cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anisaquíase
Profilaxe
miniatura|250px|Larvas de Anisakis sobre un fígado de bacallau. Outras medidas profilácticas, tamén de eficacia relativa, actúan mediante selección das capturas en canto ao tamaño (a carga parasitaria aumenta coa idade e, polo tanto, co tamaño do exemplar) ou á súa orixe (as capturas realizadas en caladoiros moi próximos a zonas de cría de mamíferos mariños son especialmente perigosas). Tamén cabe recorrer á evisceración inmediata trala captura e lavado coidadoso (nalgunhas especies, como o arenque ou a xarda, a migración das larvas á musculatura prodúcese trala morte do peixe, pero noutras esta migración xa se produciu en vida, polo que, nestas, esta evisceración sería inútil como medida preventiva). Outra proposta de control consiste en obrigar ós barcos pesqueiros a instalar equipos a bordo para incinerar as vísceras, no canto de continuar coa práctica habitual de botalas ao mar; a destrución das vísceras evitaría -ou reduciría- que as larvas presentes nelas contaminasen novos peixes e cetáceos.
Normativa legal
A obriga legal do exame e retirada dos parasitos no pescado vén dunha directiva europea de 1991, que prohibía a posta no mercado de "pescados manifiestamente parasitados o las partes de los pescados manifiestamente parasitados". Tamén obrigaba a que certos pescados e produtos da pesca que se fosen consumir sen transformación posterior foran sometidos a conxelación a -20 °C durante 24 horas:
Xunto á adopción destas medidas de control por parte dos barcos pesqueiros, dos responsables das industrias alimentarias e dos responsables dos establecementos retallistas (peixerías e establecementos de restauración), é igualmente necesaria unha información ao consumidor dirixida a que este tamén as aplique no seu domicilio. A tal fin, as distintas Administracións realizaron algunhas campañas educativas dirixidas aos consumidores, como a Dirección Xeral de Saúde Pública en 1999 ou a ASEAN en 2006.
Großenlüder
Großenlüder é un municipio alemán situado no distrito de Fulda, no estado federado de Hessen. A súa poboación estimada a finais de 2017 era de 8543 habitantes.
Erriapus (lúa)
Erriapus ten aproximadamente 10 km de diámetro, e orbita Saturno a unha distancia de 17,3 Gm en 871 días.
El Pueblo (Valencia)
Historia e características
Subtitulado Diario republicano de Valencia, apareceu o 12 de novembro de 1894. Fundado por Vicente Blasco Ibáñez, articulouse como órgano de expresión do blasquismo. Rodrigo Soriano, colaborador de Blasco Ibáñez, financiou a publicación.
Mantivo un corte moi político nos seus primeiros anos (coincidindo coa xestión de Vicente Blasco Ibáñez), en 1906 cambiou o deseño e os contidos, con máis información periodística e imaxes e maior atención á actualidade social, aínda que sen perder as súas características republicanas esenciais. Coa ditadura de Primo de Rivera e a censura, abandonou a maior parte do contido político para pasar a dedicar as súas páxinas a cuestións de ocio e entretemento.
Cambiou de titular en 1929, cando foi adquirido por Sigfrido Blasco-Ibáñez (fillo de Vicente Blasco Ibáñez), que se fixo cargo da dirección en substitución de Félix Azzati. Durante a Segunda República o diario vinculuse co lerrouxismo e converteuse no órgano do Partido de Unión Republicana Autonomista (PURA). Consolidado como un dos diarios máis lidos de Valencia, neste período alcanzou unha difusión de 20.000 exemplares.
Filüksinos Yusuf Çetin
Traxectoria
Naceu o 20 de agosto de 1954 no distrito de Dargeçit (provincia de Mardin), e logo de completar na súa vila natal a súa educación, comezou estudos relixiosos e siríacos. Despois de estudar no mosteiro de San Gabriel, foi ordenado sacerdote en 1971.
Evaristo Nogueira Pol
Traxectoria
Foi durante quince anos decano do Colexio de Avogados de Santiago e tamén conselleiro do Consello da Avogacía Galega, do Consello Xeral da Avogacía española. En 2016, foi escollido presidente do Consello da Avogacía Galega.
Experimento de Milgram
Método do experimento
O «mestre» cre que está a dar descargas ao «alumno» cando en realidade todo é unha simulación. O «alumno» foi previamente aleccionado polo investigador para que vaia simulando os efectos das sucesivas descargas. Así, a medida que o nivel de descarga aumenta, o «alumno» comeza a golpear no vidro que o separa do «mestre» e quéixase da súa condición de enfermo do corazón, logo berrará de dor, pedirá a fin do experimento, e finalmente, ao alcanzarse os 270 voltios, gritará de agonía. O que o participante escoita é en realidade unha gravación de xemidos e berros de dor. Se o nivel da suposta dor alcanza os 300 voltios, o «alumno» deixará de responder as preguntas e produciranse estertores previos ao coma.
Reaccións
Na defensa de Milgram hai que sinalar que o 84 % de participantes dixeron posteriormente que estaban «contentos» ou «moi contentos» de participar no estudo e un 15 % éralles indiferente (responderon un 92 % de todos os participantes). Moitos expresáronlle a súa gratitude máis adiante e Milgram recibiu en varias ocasións ofrecementos e peticións de axuda dos antigos participantes.
Hainan
Hainan (chinés: 海南, pinyin: Hǎinán), provincia insular da República Popular da China formada por diferentes illas; a maior delas é a de Hainan. A súa capital é Haikou. Está situada no Mar da China Meridional, na parte máis meridional do país, moi preto de Vietnam. É a única provincia chinesa constituída por un arquipélago. Este arquipélago consiste nunha serie de illas tropicais localizadas ao sur da provincia de Cantón, a maior das cales se chama Illa de Hainan (Hainan Dao), sendo que, en chinés, é común referirse á illa principal cando se fala de Hainan.
Esta provincia é albo de disputas entre a República Popular da China e os países veciños, maiormente no que toca ás Illas Spratly e ás Illas Paracel. No final dos anos 1980, o líder histórico da transición chinesa, Deng Xiaoping, recoñeceu a provincia como Zona Económica Especial.
