cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عدس
خاصیتان
4 - آش عدس با روغن بادام دوران نقاهت ره بهترین غذا ایسه.
5- عدس بپخته زخمانه ره به عونوان پماد شا ایستفاده گودن.
و...
بیرون پیوندان
پارسی طب
عکسان
رده : زیست
بقعه آقاسيددانيال
'''ا بوقعه در محلیه‌ كوچصفان رشت واقع ببوسته. بوقعه امامزاده در بنايي با نقشه مستطيل شكل قرار بیگیفته كه به ایسمه « خشت مسجد » معروف ایسه. غورفیه‌ زنانه كه بدنه اون با طرح هاي زيباي ستاره هاي هشت پر ، هشت ضلعي و چهار ضلعي تزئيني زينت ببوسته ، در قسمت شومالي قرار بیگیفتیه. ا امامزاده به امام موسی كاظم ( ع ) منسوب ایسه'''
شهرستان نکا
بخشان و هستانان
شهر: نکا
فریدون شایسته
فریدون شایسته سال 1341 صومعه سرا روستای چکوور مین به دونیا بومو. خو درسانا خو زادگاه و صومعه سرا مین بوگذرانه  سال  1367 دبیری  تاریخ رشته مین جه تربیت  معلم دانشگاه  فارغ التحصیلا بسته و  کارشناسی ارشد دوریا رشتیه  تاریخ  با گرایش   ایران  دوره  ایسلامی  مین در تربیت مدرس دانشگاه بوگذرانه.
شایسته خو پژوهشی فعالیتان جه سال 1377  با چاپ  مقاله نشریه ی  کتاب ماه مین ( تاریخ و جغرافیا )  آغاز بوگود. جه اون مقالان زیادی نشریان گوناگون  مین مثل کتاب ماه ،  گیله وا ، گیلان ما  و ... مونتشرا بو.
آثار
کیتاب نهضت جنگل از آغاز تا فرجام
بیرون پیوندان
اوستان گیلان حوزیه هونری
رده : ادب
كلاك
کلاک ایسم ایته جی روستاهان پیرکوه دهستان ،سیاکل شهرستان بخش دیلمان ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
کلاک ایسم ایته روستا ایسه جه میاندورود کوچک دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
عباس كلا
عباس کلا ایسم ایته روستا ایسه جه ناتل رستاق دهستان ، نورشهرستان چمستان بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
حايمر
حایمر ایسمه ایته روستا ایسه طولارود دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
مشگين‌شهر ٚ شأرستان
مشکین شهر شهرستان ایته جه شهرستانان اردبیل اوستان ایسه. جه کیشور ایران که اونه مرکز هم شهر مشکین شهر ایسه.
کیشوری تقسیمان
شهر: رضی
شهر: لاهرود
شهرک اسلام‌آباد (تۊنکابؤن)
شهرک اسلام‌آباد ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ؤ ميرشمس‌الدين ٚ توابع جه ایسه.
ايلام ٚ اۊستان
رده :جوغرافی
شهرک اسلام‌آباد (تۊنکابؤن)
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
سليمان چپر
سلیمان چیر ایسم ایته جی روستاهان اشکور سفلی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
برپشته سر
برپشته سر ایسم ایته جی روستاهان مالفجان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
خرم اباد روستا
خرم اباد ایسم ایته روستا ایسه جه مذکوره دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
ارم روستا
ارم ایسم ایته روستا ایسه جه هرازپی غربی دهستان ، محمودآبادشهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
مسيرىاج
مسيرىاج (اينگيليسي مئن: Router) ىته شبکه گۊدني دسگا هيسه گه دىتا پاکتؤنه کامپيۊتري لابدؤنؤنˇ مئنأ سرأدنه. مسيرىاجؤن اينترنتˇمئن ىته تابع'ن ترافيک گردؤني ره. دىتا پاکت معمۊلا لابدؤنˇ مئن ىته مسيرىاجˇ جي به اۊ ىکي مسيرىاج سرأدأبۊنه تا به خۊ مقصد گۊده (Node) برسه. مسيرىاج به لابدؤنˇ مئنˇ دىتا رچؤن (Data Lines) متصل بؤبه. وختي ىته دىتا پاکت ىته رچˇ مئن جا گيرنه، مسيرىاج پاکتˇ مئنˇ آدرسه خؤنه تا نهاىي مقصده معىن بؤنه. ايمه اطلاعاتي که مسيرىاجي جدولˇ مئن بنويشه بؤبه جي مسيرىاج کارأگيره تا پاکته به بعدي لابدؤن سرأده. مسيرىاجي جدولˇ مئن مسيرؤني گه خأ دىتا پاکتؤنˇ سرأدأنˇ ره کارأىته وکن ليست بؤبه. مسيرىاج اني مسيرىاجي جدوله خۊ ور دأرنه تا مسيرىاجي ره اۊنˇ جي کارأگيره. متصل بؤبؤ لابدؤنؤنˇ مئن دۊ جۊر مسيرىاجي پرؤتکل دأريم، ايستا مسيرياجي پرؤتکل ؤ پۊىا مسيرىاجي پرؤتکل. پۊيا مسيرىاجي پرؤتکلˇ مئن مسيرىاجؤن مقصدˇ آدرسˇ اطلاعاته تغىير دنن.
مسيرىاج دسٚکم به دۊ ته لابدؤن متصل بؤبه ؤ تصميم گيرنه گه دىتا پاکتؤن کمي را ره اۊسئه بؤبۊن. هر ىته دروازه (Gateway) سر ىته مسيرىاج واقع بؤبه. دروازه جاىي هيسه گه ىته لابدؤن اۊ ىکي لابدؤنˇ همرأ دئن کۊنه. هۊجۊر گه بؤته بؤبؤ مسيرىاج ممکنه ىته جدول ايجاد بؤنه ؤ اۊ جدولˇ مئن مسيرؤن ؤ شرطؤن ؤ فاصله'ن ؤ الگۊريتمؤني گه باعث بۊنن خۊجيرترين مسيرؤن پىدا وابۊنه مشخص کۊنه.
مسيرىاج دۊ ته عملياتي حالت دأره گه طياره (Plane) دؤخؤنده بۊنن: کنترؤلي طياره ؤ سرأدأني طياره.
معرۊف مسيرىاجؤن ويشترن خؤنگي هيسن و ىا ىته کۊچئه اداره ره، سبک دىتا'نˇ ره، مثال خۊدي ايمىل ؤ وب ولگؤنˇ ره کارأگىته بۊنن.
اوروپا ایجایی سازمان
بندانگشتی|upright|اوروپا ایجایی سازمانˇ بیدوق بندانگشتی|upright|اوروپا ایجایی سازمانˇ صارا اوروپا ایجایی سازمان (اینگیلیسی:European Union) کوچی بوسته نیویشته (EU) ایتا سیاسی سازمان ایسه کی دومی جهانی جنگˇ پسی ، اوروپا میان پا بیگیفته. أ سازمان حق و سأی هن بو کی اوروپایی کشوران میان ایله جار بوکونه و ایجایی باوره. شش تا کیشور بلژیک، فرانسه، ایتالیا، لۊکزامبؤرگ ، هۊلند و آلمان، اوروپا ایجایی سازمان بانی ایسید کی سال ۱۹۵۱ میان پاریسˇ مۊعاهده امضا بوگودید. أ سازمانˇ نام اوروپا زغال سنگ و فولاد (ECSC) بو. سازمانˇ أعضا ، ایتا سیاسی و ایقتصادی ایجایی خوشانه میان بوجود باوردید و سعی بوگودید خوشانه ایقتصادی قودرت هنده بدس باورید و جنگˇ خرابی آباد بوکونید. سال ۱۹۹۳ میان ، سازمانˇ أعضا ، ماستریختˇ قرارداد امضا بوگودید کی ایتا سیاسی و ایقتصادی و حقوقی چم دونبال بوکونید و ایتا واحد پولی (یؤرؤ) و حق شهروندی موشترک بدأرید و هتویی بو کی اوروپا ایجایی سازمان بطور رسمی خو فعالیت آغاز بوگوده.
سربس
جرگه:جۊغرافي ؤ جيگه'ن
ملاط
ملاط ایسم ایته جی روستاهان دریاسر دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران
نعمت اباد
نعمت اباد ایسم ایته روستا ایسه جه ناتل رستاق دهستان ، نورشهرستان چمستان بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
كيارمش
کیارمش ایسم ایته جی روستاهان اشکور سفلی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
تئران ٚ اۊستان
تئران ايته جه ايران ٚ اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز تئران ايسه کي ايران ٚ مرکزه. أ اۊستان کلسيا جه مازندران ٚ اۊستان، خۊرخۊس ٚ جه ألبۊرز ٚ اۊستان، خۊرتاو ٚ جه سمنان ٚ اۊستان ؤ نسا جه قؤم ؤ مرکزي اۊستانان-أ فأرسه. ألبۊرز ٚ اۊستان ني تئران ٚ شين بۊ کي ۱۳۸۹ سال ٚ مئن خؤره ايته اۊستان بۊبؤسته.
سربس
جرگه:ايران ٚ اۊستانان
عمارت عثمانی و پل رومی
'''در قرن نوزدهم عثمانی دولت ایته از اونه سفیران در ایته جیگا در تئران منطقیه الهیه باغ و عمارتی چاگود که هوتویی ترکیه دولت شینه با توجه به پیشینه تاریخی عثمانی دولت که ایمپراتوری روم شرقی جانشین ببوسته. نام روسی ( همانند لقب مولانا جلال الدین محمد بلخی ) روی کوچی پوردی که در ا محل نها باقی بمانسته .'''
شیجان ٚ تۊک ٚ سر
شیجان ٚ تۊک ٚ سر ایته جه گيلان ٚ رۊستايان، خۊمام ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ؤ چاپارخانه دهستان ٚ توابع جه ایسه.
