cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia de Galicia
O nacemento do Camiño de Santiago (813)
O fenómeno xacobeo foi decisivo na conformación cultural-económica do Reino de Galicia, debedor en gran medida ao auxe conseguido durante a titularidade de Diego Xelmírez (1100-1136) convertendo a Compostela en sé metropolitana (ano 1122), a máis importante dignidade de todo Occidente despois de Roma. Arredor do sepulcro apostólico medrou non só unha catedral —centro artístico-relixioso de primeira magnitude— senón unha vila e posteriormente unha cidade, perfectamente establecida na Baixa Idade Media, cunha actividade comercial derivada da súa condición de cidade santa, onde se coroarían reis galegos, onde medraría a grande escola galego-portuguesa e onde reside desde a Idade Media a capital de Galicia. Os estudos histórico-arqueolóxicos levados a cabo no século XX na propia catedral revelaron, non obstante, que desde época galaico-romana e sueva, Compostela fora un lugar relevante onde xa se soterraban importantes dignidades civís ou relixiosas moito antes do ano 813, o que motivou a diversos especialistas a defenderen que o corpo atribuído ao apóstolo Santiago fora en realidade o de Prisciliano, patriarca da igrexa galega, decapitado en Tréveris no ano 385.
As invasións escandinavas e viquingas (844-1038)
A primeira vagada en Galicia rexistrouse o 1 de agosto do ano 844, en pleno reinado de Ramiro I de Oviedo. Procedentes dunha extraordinaria rota de saqueo por terras frisas, francas, bretoas e cantábricas, atacaron o norte de Galicia, instalándose temporalmente nos arredores do Farum Bregatium (A Coruña), dende onde levaron a cabo numerosos asaltos como o que sufriu o mosteiro de San Martiño de Xuvia. A intervención dos exércitos de Ramiro I, comandados polo duque Arximiro conseguiu expulsalos de terras galegas minguando a frota viquinga que pouco despois tomaba rumbo a Al-Andalus.
Conflitos internos e con Al-Andalus
No 1035 Fernando I o Magno herdou o condado de Castela do seu pai Sancho III O Maior, rei de Navarra, e no 1037 a súa esposa Sancha herdou os reinos de León e Galiza do seu irmán Vermudo III.
A Era Compostelá (1101-1230)
Con estes dous monarcas o centro dos reinos era León, onde residía a corte por norma; mais é certo que Compostela tamén era outro centro vital e na catedral compostelá están ambos enterrados. O esplendor desta cidade ficou perpetuado polo Mestre Mateo no granito da catedral e, sobre todo, no Pórtico da Gloria e Praterías. Da prosperidade do reino dan fe tamén as innumerables construcións románicas que aínda salfiren Galiza. A outro nivel menos visible, a cultura galega reflíctese na creación literaria, que ficou plasmada por exemplo na redacción da Historia Compostelá e do Códice Calixtino.
Galicia baixo o imperio dos Habsburgo (1516-1700)
miniatura|esquerda|180px|Retrato de [[Diego Sarmiento de Acuña, conde de Gondomar.]] No terreo relixioso, os mosteiros e congregacións galegas pasan a estar por decreto real baixo o control das congregacións de Castela e Valladolid; así mesmo, comézase a introducir abades e abadesas castelás ao tempo que se instaura a Santa Inquisición por primeira vez no reino (asentándose definitivamente en 1574 en Santiago). De 1560 a 1700 o tribunal inquisitorio do Reino de Galicia realizou 2023 procesos (sendo o máis inactivo).
Aumenta a superficie cultivada e o número de aldeas, porén a tecnoloxía agraria mantén uns niveis semellantes aos medievais. Os labregos traballaban a terra baixo determinados tipos de cesión que lles detraían parte da produción: os foros e os subforos. Os grandes beneficiados dos foros eran o clero (beneficiado dobremente, tanto polas rendas da terra como do décimo, de maneira que este grupo sumaba máis da metade da riqueza agraria) e a nobreza laica (a que maiores ingresos logrou); dentro desta última había unha nobreza menor chamada fidalguía —desde mediados do século XVII—, que era intermediaria das rendas agrarias e grandes beneficiados dos foros eclesiáticos. Os labregos era a base fundamental desta sociedade polo número (ao redor do 80% da poboación) e pola riqueza agraria xerada. Outros grupos sociais conformábano mariñeiros, artesáns e comerciantes.
Movementos socio-políticos e caciquismo
Durante o século desenvólvense en Galicia determinados movementos sociopolíticos:
Primeiro terzo
thumb|Representación do pobo galego por [[Francisco Asorey no monumento a Curros Enríquez na Coruña.]]
Réxime ditatorial (1939 e 1975)
Avanzados os anos sesenta, o galeguismo, que se refuxiara nun tímido traballo editorial e cultural á sombra das pequenas aperturas do réxime con políticos como Manuel Fraga, empeza a sementar un cambio cualitativo coa creación de forzas interiores dispostas á loita frontal contra a ditadura: a Unión do Povo Galego de Bautista Álvarez, de ideoloxía comunista e soberanista, e o PSG de Xosé Manuel Beiras aberto ao socialismo democrático europeo.
Dorneda, Oleiros
San Martiño de Dorneda é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Oleiros. Segundo o IGE en 2018 tiña 3.450 habitantes (1.704 homes e 1.746 mulleres) distribuídos en 13 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 3.060 habitantes.
Historia de Galicia
A transición e o camiño da autonomía
Morto Franco, Arias Navarro é o primeiro presidente da Monarquía restaurada. Os intentos de reforma democrática de Areilza e Manuel Fraga nese primeiro goberno de Xoán Carlos I acaban en fracaso. Será Adolfo Suárez quen dende o poder e mediante a fundación da coalición UCD congregue a forzas galeguistas como o Partido Gallego Independiente de José Luis Meilán Gil ou os centristas de Franqueira de cara a abrir un proceso constituínte e de réximes preautonómicos. O nacionalismo galego optou por posicións de ruptura e non de transición democrática automarxinándose do proceso. A UPG, o PSG e o Partido Galego Social Demócrata, reunidos no Consello de Forzas Políticas Galegas propuxeron as denominadas Bases constitucionais como exercicio do dereito de autodeterminación.