Castro das Croas
Descrición
O castro ten planta circular, limitada cara ao norte por unha fonte pendente cara ao río Batán. Accédese polo lado sur desde unha rampla de construción moderna, a carón da cal hai un cruceiro sen cruz. Conserva un muro cun forte desnivel nos lados leste e noroeste, cun foxo de dous metros acoutado por baixo muro. O recinto interior está divido en dous espazos a diferentes niveis.
Perífrase verbal
Perífrase e locución verbal
Exemplos de locucións verbais: Dar por sentado, dar por suposto, botarse de ver, botar a perder, dar a coñecer, dar a entender, dar que falar,...
Hosenfeld
Atópase situado ao leste do estado, cerca das fronteiras cos estados de Turinxia e Baviera, na zona do macizo do Rhön.
Chris Czerapowicz
Chris Czerapowicz, nado o 15 de setembro de 1991 en Gotemburgo, é un xogador profesional de baloncesto sueco-estadounidense que xoga no MoraBanc Andorra da Liga LEB Ouro.
De Havilland Australia DHA-3 Drover
O de Havilland Australia DHA-3 Drover é un pequeno avión de transporte construído por de Havilland Australia (DHA) nos anos 40 e 50. O aparello ten algunhas semellanzas co bimotor británico de Havilland Dove, pero usa unha configuración trimotor. O Drover voou por vez primeira en xaneiro do ano 1948 e só se chegaron a fabricar 20 unidades.
Advanced Photovoltaic Experiment
Características
A nave estaba baseada no bus PegaStar da empresa Orbital Sciences.
Palermo
Palermo (en Palermu) é un concello italiano capital da provincia homónima, e da rexión de Sicilia. En 2009 tiña 658.112 habitantes e esténdese por unha área de 158,88 km², cunha densidade de poboación de 4.218 hab/km². Na súa zona metropolitana viven máis dun millón de persoas.
Idade Media
En 1265 o Papa nomeou rei de Sicilia a Carlos de Anjou. Instaurou un réxime represivo e trasladou a capitalidade a Nápoles, co que a cidade entrou nunha etapa de decadencia. En 1282 o pobo de Palermo rebelouse contra os normandos nas Vésperas sicilianas, que deron lugar á expulsión de Carlos. Sicilia pasou a formar parte como reino independente até a súa anexión en 1409.
Idade contemporánea
Palermo, como toda Sicilia, viviu a influencia da Mafia, creada a mediados do século XIX por Giuseppe Mazzini.
Demografía
800px|center|miniatura|Vista panorámica de Palermo desde o Monte Pellegrino.
José Goñi Aizpúrua
Obras
En 1945 publicou o libro La guerra fue así ..., sobre a Segunda guerra mundial, con prólogo de Camilo Barcia Trelles.
Telofase
miniatura| Durante a anafase da mitose celular fórmanse novas membranas nucleares, os cromosomas descondensanse para formar cromatina e a célula divídese en dúas. Telofase ou telocinese (do grego; τέλος (telos), "fin" + φάσις (fase), "etapa" ; "Fase final") é a etapa final tanto na meiose como na mitose, despois do proceso de anafase, dunha célula eucariota.
Reconstrución da membrana nuclear
A membrana é suavizada e expandida encerrando todo o conxunto de cromátidas no seu interior. Isto probabelmente débese á importación de follas dos poros nucleares, que poden conservarse dentro dunha membrana continua. As membranas nucleares dos extractos de ovos de Xenopus non amoleceron cando se inhibiu a importación da película nuclear, deixándoa engurrada e unida firmemente aos cromosomas condensados. Non obstante, no caso da expansión lateral do retículo endoplásmico, a importación nuclear comeza antes de que se complete a reensamblaxe da membrana nuclear, o que dá lugar a un gradiente temporal de proteínas intranucleares entre os aspectos distal e medial do núcleo, que se forma.
As subunidades das láminas desmontadas en profase actívanse e captúranse durante a mitose. O ensamblaxe das follas é desencadeada pola desfosforilación da folla (e, ademais, pola esterificación metílica dos residuos de COOH da folla B ). O laminado B pode orientarse á cromatina ata a metade da anafase. Durante a telofase, cando se restablece a importación nuclear, a folla A entra no núcleo reconstruído, pero continúa montando lentamente na lámina periférica durante varias horas ao longo da fase G 1.
Descondensación cromosómica
A descondensación do cromosoma (tamén coñecida como relaxación ou descompactación ) para converterse en cromatina expandida é necesaria para que a célula retome os procesos de interfase, e ocorre en paralelo ao ensamblaxe da membrana nuclear durante a telofase en moitos eucariotas. A desfosforilación de Cdk mediada pola rede de saída da mitose (MEN) é necesaria para a descondensación cromosómica.
Endosoma
miniatura|315px|alt=endocytic pathway compartments|[[Micrografía electrónica de transmisión de endosomas en células HeLa humanas. Na foto E son endosomas temperáns (marcador para o receptor da hormona do crecemento, 5 minutos despois da súa internalización, e transferrina), M son endosomas tardíos/MVBs, e L son lisosomas. Barra de 500 nm.]] En citoloxía chámanse endosomas os compartimentos rodeados de membrana das células eucarióticas, que forman parte da vía endocítica de transporte de membranas que se realiza entre a membrana plasmática, o lisosoma e o aparato de Golgi. Orixínanse a partir de vesículas que se evaxinan da membrana plasmática (endocitose) e que se fusionan, maduran, e únense a lisosomas ou a vesículas procedentes do Golgi. O endosoma maduro é un compartimento membranoso con forma de vesícula duns 500 nm de diámetro, de aspecto variable. O endosoma pode conter moléculas que proceden do exterior da célula ou do aparato de Golgi e que se dirixen ao lisosoma ou de volta á membrana ou ao aparato de Golgi. Ademais, algúns endosomas poden invaxinar vesículas procedentes da súa propia membrana cara ao seu interior, polo que se enchen de vesículas, formando corpos multivesiculares. Moitas moléculas transportadas dentro da célula fano dentro dos endosomas, e cada unha delas está destinada a un tipo de endosoma determinado. Por tanto, os endosomas representan o principal compartimento de clasificación de substancias do sistema de endomembranas da célula.
