cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Claude Nicolas Ledoux
Traxectoria
En 1804 publicou unha colección dos seus proxectos so o título de "A Arquitectura considerada en relación á Arte, a Moral e a Lexislación" (L'Architecture considérée sous le rapport de l'art, des mœurs et de la législation). Neste libro tivo a oportunidade de revisar os seus primeiros deseños, volvéndoos máis rigorosamente neoclásicos e póndoos ao día. Esta revisión, porén, distorsionou a perspectiva do seu papel na evolución da Arquitectura neoclásica. A súa obra máis ambiciosa foron, sen dúbida as incompletadas, Salinas Reais de Arc-en-Senans, unha cidade ideal e visionaria mostrando moitos exemplos de arquitectura parlante. Por contra, outra parte das súas obras e encargos inclúen unha arquitectura máis mundana e cotiá como as cerca de sesenta elaboradas "portas de alfándegas" no Muro de Farmer General arredor de París.
Construcións
miniatura|250px|Hôtel de Mademoiselle Guimard - Alzado
Accra
miniatura|dereita|300px|Centro de Acra Accra ou Acra é a capital de Ghana, e conta cunha poboación de 1 661 400 (2001) e preto de 2,9 millóns na área metropolitana. Está situada na costa do golfo da Guinea. É a maior cidade do país e o seu centro administrativo, de comunicacións e econômico. As industrias principais son as de alimentos, madeira, téxtil, roupas e produtos químicos.
Historia e características
A súa orixe remonta a un forte portugués que aquí existiu entre 1557 e 1578. Acra desenvolveuse en torno de fortes británicos e holandeses construídos no século XVII, e baixo a súa protección estableceuse a etnia Ga. En 1877, Acra pasou a ser capital da Costa do Ouro británica. Após a conclusión dun ferrocarril para o interior mineiro e agrícola, Accra tornouse o centro económico de Ghana.
Ratafía
Localización
En Italia as denominacións ratafià (Piemonte), ratafia e rataffia (Abruzos) están legalmente protexidas como PAT (Prodotti Agroalimentari Tradizionali Italiani).
Zur Psychopathologie des Alltagslebens
Capítulo 7: esquecemento de impresións e propósitos
Un propósito é un impulso á acción, que foi xa aprobado, pero cuxa execución quedou aprazada ata o momento propicio para levala a cabo. Agora ben: no intervalo creado deste modo poden sufrir os motivos do propósito unha modificación que traia consigo a inexecución deste; pero entón non pode dicirse que esquecemos o propósito formado, pois o que facemos é revisalo e omitilo no momento.
Capítulo 8: Torpezas ou actos de termo erróneo
Un exemplo sería, segundo explica Freud, un día en que a súa irmá criticou o tinteiro que estaba na súa mesa, Freud cando xa cría ter esquecido a devandita crítica tirou o tinteiro ao chan, seguramente coa intención de que a súa irmá lle regalase outro.
S/2007 S 3
S/2007 S 3 é unha pequena lúa de Saturno. Este descubrimento foi anunciado por Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna, e Brian G. Marsden o 1 de maio do 2007 a partir de observacións feitas entre o 18 de xaneiro e o 19 de abril do 2007. S/2007 S 3 ten uns 5 kms de diámetro e orbita Saturno a unha distancia media de 20,5185 millóns de kms en 1100 días, ten un movemento retrógrado, cunha inclinación orbital de 177,22° respecto da eclíptica e unha excentricidade de 0,130.
Henry Miller
Henry Valentine Miller, nado en Nova York o 26 de decembro de 1891 e finado en California o 7 de xuño de 1980, foi un novelista estadounidense. A súa obra componse de novelas semiautobiográficas nas que o ton cru e sensual suscitou unha serie de controversias no seo dunha sociedade puritana que Miller quixo estigmatizar denunciando a hipocrisía moral norteamericana. Influíu notablemente na chamada Xeración Beat.
Gran Premio de Hungría de 2017
Carreira
O coche de seguridade saíu case de inmediato para retirar o Red Bull de Ricciardo e para limpar o aceite da superficie da pista. O coche de seguridade entrou na volta 6, e pouco despois do reinicio, Vettel comezou a notar que a súa dirección tiraba á esquerda nas rectas. Foi instruído para evitar os bordos e os seus tempos de volta comezaron a aumentar, permitindo que o seu compañeiro de equipo Kimi Räikkönen e os dous Mercedes achegáranse.
Henry Miller
Censura
Regresa ós Estados Unidos en 1940 e instálase no Big Sur (California), onde continúa producindo unha literatura puxante, colorista e socialmente crítica. Escribe The Colossus of Maroussi (1941), que versa sobre unha viaxe a Grecia, país que visitou invitado por Lawrence Durrell. O libro máis que unha guía ó uso é un monumento lírico á sensualidade mediterránea, unha crítica brillante ó modo de vida americano e unha alegación pola paz. Seguíronlle The Air-Conditioned Nightmare (1945), a triloxía The Rosy Crucifixion, composta por Sexus (1949), Plexus (1953), e Nexus (1960). Escribiu Big Sur and the Oranges of Hieronymus Bosch en 1957.
Europa (lúa)
Mitoloxía
A pesar de que o nome "Europa" foi suxerido por Simon Marius despois da súa descuberta, este nome e os outros nomes das lúas de Galileo, non foron usados durante un período de tempo considerable, e só foron reavivados no uso común a mediados do século XX. Na maioría da literatura científica antiga era referida apenas pola súa designación numeral romana, ou sexa, Xúpiter II, que significa "o segundo satélite de Xúpiter".
As liñas
As características máis fascinantes de Europa son unha serie de liñas que parecen rabiscos por todo o globo, algunhas delas chega aos 1.000 km de lonxitude e varias centenas de ancho.
Andrés Iniesta
Traxectoria
Andrés Iniesta naceu no seo dunha familia traballadora. Con oito anos, os seus pais inscribírono ás probas de acceso ás categorías inferiores do Albacete Balompié. Tras superar devanditas probas, pasou a formar parte do equipo. En 1996, con doce anos, participou no torneo infantil de Brunete. Tras a súa destacada actuación, en setembro dese mesmo ano fichou polo Futbol Club Barcelona e trasladou a súa residencia a La Masia. Con 16 anos e aínda nas categorías inferiores, o mozo manchego foi chamado por Lorenzo Serra Ferrer para adestrar co primeiro persoal do club. Con 18 anos trasladouse a vivir a Sant Feliu de Llobregat e a súa familia, que aínda vivía en Fuentealbilla, tamén se trasladou con el.