Século XXI
miniatura|165px|dereita|Sede do [[Parlamento de Galicia, en Santiago.]] En 2004, a Xunta de Galicia impulsa un acordo entre as tres forzas políticas parlamentarias (Partido Popular, PSOE, BNG), o cal permite aprobar o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega por unanimidade.
Oleiros, Oleiros
Santa María de Oleiros é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Oleiros. Segundo o IGE en 2018 tiña 3.019 habitantes (1.547 mulleres e 1.472 homes) distribuídos en 13 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 2.298 habitantes.
Gorila
Comportamento e ecoloxía
Os gorilas desprázanse xeralmente a catro patas. As súas extremidades anteriores son máis longas que as posteriores e aseméllanse a brazos, aínda que son utilizadas tamén como punto de apoio ao camiñar. Os machos miden entre 1,65 e 2 m de altura, e pesan entre 170 e 250 kg. As femias pesan arredor da metade do que os machos.
Síndrome de fatiga crónica
Epidemioloxía
Actualmente, estímase que a enfermidade afecta arredor dun 0,5% da poboación mundial e que a proporción por sexos é do 90% de mulleres e o 10% de homes. Trátase dunha enfermidade que pode manifestarse desde formas leves até extremadamente graves. Adoita presentarse en comorbilidade con fibromialxia, síndrome de Ehlers-Danlos síndrome do intestino irritable, síndrome de Sjögren e sensibilidade química múltiple.
Aínda que non se considera unha enfermidade mortal en si mesma, é probable que haxa un número elevado de decesos provocados pola mesma, xa que as causas da morte destes enfermos adoitan estar ligadas a fallo cardíaco, cancro ou suicidio, polo que é difícil recoñecelas na súa orixe.
Etioloxía
Máis tarde propúxose un sobrecrecemento intestinal infeccioso do fungo Candida albicans (candidiase), froito do estilo de vida estresante, a inadecuada alimentación rica en azucres e hidratos de carbono de absorción rápida, o exceso de consumo de antibióticos e corticoides etc. Porén, non existen datos obxectivos sobre esta hipótese. Os seus defensores asumen que as toxinas producidas polos fungos poden desencadear a síndrome de fatiga crónica e que tales infeccións crónicas ou recorrentes poden ser causadas por un reservorio intestinal de fermentos. Os opositores desta teoría, con todo, sinalan que non hai datos concretos sobre o significado patoxénico dun reservorio intestinal de fermentos. Así mesmo, os estudos controlados non demostraron a eficacia do tratamento antifúnxico.
Tamén se considerou asociado a situacións de alteración do ritmo ou calidade do sono e de estrés psicolóxico intenso como o acoso laboral e o trastorno por estrés postraumático. Mesmo a situacións de hipersensibilidade ambiental como a sensibilidade química múltiple, a síndrome do edificio enfermo e a síndrome da Guerra do Golfo.
Cadro clínico
Os afectados adoitan declarar que senten coma se contraesen "unha gripe que nunca se cura". A sintomatoloxía é moi variable no tocante ao seu grao de gravidade e presentación temporal, desde estados de anormal fatiga prolongada con diversos síntomas de gripe a enfermidade crónica moi incapacitante con multitude de síntomas que poden chegar a afectar a todo o corpo e prostrar ao enfermo en cama durante períodos moi longos, e mesmo a unha completa incapacidade de realizar actividade algunha durante anos. Moitos pacientes terminan por saír moi pouco da súa casa polo alto grao de enfermidade e debilidade que senten.
Evolución
Hai casos en que os síntomas desaparecen durante algún tempo, días ou semanas, pero a enfermidade é crónica e recorrente, e apenas un 5% dos enfermos recupérase completamente. Normalmente canto máis tempo transcorre sen melloría peor é o prognóstico de recuperación. Tamén a idade do paciente é un factor importante e teñen mellores perspectivas de recuperación os pacientes máis novos. Normalmente os pacientes visitan múltiples especialistas, terapeutas alternativos, proban todo tipo de medicamentos, remedios, suplementos, herbas, vitaminas, modifican a súa dieta, viaxan maltreitos a visitar outros médicos e terapeutas afastados dos que lles falaron, gastan moito diñeiro en todo iso, e adoitan obter pouco rendemento pois apenas logran mellorías significativas.
Criterios diagnósticos
Oito conxuntos de criterios diagnósticos publicáronse ao longo dos anos para o diagnóstico da síndrome de fatiga crónica. Entre eles, destacan os criterios de Fukuda de 1994 (que foron os máis amplamente utilizados tanto en investigación como na práctica clínica diaria) e os máis recentes, elaborados pola Academia Nacional de Medicamento dos Estados Unidos en 2015. Con todo, non existe consenso sobre que conxunto de criterios de todos os publicados ata a data describe con máis precisión ás persoas que sofren esta síndrome. Así mesmo, ningún deles foi probado adecuadamente para determinar se se está a realizar un correcto diagnóstico diferencial con outras enfermidades que producen síntomas similares aos atopados nas persoas coa síndrome de fatiga crónica.
Criterios da Academia Nacional de Medicamento dos Estados Unidos (2015)
En 2015, a Academia Nacional de Medicamento dos Estados Unidos realizaba un informe para os Centros para o Control e Prevención de Enfermidades no que se suxería un cambio de nome cara a unha representación máis fidedigna da síndrome e recalcábase o carácter orgánico da enfermidade, en contraposición ás teorías dunha suposta condición psicosomática. O nome proposto foi “Systemic Exertion Intolerance Disease” (SEID) que se traduce como Enfermidade Sistémica de Intolerancia ao Esforzo. Esta definición respondía á realidade común dos pacientes, clave na enfermidade, o “Malestar postesforzo” (PEM) tamén chamado baixo a clasificación dos consensos internacionais “Esgotamento Neuroinmune Postesforzo”. Este síntoma chave é recollido polos criterios diagnósticos presentados pola IOM como necesario para o diagnóstico.
Vicente del Bosque
É o único adestrador que gañou a Copa Mundial de Fútbol (2010), a Eurocopa (2012) -coa selección- e a Liga de Campións da UEFA de clubs (neste caso dúas) -co Real Madrid-. E é o segundo adestrador en conseguir o dobrete Mundial e Eurocopa tras o seleccionador alemán Helmut Schön (gañador da Eurocopa de 1972 e do Mundial de 1974).
