cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Voo 9525 de Germanwings
O avión
O avión acumulara ao redor de 58.300 horas en 46.700 voos. O tempo de servizo deseñado para ese avión (DSG) era de 60.000 horas ou 48.000 voos. No ano 2012 aprobouse un tempo de servizo estendido (ESG1), levando a súa vida ata as 120.000 horas ou 60.000 voos, a condición de que se realizasen cambios estruturais e de sistemas antes de acadar o DSG. Tras o accidente a aeroliña informou que o aparello fora revisado o día anterior por técnicos de Lufthansa.
Tripulación e pasaxe
Entre a pasaxe había 16 alumnos e dous profesores do instituto Joseph-König-Gymnasium de Haltern am See, en Renania do Norte-Westfalia. Regresaban a casa tras un intercambio de estudos co instituto Giola en Llinars del Vallès. O baixo-baritono Oleg Bryjak e a contralto Maria Radner, cantantes da Deutsche Oper am Rhein, tamén estaban no voo.
Ossip Bernstein
Como xadrecista
Bernstein posúe paridade de puntuacións con xogadores excepcionais, como o segundo campión mundial Emanuel Lasker (+2 -2 =1), Akiba Rubinstein (+1 -1 =7), Aron Nimzovitsch (+1 -1 =4), Mijail Chigorin (+1 -1 =0) e Salgo Flohr (=3). Con todo, pareceu estar feito a medida para o terceiro campión mundial José Raúl Capablanca, quen o bateu en tres brillantes partidas e a quen só puido empatar nunha oportunidade en todas as veces que se enfrontaron, entre 1911 e 1914.
Vendas Novas
Política
O presidente da Cámara Municipal de Vendas Novas é, desde outubro de 2013, Luís Dias, elixido polo PS. A Xunta de Freguesía de Vendas Novas está presidida por Paula Valentim (PS) e a Xunta de Freguesía de Landeira por Vítor Serrano (PS).
Gévezé
Gévezé (en Gevrezeg, e en galó: Jaebevae) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Raspay
Festividades
As festas patronais de Raspay celébranse a finais de xuño na honra do Sagrado Corazón de Xesús e do Doce Corazón de María. Ademais, tamén celebran San Isidoro o día 20 de maio para non coincidir coas festas de Yecla.
As-salam al-malaki al-urdoni
As-salam al-malaki al-urdoni (السلام الملكي الأردني, en árabe) é o himno nacional de Xordania, que foi adoptado en 1946. A letra foi escrita por Abdul Monem al-Rifai. A música foi composta por Abdul Qader al-Taneer.
Ronsel
Historia e características
miniatura|300px|Algúns colaboradores de Ronsel. Subtitulada Revista de Arte e Revista de la nueva generación gallega (nº 6), apareceu en maio de 1924. Estaba dirixida por Evaristo Correa Calderón e figuraba como director artístico Álvaro Cebreiro. Entre os seus redactores estaban Francisco Luís Bernárdez, Eugenio Montes, Manuel Antonio, Jesús Bal y Gay, Luís Pimentel e Cándido Fernández Mazas. De carácter ecléctico, integrou as correntes máis abertas e vangardistas en materia de creación literaria do momento. Acabou integrando unha xeración de autores galegos, sobre todo lucenses, moi vinculados ás posicións nacionalistas. Incluíu críticas e colaboracións literarias, así como traducións ao castelán de autores cataláns, franceses ou alemáns. No aspecto plástico colaboraron Cebreiro, Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, Ánxel Xohán, Carlos Sobrino Buhigas e Suárez Couto. Cesou a súa publicación en novembro de 1924 co número 6.
As Mestas, Melón, Melón
As Mestas  é un lugar da parroquia de Melón no concello ourensán de Melón na comarca do Ribeiro. Tiña 13 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 5 eran homes e 8 mulleres.
Rexións de África
Denomínase rexións e de África á división do continente africano para o seu estudo Dous exemplos son as divisións xeográficas ou lingüísticas.
Rexións xeográficas
miniatura|250px|Imaxe satélite de África.
Liña Ribadeo - Vilaoudriz
A liña Ribadeo - Vilaoudriz foi unha liña de ferrocarril de vía estreita que discorría polo val do río Eo e a ría de Ribadeo levando material e persoas das minas de ferro de Vilaoudriz dende a actual Pontenova até o porto de Ribadeo. Promovida inicialmente pola Sociedad Minera de Villaodriz, ao cabo serviu tamén para o transporte de pasaxeiros. Tiña un percorrido de 33,867 km, e estivo activa entre 1903 e 1965.
Desenvolvemento
miniatura|O actual Parque do Cargadoiro, en Ribadeo, está realizado sobre os terreos da terminal de carga de mineral da liña férrea Ribadeo-Vilaoudriz Na primeira etapa a Sociedad Minera de Villaodriz tivo unha época de bonanza económica, a pesar da crise na demanda de minerais a finais da década de 1900 e as folgas de principios da década de 1910. A primeira guerra mundial supuxo un revés para a empresa debido aos problemas dos mercados europeos e á dificultade na navegación marítima internacional. A compañía optou por un réxime de redución do gasto, suprimindo mesmo varios servizos de viaxeiros, se ben mantiña as previsións de tráfico para cando rematase o conflito. En 1917 e 1918 a empresa alugou á sociedade que explotaba o ferrocarril de La Robla tres locomotoras e cen vagóns con funil de carga, que levaron carbón até a siderurxia vasca. Nesta época perdeu peso a idea de prolongar o ferrocarril até o Bierzo.
A Sociedad Minera de Vilaodriz viuse obrigada a solicitar ao Estado o anticipo reintegrable que concedía ás compañías ferroviarias en crise, que lle foi outorgado en 1920. Amais incrementou nun 15 % as tarifas do transporte de mercadorías e viaxeiros. Isto aliviou un chisco a situación económica da compañía, coa esperanza posta no restablecemento da demanda de mineral de ferro no mercado internacional e na conexión co ferrocarril de Ferrol a Xixón, que xa iniciara as súas obras. Amais comezou a desenvolverse a explotación dos recursos forestais da zona, levando a madeira ás minas do centro de Asturias para apuntalar galerías. Porén, a empresa non adaptou as súas infraestruturas á industria madeireira mediante a instalación de aparcadoiros para vagóns adaptados, senón que se limitou a esperar que as empresas madeireiras levasen as súas mercadorías até as estacións que xa tiña a Sociedad Minera de Villaodriz.
