cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guerra do Rif
Antecedentes: a colonización de Marrocos
As tropas españolas, no proceso de ocupación da zona norte do país, atopan varios focos de resistencia. Xa uns meses antes da firma do tratado do protectorado fora sufocada no Rif, preto de Melilla, unha rebelión encabezada por un xefe coñecido como Mohamed Ameziane. Cando a ocupación empeza a facerse efectiva, xurdirá un novo foco rebelde, esta vez en Yebala (rexión desde a fachada atlántica ata os contrafortes do Rif e na que se atopa Tetuán, a capital do protectorado), capitaneado por Ahmed el-Raisuni, señor de Arcila e a costa atlántica, que se estendería ata 1919.
Guerra no Rif
O 14 de outubro de 1920, Alberto Castro Girona logra o dominio case pacífico de Xauen, cidade sacra, moi próxima á fronteira co protectorado francés. Ao dispor de escasas tropas para asegurar o dominio da zona e tamén das liñas de abastecemento, constrúense preto de catrocentos pequenos fortes ou blocaos que cobren o camiño a Tetuán, polo val alto do río Martín e cara ao mar polo val do Lau. Nun territorio de carácter montañoso tales fortíns españois situábanse en puntos elevados, dominando polo día amplas zonas, pero ao estar desprovistos de auga, debían abastecerse mediante recuas de mulas, nalgúns casos diariamente, co consecuente risco de emboscada.
Róbigzon Oyola
Palmarés
'''2010
Levantamento do 2 de maio
Pouco antes, o 10 de abril, constituírase unha Xunta Suprema de Goberno como representación do rei Fernando VII mentres durase a viaxe que emprendera a Francia. Porén, o poder efectivo quedara nas mans de Joachim Murat, cuñado e Lugartenente en España de Napoleón, que reducira a Xunta a un mero monicreque, simple espectador dos acontecementos.
Que nolo levan!
O 2 de maio de 1808, na primeira hora da mañá, unha multitude de madrileños comezou a concentrarse fronte do Palacio Real. A xente coñecía a intención dos soldados franceses de sacar de palacio ao infante Francisco de Paula para levalo a Francia co resto da Familia Real, polo que, ao grito de José Blas Molina "Que nolo levan!", parte do xentío asaltou o Palacio. O infante asomouse a un balcón, provocando que aumentase o balbordo na praza. Este tumulto foi aproveitado por Joachim Murat, que mandou un destacamento da Garda Imperial ao Palacio, acompañado de artillaría, a cal fixo fogo contra a multitude. Ao desexo do pobo de impedir a saída do infante, uniuse o de vingar os mortos e o de desfacerse dos franceses. Con estes sentimentos, a loita estendeuse por todo Madrid.
Loita nas rúas
Aínda que a resistencia ao avance francés foi moito máis eficaz do que Murat previra, especialmente na Puerta de Toledo, a Puerta del Sol e o Parque de Artillaría de Monteleón, a súa operación permitiulle someter a Madrid baixo a xurisdición militar e poñer baixo as súas ordes á Xunta de Goberno. Pouco a pouco, os focos de resistencia popular foron decaendo.
Represión
No Salón do Prado foron fusiladas 32 persoas o mesmo día 2 de maio; outras 11 persoas foron executadas noutros puntos da cidade (Cibeles, Recoletos, Puerta de Alcalá e Buen Suceso). Ao día seguinte os franceses fusilaron 24 persoas na montaña do Príncipe Pío e outras 12 no Buen Retiro. A cifra exacta de baixas foi obxecto de gran controversia, pero o historiador Pérez Guzmán, que revisou todos os arquivos dispoñíbeis en 1908, contabilizou 409 mortos, 39 deles militares, e 170 feridos, dos cales 28 eran militares. O resto dos mortos e feridos eran civís. Aínda considerando outros falecementos que non foran rexistrados (pola confusión do momento ou por medo ás represalias francesas) a cifra total de mortos é por forza inferior a 500. Chama a atención que os militares non cheguen á décima parte das baixas mortais.
Vacaloura
A larva deste insecto pasa dun a cinco anos alimentándose de madeira en descomposición, preferiblemente de frondosas, polo que adoita vivir en bosques onde hai abundantes carballos, e razón tamén de que non sexa común en terreos urbanos. As larvas desta especie teñen un apetito moi voraz: de tan só un gramo de peso, poden comer nun só día 22,5 centímetros cúbicos de madeira. As larvas alcanzan un tamaño cosiderábel, chegando incluso a 10 centímetros de longo.
A vacaloura na cultura popular galega
Crese tamén que as femias poden aforca-los pitos coas mandíbulas, de onde reciben o nome popular de escornapitos.
Henri La Fontaine
Traxectoria
Estudou leis na Universidade Libre de Bruxelas. Pronto alcanzou unha gran reputación como autoridade en dereito internacional. En 1893 chegou a ser profesor de dereito internacional na Universidade Nova de Bruxelas e dous anos despois foi elixido para o Senado belga a través do Partido Social-Demócrata. Foi vicepresidente do Senado entre 1919 e 1932.
Facundo Campazzo
Facundo "Facu" Campazzo, nado o 23 de marzo de 1991 en Córdoba, é un xogador profesional de baloncesto arxentino que xoga para o Real Madrid da Liga ACB. Cunha altura de 1,80 metros xoga na posición de base.
Bicicleta de montaña
Características
Para responder satisfactoriamente ao uso que é habitual nunha bicicleta de montaña, os seus compoñentes deben ser especialmente resistentes aos esforzos mecánicos e tamén á acción da auga e da lama. As bicicletas de montaña contan con sistemas de cambio de velocidades especialmente amplos para adaptar o pedaleo ás diversas variacións do terreo.
Lagenorhynchus australis
É un pequeno golfiño que habita as augas que rodean o cono sur suramericano.
Poboación e distribución
miniatura|Lagenorhynchus australis saltando. Golfiño endémico das augas costeiras de todo o sur de América.
No lado do océano Pacífico avistáronse tan ao norte como á altura de Valdivia, Chile, aos 38° S.
Liga ACB
A Liga ACB é unha da competicións de deporte profesional en pavillón, contando cunha asistencia media aos seus partidos durante a temporada 2018–19 de 6.236 espectadores. Isto supón que sexa a novena competición do mundo en asistencia en deportes cubertos e a cuarta liga profesional de baloncesto do mundo, tan só por detrás da National Basketball Association (NBA), a EuroLeague e a Women's National Basketball Association (WNBA).
