cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fanni Kaplán
O atentado contra Lenin
miniatura|O atentado a Lenin, obra de Vladimir Pchelin A tarde do 30 de agosto de 1918, Lenin pronunciara un discurso nunha fábrica de armamento de Moscova. Cando saíu do edificio, antes de que puidese entrar no coche, Kaplán berroulle. Ao virarse, ela disparoulle tres tiros: un atravesoulle o abrigo e feriu unha muller, os outros dous alcanzáronlle o ombreiro e o pulmón esquerdos. Non houbo testemuñas de que fose Kaplán quen disparou. A escuridade no patio da fábrica, a multitude e o inesperado do ataque imposibilitaron unha identificación fidedigna, malia as declaracións pouco fiábeis dalgúns presentes durante a posterior investigación. esquerda|miniatura|Unha das balas recuperadas do corpo de Lenin Lenin foi trasladado de inmediato aos seus cuartos do Kremlin. Temía que houbese máis persoas tramando o seu asasinato. Negouse a saír para recibir atención médica, polo que foi atendido na mesma estancia. Con todo, non se lle puideron extraer as balas fóra das instalacións sanitarias. Malia a gravidade das feridas, Lenin sobreviviu, e permitíuselle seguir a convalecencia nos arredores de Moscova o 25 de setembro de 1918. Salvouse de morrer polo disparo no pescozo ao virarse cando lle disparaban. No entanto, a súa saúde nunca se recuperaría do ataque. De feito, crese que o atentado influíu a longo prazo nos posteriores infartos que o foron incapacitando até acabaren coa súa vida.
Dorothy Hill
Dorothy Hill, nada en Brisbane o 10 de setembro de 1907 e finada o 23 de abril de 1997,  foi unha xeóloga, zoóloga, paleontóloga australiana. Foi a primeira muller profesora nunha universidade australiana, e a única muller presidenta da Academia Australiana de Ciencias, ata que Suzanne Cory ocupou dito cargo entre 2010 e 2014.
Traxectoria
Foi condecorada Compañeira da Orde de Australia e Comandante da Orde do Imperio Británico, foi Fellow da Royal Society e recibiu a Medalla Clarke en 1966.
Sociedade do Verbo Divino
A Sociedade do Verbo Divino (en latín: Societas Verbi Divini) é unha congregación relixiosa católica. Fundada en 1875 en Styl (Países Baixos) polo sacerdote alemán Arnold Janssen (1837-1909), os seus membros son coñecidos como verbitas ou misioneiros do Verbo Divino e engaden as siglas SVD ao seu nome.
Traxectoria
A Sociedade do Verbo Divino protagonizou un importante crecemento nos seus membros a finais do século XX e principios do XXI. Deste xeito, pasou dos 4 152 verbitas de 1950 aos 6 016 en 2020. Datos que contrastan co declinar que experimentaron a maior parte de ordes relixiosas logo do Concilio Vaticano II. A maior parte das vocacións que recibe a orde no século XXI proceden de Asia, especialmente da India, Indonesia e Filipinas.
Turodos
miniatura|dereita|[[Castro de San Cibrao de Las.]] O seu centro ou capital era Aquae Laiae (identificado co castro de San Cibrao de Las), situado no tramo medio do río Miño, a 18 quilómetros da cidade de Ourense. O castro ocupa terreos pertencentes aos concellos de Punxín e de San Amaro, nas parroquias de San Xoán de Ourantes e San Cibrao de Las, identificado por Hidacio como municipium Lais na súa Crónica.
Afonso Gómez de Sarria
Obra
Tan só se conserva unha obra, concretamente unha cantiga de escarnio e maldicir a Martin Moxa.
Kona fer í stríð
Argumento
Un día recibe unha chamada que aproba unha solicitude que xa esquecera para adoptar unha nena orfa de Ucraína. Ao mesmo tempo, o goberno intensifica os esforzos policiais e de propaganda para atrapala e desprestixiala. O filme xira arredor dos seus intentos de conciliar o seu perigoso e ilegal activismo coa próxima adopción.
Kátorga
Historia
Piotr Kropotkin, mentres foi axudante de campo do gobernador de Transbaikalia, estivo a cargo de inspeccionar o estado das prisións da área. Posteriormente describiu os seus descubrimentos no libro En prisións rusas e francesas.
František Plánička
Traxectoria futbolística
En 1932 o Slavia chegou á semifinal da Copa Mitropa. No primeiro encontro gañoulle ao Juventus de Turín por 4 goles a 0. No segundo, o Juventus tivo unha vantaxe de 2 a 0. Ante isto, segundo a RSSSF, o Slavia botou man da obstrución e de deixar correr o tempo como últimos recursos. A situación estendeuse até o punto de que o público, indignado, púxose a guindar pedras ao campo. Unha delas golpeu a Plánička e causoulle unha lesión grave. O Slavia negouse a seguir o xogo e abandonou o campo, o que fixo que ambos equipos fosen descalificados do torneo.
Walter Zenga
Inter de Milán
Con todo, a seguinte campaña resultou ser unha das mellores para o Inter e para Zenga. O equipo, reforzado polas adquisicións dos italianos Alessandro Bianchi e Nicola Berti, os alemáns Andreas Brehme e Lothar Matthäus do Bayern de Múnic e o arxentino Ramón Díaz dominou a liga con contundencia, conseguindo o título cunha cifra récord de 58 puntos e rompendo varios rexistros máis durante o ano. Superou en 11 puntos o segundo clasificado, o Napoli de Maradona, e en 12 ao terceiro, o Milan adestrado por Arrigo Sacchi, campión ese ano da Copa de Europa. Zenga rematou a tempada encaixando só 19 goles, volvendo ser o mellor porteiro nese aspecto.
A nivel persoal, esas tempadas foron o cumio da carreira de Zenga. Durante tres anos consecutivos (1989–1991) foi nomeado pola IFFHS como mellor porteiro do mundo, por diante de gardametas como Michel Preud'homme, Rinat Dasaev e Andoni Zubizarreta. O seu xogo explosivo e os seus agudos reflexos permitíronlle facer importantes e espectaculares paradas. Aínda sen ser coñecido como un gran parador de penaltis, na súa carreira detívolle lanzamentos dende os once metros a xogadores do nivel de Roberto Baggio, Michel Platini ou Paul Merson.
