cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Accidente de Chernóbil
Evacuación de Pripyat
Só despois de que os niveis de radiación activasen as alarmas da central nuclear de Forsmark en Suecia, a máis de 1 000 quilómetros de Chernóbil, a Unión Soviética admitiu que ocorrera un accidente. Porén, as autoridades intentaron ocultar a magnitude da catástrofe. Por exemplo, durante a evacuación de Pripyat, leuse a seguinte mensaxe na radio local: "Ocorreu un accidente na central de Chernóbil. Un dos reactores atómicos resultou danado. Será prestada axuda aos afectados e creouse unha comisión de investigación do goberno".
Deficiencias no deseño e nas instrucións de funcionamento
Os factores humanos contribuíron ás condicións que levaron ao desastre. Estes incluíron operar o reactor a baixa potencia, por debaixo do nivel de 700 MW documentado no programa da proba, e operalo cunha marxe de reacción operativa pequena. A pesar das afirmacións dos expertos soviéticos en 1986, os regulamentos non prohibían operar o reactor a ese nivel baixo de potencia. Porén, as normas si prohibían operalo cunha pequena marxe de reacción. Aínda así "os estudos despois do accidente demostraron que a forma na cal se reflicte o papel real da marxe de reacción operativa no Manual de Procedementos e na documentación de deseño do reactor RBMK-1000 é extremadamente contraditoria", e ademais, "a marxe de reacción operativa non foi considerada como un límite operativo de seguridade, violación que puido conducir ao accidente".
Os dous puntos de vista foron fortemente apoiados, segundo os seus intereses, por distintos grupos, incluídos os deseñadores do reactor, o persoal da central, e os gobernos soviético e ucraíno. Segundo a análise da OIEA de 1986, a principal causa do accidente foron as accións dos operarios. Pero segundo o seu informe de 1993 a culpa foi do deseño do reactor. Unha das razóns pola que estes puntos eran tan contraditorios e xerou tanto debate sobre as causas do accidente foi que os principais datos do desastre, rexistrados polos instrumentos e sensores, non foron completamente publicados polas fontes oficiais.
Emisión radioactiva
A emisión de radioisotopos do combustible nuclear foi controlada en gran parte polos seus puntos de ebulición, e a meirande parte da radioactividade presente no núcleo mantívose no reactor.
Augas subterráneas
As augas subterráneas non se viron gravemente afectadas polo accidente de Chernóbil xa que os radionucleidos de curta-media vida decaeron antes de que puidesen afectar as subministracións de auga subterránea, e os de longa vida como o radiocesio e o radioestroncia foron absorbidos polo chan antes de que puidesen chegar á auga. Porén, transferencias significativas de radionucleidos a estas augas ocorreron en lugares de eliminación de residuos na zona de exclusión de 30 km ao redor de Chernóbil. Aínda que é posible que houbese unha transferencia destes radionucleidos fóra da zona de exclusión, o informe do OIEA sobre Chernóbil afirma que non é significativo.
Flora e fauna
Despois do desastre, 4 km² dun bosque de piñeiros que estaba na dirección do vento volveuse dunha cor avermellada-marrón e as árbores morreron, gañándose o nome do "Bosque vermello". Algúns animais das zonas máis afectadas tamén morreron ou deixaron de reproducirse. A meirande parte dos animais domésticos foron evacuados, pero os cabalos que quedaron nunha illa no río Pripyat, a 6 km da central, morreron cando as súas glándulas tiroides foron destruídas por doses de radioactividade de 150–200 Sv. Algún gando na mesma illa morreu e aquel que sobreviviu tivo atrasos no crecemento polo dano na tiroide. A seguinte xeración aparentemente saíu normal.
Omar Rodríguez-López
Omar Alfredo Rodríguez-López, nado o 1 de setembro de 1975 en Bayamón, Porto Rico, é un multi-instrumentista, compositor, produtor, escritor, actor e director estadounidense. É o compositor, produtor e guitarrista da banda de rock progresivo The Mars Volta, o guitarrista da banda de rock alternativo Bosnian Rainbows, e foi baixista do grupo De Facto e o guitarrista de At the Drive-In.
Pandemia por coronavirus de 2020 en Timor Leste
A pandemia por coronavirus de 2020 en Timor Leste é unha expansión do abrocho de COVID-19 que se iniciou en Wuhan, China, en 2019. O 21 de marzo de 2020 confirmouse o primeiro caso. A data do 12 de abril de 2020 confirmáronse dous casos.
Casa do Concello de Ponferrada
Características
Presenta unha estrutura central flanqueada por dúas torres, que rematan nunha esvelta agulla ao estilo Austria. A planta baixa posúe vans percorridos por un lintel e cinguen a porta senllas columnas sobre plintos. A planta primeira mantén a correspondencia de liñas decorativas da planta inferior, destacando a balconada corrida, sobre ménsulas, con varanda de ferro. As liñas dos corpos inferiores transmítense, a través dos piares, cara ás dúas torres onde locen as armas da cidade e posúen tamén senllos balcóns, sobre ménsulas, pechados con varanda. Coroa a estrutura central, entre as dúas torres, un solemne frontispicio onde se gravou o brasón cos símbolos imperiais.
Basílica da Aciñeira
Historia
Custodia no seu interior a imaxe da Virxe da Aciñeira, Patroa do Bierzo.
Guadalcanal, España
Topónimo
A día de hoxe considérase que Tereses é unha mala lectura de Siareses [Fortunales], que se encontra nos terreos de La Cañada, Utrera, do mesmo xeito que Ancanicum ou Emanicum o é de [Callenses] Aeneanici, a suposta Alanís, que estivo ao norte de Montellano e ao leste de El Coronil. Esta hipótese xa fora avanzada en 1897 en base ao achado de inscricións ao sur do Guadalquivir.
Como curiosidade, consérvase en manuscritos de Isaac Newton anotacións á edición espuria do Cronicón ampliada e comentada por Frei Francisco de Bivar (1651), expresamente na frase na que se nomea a Canani ou Callani, a suposta Guadalcanal.
