئبه کۊنۊش بۊکۊنه ؤ هينˇ وأسي وگرسه گيلان.
ىپاره مؤحققؤنˇ نظر اينه کي ۱۲۹۷ هجري شمسي، ۲۰ مؤردادˇ پسي، هىأت اتحاد اسلام ؤ اينگيليسˇ مئن ىکته قرارداد دبسته بۊبؤ ؤ هين وأسي ميرزا ؤ حاج احمد کسماىي هىأت أجي سيوا بۊبؤن.
مشرۊطه
سال ۱۲۸۶ هجري شمسي مؤرداد ما، مشرۊطه فرمانه امضا گۊدنˇ ىک سالˇ پسي، ميرزا ۲۵ سالگي مئن، ىکته أنجؤمنˇ عؤضويتˇ فؤرمه پۊرأگۊده، انجؤمنˇ رؤحانيۊنˇ رشتˇ نؤمي. اي زمت، ميرزا قۊشۊن جمأکأدبؤ ؤ اۊشؤنه نظامي مشق دأدبۊ ؤ ىک دفأ ني خۊ قۊشۊنˇ همرأ خأس بۊشۊن تئران، مشرۊطه-خازؤنˇ پۊشتي به ولي را مئنه اينه خبر برسئه کي محمدعلي شا مجلسه تۊپ دبسته ؤ دئه ميرزا ىأجي کاري بر نأنه ؤ خۊ قۊشؤنˇ همرأ وگرسه رشت.
مجلسˇ تۊپ دبستنˇ پسي، وختي کي ايرانه خفقان دىته، بۊشؤ تفليس ؤ اؤره أولي سۊسياليستؤنˇ وير ؤ عقيده همرأ آشنا بۊبؤ کي تزارˇ همرأ مؤبارزه کأدبۊن.
جهاد دانشگاهی
عه دانشگاه درسال 1384 در رشت از طریق کونکور سراسری ایقدام به پذیرش دانشجو بوکوده. هررشته ی فنی ای که بخوایید اونه مین نهه. از معماری-عومران-موخابرات-ict و... کامپیوتر بیگیفته تا مودیریت بازرگانی و ... هم در مقطع کاردانی و هم در مقطع کارشناسی ناپیوسته. اوشانه اوستادان زیاد تعریفی نره اما ایمکانات اموزشی خیلی خوبی داریدی. چون عه دانشگاه غیراینتفاعی بنابراین انم خداتومن پول فیگیره.تا پارسال اونه شهریه ی ثابت 280000 تومان بو اما الانه ننم.
ميرزا کۊچي خان
مشرۊطه
میرزا بأزۊن سردار محیی ٚ مۊجاهدؤن ٚ جرگه مئن نؤم بنويشته. اۊشؤن، سپهسالار ٚ فرماندهيأجي خأستن بۊشۊن تئران. میرزا قزوین' گیتن ٚ مئن مۊشارکت دأشت ولي مألۊم نئه کي تا تئرانم بۊشؤبي چۊن سردار محیی همرأ اختلاف دأشت. ولي مشرۊطه خاز بۊمؤنسه ؤ بأزۊن وختي محمدعلي شا خأس خۊش ٚ تۊرکمني آدمؤن ٚ جي دۊمرته قؤدرت' پسأگيره، اۊن ٚ همرأ بجنگسه ؤ دس ؤ سینه' جي زیمین (مجروح) بۊبؤ. این' ببردن رۊسیه کؤنسۊلگري ؤ محمدعلي شکي دئه شا نبۊ، این' پیشنهاد بدأ درمؤن ئبه بۊشۊن قفقاز. ايتؤ نظر هأنه کي فگرسه شاه خأس يک جۊري اينأجي خلاصأبي. گيا قرار بۊ باکۊ شؤن ٚ مئن کاسپي دریا ی ٚ مئن دمیره ولي کشتي فرمانده اینٚ جؤن' نجات بدأ.
بأزين که وگرسه گیلان، بۊشؤ تئران. چۊن رۊسيه ونأشت کي میرزا بأ گیلان ٚ مئن، اين ٚ تئران ايسأن درازه بدأ ؤ چۊن مننيس کار بياجه، فقر ٚ جي زيندگي گۊد. حتی هۊتؤ کي خۊدش سالؤن ٚ سال بأزۊن نقل گۊد يک دفأ يکته لتسکه گدا بزئه مۊشت ٚ جي بکۊشته چۊن هرچي این' گۊت چيزي ندأنه گدا واندأی! بأزۊن ولي اۊ گدای ٚ خانواده رضايت بدأن کي میرزا جۊوؤزه.
جنگل ٚ جۊمبش
اوّلي جهاني جنگ ٚ زمات، وختي رۊسؤن دکالسن گيلان ٚ مئن ؤ اۊنه اشغال بکۊدن ؤ تهران ٚ حۊکۊمتأني هيچ کاري نۊکۊد، ميرزا خۊش ٚ همفکرؤن ؤ رفيقؤن ؤ اتحاد اسلام ٚ جرگه همرأ همفکريگۊدن ٚ پسي، تصميم بیته خۊش ٚ چریکي جنگ' گیلان ٚ جنگلؤن ٚ مئن سرأگيره. چۊن ايشؤن ٚ جيگا جنگل بۊ، ايشؤن' دخاندن جنگلي.