Selección italiana
Fíxose coa titularidade na portería da selección trala chegada ao banco de Azeglio Vicini, que o preferiu a Stefano Tacconi. No primeiro partido de Italia na Eurocopa de 1988, Zenga estivo de novo no centro da polémica, ao conceder un tiro libre dentro da área por ter dado demasiados pasos co balón nas mans (unha infracción poucas veces sancionada). Andreas Brehme, que se convertería no seu compañeiro de equipo no Inter só uns meses despois, marcou dende o tiro libre resultante para empatar o partido. Con todo, Italia chegou ás semifinais da competición, onde caeu derrotada a mans da Unión Soviética.
Dólar Susan B. Anthony
O dólar Susan B. Anthony é unha moeda con valor facial dun dólar cuñada pola Casa da Moeda dos Estados Unidos desde 1979 ata 1981, e novamente en 1999, caracterizada por amosar nos seus anversos a figura da sufraxista estadounidense Susan B. Anthony.
Proposta da Liberdade
A Casa da Moeda dos Estados Unidos comezou os preparativos da nova moeda dun dólar de tamaño reducido en 1976. Malia non estar aprobada aínda ningunha lei ao respecto, os funcionarios do Tesouro prevían un acollemento positivo por parte do Congreso, e a nova moeda contaba co apoio case unánime da US Mint e da industria das máquinas expendedoras, un influente grupo de presión no ámbito do deseño e a creación de moedas. En 1977, o secretario do Tesouro, Michael Blumenthal, fixo un apoio público da nova moeda e suxeriu que unha representación alegórica da Liberdade sería un tema axeitado para os seus anversos.
Controversia co deseño
Malia considerar que o deseño de Gasparro estaba ben executado, o escultor Robert Weinman criticou a decisión de representar a figura de Anthony, preocupado pola posibilidade de que outros grupos sociais procurasen tamén a súa representación nunha moeda. Neste sentido, cualificou a lexislación pola que se aprobou o dólar Susan B, Anthony como "un enfoque de valo publicitario ou de insignia de campaña para unha moeda nacional".
Acollemento popular
Cando en 1984 se inaugurou o metro de Baltimore, utilizou o dólar Susan B. Anthony a modo de ficha para a compra de billetes, polo que se converteu no maior usuario desta moeda en toda a súa historia.
Coleccionismo
Tendo en conta que hai unha gran cantidade de dólares Susan B. Anthony que estiveron en circulación durante moi pouco tempo, moitas delas se conservan en condicións excelentes de conservación, o que fai que teñan moi pouco valor no mercado do coleccionismo por riba do seu valor facial. Porén, a escaseza das tiraxes dalgún ano e con determinadas marcas de ceca concretas dá lugar a que algúns exemplares acaden unha cotización superior. A serie de 1981, ao conter unicamente moedas cuñadas para o coleccionismo, ten un valor superior ao resto das series anuais. Ademais, unha coñecida variedade das moedas emitidas para a súa circulación en 1979, que ten a data situada máis preto do bordo, ten tamén un prezo superior ao das moedas da emisión regular.
Bibalos
Padrón dos pobos
miniatura|dereita|200px|[[Padrón dos pobos.]] O nome deste pobo aparece nomeado no padrón dos pobos, unha columna conmemorativa da construción da ponte romana de Chaves (Portugal), colocada sobre da mesma obra, que salva o río Támega. A epígrafe dedicatoria contén unha lista de dez dos pobos indíxenas galaicos bracarenses (citados como civitates no orixinal) da Gallaecia que colaboraran no erguemento da citada ponte.
Hussein Ahmed Salah
Hussein Ahmed Salah (حسين أحمد صلاح; en Xuseen Axmed Saalax), nado en Ali Sabieh o 31 de decembro de 1956, é un corredor djibutiano de longa distancia. Especializado na proba de maratón, na cal chegou a ser dúas veces subcampión do mundo, en 1987 e 1991.
Traxectoria
No Mundial de Roma 1987 gañou a medalla de prata no maratón, chegando á meta tralo kenyano Douglas Wakiihuri e por diante do italiano Gelindo Bordin. Nos anos seguintes, gañou a medalla de bronce nos Xogos Olímpicos de 1988 en Seúl na mesma proba.
Roberto I de Namur
Roberto I de Namur (m. cara a 974) é o primeiro conde de Namur.
Victorino González
Traxectoria
En 1990 conseguiu a medalla de bronce no Campionato de España e ao ano seguinte o seu terceiro ouro. Pouco despois anunciou a súa retirada das competicións e a renuncia á súa case segura participación nos Xogos Olímpicos de 1992.
Sneschana Russewa-Hoyer
Sneschana Russewa-Hoyer, nada en Krushari, provincia de Dobrich, o 10 de xaneiro de 1953, é unha deseñadora e gravadora de medallas, moedas e selos búlgara establecida en Alemaña.
Traxectoria
Igualmente, Sneschana Russewa-Hoyer foi unha das gravadoras encargada do deseño da moeda de dous euros conmemorativa do Tratado do Elisio, emitida en 2013 conxuntamente por Francia e Alemaña.
O influxo do mal
Estreouse en galego o 30 de novembro de 2000 a través da TVG.
José André Lôpez Gonçâlez
Traxectoria
Emigrado de novo ao País Vasco, alí estudou Ciencias da Información e traballou durante 30 anos como delegado de vendas nunha empresa siderúrxica. Militante desde 1975 da Unión do Povo Galego, participou na fundación do Bloque Nacional-Popular Galego e do Bloque Nacionalista Galego en Euskal Herria. Seguidor da norma reintegracionista do galego, ten publicado diversas obras poéticas e impulsado múltiples traducións, publicacións e revistas de pensamento marxista.
Na actualidade reside en Madrid.
Matrícula de honra
Tipos en España
Entre as matrículas de honra en España diferéncianse tres ámbitos: ESO, bacharelato e universidade.
Giant Bomb
Logo de ser despedido de forma controvertida do seu posto como redactor xefe de GameSpot, Gerstmann comezou a traballar cun equipo de cinco deseñadores web para crear un novo sitio de videoxogos. A súa intención era crear un "sitio web de videoxogos que fose divertido" e que non se enfoque tanto no sector do negocio da industria.