Sistema de competición
miniatura|Encontro entre o [[Real Madrid Baloncesto|Real Madrid e o Fuenlabrada.]] A Liga ACB está formada por 18 equipos que compiten nunha primeira fase ou fase regular nunha Liga na que cada un enfróntase dúas veces a todos os demais (unha vez como local e outra como visitante). Ao finalizar a primeira volta os oito primeiros clasificados disputan a Copa do Rei. Pódese dar o caso que o oitavo clasificado non a dispute xa que unha das prazas é para un equipo ACB anfitrión da cidade que organiza o torneo. Dispútase a partido único (sete encontros: cuartos de final, semifinais e final) nunha mesma sede.
Donatella Versace
Donatella Francesca Versace, nada en Reggio Calabria o 2 de maio de 1955, é unha deseñadora de moda e empresaria italiana. É a directora creativa de Versace, división de Capri Holdings. Versace foi fundada polo seu irmán Gianni, e trala morte deste en 1997, Donatella herdou o 20% da compañía, converténdose na directora executiva. Versace foi vendida a Capri Holdings en 2018, aínda que Donatella continúa involucrada nela.
Carreira na moda
Donatella tamén tivo un importante papel no deseño do Palazzo Versace Dubai, segundo hotel Palazzo Versace, aberto en novembro de 2016.
Rogelio Groba
Infancia
Rogelio Groba Groba naceu na casa da súa avoa materna, María, no lugar do Lameiro da parroquia ponteareá de Guláns ás 11:00 horas do día 16 de xaneiro de 1930. Foi o segundo fillo de Aurora Groba e Gabino Groba, e o maior dos sobreviventes da parella, que casaría dous anos despois do seu nacemento. Seu pai, xordomudo, acudía con el aos ensaios da Banda de Música A Unión de Guláns, entrando así en contacto coa música.
Formación
Foi precisamente na banda ponteareá onde deu os seus primeiros pasos na música, onde comezou os seus estudos de música aos once anos tocando o piccolo. Os progresos de Groba levárono en 1943 a ser aceptado, con tan só 13 anos, como piccolo solista da banda de Guláns, mudando así o seu alcume de "o fillo do mudo" a "o frautín de Guláns".
José Gayoso Castro
Traxectoria
Fillo de Narciso Gayoso Cancio. Foi o primeiro director do xornal El Progreso. Durante o franquismo foi presidente de Deputación de Lugo.
Roman Empire (serie de televisión)
A serie foi producida por Netflix como unha "serie orixinal de Netflix", aínda que frecuentemente usa imaxes doutros programas, incluíndo Ancient Rome: The Rise and Fall of an Empire (2006).
Cristina Cid
Traxectoria
Concelleira de Allariz dende 1995. Foi concelleira de Turismo, Participación Cidadá e Comercio e despois de Promoción Económica, Turismo e Comercio. Levou a xestión da empresa pública Reatur SA. En 2018, sendo a primeira tenente de alcalde, e coa idea de encabezar a candidatura nacionalista en 2019, pasou a ser a alcaldesa logo da dimisión de Francisco García. Nos comicios de 2019 resultou reelixida alcaldesa con maioría absoluta, maioría que repetiu en 2023.
Vida persoal
Foi parella de Anxo Quintana, con quen tivo dous xemelgos en 2006, Xabier e Lía.
Head Automatica
Historia
Head Automatica lanzou o seu segundo álbum, titulado ''Popaganda, o 6 de xuño do 2006. O traballo foi producido por Howard Benson, coñecido pola súa relación con grupos de rock alternativo como P.O.D. ou Cold. Coa saída de Nakamura o son da banda aproximouse máis cara o powerpop clásico, citando a Squeeze e Elvis Costello como influencias.
Castrelo do Val
Localización
O concello de Castrelo do Val atópase nunha zona de transición entre Cabeza de Manzaneda e a serra de Queixa polo nordeste e o val do Támega (ou de Verín ou de Monterrei) no suroeste. As alturas máximas son as de Cabeza de Valdefeira (1288 m), Peña Nofre (1291 m) e Cabezo do Sogral (1369 m), mentres que as alturas mínimas non baixan dos 400 m. O río Támega diríxese cara ao sur. O río Camba está represado no encoro das Portas.
A temperatura media anual é de 9 °C, con oscilación térmica de 14 °C e altas precipitacións anuais (1.700 mm.)
Historia
Até 1842 coñecíase como Castrelo, pero nese ano engadíuselle "del Valle" para diferencialo de Castrelo de Miño. Foi galeguizado a finais do século XX.
Monte Binga
Protección
A montaña está encadrada nas lindes setentrionais do Parque Nacional de Chimanimani, compartido con o veciño país de Cimbabue. Da súa área total, 1.756 km² están en territorio mozambicano.
Bicicleta estática
miniatura|dereita|200px|Bicicleta estática.
Dioxina
miniatura|200px|Fórmula estrutural e esquema de numeración de substituíntes do composto principal de dibenzo-p-dioxina. As dioxinas son un grupo de substancias aromáticas que teñen como núcleo central o 1,10-dioxantraceno ou dibenzo-p-dioxina. Estas substancias son organocloradas, estables, bioacumulativas, incoloras e inodoras. Son solubles en graxas e lixeiramente en agua. A temperatura ambiente atópanse en estado sólido. Xéranse principalmente como subprodutos en procesos industriais.
Antecedentes históricos
Na guerra do Vietnam, entre 1952 e 1969, empregouse o axente laranxa que contiña aproximadamente 2 ppm de dioxina.
En 1976, en Seveso (Italia) produciuse a emisión de xeito accidental de cantidades masivas de TCDD por parte dunha industria que producía herbicidas.
Estrutura química e síntese
Encádranse dentro da definición de dioxina un grupo de 75 dibenzo-para-dioxinas policloradas (PCDD) e 135 dibenzo-furanos policlorados (PCDF); na Unión Europea considérase que 17 destas substancias entrañan riscos toxicolóxicos. De todos estes compostos, aqueles que posúen cloro nas posicións 2, 3, 7, 8 teñen actividade toxicolóxica; o máis estudado e o máis tóxico é o 2,3,7,8-tetraclorodibenzo-p-dioxina, denominado tamén TCCD. A TCCD é o representante máis tóxico dun grupo de substancias que ademais das dibenzo-para-dioxinas policloradas inclúe tamén outras coma os dibenzofuranos policlorados (PCDFs), os bifenilos policlorados (PCBs), naftalenos, e azo- e azoxibencenos.