Traxectoria como xogador
Ademais foi internacional en 18 ocasións con España, xogando a Eurocopa de 1980. Marcou un gol.
Síndrome de fatiga crónica
Criterios da Academia Nacional de Medicamento dos Estados Unidos (2015)
Polo menos unha das dúas manifestacións seguintes é requirida tamén:
Vicente del Bosque
Real Madrid
En xuño de 2003, un día despois de que o Real Madrid conseguise o seu vixésimo noveno título de Liga, o club informou de que non se lle renovaría o contrato, que expiraba o 30 de xuño dese mesmo ano, medida criticada polo adestrador.
Sara Carbonero
Sara Carbonero Arévalo, nada en Corral de Almaguer, Toledo, o 3 de febreiro de 1984, é unha xornalista deportiva española. Deuse a coñecer en laSexta, pero en abril de 2009 fíxose público a súa fichaxe por Telecinco.
Vicente del Bosque
Selección española
En xuño de 2009 disputou a Copa Confederacións, na que conseguiu o terceiro posto, tras vencer, na prórroga, a Suráfrica por 3-2 na final de consolación.
Páramo
Páramo pode ser:
Síndrome de fatiga crónica
Controversia: Terapia cognitivo-comportamental e exercicio gradual
Acerca desta polémica o Coordinador Académico do mestrado en Saúde Pública e Xornalismo da Universidade de Berkeley, David Tuller, escribiu unha serie de artigos denunciando os aspectos fraudulentos do ensaio PACE e os erros na súa metodoloxía científica, que se facían patentes mesmo antes da resolución do xuízo.
John Stossel
Libertarianismo
Como libertariano, Stossel di que cre tanto na liberdade persoal e o mercado libre. Adoita empregar o seu tempo na televisión para expresar estes puntos de vista e desafiar a desconfianza do público sobre o capitalismo e a competencia económica.
Augustin Dupré
Moedas
A Revolución Francesa incitou os artistas a celebraren a nova orde política e social. Nesa conxuntura, Augustin Dupré inspirouse para as súas composicións alegóricas no simbolismo da Antigüidade (Táboas da Lei, xenios romanos, Hércules, gorro frixio, fasces etc.). Foi o triunfo do estilo neoclásico.
Mesmo, máis preto dos nosos días, reviviu para as prestixiosas cuñaxes en prata de 10 francos (1964-1973) e de 50 francos (1974-1980), e posteriormente para a emisión dunha moeda conmemorativa de 5 francos de 1996 en cuproníquel. En todas estas cuñaxes modernas respéctase exactamente o deseño de Dupré e mesmo se engade a súa sinatura como gravador.
Unión do Magreb Árabe
Descrición
Os xefes de Estado asinantes do tratado orixinal foron: o rei Hasan II de Marrocos; o presidente tunisiano Zine el-Abidine Ben Ali, o presidente alxerino Chadli Bendjedid, o líder libio Muammar al-Gaddafi e o presidente mauritano Maaouya Ould Sid'Ahmed Taya.
Dolor y gloria
O filme estreouse en España o 22 de marzo de 2019 con valoracións positivas. Estreouse internacionalmente no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2019, onde o filme foi escollido para competir pola Palma de Ouro, mentres que Banderas gañou o premio de mellor actor e Alberto Iglesias o de mellor banda sonora. Dolor e gloria foi escollido como candidato de España para o mellor filme internacional na 92ª edición dos Óscar, clasificándose na lista curta de decembro, e posteriormente sendo nomeado. Foi escollido pola revista Time como o mellor filme do ano.
Diego de Muros III
Traxectoria
O 4 de abril de 1505 foi nomeado bispo de Mondoñedo, e o 1 de outubro de 1512 bispo de Oviedo, o que abriu o seu campo de acción política fronte o ascenso ao trono de Castela da Casa de Austria. En 1500 fóralle encomendada unha legación ante o rei de Navarra, e en 1514 estivo a piques de entrar a formar parte do Consello de Indias.
Pereira, Ordes
Santaia de Pereira é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Ordes. Segundo o IGE en 2013 tiña 330 habitantes (171 homes e 159 mulleres) distribuídos en 16 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 361 habitantes.
O fitónimo Pereira vén do latín PIRARIAM, a través de PIRUM ("pera") máis o sufixo abudancial -ARIAM, referido a un lugar onde se dan as peras ).
Zona Universitària
miniatura|Campus Sud da [[Universidade Politécnica de Cataluña|UPC]] A Zona Universitària é un sector do distrito de Les Corts da cidade de Barcelona onde se concentran varias facultades e campus de varias universidades da cidade. Está dividido entre os barrios de Pedralbes e la Maternitat i Sant Ramon arredor da Avinguda Diagonal.
Tarragona
Tarragona é unha cidade localizada ao sur de Cataluña, España, na costa mediterránea, na Costa Daurada. É capital da provincia de Tarragona e da comarca do Tarragonès.
Historia
O 1116 prodúcese a reconquista cristiá de Tarragona por parte das tropas de Ramón Berenguer III. A cidade empezou a crecer con poboadores procedentes da Cataluña Norte. A principios do século XIII, urbanízase a gran praza do foro romano e a cidade convértese nun importante centro de poder en Cataluña. Comezan a xurdir os primeiros barrios extramuros. En maio de 1348 chegou a peste negra, o que fixo que os habitantes volveran ó interior das murallas. A principios do século XV, a cidade recuperouse da peste ata que as guerras catalás deixárona moi afectada.
Vistas da cidade
miniatura|800px|esquerda|Vista desde a parte alta.
miniatura|800px|esquerda|Vista desde el Fortí de la Reina.
A homosexualidade na historia
Grecia antiga
Co paso do tempo a moral estoica, co seu control das paixóns, foi gañando terreo e foise estendendo a idea de que a sexualidade e a procreación deben ir xuntas, como se ve en Os Amores, do século II, atribuída a Luciano. Máis adiante os pais da Igrexa, seguindo este discurso, concibirán o sexo como parte da función reprodutiva, e verán na homosexualidade unha ameaza para o futuro da especie. A eficacia deste argumento é tal que perdura ata os nosos días.