Vías do transporte endosómico
miniatura|315px|alt=animal cell endocytic pathway|Diagrama das vías que seguen os endosomas na vía endocítica das células animais. Móstranse exemplos de moléculas que seguen algunhas das vías, incluíndo receptores para EGF, transferrina, e [[hidrolases lisosómicas. Non se mostran endosomas reciclados, e outros compartimentos e vías que se dan en células máis especializadas.]] Hai tres compartimentos principais que teñen vías que conectan cos endosomas. Existen máis vías en células especializadas, como os melanocitos e células polarizadas. Por exemplo, nas células epiteliais, dáse un proceso especial chamado transcitose que permite que certas substancias entren por un lado da célula e saian polo lado oposto. Ademais, en certas circunstancias, os endosomas tardíos/MVBs fusiónanse coa membrana plasmática en vez de cos lisosomas, liberando fóra da célula as vesículas luminais que levan no seu interior, que unha vez no medio intercelular reciben o nome de exosomas.
Millettia laurentii
Descrición
É unha especie moi dura e de cor escura, ás veces con estrías amarelas moi finas. De tamaño medio pode chegar os 30 metros de altura, excepcionalmente ata 45, e o diámetro do toro pode acadar os 60-100 centímetros, aínda que usualmente ten menos.
Masaharu Fukuyama
Traxectoria
Nasaharu é un dos artistas xaponeses máis recoñecidos, é membro da compañía Amuse, Inc., e é coñecido pola súa voz baixa e fonda. Entre os fans coñécese polos alcumes de Masha, Masha-nii ou Fuku-chan. Comezou a súa carreira artística en 1990 co sinxelo "Tsuioku no Ame no Naka". Con varios sinxelos entre o número un das listas de éxitos, protagonizou numerosos dramas da televisión xaponesa entre outros o filme Yōgisha X no Kenshin en 2008.
Luis Barrena
Traxectoria
Nos momentos iniciais da Guerra Civil española acudiu a Muros, lugar co que tiña vínculos pola familia da súa muller Carmen Doval. Foi sacado da súa casa por un grupo de falanxistas na noite do 21 de agosto de 1936. A mañá seguinte atoparon o seu cadáver no Freixo de Sabardes (Outes) con dous tiros na cabeza. No lugar onde o atoparon puxeron un monólito na súa memoria.
María Luísa de Austria
Morte
María Luísa morreu en Parma o 17 de decembro de 1847.
A Ponte Maceira, Portor, Negreira
Xeografía
En Ponte Maceira, entre os municipios de Ames e Negreira, está o conxunto monumental formado polo poboado primitivo, un antigo muíño, presa, capela, un pazo moderno e a gran ponte, construída sobre o Tambre no século XIII, aproveitando os piares doutra romana anterior. Consta de cinco arcos e dous máis pequenos.
Baldomero Espartero
A guerra contra os carlistas
miniatura|250px|Estatua ecuestre do xeneral Espartero en Madrid.
Cara o final da guerra
Entre 1837 e 1839, ao tempo que formou un goberno fugaz por falta de sostén parlamentario suficiente, derrotou ás tropas carlistas en Peñacerrada, en Ramales de la Victoria, -que se chamou Ramales de la Victoria dende entón-, e en Guadamino.
Reconciliado coa Raíña
miniatura|A vivenda de Espartero en Logroño. La Ilustración española y Americana. Madrid, 1879.
Unha coroa para o militar
miniatura|esquerda|250px| [[Joan Prim i Prats]] A carta, pois invitabao a ser candidato, máis que a ser rei, coa prevención de que non se sublevase se non era elixido. Tal era o temor que o vello Capitán Xeneral aínda producía nas filas do exército. Enviou unha breve resposta negativa e cortés a Prim, e a Nicolás Salmerón que encabezaba a delegación parlamentaria expresoulle entre outras cousas "«...al trasmitir ustedes la expresión de mi gratitud al general Prim y demás amigos que en mi pusieron las miras con tan alto pensamiento, díganles de mi parte que la abandonen por completo y que alarguen el paso en el camino de la constitución monárquica del país. Que desistan de traer al solio español a ningún prícipe extranjero porque iso sería prolongar la peligrosa interinidad en que vivimos...»"
Tracia
Historia moderna
O Tratado de Sèvres foi substituído en 1923 polo Tratado de Lausana, que repuxo a Turquía toda a zona de Tracia ao leste do río Maritsa.
Historia de Uzbekistán
Invasións nómades e posta en marcha da Ruta da Seda
miniatura|esquerda|250px|O reino grecobactriano Entre o Século -I e o século II, o territorio do Reino Grecobactriano foi invadido polos iuezhi e os saka, pobos nómades que procedían da China. O centro do reino desprazouse entón cara o suroeste para converterse cara ó ano -190 no Reino Indogrego
Os hunos brancos
O emperador sasánida Iazdegerd II enfrontouse ós ataques das tribos nómades dos hunos brancos (heftalitas) dende o 442. O seu propio fillo Peroz pediu ós heftalitas que lle entregaran as súas tropas para poder tomar posesión de Persia. Aparentemente, co fin de poder reinar sobre os sogdianos, os heftalitas tiñan que adoptar o seu idioma. Máis tarde comezaron a sedentarizarse. Considérase que os hunos brancos son os primeiros devanceiros do actual pobo uzbeko.
Os árabes
A anexión de Transoxiana aos califatos árabes contribuíu ó crecemento das cidades como Samarcanda, Tashkent, Termez e Buxara, ó desenvolvemento do artesanado, do comercio (sobre todo o extrafronteirizo das caravanas) así como as técnicas de irrigación. Entre o 750 e o 850, período do califato abasí, a ciencia coñecida como "árabe-musulmá" acadou o seu máximo esplendor. Os soberanos pagaban prezos exorbitados por calquera libro traducido e, por iso, dende o século IX, case tódolos libros escritos en Grecia estaban dispoñíbeis tamén en lingua árabe. O filósofo Al-Farabi, nado en Transoxiana, tivo un lugar destacado nesta dinámica.
Os samánidas persas
Para poder afianzarse de cara ós seus veciños do sur (os tahiridas, os gaznavidas e os guridas) cos que se disputaba o poder no século X, os samánidas non empregaron unicamente a forza militar senón tamén as artes. Desenvolveron o urbanismo e a arquitectura funeraria, crearon pezas de cerámica moi distintas con decoracións calidoscópicas, decoracións xaspeadas etc.