Metabolismo e mecanismo de actuación
Como consecuencia da súa lipofilia e o seu carácter bioacumulativo, son metabolizadas e eliminadas lentamente (longa vida media), alcanzándose o equilibrio entre a inxesta e a eliminación por vía fecal en 40 anos.
Protección fronte ás dioxinas
Outra medida útil para evitar a produción de dioxinas é diminuír a combustión de diversos materiais tales como pneumáticos, envases de plástico e papel fotográfico, entre outros, así como evitar cociñar con aceites reutilizados.
Homo floresiensis
Un estudo de ósos e articulacións dos brazos, ombros e o baixo das cadeiras suxire que eran máis semellantes aos primeiros humanos e aos gorilas que aos humanos modernos. Outro estudo de medidas comparativas do corpo dálle forza a esta hipótese de Homo floresiensis e Homo sapiens como especies separadas.
Cascais
miniatura|dereita|200px|Cascais miniatura|dereita|200px|Situación do concello de Cascais en Portugal
É sede dun pequeno municipio con 97,07 km² de área e 206.479 habitantes (2011), subdividido en 6 freguesías. O concello limita ao Norte co municipio de Sintra, ao leste con Oeiras e ao sur e ao oeste co océano Atlántico.
Departamento de Cortés
Historia
Coa chegada dos españois, este territorio foi un dos primeiros sitios de Honduras en ser conquistado. En 1536 Pedro de Alvarado fundou a cidade de San Pedro de Puerto Caballos no val de Choloma. Esta cidade é actualmente a cabeceira departamental e a capital industrial e cidade máis grande de Honduras.
San Xoán de Río
Xeografía
Abrangue un terreo sen fortes pendentes, no val do río Navea até a serra da Moa. A capital está no lugar do Campo, a 4 km do alto de Cerdeira. Está comunicada a través da estrada OU-536 que une Ourense coa Rúa, e mediante a estrada N-120 a través da serra da Moa.
Elementos do grupo 12
Tanto o cinc coma o cadmio e o mercurio están presentes na natureza e teñen aplicacións moi variadas nos eidos da electricidade e a electrónica, así como para a formación de aliaxes. Os dous primeiros, metais sólidos en condicións normais, teñen propiedades moi semellantes. O mercurio, pola súa banda, é o único metal líquido a temperatura ambiente. O cinc ten unha grande importancia na bioquímica dos seres vivos, pero o cadmio e o mercurio son altamente tóxicos. Canto ao copernicio, dado que non existe de xeito natural, debe sintetizarse no laboratorio.
Tendencias periódicas
Todos os elementos deste grupo son metais. A semellanza dos raios metálicos do cadmio e o mercurio débese á contracción dos lantánidos; como consecuencia, a tendencia neste grupo é diferente á do grupo 2, os metais alcalinotérreos, onde o raio metálico increméntase progresivamente ao baixar no grupo. Os tres metais teñen puntos de fusión e ebulición relativamente baixos, o que é sinal dun enlace metálico feble cun solapamento relativamente pequeno entre as bandas de valencia e condución. Por isto o cinc está preto da liña de demarcación entre os metais e os metaloides, que normalmente se establece entre o galio e o xermanio, se ben o galio participa en semicondutores como o arseniuro de galio.
Extensións
Aínda que o copernicio é o elemento do grupo 12 máis pesado coñecido, existen investigacións teóricas sobre elementos máis pesados ca el. Unha simple extrapolación da táboa periódica poñería o elemento 162, o unhexbio (Uhb), debaixo do copernicio, pero os cálculos relativistas de Dirac–Fock predín que tal elemento debería ser o 164, o unhexcuadio (Uhq), cuxa configuración electrónica predita é [Uuo] 5g18 6f14 7d10 8s2 8p½2. Predise que os orbitais 8s e 8p½ serían tan estables por mor de efectos relativistas que devirían en electróns internos e non participarían nas reaccións químicas, contrariamente aos restantes elementos do grupo 12, cuxos orbitais s se comportan coma electróns de valencia. Porén, si se espera que os niveis 9s e 9p½ teñan parte nos enlaces e nas hibridacións, así que o unhexcuadio aínda debería comportarse quimicamente coma un metal de transición normal. Os cálculos predín que os seus electróns 7d terían parte facilmente en reaccións químicas, así que o unhexcuadio debería amosar, ademais do usual +2, estados de oxidación estables +4 e +6 en disolución acuosa con ligandos fortes. Polo tanto, este elemento debería poder formar compostos coma o Uhq(CO)4, o Uhq(PF3)4 (os dous tetraédricos) e o Uhq(CN) (lineal), un comportamento moi distinto ao do chumbo, do cal sería homólogo se se desprezasen os efectos relativistas. Emporiso, a especie principal en disolución acuosa sería o unhexcuadio(II), cunha química máis semellante á do chumbo ca o unhexcuadio(IV) e o unhexcuadio(VI).
Produción
Por último, os elementos superpesados coma o copernicio prodúcense bombardeando átomos de elementos máis lixeiros en aceleradores de partículas, o que dá como resultado reaccións de fusión nuclear. Porén, aínda que a meirande parte dos isótopos de copernicio pódense obter directamente deste xeito, os máis pesados só se observaron como produtos do decaemento radioactivo doutros elementos de maior número atómico. A primeira reacción de fusión que produciu copernicio levouse a cabo na GSI en 1996, segundo o seguinte esquema:
Aplicacións
O mercurio emprégase principalmente na fabricación de químicos industriais ou en aplicacións eléctricas e electrónicas. Úsase tamén nalgúns termómetros, especialmente aqueles empregados para medir temperaturas altas. O mercurio e os seus compostos téñense empregado na medicina, uso apenas conservado debido ao maior coñecemento dos efectos tóxicos deste elemento e dos seus compostos. A finais do século XX o uso principal do mercurio foi no proceso de células de mercurio, chamado tamén proceso Castner-Kellner, aplicado na produción de cloros e sosa cáustica.