میرزا خۊش ٚرفيق، میرزا علي خان دیوسالار ٚ همرأ بۊشؤن مازندران ٚ ور کي اؤره خۊشؤن ٚ عمليات' سرأگيرن ولي بأزۊن میرزا سیوا بۊبؤ بمأ لایجؤن دؤکتؤر حشمت ؤ حاج أحمد کسمایي همرأ ديدار بۊده تا اۊشؤن ٚ یاوري جي کار' گیلؤن ٚ مئن پيش ببره. سراخره اي کۊنۊشؤن باعث بۊبؤ میرزا بۊتؤنه ۱۴ قبضه تيۊفنگ ؤ أننی گۊلله جۊرأکۊنه تا بۊتؤنن ۱۲۹۳ مهر ما خۊشؤن ٚ کار' سرأگيرن.
جنگليئن خۊشؤن ٚ اسلحه چن جۊر تهيه گۊدن: الف. خۊشؤن ٚ چريکي فترکؤن ٚ مئن وختي گه رۊسؤن ' فترکسن. ب. عؤثمانيئن ٚ جي اسلحه هئن. ج. یکته دلیر ٚ زنأی ٚ جي اسلحه تهيه گۊدن کي اين ٚ نؤم بۊ بؤلۊر خانم. بؤلۊر خانم خۊش ٚ سربازؤن' دخؤته دأشت تا اینگیلیسئن' فترکن ؤ ايشؤن' اسلحه'ن' هأگيرن کي بؤلۊر خانم هأدئه جنگليئن'. د. وختي گه رۊسيه مئن انقلاب بۊبؤ (۱۹۱۷ فوریه) رۊسي سربازؤن ٚ جي ايواشکي ؤ غير ٚقانۊني اسلحه هئن.
أوايل خۊشؤن ٚ هوادارؤن ٚ جي پۊل هأيتن ولي بأزۊن کم-کمی پيله زميندارؤن ئبه ماليات تعيين بۊدن.
۱۲۹۳ ه.ش پييز تا ۱۲۹۴ تابستؤن، گیلان ٚ والي که رۊسيه کؤنسۊل ٚ آدم بۊ، یکته فترک بدأ جنگليئن'. اي فترک ٚ أول مرتبه، عبدالرزاق خان شفتي رياست ٚ جي، جنگليئن ٚ جي بدجۊر شکست بۊخؤرده ؤ دومي مرتبه، سردار مقتدر ٚ فرماندهي جي هندئه جنگليئن' فترکسن کي فؤمن ؤ گسکر ٚ مئن دشکسن ؤ اي باعث بۊبؤ جنگليئن مردۊم ٚ مئن ويشتر نؤمي ببۊن ؤ يک عالم تيۊفنگ ؤ مؤهممات ؤ مال (حيوؤن) دککئه ايشؤن ٚ دس.
۱۲۹۴ (۱۹۱۵ مه ؤ اۊت)، يکته تازه نفس نيرۊ رۊسيه جي بمأ انزلي یکته پیله ضربتي نيرۊ چأگۊده بۊبؤ کي ۵۰۰ نفر (ايراني قزاق ؤ رۊسي سرباز) ؤ سنگين ٚ اسلحه دأشت. ايشؤنم يکته جنگ ٚ مئن دکتن يکته ۶۱ نفره جرگه (میرزا فرماندهي'جي) کمين ٚ مئن ؤ دشکسن ؤ خالي ۴۵ نفر قزاق جؤن بدر ببردن.
۱۲۹۴ آذر ما، رۊسؤن ايران ٚ دؤلت' فشار بأردن کي یک کاري بکۊنه ؤ خۊشؤنم گازأنبؤري فترکسن جنگليئنه. جنگليئن اي جنگ ٚ مئن تلفات بدأن ؤ رۊسؤنم ۶۰۰ نفر أسير هأدأن. جنگليئن دۊ ما بأزين فؤمنات ٚ مئن دۊمرته خۊشؤن' سازمان بدأن. رۊسيه کؤنسۊل حقسأی بۊده میرزا ترؤر بکۊنه ولي نۊتؤنسه. رۊسؤن هرته خؤنه' کي گمؤن گۊدن جنگليئن ٚ همدس ايسسن آتش زئن. فقط رشت ٚ مئن ۱۶۰۰ ته خؤنه' بسۊجؤنئن.
جنگل ٚ دومي مرحله
رۊسیه مئن ٚ فوریه انقلاب باعث بۊبؤ ایران ٚ مردۊم ٚ ديل ٚ مئنم شؤق ؤ اۊميد دکئه. اي انقلاب ٚ پسي رۊسیه ارتش ٚ رفتار ایرانئن ٚ همرأ تؤفير بۊده ؤ جنگلئن ٚ شرايطم بئترأبؤ. ۱۹۱۷ ژۊأن (۱۲۹۶ ه.ش تیر ما) جنگلئن جرگه جرگه بمأن رشت ٚ مئن ؤ یک ما بعد (اۊت) اینگیلیس ٚ کؤنسۊل ايشؤن' دۊخؤنده «گیلان ٚ ارباب» ؤ گیلان ٚ والي (مفخرالدوله) هميشک جنگلئن ٚ همأ مشورت گۊد ؤ اۊشؤن' فرمؤن برد. دئه رۊسیه پيشتر ٚ مۊرسؤن ایران ئبه دۊشمن نبۊ ؤ هين وأسي آلمانئن ٚ مۊقؤم ایران ٚ مئن ضعيف بۊبؤ. مـرزا کۊچي خؤن، کرنسکي دؤلت ٚ جي بخأسته کي خۊش ٚ أرتش' ایران ٚ جي بيرين ببره ؤ همه ته امتيازؤن' گه تزار ٚ زمت تحميل بۊبؤ بۊ ایران'، لغو بکۊنه تا اینم دئه رۊسؤن ٚ ارتش' ایران ٚ مئن فنترکه. ولي خئلي زۊد معلۊم بۊبؤ کي کرنسکي دؤلت قرار نئه اۊ امتيازؤن' فيچينه يا خۊش ٚ ارتش' ایران ٚ جي بيرين ببره.
