cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cúpula de Santa María del Fiore
O concurso de 1396
A proposta de Giovanni di Lapo Ghini foi de estilo gótico tradicional. Imaxinou unha estrutura con paredes finas e fiestras altas, e contrafortes en forma de arcobotantes para soporta-la cúpula. Pola contra, a proposta de Neri di Fioravante eliminou os contrafortes e substituíu a súa función pola incorporación dunha serie de aneis de pedra ou madeira instalados ao redor da cúpula rodeándoa, do mesmo xeito, ca uns aros de ferro rodean as varas dun bocoi. Tiña dúas particularidades. A primeira era que incorporaba dúas cúpulas, unha disposta dentro da outra. A segunda era a forma da cúpula exterior, que era a dun arco apuntado, en lugar da forma máis previsible dunha esfera como no Panteón de Roma. A proposta definía claramente a forma e dimensións da cúpula, pero non resolveu os retos técnicos que supuña a súa construción.
O concurso de 1418
Non obstante, a ausencia dunha cimbra no proceso, provocou a incredulidade de moitos confreires e doutras persoas influentes na decisión do proxecto gañador. Brunelleschi empeorou as cousas cando se negou a divulgar os detalles do seu proxecto de construción, temendo que fose copiado, creando unha situación tan tensa que foi acusado polo xurado de ser "un burro e un charlatán". Na etapa final, quedaron excluídos tódolos demais modelos, agás o presentado por Lorenzo Ghiberti, antigo rival de Brunelleschi. O seu modelo máis sinxelo utilizaba unha estrutura de madeira para soportar temporalmente o peso da cúpula durante a súa construción.
O tipo de cúpula
Unha cúpula hemisférica, parabólica ou elipsoidal (como a da Catedral de Pisa) é unha figura ou lugar de puntos xerados a partir dun arco que xira arredor dun eixe vertical, denominado neste caso cúpula de revolución. ​Está formada por pezas chamadas doelas que se dispoñen en forma de arco até a dovela superior ou clave (ou chave) que equilibra as forzas de xeito similar a un arco ou bóveda pero en tres dimensións. Para permitir que a luz entre no interior da cúpula, pódese abrir un óculo superior, acompañado ou non dunha lanterna. Para iso, a chave substitúese por un anel superior de pezas que resisten os esforzos de compresión, ás veces de bronce para unha maior estabilidade e durabilidade. ​ Teoricamente, sempre é posible construír unha cúpula de revolución, xa que está formada por aneis infinitos que se aguantan por si mesmos unha vez completados. A técnica construtiva é ben sinxela: os ladrillos dispóñense en aneis circulares concéntricos superpostos, cuxo diámetro diminúe a medida que se eleva cara á parte superior. Deste xeito a estrutura é autoportante, é dicir, capaz de sosterse por si mesma.miniatura|A cúpula de Brunelleschi xérase pola intersección de 45º de dúas [[Bóveda de crucería|bóvedas de crucería. Así, xéranse as oito caras planas que forman a cúpula. Maqueta do Museo dell'Opera del Duomo, sala da cúpula.]] As dificultades derivadas da cúpula eran, principalmente, dúas:
Subministración de materiais
miniatura|Maqueta dun barco (Il Badalone) construído por Brunelleschi en 1427 para transportar mármore a Florencia. O barco afundiuse na súa viaxe inaugural. Nos meses previos ao inicio das obras acumuláronse cen troncos de abeto de 6,4 metros de lonxitude para construír a estada e as plataformas. Tamén chegaron os primeiros carros cheos de ladrillos, que foron descargados e amoreados de xeito ordenado á espera de ser izados. A obra requiriu varios tipos de ladrillos: rectangulares, triangulares, de cola de milano, ladrillos con bridas ou ladrillos cunha forma determinada para encastrarse nas esquinas do octógono. ​​​​En total, foron necesarios uns catro millóns para completar a cúpula. Tamén foron necesarias vigas de pietra serena de entre 771 e 2.000 quilogramos cada unha.
Organización dos traballos
miniatura|Tornos e [[Polea|poleas para a construción da cúpula, no Museo dell'Opera del Duomo de Florencia.|267x267px]]O traballo organizouse fundamentalmente na zona do presbiterio, onde se recolleron materiais, máquinas e ferramentas, así como nas catro zonas onde se sitúan as ábsidas. Á altura do inicio da cúpula construíuse a gran estada interna anular onde se organizaron as obras. Noutros lugares da catedral gardáronse madeira e mármore, ferramentas de traballo, unha forxa, unha caseta de ladrillos e un espazo reservado para os artistas, onde Brunelleschi construíu unha maqueta da cúpula.
A plataforma de traballo
A plataforma de traballo tiña un ancho duns 10 metros, estaba solidamente construída e cumpría dúas funcións: era a superficie na que se instalaban as máquinas elevadoras e os bloques de pedra, ladrillos, e morteiro, mais tamén constituía a plataforma de traballo dos operarios. Igualmente, foi o plano fixo de referencia onde se tomaron medidas para construír a cúpula. Os oito centros nos que comezaban os radios dos arcos da cúpula estaban na plataforma.
Os nervios da cúpula
miniatura|Esquema dos nervios de Santa María del Fiore Os dous casquetes que conforman a cúpula están unidos e ríxidas por medio de 24 nervios: 8 maiores (un por cada esquina da base octogonal) e 16 menores (dous que se elevan desde o interior de cada segmento do octógono). As 24 nervaduras converxían cara ao centro da cúpula mentres se ían elevando. miniatura|Diagrama dos nervios e da inclinación dos muros da cúpula de Santa Maria del Fiore. Os casquetes e os nervios forman unha única estrutura, utilizando os mesmos principios e procesos construtivos. Os nervios principais sobresaen das caras exteriores da cúpula, e están cubertos de mármore branco. Especificouse que cada lado da cúpula tería dúas nervaduras menores e a metade dunha nervadura maior en cada extremo e se utilizaron seis ganchos a cada lado para marcar o punto onde cada nervio debía comezar a construción.