Os biosbardos
Dous dos oito contos deste libro teñen como argumento o biosbardo, "Os biosbardos" e "Bartomeu e os biosbardos", e son os que lle dan o seu nome ó título do libro.
Contido
Introdución do autor na que explica a ambientación da obra a voz narrativa  e o tipo de lingua usada Tono conta as trasnadas que facían os nenos do seu tempo en Ourense: latar, pelexar, romper farois… El era “señorito” e non participaba, ata que un día, Pepe o Roxo lle prometeu levalo ás arrasadeiras, roubar figos á horta do crego; el só tiña que apañalos. Todo marcha ben ata que se oen dous tiros e foxen todos, menos Tono que choca contra o muro e leva un golpe na cabeza. Cando pensa que correu e correu esperta no mesmo sitio, coidado por unha vella e ao lado o crego coa escopeta. A señora Fermina, impedida as pernas, come, dorme e vende pan no seu casopo. De nova fora moi boa moza e servira na casa de ricos. Tivo unha filla de solteira que marchou para Vigo e agora é puta barata. Abelardo é fillo dun funcionario que gasta todo no xogo, na casa pasan fame mais como son de avoengo, teñen que aparentar que viven ben. Faille os recados á señora Fermina e ela fíalles o pan, ademais tamén lle dá a el algún bolo e leite mazado. O que menos lle gusta é lavarlle os pés e cortarlle as uñas. Un día que chovía moito convidouno a comer e tamén lle deu viño. Logo comezou a destapar as pernas, a pedirlle que a rañase, a cofearse contra el… A el deulle tanto noxo que a empurrou, e fuxiu correndo. Non lle contou nada á nai mais non volveu onde a señora Fermina.
Robert Grosseteste
O renacemento da cultura anglosaxoa en Oxford
O movemento cisterciense e a recuperación dos escritos clásicos, sobre todo os de Aristóteles, xunto coas achegas científicas dos árabes, a partir do século XI, renovan en Inglaterra o espírito da Escola de Chartres, especialmente con Xoán de Salisbury.
Cosmoloxía da luz
Seguindo Grosseteste, a luz é unha substancia corpórea, pero enormemente próxima ao incorpóreo, sendo a súa principal propiedade xérase a si mesma perpetuamente; xerada nun punto, expándese en forma esférica en todas as direccións, de modo instantáneo. Na súa expansión vai enrarecéndose até chegar a un límite (pois a materia non pode ser infinita).
Por estenderse nas tres dimensións do espazo, a luz xera a corporeidade. Na súa difusión estende consigo a materia da que é inseparábel. Deste xeito a luz é a primeira forma creada por Deus na materia prima á que vai unida e constitúe así o principio do universo que contemplamos.
Peter Sellers
Richard Henry Sellers, CBE, nado o 8 de setembro de 1925 en Southsea, Hampshire e finado o 24 de xullo de 1980 en Londres, foi un actor e humorista inglés mellor coñecido como Peter Sellers.
Tres metros sobre el cielo
Sinopse
O filme comeza con Hache saíndo dun xuízo, acusado de golpear ao noivo da súa nai. Namentres, Babi acode, como adoita ser habitual, á súa escola, un colexio privado exclusivamente feminino. Nese momento, Hache e Babi teñen o seu primeiro encontro.
Rodaxe
A rodaxe, presentada anteriormente no Festival de Málaga, deu comezo o 10 de maio de 2010 en Barcelona, cunha duración de oito semanas.
Multiculturalismo
Por outra parte, o multiculturalismo é tamén unha teoría que busca comprender os fundamentos culturais de cada unha das nacións.
Agrazán, Anzo, Lalín
Agrazán é un lugar da parroquia de Anzo, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no 2011 estaba deshabitado, o mesmo que no ano 2000.
Australia
Australia é o país máis grande da Oceanía. Ocupa toda a illa da Australia e varias illas adxacentes (a máis importante é Tasmania). O continente-illa, como se lle chama a Australia por veces, está bañado polo océano Índico, ao sur e ao oeste, polo mar de Timor, mar de Arafura e estreito de Torres, ao norte, e mar do Coral e mar de Tasmania, ao leste. A través destes mares, ten fronteira marítima coa Indonesia, Timor Leste e Papúa Nova Guinea, ao norte, e co territorio francés da Nova Caledonia, ao leste. A súa capital é Camberra.
Subdivisións
miniatura|550px|centro|Río Yarra, [[Melbourne]]
Australia é un estado federal constituído por seis estados, dous territorios continentais e outros territorios menores. Os estados son Nova Gales do Sur (NSW), Queensland (QLD), Australia Meridional (SA), Tasmania (TAS), Victoria (VIC) e Australia Occidental (WA). Os dous territorios continentais son o Territorio Norte (NT) e o Territorio da Capital Australiana (ACT). Na maior parte dos seus asuntos, os territorios funcionan de xeito similar aos estados; con todo o Parlamento da Mancomunidade ten o poder de anular calquera lexislación dos parlamentos dos primeiros. En contraste, a lexislación federal só pode anular lexislacións dos estados relativas a certas áreas segundo se establece na Sección 51 da Constitución Australiana; todos os poderes lexislativos residuais son manexados polos parlamentos dos estados, incluíndo hospitais, educación, policía, poder xudicial, estradas, transporte público e goberno local.
Xeografía
A súa costa ten máis de 11 000 km de mangleiros.
Deportes
As competicións nacionais no ámbito dos clubs máis seguidas e tradicionais son a AFL de fútbol australiano e a NRL de rugby league. Nos últimos anos o Super Rugby de rugby union e a A-League de fútbol están crecendo en número de seareiros.
Sociedade Numismática de Israel
Historia
As orixes da Sociedade Numismática de Israel remóntanse á creación, en 1945, da Sección Numismática do Círculo de Afeccionados ás Antigüidades de Tel Aviv, baixo a presidencia dun dos seus impulsores, o arquitecto David Nudelman, de orixe checoslovaca. En 1947, os membros desa sección numismática decidiron escindirse da súa matriz e constituíron a Sociedade Numismática de Israel.
A mediados da década de 1970, a oposición da Sociedade Numismática de Israel, liderada polo seu presidente, Dan Barag, conseguiu a retirada dunha lei inicialmente aprobada polo Goberno que prohibía o comercio de antigüidades no país.
Hepatite
O día 28 de xullo celébrase o Día Mundial contra a Hepatite, co obxectivo de concienciar sobre as hepatites víricas, que causan enfermidades como o cáncer de fígado.