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۸۷ نفر (۷۳خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:خۊمام ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
رشتˇ شأرداري مىدان
رشتˇ شأرداري مىدان ايته جه پهلوي دؤره چأگۊده‌ئن ايسه کي رشتˇ مرکزˇ مئن نهأ ؤ ۲۶ آذر ۱۳۵۶ مئن، ۱۵۱۶ ثبتˇ شۊماره أمرأ به عنوان ايته جه ايرانˇ ملي أثران ثبت بۊبؤسته. 350px|left|thumb|رشتˇ شأرداري مجمۊعه
دئبارگي
رشتˇ شأرداري ساختمان-ه چأگۊدن ره، اۊرۊپا نئؤکلاسيکˇ معماري ؤ رۊسيه سن پيترزبۊرگˇ معماري جه الهام بيگيته بۊبؤسته ؤ أ بنا-یه رشتي ؤ گيلاني معماران چأگۊدد ؤ هسأ ني صدسالˇ پسي هنۊز پابرجا ايسه ؤ ايته جه رشت ؤ گيلانˇ نمادان ايسه. أ مجمۊعه شامل شأرداري ساختمان ؤ اۊنˇ ساعتˇ برج، پستˇ مۊزه ؤ هؤتل ايرانˇ قديمي ساختمان به. شأرداري مىدانˇ بنایان أولي پهلوي دؤره مئن، ۱۳۰۴ تا ۱۳۲۰ جه چأگۊده بۊبؤستد. ساعت برج کي ايته بخش جه شأرداري ساختمان ايسه ۱۳۶۹ زلزله مئن فگردسته ولي بأزين دۊوارده چأگۊده بۊبؤسته.
900px|left|thumb|رشتˇ شأرداري مىدانˇ سابقˇ نما
هره شوندشت
هره شوندشت ایسمه ایته روستا ایسه طولارود دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
بالاكلاگوابر
بالاگوابر ایسم ایته جی روستاهان مالفجان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
فردؤسي
ايطلاعاتي فردوسي جي
مذهب:مؤسلمان، شیعه
حؤکۊمتˇ زمت:سامانیان و غزنویانِ فرمانرایي
لقب:طوسˇ حکیم،سؤخنˇ حکیم
کيتابان:شاهنؤمه
اثر بنأ بر:فارسي ادبيات ؤ جهانˇ ادبيات
يته نمۊنه أنه شعرانˇ جي
ز دریای گیلان چو ابر سیاه
همه گيل مردان چو شير يله
ابا طوق زرين و مشكين كله
سربس
جرگه:ايراني شاعران
دولت اباد روستا
دولت اباد ایسم ایته روستا ایسه جه مذکوره دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
سياه رودسر
سیاه رودسر ایسم ایته روستا ایسه جه هرازپی غربی دهستان ، محمودآبادشهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
نصيرمحله
نصيرمحله ايتأ جه رۊستایان احمدسرگۊرابˇ دهستان جه توابع احمدسرگۊرابˇ بخش، شفتˇ شهرستان ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.
اسب سرا
اسب سرا ایسمه ایته روستا ایسه طولارود دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
نصيرمحله
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۳،۰۹۰ نفر (۸۰۲ خانوار) ايسه.
سربس
جرگه:شفت ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
پايين سالكويه
پایین سالکویه ایسم ایته جی روستاهان دریاسر دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران
ميان لنگه
میان لنگه ایسم ایته جی روستاهان اشکور سفلی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
گؤل چيگي
گؤل چيگي ايته جه چل شهيدˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
مردۊم ؤ زوان
گؤل چيگي مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۳۳ نفر (۹خانوار) ايسه.
مسجدجامع جور
'''مسجد جامع جور در لشت نشاء ایته از ساختمانان معروف گيلان ئیسه و در سال 1206 هجري قمري چاگوده ببوسته .أ مسجد با 380 مترمربع مساحت با آجور خشتي چاگوده ببوسته و در بینیویشته ای كه اونه درا سر و شبستان مسجد نصب ببوستیه ، تاريخ 1318هجري قمري ثبت ببو. ا مسجد دو طبقه و پنجره هاي منبت كاري ببوسته داره .'''
جفرود بالا
جفرودبالا ایسم ایته جی روستاهان چاپارخانه دهستان ،رشت شهرستان خومام بخش ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
سللۊل
ألبت ئلکترؤني‌ميکرؤسکؤپ پۊر زنگتر ٚ تصوير هأدنه یأ سللۊل ٚ چاگۊدأر-ه دقيق مألم گۊد تۊنه. زيواچئن-ه شأنه دۊته سيفا جرگه مئن دنأن: تک‌سللۊلي (خألي یته سللۊل ٚ جي چاؤدن بۊنن، باکتري مۊسؤن) یا چند‌سللۊلي (واشؤن أ جؤنورؤن). تک‌‌سللۊلئن ٚ ويشتري ميکرؤ-اؤرگانيزم ٚ عۊنوؤن ٚ جي جرگه‌دبۊد بۊنن. واشؤن أ جؤنورؤن ٚ سللۊلؤن ٚ تئداد گۊنه‌أن ٚ مئنأ مؤتفاوته. تخمين بزأ نأ گه آدم ٚ جؤن مؤتشکل هيسه تقريب‌وري ۳۷ ترئليۊن (10¹³×3.72) سللۊل ٚ جي. اي سللۊلؤن ٚ ۸۰ مئلیادته مجيک-ه چاؤنن. بندانگشتی|یۊکاريؤتي سللۊل (چپ) پرؤیۊکاريؤتي سللۊل (راست) مۊطالعه سللۊلؤن ٚ سر أ اينگه چۊته کار کۊنن رابري بؤده دأره خلي دئه مۊطالعات-ه زيوٚسشنأسي ٚ تيندار ٚ زمينه‌أن مئن گه DNA ٚ کشف، سرطؤن ٚ سيستمؤن ٚ بایؤلؤجي، پيرش بأني تکويني بایؤلؤجي-ئه تنأیره.
سيتؤلؤجي یا سللۊل‌شنأسي مۊطالعه‌اي هيسه سللۊلؤن ٚ سر گه رابرت هۊک ٚ دس ۱۶۶۵ ٚ مئن بۊن‌دچين بؤبؤ. رابرت اۊشؤن-ه سللۊل دؤخؤند ايندؤني گه صؤمعه ٚ سللۊلؤني‌ئه مؤنسن گه راهبؤن اۊشؤن ٚ مئن زيندگي گۊدن. سللۊل ٚ نظريه أوول‌سر ۱۸۳۹ ٚ مئن شلایدن أ شؤآن ٚ دس بۊنه برٚمأنه. اي نظريه سۊته أصل دأره یأ ايظهار دأره تمؤم ٚ زيواچئن یته یا چنته سللۊل ٚ جي چاؤدن بۊنن. سللۊل اۊشؤن ٚ بۊنين واحد چاگۊدأر أ عملکرد ٚ شي هيسه. بأني اينگه تمؤم ٚ دؤبؤ-سللۊلؤن قبلا-دؤبؤ سللۊلؤن ٚ جي مۊشتق بؤبؤ نأن. سللۊلؤن حۊدۊدا ۴ مئلیارد سال پيش ٚ جي زمي سر ديارابؤن.
سللۊل ٚ أنواع
سللۊلؤن دۊ جۊرن: یۊکاريؤت گه تشک ٚ حاوي هيسن بأني پرؤیۊکاريؤت گه تشک ندأرن، ولي یته نؤکلٚؤئدي ناحيه هلأ اۊشؤن ٚ مئن وؤجۊد دأره. پرؤیۊکاريؤتؤن تک-سللۊلي مؤجۊد هيسن أمما یۊکاريتؤن مؤمکنه تک‌سللۊل یا چندسللۊلي بؤبۊن.
سللۊل ٚ أشکال
بندانگشتی|Campylobacter jejuni یته باکتري مارپيچ باکترئن ٚ جي سللۊل ٚ شکل (گه مؤرفؤلؤجي ني دؤخؤندن بۊنه) فرض بؤبؤ نأ سللۊلي اسکلت ٚ ترتيب أ حرکت ٚ جي وؤجۊدأنن. پۊر ترقئن مؤرفؤلؤجي-مۊطالعات ٚ مئن ناشي هيسن هامۊجش ساده باکترئن ٚ سر ٚ جي، استافيلؤکاکس اؤريؤس، اي.کؤلي بأني بي.سۊبتيليس ٚ مۊسؤنچي باکترئن. مۊختلف ٚ أشکال سللۊل ٚ جي پیدا یأ تؤصيف بؤبؤ نأن، ولي اينگه سللۊلؤن چره یأ چۊته مۊختلف ٚ قالبؤن ٚ مئن شکلأگيرن هلأ شديداً مجهۊله. بأضي سللۊلي أشکال گه شنأسایي بؤبؤ نأن، باسيلي یأ کاکسي یأ ئسپارؤکیٚت هيسن (باکترئن ٚ أشکال). کاکسي یته کرگه‌یي شکل أ باسيلي دکشئه-ميله‌ ٚ مۊسؤن شکل دأره؛ ئسپارؤکیٚت أني مارپيچي شکل دأره. هندئه‌رأن پۊر سللۊلي أشکال درن گه اۊشؤن ٚ خلئن کشف أ مۊشخص أني بؤبؤ نأن.
سللۊل ٚ سيتؤپلاسمي أجزا
بندانگشتی|جؤنوري سللۊل ٚ سيتؤپلاسمي أجزا: (۱) تشکک (۲) تشک (۳) ريبؤزؤم (۴) وٚزيکۊل (۵) گرکين‌دار آندؤپلاسمي شبکه (۶) گؤلژي ٚ دزگا (۷) سللۊلي اسکلت (۸) صاف ٚ آندؤپلاسمي شبکه (۹) ميتؤکندري (۱۰) واکؤئل (۱۱) سيتؤپلاسم (۱۲) ليزؤزؤم (۱۳) سانتریؤل تمؤم ٚ سللۊلؤن چي پرؤیۊکاريؤت بؤبۊن چي یۊکاريؤت یته غشا دأرن گه سللۊل-ه فيپيچنه، مواد ٚ هاوار-دوار-ه پأنه (دؤجئه‌بؤ تجش دأره) بأني اينگه خۊ دۊ ور ٚ مئنأ یته مۊشخص ٚ ئلکتريکي پتانسیل-ه دأرنه. غشا مئن، بالغ-قرمز سللۊلؤن بکت، ويشتري حجم-ه سللۊل ٚ مئن سيتؤپلاسم بگیت دأره. أمما بالغ ٚ سۊرخ ٚ سللۊلؤن ٚ مئن گه تشک‌أن ندأرن، ويشتري حجم همؤگلؤبين ٚ شئه. تمؤم ٚ سللۊلؤن، DNA ؤ تلکؤن ٚ واشؤنين مواد بأني RNA دأرن گه مۊختلف ٚ پرؤتئينؤن مثلاً آنزيم ٚ چاؤدن ٚ خأسه‌بؤ اطلاعات ٚ حاوي هيسن. هيته‌ني هأندئه زيو ٚ مؤلکۊلؤني سللۊل ٚ مئن درن گه اي جير ليستأیته نأن.
چاگۊدأرؤني غشا ٚ بيرۊني
پۊر سللۊلؤن چاگۊدأرؤني دأرن گه کاملاً یا یپرأ سللۊل ٚ غشا ٚ بيرۊني درن. اي چاگۊدأرؤن سللۊل ٚ نيمه‌تجين غشا ٚ دس پایاري نؤبۊنن.