Os tres xanatos xurdidos trala desaparición do xanato de Chagatái
A dinastía dos xánidas reinou neste emirato dende 1599 a 1785 tras ter derrocado ós descendentes de Iochi, a dinastía uzbeka dos chaibánidas. No século XVII, os membros da dinastía construíron dúas das tres madrazas da praza Rexistan en Samarcanda.
A época soviética
O 1 de setembro de 1991, a RSS de Uzbekistán foi renomeada como República de Uzbekistán, formalmente permanecendo como parte da Unión Soviética até o 26 de decembro de 1991. Co colapso final da URSS, a RSS de Uzbekistán converteuse no estado independente de Uzbekistán. Karimov ten sido o seu presidente dende entón.
Trala independencia
O 21 de decembro de 1991, un Usbquistán independente converteuse en membro da Comunidade de Estados Independentes, integrada por 12 das 15 antigas repúblicas da URSS. O 2 de marzo de 1991, Uzbekistán entrou na ONU e converteuse en membro da UNESCO. O 27 de xaneiro de 2006 integrouse na Comunidade Económica Euroasiática.
Presidencia de Karimov
As eleccións lexislativas do 26 de decembro de 2004 permitiron ó presidente prolongar o seu mandato, aínda que as eleccións foron criticadas polos vinte observadores da OSCE, da que é membro Uzbekistán.
Relacións cos Estados Unidos e Rusia
Produciuse unha degradación das relacións así como a repatriación de máis de 450 refuxiados uzbekos nas bases americanas realizada pola ONU. O 30 de xullo de 2005, Tashkent reaccionou ordenando o peche das bases estadounidenses despregadas por todo o territorio e realizou unha reorientación da súa política exterior, inclinándose cara a Rusia, que non criticara a represión realizada en Andixán; uniuse á Comunidade Económica Euroasiática, organización auspiciada por Moscova. Uzbekistán expresou tamén á súa intención de integrarse na Organización do Acordo sobre a Seguridade Colectiva, outro organismo pro-ruso.
Fernán Martís
miniatura|dereita|Ilustración do [[século XV que representa un escribán na súa mesa de traballo.]] Fernã Martis, Fernã Martiis ou Fernán Martíns, foi un escribán galego do século XIV, capelán de Fernán Peres de Andrade, O Boo, quen lle encargou a tradución ao galego do Roman de Troie de Benoît de Sainte-Maure. Tal tradución é coñecida como a Crónica troiana.
Kalbach
250px|miniatura|Kalbach.
Gumersindo Gómez Otero
Gumersindo Gómez Otero, nado en Meiroi (Ribeira de Piquín) en 1864 e finado en Lourenzá en 1929, foi un mestre e xornalista galego.
Ludovico Reale
Ludovico Reale, nado o 2 de marzo de 1984 en Téramo, é un guitarrista italiano.
Traxectoria
Ludovico iniciouse na guitarra grazas a un amigo no 2001. A continuación comezou os seus estudos de guitarra rock e interesouse especialmente na amplificación, no son e na música de computador. En 2005 gañou un concurso no sitio web italiano musicity.org como mellor guitarrista e mellor canción instrumental, superando 344 bandas. Ese mesmo ano, e grazas ao computador para incluír máis intrumentos, fixo unha demo con vellas improvisacións, que recibiu unha boa acollida por parte da crítica, como é o caso do guitarrista Ricky Portera.
Sector da lousa en Valdeorras
Repercusión paisaxística
No ano 2013, no xornal El País, un estudo mostra como estas canteiras eliminaron varios ríos de montaña da comarca. A auga desapareceu durante 3 km no río Valborrás, 2 km no río San Xil e medio no río Casaio. O río San Xil foi desviado a través de tubos artificiais, xa que a cunca natural está ocupada por unha mina a ceo aberto.
Loita contra o impacto ambiental
Hai unha serie de medidas que os empresarios levan a cabo para intentar reducir o impacto das explotación o máximo posible. Algunhas son:
Ácido vaccénico
Saúde
O ácido vaccénico tamén se encontra no córtex orbitofrontal de pacientes humanos con trastorno bipolar e esquizofrenia.
Lajos Détári
Lajos Détári, nado o 24 de abril de 1963 en Budapest é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol húngaro que xogaba na demarcación de centrocampista.
Künzell
Künzell é un municipio alemán situado no distrito de Fulda, no estado federado de Hessen. A súa poboación estimada a finais de 2017 era de 16518 habitantes.
Ribagorza
A Alta Ribagorça é outra comarca na provincia de Lleida.
Xeografía
Limita ao norte con Francia (departamento de Alto Garona), ao nordés co Val de Arán, ao leste coas comarcas de Alta Ribagorça e Pallars Jussà, ao sueste coa comarca da Noguera (todas elas na provincia de Lleida), ao sur coa comarca de La Litera, ao suroeste coa comarca do Somontano de Barbastro e ao oeste coa comarca de Sobrarbe (estas últimas na provincia de Huesca).
Cunninghamia lanceolata
Exemplares senlleiros en Galiza
Dous exemplares desta especie aparecen no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia:
Taxonomía
Cunninghamia lanceolata foi descrita por (Lamb.) Hook. e publicado en Botanical Magazine 54:, pl. 2743. 1827.
André Vesalio
Traxectoria
Inmediatamente despois da súa graduación lle ofreceron o posto de explicator chirurgiae, equivalente a unha cátedra de Cirurxía e Anatomía, na mesma universidade. Impartiu tamén leccións nas universidades de Boloña e de Pisa.
De Humani Corporis Fabrica
dereita|miniatura|250px|A Fabrica de Vesalio contiña moitos debuxos extremadamente detallados de diseccións humanas, algúns deles en posturas alegóricas. En 1543, Vesalio publicou en Basilea a súa obra en sete volumes De humani corporis fabrica (Sobre a estrutura do corpo humano), unha innovadora obra de anatomía humana que dedicou a Carlos V. Aínda que a autoría das ilustracións non está clara, considérase que é obra de varios autores, algúns procedentes do taller de Tiziano (como Jan Stephen van Calcar), e outros, como Domenico Campagnola ou o propio Vesalio. Poucas semanas despois publicou unha edición compendiada, para uso de estudantes, Andrea Vesalii suorum de humani corporis fabrica librorum epitome, que dedicou ao príncipe Filipe, fillo e herdeiro do emperador.
