cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caio César
Contexto
Cando Marcelo morreu, Augusto acordou o casamento de Agripa coa súa filla, Xulia a Maior, que antes fora a esposa de Marcelo. Agripa recibiu o poder tribunicio ("tribunicia potestas") no 18 a. C., un poder que só o emperador e o seu herdeiro inmediato podían esperar acadar. O poder tribunicio permitiulle controlar o Senado, e fora cedido por primeira vez a Xulio César. Agripa actuou como tribuno no Senado para aprobar unha lexislación importante e, aínda que carecía de parte do poder e da autoridade do emperador, estaba aproximándose á posición de correxente.
Orixe: a sucesión de Herodes
miniatura|Restos do [[Foro de Augusto co Templo de Marte Ultor.]] Trala morte do rei Herodes, rei de Xudea no 4 a. C., os seus fillos Antipas e Arquelao chegaron a Roma coa súa propia copia do testamento de Herodes para defender o seu caso sobre por que cada un deles merecía herdar o reino do seu pai. Augusto, como era habitual, declinou a exclusiva responsabilidade da decisión. Convocou un consello de senadores, entre os que incluíu a Caio. O consello decidiu ratificar o testamento presentado por Arquelao, que incluía un importante legado a Augusto e á súa muller Livia. As cidades de Xudea subleváronse despois de que o procurador, Sabino, guarnicionase Siria e Palestina para protexe-las decenas de millóns de sestercios prometidos ao emperador. O gobernador de Siria, Varo, viuse obrigado a traer as lexións de Siria para restaura-la orde.
Françoise Gilot
Traxectoria
Foi brevemente detida tras realizar o acto político de deixar flores na Tumba dos descoñecidos, polo que o seu nome foi escrito nunha lista de alborotadores, algúns dos cales posteriormente foron executados polos alemáns.
Hannah Wilke
Recoñecemento crítico
Durante a súa vida, Wilke foi amplamente exhibida e, aínda que controvertida, recibiu eloxios da crítica. Con todo, até hai pouco os museos dubidaban en adquirir obras de mulleres artistas que, entre elas Wilke, participaban en protestas que denunciaban a súa falta de inclusión durante o movemento feminista dos anos setenta. A obra de Wilke, co seu uso confrontacional da sexualidade feminina e o feito de que este non encaixa nun xénero ou estilo nítido, fixo que estivese en moi poucas coleccións permanentes cando estaba viva. Desde a súa morte, o traballo de Wilke foi adquirido polas coleccións permanentes do Museo de Arte Moderna (Nova York), o Museo de Arte Americana de Whitney, Nova York, o Museo de Arte do Condado dos Ánxeles, o Museo de Arte Contemporánea dos Ánxeles e en Museos europeos como o Centro Pompidou, París.
Hucho
Notas taxonómicas
Ademais destas catro especies, o chamado salmón de Sakhalin situábase anteriormente neste xénero, pero a xenética e outras probas demostraron que pertence ao seu propio xénero monotípico como Parahucho perryi.
Por outra parte, o WoRMS só admite unha especie no xénero, Hucho taimen.
Buxtehude
Historia
Rudolf Welskopf (1902-1979), loitador da resistencia alemá contra o nazismo, viviu e casou en Buxtehude. Wilhelm Beiglböck (1905-1963), médico condenado no xuízo médico de Núremberg, foi desde 1952 médico xefe de Medicina Interna do hospital de Buxtehude.
Outeiro, San Xillao de Tor, Monforte de Lemos
Outeiro é un lugar da parroquia de San Xillao de Tor no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca da Terra de Lemos.
Buxtehude
Concello
Alcalde (Bürgermeister)
A alcaldesa a tempo completo é Katja Oldenburg-Schmidt (independente). Nas eleccións á alcaldía do 25 de maio de 2014 obtivo o 59'6 % dos votos e o 12 de setembro de 2021 o 66.1 % de votos confirmados no cargo por outros cinco anos. A participación foi do 55,29 %.
Parlamento Xuvenil de Buxtehude
Premio do libro xuvenil (Jugendbuchpreis)
Buxtehude concede anualmente o premio ao mellor libro narrativo xuvenil en alemán, o Buxtehuder Bullen. Foi fundado por Winfried Ziemann (1934–2010), residente en Buxtehude desde 1970. O premio foi outorgado anualmente de 1971 a 1980 pola librería Ziemann und Ziemann, e desde 1981 pola cidade. Hoxe está dotado con 5000 €. O xurado está composto por igual número de mozos (14-18 anos) e adultos. Ademais disto, concédese o becerro Buxtehude (das Buxtehuder Kälbchen) como premio de libro ilustrado.
Eventos
O centro de lecer municipal próximo á estación de tren está operado polo servizo municipal de asistencia xuvenil de Buxtehude. Celebran concertos, mercadiños participativos, obradoiros creativos, cursos de mantemento de bicicletas, etc. Hai unha cafetería, a sala de eventos Arena, un local de ensaio, despachos e outras salas diversas.
Hospital
O Hospital Bullenberg foi inaugurado en 1962 e reformado a finais da década de 1980. En 1994, ademais dos existentes nos departamentos de medicina interna, cirurxía, xinecoloxía/obstetricia, anestesia, UCI, oftalmoloxía e dermatoloxía, inaugurouse un edificio de nova construción. Agora ten 250 camas e forma parte do grupo hospitalario Buxtehude-Stade (Elbe Kliniken Stade-Buxtehude).
Formación
Buxtehude é a sede dunha institución de ensino superior desde 1875. Desde o centro técnico para os oficios da construción desenvolveuse unha academia estatal de enxeñería de enxeñería civil e, finalmente, de 1971 a 2005, a Universidade de Ciencias Aplicadas do Nordeste da Baixa Saxonia. Hochschule 21 continuou esta tradición desde 2004/2005. No semestre de inverno 2015/16, preto de 1.000 estudantes cursaron oito cursos nesta universidade de ciencias aplicadas.
Ramón Díaz Raña
Ramón Díaz Raña, nado Arante-Ribadeo en 1938 e finado en Estremadura en xuño de 2022, foi un sacerdote e teólogo galego.
Traxectoria.