Hipóteses sobre a construción da cúpula
No que respecta á construción da cúpula, parece que Brunelleschi tamén xogou ao despiste, xa que tras anos de debate sobre cal debería ser o "artificio máxico" que permitiría a súa construción, non se chegoara a unha conclusión definitiva. A cúpula octogonal de caras planas, construída sen cimbras e con morteiro de fraguado lento, teoricamente era imposible de sustentarse. O arquitecto foi moi coidadoso coa forma de construír e tratou de desvelar o menos posible sobre a súa técnica construtiva. A disposición dos ladrillos con debuxo en espiña de peixe, visible no corredor oco entre as dúas cúpulas, era habitualmente indicada. como parte do "segredo" aínda que non se entendeu a función real. Porén, segundo algúns expertos, estas superficies de cachotería non corresponderían a unha función estrutural real e só serían un engano deliberado, quizais coa finalidade de evitar as críticas que estropeasen o seu proxecto ou o roubo da súa idea.
LXDE
miniatura|200px|right|logo
Cúpula de Santa María del Fiore
Morte de Brunelleschi
Trala súa morte, a responsabilidade de mestre das obras foi asignada o 11 de agosto de 1446 a Michelozzo, o seu discípulo e amigo, quen ocupou o cargo ata a súa morte a finais de 1451. Posteriormente, o cargo foi outorgado a Antonio de Ciaccheri Manetti (o carpinteiro desleal) en 1452, a Bernardo del Borra (Bernardo Rossellino) en 1462 e, finalmente, a Tommaso Secchielli quen a completaron en 23 de abril de 1461, aínda que este último permaneceu como xefe de obras até 1464. Para a súa construción empregáronse varias máquinas e inventos ideados polo propio Brunelleschi, entre eles o gindastre xiratorio e un armazón de madeira. As variacións que estes homes puideron introducir na lanterna foron marxinais, limitadas a detalles decorativos.
O revestimento do tambor
Unha vez rematada a construción da cúpula só quedou por decorar a parte exterior do tambor octogonal. Unha primeira aproximación, en canto ás dimensións, xa fora esbozada por Brunelleschi na maqueta de madeira atribuída ao propio arquitecto e conservada no Museo dell'Opera del Duomo. Este modelo foi seguido por outro realizado por Antonio Ciaccheri entre 1452 e 1460 quen, probablemente, incluía algunhas indicacións do propio Brunelleschi. Entre estes proxectos de comezos do século XV figuraba tamén un modelo atribuído a Giuliano da Maiano.
O concurso
No verán de 1507, a Opera de Santa Maria del Fiore encargou a Miguel Anxo que realizase, para antes de rematar agosto, un debuxo ou maqueta para o concurso sobre o tambor. Segundo o autor Giuseppe Marchini, o artista tería enviado uns bosquexos a un carpinteiro de Florencia para a construción do modelo. ​O proxecto propoñía, en liñas xerais, manter unha certa continuidade co preexistente, mediante a inserción dunha serie de pezas rectangulares. en mármore verde de Prato aliñado cos capiteis das pilastras de esquina. Proxectouse outro entaboamento, pechado por unha cornixa, semellante á do Palacio Strozzi. O deseño completaríase cunha serie de oito estatuas colocadas na parte superior, en correspondencia coas oito nervios da cúpula. Malia todo, este proxecto non foi elixido polo xurado.
Tradición romana
Respecto da segunda fonte de inspiración, o biógrafo Antonio di Tuccio Manetti relata que Brunelleschi pasou varios anos estudando en Roma, quizais atraído polo descubrimento de obxectos e esculturas propias daqueles anos. A principios do século XV, a Cidade Eterna era un inmenso xacemento arqueolóxico. Durante a súa estancia, teríase inspirado na arquitectura clásica e coñecería as teorías de Vitruvio, segundo as cales toda arquitectura se baseaba nun módulo e unha cuadrícula xeométrica. Así mesmo, tamén puido coñecer a disposición en espiña de pescado despois de observala en varias construcións romanas. miniatura|Alzado do [[Panteón de Roma.]] A cúpula romana máis famosa, o Panteón de Agripa, é unha cúpula de revolución hemisférica de dimensións semellantes á de Santa Maria del Fiore. Os seus 43 metros de diámetro e o seu óculo superior de 8 metros poden inspirar a Brunelleschi no seu deseño. Non obstante, a de Roma ten un único casquete e está feita de formigón con casetóns, ​técnica construtiva que non era reproducible e mesmo tivo que ser completamente incomprensible na Italia do Renacemento temperán pois perdera a tradición do formigón romano. Do estudo da parte exterior do Panteón, Brunelleschi. como moito tería sido capaz de apreciar que a forma escalonada levantouse a partir dunha forma circular e que, polo tanto, as cúpulas romanas en xeral contiñan sempre un anel circular completo en cada nivel do seu grosor. Quizais Brunelleschi coñecía a cúpula da Domus Aurea, levantada sobre un pavillón octogonal e construída con formigón fresco, que requiría cimbras durante o proceso de fraguado do formigón. Durante a súa construción, a súa forma poligonal inicial transformouse gradualmente nunha circular a medida que se elevaba e se estreitaba, técnica tamén empregada en diversas edificacións romanas.
Pintura inicial de Vasari
As obras non comezaron ata 1572, en pleno manierismo, un século despois da conclusión das obras de cantería. O Gran Duque Cosme I de Médicis escolleu o tema do Xuízo Final para decorar a enorme cúpula, confiando a tarefa a Giorgio Vasari, coa colaboración de Vincenzo Borghini para a elección do tema iconográfico. Ao morrer Vasari só estaba rematada a primeira das franxas concéntricas previstas, a máis pequena delas, situada na parte superior arredor do óculo octogonal cuberto pola lanterna.
Touro de Osborne
O touro de Osborne é un reclamo publicitario do brandy de Xerez Veterano, en forma de silueta dun touro de lida. Teñen un tamaño duns 14 metros de altura e están situadas en outeiros a carón das estradas de España.
Landra
miniatura|Landras dun [[carballo común|carballo bravo en Escocia.]] miniatura|Quercus macrolepis
A landra ou belota é o froito característico dos carballos, das especies do xénero Quercus (fam. Fagaceae), como son o carballo común e outras árbores semellantes como a aciñeira ou a sobreira.
Descrición
A landra pendura dun pedúnculo duns 6 cm de lonxitude. Asociado ao mesmo pedúnculo acostuman aparecer dúas landras terminais. É moi frecuente tamén, atopar unha grande terminal e outra pequena basal, esta última non chega a desenvolverse por completo, polo que non é fértil.