سللۊلي ديفار
پۊر یۊکاريؤتي یأ پرؤیۊکاريؤتي سللۊلؤن ٚ أنواع سللۊلي ديفار دأرن. سللۊلي ديفار ميکانيکي یأ شيميایي لحاظ ٚ جي سللۊل-ه پأنه یأ یته ايضافي لایه غشا ٚ حفاظت ٚ ره هيسه. پۊر سللۊلؤن ٚ مۊختلف ٚ أنواع سللۊلي ديفار دأرن. اي ديفارؤن، سللۊل ٚ نؤع ٚ دئن ٚ جي مۊختلف ٚ مواد ٚ جي چاؤدن بۊنن. گياهي سللۊلؤن ٚ شي ويشتر سلؤلز أ قارچؤن ٚشي ويشتر کيتين ٚ جي چاؤدن بؤبؤ نأ یأ هيتأن باکترئن ٚ شي بپتيدؤگلیکان ٚ جي تشکيل بۊنه.
کپسۊل
جلاتيني کپسۊل بأضي باکترئني غشا یأ سللۊلي ديفار  ٚ بيرۊني سطح ٚ سر وؤجۊد دأره. کپسۊل مؤمکنه پؤلي‌ساکاريدي بؤبۊن، نۊمؤنيا یأ مننجيتدس ٚ مۊسؤن یا اينگه پؤلي‌پپتيدي بؤبۊن باسيلۊس‌آنتراسيس ٚ مۊسؤن هيتأن تۊنه ئسترپتؤکاکسي مۊسؤن هيالؤرؤنيک أسيد ٚ جنس ٚ شي بؤبۊن. کپسۊلؤن عاددي رنگ‌وأسيني ٚ پؤرتٚکؤلؤن ٚ جي مۊشخص نؤبۊنن، أمما هيندي جؤهر أ آوي متيل، سللۊلؤن ٚ مئنأ ٚ کؤنتراست-ه جؤر بؤردن ٚ جي اۊن-ه مۊشخص چاگۊد تۊنن.
فلاژل
چاگۊدأرؤني هيسن سللۊل ٚ لکسن أ تحرک ٚ ره. باکتريایي فلاژل سيتؤپلاسم ٚ جي تا غشا یأ سللۊلي ديفار ٚ بيرۊني دکشئه نأ. فلاژلؤن دکشئه یأ ضخيم ٚ نخ ٚ مۊسؤنن گه پرؤتئيني هيسن. یته دئه نؤع فلاژل آرکي باکترئن ٚ مئن درن أ یته‌ مۊتفاوت ٚ نؤع یۊکاريۊتؤن ٚ مئن یأته‌شا هيسن.
پيلي
پيلي یته پأچ ٚ ريشته‌أ گه باريک أ مۋ-مۊسؤن هيسه. پيلي یته پرؤتئين ٚ جي pilin ٚ نؤمي (آنتي ژن) چاؤدن بۊنه گه اين ٚ وظيفه باکتري‌ئه دشکأنئن گیرنده‌أني هيسه گه دئه-سللۊلؤن ٚ سر نأن. خاص ٚ أنواعي پيلي جي دره گه باکترئن ٚ هم‌یۊغي مئن دخالت دأرن.
هامۊجش ٚ تاريخچه
بندانگشتی|رابرت هۊک ٚ ترسيم چۊپئمبه ٚ مئن ٚ سللۊلؤن ٚ جي، ۱۶۶۵
مفتی كلا
مفتی کلا ایسم ایته روستا ایسه جه مذکوره دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
ملامحله
ملامحله ایسم ایته جی روستاهان پیرکوه دهستان ،سیاکل شهرستان بخش دیلمان ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
چمچال
چمچال ایسم ایته جی روستاهان پیرکوه دهستان ،سیاکل شهرستان بخش دیلمان ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
ملامحله
ملامحله ایسم ایته روستا ایسه جه لاویج دهستان ، نورشهرستان چمستان بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
للكه محله
للکه محله ایسمه ایته روستا ایسه تالش چوبر دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
باغبان كلا
باغبان کلا ایسم ایته روستا ایسه جه ناتل رستاق دهستان ، نورشهرستان چمستان بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
بيجارپشت
بیجارپشت ایسم ایته جی روستاهان مالفجان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
حرب ده
حرب ده ایسم ایته روستا ایسه جه هرازپی غربی دهستان ، محمودآبادشهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
نياكو
نیاکو ایسم ایته جی روستاهان کیسم دهستان ، آستانه شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
پائين قاضی محله
پایین قاضی محله ایسم ایته جی روستاهان دریاسر دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران
بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)
اَ کاخ به وسیله مرحوم « میرزا حسین خان سپهسالار » در سال های پیش از 1300 هـ. ق ]چاگوده بوبوسته و سال های زیادی جایه تشکیل مجالس ایران بو و هَه الان هم مجلس شورای اسلامی شینه  .عیمارت بهارستان چند سال قبل آتیش بیگیفته بو اما الان اونه آسیب بیده جیگان  به کلی برطرفا بوستِه.
گوستاو واسا
گوستاو یا گوستاف یکم (بیچه بوبوسته: ۱۴۹۶ - بمرده: ۱۵۶۰ میلادی) ایتا سوئدی شاه بو کی جه ۱۵۲۳ تا ۱۵۶۰ میلادی حکومت بوگوده. گوستاو ایتا سوئدی اشرافی کوگا میان بنام واسا بیچه بوبو. گوستاو واسا استوکهولمˇ خونˇ حمام پسی ، سوئدیان رهبر بوبوست و علیه کالمارˇ ایجایی و دانمارکˇ شاه کریستین دوم شورش بوگوده. واسا بتأنسته سال ۱۵۲۳ میان ، کالمارˇ ایجایی مایه دار دشکن بده و به عنوان سوئدˇ شاه دوجین بوبوسته و هتویی بو کی سوئد خو آزاتی ، دانمارک جه بدس باورده. هنه وأستی گوستاو واسا لقب ، سوئدˇ پئر ایسه. گوستاو واسا زمات ، سوئدˇ مذهب تغییر بوگوده و پروتستانیسم به عنوان ملی مذهب دوجین بوبوسته.
سربس
جرگه:تارئخ جرگه:اۊرۊپا تاريخ
کنجد
كنجد ایته گیاهی ایسه یك ساله با بلندی حدود یك متر كه قسمت آخر اونه ساقه جه كرک پوشیده بوسته. اونه برگان بیضی ، باریك و نوك تیز ایسه. اونه گلان به رنگ سفید یا قرمز، به طور تك تك ایسده.
میوه ا گیاه به صورت كپسول و محتوی کوچی دانان و مسطح و بیضوی ایسه كه اونه دانه كنجد گیدی و قسمت مورد ایستفاده ا گیاه ایسه.
خاصیتان
1 - چاقا بستنه ره و قوی بستن نیروی جنسی ره خوبه.
4 - برگ کنجدا اگر به سر بمالید باعث رشد و سیاهی موی سر به.
5 - کنجد فشار خون بجورا ، کما کونه.
6 - کنجد ضد رماتیسم ایسه.
7 - روغن کنجد سوزش ادرارا رفع کونه.
9- روغن آرگان
بیرون پیوندان
پارسی طب
عکسان
رده : زیست
رگندشت
رگندشت ایسم ایته روستا ایسه جه مذکوره دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
جفرود پائين
جفرود پایین ایسم ایته جی روستاهان لیچارگی حسن رود دهستان ،بندر انزلی شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
مرداب روستا
مرداب ایسم ایته روستا ایسه جه ناتل رستاق دهستان ، نورشهرستان چمستان بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
ويزنه
ویزنه ایسمه ایته روستا ایسه تالش چوبر دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
متوريج
متوریج ایسم ایته روستا ایسه جه هرازپی غربی دهستان ، محمودآبادشهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
نمين ٚ شأرستان
کیشوری تقسیمان
شهر: نمین
شهر: آبی بیگلو
شهر: عنبران
خان أحمدخان
خان أحمدخان گيلاني (بزأرۊج ۹۴۲ - بمۊرده ۱۰۰۵ ه.ق) کيايي‌ئن ٚ واپسي کارکيا گيلان ٚ مئن بۊ. خان أحمدخان يساله گه بؤ اۊن ٚ پئر بؤمۊرد ؤ هين ٚ ره اۊ يسالگي جي کیا بۊ ؤ‌ خۊ پئر ٚ جانشين وکت. تا ق.ه ۹۷۵ بیه‌پيش ؤ ايمه تمؤم ٚ گیلان ٚ مئن حؤکۊمت بؤگۊد.
خان أحمدخان، شاطهماسپ ٚ پيشنهاد ٚ همرأ دؤنزه ايمامي مذهب-ه زيدیه جا دؤجین بؤگۊد، ولي وختي گه عۊثمانئن ٚ همرأ ارتیباط پيدا بؤگۊد ؤ خأس شيروان ؤ لايجؤن ٚ مئن سالدات جماؤنه تا قزوين-ه بئيره، ؤ چؤنگه صفوئن ٚ دخالت گۊدن گيلان ٚ مئن ٚ برأبر بئسأ، شاطهماسپ ٚ همرأ اختيلاف پيدا بؤگۊد. اي سال ٚ مئن بؤ گه شاطهماسپ ٚ دسسۊر ٚ همرأ خان أحمد-ه بئیتن ؤ زيندؤني بؤدن.
ق.ه ۹۸۵ ٚ سال ٚ مئن گه خؤدابنده دؤره بؤ، خان أحمدخان زيندؤن ٚ جي برجه بۊمأ ؤ هندئه حؤکۊمت-ه برسئه.
وختي گه شاعباس، ايران ٚ حؤکۊمت-ه دسأگيت، گيلان ٚ أبريشم ؤ خؤجير مؤقعيتي گه دأشت ؤ اۊرا جئم اين ٚ ره گه خان أحمدخان ٚ حؤکۊمت-ه گه اۊن ٚ ره تهديد حيساب همأ-يه مۊقۊب بؤنه دؤنی، گيلان-ه فگنس ؤ خان أحمدخان-ه ديشکنئه، خان أحمد، ديشکن خؤردن ٚ پسي شيروان ٚ را ويرۊت. خان أحمدخان خۊ عۊمر ٚ دئبأخي-ئه ايستامبۊل ؤ بغداد ٚ مئن بئسسأ.