No ano 1978 escribiu unha peciña de teatro, un auto de Nadal, que anos máis tarde se publicou co título Recobrou o sorriso o Eleuterio, asinada con Xosé Manuel Carballo. En 1990 deixou a parroquia para dedicarse a tarefas económicas, foi encargado da Librería Diocesana en Ferrol, deu clases de relixión, colaborou co Proxecto Home de Santiago.
Pacios, Moreda, Monforte de Lemos
Pacios é un lugar da parroquia de Moreda no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca da Terra de Lemos.
Patti, Italia
Patti é unha cidade e comuna de Italia da rexión de Sicilia e provincia de Messina, que forma parte da súa área metropolitana, da que é a quinta comuna máis poboada. É coñecida polas ruínas de Tíndaris, famosas polo seu antigo teatro de orixe grega e a Vila Romana.
Xeografía
Dista 76 km da capital provincial, e está conectada co resto de Sicilia por tren, a través da estación de ferrocarril Patti-San Piero Patti, situada na liña férrea Mesina-Palermo, e a autoestrada A20 Palermo-Mesina.
Historia
O rei Afonso V de Aragón titulouna Tyndarium et Pactarum urbs nobilissima et magnanima (Tindari e Patti, unha cidade nobilísima e magnánima).
Cineclub de Pontevedra
Características
O cineclub de Pontevedra tamén ofrece obradoiros de cine para asociacións culturais ou institucións educativas.
Alberto Mancebo
Traxectoria
Desde 2004 traballa para a Televisión de Galicia, viaxando por Europa, Canadá, Brasil ou Panamá. Durante cinco anos foi correspondente en Portugal. En 2023 presentaba o Telexornal Fin de Semana con Irene Lourido.
Microestado
Outras definicións
A unidade política máis pequena recoñecida como Estado soberano é a Cidade do Vaticano. Non obstante, o catedrático de Dereito Internacional Maurice Mendelson cuestiona o estatuto da Cidade do Vaticano como Estado, argumentando que non cumpre os "criterios tradicionais para a condición de Estado" e que "o estatuto especial da Cidade do Vaticano probabelmente se considere mellor como un medio para garantir que o Papa poida libremente exercer as súas funcións espirituais, e neste sentido é vagamente análogo ao das sedes das organizacións internacionais”.
Juan Lastres García
Vida persoal
Casou con María Cerdeiras Seoane e foi pai de María Jesús e Amparo Lastres Cerdeiras.
Ataraxia
Os estoicos tamén buscaban a tranquilidade mental, e aínda que eles tamén consideraban a ataraxia como desexable e usaban a miúdo o termo, a ataraxia como "ausencia de preocupación" sempre foi o obxectivo dos epicúreos na vida, sendo análogo ao estado de vida que buscaban os sabios estoicos, a saber: apatheia (apatía), "ausencia de paixóns", que non debe confundirse co diagnóstico de apatía no sentido psicolóxico, caracterizado por unha perda de sensibilidade do individuo en relación aos estímulos cotiáns.
Theo van Gogh
Traxectoria
En 1886 pediulle a Vincent que viñese a vivir con el, e en marzo dese ano alugou unha casa en Montmartre. Theo fixo que Vincent coñecese a Paul Gauguin, Paul Cézanne, Henri de Toulouse-Lautrec, Henri Rousseau, Camille Pissarro e Georges Seurat, e en 1888 convenceu a Gauguin para que visitara a Vincent, que se mudara a Arlés.
Salvinia auriculata
Etimoloxía
O epíteto específico, auriculata, é o feminino do nominativo do axectivo do latín científico auiriculātus, -a, -um, derivado do latín clásico auris, -is. "orella". Literalmente, "a que ten orellas".
Margaret Hutchinson Rousseau
Margaret Hutchinson Rousseau, nada en Houston,Texas (Estados Unidos) o 27 de outubro de 1910 e finada en Weston, Massachusetts (Estados Unidos) o 12 de xaneiro de 2000 aos 89 anos, foi unha enxeñeira química estadounidense.
Traxectoria
Grazas a estes avances, no 1944 máis de dous millóns de doses de penicilina estaban dispoñibles para o seu emprego polas forzas aliadas, co potencial de salvar moitas vidas. Mentres, Margaret e outros determinaron a estrutura de penicilina.
No ano 1945 pasou a ser membro do American Institute of Chemical Engineers (AIChE), sendo a primeira muller en acadar esta posición.
Thymallus thymallus
Hábitat
Thymallus thymallus, coñecido vulgarmente na bibliografía internacional como tímalo común, ou europeo, é un peixe non migratorio, bentopeláxico de augas doces e salobres cun pH entre 7,0 e 7,5, que vive en augas a profundidades de até uns 15 m, e que encontra as condicións de vida ideais nas correntes rápidas dos ríos, en fondos cubertos de area e grava e entre a sucesión de sectores de augas tranquilas e turbulentas; tamén pode encontrarse en lagos e, excepcionalmente, en aguas salobres do mar Báltico.
Importancia para o home
Desde a antigüidade esta especie foi unha importante fonte de alimento nalgunhas comunidades rurais de Europa, polo que aparece en numerosos escudos ou bandeiras de cidades europeas; a súa pesca é polo tanto comercial, e tamén a súa acuicultura, sendo o seu prezo alto no mercado.
A pesca deportiva tamén busca moito esta especie, puidéndose pescar tanto con carnada natural de larvas de insectos como pescado con mosca.
John Richardson (naturalista)
Traxectoria
John Richardson realizou os seus estudos de Medicina na Universidade de Edimburgo e obtivo o seu diploma no famoso Royal College de Ciruexiáns de Londres en 1807. Durante 48 anos foi médico da Royal Navy. Navegou entre 1807 e 1814 por España, Quebec, Madeira e o mar Báltico.
Desde 1819 a 1822 participou na Expedición Coppermine, a primeira expedición de John Franklin, polas costas árticas canadenses, xunto con George Back, encargándose das seccións de botánica ictioloxía e xeoloxía.
Tamén participou na segunda expedición de Franklin (1824-1827), na que se recoñeceron máis de 1500 km de costas. A pesar de terríbeis penurias, recolleron unha colección moi rica.
John Mercanti
John M. Mercanti, nado o 27 de abril de 1943 en Filadelfia, Pensilvania, é un escultor e deseñador e gravador de moeda estadounidense, que ocupou ata 2010 o posto de gravador xefe da Casa da Moeda dos Estados Unidos.