Europa medieval
A primeira Idade Media foi tolerante no referente á aceptación das prácticas homosexuais, pero cando cae a cultura romana a moral sexual comezou a derivar cara a posicións cada vez máis rigorosas. O sentido do natural presente no pensamento ascético mantense durante este período, coa súa concepción do sexo como medio para a procreación dentro do matrimonio. As prácticas homosexuais relacionábanse co paganismo. Nesta época Agostiño de Hipona inventou o concepto de pecado orixinal vencellado ao sexo, dentro da visión negativa do pracenteiro.
Lingua maltesa
O maltés é unha lingua semita, relacionada coa lingua árabe - en particular, do dialecto do norte de África. É falada en Malta como lingua oficial, e por comunidades maltesas noutros países. É a única lingua semita que se escribe co alfabeto latino.
Historia
O texto en maltés máis antigo, titulado Cantilena, é un poema de 20 versos. Composto aproximadamente en 1460–85 por Petro de Caxaro. Existen tamén outros textos de ao redor da segunda metade do século XVII, pero terían que pasar máis de cen anos para que a escritura en maltés fose unha actividade sistemática. Foi Mikiel Anton Vasalli (1764-1829) o intelectual que sostivo que o maltés era unha parte importante da cultura maltesa e que debía ser a lingua nacional, polo que é considerado como "o pai da lingua maltesa" polas súas achegas tanto ao estudo lingüístico do maltés como pola súa loita pola dignificación da lingua.12​No século XIX, escritores locais e administradores estranxeiros, tales como J. Hookhain Frere, impulsaron o uso literario do maltés. A principios do século XX comezou a madurar e a fixarse un modelo estándar obra da Għaqda tal-Kittieba tal-Malti (Alianza dos Escritores do maltés), cuxa gramática e ortografía foi xeralmente aceptada. Xurdiron autores recoñecidos pola súa calidade como Dun Karm Psaila (1871-1961), considerado o poeta nacional de Malta. Tras a independencia (1964), o ritmo, amplitude e calidade das publicacións en maltés aumentou considerablemente. Na actualidade, edítanse diarios, semanarios e outras publicacións en maltés (ademais de tres diarios e tres periódicos dominicais en inglés).
Maria Goeppert-Mayer
Morte e legado
Trala súa morte a American Physical Society creou o Premio Maria Goeppert-Mayer para investigadoras de física xoves que comezan a súa carreira. O premio está aberto a tódalas físicas que teñen un doutoramento na materia, e a gañadora recibe unha suma de cartos e a oportunidade de dar conferencias como invitada en diversas institucións sobre a súa investigación persoal. O Laboratorio Nacional de Argonne outorga na súa memoria un premio anual a científicas ou enxeñeiras xoves destacadas, mentres que a Universidade de California en San Diego organiza un simposio anual que leva o seu nome, no que se invita a mulleres investigadoras a debater sobre a ciencia de actualidade. O cráter Goeppert-Mayer de Venus, cun diámetro duns 35 km, recibiu ese nome na súa honra. No 2011 foi incluída na terceira edición da colección de selos postais American Scientists dos Estados Unidos, xunto a Melvin Calvin, Asa Gray e Severo Ochoa. Os seus artigos orixinais atópanse na Biblioteca Geisel da Universidade de California en San Diego, e o Departamento de Física da universidade está aloxado no Mayer Hall, que recibe o nome na súa honra e na do seu cónxuxe.
Lingua lusitana
Historia
É de supoñer que, ao igual que todos os demais pobos indoeuropeos, os lusitanos entraron na península nalgún momento anterior ao s. II a.C, pudendo ser mesmo anterior á expansión celta do século VIII - VII antes da nosa era e cunha data probable no século VI antes da nosa era. Algúns autores considéranos provenientes dos Alpes e outros en cambio prefiren consideralos un pobo autóctono.
Relación con outras linguas
Non existen textos de suficiente lonxitude como para decidir o tema nunha ou outra dirección.
Extensión xeográfica
As inscricións atopáronse en Arroyo de la Luz (España), Cabeço das Fráguas (Guarda, Portugal), Lamas de Moledo (Viseu, Portugal) e Arronches (Portalegre, Portugal). Se se ten en conta tamén a información dada polos diferentes teónimos, antropónimos e topónimos, a extensión corresponde ao nordeste do moderno Portugal e zonas adxacentes de España, con centro na Serra da Estrela.
X Window System
X ofrece a framework necesaria, ou as bases, para construír contornos GUI: debuxar e mover fiestras pola pantalla e interactuar cun rato ou teclado. X non determina a interface de usuario - outros programas encárganse disto. X constrúese coma unha capa adicional por riba do kernel do sistema operativo.
Estela Doiro
En 2019 formou parte da selección de 24 xogadoras de Carlos Viver para o Mundial de Balonmán que se celebraba no Xapón, pero finalmente non estivo entre as 16 seleccionadas para o equipo.
Pasarelos, Oroso
San Román de Pasarelos é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Oroso. Segundo o IGE de 2018 tiña 42 habitantes (22 mulleres e 20 homes) distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 77 habitantes.
Sebastián Piñera
Inicios: da disidencia á ditadura a senador
Malia a que o seu irmán máis vello, José Piñera, foi ministro de Augusto Pinochet (do que logo acabaría distanciándose), Sebastián Piñera afirma ser opositor o réxime militar que controlou Chile entre 1973 e 1990. Participou, canda o seu pai, nun histórico acto do antigo presidente Eduardo Frei Montalva contra a ditadura en 1980. Durante os derradeiros anos do réxime mantívose próximo ao Partido Demócrata Cristián, sobre todo ao sector de Eduardo Frei Ruiz-Tagle, e segundo Patricio Aylwin mesmo tenteou a súa incorporación á formación. Ademais, votou polo "non" e financiou a campaña deste no plebiscito de 1988 sobre a continuación de Pinochet como presidente.