Matrícula de honra
Na universidade
Os estudantes co mellor expediente de cada promoción serán recoñecidos co Premio Extraordinario de Fin de Carreira. Os centros (que poden ser as Facultades ou as Escolas Politécnicas) propoñen ao Consello da Universidade a concesión dos premios extraordinarios por cada titulación da universidade. A concesión dos premios extraordinarios realízase de oficio, non é necesaria a solicitude por parte do interesado.
Lola Membrives
Dolores Membrives Fernández, coñecida como Lola Membrives, nada en Buenos Aires o 28 de xuño de 1885 e finada na mesma cidade o 31 de outubro de 1969, foi unha actriz arxentina, fincada en España.
Traxectoria
Deste último tamén interpretou, durante varias tempadas Señora Ama e La noche del sábado e estreou La infanzona en Buenos Aires en 1945. miniatura|Lola Membrives A súa traxectoria abrangue tamén obras de Calderón de la Barca, Lope de Vega, José Zorrilla (Don Juan Tenorio), Pedro Muñoz Seca, Alfonso Paso, Alejandro Casona, Enrique Jardiel Poncela, Eduardo Marquina, José María Pemán, Luigi Pirandello (La vida que te di), Oscar Wilde (El abanico de Lady Windermere) e Eugene O'Neill (Anna Christie).
Bonifaci Calvo
Bonifaci Calvo (Bonifaz de Xénova nos cancioneros) foi un trobador xenovés do século XIII, compositor de lírica provenzal e lírica galego-portuguesa.
Etnocacerismo
Pacificación Nacional
Isaac Humala —antigo militante marxista do Partido Comunista Peruano e o Movemento de Esquerda Revolucionaria (MIR)— forma o seu Instituto de Estudos Etnoxeopolíticos (IEE) en 1989 para promover as ideas etnocaceristas. O etnocacerismo é unha forma de socialismo étnico que rexeita abertamente a democracia ao estilo neoliberal e propón un estado neo-incaico e etnocrático baseado en principios incaicos e a reivindicación da «raza cobriza» (indíxena americana).
Kenjac
Kenjac é un filme croata de 2009 dirixido por Antonio Nuić. Foi escollido como candidato de Croacia para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 82ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Gañou tres premios Golden Arena no Festival de Cinema de Pula de 2009, así como o premio Oktavijan da Sociedade de Crítica Croata ó mellor filme do ano.
Lénina (Cidade de Krasnodar)
Historia
O jútor divídese en tres partes: zona antiga, nova e o campo. Nesta última áchanse varias casas de campo. A zona antiga foi construída até a década de 1990. Nestas áreas viven os residentes tradicionais. Na década dos 2000, construíuse a zona nova, cunha promoción do Ministerio de Defensa da Federación Rusia para edificios de vivendas de 4 pisos para residencia de militares. Ademais construíronse varias residencias e vilas elitistas.
Nuno Rodriguez de Candarei
Nuno Rodriguez de Candarei foi un trobador galego do século XIII, pertencente á lírica galego-portuguesa.
Extremo Oriente ruso
Grupos étnicos tradicionais
Os grupos demográficos orixinais do Extremo Oriente ruso inclúen (agrupados por grupo lingüístico):
Johan Nunez Camanez
Biografía
Carolina Michaelis sostén que, polo seu apelido, procede de Camán situado na parroquia de Albeos, no concello de Crecente. Pola súa colocación nos cancioneros a súa actividade poética sitúase entre 1240 e 1260. António Resende de Oliveira atribúelle unha cantiga de escarnio, que nos cancioneros pertence a un Nunes, en base a ela sostén que puido participar na conquista de Xaén.
Nuno Porco
Nuno Porco foi un xograr galego do século XIII pertencente á lírica galego-portuguesa.
Trofeo Teresa Herrera 2021
O Trofeo Teresa Herrera de 2021 foi a 76ª edición do torneo. Celebrouse na Coruña o 8 de agosto de 2021 a partido único. O campión foi a Ponferradina, que logrou o título na súa primeira participación.
Palabras xaponesas de orixe portuguesa
miniatura| Páxina do Vocabvlario da Lingoa de Iapam (日葡辞書 Nippo Jisho, [[1603)]] thumb|かるた Karuta, do portugués carta. O nome dos paus da baralla tamén derivan do portugués, como ouro > oulu. A existencia de numerosas palabras xaponesas de orixe portuguesa resulta da chegada ao Xapón dos portugueses en 1542-1543, sendo os primeiros europeos en aportar e establecer un fluxo comercial continuo e directo entre o Xapón e Europa.
Contexto
Os portugueses foron os primeiros en traducir xaponés a unha lingua occidental, no dicionario Nippo Jisho (日葡辞書, Nippojisho) ou Vocabvlário da Lingoa de Iapam, compilado por misioneiros xesuítas como João Rodrigues e publicado en Nagasaki en 1603. Este dicionario xaponés - portugués explicaba 32.000 palabras xaponesas traducidas ao portugués.
Fenda dixital
Concepto
O concepto de fenda dixital aparece no chamado informe “The Missing Link ”, que se publicou en 1982 pola comisión Maitland. Nas conclusións do informe destacábase a carencia de infraestruturas de telecomunicacións nos países en vías de desenvolvemento, poñendo coma exemplo o teléfono.
Contexto da sociedade da información
Con ocasión do Cumio Mundial sobre a Sociedade da Información (CMSI) os principais grupos da sociedade civil deron vida á campaña CRIS (Communication Rights in the Information Society; en galego, Dereitos de Comunicación na Sociedade da Información), co obxectivo de infundir a axenda do Cumio con cuestións relacionadas cos medios de goberno e dereitos á comunicación.
Na CRIS salientouse a función das novas tecnoloxías coma ferramentas de comunicación de valores comúns entre grupos, individuos e organizacións sociais, criticando unha xustificación instrumental das tecnoloxías vistas principalmente coma un fin, máis que coma un medio para impulsar un cambio social, unha visión instrumental que non considera nin as barreiras culturais e lingüísticas, nin as relacións de dependencia e subordinación técnica, económica e política entre  do Norte e do Sur do Mundo.
Segundo a Organización Mundial do Comercio (OMC), as novas oportunidades tecnolóxicas (e do libre comercio a escala global) serán o motor dunha "terceira revolución industrial". Grazas as TIC, poderanse anular as fendas de pobreza e falta de recursos existentes, confrontándose no campo da economía, das transformacións políticas e sociais, da identidade, na cultura e no poder, modelando novas relacións a escala global.