Masacre de Gonagala
Testemuñas oculares
Outro habitante da aldea, un policía que durante os acontecementos estaba nun posto de control afastado, ao volver á súa casa pola mañá, atopou á súa esposa embarazada, dous nenos, os seus pais e mais a cuñada mortos.
Dezső Kosztolányi
Estilo
Artellou un estilo propio influído polo simbolismo francés, o impresionismo, o expresionismo e o realismo psicolóxico. Tamén é considerado pai do futurismo na literatura húngara. A súa influencia como escritor é notable noutros autores húngaros como Sándor Márai e Péter Esterházy e no iugoslavo Danilo Kis.
Tradución ao galego
En lingua galega está traducida unha compilación de oito relatos baixo o título de O tradutor cleptómano, por Jairo Dorado Cadilla en 2009, así como a novela Cotovía, traducida por Sergio de la Ossa en 2017. Ambas as dúas foron publicadas pola editorial Rinoceronte.
Anna Coble
Investigación
Coble volveu á Universidade Howard, onde foi a primeira muller negra contratada na facultade. Pasou todo un verán buscando casas para 200 estudantes negros graduados, perdendo a súa propia investigación. Durante a súa estancia na Universidade Howard houbo un recorte de entre o 30 e o 40% nas bolsas de investigación federais. Formou parte de "Escribir a través do currículo". Finalmente foi promovida a Profesora Asociada.
Cynomys
Son coñecidos na bibliografía internacional polo nome vulgar de cans (ou cadelos) das pradarías.
Etimoloxía
Literalmente: os "cans rato".
Carlos Ladra Brage
Carlos Ladra Brage, nado en Cabanas en 1986, é un político galego do PSdeG-PSOE.
Cafu
Comezos
Naceu en Itaquaquecetuba, na rexión metropolitana de São Paulo, sendo un dos seis fillos de Célio de Morais e Cleusa Evangelista, e criouse na favela Jardim Irene de São Paulo. Aos sete anos ingresou nunha academia de fútbol e pronto pasou aos equipos xuvenís de Nacional-SP, Portuguesa e Itaquaquecetuba. Tamén xogou dous anos ao fútbol sala. A principios dos anos 80 foi rexeitado polas canteiras do Corinthians, o Palmeiras, o Santos, o Atlético Mineiro e o Portuguesa. Non foi ata 1988 cando entrou no equipo xuvenil do São Paulo, co que ese mesmo ano gañou o torneo xuvenil Copa São Paulo.
Pula, Croacia
Cultura
miniatura| Anfiteatro romano de Pula miniatura| Mapa histórico do porto de Pula Como resultado da súa rica historia política, Pula é unha cidade cunha mestura cultural de pobos e linguas mediterráneas e centroeuropeas, antigas e contemporáneas. A arquitectura e urbanismo de Pula reflicte estas capas da historia. Os habitantes adoitan dominar linguas estranxeiras, especialmente o italiano, moitas veces tamén o alemán e o inglés. Dende o 30 de outubro de 1904 até marzo de 1905 o escritor irlandés James Joyce ensinou inglés na escola Berlitz; os seus alumnos eran principalmente oficiais navais austrohúngaros que estaban estacionados na base naval local. Mentres estivo en Pula, organizou a impresión local da súa obra The Holy Office (O Santo Oficio), na que se burlaba de William Butler Yeats e George Russell.
Irmandamentos
Cidades xemelgas:
César Raña Dafonte
Labor intelectual
Na primeira etapa, centrada en Amor Ruibal, interesouse pola nova metafísica formulada por Amor Ruibal denominada correlacionismo ou teoría correlacional. A partir do seu contacto con Amor Ruibal, a súa investigación orientouse cara á filosofía medieval. Nesta segunda etapa investigadora tratou temas como o humanismo medieval, o descubrimento do individuo, á ética, o ensino medieval e o seu método, a hermenéutica, o concepto medieval da natureza, ou o problema dos universais
Hospital Quirón Miguel Domínguez (Pontevedra)
Descrición
O Hospital ten un concerto co Servizo Galego de Saúde (Sergas) como hospital acreditado para derivar pacientes. A este centro van os lesionados en accidentes laborais e de tráfico.
Jules Maurice
Traxectoria
A súa obra cumio é un compendio monográfico da numismática constantiniana que recolle o resultado das súas investigacións previas en tres volumes, publicados entre 1908 e 1912.
José Antonio Pereira Gil
Traxectoria
É Secretario Xeral do PSdeG-PSOE na Baña dende 2014, cando tamén foi elixido candidato á alcaldía para as eleccións municipais de 2015. En dita convocatoria foi a segunda forza máis votada con 4 concelleiros, se ben o PPdeG mantivo pola mínima a maioría absoluta e non houbo opción a un goberno alternativo. Nas municipais de 2019 volveu se-lo candidato do PSdeG-PSOE á alcaldía, mantendo os resultados de 2015 e perdendo o PPdeG a maioría, polo que foi elixido alcalde co apoio dos dous concelleiros de Compromiso por Galicia, gobernando en minoría. En decembro de 2021, os dous edís electos por CxG (logo de abandonar previamente esta formación) apoiaron unha moción de censura que supuxo que o PPdeG recuperase a alcaldía do concello, polo que volveu situarse de novo na oposición. Nas municipais de 2023 mellorou os seus resultados, igualando os 5 concelleiros do PPdeG e quedándose a tan só 19 votos deste, polo que recuperou a alcaldía tras chegar a un acordo coa concelleira do BNG.
Inmarsat
miniatura|200px|O Inmarsat 3. Inmarsat é o nome dunha compañía británica de telecomunicacións orixinada na organización intergubernamental do mesmo nome e que pasou a denominarse International Mobile Satellite Organization. A privatización de Inmarsat tivo lugar en abril de 1999 e foi a primeira organización de satélites en ser privatizada. Comercializa os satélites de comunicacións en órbita xeoestacionaria do mesmo nome.
