cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hiperinflación na República de Weimar
Causas
A fuga de marcos de ouro (a parte da emisión monetaria que si tiña apoio en ouro do goberno alemán) causou un severo dano á economía, en tanto a República de Weimar debía utilizar papel moeda impreso apresuradamente para cubrir as súas demais actividades, e parte da riqueza xerada pola economía local era absorbida pola urxencia de pagar reparacións de guerra. Non obstante, o custo real destas reparacións só ascendía a un terzo do déficit nacional total de Alemaña, polo cal o goberno xermano recorreu á emisión de papel moeda principalmente para afrontar as súas propias necesidades internas. Ao aumentar desmesuradamente o fluxo de diñeiro circulante entre a poboación, este empezou inevitablemente a desvalorizarse.
El Profesorado Gallego
El Profesorado Gallego foi un periódico editado en Pontevedra entre 1894 e 1900.
Tridecágono
200px|miniatura|dereita|Un tridecágono regular. En Xeometría, un tridecágono é un polígono de 13 lados. Nun tridecágono regular cada ángulo interno mide aproximadamente 152.308º, e a área dun tridecágono regular de lado a vén dada por:
Marc Quinn
Traxectoria
En 2004, foi premiado coa primeira comisión de sempre para realizar unha obra para o cuarto plinto da Trafalgar Square de Londres, para o que produciu unha escultura en mármore representando a artista embarazada con deficiencia, Alison Lapper.
Rei de Bahrain
O Rei de Bahrain (ملك البحرين: ) é o monarca e xefe de Estado de Bahrain. Entre 1783 e 1971, o monarca de Bahrain gobernaba co título de Hakim, e, entre 1971 a 2002, co título de Emir. O 14 de febreiro de 2002, o entón Emir de Bahrain, Hamad bin Isa Al Khalifa, declarou Bahrain un reino e proclamouse o primeiro rei.
Glass Wars
Glass Wars é o primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de post-rock 1 Mile North, publicado no ano 2001 e posteriormente reeditado en 2003 a través do selo Old Colony Recordings.
O Rego da Moa, Barallobre, Fene
O Rego da Moa é un lugar da parroquia de Barallobre no concello coruñés de Fene na Comarca de Ferrol. Tiña 87 habitantes no ano 2014 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 42 eran homes e 45 mulleres.
Lista de concellos de España por poboación
miniatura|450px|dereita|Mapa municipal de España. En España, a 31 de decembro de 2016, existen 8.124 concellos, repartidos polas cincuenta provincias, Ceuta e Melilla e cuxos datos oficiais de poboación son recollidos polo Instituto Nacional de Estadística. .
Parador de Santiago de Compostela
Historia
Os dous claustros iniciais foron modificados en estilo renacentista por Rodigo Gil de Hontañón. En 1678 Frei Tomás Alonso, o mesmo que consistiu as balconadas barrocas que que sustentan o coro de San Martiño Pinario, a causa dun posíbel derrubamento, reforma a fachada renacentista introducindo unha gran balconada apoiada sobre grandes ménsulas profusamente adornadas coa característica exuberante decoración vexetal, e tres novas ventás.
Os Paradores Museo
Na actualidade son cinco os Paradores desta categoría. Ademais dos citados de Santiago e de Santo Estevo, os de Cardona (Barcelona), Granada, e Oropesa (Toledo).
As Neves
Idade Media
Na primavera do 1469, Pedro Madruga atravesa o Miño pola zona do Condado, co obxectivo de sufocar a Revolta Irmandiña iniciada no 1466. Os dous exércitos libran un primeiro combate no castro de Framela. Xabier Iglesias, na súa obra O soño do falcón, sitúa a batalla de Framela nas proximidades das Neves, describindo así as hostilidades:
Al Horford
Profesional
Para a tempada, Horford liderou aos Hawks durante os dous primeiros meses de competición para conseguir cunha marca de 16-13, o que lles permitía ocupar o terceiro lugar na conferencia. O xogador faría unhas medias de 18,6 puntos, 8,4 rebotes, 2,6 asistencias e 1,5 tapóns por partido. Porén, o 26 de decembro, volve sufrir unha lesión muscular no pectoral, deixándoo fóra polo resto da tempada, perdéndose os seus primeiros playoffs na súa carreira. Na seguinte temporada, o 13 de xaneiro, consegue facer a primeira tripla-dobre da súa carreira con 21 puntos, 10 rebotes e 10 asistencias en 29 minutos contra os Philadelphia 76ers, conseguindo vencer o seu equipo 105-87. Tras o partido, a lenda dos Hawks Dominique Wilkins felicitou a Horford dicindo: "Parabéns polo teu primeiro, irmán".
Eleccións xerais de España de abril de 1872
En total foron elixidos 391 deputados, ademais dos 11 correspondentes a Porto Rico e 18 de Cuba. Os Progresistas presentáronse en coalición cos conservadores e gañaron as eleccións. Os federales de Pi i Margall quedaron segundos (abstivéronse os federalistas intransixentes). Foi nomeado presidente do Congreso dos Deputados o conservador Antonio de los Ríos Rosas, e presidente do Senado Francisco Santa Cruz Pacheco. Práxedes Mateo Sagasta foi nomeado xefe de goberno, pero o estalido da Terceira Guerra Carlista o 15 de abril dificultó as tarefas de goberno, e foi substituído por Francisco Serrano Domínguez o 26 de maio, quen dimitiu tamén o 13 de xuño, sendo nomeado xefe de goberno Manuel Ruiz Zorrilla, quen ante a imposibilidad de formar goberno estable convocou novas eleccións para o 24 de agosto de 1872.
Buraka Som Sistema
Traxectoria
O seu primeiro traballo foi o EP From Buraka, distribuído polo selo independente Enchufada. Nel estaba o que sería o seu primeiro éxito, o sinxelo "Yah!", coa colaboración da cantante angolana MC Petty. O álbum foi reeditado en formato CD, e valeulles para comezar darse a coñecer e actuar en festivais como Glastonbury, Roskilde ou Sónar.
Howard Hughes
miniatura|Howard Hughes nos anos 40. Howard Robard Hughes, Jr., nado o 24 de decembro de 1905 e finado o 5 de abril de 1976, foi un famoso aviador, enxeñeiro, empresario e produtor cinematográfico estadounidense. Foi tamén coñecido como un playboy e como unha das persoas máis ricas do mundo. É famoso por bater múltiples récords do mundo de velocidade, por construír os avións Hughes H-1 Racer e H-4 Hercules, por producir as películas Hell's Angels e The Outlaw, posuír e expandir a aeroliña TWA, e polo seu excéntrico comportamento, que foi incrementando coa idade.
