cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کیانۋ ريوز
محبۊبیت ادامه: ۲۰۰۰
ریوز ماتريکسˇ سۊتائي مجمۊعه دۊرۊن نئو/تۊماس أندرسؤن نقشˇ أمرأ بازي بۊکۊده ؤ هأ نقش باعث بۊبؤسته کي ريوز به معرۊفيتˇ اؤجˇ نۊقطه فأرسه ؤ ويشتر مردۊم کیانۋ ریوز أ فئلمˇ أمرأ شناسيدي ؤ هسأ ني خأيليان بعد ايشنوستن کيانۋ ریوزˇ نام أ مجمۊعه فئلم یاد دکفيدي. ماتريکس ايته جه پۊرفرۊش‌ترين فئلمان، سينما تارئخˇ مئن ايسه ؤ اۊنˇ أولي سري هندر مؤفق بۊ کي اۊنˇ دۊوؤمي ؤ سۊوؤمي سري هم توسط واچؤفسکي خاخۊران چأگۊده بؤسته.
کیانۋ سال ۲۰۰۶، کؤنستانتين سينمايي فئلمˇ مئن، جان کؤنستانتينˇ نقشˇ أمرأ بازي بۊکۊده. کیانۋ بعد کؤنستانتين، پیپا لی خۊصۊصي زيوش ؤ ايته خؤنه پندامˇ سر ˇ فئلمانˇ مئن ني بازي بۊکۊده.
واگردستن: ۲۰۱۰
ریوز سال ۲۰۱۰ ايته أکشن-کؤمدي فئلمˇ مئن کي اۊنˇ نام هۊنری جرم ايسه بازي بۊکۊده ؤ ۲۰۱۴ سال دۊرۊن، بعد أن کي جان ويکˇ فئلمˇ مئن بازي بۊکۊده اۊنˇ نام دۊوارده زوانان سر بکته.
خۊصۊصي زيوش
کیانۋ ريوز با أنکي خۊ بازيگری حرفه مئن به ايته پيله مؤفقيت فأرسه ؤ به ايته جه سینما جهاني نمادان تبديل بۊبؤسته، ولي اۊنˇ خۊصۊصي زيوش جه هۊ زاکي زمات، غم ؤ سختي جه پۊر بۊ و شأ گۊتن کي دۊنيا اۊنˇ أمرأ خؤب تا نۊکۊده.
اۊنˇ پئر اۊ زمات کي کیانۋ ۳ سال ويشتر نأشتي خۊ خانواده ترکأ گۊده ؤ اۊنˇ مار هم چند بار ازدواج بۊکۊده ؤ هأنه وأسي چندين مرتبه به مۊختلف شأران ؤ خانه‌'ن نقل مکان بۊکۊديد.
گۊگين
گۊگين ايتأ جه چل شهيدˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
کیانۋ ريوز
خۊصۊصي زيوش
سال ۱۹۹۰، کیانۋ فئلم (I Love You To Death) بازي گۊدن موقع، ريور فینیکس (خۊآکين فينيکسˇ برار) أمرأ آشنا بۊبؤسته کي ايته جه هأ فئلمˇ بازيگران بۊ ؤ گلف گلف أ بازيگر به اۊنˇ صمیمي‌ترين رفق تبديل بۊبؤسته ولي ۳ سال بعد ريور فينيکيس هرؤئين ؤ کۊکائين زيادˇ مصرف وأسي با أن کي ۲۳ سال ويشتر نأشتي اؤوردؤز بۊکۊده و أ مسئله ريوز رۊحيه رۊ منفي تأثير بنا.
گۊگين
مردۊم ؤ زوان
گۊگينˇ مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
کیانۋ ريوز
خۊصۊصي زيوش
چند سال بعد کي خۊ بازيگری حرفه دۊوارده جه سر بيگيفته تا گۊذشته غمان جه خاطر بۊبۊره، دۊکتۊران تشخیص بداييد کي کيم، کيانۋ خاخۊر، خۊنˇ سرطان دره. هأ موضوع اۊنه تفکر رۊ تأثير بنا و باعث بۊبؤسته کي جۊدا جه کمک گۊدن به خۊ خاخۊر، ايته پيله بخش جه خۊ ثروت، سرطانˇ بيماريˇ تحقيقات ؤ بيمارستانان مربۊط به سرطان ببخشه و ايته خيريه مؤسسه هم سرطانیان ره تأسیس بۊکۊده ولي خۊ نام أ مؤسسه رۊ ننأ. کیانۋ شيطانˇ وکيل مدافعˇ فئلم ره چند ميليۊن دلار جه خۊ مۊزد ببخشه تا أ فئلمˇ تهیه بۊکۊنکسان بتانن آل پاچينو مۊزد کي پۊر بۊجؤر بۊ پرداخت بۊکۊنن. ريوز جه بازي گۊدن ماتريکسˇ سۊتائي مجمۊعه مئن، ۲۶۰ ميليۊن دلار مۊزد فگيفته، ولي ۸۰ ميليۊن دلار جه خۊ مۊزد به أ مجمۊعه فئلمˇ عوامل ببخشه چؤن معتقد بۊ اۊشان اۊ قدري کي اۊشانˇ حق بۊ مۊزد فنگيفتن.
گۊگين
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۴۳ نفر (۱۲خانوار) ايسه.
کیانۋ ريوز
خۊصۊصي زيوش
کیانۋ ريوز سال ۲۰۰۵ دۊرۊن، هالي‌وۊدˇ مشاهيرˇ پیادهرؤ مئن ايته رؤجا اختصاص بدأييد.
کارت صدا
کارت صدا یک قطعه الکترونیکیه که کامپوتر کیس درون نیهیدی که با استفاده از ان سخت افزار فرد تنه از کامپیوتر صدا بیشنوه
گلين
گلين ايتأ جه جند رۊبارˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
مردۊم ؤ زوان
گلينˇ مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۴۵ نفر (۱۲خانوار) ايسه.
سختسر ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش
سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايته جه سخت‌سرˇ شأرستانˇ بخشان ايسه. أ بخشˇ مرکز، سخت‌سرˇ شأر ايسه.
جمعیت
بر اساس ايرانˇ آمارˇ مرکزˇ سر ايشماردن، سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخشˇ جمعيت، ۱۳۸۵ˇ سالˇ دۊرۊن ۶۷،۶۷۵ نفر-أ فأرسه‌اي.
سربس
جرگه:مازندران ٚ بخشان
گريکش
مردۊم ؤ زوان
گريکشˇ مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۳ نفر (۸خانوار) ايسه.
۹ خرداد
9 خرداد خورشیدی موساویˇ با  21 دیا ما  گالشی  .
توشکه
رده : دیا ما روزان
رئک
thumb|ايته کۊچي رئک thumb|ايته رئک کي خۊ ريفئقان ٚ أمرأ ماتۊر نيشته
رئک، ريکه یا وچه (مۊخففان: ره، ري) مذکر ٚ اينساني-أ گئده کي هله بالغ-أ نۊبؤسته ؤ زاکي ؤ نؤأورنايي مئن اۊن-أ رئک دۊخانئده ؤ پيله-أ بؤستن ٚ پسي، جامعه دۊرۊن دئه ايته مرد محسۊب به.
واجه‌شيناسي
گيلکي زوان ٚ مئن، مذکر ٚ اينسان ٚ عام ٚ معني ايشاره وأسي، رئک ٚ جه ايستفاده به ؤ خانوادگي نسبت ؤ عاطفي جۊمله‌ئن ٚ مئن، پسر ٚ واجه گۊته به. گيلکي دۊرۊن رئک یا ريکه، اينگيليسي «Boy» مۊعادل ؤ پسر ني «Son» واجه مۊعادل ايسه. گيلکي مئن حالت یا مؤقعيت أساس ٚ سر، رئک ؤ پسر-أ سيوا گئده ولي فارسي مئن أتؤ نيه ؤ همه جيگا هۊ «پسر» گۊته به.
مثال:
عنبرا دۊل
عنبرا دۊل ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت کمتر جه سۊ ته خانوار ايسه.
گراسماسر
گراسماسر ايتأ جه جند رۊبارˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت کمتر جه ۳ خانوار ايسه.
شادمهر عقیلی
شادمهر عقیلی
شادمهر عقیلی (زاده 7 بهمن 1351، تهران) از خوانندگان جوانی هسه که بعد از انقلاب 1357 ایران دل خوشه کاره شروع بُکرده. امه بعد از مدتی به کانادا و امه به ایالات متحده امریکا مهاجرت بُکرد.