Selección española
No entanto, o maior éxito de Iniesta coa selección española conseguiuno como titular durante a Eurocopa 2008 de Austria e Suíza. Andrés foi o único xogador do conxunto español que disputou todos os encontros de inicio. O 29 de xuño de 2008 no Estadio Ernst Happel de Viena, Iniesta proclamouse, como os seus 22 compañeiros, campión da Eurocopa de seleccións, xogando contra Alemaña (1-0 gol de Fernando Torres). A pesar dun inicio frouxo foi crecendo ao longo do torneo, e foi elixido un dos 23 integrantes do equipo ideal do torneo pola UEFA, ademais de mellor xogador da semifinal ante Rusia. Iniesta quedou fóra da convocatoria de Vicente del Bosque para a Copa FIFA Confederacións 2009 debido á recaída dunha lesión muscular sufrida semanas antes.
Campionatos internacionais
(*) Incluíndo a Selección
Continente
As expedicións europeas na era dos descubrimentos
Cristovo Colón atravesou o océano Atlántico ata chegar ás Antillas o 12 de outubro do 1492, achandando o camiño para a exploración e colonización europea de América. A pesar dos seus catro viaxes cara ao oeste, Colón nunca chegou a saber que arribara a un continente novo e pensaba que alcanzara as costas de Asia. En 1501 Américo Vespucio viaxou a América como piloto dunha expedición que navegou ao longo da costa do Brasil. Os membros da expedición percorreron un longo camiño en dirección sur ao longo da costa de América do Sur, o que confirmou que a terra que bordeaban tiña proporcións continentais. De regreso a Europa, Vespucio publicou un relato da súa viaxe titulada Mundus Novus en 1502 ou 1503, pero parece que houbo adicións ou modificacións por outro escritor. Calquera que sexa o autor desas palabras que se poden ler en Mundus Novus, «Descubrín un continente naquelas rexións meridionais que está habitado por máis numerosos pobos e animais que nas nosa Europa, ou Asia ou África» sendo esta a primeira identificación explícita de América, como un continente distinto dos outros tres. miniatura|esquerda|upright|O [[Universalis Cosmographia|planisferio de Waldseemüller de 1507, publicado por Martin Waldseemüller, foi o primeiro mapa mundial que incluíu a anotación América.]] Desde que Vespucio anunciase o achado do novo continente, este recibira varios nomes, cuxa aplicación e aceptación era xeralmente rexional. Así, os casteláns chamábano «Indias» ou «La gran Tierra del Sur»; os portugueses, «Beira Cruz» ou «Terra de Santa Cruz». Algúns cartógrafos empregaban «Terra do Brasil» (que con todo aludía a unha illa imaxinaria), «Terra de Papagaios», «Nova India», ou simplemente «Novo Mundo». Despois duns anos, o nome de Novo Mundo comeza a aparecer como un nome para América do Sur nos mapas e cartas, como na Oliveriana (Pesaro) que data de pouco despois de 1503. Os mapas da época, como os planisferios de Cantino e Caverio, mostran claramente América do Norte conectada con Asia e América do Sur como unha terra inexplorada, da que só se debuxa a costa norte e leste do Brasil, ou ben, como no Planisferio de Sylvanus en forma dunha grande illa independente.
En 1507, Martin Waldseemüller publicou un mapa do mundo, Cosmographia Universalis, que foi o primeiro en mostrar que América do Norte e América do Sur estaban separadas de Asia e rodeadas de auga. Unha pequena nota sobre a carta principal, di, por primeira vez, que América atópase ao leste de Asia e están separadas por un océano, nota colocada para evitar confusión xa que América atópase no extremo esquerdo do mapa e Asia no extremo dereito. No libro de acompañamento, Cosmographiae Introductio, Waldseemüller anotou que a terra se dividía en catro partes, Europa, Asia, África e a cuarta parte que formou a partir do nome de Américo Vespucio. No mapa, a palabra «América» colocouse nunha parte de América do Sur.
Máis aló dos catro continentes
Desde finais do século XVIII algúns xeógrafos comezaron a considerar que América do Norte e América do Sur eran dúas partes do mundo, o que facía un total de cinco partes. Con todo, a división en catro foi en xeral a prevalecente no século XIX. Os europeos descubriron Australia en 1606, pero durante algún tempo, foi visto como unha parte de Asia. A finais do século XVIII algúns xeógrafos considerárono un continente en si mesmo, polo que pasou a ser o quinto (ou sexto para aqueles que cren que América son dous continentes). En 1813, Samuel Butler (1774-1839) escribiu en relación con Australia que «New Holland, an immense island, which some geographers dignify with the appellation of another continent» [Nova Holanda, unha illa inmensa, que algúns xeógrafos dignifican coa apelación doutro continente] e o Oxford English Dictionary foi igualmente dudoso algunhas décadas máis tarde.
925
Mortes
Historia ano a ano
Cataluña
Hidrografía
A rede hidrográfica pódese dividir en dous sectores, un de vertente occidental ou do Ebro e un de vertente oriental formato por ríos menores que desembocan ao Mediterráneo ao longo do litoral catalán. O primeiro achega unha media de 18.700 hm3/ano, mentres que o segundo só achega unha media de 2.020 hm3/ano. A diferenza é debida á grande achega do Ebro, do cal o Segre é un importante afluente.
Idade Antiga
miniatura|[[Anfiteatro de Tarraco|Anfiteatro romano de Tarragona.]] Ao igual que outras partes do resto da zona mediterráneo da Península Ibérica, Cataluña foi colonizada polos antigos gregos, que se asentaron ao redor da área de Roses en Xirona. Tanto gregos como cartaxineses, converténdose máis tarde, xunto co resto da península da Hispania, nunha parte do Imperio Romano, sendo Tarragona un dos principais postos romanos.
Idade Media
Porén, non foi até 1258, por medio do Tratado de Corbeil, cando o rei de Francia renunciou formalmente o seu señorío feudal nos condados do Principado de Cataluña en favor do rei de Aragón Xames I, descendente de Ramón Berenguer IV. Este tratado transformou a independencia de facto do país nunha transición directa de iure entre os dominios franceses e aragoneses, resolvendo unha incongruencia histórica. Como parte da Coroa de Aragón, Cataluña converteuse nunha gran potencia marítima, axudando a expandir a Coroa e conquistando o Reino de Valencia, as Illas Baleares, e mesmo Sardeña e Sicilia.