Carreiras aéreas
No Nadal de 1933 o Boeing 100-A foi embarcado cara a Miami, para o propósito polo que se preparara tan minuciosamente, as Carreiras Aéreas Panamericanas de Miami. Alí comezou a probar o aparato, superando a velocidade das versións que tiñan a Armada e máis o Exército.
Accidente fatal
En abril de 1947 realizaríanse con éxito as probas do XF-11, pero nunca entraría en produción ao non interesar xa ese tipo de avión. Dende ese momento Hughes centraríase no seu novo avión, o famoso Spruce Goose, o avión máis grande do mundo.
Hughes H-4 Hercules
O proxecto tivo moitos problemas dende o principio: problemas cos materiais, xa que non era unha prioridade para o goberno; tivéronse que deseñar e construír padróns espaciais para o proceso Duramold antes de comezar coa construción do avión; e o cada vez máis estraño comportamento de Hughes tamén influíu na marcha do proxecto, que á parte diso dividía o seu tempo en distintos proxectos.
Primeiro e único voo
O día 1 de novembro de 1947 o Hughes H-4 Hercules exhibiuse en Long Beach e anunciouse que as probas comezarían ao día seguinte. Convidáronse a oficiais da compañía e a xornalistas para as probas, e Hughes, vestido cun traxe de paseo e co seu xa habitual sombreiro, sentou no posto do piloto. Long Beach estaba ateigado de espectadores agardando ver o enorme avión voar.
55 Cancri
Compoñentes do sistema
Unha hipótese para o alto contido de metais en estrelas ananas do tipo SMR é que o material enriquecido en elementos pesados ​​caeu á atmosfera a partir dun disco protoplanetario. Isto puido ter contaminado as capas externas da estrela, o que daría coma resultado unha metalicidade maior do normal. A falta dunha profunda zona de convección significaría que as capas externas da estrela serían capaces de mante-las altas taxas de abundancia destes elementos pesados.
Comunicación
Enviouse unha mensaxe METI (siglas en inglés para mensaxe cara unha intelixencia extraterrestre) en dirección a 55 Cancri. Foi transmitida dende o Radar Planetario de Europatoria (de 70 metros). A mensaxe foi chamada Cosmic Call 2, que foi enviada o 6 de xullo do 2003, e chegará a 55 Cancri en maio do 2044.
Espiral - Mocidade Republicana Galega
Historia
Este espazo de organización da mocidade xorde desde unha necesidade manifesta a partir da crise de 2008 e do 15M para dar unha resposta de ruptura democrática desde o colectivo, que venza á fragmentación que nos impón un réxime laboral que nos divide e temporaliza, para evitar a creación de lazos afectivos e de identidades colectivas, desbordando as lóxicas do sistema para camiñar cara a emancipación.
Francisco Brines
Biografía
Fillo de ricos agricultores valencianos, estudou dereito nas universidades de Deusto, Valencia e Salamanca e cursou estudos de Filosofía e Letras en Madrid.
Colémbolos
O dos colémbolos (Collembola) é un grupo de artrópodos que constitúen unha das tres grandes liñaxes (xunto con Protura e Diplura) dos modernos hexápodos que xa non se considera que pertenzan aos insectos. Aínda que estes tres grupos (considerados como subclases ou ordes, segundo os autores), son ás veces agrupados nunha clase denominada Entognatha (entógnatos) por teren pezas bucais internas, non parece que estean máis relacionados entre si do que o están cos insectos, os cales teñen pezas bucais externas.
Os colémbolos son organismos de vida libre, omnívoros, que prefiren vivir en ambientes húmidos. Non están directamente implicados na descomposición da materia orgánica, mais contribúen indirectamente a ela ao fragmentaren a materia orgánica e controlaren as comunidades microbiolóxicas do solo.
Skalariak
Skalariak é unha banda de ska fundada en 1994 en Navarra. As súas letras son en castelán e éuscaro, e no seu traballo pódese atopar tamén sons punk, reggae e outros ritmos.
Historia
En marzo de 2003 inician a gravación do que será o seu cuarto traballo, Radio Ghetto, co que se pecha a triloxía composta por Klub Ska e En la Kalle. Pero esta vez o traballo vén da man da discográfica-distribuidora madrileña BOA. Repiten nos Estudios Garate e con Kaki Arkarazo. Esta vez os temas en éuscaro tamén son obra de Juantxo e Peio, como o resto de temas do álbum. Neste caso o disco xira en torno a Radio Ghetto, desde a que os "rude boys" expoñen as súas inquietudes. Esta vez o radio de acción da música se expande todo o posible: empezou no Klub Ska, sacaron a súa proposta En la kalle e agora toca expandirla a todos os lugares do mundo desde a Radio Ghetto, a radio da xente e do pobo. O propio grupo pon en marcha unha nova experiencia comunicativa: nace Radio Guetto, desde a que o grupo pretende levar a todas partes as culturas vasca e xamaicana, tendo cada membro do grupo un programa particular. Chegaron a emitir varios concertos de Skalariak e programas en directo. Logo de ano e medio de emisións, debido a diferentes problemas legais tiveron que parar, pero o grupo está poñendo o proxecto de novo en marcha.
Discografía
Participacións en recompilatorios
Válvula (motor)
miniatura|dereita|150px|Figura 1-Esquema dun cilindro coas válvulas no topo. A válvula dun motor de combustión interna é un dispositivo que permite ou bloquea a entrada ou a saída de gases dos cilindros do motor.
Sistema Valvetronic
Este sistema, desenvolvido pola BMW, proporciona un control electrónico das válvulas do motor, posibilitando determinar electronicamente o seu tempo de abertura e o curso da mesma, tornando posíbel abrir as válvulas en maior ou menor grao, ben como determinar o período de tempo en que deberán permanecer abertas.
Desgaste das válvulas
O uso de aliaxes de aceiro máis resistentes e o revestimento das cabezas das válvulas e da sede de asentamento destas con estelite, conseguiron que a operación de cambio de válvulas fose innecesaria e retirar a utilidade do uso de gasolina con chumbo.