اي مرحله مئن جنگلئن ٚ اؤميد ؤ تنامان (سازمان) ويشتر ؤ قويتر بۊبؤبۊ. ايشؤن ٚ سیاسي چاگۊدار اتحاد اسلام بۊ ؤ یکته نیمه رسمي دؤلت دأشتن که این ٚ أصل ٚ قسمت اين ٚ نظامي سازمان بۊ ؤ يکته نشريه ني دأشتن کي جنگل نؤم دأشت. یعني دئه أولي مرحله مۊرسؤن نبۊ که رهبري یک نفر ٚ دس دبۊن ؤ اي دفأره جۊمبش رسما يک جرگه ريش سيفيدؤن ٚ دس ٚ جیر جمعي فرمؤندهي بنأبۊ کي اي جرگه اتحاد اسلام بۊ. فرانسه کؤنسۊل اي جرگه' سنا دۊخؤند. ابراهیم فخرایي (میرزا مؤنشي) سنا مئن ٚ ۲۷ نفر ٚ نؤم' ليست کؤنه. شیراز ٚ مئن ٚ آلمان ٚ کؤنسۊل ۱۹۱۸ ژۊأن (۱۲۹۷ تیر) نیویسنه کي اتحاد ٚ اسلام ٚ کؤمیته ۸ تا ۱۰ نفرن کي کۊجي خؤن ٚ همرأ جنگل ٚ جۊمبش' رهبري کؤنن. کؤميته اصلي آدمؤن' ايتؤ گۊنه: حاج احمد کسمایي، مالي کارکیا، کي کسما نیشت، احسان کي رشت ٚ مئن ايشؤن ٚ نماينده بۊ ؤ دايم تلفؤني میرزا همرأ درتماس بۊ؛ البته احسان الله خان خۊش ٚ خاطرات ٚ مئن بنويشته دأنه کي اين ٚ مقر أنزلي بۊ؛ کۊجي خؤن ؤ اين ٚ برأرزه داودزاده کي فؤمن ايسأبۊن.
وختي حلئه گیلان ٚ مئن اي انجۊمن قؤدرت ندأشت، اين ٚ مرکزي کؤميته أعضا ايشؤن بؤن: میرزا کۊجي خؤن، حاج احمد کسمایي، سید آقایي، دؤکتؤر حشمت، شیخ علي علم الهدا. ولي سید آقایي هۊ اول سال جۊمبش' رها بۊده. دؤکتؤر حشمت لایجؤن ٚ مئن خۊدش' تسکأگۊده، شیخ علي م ويشتري سفر شۊ. هين وأسي عملا میرزا ؤ حاج احمد مرکزي کؤميته' پيش بردن. میرزا نظامي کارکيا ؤ حاج احمد مالي کارکيا.
رۊسيه انقلاب ٚ پسي، وختي گیلان ٚ مئن رۊسيه سربازؤن ٚ اجرایي کؤمیته'ن ؤ انقلابي جنگ ٚ کؤمیته'ن بناگۊدن چینأگیتن ؤ جنگليئن ٚ همأ تماس گیتن، اتحاد ٚ اسلام ؤ جنگليئن ٚ زۊرم ويشترأبؤ ؤ یکته تازه مرکزي کؤميته چأگۊدن ؤ یپاره پيله آخۊندؤن' دعوت بۊدن که بأن اي کؤميته مئن. سید عبدالوهاب (صالح) ؤ میر منصور (هدا) ؤ حاجي سید محمد (روحانی) ؤ شیخ علي (علم الهدا) مۊرسؤن کي سومي ؤ چارؤمي پيله زميندار بؤن. اي آخۊندؤن کمتر پيش أمأ کي جۊمبش ٚ مقر بئسن ؤ ويشتر اعتبار ٚ وأسي دؤجين بۊبؤبۊن. خالي عبدالوهاب صالح بۊ که سازمان ٚ سر کؤنتؤرؤل دأشت.
۱۹۱۶ تاؤسؤن، میرزا چن دفأ سفر بۊده سؤلیمانداراب، سپهدار ٚ ملک تا اؤره دهقانؤن' بأره جۊمبش ٚ مئن. ۱۹۱۶ نؤوامبر ۲۷ (۱۲۹۵ آذر ما ۲۶) يک جرگه کۊردؤن کي گيلان نيشتن خۊشؤن ٚ نيرۊ همأ بمأن جنگلئن ٚ همرأ ؤ سپهدار ٚ بيس ٚ چار ته ديهات ! کئخۊدا'ن ٚ جي بخأستن کي هرته ۱۰۰۰ تۊمؤن کۊمک بکۊنه. جنگلئن سۊ ته نماینده سرأدأن قزوین. ايشؤن ٚ مأمۊرؤن بۊشؤن تا شاهرۊد ؤ سمنان ؤ بۊستان ؤ دامغان کي جنگل ٚ پيام' برسؤنن. گۊيا جنگلئن گؤنبد ٚقابۊس' شبيخۊن بزئه بۊن. حتی یپاره زمیندارؤن بمأن ایشؤن ٚ طرف، سپهسالار ٚ مۊرسؤن.