Amedo, Taboada dos Freires, Taboada
Amedo é un lugar da parroquia de Taboada dos Freires no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Outeiro, Sobrecedo, Taboada
O Outeiro é un lugar da parroquia de Sobrecedo no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Puciños, Taboada dos Freires, Taboada
Puciños é un lugar da parroquia de Taboada dos Freires no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Xerinae
Descrición
A subfamilia foi descrita en 1910 polo zoólogo e paleontólogo estadounidense Henry Fairfield Osborn, e publicada na páxina 535 do seu libro The Age of Mammals.
Aurichu Pereira
Traxectoria
No ano 2005, expón de maneira individual na galería Voltaire de Ourense. En 2006, leva a cabo unha exposición individual na Galería Medulio de Tui, e no ano 2007, exposición individual na sala de exposicións do Clube Financiero de Vigo. Na sala de exposicións do Auditorio Municipal de Vilagarcía de Arousa expón de forma individual no ano 2009, e neste mesmo, ano no Liceo de Noia, participa na mostra colectiva de catro mulleres pintoras “A flor de pel”.
Jean Baptiste Christophore Fusée-Aublet
Traxectoria
Despois de considerar a posibilidade de ir a Prusia, a Compañía Francesa das Indias Orientais, a proposta do ministro de Mariña, decidiu envialo a illa Mauricio (naquela época chamada Ille de France) coa misión establecer alí un laboratorio que producise medicamentos para a colonia e crear un xardín botánico de "plantas útiles". Deixou París en 1752 e chegou o mesmo ano á illa, e estableceu alí unha farmacia e un xardín botánico; traballou alí como boticario para a Compañía Francesa das Indias Orientais e permaneceu alí nove anos. Na súa Histoire des plantes inclúe un informe da súa estadía en Mauricio no que dá unha lista das plantas que observou nesa illa.
Despois de pasar moitas dificultades en Mauricio, Aublet regresou a Francia en 1762 e, finalmente, aceptou un posto de boticario na Güiana francesa que lle ofreceu o rei de Francia. Partiu para o seu novo posto o 30 de maio de 1762 e chegou á illa de Caiena o 23 de agosto. Durante os dous anos que pasou na Güiana Francesa dedicou todos os momentos libres que tiña a observar e recoller plantas («Tous les momens que me laissoient mes devoirs étoient consacrés à la recherche des plantes, et à les décrire avec tout le soin possible sur le lieu mème,...»), reunindo un inmenso herbario que lle permitiu publicar a súa Historia das plantas da Güiana Francesa, adornada con ao redor de 400 gravados. A saúde de Aublet comezou a declinar cara ao final da súa estadía na Güiana Francesa, e partiu cara a Haití en 1764 por invitación do Conde d'Estaing. Alí supervisou a construción dunha serie de edificios que enumerou na súa Histoire. Porén, a mala saúde que sufriu durante os últimos meses da súa estadía na Güiana Francesa seguiu en Haití e obrigouno a regresar a París en 1765, onde continuou tendo problemas de saúde. A pesar do seu mal estado físico puido escribir a súa Histoire des Plantes, libro que serviu de punto de partida para o estudo da flora da Güiana Francesa. No mesmo ano publicouse Plantae Surinamensis por Linneo (1775) que, xunto coa Histoire, é unha referencia que a maioría dos botánicos estudosos das plantas neotropicais precisan consultar nalgún momento nas súas carreiras. Ademais, a Histoire inclúe ensaios sobre plantas economicamente importantes, como Manihot esculenta e a cana de azucre, e sobre a xente da colonia. Aublet, segundo Plotkin et al., foi probabelmente o "pai fundador" da etnobotánica no Neotrópico.
Proceedings of the Royal Society
Proceedings of the Royal Society A
Tamén chamada Serie A, publica investigacións relacionadas coas matemáticas, a física e a enxeñaría.
Mosiuoa Lekota
O seu partido, COPE, fundado en 2008, foi a primeira escisión masiva sufrida polo ANC desde 1959, e polo tanto, foi benvido como partido político polos principais grupos de oposición ao goberno como Alianza Democrática (DA). Nas eleccións xerais de 2009, a súa primeira disputa electoral, COPE obtivo o terceiro lugar, arrebatándollo por primeira vez ao Partido da Liberdade Inkatha. Lekota non foi o seu candidato presidencial porque perdeu a elección primaria contra Mvume Dandala. A derrota de Lekota foi vista como unha "derrota humillante para un político novo" polo influente periódico Mail & Guardian.
Muhammad al-Bukhari
Estudos do Hadith e viaxes
O historiador al-Dhahabi describiu os primeiros anos da súa vida académica:
Escultura do Renacemento italiano
Antecedentes
Unha tendencia á reforma nese estado de cousas tivo inicio coa consolidación das primeiras universidades. Desde mediados do século XI Parí­s xa se tornara o maior centro teolóxico e cultural da Europa a través da presenza de grandes filósofos e pedagogos como Pedro Abelardo e Hugo de San Vitor, e da actuación de varias escolas, que se fundiron para formar ao redor de 1170, a Universidade de Parí­s. Nese ambiente académico, bastante liberal e relativamente independente da Igrexa, gañou terreo unha filosofía humanista e estructurouse a doutrina do purgatorio, que ofrecía unha ví­a de escape do inferno a través dun estadio purificador preliminar á ascensión ao paraíso. Ao mesmo tempo a Virxe María, ben como outros santos, comezan a seren considerados grandes avogados da humanidade xunto á xustiza de Cristo. Nese proceso a antiga tendencia da fe cristiá de corrixir o pecador a través do medo e da ameaza co dano eterno foi atenuada pola visión que resaltaban a misericordia antes do que a ira divina, e que levaban máis en conta a falibilidade inherente á natureza humana. esquerda|miniatura|Adán, atribuído a Pierre de Montreuil, orixinalmente na fachada da [[Catedral de Notre-Dame de París|Catedral de Notre-Dame c. 1260.]] Ao mesmo tempo en que o humanismo ensinado nas escolas de filosofí­a redefinía principios fundamentais da fe, tamén posibilitaba a absorción de elementos da Antigüidade clásica na arte, afrouxaba a rigorosa ética que norteara o pensamento moral os séculos anteriores, e dirixía a atmosfera cultural en dirección a un maior laicismo, favorecendo o desprazamento do interese do supranatural para o mundano e para o humano. E tamén rescataba o valor da pura beleza das formas que fora perdido desde a Antigüidade, considerando, como fixo San Tomé de Aquino, que a Beleza estaba intimamente asociada coa Virtude, derivando da coordenación das partes dun obxecto entre si en proporcións correctas e da plena expresión da súa natureza esencial. Segundo Hauser, nese período, chamado Gótico, completouse