Idade Moderna
Durante un período prolongado, Cataluña, como parte da antiga Coroa de Aragón, seguiu a conservar as súas propias costumes e leis, mais fóronse erosionando pouco a pouco no curso da transición do feudalismo a un estado moderno, alimentado polas loitas entre os reis por ter uns territorios máis centralizados. Durante os próximos séculos, Cataluña estivo en xeral no bando perdedor dunha serie de conflitos locais que conduciu de maneira constante a unha maior centralización do poder en España. A finais do século XVII, tivo lugar en Cataluña a guerra dos Segadores.
Generalitat de Cataluña
Ademais destas institucións, as outras institucións da Generalitat son todas as que crea o Parlamento mesmo. Como órganos de garantía e control, na actualidade forman parte da Generalitat:
O poder xudicial de Cataluña recae sobre o Tribunal Superior de Justícia (Tribunal Superior de Xustiza), o órgano xurisdicional supremo de Cataluña, segundo o Estatuto de 2006. As competencias do Tribunal Superior de Justícia inclúen coñecer os recursos e procedementos nas diversas ordes institucionais e tutelar os dereitos recoñecidos polo Estatuto. En todo caso, é competente nas ordes xurisdicionais, civil, contencioso administrativo e social, e nas outras que se poidan crear no futuro.
Aeroportos
miniatura|[[Aeroporto de Barcelona|Aeroporto do Prat]] Cataluña conta con seis aeroportos, catro deles xestionados por Aena:
Portos
A parte deles, o litoral catalán está balizado por unha gran cantidade de portos, tanto de pescadores como deportivos, como o Port Olímpic de Barcelona.
Ferrocarril
miniatura|esquerda|210px|[[Estación de Sants.]] Cataluña foi o primeiro territorio peninsular en ter ferrocarril. Foi o 28 de outubro de 1848 cando se inaugurou a liña entre Barcelona e Mataró, que cubría unha distancia de 28,4 km. Nos anos seguintes, antes da entrada do século XX, construíronse máis de 1.000 quilómetros de vía (case o 80 por cento das vías actuais), con varias rutas entre as principais cidades catalás e Barcelona. A maioría das vías foron financiadas polo capital privado de industriais que querían axilizar o transporte das súas mercancías para a gran cidade.
Símbolos nacionais
miniatura|A senyera. miniatura|Sinal en catalán. miniatura|Sinal en aranés. Cataluña ten tres símbolos representativos e distintivos propios denominados estatutariamente símbolos nacionais: a bandeira, o himno e a festa nacional.
Lingua
A comunidade inmigrante ou foránea instalada en Cataluña a miúdo mantén a súa lingua materna para comunicarse cos seus familiares ou falantes do seu mesmo idioma que residan tamén no territorio. Destas, a parte do castelán, destacan sobre todo o árabe e o chinés, aínda que o seu número esténdese considerablemente en cidades que, como Barcelona, con habitantes de até 131 nacionalidades, mostra un amplo repertorio lingüístico, dos que ademais dos citados, destaca, o francés, o portugués, o alemán, o inglés e a lingua galega. No caso do galego, no 2008, é a lingua inicial dun 0,6% da poboación (que retrocede dun 1,3% no 2003), a de identificación dun 0,1% (que é un retroceso do 0,4% do 2003) e pódena falar fluidamente un 1,1% (retrocede do 1,8% de 2003)
Hans-Joachim Stuck
Traxectoria
Naceu en Garmisch-Partenkirchen, e é o fillo de Christa Thielmann e o lendario Hans Stuck. Cando era neno, o seu pai ensinoulle a conducir en Nürburgring. En 1969 participou na súa primeira carreira de motor en Nordschleife. Ao falar dese día, dixo, "Chegar á grella foi moi emocionante. De súpeto, os meus desexos de converterme en corredor fíxose realidade. Só quería empezar a carreira e mandar a todos ó inferno!" o ano seguinte, con tan só 19 anos de idade, gañou as súas primeiras carreira de 24 horas ao volante dun BMW 2002ti. Gañou alí de novo en 1998 e 2004, tamén, cada vez cun BMW de turismo.
En xaneiro de 2008 Stuck iniciou o seu actual cometido en Volkswagen Motorsport. Este papel tamén lle levou a utilizar a súa experiencia para axudar a refinar os coches de estrada, incluído o novo Golf VI GTI.
Milos
Aristóteles deulle o nome de Cefiria, e algúns autores antigos situábana no mar de Creta.
Xeografía
Milos é a illa máis ao suroeste das Cícladas, 120 km. cara ao leste desde a costa de Laconia. De leste a oeste mide aproximadamente 23 km, de norte a sur 13 km., e a súa superficie estímase en 151 km². A maior parte é accidentada e montañoso, culminando no monte Profitis Elias (748 m) no oeste. Produce viño e olivas. Do mesmo xeito que o resto da agrupación, a illa é de orixe volcánica, con toba, traquita e obsidiana entre as súas rocas ordinarias. Como Santorini, é un antigo volcán cuxo cráter, invadido polo mar, forma unha profunda enseada. O porto natural é o oco do cráter principal, que, cunha profundidade decreciente de (130–55 m), chama a atención desde o noroeste co fin de separar a illa en dous partes case iguais (ver foto), cun istmo non máis de 18 km de amplo. Nunha das covas da costa sur, a calor do volcán é aínda grande, e na costa leste do porto, hai mananciais de xofre quente.
Historia
Esta cidade foi destruída e reconstruída tres veces. A última vez foi destruída polos micénicos que a construíron de novo.
Revoltas relixiosas nos séculos VIII e IX foron reprimidas polos bizantinos. En 1207 pasou aos Sanudo de Naxos e os duques de Naxos conservárona formando unha señoría do 1341 ao 1383. A dinastía Sanudo deu paso aos Crispo en 1383 cando Francisco I Crispo tomou o poder nunha revolta armada e casou coa herdeira Fiorenza Sanudo. Os Críspo, duques de Naxos e señores de Milos, mantivérona ata que foi entregada aos otománs en 1566. O xudeu Jose Nasi gobernou as illas de 1566 a 1579, e despois pasou a dominio directo otomán cun acordo de goberno autónomo local: a illa pagaba taxas, pero nunca foi ocupada por unha guarnición.