اي زمت کي اتحاد اسلام قؤدرت دأشت، اي کؤميته يپاره آدمؤن (حاجي آقا رضا ؤ میر منصۊر ؤ سید محمود) رۊسيه يا اينگيليس ؤ گاگلف هر دۊته همرأ همکاري گۊدن ؤ حتی گاگلف ايشؤن ٚ همکاري پيشنهاد رد بنأبۊ! اي دؤره اتحاد اسلام ايتؤ تناگيته بۊ کي يکته شؤرای ٚ عالي دأشت کي بيس نفر بؤن باني يکته مرکزي کؤميته. اۊ بيس نفر ٚ جي هف نفر مرکزي کؤميته مئن ني ايسأبۊن کي مخفي بؤن. میرزا کۊجي خؤن ؤ حاج احمد کسمایي هر دۊ ته مئن ايسأبۊن.
ولي واقعيت اينه کي کمتر سندي هننأ کي بۊگؤ جنگل ٚ جۊمبش ٚ مئن، اتحاد ٚ اسلام اصل ٚ زۊر' دأشت. بئترين حالت' أگه بگيريم، اتحاد ٚ اسلام یکته مشورتي نهاد بۊ کي میرزا کۊجي خؤن ئبه سیاسي اعتبار جۊرأگۊد ؤ اۊن ٚ سياسي جاجيگه' واشؤند.
گيلان ٚ ایالت ٚ کارکیاگري هرچي ويشتر دکته جنگليئن ٚ دس، ايشؤنم واداشته بۊبؤن هندئه خۊشؤن ٚ چاگۊدار ؤ تنامان' دگردؤنن تازه نيازؤن ئبه. جنگليئن ٚ دؤلت، چار ته وزراتخؤنه دأشت: دادگؤستري ؤ ماليه ؤ پؤليس ؤ جنگ. دادگؤستري ؤ پؤليس رشت ؤ أنزلي ؤ لایجؤن ؤ تۊنکابۊن ؤ چن جای ٚ ديگه خاله (شعبه) دأشت. دادگؤستري وزارت، پؤليس مخفي م اداره گۊد.
سراسب
سراسب ایسم ایته روستا ایسه جه شیخ فضل اله نوری دهستان ، نورشهرستان بلده بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
ميرزا کۊچي خان
جنگل ٚ دومي مرحله
اتحاد ٚ اسلام ارمنيئن ٚ همرأ مۊخالف نبۊ ولي اجازه'م ندأ کي اۊشؤن خۊشؤن ٚ تنامان' گيلان ٚ مئن چأکۊنن. هيتؤرم اجازه ندأن ايراني سۊسياليستؤن خۊشؤن ٚ کۊنۊش' آشکار بکۊنن. اي انجۊمن حتی حزب دموکرات ایران ٚ اصلاحي ؤ دؤمؤکراسي خا برنامه'ن ٚ همرأم مۊخالفت بۊده ؤ اي حزب ٚ کۊنۊشؤنم گيلان ٚ مئن ممنۊع بۊبؤ. اي دؤره مئنم هندئه جنگليئن نۊتؤنسن يکته جمعي رهبري چأکۊنن ؤ هندئه تمؤم ٚ اختلافات، میرزا کاريزماتيک جاجيگه پيش حل ؤ فصل بنأبۊ.
جنگلئن ٚ برنامه ؤ تنامان (سازمان)
جنگليئن زمين ٚ مسأله وأسي هيچ برنامه يا راه ٚ حللي ندأشتن. جنگليئن ايلات ٚ رهبرؤن ؤ زميندارؤن ٚ همرأ مؤدارا گۊدن. ۱۲۹۶ تاؤسؤن لشت ٚنشا مئن کي اۊن ٚ مالک امین الدوله بۊ، کشاورزؤن شۊرش کؤنن ؤ جنگليئن اي ماجرای ٚ مئن مؤتناقض رفتار کؤنن. قضيه اي بۊ که اي زمينؤن که ۴۲ پارچه آبادي بۊ، املاک ٚ خالصه بۊ، یعني شاه ٚ شي بۊ که ناصرالدين شا سال ۱۸۸۸ ميلادي (۱۲۶۷ شمسي) هأدأبۊ امین الدوله پئر'. هين وأسي جنگليئن ئبه آسؤن بۊ که اۊ پيلئگي زمين' تقسيم بکۊنن يا کشاورزؤن هندئه پيشترؤن ٚ مۊرسؤن خالصه زمين ٚ سر کار بکۊنن يعني شاه ٚ مالکيت ٚ جير نأ امين الدؤله زمين مالکيت ٚ جير. چۊن خلاف ٚ شرع نبۊ. ولي اي کار' نۊدن. کاري که تينس گيلان ٚ باخي کشاورزؤن ئبه سرمشق ببۊن ؤ ايران ٚ مئن حتی! سراخر ايتؤ بۊبؤ که امین الدوله که جنگليئن اين' اسير بيته بؤن، ايسکالی پۊل ٚ همرأ تعويض بۊبؤ ؤ اي ماجرا جنگليئن ٚ جاجيگه' کشاورزؤن ٚ مئن ضعيف بۊده. ولي وختي رشت ٚ مئن بمأن بئسأن، هر گۊني برنج ٚ سر يک تۊمان ماليات دبستن ؤ ايتؤ ۳ هزار زميندار اعتراض ٚ وأسي بۊشؤن اينگيليس ٚ کؤنسۊلگري مئن تحصؤن بۊدن. جنگليئن خۊشؤن ٚ مالياتؤن' باخي ٚ شهرؤن ٚ مئنم زۊرازۊري هأيتن. ولي اي ماليات هأيتنؤن هرگي يکته سياست' ختم نۊبؤ زمينؤن ٚ وأسي بلکي ويشتر اين ٚ وأسي بۊ که سياسي ؤ نظامي هزينه'ن جۊرأبۊن.