Escándalo Piñeragate
En 1992 propúxose como precandidato de Renovación Nacional ás eleccións da Presidencia da República de 1993. Piñera era unha figura popular dentro de Renovación Nacional, formando parte dun grupo de políticos novos alcumado pola prensa  como "a patrulla xuvenil" e que se fixeran co control do partido. Outra integrante deste grupo era a deputada Evelyn Matthei, que tamén optaba as primarias para ser a candidata á xefatura do Estado. Mais o seu proxecto viuse malogrado polo escándalo chamado Piñeragate ou Kiotazo.
Rescate dos mineiros de Copiapó
miniatura|Sebastián Piñera amosa a mensaxe dos mineiros atrapados en San José (22-8-2010) O 5 de agosto de 2010 houbo un colapso na mina de cobre San José en Copiapó, no deserto de Atacama, que deixou atrapados a 33 operarios. Os primeiros intentos de rescate fracasaron dado que o día 7 de agosto un segundo derrubamento fixo imposible a saída dos mineiros pola cheminea de ventilación e levou a supender a operación. Sebastián Piñera cesou a tres altos cargos do Servizo de Nacional de Xeoloxía e Minaría por erros na supervisión da explotación. Unha vez retomados os traballos de auxilio, estes se centraron en sondaxes que permitiran establecer contacto cos traballadores: finalmente, o 22 de agosto foi atopado un papel escrito que dicía "estamos ben no refuxio os 33" o que confirmaba que os mineiros estaban con vida. O documento foi feito público polo presidente Piñera. A partir de entón, as comunicacións co grupo foron posibles e comezou unha complexa tarefa para levar á superficie aos mineiros que se completou o 13 de outubro, logo de 69 días despois do accidente. O éxito do rescate deu gran popularidade ao mandatario tanto a nivel nacional como internacional, pois a saída dos mineiros foi televisada en directo acadando unha audiencia que se estima en mil millóns de espectadores.
Relacións exteriores
O goberno de Piñera fixo fronte a dous procesos na xustiza internacional dos seus veciños do norte: tanto Perú como Bolivia, interpuxeran denuncias ante o Tribunal Internacional de Xustiza por desacordos fronteirizos. A orixe destas disputas remóntase a finais do século XIX cando a vitoria chilena na Guerra do Pacífico (1879-1884) permitiulle anexionar os territorios das actuais rexións de Antofagasta de Bolivia e, do Perú, as de Tarapacá e Arica e Parinacota. En 2008, o Perú recorreu ao Tribunal para reclamar que a fronteira marítima entra ambos países fose unha liña equidistante ao litoral de ambos países, entendendo que os tratados internacionais previos non estipulaban algo negado por Chile, que citaba uns tratados asinados en 1952 e 1954. O fallo da Tribunal deuse a coñecer o 27 de xaneiro de 2014 e supuxo que Perú gañase zona marítima a custa de Chile, se ben en menor medida do solicitado por Lima. Isto levou a Sebastián Piñera a afirmar que se validaban os argumentos chilenos e comprometeuse a facer cumprir o veredicto dun xeito progresivo.
Outras políticas
Impedido pola lexislación para presentarse a un período presidencial consecutivo, o 11 de marzo de 2014 colocou a banda presidencial á que fora a súa predecesora no cargo, Michelle Bachellet, na tradicional cerimonia de xura en Valparaíso. Ela impuxérase nas eleccións ante a candidata conservadora Evelyn Matthei, logo de colleitar un folgado 62,17% na segunda volta. Días despois da súa saída de La Moneda conformou a fundación Avanza Chile que pretende fomentar o debate político no país.
Estalido social de 2019
En abril de 2021, varios grupos de xuristas e defensores dos Dereitos Humanos (entre os que se atopaba Baltasar Garzón), denunciaron ante a Corte Penal Internacional a Sebastián Piñera e aos seus colaboradores por estes casos de violencia policial. Foron acusados por delitos de "lesa humanidade" por considerar que as respostas das forzas de seguridade foron mostras dun "ataque organizado, masivo, extenso, e sistemático" contra os civís. Mais en decembro de 2021, a fiscalía do tribunal internacional desestimou a denuncia.
Matrimonio igualitario
O 1 de xuño de 2021 anunciou a súa intención de legalizar o matrimonio igualitario nun discurso ante o lexislativo onde tamén se comprometeu a unha investigación polas violacións de dereitos en mans das forzas policiais. O 7 de decembro o Congreso Nacional aprobou a lei que permite o matrimonio entre persoas do mesmo sexo con amplo apoio tanto na Cámara de Deputados como no Senado.
Pensión garantida universal
Arredor dun cuarto das persoas xubiladas chilenas perciben unha mensualidade insuficiente. A cuestión é polémica pois Chile ten un sistema de pensións baseado por enteiro na capitalización individual. Contra esta situación formáronse varios movementos sociais e considérase que foi unha das causas do "Estalido Social" de 2019. En decembro de 2021, logo de autorizar varias retiradas do aforro depositado nos fondos de pensións, Sebastián Piñera propuxo a creación dunha pensión garantida universal a conta dos orzamentos públicos. Con ela preténdese outorgar 185 000 pesos mensuais a máis de 2 300 000 persoas maiores de 65 anos en situación de vulnerabilidade e que se sumaría ao importe que perciben do seu fondo de pensións. Segundo as proxección do goberno, o custo da medida supoñerá máis do 0,9 % do PIB ata mediados do século XXI. A Pensión Garantida Universal será un dos derradeiros proxectos de lei que o goberno de Sebastián Piñera someterá á consideración do Congreso Nacional polo que procura gañar o apoio do grupo político do seu sucesor, Gabriel Boric. Sebastián Piñera promulgou a lei de creación da pensión garantida universal o 28 de xaneiro de 2022.
Magosto
miniatura|300px|Magosto
Localización e características
Hoxe en día ásanse nuns tambores metálicos colocados sobre o lume ou nuns ladrillos especiais para este uso.
O magosto fóra de Galicia
Tamén se celebra noutras localidades do noroeste peninsular, como Asturias (baixo o nome de magüestu), Cantabria (Magosta), País Vasco (Gaztainerre ou gaztañarre), León ou Zamora. Mesmo en Cataluña: Castanyada.