Liña
A vía comezaba en Vilaoudriz na marxe dereita do val do río Eo. Río abaixo, antes de chegar a Santiso de Abres, cruzaba mediante unha ponte metálica até a marxe esquerda, manténdose ó chegar á ría de Ribadeo e finalizando o traxecto pola mesma marxe da ría. O raio mínimo das curvas era de 100 metros e a pendente máxima era de 13 mm por metro (1,3%) nun curto tramo de 123,5 m á entrada de Ribadeo. O segundo tramo con maior pendente estaba entre Santiso e Vilaoudriz. O 62 % da liña eran tramos rectos e o 38 % curvas.
dereita|miniatura|Desembocadura do [[Río Grande, ría de Ribadeo|río Grande na ría de Ribadeo. Pódese observar a vía do Ferrocarril da liña Ferrol - Xixón, e á dereita, a ponte da antiga liña Ribadeo - Vilaoudriz, hoxe soporte para o tubo de auga que subministra Ribadeo.]]
Vilachán, Lamas, Zas
Vilachán é un lugar da parroquia da Lamas no concello coruñés de Zas da Comarca da Terra de Soneira. Tiña 22 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 13 homes e 9 mulleres.
Boniface Alexandre
Boniface Alexandre, nado en Porto Príncipe o 31 de xullo de 1936 e finado o 4 de agosto de 2023, foi o presidente de facto de Haití dende o 29 de febreiro de 2004 até 7 de marzo de 2006, trala fuga do presidente Jean-Bertrand Aristide. Boniface como presidente da Corte Suprema de Xustiza asumiu o posto de presidente, e deixoullo a René Préval, de acordo á liña de sucesión presidencial, como presidente do Tribunal Supremo.
John Kufuor
Postpresidencia
O 7 de xaneiro de 2013, mentres se preparaba para asistir á cerimonia de xuramentación de John Dramani Mahama, sucesor do falecido Atta Mills, logo da súa estreita e cuestionada vitoria electoral, manifestantes do NPP cercaron a casa de Kufuor para impedirlle concorrer, baixo o argumento de que o partido decidira boicotear a xuramentación mentres os resultados estiveran sendo apelados ante a Corte. Kufuor replicou que fora invitado en calidade de expresidente, non de membro do NPP, e que de todas formas iría á cerimonia. O Servizo Policial de Ghana debeu disolver a manifestación para permitirlle a Kufuor asistir ao evento.
Agrupació DEIA
Agrupació DEIA é un partido político de esquerdas de ámbito local, presente no concello de Deià (Mallorca, Illas Baleares). O partido fundouse no ano 2003 coma unha agrupación de electores, pasando a ser partido político no ano 2005. Presentouse ás eleccións municipais nos anos 2003 (1 concelleiro) e 2007 (2 concelleiros).
Arsenio Iglesias Pazos
Arsenio Iglesias Pazos, nado en Fene en 1978, é un escritor galego.
Tradución (proteínas)
Iniciación
miniatura|240px|Iniciación da tradución en procariotas. A iniciación da tradución en procariotas supón ensamblar os compoñentes do sistema de tradución, que son: as dúas subunidades do ribosoma, o ARNm que se vai traducir, o primeiro aminoacil-ARNt (o ARNt cargado co primeiro aminoácido), GTP (como fonte de enerxía) e factores de iniciación proteicos que axudan a ensamblar o sistema de iniciación. Unha vez ensambladas as dúas subunidades do ribosoma e situado o ARNm, únese o primeiro aminoacil-ARNt (que é leva a N-formilmetionina ou fmet-ARNt) co codón de iniciación por medio dun emparellamento de bases por pontes de hidróxeno entre o codón do ARNm e o anticodón do ARNt, xa que codón e anticodón son complementarios en bases.
A iniciación da tradución en procariotas comeza coas subunidades 50S e 30S do ribosoma disociadas. O IF-1 (factor de iniciación 1) bloquea o sitio A para asegurar que o fMet-ARNt só se poida unir ao sitio P e que ningún outro aminoacil-ARNt se poida unir ao sitio A durante a iniciación, mentres que o IF-3 bloquea o sitio E e evita que as dúas subunidades se asocien. O IF-2 é unha GTPase pequena que se asocia co fmet-ARNt e lle axuda a unirse coa subunidade ribosómica pequena. O ARNr 16S da subunidade ribosómica menor recoñece a secuencia de unión ao ribosoma que ten no extremo 5' o ARNm (a secuencia Shine-Dalgarno, situada na zona 5' UTR uns 5-10 pares de bases por diante do codón de iniciación (AUG); a secuencia Shine-Dalgarno só se encontra en procariotas). Isto axuda a posicionar correctamente o ribosoma sobre o ARNm para que o sitio P quede directamente sobre o codón de iniciación AUG. O IF-3 axuda a colocar o fmet-ARNt no sitio P, de maneira que o fmet-ARNt interacciona por medio de emparellamento de bases co codón de iniciación do ARNm (AUG). A iniciación remata cando a subunidade ribosómica maior se une ao conxunto provocando a liberación dos factores de iniciación. Os procariotas poden distinguir entre un codón de iniciación AUG, que codifica a N-formilmetionina, e un codón AUG normal do interior do ARNm, que codifica metionina.
Elongación
dereita|250 px|miniatura|O primeiro aminoácido no sitio P enlázase co segundo aminoácido no sitio A, polo que se formará un [[dipéptido.]] dereita|miniatura|Os ARNt van traendo os aminoácidos ao ribosoma (animación). FAI CLIC. Unha vez situado o primeiro aminoácido da proteína, a N-formilmetionina, hai que enlazar a el os seguintes. A elongación da cadea polipeptídica consiste na adición de aminoácidos ao extremo carboxilo ou C-terminal da cadea. A tradución sempre empeza polo extremo 5' do ARNm e polo extremo N-terminal da proteína (da N-formilmetionina), polo que os seguintes aminoácidos engádense ao outro extremo, o C-terminal. O código xenético determina as correspondencias entre os codóns de ARNm e os aminoácidos. Hai unha correspondencia por complementariedade de bases entre os codóns de ARNm e os anticodóns do ARNt. Xeralmente a descodificación é fiel, pero nalgúns casos pode haber discordancias, especialmente en certas contornas celulares.