Contexto e visión xeral
A escultura renacentista evolucionou a través de catro fases principais. A primeira, entre fins do século XIV e as primeiras décadas do século XV, cando foron estabelecidos os fundamentos do sistema de proporcións matemáticas, foi definido o carácter e as regras da mímese artística, e incorporáronse consistentemente na escultura referencias clasicistas. A segunda, entre aproximadamente 1430 e 1450, foi de consolidación dos experimentos previos nun estilo xeral máis ou menos estábel e unificado, cun diálogo creativo entre expresións realistas e ideais. A terceira fase produciu unha rápida diversificación no espectro estilístico que afectou até mesmo escultores xa consagrados, cando a influencia da estética florentina comeza a se diseminar para lugares distantes como Venecia e Nápoles. É posíbel que a axitación social causada por unha epidemia de peste en 1448 e varios terremotos na década de 1450, xunto coa aparición do cometa Halley en 1453, cando os cometas eran considerados anuncio de mala sorte e calamidades, e a conspiración dos Pazzi en 1478 contra os Médici, que resultou no asasinato de Juliano de Médici, irmán de Lorenzo, fosen en parte responsábeis por unha mudanza no ambiente cultural. Outro trazo distintivo da fase foi a proliferación da temática da mitoloxía grecorromana, estimulada por unha serie de achados en escavacións arqueolóxicas, polo aprofundamento dos estudos clásicos e polo interese na Astroloxía. A fase final foi o que se convencionou chamar de Alta Renascença, un intervalo aproximado entre 1480/90 a 1527, cando Roma liderou a vida cultural italiana, a influencia do Renacemento italiano espallouse macizamente polo resto da Europa e o estilo xeral evolucionou de forma a exhibir un clasicismo maduro, con formas maxestosas e serenas, descartando o drama e privilexiando acentuadamente o idealismo. O período posterior a 1527, cando ocorreu o Saqueo de Roma, é un dos máis polémicos da historia da arte. Mentres algúns autores o teñen como unha continuación natural do Renacemento, outros xa o describen de forma independente dentro da definición de manierismo. O problema é complicado pola multiplicación de escolas rexionais individualizadas e pola coexistencia de varias tendencias estéticas moi distinguidas, e esa propia diversidade, máis a mudanza na atmosfera cultural en vista dunha situación política, relixiosa e social nova, parecen xustificar o estudo desa fase como un movemento artístico autónomo.
O contexto relixioso e a escultura sacra
O Renacemento ten sido moitas veces asociado cun proceso de secularización da sociedade, mais iso só é en parte correcto. Como proban as igrexas da época e os museos de hoxe, unha enorme cantidade de arte renacentista tratou de temas relixiosos, e a Igrexa Católica foi de lonxe o maior mecenas individual de entre todos os que houbo. Mesmo o debate filosófico laico dedicou moito dos seus esforzos no sentido de tentar comprender mellor as relacións entre o Home e Deus, e en ningún momento xurdiu calquera cuestionamento serio sobre a verdade da Relixión como un todo ou dos seus dogmas específicos, nin o entusiasmo dos eruditos polo clasicismo pagán tivo calquera poder de desprazar o Cristianismo de seu lugar central naquela sociedade.
Na esfera relixiosa é interesante volver brevemente á cuestión da interactividade coas estatuas sagradas, na perspectiva do contacto físico, como Ghiberti expuxera, onde a tactilidade desempeñaba un papel en nada desprezábel. Despois de debidamente consagrada unha estatua dun santo convertíase nun medio de comunicación con el, e especialmente entre o pobo o toque era moitas veces fundamental para o recibimento das grazas solicitadas nas pregarias. Había rituais específicos onde o contacto directo coas imaxes era unha parte integrante do culto, como en procesión en honra aos santos e en cerimonia onde o Meniño Xesús era retirado dos altares, pasaba para os brazos de varias mulleres e era beixado, e o fervor emocional que iso desencadeaba xerou varias prohibicións de parte do clero contra os excesos, na maior parte das veces sen efecto práctico. Tamén naquela época mulleres piedosas acostumaban posuír nas súas casas figuriñas do neno Xesús que vestían e manipulaban como se fosen bebés.
Legado
A escultura renacentista italiana desenvolveu recursos técnicos que posibilitaron un salto inmenso en relación á Idade Media en termos de capacidade creativa de formas libres no espazo e de representación da natureza e do corpo humano. Renovou o propio sentido da representación, fixo renacer os xéneros do retrato e do nu, que tiveron unha carreira fertilísima despois, contribuíu para dar ao artista un status máis prestixioso na sociedade e para estimular o interese xeral pola historia antiga. Os seus fundamentos teóricos procuraron definirlle un papel socialmente significativo, defendendo valores humanistas elevados como o heroísmo, o espírito público e o altruísmo, que son pezas fundamentais para a construción dunha sociedade máis xusta e libre para todos, aínda que esta arte fose moitas veces usada como vehículo de glorificación de visións políticas hoxe tidas como inxustas e da personalidade vaidosa dos poderosos. Finalmente, a enorme produción escultórica que sobrevive, tanto na Italia como dispersa por innúmeros museos do mundo, continúa a atraer multitudes, é usada por profesores como instrumento educativo dos seus alumnos e por académicos no coñecemento do período como un todo, e constituíu parte significativa da propia definición da escultura occidental. Aínda que os estudos sobre o Renacemento italiano en todas as súas expresións sociais, culturais, política e relixiosas se teñan multiplicado asombrosamente no século XX, explotando áreas aí­nda pouco comprendidas e ofrecendo unha serie de novas perspectivas que moitas veces teñen contestado e revisado moitos conceptos consagrados historicamente, nas artes - salvo respecto a Michelangelo e en menor extensión Donatello - o tópico específico da escultura ten permanecido relativamente á marxe do interese dos académicos, que se volveron principalmente para a pintura, a literatura e a arquitectura, e está aínda á espera dun tratamento en separado con máis profundidade.