A landra madura entre outubro e novembro.
Usos medicinais
As landras secas son adstrinxentes, antisépticas e tónicas. Os humanos só poden tomar crúas certas variedades de landras doces da aciñeira, mentres o resto das variedades poden tomarse torradas á brasa, o que elimina o exceso de taninos. Tamén se elabora un saboroso licor na Estremadura.
Jenifer Casal Vidal
Jenifer Casal Vidal, nada en Pontevedra o 6 de setembro de 1996, é unha deportista galega que compite en piragüismo na modalidade de maratón. Gañou unha medalla de bronce no Campionato Europeo de Piragüismo en Maratón de 2017 na categoría de C1.
Pablo Daniel Osvaldo
Traxectoria
Posteriormente, recalou no Bolonia FC ata que foi cedido ao RCD Espanyol en xaneiro de 2010.
Jenifer Casal Vidal
Traxectoria
En 2017, foi campioa de Galicia de C1 5000 metros e de España no C1 en maratón. Ademais logrou en Ponte de Lima a medalla de bronce no Campionato Europeo de Piragüismo en Maratón en C1
Anschluss
Convocatoria do plebiscito
Os disturbios masivos causados por nazis sucedéronse en Graz, Linz, Innsbruck e Viena ao longo do 10 e 11 de marzo, coa conseguinte represión de tropas austríacas aínda leais ao goberno. O plan de Hitler era que o presidente Miklas destituíse a Schuschnigg ante o temor dunha guerra civil e que nomease a Seyss-Inquart como chanceler de Austria. Logo estaba planeado que Seyss-Inquart aproveitaría o seu novo cargo para solicitar axuda militar a Alemaña co obxectivo de poñer fin á crise austríaca, disipando así toda aparencia de invasión alemá.
Claudicación austríaca
Hitler aceptou ordenar de novo a mobilización das forzas preparadas para a invasión e emitiu a orde necesaria ás 20:45; as tropas debían penetrar no país veciño a madrugada do día seguinte. Aínda que Göring seguía esixindo que Seyss-Inquart enviase o telegrama que debía xustificar a entrada no país das tropas alemás, non o logrou ata as 21:54. Mentres tanto Hitler aínda dubidaba da reacción de Benito Mussolini ante os feitos, considerando a protección italiana que xa fora outorgada á Primeira República de Austria en 1934 tralo asasinato de Dollfuss, pero trala mutua colaboración italo-alemá na conquista de Abisinia e a Guerra Civil española, a Italia fascista aliñárase definitivamente co Terceiro Reich. Así, tras unha consulta diplomática do príncipe Phillip von Hesse (embaixador alemán en Roma), ás 22:00 do 11 de marzo o ministro italiano Galeazzo Ciano informou a Hitler, por medio de Von Hesse, que Mussolini non interviría nos sucesos de Austria. Esta noticia foi coñecida de inmediato en Viena e deixou a Miklas e Von Schuschnigg privados do seu único grande aliado estranxeiro, mentres de inmediato Hitler chamaba por teléfono ao seu embaixador en Roma para que este expresase o «profundo agradecemento persoal» do Führer cara ao Duce.
Intervención alemá
miniatura|Tropas alemás entrando en Viena, o martes 15 de marzo de 1938 As primeiras tropas alemás que cruzaron a fronteira austríaca foron aclamadas en territorio austríaco. A falta de oposición á invasión conveu ás forzas alemás, que pronto quedaron atrapadas nun grande atoamento de tráfico camiño de Viena. Como as potencias occidentais tampouco reaccionaron á acción alemá, o mando militar alemán puido empregar parte dos trens destinados a participar na defensa fronte a un posible ataque francés á invasión.
Na mañá do 12 de marzo, o presidente Miklas aceptou finalmente designar a Seyss-Inquart como chanceler austríaco, pero esta medida resultaba inútil pois ao amencer as tropas da Wehrmacht alemá xa cruzaran a fronteira, iniciando a súa invasión. Os nazis austríacos arrestaron a Miklas no mediodía, con apoio de axentes da Gestapo infiltrados en Viena e Arthur Seyss-Inquart tomaba o posto de chanceler na capital austríaca, dando a benvida ás tropas da Wehrmacht que entraban ao país. Ao día seguinte, as forzas alemás ocupaban sen resistencia toda Austria, achando un recibimento efusivo e favorable que lles sorprendeu, tanto en localidades pequenas como nas cidades máis grandes. Porén, o mal estado de moitos transportes de tropas causou atrasos no avance da Wehrmacht, o cal non deixou de preocupar aos xefes militares alemáns.
Electricidade
O transporte da corrente eléctrica pode ser -en función da súa propagación- alternado (corrente alterna) ou continuo (corrente continua), considerándose xeralmente no interior dun metal aínda que tamén é posible, en condicións axeitadas, que o faga no interior dun gas e dunha disolución. A súa xeración pódese levar a cabo de moitos xeitos, por ex., mediante o fregado de corpos ou pola compresión de certos materiais -como por ex., o cuarzo (piezoelectricidade)- ou grazas á diferenza de temperatura de dous corpos unidos mediante unha soldadura (termoelectricidade, efecto de Seebeck), por medio de reaccións químicas (pilas ou acumuladores) ou por causa da indución electromagnética (dínamos e alternadores); este último é o procedemento máis utilizado en procesos industriais. Existe ademais unha íntima relación entre a corrente eléctrica e o campo electromagnético, porque debido á presenza de cargas en movemento a corrente xera o campo e a variación deste último, a aparición dunha corrente eléctrica (indución electromagnética). A conxunción dos campos, o eléctrico e o magnético, é a orixe do campo electromagnético, de estudar o cal se ocupa o electromagnetismo. Considéranse diversas manifestacións da electricidade:
Anschluss
Consecuencias
Pola súa banda, os nazis austríacos apoiaron decisivamente a anexión a Alemaña e colaboraron eficazmente na nazificación de Austria e a súa sociedade. Moitos nazis nativos de Austria, ademais do propio Hitler, chegaron a ocupar cargos destacados dentro da xerarquía política do Terceiro Reich, como Ernst Kaltenbrunner e Arthur Seyss-Inquart, mentres varios centenares de nazis austríacos engrosaron pronto as filas do Partido Nazi, a Gestapo, e da propia SS, sen desmerecer en fanatismo e brutalidade aos seus compañeiros alemáns como foi o caso de integrantes da SS como Amon Göth, Franz Stangl, Gustav Wagner, Eduard Roschmann, Aribert Heim ou Hanns Albin Rauter, todos eles nativos de Austria.