خان أحمدخان چن مرته هأکش‌وأکش بؤگۊد گه گيلان-ه شاعباس ٚ جي پسأيره ولی مؤفق نؤبؤ. خان أحمدخان هۊنر ؤ دابؤن ؤ فرهنگ-ه پۊر أميت دأ ؤ اۊن ٚ دربار هۊنرمندؤن ؤ شاعرؤن ٚ جيگا بؤ، عاريفؤن ؤ دؤنشمندؤن خۊدي فغفۊر ٚ لاهيجي(شاعر) ؤ اۊستاد زيتۊن ٚچهارتاري(پيلا مزقؤنچي) اۊن ٚ خيدمت هيسأ بؤن. سرأخر'ني ق.ه ٚ ۱۰۰۵ ٚ سال ٚ مئن بؤمۊرد ؤ نجف ٚ مئن دفنا بؤ.
چئه وکتن ؤ کارکيايي أوأيل
خان احمد خان ٚ پئر(دۊوؤمي کارکيا حسن) برأر-ه چيره بؤؤن ٚ پسي بيه پيش ٚ کيا بؤبؤ. کارکيا حسن سال ق.ه ٚ ۹۴۳ ٚ مئن طاعۊن بگيت ؤ بؤمۊرد.
شهرستان نور
left|thumb|مازندران
خان أحمدخان
چئه وکتن ؤ کارکيايي أوأيل
خان احمد خان ٚ کيايي زأکي مئن ٚ ره دۊته روايت وؤجۊد دأره:
۱_خان احمد خان يسالگي جي اميره عباس ٚ هأکش‌وأکش ٚ همرأ خۊ پئر ٚ جانشين بؤبؤ، ولي شاطهماسپ اين ٚ وأسر گه خان احمد حلأ کم سر ؤ مال(سند ٚ سال) بؤ، خان احمدخان ٚ برأر-ه يأني بهرام ميرزا-يه موقتن بيه پيش ٚ کيا بؤگۊد، بهرام ميرزا حؤکم ٚ گيتن ٚ پسي ديلمؤن ٚ مئن استيقرار بگيت.
بندانگشتی|شا طهماسپ ٚ تاتايي چئلسۊتۊن ٚ ميئن|جایگزین= چن ماه ٚ پسي بهرام ميرزا يته جه پيلا کسؤن-ه يأني کياخؤرکيا گه مردۊم ٚ مئن محبۊب بؤ-يه زيندؤن ٚ مئن توأدأ، هين ٚ ره مردۊم شۊرش بؤدن ؤ بهرام‌-ه ديشکن بدأن، بهرام‌ن قزوين ٚ را ويرۊت. بهرام ٚ کيايي بيه پیش ٚ مئن يسال ويشتر أرش نکشئه.
شهرستان نور
بخشان و هستانان
شهر: بلده
خان أحمدخان
خان احمد ٚ کيايي بيه پس ٚ مئن
بندانگشتی|قله رۊخان ٚ تاتايي صفوئن هميشک خأسن گه گيلان ٚ کياٰن-ه وگيرن ؤ گيلان ئ سلسله'ن(کيايئن ؤ اسحاقوندؤن)-ه مۊقۊب بؤنن تا گيلان-ه خۊ مطيع بؤنن. اميره دباج فؤمني گه اسحاقوندؤن ٚ کيا بؤ. صفوئن ٚ دخالت گۊدن ٚ برأبر بئسسأ ؤ قله رۊخان-ه هندئه‌چاکۊني بؤگۊد ؤ اۊيه جي صفوئن ٚ برأبر هيسأن-ه سرأگيت، ولي ديشکن بؤخؤرد ؤ دربند ٚ را ويرۊت، سرأخر'ني اميره دباج-ه بئیتن ؤ تبريز ٚ مئن دار بزأن.
شهرستان نور
بخشان و هستانان
شهر: چمستان
خان أحمدخان
خان احمد ٚ کيايي بيه پس ٚ مئن
اميره دباج ٚ مۊردن ٚ پسي شاطهماسپ بدئه گه بيه پس بي فرمؤنروا وکته ؤ اين ٚ ره گه هندئه بيه پس ٚ مئن شۊرش نؤبۊن ق.ه ۹۴۵ ٚ مئن خان احمد خان-ه بؤگۊت گه بيه پس-ه خۊ قلمرؤ-ئه بچربأنه ؤ در عوض سالانه يته باج صفوي دربار-ه هده.
شهرستان نور
بخشان و هستانان
شهران: نور، رویان و ایزدشهر.
خان أحمدخان
اميره شاهرخ ٚ کارکيايي
ق.ه ٚ ۹۵۰ ٚ مئن، بيه پسئن اميره شاهرخ گه خؤدره اميره دباج ٚ برأر خؤند-ه مؤلحق بؤبؤن ؤ اميره شاهرخ تا ق.ه ۹۰۵۷ بيه پس ٚ مئن کيايي بؤگۊد. اميره شاهرخ اي را جي خان احمدخان-ه گه خأس اۊن بيگئنه همرأ طرف بؤ ؤ اۊ را جئم اي توان-ه ندأشت گه قزلباشؤن-ه باژ بده، هين ٚ ره گيلان ٚ جي ويرۊت ولي قزلباشؤن اۊن-ه بگيتن ؤ تبريز ٚ مئن دار بزأن. اميره مۊردن ٚ پسي بيه پس، مال دکته بازار ؤ آشفته بۊنه.
محمۊد
شاطهماسپ ق.ه ٚ ۹۶۵ مئن بيه پس ٚ کيايي-ئه محمۊد-ه هدأ محمۊد‌ن رشت-ه خۊ نيشتٚگا بؤگۊد. محمۊد ۵ سال کيايي پسي، شاطهماسپ ٚ دسسۊر ٚ همرأ شيراز ٚ مئن تبعيد بؤبؤ. شا طهماسپ مير غياث الدين-ه محمۊد ٚ معلم، شيراز ٚ مئن بؤگۊد. کيايئن ؤ اسحاقوندؤن کسن ٚ همرأ اختيلاف دأشتن، هين ٚ ره بؤ گه خان احمدخان ملاشکر-ه شيراز ٚ را سرأدأ تا اۊن-ه گۊل بزنه، ملاشکر معلم-ه فريب بدأ ؤ معلم‌ن محمۊد-ه بؤکۊشت ؤ خؤره لايجؤن ٚ مئن پنا بگيت. شاطهماسپ  خان احمدخان ٚ جي بخأس گه ملاشکر ؤ مير غياث الدين-ه مي ور سرأد ولي خان احمد اي کار-ه نؤگۊد.
خان احمدخان ٚ أولي جار
محمۊد ٚ مۊردن ٚ پسي خان احمدخان علاوه بر بيه پيش، بيه پس ٚ کيا ني بؤبؤ ؤ بؤتۊنس تمؤم ٚ گيلان ٚ سر حؤکۊمت بؤنه ؤ خئلي قوي‌ بؤبؤ. شاتهماسپ چؤنگه خان احمدخام‌ اۊن ٚ جي ايطاعت نؤگۊد ؤ اي برمس ٚ جي گه هندئه أني خان احمدخان ٚ قۊدرت ويشتر بؤبۊن، جمشيد خؤن-ه بيه پس ٚ کيا بؤگۊد. جمشید گه شاتهماسپ ٚ نوٚوه بؤ، قزلباش ؤ صفوئن ٚ‌ راستا مئن بيه پس-ه ايراده گۊد ؤ درواقع صفوئن ٚ نماينده گيلان ٚ بيه پس ٚ مئن بؤ. اين بؤبؤ گه ق.ه ٚ ۹۷۴ ٚ مئن شاتهماسپ خان احمدخان ٚ ره نؤمه بنويشت گه تۊ خأن بيه پس-ه هدي جميشد خؤن-ه هیته'نی گسگر-ه هدی امیره سامان یأنی اون ٚ قبلی حاکم-ه. خان احمدخان بيه پس-ه هدأ ولي بؤگۊت گه کوچئه‌أسبان بيه پيش ٚ شي هیسه ؤ اۊن-ه هندأ.
هين ٚ ره شاتهماسپ  یولقلی‌بیک‌ذوالقدر-ه گيلان ٚ را سرأدأ. اميره سامان بحيمايت أز شاتهماسپ سيأ رۊبار(يته محله ٚ نؤمه) ٚ نزيکي يؤرش‌ بؤبۊرد ؤ شاه منصور لاهیجی گه خان احمد خان ٚ فرمؤنده'ن ٚ جي بؤ اۊشؤن-ه ديشکن بدأ ؤ اۊشؤن-ه مۊقۊفا گۊد ؤ یولقلی بیک ذوالقدر ٚ سر أن ببئه ؤ خان احمدخان ٚ ره پيشکش بؤگۊد. خان أحمدخان ني بؤبۊرده‌بؤر رشت ٚ دۊرۊن بؤشؤ.
گيلان ٚ گيته بؤؤن
شاتهماسپ أبريشم ؤ خؤرؤم مؤقعيتي گه گيلان دأشت ٚ ره، هميشک خأس گه گیلان-ه خۊ مطیع چاؤنه، ولي چؤنگه عۊثمانئن ؤ اۊزبکان ٚ همرأ جار دأشت مننس گه اي کار-ه بؤنه. شاتهماسپ آماسيه صؤلح-ه گه عۊثمانئن ٚ همرأ بؤگۊد اۊن ٚ پر ؤ بال ويشتر بازا بؤ. هين وکت گه شاتهماسپ يته پيلا لشکر معصۊم بيگ ٚ سرداري أمرأ آماده بؤگۊد ؤ دسسۊر بدأ گه بيه پيش أنی بئیرن. اي سيپا خئلي پیلا بؤ ؤ گيلان ٚ أميت-ه نشؤن دنه. خان أحمدخان ني خۊ لشکر-ه دچئه ؤ جنگ ٚ ره آماده وابؤ. خان احمدخان ٚ لشکر ٚ فرمانده کيارۊستم بؤ. يته پيلا جار در بگيت ؤ سرأخر کيارۊستم ديشکن بؤخؤرد ؤ صفوئن ٚ سالداتؤن خان احمدخان ٚ دۊمبال دکتن. خان احمد اشکورات ٚ را ويرۊت ؤ يسال ٚ پسي اۊن-ه بگيتن ؤ شاه تهماسپ ٚ ورجه بؤبۊردن.