Bernardo Rossellino
Bernardo Rossellino (Settignano, 1409 - Florencia, 1464), adestrado por Filippo Brunelleschi e influenciado por Luca della Robbia e Ghiberti, foi membro dunha familia de escultores, un clasicista moderado e un dos grandes mestres da escultura fúnebre, alén de ser notábel arquitecto e urbanista. A súa obra-mestra é a Tumba de Leonardo Bruni (1444–50) na Santa Cruz, que inaugurou un novo tipo de monumento funerario e está entre as maiores realización do seu xénero do Renacemento, tornándose un prototipo largamente imitado ao estabelecer un fino equilibrio entre escultura e arquitectura, figuración e decorativismo. Outras obras importantes foron a Tumba de Orlando de Médici (1456–57) e a Tumba da Cabicha Villana delle Botte (1451–52), ambas en Florencia.
Family Dog (serie de televisión)
Family Dog é unha serie de televisión animada estadounidense creada por Brad Bird que se emitiu orixinalmente dende o 23 de xuño até o 28 de xullo de 1993 a través de CBS. Conta a historia dunha familia suburbana, os Binsfords, a través dos ollos do seu can chamado Jonah. A serie foi a primeira colaboración entre os produtores executivos Steven Spielberg e Tim Burton.
O Espido, Ribas Altas, Monforte de Lemos
O Espido é un lugar da parroquia de Ribas Altas no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca da Terra de Lemos.
Penas Agudas, Xián, Taboada
Penas Agudas é un lugar da parroquia de Xián no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
DD-transpeptidase
Importancia en enfermidades
A interferencia cos procesos do encima responsable da formación da parede celular ten como resultado a lise celular e a morte da bacteria debida ao desencadeamento do sistema autolítico da bacteria.
O Penso, Cerdeda, Taboada
O Penso é un lugar da parroquia de Cerdeda no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Río Bravo, América do Norte
Xeografía
esquerda|miniatura|332x332px|O río Bravo no [[parque nacional Big Bend.]] Nace en San Juan Mountains, no suroeste de Colorado. Flúe un curto tramo cara ao leste e entra en San Luis Valley onde vira cara ao sur entrando en Novo México. Pasa preto da capital do estado, Santa Fe, e pola cidade máis poboada Albuquerque. Atravesa todo o estado e comeza a formar a fronteira entre Texas e Chihuahua, pasando polas cidades xemelgas de El Paso (Texas) e Ciudad Juárez (Chihuahua) e seguindo en dirección sueste recibe o río Conchos pola dereita en Ojinaga. A partir de aí vira bruscamente cara ao nordés empezando a formar a fronteira entre Coahuila e Texas, recibe o río Pecos e xira novamente cara ao sueste. Pasa polas localidades de Ciudad Acuña e Piedras Negras, forma un pequeno tramo da fronteira entre Texas e Nuevo León, e por último con Tamaulipas, onde pasa polas cidades de Laredo-Nuevo Laredo, McAllen -Reynosa e Brownsville-Matamoros, desembocando pouco despois no golfo de México.
María Luz Pintos Peñaranda
Liñas de investigación e orientación da docencia e da súa obra
En síntese, as liñas de investigación de Mª Luz Pintos, traballadas con continuidade en distintas publicacións, son as seguintes:
Selección das súas publicacións
─ Fenomenología y política (Madrid: UNED, 2011)
─ “Nuestra ceguera en el debate sobre los otros animales y sus derechos. Fundamentación fenomenológica del ‘sujeto animal’”, en L´Homme-Machine. Filósofos, Animais & Máquinas, Vilanova de Famalicão: Humus, 2018.
Xesús Ríos Vicente
Vida e docencia
Foi membro, pai, así como unha das figuras máis relevantes da Sociedade Interuniversitaria de Filosofía (SIFA), unha organización creada no 1993 que programaba actos de reunión das figuras máis representativas do panorama filosófico actual, así como unha ferramenta moi útil para establecer conexión entre as distintas universidades galegas. O mestre Xesús Ríos foi máis tarde nomeado vicepresidente da SIFA.
Pensamento
Nesta liña, Ríos Vicente describe tamén a morte como unha vía dese retorno que marca xa o final, e que ningún individuo pode experimentar en si máis que a través do “espello” no que se mostra, isto é, a través da morte das súas persoas achegadas, que si experimenta. O suxeito non pode acadar esa transcendencia propia. Ademais, nese camiño cara á morte o individuo atópase só, condición que se mestura coa “fronteira” e o “estrañamento” que produce a filosofía. Tal e como Ríos a entende, a filosofía nace xustamente dunha “perplexidade” ante as cousas, dun “estrañamento” que leva a un estado de “fronteira”. Esta é producida polo “abraio” ante as cousas, o cuestionamento da orde dada, e a procura dun sentido, dunha verdade, dunha “certeza” afondando no obxecto ó que o propio suxeito pertence en última instancia, tratando de salvarse a través da salvación daquel.
María Luz Pintos Peñaranda
Selección das súas publicacións
─ “Animal Life and Phenomenology”, en S. Crowell/L. Embree/S. J. Julian (eds.), The Reach of Reflection: Issues for Phenomenology´s Second Century, Vol. II, Boca Raton-Florida: Center for Advanced Research in Phenomenology, 2001. (Co-autor: Javier San Martín).
─ “Sobre la utilidad de la Filosofía para la Historia. Propuesta de distinción y de confluencia”, en C. Barros (ed.), Historia a Debate, Vol. III, Vedra-A Coruña: Historia a Debate, 2000.
─ “Buscar la unidad por debajo de la diferencia. La contramoda de la fenomenología”, en J. Choza/O.Piullats (eds.), Identidad humana y fin del milenio, Sevilla: Kronos, 1999.
─ “La idea de la filosofía en Ortega y Gasset: ciencia radical”, en J. San Martín (ed.), Ortega y la Fenomenología, Madrid: UNED, 1992.
─ “Aron Gurwitsch at the Dawn of French Phenomenology: From a Relative Invisibility to an Indelible Mark”, Schutzian Research. A Yearbook of Lifeworldly Phenomenology and Qualitative Social Science, vol. 8 (2016).