Chris Clark
Xogou no equipo da Clarkson University na NCAA desde 1994, na temporada 1999-2000 deu ao paso á NHL xogando cos Calgary Flames, na última xogou todos os partidos e axudou ao seu equipo a disputar a final da Stanley Cup do ano 2004 que rematou perdendo co Tampa Bay. Clark continuou a súa carreira en Europa, xogou no SC Bern da LNA suíza e cos noruegueses Storhamar Dragons. Volve á NHL en 2005 cos Capitals que o elixen o seu novo capitán o 13 de setembro de 2006.
Guadalcanal, España
Historia
A vila sufriu unha forte crise no século XIX que acabou coas súas catro comunidades de relixiosas e enfrontouse, como a maioría das comunidades rurais, ao éxodo masivo dos seus habitantes á cidade ocorrido no século XX.
Talo
Estrutura anatómica
Un talo está composto por dúas zonas principais: miniatura|250px|Corte transversal dun talo de liño. 1-[[medula (botánica)|medula 2-protoxilema 3-xilema primario 4-floema primario 5-fibras de esclerénquima 6-codia 7-epiderme.]]
Ramificación
Nas plantas vasculares a ramificación ten lugar a partir dun talo principal, do cal orixínanse os talos laterais. No caso das coníferas en xeral, o talo principal medra indefinidamente pola acción dunha única xema apical que medra ano tras ano. As pólas laterais medran menos co talo principal (abeto).
Clima da Área da Baía de Tampa
A área da Baía de Tampa ten un clima subtropical húmido (Köppen Cfa), con veráns cálidos e húmidos e abundantes treboadas e invernos secos con temperaturas baixo cero que se dan cada 2-3 anos. A zona presenta unha importante estación chuviosa durante o verán, xa que case dous terzos das precipitacións se dan entre xuño e setembro. A área esta catalogada polo Departamento de Agricultura como zona de rusticidade 10, onde se poden cultivar cocos e palmeiras reais. As máximas oscilan entre 18 e 35 °C) durante todo o ano. A pesar de que os veráns son calorosos, as temperaturas máximas de Tampa nunca chegaron os 38 °C; a máxima histórica foi da cidade foi de 37 °C. A máxima histórica de San Petersburgo foi de 38 °C.
Primavera
A primavera na área de Tampa é normalmente temperada e seca, con máximas que rondan os 25 C e mínimas que rondan os 13 C. Porén, cara a fin da estación poden aparecer frontes frías. A confluencia entre unha masa de aire frío e outra de aire quente e húmido pode causar borrascas que ocasionan danos na zona debidos ao forte vento.
Verán
As treboadas vespertinas supoñen normalmente breves períodos de choiva intensa acompañados por raios. Trala fin das precipitacións, o ceo clarea e o tempo é máis fresco. En ocasións, prodúcense fortes treboadas que provocan fortes ventos, saraiba, choivas torrenciais, e ás veces tornados. Aínda que Florida ocupa o primeiro posto nos Estados Unidos en canto a tornados por quilómetro cadrado, a maioría son pequenos, débiles e de curta duración. As trombas de auga son relativamente comúns na Baía de Tampa e na costa do golfo durante as treboadas estivais, chegando ocasionalmente a tocar terra en forma dun tornado de pouca duración.
Media de precipitacións e sol
Debido ás frecuentes treboadas estivais, Tampa ten unha pronunciada estación chuviosa, recibindo unha media total de 710 mm de precipitación dende xuño a setembro e tan só uns 460 mm durante o resto do ano. As precipitacións medias acostuman aumentar cara finais do verán, especialmente setembro, por mor dos furacáns, que poden depositar grandes cantidades de precipitacións nun só día. Excepto durante a estación chuviosa do verán, a maior parte das precipitacións son ocasionadas polo paso ocasional de frontes climáticas.
Antonio Reigosa
Antonio Reigosa Carreiras, nado en Zoñán (Mondoñedo) o 15 de agosto de 1958, é un escritor, conferenciante e investigador da mitoloxía popular e da literatura galega de tradición oral.
Traxectoria
Creador e coordinador de contidos da Enciclopedia Virtual da Fantasía popular de Galicia denominada Galicia Encantada. Membro do “Comité de Expertos en investigación de campo” do proxecto Corpus de Literatura Oral.
Coordinador da revista oral de periodicidade trimestral O pazo das musas, editada polo Museo Provincial de Lugo desde 2004 e da revista oral de periodicidade semestral A voz dos carraos editada polo Museo Provincial do Mar desde 2006, Castronela (Museo Fortaleza San Paio de Narla, Friol) e A voz dos lemavos (Museo Pazo de Tor). Como vogal responsable de literatura de tradición oral da AELG coordina os proxectos “Polafías” e “Mestres da memoria” creados para documentar e divulgar os valores da oralidade e da cultura popular.
Hanoi
Lugares interesantes
Na parte occidental o lago (Hồ Tây) é un lugar popular para o lecer das xentes de Hanoi. É o maior dos lagos da cidade. Pódense alugar barcas de recreo e comer nun restaurante flotante. Na zona existen tamén numerosos templos.
A Chousa Grande, Os Vilares, Guitiriz
A Chousa Grande é un lugar da parroquia dos Vilares no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2007 tiña dez habitantes (cinco homes e cinco mulleres), catro máis ca en 2000.
Carlow
Historia
No século XIV construíronse máis castelos na cidade, coma: Ballyloughan Castle, Ballymoon Castle, Leighlinbridge Castle e Tower House. O Colexio de St. Patrick foi creado en 1793.
Antoni Ros-Marbà
Orquestras
Ros Marbà protagonizou ademais a estrea das óperas Divinas Palabras de Antón García Abril e The Duenna de Roberto Garhard. Tamén dirixiu as primeiras gravaciones mundiais da destacada The Duenna de R. Garhard e de La Dolores de Tomás Bretón coa Orquestra Simfónica de Barcelona i Nacional de Catalunya.
Celtic Woman: A Celtic Christmas
Celtic Woman: A Celtic Christmas é o décimo álbum de estudio do grupo irlandés Celtic Woman. Foi lanzado ó mercado o 25 de novembro de 2011 e nel participan as cantantes Chloë Agnew, Lisa Kelly, Lisa Lambe, Órla Fallon, Méav Ní Mhaolchatha, Lynn Hilary, e a violinista Máiréad Nesbitt.