زندگی هنری
ایران دل کودکیجه به نوازندگی خیلی علاقه دشته و با پیانو شروع بُکرده امه ویالونه خوشته سازه تخصصی معرفیا کُرده.ساز زئنه بیشتر از هر کاری دوس دشته. وی ساز های تخصصی پیانو ، گیتار و ویالون با و در ویاون زئن تبحر خاصی دَره. اون فارغالتحصیل رشته موسیقی هسه از هنرستان موسیقی. از 1376 وارد واحد موسیقی صدا و سیما وکته و اوجه به کار مشغولا با ولی وی کارشن برای مجوز هگیتن با مشکلاتی مواجه بونه با. برای اولین کار خودش «معبود» و امه «قسمت» رو اجرا بُکرده و اِمه آلبوم بهار من اولین کاستی با که روانه ی بازار بُکرد. بهار من کاست بی کلامی با که شادمهر وی دل نوازندگی پیانو ، گیتار و ویالون را بر عهده دَشته. آهنگ های ای کاست عبارت بان از آهنگ های قدیمی «گل گندم» و «جان مریم» و ... . اون هیته در آلبومی به نام فصل آشنایی که کارهای خوانندگانی دیگر در او زمان در ایران ، اونه دل دَبا سه تَه آهنگ به نام های « باغ زندگی » با همراهی علیرضا عصار « معبود » و « قسمت » را ارائه بُکرده .اِمه در آلبومی به نام «نازنین» هَنده به همراهی دیگر خوانندگان ، دو آهنگ « قفس » و تو بی نهایت شب » رو ارائه بُکرد. بعد از ای کاستــشَـن ، مسافر توسط شرکت فرهنگی هنری « پیغام سحر » بازار دل بومَـه که با استقبال چشمگیری مواجه وَکت. دهاتی یکی دیگه از آلبوم هایی با که عقیلی توسط شرکت فرهنگی هنری « فارس نوا » منتشرا کُـرده. اونه دو آلبومشن پر فروشترین کاست های تاریخ موسیقی ایران وکته. شرکتی که آلبوم دهاتیَـه پخشا کُرده برای مجوز هگیتِـن با موانعی از اداره ارشاد رو برو وَکت ، اینجور که شادمهر بارها مجبور وَکت خوشِـه ترانه شَنه بازخوانی و اصلاح بوکونه. با وارد وکتنه شادمهــــر به سینما اونه محبوبیت خیلی ویشتر از قبل وَکته. اُن در فیلم پر پرواز سال 1379 میان به کارگردانی خسرو معصومی و بازی هنرمندانی همچو زیبا بروفه ، مرجان شیر محمدی، داوود ناقور، شهلا ناظریان و ... و شب برهنه به کارگردانی سعید سهیلی و بازی علی قربان زاده و اکرم محمودی و ... بازی بُوکرده و خوشه تواناییشنه در عرصه بازیگری نشان بَدَه. بازی در این فیلمشن باعث افزایش حساسیت روی کارهای اون وکت بطوری که مجوز هگیتن برای کاست بعدی اون یعنی آدم وحوا دو سال طول بکیشه و شادمهر که بدیه وی کارره در ایران خیلی مشکلات وجود دَره ایرانجه بُشا و به کانادا مهاجرت بوکُرده و اوجه خوشته کاره ایدامه بَدَه.
خارج از ایران
بعد از منتشر وَکِتِنه ای آلبوم و به دلیل وجود نِدَشتنه سه آهنگ : باور ، میخوام برم ، فال قهوه در آلبومی که یه ماه پیش ایرانه دل پخش وَکِته با ای دفه با ای سه آهنگ ایران دل به فروش بَریسَـه. آلبوم بعدی اون آدم فروش با. آلبوم سوم هم « پاپ کرن » نام دشته که ایسفنده 84 دل پخش وَکِته. هفت تک آهنگ هم دشته به نام های « سبب » ، «رسیدی » ، « مشکوک» ، « بغض» ، «بیا» ، « تن تو » و « یه کاری کن » با آلبوم غیر رسمی ای به نام « سبب» ایران دل منتشر وَکِت که اِمه چهار تَه آهنگ به نام « سبب» ، «رسیدی» ، « مشکوک» و «یه کاری کن » همراه با سه تَه آهنگ دیگه به نام های « خیال » ، «شیلا» و ترس به طور رسمی در آلبوم « تقدیر » از کمپانی « سنتوری رکوردز » عرضه وَکِت.
آهنگ شیناسی
آلبوم شَـن
تک‌آهنگ‌ها
اسلام آباد ٚ دهستان
اسلام آباد ٚ دهستان، ايته جه گيلان ٚ دهستانان، سنگر ٚ بخش ؤ رشت ٚ شأرستان ٚ توابع جه ايسه.
جمعیت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، أ دهستان ٚ جمعیت ۲۰,۲۹۶ نفر (۵,۶۳۱ خانوار) ايسه.
سربس
جرگه:گيلان ٚ دهستانان جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ دهستانان
دختر چای‌کار
متن ترانه دختر چایی کار
خواننده:فریدون پوررضا
《دوختر چایی کار ، بومو گول بَهار
تو چِره وَقته بهار
بوبُستی بیمار
تی اَمره با قار کونَم ، تا دَرده دیله وا کونَم
دوختر چایی کار ، بومو گول بَهار
اَگه تو راضی نیبی همش تِره روسوا کونَم
بولبولان گوله رو نیشینیدی شادان
چون اوشان دَوَدیدی در بَهار پِیمان
خمیران زاهدان
آیت‌الله شیخ محمد زاهد خمیرانی و آیت‌الله شیخ محمد علی زاهد خمیرانی و سایر بستگان-امین دیوان لاهیجی - اکبر خان بیگلربیگی، صادق خان اکبر سردار معتمد، فتح الله خان اکبر سردار منصور و سایر اشنه وابستگان خاندان اکبر - میرزا موسی نایب رشتی، میرزا زکی نایب، میرزا نصیر طایفه (حاجی حاکم) و سایر وابستگان خاندان سمیعی - حاج ملا رفیع شریعتمدار و اشنه بستگان - حاج ملا محمد خمامی - حاجی محمدحسن معین التجار- حاج ابوالحسن ملک التجار - روس قونسول در رشت و نیز «جمهوری فرنگی» خانه(؟).
قدیمی محلات نام در شهر رشت اکثراً سفرنامه های میانی ذکر بوبوسته و غالباً با هَ نام دوخواده بیدی.
سالات
سالات (به فرانسه: Salade) یه نه غذا ایسه که قبل از غذا به عنوان پیش‌غذا، بعد از اصلی غذا به عنوان یه ته سوا غذا، اصلی غذای همرا، یا خو به عنوان یه ته وعده غذای اصلی مصرف بوبوسه.
واژه (Salade) فرانسه ایسه
۱۰ خرداد
10 خرداد خورشیدی موساویˇ با 22  دیا ما  گالشی  .
توشکه
رده : دیا ما روزان
لندن
لندن بریتانیا و انگلستان پایتخت و اونی پیله ترین شهر ایسه.
اينگيليسي زوؤن
اينگيليسي يته هيندۊاۊرۊپايي زوؤنه جرمني خۊرخۊسي خال ٚ جي. اي زوؤن أول بار اينگيليس دۊرۊن ؤ آنگلؤساکسؤنان ٚ مئن کي ايته جرمني مۊهاجر قؤم بۊد، آلماني زوان ٚ جه تکامؤل بيافته ؤ کؤنه اينگيليسي زوان ايجاد بۊبؤست. اينگيليسي ويشتر خۊ وامواجه‌ئن-أ لاتين ؤ فرانسوي ؤ ىۊناني جي هأيته. کؤنه اينگيليسي زوؤن، پۊر ٚ پۊر آلماني زوؤنه مؤندنه. بريتانيا تأثير، نظامي ؤ ايقتصادي ؤ علمي ؤ سياسي ؤ فرهنگي حؤزه‌ئن، هيجدهؤمي قرن ٚ ميئن ؤ هيتؤنى آمريکا تأثير بيستؤمي قرن ٚ ميئن اي زوؤن-أ دۊنيا ميئن بشدت همه گيرأبؤ ؤ ميانجي زوؤن ؤ ايداري زوؤن عۊنوان ٚ أمرأ دۊنيا ميئن کأرأيته بۊبؤ. اينگيليسي زوؤن، آنگلؤسفر ٚ کيشوران ٚ مئن کي اينگيليس، آمريکا، کانادا، اۊستۊراليا ؤ نيۊزلند-أ شامل به مردۊم ٚ أصلي مأري زوؤن محسۊب بۊنه. هأسأ اينگيليسي گۊتنکسؤن ٚ تعداد ٚ لحاظ ٚ جه چيني ؤ ايسپانيايي پسي سومه. أفرادي گه ايشؤن ٚ مأري زوؤن اينگيليسيئه ۳۷۲ ميليۊن نفر-أ رسه.
سربس
جرگه:زوان
لیسبون
لیسبون پرتغال جمهوری و اونی پیله ترین شهر ایسه.
دالخاني بخش
دالخاني بخش ايته جه سخت‌سرˇ شأرستانˇ بخشان ايسه. أ بخشˇ مرکز، گالش محله ايسه. دالخاني ايته جه سخت‌سرˇ شأرستانˇ جديدˇ بخشان ايسه کي ۸ اسفند ۱۳۹۷ مئن، دۊ ته دهستان ؤ ايته مرکزˇ أمرأ تشکيل بۊبؤسته.
جمعیت
بر اساس ايرانˇ آمارˇ مرکزˇ سر ايشماردن، دالخاني بخشˇ جمعيت، ۱۳۹۵ˇ سالˇ دۊرۊن ۱۰،۰۱۳ نفر (۳،۴۷۵ خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:مازندران ٚ بخشان
هلوكله
هلوکله روستای است ازدهستان اوشیان ازشمال به دریای خزر وازجنوب به استان قزوین وروستای کبوترآبکش وفکیجور وازغرب به کراتمحله وهراتبر بوده دارای مسجد تازه تاسیس وخانه بهداشت ومدرسه می باشد ومحصولات کشاورری پرتغال چای وکیوی مقداری خرمالو وپرورش گل وگیاه نیز مشغول می باشند جاده آسفالت وازنعمت گاز تلفن برق برخودارمی باشند وکل چشمه دمکش ان بسیاردیدنی است چون نیم ساعت پراب ونیم ساعت خشک میشودودیدن چشمه اب ترش ان خالی ازلطف نیست
۱۱ خرداد
11 خرداد خورشیدی موساویˇ با 23 دیا ما  گالشی  .
توشکه
رده : دیا ما روزان
گاوليماک
مردۊم ؤ زوان
گاوليماکˇ مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۸۴ نفر (۵۴خانوار) ايسه.