Luumäki
Luumäki é un municipio de Finlandia situado na rexión de Carelia do Sur. En 2018 a súa poboación era de 4 660 habitantes. A superficie do termo municipal é de 859,83 km2, dos cales 109,77nbsp;km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 6,21 hab./km².
Txuri-urdin
Letra
Aurrera mutilak! Aurrera Gipuzkoa! Aurrera txuri-urdinak! (bis)
Násir al-Din al-Tusí
O famoso observatorio astronómico de Maragué (ao norte de Irán) construíuse para que este científico desenvolvera o seu traballo.
Tapa (peixe)
Características
A boca é moi protáctil, con dentes pequenos en ambas as mandíbulas.
Casa da Moeda de Filadelfia
A Casa da Moeda de Filadelfia (en inglés: Philadelphia Mint) foi a primeira ceca establecida nos Estados Unidos de América, creada polas necesidades comerciais da nova nación no mometo do seu nacemento. A súa institución foi a segunda prioridade dos "pais fundadores", logo da ratificación da Constitución dos EEUU.
Cuarto edificio
esquerda|miniatura|220x220px|Cuarto edificio En 1969 abriu as súas portas o edificio que levou a Casa da Moeda de Filadelfia ao século XXI. Foi deseñado polo arquitecto Vincent G. Kling, quen tamén se ocupou doutros edificios moi representativos na cidade, como é o caso do Five Penn Center, o Centre Square e o Annenberg Center for the Performing Arts. No momento da súa inauguración era a ceca máis grande do mundo.
Pilularia novae-hollandiae
Características
Pilularia novae-hollandiae é un fieito semiacuático, de 9 a 50 cm de altura, parecido a unha pequena herba fina. As súas frondes teñen forma de fíos, de até 8 cm de lonxitude, e xorden en guedellas dun talo subterráneo rastreiro (rizoma). As frondes estériles son lineais, circinadas. Os esporocarpos son leñosos, globulares (en foma de pequenas boliñas esféricas) densamente peludas, que se forman na base das frondes.
Rexións de Ghana
Rexións actuais
Os límites das anteriores dez rexións foran oficialmente estabelecidos en 1987, cando a Rexión de Upper West foi inaugurada como a rexión administrativa máis nova do estado. A pesar de que a inauguración oficial foi en 1987, a Rexión de Upper West xa funcionaba como unha unidade administrativa desde a partición da Rexión Upper en decembro de 1982, antes do censo nacional de 1984. O referendo para a creación de seis rexións novas foi celebrado o 7 de decembro de 2018, sendo aprobadas todas as rexións propostas.
Era do Consello Provisional
O Consello Provisional de Defensa Nacional, que foi o goberno militar que gobernou o país entre o 31 de decembro de 1981 e xaneiro de 1993, promulgou a lei do Grande Accra o de 23 de xullo de 1982, que creou a Rexión do Grande Accra. Isto fixo do Distrito Capital de Accra, onde se atopaba a capital nacional, e do concello de Ada, ambos ambos parte da Rexión Oriental, na nova Rexión de Grande Accra. No ano seguinte 1983, a Rexión Superior foi dividida na Rexión Superior Leste e na Rexión Superior Oeste, ficando o número total de rexións en dez.
Santo Antón, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona
No ano 1846, pertencía á parroquia de Santa María de Baredo.
Hugo de Vermandois
Traxectoria
Foi conde de Vermandois por dereito propio, aínda que non levou a termo ningún fito como gobernante ou como militar. De feito, Steven Runciman afirma que o seu alcume Magnus, que Guillerme de Tiro usa para facer referencia a el, é en realidade un erro do copista e que debería ser Minus (o menor), referíndose a que era o irmán máis novo do rei de Francia.
Bacan
Historia
En 1558, os portugueses construíron un forte. En 1609, a VOC (Compañía Holandesa das Indias Orientais) tomouno.
S/2007 S 2
S/2007 S 2 é unha pequena lúa de Saturno. Este descubrimento foi anunciado por Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna, e Brian G. Marsden o 1 de maio do 2007 a partir de observacións feitas entre o 18 de xaneiro e o 19 de abril do 2007. S/2007 S 2 ten uns 6 kms de diámetro e orbita Saturno a unha distancia media de 16,56 millóns de kms en 792,96 días, ten un movemento retrogrado, cunha inclinación orbital de 176,68° respecto da eclíptica e unha excentricidade de 0,218.
Amorgos
Amorgos (en grego Αμοργóς) é unha illa grega do Mar Exeo, a máis occidental do grupo das Cícladas e a máis próxima ao arquipélago veciño do Dodecaneso, situada ao sueste de Naxos, a 138 millas mariñas do porto do Pireo. Ten unha superficie de 126´346 km² e 112 km de costa. A súa poboación era de 1.973 habitantes en 2011. Ten dous portos, ambos na costa enfronte de Naxos: Katàpola ao oeste e Egiali ao leste. O punto máis alto está no extremo leste da illa, na cima do Kríkelo (821 m). A capital da illa é Amorgos, ou Khora, situada no interior, a 320 m por encima de Katàpola.
O Monte Krikellos ao leste de Egiali culmina a 821 m.
Historia
A illa xa habitouse durante o neolítico (puntas de frecha de obsidiana remóntanse ao 4500 a.C.) e tivo a súa idade de ouro durante o cicládico do III milenio a. C.
Período cicládico témperan
Case unha ducia de distintos centros habitados (acrópoles) con palacios foron identificadas neste período. Amorgos é a orixe de moitas figuriñas cicládicas famosas. Figuriñas 'estilo Dokathismata' foron atopados orixinalmente aquí. Esculturas cicládicas descubríronse nos cemiterios en Agia Paraskevi, Agios Pavlos, Dokathismata, Kapros, Kapsala, Nikouria e Stavros.
Santurtzi
Topónimo
O nome Santurtzi deriva do latín Sant Georgi, ao igual que a ermida do mesmo nome que existiu en Gordexola preto de Iduibaltza (Okondo). A primeira mención escrita deste topónimo data do 1075. No devandito documento, escrito en latín, menciónase ao Monasterium Sant Georgis. Posteriormente, durante a Idade Media o nome sería transcribido de moi diversas formas San Jurdic (1249), Santurce (1333), San Yurdie, Sautuye, Santurtzi (1372). No século XV aparece mencionado como Sturse, Santurse e Santursi.
A denominación en éuscaro, única oficial dende 1983, é Santurtzi. Tradicionalmente, en castelán coñeceuse como Santurce. O xentilicio dos seus habitantes é santurtziarra.