Morte
Despois de loitar durante varios días con ventos adversos no mar Xónico, o seu barco debeu atracar na illa de Zante. Alí morreu pouco despois, cando tiña escasamente cincuenta anos.
O Campo das Bestas, Mañufe, Gondomar
Descrición
Dista 1,2 km do centro da vila de Gondomar, e atópase a 18 metros de altitude sobre o nivel do mar. Sitúase entre os barrios da Moreira e Pousada. Está constituída por un pequeno conxunto de casas sobre terras de cultivo na ribeira sur do río Miñor. A franxa de leiras recostada ao Miñor tamén é coñecida como As Ribeiras de San Benito. O lugar é atravesado polo camiño Campo das Bestas, que nace na Vía da Cova (actualmente corresponde a un tramo da estrada provincial PO-2035, tamén baixo o nome de Avenida Rogelio de la Granja) e remata na Avenida Curros Enríquez tras pasar o barrio de Pousada.
Venancio Gavín Gallo
Venancio Gavín Gallo, nado en Santa Marta de Meilán (Riotorto), foi un agrarista galego.
Candil de carburo
Aplicación na espeleoloxía
Á súa vez, a mala combustión pode producir tisne ao redor da chama, podendo manchar as paredes ou o teito da cavidade en pasos estreitos, se non se fai unha progresión coidadosa. Igualmente, require dunha segunda iluminación de apoio eléctrica que sexa máis ou menos estanca, que non se apague en zonas de forte goteo onde a chama de acetileno o faría.
A rápida evolución das iluminacións eléctricas de LEDs, cun notable aumento da autonomía e a calidade da luz, está reducindo o uso das lámpadas de carburo como iluminación principal en espeleoloxía.
Festival de Eurovisión 2009
Participantes
Esta edición do Festival foi organizada polo Perviy Kanal de Rusia e nel participaron 42 países. A lista foi anunciada pola UER o 12 de xaneiro de 2009.
Segunda Semifinal
A segunda semifinal do Festival realizouse o día 14 de maio de 2009. Participaron dezanove países, todos con dereito a voto, aos que se sumaron Francia, España e Rusia, clasificados directamente na final.
Bloque
miniatura|dereita|250px|Bloques da trama urbana de Barcelona. Bloque, quinteiro ou rueiro é un conxunto de edificios que forman unha unidade dentro da estrutura dunha cidade, normalmente este conxunto está delimitado por rúas. En xeral a súa forma é cuadrangular, mais en moitas cidades, especialmente en Europa, os quinteiros son totalmente irregulares.
José García Estoa
José García Estoa, finado o 2 de setembro de 1920, foi un político galego.
Traxectoria
Afecto ao Partido Liberal de Montero Ríos. Foi Xuíz municipal e alcalde de Riotorto durante 24 anos, deixou o cargo o 28 de xuño de 1909. Sucedeuno o seu cuñado José María Bermúdez Leibas.
Teoría neutralista da evolución molecular
A teoría
Aínda que algúns científicos como Freese (1962) e Freese e Yoshida (1965), indicaron que as mutacións neutras estaban probablemente moi estendidas, non se propuxo unha teoría coherente da evolución neutralista ata que o fixeron, independentemente, Motoo Kimura en 1968, e King e Jukes en 1969. Despois, moitos outros biólogos moleculares e xenetistas de poboacións tamén contriburon ao desenvolvemento da teoría neutralista, que é diferente da teoría neodarwinista.
Luzes de Galiza
Traxectoria e características
Na súa orixe é visible o espírito renovador e novo da revista, na que priman os traballos dos membros das xeracións máis novas de escritores e artistas por enriba das anteriores, de maior experiencia. O papel clave da xuventude en Luzes determina o carácter da publicación no inicio, marcadamente progresista, vangardista, cosmopolita e nacionalista. Nela introdúcense con frecuencia elementos da cultura europea e do mundo cultural luso, polo menos no seu comezo, tanto no caso de artigos como de entrevistas.
Enrique Egas
Obra
Interveu ademais noutras construcións como a Catedral de Málaga e a librería da Universidade de Salamanca.
Liña de Wallace
A liña de Wallace é unha liña que marca a fronteira entre tipos de fauna trazada en 1859 polo naturalista británico Alfred Russel Wallace e nomeada así por Thomas Henry Huxley, que separa as ecozonas de Asia e Wallacea, unha zona transicional entre Asia e Australia. Ao oeste desa liña viven organismos relacionados coas especies asiáticas; ao leste, vive unha mestura de especies de orixe asiática e australiana. Wallace decatouse desta clara división durante as súas viaxes polas Indias Occidentais no século XIX.
Indíxena
Outros pobos que manteñen fortes pautas culturais previas á expansión mundial europea, como os chinéses, hindús, xaponeses, persas, árabes, xudeus, exipcios etc. non adoitan incluírse no termo «indíxena» en sentido estrito.
O termo «indio»
Os europeos chamaron indios aos nativos das illas do Mar Caribe debido a que, desde as viaxes de Cristovo Colón, crían que este chegara á India, en Asia, xerando un equívoco que perdurou no tempo e que, posteriormente, daría lugar a que os territorios americanos fosen coñecidos inicialmente como as Indias polos españois recentemente chegados alí. Os ingleses denominaron "West Indies" (Indias Occidentais) só ás illas do Caribe que colonizaron (non así ás súas colonias en terra firme do continente americano). Tiveron que antepor o de "West" para distinguilas das outras colonias que tiñan na verdadeira India asiática e aínda máis ao leste, a cuxos territorios loxicamente denominaron "East Indies" (Indias Orientais). En xeral, os habitantes autóctonos das terras ao oeste do Atlántico foron en diante coñecidos en español como indios, aínda que actualmente adoitan preferirse termos como "amerindios" ou outros; e en inglés o termo "indians" tamén cede en preferencia fronte a outros así mesmo máis eufemísticos e menos ambiguos, por exemplo "Native American" nos Estados Unidos de América.
O movemento indíxena
Aínda que en termos xerais en Europa non se entende que as etnias europeas máis antigas sexan indíxenas, en sentido estrito, algúns pobos europeos, como os saami, reclamaron para si a súa condición de indíxenas, e esixido ás autoridades das nacións europeas o respecto cara aos seus dereitos e autonomía.