Radivoj Korać
OKK Belgrado
Ao ano seguinte, Stanković conseguiu que o goberno iugoslavo lle dese a JKorać unha licenza que o eximía da obriga de seguir cumprindo o servizo militar e inmediatamente fíxolle debutar no OKK con tan só 17 anos. No partido do seu debut o xogador conseguiu anotar 22 puntos. En total Korać disputou dez tempadas consecutivas nas filas do equipo de Belgrado sempre con Borislav Stanković como adestrador. Durante esta etapa o iugoslavo chegou a proclamarse catro veces campión da YUBA Liga (1958, 1960, 1963 e 1964) e dúas veces da Copa de Iugoslavia (1960, 1961).
Falecemento
Radivoj Korać murreu o 2 de xuño de 1969, á idade de 30 anos, nun accidente de tráfico ocorrido preto da cidade de Saraxevo, cando volvía de participar nun partido amigable coa selección iugoslava na capital da actual Bosnia e Hercegovina. O seu vehículo chocou contra un autocar e foi ingresado gravemente ferido o hospital no que perecería vinte horas máis tarde. A súa morte conmocionou a toda Iugoslavia até tal punto que foi o primeiro deportista en ser enterrado na área de personalidades do cemiterio de Belgrado.
Dereitos do neno
Antecedentes
A primeira declaración de dereitos do neno, de carácter sistemática, foi a Declaración dos Dereitos do Neno de 1924, redactada por Eglantyne Jebb fundadora da organización internacional Save the Children, que foi aprobada pola Sociedade de Nacións o 26 de decembro de 1924.
Dereitos do Neno e lexislación interna
Entre os dereitos que se protexen constitucionalmente atópanse os seguintes:
O ponche dos desexos
Trama
A trama desenvólvese a tarde-noite do 31 de decembro. Chegou o último día do ano e aínda non levaron a cabo boa parte das maldades pactadas, polo que desde o inferno mandan o funcionario Maledictus Oruga para lembrarlles que deben cumprir os contratos ou serán secuestrados. O mago e a meiga deciden aliarse e usar unha poderosísima receita: o ponche dos desexos. Esta receita concede todos os desexos o día de San Silvestre, coa particularidade de que logo de bebelo se debe pedir o contrario ao que se quere conseguir. Porén, Maurizio e Xacobe tamén se alían, e conseguen que o poder dunha badalada de ano novo desfaga o enfeitizo.
A galiña azul (escolas)
O proxecto educativo das Galescolas di fomentar o desenvolvemento integral das nenas e dos nenos e favorecer a conciliación da vida laboral e familiar dos proxenitores. Cada grupo de nenas e nenos é atendido por dous ou dúas profesionais da educación, no que se denomina "parella educativa". Ao funcionaren en rede, as escolas infantís comparten entre elas recursos, servizos e elementos de coordinación e apoio pedagóxico.
Os sectores que conforman a comunidade educativa están representados en órganos colexiados coma o consello de participación.
Universidade Estatal de San Petersburgo
A Universidade Estatal de San Petersburgo (en Санкт-Петербургский государственный университет, Sankt-Peterburgskiy gosudárstvenny universitet) é unha institución de educación superior rusa, propiedade do estado, con sede na cidade de San Petersburgo. É unha das universidades máis antigas, grandes e prestigiosas de Rusia.
Universidade Imperial de San Petersburgo (1821-1918)
En 1849 despois da Primavera dos Pobos, o Senado do Imperio ruso decretou que o reitor debía ser nomeado polo Ministro Nacional de Ilustración en lugar de ser elixido pola Asemblea da Universidade. Porén, Piotr Pletniov foi reelixido reitor e en última instancia converteuse no reitor de maior antigüidade na Universidade de San Petersburgo (1840-1861). En 1855 separáronse os estudos orientais da Facultade de Historia e Filoloxía e o cuarto corpo docente da Facultade de Linguas Orientais inaugurouse oficialmente o 27 de agosto de 1855.
Copa do Rei de fútbol 2010/11
1ª Eliminatoria
Na primeira rolda tívose en conta a proximidade xeográfica, polo que a RFEF intenta que os desprazamentos sexan os máis curtos posibles.
2ª Eliminatoria
A segunda rolda do torneo disputárona os 18 vencedores da primeira rolda, os 7 equipos exentos da mesma, e os 20 equipos de Segunda División, sen contar co Orihuela CF (exento). Os equipos de Segunda deberon obrigatoriamente enfrontarse entre si. A eliminatoria xogouse a partido único o día 1 de setembro de 2010.
Oitavos de final
A quinta rolda do torneo dispútana os 16 vencedores de dezaseisavos de final. A ida disputouse o 22 de decembro de 2010 e a volta, o 5 de xaneiro de 2011.
Síndrome de Reye
É unha esteatose hepática microvesicular. O sistema nervioso central aparece edematoso.
Mon Vasco
Traxectoria
Mon Vasco estudou na Escola de Artes e Oficios da Coruña, e en 1973 recibiu unha bolsa da Fundación Juan March, grazas á que puido viaxar por África. En 1975 realizou a súa primeira exposición individual e ese mesmo ano fundou o grupo A Carón.
Fundou en 1978 xunto con Xabier Correa Corredoira e Pepe Galán, entre outros, o grupo Galga. Formou ademais parte desde 1980 do Grupo Atlántica.
Condado de Tipperary
Poboacións
240px|miniatura|Castelo de [[Ardfinnan]]
Voces Ceibes
Consolidación
A finais dese outubro realizaron trece actuacións en varias localidades galegas (Vigo, Ourense, A Coruña, Ferrol, Pontevedra...) e o 1 de decembro tivo lugar a actuación máis importante, no teatro Capitol de Santiago. Nela tocaron Benedicto, Xavier, Guillermo Rojo, Xerardo Moscoso, Vicente Araguas e xa daquela tamén, Miro Casabella. A ela asistiu o que sería co tempo primeiro presidente elixido por sufraxio universal da Xunta de Galicia, Xerardo Fernández Albor. Chegaron a cantar en Estudio abierto, un programa moi popular de Televisión Española, presentado por José María Íñigo.
Estación de Atocha
Inaugurada no século XIX, a estación é un dos lugares máis castizos de Madrid, sempre chea de multitude como a que despedía aos soldados que partían á Guerra de África, escenario de obras como as de Galdós, pero sobre todo escenario do acontecemento clave na historia española que foron os atentados islamitas do 11-M en 2004 e a súa intensa resposta popular.