Algúns autores críticos sinalaron que, se nas grandes axendas internacionais enfatízanse os grandes beneficios que as Novas Tecnoloxías poden ter para os países do Sur, o que até agora se identifica coa Sociedade da Información móstrase coma unha invención das necesidades da globalización, vista como un fenómeno neoliberal; un desenvolvemento que non ten en conta as necesidades dun Sur, que se atopa na parte equivocada da fenda dixital. Segundo esta visión, son os países do Norte os principais propietarios e beneficiarios da World Wide Web, así coma da industria do hardware, do software e da produción dos contidos, o 70% en inglés. O Sur permanece excluído, e con iso aumentan as diferenzas sociais rexionais, e imponse un modelo de desenvolvemento "dende o Norte", ao seu xeito.
Fenda dixital xeográfica
A fenda dixital xeográfica, segundo a OEI, abrangue grupos sociais que se atopan tanto en zonas urbanas coma en zonas rurais. Con todo, a infraestrutura dispoñible para asistir a ámbolos dous grupos é moi diferente. En particular, o illamento xeográfico das zonas rurais expón un acceso total e diferente ó urbano, pois nas áreas rurais escasamente contan polo menos en México coas escolas de nivel básico que poden contar cunha antena, iso se a situación xeográfica o permite, non sendo así nas zonas urbanas onde inda que non hai Wi-Fi gratuíto, existen cibercafés, parques, bibliotecas, etc. que poden dar o servizo, así coma moitos fogares que xa teñen internet.
Estratexias para diminuír a fenda dixital
Neste sentido, algúns autores expoñen que as TIC deberían proporcionar un espazo de encontro dunha nova esfera pública, onde a sociedade civil poida definirse e comprenderse na súa diversidade e onde as estruturas políticas estean suxeitas ó debate público e sexan avaliadas polas súas accións, garantindo a participación das categorías máis excluídas a través de perspectivas de xénero, rexionais e sociais.
Faustino Suárez
Faustino Suárez Moledo, nado en Olveira, Dumbría, o 11 de outubro de 1968, é un copiloto galego de rallys. Gañou cinco veces xunto a Manuel Senra o Campionato de Galicia de Rally, sendo o segundo copiloto máis laureado, só por detrás de Estrella Castrillón.
Inicios (1991-1994)
Soldador de profesoón, iniciouse como copiloto correndo con Jesús Manuel Campos, de Senra Sport, en 1991 por recomendación do xefe da escudaría e veciño seu, Manuel Senra. Correu con Campos ata 1994 e en 1995 pasou a ser o copiloto de Senra, despois de que o copiloto deste, Pepe Maceiras, deixase os rallys. Anteriormente xa disputara con Senra un rally de terra, o Rally de Terra de Ourense de 1992.
Catatonía
Síntomas
Dous dos principais síntomas da catatonía son a suxestibilidade e o negativismo do individuo. No primeiro caso, hai unha tendencia esaxerada do paciente a someterse a suxestións externas, especialmente aquelas que son fútiles e sen consecuencias beneficiosas. No segundo caso, hai unha teimuda oposición a levar a cabo o que se lle pide ao paciente, chegando a facer exactamente o contrario do que se lle indica.
Holaspis laevis
Ameazas
Spawls et al. (2002) sinalan que esta especie (como Holaspis guentheri) non tolera a deforestación, pero que esta especie estendida probabelmente non estea en risco significativo. Tal e como se entende agora, H. laevis ten unha área de distribución moito máis restrinxida que a súa conxénere pero, porén, está bastante estendida e parece depender menos dos hábitats forestais que ''H. guentheri'.
Daughters
A banda comezou tocando grindcore e o seu son foi evolucionando tras cada álbum, sendo descritos os seus últimos traballos como noise rock. En 2018 o grupo fichou por Ipecac Recordings e publicou o disco You Won't Get What You Want, que recibiu moi boas críticas. Este álbum marcou un significativo afastamento ao estilo anterior da banda.
Australolacerta australis
Etimoloxías
O nome científico Australolacerta está formado pola unión dos elementos Australo- e -lacerta. O primeiro deriva do latín australis, localización orientada cara ao sur, meridional (o contrario de boreal), e o segundo do latín lacerta, "lagarto".
Distribución
É unha especie endémica do Cabo Occidental, Suráfrica.
Ameazas
Actualmente non hai grandes ameazas para esta especie.
Moeda de 5 centavos de dólar Shield
O valor de 5 centavos viñérase cuñando en prata desde os primeiros tempos de existencia da Casa da Moeda dos Estados Unidos, a finais do século XVIII, mais desapareceran da circulación, xunto coa maioría das demais moedas, durante a axitación económica producida pola guerra civil. En 1864, a US Mint introduciu na circulación con éxito as moedas de faciais baixos, cuxo valor intrínseco non se aproximaba ao seu valor nominal. O industrial Joseph Wharton avogou daquela por que as moedas levasen níquel na súa composición, un metal no que el posuía importantes intereses financeiros. Cando a Casa da Moeda propuxo unha peza de 5 centavos de aliaxe de cobre e níquel, o Congreso exixiu que a moeda fose máis pesada do que a ceca concibira inicialmente, o que lle permitiu a Wharton venderlle máis metal ao Goberno.
A emisión dos 5 centavos Shield para a circulación suspendeuse en 1876 durante un período de máis de dous anos, por mor do exceso de moedas de baixo valor facial que estaban en circulación, e só se cuñou en pequenas cantidades ata 1882. O ano seguinte, o modelo foi substituído pola nova moeda de 5 centavos Liberty Head, deseñada por Charles E. Barber.
Variantes
O derradeiro ano de produción produciuse unha sobredata, 1883/2, cun "2" visible debaixo ou preto do díxito "3". Esta variedade debeuse ao uso de cuños datados en 1882 que non se destruíron ao final do ano, senón que se modificaron para que reproducisen "1883". Coñécese que se reutilizaron cinco cuños diferentes. O investigador Bowers estima unha cuñaxe de 118.975 exemplares, da que Spindel calcula que só entre o 0,2 % e o 0,3 % sobreviviron ata os nosos días.