Cianuro espumoso
Resumo da trama
Ruth enviou as cartas anónimas a George, ao que logo animou a volver a organizar a cea no Luxemburgo para que Víctor e Ruth puideran matar a Iris, como mataron a Rosemary. Para apoiar a versión do suicidio, Ruth puxera un paquete de cianuro no bolso de Iris, que caeu ao chan sen tocalo cando sacou o seu pano. Víctor fixo de camareiro, para botar o veleno na champaña durante o baile. Foi trasladado a Nova York a petición da policía.
-81
Outros
Historia ano a ano
Cushman-Colson House (Gainesville, Florida)
Durante décadas esta casa foi residencia de familias de grande influencia da cidade de Gainesville, sobre todo no cambio do século XIX ao século XX.
Historia
Actualmente a Cushman-Colson House forma parte dun complexo hoteleiro xunto a outro edificio de tres plantas, construído cerca de 1895 en estilo victoriano da reina Ana, catalogado no Rexistro Nacional de Lugares Históricos, chamado a McKenzie House. Ao carón destas dúas está outra casa victoriana, a chamada Colson House.
Urraca Froilaz de Traba
Urraca Froilaz (Urraca Froile) foi unha nobre galega de finais do século XI, filla do conde Froila Arias de Traba e Ardiu Díaz de Aranga.
Xuetas
Os xuetas, do catalán xueta/es [], conforman un grupo social da illa de Mallorca, descendentes de xudeus mallorquinos conversos ao cristianismo dos que se conservou, ao longo da historia, conciencia colectiva da súa orixe, por ser portadores dalgún dos apelidos, de liñaxe conversa, afectados polas condenas inquisitoriais por criptoxudaísmo no último cuarto do século XVII, ou por estar estreitamente emparentados con eles. Historicamente foron estigmatizados e segregados, polo cal, e ata a primeira metade do século XX, practicaron unha estrita endogamia. Hoxe en día, entre 18.000 e 20.000 persoas na illa son portadoras dalgún destes apelidos.
Etimoloxía e outras denominacións
O termo documéntase por primeira vez nos procesos inquisitoriais iniciados en 1688, como expresión usada polos propios procesados. A súa etimoloxía é discutida e conta con diversas hipóteses. As máis aceptadas son: Chamóuselles tamén del carrer del Segell (da rúa do Segell), pola rúa homónima da cal tomou nome o barrio onde vivían concentrados e tamén del carrer, ben por redución da expresión anterior, ben polo retorno do castelán de la calle propio da documentación oficial inquisitorial, a causa da proximidade fonética con del call , facendo referencia ao antigo barrio xudeu de Palma. Modernamente quíxose relacionar coa rúa da Argenteria que actualmente é a rúa xueta por excelencia, onde, ata hai pouco, concentrábase a maioría dos residentes en Palma e que toma o nome dun dos oficios máis característicos do grupo. Nalgúns documentos utilizáronse as expresións hebreo, xénero hebreorum ou de estirpe hebrea ou directamente jueus (judíos), ou co castelanismo judio [], macabeus ou, en relación ás súas profesións máis habituais, argenters (prateiros) e marxandos (tendeiros e bufariñeiros). En todo caso, despois dos procesos inquisitoriais, pasou ser unha palabra ofensiva, e os designados preferiron referirse a si mesmos cos nomes máis neutros de del Segell, del carrer ou, máis habitualmente con noltros (nós) ou es nostros‘‘ (os nosos) oposto a ets altres (os outros) ou es de fora del carrer'' (os de fóra da rúa).
A Conspiración
miniatura|esquerda|Plano da sede da Inquisición de Mallorca, edificada con cargo ás confiscacións dos penitenciados en 1678. En 1677, con catro anos de atraso, a Suprema Inquisición ordenou á mallorquina actuar no caso da confesión das criadas. Nas mesmas datas os observantes, como se autodenominaban en referencia á observancia da Lei de Moisés, reuníanse nunha horta da cidade onde celebraban o Yom Kipur (día do perdón). Procedeuse á detención dun dos líderes da comunidade criptoxudía de Mallorca, Pere Onofre Cortès, alcumado Moixina, amo dunha das criadas e propietario da horta, xunto con cinco persoas máis. A partir de aquí procédese a deter, no lapso dun ano, a 237 persoas. Axudados por funcionarios corruptos, os acusados puideron acordar as súas confesións, dar unha información limitada e só denunciar o mínimo de correlixionarios posible. Todos os acusados solicitaron o retorno á igrexa e, polo tanto, foron reconciliados. Estes procesos son coñecidos co nome da Conspiración. Unha parte da pena consistiu na confiscación de todos os bens dos condenados, que foron valorados en dous millóns de libras mallorquinas as cales, polas normas inquisitoriais, se debían ingresar en moeda circulante. Tratábase dunha cantidade exorbitante (654 toneladas de prata) e, segundo unha protesta do Gran i General Consell de Mallorca, non había tanto numerario en toda a illa. Finalmente na primavera de 1679 celebráronse cinco autos de fe, o primeiro dos cales foi precedido pola destrución, e sementeira de sal, da horta onde se reunían os conversos. Neles pronunciouse sentenza condenatoria contra 221 conversos, diante dunha multitude expectante. Despois, os que tiñan condena de prisión, serían levados a cumprir a pena nas novas prisións que edificara a Inquisición cos bens confiscados.
Reedición de La Fe Triunfante (1755)
miniatura|esquerda|Portada da segunda edición de La Fee triunfante... 1755. O citado xastre Rafel Cortès Fuster, Tomàs Forteza e Jeroni Cortès, alcumado Geperut, entre outros, intentaron evitar a reedición de La Fe Triunfante en 1755, mediante unha protesta na Audiencia de Mallorca, que acordou paralizar a distribución. Finalmente a intervención do Inquisidor permitiu retomar, ao seu cargo, a venda.