Clostridium botulinum
Clostridium botulinum é unha bacteria grampositiva, con forma de bacilo produtora de varias toxinas e causante do botulismo. As toxinas máis coñecidas son as neurotoxinas, subdivididas en tipos do A ao G, ou toxinas botulínicas, que causan unha parálise muscular fláccida, típica do botulismo. Tamén son os principais axentes paralizantes do Botox, utilizado con fins médicos e estéticos. C. botulinum é un organismo anaerobio formador de esporas, que produce endósporas ovais e subterminais e atópase comunmente nos solos.
Fenotipos
A nomenclatura actual de C. botulinum recoñece catro grupos fisiolóxicos (I-IV). A clasificación está baseada na capacidade do organismo de dixerir proteínas complexas. Estudos do ADN e ARNr destas bacterias apoian a subdivisión das especies nos grupos I-IV. A maioría dos estalidos de casos de botulismo humano están causados polo grupo I (proteolítico) ou o II (non proteolítico) de C. botulinum. Os do grupo III causan principalmente enfermidades en animais. Non se rexistrou nunca un caso de C. botulinum do grupo IV que causase enfermidade en humanos ou animais.
Tipos de neurotoxina
A produción de neurotoxina é a característica común da especie C. botulinum. Identificáronse sete tipos de toxinas e asignáronselles as letras do A ao G. A maioría das cepas producen un tipo de neurotoxina pero describíronse cepas que producen múltiples toxinas. Os Clostridium botulinum que producen toxinas dos tipos B e F illáronse de casos de botulismo humano en Novo México e California. O tipo de toxina foi denominado Bf xa que a toxina de tipo B foi atopada en exceso no tipo F. De xeito similar, informouse da existencia de cepas que producen toxinas Ab e Af. Hai probas de que os xenes das neurotoxinas sufriron transferencia horizontal de xenes, posiblemente a partir dunha fonte viral. Esta teoría está apoiada na presenza de sitios de integración que flanquean o xene da toxina nalgunhas cepas de C. botulinum. Porén, estes sitios de integración son degradados, o que indica que C. botulinum adquiriu os xenes da toxina hai moito tempo no seu pasado evolutivo.
Sophie Blanchard
miniatura|Blanchard nun gravado de 1859 de Jules Porreau Sophie Blanchard, nada en Yves o 25 de marzo de 1778 e finada en París o 6 de xullo de 1819, referida comunmente como Madame Blanchard e tamén por combinacións dos seus nomes de solteira e de casada, como Madeleine-Sophie Blanchard, Marie Madeleine-Sophie Blanchard, Marie Sophie Armant e Madeleine-Sophie Armant Blanchard, foi unha aeronauta francesa, esposa do pioneiro dos globos aerostáticos Jean-Pierre Blanchard. Blanchard foi a primeira muller que traballou profesionalmente como aeronauta, e trala morte do seu marido continuou no negocio, facendo máis de sesenta ascensións. Coñecida por toda Europa polas súas fazañas, Blanchard entreteu a Napoleón Bonaparte, que a promoveu a "Aeronauta dos Festivais Oficiais", substituíndo a André-Jacques Garnerin. Na restauración da monarquía en 1814 actuou para Luís XVIII, que a nomeou "Aeronauta Oficial da Restauración".
Carreira en solitario
Coñecida en toda Europa, Blanchard reunía grandes multitudes nas súas ascensións. En Frankfurt aparentemente foi a causa da pobre recepción da ópera de Carl Maria von Weber Silvana na súa estrea o 16 de setembro de 1810: a xente da cidade xuntouse para ver o seu espectáculo e só uns poucos viron a ópera. Deu moitas representacións en Italia; en 1811 viaxou de Roma a Nápoles, facendo unha pausa na metade do percorrido despois de 97 km, e posteriormente ascendeu de novo dende Roma a unha altura 3660 m, en que dixo que caeu nun sono profundo por un anaco antes de aterrar en Tagliacozzo. Ese mesmo ano, perdeu a consciencia tras ter que ascender para evitar ser atrapada nunha tormenta de sarabia preto de Vincennes. Pasou 14½ horas no aire como resultado. Sophie cruzou os Alpes en globo, e cando viaxou a Turín o 26 de abril de 1812 a temperatura caeu tan baixo que sufriu unha hemorraxia nasal e se formaron carambelos na súa cara e mans. Case morreu o 21 de setembro de 1817 cando, nun voo dende Nantes (o seu 53.º), confundiu un campo pantanoso cun punto de aterraxe seguro. O toldo do seu globo quedou atrapado nunha árbore que provocou que a cadeira envorcase; Blanchard, enleada nas cordas, caeu na auga do pantano e afogaría se non chegase a axuda xusto despois de aterrar. Simpatizando con Marie Thérèse de Lamourous que estaba a intentar crear un albergue para "mulleres caídas" (La Miséricorde) en Bordeos, ofreceuse a doarlle ingresos dunha das súas ascensións. De Lamourous rexeitou a oferta en base a que non quería que volvese arriscar a súa vida.
Falecemento
Algúns informes indican que ela gritou "À moi!" ("axuda", ou literalmente, "a min"), cando golpeou o tellado. Aínda que a multitude correu para axudala e intentar salvala, morrera instantaneamente por rotura do pescozo ou como moito dez minutos despois.
Lonxitude de onda
Lonxitude de onda das partículas
Louis de Broglie propuxo que todas as partículas con momento teñen lonxitude de onda onde h é a constante de Planck, e p é o momento da partícula. Esta hipótese baséase na mecánica cuántica. Esta lonxitude de onda é a lonxitude de onda asociada. Por exemplo, os electróns nun CRT teñen unha lonxitude de onda asociada duns 10^{-13} m.
Praia de Berria
A praia atópase no istmo que une a península que forma o monte Buciero (de Santoña) co municipio de Argoños. Os seus 2.200 metros de lonxitude esténdense entre o monte Brusco (no oeste), e o macizo do Buciero (no leste). Polo norte atópase co mar Cantábrico e polo sur coas marismas de Santoña.
Lago Winnipegosis
O nome do lago procede do de Lago Winnipeg, cun diminutivo de sufixo.