جنگلی‌ئن، خوشؤن ِ جنگه اجنبی ارتش و ايرانی قزاقؤنی کی روسؤن ِ دس ِ جير باموته بوبؤ بون شوروع بئودن. ميرزا دوشمنؤن، روس و اينگيليس و قاجاری ارتش بو.
جنگلی‌ئن ميرزا رهبری امره، خوشؤن کاره 1489 گالشی سال (1294 هجری شمسی) سراگيتن و هف سال بازون، جنگل ِ انقلاب، شکست بوخورده. امّا ای ميانه، ميرزا و اين ِ رفئقؤن موفق ببؤن کی گيلان مئن سلطنته لَغوْ بکونن و گیلانˇ شؤرایی جؤموری‌يه اعلام بکونن. یکشنبه روج، ديا ما 28، 1494 گالشی سال (١٦ خرداد ١٢٩٩ خورشیدی) جنگلی‌ئن ایرانˇ سورخˇ انقلابˇ کومیتهٰ تشکیل بدأن. ای کوميته سلطنته لغو بئوده و گيلان مئن جوموری اعلام بئوده. ميرزا گيلانِ جوموری مئن سرکوميسر و جنگ ِ کوميسر بوبؤ.
جنگل ٚ انقلاب
جنگليئن داميشک احمد شاه' اعتماد دأشتن ؤ اي جۊمجۊمه' (توهؤم) دأشتن کي شاه اتفاقات ٚ جي بيخأبره. ولي سال ۱۲۹۷ تاؤسؤن وختي گه اينگيليسيئن ٚ همأ درگير بۊبؤن، خۊشؤن ٚ ايمان' (أگه نۊگؤيم سلطنت ٚ جي) شاه ٚ جي جدأن ؤ بناگۊدن شاه' ويتن ٚ گب' زئن کي فرانسه ؤ رۊسیه مئن مردۊم تينن يا حتی ایران ٚ مئن کي احمد شاه ٚ پئري جد' (ناصرالدین شاه) گۊلله' جي بکۊشتن.
كردسراكوه بالا
کردسراکوه بالا ایسم ایته جی روستاهان اطاقور دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران.
ميرزا کۊچي خان
جنگل ٚ انقلاب
رۊسيه انقلاب ٚ پسي، جنگليئن خيال گۊدن رۊسؤن خۊشؤن ٚ نيرؤ بيرين بئنن ايران ٚ جي ولي ايتؤ نۊبؤ. تا اينکه يکته قرارداد دبستن ۹ بند ٚ مئن کي اۊن ٚ مئن بمأ بۊ کي رۊسيه نيرۊ خأن دۊ ماه ٚ مئن، رۊسي افسرؤن ؤ جنگليئن ٚ نظارت ٚ جير، گيلان ٚ جي دوأرن. هي تماسؤن باعث بۊبؤ کي کم-کمی میرزا تماس بلشویکؤن ٚ همرأ ويشتر ببۊن. جنگل ٚ رۊزنامه یکته مقاله مئن کي اين ٚ تيتر بۊ "رۊسيه نيرؤن وگردنن خۊشؤن ٚ خؤنه" (نیروهای روسیه به میهن خود بازمیگردند) بلشویکؤن' ايتؤ معرفي بۊده کي ايشؤن ٚ حزب فعال ؤ انسانگرا ايسسه. حزبي گه جنگليئن مننئن اين ٚ زۊرأگيتن ٚ جي خۊشال نبۊن.
کودتا
هنوز انقلابی دولت ِ کار به سامان نرسه بو کی اغتشاشات و بلوا، او انقلابیؤنی جه کی شوروی هوادار بؤن شوروع بوبؤ و بيلأخره میرزا مجبور بوبوسته جومعه روج، اسفندار ما اوّل، 1494 گالشی سال (18 تیر ١٢٩٩)، دوتا نماينده و ايتا نامه اَ عبارت امره اوسه بئوده موسکؤ، لنين ره کی: «ايران ِ ملّت، حاضر نيه کی بلشؤويکؤن ِ برنامهٰ قبول لکونی» و بازون، قهر و اعتراض امره، رشت جی بوشؤ فومن.
آخرپسي
سردارسپه نی، وختی گيلانه ديرين بومأ، اوّل جوهموری ارتشه کی کومونيستؤن ِ دس دبو شکست بدأ و اوشؤن در بوشؤن و بازون هچين بمانسه ميرزا و اون ِ آدمؤن.
رضاخان ميرزا جی بخاسته کی بايه تهران و خو گبؤنه مرکزی حوکومت امره راجه به استقلال و آزادی بزنه. امّا ميرزا قبول نکوده و قزاقؤن نی ميرزا آدمؤنه فوتورکسن و ميرزا يارؤن يا بموردن و يا تسليم ببؤن.
ميرزا نی خو آخرين رفئق امره کی گاؤک نام داشتی، بوشؤ تالش کوهؤن ِ طرف کی بتانی بشی خانم عظمت فولادلو ور کی هميشک ميرزا جی حمايت کود.
امّا ورف و سرما اندی سخت بو کی تير ما 27، 1495 گالشی سال، هر دو نفر يخ زنيدی و فوت کونيدی.
هه زمات ایتا کورد مرد کی کرم نام داشتی و خلخال جی شؤن دبو گیلان، ا دو نفره بچاسه، ورف ميان دینه و شناسه. با همه سعی و تلاشی که موشت و مال و سنجد خورانئن امره کونه، نتانست اشانه زنده بکونه و به سرعت آبادی طرف بوشؤ و مردوما خبرا کوده. مردوم باموئید او جيگا و دوتا جنازه‌یا ببرديد به آبادی.