Estación de Metro: Atocha Renfe
miniatura|Vestíbulo da estación de metro Atocha Renfe é unha estación da liña 1 da rede do Metro de Madrid, que se sitúa baixo a Avenida Ciudad de Barcelona e o Paseo da Infanta Isabel, entre os distritos de Retiro (barrio de Jerónimos) e Arganzuela (barrio de Atocha), xusto á beira da Estación de Atocha de ferrocarril, coa cal está interconectada.
Inaugurouse en 1988, intercalándose entre as estacións de Atocha e Menéndez Pelayo, para facer posible a conexión directa coa estación ferroviaria.
José Ramón Villar Chao
Traxectoria
Especializouse en retratos, sobre todo de nenos mais tamén realizou paisaxes, así como ilustracións de libros de Luz Pozo Garza ou Ánxel Fole entre outros. A súa popularidade era tal que en 1960 foi elixido “Coruñés do ano” por un concurso de Radio Juventud por diante de Luis Suárez.
Eva Mameli Calvino
Traxectoria
En 1915, obtivo a libre docencia en botánica ; foi a primeira muller en logralo en Italia nesta disciplina. En 1920, acepta a proposta de matrimonio de Mario Calvino e tamén a proposta de marchar a Cuba como investigadora no eido da xenética vexetal. Co seu marido, Mario Calvino, deixou Italia por Cuba en 1920. Foi xefa do departamento de botánica da estación experimental agronómica de Santiago de Las Vegas (A Habana, Cuba) durante tres anos. Tamén traballou durante un ano na estancia de San Manuel en Oriente, Cuba. Acompañada do seu home regresou a Italia en 1925 para establecerse en Sanremo, onde a Mario lle ofreceron a xestión da nova creación Estación Experimental de Floricultura “Orazio Raimondo”. Ela ocuparía alí o cargo de asistente do departamento de botánica. En 1929, Eva traballou activamente nesa Estación Experimental co seu marido.
Galicia na segunda guerra mundial
Antecedentes
Mentres, trala entrada en guerra de Italia o 10 de xuño de 1940, Franco cambiou a súa posición de 'neutralidade' a outra de 'non belixerancia' o 12 de xuño de 1940.
Exilio e Represión
Durante a guerra civil déronse varias vagas de refuxiados republicanos que fuxiron cara a Francia, escapando da zona ocupada. A primeira deuse no verán de 1936, cando Guipúscoa foi ocupada polo bando nacional, preto de 20.000 persoas fuxiron ao país galo. A medida que se desenvolveu o conflito foi aumentando o número de exiliados, trala vitoria das tropas sublevadas na fronte do Norte ao redor de 125.000 persoas máis trataron de cruzar a fronteira. Destes movementos, o máis importante produciuse despois da caída de Cataluña, en 1939, no que unhas 450.000 persoas cruzaron polos Pireneos Orientais. Debido aos elevados gastos que ocasionaban os refuxiados, Francia tentou que os acolleran terceiros países e desenvolveu campañas fomentando a repatriación. Entre os que quedaron en Francia, a maioría foron recluídos en campos de refuxiados, onde vivían nunhas pésimas condicións, especialmente nos primeiros momentos, cando os campos, que foran construídos de maneira provisional e para 5.000 persoas, chegaron a albergar medio millón. A pesar da construción de barracóns, da pequena mellora das condicións hixiénicas, e da diminución do número de refuxiados, as condicións seguían a ser moi malas. Nos campos de Argelès e Saint-Cyprien morreron boa parte dos seus refuxiados, debido a que extraían da praia a auga coa que cociñaban. Pouco a pouco os refuxiados foron abandonando estes campos, sendo enviados a Batallóns de Marcha, ao norte de África, onde desembarcaron unhas 20.000 persoas e onde moitos foron obrigados a ingresar en campos de concentración, ou encadrados en Compañías de Traballadores Estranxeiros, onde se ocupaban da defensa e construción de fábricas de armamento e fortificacións. Coa ocupación alemá de Francia moitos galegos morreron, e outros foron feitos prisioneiros, dende finais de 1940 comezaron a chegar españois aos campos de concentración nazis, moitos dos cales foron enviados polo goberno colaboracionista de Pétain. Á súa vez, o ministro de exteriores español, Ramón Serrano Súñer desentendeuse dos prisioneiros. miniatura|300px|Pancarta dos prisioneiros españois de benvida ás forzas aliadas que liberaron Mauthausen.
Anel (diacrítico)
Anel inferior
O Alfabeto Fonético Internacional emprega o anel inferior para indicar un son xordo. No Alfabeto Internacional de Transliteración Sánscrita indica unha consoante silábica.
Ciclo Otto
Este ciclo caracterízase porque a adición de calor se produce a "volume constante" a diferenza do ciclo Diesel onde se fai a "presión constante".
Pérgola
miniatura|Pérgola con [[xasmíns e roseiras rubideiras nun camiño no Parque de Castrelos en Vigo.]] Unha pérgola é un elemento arquitectónico propio de xardíns ou paseos que consiste nunha armazón formada por columnas que sosteñen trabes polas que ruben plantas, co fin de dar sombra e ornamental. En inglés adoita denominarse coma arbour. O termo relacionado emparrado (ou parra) só se refire á suxeición dunha videira cunha estrutura que normalmente non deixa de ser unha pérgola. Nalgúns vocábulos aparece como parreira. miniatura|200px|Unha ladeira con [[socalcos cubertos con parras en Settimo Vittone, Piemonte.]]
Descrición
A artificialidade tan natural das pérgolas converteunas nun dos elementos favoritos dos xardíns naturalistas de estilo inglés dos séculos XVIII e XIX. Algunhas das pérgolas máis fermosas foron realizadas con piares de ladrillo e pedra e rexos cangos como elementos característicos dos xardíns deseñados por Sir Edwin Lutyens e Gertrude Jekyll, convertendo estas estruturas firmes e luxosamente plantadas en sinatura dos seus deseños.
Segunda división española 1973/74
Clasificación
X = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor ; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos
Cecil Haig
Cecil Haig, nado en Londres o 16 de marzo de 1862 e finado en Monnington on Wye o 3 de marzo de 1947, foi un tirador de esgrima inglés, gañador dunha medalla olímpica.
Andrea Maceiras
Traxectoria
Publicou a súa primeira novela, Proxecto Bolboreta no ano 2007, tras gañar o I Certame de Micronovela do Concello de Soutomaior. En 2009 gañou o premio Meiga Moira con Violeta tamurana, publicada o ano seguinte. En 2012 publica O segredo do lagarto arnal, e un ano despois sae Nubes de evolución, finalista do premio Fundación Caixa Galicia e nomeado mellor libro xuvenil dese ano nos Premios Fervenzas Literarias.