Ramón Ramos Lamas
Traxectoria
Mineiro en Fontao, foi secretario do Sindicato de Obreros de las Minas de Estaño. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 23 de xullo e trasladado á illa de San Simón. Xulgado e Pontevedra en consello de guerra o 9 de xaneiro por auxilio á rebelión xunto con outros 18 republicanos de Carbia, foi condenado a cadea perpetua. Foi trasladado ao penal de San Cristóbal en Pamplona en xullo. Participou na fuga do penal de Pamplona o 22 de maio de 1938 e foi capturado en Olave, reingresando o 23 de maio. Foille conmutada a pena en 1941 e retornou a Fontao, onde morreu a consecuencia dos padecementos da prisión o 16 de setembro dese ano.
Adesuwa Aighewi
Traxectoria
De pai nixeriano e nai tailandesa de orixe chinesa, Adesuwa Aighewi naceu en Minnesota. Antes de traballar como modelo estudaba química na Universidade de Maryland Eastern Shore, carreira que comezou á idade de 15 anos. Tamén foi bolseira para a NASA. Sendo os seus pais científicos medioambientais, mudouse con frecuencia e pasou a metade da súa infancia en Nixeria.
Varda
Personaxe
Varda é unha dos Aratar, os oito Valar de maior poder, e a esposa de Manwë, co cal vive no cumio de Taniquetil, a montaña máis alta de Arda, en Valinor. Ambos semellan complementar os poderes do outro cando están xuntos:
Avant Browser
Este navegador é freeware.
Acordo BNG-PSOE para a investidura de Pedro Sánchez
Puntos do acordo
Para o seguimento do cumprimento dos acordos estabelecíase no propio pacto unha reunión cuadrimestral, como mínimo. O 8 de xaneiro, constituído o goberno, ambas as formacións anunciaron a creación dun comité de seguimento dos acordos do pacto.
Francisco de Quevedo
Formación
De familia fidalga e oriúnda de Cantabria, a infancia de Quevedo transcorreu na Corte rodeado de potentados e nobres, xa que os seus pais desempeñaban altos cargos no Palacio. O pai, Francisco Gómez de Quevedo, era secretario da princesa María, esposa de Maximiliano de Alemaña, e súa nai, María de Santibáñez, era camareira da raíña. O rapaz, superdotado, de pés deformes, coxo dun, gordo e moi curto de vista, quedou orfo aos seis anos e refuxiouse nos libros dentro do Colexio Imperial dos xesuítas de Madrid. En 1596 marchou á Universidade de Alcalá de Henares, onde estudou ata 1600. Pola súa conta profundou ademais en filosofía, linguas clásicas, árabe, hebreo, francés e italiano. En Valladolid, ata onde foi seguindo a Corte trasladada alí polo Duque de Lerma, estudou tamén teoloxía, para a que faría posteriormente algunhas achegas, como o tratado contra o ateísmo Providencia de Deus.
Aquilino Ribeiro
Traxectoria
En 1931 vai vivir para a Galiza. En 1932 volve a Portugal clandestinamente. En 1933 recibe o Premio Ricardo Malheiros da Academia das Ciencias de Lisboa, polo seu libro As Três Mulheres de Sansão.
Francisco de Quevedo
Obras satírico-morais
Da estirpe dos Sueños son dúas chamadas "fantasías morales". Trátase do Discurso de todos los diablos e de La Hora de todos. Ambas as dúas son tamén sátiras lucianescas de característico ton xocoso, aínda que na súa factura e creatividade superan aos Sueños:
Aquilino Ribeiro
Traxectoria
En 1982, o 14 de abril, é agraciado a título póstumo co grao de Comendador da Orde da Liberdade. miniatura|Monumento en Viseu a Aquilino Ribeiro En 2007, por decisión unánime, a Asemblea da República decide homenaxear a súa memoria e conceder aos seus restos mortais as honras de Panteão Nacional. A cerimonia de trasladado para o Panteão Nacional ocorreu o 19 de setembro dese mesmo ano.
O Malhadinhas
Considerado o modelo máis perfecto da novela picaresca en lingua portuguesa. Inicialmente incluído en Estrada de Santiago (1922), acabaría por converterse nunha das súas obras máis populares cando foi publicada en volume autónomo en 1958. En forma de monólogo, a obra conta a historia dun arrieiro, o Malhadinhas, un serrano rústico, groseiro e teimudo, que non ten problemas en usar a navalla para corrixir o que cre inxusto. O Malhadinhas preséntanos unha serie de episodios picarescos, nun ton coloquial repleto de expresións idiomáticas, achegándonos o retrato dun Portugal esquecido.
Boyacá
Boyacá é un departamento andino colombiano, a capital é Tunja. Atópase na rexión natural andina. Outras cidades principais son Duitama, Puerto Boyacá, Villa de Leyva e Moniquirá.
Linguas paleohispánicas
Historia e características
As linguas paleohispánicas das que se coñecen textos escritos son:
Alga
Algas Eucarióticas
Gran parte do material usado nesta sección obtívose do proxecto Tree of Life, especialmente das páxinas con "copyright" de Richard M. McCourt (1996).
Formas de organización das algas
A maior parte das algas son seres unicelulares, vivindo libres na auga e movéndose co auxilio de flaxelos ou por movemento ameboide. Algunhas especies non teñen movemento propio e ocorren no ambiente ben na forma cocoide (de coccus, o tipo máis simple de bacteria), ben na forma capsoide, cobertas de mucilaxe. Porén, mesmo as algas unicelulares se agrupan por veces en formas coloniais, móbeis ou non. Algúns destes tipos de organizacións, que poden ocorrer ao longo do ciclo de vida dunha especie, son:
Ecoloxía das algas
As algas teñen un importante papel na biosfera– sempre o tiveron, basta recordar que foron as primeiras produtoras de osíxeno no noso planeta. No presente, son as responsábeis pola maior parte da produción nos ecosistemas acuáticos: como produtores primarios, e forman a base da cadea alimentaria deses ecosistemas.
Robert Boyle
Traxectoria
Entre os críticos das teorías expostas nesta obra atopábase o xesuíta Franciscus Linus (1595-1675), sendo mentres respondía á súas obxeccións cando Boyle enunciou que o volume dun gas varía de forma inversamente proporcional á presión, coñecida no ámbito anglosaxón como Lei de Boyle, e en Europa como lei de Boyle-Mariotte, aínda que este último non a publicase ata 1676.