Electricidade
Carga eléctrica
A presenza de carga dá lugar á forza electromagnética: unha carga exerce unha forza sobre as outras, un efecto que era coñecido na antigüidade, pero non comprendido. Unha bóla lixeira, suspendida dun fío, podía cargarse co contacto dunha barra de vidro cargada previamente por fricción cun tecido. Viuse que se unha bóla similar se cargaba coa mesma barra de vidro, se repelían entre si. Este fenómeno foi investigado a finais do século XVIII por Charles-Augustin de Coulomb, quen deduciu que a carga se manifesta de dúas formas opostas. Este descubrimento trouxo o coñecido axioma "obxectos coa mesma polaridade repélense e con diferente polaridade atráense".
Corrente eléctrica
A corrente produce moitos efectos visibles, feitos que foron presenciados ao longo da historia. En 1800, Nicholson e Carlisle descubriron que a auga podía descompoñerse con corrente dunha pila voltaica nun proceso que se coñece como electrólise; traballo que posteriormente foi ampliado por Michael Faraday en 1833. A corrente a través dunha resistencia eléctrica produce un aumento da temperatura, un efecto que James Prescott Joule estudou matematicamente en 1840 (ver efecto Joule).
Campo eléctrico
Un campo eléctrico varía no espazo, e a súa forza en calquera punto defínese como a forza (por unidade de carga) que se precisa para que unha carga estea inmóbil nese punto. A carga de ensaio debe de ser insignificante para evitar que o seu propio campo afecte o campo principal e tamén debe ser estacionaria para evitar o efecto dos campos magnéticos. Como o campo eléctrico se define en termos de forza, e unha forza é un vector, entón o campo eléctrico tamén é un vector, con magnitude e dirección. Especificamente, é un campo vectorial.
Circuítos eléctricos
O comportamento dos circuítos eléctricos que conteñen só resistencias e fontes electromotrices de corrente continua está gobernado polas leis de Kirchhoff. Para estudalos, os circuítos descompóñense en mallas, establecendo un sistema de ecuacións lineares cunha resolución que brinda os valores das voltaxes e correntes que circulan entre as súas diferentes partes.
Condutividade e resistividade
miniatura|Condutor eléctrico de cobre. A condutividad eléctrica é a propiedade dos materiais que cuantifica a facilidade coa que as cargas poden moverse nun material sometido a un campo eléctrico. A resistividade é unha magnitude inversa á condutividade, aludindo ao grao de dificultade que encontran os electróns nos seus desprazamentos, dando unha idea do bo ou mal condutor que é. Un valor alto de resistividade indica que o material é mal condutor mentres que un baixo indicará pois que é un bo condutor. Xeralmente a resistividade dos metais aumenta coa temperatura, mentres que a dos semicondutores mingua ante o aumento de temperatura.
A condutividade desígnase coa letra grega sigma minúscula (\sigma) e mídese en siemens por metro, mentres que a resistividade desígnase coa letra grega rho minúscula (ρ) e mídese en ohms por metro (Ω•m, ás veces tamén en Ω•mm²/m).
Descargas eléctricas atmosféricas
O fenómeno eléctrico máis común do mundo inorgánico son as descargas eléctricas atmosféricas denominadas raios e relampos. Debido ao rozamento das partículas de auga ou xeo co aire, prodúcese unha crecente separación de cargas eléctricas positivas e negativas nas nubes, separación que xera campos eléctricos. Cando o campo eléctrico resultante excede o de ruptura dieléctrica do medio, prodúcese unha descarga entre dúas partes dunha nube, entre dúas nubes diferentes ou entre a parte inferior dunha nube e a terra. Esta descarga ioniza o ar por quecemento e excita transicións electrónicas moleculares. A brusca dilatación do ar xera o trono, mentres que o decaemento dos electróns aos seus niveis de equilibrio xera radiación electromagnética, luz.
O dano que producen os raios nas persoas e instalacións pode previrse derivando a descarga cara á terra, de xeito inocuo, mediante pararraios.
Campo magnético terrestre
miniatura|[[Aurora polar|Aurora boreal.]] Aínda que non se puido verificar experimentalmente, a existencia do campo magnético terrestre débese case seguramente á circulación de cargas no núcleo externo líquido da Terra. A hipótese da súa orixe en materiais con magnetización permanente, como o ferro, parece desmentida pola constatación das inversións periódicas do seu sentido no transcurso das eras xeolóxicas, onde o polo norte magnético é substituído polo sur e viceversa. Medido en tempos humanos, os polos magnéticos son estables, o que permite facer uso do vello trebello chinés do compás, para a orientación no mar e na terra.
Uso biolóxico
Algúns peixes, como as anguías e as raias eléctricas son capaces de producir grandes descargas eléctricas para defenderse ou atacar; son os chamados peixes eléctricos. Estes peixes, tamén chamados «peixes fortemente eléctricos», poden xerar voltaxes de até 2000 V e correntes superiores a 1 A. Entre os peixes eléctricos cóntanse os Apteronotidae, Gymnotidae, Electrophoridae, Hypopomidae, Rhamphichthyidae, Sternopygidae, Gymnarchidae, Mormyridae e Malapteruridae.
Santiago García Rey
Santiago García Rey, finado en Ribadavia en 1957, foi un avogado e político galego.
Efecto barba verde
Exemplos
Suxeriuse ademais que podería producirse especiación pola manifestación dun efecto barba verde.
Robert Walpole
Carreira política
Do mesmo xeito que o seu pai, Walpole foi dende o principio un celoso membro do partido Whig, que naquel entón, e grazas aos éxitos da revolución Gloriosa, dominaba a política británica en oposición ao máis conservador partido Tory. Despois de ter unha carreira de éxito en Londres, en 1705 Walpole foi nomeado membro do consello do Almirantado, corpo encargado de administrar a mariña inglesa. Ese nomeamento lanzou a súa carreira, pois as súas habilidades como administrador e organizador axiña foron percibidas, e en 1708 Lord Godolphin, por aquel entón o líder informal do goberno da raíña Ana, nomeouno secretario de Estado de Guerra. Dende este posto serviu como asesor e conselleiro do duque de Marlborough, comandante en xefe das forzas británicas na guerra de Sucesión Española que viña desenvolvéndose dende 1700. A súa proximidade a Marlborough, figura dominante no panorama político inglés debido á íntima amizade da esposa deste coa raíña Ana, pronto converteu a Walpole nun dos principais membros do gabinete británico.