Cristovo de Licia
dereita|miniatura|240px|San Cristovo pintado polo artista da [[Lorena: Claude Bassot (1607).]] Cristovo de Licia, coñecido coma San Cristovo (Άγιος Χριστόφορος, Christophorus) é un santo venerado por Católicos Romanos, Ortodoxos e Umbandistas (no sincretismo afro-brasileiro). É un dos tres patróns do peregrino.
Atributos: póla xigante, torrente, árbore, home con Cristo nos seus ombros.
Veneración e padroado
Antes da canonización formal de San Cristovo no século XV, moitos santos eran proclamados divinos por aclamación popular. Isto significa que os procesos de canonización de entón se daban de maneira moito máis rápida, mais moitos dos santos baseábanse en lendas, na mitoloxía pagá ou até mesmo noutras relixións. En 1969, a Igrexa Católica estudou todos os santos do seu calendario para ver se realmente habían evidencias históricas de que existiran e vivirán unha vida de santidade. Nesta análise, a Igrexa concluíu que había pouca evidencia de que moitos santos, incluíndo algúns moi populares, existiran de feito. Cristovo foi un dos santos cuxa vida foi baseada en gran parte en lendas e por iso o seu nome foi retirado do calendario haxiolóxico. A vida dalgúns santos, como Santa Úrsula, foron consideradas tan lendarias que os seus cultos foron completamente reprimidos. Cristovo, pola súa banda, quedou co seu culto restrinxido a calendarios locais.
Antonio López de Santa Anna
Antonio de Padua María Severino López de Santa Anna y Pérez de Lebrón, nado o 21 de febreiro de 1794 e finado o 21 de xuño de 1876, foi un político e militar mexicano.
Motor eléctrico
dereita|miniatura|200px|Motores eléctricos. Un motor eléctrico é un tipo de máquina eléctrica que transforma a enerxía eléctrica en enerxía mecánica.
Estrutura
rotor: feito con chapas de aceiro con baixo contido en silicio de 0,5 mm de espesor, illadas unhas doutras por unha capa de verniz o de óxido, está montada sobre o eixo dá máquina. Na súa superficie externa ten practicadas unhas rañuras dunha certa inclinación respecto da súa xeratriz, onde van aloxadas as bobinas do debandado inducido dá máquina, xeralmente de fío de cobre convenientemente illado.
Colector de delgas: Vai montado sobre o eixo de xiro e debe dispor de tantas delgas como bobinas ten o debandado inducido, cada delga está unida electricamente ó punto de conexión dunha bobina coa outra. As delgas están fabricadas de cobre de elevada pureza e están separadas unhas doutras por unha película delgada de mica que as mantén illadas.
Historia
O ano de 1886 pode ser considerado, como o ano de nacemento da máquina eléctrica, pois foi nesta data que o científico alemán Werner von Siemens inventou o primeiro xerador de corrente continua auto-inducido. Non obstante esta máquina que revolucionou o mundo en poucos anos, foi o último paso de estudos, pescudas e invencións de moitos outros científicos, durante case tres séculos.
Historia de Armenia
Dinastía Artáxida
No seu cénit, entre o -9 e o ano -66, a Grande Armenia estendeu o seu imperio sobre partes da rexión do Cáucaso e a zona que agora é Turquía oriental e central, ademais do noroeste de Irán, Palestina, Siria e o Líbano, que forman o chamado segundo imperio armenio. Por un tempo, Armenia foi un dos estados máis poderosos no Oriente romano.
Reino armenio de Cilicia
Na Armenia menor, a cultura armenia estivo en estreito contacto coa cultura europea dos cruzados e coa cultura helénica de Cilicia. Mentres as familias católicas estendían a súa influencia sobre Cilicia, o papa propúxose unir os armenios ao catolicismo. Esta situación dividiu o reino entre os seus habitantes, uns a favor dos católicos e outros pola igrexa apostólica.
Río Rubicón
Confusións
Existen dúbidas sobre a identificación do Rubicón actual e o antigo. As principais tendencias tenden a identificalo con outro rego próximo, denominado hoxe Pisciatello. Ambos os dous ríos nacen no mesmo monte, descenden por vales paralelos e unen ao final os seus cursos, en Gatteo-Mare, pouco antes de desembocar no mar.
Historia de Armenia
Armenia na Unión Soviética (1922-1991)
A transición cara ao comunismo foi difícil para Armenia e para a maioría das outras repúblicas da Unión Soviética. As autoridades soviéticas puxeran aos armenios baixo estrita vixilancia. Case non existía a liberdade de expresión, menos aínda durante o goberno de Iosif Stalin. Calquera individuo que fose sospeitoso da utilización ou a introdución da retórica ou elementos nacionalistas nas súas obras era etiquetado como propagandista traidor, e algúns foron enviados a Siberia durante o imperio stalinista. Até Zabel Yessayan, un escritor que tivo a sorte de escapar da limpeza étnica durante o xenocidio armenio, foi rapidamente enviado a Siberia logo de volver á súa patria desde Francia.
Inmunoglobulina M
Outras propiedades
No soro normal a IgM únese a antíxenos específicos, mesmo en ausencia dunha inmunización previa. por esta razón a IgM foi chamado ás veces "anticorpo natural". Este fenómeno é probablemente debido á gran avidez da IgM que lle permite unirse detectablemente mesmo a antíxenos con reacción cruzada moi feble que aparecen naturalmente. Por exemplo, os anticorpos IgM que se unen aos antíxenos A e B dos glóbulos vermellos poderían formarse nos inicios da vida como resultado da exposición a substancias similares aos antíxenos A e B presentes nas bacterias ou de materias vexetais.
Bon Xesús
Bon Xesús é unha advocación cristiá de Xesús Cristo. Pode referirse a:
Dinemellia dinemelli
Dinemellia dinemelli é unha especie de ave da orde dos paseriformes, suborde dos oscines, infraorde dos paséridos, e familia dos ploceidos.
Pedra de abalar
Crenzas
Como ocorre con outros elementos ligados a cultos pagáns e de ritos celtas da Europa Atlántica, moitos dos lugares onde se atopan as pedras de abalar foron cristianizados. En Galicia asócianse hoxe a santuarios e virxes. As pedras de Iona, en Escocia, chamadas alí: na clachan-bràth, foron situadas nun cemierio e empregadas como pés de cruceiros.