Finais do Antigo Réxime (1808-1868)
Mallorca non foi ocupada durante a invasión napoleónica, a diferenza de Cádiz, de predominio liberal, establecéronse principalmente os refuxiados de ideoloxía máis intransixente e favorable ao Antigo Réxime; é neste contexto que en 1808 un grupo de 300 soldados mobilizados para ir á fronte, acúsanos de ser os causantes e asaltan o Segell. En 1812, a Constitución de Cádiz, vixente ata o 1814, suprime a Inquisición e establece a plena, e tan anceiada, igualdade civil, cousa que fixo que os xuetas máis activos se adherisen á causa liberal. En 1820, novamente instaurada a Constitución, un grupo de xuetas asaltou a sede da Inquisición e o Convento de San Domingos e queimou os arquivos e os sambenitos. Á súa vez ao abolirse novamente, en 1823 vólvese asaltar o barrio e saquear os comercios. Estes episodios serían frecuentes na época, tamén nas vilas, onde se documentan disturbios en Felanitx, Llucmajor, Pollença, Sóller, Campos etc. No ámbito relixioso foi significativo un feito sucedido en 1810: o sacerdote Josep Aguiló alcumado capellà Mosca, despois de infrutuosos intentos, conseguiu predicar na igrexa de San Filipe Neri; o episodio finalizou, días despois, co asalto á igrexa e co púlpito purificado nunha fogueira. miniatura|Portada interior de La Sinagoga Balear. Coincidindo cos períodos progresistas, crearon sociedades recreativas e de socorros mutuos e entraron nas institucións da man dos partidos liberais. O primeiro, no ano 1836, foi Onofre Cortès que foi designado concelleiro do Concello de Palma. Por primeira vez dende o século XVI un xueta ocupaba cargos institucionais dun nivel equiparable. A partir dese momento será habitual a súa presenza na casa do concello e a Deputación Provincial. Entre 1850 e 1854 desenvolveuse un longo procedemento penal por aldraxes, coñecido co nome de Preito de Cartaxena, a causa de que dous mozos xuetas acomodados foron expulsados do baile de entroido do Casino Balear pola súa orixe e que finalizou coa condena penal do presidente da sociedade. En 1857 publicouse La sinagoga balear o historia de los judíos de Mallorca asinada por Juan de la Puerta Vizcaíno, que en boa parte reproduce La Fe triunfante e que un ano máis tarde sería replicada coa obra ''Un milagro y una mentira. Vindicación de los mallorquines cristianos de estirpe hebrea'', de Tomàs Bertran i Soler.
Estame
Características
Nun gromo floral inmaturo (non aberto), os filamentos aínda son curtos. A súa función posterior é transportar nutrientes ao pole en desenvolvemento e comezan a alongarse en canto abre o gromo. A antera pode estar fixada ao filamento de dúas formas:
Hannō
O concello de Hannō limita cos concellos de Chichibu, Yokoze, Tokigawa, Ogose, Moroyama, Hidaka, Sayama, Iruma (da prefectura de Saitama); Ōme e Okutama (da prefectura de Toquio).
Catherine Zeta-Jones
Premios e Nomeamentos
miniatura|dereita|Zeta-Jones no [[Festival de Cannes en 1999.]]
Serra do Cando
A vexetación da serra son as xestas, o mato de toxos, breixos e carqueixas. Hai importantes plantacións de piñeiro e eucalipto. Existe un ecosistema de gran valor nos altos da serra, así como nas carballeiras do río Verdugo e os seus afluentes.
Cálculo multivariábel
Derivadas parciais
Se se deriva a expresión anterior respecto dunha segunda variábel, x_j, tense. Na práctica, calcularase derivando respecto a x_k e supondo  constante.
Regra da cadea
Sexa un campo escalar e. Defínese a función composta como, entón
Dolores Pérez Meirás
Traxectoria
Dolores Pérez estudou Ciencias Químicas na Universidade de Santiago de Compostela (USC), onde realizou a súa licenciatura e o seu doutoramento. Posteriormente realizou unha estadía na Universidad de California en Berkeley en 1992-1993 e foi científica visitante no Instituto Tecnolóxico de Massachusetts en 1996.
Patty Mills
Traxectoria profesional
Mills foi elixido na 55ª posición do Draft da NBA de 2009 polos Portland Trail Blazers. Na súa tempada coma rookie sufriu unha lesión no seu pé dereito, e tivo que pasar polo quirófano. Tras a súa recuperación, foi asignado ós Idaho Stampede, afiliado dos Blazers na NBA Development League. Mills fixo o seu debut na NBA o 4 de xaneiro de 2010. En 5 minutos de xogo fixo dúas asistencias.
O 10 de agosto de 2021, Mills asinou cos Brooklyn Nets.
The Walkmen
The Walkmen é unha banda estadounidense de indie rock, con membros baseados en Nova York e Filadelfia. O grupo formárono no ano 2000 Paul Maroon (guitarra, piano), Walter Martin (órgano, baixo), Matt Barrick (batería), Peter Bauer (órgano, baixo) e Hamilton Leithauser (voces, guitarra), os tres primeiros da banda Jonathan Fire*Eater e os dous últimos de The Recoys. Bauer asistía ao Maret School en Washington, D.C., mentres que o resto dos compoñentes estudaban enSt. Albans, tamén en Washington.
Folosa grande
Distribución xeográfica e hábitat
miniatura|esquerda Vive en case toda Europa entre abril e setembro, en Asia ten unha distribución ampla, chegando a China e Corea. Os exemplares europeos pasan o inverno en África tropical e do sur. Fan a emigración en grandes etapas, interrompidas por pausas longas, que poden durar semanas, nas que procura recupera-las súas reservas de graxa para poder segui-lo seu camiño.
Enric Millo
Carreira política
Foi membro do Comité Executivo do PPC, dende o 2004; secretario executivo de Comunicación Interna do PPC (2006); presidente do PPC de Xirona dende 2008; e vicesecretario de acción política e económica do PPC dende 2012.
Ángel Fernández Posada
Vida persoal
Casou con Victoria Garrido García.
El gran Carlemany
Letra en catalán
Siguin els furs mos tutors,
Galería de imaxes de Vicente Risco
miniatura|Vicente Risco. Circa 1920. Vicente Martínez Risco y Agüero (Ourense, 1884 - 1963) foi un intelectual galego do século XX, membro do Grupo Nós.
Manifestación polo Occitano
Manifestación de Besièrs do 17 de marzo de 2007
Esta manifestación estivo maracada pola presenza de Felibritge, así como a de diversos políticos coma o cónsul de Tolosa Jean-Luc Moudenc ou a candidata ás presidenciais dos Verdes, Dominique Voynet, así como representantes doutros candidatos. Apoiaron a marcha delegacións bretoas, catalás, vascas e corsas.
Pazos (apelido)
Distribución
Pola distribución xeográfica do apelido infírese de que se trata dun apelido eminentemente galego, aínda que só o 0,5436% da poboación galega leva este apelido.