Ascenso ao poder
A influencia de Walpole non deixou de crecer. Fíxose cunha sólida maioría de seguidores no Parlamento, e durante a década dos trinta exerceu un férreo control sobre a vida política inglesa. Iso, xunto coa súa escandalosa vida privada, valeulle ser obxecto de críticas viscerais, que se plasmaron nos escritos e obras de teatro satíricas de literatos como John Gay, Jonathan Swift, Alexander Pope, Samuel Johnson e Henry Fielding. As obras teatrais deste último, nas que os ataques contra Walpole non deixaban de crecer, fixeron que este promovese no parlamento unha das súas leis máis soadas, a Theatrical Licensing Act de 1737, que establecía unha censura previa das obras a ser representadas en teatros. Isto acabou de facto coas críticas abertas contra Walpole, pero non só non as refreou, senón que as avivou. Pronto Walpole pasou a ser visto como un ditador e un tirano.
Caída
A marcha de Walpole supuxo o fin da alianza estratéxica con Austria, algo que coincidiu coa morte do emperador Carlos VII sen descendencia masculina, o que foi aproveitado por Prusia para invadir Silesia co apoio de Baviera, o que provocou o inicio da chamada Guerra de Sucesión Austríaca. O novo gabinete inglés, encabezado por Lord Wilmington, non soubo reaccionar ante os novos acontecementos e caeu en 1743; os partidarios de Walpole creron que este rexurdiría como líder do goberno. Con todo, falto de apoios serios no seo dos Whigs, e ante a crecente influencia do partido Tory, Walpole houbo de resignarse e retirouse definitivamente da vida pública. Aínda que seguiu exercendo certa influencia política, non volveu aparecer polo parlamento, falecendo en Londres, á idade de 69 anos, en 1745.
Illa Bubiyan
A illa é maiormente plana e baixa, marismas de sal cobren a maior parte da costa. Hai algúns "wadis" intermitentes no centro da illa.
Sepárase do continente iraquí no nordés pola canle "Al-Zubayr" e desde a parte continental de Kuwait no suroeste pola canle "Al-Sabiyyah". Esta última canle tende ao redor do extremo norte da illa de Bubiyan, separándoa da illa Warbah. 5´4 km. ao nordés de Ras al Barshah, o punto máis austral, Bubiyan está unido ao continente por unha ponte de viga de formigón de 2´38 km. de longo sobre a canle de Khawr as Sabiyah, construído en 1981-1983 e inaugurado en febreiro de 1983, que é para uso exclusivamente militar.
Johann Samuel Drese
Seu primo foi o tamén compositor Adam Drese.
Antonio García Alix
Antonio García Alix, nado en Murcia o 28 de agosto de 1852 e finado en Madrid o 29 de novembro de 1911, foi un avogado e político español. Foi ministro deInstrución Pública e Belas artes, durante a rexencia de María Cristina de Habsburgo-Lorena e ministro de Facenda e ministro de Gobernación durante o reinado de Afonso XIII.
Rózsa Péter
Traxectoria
Rózsa Politzer naceu en Budapest, capital de Hungría e por entón tamén capital do Imperio austrohúngaro. Nos anos 30 do século XX, cambiou o seu apelido de orixe xudía alemá polo de Péter.
Morreu de cancro a véspera do seu aniversario en 1977.
Jacobo Fernández Serrano
Traxectoria
Co álbum de Aventuras de Cacauequi obtivo o premio Castelao da Deputación da Coruña de Banda Deseñada en 2007, e o nomeamento ao Premio Expocómic 2008 de Madrid e do Salón do Cómic de Barcelona, no apartado de autor revelación en España.
Zeaxantina
Relación coas enfermidades oculares
Varios estudos proporcionaron probas preliminares de que o consumo alto na dieta de alimentos que conteñen zeaxantina está relacionada cunha menor incidencia da dexeneración macular relacionada coa idade (AMD), especialmente o Estudo de enfermidades oculares relacionadas coa idade.
Salmonelose
Epidemioloxía
A prevalencia, en Europa, descendeu desde cifras de 35,3 casos por 100.000 persoas en 2006 ata valores do 23,6 en 2009. As taxas máis altas corresponden a Checoslovaquia (100,1 casos por 100.000 habitantes), Eslovaquia (77.3), Lituania (61.6) e Hungría (58.5); en España a prevalencia ronda o 25 por 100.000.
Progresión e síntomas
Unha complicación rara é a septicemia (infección do sangue), que é unha emerxencia médica que pode resultar en osteomielite, endocardite e artrite. Nestes casos úsanse antibióticos.
Trité
miniatura|Trité do [[Reino de Lidia|Reino de lidia emitido ca. 620-564 a. de C. Diámetro: 12,5 mm. Peso: 4,69 g.]] O trité (en grego: τρίτος -tritos-, "un terzo") era unha moeda da Antiga Grecia, de ouro (ou electro) ou de prata, que tiña o valor da terceira parte dun estatero de ouro ou dun estatero de prata, e un peso de arredor de 4,5 gramos, que se empezou a utilizar no século VII a. de C.
O seu peso foi variable en función do padrón monetario correspondente.
Sonny Bill Williams
Inicios no Rugby League
En 2004 con só 18 anos fixo o seu debut na NRL contra Parramatta Eels no Telstra Estadium. Durante este ano foi seleccionado para representar o seu país despois de só uns poucos partidos xogados na NRL. O 23 de abril fixo a súa estrea coa Nova Celandia contra Australia no famoso ANZAC Test. Durante 2004 xoga 15 partidos da NRL e pasa a ser un membro importante do seu equipo, porén a súa curta carreira e o seu ascenso incrible rematan por decantar aos adestradores a deixalo de suplente na gran final da NRL. Os Bulldogs gañaron a final 16 a 13 contra Sydney Roosters. Williams pecha unha excepcional primeira tempada na máxima categoría en Australia, e é nomeado para o Dally M Rookie of the Year Award, o trofeo para o mellor novato da liga NRL dese ano.