میرزا مردن خبر همه‌جيگا دپیچسته و موحمدخان‌سالار‌ شوجاع، تالشِ اميرموقتدر ِ برارِ گوش کی ميرزا بدخا بو برسه. ا شخص بلافاصله چن‌تا توفنگ‌چی امره فوتورکه او خانقاهی کی ميرزا جنازه اويه نهأ بو و ولانشته کی اهالی ميرزا جنازهٰ دفن بکونيد و دستور بدأ ایتا جه اهالی طالش به‌نام رضا استکانی، میرزا بچاسته سره تنِ جی جودا بکونه. سالار شوجاع میرزا سره اوّل ببرده ماسال خو برارِ ورجه و بازون ببرده رشت، ارتشی فرمانده‌ئنه فدأ.میرزاسرا ببردیدی تهران تا رضاخان نیشان بدبد و اونی تنا رشت سولیمانداراب درون به خاک بسپاردیدی. جنگ دوم جهانی پس میرزا دوستداران اونی سرا تهران جه نبش بوکودید و به رشت باوردید و اونی تنه ورجا بنایید. میرزا قبر ابنقلاب ایسلامی پس بازسازی بوبوسته داره.
وزميخيلگاوان
وزمیخیلگاوان ایسم ایته روستا ایسه جه خوشابر دهستان، رضوانشهر شهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
کلبادشرقى دهستان
کلبادشرقی دهستان روستاهان
کلباد شرقی ایسم ایته دهستان ایسه شهرستان گلوگاه مین جه اوستان مازندران.
طوس كلا
طوس کلا ایسم ایته روستا ایسه جه قره طغان دهستان ، نکاشهرستان مرکزی بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
افراتخت
افراتخت ایسم ایته روستا ایسه جه بیشه سر دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
افراتخت ایسم ایته روستا ایسه جه هرازپی شمالی دهستان ، محمودآبادشهرستان سرخرود بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
شهرستان تنگستان
تنگستان شهرستان ایته جه شهرستانان ایلام اوستان ایسه. جه کیشور ایران که اونه مرکز هم شهر دلوار ایسه.
کیشوری تقسیمان
شهر :اهرم
شهر :دلوار
هۊ شي مين
هۊشي مين (ويتنامي ميئن: Hồ Chí Minh) ويتنامˇکۊمۊنيستي رهبر ؤ أولي ويتنامˇجۊمۊري دمؤکراتيک رٚييس جۊمۊر بۊ. ۱۴۶۴ ديا ما ۱۰ کيم ليٚنˇميئن بيچه بۊبؤ ؤ ۱۵۴۴ نؤرۊزˇما ۲۶ هانؤىˇميئن بر اثر خۊ قلبˇنارسؤني بمۊرده.
مسكوپا
مسکوپا ایسم ایته روستا ایسه جه فریم دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
أنزلي مناره
'''از كيلومتر ها فاصله ،بندرانزلی برج ساعت نمايان ایسه و طبق بینوشتان در تاريخی کتابان و سفرنامان خسروخان گرجی گيلان حاكم اونا درسال 1230 هجری - قمری برابر 1815 ميلادي و 1194 شمسي از آجور چاگوده.
left|thumb
هدف از چاگودن ا بنا ، دريا ديده بانی و هم به منزلیه فانوس دريائی بو. تا دريا نودران شب میئن ساحلا با موشاهدیه روشنائی در بوجوره منار ، شناسائی و خوشانه شناوره به داخل كانال برسانن ، روی هه اصل  ، ایته چراغ اونه بوجور روشن و نگهبانی در اویه به كشيك دان ایسایی. در سال 1307 شمسی پس از تعمیر ا برج ایته ساعت چهار سو اونه بوجور بناده. شهرداری ا ساعتا از كشور آلمان بهه بو و نصب بوگودوبو.
متأسفانه سال ها بو كه ده اونه ساعته زنگ به گوش نرسهیی وساعت از كار دکفته بو تا اونکه در سال 1369 شمسی شهرداری قديمی ساعته كه فرسوده بسته بو عوضا گوده و ایته الكتريكی ساعت اونه جاسر بنا .بولندیه منار28 متر تا بلكون20 متر ایسه.'''
بهشت لات
بهشت لات ایسم ایته جی روستاهان اطاقور دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران.
شیخ علی بست
شیخ علی بست ،رشت شهرستان ایسه استان گیلان مئن جی کشور ایران.این روستا شمال جا چهارده وصله و جنوب جا نصلاباده و غرب جا خوره به سیبدرو(سفیدرود). جای گوتن داره کی ا روستا مردوم 1000 سالی کی باسوادید. بنا به خومی کی انه درون نیویشته ای نابو کی تابستان میان ورف خبر بدابید.
جرگه:ناقص مقاله‌ئن جرگه:سیاسی جوغرافی جرگه:گیلک‌نشین شهرؤن جرگه:گیلان دهستانان و روستاهان جرگه:رشت دهستانان و روستاهان جرگه:جوغرافی
زنأکؤنˇ دفاعˇ جرگهٰ‌ن
سال ۲۰۱۲ میلادی اواسط، بشار أسدˇ أرتش کي خو مؤخالفؤن همره جنگسه‌دبو، رؤژاوا سامؤنˇ جي پس بنیشته ؤ رؤژاوا سامؤن دکته خلقˇ دفاعˇ جرگهٰ‌ن (YPG) ؤ زنأکؤنˇ دفاعˇ جرگهٰ‌ن (YPJ)ˇ چریکؤنˇ دس. اي چریکؤن هو عراقˇ پیشمرگؤن نین. ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ اي دوته خلقي أرتش، جهاديئن (داعش)ˇ همره جنگسه‌دبؤن ؤ همزمان حأسأکه مئن ني بشار أسدˇ رژیمˇ همره جنگ کأدبون.[http://www.dissentmagazine.org/online_articles/the-revolution-in-rojava The Revolution in Rojava. Meredith Tax. April 22, 2015.]
بیلاخره ۲۰۱۵ ژانویه ۲۶، کؤباني چریکؤن، داعشه بسر بنن ؤ شأره رها کؤنن"Syrian Kurds 'drive Islamic State out of Kobane'". BBC News. January 26, 2015. Retrieved January 26, 2015. ؤ بازون کؤبانی کؤنترؤل خلقˇ دفاعˇ جرگهٰ‌ن (YPG) دس دره.
جنگلˇ رۊزنامه
جنگلˇ رۊزنامه، ىکته نشريه بۊ کي سنگي چاپˇ همرأ هر هفته ىک دفأ کسما مئن مؤنتشر بنأبۊ ؤ اۊنˇ مئن جنگلئنˇ "افکار ؤ عمليات" دبۊ. رۊزنامه سرلؤحه سر بنويشته بۊ "نگهبان حقوق ایرانیان و منور افکار اسلامیان" (ايرانئنˇ حۊقۊقˇ پاسبؤن ؤ اسلامئنˇ افکارˇ رؤشنگر).
جنگل، گیلان ٚ ولایت ٚ مئن چاپ بنأبۊ ولي دۊنیا سیاست ٚ جي نسبتا بقایده ؤ جامع اطلاعات اين ٚ مئن دبۊ.
سردبيري ؤ اداره
اي رۊزنامه، علي حبيبي خط ؤ حقسأىˇ همرأ بيرين بمأ ؤ اۊجۊر کي اينˇ کيليشه' جي مألۊم بنه، غلامحسين نويدي کسماىي اۊنه اداره گۊد ؤ دومي شماره'جي پسي حسين کسماىي (مشرۊطه زمتˇ نؤمي مؤجاهد) اۊنه اداره گۊد.
حسين کسماىي تا شمارهٔ ۱۳ اي رۊزنامه مؤدير بۊ ولي ۹ؤمي شماره پسي عملاً ديمه بنيشته بۊ ؤ هندئه نويدي اۊنه اداره گۊد.
مئن (مؤحتوا)
جنگلˇ رۊزنامه سۊ دؤره بيرين بمأ. أولي دؤره ىکشمبه ۱۹ شعبان ۱۳۳۵ ه.ق. (۱۴۹۱ ورفنه ما ۲) تا شمارهٔ ۳۱ سره بدأ ؤ کسما مئن، سنگي چاپ أجي بيرين أمأ. سرجمع ۳۹ شماره بيرين بمأ.
جنگلئن ٚ برنامه
جنگل، جنگلئن ٚ برنامه ؤ پيام' مؤنتشر گۊد. جنگل ٚ رۊزنامه يکته مقاله مئن (آنچه جنگلیان می خواهند) بنويشته: ۱. ایران، ایرانئن ٚ شئه. ۲. خارجي سؤلطه خأن تمنأبۊن. ۳. اصلاحات خأن بي خارجئن ٚ دخالت پيش بۊشۊن. ۴. ایران ٚ باستاني تاج ؤ تخت خأن احمد شاه ٚ شي ببۊن کي آزادي حامي ايسسه ؤ اين ٚ اقتدار ٚ کیاسر (قلمرؤ) خأن ایران ٚ بۊگذشته امپراتۊري مۊرسؤن ببۊن. ۵. دؤلت ٚ کابينه (مشرۊطه خاز ؤ آزادي خازؤن ٚ رهبري جي) هم خأ قديمئن ٚ ضررؤن' جۊبران بکۊنن هم آينده به يک فکري بکۊنن. ۶. مجلس خأ وا ببۊن. ۷. اینگیلیس ٚ خطر ٚ پيش خأن اسلام' حمايت گۊدن. ۸. خائنؤن خأ مۊجازات ببۊن.
رۊزنامه گردأىته
جنگلˇ رۊزنامه شماره'نˇ گردأىته (مجمۊعه) ىکته کتابˇ مئن بيرين بمأ.
سال ۱۵۵۶ ديلمي (۱۳۶۱ هجري شمسي)، ۳۱ شماره عکسي چاپˇ همرأ مؤنتشر بۊبؤ؛ سال ۱۵۸۳ ديلمي (۱۳۸۸ هجري شمسي) أني، رؤبرت واهانيان، گيلانˇ ما فصلنامه مئن، دومي ؤ سومي دؤره' جي ۵ شمارهٔ واتينأدأ.
سال ۱۵۸۴ ديلمي جنگلˇ رۊزنامه ۳۹ شماره' جي ۳۶ ته شماره ىکته کتابˇ مئن مؤنتشر بۊبؤ کي اي کتابˇ نؤم ايسه "مجموعه ی روزنامه های جنگل" ؤ أمير نعمتي ليماىي اي کتابه چاپ بۊده.
سربس
جرگه:گيلان ٚ تاريخ
كوهستان روستا
کوهستان ایسمه ایته روستا ایسه حویق دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
کوهستان ایسمه ایته روستا ایسه خطبه سرا دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
کوهستان ایسم ایته روستا ایسه جه دیناچال دهستان، رضوانشهر شهرستان جه اوستان گیلان ، شومال ایران مین.
زين پشته
زین پشته ایسم ایته جی روستاهان دیلمان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش دیلمان ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
اطرب
اطرب ایسم ایته روستا ایسه جه قره طغان دهستان ، نکاشهرستان مرکزی بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
چمازكتی
چمازکتی ایسم ایته روستا ایسه جه نوکند کلا دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
فشالم
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۱۱ نفر (۶۰ خانوار) ايسه.
كلايه
کلایه ایسم ایته جی روستاهان سیارستاق ییلاقی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش  ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
کلایه ایسم ایته جی روستاهان رحمت آباد دهستان، رودبار شهرستان بخش رحمت آباد و بلوکات ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
اوجا محله
اوجا محله ایسم ایته روستا ایسه جه رودپی جنوبی دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
كمررود
کمررود ایسم ایته روستا ایسه جه شیخ فضل اله نوری دهستان ، نورشهرستان بلده بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
گیلان پرندان
نام برخی از گیلان پرندان:
آبچلیک آوازه‌خوان - آبچیلک پاسرخ - آنقوت - ابیا - اردک ارده‌ای - اردک تاجدار - اردک چشم‌طلایی - اردک دم‌دراز - اردک سرحنایی - اردک سرسیاه - اردک سیاه کاکل - اسکوتر بال سیفید - اکراس - اکرت بزرگ - اکرت کوچک - الیکایی - باکلان - باکلان کوچک - بالابان - کبری - بلبل - بلدرچین - بوتیمار - بوتیمار کوچک - پرستو - پرستوی دریایی گونه سفید - پرستوی دریایی کوچک - پرستوی دریایی معمولی - پری شاهرخ - پلیکان - پیت تالابی - پیت خاکی - پیت درختی - پیفو - تنجه - توکاهو - جغد - چاق لق - چرخ ریسک - چک - چکاوک آسمانی - چکاوک پنجه کوتاه - چکاوک درختی - چکاوک شاخدار - چکاوک کوچک - چکاوک گندم‌زار - چلچلک پشت‌سفید - چلچلک گوش‌سیاه - چلچله دمگاه سفید - چلچله رودخانه‌ای - چلچله کوهی - چنگه - چنگه نوک سیاه - چوب پا - حواصیل ارغوانی - حواصیل خاکستری - حواصیل زرد - حواصیل شب - خوس کوهی - خوتکا - خوتکای سفید - دارکوب خالدار بزرگ - دارکوب سبز - دارکوب سرسرخ - دارکوب سیاه - دارکوب کوچک - دلیجه - دلیجه‌کوچک - دم‌جنبانک ابلق - دم‌بلسکؤنئ خاکستری - دم‌بلسکؤنئ زرد - دم سرخ معمولی - زاغ بور - زاغ نوک سیاه - زاغی - زرده پره - زنبور خور معمولی - زیر آبروک - سار - سارصورتی - سارگچه - سارچه پابلند - سارچه جنگلی - ملیحه توقی کوچک - ملیحه کوچک - منقر تالابی - منقر سفید - سنگ‌چشم پشت سرخ - سنگ چشم خاکستری - سنگ چشم کله سرخ - سهره - سینه سرخ - شاه بوف - شبگرد معمولی - صموه ابروسفید - صموه جنگلی - طاووسک - طرلان - عروس غاز - عقاب پرپا - عقاب تالابی - عقاب جنگلی - عقاب دریایی دم سفید - عقاب شاهی - عقاب‌مارخور - عقاب ماهی گیر - غاز پیشانی سفید - غاز خاکستری - غراب - فاخته - فلامینگو - فیلاش - قرقاول - قرقی - قمری معمولی - قمری فریادکش - قوی سنگ - کاکایی سرسیاه - کاکایی صورتی - کاکایی نقره‌ای - کبک - کبوتر جنگلی - کبوتر چاهی - کرکس - کیشه بزرگ - کیشم کوچک - کیشم گردن سیاه - کلاغ ابلق - کلاغ سیاه - کله سبز - کفچه نوک - کورکور - کورکورخیالی - کوکو - گاو چرانک - گنجشک - گیلار - گیلانشاه بزرگ - لک‌لک سیاه - لیل - ماهی خورک کوچک - مرغ حق - مدگوس سفید - مدگوس کاکلی - مگس گیرها - نوک پهن - هدهد - یلوه آبی یا کاس یوه
مناسبتان
ا وانویس مال موناسبتانه. موناسبتانی که با اوستان گیلان ربط داره هسا تارئخ تولد و مرگ گیلان پیله دانان یا آیینان و سنتان و...
وهار
فروردین
left|thumb|سیروس قایقران
خرداد
تاوسسان
شهریور
پییز
آذر
زمسسان
بهمن
left|thumb|فریدون نوزاد
كندلك
کندکک ایسم ایته روستا ایسه جه فریم دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
پايين افراكتی
پایین افراکتی ایسم ایته روستا ایسه جه بیشه سر دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
رۊدبنه بخش
رۊدبنه بخش ايته جه لاجؤن ٚ شأرستان ٚ بخشان، گیلان ٚ دۊرۊن ايسه.
جمعیت
بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، رۊدبنه بخش ٚ جمعيت، ۱۳۸۵ سال ٚ دۊرۊن ۳۱,۲۰۳ نفر (۹,۳۰۹ خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:گيلان ٚ بخشان
کلبادغربى دهستان
کلباد غربی دهستان روستاهان
کلباد غربی ایسم ایته دهستان ایسه شهرستان گلوگاه مین جه اوستان مازندران.