Templo de Santalla de Bóveda
Descubrimento e restauración
A desafortunada forma na que se realizaron as primeiras escavacións provocou o derrubamento de toda a parte superior da bóveda. Dela queda memoria polas fotografías realizadas daquela, as acuarelas de Elías de Segura de 1927 e algúns restos con pinturas xeométricas que se conservan nos museos Provincial e Catedralicio de Lugo.
Relevos
Hai tamén relevos zoomorfos, é dicir, con figuras de animais. Un primeiro relevo, situado nun perpiaño próximo ao machón sur, representa unha ave coa cabeza xirada cara atrás que tradicionalmente se interpretou como unha perdiz. Montenegro Rúa, porén, identifícao cunha bubela ou, aínda mellor, unha laverca, a causa do penacho de plumas da súa cabeza.
Mulleres na informática
Visibilizando ás mulleres na informática
Varias universidades de América do Norte están a cambiar os seus programas de informática para facelos máis atractivos para as mulleres. Empresas como IBM tamén alentan ás mozas a interesarse na enxeñería, a tecnoloxía e a ciencia. IBM organiza campamentos para mulleres novas de idades entre 11 e 13 anos (E.X.I.T.E.).
Teoría de xénero e mulleres en informática
O libro de 2000 titulado Athena Unbound, a partir de entrevistas e enquisas a mulleres científicas, fai un estudo que parte dunha análise dos intereses manifestados por elas dende a primeira infancia até a universidade, a escola de posgrao e, finalmente, no posto de traballo académico. A tese deste libro é que as mulleres se enfrontan a unha infinidade de barreiras relacionadas co xénero para entrar e triunfar nas carreiras científicas, e que estas barreiras persisten a pesar dos avances".
Perspectiva internacional
Na India, o caso é o contrario ao dos países occidentais. Hai unha gran demanda de informática, pero non suficientes universidades prestixiosas que ofrezan unha educación de calidade (isto está a cambiar, con todo). Dado que a industria das TI foi fonte de emprego a grande escala, hai unha taxa máis alta de mulleres que escollen formación e carreiras de enxeñería, especialmente enxeñería informática. A enxeñería informática proporciona uns traballos limpos, no sentido de que non se inclúe entre as carreiras ligadas a fábricas. A maioría dos empregos que proporcionan as TI están ligados á programación, que tamén se pode facer facilmente en casa. Os graduados en Informática de prestixiosas universidades tamén son altamente respectados. Os pais tamén interveñen significativamente nas decisións, xa que maioritariamente promoven unha carreira en enxeñería informática. Mesmo entón, a competencia é moi dura, e as poucas mulleres que entran nas mellores universidades son moi respectadas. Tamén é certo que xa se están a ver campañas de captación de estudantes por parte de reputadas universidades que poñen o seu foco na aplicación da informática á medicina e ás ciencias socias, cunha clara intención de captar alumnado feminino.
Anos 1970
alt=Carol Shaw Holding Gold River Raid Cartridge|miniatura|165x165px|Carol Shaw sostendo o Gold River Raid Cartridge
Aurora Bautista
Actriz romántica e declamatoria, chea de forza e turbulencia, resultou a intérprete ideal para certos filmes de xénero histórico, tan atentas á conmoción dramática e ao desbordamento das paixóns.
Traxectoria
En 1960, trasladouse a México, onde representou La maestra milagrosa e La zapatera prodigiosa de García Lorca e onde contraeu matrimonio en 1963, co médico mexicano Hernán Cristerna, pai do seu único fillo Hernán (nado en abril de 1965). En 1963, rodou na Arxentina Las ratas escrita e dirixida por Luis Saslavsky. En 1964 volveu a España para renovar o seu éxito e conseguir as súas mellores críticas pola súa interpretación como protagonista de La tía Tula, filme de Miguel Picazo. En 1966, rodou El derecho de nacer, con grande éxito, baixo a dirección de Tito Davison, baseado na obra do escritor cubano Félix B. Caignet.
Lingua alsea
O alsea foi unha lingua ou grupo de linguas que se falou na costa norte de Oregón (Estados Unidos) ata mediados do século XX, Edward Sapir clasificouna dentro das linguas penutianas.
Falantes
Antes da chegada dos europeos os alseas eran arredor de 3.000 falantes que vivían en 17 asentamentos. En 1910 quedaban 29.
Francisco Javier González Pérez
Nacemento do Súper Dépor
Debutou na Primeira División na primeira xornada da tempada 1991/92 e foi titular durante tódolos encontros da competición, incluídos os dous da fase de permanencia, nos que o Deportivo conseguiu a salvación superando ao Betis. Na campaña 1992/93 deu comezo a época do chamado Super Dépor, na que o Deportivo se converteu nun dos mellores equipos de España e Fran nun dos maiores símbolos do club. Despois dun terceiro posto esa tempada, na seguinte o Deportivo mantívose líder durante a maior parte da competición, ata que foi superado polo Barcelona na última xornada, na que Đukić fallou un decisivo penalti contra o gardameta vasco González nos últimos instantes, que lle tería dado o título ao club galego. Foi a maior decepción deportiva na carreira de Fran, segundo o propio xogador.
Capitán do Deportivo e primeiros títulos
Repetiu subcampionato de liga na tempada 1994/95, na que o Deportivo debutou na Copa da UEFA e se alzou co primeiro título da súa historia, a Copa do Rei. Titular na final ante o Valencia no Santiago Bernabéu, o partido suspendeuse no minuto 79 por mor da intensa choiva que estaba a caer en Madrid. Tres días despois xogáronse os 11 minutos restantes, nos que o equipo de Arsenio conseguiu o primeiro título de Copa para un equipo galego, grazas a un gol de Alfredo.
Título de liga e Centenariazo
En agosto do 2000 gañou a súa segunda Supercopa de España, e na tempada 2001/02 foi un dos protagonistas dunha das maiores xestas da historia do club, o chamado Centenariazo. O Deportivo acadou a final da Copa do Rei por segunda vez na súa historia, e esta disputouse no estadio Santiago Bernabéu ante o Real Madrid o 6 de marzo de 2002, o día que o club branco cumpría 100 anos de vida. O Deportivo dominou o partido dende o inicio e adiantouse con dous goles de Sergio e Tristán na primeira parte. Aínda que na segunda o Real Madrid recortou distancias por medio de Raúl o partido rematou con 1-2 para os coruñeses e Fran levantou a Copa, estragando a festa do centenario que o club madrileño pretendía culminar con ese título.