Segunda etepa en rugby a XV
É incluído no grupo de 33 homes escollido por Steve Hansen para xogar na copa do mundo. Substituto no primeiro xogo contra a Arxentina, é titular os dous partidos seguintes, primeiro contra Namibia e logo contra Xeorxia, antes de anotar 7 puntos a Tonga onde comeza o partido no banco. É reserva tamén nos tres partidos seguintes da fase final, onde os All Blacks baten sucesivamente a Francia 62 a 13, a África do Sur 20 a 18 na semifinal e, a continuación, Australia na final, gañando por 34 a 7. Neste partido ten unha destacada actuación malia entrar no minuto 40. Co partido rematado, Williams ve como un cativo se precipita ao céspede para se achegar aos seus ídolos, sendo placado bruscamente por un vixiante do estadio. Sonny decide intervir, abrazando ao cativo e regalándolle a súa medalla de ouro. "Unha medalla non o é todo. Síntome orgulloso de tela gañado, pero porqué non facer posible unha noite inesquencible para este neno?", "É probablemente mellor que tela pendurada da parede", dixo logo. Eloxiado polo seu xesto, recibe unha nova medalla de ouro na cerimonia de premios da World Rugby Awards .
Carreira no boxeo
No ano 2021, afirmou en rolda de prensa deixar o rugby para se adicar enteiramente ao boxeo, volvendo para un combate contra Waikato Falefehi o 26 de xuño dese mesmo ano.
Atá, San Vicente de Fervenzas, Aranga
Atá é un lugar da parroquia de San Vicente de Fervenzas no concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Segundo o INE en 2009 tiña 13 habitantes (5 homes e 8 mulleres).
Sílvia Alcàntara i Ribolleda
Traxectoria
En 2009 publicou a súa primeira novela, Olor de Colònia, editada por Edicions de 1984, que evoca a vida dunha colonia téxtil a mediados do século XX e as envelenadas relacións sociais, a combinación de despotismo e condescendencia que rexía a súa vida. Nacer, vivir, reproducirse e morrer entre as paredes dunha fábrica que vai máis alá do centro de traballo, que é tamén escola igrexa, tenda e vivenda. A novela recibiu os premios QWERTY BTV (2009), Regió7 (2009) e Joaquim Amat-Piniella (2010), e foi finalista do Premio Llibreter de narrativa (2009)
Exposición Universal
As exposicións aprobadas polo BIE poden ser consideradas universais, internacionais ou especializadas, cunha duración de entre 3 e 6 meses. No entanto, calquera país ou cidade pode organizar feiras e exposicións similares sen o patronazgo do BIE.
Gala González
Traxectoria
En 2003 marchou a Londres a estudar moda na Universidade de Artes de Londres, no college Central Saint Martins. Comezou a traballar para Adolfo Domínguez como directora creativa da súa liña xuvenil (Liña U) ao rematar os estudos, en 2007, pero a sona da súa traxectoria profesional veu da man da comunicación. En 2005 abriu un fotolog de moda e en 2007 comezou co seu propio blog. En 2014 tiña 340.000 seareiros na súa conta de Instagram.
Microtúbulo
Mitose
Unha importante estrutura feita de microtúbulos é o fuso mitótico usado nas células eucariotas para separar os cromosomas durante a dividsión celular. A mitose é facilitada por un subgrupo de microtúbulos denominado microtúbulos astrais, definidos como microtúbulos orixinados no centrosoma que non se conectan cos cinetocoros dos cromosomas. Os microtúbulos astrais interacionan co córtex celular e axudan na orientación do fuso. Colócanse en disposición radial arredor dos centrosomas. O grao de recambio ou reciclaxe desta poboación de microtúbulos é maior có de calquera outra poboación. Os microtúbulos astrais funcionan concertadamente coas proteínas motoras dineínas, as cales están orientadas coas súas cadeas lixeiras unidas á membrana celular e a súa porción dinámica unida ao microtúbulo. Isto permite que a contracción da dineína empuxe o centrosoma cara á membrana, facilitando a citocinese. Os microtúbulos astrais non son imprescindibles para que progrese a mitose, pero requírense para asegurar a fidelidade do proceso, xa que interveñen no correcto posicionamento e orientación do fuso mitótico. Tamén están implicados na determinación do plano de división celular baseado na xeometría e polaridade das células.
Autacoide
Os autacoides poden ter moitas funcións biolóxicas, como regular o fluxo sanguíneo local, a homeostase e os procesos inflamatorios. Algúns autacoides caracterízanse principalmente polo seu efecto sobre o músculo liso. Sobre o músculo liso vascular poden ser tanto vasoconstritores coma vasodilatadores. Durante os períodos de exercicio poden liberarse autacoides vasodilatadores; o seu principal efecto é sobre a pel, facilitando a perda de calor.
Veni Vidi Vicious
Veni Vidi Vicious é o segundo álbum da banda sueca de garage punk The Hives, editado o 10 de abril do 2000. Foi lanzado a través do selo Burning Heart Records e distribuído polo Warner Music Group. O álbum sería reeditado no ano 2002.
Lista de cancións
Todos os temas compostos por Randy Fitzsimmons agás onde se indique.
Legua
Legua imperial
A legua imperial é a unidade máis grande do Sistema Anglosaxón de Unidades. Esta é a única legua que ten unha definición e equivalencia exactas, pois equivale a 4,828032 quilómetros.
Leguas en uso
Aínda na actualidade, aínda que a xente do campo coñeza o sistema métrico decimal bastante ben, é frecuente que se use a palabra legua, xa sexa en sentido figurado ("tal lugar está a un par de leguas" co significado de: "está a unha distancia nin moi próxima nin afastada, á cal pódese acceder no día, aínda que con algunha fatiga"), ou xa sexa no sentido "antigo".
Gaels
Mitoloxía
Na súa épica nacional contida en obras medievais como o Lebor Gabála Érenn, os gaels remontan a súa orixe a un antepasado homónimo chamado Catelo ou Goídel Glas. É descrito como un príncipe escita (neto de Fénius Farsaid e fillo da exipcia Scota), considerado o creador das linguas gaélicas. Segundo esa lenda, os gaélicos viaxaron durante centos de anos, atravesaronn Exipto, Creta, Escita, o Mar Caspio e o Norte de África, antes de chegaren á Península Ibérica, onde o seu rei, Breogán, fundou Brigantia no Noroeste da Península.