David Rudisha
Os Xogos Olímpicos de Londres e nova plusmarca mundial
En Londres, onde foi abandeirado da delegación kenyana, o xoves 9 de agosto de 2012 gañou a medalla de ouro, batendo ademais a plusmarca mundial cun tempo de 1:40,91. De feito, xa tiña en mente superar a marca antes da carreira, que se converteu nunha batalla sen rival. Demostrouno desde o inicio, cando aos 200 m xa cronometrara un tempo extraordinario de 23,4 s. Rematada a proba, Rudisha declarou que non tiña dúbida en gañar, que o clima era ideal e polo tanto decidiu bater a súa propia plusmarca.
Sobrado (homónimos)
Como topónimo, Sobrado pode facer referencia a:
Bandeira do Sáhara Occidental
A bandeira do Sáhara Occidental é a mesma que utilizou a Fronte Polisario dende 1973 na súa loita contra a colonización española, e está baseada no deseño da bandeira da rebelión árabe fronte ao Imperio Otomán que tivo lugar durante a primeira guerra mundial. A bandeira consiste en tres franxas horizontais do mesmo tamaño (negro, branco e verde), unidas cun triángulo vermello situado no bordo máis próximo ó mastro; ademais, ten o engadido da media lúa e a estrela vermellas no centro da bandeira, símbolo utilizado noutros países magrebís.
Estrela de David
Influencias
Hai pensadores que ven no concepto de "Estrela de David", e nos dous triángulos que a compoñen, unha conexión co elemento masculino (o triángulo coa punta volta para arriba, constituíndo o símbolo masculino) e co elemento feminino (o triángulo volto cara baixo, constituíndo a forma dun receptáculo). Tamén hai os que ven neste símbolo unha relación entre o elemento celestial que aspira para a terra o seu poder (o triángulo coa punta cara baixo), contra o elemento terrestre que aspira cara o ceo súa influencia (o triángulo que apunta cara arriba). Outros pensadores argumentan que a Estrela de David constituída por seis puntas representaría o dominio celestial sobre os catro ventos, sobre o que está encima e sobre o que está en baixo na terra.
Masuria
miniatura|300px|Lago xeado en Masuria.
Enrique Líster
Recibiu formación militar na Unión Soviética, en academias do Exército Vermello e durante a guerra civil española tivo un destacado papel organizando e dirixindo as milicias do Quinto Rexemento. Posteriormente pasou a mandar varias unidades do Exército Popular da República. En menos de dous anos pasou de mandar unha brigada mixta a dirixir todo un corpo do exército, o famoso V Corpo do Exército. Pero ao final da guerra, tivo que marchar do país, exiliándose de novo na Unión Soviética, onde ampliou os seus estudos militares e chegou a Xeneral, participando na Segunda guerra mundial.
Líster e a guerra civil española
En 1937, o goberno constitucional republicano ordenou que se disolvera o Consello de Aragón, a institución que controlaba gran parte do Aragón non ocupado polos franquistas e que estaba organizando de forma autónoma polos anarcosindicalistas da CNT e outras forzas afíns, por entender que se estaba entorpecendo o esforzo da guerra e para sufocar unha forma de poder dual revolucionario que impedía á República exercer a súa autoridade e a lei na zona. O ministro de Defensa Nacional, o socialista Indalecio Prieto, ordenou persoalmente a Líster proceder á disolución do Consello de Aragón, xerando conflitos serios coas milicias e rematando con varios encarceramentos e fusilamentos.
Na cultura popular
O poeta sevillano Antonio Machado adicoulle un poema titulado A Líster, jefe en los ejércitos del Ebro. Líster é eloxiado nunha das máis famosas cancións da guerra civil, El Quinto Regimiento, adaptación da canción popular El vito e co retrouso de Los contrabandistas de Ronda, compilado por Federico García Lorca. A composición estaba adicada ao Quinto Rexemento e foi interpretada e gravada por numerosos artistas como Chicho Sánchez Ferlosio, Pete Seeger, Lila Downs ou Banda Bassotti. Tamén soou durante a entrega dunha medalla que lle fixo Raúl Castro en Cuba.
Lingua aimol
O aimol é unha lingua sino-tibetana que se fala na India. ISO/DIS 639-3: aim
Ganglio
Nos invertebrados
Nos invertebrados, que xeralmente non teñen masas encefálicas ben desenvolvidas, os ganglios son os centros nerviosos principais. Así, dise que os anélidos teñen un ganglio cerebroide ou os artrópodos unha cadea ganglionar ventral.
Karel Castelin
Publicacións
Esta é unha escolma dos artigos publicados por Karel Castelin nas principais revistas europeas de numismática do seu tempo, así como das súas monografías máis salientables:
Mara Dierssen
Traxectoria
Entre os seus achados máis relevantes atópase o descubrimento das alteracións da plasticidade en modelos animais de síndrome de Down, e o primeiro tratamento procognitivo nesta síndrome, que conseguiu levar desde os seus traballos en modelos experimentais até un ensaio clínico.
De 1997 a 2006 impartiu clases na Universitat Ramon Llull. Tamén traballou no Centro de Regulación Xenómica. En 2007 incorporouse ao Centro de Investigación Biomédica en Red de Enfermidades Raras (CIBERER) onde continúa traballando.
Ed Wood e a invasión dos paraugas asasinos
A cara B consta de tres temas gravados ao vivo na sala Uf de Vigo, o 2 de xuño de 2006 en mini-disc, con arranxos de Benxamín Otero.
Os temas están interpretados por Roi Vidal, Miguel Mosqueira, Samuel Solleiro e Alex Charlón, coa colaboración de Iago Mouriño (piano e hammond).
Anabaena
Pigmentos da visión primitivos estudados en Anabaena
Anabaena utilizaouse como organismo modelo para estudar a visión simple. O proceso polo cal a luz cambia a forma das moléculas na retina, impulsando así as reaccións celulares e sinais que causan a visión en vertebrados, estudouse en Anabaena. As investigacións céntranse na Rodopsina Sensorial de Anabaena, que é unha proteína de membrana sensible á luz.