Antigo europeo
O antigo europeo é unha lingua indoeuropea extinta, cuxa existencia se deduciu a través dos nomes de ríos europeos. A súa existencia foi postulada polo profesor alemán Hans Krahe.
É máis o que non se coñece sobre este pobo có que se sabe.
Historia
No caso da Península Ibérica, se se dá por certo que os celtas chegaron cara aos séculos VIII-VII antes da nosa era, o antigo europeo tivo que falarse en época anterior. A arqueoloxía descubriu a chegada de elementos da cultura dos Campos de Urnas desde Europa central á Península cara aos anos -1500 e –1300, o que podería corresponder a inmigrantes desta lingua ou linguas. Porén, é imposible probalo.
A cultura material dos falantes
O único vocabulario que nos chegou é o usado para nomear ríos: branco, rápido, sinuoso, brillante, fluír etc. Isto non permite reconstruír a cultura material dos falantes polo uso que facían das palabras.
Gaku Shibasaki
Gaku Shibasaki (柴崎 岳 Shibasaki Gaku), nado en Noheji (Aomori) o 28 de maio de 1992, é un futbolista xaponés. Xoga de centrocampista e o seu equipo actual é o CD Leganés da Segunda División.
Kulula.com
Frota
thumb|[[Boeing 737 Classic|Boeing 737-400]] thumb|[[Boeing 737 Next Generation|Boeing 737-800 coa librea Flying 101]] En outubro de 2017 a frota de kulula.com estaba formada polos seguintes avións:
Lingua aquitana
Relacións con outras linguas
A única relación que se mostra frutífera é a dos aquitanos cos vascos. Moitos dos nomes nas inscricións atopadas son ou conteñen elementos indiscutiblemente vascos:
Extensión xeográfica
Algúns autores colocan a fronteira lingüística tan ao sur como Calahorra e outros colocan en territorio aragonés falantes de aquitano. Nomes de lugares rematados en -ués/-ós son considerados provenientes do éuscaro (h)otz (frío). Isto demostraría a existencia de aquitanos ou vascos na zona norte da provincia de Huesca. Os romanos mesmo mencionan a cidade de Iliberris (moderna Elvira, na provincia de Granada), nome con interpretación vasca evidente: *ili < hiri (cidade) + berri (novo). Esta ecuación ten sido utilizada como proba da relación entre o éuscaro e o ibero, base do vascoiberismo de Humboldt e outros autores. Hoxe en día pénsase que a ecuación iri do éuscaro - Ili / Ilti do ibero é produto dun préstamo ibero no éuscaro.
Mexilla
Mexilla é o nome co que se coñece entre os cultivadores de mexillón, e que aparece en moitas publicacións de mitilicultura, o que tamén se denomina semente do mexillón.
Conflitos
A causa da recollida da mexilla polas mariscadoras, o problema das verteduras contaminantes ás rías e ás queixas dos percebeiros, ás veces causa conflitos coas autoridades, cos bateeiros ou cos percebeiros.
The Walk (filme de 2015)
Estreouse a través de TriStar Pictures o 30 de setembro de 2015 nos Estados Unidos en IMAX 3D, e o 9 de outubro de en 2D e 3D. Foi dedicado ás vítimas dos atentados do 11 de setembro de 2001. O filme recibiu boas críticas mais non tivo a recadación agardada.
Gran Premio de Singapur de 2019
O Gran Premio de Singapur de 2019, oficialmente 2019 Formula 1 Singapore Airlines Singapore Grand Prix, foi unha carreira de Fórmula Un, que se celebrou o 22 de setembro de 2019 no Circuíto urbano de Marina Bay de Singapur. Foi a décimo quinta carreira da tempada de Fórmula Un de e foi o vixésimo Gran Premio de Singapur e a duodécima vez que se disputou a carreira en Marina Bay.
Q1
Charles Leclerc retirouse cedo na FP1 e o Mercedes de Valtteri Bottas sufriu unha rotura por sobreviraxe, provocando un choque na curva 19. aparecendo a bandeira vermella. Max Verstappen encabezou os tempos, 0,167 segundos por diante do 2º posto de Sebastian Vettel durante a sesión de prácticas. Nico Hülkenberg estableceu un tempo impresionante, quedando no sexto lugar nas listas de tempo, aínda que a 1,5 segundos de Verstappen.
Pucho Boedo
Popularidade
Musicou versos de Manuel Curros Enríquez, Celso Emilio Ferreiro e Rosalía de Castro. Deixou Los Tamara en 1976 por problemas de saúde e non volvería cantar até 1982, cando comezou a súa carreira en solitario.
Laura Bassi
Laura Bassi, nada o 31 de outubro de 1711 e morta o 20 de febreiro de 1778, foi unha reputada científica, poeta e filósofa italiana, profesora da Universidade de Bolonia por máis de 40 anos e primeira Catedrática de física dunha universidade europea. Pioneira na introdución das ideas newtonianas en Italia, foi unha das primeiras mulleres que logrou un éxito semellante.
O seu ano de gloria
No ano 1732, cando aínda non tiña cumpridos os vinte e un anos, teñen lugar unha serie de acontecementos que marcarán de maneira determinante a súa vida posterior.
A súa carreira profesional
Como muller, tivo numerosas dificultades para exercer a súa profesión. Seus colegas preocupáronse de que ela non creara un precedente que animara a outras mulleres a aspirar a carreiras profesionais e que puidese levar a mulleres novas a convivir entre eles. Condicionaron a súa actividade pública á aprobación dos seus colegas.
Estas dificultades víronse un pouco aliviadas cando en 1738 casa co médico e físico Giuseppe Veratti (1707-1793). Segundo ela mesma comenta: ‘Elixín a unha persoa que camiña pola miña mesma senda de aprendizaxe, e pola súa longa experiencia estou segura que non me disuadirá dela.’
Laura Bassi morreu o 20 de febreiro de 1778 en Boloña e foi enterrada na Igrexa do Corpus Domini.