Abu Simbel
Xeografía
Atópanse na aldea de Abu Simbel (أبو سمبل), Gobernación de Asuán, Alto Exipto, preto da fronteira con Sudán. Están situados na marxe occidental do Lago Nasser, a uns 230 km ao suroeste de Asuán (uns 300 km por estrada). O complexo forma parte do Patrimonio da Humanidade da UNESCO coñecido como os "Monumentos Nubios", que van desde Abu Simbel río abaixo ata Filae (preto de Asuán), e inclúen Amada, Wadi es-Sebua e outros sitios nubios. Os templos xemelgos foron orixinalmente esculpidos na ladeira da montaña no século XIII a:C, durante a XIX Dinastía reinado do Faraón Ramsés II. Serven como monumento duradeiro ao rei Ramsés II. A súa muller Nefertari e os seus fillos pódense ver en figuras máis pequenas xunto aos seus pés, considerados de menor importancia non se lles deu a mesma posición de escala. Conmemora a súa vitoria na Batalla de Kadesh. As súas enormes figuras externas de relevo rupestre convertéronse en icónicas.
Construción
Durante o seu reinado, Ramsés II embarcouse nun extenso programa de construción en todo Exipto e Nubia, controlada por Exipto. Nubia era moi importante para os exipcios porque era unha fonte de ouro e moitos outros bens comerciais preciosos. Polo tanto, construíu alí varios templos grandiosos para impresionar aos nubios co poder de Exipto e integrar ao pobo de Nubia. Os templos máis destacados son os templos escavados na rocha preto da moderna aldea de Abu Simbel, na Segunda Catarata do Nilo, a fronteira entre a Baixa Nubia e a Alta Nubia. Hai dous templos, o Gran Templo, dedicado ao propio Ramsés II, e o Pequeno, dedicado á súa esposa principal, a raíña Nefertari.
A construción do complexo do templo comezou aproximadamente no 1264 a.C. e durou uns 20 anos, ata 1244 a.C. Era coñecido como o "Templo de Ramsés, amado por Amón".
Templo pequeno
thumb|Nefertari ofrecendo [[sistros á deusa sentada Hathor, friso dentro do Pequeno Templo]] Do mesmo xeito que no templo máis grande dedicado ao rei, a Sala hipóstila do templo pequeno está sostido por seis piares, neste caso, porén, non son alicerces de Osiris que representan ao rei, senón que están decorados con escenas coa raíña tocando o sistro (un instrumento sagrado para a deusa Hathor), xunto cos deuses Horus, Khnum, Khonsu e Toth, e a deusas Hathor, Isis, Maat, Mut de Axer, Satis e Taweret, nunha escena Ramsés presenta flores ou queima incenso. Os capiteis dos alicerces levan o rostro da deusa Hathor, este tipo de columna coñécese como Hathorica. Os baixorrelevos do salón con alicerces ilustran a deificación do rei, a destrución dos seus inimigos no norte e no sur (nestas escenas o rei está acompañado pola súa muller) e a raíña facendo ofrendas ás deusas Hathor e Mut. A sala hipóstila vai seguida dun vestíbulo, ao que se accede por tres grandes portas. Nos muros sur e norte desta cámara hai dous elegantes e poéticos baixorrelevos do rei e a súa consorte que ofrecen plantas de papiro a Hathor, quen se representa como unha vaca nun barco navegando nunha maraña de papiros. No muro oeste represéntanse a Ramsés II e Nefertari facendo ofrendas ao deus Horus e ás divindades das Cataratas: Satis, Anubis e Khnum.
Esplugues de Llobregat
Esplugues de Llobregat é un municipio da comarca do Baix Llobregat (anteriormente pertencente á do Barcelonès, da que se separou), na provincia de Barcelona, Cataluña, España.
Casahamlet
Casahamlet foi un estudio de teatro nado na cidade da Coruña en 1998 fundado por Manuel Lourenzo e Santiago Fernández. Á súa vez, créase unha compañía de teatro profesional (Compañía Casahamlet) e unha revista (Casahamlet, revista de teatro ). Esta última, imprímese na Imprenta Provincial da Coruña.
Características
As obras teatrais publicadas nesta revista caracterízanse por seren na súa maioría teatro galego contemporáneo. Boa parte desta produción créase baixo a autoría do propio Manuel Lourenzo, mais tamén se importan traballos de autores internacionais tales como Heidi Kühn-Bode ou Carlo Goldoni.
Muixeranga
A muixeranga é o nome que recibe en Algemesí, e que se diferenza dos modernos castellers no sentido de que na muixeranga o obxectivo é máis relixioso e faise unha danza, sen que a altura das torres humanas sexa crucial. Se a teoría de que os castells (os castelos humanos) e a muixeranga teñen unha orixe común: as moixiganges, os primeiros especializáronse nas torres humanas propiamente ditas e as segundas preserváronse fieis ao sentido relixioso e os cadros plásticos.
Características da muixeranga de Algemesí
Na actualidade os membros son tanto homes como mulleres (antigamente só eran aceptados os homes), de todo tipo de profesións, de número irregular (na actualidade saen uns douscentos pero antigamente só uns trinta), dirixidos por un mestre, que se encarga da coordinación das montaxes do baile, torres, figuras e dos ensaios previos. Homes de forza e habilidade, en tempos pasados cargadores e obreiros de vila de profesión, decátannos dun certo carácter gremial como a aglutinante do grupo. A memoria colectiva ten por mítico os tempos no que Enric Cabrera foi mestre alá polos anos vinte. Igualmente é lembrado Llorca el barbero, entre os corenta e os setenta. Hoxe o abanico profesional dos seus compoñentes, é amplo en correspondencia cunha sociedade diversificada.
A indumentaria consta dunha blusa cinguida e recta, botonadura por diante, pantalóns longos, chapeu orelludo e alpargatas de sola delgada. A tea é basta e forte a tiras verticais vermellas e azuis sobre fondo de raias brancas con disposición arlequinada, exceptuado o traxe do mestre, que leva cada peza dunha soa cor.
Pasadena, California
A cidade é coñecida por albergar anualmente o partido de fútbol americano Rose Bowl e por celebrar o Rose Parade. Ademais, Pasadena é tamén fogar de moitas institucións científicas e culturais, como Caltech, Pasadena City College, Fuller Theological Seminary, ArtCenter College of Design, Pasadena Playhouse, Ambassador Auditorium, Norton Simon Museum e USC Pacific Asia Museum.
Desenvolvemento inicial
Pasadena é unha parte da concesión de terras mexicanas orixinal chamada Rancho del Rincón de San Pascual, chamado así porque foi entregado o domingo de Pascua a Eulalia Perez de Guillén Mariné da Misión San Gabriel Arcanxo. O Rancho comprendía as terras das actuais comunidades de Pasadena, Altadena e South Pasadena.