Manuel Deschamps
Recoñecementos
Pola súa acción en Cuba recibiu a Gran Cruz do Mérito Naval, ademais dunha pensión.
Schaffhausen
Historia
Schaffhausen foi unha cidade-estado na Idade Media e, documentase, que acuñou as súas propias moedas a partir de 1045. En 1050, os condes de Nellenburg fundaron o mosteiro bieito de Todos os Santos (Kloster Allerheiligen), que se converteu no centro da cidade. Pode que xa en 1190, mais certamente en 1208, era unha cidade libre imperial, mentres que o primeiro selo data do 1253. Os poderes do abade fóronse limitando paulatinamente e en 1277 o emperador Rodolfo I concedeulle á cidade unha carta de liberdades. En 1330, o emperador Luis IV comprometeuna cos Habsburgo. A principios do século XV, o poder dos Habsburgo sobre a cidade diminuíu. En 1411, os gremios gobernaban a cidade. Logo, en 1415, o duque dos Habsburgo Federico IV de Austria situouse ó lado do antipapa Xoán XXIII no concilio de Constanza, e foi expulsado polo emperador Sexismundo. Como consecuencia diso e da necesidade de diñeiro de Federico, Schaffhausen puido comprar a súa independencia dos Habsburgo en 1418. A cidade aliouse con seis dos Confederados Suízos en 1454 e con outros dous (Uri e Unterwalden) en 1479. Schaffhausen converteuse nun membro de pleno dereito da Antiga Confederación Suíza en 1501.
Localidades veciñas
Dende a incorporación de Hemmental en 2009, a cidade limita con dez comunas do Cantón de Schaffhausen, con dúas do Cantón de Zúric e con Alemaña.
Clima
Schaffhausen situase ó bordo da meseta suíza, nunha zona de clima temperado. A cidade atópase á sombra da Selva Negra, Randen e Reiat. A Selva Negra, en particular, mantén afastados os ventos chuviosos do oeste.
Demografía
Malia o seu tamaño, Schaffhausen ocupa o 15º lugar na clasificación de cidades suízas. A cidade é o centro do cantón de Schaffhausen e a súa aglomeración inclúe tamén o norte de Zürcher Weinland, o distrito de Diessenhofen (cantón de Turgovia) e a cidade alemá de Büsingen. Engadindo estas áreas, próximas a Schaffhausen, o seu número de habitantes ascende a 100.000.
Cárter
Cárter húmido
Este tipo de cárter, o máis frecuente en vehículos de serie, ten unha dimensión adecuada (catro a seis litros) para conter todo o aceite de lubrificación. Na súa superficie inferior posúe unha tapa de rosca a través da cal é posíbel baleirar todo o seu contido.
Ventilación do cárter
Durante o funcionamento do motor, unha pequena cantidade de combustíbel non consumido na deflagración no cilindro ben como gases de escape poden atravesar os segmentos dos pistóns e chegar ao cárter. Se estes gases se mantiveren e condensaren no interior do cárter provocarán a dilución do óleo e diminuíndo así as súas propiedades lubrificantes. A presenza de auga pode aínda provocar a oxidación dalgunhas das pezas do motor.
Sancho II de Castela
Sancho II de Castela, tamén coñecido como Sancho III, nado cara a 1037 e finado o 6 de outubro de 1072 en Zamora, foi o primeiro rei de Castela entre 1065 e 1072, rei de Galiza entre 1071 e 1072 e rei de León en 1072.
Estadio Metropolitano
Foi inaugurado orixinariamente o 6 de setembro de 1994 como estadio de atletismo, impulsado pola Comunidade de Madrid, e pola súa forma era coñecido como La Peineta. En 2002, a súa titularidade foi transferida ao Concello de Madrid, quen finalmente asinou un convenio patrimonial co Atlético de Madrid para que o recinto pasada a ser propiedade do club de fútbol despois de ser reformado.
Mudelos, O Carballiño
Festas
As festas na honra de Santiago e Santa Ana celébranse os días 25 e 26 de xullo. Foron festas recoñecidas por ser de romaría, aínda que na actualidade non manteñen nada dos seus inicios, non chegando a pasar de ser festas de Pote.
Gert Hatz
Carreira profesional
En 1971, Hatz acadou a súa habilitación como docente na Universidade de Hamburgo, cunha memoria (publicada en Suecia en 1974) acerca das moedas alemás presentes en Suecia nos séculos X e XI. A partir do ano seguinte comezou a docencia nesa universidade de xeito independente e en 1988 foi nomeado profesor adxunto, adscrito ao Departamento de Historia, e tamén profesor honorario no Instituto de Prehistoria e Protohistoria da Universidade de Kiel.
Distrito Bukwa
Limita co Distrito Amudat polo norte, coa República de Kenya polo leste e o sur e co Distrito Kween polo oeste e o noroeste.
Hendecágono
En xeometría, un hendecágono é un polígono de once lados. Os ángulos internos dun hendecágono regular miden 147.27º cada un aproximadamente. A área dun hendecágono regular de lado a é: Non é posible construír un hendecágono regular con regra e compás.
María de Navarra (1355-1420)
María de Navarra, nada en Puente la Reina en 1355 e finada en 1420, foi princesa de Navarra e duquesa consorte de Gandia.
Condado de Antrim
Xeografía
Unha gran parte de Antrim é moi montañosa. Os outeiros máis altos están no leste do condado. A cadea montañosa discorre cara ao norte e ao sur e, seguindo esta dirección, os puntos máis altos son Trostan (550m), Knocklayd (514m) e Slieveanorra (508m). Ao longo da costa hai moitos cantís no norte. Algúns dos máis notables son os formados por columnas basálticas verticais, como na Calzada do Xigante.
Razan al-Najar
Razan Ashraf Abdul Qadir al-Najjar, nada o 11 de setembro 1996 e finada o 1 de xuño de 2018, foi unha enfermeira voluntaria palestina do ministerio de saúde de Gaza. Era a maior dos seis fillos de Ashraf al-Najjar, e residía en Khuzaa, unha aldea preto da fronteira con Israel.
Orbiting Geophysical Observatory
OGO 6
OGO 6 foi lanzado o 5 de xuño de 1969 a bordo dun Thor Agena D. Foi o último e máis masivo satélite da serie, con 632 kg. A súa misión principal foi estudar as interrelacións entre diversos fenómenos a diferentes latitudes e alturas nun período de actividade solar elevada. O satélite foi apagado en marzo de 1972.