حیطه طویله
روستایی از توابع چناران در استان خراسان رضوی است. این روستا در 55 کیلومتری شهر مقدس مشهد واقع شده است. اهالی روستا از راه دامپروری و کشاورزی امرار معاش میکنند. در این روستا مسجد قدیمی وجود دارد که هر ساله در ایام سوگواری سالار شهیدان میعادگاه عاشقان و دلسوختگان اهل بیت است.
حیطه طلا
نام جدید روستای حیطه طویله از توابع چناران است. برای اطلاعات بیشتر به حیطه طویله مراجعه شود.
تبک سر
تبک سر ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۹۴ نفر (۴۴ خانوار) ايسه.
۱۲ خرداد
12 خرداد خورشیدی موساویˇ با 24 دیا ما  گالشی  .
توشکه
رده : دیا ما روزان
گاورمک
گاورٚمٚک ايتأ جه سخت‌سرˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
مردۊم ؤ زوان
ولگام لمˇ مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۲۶ نفر (۳۳خانوار) ايسه.
شهرك ولي عصر چوكا
ايته شهركي ايسه رضوانشهر گيلان ميئن كي كارخانه چوكا امره ساخته بوئسته. گيدي كي 5000 نفر هم نهايتا جمعيت دره. داراي ايمكانات آب برق گاز تلفن هم ايسه. ولي اني خانوان قدميه و نم گيره.
رمضانعلی
خواننده:فریدون پوررضا
شاعر:محمد ولی مظفری
‍رمضانألی، رمضانألی / جیرکله کوتی یؤ ، جؤر بخاری
/ خال جی فجی غمزه داری
/ مال دونیا بگو چیچی داری؟ / رمضانألی، رمضانألی ......
سراوان ٚ دهستان
سراوان ٚ دهستان، ايته جه گيلان ٚ دهستانان، سنگر ٚ بخش ؤ رشت ٚ شأرستان ٚ توابع جه ايسه.
رمضانعلی
رمضانألی، رمضانألی / اسب باری داری رمضانألی /
سراوان ٚ دهستان
جمعیت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، أ دهستان ٚ جمعيت ۱۳,۹۸۶ نفر (۳,۷۸۳ خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:گيلان ٚ دهستانان جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ دهستانان
۱۳ خرداد
13 خرداد خورشیدی موساویˇ با 25 دیا ما  گالشی  .
مرگان
سال 1383 هجری خورشیدی - ا روز مین شاپور جفرودی بمرده.
توشکه
رده : دیا ما روزان
رمضانعلی
هَنده کولبار بری رمضانألی / ورزؤ کاری داری
شهرك امام خمینی رشت
ايته شهرك ايسه رشت ميئن. در جوار كمربندي بهشتي ايحداث بئوسته. اني شبكه برق و فاضلاب ضعيفه. گاهي اوقات هم اونه شهرك حميديان دوخوانيدي.
رمضانعلی
رمضانألی / بی پور بیجار داری رمضانألی / گاو
شیری داری رمضانألی / چلپ خالی خوری رمضانألی
/ هأندی مؤ دؤنم ای سر جؤر آری اوسر نداری
رمضانألی / قرض زیاد داری رمضانألی
رمضانألی آی رمضانألی / دو جیریب بیجارأ تنها کاری
رمضانألی، رمضانألی / یه کوگه پوشت داری رمضانألی
/ همه نؤن سر آری رمضانألی / زن پئر ممدألی ،
پسر اؤمدألی / هم داماد قولی رمضانألی / چارتا
برارین ایسمال و مختار و مشت شمسألی رمضانألی
رمضانألی آی رمضانألی / سو تا خاخور دارین / یه
تا نؤم ریحان / یه تا گول افشان یه تا بیگولی رمضانألی
دوتا دتر دأری یک به یک بئتر / یه تا نؤم قیصر یه تا سیب گولی رمضانألی
پولندبال
پولند بال یا کانتری بال ایته یوزر بستّه اینترنتی میم ایسه کی آلمونی ایمجبورد جی 2009 سال نیمه دوووم مین نشات بیته. ای میم خیلی آنلاین کامیکون مین بمه، و یک ته شخصیت کروی نوشون ده نه کی شکسته انگلیسی حرف زنه و میلی تعصوبات و جهونی روابیط مسخره کونه.
Themes
بعضیشون از ای نشات گینن کی روسیه تینه بوشون فضا ولی لهیستون منه.
گيلك
به مردومان قوم گيل ، گيلك گيدي كه بيشتر در شرق گيلان زندگي كونيدي.
لاکۊ
لاکۊ، کؤر، کلکا، کيجه یا کيله مؤنث ٚ اينساني-أ گئده کي هله بالغ-أ نۊبؤسته ؤ زاکي ؤ نؤأورنايي مئن اۊن-أ لاکۊ دۊخانئده ؤ پيله-أ بؤستن ٚ پسي، جامعه دۊرۊن دئه ايته زن محسۊب به.
واجه‌شيناسي
گيلکي زوان ٚ مئن، مؤنث ٚ اينسان ٚ عام ٚ معني ايشاره وأسي، لاکۊ یا کؤر ٚ جه ايستفاده به ؤ خانوادگي نسبت ؤ عاطفي جۊمله‌ئن ٚ مئن، دۊختر یا دتر ٚ واجه‌ئن گۊته به. گيلکي دۊرۊن لاکۊ یا کؤر، اينگيليسي «Girl» مۊعادل ؤ دۊختر ني «Daughter» واجه مۊعادل ايسه. گيلکي مئن حالت یا مؤقعيت أساس ٚ سر، کؤر ؤ دۊختر-أ سيوا گئده ولي فارسي مئن أتؤ نيه ؤ همه جيگا هۊ «دختر» گۊته به.
مثال:
کؤر ٚ جهاني رۊج
هرسال اؤکتؤبر ٚ ۱۱ (مهر ٚ ۲۰) کؤران ٚ رۊج نام بنأده. أ رۊج-أ أول بار متحد ٚ ملتان ٚ سازمان، ۲۰۱۲ سال ٚ مئن نام بنأ ؤ اۊن ٚ هدف ني خٚوٚردأن کؤران ٚ تغذيه ؤ سلامت ؤ ايجتماعي وضعيت ٚ بهبۊد ٚ وأسي ايسه.
سربس
جرگه:اينسانان
گالش محله (سختسر)
گالش محله ايته جه چل شهيدˇ دهستانˇ رۊستایان جه سخت‌سرˇ شأرستان ؤ دالخاني بخشˇ توابع ايسه. أ محله دالخاني بخشˇ مرکز ايسه.
مردۊم ؤ زوان
گالش محلهٰ مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
رمضانعلی
/ مال دونیا بگو چیچی داری؟ / رمضانألی، رمضانألی .....
رمضانألی ، رمضانألی / ارباب چی پور زوره
رمضانألی/ کئخودا ناجوره رمضانألی
رمضانألی، رمضانألی / تی زحمتونأ همه اون خوره
رمضانألی / پونصدتا توت باغ صدتا چایی باغ ره
فک تاشی داز داری رمضانألی / هیچ سودا نیاری
رمضانألی / اؤکنار باغکه و سبزی باغئکه ره جوفتی
گالش محله (سختسر)
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۶۸۷ نفر (۲۰۴خانوار) ايسه.
سربس
جرگه:مازندران ٚ شأران
رمضانعلی
گرباز داری رمضانألی / شخم زأن نیاری رمضانألی
رمضانألی آی رمضانألی ... / دو جیریب بیجارأ تنها
کاری / مال دونیا بگو چیچی داری؟ / رمضانألی، رمضانألی .....
کۊی پریان
کۊی پریان ايتأ جه چل شهيدˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت کمتر جه ۳ خانوار ايسه.
کهنه پتک
کهنه پٚتٚک ايتأ جه سخت‌سرˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
مردۊم ؤ زوان
کهنه پتکˇ مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۷ نفر (۹خانوار) ايسه.
۱۶ خرداد
16 خرداد خورشیدی موساویˇ با  28 دیا ما  گالشی  .
توشکه
رده : دیا ما روزان
کيت
کيت ايتأ جه اشکورˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
مردۊم ؤ زوان
کيتˇ مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۹۰ نفر (۲۲خانوار) ايسه.
۱۴ خرداد
14 خرداد خورشیدی موساویˇ با 26 دیا ما  گالشی  .
مرگان
سالˇ 1380 ه. ش - ا روزˇ مین صادق احسانبخش ایمام جومعیه رشت بمرده.
توشکه
رده : دیا ما روزان
عنوان پیوند
دۊختر
واجه‌شيناسي
گيلکي زوان ٚ مئن، خانوادگي نسبت ؤ عاطفي جۊمله‌ئن ٚ مئن، دۊختر یا دتر ٚ واجه‌ئن گۊته به ؤ مؤنث ٚ اينسان ٚ عام ٚ معني ايشاره وأسي، لاکۊ یا کؤر ٚ جه ايستفاده به. گيلکي دۊرۊن دۊختر، اينگيليسي «Daughter» مۊعادل ؤ لاکۊ یا کؤر ني «Girl» واجه مۊعادل ايسه. گيلکي مئن حالت یا مؤقعيت أساس ٚ سر، دۊختر ؤ کؤر-أ سيوا گئده ولي فارسي مئن أتؤ نيه ؤ همه جيگا هۊ «دختر» گۊته به.
۱۵ خرداد
15 خرداد خورشیدی موساویˇ با  27 دیا ما  گالشی  .
دۊختر
واجه‌شيناسي
مثال:
۱۵ خرداد
ایتفاقان
سالˇ 1299 ه. ش - ا روزˇ مئن قیام جنگل به رهبریˇ میرزا کوچک شوروع ببسته.