Lingua ainbai
Distribución xeográfica
Fálase en dúas vilas ao sur de Bewani, no distrito de Vanimo da provincia de Sandaun, preto da fronteira con Iria Jaya, Indonesia.
Lontra
Distribución e hábitat
É a especie de lontra máis amplamente distribuída, a súa área esténdese a partes de Asia, toda Europa e parte do norte de África. Aínda que se cre que agora está extinta en Liechtenstein e Suíza, é moi común en Letonia, ao longo da costa de Noruega, e tamén se está facendo máis abondosa en Galicia, Portugal e Gran Bretaña, especialmente nas Shetland. As lontras irlandesas están moi espalladas xeograficamente e considéranse a poboación máis estable de Europa. En Italia, pode encontrarse en partes do sur da península. A poboación de Corea do Sur está en perigo. Na India a especie está distribuída nas faldras do Himalaia, o sur dos Ghats occidentais e na zona central do país.
Guerra anglo-escocesa
A Guerra anglo-escocesa foi un conflito que enfrontou a Inglaterra e Escocia nunha serie de batallas durante o século XVI.
Game Boy Advance
Game Boy Advance (GBA) (en xaponés: ゲームボーイアドバンス, Gēmu Bōi Adobansu) é unha popular consola de videoxogos da compañía Nintendo, fabricada desde marzo de 2001 até 2010.
Características
Sucesora da popular Game Boy Color, a Game Boy Advance é capaz de executar case todo o software escrito para a Game Boy orixinal e a Game Boy Color, así como novos programas desenvolvidos tendo en conta as maiores capacidades do sistema. Ó igual que practicamente calquera consola 2D, ten soporte por hardware para debuxar a pantalla, aínda que as capacidades da Game Boy Advance resultaron sorprendentes na súa presentación: ata 128 sprites simultáneos e ata catro planos de scroll, que poden ser escalados, rotados e mesturados sen consumir tempo da CPU principal.
A interface da GBA co cartucho ROM inclúe unicamente un bus de dirección de 24 bits multiplexado cun bus de datos de 16 bits. (A consola Intellivision de Mattel xa usara anteriormente un bus multiplexado). Esta configuración limita a memoria direccionable directamente a 16 megapalabras binarias (é dicir, 256 megabits ou 32 megabytes). Porén, se o cartucho dispón de hardware de conmutación de bancos pode expandir esta cantidade mediante o control por software das liñas superiores de direccionamento, conmutando outras partes da ROM no espazo de direccionamento da GBA.
Accesorios
O accesorio e-Reader lanzouse a finais do ano 2002 e funciona soamente con modelos Game Boy Advance e a súa evolución SP, pero non con Gameboy Micro e é compatible co Nintendo DS Lite. Este dispositivo é similar a un lector de códigos de barras. Xogos sinxelos, a miúdo vellos títulos de NES, son impresos en trading cards, escaneados polo dispositivo para cargar cada xogo na GBA. Para videoxogos propios da consola, as cartas permiten desbloquear diversas funcións. Este dispositivo non saíu en Europa oficialmente.
Soutogaioso, A Veiga de Valcarce
Historia
A comezos do século XV, a localidade pertencía ao Mosteiro de San Xulián de Samos. En 1431 foi cedida en foro a Pedro Álvarez Osorio, quen anos máis tarde sería conde de Lemos.
Universidade Camilo José Cela
Historia
A UCJC ofrece actualmente unha ampla oferta académica, máis de 40 graos e dobres titulacións, algúns deles exclusivos, e máis de 140 posgraos entre oficiais e propios. Así mesmo, a Universidade, a través das súas Cátedras Extraordinarias e os seus Institutos, ofrece numerosos cursos dirixidos tanto a universitarios como a profesionais.
Igrexa de Santa María de Vizbayo
Etimoloxía
Otero de Ponferrada rematou sendo, practicamente, un barrio de Ponferrada. O seu nome en castelán, Otero, deriva do latín 'altarium' que significa "outeiro ou sitio elevado". A primeira referencia atopámola no ano 909 na que aparece documentado como 'autero'. miniatura|250px|Adro construído posteriormente. A denominación Vizbayo parece provir, segundo o profesor Jesús García e García da composición en latín de 'bis' ' (dous) e 'vadium' (paso dun río ou vao) que evolucionou a "vayo". No Tumbo do Mosteiro de San Pedro de Montes aparece como: vet-vayo (1107), vezvayo (1151) e vetvayo (1154).
Descrición
miniatura|200px|esquerda|Detalle da xanela con motivos vexetais no testeiro. As primeiras referencias encontrámolas no século XI.
Accédese a través de dúas portas, unha ao norte (a que dá ao cemiterio) e outra ao sur protexida por un pórtico.
Atol Nukulaelae
Nukulaelae é un dos atois de Tuvalu. Segundo o censo realizado no 2002, o atol ten unha poboación de 393 persoas. Ten forma de óvalo, e consiste en, polo menos, 15 illotes. A superficie total é de 1,66 km². Os illotes mais grandes són Niuoko e Tumuiloto situados ao leste, pero o único illote habitado é Fangaua situado ao oeste
A Faba, A Veiga de Valcarce
A Faba (La Faba en castelán e oficialmente) é unha localidade do concello leonés da Veiga de Valcarce na bisbarra do Bierzo. Segundo o INE, o 1 de xaneiro de 2012 tiña 25 habitantes.
Afonso Paz-Andrade
Relación coa industria pesqueira
Impulsou a celebración en Vigo dunha feira internacional de pesca, a World Fishing Exhibition, da que presidiu as edicións de 1973, 1985, 1991, 1997, 2003 e 2009. Tamén ocupou distintos cargos institucionais, como presidente de Anasco, vogal do consorcio da Zona Franca de Vigo, conselleiro xeral de Caixa Galicia e membro do Consello Asesor para o Fomento da Innovación en Galicia. Tamén foi socio fundador do Museo do Pobo Galego e pertence ás directivas da Fundación Castelao, a Fundación Luís Seoane e a Fundación Caixa Galicia. Tamén é o director da revista de pesca Industrias Pesqueras, fundada en 1927.