Elías Querejeta
Carreira cinematográfica
Pero sen dúbida, o seu máis importante contribución ao cine radica nas producións que fixo para filmes de Carlos Saura, Víctor Erice, Manuel Gutiérrez Aragón ou Julio Medem. Con respecto ao primeiro, creou, xunto co director aragonés, un cine que analizaba con rigor intelectual a sociedade española do franquismo, aínda non recuperada das feridas producidas por unha situación social e moralmente represora. Cun estilo ás veces críptico, estas películas denunciaban a situación política e social, conseguindo burlar os mecanismos da censura da época. Así figuran coma fitos do cine de Saura e Querejeta La caza (1965), que obtivo o premio ao Mellor Director no Festival Internacional de Cinema de Berlín; Peppermint frappé (1967), premiada co Oso de Prata en devandito festival; Stress es tres, tres (1968), xunto con La madriguera (1969) e El jardín de las delicias (1970), facían un repaso dos problemas de parella na época.
Historia do Deportivo da Coruña
Estrea no Campionato de Galicia (1918-1928)
En xuño de 1924 o Deportivo viviu un dos seus grandes momentos, ao enfrontarse en Riazor á selección uruguaia, que ía camiño dos Xogos Olímpicos de París, onde lograría a medalla de ouro. O Deportivo formou no primeiro dos dous partidos que se disputaron con Mulero, Otero, Abelardo, Redondela, Rivera, Viñas, Leonardo, Ramón, Chiarroni, Cancela e Alonso. No primeiro deles adiantouse o combinado uruguaio por medio de Pedro Petrone, pero o Deportivo, que xogaba reforzado co ferrolán Manuel Rivera, deulle a volta ao marcador con dous goles de Chiarroni e Alonso. Con todo, o galego-uruguaio Pedro Cea puxo o empate de novo e Héctor Scarone marcou o gol da vitoria para os uruguaios. No segundo encontro, Tolete, que substituíu a Leonardo, puxo por diante ao Deportivo pouco despois de comezar, pero os uruguaios realizaron unha nova remontada e venceron por 1-2, con tantos de Pedro Etchegoyen e Ángel Romano.
As primeiras tempadas en Segunda (1928–1936)
Na Copa do Rei (Copa do Presidente da República a partir de 1931) o Deportivo estivo varios anos sen pasar da primeira rolda, ata que o conseguiu na edición de 1931–32, cunha espectacular remontada contra o Racing de Santander. O equipo cántabro gañara 4-1 no Sardinero, cun triplete de Óscar, pero caeu goleado en Riazor por cinco goles a cero, con tres tantos de Paco León, un de Triana e outro de Diz. Nos oitavos de final enfrontouse ao Madrid CF, que viña de se proclamar unhas semanas antes campión de liga de xeito invicto, e no que xogaban entre outros Quincoces, Ciriaco, Pachuco Prats, Luis Regueiro, Rubio ou Lazcano. No partido de ida, nun campo de Riazor ateigado con espectadores de toda Galicia, o Deportivo puxo un 2-0 no marcador, mediante os goles de Chacho e Pepe Torres e grazas a unha boa labor defensiva de Sarasquete e do gardameta Rodrigo. No encontro de volta en Chamartín, a pesar dos goles locais de Quincoces e do exdeportivista Hilario, o club coruñés confirmou a eliminación dos brancos cun tanto de Chacho. Con todo, nos cuartos de final o Deportivo caeu eliminado contra o Espanyol, despois de empatar a tres tantos en Riazor e de ser goleado en Sarrià por 6-0, con cinco tantos do galego Edelmiro.
Continuos ascensos e descensos (1962-1973)
Para a tempada 1970/71 regresou ao banco o arxentino Roque Olsen, mais foi destituído na véspera de Noitevella, co equipo ocupando a cuarta posición da táboa. Foi substituído polo exdianteiro deportivista Arsenio Iglesias, que levaba uns anos á fronte do Fabril. Un solitario gol de Beci na derradeira xornada contra o Rayo Vallecano, deulle ao Deportivo unha das catro prazas de ascenso directo á máxima categoría, que se ía ampliar a 18 equipos na seguinte tempada, fronte aos 16 que viñan competindo. Aínda que o club colocara a Arsenio no banco só de xeito provisional, o de Arteixo acabou por ocupar o posto durante dúas tempadas e media, cousa que só conseguira un adestrador en toda a historia do club, Félix Gila na década de 1930.
Regreso a Primeira e Superdépor (1991-1998)
Na tempada 1992-93, o club viuse obrigado a converterse en sociedade anónima deportiva. O club deseñou un modelo de accións economicamente alcanzables e primou os pequenos accionistas fronte aos grandes. Co obxectivo de non volver sufrir para manter a categoría o equipo renovouse e chegaron entre outros Nando, Aldana e os brasileiros Mauro Silva e Bebeto. Cos goles de Bebeto e Claudio o Deportivo conseguiu cinco vitorias nos primeiros cinco partidos, incluídos dous triunfos contra Celta de Vigo e Real Madrid. Derrotou tamén ao FC Barcelona de Cruyff e mantivo o liderado ata a undécima xornada, cando perdeu contra o Atlético de Madrid. Volveu ocupar o primeiro posto entre as xornadas 20 e 24, caendo logo ao terceiro posto que ocuparía ata o final de tempada. Deste xeito Arsenio clasificou ao Deportivo para a Copa da UEFA por primeira vez na súa historia. Na Copa do Rei, pola contra, o equipo caeu en 1/16 de final contra o Mérida de Ufarte na quenda de penaltis. Esa tempada Bebeto finalizou como máximo goleador da liga con 29 goles, converténdose no primeiro deportivista en conquistar o Trofeo Pichichi. esquerda|miniatura|A pegada que deixou o brasileiro [[Mauro Silva no Deportivo e na Coruña fixo que a cidade lle dedicase unha rúa.]] Na seguinte tempada chegaron entre outros Voro, Donato e Alfredo. A campaña iniciouse coa viaxe do equipo branquiazul a Dinamarca para enfrontarse ó Aalborg BK, o seu primeiro rival na Copa da UEFA, partido que se disputaría o 14 de setembro de 1993. O club coruñés viaxou sen as dúas máximas estrelas, Bebeto e Mauro Silva, que estaban concentradas coa selección brasileira, e formou con Liaño na portería; López Rekarte, Đukić, Voro e Paco Jémez na defensa; Nando, Fran, José Ramón e Donato no medio do campo; e Claudio e Manjarín na dianteira. O encontro rematou con vitoria danesa por 1-0, grazas a un gol de Søren Thorst na segunda parte. Con todo, no partido de volta no estadio de Riazor, o Deportivo goleou aos daneses por 5-0, con tres goles de Bebeto e dous de Claudio.