Arte marxinal
miniatura|279x279px|Adolf Wölfli, 1910. O termo arte marxinal (ou outsider art, en inglés) foi acuñado polo crítico de arte Roger Cardinal en 1972 trasladando ao inglés o concepto de Art Brut, que fora concibido polo artista francés Jean Dubuffet para describir a arte creada fóra dos límites da cultura oficial. Aínda que o termo de Dubuffet era bastante específico, pois o seu interese se dirixía especialmente ás manifestacións artísticas feitas por pacientes de hospitais psiquiátricos, o termo outsider art facíase extensivo aos artistas autodidactas ou naïf, aínda que nunca fosen internados nunha institución psiquiátrica.
María Luz Pintos Peñaranda
Selección das súas publicacións
─ “Los Anexos XXV-XXVI-XXVII-XXVIII al parágrafo 73 de La crisis de Husserl”, Investigaciones fenomenológicas 5 (2007).
Tselina-D
Tselina-D (índice GRAU 11F619), e tamén denominados Ikar, foi unha serie de satélites de recoñecemento electrónico da Unión Soviética en primeiro lugar e despois de Rusia.
Arte marxinal
Exposicións
En 1919, Max Ernst interesouse pola produción dos enfermos mentais decidíndose a penetrar polos espazos situados nos confíns da tolemia, o que o levou a publicar Bulletin D, un catálogo dunha exposición organizada con Baargeld en Colonia que contiña obras súas mesturadas con obras de enfermos mentais e de analfabetos así como objects trouvés.
Tamén cabe destacar a exposición celebrada no Geberwe museum de Basilea en 1929 e no Museo de Arte e Historia de Xenebra en 1930. Ou as organizadas no curso de distintos congresos, unha delas, titulada "Exposición sobre plástica psicopatolóxica", que tivo lugar en Madrid en 1935. miniatura|Entartete Kunst, Alemaña, 1937. Hai que citar a instigada polos nacional-socialistas en Alemaña en 1937, Entartete Kunst («Arte dexenerado»), que presentaba obras de artistas coñecidos, como Paul Klee, Oskar Kokoschka e Wassily Kandinsky, xunto a outras de enfermos mentais tomada da Colección Prinzhorn de Heidelberg. A intención era desacreditar a vangarda chamando a atención sobre as súas similitudes coa arte dos «tolos».
En 1946 e 1950, no marco do primeiro congreso mundial de psiquiatría, puidéronse visitar no hospital de Sainte-Anne, en París unhas mostras que reunían máis de mil cincocentas obras provenientes de coleccións e talleres de dezasete países.
María Luz Pintos Peñaranda
Selección das súas publicacións
─ “La transparencia como estructura constitucional de la subjetividad en la fenomenología existencial de Heidegger y de Merleau-Ponty”, Agora. Papeles de Filosofía 4 (1984).
Arte marxinal
Coleccións
O primeiro museo dedicado a este tipo de arte foi inaugurado en 1905 polo médico xefe da clínica de Villejuif en Francia, Auguste Marie, para o que traballaba Paul Meunier. Ademais, Marie publicou un artigo con numerosas ilustracións nunha revista divulgativa con motivo da apertura da súa “Musée da folie”. miniatura|Art Brut Center Guggin, Viena. O hospital universitario de Heidelberg posúe un depósito de obras de arte de enfermos mentais que aparece mencionado por primeira vez en 1906, téndoo iniciado Emil Kraepelin na súa etapa como director da clínica, entre 1890 e 1903. En 1919 fai a súa entrada o seguinte elo desta cadea de alienistas con inquietudes artísticas, Hans Prinzhorn, psiquiatra, historiador da arte e filósofo alemán, que por orde de Kart Wilmanns, desde 1918 director do Hospital de Heidelberg, reúne as pinturas dos tolos do centro nunha colección para transformala nun “museo de arte patolóxica”. O seu interese polas obras de arte dos enfermos mentais estaba moito máis determinado polo que nelas había de artístico precisamente, que de enfermizo. O feito é que Prizhorn só permaneceu dous anos na clínica de Heidelberg, pero en tan curto espazo de tempo logrou expandir notablemente e sistematizar a colección representativa de material visual que posuía a universidade. O que é máis importante, puido completar o traballo de fondo para o libro que aínda hoxe se considera seminal para o estudo da arte dos alienados, Bildnerei der Geisteskraken, que por primeira vez difundiuse como publicación académica en 1922.
Arte hispanomusulmá
Arte emiral e califal
En boa parte do territorio peninsular tamén é patente o florecemento artístico impulsado polo califato. Entre os de carácter relixioso figuran as mesquitas, medersas ou madrasas, e mausoleos. Na cidade de Toledo aínda se perciben restos da súa fortificación, así como algúns vestixios que definen a súa alcazaba, medina e contorna. De entre elas destaca a pequena mesquita do Cristo da Luz ou de Bab ao-Mardum. E obras tan significativas como a rábida (ou arrábida) de Guardamar do Segura (Alacante), o Castelo de Gormaz (Soria) ou a Cidade de Vascos (Toledo).
Arte nazarí
A arquitectura militar desenvolve os mesmos sistemas xerados na época anterior, dotándoa dunha maior complexidade. A arquitectura palaciana emprega dous tipos de organización de patios: un é o patio monoaxial, patio dos Arrayanes ou da Alberca, e outro, o patio cruzado, o patio dos Leóns. As estancias vinculadas a eles responden, novamente, a dúas tipoloxías: unha alargada en cuxos extremos están as alcobas, e outra cadrada rodeada polas habitacións, por exemplo, a Sala da Barca e a Sala das Dos Hermanas. Os escasos vestixios de arquitectura relixiosa permiten pensar en mesquitas que seguen o modelo almohade, con naves perpendiculares ao muro da «qibla». Quizais a única novidade destacable proveña do feito da utilización de columnas de mármore cando o edificio é dalgunha relevancia.
Arte mudéxar
miniatura|Detalle do [[Reais Alcázares de Sevilla|Alcázar de Sevilla.]] A arte mudéxar tivo lugar entre o século XII e o século XVI, e foi un fenómeno autóctono e exclusivamente hispánico, realizado polos mudéxares, cristiáns e mouriscos. Basicamente, é un estilo para cristiáns pero que incorpora influencias, elementos ou materiais de estilo hispano-musulmán.