A Gudiña
Xeografía
Está comunicada coa estrada N-525, que vai de Ourense cara a Benavente, se ben o tráfico pesado adoita ir pola autovía A-52. A estrada OU-533 une a vila da Gudiña coa da Rúa, pasando por Viana do Bolo. Forma parte da antiga C-533 que ía desde A Gudiña até Lalín.
Aina Calvo
Traxectoria
Residiu en Zaragoza por motivos laborais familiares até 1983, cando regresa a Palma. Cursou estudos en Glasgow primeiro como estudante de posgrao cunha bolsa Erasmus e, máis adiante, como profesora da Universidade de Strathclyde.
Aina Calvo abandonou o concello de Palma nas eleccións de 2015 despois de oito anos, catro no goberno como alcaldesa e catro na oposición. En xullo de 2015 reincorporouse como profesora á Universitat de les Illes Balears.
En xullo de 2018 foi nomeada directora da Axencia Española de Cooperación Internacional para o Desenvolvemento (AECID), en substitución de Luis Tejada. Tomou posesión o 13 de xullo.
Os Casarellos, San Vicente de Fervenzas, Aranga
Os Casarellos é un lugar da parroquia de San Vicente de Fervenzas no concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2009 tiña dous habitantes (un home e unha muller).
Delfos
O oráculo de Apolo Pitio
É seguro que o desenvolvemento mesmo do oráculo debeu sufrir cambios notábeis no curso do tempo. Entre as testemuñas máis próximas, Plutarco, que foi sacerdote de Apolo en Delfos, transmitiu numerosas consideración sobre o culto: relata que na súa época (século I) unha única Pitia só recibía unha vez por mes, mentres que no pasado debíanse relevar tres profetisas. Noutro santuario de Apolo, o oráculo transmitíase mentalmente: o que viña consultar o oráculo conversaba só co deus e recibía as respostas ás súas preguntas directamente na súa mente (cousa que autorizaba unha interpretación máis libre).
Trípodes de bronce
miniatura|upright=0.7|Caldeiro de bronce Atópanse tamén numerosas ofrendas de trípodes de bronce: a Pitia sentaba sobre un. Na orixe o trípode levaba un caldeiro para unha facer cociña de prestixio: ten unha imaxe moi simbólica. Por veces o trípode e o caldeiro ofrécense xuntos, por veces por separado. Os caldeiros poden estar provistos de asas chamadas προτομή protomé, en forma de partes de animais fantásticos, como, por exemplo, grifóns. Estes elementos fantásticos son imaxes orientais provenientes de Babilonia: reprodúcenas os artesáns gregos, nun afán orientalizante.
Monumentos conmemorativos e votivos
Na parte baixa do santuario, un camiño permite acceder á terraza do templo: das dúas partes deste camiño estreito (a Vía Sagrada) atópanse monumentos de tipo diverso concibidos para albergaren ofrendas ao deus, para lle dar as grazas ou conmemorar un acontecemento feliz.
Tesouro dos atenienses
miniatura|Tesouro dos atenienses
Columna das bailarinas
A columna chamada das bailarinas dátase sobre o -330. Esta adornada con follas de acanto e ofrece un coroamento orixinal: tres mozas cuxa identidade está suxeita a discusión soportaban a vasilla dun trípode na que estaba situado o ónfalos, embigo do mundo e símbolo de Delfos.
Piar do rodios
O piar dos Rodios é un monumento ofrecido por Rodas entre -325 e -300. Este piar soporta un grupo escultórico que comprende unha cuadriga, é dicir un carro tirado por catro cabalos, que soportaba unha estatua de Helios - o sol- no medio dunha decoración mariña (ondas e golfiños). A composición, que se cadra é o grupo realizado por Lisipo do que fala Plinio, estaba diante do templo de Apolo.
ATPase
200px|miniatura|[[Adenosina trifosfato.]] 200px|miniatura|[[Adenosina difosfato.]] As ATPases son unha clase de encimas que catalizan a descomposición da adenosina trifosfato (ATP) en adenosina difosfato (ADP) e un ión fosfato libre. Esta reacción de desfosforilación libera enerxía, que o encima aproveita para impulsar outras reaccións químicas que precisan enerxía. Este proceso é amplamente usado por todas as formas de vida.
Mecanismo
Ao bloquear este tipo de ATPases hai acumulacións anormais de ións na célula. Por exemplo, o bloqueo das ATPases de H+ vesiculares incrementa o pH dentro das vesículas celulares e fai que decreza no citoplasma.
Illa Norte
A illa ten unha rexión montañosa (máis baixa que a da Illa Sur), que consta de montes boscosos, unha meseta central volcánica e outeiros.
Graham Hill
Norman Graham Hill, OBE nado en Hampstead (Londres) o 15 de febreiro de 1929 e finado preto de Arkley o 29 de novembro de 1975, foi un piloto inglés, dúas veces campión mundial da Fórmula 1 ( e ).
Family Man
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Henry Rollins agás onde se indique.
Graham Hill
Hill e o seu fillo Damon son a única parella de pai e fillo na que ambos gañaron o Campionato Mundial de fórmula 1. O neto de Hill Josh, fillo de Damon, tamén participou en carreiras ata que se retirou da Fórmula Tres en 2013 á idade de 22 anos.
Traxectoria
Hill fíxose famoso durante a última parte da súa carreira polo seu enxeño e converteuse nunha personalidade popular, foi un invitado regular na televisión e escribiu unha notable autobiografía franca e enxeñosa, Life at the Limit, ao recuperarse do seu accidente de 1969. Hill tamén foi irreverentemente inmortalizado nun episodio de Monty Python ("It's the Arts (ou: Intermission)" sketch chamado "Historical Impersonations"), no cal un Gumby aparece preguntando para "ver a personificación de Juan o Bautista de Graham Hill." A cabeza de Xoán o Bautista aparece (cun bigote alargado estilo Hill) nun prato de prata, que corre ao redor do chan facendo ruído, putt-putt, como un motor de carreiras. miniatura|200px| Hill na carreira de Campións de 1971 Hill participou en catro películas entre 1966 e 1974, incluíndo aparicións en Grand Prix e Caravan to Vaccarès, no cal aparece como piloto de helicóptero.