A etapa de Lotina e fin dun ciclo (2007–2011)
A era de Miguel Ángel Lotina no banquiño branquiazul daba comezou na tempada 2007-08. O mexicano Andrés Guardado firmou polo Deportivo, procedente do Atlas de Guadalajara, nunha operación valorada en 7 millóns de euros, mentres que Jorge Andrade marchou á Juventus, que pagou 10 millóns polo xogador. Nesta temporada, tras unha primeira volta do campionato con posicións preto do descenso, o equipo conseguiu rematar unha segunda volta con bos resultados, clasificándose para a Copa Intertoto tres anos despois da última participación en Europa, tras quedar 9º por encima do Athletic de Bilbao (o seu máis próximo perseguidor inscrito para a Intertoto). O equipo xogou en xullo de 2008 a Copa Intertoto na que se enfrontou ó Bnei Sakhnin, conxunto árabe de Israel. No partido de ida en Israel o Deportivo gañou 1-2 con tantos de Lafita e Riki, mentres que na volta, xogada en Riazor, o resultado foi de 1-0 con gol de Valerón. Con este resultado o equipo clasificouse para a previa da Copa da UEFA, onde o seu rival foi o Hajduk Split croata, ao que tamén eliminou, despois dun empate sen goles en Riazor e unha vitoria por 0-2 no estadio Poljud de Split, clasificándose así para unha competición europea despois de 4 anos de ausencia.
Setentrional
Setentrional é a posición orientada cara ó norte, tamén chamada ártico ou boreal. O nome procede do étimo en latín septemtrion, e polo tanto en contraposición ó meridional.
A etimoloxía desta verba latina non é clara. Dúas das posibles etimoloxías propostas son:
Carril (homónimos)
Un carril é a parte dunha estrada destinada á circulación dunha soa ringleira de vehículos. Como topónimo, Carril pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Antonio Núñez
Traxectoria
En xullo de 2014 fichou polo Recreativo de Huelva.
Tareixa, condesa de Portugal
Casamento e goberno no condado de Portugal (1095/96-1112)
Os eixos básicos da política do matrimonio no condado poden resumirse en cinco aspectos:
Viuvez e primeiros anos de goberno en solitario (1112-1121)
O de Coímbra sería o último grande asedio almorábide sobre unha cidade cristiá. A presión musulmá relaxouse a partir desta data. Teresa puido entón centrarse no outro eixe da súa acción política: a de reforzar o seu poder no condado e intervir nos asuntos do reino de Galicia-León, aproveitándose da contestación ao poder de Urraca. En 1116 Teresa aparece implicada no asedio a Urraca no castelo de Sobroso polos partidarios de Afonso Reimúndez.
Estación de Sevilla-Santa Justa
Situación ferroviaria
Sevilla-Santa Justa atópase a 9 metros de altitude no trazado da liña férrea de ancho internacional e alta velocidade Madrid-Sevilla, punto quilométrico 470,2.
Historia
A idea de facilitar o acceso a Andalucía cun tren de alta velocidade comezouse a fraguar polo goberno español en 1986 cando decidiron construír o novo acceso ferroviario a Andalucía en ancho internacional para circular a alta velocidade como xa existía noutros países. Xorde así a necesidade dunha nova estación para dotar á cidade dun acceso rápido desde o eixo central con motivo das inminentes visitas e movementos en masa que se esperaba que ocasionaría o futuro evento que estaba por celebrarse, a Expo'92. Proxectada polo estudo de arquitectura sevillano Cruz y Ortiz, foi construída entre os anos 1987 e 1991.
O 2 de maio de 1991 (data da inauguración e entrada en funcionamento do novo acceso ferroviario a Andalucía) abriuse ao público como hoxe coñécese, e absorbeu os servizos ferroviarios que anteriormente ofrecían as antigas estacións de Plaza de Armas e de San Bernardo.
Ahhiyawa
O Ahhiyawa (forma antiga Ahhiya) é un reino que aparece ante todo nos arquivos do reino dos hititas na segunda metade do II milenio antes da nosa era. O debate arredor da súa localización, centrado no feito de que se puidese ver nel unha mención dos Aqueos, está aínda lonxe de pecharse. miniatura|300px|Localización dos principais xacementos da Anatolia hitita
Saúde
Definición
A saúde é un estado de completo benestar físico, mental e social, non só a ausencia de enfermidade ou doenza, segundo a definición presentada pola Organización Mundial da Saúde (OMS) na súa constitución aprobada en 1948. Na saúde, como na enfermidade, existen diversos graos de afectación e non debería ser tratada como unha variable dicotómica. Así, reformularíase a definición da seguinte maneira:
Exercicio
O exercicio físico é o funcionamento dalgunha actividade para desenvolver ou manter unha boa saúde física e total. Acotío é dirixido cara á afiliación da capacidade atlética ou a habilidade. O exercicio físico frecuente e regular físico é un compoñente importante na prevención dalgunhas enfermidades coma problemas cardíaco, enfermidades cardiovasculares, Diabetes mellitus tipo 2, sobrepeso ou dores das costas, entre outras.
P'ró que der e vier
Faixas
Letras e música por Fausto, excepto onde indicado
Tolueno
O seu nome deriva do bálsamo da árbore Myroxylon balsamum (Bálsamo Tolu ou Bálsamo do Perú) do cal Henri Etienne Sainte-Claire Deville obtívoo por primeira vez en 1844 mediante destilación seca.
Aplicacións
O tolueno engádese ós combustíbeis (coma antidetonante) e coma disolvente para pinturas, revestimentos, caucho, resinas, diluínte en lacas nitrocelulósicas e en adhesivos.
Reactividade
En condicións normais é estable. Con oxidantes fortes, por exemplo, unha disolución ácida de permanganato potásico, (KMnO4) o grupo metilo é oxidado pasando por produtos intermedios coma o alcohol bencílico e o benzaldehído para dar, finalmente, ácido benzoico. A mesma reacción pódese levar a cabo de forma catalítica con osíxeno coma oxidante ou mediante óxidos de nitróxeno en fase de vapor.