Residen en Galicia:
Concepción Aleixandre
Traxectoria
A finais do século XIX na Facultade de Medicina da Universidade de Valencia habería uns cincocentos estudantes, entre os que se atopaban só tres mulleres: a valencianas Concepción Aleixandre e Manuela Solís, graduadas en 1889, e a murciana  Sinesia Pujalte Martínez, que abandonou os seus estudos en quinto de carreira.
Anna May Wong
Primeiros anos
miniatura|esquerda|Anna May Wong no regazo da súa nai xunto a súa irmá máis vella, c. 1905. Anna May Wong naceu o 3 de xaneiro de 1905 co nome de Wong Liu-tsong na rúa Flower Street dos Ánxeles, preto de Chinatown, nunha comunidade integrada de residentes de orixe chinesa, irlandesa, alemá e xaponesa. Foi a segunda de sete irmáns, filla de Wong Sam-sing, propietario da lavandería Sam Kee Laundry nos Ánxeles, e da segunda esposa deste, Lee Gon-toy.
En 1910 a familia trasladouse ó barrio de Figueroa Street, sendo os únicos chineses no seu edificio e convivindo na súa maioría xunto a familias de orixe mexicano e de Europa oriental. A distancia entre este novo fogar e Chinatown axudáronlle a Anna May a asimilar a cultura estadounidense. Asistiu nun primeiro momento a unha escola pública xunto coa súa irmá, pasando a estudar posteriormente na escola chinesa presbiteriana por mor do acoso racial que sufrían por parte doutros estudantes. Aquí recibía clases en inglés, mais Anna May asistía tamén a clases de chinés polas tardes e os sábados.
Regreso a Hollywood
Anna May actuou xunto a Marlene Dietrich no papel dunha cortesá sacrificada no filme de Sternberg Shanghai Express de 1932. As súas escenas sexualmente cargadas xunto a Dietrich foron destacadas por varios críticos e alimentaron os rumores sobre a posible relación entre as dúas actrices. Malia que a crítica coetánea centrouse na actuación de Dietrich e na dirección de Sternberg, os historiadores posteriores declararon que a actuación de Anna May eclipsou á de Dietrich neste filme. Pola súa banda, a prensa chinesa levaba tempo valorando a súa carreira con críticas mixtas, e foi pouco favorable sobre a súa actuación en Shanghai Express. Un xornal chinés incluíu o titular "Paramount Utiliza a Anna May Wong para Producir Filme para Deshonrar a China", afirmando que "malia que é deficiente na representación artística, fixo máis que suficiente para deshonrar á raza chinesa". A crítica chinesa consideraba que a súa sexualidade en pantalla espallaba estereotipos negativos sobre as mulleres chinesas. As críticas máis virulentas procedían das fontes achegadas ó goberno nacionalista, mais os intelectuais e os liberais chineses da época non sempre se amosaron tan en contra dela, como por exemplo cando a Universidade de Pequín lle outorgou un doutoramento honorífico en 1932.
Viaxe pola China
Embarcando en xaneiro de 1936, rexistrou as súas experiencias nunha serie de artigos publicados en varios xornais estadounidenses como o New York Herald Tribune, o Los Angeles Examiner, o Los Angeles Times e a revista Photoplay. Durante unha parada en Toquio no seu camiño a Shanghai, os reporteiros locais, curiosos pola súa vida romántica, preguntáronlle se tiña plans para casar, ó que ela respondeu: "Non, estou casada coa miña arte" ("No, I am wedded to my art"). Ó día seguinte os xornais xaponeses informaron que Anna May Wong estaba casada cun rico home cantonés chamado Art.
Illas Marianas do Norte
As Illas Marianas do Norte, ou Marianas Setentrionais, oficialmente a Commonwealth of the Northern Mariana Islands (CNMI; Sankattan Siha Na Islas Mariånas; Commonwealth Téél Falúw kka Efáng llól Marianas), é un Estado libre asociado e un territorio non incorporado  dos Estados Unidos formada por 14 illas no noroeste do Océano Pacífico. O CNMI inclúe as 14 illas máis setentrionais do Arquipélago das Marianas, a illa máis ao sur, Guam, é un territorio separado dos Estados Unidos.
O centro administrativo é Capitol Hill, unha aldea no noroeste de Saipan. Non obstante, a maioría das publicacións de consideran que Saipán é a capital porque a illa está gobernada como un único municipio.
Taylor Lautner
Faceta de actor
No 2005, á idade de trece anos, encarnou no papel de Sharkboy na película de Robert Rodríguez The Adventures of Sharkboy and Lavagirl in 3-D. Tamén interpretou o papel de Elliot Murtaugh, o fillo do rival dos Baker, na película Cheaper by the Dozen 2, xunto con Steve Martin e Hilary Duff.
Chacha (licor)
200px|miniatura|dereita
Serra da Gañidoira
A serra da Gañidoira forma parte das serras setentrionais de Galiza e está localizada no concello de Muras e unida polo leste co monte Guriscado. Limita polo leste co curso superior do río Landro e polas abas do oeste co do río Sor. Ten unha altura media de ao redor de 700 metros sobre o nivel do mar.
Código internacional de navegación marítima
Tamén acostuman ser usadas para engalanar ao navío na celebración de actos festivos. Nese suposto as bandeiras adoitan ser izadas desde a proa ata a popa.
Khachapuri
Variantes
Pola súa orixe existen diversos tipos de khachapuri na gastronomía de Xeorxia:
William Vickrey
William Spencer Vickrey, nado en Victoria (Columbia Británica o 21 de xuño de 1914 e finado en Harrison (Nova York) o 11 de outubro de 1996 foi un profesor de economía canadense. Vickrey foi galardoado co premio Nobel de Economía en 19966 con James Mirrlees polas súas investigacións na teoría económica dos incentivos baixo información asimétrica, converténdose no primeiro premio Nobel nado na Columbia Británica.
Carreira
Vickrey tivo moitos estudantes de graduado e protexidos na Universidade de Columbia, entre eles os economistas Jacques Drèze, Harvey J. Levin, e Lynn Turgeon.