حبس
بندانگشتی|قهقه زيندان|جایگزین= ق.ه ٚ ۹۷۵ ٚ مئن شاتهماسپ خان احمدخان-ه قهقهه زيندؤن ٚ مئن گه آذربايجان ٚ مئن نأ بؤ، حبس بؤگۊد. خان احمدخان خۊ حال-ه گه قهقهه مئن هيسأ بؤ، ايته به نظم در بيأرده ؤ اي شئر-ه زيندؤن ٚ مئن بؤته:
پنچاه
پنچاه ایسم ایته جی روستاهان کیسم دهستان ، آستانه شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
خان أحمدخان
حبس
از گردش چرخ واژگون می‌گریم***وز جور زمانه بین که چون می‌گریم
با قد خمیده چون صراحی،شب و روز***در قهقهه‌ام ولیک خون می‌گریم
پنچاه
جرگه:أسسؤنه شأرستان ٚ رۊستایان
خان أحمدخان
حبس
دۊوٚؤمي شا اسماعيل گه تخت ٚ سر بنيشت خان احمدخان ٚ آزادي دسسۊر-ه بدأ ولي عملي ونکت.
گيلان، خان احمدخان ٚ نئسأبؤؤن ٚ مئن
بيه پس خان احمدخان ٚ نئسأبؤؤن ٚ مئن جمشيد خؤن ٚ دس (صفوئن) دؤبؤ ؤ بيه پيش'ني قزلباشؤن ٚ دس (صفوئن). بيه پيش ٚ مئن، اُمرا ظؤلم ٚ وأسي مردۊم شۊرش بؤدن ؤ بئضي جه اُمرا-یه ديشکن بدأن ؤ خئلي شأرؤن-ه قزلباشؤن ٚ جي پسأيتن. شا تهماسپ کۊمکي نيرۊ بيه پيش ٚ را روؤنه بؤگۊد ؤ اي شۊرش ٚ رأبر کۊشته بؤبؤ ؤ شۊرش‌ن مۊقۊب بؤبؤ.
خان احمدخان ٚ هندئه قۊدرت گيتن
بندانگشتی|مأمد خؤدابنده بندانگشتی|پۊررنگ ٚ سبز : :کیایئن ٚ قلمرؤ قۊدرت ٚ اؤج  ٚ مئن، خان احمدخان ٚ دؤره ۹۸۵ ٚ مئن محمد خؤدابنده صفوئن ٚ حاکم وکت، خؤدابنده ٚ زن گه خان احمدخان ٚ فاميل بؤ نأ بؤ هين ٚ ره خان احمدخان آزاد بؤبؤ ؤ هندئه بيه پيش ٚ کيا وکت. خان احمدخان ٚ نئسأبؤؤن ٚ مئن، بيه پيش ٚ وضع آشفته بؤ ؤ قزلباشؤن مردۊم-ه ظؤلم گۊدن. ولي خان احمدخان ٚ همأن ٚ همرأ بيه پيش، سر ؤ سامان بگيت ؤ هندئه گيلان ٚ استيقلال وگردس. اي سالؤن ٚ مئن خان احمدخان (بيه پيش ٚ کيا) ؤ جمشيد (بيه پس ٚ کيا ؤ صفوئن ٚ نماینده‌) کسن ٚ همرأ جار دأشتن ولي قطعي بؤرد‌ وؤجۊد ندأشت أمما خان احمدخان کم‌کمه جمشيد-ه حريفأبؤ ؤ پيلا واويناني جه بيه پس-ه به خۊ قلمرؤ بچربأنه ؤ محمدأمین خؤن-ه رشت ٚ حاکم ؤ ابراهیم خان-ه فؤمن ٚ حاکم بؤگۊد. خان احمدخان، شاتهماسپ ٚ لاکۊ همرأ ازديواج بؤگۊد ؤ يته لاکۊ بيأردن، هين ٚ ره خان احمد ٚ کيايي پايه'ن قوي تر وکت. جمشيد خؤن ٚ مۊردن ٚ پسي خان احمدخان رسمن بيه پس ٚ کيا ني بؤبؤ ؤ وکت گيلان ٚ کيا، اي سفه بيه پس ٚ مردۊم بدأري خان‌أحمد خان ٚ همرأ مۊخالفت ٚ خاصي ندأشتن ؤ اۊن-ه قبۊل بؤدن.
شا عباس ٚ فگن ؤ عۊثمانئن-ه پنا بۊردن
حبس خان احمدخان خۊ عۊمر ٚ دئباخي-ئه، ايستامبۊل ؤ بغداد مئن بئسسأ ،خان احمدخان اۊيه‌أن خئلي هأکش‌وأکش ؤ حقسأی بؤگۊد گه گيلان-ه وگردئه ؤ اۊن-ه هندئه مؤسقلا کۊنه ؤ گيلان-ه شا عباس ٚ جي پسأيره ولي مؤفق ‌نؤبؤ.
لاجؤن ٚ شۊرش
شاعباس خئلي بي رحمؤنه گيلانئن-ه گه مؤقاومت گۊدن-ه کۊشت. هيته'‌نی گيلان ٚ منابع' غارت گۊد. ولي گيلکؤن هندئه مؤقاومت گۊدن. لاجؤن ٚ مئن يته شۊرش بر پا وکت ؤ اۊشؤن بۊتؤنسن لاجؤن-ه پسأيرن ؤ خان احمدخؤن ٚ ره نؤمه هدأن تا وگردئه، ولي شا عباس، گيلان ٚ را سالدات اۊسئه بؤگۊد ؤ شۊرش-ه مۊقۊفا گۊد. صفوي کياٰن ٚ ظۊلم ؤ بی‌رحمي گيلان ٚ مئن، أوٚريشم ؤ گيلان ٚ منابع ٚ غارت گۊدن ؤ گيلکؤن ٚ استقلال‌طلبي باعث بؤبؤ يه‌عالمی مردۊمي‌قيام گيلان ٚ گيته بؤؤن ٚ پسي شکل بئیره غريب‌شا قيام ٚ مۊسؤن.
خان احمد خان-ه أميت دَئن، دابؤن ؤ دؤنشئه
بندانگشتی|یته ولگه جه خان احمد خان ٚ گيلکي شعران کي تئران ٚ مئن نگأدأري بۊنه. خان احمدخان ٚ دربار یته خۊجير جا ؤ أمن ٚ جا دؤنش دؤنان، مزقان دؤنان، شاعران ؤ هؤنرمندان ٚ ره بؤ ؤ خان احمد اۊشؤن ٚ أمرأ خؤرۊم ميأنه دأشت. أ جؤمله پيله کساني گه خان احمد ٚ ور هيسأ بؤن، مؤلانا عبدالرزاق گیلاني (دانشمند),فغفور لاهيجی (شاعر) ؤ اۊستاد زيتۊن چهارتاري (مزقان دؤن)-ه شأنئه نؤم بؤردن.
خان احمد خان نی خؤره ايته شاعر بؤ گه گيلکي ؤ فارسي زوؤن ٚ أمرأ شعر بؤگۊته دأره ؤ اۊن ٚ جي شئراني به جا بۊمؤنسئه نيأ.
ايته نمؤنه خان أحمد خان ٚ شئران ٚ جي:
شده‌أم زار ؤ پریشان، درم جؤن کنش’
دیل ٚ پۊر خۊن ٚ مۊ أز عشق ٚ تۊ مؤني آتش’
تۊ به أغيار نشيني مي ديل’ خۊن کؤني
تۊ بگۊ چي بکۊنم مردٚمؤن ٚ سرزنش’
شيوهٔ ديلبري ؤ عشوه ؤ ناز ؤ غمزه
هرچي دؤني تۊ بکۊن اؤنچه تۊ دؤني روش’
همدمي خۊد بگۊدي همسر ٚ تۊرک ؤ تالش’
مۊ که تأ هيچ نگۊتأم ؤ تۊ خۊد آزرده‌یأبي
دۊ هزار چئه مۊ تي دؤنم، يکته’ واگۊته نشأ
سربس
جرگه:کارکياؤن جرگه:کيايئن جرگه:تاريخ جرگه:گيلان ٚ تاريخ
هوشنگ عباسی
امیر هوشنگ عباسی سال 1333   لشت نشا روستای  فخرآباد مین جه توابع  رشت  به دونیا بومو  خو درسانا لشت نشا زیبا کنار و رشت  مین بخوانده سپس  آموزش و پرورش  مین ایستخدام ببو. و به تدریس  ادبیات مشغولا بو. اون خو پژوهشی فعالیتان جه سال  1355  آغاز  بوگود و خو اولی نیویشتانا نشریان  دامون  و گیله وا مین مونتشرا  گوده.
عباسی هسا نشریه گیلوا سر دبیر ایسه.
آثار
کیتابان :
كيسم روستا
خیلی از کیسمیان خوشانااز طایفه ممخونی یا محمدخانی دانیدی و گیدی که محمدخان جد بسیاری از کیسم خانواده ن ایسه.بازغی پرتوی خوشرنگ فاضلی کریمی کیوان محمودی و...جزو ا خانواده ن ایسید. کیسم برنج و چای و ابریشم منطقه درون معروف ایسه و قدیمیان گیدی که کاشان و اصفهان تاجران کیسم ابریشما تانستیدی تشخیص بدید.ابریشم کشی صنعت هسا منسوخا بوسته داره. بالامحله کیسم دورون صنعت لوتکا سازی رایج بو بطوریکه امامزاده هاشم روستایان جا سفارش فگیفتیدی .لوتکایا به کیسم لهجه "نو"nou و امامزاده هاشم درون "ناو"گیدی.
هوشنگ عباسی
آثار
لشت نشا سرزمین عادل شاه
كيسم روستا
جرگه:أسسؤنه شأرستان ٚ رۊستایان
هوشنگ عباسی
آثار
بازتاب نهضت جنگل در هنر و ادبیات و یاوری
گیلان در سفرنامه های سیاحان ایرانی
بیرون پیوندان
اوستان گیلان حوزیه هونری
رده : ادب
رۊدبارک
رودبارک ایسم ایته جی روستاهان اشکور سفلی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
رودبارک ایسم ایته روستا ایسه جه ناتل رستاق دهستان ، نورشهرستان چمستان بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
شعر شؤ
ای جور مجلیس شئر خؤنی ئیسه كی شاعران جمع بونن و هر كی خو شعره خونه.
اخورسر
اخورسر ایسم ایته روستا ایسه جه مذکوره دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
ديماسرا
دیماسرا ایسم ایته جی روستاهان مالفجان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
یئخبندان ٚ زمات
بندانگشتی یخبندانˇ زمات (اینگیلیسی:Ice age) ایتا زیمین شناسی دوره ایسه کی تمام زيمي سطح ، یخ و برف جه تشکیل بوبوسته بو. یخبندانˇ زمات ایتا دوره طولانی مدت بو کی چند میلیون سال دوارسته. زیمین شناسی دورون ، یخبندانˇ زمات چندتا خال ایسه و اونه واپسی خال حدود دو و نیم میلیون تا یازده هیزار سال پیش واگرده. آ زمات مئن بو کی انسان مدرن پیدا بوبوسته و زمین دورون پخشا بوسته. اونه پسی ، ایتا کوچی یخبندانˇ زمات نی تا قرن هیژدهم میلادی مئن کلسیا تۊک و نسا تۊک مئن ادامه دأشتی کی طبیعی یخچالان أمره بو. بازون زیمی آب و هوا تغییر بوگوده و گرم تر بوبوسته و هسأ گرما وأستی طبیعی یخچالان آو بوستن دره و روج به روج کوچیتر بوستن دره.