Rinóforo
Etimoloxía
O nome refírese á función do rinóforo como órgano para "cheirar". A palabra está formada polos elementos rino- e -foro. O primeiro deriva de xenitivo (como é a norma) da palabra do grego antigo ῥίς, ῥινός rhís, rhinós, "nariz", e o segundo do sufixo do latín científico -phorus, tirado do grego antigo -φορος, -phoros "soporte", "que leva", derivado do verbo φέρειν phérein "levar enriba", "transportar".
Luisa Roldán
miniatura|Virxe do leite, [[Museo de Belas Artes de Sevilla]] miniatura|Gines de la Jara miniatura|Nosa Señora da Soidade, Puerto Real (Cádiz), 1688 Luisa Ignacia Roldán, nada en Sevilla o 8 de setembro de 1652 e finada en Madrid o 10 de xaneiro de 1706, foi unha escultora española da época barroca, coñecida tamén como La Roldana. Foi a primeira muller escultora documentada en España. Roldán é recoñecida no Museo da Sociedade Hispana por ser "unha das poucas mulleres artistas que mantivo un estudio fóra dos conventos na España do Século de Ouro".
Estilo e método
Roldán e o seu pai foron quen de facer estables as súas esculturas, como "Ginés" e "San Xosé co Neno", mais á vez lixeiras utilizando materiais de diferentes lugares do mundo. Tiñan que escoller coidadosamente materiais que axudasen á estabilidade da estatua. Por exemplo utilizaban o ciprés mediterráneo mais tamén o cedro español que se utilizaba para a parte máis difícil das esculturas que eran as mans. Despois da obtención dos materiais, Pedro Roldán utilizaba unha técnica coñecida en todo o mundo artístico que era o baleirado da sección da madeira. Roldán con anacos máis pequenos da madeira traballaba nos pés. Cando remataba de tallar os pés traballaba na cara. Luisa Roldán creaba a cara e a barba dun xeito único tallando nun bloque de madeira unha máscara que finalmente se unía coa parte posterior da cabeza. Finalmente, engadía detalles como follas e outros patróns á base da escultura. Finalmente a escultura era entregada ao pintor, Tomás de los Arcos.
Coregonus albula
Etimoloxías
Para a do xénero, ver Coregonus.
O epíteto específico, albula, é unha voz do latín científico titada do latín clásico albula, feminino de albulus, "abrancazado", derivado de albus, "branco".
Nutrición
Aliméntase de crustáceos planctónicos
Lesma de mar
Descrición
A orde foi descrita en 1817 polo naturalista francés Georges Cuvier, na súa obra Mémoires pour servir à l'histoire et à l'anatomie des mollusques.
Quermésidos
A dos querméstidos (Kermesidae) é unha familia de insectos hemípteros sa superfamilia dos cocoideos (cochinillas).
Roberto Mancini
Despois de retirarse do fútbol, iniciou unha carreira como adestrador que o levou a ser considerado un dos mellores técnicos da súa xeración. Gañou dende os bancos tres campionatos da Serie A, catro Copas Italia (récord compartido con Massimiliano Allegri e Sven-Göran Eriksson), dúas Supercopas de Italia, unha Premier League, unha FA Cup, unha FA Community Shield, unha Copa de Turquía e a Eurocopa de 2020. En 2015 foi incluído no Salón da Fama do Fútbol Italiano.
Bologna
Aos trece anos foi recomendado a Marino Perani, naquel momento responsable da canteira do Bologna, que o contratou por 700.000 liras tras unha pequena proba.
Manchester City
O 13 de maio de 2013, dous días despois de perder a final da FA Cup ante o Wigan (0-1), e xa sen posibilidades na liga, foi destituído polo club. O seu lugar foi ocupado, durante os dous últimos partidos de liga, polo seu axudante, Brian Kidd.
Victor David Brenner
Primeiros anos e formación
Desde os 13 anos, Brenner comezou a formarse no oficio do seu pai, ata que en 1890, aos seus 19 anos, emigrou cara a América e asentouse en Nova York. Alí comezou a traballar como gravador de selos e de xemas, e continuou a súa formación asistindo ás clases nocturnas na Cooper Union.
Carreira como gravador
Á súa volta a Nova York a súa carreira comezou a prosperar, ata o punto de que o presidente Theodore Roosvelt visitou o seu estudio para posar para unha medalla encargada a Brenner sobre a Canle de Panamá. Durante esa visita, o presidente quedou abraiado cunha plaqueta de Breener que representaba o busto de Abraham Lincoln, e ese foi o xerme da posterior encarga da obra máis representativa do gravador: o centavo Lincoln.
Blackburn Aircraft
Historia
Blackburn Aircraft foi fundada por Robert Blackburn e Jessy Blackburn, que construíron o seu primeiro avión en Leeds en 1908, coa apertura da fábrica Olympia en Roundhay en 1914. No ano 1916 a compañía estableceu unha nova factoría en Brough, East Riding of Yorkshire in 1916. O irmán de Robert, Norman Blackburn, converteuse posteriormente en director xeral.
Blackburn mercou a compañía Cirrus-Hermes Engineering en 1934, comezando a fabricar motores aeronáuticos. Porén, estaba desenvolvéndose unha nova gama de motores e Blackburn quería agardar a que se establecese antes de darlle o seu nome, polo que Cirrus Hermes Engineering mantívose como unha compañía separada durante un tempo.
Cartas de Iwo Jima
Estreouse en galego o 23 de outubro de 2011 a través da TVG.
An American Tail: Fievel Goes West
An American Tail: Fievel Goes West (tamén coñecido como An American Tail II: Fievel Goes West ou An American Tail II) é un filme estadounidense dirixido por Phil Nibbelink e Simon Wells e produdido por Steven Spielberg a través do seu estudio de animación Amblimation, sendo distribuído por Universal Pictures. É unha secuela de Fievel e o novo mundo (1986), e conta a historia dos Mousekewitz, unha familia de ratos xudeus que emigran cara ó oeste. Nesta aventura, Fievel sepárase da súa familia, e conta como el e o sheriff Wylie Burp lle ensinan a Tiger a actuar como un can. Fievel Goes West foi a primeira produción de Amblimation, un estudio que Spielberg creou para manter traballando ós animadores de Quen enganou a Roger Rabbit? (1988).