Iñaki de Juana Chaos
José Ignacio de Juana Chaos, máis coñecido como Iñaki de Juana Chaos, nado en Legazpi o 21 de setembro de 1955, é un exmembro de Euskadi Ta Askatasuna, que tras a súa detención en 1987, foi condenado xudicialmente pola súa participación en 25 asasinatos a case 3.000 anos de prisión, dos que cumpriu pouco máis de 18 anos en aplicación da lexislación española entón vixente.
No 2015, foi atopado na localidade venezolana de Chichiriviche, onde actualmente reside e rexenta unha licorería e Tasca chamada Jock's.
Fedor von Bock
Traxectoria
Por fin, xa en outubro, Hitler autoriza a operación Typhoon ou toma de Moscova. Von Bock desata o avance definitivo e embolsa e destrúe as últimas unidades soviéticas en Viazma e Briansk, facendo 650.000 prisioneiros e disponse ao asalto final. O goberno soviético foxe de Moscova, aínda que Stalin fica na cidade e ordena o estado de sitio co fin de controlar o pánico da poboación.
Composto azo
Regulación europea
Certos colorantes azo poden descompoñerse en condicións redutoras liberando certas aminas aromáticas nocivas. Na Unión Europea está prohibida desde 2003 a fabricación e venda de mercadorías de consumo que conteñan aminas aromáticas incluídas nunha lista de aminas nocivas, que se orixinaron a partir dos colorantes azo. Foron poucos os produtos que se viron afectados, xa que só un pequeno número de colorantes contiñan estas aminas.
Batalla de Elviña
Contexto histórico
Antes de comezar a retirada Moore recibiu información da situación do corpo de exército de 16 000 homes de Soult que estaban dispersados e illados en Carrión, sen coñecer a posición do exército británico. O 15 de decembro aproveitou esta oportunidade para avanzar sobre os franceses preto de Madrid procurando derrotar a Soult e obrigar as forzas de Napoleón a desviar a súa ruta. Unha unión coas forzas de Baird o 20 de decembro, quen avanzaba dende A Coruña, incrementou as forzas de Moore ata uns 23 500 soldados de infantería, 2 400 de cabalería e 60 canóns, comezando o seu ataque cun asalto da cabalería do tenente xeneral Paget contra os picadores franceses en Sahagún o 21 de decembro. Porén, Moore non conseguiu manter o asalto contra as sorprendidas forzas de Soult, deténdoo durante dous días, o que lle permitiu a Soult reunir e concentrar o seu corpo do exército.
Chegada dos exércitos á Coruña
O 11 de xaneiro o corpo principal do exército británico chegou á cidade da Coruña, onde esperaban atopar a frota que os levaría de volta á Inglaterra. Atoparon a baía de Betanzos baleira e só uns 26 navíos de transporte e hospital na Coruña, nos que embarcaron os feridos. Conseguiron non obstante unha cantidade substancial de recursos militares: as tropas recibiron 5 000 novos mosquetes e un gran número de caixóns de equipamento, varias pezas de artillería española e gran cantidade de comida, zapatos e outros. O resto dos 245 navíos atrasáranse por mor de ventos en contra, chegando a Vigo o día 8 de xaneiro sen poder partir cara á Coruña ata o 13 de xaneiro.
Cantillana
Xeografía
Como a capital provincial, Cantillana aséntase na ribeira norte do Guadalquivir, xusto na desembocadura do seu afluente o Viar. Ademais do núcleo principal, tamén pertencen a Cantillana o lugar formado ao redor da estación do ferrocarril, e mais os casaríos de Carretera de Brenes, La Mota e Los Pajares.
José Javier Arizkuren Ruiz
Detención
O terrorista Kantauri foi detido o 9 de marzo de 1999 xunto a tres dos seus lugartenentes en París pola Policía francesa en colaboración coa Garda Civil. Un dos lugartenentes que caeu xunto ó xefe do aparello militar foi José María Puy Lecumbery, o encargado da adquisición de armas no mercado negro internacional. A redada produciuse en plena tregua de Estella, un día antes de que a Policía Nacional desarticulase en Donostia ó novo comando Donosti. Segundo fontes da loita antiterrorista, naqueles momentos Kantauri era un dos dirixentes etarras máis opostos á tregua.
Extradición e procesos xudiciais
Após cumprir unha condena de seis anos en Francia por un delito de asociación de malfeitores con fins terroristas, a xustiza francesa autorizou en 2006 a reclamación de extradición presentada por España para que Kantauri fose xulgado polos delitos cometidos durante a súa actividade terrorista. Durante o tempo que cumpriu condena en Francia, Kantauri xa puido responder en parte ante a xustiza española, pois foi entregado temporalmente a España en 2001 e 2002, sendo o primeiro dos etarras en inaugurar o mecanismo de entrega temporal de delincuentes que Francia e España acordaran nun cume celebrado en 2001. Así, durante ese período temporal foi condenado pola Audiencia Nacional a 72 anos de prisión por tres condenas: polo intento de atentado contra o Rei Xoán Carlos en 1995 (13 anos de cárcere), o asasinato do subcomisario de policía Pedro Ortiz de Urbina en 1984 (37 anos) e o intento de asasinato dun garda civil en Áraba en 1985 (22 anos). No 2008, foi condenado de novo pola Audiencia Nacional a penas que sumaban 82 anos de cárcere pola súa participación, xunto a membros do comando Araba, no atentado con coche bomba contra unha patrulla policial o 6 de agosto de 1987 no que resultaron mortos dous axentes e ferida unha terceira persoa. No 2009, foi trasladado do cárcere gaditano de alta seguridade de Puerto III ó centro de Sevilla II, en Morón de la Frontera. Os informes que manexa o Ministerio do Interior constatan que Arizkuren mantense en posicións radicais a pesar da década que leva no cárcere. Agora é o único preso de ETA no penal sevillano, onde ocupa unha cela nun módulo de máxima seguridade. Fontes penais aseguran que a influencia mutua entre Kantauri e os outros etarras recluídos en Puerto III era negativa para ambas as partes. Dende a súa extradición en 2007, Arizkuren sempre estivera recluído en Cádiz, agás dalgúns traslados a Madrid para xuízos e unha brevísima estancia na prisión da Lama (Pontevedra) nada máis chegar dende Francia.