Hepatite non A non B
Termo antigo moi usado para hepatites que non eran nin A nin B, que hoxe se recoñece ser a maioría do tipo C, podendo ser tamén E.
Exames complementarios
Os testes de laboratorios útiles na avaliación da función hepática son as bilirrubinas, as transaminases (TGO e TGP), fosfatase alcalina, gammaglutamil-transferase (gammaGT ou GGT), proteínas totais, albumina, protrombina, amonio e ácidos biliares, investigación de marcadores virais e execución de exames complementares de diagnóstico por imaxe, como o ultrasón e a tomografía computerizada. Ás veces pode haber necesidade de biopsia hepática, con agulla, videolaparoscopía ou a ceo aberto.
Campo de concentración da Lavacolla
Historia e características
En xuño de 1935 inaugurouse na Lavacolla un campo de voo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, as autoridades franquistas instalaron alí un campo de prisioneiros. O campo da Lavacolla foi pechado en novembro de 1939.
John Reid
Entre 1975 e 1978, Reid foi o representante da banda británica de rock Queen.
Marmota bobak
Historia natural
A caza humana segue sendo a principal ameaza para esta especie, que non está regulada nos países onde a marmota bobac habita.
Xermanismo
miniatura|Helmo ou [[casco de Leiro.]] Xermanismo é o empréstimo lingüístico efectuado por unha lingua xermánica a calquera outra. Dado que a influencia da lingua inglesa constitúe por si mesma un caudal abundantísimo de empréstimos, resérvaselle o termo específico de anglicismo, e considéranse xermanismos os procedentes de calquera dos outros idiomas da familia, ben sexa o alemán nas súas diferentes modalidades e dialectos, ou outros como o flamengo e o holandés (que en si son variedades dialectais do baixo alemán) ou das linguas escandinavas (islandés, danés, sueco, noruegués). Estes empréstimos enténdese non só sincrónicamente, senón tamén diacronicamente e por máis que estean hoxe tan intimamente incorporados á lingua que constitúan parte do seu patrimonio histórico. Forman parte tamén, polo tanto, os empréstimos do suevo, gótico, fráncico etc.
O problema do adstrato suevo
A negatividade ao respecto do legado suevo - de xeito que practicamente é moi escasa a herdanza antiga xermánica que fica no complexo galego-portugués -, abre a cuestión de se entón foron totalmente asimilados polos visigodos ou ben houbo unha colonización goda, xa previa incluso á conquista do reino. Ao que compre contestar que nada na documentación indica algo. As interrogantes acrecéntanse ao saber que practicamente toda a onomástica, que se coñece da época, e no que corresponde á Alta Idade Media, era gótica, e subsecuentemente a toponimia de posesores. Porén non hai dúbida de que o noroeste peninsular parece ser a rexión hispánica máis xermanizada se se toma en conta, polo menos, a súa densidade toponímica de orixe gótica.
London Palladium
Antes da segunda guerra mundial
O 3 de setembro de 1928, o Palladium inicia unha nova etapa baixo a dirección do empresario e produtor George Black como parte da General Theatre Corporation (GTC). Cando Black asumiu o control, o teatro estaba a piques de quebrar. Black trouxo estrelas británicas e nomes coñecidos de nivel internacional como Duke Ellington e a súa orquestra, Adelaide Hall, Louis Armstrong e Ethel Waters, para períodos de dúas semanas. Baixo a súa xestión, o Palladium foi gañando sona e pasou a ser coñecido como o mellor teatro de variedades do mundo.
Domingo Tarasconi
Coa selección de fútbol
Debutou coa Selección de fútbol da Arxentina en 1922, coa que se declarou medalla de prata nos Xogos Olímpicos de 1928 dos que tamén foi o máximo goleador con 11 goles en catro encontros. Tamén foi Campión da Copa América en tres ocasións, 1925, 1927 e 1929.
La Caridad
La Caridad foi o nome de varias publicacións:
225088 Gonggong
Características
O programa Deep Ecliptic Survey (DES) amosa a súa órbita nominal en resonancia 10:3 con Neptuno.
O tamaño dun obxecto depende da súa magnitude absoluta (H) e do seu albedo (a cantidade de luz cun corpo reflicte). Gonggong ten unha magnitude absoluta (H) de 1,7. Isto foi del un obxecto lixeiramente menos brillante cá Sedna (H=1,6; <1600 km) e máis brillante cá Orcus (H=2,3; ~950 km). É posible que Gonggong teña un tamaño entre o de Sedna e o de Quaoar (H=2,6).
Provincia de Palencia
A provincia de Palencia é unha das que conforman a Comunidade Autónoma de Castela e León, e está situada ao norte da submeseta setentrional, entre Cantabria ao norte, a provincia de Burgos ao leste, a de Valladolid ao sur e León ao oeste. Ten unha extensión territorial de 8.029 Km2. A súa poboación é de 173.409 habitantes segundo o censo de 2005, en enorme regresión, se temos en conta que en 1960 contaba con 237.426.
Contexto
Limita ao norte con Cantabria, ao oeste coa provincia de León, ao leste coa provincia de Burgos e ao sur coa provincia de Valladolid.
Comarcas usadas pola Deputación
miniatura|dereita|Comarcas administrativas A provincia de Palencia pode dividirse en catro comarcas. É a división subprovincial utilizada pola Deputación de Palencia nas súas publicacións.
Río da Vila, Labacengos, Moeche
Río da Vila é un lugar da parroquia de Labacengos no concello Coruñés de Moeche na comarca de Ferrol. Tiña 3 habitantes no ano 2008 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 2 homes e 1 muller, o que supón un aumento con relación ao ano 1999 cando non tiña habitantes.
Salt Lake City, Utah
Historia
Antes de establecemento dos occidentais, os shoshone, ute, e paiute moraran no Val de Lago Salgado (Salt Lake Valley en inglés) durante miles de anos.