Vhembelacerta rupicola
Sinónimos
Ademais de polo seu nome actualmente váliso, a escpecie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Estado de conservación
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais considera que Vhembelacerta rupicola ten unha pequena área de distribución (só uns 2 700 km2 ), pero non hai ameazas substanciais para o seu hábitat ou poboacións na actualidade. Aínda que houbo un descenso no pasado na extensión e calidade do hábitat axeitado debido ás plantacións de árbores, esta non é unha ameaza activa na actualidade. Se esta ameaza se activase, a especie debería ser reavaliada pero, na actualidade o status da especie considérase como LC (pouco preocupante).
José García de Castro Calviño
Traxectoria
Fillo de José María García de Castro Porto e Gregoria Calviño Naya, e irmán de Manuel García de Castro Calviño. Marchou a Filipinas, onde exerceu como avogado en Manila. Foi xuíz de primeira instancia de Calamianes e dos distritos de La Paragua e Balábae.
Val do Lozoya
Economía
A economía do val do Lozoya baseouse tradicionalmente na gandaría e a explotación forestal. Porén, actualmente é o turismo o motor da economía do val, aínda que pola falta de apoio aos empresarios do sector por parte das diferentes administracións, non é capaz de explotar o lugar xeográfico privilexiado no que se encontra a tan pouca distancia da la capital de España.
Xaboeira
Tamén é normal penduralas ao carón do lavabo a unha altura á cal se poida acceder con facilidade. Outro lugar onde se colocan é no interior do lavabo ou nos bordos do mesmo. En ambos os casos diminúen a sucidade e o xabrón mantense en mellores condicións.
Barremiano
O Barremiano, é unha división da escala temporal xeolóxica, é a cuarta idade ou piso do Cretáceo inferior. Esténdese desde 129,4 até 125,0 millóns de anos atrás, aproximadamene. O Barremiano segue ao Hauteriviano e é anterior ao Aptiano.
Aleixandre Lago Barcala
Aleixandre Lago Barcala, nado na Coruña o 9 de setembro de 1992, é un escritor galego.
Rodrigo Muñoz
Traxectoria
Segundo relata o cronista Paio de Oviedo, Rodrigo era fillo do conde Munio Rodríguez por Ximena Ordoñez, neta de Vermudo II a través do seu fillo ilexítimo Ordoño Vermúdez. O seu avó paterno, o conde Rodrigo Romàniz, era sobriño do conde rebelde Sueiro Gundemáriz que se rebelou contra o rei Vermudo III. O pai de Rodrigo, Munio Rodríguez, rebelouse á súa vez brevemente contra Fernando I e foi obrigado polos soldados do rei a fuxir ás montañas. Rodrigo Muñiz estaba moi relacionado coa Casa de Traba e coa familia Vela de Bermudo Ovéquiz, os cales tamén descendían de Rodrigo Romàniz. Tivo un irmán, Suero Muñiz, e polo segundo matrimonio do seu pai con Ilduara Velázquez, unha media irmá Elvira Muñiz, esposa do conde Paio Gómez do poderoso clan Banu Gómez. A súa familia fora benfeitora do mosteiro de Santa María de Ferreira de Pallares desde a súa fundación no século X.
Jacob Hübner
Abreviatura
A abreviatura Hübner emprégase para recoñecer a Jacob Hübner como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Espazos protexidos de Galiza
=Lista da rede galega de espazos protexidos=
Kermes vermilio
Etimoloxía
O epitero específico, vermilio, é unha adaptación do inglés vermilion, que designa esta tonalidade particular do vermello, e que é un présatamo do francés vermeillon, co mesmo significado, e que procede do frencés antigo vermeil, que significa "carmesí", e que deriva do latín vermiculus, que é un diminutivo de vermis, "verme".
Gran Premio do Xapón de 2022
Carreira
A carreira comezou ás 14:00 hora local o 9 de outubro de 2022 baixo unha choiva torrencial, pero sacouse bandeira vermella na 2ª volta despois de que o piloto de Ferrari Carlos Sainz perdese o control na forquita durante a volta inicial e fixera aquaplaning para acabar contra as barreiras. Inmediatamente enviouse un vehículo de recuperación, con varios pilotos pasando xunto ao tractor a gran velocidade baixo dobres bandeiras amarelas na segunda volta. O despregamento e a posición do vehículo de recuperación na pista foi incriblemente controvertido. O piloto de AlphaTauri Pierre Gasly reprochou con rabia que "[el] podería morrer" se perdera o control, mesmo a velocidade reducida.
AstroTurf
AstroTurf é unha marca de herba artificial. Aínda que o termo é unha marca patentada e rexistrada, ás veces úsase como descrición xenérica de calquera tipo de herba artificial, especialmente en lingua inglesa. O produto orixinal AstroTurf era un rolo de céspede curto sintético; os produtos actuais incorporan características modernas como protección antimicrobiana, recheo de caucho, sistemas de respaldo e fibras de nailon, fíos e plásticos diversos.
Táin Bó Cúailnge
A intervención de Lug
É entón cando intervén Cethern Mac Fintan, este ataca e arrasa o campamento dos irlandeses, pero el mesmo resulta ferido. É atendido por Fingen, o médico-druída persoal do rei Conchobar Mac Nessa que, á vista das feridas, pode dicir quen as causou. Chegada de Fintan con "tres veces cincuenta" guerreiros, libran tres batallas e matan tres veces o seu número antes de sucumbir.
Pietermaritzburg
Historia
Pietermaritzburg é famosa por un incidente dos primeiros anos da vida de Mahatma Gandhi, en que o botaron dun tren por viaxar nun vagón de primeira clase (sendo indio). Este incidente inspirou a Gandhi para iniciar a súa carreira protestando contra as leis discriminatorias contra os indios en Suráfrica. Actualmente, unha estatua de bronce de Gandhi eríxese na rúa Church no centro da cidade.
Moedas conmemorativas de Suíza
Moeda de 50 francos
A partir de 2001 comezou a cuñarse unha nova serie de moedas conmemorativas de ouro con valor de 50 francos. A partir de 2004 adoptouse un reverso común para estas emisións, deseñado polo artista Roland Hirter.
Discografía de James Brown
Esta é unha discografía do "Padriño do Soul", James Brown.
Edicións en Smash
A continuación aparecen enumerados os sinxelos de James Brown que apareceron en listas de éxitos e que foron publicados polo selo discográfico Smash entre 1964 e 1967.
Limantriinos (tribo)
Descrición
A tribo foi descrita en 1893 polo entomólogo inglés George Francis Hampson.