Batalla de Elviña
Batalla
A batalla iniciouse na tarde do día 16 de xaneiro, tendo lugar os máis duros combates pola posesión da aldea de Elviña, da que se apoderaron os franceses na caída da noite, e avanzaron para a aldea de Palavea. Caeu ferido o xeneral inglés Baird, entanto o propio Moore foi ferido moi gravemente pola bala dun canón, morrendo dúas horas despois. Durante esa mesma noite as tropas británicas, foron embarcando, aínda que os barcos foron canoneados pola artillería francesa no amencer do día 17.
Resultado
En dez días, os franceses capturaron dúas fortalezas cunha inmensa cantidade de material militar que, con maior resolución puidera servir para defenderse contra os franceses durante meses. O corpo de exército de Ney, reforzado con dous rexementos de cabalería, encargouse da tarefa de ocupar Galicia. Soult conseguiu prover de subministracións ás súas tropas que estiveran en marcha e en loita dende o 9 de novembro co material capturado, material que tiveron que cargar en mulas xa que as estradas non eran axeitadas para o transporte rodado. Coas tropas máis atrasadas xa próximas ao corpo principal puido iniciar a súa marcha a Portugal o 1 de febreiro, cunha tropa de 19 000 soldados de infantería, 4 000 de cabalería e 58 canóns.
Análise
O historiador Charles Oman sostén que o ataque do mariscal Soult na Coruña deulle unha oportunidade a Moore e os seus homes de redimir a súa honra e reputación grazas á súa vitoria defensiva, salvando desta forma o seu exército á custa da vida do xeneral británico. Moore foi soterrado nas murallas da cidade, envolto nun manto militar. O seu funeral conmemórase no poema de Charles Wolfe "The Burial of Sir John Moore after Corunna".
José María Maceiras Serrano
Traxectoria
Militante do PSOE. Foi nomeado presidente da Agrupación Socialista de Miño en marzo de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e estivo agochado. Foi capturado por falanxistas e gardas civís o 8 de maio de 1938. Xulgado en Ferrol por rebelión militar, foi condenado a cadea perpetua.
Miguel Nicolás Esperante
Miguel Nicolás Esperante, coñecido como Corcheiro, nado en Taragoña (Rianxo) o 29 de marzo de 1915 e finado en Siador (Silleda) o 9 de abril de 1948, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Federación de Guerrillas de León-Galicia
Historia
En abril de 1943 editaron o primeiro número de El Guerrillero, órgano de expresión da Federación, impreso clandestinamente en Santalla do Bierzo.
Montes de Buio
Características
Detectouse pole de Castanea sativa nestes montes, datos que a palinoloxía e o estudo de carbóns achegaron en investigacións realizadas en sitios arqueolóxicos, e constatan aquí a presenza do castiñeiro en épocas moi anteriores á expansión romana.
Sclerodermus domesticus
Sclerodermus domesticus, tamén mencionado ás veces como Scleroderma domesticus, Scleroderma domesticum ou Scleroderma domestica (coñecido vulgarmente como ‘amigo dos anticuarios’ e outros nomes, como 'luisitos' ), é unha pequena especie de insecto da orde dos himenópteros, pertencente á familia dos betílidos.
Distribución e hábitat
’Sclerodermus domesticus’ é unha especie cosmopolita, aínda que prefire os climas temperados. Hai informes da súa presenza en España, Italia, Francia, Alemaña, as Illas Británicas, a antiga Iugoslavia Próximo Oriente, Estados Unidos e Costa Rica.
Downton Abbey
Downton Abbey é unha serie de televisión de drama histórico creada por Julian Fellowes e coproducida por Carnival Films e Masterpiece. Foi estreada por ITV no Reino Unido o 26 de setembro de 2010, e por PBS nos Estados Unidos o 9 de xaneiro de 2011 como parte da antoloxía Masterpiece Classic.
Montes dos Cabaleiros
Os montes dos Cabaleiros pertencen ás serras setentrionais de Galiza e están localizados ao norte da serra do Xistral. Ao sur, limitan coa montes de Buio, entre os concellos de Cervo, Foz, O Valadouro e Burela.
Ice Age: The Meltdown
Ice Age: The Meltdown é un filme de animación estadounidense dirixido por Carlos Saldanha que foi estreado no 2006. Secuela do filme de 2002 Ice Age.
Latavious Williams
Latavious Bernard Williams, nado o 29 de marzo de 1989 en Starkville, Mississippi, é un xogador profesional de baloncesto estadounidense que xoga no Jeonju KCC Egis da Korean Basketball League. Mide 2,03 e xoga nas posicións de pivote e ala-pivote.
Tristan da Cunha
Poboación
Cable and Wireless presta o servizo de telecomunicacións no territorio. Ten o código de chamada internacional 290 desde 2006.
Historia de Tristan da Cunha
O 12 de xaneiro de 1938, por patente de real, as illas foron declaradas unha dependencia de Santa Helena. Antes disto, os barcos que paraban irregularmente na illa por un período de poucas horas.
Durante a Segunda Guerra Mundial, as illas foron utilizadas como estación meteorolóxica e de radio secreta da Mariña Real, para vixiar os barcos U e os movementos alemáns no Océano Atlántico Sur. O primeiro administrador foi nomeado polo goberno británico durante este tempo.
En 1961, unha erupción volcánica obrigou á evacuación de toda a poboación ao campamento do exército en Pendell Merstham, Surrey, Inglaterra, antes de trasladarse a unha antiga estación da Forza Aérea Real en Calshot preto de Southampton, Inglaterra. En 1962, unha expedición da Royal Society foi ás illas para avaliar os danos, e informou que o asentamento de Edimburgo dos Sete Mares fora só parcialmente afectado. A maioría das familias regresaron en 1963.
Asociación Galega de Produtoras Independentes
Traxectoria
AGAPI ten especial interese na constante evolución e actualización de coñecementos dos profesionais da industria audiovisual, polo que, desde a súa creación, organizou numerosos seminarios de formación especializada, que abarcan desde os aspectos máis creativos até os máis innovadores e tecnolóxicos.
Pataca doce
Hortaliza de follas
As follas e gomos da pataca doce son, despois dun breve cocemento, comestíbeis, saborosas e nutritivas, constituíndo unha verdura doada de cultivar e de colleita abundante. A pataca doce (Ipomoea batatas) é parente moi próxima de Ipomoea aquatica Forssk., verdura moi utilizada en Asia e cultivada no Brasil por inmigrantes xaponeses.