Indíxenas de Europa
miniatura|Indíxenas [[Pobo saami|saami en Noruega.]] Aínda que en termos xerais en Europa non se entende que as etnias europeas máis antigas sexan indíxenas, en sentido estrito, algúns pobos europeos, como os saami, reclamaron para si a súa condición de indíxenas, e esixido ás autoridades das nacións europeas respecto polos seus dereitos e autonomía.
O pobo saami habita en Laponia, unha rexión que se estende polo norte de Noruega, Suecia, Finlandia e a península de Kola, ao noroeste de Rusia. Son aproximadamente unhas 80.000 persoas. Non existen estatísticas oficiais da súa poboación, pero estimase que viven uns 50.000 en Noruega, 20.000 en Suecia, 10.000 en Finlandia e 2.000 en Rusia.
La Litera
Linguas
O catalán na comarca, excetuando os municipios en que non se fala, figura como lingua propia na Lei de Linguas de Aragón do 2009 e o castelán como lingua oficial.
Indíxena
Indíxenas na actualidade
Uruguai sitúase, quizais, como o único país que xa non posúe presenza indíxena dentro da súa poboación, a cal é maiormente branca de orixe europea (máis do 98%).
Desprazamento ao vermello
Historia
O primeiro desprazamento ao vermello Doppler foi descrito en 1848 polo físico francés Hippolyte Fizeau, que indicou que o desprazamento en liñas espectrais visto nas estrelas era debido ao efecto Doppler. O efecto é chamado algunhas veces "efecto Doppler-Fizeau". En 1868, o astrónomo británico William Huggins foi o primeiro en determinar a velocidade dunha estrela que se afasta da Terra mediante este método.
A primeira aparición da expresión "desprazamento ao vermello" na literatura debeuse ao astrónomo estadounidense Walter Sidney Adams en 1908, onde menciona "dous métodos de investigación da natureza do desprazamento ao vermello nebular".
Donald Ramotar
Donald Ramotar, nado o 22 de outubro de 1950, é un político güianés, elixido en 2011 como presidente do país.
Panay
As principais cidades son Iloilo e Roxas. A súa economía baséase no sector primario: azucre, arroz, pesca. Tamén se explotan as selvas (ébano) e extráense cobre, carbón, manganeso, cromo e mercurio.
Aureliano in Palmira
Libreto
A historia estaba baseada nun libreto de Gaetano Sertor para a ópera de 1789 de Pasquale Anfossi Zenobia in Palmira e céntrase na rivalidade entre o emperador romano Aureliano e o príncipe Arsace de Persia pola fermosa Zenobia, raíña de Palmira.
Orquestración
A partitura de Rossini require a utilización de:
Medicine
Historia
O terceiro álbum contou cunha nova formación, con Matt Devine e Justin Meldal-Johnsen substituíndo a Putnam e Ruscha respectivamente. Titulado Her Highness, editouse no ano 1995. A banda separaríase pouco despois da súa publicación.
Oriol Bohigas
Traxectoria
En 1991, foi elixido concelleiro de Cultura. Entre 1981 e 1988 foi presidente da Fundación Joan Miró. Dende o 2007 é o presidente do Ateneo Barcelonés, cargo dende o cal iniciou a restauración e mellora da súa biblioteca.
100 metros lisos
Atletas máis veloces da historia
220px|miniatura|dereita|[[Usain Bolt, en Berlín 2009.]]
Campións mundiais
220px|miniatura|dereita|[[Tyson Gay, campión en 2007.]] 220px|miniatura|dereita|Final feminina en Daegu 2011.
Vallo
Co topónimo Vallo podemos atopar:
Garrotxa
A comarca limita ao norte coa comarca francesa do Vallespir, ao nordeste co Alt Empordà, ao leste co Pla de l'Estany e o Gironès, ao sur coa Selva e Osona, e polo oeste co Ripollès.
Sahelanthropus
Descubrimento
Estes fósiles foron descubertos no deserto de Djurab do Chad por un equipo de catro investigadores liderados polo francés Alain Beauvilain, e os chadianos Adoum Mahamat, Djimdoumalbaye Ahounta e Gongdibé Fanoné, membros da Misión paleoantropolóxica franco-chadiana liderada por Michel Brunet. Todos os mateiriais coñecidos de Sahelanthropus atopáronse entre xullo de 2001 e marzo de 2002 en tres sitios: TM 247, TM 266 (que proporcionou a maior parte do material, incluíndo un cranio e un fémur), e TM 292. Os descubridores afirmaron que S. tchadensis é o antepasado humano máis antigo coñecido despois da separación da liña humana da liña do chimpancé.
Mosteiro, Navia de Suarna
San Salvador de Mosteiro é unha parroquia do concello de Navia de Suarna na comarca dos Ancares, na provincia de Lugo. Segundo o IGE en 2010 tiña 99 habitantes, deles 58 eran homes e 41 eran mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 136 habitantes.
José Luis Fernández Mouriño
Traxectoria
Foi empresario do sector da panadería. Foi concelleiro en Carral polo PPdeG dende 1991. En agosto de 2003 foi elixido alcalde de Carral por unha moción de censura contra o exalcalde socialista, Juan Manuel Vales co apoio de dous concelleiros nacionalistas. Posteriormente destituíu aos concelleiros do BNG. En maio de 2004 o PPdeG readmitiuno para encabezar a lista electoral en Carral. Nas eleccións municipais de 2007 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía de Carral e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Nas municipais de 2011 volveu ser elixido alcalde con maioría absoluta. Foi deputado provincial entre 1997 e 2003, e volveu ocupar un escano na Deputación en 2011.
7 Wonders (xogo de mesa)
Xogabilidade
7 Wonders é xogado sobre tres idades, coñecidas no xogo como Idades I, II e III, cada unha empregando a súa propia baralla de cartas. En cada idade, sete cartóns son dados a cada xogador aleatoriamente. O xogo utiliza un mecanismo no que unha vez por volta, cada xogador selecciona un cartón para xogar da súa man, entón pasa os cartóns restantes (cara-abaixo) ao xogador próximo. Este proceso é repetido até cinco dos sete cartóns foron xogados. Neste punto, cada xogador ten que escoller xogar un do seu restantes dous cartóns e descartar o outro.