Guerra dos Mascates
Antecedentes
Despois da expulsión dos neerlandeses do nordeste do Brasil, a economía da rexión, que dependía da manufactura do azucre, estaba sen capital para investimentos en plantacións, equipamentos e man de obra escrava. Co descenso dos prezos do produto no mercado internacional, debido á concorrencia do azucre producido nas Antillas, entrou en profunda crise. Necesitados de diñeiro, pedíano ós comerciantes de Recife.
Rosario Álvarez Blanco
Traxectoria
É directora do Tesouro do léxico patrimonial galego e portugués e codirectora de ''Gondomar. Corpus dixital de textos galegos da Idade Moderna e dirixe a revista Estudos de Lingüística Galega''.
Camariña
miniatura|300px|Flor da camariña A camariña (Corema album) é un arbusto da familia das ericáceas (tribo: empetreae), que florea de febreiro a maio na beiramar. É planta endémica do litoral atlántico da Península Ibérica (dende a costa de Cádiz até Galiza). Tamén recibe os nomes de caramiña e camariñeira.
Usos
Tamén se emprega coma planta ornamental, mais atópase especialmente brava.
A lenda das camariñas
Dende ese día, as bágoas da raíña, convertidas en perlas brancas para que poida ver ela as infidelidades do seu home, e agridoces como foron as súas bágoas, saen cada setembro no Piñeiral do Rei, e especialmente na beiramar.
Sobrevila, Bermui, As Pontes de García Rodríguez
Sobrevila é un lugar da parroquia de Bermui no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Tiña 7 habitantes no ano 2014 segundo datos do IGE, dos cales 5 eran homes e 2 eran mulleres.
Sorbitol
O sorbitol encóntrase de xeito natural nalgúns alimentos e tamén se produce industrialmente, por redución do monosacárido máis corrente, a glicosa, con hidróxeno. Tamén se forma no corpo humano. A retinopatía e a neuropatía diabética poderían estar relacionadas coa presenza de demasiado sorbitol nas células dos ollos e os nervios.
Carbamoíl fosfato
O carbamoíl fosfato é un fosfato de acilo, anhídrido mixto dun ácido carboxílico e do ácido fosfórico. É un composto de enerxía elevada. Pode considerarse un doante de grupos carbamoilo activados.
Rexión Sur (Estados Unidos)
Literatura
Outros escritores do Sur famosos son Mark Twain (cuxas As aventuras de Huckleberry Finn e As aventuras de Tom Sawyer son dous dos libros máis lidos sobre o Sur), Zora Neale Hurston, Eudora Welty, Thomas Wolfe, William Styron, Flannery O'Connor, Carson McCullers, James Dickey, Willie Morris, Tennessee Williams, Truman Capote, Walker Percy, Barry Hannah, Robert Penn Warren, Cormac McCarthy, James Agee e Harry Crews.
Don Saturio
Sobre os males que provoca o tabaco e outras pezas
É unha peza do dramaturgo ruso Antón Chékhov escrita en 1987. Reeditouse en 1991 xunto á obra Tráxico á forza en Sotelo Blanco Edicións. Reúne textos breves nos que se contén a peculiar forma de ver o mundo do escritor. Ademais da peza que lle dá o título, o libro recolle outras dúas obras teatrais do autor.
As tres irmás
O destacamento retírase da cidade, levando a esperanza de Macha e Irina, cuxo pretendente morre nun duelo. En canto a Olga, confórmase aceptando o cargo de directora da escola. As tres abandonan así os seus soños de mudanza.
Revista Don Saturio
Din que “a independencia é para nós un principio fundamental e necesario, xunto coa defensa e o desenvolvemento da nosa lingua”. Ocuparanse de dar a súa atención aos grupos que fagan teatro galego e ao teatro infantil. Haberá información gráfica, entrevistas e conversas. Ocuparanse do teatro en toda Galiza e pídenlle a todos os grupos que lles envíen información. A revista sairá cada dous meses.
Fermín Bescansa Mendioroz
Fermín Bescansa Mendioroz, nado en Sangüesa (Navarra) o 6 de xullo de 1790 e finado na Coruña o 24 de maio de 1861, foi un comerciante, político e militar navarro, instalado na Coruña desde 1826.
Nacemento e mocidade
Fillo segundoxénito dunha familia labrega, participou na defensa de Zaragoza fronte aos franceses durante a Guerra da Independencia. A finais de 1808 integrou a partida guerrilleira que lideraba o seu curmán segundo, Francisco Espoz y Mina, na área fronteiriza entre Aragón e Navarra.
Residencia na Coruña
Próximo dos liberais progresistas, gañou a alcaldía da Coruña en decembro de 1839, tomando posesión do cargo a 1 de xaneiro de 1840. Permaneceu no cargo por espazo dun ano, nunha época bastante convulsa polas tensións entre moderados e progresistas previas ao pronunciamento de Espartero.
Colin Chapman
Biografía
No ano 1952 fundou Lotus Engineering Ltd, que é unha compañía de automóbiles deportivos. Estudou enxeñería estrutural na University College de Londres, onde se integrou a University Air Squadron e alí aprendeu a voar. Despois da súa graduación, en 1954 acudiu por un pouco tempo a Royal Air Force. Os seus coñecementos das novidosas técnicas da enxeñería aeronáutica foron vitais para alcanzar as mellores técnicas automobilísticas polas cales será recordado. O seu Fórmula One Team Lotus gañou 7 Campionatos Mundiais de pilotos e as 500 millas de Indianapolis entre os anos 1972 e 1978. A liña de produción de Lotus cars foi de varios centos de vehículos. Lotus foi dos grandes construtores, após a decadencia industrial dos anos 70. Chapman morreu dun ataque cardíaco.
Lingua friulana
Estado actual
A principal asociación que fomenta o uso e o desenvolvemento do friulano é a Societât filologjiche furlane, fundada en Gorizia en 1919.
Surfer Rosa
Surfer Rosa é o primeiro álbum da banda estadounidense de rock alternativo Pixies, editado o 21 de marzo de 1988 a través do selo independente británico 4AD. O álbum destaca polas referencias pouco habituais a temas como a mutilación ou o voyeurismo, pola produción lo-fi, e polo son único da batería, que debe moito ao enxeñeiro de son e produtor do disco Steve Albini.