Planta ornamental e invasora
Ocasionalmente, a pataca doce pode considerarse invasora; isto ocorre nalgunhas rexións do Brasil: Goiás, São Paulo, Minas Gerais ou Rio Grande do Sul.
Illas Manua
Historia
Segundo as tradicións orais, a orixe da cultura samoana e das xenealoxías da Polinesia oriental atópase en Manu'a. O xefe tradicional das illas chamábase Tui Manu'a. O último foi Tui Manu'a Elisala, que morreu o 2 de xullo de 1909. O 14 de xullo de 1904 asinou o acta de cesión das illas Manu'a aos Estados Unidos, como consecuencia do tratado de Berlín de 1899 onde Alemaña e os Estados Unidos repartíronse as illas Samoa.
Por vontade de Tui Manu'a Elisala, o título non se cedeu ao seu sucesor. Tecnicamente, o título e as posesións do Tui Manu'a hoxe seguen baixo custodia do clan Anoalo, pero non existe un titular.
A influencia cultural foránea é menos acusada nas illas Manu'a que na máis grande e poboada Tutuila. Consérvase a lingua samoana nunha forma máis arcaica. En 1925 foi o lugar onde a antropóloga Margaret Mead fixo o seu controvertido traballo de campo sobre a adolescencia.
Arenteiro, Barrán, Piñor
Arenteiro é un lugar da parroquia de Barrán, no concello ourensán de Piñor na comarca do Carballiño. Tiña 49 habitantes no ano 2019 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 25 eran homes e 24 eran mulleres.
Deux jours, une nuit
Deux jours, une nuit é un filme de 2014 escrito e dirixido polos irmáns Dardenne. É unha coprodución entre Bélxica, Francia e Italia. Está protagonizado por Marion Cotillard e Fabrizio Rongione. Competiu pola Palma de Ouro na competición principal do Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2014. Gañou o premio do Festival de Cinema de Sydney, e foi nomeado ós BAFTA ó mellor filme en lingua non inglesa, ademais de ser nomeado a dous Premios César e nove Premios Magritte, gañando finalmente tres deles. Foi escollido como candidato de Bélxica para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 87ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado, aínda que Cotillard recibiu un nomeamento á mellor actriz pola súa interpretación no filme, converténdose no primeiro actor en ser nomeado por un filme belga.
Galería de imaxes de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao
Galería de imaxes Alfonso Daniel Rodríguez Castelao.
Triángulo invernal
Visibilidade
esquerda|miniatura|Triángulo invernal En inverno durante a maior parte da noite o triángulo invernal permanece alto no ceo nas latitudes centrais e setentrionais, pero tamén se pode ver no outono na primeiras horas da mañá no leste. Na primavera o triángulo vese no serán no oeste antes das súas estrelas desapareceren do horizonte. No hemisferio sur aparece ao revés e máis baixo no ceo durante os meses de verán.
Fíbula de Lancia
A Fíbula de Lancia é unha fíbula -un imperdible de bronce utilizado para xuntar a vestimenta-, realizado por pobos celtiberos na segunda idade de ferro, entre os séculos III e II A.N.E. Forma parte das chamadas "fíbulas de cabalo" de raizame celta. Atopouse na antiga cidade celtibérica de Lancia, no termo municipal de Villasabariego, pertencente á provincia de León.
Mike Parkes
Fórmula Un
A primeira participación de Parkes nun Gran Premio do campionato Mundial foi en Aintrre en pilotando un Fórmula 2 (F2) Fry-Climax 1.5-litros 4 en liña. Pero non cualificou e volveu aos sportscars, agás dunha soa saída en Mallory Park en 1962 nun Bowmaker Cooper. O éxito cos Ferrari sportscars, levou en 1963 a Parkes a se contratado como piloto de desenvolvemento e piloto de reserva da Scuderia Ferrari, e nas tempadas seguintes como piloto principal dos coches deportivos. Cando John Surtees abandonou inesperadamente Ferrari en, Parkes foi promovido ao equipo de Grand Prix, nun chasis ampliado para acomodar a súa altura de 1´93 metros. Tivo éxito inmediatamente, acabando en segundo lugar no Gran Premio de Francia de 1966 en Reims-Gueux. Brabham gañou a carreira co seu compañeiro de equipo, Denny Hulme, terceiro, no seu Brabham–Repcos. Con todo, isto seguiu con dúas retiradas antes doutro segundo lugar no Gran Premio de Italia de 1966 en Monza, onde tamén logrou a pole position. Parkes gañou unha carreira internacional de Fórmula Un no circuíto de Silverstone por un terzo de volta sobre o Brabham en abril de 1967. A carreira de 52 voltas foi o primeiro certame de Fórmula 1 para Parkes no seu país natal. Terminou a carreira de 244´62 km/h en 1:19:39.25 cunha velocidade media de 183.46 km/h.
Renminbi
Historia
O renminbi foi emitido por vez primeira polo Banco Popular da China en decembro de 1948, preto dun ano antes de que o Partido Comunista Chinés vencese na Guerra Civil Chinesa. Unha das urxentes tarefas do novo goberno comunista era acabar coa hiperinflación que afectara China desde os anos finais da época do Kuomintang (KMT). Máis tarde efectuouse unha revalorización que tivo lugar en 1955 a razón de 1 novo iuan = 10.000 vellos iuans.
Durante a época da economía dirixida, o valor do RMB taxouse en valores irreais de cambio a respecto das moedas occidentais, e foron postas regras duras de troca monetaria. Coa apertura económica da China continental en 1978, instituíuse un sistema monetario dobre, no que o renminbi só era usado domesticamente, sendo os estranxeiros forzados a utilizar certificacións de troca estranxeira. Os irreais niveis de ratios de troca nas transaccións conduciron a un forte mercado negro das transaccións monetarias.
Nine Inch Nails
Dende 1989, Nine Inch Nails leva editados oito álbums de estudio. Os dous máis recentes, Ghosts I–IV e The Slip, ambos os dous aparecidos no 2008, foron editados baixo licenzas Creative Commons. Os dous foron lanzados dixitalmente, aparecendo as súas edicións físicas posteriormente. A edición dixital de The Slip estivo dispoñible de xeito totalmente gratuíto. NIN estivo nomeada doce veces aos Grammy e gañouno dúas veces, para os temas "Wish" e "Happiness in Slavery", nos anos 1992 e 1995 respectivamente.