Cada cartón de idade representa unha estrutura, e xogando un cartón é referido a construción dunha estrutura. Para construír unha estrutura, un xogador primeiro ten que pagar o custo de construción, en moedas ou nun ou máis dos sete tipos de recurso, entón pousalo abaixo polo seu taboleiro de Marabilla. Un xogador que carece dos recursos necesarios pode pagar ós seus veciños directos para utilizar os seus recursos, normalmente paga dúas moedas por recurso, se está dispoñible.
No xogo, hai sete formas de obter puntos de vitoria:
7 Wonders: Líderes (2001)
Esta expansión inclúe cartas de líder de apoio branco, que poden ser collidas polos xogadores para as súas cidades. As 36 cartas de líderes están baseadas en figuras históricas reais, algunhas delas moi coñecidas, como Xulio César e Midas, e outros menos coñecidos. Hai unha gran boigrafía destes líderes no libro de regras. Esta expansión cambia a mecánica de xogo habitual, xa que a segunda cousa que se fai tras escoller o taboleiro marabilla é escoller un líder. Catro cartas de líderes son dadas a cada xogador, estas cartas son dadas de maneira que cada xogador remate con dous cartas que o xogador escolleu e outras dúas que non escolleu. Ao comezo de cada Era, os xogadores poden mercar un líder, pagando o seu custo con moedas e poden poñelo a xogar. Para compensar este custo a maiores, coa expansión de líderes, os xogadores comezan con seix moedas en vez de tres. O mesmo coas cartas de Era, en vez de coller un líder, o xogador pode escoller descartar a carta e gañar tres moedas ou construír unha etapa Marabilla con el.
7 Wonders: Cidades (agosto 2012)
As cartas de cidade poden ter un grande impacto no xogo, xa que moitas delas son versións melloradas doutras cartas, a carta "Contingente" da Idade III otorga cinco escudos a diferenza dos tres que otorgaban as cartas vermellas da Idade III. As cartas tamén introducen novos conceptos. como a diplomacia. que permite ao xogador evitar o conflito militar nunha Idade, e tamén a perda monetaria, o que fai que os oponentes teñan que pagarlle ao banco, o perder puntos de vitoria se non teñen suficientes moedas.
O Valló, San Vicente de Fervenzas, Aranga
O Valló é un lugar da parroquia de San Vicente de Fervenzas no concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Tiña 6 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 3 eran homes e 3 eran  mulleres.
Ferreiriño palustre
Reprodución
Pon o niño en ocos de árbores. Normalmente as postas son de 7-8 ovos e fanse entre abril e maio. O tempo de incubación é de 12-13 días. Os polos comezan a abandonar o niño ós 17-20 días trala eclosión.
Distribución
Presente en toda Europa Occidental e central, agás a Península Ibérica (coa excepción da franxa pirenaica), e na zona oriental de Asia.
Antirretroviral
Inhibidores da transcriptase inversa
Os inhibidores da transcriptasa inversa bloquean a función da transcriptase inversa, unha enzima viral que o VIH require para a súa reprodución. A inhibición deste enzima impide o desenvolvemento do ADN viral e con base no seu ARN.
Inhibidores da integrase
Os inhibidores da integrase (II) inhiben o enzima integrase viral, que é responsable da integración do ADN viral no ADN da célula infectada.
Gaofen
Gaofen 1-02, 1-03 e 1-04
Son satélites similares a Gaofen 1 pero sen a cámara gran angular, o que lles permite ter un menor tamaño e ser lanzados á vez. Os tres foron lanzados o 30 de marzo de 2018 mediante un foguete CZ-4C.
Gaofen Duomo
Gaofen Duomo é un satélite de recoñecemento para o programa guvernamental China High-definition Earth Observation System (CHEOS). Foi lanzado o 3 de xullo de 2020 mediante un foguete CZ-4B desde Taiyuan.
Gaofen 13 e 13-02
Os Gaofen 13 son satélites de observación terrestre enviados á órbita xeoestacionaria. Parecen ser unha versión mellorada de Gaofen 4, cun sistema óptico máis grande e cunha resolución estimada de 15 m. Foron lanzados respectivamente o 11 de outubro de 2020 e o 17 de marzo de 2023, ambos mediante foguetes CZ-3B.
ADEGA
Traxectoria
Destacouse nos anos 80 por unha campaña contra os vertidos de materiais radioactivos na foxa atlántica. Posteriormente a súa actividade medrou e diversificouse atendendo a numerosos problemas ambientais.
Salazar Slytherin
Salazar Slytherin é un personaxe da serie Harry Potter escrita por J. K. Rowling. É un dos catro membros fundadores do Escola Hogwarts de Maxia e Feiticería, ademais de ser o fundador da casa deste colexio que leva o seu nome. É antepasado de Tom Morlov Riddle, posteriormente coñecido como Lord Voldemort. O nome do personaxe débese ao ditador portugués António de Oliveira Salazar. Rowling viviu en Porto, Portugal, onde ensinou inglés.
Arthur Penn
Arthur Hiller Penn, nado en Filadelfia, Pensilvania o 27 de setembro de 1922 e finado en Nova York o 28 de setembro de 2010, foi un director e produtor de cinema, teatro e televisión estadounidense.
Parque de San Lázaro
Historia e características
Este parque ten un día tradicional en que se celebra a festa de San Lázaro en honor ó santo. Ese día comeza a procesión do santo acompañado do son dos gaiteiros e cabezudos. Tamén se colocan os tradicionais postos de rosquillas diante do parque. Para rematar a festa realízase unha queima de «Madamitas», que son pequenas figuras que xiran en torno dun eixe e son totalmente destruídas polas repetidas explosións dos petardos que se aloxan no seu interior.
Asfalto
Asfalto en estrada|250px|miniatura|dereita O asfalto é un material viscoso, pegañento e de cor negra, usado como aglomerante en mesturas asfálticas para a construción de estradas ou autoestradas. Tamén é empregado en impermeabilizantes. Está presente no petróleo cru e composto case por completo de betume. O seu nome recorda o Lago Asfaltites (o Mar Morto), na cunca do río Xordán.
Antonio Polo Díez
Antonio Carmelo Jesús Polo Díez, nado en Corcubión o 20 de xaneiro de 1907 e finado en Barcelona o 1 de marzo de 1992, foi un avogado e profesor galego.
Espazo (puntuación)
Historia
No latín clásico usábase o punto medio para separar as palabras, pero este costume acabouse perdendo en favor da scriptura continua.