Escolas
Na arte mudéxar destacan dúas escolas diferentes:
Monumentos budistas da rexión de Hōryū-ji
O Patrimonio da Humanidade da UNESCO Monumentos budistas da rexión de Hōryū-ji inclúe unha variedade de edificios atopados en Hōryū-ji e Hokki-ji en Ikaruga, Prefectura de Nara, Xapón. Estes edificios foron inscritoss en 1993 xunto coa paisaxe circundante, baixo varios criterios. As estruturas inscritas son algúns dos edificios de madeira máis antigos existentes no mundo, que datan dos séculos VII a VIII. Moitos dos monumentos son tamén Tesouros Nacionais do Xapón, e reflicten unha importante época de influencia budista no Xapón. As estruturas inclúen 21 edificios no Templo Oriental de Hōryū-ji, 9 no Templo Occidental, 17 mosteiros e outros edificios, e a pagoda de Hokki-ji.
Women's Engineering Society
Historia
As primeiros membros das décadas de 1920 e 1930 foron Verena Holmes, Hilda Lyon e Margaret Partridge. A piloto e enxeñeira, Amy Johnson, que foi a primeira muller en voar en solitario do Reino Unido a Australia, foi membro do WES e exerceu como presidenta entre 1935 e 1937. Un rexistro de membros de 1935 mostra que había persoas de todo o mundo, como os Estados Unidos de América, incluíndo a socióloga e enxeñeira industrial Lillian Gilbreth, e Alemaña, incluíndo Asta Hampe e Ilse Knot-ter Meer.
As Barredas, Sindrán, Monforte de Lemos
As Barredas é un lugar da parroquia de Sindrán no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca da Terra de Lemos.
Axente de transferencia de xenes
Xenes GTA e evolución
Porén, a natureza desta selección non está clara. Aínda que o descubrimento dos GTA asumía que a función destas partículas era a transferencia de xenes, os beneficios que se supón produce a transferencia de xenes están asociados cun custo substancial para a poboación. A maioría destes custos orixínanse porque as células produtoras de GTA deben sufrir lise (explotan) para liberar as súas partículas GTA, pero hai tamén custos xenéticos asociados con facer novas combinacións de xenes, porque a maioría das novas combinacións normalmente serán menos apropiadas que a combinación orixinal. Unha explicación alternativa é que os xenes GTA persisten porque os GTA son parasitos xenéticos que se espallan de maneira infecciosa a novas células. Porén, isto está descartado porque as partículas GTA son tipicamente demasiado pequenas para conter os xenes que as codifican. Por exemplo, o principal cluster RcGTA (ver máis adiante) ten unha lonxitude de 14 kb, pero as partículas RcGTA poden conter como máximo 4–5 kb de ADN.
Produción de GTA
miniatura|Pasos típicos para a produción de axentes de transferencia de xenes bacterianos. (1) [[transcrición xenética|Transcrición e tradución de xenes GTA. (2) Ensamblaxe de proteínas estruturais GTA formando cabezas baleiras e colas separadas. (3) Empaquetado de segmentos de ADN nas cabezas e unión das colas. (4) Lise da célula.|esquerda]] En cultivos de laboratorio, a produción de GTAs está normalmente maximizada para condicións de crecemento determinadas que inducen a transcrición de xenes GTA; a maioría dos GTAs non están inducidos polos tratamentos que danan o ADN que causan a indución de moitos profagos. Mesmo en condicións de máxima indución só unha pequena fracción dos cultivos produce GTAs, xeralmente menos do 1%.
RcGTA (Rhodobacter capsulatus)
miniatura|Diagrama de regulación do RcGTA, o axente de transferencia de xenes de [[Rhodobacter capsulatus|alt=|330x330px]] O GTA producido pola alfaproteobacteria Rhodobacter capsulatus, o cal se denomina RcGTA (GTA de R. capsulatus), é hoxe o GTA mellor estudado. Cando cultivos de laboratorio de R. capsulatus entran en fase estacionaria, algunhas das poboacións bacterianas inducen a produción de RcGTA, e as partículas son seguidamene liberadas da célula por lise celular. A maioría dos xenes estruturais do RcGTA están codificados nun cluster xenético de ~ 15 kb do cromosoma bacteriano. Porén, cómpren tamén outros xenes para o funcionamento do RcGTA, como os xenes necesarios para a lise da célula, que están situados separadamente. As partículas RcGTA conteñen fragmentos de ADN de 4,5 kb.
Real Club de Regatas de Galicia
Regatas
Organiza anualmente a Regata Almirante Rodríguez Toubes de clase cruceiro, desde 1997, e o Trofeo San Roque da clase Snipe, desde 1968.
Alice Larkin
Alice Larkin, tamén coñecida como Alice Bows , nada en 1978 , é unha astrofísica especializada en modelos climáticos. En 2021 era directora da Escola de Enxeñería e profesora de Ciencia do Clima e Política Enerxética na Universidade de Manchester, e tamén investigadora no Centro Tyndall para o cambio climático. Ocupaba tamén o posto de investigadora principal do proxecto do consorcio do Consello de Investigación en Enxeñería e Ciencias Físicas (EPSRC) Stepping Up Nexus.
Masacre do Templo Maior
A chegada a Tenochtitlán
Jerónimo de Aguilar falaba maia e serviu de intérprete aos recentemente chegados. A expedición de Cortés dirixiuse ao Golfo de México e na foz do río Grijalva os españois trabaron unha batalla cos nativos do lugar, a cal venceron grazas á superioridade que lles conferían as súas armas e aos cabalos, animais descoñecidos en América. Entre as ofrendas que os indíxenas fixeron aos vencedores, contábanse vinte mulleres. Unha delas, Malintzin (chamada Malinche polos españois), falaba dúas linguas indíxenas: o maia e o náhuatl, polo que serviu de intérprete de Cortés xunto con Jerónimo de Aguilar.
Submisión e fundación dos territorios
Para conferir legalidade á súa empresa, Cortés fundou xunto de San Juan de Ulúa a primeira poboación en terra firme, á cal chamou Villa Rica de Veracruz; os seus homes elixiron un cabido formado por alcaides e rexedores, nomeándoo capitán-xeneral. Con esta acción, Cortés ficaba xuridicamente suxeito á autoridade do rei de España, que nesa época era Carlos I, e abandonaba a do gobernador de Cuba.