Departamento de Islas de la Bahía
En total o departamento ten unha superficie de 261 km² e, no 2005, tiña unha poboación estimada de 43.018 habitantes. Pódese debullar xeograficamente en tres grupos de illas:
Trofeo Teresa Herrera 1996
Dita edición do trofeo é recordada pola anécdota ocorrida na final entre o Botafogo e a Juventus, na que o equipo brasileiro gañou o torneo xogando coa camisola do Deportivo. Ao saltar ao terreo de xogo para disputar a final e ante a semellanza dos equipamentos dos finalistas, nos dous casos de raias verticais brancas e negras, o árbitro obrigou aos brasileiros a cambiar de camisolas. Estes viaxaran só co primeiro equipamento, polo que regalaron a súa roupa ao público e xogaron coas camisetas branquiazuis emprestadas polo Deportivo. Isto fixo que o público de Riazor animase ao Botafogo, que tras empatar 4-4 nun intenso partido con catro cartóns vermellos, saíu finalmente campión na quenda de penaltis.
Festa do polbo do Carballiño
miniatura|dereita|Polbo á feira.
Pico Basilé
Xeoloxía
O Basilé é o cume máis alto dos tres volcáns de escudo basálticos que conforman a illa de Bioko. Desde a súa cima é visíbel a nordeste o Monte Camerún.
Lull
Lull é un EP de catro cancións da banda de rock alternativo estadounidense The Smashing Pumpkins, editado o 5 de novembro de 1991 a través do selo Virgin Records.
Pirámides de Exipto
As máis famosas pirámides exipcias son aquelas atopadas na Necrópole de Gizeh, nas aforas da cidade do Cairo. Varias das pirámides de Gizeh están entre as maiores estruturas xa construídas dende a Antigüidade. A pirámide de Keops, en Gizeh, é a maior pirámide exipcia, cuxa altura orixinal chegaba a máis de 140 metros. É a única das sete marabillas do mundo antigo que permanece de pé.
Desenvolvemento histórico
A fase máis producente e aplicada de construción de pirámides coincidiu co auxe do goberno faraónico absolutista. Foi durante esa época que as pirámides máis famosas, aquelas próximas de Gizeh, foron construídas. Co tempo, a capacidade e as ganas de aproveitar os recursos necesarios para a construción en grande escala diminuíu e as pirámides posteriores pasaron a ser menores, con menos coidados na construción e, moitas veces, feitas ás présas.
Simbolismo
Malia que xeralmente se acepta que as pirámides eran monumentos funerários, non hai consenso sobre os principios teolóxicos particulares que poidan ter dado a orixe. Unha suposición é que estas estruturas foron concibidas como un tipo de "máquina de resurección".
Duluth, Minnesota
Debido á crise propia das cidades deste tipo, desenvolveuse o sector turístico, que ten o seu punto principal na entrada fluvial do Lago Superior ao porto de Duluth.
Klemen Prepelič
Traxectoria
O 9 de xullo de 2018, Prepelič asinou un contrato de dous anos co Real Madrid da Liga ACB. O 6 de agosto de 2019, anunciouse a súa cesión unha tempada ó Joventut Badalona.
O Outeiro, Anzo, Lalín
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Lagenorhynchus obliquidens
É un golfiño moi activo que vive en augas frías e temperadas do norte do océano Pacífico.
Taxonomía
A especie foi descrita por Theodore Gill en 1865, na súa obra "On two species of Delphinidae, from California", in the Smithsonian Institution. Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia, Sept. 1865: 177-178.
É extremadamente similar morfoloxicamente a Lagenorhynchus obscurus, que habita na parte sur do Pacífico.
Irixe
O topónimo galego Irixe pode referirse a:
Lagenorhynchus obliquidens
Interacción cos humanos
En marzo de 2007, un número importante destes animais seguían sendo pescados cada amo por pesqueiros xaponeses. Aínda así, tense a esperanza de que ditas capturas non causen unha ameaza serie á especie.
Bildungsroman
Historia do xénero
Porén, adoita situarse no século XIX, coa novela Os anos de aprendizaxe de Wilhelm Meister de Goethe (1796), o inicio do seu xénero como tal. Moitas das grandes novelas do século XIX e XX, sen ser estritamente bildungsroman, comparten algunha das súas características.
Prión
Historia
As primeiras referencias ás enfermidades esponxiformes transmisíbeis remóntanse ao século XVIII, cando varios gandeiros europeos describiron unha enfermidade neurodexenerativa letal que afectaba ás ovellas e ás cabras, mal ao que se denominou tremesía. O cerebro destes animais presentaba un aspecto de esponxa, de onde provén o termo "esponxiforme". A principios do século XX describíronse os primeiros casos de encefalopatía esponxiforme no ser humano, e a doenza bautizouse co nome de enfermidade de Creutzfeldt-Jakob. Posteriormente demostrouse que estas enfermidades eran transmisíbeis. o axente patóxeno, o prión, foi descuberto en 1982 por Stanley B. Prusiner, que demostrou que se trataba de partículas puramente proteicas sen ácido nucleico. En 1997 foille outorgado o Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina.
Características
Estas partículas están formadas en gran parte por glicoproteínas (proteínas asociadas a un glícido ou azucre) de masa molecular moi pequena, e non conteñen material xenético (ADN ou ARN) pero, pese a iso, son capaces de replicárense inducindo a transformación das proteínas normais do organismo infectado por elas en copias de si mesmas.
Pazo de Torrecedeira
Descrición
No pazo rodáronse os interiores do filme A noiva de media noite de Antonio Simón.
Eleccións xerais de España de novembro de 2019
O domingo 10 de novembro de 2019 celebráronse eleccións xerais en España. Foron as décimo sextas eleccións democráticas, e as cuartas con Filipe VI como rei de España; ademais foron as segundas eleccións xerais celebradas en 2019, as segundas convocadas por non ser posible formar Goberno, e as cuartas en menos de catro anos.
A mañá do 24 de setembro de 2019, tras terse esgotado ás 00:00 horas o prazo constitucional para constituír un Goberno xurdido das eleccións do 28 de abril, o rei disolveu as Cortes Xerais e convocou novas eleccións xerais, co referendo da presidenta do Congreso dos Deputados Meritxell Batet.
Os cidadáns con dereito ao voto, residentes no país, ou no estranxeiro, foron chamados ao voto para escoller renovación de 558 dos 616 escanos que conforman as Cortes Xerais: os 350 do Congreso dos Deputados e os 208 de elección directa do Senado.
A Rega, Labacengos, Moeche
A Rega é un lugar da parroquia de Labacengos no concello Coruñés de Moeche na comarca de Ferrol. Tiña 4 habitantes no ano 2008 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 2 homes e 2 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 1999 cando non tiña habitantes.
Venus (deusa)
Venus foi unhas das divindades máis veneradas entre os antigos, sobre todo na illa de Pafos, onde o seu templo era admirábel. Posuía un carro empurrado por cisnes. Venus posúe moitas formas de representación artística, desde a clásica (greco-romana) até as modernas.
Ave, Portugal
Concellos
A Comunidade Intermunicipal do Ave foi creada o 14 de abril de 2009.
Chironomus
Chironomus é un xénero de dípteros parecidos superficialmente a mosquitos, pero que que non pican, da familia dos quironómidos (Chironomidae). Contén varias especies crípticas, que só as poden distinguir os expertos baseándose nas características dos seus cromosomas politénicos xigantes das células das súas glándulas salivares. As especies desta familia aliméntanse de produtos azucrados vexetais, principalmente. As larvas de varias especies habitan en zonas profundas, onde poden chegar a ter grandes densidades de poboación. Utilizan unha combinación de proteínas do tipo da hemoglobina e movementos ondulatorios ventilatorios nos tubos onde viven para obteren o oxíxeno que é tan escaso nos seus hábitats.
Coandro
Uso das follas
En Honduras tamén se coñece como culantro, e é utilizado en diferentes acompañantes, como pode ser o chimol ou salsa caseira mexicana (tomate, pemento verde, cebola e o coandro; ou para realzar o sabor dos prebes ou outras gornicións.
En Venezuela considérase un ingrediente fundamental da cociña nacional. É amplamente utilizado na preparación de sopas, guisos, carnes, peixes, ensaladas e salsas, como a famosa guasacaca (salsa preparada a base de aguacate, pemento verde, allo, cebola e coandro). O seu aroma e sabor son moi apreciados na gastronomía venezolana, tanto así, que os venezolanos asocian esta herba á súa cociña autóctona.
Tratado de San Stefano
Consecuencias
O Reino Unido e o Imperio Austrohúngaro opuxéronse a este tratado que daba ás ao nacionalismo eslavo ao temer que Bulgaria se convertese nun satélite de Rusia e nunha ameaza para o Imperio Otomán.
Departamento de Lempira
250px|dereita Lempira é un dos 18 departamentos nos que se divide a República de Honduras, localizado no occidente desta. Ten unha superficie de 4.228 km² e, no 2005, tiña unha poboación estimada de 277,910 habitantes.
Wikipedia en éuscaro
A Wikipedia en éuscaro (en Euskarazko Wikipedia; ou Euskal Wikipedia), é a edición en éuscaro da Wikipedia. O 18 de xullo de 2018 acadou os 300.000 artigos. Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Portais
A inicios do ano 2010 a Wikipedia en éuscaro tiña 12 portais realizados polos seus usuarios, centrados en países, linguas e historia.
Tímpano (oído)
Descrición
Estírase por medio de pequenos músculos, que fan que vibre reproducindo a presión das ondas sonoras. Esa vibración amplificada transmíteselles aos ósos do oído. Ademais, o tímpano ten unha función protectora, pois serve de barreira ao paso de bacterias cara ao oído medio.
Google Nexus
miniatura|250px|Logo de Nexus de 2015. Google Nexus é unha liña de dispositivos móbiles que empregan o sistema operativo Android desenvolvido por Google en colaboración con fabricantes de hardware. Os dispositivos da serie Nexus foron considerados os produtos Android insignia de Google. Non teñen modificacións realizadas polo operador de telefonía, nin polos fabricantes, e ademais teñen un xestor de inicio non bloqueado, para permitir un maior desenvolvemento e individualización do usuario final.
Nexus 4
O Nexus 4 é o primeiro teléfono intelixente da gama Google Nexus fabricado por LG. Trátase do primeiro dispositivo Android coa versión Android 4.2 de Jelly Bean. O Nexus 4 ten unha pantalla táctil de 4,7 polgadas (1280 x 768 píxeles de resolución), Corning Gorilla Glass 2, un procesador de 1,5 GHz Qualcomm Snapdragon S4 Pro, cámara principal de 8 MP, unha cámara frontal de 1,3 MP, e é o primeiro dispositivo Nexus en ter capacidades de carga sen cables. O prezo era de 199 dólares EE.UU para o de 8 GB e 249 para a versión de 16 GB, prezo que anteriormente ao 28 de agosto do 2013 era 100 dólares máis caro, debido á contraposta feita por Google cara Apple. T-Mobile EE.UU. anunciou que vendería o teléfono dende o 14 de novembro de 2012. Estivo dispoñible para Android 5.1 en abril de 2015.
Nexus 10
miniatura|250x250px|right|Nexus 10. O Nexus 10, é unha tableta de 10 polgadas fabricada por Samsung, foi revelado a finais de outubro de 2012, polos datos de EXIF, fotos tomadas por un executivo de Google, xunto cas filtración do seu manual e unha serie completa de fotos. As fotos filtradas revelan un deseño similar ao Samsung Galaxy Note 10.1, 10.1 polgadas cunha resolución de 2560 x 1600 e 300ppp, 16 GB de almacenamento, Android 4.2 e un procesador dual-core a 1.7 GHz, Exynos 5. Esperábase co Nexus 10 fose presentado oficialmente durante unha conferencia de prensa de Google o 29 de outubro de 2012, pero o evento foi posposto debido ao furacán Sandy.
Provincia de Huelva
Clima
O clima onubense é moi caloroso e ten unha grande exposición solar, a temperatura nunca baixa dos 10 °C (excepto na montaña). As precipitacións anuais son de 500 ml no sur e 1000 onde a paisaxe é máis montañosa.
Linguas semíticas
Linguas semíticas occidentais (ou nordoccidentais)
As linguas semíticas occidentais coñecidas son:
A lingua árabe
O árabe é, con moito, a lingua semítica máis falada. Calcúlase que ten ao redor de 200 millóns de falantes. Os primeiros textos coñecidos en árabe datan do século IV. A rápida expansión do islam a partir do século VII levou aparellada a difusión da lingua árabe por unha zona moi extensa, que vai a partir da costa atlántica de África ata Mesopotamia. Co tempo, a lingua foise fragmentando en dialectos locais, se ben o árabe clásico se mantivo como lingua escrita e, na actualidade, emprégase nos medios de comunicación de masas. Os diferentes dialectos vernáculos (Iraq, Siria, Líbano, Exipto, Magreb) que constitúen o árabe difiren bastante do árabe clásico -tanto como o italiano do latín, díxose a miúdo-, e, en moitos casos, non son intelixíbeis entre si.