دۊختر
سربس
جرگه:خانوادگي نسبتان جرگه:خانواده
پسر
پسر ايته واجه ايسه کي مذکر ٚ زای-أ گئده. ايته رئک هر سند ؤ سالي کي بدأره، خۊ پئر ؤ مأر ٚ پسر ايسه. مؤنث زاکان-أ ني دۊختر گئده. بيؤلؤژيکي نظر ٚ جه، پسر درجه یک ٚ خيش محسۊب به.
واجه‌شيناسي
گيلکي زوان ٚ مئن، خانوادگي نسبت ؤ عاطفي جۊمله‌ئن ٚ مئن، پسر ٚ واجه گۊته به ؤ مذکر ٚ اينسان ٚ عام ٚ معني ايشاره وأسي، رئک ٚ جه ايستفاده به. گيلکي دۊرۊن پسر اينگيليسي «Son» واجه مۊعادل ؤ رئک یا ريکه، «Boy» واجه مۊعادل ايسه. گيلکي مئن حالت یا مؤقعيت أساس ٚ سر، پسر ؤ رئک-أ سيوا گئده ولي فارسي مئن أتؤ نيه ؤ همه جيگا هۊ «پسر» گۊته به.
مثال:
کورای شيم، بابا کورای شيم
‍متن کورأی شیم
خواننده: فریدون پوررضا
آهنگسازغلامرضا امانی
《مكش سورمه تو بى سورمه جوؤنى
مكون غمزه تو مى یارأ نمؤنى
نه قد دارى نه قامت نه جوؤنى
نه مثل مى يارئ شيرين زبؤنى
امان می آج بیشه آج بیشه
ایتأ يار بیگیفتم کلاس شیشه
کورأی شیم بابا، كورأى شيم عزيز، كورأى شيم
بيأ بال به بال فأديم دریاکنار شیم
ایتأ يار بیگیتم پیله نوبؤنه
نامزد بازى كونأی خو ماره گؤنه
الاهى كى مى يارئ روشد بوكونه
حرف هر ناكسؤنه گوش نکونه
امان می بلگ خورما بلگ خورما
شیمه خانأی بومام نؤتى بفرما
کورأی شیم عزيز، كورأى شيم مامان، كورأى شيم
امأن عروسه اوسانیم داماد خانأی شیم》
کلک
کٚلٚک ايتأ جه اشکورˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
مردۊم ؤ زوان
کلکˇ مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۳۲ نفر (۷خانوار) ايسه.
بينيش مو تره بنالم
متن ترانه بينيش مو تره بنالم
خواننده: فریدون پوررضا
《بوشومأی مازندرانای مازندارانای أجان بیارم
بینیش مو تره بنالم
۱۸ خرداد
18 خرداد خورشیدی موساویˇ با  30  دیا ما  گالشی  .
بينيش مو تره بنالم
پدر گولناز جونکه مو دربیارم
۱۸ خرداد
توشکه
رده : دیا ما روزان
عنوان پیوند
کليج کۊ
کٚليج کۊ ايتأ جه سخت‌سرˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
بينيش مو تره بنالم
می جؤنی باز می جؤنی باز می جؤنی
کليج کۊ
مردۊم ؤ زوان
کٚليج کۊ مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
بينيش مو تره بنالم
شیرین زبؤنم ایسی نامهربونی
کليج کۊ
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۴۲ نفر (۳۷خانوار) ايسه.
بينيش مو تره بنالم
یته نامه هدأم مره تو بوخؤنی
شاید درد دیلم را تو بدونی
امؤن شؤ تاریکأ بؤی تاریکأ بؤی
جوؤن دیلمؤنی عاشیقأ بؤی
ازأ داران بون یواش یواش مار بمرده کای جوانی
نمرد! تگرگ بوارست
عذب لاکوی مثال بولبول بنالم
منم تی یارکای نیم بیگونای
پامته راه بنه بایم تی خونای
یه قاشق اُو دکون دره کلونای
دره یواش واکون تی مار ندؤنای
سیاه ابرئ بیتای کولبال کویان
شاید آبی بایه او کؤل جویان
کنار رۊد
کنار رۊد ايتأ جه سخت‌سرˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
بينيش مو تره بنالم
مرسین اُؤ ویگی بِه پوشت خونه
کنار رۊد
مردۊم ؤ زوان
کنار رۊدˇ مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
بينيش مو تره بنالم
می دو دأنه چومای تی پاسبانه
کنار رۊد
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۷ نفر (۸خانوار) ايسه.
بينيش مو تره بنالم
قولف آلمان زنمای تی دوتا سینانه
دو کون امشب می ور کوتأ تومانه
صامؤن شؤ تاریکأ بؤی تاریکأ بؤی
جوؤن دیلمؤنی عاشیقأ بؤی》
کلاىه بؤن
کلاىه بؤن ايتأ جه چل شهيدˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
مردۊم ؤ زوان
أ رۊستا مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۰۱۷ نفر (۲۸۸خانوار) ايسه.
کلالم
کٚلالٚم ايتأ جه سخت‌سرˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت کمتر جه ۳ خانوار ايسه.
۲۰ خرداد
20 خرداد خورشیدی موساویˇ با 2 ورفنه ما  گالشی  .
هادی طاهباز
هادی طاهباز از خوانندگان و گویندگان قدیمی رادیو گیلان و از بازیگران قدیمی تئاتر بو.
اون هَتو ناظم مدرسه "طائر"، رشت بو.
برخی از آهنگون هادی طاهباز:
رده :مردوم
۱۹ خرداد
19 خرداد خورشیدی موساویˇ با 1 ورفن ما  گالشی  .
توشکه
رده : ورفنه روزان
کلاىه
مردۊم ؤ زوان
أ رۊستا مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۶۳ نفر (۱۷خانوار) ايسه.
۱۷ خرداد
17 خرداد خورشیدی موساویˇ با 29 دیا ما  گالشی  .
ایتفاقان
سال 1299 ه. ش - کمیتیه اینقلاب سرخ گیلان تشکیل ببو.
بیرون پیوندان
رده : دیا ما روزان
رمضانعلی پدیدپور
رمضانعلی پدیدپور در ۱۰ آبان ۱۳۲۶ در منطقه چوکام به دونیا بومو و در نزدیکی شهرستان خمام پیلا بوسته. پدیدپور اولان نوحه سرایی گودی.در ایته مراسم تعزیه فریدون پوررضا اونه صدایه ایشتابه و اونه به صدا و سیمای مرکز گیلان معرفی کنه.
اولین آهنگی کی پدیدپور اجرا کونه ؛ به نام "اول بهار" ایسه. پدیدپور هَتو علاوه بر خوانندگی ذوق شاعری هم داره و معمولا آهنگ هایی کی بخوانده،ترانه و ملودی از خودش بو.
پدیدپور هَسا خمام مِین زندگی کنه و با صدای سیمای مرکز گیلان فعالیت داره.
برخی از آهنگون رمضانعلی پدیدپور:
سربس
رده :مردوم
ويندؤز
در اينگيليسي ميئن بي معنايه پنجره ايسه ولي ساليان اخيره ميئن همه اونه بي ايته سيتم عامل شناسيدي كه صنعت كامپيوتر ره موتحول بوكوده و اوني ابداع كوننده ي اصلي هم بيل گيتس ايسه بنا به قولي.
۲۱ خرداد
21 خرداد خورشیدی موساویˇ با  3 ورفنه ما  گالشی  .
توشکه
رده : ورفنه روزان
چاپارخانه دهستان
چاپارخانه دهستان، ايته جه خۊمام ٚ شأرستان ٚ دهستانان، گيلان ٚ دۊرۊن ايسه.
جمعیت
براساس ۱۳۸۵ˇ سالˇ سرايشماردن، چاپارخانه دهستانˇ جمعيت ۱۱،۶۲۰نفر (۳،۴۳۹خانوار) ايسه.
سربس
جرگه:گيلان ٚ دهستانان جرگه:خۊمام ٚ شأرستان ٚ دهستانان
۲۵ خرداد
25 خرداد خورشیدی موساویˇ با 7 ورفنه ما  گالشی  .
توشکه
رده : ورفنه روزان
۲۲ خرداد
22 خرداد خورشیدی موساویˇ با  4  ورفنه ما  گالشی  .
۲۴ خرداد
24 خرداد خورشیدی موساویˇ با 6 ورفنه ما  گالشی  .
توشکه
رده : ورفنه روزان
۲۳ خرداد
23 خرداد خورشیدی موساویˇ با 5 ورفنه ما  گالشی  .
توشکه
رده : ورفنه روزان
۲۶ خرداد
26 خرداد خورشیدی موساویˇ با  8  ورفنه ما  گالشی  .
توشکه
رده : ورفنه روزان
ارنست بلؤخ
ارنست بلؤخ (آلماني أجي: Ernst Bloch) (۱۸۸۵ˇ ژۊئيه ما هشتؤمˇ بيچئک؛ آلمانˇ لۊدویگزهافئنˇ ميئن — ۱۹۷۷ˇ اۊت ما چارؤمˇ بمۊردأک؛ تؤبينگئنˇ ميئن) يته مارکسيستي فيلسۊف بۊ.
زيوش
بلؤخ آلمانˇ راين-لندˇ لۊدويگزهافنˇ ميئن بيچئه بۊبؤ، اۊن يته جۊهۊد خؤنواده تنأ زأک بۊ يؤ اينˇ پئر آلمانˇ راه-آهنˇ اداري وابينˇ ميئن کار گۊد. ارنست مۊنيخˇ دانشگه ميئن فلسفه ؤ روانشناسي ؤ ورتزبۊرگˇ دانشگه ميئن فلسفه ؤ سياست ؤ مۊسيقي خؤند. مۊنيخˇ دل، تئؤدؤر ليپزˇ شاگرد بۊ يؤ سالˇ ۱۹۰۸ خۊ پايان-نامه رساله-أ راجع به هاينريش ريکرت ؤ نؤکانتي-گيري بنويشت. ۱۹۱۲ برلين بۊشؤ يؤ جؤرج زيملˇ کلاسؤن-ه شرکت بؤده. اؤره جؤرج لۊکاچˇ أمرأ ريفئقأبؤ يؤ کس-کسˇ أمرأ هايدلبئرگ بۊشؤن ؤ ماکس وبر-ه ملاقات بؤدن ؤ تا ۱۹۱۴ هؤره بيسأن. بلؤخ أولي جهاني جنگˇ سرأگيتنˇ پس آلمان أجي جيويشته يؤ بۊشؤ برن (تۊيˇ سۊئيس). اؤره رؤزا لۊکزامبۊرگˇ تفکر أجي ويشته شناق پيدؤده يؤ اينˇ صلح‌خازي-ه پرستي؛ أمما أللأني مارکسيسم-ه توجه نگۊد ؤ جنگˇ تمنأبؤنˇ پسي وگرسه آلمان ؤ لايپزيکˇ دانشگه ميئن فلسفه درس بدأ. بلؤخ برعکسˇ اۊ فيلسۊفؤني گه هيتلرˇ دؤره ميئن آمريکا-ه کۊچ بؤدن، خۊرخۊسي آلمانˇ جا وگرسه خۊرتؤيي آلمان-ه. اۊن يه-مدت اؤره بيسأ تا اينکه حزبي مواضعˇ أمرأ کلله به کلله بۊخؤرده ؤ هأنده وگرسه خۊرتؤو-ه.
سربس
جرگه:مارکسيستؤن جرگه:فيلسۊفؤن جرگه:جۊهۊدي‌ئن
پریسا
رده :مردوم
۲۷ خرداد
27 خرداد خورشیدی موساویˇ با  9  ورفنه ما  گالشی  .
۲۸ خرداد
28 خرداد خورشیدی موساویˇ با  10 ورفنه ما  گالشی  .
توشکه
رده : ورفنه روزان
۲۹ خرداد
29 خرداد خورشیدی موساویˇ با 11  ورفنه ما  گالشی  .
توشکه
رده : ورفنه روزان
۳۰ خرداد
30 خرداد خورشیدی موساویˇ با 12  ورفنه ما  گالشی  .
تالشي زوؤن
تالشي زوؤن (تالشي جي: تالشه زوؤن) ايران ٚ خۊرخۊسي کلسيا زوؤنؤن ٚ ريشه أجي ايسه. بسيار زياد تاتي زوؤن-ه مؤندنه حتي يپأره زوؤنشيناسي سربسؤن (اتنؤلؤگ ٚ مۊسؤن) اي دۊته-أ يکته در نظر بيته-دأنه. اي زوؤن تالشؤن ٚ شئه ؤ کاسپي دريا ديمه زوؤنؤن ٚ خؤنواده جي ايسه ؤ گيلکي ؤ مازندراني أمرأ همريشه-أى ولي ايشؤن ٚ أمرأ پۊر تؤفير کؤنه. اي زوؤن ٚ گۊيشورؤن، گيلان ٚ خۊرخۊس ؤ آذرباىجان ٚ جؤمۊري نسؤم (لنکران ؤ آستارا ولايت) زيوسه-درن، بأني نمین ٚ ميئن أني گلف-گلف ايسأن.
بندانگشتی| تالشي زوؤن گۊىشؤن ٚ نخشه.
سربس
جرگه:زوان
نؤشر ٚ دهستان
نؤشر ٚ دهستان، ايته جه گيلان ٚ دهستانان خۊشکبجار ٚ بخش ؤ رشت ٚ شأرستان ٚ توابع جه ايسه.
جمعيت
بر اساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، أ دهستان ٚ جمعيت ۱۰,۶۰۰ نفر (۳,۰۳۳ خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:گيلان ٚ دهستانان جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ دهستانان
۳۱ خرداد
31 خرداد خورشیدی موساویˇ با  13  ورفنه ما  گالشی  .
توشکه
رده : ورفنه روزان
گيلان ٚ تاريخ
بندانگشتی|مارليک ٚ جام گيلان، يته تاريخي منطقه‌أ گه گيلکان ؤ تالشان ٚ تاريخ-ه دربرگينه. گیلکان ؤ تالشان‌ ٚ زوان گيلکي ؤ تالشي‌ئه. گيلان ٚ سامان ٚ تاريخ ٚ ره کيتاباني نيأ گه گيلان ٚ سامؤن ٚ تاريخ-ه خؤرۊم ثبت بؤدن. اي سامؤن ٚ ساکنين يني گيلکان ؤ تالشان پۊر همسادگان ٚ تاريخ ٚ سر ؤ حتی خلافت ٚ سر اثر بنأن. باستانشينأسي يأتئن گيلان ٚ مئن نشؤن دنن مارليک ؤ أملشˇ تمدنان سۊ هيزار سال پيشˇ شي هيسن. آثاراني گه گيلان ٚ مئن بيأته وکتن اي سامؤن ٚ مردۊمان ٚ شهرآئيني ؤ فرهنگ-ه نشؤن دنن. مادان ؤ هخامنشئن ؤ سلۊکئن ؤ اشکانئن ؤ ساسانئن ٚ دؤره مئن گيلان ٚ مردۊمان جۊز گاگلف هميشک خۊشؤن ٚ استيقلال-ه بپأسئن ؤ حفظ بؤدن ؤ يا نيمه مستقل بؤن.
اعراب ٚ فگن گۊدن ٚ دؤران ٚ مئن ني گيلکؤن ؤ تالشان خۊشؤن ٚ جي پۊر شهامت ؤ يارائي نشؤن بدأن ؤ گيلان ٚ استيقلال-ه بدأشتن. گيلانئن اي نتيجه ئبه برسئن گه مؤسلمؤن وکن ؤ وکتن ؤ ايسلام-ه شيعه مذهب ٚ أمرأ سرأيتن. گيلکان ؤ تالشان أوأيل زيدي-شيعه بؤن ؤ ايمه دؤنزه ايمامي شيعه' زيديه جا دؤجين بؤدن ؤ شيعه پۊر طرفدارترين مذهب گيلان ٚ مئن هيسه. شيعه‌مذهب ؤ پيلا حؤکۊمتاني چؤن زيارئن ؤ بۊيئن گه گيلک‌تبار هيسن گيلان ٚ مئن ٚ جي ورسأن ؤ حؤکۊمت بؤدن گه نه تنها پتشخارگر (گيلان،طبرستان،گرگان) ٚ مئن ولگه خئلي پيله سامانان ٚ سر تسلط دأشتن. بۊيئن مؤفق بؤبؤن عباسئن ٚ سر أني تسلط پيدا بؤنن. تۊرکان ؤ مغۊلان ٚ فگن گۊدن ٚ دؤره مئن ني گيلانئن خۊشؤن ٚ استيقلال-ه بدأشتن.
گيلان اسپي رۊ أمرأ به دۊ واوین يني بيه پيش ؤ بيه پس تقسيم بۊنأ بؤ گه بيه پيش کيايئن ٚ دس ؤ بيه پس اسحاقوندؤن ٚ دس دؤبؤ. دۊرۊسسه گه اي دۊتته حؤکۊمت قلمرؤ سر کسن ٚ أمرأ جار دأشتن ولي زماتي گه گيلان ٚ برجه جي دۊشمند خأسه بيه کسن ٚ أمرأ اتحاد دأشتن ؤ گيلان ٚ جي محافظت گۊدن. کيايئن ؤ اسحاقوندؤن، صفوئن ٚ دؤران ني چندين سال مستقل بؤن ولي زماتي گه صفوئن ٚ حاکم شاعباس بؤبؤ گيلان ٚ ره فگن بؤگۊد، اي زمت ٚ مئن خان احمد‌خان تمؤم ٚ گيلان ٚ کارکيا بؤ، خان احمدخان ٚ گيلاني مقاوت ؤ جار بؤگۊد، ولي شاعباس ٚ نيرؤؤن خئلي ويشتر بؤ ؤ خان احمدخان ؤ گيلانئن حقسأي ٚ وؤجۊد ٚ أمرأ، ديشکن بؤخؤردن‌. کيايئن ؤ اسحاقوندؤن صفوئن ٚ جي ديشکن خؤردن ٚ پسي مۊقۊفا بؤن ؤ صفوئن گيلان-ه تسخير بؤدن. ألبت اي تفاق ٚ پسي گيلانئن ٚ استقلال‌طلبي مئن ٚ جي نؤشؤ يؤ پۊر قيام گيلکان ؤ تالشان ؤ گيلان ٚ سامان ٚ مئن شکل بگيت گه حتی برخي قيامان بؤتۊنسن تمؤم ٚ گيلان-ه زماتي ره صفوئن ٚ جي پسأگيرن، غريب شا قيام، طالشه کۊلي قيام، حمزه خان ٚ تالشي قيام و... مۊسؤن. صفوئن ٚ  مۊقۊفا بؤؤن ٚ پسي هدايت الله خان فؤمني به مدت ۲۸ سال گيلان ٚ استيقلال-ه پسأگيت ؤ گيلان ٚ کارکيا بؤ ولي سرأخر قاجاران اۊن-ه بکۊشتن ؤ گيلان-ه بيتن. أوولی جهاني جنگ ٚ مئن نی دامؤن ‌يا‌ جنگل ٚ نئضت ميرزا کۊچي خان ٚ رأبري أمرأ بيگانئن ٚ همرأ بجأرسن.
سربس
جرگه:گيلان ٚ تاريخ
خالا دختر
متن ترانه خالا دختر
خواننده:فریدون پوررضا و نسترن رستم زاده
اوی خالا دو ختر من تی خواستیگار بوموم
تی واسی جی رودبار تا آب کنار بوموم
تو که دانی می دیل تی امره خوش نیبه
کنارسر ٚ دهستان
کنارسر ٚ دهستان  ايته جه گيلان ٚ دهستانان کۊجسبان ٚ بخش ؤ رشت ٚ شأرستان ٚ توابع جه ايسه.
خالا دختر
من مگر گوناه دارم خالا دوختر
لۊلمان
سربس
جرگه:گيلان ٚ شأران
خالا دختر
نه ولا
کنارسر ٚ دهستان
جمعیت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، أ دهستان ٚ جمعيت ۷,۱۰۲ نفر (۲,۱۱۹ خانوار) ايسه.
سربس
جرگه:گيلان ٚ دهستانان جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ دهستانان
خالا دختر
تی مَره وفا دارم خالا دوختر
ماشالله
تو اگر بخواستی تی اینظار ایسم
دانی کی عزیز جان چی بی قرار ایسم
تو هَچین نَوَا انتظار کِشن مِره
کئخودا پسر اَ بهار مَرَه بَرِه
من کویه تی دوری آخر چوتو تانم
می اَ دیل اگر دِه مَرَه وفا ناره
نَتَانمه کوشتن کی اون گوناه ناره
اينگيليس
اينگيليس ىا انگلستان (اينگيليسي مئن: england أنگلند بۊخؤنده به) ايته کیشور اۊرۊپا مئن ايسه که أنه پيله حاکم ملکه اليزابت ايسه. أنه نيشتجا لندن ايسه و أنه پيلگي (مساحت) ۲۳۴ هزار کيلۊ متر مربع و أنه جمعيت ۵۴ ميليۊن ايسه. انگلستان ايته کیشورٚ که پيله بريتانيا دۊرۊن ايسه.
کانادا
کانادا (اينگيليسي مئن: Canada) ایته کیشور آمریکا قاره مئن ايسه کي آمريکا بۊجؤر نهأ. أ کیشور همسۊد ٚ قلمرؤ مئن دره ؤ اۊن ٚ رسمي زوؤنؤن اينگيليسي ؤ فرانسوي (ويشتر کبک ٚ ايالت ٚ مئن) ايسه. کانادا پيلئکي (مساحت) تقریبا ۱۰ ميليۊن کيلۊمتر مربع ايسه ؤ دۊنيا مئن دۊوؤمي پيله کيشوره ؤ أن ٚ جمعيت ۳۶ ميليۊن ؤ أن ٚ نیشتجاء اؤتاؤا ایسه.
سربس
جرگه:کشورؤن
رۊبار ٚ شأرستان
رۊبار ٚ شأرستان، ايته جه گيلان ٚ شأرستانان ايسه ؤ أ اۊستان ٚ نسا مئن قرار بيگيته ؤ گيلان ٚ پيله‌ترين شأرستان ني ايسه. أ شأرستان ۲,۵۷۴ کيلۊمتر مربع مساحت دأره ؤ اۊن ٚ مرکز ني رۊبار ٚ شأر ايسه.
رۊبار ٚ نام
أ ناحيه دۊرۊن رۊخانان زيادي نهأ ؤ هأن ٚ وأسي اۊن ٚ نام-أ رۊبار بنأده کي گده اۊن ٚ معني رۊخانان ٚ سامان ايسه.
جۊغرافي مؤقعيت
رۊبار ٚ شأرستان ايته جه ۱۷ ته گيلان ٚ شأرستانان ؤ پيله‌ترين شأرستان ني اۊشان ٚ مئن ايسه. أ شأرستان کلسيا جه رشت ؤ سياکل شأرستانان، نسا جه ألمۊت ٚ منطقه، خۊرتاو ٚ جه سياکل ٚ شأرستان ؤ خۊرخۊس ٚ جه شفت ٚ شأرستان-أ رسئه. أ ناحيه خۊ فراوان زي باغان ٚ وأسي کي اۊن ٚ محصۊلان ٚ کیفيت ني خئلي بۊجؤره معرۊف ايسه.
رۊبار ٚ شأرستان کۊهستاني ناحيه مئن قرار دأره ؤ اۊن ٚ آو ؤ هأوا خۊشک ؤ نیمه خۊشک ؤ مديترانه‌اي ايسه، هأن ٚ وأسي زي داران اۊیه خؤب رؤشد کۊنئده. أ شأرستان ايسپي رۊ ورجأ بنا بۊبؤسته ؤ ايسپي رۊ دائمي وا مسير ٚ مئن کي مانگيل ٚ وا نام ٚ أمرأ ني معرۊف ايسه قرار دأره ؤ هأ مؤضوع باعث چأگۊدن مانگيل ٚ بادي قۊوتگا ۱۳۷۰ سال ٚ دۊرۊن بۊبؤسته.
کليشؤم ٚ دهستان
کليشؤم ٚ دهستان ايته جه گيلان ٚ دهستانان رۊبار ٚ شأرستان ؤ فاراب ٚ بخش توابع جه ايسه. أ دهستان یازده ته رۊستا جه تشکيل بۊبؤسته ؤ اۊن ٚ مرکز ني کليشؤم ايسه.
رۊبار ٚ شأرستان
کشوري تخسيمان
رۊبار ٚ شأرستان چار ته بخش دأره:
کليشؤم ٚ دهستان
جمعيت
أ دهستانˇ جمعيت براساس سال ۸۵ˇ سر ايشماردن، ۲،۵۲۸ نفر ايسه.
سربس
جرگه:گيلان ٚ دهستانان جرگه:رۊبار ٚ شأرستان ٚ دهستانان
رۊبار ٚ شأرستان
جمعيت
أ شأرستانˇ جمعيت ۱۲۶,۳۱۵ نفر ايسه کي أ تعدادˇ جه ۶۹,۶۲۰ نفر شأري منطقه‌ئن ؤ ۵۶,۶۹۵ نفر رۊستائانˇ دۊرۊن ساکن ايسده.
زوان ؤ مردۊم
رۊبارˇ شأرستان ويشتر مردۊم گيلک ايسن ؤ به گيلکي زوؤن، گالشي(دیلمي) گۊیش ؤ رۊباري لئجه أمرأ گب زنده. رۊباري ايته جه گيلکيˇ هشت‌ته أصلي لئجه گيلانˇ دۊرۊن ايسه.
سربس
جرگه:گيلان ٚ شأرستانان
طاسکۊه
طاسکۊه ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۴۰۶ نفر (۱۰۸خانوار) ايسه.
شالما (ماسال)
شالما ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
بهمن حسین زاده
بهمن حسین زاده  با نام کامل بهمن حسین زاده آهنگر ایته از خوانندگان و آهنگسازان و شاعران گیلانی، اهل رشت ایسه.
حسین زاده، خو فعالیت هنری جِه سال ۱۳۴۳ با ترانه ای به نام "رشت رشت" (خانه عشق) ، رادیو گیلان مِئن شروع بوگوده و چندین آهنگ رادیو گیلان مِئن اجرا بوگوده.
زماتی کی تلویزیون گیلان رسماً افتتاح بوبُسته بو اون خو فعالیت هنریه ادامه بِده. اون هَتو نزدیک بِه چهل ترانه تلویزیون مِئن اجرا بوگوده.
کی معروف ترین اوشان: "رشت رشت" و "خانه عشق" و "گلنار" و "گل سرخ بهار" و "ریحانه" و "به من چه که گوله مانی" که اکثر آهنگسازی اَ کارانا خودش بوگوده. اونه شعر ویشتر کارانا شیون فومنی بی نیویشته.
و با اساتید موسیقی و آهنگسازانی میثله: منوچهر ویسانلو، حسین آمنین، فریدون فروزانفر، ناصر ریاضی، داریوش علیزاده، بهمن شکیبی، احمد سیگارچی و هوشنگ افتخاری و... همکاری دَاشتی.
و همچنین با خوانندگانی میثله: فریدون پوررضا، منصور فانی، روح انگیز میرزایی، محمد عذر خواه، اصغر حیدری و فرامرز دعائی همکاری دَاشتی.
حسین زاده، به علت کار آفرینی و ابداع و اختراع در امر تولید فعالیت دَاشتی و نَتانِستی خو فعالیت هنریه ادامه بِده اون هتو در شهرک صنعتی رشت مشغول به تولید و تصفیه آب و پلاستیک ایسه.
شالما کۊه
شالما کۊه ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۴۲ نفر (۳۳خانوار) ايسه.
سيا دۊل
سيا دۊل ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۳۲ نفر (۵۶خانوار) ايسه.
ريزه مندان
ريزه مندان ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
سراکه
سراکه ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
ريزه مندان
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۶ نفر (۷خانوار) ايسه.
سراکه
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۳۰۶ نفر (۷۸خانوار) ايسه.
سليم آباد (ماسال)
سليم آباد ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۲۲ نفر (۲۹خانوار) ايسه.
خۊی دۊل
خۊی دۊل ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۹ نفر (۳خانوار) ايسه.
خۊرۊم
خۊرۊم ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
چسلي
چسلي ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۴۶۹ نفر (۱۰۸خانوار) ايسه.
خۊرۊم
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۰۹ نفر (۲۶خانوار) ايسه.
تبر سرا
تبر سرا ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۶۰ نفر (۴۳خانوار) ايسه.
تالارگاه
تالارگاه ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جه سکنه خالي ايسه.
أسب ريش
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۱۳ نفر (۲۳خانوار) ايسه.
تۊتنسا
تۊتنسا ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۷۸ نفر (۶۲خانوار) ايسه.
دۊل کۊه
دۊل کۊه ايتأ جه رۊستایان ماسالˇ دهستان جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۳۴ نفر (۳۶خانوار) ايسه.
شالکه
شالکه ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۴۰۵ نفر (۹۴خانوار) ايسه.
دران
دران ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
رزين دۊل
رزين دۊل ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
دران
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۷۹۷ نفر (۱۷۴خانوار) ايسه.
رزين دۊل
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۹۵ نفر (۲۸خانوار) ايسه.
زرد دۊل
زرد دۊل ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۵۵ نفر (۱۵خانوار) ايسه.
سيا مرد
سيامرد ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۸۱۹ نفر (۱۹۷خانوار) ايسه.
خۊشکˇ دریا
خۊشکˇ دریا ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۵ نفر (۴خانوار) ايسه.
مانگيل
مانگيل ايته جه گيلان ٚ شأران ؤ ايته جه رۊبار ٚ شأرستان ٚ هفت ته شأر ايسه. أ شأر رۊبار ٚ شأرستان ٚ نسا مئن قرار بيگيفته ؤ قزوين ؤ زنجان ٚ دۊ ته اۊستانان ٚ أمرأ ني مجاورت دأره.
مانگيل ٚ نام
اي سري جه زوان شيناسان معتقد ايسد کي "من" ؤ "مان" مکان ؤ جيگا پيشوند ايسد ؤ مان+گيل ٚ ترکيب قؤم گيل زيوش ٚ جيگا ىا گيلکان سامان ٚ معني-أ دهه ؤ منجيل هۊ مانگيل ٚ واجه معرب بۊبؤسته ايسه.
جمعيت
مانگيلˇ جمعيت بر اساس سال ۱۳۹۰ˇ سر ايشماردن، ۱۷،۳۹۶ نفر ايسه.
مانگيل ٚ بادي قۊوتگا
مانگيل ٚ شديد ٚ باد ايته جه أ شأر ٚ خواص ايسه کي اۊن-أ گيلان ٚ باخي شأران ٚ جه متمایز کۊنه. أ باد وهار ؤ تاوسسان ٚ مئن پۊر شديد ايسه ؤ پئيز ؤ زمسسان ش مئن کمتر ٚ شدت ٚ أمرأ وزه. أ باد أندر شديد ايسه کي ز داران-أ کي أ منطقه مئن کشاورزي أصلي ايسده چمانه. ۱۳۷۰ سال ٚ أوائل دؤلت کي أ منطقه پتانسیل-أ شناسایي بۊکۊده بۊ، تصميم بيگيته کي بادي قۊوتگا چأکۊدن ٚ أمرأ، بادˇ جۊنبشي انرژي-أ به الکتريکي انرژي تبديل بۊکۊنه کي تجديد پذير ؤ پاک ٚ انرژي ايسه. ويشتر أ قۊوتگا تۊربينان دانمارک ٚ جه بيهه بۊبؤستد ولي بعدا بتانستد اؤلگۊ اۊسادن اۊ دانمارکي تۊربينان ٚ جه چن ته تۊربين ني ايران ٚ دۊرۊن چأکۊند. مانگيل، ۸۷ درصد سال ٚ رۊجان ٚ دۊرۊن شديد ٚ باد دأره کي شأ اۊن ٚ قۊوتگا ايته تۊربين ٚ أمرأ ۲/۴ ميليؤن کيلؤوات برق چأکۊدن. أ قۊوتگا هسأ ۱۷۱ ته تۊربين دأره کي هسأ ني اۊن ٚ تعداد-أ ويشتر کۊدن درده.
ايسپي‌رۊ سد
ايسپي‌رۊ سد ىا مانگيل ٚ سد ايته دئه جه أ شأر ٚ مشخصه‌ئان ايسه. أ سد ايسپي‌رۊ أولي قسمت ٚ سر ؤ اۊیه کي دۊته قزل‌اؤزن ؤ شاهرۊد ٚ رۊخانان ايته بده، چأکۊده بۊبؤسته. أ سد ٚ آو، کيشاورزي ؤ برق چأکۊني ره استفاده به. أ سد، ايران ٚ أولي سد ايسه کي اۊن ٚ چأکۊدن ۱۳۳۵ سال ٚ جه شرۊع بۊبؤسته ؤ ۱۳۴۰/۱۱/۲۵ شمسي سال ٚ دۊرۊن تکميل بۊبؤسته ؤ ۱۳۴۱/۲/۲۹ دۊرۊن بهره برداري-أ برسه. أ سد-أ ساسر ٚ فرانسوي شرکت چأکۊده.
سربس
جرگه:گيلان ٚ شأران
سيا کۊه
سيا کۊه ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
زرابچه
زرابچه ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۷۶ نفر (۴۸خانوار) ايسه.
خرفˇ کۊره
خرفˇ کۊره ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۴۸۸ نفر (۱۲۰خانوار) ايسه.
چای خاله
چای خاله ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۶۶ نفر (۱۵خانوار) ايسه.
چيت بؤن
چيت بؤن ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۹۷ نفر (۲۲خانوار) ايسه.
تلˇ آب دره
تلˇ آب دره ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۳۲۳ نفر (۷۰خانوار) ايسه.
چپه زات
چپه زات ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۵۵۲ نفر (۱۲۶خانوار) ايسه.
چۊرک مۊزان
چۊرک مۊزان ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
پلنگ سرا
پلنگ سرا ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۷۹ نفر (۴۵خانوار) ايسه.
چۊرک مۊزان
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۶ نفر (۶خانوار) ايسه.
پشد نيلاژ
پشد نيلاژ ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
چاله سرا
چاله سرا ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
سربس
جرگه:ماسال ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
پاشکم
پاشکم ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۸۵۲ نفر (۲۲۸خانوار) ايسه.
پنگاپشت
پنگاپشت ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۵۷ نفر (۶۴خانوار) ايسه.
سربس
جرگه:ماسال ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
بيتم
بيتم ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۳۷۷ نفر (۹۰خانوار) ايسه.
سربس
جرگه:ماسال ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
برنارد لوییس
برنارد لوییس (م. 1916) ایته بریتانیایی امریکایی مورخ، دانشور و شرقشناسه. او شرقشناسی بازنسته اوستاد، پرینستن دانشگا مین ایسه.
شيپراگه
شيپراگه (Šiprage, Шипраге) يته رۊستاٰى بؤسني ؤ هرزگؤوينˇ دل گه کؤتؤر وارؤشˇ ميئن واقع بۊبؤ. اي رۊستا ۹۵۲ نفر جمعيت دأنه. چپ|بندانگشتی|250x250پیکسل بندانگشتی|114x114پیکسل
بيرۊني خالؤن
جرگه:اۊرۊپا
فنلاندي زوان
فنلاندي، فينلاندي یا سۊؤمي (فنلاندي مئن: suomen kieli) یته اۊرالي زوؤن فيني هال ٚ شي هيسه گه فنلاند ٚ خلک ٚ ويشترين بأني فنلاند ٚ برجه-دؤبؤ فنلاندئن اۊن ٚ جي گب زنن. فنلاندي فنلاند ٚ دۊته رسمي زوؤنؤن ٚ یته هيسه (اۊیته سؤئدي هيسه). سؤئد ٚ مئن‌أني فنلاندي أقليت ٚ رسمي زوؤنه. فنلاندي جۊرشينأسي نظر ٚ جي دشکسن‌وري زوؤن (agglutinative) هيسه یأ تقريبا خألي پس‌دشکين (suffixal) ٚ جي کارأیره. ايسمؤن، صفتؤن، ضميرؤن، أرقام أ فئلؤن خۊشؤن ٚ نخش ٚ دئن ٚ جي جۊمله مئن صرف بۊنن أ دگرسه‌شا هيسن. جۊمله‌أن مأمۊلاً (فاعل_فئل_مفعۊل) ٚ دچينش ٚ أرأ چاؤدن بۊنن. ألبت وسيع ٚ ايستفاده صرفؤن ٚ جي اي ئمکؤن-ه دنه تا کليمه‌أن اي قالب ٚ جي مۊتفاوت أني دچئه تۊنسه‌بۊن. فنلاندي نويشتن ٚ ره لاتين ٚ خط ٚ جي کارأیتن بۊنه گه اي بنويس-وانويس سيستم سؤئدي خط ٚ جي واساتن بؤبه. هيتأن تا حؤدۊد ٚ زياد فؤنتيک هيسه یأني شأنه پۊر واجه‌أن ٚ أصلي واگۊیه-أ خط ٚ جي فأمسن. فنلاندي اۊرۊپا ٚ چارته غیر ٚ هندۊ-ۊرۊپایي مللي زوؤنؤن ٚ یته هيسه. دئبأخي مجاري یأ استؤنيایي زوؤنؤنن گه اۊشؤن‌أني اۊرالي زوؤنؤن ٚ خانواده ٚ شئن. اۊيته ني باسکي زوؤن هيسه.
فنلاندي ایته جه اۊرۊپا ايجايي سازمان رسمي زوانان ايسه. فنلاندي زوان ٚ بۊنه هيندۊاۊرۊپايي زوانان ٚ جرگه جه نيه. فنلاندي، استؤنيايي زوان ٚ أمرأ همساده ایسه ؤ ایته خال، فین ؤ اؤگري زوانان ٚ جه ایسه. اما سۊئدي زوان ؤ باخی جرمني زوانان فنلاندي زوان ٚ سر پۊر تأثير بنأده ؤ أ زوانان ٚ جه پۊر واجه ؤ کلمه فنلادي مئن وارد بۊبؤسته.
جۊغرافي شر
فنلاندي ايته جه فنلاند ٚ رسمي زوانان ایسه کي تا حدود پینج میلیۊن کس، أ زوان ٚ أمرأ گب زنئد. فنلاند ٚ ويشتر ٚ جمعیت ، فنلاندي اوشان ٚ ماري زوان ایسه. سۊئد، نؤروژ، آمریکا، رۊسيه، کانادا ؤ استؤني مئن ني ايته کۊچي أقليت ایسد کي فنلاندي گب زنئده.
قرضأیتن
بندانگشتی|خارجي زوؤنؤن فنلاند ٚ مئن
هأیتن
فنلاندي زوؤن دوأرسه قرۊن ٚ طی پۊر وام‌واجه‌أن پۊر زوؤنؤن، مخصۊصا خۊ همسأیي زوؤنؤن ٚ جي گه هيندۊ-ۊرۊپایي بؤن هأگيت دأره. ألبت آوایي یأ دسسۊري چاگۊدأر فنلاندي شي اي قرضأیته واجه‌أن-ه بۊمي شکل هدأ دأره یأ خۊ مئن حل بؤده. ايسه فنلاند ٚ مئن سأی درن زوؤن ٚ دسسۊر ٚ أساس ٚ سر وام‌وأجه‌أن ٚ ره فنلاندي کليمه چاؤنن أ بأضي موارد ٚ مئن مؤفقم بؤبؤن.
هأدأن
فنلاندي زوؤن ٚ مأرۊفتري واجه گه پۊر زوؤنؤن ٚ مئن دره «سؤنا» هيسه.
زوؤن ٚ رسميت
ايسه فنلاندي زوؤن فنلاند ٚ دۊته رسمي زوؤنؤن ٚ یته هيسه یأ ۱۹۹۵ ٚ جي اۊرۊپا ٚ اتحاديه مئن‌أني رسمي بؤبؤ نأ. أمما فنلاندي وختي گه هلأ فنلاند خؤره‌ سؤئد ٚ جي وأنجئه بؤ يأني تا سال ٚ ۱۸۰۹ هئجيگا رسميت ندأشت. اي وضعيت فنلاندي زوؤن ٚ ره دۊمباله دأشت تا اينگه فنلاند ٚ پيلا دۊک ٚ بنأگير ٚ پسي (یته خۊفرمؤن ٚ شر رۊسيه ٚ ايمپراتۊري شي) بأني فنؤمئنيا ٚ قيام ٚ پس‌زمينه ٚ تأثير ٚ جي سال ٚ ۱۸۶۳ ٚ مئن فنلاند ٚ پيلا دۊک ٚ مئن اي زوؤن رسمي اعلام بؤبؤ‌.
فنلاندي ايسه سؤئد ٚ مئن أقليت ٚ رسمي زوؤنه. هيته‌ني کلسيا-زوؤنؤن ٚ کنوانسيۊن ٚ أساس ٚ سر ايسکانديناوي کيشورؤن ٚ شأروندؤني گه فنلاندي گب زنن، اي فۊرصت-ه دأرن تا تعامل رسمي نهادؤن ٚ همرأ ٚ ره کلسيا-اۊرۊپا ٚ کيشورؤن ٚ مئن خۊ ماري زوؤن ٚ جي کارأیرن، بيدۊن ٚ اينگه ترجۊمه یأ وگأردن ٚ هزينه‌أن-ه بۊنأشۊن. ولي هندئه‌رأن نگرؤنئني فنلاندي ٚ پيشایين ٚ ره سؤئد ٚ مئن ابراز بۊنه، مثلا یته گۊزارش سؤئد ٚ مئن سال ٚ ۲۰۱۷ ٚ طی نۊشؤن دنه گه أقليت ٚ رسمي زوؤن ٚ سياست مخصۊصاً سؤئد ٚ ۷٪ فنلاندي زوؤن ٚ ره رعایت بؤ دنئه.
تاريخ
بندانگشتی|قديمي‌ترين فنلاندي بنويشته گه پیدا وابه. تۊسا دار ٚ پۊس ٚ نؤمه 292 تۊسا دار ٚ پۊس ٚ نؤمه 292، 13ؤمي قرن ٚ أوایل ٚ شي، أوولي شنأخته‌بؤ مدرک تمؤم ٚ فيني زوؤنؤن ٚ هال ٚ شئه. اين ٚ محتوي ايجۊره:
(Mÿnna tachton gernast spuho sommen gelen Emÿna daÿda)
ألؤن ٚ فنلاندي: Minä tahdon kernaasti puhua suomen kielen, [mutta] en minä taida
گيلکي: (مۊ خأنم فنلاندي گب زأن [ولي] مننئم).
اي نؤمه یته اسقف (کشيش) ٚ بنويشتأره گه أمره ناشناسه.
اۊ زمت ٚ کشيشؤن فنلاند ٚ مئن ويشترين سؤئدي‌زوؤن بؤن.
وسطی قرۊن ٚ طی، وختي گه فنلاند سؤئد ٚ حاکميت ٚ بۊن دؤبؤ، فنلاند ٚ اداري زوؤن سؤئدي بؤ. یأني فنلاندي‌زوؤنؤن خألي رۊزمره زيندگي مئن تۊنسن خۊ ماري زوؤن ٚ جي گب بزنن. فنلاندي سؤئدي ور پست‌تر تلقي بؤ یأ فنلاندي‌زوؤنؤن جامئه ٚ دۊوؤمي درجه شأروند محسۊب بؤن چۊنگه منسن خۊ زوؤن-ه هيچته رسمي مؤقعيت ٚ مئن کارأیرن. حتي تلاشؤني مدارس، ايستفاده سؤئدي جي کليسا'ن ٚ مئن أ سؤئد ٚ برمۊجؤن أ خدمتکارؤن ٚ مهاجرت دأن ٚ طريق ٚ جي، فنلاندي زوؤن ٚ ايستفاده ٚ کاهش ٚ ره أنجؤم گيتن.
گۊیشؤن
بندانگشتی|Map of Finnish dialects and forms of speech فنلاندي زوؤن ٚ گۊیشؤن-ه دۊته سيفا جرگه مئن دننن یأني خۊرتاو-گۊیشؤن أ خۊرخؤس-گۊیشؤن. مۊختلف گۊیشؤن ٚ گۊتنکسؤن کسن ٚ همرأ تا حد ٚ زيادي متقابل ٚ درک دأرن أ ايشؤن ٚ تمایز واکه‌أن أ مۊرکب ٚ واکه‌أن بأني بأضي گرامري چاکۊن-واکۊنؤن ٚ مئن هيسه. أمما مۊختلف ٚ گۊیشؤن أکثر ٚ موارد ٚ مئن یته واج‌شينأسی یأ دسسۊر ٚ مطيع هيسن.
سربس
جرگه:زوانؤن جرگه:زوانؤن (کشور به کشور)
ىکشمبه
ىکشمبه هفته دومي رۊزه ایرانی تقویمؤنˇ مئن و هفتومی روزه میلادی تقویمˇ مئن. یکشمبهٰ میلادی تقویمˇ مئن Sunday گونن و اوروپایی و آمریکایی تقویمؤنˇ مئن آخرˇ هفته و تعطیل ایسه.
ایرانی تقویمؤنˇ مئن ماهˇ روزؤنˇ سر زماته حساب رسئن و هر روزی یکته نؤم دأشت. هفته امما همساده تمدنؤنˇ جی هگیته ببؤ و بمأ ایرانˇ مئن و مخصوصن بین‌النهرینˇ جی.
دهشال
دهشال یا دئشال ایته جه گيلان ٚ رۊستايان، أسسؤنه شأرستان ٚ مرکزي بخش ؤ دهشال ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۶۹۵ نفر (۲۲۹ خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:أسسؤنه شأرستان ٚ رۊستایان
آسيابان‌سرا
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت سۊته خانوار ٚ جه کمتر بۊ.
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
منوچهر ستوده
منوچهر ستوده یکته ایرانشناس، جوغرافیدؤن، دانشگا اوستاد و موحقق ایسسه. او خودش تهرؤنˇ مئن بزاسسه بوبؤ امما اینه پیلاقه که آ شیخ موسی نؤم داشت نورˇ یاسلˇ شی بو. او سال 1317 ادبیاتˇ لیسانسه هیته و سال 1329 خودشه دوکتورا رسالأ بدیع الزمان فروزانفرˇ کومک امره بنویشته. منوچهر ستوده الؤن سی سرا مئن نیشته. او تاوسونؤن کوشکک لورا روستا مئن و زومسونؤن سی سرا مئن که هر دو چالوس نزدیکی هنأن ایسأ. ستوده تا الؤن 52 ته کیتاب و 286 ته وانیویس دأنه.
آرۊد
آرۊد ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ کۊهستان ٚ بخش ؤ سه‌هيزار ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
اطلاعات
اۊ زمت گه محققين سرأگينن دس-نؤخۊرده اطلاعاته گردأىتنه، اول سر نتيجه-اي که خاص بؤبۊ بدس نيأنه ؤ خألي چندي پيرئه مؤبهم ؤ خام اطلاعات بدس هنه. ايسه اگر اي دس-نؤخۊرده اطلاعات تجزيه ؤ تحليل وکن، به اۊ نتيجه-اي گه بدس هنه اطلاعات (اينگليسي مئن: information) گۊنن که شأنه اۊنه ديگرانˇ ره ارائه دأن.
به عبارتي ديگر، وختي محققين دىتا'نه بدس هورن دىتا'ن ؤ دگرسنینان ˇ مئنأ ىته رابطه ايجاد کۊنن، که اي رابطه'ن سرآخر باعث بۊنن، محققين، به ىته نتيجه برسن که اي نتيجه' اطلاعات گۊنن. در واقع اطلاعات اۊ رابطه-اي هيسه گه دگرسنینانˇ مئنأ ايجاد بۊنه.