Pasadena como cidade turística
miniatura|Hotel Green A popularidade da rexión trouxo xente de todo o país e Pasadena converteuse finalmente nunha parada do Atchison, Topeka and Santa Fe Railway, o que provocou unha explosión no crecemento. Da explosión inmobiliaria da década de 1880 ata a Gran Depresión, a medida que se desenvolvían grandes hoteis turísticos na cidade, Pasadena converteuse nun destino de vacacións de inverno para ricos da costa leste, estimulando o desenvolvemento de novos barrios e distritos comerciais, e incrementando as conexións viarias cos Ánxeles, que culminarían coa apertura do Arroyo Seco Parkway, a primeira autoestrada de California. En 1940, Pasadena era a oitava cidade máis grande de California e era amplamente considerada unha cidade xemelga dos Ánxeles.
O primeiro dos grandes hoteis establecidos en Pasadena foi o Raymond (1886) enriba de Bacon Hill, renomeado Raymond Hill tras a súa construción. Pasadena foi servida polo Atchison, Topeka and Santa Fe Railway no Santa Fe Depot do centro cando se abriu o Segundo Distrito en 1887. O Mansard Victorian orixinal de 200 habitacións ardeu a maá de Pascua de 1895, foi reconstruído en 1903, e arrasado durante a Gran Depresión para facer oco ao desenvolvemento residencial. O hotel Maryland existía dende principios da década de 1900 e foi demolido en 1934. O mundialmente famoso Mount Lowe Railway e os hoteis de montaña asociados pecharon catro anos despois debido a un incendio. Tres estruturas de hoteis sobreviviron, o hotel Green (unha cooperativa dende 1926), o Vista Del Arroyo (agora usado como xulgado federal), e unha torre residencial do Maryland no 80 de North Euclid Avenue (unha cooperativa dende 1953).
Lingua tehuelche
Enumeración
Ademais, presenta dous numerais máis altos, préstamos procedentes do mapudungun, e ao mesmo tempo do quechua e do aimará.
Vocabulario
Cacique = Korrg, Oipenke
Cervo = Moch
Cerro = Yeut
Lume = Iaik
Cabalo = Kowai
Phạm Văn Đồng
Traxectoria
En xeral, Pham Van Dong foi considerado como un destacado comunista e líder nacionalista; un dos máis fieis discípulos de Ho Chi Minh e unha das maiores figuras da Guerra de Vietnam. Coñeceuse como un político que tratou de manter unha posición neutral nos diversos conflitos dentro do partido, particularmente despois da unificación de Vietnam en 1975.
Chroicocephalus
Etimoloxía
O nome do xénero Chroicocephalus está formado polos elementos do latín científico chroico-, -cephal- e -us, tirados das voces do grego antigo χρωϊκός khrōïkós "coloreado", κεφαλή kephalḗ "cabeza", e o sufixo grego -ος -os, "-os".
Conservatorio de París
Instituto Nacional de Música
Á Escola Real de Canto e Declamación, a Revolución engade unha Escola Municipal de Música (1792). A estes dous establecementos sucede, o 8 de novembro de 1793 (18 de brumario do ano II), o primeiro bosquexo dun establecemento único adicado á formación de músicos: o Instituto Nacional de Música, fundado por un decreto da Convención Nacional e dotado dun presuposto distinto, baixo a dirección de François-Joseph Gossec.
Conservatorio de Música
miniatura|200px|Edificio do Conservatorio (ata [[1911), dende aquela Teatro do Conservatorio (París).]]Apenas dous anos máis tarde, a Convención Nacional decide por unha lei do 3 de agosto de 1795 (16 de termidor do ano III) o establecemento do Conservatorio de Música no lugar do Instituto Nacional de Música. A nova estrutura é administrada por unha xunta directiva composta por Gossec, Méhul e Cherubini, con Bernard Sarrette no cargo de comisario encargado da organización. O ensino limítase ás disciplinas instrumentais, particularmente cordas e ventos.
Conservatorio de Música e Declamación
Cherubini estruturará a institución en formas que son aínda hoxe recoñecibles: instauración dun sistema de concurso de entrada e saída, elaboración de métodos oficiais de ensino, apertura cara a un número máis grande de instrumentos (piano, arpa, contrabaixo, trompeta, canto etc.).
Os sucesores de Cherubini á fronte do Conservatorio, Esprit Auber (1842-1871), Ambroise Thomas (1871-1896), Théodore Dubois (1896-1905), Gabriel Fauré (1905-1920), Henri Rabaud (1920-1941) e Claude Delvincourt (1941-1946), desenvolverán o Conservatorio de Música e Declamación a un grao que o fará un punto de referencia e excelente do ensino musical en toda a Europa. En 1864 fúndase o Museo de instrumentos musicais e en 1905, un decreto detalla a organización do Conservatorio, os nomeamentos, os tratamentos, os adiantos e as penas disciplinarias do corpo docente e administrativo, a organización dos exames, incluso a composición dos xurados de admisión. As disciplinas ensinadas amplíanse á escrita musical, a historia da música e a novos instrumentos (órgano, viola, clarinete). Os profesores son músicos ou compositores de gran prestixio, e a súa influencia marcará duraderamente a vida musical europea, mentres que os xurados do concurso se abren ás personalidades alleas á institución como (Debussy, Ravel, Dukas, Messager).
Juan Mata
Traxectoria
Na tempada 2006-07 Juan Mata xogou no Real Madrid Castilla. A súa posición no campo trasladouse á banda esquerda, actuando como extremo, aínda que sen perder o seu olfacto de cara ao gol xa que terminou como o segundo máximo goleador do filial con 10 goles tras o dianteiro Negredo.
A tempada 2009-10 empeza para el marcando o primeiro gol do equipo contra o Sevilla FC a pase de Ever Banega, un gol que permitiu ao Valencia CF encarrilar o partido, un partido que ao final pechou Pablo Hernández co 2-0 a pase do mesmo Banega. Nesta tempada herda o dorsal número 10 que fora portado por Miguel Ángel Angulo, durante moitísimas tempadas, e doutros xogadores destacados na historia do club ché como Kempes ou Guillot. Nesta tempada marca 32 goles en competicións oficiais e 4 máis coa Selección.