پلاسی
پلاسی ایسمه ایته روستا ایسه تالش چوبر دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
کیوی
دانشمندان ايتاليايی مطالعان نیشان بدا كه ديابتیانی كه مرتب مقدار زيادی ويتامين C دريافت کونده ، ميزان كلسترول و انسولين بیجیری دارده. كيوی تامين ويتامين C واسی منبع خوبی ایسه.
كيوی دارای آنزيمانی ایسه كه پروتئينانا تجزيه کونه. متأسفانه ا آنزيمان معده مین به وسيله اسيد معده جه بين شده، بطوريكه معده و روده مین اثری نداره. ولی اسيد معده بعد خوردن غذان گوشتی و لبنی زياد، مقداری خنثی بده و كيوی آنزيمان تانده مدت كوتاهی فعاليت بوکونن.
جدول ترکیبات موجود 100 گرم کیوی مین :
عکسان
رده : زیست
آمفی تئاتر
آمفی تئاتر ایته جیگایی ایسه که حالت نیم دایره داره واونه مین تماشاچیان نیشینده نمایش دئن واسی که اونه جلویم ایته سکو نها که اونه ایسم سِن ایسه و بازیکونان اونه رو بازی کونده.
آمفی تئاتر هم خوره انواع گوناگونی داره آمفی تاتر تانه سر بسته ببه مثل سالون دورون یا سرباز ببه مثل رم آمفی تئاتر که ایتالیا مین نها و خیلی هم معروفه.
گرکش
گرکش ايته جه جند رۊبارˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
آمفی تئاتر
هسا آمفی تئاتران خیلی ایمکانات داریدی جه نور و صدا و بولندگو و..... و توجه زیادی به اوشان به.
گرکش
مردۊم ؤ زوان
گرکشˇ مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
آمفی تئاتر
جورواجور
رده :دانش
گرکش
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۲ نفر (۸خانوار) ايسه.
چمازكلا
چمازکلا ایسم ایته روستا ایسه جه ناتل رستاق دهستان ، نورشهرستان چمستان بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
کارل مارکس
Ite Iqtəsäddän o filsuf ki unə nazarät jahäne degargun bukud. Kärl Märks 1392 gäləşi säl (1818 milädi), älmänə miyan be dunyä bämo va 1457 gäləşi säl (1883 milädi) bəmarde.
Märks motaqed be taqirə jahän bu. Hegelə nazaräte naqd bukud. Ammä xu falsafa unə falsafe diyäliktikə sar päyeguzäri bəkud.
Märks Engelsə kumakə amre xu käre edäme bəda o Komonismə bayäniya 1422 gäləşi säl (1848 milädi) arze bukud:
"Kärəgaränə jəhän, muttaheda bid"..."Mubärəze sar, juz ami zanjirän, de çizi nədärim ki dasə jə fadim"...
Märks, tärixe ite arse muarrefi bukud, tabəqäti mubärəze re o jämeeya taqsim bukud be: Burğuväzi o Proltäriyä. Un Az xod bigänegi mafhume matrah bəkud o Sarmäyədäri nəzämə miyən, une pile muşkel, kärgarə şi muarefi bukud.
Märx motaqed be degargun bostanə ensäni monäsebatän o bəräbari bu. Unə aqäyed xəyli jə enqeläbän o jonbeşäne jəhänə miyən rä tävade. Ammä hanuz ki hanuze a pile filsufə nazaräte tafsiränə muxtalefi kunid.
Märks ge burğuväzi modernita banä kude o karəgarän (ki xodeşän modernismə mahsulid) vä une takmil bukunid.
Märkseh peleh ketab sarmayeh isseh. امی رفیق منه گیلکی صحبت بکونی هین واسی شمی جی پوزش خوانم.
چلمانرود
چلمانرود ایسم ایته جی روستاهان اشکور سفلی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
کولوب
ای سايت ِ آدرس اينه: www.cloob.com
سياه كوچه
سیاه کوچه ایسم ایته جی روستاهان کیسم دهستان ، آستانه شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
جرگه:أسسؤنه شأرستان ٚ رۊستایان
ورگ
ورگ (/vərg/) (اينگيليسي: wolf ىا gray wolf، فارسي: گرگ) کي اۊن-ه خاکي ورگ ني دخؤنن، ىک‌جۊر سک‌سؤن ايسه کي کلسيايي آمريکا ؤ اؤراسيا و خۊرتاوي ؤ خۊرخۊسي آفريقا مئن ٚ دۊر ٚ شرؤن ؤ بيىابانان ٚ مئن دره. أ جانور خۊ گۊد (فاميل) مئن پيله‌ترين ایسه، کلؤن ۴۳ تا ۴۵ کيلۊگرم ؤ ملي‌ئن ۳۶ تا ۳۸ کيلۊگرم.
ورگ، سک-ه مأنه و اۊن ٚ رنگ خاکستري، زرد یا قهوه‌اي (سیا مۊ أمرأ قاطي) ایسه. تسکه یا جۊفت زندگي کۊنه ؤ گاگلف بيده ببؤ کي ایته گۊده یا ايته گلله أمرأ زندگي دره. رۊز ٚ مئن شيکار کۊنه ؤ مخصۊصن سواین ٚ سر گۊسۊندان ٚ گللهٰ فترکأنه. ورگ، پۊر خطرناکه ؤ اگه خئلي ويشتا ببه، آدم-أ ني فترکأنه. ورگ، بکته دارانه بؤن یا لۊکؤن ٚ مئن زندگي کؤنه.
بۊن‌شناسی
ورگ، سۊئدي زوان ٚ مئن ني دره و دئبارهٚ سۊئدي زوان وأرگهئر (vargher) ٚ جا فگيته ببؤ ؤ اۊنم دئباره نؤرسه زوان ٚ ورگر (vargr) ٚ جي بؤمؤ ؤ اۊنم پيشاژرمني زوان ٚ وأرگأز (wargaz) ٚ جا فگيته ببؤ ؤ اۊنم پيشاهندؤاۊرۊپاىي زوان ٚ وئرگ (werg) ٚ جا هأنه. ايسلندي زوان ٚ مئن ني ورگ-ه vargur گده. دانمارکي ؤ اينگيليسي ؤ باخي اۊرۊپاىي زوانان ٚ مئن ني ورگ رامته-یه شأنه ىاتن. ورگ، گؤرگان ؤ هيرکاني نامان ٚ مئن ني دره.
باخي فرهنگؤن ٚ مئن
اسکانديناوي اؤسطۊره‌ئن ٚ مئن، ورگ (vargr ىا warg ىا varg) هۊ فئنرير ؤ اين ٚ ريکه‌ئنه (اسکؤل ؤ هاتي) اشاره کؤنه کي ورگ ایسن.
ورگ-مرد
ورگ‌مردؤن یا اوجور کي اینگیلیسی مئن گؤنن: Werwolves یا lycanthropes، أساطیري آدمؤنن کي تینن ورگؤن ٚ مورسؤن ببن یا هوتؤ کي آدم ٚ سرمچهٰ دأنن، ورگؤن ٚ کرد ٚ کاره بدأرن. وختي ایتؤ بنن کي یک‌ته دئه ورگ‌مرد ایشؤنه گاز بیته بي یا وختي گه یک نفر آدم-ه نفرین بؤده بي. اي ورگ-ه وأبؤن ني وختي تفاق دککئنه کي مانگتؤ کاملأ بؤ بي. ورگ-مردؤن، آدمؤن ؤ ورگؤنأ جي ویشتر زۊر ؤ حس (پنج‌گانه احساسات) دأنن. چؤن هم ورگن ؤ همأ‌نی آدم.
ورگ-مرد، در اصل یکته اوروپپایی شخصیت ایسسه. أمما دئه ألؤن هممه‌ته مللتؤن ٚ محللي أدبیات ؤ اۊشؤن نقلؤن ٚ مئن ورگ-مرد دره.
ارمك محله
ارمک محله ایسم ایته روستا ایسه جه هرازپی غربی دهستان ، محمودآبادشهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
کلاىه پألۊ
کلایه پهلو ایسم ایته جی روستاهان اشکور سفلی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
ورگ
ورگ-مرد
ورگ-مرد تا أمي زمات بمأ دأنه. مؤدرن ٚ زمات ٚ مئن، ورگ-مردؤن، فیلمؤن ؤ کتابؤن ؤ تلويزيؤني برنامه‌ٰئن ٚ مئن درن کي معمۊلن یک‌ته ترسناک ٚ شخصیت ایسسن.
واجه بؤن
ورگ-مرد، یکته اینگیلیسی واجه جي وارگدؤن ببؤ کي اۊنم ایسسه: Werwolf. وروؤلف، یکته قدیمی اینگیلیسی واجه ایسسه کي دۊتته واوین دأنه: وئر (wer یا were) بأزين وولف (wulf).
وئر، مردأک ٚ معني‌یه دئنه (مرد: کل ٚ آدم). ای واجه چن‌ته آلمانی زوانؤن ٚ کلمه‌ٰن ٚ همره هم‌ریشه ایسسه: گؤتیک: وئیر (wair). پور قدیمˇ آلمانی: وئر (wer). قدیمˇ اسکاندیناوی زوان: وئرر (verr). هیتؤ، چندته هند و اوروپپایی زوان ٚ مئن ني دره: سانسکیریت: ویرا (vira). لاتین: ویر (vir). ایرلندی: فیر (fear). لیتوانی زوان: وایراس (vyras). کي ایشؤن هممه یک‌ته معني دأنن.
وولف (wulf) یا اۊجۊر گه ألؤن اینگیلیسی مئن گونن، وؤلف (wolf)، یعني ورگ ؤ گاگلفأ ني کل ٚ جانور ٚ معني-أ دئنه.
ورگه أوستاىي مئن وئهرکا (vehrka) ؤ هأخامنشي مئن varka ؤ vrka ؤ دئباري سکاىي مئن varka ؤ پألوي زوان ٚ مئن vurk ؤ gurg ؤ خارزمني مئن wryk ؤ سؤغدي مئن wyrk واگۊىه بنابۊ. اي کلمه سۊراني کۊردي مئن ني verk واگۊىه بنه.
یک نظريه‌ ني گؤنه کي وئروؤلف بؤنه ؤ ریشه ایتؤره کي: ورگ (warg) ؤ بازۊن وِرگ (werg) ؤ وئرؤ (wero) ، ورگر ٚ همره هم‌بؤنه ؤ هم‌ریشه ایسسن ؤ ورگر یکته قدیمˇ اسکاندیناوی واجهٰ گه این ٚ معني بؤنه: سرکش ؤ رند ؤ قانۊنشيکن ؤ یاغي؛ ورگ ٚ مۊسؤن.
خاکستري ورگ
خاکستري ورگ، یک‌ته باهۊش ؤ ايجتمایی جانوره ؤ ۲۰تایی جرگه‌ئن ٚ مئن زندگي کؤنه ؤ هر جرگه مئن یک‌ته طبقاتي جامعه، خوروم تنظیم ببؤره ؤ یکته کل ؤ یکته مل اۊشؤن-ه رهبري کؤنن.
کاسپي ورگ
کاسپي ورگ یا کاسپینˇ دریا ورگ کي گاگلف اۊن-ه قفقازی ورگم دخؤنن، یک جۊر ورگه کي این ٚ نسل منقرض-أ بؤ دره. کاسپي ورگ، خاکستري ورگؤن ٚ رج ٚ جي ایسسه ؤ یک دفأ یکته منطقه مئن بده ببؤ‌ گه کاسپینˇ دریا‌ ؤ سیا دریا مئن هننأ. هسا أمما اي جانور پۊر کمیابه.
عبدل ده
، نورشهرستان چمستان بخش جه استان مازندران ، شمال ایران مین.
سرارود
سرارود ایسم ایته جی روستاهان مالفجان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
دريك روستا
دریک ایسم ایته روستا ایسه جه مذکوره دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
شلقون
شلقون ایسمه ایته روستا ایسه تالش چوبر دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
ليمون
لیمون ایسم ایته روستا ایسه جه مذکوره دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
شهرستان نوشهر
left|thumb|مازندران
بخشان و دهستانان
شهر: نوشهر
استؤکهؤلم
بندانگشتی استؤکهؤلم (سوئدی: Stockholm) پاتخت و پیله ترین سوئدˇ شهر ایسه. أ شهر چند تا جزیره سر بوجود بومو. استؤکهؤلم ایتا خوجیر ترین شهران دونیان مئن ایسه. استؤکهؤلم قرن سیزدهم میلادی مئن ، ایتا کوچی شهر بو کی آلمانی و سوئدی بازارمجان جاجیگاه بو. جه سال ۱۵۲۳ ، گوستاو واسا کیایی زمات مئن ، به عنوان سوئدˇ پاتخت دوجین بوبوسته. هسأ استوکهؤلمˇ شهرستان جمعیت دو میلیون سیصد و پینجاه هیزار نفر ایسه کی حدود یک میلیون نفر شهرˇ محدود دورون زندگی کونید
مژگان خاکپور
مژگان خاکپور سال 1347 رشت مین به دونیا اومد. ابتدایی و متوسطه درسانا خو زادگاه مین تومانا گوده و دانشگاه درسانا جه سال 1365 علم و صنعت دانشگاه مین شوروع بوگود.
بیرون پیوندان
اوستان گیلان حوزیه هونری
رده : ادب
شيرج‌محله کوچک
شيرج‌محله کوچک ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ؤ ميرشمس‌الدين ٚ توابع جه ایسه.
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۵۸ نفر (۱۹خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:تۊنکابؤن ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
تؤمؤل
تؤمؤل ایته جه مازندران ٚ رۊستايان، سختسر ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ؤ ايشکور ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۲۴۵ نفر (۷۲خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:سختسر ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
اميرهنده
امیر هنده ایسم ایته جی روستاهان کیسم دهستان ، آستانه شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
جرگه:أسسؤنه شأرستان ٚ رۊستایان
دزرود
دزرود ایسم ایته جی روستاهان مالفجان دهستان ،سیاکل شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
حاج يداله محله
حاج یداله محله ایسمه ایته روستا ایسه تالش چوبر دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
کۊس واليسي
کۊس واليسي نؤعي دهني گأستنه گه اۊنˇ ميئن کۊس ؤ زاله دهن ؤ زوؤنˇ أمرأ تحريک گۊدنˇ ويسين واليسنن. زال؛ زنأک آدمˇ تناسۊلي آلتˇ تحريک پذيرترين قسمت ايسه ؤ اينˇ تحريک گۊدن اۊرگاسمˇ باعث ؤ باني بۊنه. دهني گأستنˇ ميئن گأستني مريضئنˇ ابتلا خطر وۊجۊد دأنه وليائچ.آى.وي انتقالˇ خطر به مراتب کۊس ؤ مۊت گأستنˇ جي کمتر ايسه.
سربس
جرگه:گأستن
ياهو360
يک‌ته اجتماعی سايت ايسسه، کولوب يا اؤرکات ِِ موسؤن. ای سايت ِ مئن، هرکسی تينه خوش‌ئبه پؤرؤفايل بداری و خو رفئقؤن ِ همره ارتباط بداری.
ای سايت ِ آدرس اينه: 360.yahoo.com
ايصفهان ٚ اۊستان
ايصفهان ٚ اۊستان ایته جه ایران ٚ اۊستانان ایسه. أ اۊستان ٚ مرکز، ايصفهان ٚ شأر ایسه. ايصفهان جمعيت ٚ نظر ٚ جه، ايران ٚ سوؤمي اۊستان تئران ؤ رضوي خۊراسان ٚ پسي ايسه. ايصفهان، کاشان، نجف‌آباد ؤ خميني‌شهر جه أ اۊستان ٚ مۊهم ؤ پيله شأران ايسد. أن ٚ جۊغرافي مؤقعيت، ايران ٚ مرکز ٚ مئن ايسه ؤ کلسيا جه سمنان، قؤم ؤ مرکزي اۊستانان ٚ أمرأ، خۊرخۊس ٚ جه لؤرستان ؤ چارمحال ؤ بختياری اۊستانان ٚ أمرأ، خۊرتاو ٚ جه ىزد ؤ نسايي خۊراسان ٚ اۊستانان ٚ أمرأ ؤ نسا جه فارس ؤ کۊهگيلۊىه ؤ بؤىرأحمد ٚ اۊستانان ٚ أمرأ سامانسر دأره. ايصفهان آهين ؤ فۊلاد چأکۊني مرکزه ؤ اۊن ٚ دسهۊنران ني مأرۊف ايسد.
سربس
جرگه:ايران ٚ اۊستانان
اناده
اناده ایسم ایته روستا ایسه جه ناتل رستاق دهستان ، نورشهرستان چمستان بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
گرمابدشت
گرمابدشت ایسم ایته جی روستاهان اشکور سفلی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
يم چی
یم چی ایسم ایته روستا ایسه جه هرازپی غربی دهستان ، محمودآبادشهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
چاپارخانه (خۊمام)
چاپارخانه ایته جه گيلان ٚ رۊستايان، خۊمام ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ؤ چاپارخانه دهستان ٚ توابع جه ایسه. أ رۊستا چاپارخانه دهستان ٚ مرکز ايسه.
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۱۱۲ نفر (۳۰۱خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:خۊمام ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
آریۊبرزن
آریۊبرزن یِته ايراني سردار هخامنشثنˇ دۊره مئن بؤ که ايسکندر-ه سپا برأبر ایستادگي بؤگوت ۊ خۊره و سربازانش خۊ جانˇ ميهنˇ ره فدا بؤگۊتن.
دربند پارسˇ نبرد
ایسکندر مقدۊني پس از بؤبؤردن سۊمین جنگ ینی گۊگامل(که ای جنگˇ مئن داریوش سۊم اۊ زمانˇپادشا جنگِشي درشۊنه).ایسکندر پس از اي پیرۊزي دؤ سپا همرَأ یکي از را-ه جۊلگه ۊ يکته ديگم از راهي کۊهستاني ۊ چِتِن دوار راهي او زمانˇپایتخت ینی پارسه بؤنه ایسکندر اۊ لشکري همرأ شۊنه که را-ه کاماني ؤ چِتِن دوار ٚ جي خأن بۊشه.
هينگامي که ایسکندر خۊ لشکرˇ همرَأ به سوي پارسه شؤ دؤبؤ تا اونه فتح بؤنه را مئن محلي به نؤمˇدربند پارس که گؤفته بؤبؤسته که مکاني کوهستاني و چتن دوا ر بؤ آریۊبرزنˇسپا همرَأ روبرو بؤنه آریۊبرزن۴۰ تِه سۊار و ۵۰۰۰ تِه پیاده همرأ با شۊجاعت و بي پرۊا خۊ کوچ-ه سپا همرَأ به لشکر ده ها هيزار نفري ایسکندر حمله کۊنه و ایسکندرˇ مجبور کۊنه عقب نشینی بؤنه.
ایسکندر به فکري دَکَنه ۊ يکي از ايراني اسيران راهي ره ایسکندرˇنشؤن دَنه(البته ایسکندر ای اسیرˇ بدلیل خیانت گودن میهن ره کۊشنه).ایسکندر اۊراهشي شۊنه و آریۊبرزنˇسپا مؤحاصره کۊنه آریۊبرزن ۊ اينه سپا تسلیم نؤبؤستن ۊ اي مؤحاصره بیشکنن ۊ بؤشؤن پارس-ه طرف تا اوجه هَأنده لشکري بیأرأسن ولي را-ه میئن اۊ سپاهي که را-ه جۊلگشي شؤ دؤبؤنˇ برخۊرد کۊنن ۊ اي دفه کاملا مؤحاصره بۊنن.
ایسکندر که آریۊبرزنˇ شۊجاعت اینه خۊش بومأبؤ اینه پیشنهاد دَنه تا تسلیم بؤبؤن تا اینکه تِرِ پادشاه ایران بؤنم امأ آریۊبرزن تسلیم نؤبؤنه و با اینکه ایسکندرˇسپا جمعیتˇ خیلی ویشتری دَره آریۊبرزن،خيسأرتي زیاد ایسکندرˇ سپا وارد کۊنه ۊ جنگ موقعی تؤمؤنابۊنه که آخري سالدات شهید و گلˇ سر کَنه.
سربس
جرگه:سردارؤن
کرات کله لۊ
کرات کله لۊ ايته جه سخت‌سرˇ دهستانˇ رۊستایان جه توابع سخت‌سرˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ايسه.
مردۊم ؤ زوان
کرات کله لۊ مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان ني گيلکي ايسه.
جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۱ نفر (۳خانوار) ايسه.
مشهد
مشهد ايته جه ايران ٚ شأران ؤ رضوي خۊراسان ٚ اۊستان ٚ مرکز ؤ مشهد ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ٚ توابع جه ايسه. مشهد ايران ٚ دۊوؤمي پيله شأر تئران ٚ پسي ايسه. مشهد أفشاري‌ئن ٚ زمات ايران ٚ پایتخت بۊ. أ شأر ۳۵۱ کيلۊمتر مۊربع مساحت دأره ؤ مساحت ٚ نظر ٚ جه، تئران ٚ پسي دۊوؤم ايسه. ۳,۰۰۱,۱۸۴ نفر مشهد ٚ دۊرۊن زيوده ؤ تئران ٚ پسي ويشترين جمعيت-أ ايران ٚ شأران ٚ مئن دأره. مشهد خۊ ايمام ريضا حرم ٚ وأسي هر سال ويشتر جه ۲۷ ميليۊن ايراني ؤ ۲ ميليۊن خارجي زائر جذب کۊنه.
كاركنده
کارکنده ایسم ایته روستا ایسه جه مذکوره دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
نير ٚ شأرستان
نیر شهرستان ایته جه شهرستانان اردبیل اوستان ایسه. جه کیشور ایران که اونه مرکز هم شهر نیر ایسه.
کیشوری تقسیمان
شهر: نیر
فیلسوف
مارکس, انگلس,موللاصدرا, نيچه, يؤرگئن هابئرماس, هئگئل, کانت, ژاک دريدا, ائبن ِ عربی, فارابی, ژان پؤل سارتر,تئؤدؤر آدؤرنؤ,والتئر بئنيامين
محمدحسن معجۊنی
محمدحسن معجۊني تئاتر ؤ سينما ؤ تلويزيۊنˇ بازيگر کي ۱۳۴۷ هجري شمسي زنجانˇ مئن دۊنيا بمأ، نمايشي ادبياتˇ مئن تحصيل بۊده.
منابع
صفحه ی محمدحسن معجونی در بسایت گروه لیو(leev)
جرگه:زنجان
سن
سن او جیگایی ایسه که تئاتر بازیگران اونه رو ایسده و بازی کونده. سِنِ یه جوری چاکونده که جه زمین جا بولند تر ببه هسا نیم متر یا یک متر. که تماشاچیان بتاند خوب بازیگرانا بیدیند.
کۊمئني
کۊمئني ایته جه گيلان ٚ رۊستايان، سياکل ٚ شأرستان ؤ ديلمؤن ٚ بخش ؤ پیرکوه دهستان ٚ توابع جه ایسه.
مطالع سرا
مطالع سرا ایسمه ایته روستا ایسه تالش چوبر دهستان مئن ، تالش شهرستان جی اوستان گیلان.
تواسانكش
تواسانکش ایسم ایته جی روستاهان اشکور سفلی دهستان ،رودسر شهرستان رحیم اباد بخش ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران.
سالده عليا
سالده علیا ایسم ایته روستا ایسه جه ناتل رستاق دهستان ، نورشهرستان چمستان بخش جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
خوشاب روستا
خوشاب ایسم ایته روستا ایسه جه مذکوره دهستان ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
برمنˇ آدام
برمنˇ آدام (لاتین زوان: Adamus Bremensis ، آلماني زوؤن: Adam von Bremen) - (بیچه بؤبؤ: حدود ۱۰۴۰ - بمرده: ۱۰۸۱ میلادی) ایتا آلمانی کشیش و تاریخ نيويشتنکس بو. کی مذهبی ، تاریخی و جوغرافیایی کیتاب نیویشتی. اونه مۊهمترین کیتاب به (لاتین:Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum) - (گیلکی: هامبۊرگˇ کلیساˇ پیله اسقفانˇ دئبار) ایسه. برمنˇ آدامˇ زیندگی ناشناس ایسه و اونه جه پور اطلاعات دس فأرس نیه. فقط هنه شأ گوفتن کی ایتا جه اولی قرون وسطی اۊرۊپایی نيويشتنکسان ایسه. برمنˇ آدامˇ کیتابان ویشتر شامل آلمانˇ مذهب و تاریخ ایسه. و خوروم اطلاعات جه اۊرۊپا کلسیا جوغرافیا و وایکینگانˇ داب بمانسته دأره.
سيکارۊد
سيکارۊد ایته جه گيلانˇ رۊستايان، لنگؤرۊدˇ شأرستانˇ مرکزي بخش ؤ دریاسرˇ دهستانˇ توابع جه ایسه.
أ رۊستا نام هسأ سيگارۊد ثبت بۊبؤسته ولي در اصل اۊن ٚ نام سيکارۊد ایسه. سيکا ايته نوع پرزن ايسه ؤ گیلکي زوان ٚ مئن وحشي مۊرغابي-أ گونن ؤ سيکارۊد، یعني رۊدي کي اۊن ٚ مئن پۊر سيکا ايسا. شله‌مؤن ٚ رۊخؤن، سیکارۊد ورجه گۊذرنئه ؤ شؤنه کاسپي درىا مئن رسئنه.
جمعيت
براساس ۱۳۸۵ˇ سالˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۶۳۲ نفر (۲۰۴خانوار) بۊ.
سربس
جرگه:لنگؤرۊدˇ شأرستانˇ رۊستاىان
اؤرکات
يک‌ته اجتماعی سايت ايسسه، کولوب يا ياهو360 ِِ موسؤن. ای سايت ِ مئن، هرکسی تينه خوش‌ئبه پؤرؤفايل بداری و خو رفئقؤن ِ همره ارتباط بداری.
ای سايت ِ آدرس اينه: www.orkut.com
خشت سر
خشت سر ایسم ایته روستا ایسه جه اهلمرستاق شمالی دهستان ، محمودآبادشهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.
بالاسالكويه
بالاسالکویه ایسم ایته جی روستاهان دریاسر دهستان ایسه ، لنگرود شهرستان مئن جی اوستان گیلان ، کیشور ایران
کيايي‌ئن
کيايي‌ئن یا کارکيايي‌ئن ايته گيلاني سلسله بۊد کي ۱۳۸۹ تا ۱۵۹۲ ميلادي سالان ٚ مئن گيلان ٚ دۊرۊن حۊکۊمت گۊديد. کيايي‌ئن ٚ پایتخت لاجؤن بۊ. اۊشان ٚ دين ايسلام ؤ مذهب ني شيعه بۊ. أولان زیديه فرقه-یأ اعتقاد دأشتيد ولي بأزۊن دۊوازده ايمامي بۊبؤستد. أ سلسله نسب، ايمام سجاد-أ کي شيعه‌ئن ٚ چارؤمي ايمام ايسه رسئي. کيايي‌ حاکمان، کارکيا نام ٚ أمرأ دۊخانده بؤستيد.
کارکيا شاهؤن
زامباور و دکتر احمد سعيد سليمان، تبرستان و گيلان تاريخی منابع جی، ای سلسله شاهؤن ِ نامه، ايتو نقل بودن:
760 هجری / کارکيا اميرکيا (حسن‌کيا پسر) / 1359 ميلادی. 763 هجری / کارکيا علی‌کيا (اميرکيا پسر) / 1361 ميلادی. 799 هجری / کارکيا رضاکيا (علی‌کيا پسر) / 1397 ميلادی. 829 هجری / کارکيا ميرمحمد اول کيا (مهدی‌کيا پسر، مهدی کيا رضا پسر) / 1426 ميلادی. 837 هجری / کارکيا ناصرکيا (ميرمحمد پسر) / 1434 ميلادی. 851 هجری / کارکيا سولطان محمد دوم (ناصرکيا پسر) / 1448 ميلادی. 883 هجری / کارکيا علی ميرزا (سولطان محمد پسر) / 1478 ميلادی. 910 هجری / کارکيا سولطان حسن اول (سولطان محمد پسر) / 1504 ميلادی. 911 هجری / کارکيا سولطان احمد اول (سولطان حسن اول ِ پسر) / 1506. 940 هجری / کارکيا سيدعلی‌کيا (سولطان احمد اول ِ پسر) / 1534 ميلادی. 941 هجری / کارکيا سولطان حسن دوم (سولطان احمد اولِ پسر) / 1534 ميلادی. 943 هجری / کارکيا خان احمد دوم (سولطان حسن دوم ِ پسر) / 1536 ميلادی. 975 هجری / شا طهماسب صفوی، خان احمده شکست دئنه و اون ِ پسره، پئر ِ جا گيلان ِ شاه کؤنه. / 1567 ميلادی. 985 تا 999 هجری / خان ‌احمدخان، خو پادشاهيه وگردنه. 999 هجری / شا عباس، گيلانه فتح کؤنه.
اوّل، کارکيا سلسله، گيلان ِ بيه‌پيش ِ مئن حوکومت کود و بيه‌پس، دباج يا اسحاقوند ِ خاندان دس دبو. موغولی ايلخانان ِ زمات و تا او سالی کی شا اسماعيل صفوی سلطنت سراگيته (907 ه.ق)، گيلان مئن جنگ و جدال بو. دباج خاندان مئن و با بيه‌پس و بيه‌پيش حاکمؤن ِ مئن. بيه‌پس مئن، کی اسحاقوندی‌ئن ِ دس دبو، وختی پادشايی فارسه اميراسحاق فومنی دس، هو سالی کی اسماعيل صفوی خودشه دوخانده شا، يعنی 907 ه.ق، بيه‌پس و بيه‌پيش مئن صولح اعلام بوبؤ. امّا، اميراسحاق فومنی پسی، کارکيا و اسحاقوندی‌ئن مئن ِ جنگ هنده سراگيته بوبؤ. 943 ه.ق، اميره‌دبجاج (موظفرالسلطان)، بيه‌پس شا و شا طهماسب صفوی مئن جنگ پيش بومأ و اميره‌دباج بمورده. چون بيه‌پيش حوکومت (کارکيا) روابط، صفويه امره خُب بو، اميره‌دباج بمورده پسی، بيه‌پس حوکومت نی فارسه کارکيا دس و ای سال جی به بعد، کارکيا، هم بيه‌پس مئن حوکومت کود و هم بيه‌پيش مئن. امّا ای حمايت و خوروم روابط و دوستی، صفويه و کارکيا مئن تا آخر نمونسه. صفويه کی ايرانه، همه جيگا بئيته بو و هچين گيلان بو کی موستقل بو، نتؤنس کارکيا حوکومته کی صفويه جی موستقل بو، تحمل بکونه و بيلاخره، شا عباس زمات (999 ه.ق) بو کی خونريزی امره، گيلان صفويه دس دکته.