Leito oceánico
Estrutura oceánica
A dorsal oceánica é unha franxa montañosa que atravesa todos os océanos entre os continentes, a cal xeralmente é acompañado dun val central, que vén constituír unha especie de fosa tectónica que se vai separando a medida que pasa o tempo xeolóxico. Así, o fondo oceánico vaise ampliando ó longo das dorsais (pola diverxencia ou separación a ambos os dous lados desas dorsais) e ese movemento expansivo das placas oceánicas é contrarrestado nos bordos ó atoparse cunha placa continental que frea o seu avance, producíndose unha fosa oceánica ó longo da liña de converxencia. Así, as fosas oceánicas, veñen ser unha boa proba do desprazamento das placas: estas fosas sitúanse entre as placas oceánicas que se van afundindo e as placas continentais que se levantan formando cordilleiras, como sucede coa Cordilleira dos Andes en América do Sur. De feito, a longa cordilleira dos Andes veuse formando polo pulo da placa do Océano Pacífico, polo que xunto a dita cordilleira, a pouca distancia da costa, preséntase unha profunda fosa, co que a diferenza de altitude entre o punto máis profundo da mesma e o cumio do Aconcagua vén ser de máis de 15 km.
Xavier Costa Clavell
Xavier Costa Clavell, nado en Chantada o 30 de maio de 1923 e finado en Barcelona o 10 de maio de 2006, foi un escritor e xornalista galego.
Porto (comunicacións)
Defínese o porto como o conxunto de obras, instalacións e servizos que proporcionan o espazo de augas tranquilas necesarias para a estancia segura dos buques, mentres se realizan as operacións de carga, descarga e almacenaxe das mercancías e o tránsito de viaxeiros..
Miguel Barca Blasco
Actividade relixiosa
Formouse como membro numerario da Congregación da Anunciada e San Luis Gonzaga, ou dos Luises, dirixida pola Compañía de Xesús e precursora en España da Asociación Católica de Propagandistas na preparación de minorías selectas, chamadas a alcanzar postos influentes para poñer en práctica os principios do catolicismo social, protexendo os valores da Igrexa e as necesidades da sociedade. Rematada a súa formación seguiu vinculado á congregación como mentor, e foi designado vogal da xunta directiva en 1909.
Santiago Sporting Club
Durante a súa presidencia o club fundou o Campionato de Compostela, ocupouse da organización da Copa do Apóstolo, atraeu a equipos de primeira fila para a disputa de torneos e partidos amigables e celebrou encontros e actos benéficos, converténdose na primeira sociedade deportiva compostelá. Con tres subcampionatos locais e unha Copa do Apóstolo no seu palmarés, o Sporting alcanzou en 1922 o seu maior éxito deportivo ao converterse no primeiro equipo santiagués que conseguía ascender á Segunda Categoría do Campionato Rexional de Galicia, pero un escándalo administrativo no seo da Federación Galega de Fútbol anulou a promoción.
Vida persoal
Casou con María del Carmen del Duque de Acosta e foi pai de Miguel e Luis Barca del Duque.
Castera Bazile
Castera Bazile, nado o 7 de outubro de 1923 en Jacmel e finado o 27 de febreiro de 1966, foi un pintor haitiano.
Manuel Crespo Alfaya
Traxectoria
Fillo de Manuel Crespo Medal, secretario do Concello de Pazos de Borbén, e Engracia Alfaya Cerdeira. Estudou Maxisterio e fíxose mestre. Foi oficial maior e secretario comarcal do Frente de Juventudes de Pontevedra e despois secretario provincial. Manuel Crespo Alfaya foi un home de peso na ditadura, funcionario e xefe dos servizos técnicos, foi secretario local de FET y de las JONS en Pontevedra e secretario da Obra Social do Movimiento nos anos 50, nos anos 60 delegado do Ministerio de Información e Turismo que dirixía Manuel Fraga Iribarne. Promoveu a Festa do Marisco do Grove. Foi un dos fundadores de Alianza Popular. Pío Cabanillas nomeouno delegado de Cultura en 1977, converténdoo no seu home de confianza na cidade de Pontevedra. Crespo Alfaya coñeceu a Mariano Rajoy e converteuse nun dos seus principais homes de confianza, e logo ao seu sucesor na Deputación, Xosé Cuíña.
Dereito de pernada
Teoría da orixe xermánica
Non hai ningunha seguridade sobre a súa orixe, pero algúns documentos relacionan o dereito de pernada con certos costumes xermánicos; concretamente o chamado «Beilager» (anterior á caída do Imperio Romano), que foi traducido ao latín vulgar como Mundium ou «Munt» e que, entre outras moitas cousas, reservaba simbolicamente, para o señor da sippe, a primeira cópula coa noiva. O Beilager xermánico era unha parte tan importante do matrimonio, que ata en certas rexións foi parcialmente incorporado á unión eclesiástica. En sentido estrito, o Beilager xermánico consistía no dereito do señor de compartir a cama coa recentemente casada, dereito que este perdería a cambio dun pago en metálico. A miúdo as esixencias do señor eran maiores cando un servo pretendía casar cunha noiva de condición superior: se o servo se vía obrigado a pedir prestada a cantidade estipulada no Mundium ao seu propio amo iso implicaba a degradación social da noiva, do seu fogar e até da súa familia, que pasaban á xurisdición señorial.
Os abusos sexuais como feito, pero non como dereito
É posible que poida discutirse, como veremos máis adiante, se o Dereito de Pernada era algo simbólico ou unha auténtica agresión sexual e moral; o que si é indiscutible que na Idade Media existía o costume (non recoñecido, por suposto) de violar mulleres de estamentos inferiores. Non estariamos estritamente falando do Dereito de Pernada, pero si dun acto de dominación machista, social e criminal.
Precisamente as crónicas e os escritos recollidos sobre estas sedicións proporcionan a máis rica documentación sobre os abusos sexuais institucionalizados pola nobreza. Moitos campesiños atrévense a denunciar a súa situación e mesmo a esixir reparacións. O caso é que ao romper a “lei do silencio”, ao enfrontarse ao problema abertamente, o campesiño traspasa os límites do encubrimento, obtendo así a mellor arma para acabar co abuso do nobre.
Ramón López Facal
Ramón Vicente López Facal, nado en Toba (Cee) en 1952, é un historiador galego.
Estaleiro
Historia e características
miniatura|Estaleiro en Polonia. Entre os países que constrúen máis barcos destacan Inglaterra, Italia, o Xapón, Polonia e principalmente Corea do Sur, que co estaleiro de Hyundai Heavy Industries ten un gran potencial. A industria da construción naval tende a estar máis fragmentada en Europa ca en Asia. Nos países europeos as compañías son menores, e de orixe estatal, comparadas coas poucas compañías asiáticas.
Pavelló Olímpic de Badalona
O Pavelló Olímpic de Badalona (do catalán: Pavillón Olímpico de Badalona), coñecido tamén como Palau Municipal d'Esports de Badalona (do catalán: Pazo Municipal dos Deportes de Badalona) é unha instalación deportiva de Badalona (Cataluña) adicada especialmente á disputa de partidos de baloncesto. Foi a instalación nos Xogos Olímpicos de Barcelona 1992, onde se realizou a competición de baloncesto, e actualmente é o recinto onde disputa os seus partidos como local o Club Joventut de Badalona. Foi obra dos arquitectos Esteve Bonell e Francesc Rius, que gañaron en 1992 o Premio de Arquitectura Contemporánea Mies van der Rohe polo recinto.
Fernando Vidal
Como dirixente deportivo
No plano deportivo, o equipo tivo unha melloría inicial con Vázquez, chegando a encadear sete vitorias consecutivas, pero un mal final de tempada acabou por provocar na derradeira xornada o descenso do club á Segunda B catro décadas despois. Con todo, Vidal renovou a Vázquez por outra tempada, mais Abanca acabou por pedir o despedimento do adestrador tras a xornada 8, na que o equipo perdeu contra o Celta B, a pesar de que os coruñeses ocupaban a segunda praza. Vidal defendeu o adestrador e mantívoo unha xornada máis, pero o equipo volveu caer derrotado, sendo cesado entón Fernando Vázquez e contratado como substituto Rubén de la Barrera. O técnico coruñés só puido conseguir un punto nas seguintes tres xornadas, caendo varias posicións na táboa. Nese momento e a petición de Abanca, Fernando Vidal xunto ao resto do consello de administración, presentaron a súa dimisión. Foi substituído por Antonio Couceiro.
Morcego de Bechestein
Descrición
Tamaño mediano (O: 23,0-26,0 mm;Ps: 7,0-14,0 g.). Orellas anchas e longas, maiores ca noutros Myotis, separadas na base ao contrario que en Plecotus, con nove pregues transversais no bordo externo e grolo longo en forma de lanceta.
Soberanía
Terminoloxía
Etimoloxicamente soberanía provén do adxectivo e substantivo «soberano» e o sufixo -ía (coincidente en galego, portugués e castelán, sobirania en catalán), provén do latín superanus formada por «super» (enriba, máis) + «anus» (pertenza, procedencia, relación) significando «o que tén autoridade por enriba de todos».
Clorato
Estrutura e ligazóns
alt=Representación de diferentes estruturas resoantes do clorato.|miniatura|Representación de diferentes estruturas resoantes do clorato. O ión clorato non pode ser representado de xeito satisfactorio por unha estrutura de Lewis, pois todas as ligazóns Cl–O teñen a mesma lonxitude (1.49 Å no clorato de potasio), e o átomo de cloro é hipervalente. Non obstante, con frecuencia é presentado como un híbrido de múltiples estruturas resoantes:
KOMSCO
A súa sede está na localidade de Yuseong na cidade metropolitana de Daejeon.
Historia
Na década de 1960 produciuse a grande expansión da empresa, coa instalación duns talleres de impresión de billetes na preexistente fábrica de papel de Daejeon e coa construción dunha nova planta para a cuñaxe de moeda en Busan.
A década de 1980 veu marcada polo establecemento dunha nova planta de papel e un notable crecemento en instalacións e en tecnoloxía para a fabricación tanto de moedas e billetes como doutros produtos, como tarxetas identificativas. Nestes anos inaugurouse tamén o Museo do Diñeiro.
Museo do Diñeiro de Corea (KOMSCO)
miniatura|Museo do Diñeiro da KOMSCO O Museo do Diñeiro de Corea (Currency Museum of Korea), establecido en 1988, é a única institución museística dedicada en exclusiva ao diñeiro en todo o país. O museo depende de KOMSCO como unha parte dos seus servizos públicos sen ánimo de lucro e a súa visita é gratuíta. A súa colección abrangue arredor de 120.000 pezas, entre as que hai moedas e billetes en circulación tanto coreanos como do resto do mundo; moedas coreanas desde as dinastías Goryeo (918-1392) e Joseon (1392-1897) ata a actualidade, pezas conmemorativas, formas alternativas de diñeiro, selos de correos e outros obxectos. O museo estrutúrase en catro salas de exposición:
Espermidina
Funcións e aplicacións
Entre as funcións coñecidas da espermidina están as seguintes:
George Orwell
Traxectoria
Estudou no Eton College de Inglaterra grazas a unha bolsa de estudos. En decembro de 1921 ingresa nunha academia de Southwold en Suffolk para prerapar o seu ingreso na policía. Prestou os seus servizos na Policía Imperial India destinado en Birmania, de 1922 a 1927, data en que volveu a Inglaterra.
A súa condena da sociedade totalitaria queda brillantemente plasmada nunha enxeñosa fábula de carácter alegórico, Rebelión na granxa (1945), baseada na traizón de Stalin á Revolución Rusa, así como na novela satírica 1984 (1948). Esta última ofrece unha descrición estarrecedora da vida baixo a vixilancia constante do "Grande Irmán".
Fuxan os Ventos
Fuxan os ventos é un grupo musical inserido no movemento folk da canción galega, formado en 1972 en Lugo no seo do Colexio Menor do Santísimo Sacramento de Lugo. O grupo participou co nome de Folk 72 no III Festival musical das San Lucas de Mondoñedo, onde gañaron o primeiro premio co tema "Fuxan os ventos". A partir de entón adoptaron este nome para o grupo. O seu repertorio, inclúe composicións propias, da tradición popular e adaptacións de temas poéticos de Manuel María, Darío Xohán Cabana, Marica Campo e Celso Emilio Ferreiro, entre outros. Moitos dos seus temas inclúen unha denuncia da situación de dependencia económica de Galicia e da minorización da súa lingua e cultura, con alusións ao mundo do caciquismo e a emigración.
Comezos
Nesta nova época o grupo gravou con Fonomusic no ano 1984 o disco "Noutrora" e continuou coas actuacións en directo incrementando as súas saídas fóra de Galicia, abríndose a novos circuítos: tocaron en Durango, nun galeuzca musical, en 1983; en Xaén, na Universidade Popular, en 1985, ou en Segovia, no Festival Agapito Marazuela, no ano 1989, na que sería a súa última actuación en directo durante unha longa tempada.
Significado social
O seu repertorio inicial elaborárono a partir da música folk universal, inclinándose cada vez máis cara á música popular galega, recollendo cantigas dos vellos e vellas dos lugares e incluíndo temas de composición propia. Consonte o período no que estiveron activos (devalar do franquismo e transición española), foron adquirindo un compromiso social que se plasmou na incorporación da canción protesta e de poemas doutros autores, nunha liña de oposición á ditadura e de reivindicación dun pobo, un idioma e unha cultura propia.
En 2022 foron Premio Martín Códax da Música, premio honorífico.
Ano Santo Xacobeo
Historia e características
A bula Deus Omnipotens, promulgada polo papa León XIII en 1884, con ocasión do redescubrimento dos restos do Apóstolo no chan da Capela Maior que foran escondidos polo arcebispo Juan de Sanclemente tres séculos antes (en 1589), ademais de autenticar as reliquias atopadas, ratifica o privilexio de celebrar o ano santo naqueles anos nos que a festividade do Apóstolo coincida en domingo.
Ferenc Mádl
Ferenc Mádl, nado o 29 de xaneiro de 1931 en Bánd (condado de Veszprém) e finado o 29 de maio de 2011 en Budapest, foi o presidente de Hungría dende o 4 de agosto de 2000 ata o 5 de agosto de 2005, sendo substituído por László Sólyom.
Hotin
O condado de Hotin era un dos condados no que se dividía o Reino de Romanía. A maioría da poboación era de lingua ucraína e relixión ortodoxa. Actualmente pertence a Ucraína, a capital deste antigo condado denomínase agora Хотин (Khotin).
Reino de Finlandia (1918)
Tras a declaración de independencia, Finlandia deixara de ser un Gran Ducado dependente do Imperio ruso, para converterse nun estado independente e soberano. En xaneiro de 1918 o caos social que se vivía no país desembocou nunha guerra civil na que se enfrontaron os revolucionarios socialistas e socialdemócratas, apoiados pola Rusia soviética, contra os conservadores, apoiados polo Imperio alemán. En marzo de 1918 o Imperio alemán interveu na guerra civil e a súa influencia provocou que o 9 de outubro de 1918 o parlamento elixira como monarca ao príncipe Frederico Carlos de Hesse-Kassel, Landgrave de Hesse, da casa de Hesse-Kassel, quen foi coroado como Carlos I de Finlandia. Este renunciou ao trono o 14 de decembro de 1918, tras o cal Finlandia adoptou unha constitución republicana.
Influencia alemá
O antigo Gran Ducado de Finlandia declarou a súa independencia do desaparecido Imperio ruso, nese momento envolto nunha guerra civil, o 4 de decembro de 1917. Ao tempo da declaración de independencia, os monárquicos eran unha minoría no Parlamento, e Finlandia foi declarada unha república o día 6 de decembro, cando se fixo efectiva a declaración de independencia. Porén, a nova forma de goberno non foi aceptada por todas as forzas e acabou desembocando nunha guerra civil na que interviron o Imperio alemán e a nova República Socialista Federativa Soviética de Rusia, polo que o período interregnum tamén continuou despois da vitoria dos Brancos na guerra civil.
Dependencia de Alemaña
Os alemáns tamén participaron na creación do exército finlandés, participando nesta tarefa case 100 oficiais alemáns entre agosto e decembro de 1918. Tras o final da guerra civil, a influencia alemá gozou dun amplo apoio entre os grupos burgueses, que vían aos alemáns como os liberadores da Finlandia branca.
Comezo da controversia
Na primavera de 1918, a cuestión sobre a forma de goberno dividiu aos partidos burgueses en dous. Os activistas suecos e independentistas foron os primeiros en promover o apoio á monarquía; estes grupos se converteron nos monárquicos máis intensos e tamén os máis ardentes de mentalidade alemá. A solución monárquica tamén tivo o apoio dos vellos Finlandeses, quen, como o maior partido burgués, tomaron a iniciativa do proxecto.
Hullabaloo Soundtrack
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Matthew Bellamy.
Bandeira de Costa do Marfil
Cores e simbolismo
Gabriel Rougerie escribiu en 1964, "A bandeira une as cores das tres grandes paixases de Costa do Marfil: os bosques verdes, o branco da lagoa Ébrié e o laranxa da sabana."
Copa do Rei de Rugby 2009-2010
Formato
O formato da competición contou con tres roldas eliminatorias:
Participantes
Os oito equipos participantes saíron do campionato nacional de liga na súa División de Honra. Acadaron o dereito a participar na Copa do Rei os oito primeiros equipos da táboa ó remate da primeira volta.
As Prazas
O topónimo As Prazas pode referirse a varios lugares de Galicia:
Anticorpo monoclonal
Produción
200px|miniatura|dereita|Investigadores examinando preparacións de cultivos de células que producen anticorpos monoclonais, para seleccionar as máis apropiadas. 200px|miniatura|dereita|En cultivos celulares poden producirse as cantidades de anticorpos monoclonais que sexan precisas.
Purificación de anticorpos monoclonais
Os anticorpos desexados poden obterse a partir dunha mostra do medio dos hibridomas en cultivo ou ben do fluído ascítico. Os contaminantes presentes na mostra do cultivo celular serán principalmente compoñentes do medio como factores de crecemento, hormonas, e transferrinas. Polo contrario, nas mostras tomadas in vivo é probable atopar anticorpos do hóspede, proteases, nucleases, ácidos nucleicos, e virus. En ambos os casos, pode haber outras secrecións do hibridoma como citocinas. Podería haber tamén contaminación bacteriana e, como resultado desta, endotoxinas segregadas polas bacterias. Dependendo da complexidade do medio requirido para o cultivo celular e dos contaminantes implicados, pode ser preferible un método ou outro (in vivo ou in vitro).
A pureza final obtida pode analizarse usando un cromatograma. Calquera impureza presente produce picos no cromatograma, e o volume baixo o pico indica a cantidade de impureza. Alternativamente, pode realizarse unha electroforese en xel ou unha electroforese capilar. As impurezas producen bandas de distinta intensidade, dependendo da cantidade de impureza presente.
Anticorpos monoclonais "completamente" humanos
Creáronse anticorpos monoclonais que foron aprobados para tratar as seguintes enfermidades: cancro, enfermidades cardiovasculares, enfermidades inflamatorias, dexeneración macular, rexeitamento de transplantes, esclerose múltiple, e infeccións virais.
Familia Caamagno
Familia Caamagno, é unha banda galega de rock creada en Sigüeiro (Oroso) no ano 2011.
Transporte de membrana
Introdución
Como son poucas as moléculas que poden difundir a través dunha membrana lipídica, a maioría dos procesos de transporte implican a proteínas de transporte. Trátase de proteínas transmembrana que posúen moitas estruturas en hélice alfa inmersas na matriz lipídica ou ben, polo menos en bacterias, en folla beta. Dita estrutura probablemente implica unha vía de entrada a través de contornos hidrofílicos proteicos que causarían unha distorsión no medio moi hidrofóbico constituído polos lípidos. As proteínas interveñen de diversas formas no transporte: actúan tanto como bombas impulsadas pola enerxía metabólica do ATP, ou como canais de difusión facilitada.
Difusión simple
miniatura|250px|Unha [[membrana semipermeable separa dous compartimentos con concentracións distintas dun soluto: co paso do tempo, o soluto difundirá ata atinguir o equilibrio a ambos os lados.]]
Difusión facilitada
Baixo o mesmo principio termodinámico aplicado no caso da difusión simple, é dicir, que o soluto a transportar se move a favor de gradiente, a difusión facilitada opera de modo similar, pero está facilitada pola existencia de proteínas canle, que son as que facilitan o transporte de, neste caso, auga ou algúns ións e moléculas hidrófilas. Estas proteínas integrais de membrana conforman estruturas en forma de poro inmersas na bicapa, que deixan unha canle interna hidrofílica que permite o paso de moléculas moi lipófobas como as mencionadas anteriormente. A apertura desta canle interna pode ser constitutiva (continua) e desregulada, nos canles non regulados, ou pode requirir un sinal que medie a súa apertura ou peche: é o caso dos canles reguladas.
Transportadores
miniatura|Uniporte, simporte e antiporte de moléculas a través de transportadores de membrana.
Selectividade de membrana
Como a característica primordial do transporte a través dunha membrana biolóxica é a selectividade desta e a súa actuación como barreira específica para determinadas substancias, a fisioloxía subxacente deste fenómeno foi estudada profusamente. Clasicamente, dividiuse o estudo desta propiedade entre electrólitos e non electrólitos.
Selectividade para electrólitos
Para que un ión penetre no poro, debe disociarse das moléculas de auga que o cobren en sucesivas capas de solvatación. A tendencia a deshidratarse, ou a facilidade para facelo, está relacionada co tamaño do ión: os ións grandes fano con máis facilidade cós pequenos, polo que un poro con centros polares febles admitirá preferentemente ións grandes, antes ca pequenos.
Mallorquino
A súa característica principal, compartida cos outros subdialectos insulares, incluído o alguerés, é o arcaísmo, debido a que o seu territorio é insular e ademais unha área lateral. Non obstante, esta posición tamén favoreceu a aparición de dialectalismos activos.
Gran Bahama
Rexións administrativas
As eleccións celébranse cada 5 anos en Grand Bahama. Os dous partidos principais son o Partido Liberal Progresista e o Movemento Nacional Libre.
Gran Premio de Italia de 1993
Informe
Os coches de Williams unha vez máis dominaron a cualificación, copando a primeira fila da grella con Alain Prost na pole e Damon Hill xunto a el. Jean Alesi obtivo o terceiro lugar no seu Ferrari, para gran alegría dos Tifosi; uniuse na segunda fila Ayrton Senna no McLaren. Michael Schumacher en Benetton e Gerhard Berger no segundo Ferrari ocuparon á terceira fila. Máis abaixo na grella, había dúas caras novas: Pedro Lamy facendo o seu debut no Gran Premio para un equipo con problemas de liquidez Lotus, tomando o lugar dos lesionados Alessandro Zanardi, mentres que o equipo Jordan, que necesitaba un substituto para Thierry Boutsen trala retirada do belga da F1, había decidido evaliar ao novo e prometedor piloto Fórmula 3000 xaponesa Marco Apicella, despois de que o seu piloto de probas, Emanuele Naspetti, rexeitara a oportunidade de competir.
Morcego das ribeiras
O morcego das ribeiras (Myotis daubentonii) é unha especie de morcego de tamaño mediano a pequeno con orellas curtas. Habita a área comprendida entre Gran Bretaña e o Xapón e o seu número está a crecer moi rapidamente en varias zonas.
Xigantismo
miniatura|dereita|Anna Swan, coñecida por padecer xigantismo, xunto aos seus pais. O xigantismo é unha enfermidade hormonal causada pola excesiva secreción da hormona do crecemento, durante a idade do crecemento, antes de que se peche a epífise do óso. Se esta situación ocorre despois, recibe o nome de acromegalia.
Asociación Olímpica das Bermudas
A Asociación Olímpica das Bermudas (en Bermuda Olympic Association; código do COI: BER) é o Comité Olímpico Nacional que representa as Bermudas. O comité é tamén o representante do país nos Xogos da Commonwealth.
A Taberna
O topónimo A Taberna pode referirse a:
Curlandia
Situación xeográfica
Situada no golfo de Riga, á beira do mar Báltico, ocupa 26.000 km² aproximadamente.
Halo: The Fall of Reach (miniserie)
Halo: The Fall of Reach é unha miniserie de animación 3D do ano 2015 que está baseada na novela homónima, ambientada no universo de Halo: Combat Evolved. A serie está producida por Sequence, un estudio de animación con sede en Vancouver. A miniserie tamén está dispoñible como un contido de bonificación en Halo 5: Guardians, mais só en edicións limitadas do xogo.
Knez
Knez, Kniaz  ou Knyaz é unha palabra das linguas eslavas que se refire a un título de nobreza. Xeralmente tradúcese ao galego como Príncipe e, ás veces, como Duque, aínda que estas tradución non sexan exactas.