Drakensberg
Os Montes Drakensberg ("Montañas do Dragón" en afrikaans) son as montañas máis altas de Suráfrica, elevándose en Thabana Ntlenyana até os 3.482 m de altura. En isiZulu, o idioma dos zulús, chámanse uKhahlamba, a barreira das lanzas. En sesotho coñécense como Maluti.
Arquipélago
Etimoloxía
A palabra vén do grego Αρхιπέλαγος (Archipelagos), ou "mar principal" e designaba orixinalmente o mar Exeo, caracterizado polo seu grande número de illas (cícladas, Esporadas, Salamina, Eubea, Samotracia, Lemnos, Samos, Lesbos, Quios, Rodas etc.). Posteriormente, esta palabra pasou a denominar as Illas exeas en si. Cando Marco Sanudo, xeneral veneciano, tomoulle a maioría delas ao Imperio Bizantino a comezos do século XIII, converteuse en duque do Arquipélago.
As Madriceiras, Probaos, Oza-Cesuras
As Madriceiras é un lugar da parroquia de Probaos no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 estaba despoboado.
Force India
Tempada 2009
right|thumb|[[Vitantonio Liuzzi pilotando un Force India no Gran Premio do Xapón de 2009.]]
Tempada 2010
O equipo anunciou o 27 de novembro de 2009 quea mantería a Adrian Sutil e Vitantonio Liuzzi para a tempada. O equipo probou Paul di Resta e J. R. Hildebrand en xerez, con Resta logrando un tempo moito máis rápido. Di Resta confirmouse como piloto de probas do equipo o 2 de febreiro de 2010. O 9 de febreiro de 2010, Force India presentou o seu novo coche, a VJM03, que correría na tempada 2010.
Tempada 2015
O 19 de outubro de 2014, o equipo asegurou a Hulkenberg o seu posto para 2015. O 7 de novembro de 2014, antes do Gran Premio do Brasil de 2014, Force India anunciou que Pérez quedaríase co equipo para a tempada. Pérez declarou que as negociacións do contrato estaban "en curso". O acordo foi confirmado oficialmente dúas semanas máis tarde no Gran Premio de Abu Dabi de 2014, Pérez asinou un contrato de dous anos, ata o final da tempada.
Patrocinio e socios
No inicio Kingfisher, unha marca propiedade de Vijay Mallya, foi o patrocinador principal. Outros patrocinadores no foron ICICI Bank, Medion, Kanyan Capital, Reebok e Reliance Industries Limited. Os patrocinadores anteriores, agás o Banco ICICI e Kanyan capital, continuaron patrocinando ao equipo en. Os novos patrocinadores foron AVG, Airbus e Whyte & Mackay.
Aurangzeb
Aurangzeb tamén foi coñecido como Amir al-Mu'minin (líder dos fieis) e foi comparado con outros notables gobernantes musulmáns como o califa Umar e Saladin. Foi unha figura prominente, admirada e controvertida nas culturas musulmá, bengalí, paquistaní e india.
Leituga de mar
É unha alga comestible, que contén vitamina C e vitamina A. En cosmética utilízase na elaboración de produtos polas súas propiedades hidratantes e diversas poboacións costeiras, coma a galega, danlle uso agrícola coma fertilizante.
Océano Índico
Xeografía
miniatura|Mapa [[Batimetría|batimétrico do océano Índico]] As placas tectónicas africana, india e antártica converxen no punto triplo de Rodrigues, a súa conxunción está marcada por ramificacións da dorsal oceánica que forman un Y invertido, coa raíz que vai cara ao sur desde o límite da plataforma continental preto de Bombai, na India. As bacías leste, oeste e sur subdivídense en bacías máis pequenas por cristas submarinas.
Os principais puntos de estreitamento son Bab el Mandeb, o estreito de Hormuz, o estreito de Lombok, o estreito de Malaca e o estreito de Palk, os principais mares deste océano son o golfo de Adén, mar de Andaman, mar Arábigo, baía de Bengala, gran Baía Australiana, mar de Laquedivas, golfo de Mannar, canle de Mozambique, golfo de Omán, golfo Pérsico, mar Vermello e outros corpos de auga tributarios. Está conectado artificialmente co mar Mediterráneo pola canle de Suez, accesible vía o mar Vermello.
Carlos Drummond de Andrade
Biografía
O mesmo ano en que publica a primeira obra poética, Alguma poesia (1930), o seu poema Sentimental é declamado na conferencia "Poesia Moderníssima do Brasil", feita no curso de vacacións da Facultade de Letras da Universidade de Coímbra, polo profesor da Cadeira de Estudos Brasileiros, Dr. Manoel de Souza Pito, no contexto da política de difusión da literatura brasileira nas Universidades Portuguesas. Existe colaboración da súa autoría no semanario Mundo Literario (1946-1948) e na revista luso-brasileira Atlântico. Durante a maior parte da vida, Drummond foi funcionario público, aínda que comezase a escribir cedo e proseguise escribindo até o seu falecemento, que se deu en 1987 no Río de Xaneiro, doce días tras a morte da súa filla. Alén de poesía, produciu libros infantís, contos e crónicas. A súa morte ocorreu por infarto do miocardio e insuficiencia respiratoria.
Langa del Castillo
Langa del Castillo é un concello aragonés da provincia de Zaragoza, situado na comarca do Campo de Daroca. A súa poboación era de 159 habitantes en 2006 (INE), sobre unha superficie de 50,1 km²
Cardo común
Descrición
É unha planta perenne e vivaz con raíz tuberosa. No seu primeiro ano produce unha roseta de grandes follas con até un metro de lonxitude e 0,6 m de ancho que están profundamente divididas, son pinnadas e subespiñentas co envés abrancazado e tomentoso e nervaduras moi pronunciadas. Polo segundo ano, do centro da roseta sae un longo talo acanalado de até 150 cm de altura que ramifica na súa parte superior. Os seus grandes capítulos florais son os que producen as alcachofas e teñen flores tubuladas (flósculos) de cor violeta, plumosas e sésiles, que están dispostas sobre un receptáculo carnoso arrodeado de brácteas ovais e rematadas en punta. O froito é un aquenio de cor pardo escuro cun penacho de consistencia sedosa.
Usos
Consómense os seus talos, que se branquean tapándoos dalgún xeito ou coa propia terra durante o seu crecemento. Estes talos prepáranse xeralmente fervidos, unha vez limpos da codia espiñenta que os cobre. Os capítulos florais pódense preparar coma alcachofas.