Marcos Burgo
Trofeo Citroën e Copa Renault (1999-2003)
No ano 2003 pilotaron un Renault Clio Sport co que participaron na Copa Renault nacional, rematando en quinta posición. Ademais disputaron as tres últimas probas do campionato galego a bordo dun Mitsubishi Lancer Evo VII, quedando cuartos no Rally San Froilán e no Rally de Ferrol e segundos no Botafumeiro, por diante de Manuel Senra e Faustino Suárez e só por detrás de Bamarti e Manuel Campos.
Campión nacional do grupo N e primeiras vitorias (2004-2007)
En 2006 competiron co Evo VIII en Galicia, co que lograron catro vitorias (Noia, Baixa Limia, San Froilán e Botafumeiro), proclamándose por segunda vez subcampións de Galicia, por detrás só da dupla Bamarti-Campos. Ao mesmo tempo disputaron o Campionato de España cun Mitsubishi Lancer Evo IX, conseguindo a súa primeira vitoria nacional ao gañar o Rally de Ferrol por diante de Sergio e Diego Vallejo e de Rantur e Álex Cid. Rematou como quinto clasificado do nacional, campión da Mitsubishi Evo Cup e campion do grupo N por segunda vez. Na seguinte tempada gañaron os rallys de Noia, Narón e Sur do Condado, rematando o ano como terceiros clasificado do campionato galego, por detrás de Bamarti-Campos e Luis Vilariño-Moncho López. Ademais conseguiron dous terceiros postos no Campionato de España, nos rallys de Cantabria e Rías Baixas, clasificándose como oitavos na xeral final e cuartos do grupo N.
Titoniano
É equivalente ao período Postlandiano de Inglaterra.
Bathoniano
thumb|left|200px|[[Shunosaurus.]] thumb|center|230px|[[Megalosaurus.]]
Carl E. Walz
Traxectoria
Walz graduouse en física pola Universidade do Estado de Kent en 1977 e é máster en física do estado sólido pola Universidade John Carroll en 1979. Foi seleccionado como astronauta pola NASA en xaneiro de 1990. Participou nas misións STS-51, STS-65, STS-108, STS-111 e STS-79 e foi membro da Expedición 4 á Estación Espacial Internacional. Pasou 230,54 días no espazo.
George Francis Hampson
Traxectoria
Albert Günther ofreceulle un posto como asistente no Museo en marzo de 1895 e, despois de acadar o título de Baronet en 1896, foi ascendido a asistente principal en 1901. Máis tarde traballou no Catalogue of the Lepidoptera Phalaenae do Museo Británico (15 volumes, 1898-1920).
Alén Space
Historia
No ano 2020 foi elixida como Best Space Startup nos Premios South Europe Startup Awards (SESA).
Dólar de comercio (Estados Unidos)
A idea da creación desta moeda xurdiu xa na década de 1860, cando o prezo da prata comezou a baixar por mor da actividade mineira no Oeste dos Estados Unidos. Finalmente, presentouse no Congreso un proxecto de lei que prevía a creación dun dólar de comercio, que foi aprobado e posteriormente sancionado como Lei da Moeda de 1873, que lle outorgaba curso legal nos EEUU unicamente ata unha cantidade de cinco dólares.
Creación do marco lexislativo
En febreiro de 1872, o proxecto de lei foi emendado por un comité da Cámara de Representantes para incluír a autorización dun dólar de comercio de 27 gramos, aínda que esta proposta foi substituída meses despois, cando a Cámara votou favorablemente a produción dun dólar estándar de 24,9 gramos. Porén, mentres estaba no Senado, engadiuse ao proxecto unha disposición que lle esixía ao Tesouro retomar a idea da cuñaxe dun dólar de 27 gramos. O proxecto de lei xa revisado foi aprobado na Cámara de Representantes e no Senado, e foi asinado polo presidente Ulysses S. Grant o 12 de febreiro de 1873, para se converter na Lei da Moeda de 1873.
Produción
En outono de 1875, Linderman suxeriu que se cambiase o reverso do dólar de comercio para conmemorar o centenario da independencia dos Estados Unidos, mais Pollock amosou a súa oposición a tal idea, baseándose en que resultaría difícil realizar o cambio por ser preceptiva a autorización do Congreso e, ademais, en que a moeda podería perder a súa aceptación nos mercados asiáticos. En maio de 1876, o antigo gravador asistente Anthony C. Paquet creou un cuño para o anverso logo de ser contratado por Linderman para mellorar a calidade da cuñaxe dos dólares de comercio, mais finalmente foi rexeitado polos responsables encargados da Casa da Moeda, polo temor á súa desaprobación na China. miniatura|300x300px|O deseño experimental do [[Reverso (moedas)|reverso creado por Anthony C. Paquet combinouse cun anverso sen data. Linderman aprobou o deseño, mais non o executou por temor á desaprobación chinesa dun deseño tan anovador e descoñecido. ]]
Acollemento e uso
Malia todo, o dólar de comercio tivo unha nova etapa de curso legal grazas á Lei da Moeda de 1965, que, entre outras cousas, establecía que "todas as moedas dos Estados Unidos —incluídos os billetes da Reserva Federal e os billetes en circulación dos bancos da Reserva federal e das asociacións bancarias nacionais—, independentemente do momento da súa cuñaxe ou emisión, terán curso legal para todas as débedas, públicas e privadas, impostos, dereitos e taxas". No entanto, tanto o seu valor numismático como o da propia prata de calquera dólar de comercio supera sobradamente o seu valor nominal dun dólar.
Moeda longobarda
Moedas
Do mesmo xeito que os restantes pobos xermanos, os longobardos tamén iniciaron as súas cuñaxes imitando as moedas do Imperio Romano. Estas emisións, denominadas pseudoimperiais polos numismáticos, imitaban as que estaban en circulación en cada área conquistada. Esta moeda pseudoimperial durou, igual que a doutros pobos xermánicos, arredor dun século. Só a partir de aí, no caso dos longobardos, con Cuniperto, comezaron as cuñaxes a nome dos seus propios reis.
O padrón monetario utilizado para as moedas de ouro foi o mesmo que se utilizou no Imperio Romano de Oriente, cun sólido de 4,55 gramos e, xa que logo, un tremissis de aproximadamente 1,45 gramos. A pureza do ouro era, como no caso da moeda bizantina, de boa lei.
