Comunismo
Aplicación histórica
Debido á popularidade da revolución bolxevique e a polarización política entre os colectivismos soviéticos e os mercados capitalistas, o comunismo identificouse case naturalmente coa doutrina marxista-leninista. A diferenza do concibido por Marx e Engels, baixo esta doutrina a primeira fase do comunismo, que é a máis facilmente alcanzable, é considerada «socialismo». Esta reconceptualización leninista popularizaríase no léxico político-económico, e desde entón afírmase que case todos os gobernos comunistas implantaron formalmente economías socialistas e non comunistas, debido a que son excepcionais os casos de nacións controladas por partidos comunistas que alcanzasen a fase superior do comunismo (ou sexa, o "comunismo" de acordo a esta terminoloxía). Con todo o goberno leninista non deixara de entender a organización económica socialista da produción como unha economía colectiva que decidise directamente a organización da produción sen uso do diñeiro. O contraste de Lenin con Marx era só que na súa interpretación da primeira etapa do comunismo agregábase á distribución por función prevista por Marx, a idea dunha economía estatal dirixida por unha xunta de planificación, mentres que recentemente na súa etapa final o comunismo funcionaría como Marx prevía en cambio para as dúas fases: como unha auto-organización común de todos os individuos. De maneira que, a pesar de tal diferenza con Marx respecto a un colectivismo de Estado para a primeira fase, Lenin si coincidía con este en que ambas as fases do comunismo requirisen a abolición do diñeiro e unha planificación directa dos recursos mediante a súa provisión centralizada á produción e ao consumo, polo cal, coherentemente con esta descrición, foi este o tipo de sistema que se tentaría implantar durante os primeiros anos do réxime bolxevique. Logo do fracaso deste experimento económico, Lenin lideraría a transformación da economía rusa de volta cara a unha economía de mercado baixo o nome de Nova Política Económica (NEP). Cando os seus sucesores aboliron novamente estas reformas capitalistas para reimpoñer o socialismo, o concepto de socialismo (ou primeira fase do comunismo) xa non implicaba a planificación por asignación de bens que Marx e Lenin entendían como un prerrequisito do mesmo: sexa por parte dunha comunidade de produtores en Marx ou  provisoriamente por parte do Estado en Lenin, calquera planificación consciente produce un ben xa coñecendo como será utilizado e por tanto en ningún caso require do uso de diñeiro ("produción para o uso"). Tanto nos modelos personalistas de Stalin e Mao como no das burocracias soviéticas posteriores e os novos réximes comunistas ao redor do mundo, o socialismo terminaría limitándose a un réxime de metas de produción para un sistema de empresas estatais entre as cales operaba un intercambio xeral de bens dentro dunha economía monetaria na cal a súa compravenda non era determinante directa dos ingresos. No colectivismo soviético post-NEP, os bens de produción (e eventualmente os de consumo) eran producidos como mercadorías con valoracións abstractas monetarias, pero ao mesmo tempo os seus prezos e cantidades estaban condicionados por un plan xeral centralizado ao que unha economía de empresas estatais debía adecuarse. Os plans quinquenais baseábanse en metas xerais de produción polas cales as unidades de produción eran compensadas en diñeiro segundo criterios alleos aos prezos polos que eran vendidos os bens de produción, polo cal non operaban cabalmente como mercadorías. A organización do cálculo económico neste sistema foi problemático para as xuntas de planificación económica e usualmente dexeneraba nunha provisión racionada dos bens de consumo, sexa por desinterese ou descoñecemento do Estado dos intereses do consumo individual, ou por desabastecemento produto da descoordinación da produción. En case a metade dos países do mundo logo da segunda guerra mundial foi posto en funcionamento este modelo de socialismo baixo dirigencias marxistas, sexa ou non baixo o nome de partidos comunistas. miniatura|Mapa dos países que se declararon [[Estado socialista|estados socialistas politicamente comunistas baixo a doutrina marxista-leninista entre 1979 e 1983. Este período marca a extensión territorial máis grande da ideoloxía comunista.]] Os territorios máis importantes en ser incorporados polo movemento comunista marxista-leninista foron: primeiro, os que correspondían ás repúblicas que serían asimiladas ao novo Estado da Unión Soviética baixo o control dun mesmo partido comunista, entre os que se atopaban Rusia, Belarús, Armenia, Acerbaixán, Estonia, Xeorxia, Casaquistán, Kirguizistán, Letonia, Lituania, Moldavia, Taxiquistán, Turkmenistán e Ucraína. A estes agregáronse os países aliñados ou satélites da URSS en Europa do Leste, América Latina e Asia, cuxos estados serían gobernados por partidos únicos propios (comunistas ou non) baseados no socialismo soviético: Mongolia, Bulgaria, Iugoslavia, Hungría, Checoslovaquia, Polonia, Albania, Alemaña Oriental, Romanía, Cuba, Vietnam do Norte (daquela Vietnam), Corea do Norte, Iemen do Sur, Camboxa (baixo o dominio de Vietnam), China, Laos, Iemen, Etiopía, Angola, Somalia, Congo-Brazzaville, Mozambique, Guinea-Bissau, Benín, Alxeria, Birmania, Nicaragua, Granada e Afganistán entre outros.