Pazos, Ons, Brión
Pazos é un lugar da parroquia de Ons no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 39 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 16 eran homes e 23 eran mulleres.
Brødrene Olsen
No ano 2000, venceron no Festival de Eurovisión celebrado en Estocolmo (Suecia), onde obtiveron a victória ao cantar en inglés "Fly on the Wings of Love". O tema chegou ao nº 34 do United World Chart.
Falcipennis
Descrición
O xénero Falcipennis foi descrito en 1864 polo zoólogo estadouniodense Daniel Giraud Elliot.
Luxair
Historia
En outubro de 2008 Luxei fixo un pedido para o seu primeiro Boeing 737-800. No ano 2009 Luxai recibiu o premio á aeroliña máis puntual no aeroporto da Cidade de Londres durante o ano 2008. No ano 2011 a compañía transportou a un total de 1 302 771 pasaxeiros.
Uxue Alberdi
Uxue Alberdi Estibaritz, nada en Elgoibar (Gipúscoa), o 18 de marzo de 1984, é unha escritora vasca en lingua éuscara.
O caderno rosa de Lori Lamby
Temática e estilo
O caderno rosa de Lori Lamby destaca pola mestura de inxenuidade e perversión representada mediante o personaxe infantil de Lori Lamby. Ademais está construída a partir do dobre sentido da palabra “lingua” que achega un carácter obsceno e provocador á obra. Hilst achega o dobre sentido confundindo voluntariamente o instrumento da linguaxe, coa lingua como órgano físico, que funciona, para o personaxe Lori Lamby, como acceso ao coñecemento, recoñecemento e pracer. Nas súas fantasías, Lori é iniciada por homes que lle proporcionan un triplo pracer: o sexo, o coñecemento e o diñeiro, tal como se reflicte no seguinte diálogo:
Ignacio de Loiola
Aspiración relixiosa
Após ter recuperado a saúde, visitou o mosteiro dominico de Montserrat (25 de marzo de 1522), onde pendurou o seu equipamento militar perante unha imaxe da Nosa Señora. En breve entrou no mosteiro de Manresa (apenas morou nunha cela do mosteiro como hóspede, mais non era monxe), en Cataluña, onde practicou o máis rigoroso ascetismo
Superior Xeral Xesuíta
Ignacio foi escollido como o primeiro Superior Xeral da Compañía de Xesús. Enviou os seus compañeiros como misioneiros para criaren escolas, liceos e seminarios por Europa toda.
Gremlins 2: The New Batch
Gremlins 2: The New Batch é un filme estadounidense dirixido por Joe Dante que foi estreado en 1990. É a secuela do filme de 1984 Gremlins.
Teleoloxía
Aristotelismo
De maneira similar, Aristóteles argumenta que Demócrito de Abdera estaba equivocado intentando reducir todas as cousas ao soamente necesario, porque facendo iso descoidaba a finalidade, co cal xeraba estas necesarias condicións:
Teleoloxía moderna e contemporánea
Historicamente, a teleoloxía foi identificada coa tradición filosófica do Aristotelismo. O racional da teleoloxía foi investigado por Immanuel Kant na Crítica do xuízo e, logo, foi fundamental na teoría especulativa de Hegel e en varias das súas escolas, enunciando a historia das nosas especies como unha variante do dito por Darwin, así como o materialismo dialéctico de Karl Marx e Friedrich Engels o cal agora recibe o nome de filosofía analítica. O punto de partida non é unha lóxica demasiado formal nin un feito científico pero serve para "identificar" (Na terminoloxía de Hegel: o obxectivo do espírito).
En contraste, a teleoloxía e as grandes narrativas son evitadas na actitude contemporánea e a teleoloxía é vista como reducida, excluída e nociva.
Teleoloxía e ciencia
Na ciencia moderna as explicacións que utilizan a teleoloxía son evitadas, xa sexa porque son innecesarias ou porque se son verdadeiras ou falsas é relativo segundo a habilidade de percepción humana e o seu entendemento para xulgar. Emporiso, o uso da teleoloxía, en particular na bioloxía evolutiva é aínda discutible.
A queimarroupa
Estreouse en galego o 18 de febreiro de 1989 a través da TVG.
An Education
An Education é un filme británico-estadounidense de 2009 dirixido por Lone Scherfig. O guión, escrito por Nick Hornby, está baseado nun artigo autobiográfico que a xornalista británica Lynn Barber publicou na revista literaria Granta. A historia desenvólvese no Londres de comezos dos 60 e narra a relación amorosa entre Jenny (Carey Mulligan), unha estudante que planea ir á Universidade de Oxford, e David (Peter Sarsgaard), un home uns vinte anos maior ca ela.
Bicicleta de estrada
Características
miniatura|Bicicleta con rodas lenticulares para uso en pista. O deseño das bicicletas de estrada proporciónalles un peso menor do habitual. A xeometría dos cadros e o uso de guiadores de perfil caído determinan unha postura de pedaleo co torso entre 30º e 45º coa horizontal, especialmente axeitada para os recorridos longos sobre asfalto. A postura das mans obriga a levar os brazos e os cóbados nunha posición pouco forzada, apta para percorridos longos sen fatiga.
Draconian
Draconian é unha banda sueca de doom metal gótico formada en Säffle, condado de Värmland, no ano 1994. Ata a data levan publicados seis álbums de estudio, todos eles a través do selo Napalm Records.
Monte Moldoveanu
O Monte Moldoveanu é o cume máis elevado Romanía con 2.544 m de altitude. Está situado nos Montes Făgăraş, unha cadea montañosa dos Cárpatos.
Fenómeno
Fenómeno en filosofía
O concepto de fenómeno levou ao nacemento dunha corrente da filosofía coñecida como fenomenoloxía. Entre as figuras notábeis de dita corrente cóntanse os filósofos alemáns Hegel, Husserl e Heidegger, así como o francés Derrida.
Fenómeno nas ciencias
Algúns fenómenos comúns ou naturais son facilmente observábeis, como os fenómenos climáticos. Para apreciar outros requírense operacións delicadas e a manipulación de equipos custosos e complexos, como os fenómenos biolóxicos a nivel celular ou a nivel molecular.