Ducado e Principado de Benevento
miniatura|[[Tremissis de Grimoaldo III. A/ AD. GRIM- -VALD, busto coroado de fronte, orbe na man dereita. R/ VITOR∇ +PRINCIP , cruz potenzada; aos lados: G R . En exergo: C•ONO•B . Electro. 1,20 g.]] Os longobardos do Ducado de Benevento –que se converteu en principado no século VIII– emitiron moeda propia desde ca. 680 ata a fin do século IX. Ao principio cuñaron sólidos e tremissis, ambas as moedas de ouro, de imitación ou de inspiración dos modelos do Imperio Romano de Oriente.
Principado de Salerno
Logo do establecemento do principado autónomo longobardo de Salerno, Siconulfo comezou a cuñar sólidos de electro e diñeiros de prata nos que amosaba a inscrición Princeps Benebenti como mostra de reclamación do trono. Inicialmente, por tanto, cuñáronse os dous tipos monetarios antes mencionados, ata o período abranguido entre o ascenso ao trono de Xisulfo I e a caída do principado con Xisulfo II, cen anos despois. Nese período comezaron a cuñarse taris de ouro a imitación das moedas islámicas dese metal en circulación no sur de Italia e na veciña Amalfi. Inicialmente estes taris eran reproducións en maior ou menor medida fieis ás orixinais, con lendas pseudocúficas que sucesivamente se foron substituíndo por lendas en loanza dos soberanos católicos do principado.
Tremissis carolinxios
Esas moedas eran, como anteriormente, tremissis cuñados cunha moi baixa lei (aproximadamente 10 quilates), e nas súas lendas incluíase o nome CAROLVS.
Achados e tesouros
Coñécense só cinco tesouros que inclúan entre as súas moedas pezas"nacionais" longobardas, é dicir, tremissis non pseudoimperiais. Destas cinco, só dúas tiveron unha descrición precisa do seu contido:
A maiores está o coñecido como "tesouro dr Lucca", no que, ademais de moitas moedas locais, tamén había algunha de Aistolfo e de Desiderio. Semella que se descubriu arredor de 1840, aínda que se esparexeu inmediatamente, polo que se descoñecen máis detalles.
Belén López
O nome Belén López pode referirse a:
Mosteiro da Visitación das Salesas Reais
O mosteiro da Visitación das Salesas Reais é un edificio relixioso deseñado polo arquitecto galego Antonio Palacios, situado en Teis (Vigo).
Dynastes hercules
Subespecies
Existen varias subespecies descritas de D. hercules, aínda que hai certa incerteza sobre a vaidez dos taxons nomeados.
Ciclo de vida
Non se sabe moito sobre o seu ciclo vital na natureza, pero obtívose moita información de poboacións en catividade. A estación de apareamento dos adultos ocorre durante a estación húmida (de xullo a decembro). As femias poñen os ovos 30 días despois da copulación como media e poden poñer ata 100 ovos no chan ou sobre madeira morta. Os ovos teñen un período de incubación duns 27,7 días antes de faceren eclosión. Unha vez saen do ovo, o estadio larvario pode durar ata dous anos, pasando por 3 estadios ou ínstares de metamorfose. As larvas teñen un corpo amarelo con cabeza negra. As larvas poden crecer ata os 11 cm de lonxitude e pesan máis de 100 gramos. En condicións de laboratorio a 25 ± 1°C, o primeiro ínstar dura unha media de 50 días, o segundo dura uns 56 días e o terceiro, 450 días. Despois do terceiro ínstar, o estadio pupal abrangue uns 32 días, nos que fan a transición a adulto. Os escaravellos adultos poden vivir de tres a seis meses en catividade.
Combates entre machos
Observouse tanto na natureza coma en catividade que o macho combate con outros para establecer a posesión e dereito de apareamento cunha femia. Os machos usan os seus longos cornos para resolver as disputas de apareamento; estas liortas poden causar un dano físico significativo aos combatentes, pero poden tamén producir ás veces danos á femia no proceso. Durante as loitas, os machos intentan agarrar e enganchar o seu rival entre os cornos cefálico e torácico para levantalos e tiralos. O macho que o consegue gaña os dereitos de apareamento coas femias, aínda así os escaravellos son polixinandros (os machos e as femias aparéanse con múltiples parellas durante a estación de apareamento).
Fine mrtve djevojke
Fine mrtve djevojke é un filme croata de 2002 dirixido por Dalibor Matanić. Foi escollido como candidato de Croacia para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 75ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Estreouse no Festival de Cinema de Pula. Foi considerado como un dos mellores filmes croatas dende a independencia do país.
Áiax (misioneiro ariano)
Traxectoria
Debido, en parte ao seu inhabitual nome homérico, as súas orixes foron debatidas. O cronista contemporáneo Hidacio, o bispo católico de Aquae Flaviae, refírese a el como "Aiax natione Galata". "Galata" pode referirse a un galaico, galo ou gálata. É improbable que fose o primeiro, xa que Hidacio teríao chamado "Gallaeci". Ás veces asúmese que "Galata" é unha forma de referirse a un grego de Oriente, é dicir, "Galatia". Por outra banda, o termo pode significar que fose celta, xa sexa galo ou gálata. Este uso de "Galata" para un celta pódese esperar en Hidacio, quen viaxara a Oriente cando era neno, xa que era unha norma grega.
Segundo Hidacio, Áiax era "hostis catholicae fidei et divinae trinitatis" ("o inimigo da fe católica e da Trindade Divina"), afirmación que máis tarde Isidoro de Sevilla interpretou que significaba que os suevos eran católicos cando Áiax os converteu á herexía. Hidacio tamén chama a Áiax "effectus apostata" ("un apóstata do catolicismo"). Áiax tamén era un "senior Arrianus inter Suevos", que pode referirse a un bispo ou a un sacerdote, ou non. Pode significar "ariano maior", e pode referirse a un laico ou a un membro do colexio sacerdotal gótico; no uso católico podería significar presbítero.
Propelente hipergólico
Os dous compoñentes consisten dun combustible e dun oxidante. As vantaxes principais dos propelentes hipergólicos son que poden ser almacenados como líquidos a temperatura ambiente e que os motores alimentados por propelentes hipergólicos son sinxelos de acender de maneira fiable e repetida. Os propelentes hipergólicos habituais son complicados de manexar debido á súa gran toxicidade e ó corrosivos que son.