GTPase
Funcións
As GTPases teñen funcións importantes en:
Xoán XI, papa
Traxectoria
Roma convértese nun ducado independente ao mando de Alberico o cal co apoio de Hugo, o abade da poderosa abadía de Cluny, dirixirá a política eclesiástica da Igrexa durante os seguintes papados.
A Lagoa, Ouces, Bergondo
A Lagoa é un lugar da parroquia de Ouces no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Tiña 107 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 52 eran homes e 55 eran mulleres.
Lista de cráteres lunares
Na terceira edición do libro Las mujeres de la Luna relátase como dos mil cincocentos noventa e catro cráteres lunares nomeados en honra a personaxes históricos  soamente trinta e un honran  a algunha muller. En febreiro de 2021 engadiuse a esa lista o cráter nomeado en honra de Annie Easley.
Jordan Grand Prix
Jordan Grand Prix foi unha escudaría irlandesa que competiu na F1 desde o ano ao. O equipo leva o nome do empresario e fundador o irlandés Eddie Jordan. Jordan e o seu equipo eran ben coñecidos por unha actitude de "rock and roll", que engadiu cor e carácter á Fórmula Un na década de 1990. Disputou 250 GP nos que conseguiu 4 vitorias pero ningún título de construtores ou de pilotos. A principios de 2005, o equipo foi vendido ao Grupo Midland, que competiu durante esa tempada como 'Jordan', antes de cambiar o nome do equipo a MF1 Racing para a tempada, antes de ser vendidos posteriormente en 2006 ao fabricante holandés Spyker para converterse en Spyker F1 para , e logo vendido de novo para converterse en Force India en.
Historia temperá
Eddie Jordan tivo un breve paso como piloto de carreiras a finais de 1970, antes de fundar Eddie Jordan Racing a principios da década de 1980. O equipo chegou a gañar o campionato británico de Fórmula Tres nun duelo lendario entre o piloto de probas de Jordan Ayrton Senna e o piloto de Jordan-Ralt Martin Brundle, superou ao brasileiro na última proba do campionato. O equipo participou na Fórmula Internacional 3000 na tempada de 1988, gañando a súa primeira carreira na categoría con Johnny Herbert. En 1989 Jordan gañou o campionato de pilotos de F3000 coa futura estrela da Fórmula Un Jean Alesi. No equipo de F3000 tamén correron futuros pilotos de F1 como Martin Donnelly e Eddie Irvine.
miniatura|300px|[[Giancarlo Fisichella no 2002 en Indianápolis.]]
Os inicios
miniatura|left|[[Bertrand Gachot dando a Jordan su debut na F1 no Gran Premio dos Estados Unidos de 1991.]]
Barrichello e Irvine volveron na tempada de Fórmula Un, de novo cos motores Hart, pero Irvine tivo un mal comezo da tempada, gañando unha sanción de tres carreiras por condución imprudente. Barrichello conseguiu que o equipo lograse o seu primeiro top 3 no Xapón no Gran Premio do Pácifico, pero estivo a piques de morrer durante a seguinte carreira de San Marino logo dun aterrador accidente na cualificación. O equipo superou estas dificultades e volveu á súa forma inicial, xa que terminou quinto no Campionato de Construtores de novo. Barrichello gañou a primeira pole position de Jordan logo dunha aposta durante unha cualificación en Bélxica, e terminou sexto no Campionato de Pilotos con 19 puntos. Este logro sorprendeu aos grandes equipos de Fórmula 1 dado o feito de que un equipo cun orzamento tan baixo cun motor deseñado e construído por Darrell O'Brien/Hart Engineering alcanzara o quinto lugar no campionato de construtores con 28 puntos.
thumb|[[Eddie Jordan, fundador e propietario de Jordan Grand Prix, saúda aos afeccionados en Montreal en 1996]]
Ascenso de fins dos anos 90
Outro júnior da época de Jordan recibiu o encargo de substituír a Ralf Schumacher en 1999: Heinz-Harald Frentzen. Na tempada, este último superou a Hill. Dúas vitorias permitiron ao alemán acadar o terceiro posto no campionato de pilotos, mentres que o equipo tomou a mesma posición no campionato de construtores co Jordan 199, o coche máis exitoso da historia do equipo.
Atlas lingüístico ETLEN
Cuestionario
O cuestionario lingüístico constituírono 368 fenómenos contrastivos entre o galego-portugués e o asturleonés, divididos ao mesmo tempo en 3 bloques: un bloque de 111 fenómenos fonético-fonolóxicos; outro de 162 fenómenos de morfosintaxe nominal; e un último bloque de 95 fenómenos de morfosintaxe verbal. Xa que cada fenómeno se ilustrou con varios ítems (exemplos, palabras ou expresións concretas), obtivéronse 531 respostas lingüísticas en cada localidade.
Resultados
O atlas ETLEN ofrece un completo estudo xeolingüístico da zona Eo-Navia, que corresponde ao chamado galego de Asturias, galego-asturiano ou eonaviego. Trátase dun conxunto de falas tradicionalmente clasificadas dentro do dominio galego-portugués, se ben cun número apreciable de trazos que as achegan ao asturleonés, podéndose tipificar como falas galegas de transición ao asturiano. Os seus 531 mapas dialectográficos constitúen unha fonte considerable de datos lingüísticos, moitos deles pouco coñecidos.
Cebú
A illa de Cebú, chamada A Raíña do Sur, é a illa principal da provincia de Cebú, na Rexión Visayas Central VII, do arquipélago das Visayas, en Filipinas. Sitúase entre as illas de Luzón ao norte, Bohol e Leyte ao leste separadas polo estreito de Cebú, Mindanao ao sur e Negros e Palawan, ao oeste. Dista 630 km ou 392 millas de Manila.
Economía
Na zona central da illa destacan as minas de:
Iria Collazo
Traxectoria
En 2021 gañou a primeira bolsa do programa de intercambio de escritores entre Galicia e Xeorxia, para realizar unha estadía literaria na Writers’ House of Georgia de Tblisi, ao tempo que un autor xeorxiano viaxa á Residencia Literaria 1863 da Coruña.
ARNr 28S
Bases de datos
Existen varias bases de datos que proporcionan aliñamentos e anotacións de secuencias dos ARNr da subunidade maior ribosómica (LSU) con fins comparativos: