cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dioniso
Infancia e mocidade
Como home novo, Dioniso era excepcionalmente atractivo. Unha vez, disfrazado como un mortal sentado xunto á beira do mar, foi visto por uns poucos mariñeiros, que creron que era un príncipe. Intentaron secuestrarlo e levarlo lonxe para vendelo como escravo ou pedir un rescate. Probaron a atalo con cordas, pero ningunha podía suxeitalo. Dioniso converteuse nun fero león e soltou un oso a bordo, matando a todos os que entraron en contacto con el. Os que saltaron pola borda foron transformados compasivamente en golfiños. O único sobrevivente foi Acetes, o temoneiro, que recoñeceu o deus e intentou deter os seus mariñeiros desde o principio. Nunha historia parecida, Dioniso desexaba navegar desde Icaria ata Naxos, así que alugou un barco pirata tirrenio. Pero cando o deus estivo a bordo, non navegaron cara a Naxos senón ata Asia, coa intención de vendelo como escravo. Por isto Dioniso transformou o mastro e os remos en serpes, e encheu a nave de hedra e do son de frautas, de forma que os mariñeiros tolearon e saltaron ao mar, onde foron transformados en golfiños.
Ámpelo
Segundo Nono, outro mito incluía a Ámpelo, un sátiro que morreu nun accidente ao montar un touro toleado pola picadura do tabán de Ate. As Moiras concedéronlle a Ámpelo unha segunda vida como parra, da que Dioniso prensou o primeiro viño.
Interpretacións modernas
O poeta e filósofo ruso Vyacheslav Ivanov elaborou a teoría do Dionisismo, que rastrexa as raíces da arte literaria en xeral e da arte da traxedia en particular aos antigos misterios dionisíacos. As súas opinións foron expostas nos tratados A relixión helenística e o deus sufridor (1904) e Dionisio e o antigo Dionisismo (1921).
Xeografía de Letonia
Relevo
A maior parte do territorio é chá, cuberta por depósitos de terra e barro e con grandes zonas ocupadas por bosques de coníferas, páramos e pantanos. A chaira de Semigalia (Zemgale), no sur, ata a fronteira con Lituania, contén as terras máis fértiles, polo que se considera como celeiro do país.
Medio ambiente
En canto á fauna, no país rexistráronse 69 especies de mamíferos que habitan os bosques (63 %) e nas zonas agrícolas (24 %). Ademais, existen outros 19 que poden visitar o país de xeito ocasional.
Linguas
A lingua oficial de Letonia é o letón, lingua que pertence ao grupo das linguas bálticas do grupo das linguas indoeuropeas. Ademais do letón, a case extinta lingua livonia é a outra lingua nativa de Letonia. O livonio, protexido pola lei letoa, pertence á rama finesa das linguas fino-úgricas. Trátase dunha lingua moribunda que actualmente conta con apenas 35 falantes, dos cales tan só 10 son fluídos na lingua. Dentro da lingua letoa destaca o dialecto Latgaliano, variante da lingua protexida pola lei. A lingua rusa, oficial durante a ocupación da Unión Soviética, é a lingua minoritaria máis espallada ao longo do país. De feito, o coñecemento do ruso é maior que o do letón, sendo o ruso coñecido polo 81% dos habitantes, mentres que o letón é coñecido polo 79%.
Relixión
O luteranismo tiña unha maior presenza até antes da ocupación soviética, cando era a relixión maioritaria, pero desde entón tivo un declive moito maior que o do catolicismo nos países bálticos. Os fieis ortodoxos pertencen á Igrexa Ortodoxa Letoa, unha comunidade semiautónoma vinculada á Igrexa Ortodoxa Rusa. Hai tamén unha comunidade xudía, un reducido número de musulmáns, así como un grupo neopagán baseado na mitoloxía propia do país. Un gran número de persoas non se encontra afiliado a ningunha denominación relixiosa.
Recursos naturais
Letonia non posúe unha gran cantidade de recursos naturais excepto madeira, algunhas canteiras (de calcaria, xeso, arxila e dolomía), e turba. No país tamén hai ámbar, recurso moi apreciado en xoiaría, que non é raro encontrar nas praias.
Maximino Rodríguez Fornos
Maximino Rodríguez Fornos, nado en Lougares (Mondariz) en 1854 e finado no mesmo concello en 1923, foi un médico e político galego.
Sarigan
Sarigan é unha pequena illa das Illas Marianas do Norte. A illa atópase a 153 km ao norte de Saipan e ten unha superficie de 4.966 km². Anteriormente a illa estivo poboada, pero segundo o censo realizado no 2000 está deshabitada.
Raponcio
O raponcio ou rapuncio (Campanula rapunculus) é unha planta da familia das campanuláceas. Nativa de Europa, aparece brava en Galiza. miniatura|240px|Flor. miniatura|240px|Ilustración
Taxonomía
Campanula rapunculus foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 164. 1753. Campanula: nome xenérico que deriva do latín onde "campanula" significa "campaíña" (campá pequena).
Arquivos (música)
Música moderna
dereita|miniatura|150x150px|Fotografía dun reprodutor de mp3. Na música moderna, o termo «arquivo» ten outras acepcións. Xeralmente, este termo aplicado neste contextro, refírese a unha gravación comprimida en determinado formato (mp3, wav, midi, etcétera), que pode ser reproducida con programas de Windows como o Reprodutor de Windows Media, ou con reprodutores particulares de mp3 ou mp4.
A continuación, detállanse os tipos de formatos ou arquivos de son máis comúns:
Apoiatura
O termo provén do verbo italiano appoggiare que significa «apoiar».
Goiriz, Vilalba
Xeografía
Abundan na parroquia as cerdeiras, e os amplos vilares para o cultivo de patacas e grandes praderías xunto con chousas infrautilizadas.
Courtney Fortson
NBA
Tras xogar para a Universidade de Arkansas, xogou na NBA D-League cos Reno Bighorns e os Los Angeles D-Fenders. O 16 de xaneiro de 2012 foi chamado para xogar cos Los Angeles Clippers, e foi cortado polo equipo o 27 de xaneiro, tras xogar 4 partidos. Nesa mesma tempada, pouco máis tarde, asinou un contrato de dez días cos Houston Rockets, e pouco despois asinou cos Rockets para o resto da tempada 2011-12.
Baixa Baviera
División administrativa
A rexión da Baixa Baviera está composta por tres cidades-distrito (Kreisfreie Städte) e nove distritos rurais (Landkreise).
Obxecto separado
dereita|miniatura|400px|Obxectos transeptunianos máis aló de 100UA: SDO (en gris) e obxectos separados (en branco) En astronomía, os obxectos separados (tradución da expresión inglesa detached object), tamén denominados obxectos transneptunianos separados de Neptuno, obxectos separados distantes (DDO), obxectos da nube de Hills, obxectos do disco disperso estendido (E-SDO) ou disperso–estendidos, como na clasificación oficial da Deep Ecliptic Survey, son unha clase dinámica de corpos do Sistema Solar exterior situados máis alá da órbita de Neptuno. Estes obxectos teñen órbitas con puntos de máximo achegamento ao Sol (perihelio) a unha distancia suficiente do de Neptuno de xeito que só están moderadamente afectados por este e outros planetas. Este feito failles parecer "independentes" do Sistema Solar.
La Seu d'Urgell
La Seu d'Urgell (antigamente Urgell ou Ciutat d'Urgell) é unha cidade e concello da provincia de Lleida, situado nos Pireneos cataláns, capital da comarca do Alt Urgell e cabeza do partido xudicial de La Seu d'Urgell. É a sede do bispado de Urgell (o catalán seu é o equivalente do galego sé, "catedral") e foino tamén do antigo Condado de Urgell.
Xeografía
O municipio está formado pola cidade de La Seu d'Urgell, a vila de Castellciutat, os arrabaldes de Sant Pere e El Poble-sec, a urbanización de Sant Antoni, as veciñanzas de Les Torres i Bell-lloc e os barrios de Santa Magdalena e Serrat de la Capella.
O crecemento da cidade e as ocupacións
Na segunda metade do século XIII xa aparece a denominación de cidade, como civitas Sedis Urgellensis, na titulación do notario público que exercía na localidade, dándolle á Seu unha categoría máis elevada, a correspondente a unha sé episcopal. A construción de muros arredor da cidade foi costeada polo pobo, que tivo que encargarse da distribución equitativa das cargas fiscais entre todos os veciós, de vixiar os pesos e medidas utilizados no mercado e de regular os prezos e outros aspectos do traballo de varios oficios. Malia os conflitos entre o bispado e os condes de Foix, que acabaron cos condominios (1278), a cidade viviu unha época de desenvolvemento ata 1348, data da terrible epidemia da peste negra, tan mortífera na Seu como no resto de Cataluña.
A muralla tiña un percorrido bastante amplo con varias torres, doce a mediados do século XV, que rodeaba a gran sé, cunhas 200 casas e cuns límites que non ultrapasou ata o século XIX. En 1466 produciuse unha redución do perímetro do recinto amurallado como consecuencia da loita contra o rei Xoán II de Aragón que empobreceu e prexudicou á cidade.
Ademais, seguiron as incursións dos hugonotes dende o outro lado dos Pireneos, introducindo o calvinismo no Principado de Cataluña. O ambiente volveuse hostil aos eclesiásticos de Urgell, que eran atacados con frecuencia. A inseguridade agudizouse co bandoleirismo, mal endémico durante os séculos XVI e XVII, pero especialmente graves foron as loitas entre nyerros e cadells, señores de Nyer e de Arsèguel, respectivamente.
Da Rexencia á actualidade
miniatura|250px|Construción das antigas leiterías. miniatura|250px|Parque olímpico do Segre. A principios do século XX, despois de superar a filoxera que acabou con todas as viñas en 1893, La Seu viviu uns anos de prosperidade e expansión, cambiando a base agrícola pola gandería. O artífice foi Josep Zulueta, que importou vacas suízas para a elaboración de leite e queixos e creou a Cooperativa Leiteira do Cadí en 1915. A paisaxe modificouse coa introdución de prados artificiais, rodeados de maceiras e pereiras, que ocuparon todos os regadíos onde pacían as vacas. Nesa época construíuse tamén a estrada comarcal do Urgell, ampliada cara a Andorra e a Cerdanya por obra do bispo Joan Benlloch (1907-1919), favorecendo a función comercial da cidade.
O plan xeral de ordenación urbana de 1979 retomou a tradición de Bergós para racionalizar o crecemento da cidade e prever as expansións futuras. As riadas de novembro de 1982, que produciron varias vítimas mortais, propiciaron a canalización do Segre, unha aspiración centenaria, e un dos fitos de La Seu contemporánea: a construción do parque do Segre e a participación nos Xogos Olímpicos de Barcelona 1992, como subsede da especialidade de piragüismo en augas bravas.
Constituíntes verbais
A vogal temática é un morfema que clasifica os verbos en tres clases mórficas ou conxugacións. De acordo co comportamento da raíz e mais da vogal temática distínguense verbos regulares e irregulares.
Ó ser un elemento léxico, a raíz é o único constituínte verbal de aparición necesaria, mentres que tódolos demais morfemas poden estar representados ou non.
Alamagan
Xeografía
A vexetación no lado oeste da illa inclúe herba espada (Miscanthus floridulus). O lado sueste ten unha forte pendente de lava espida. As palmeiras de coco (Cocos nucifera],) medran nas vertentes graduais. Hai vales profundos con covas e hai fontes de auga doce na parte norte da costa oeste.
Historia
Alamagan foi unha vez poboado polos Chamorros, que deixaron atrás probas arqueolóxicas incluíndo columnas de pedra (chamadas pedras latte) e cerámica. Desde unha perspectiva europea, Alamagan descubríuse en 1669 polo misioneiro español Diego Luis de San Vitores, que chamouna "Concepción" (Inmaculada Concepción en castelán). É probable que fose visitado previamente en 1522 polo mariño español Gonzalo de Vigo, desertor da expedición de  Magalláns en 1521, o primeiro náufrago europeo na historia do Pacífico. En 1695, os nativos de Alamagan foron trasladados á forza a Saipan e tres anos despois a Guam.
San Xurxo de Lourenzá, Lourenzá
Patrimonio
A igrexa parroquial está levantada sobre un antigo castro e foi igrexa de Templarios e de refuxio.
Ameloblasto
A liña celular ALC murina é de orixe ameloblástica.
John Balan
Traxectoria
Actor afeccionado, comezou a súa carreira a principios dos anos sesenta, cantando polos bares de Pontevedra e actuando ocasionalmente con orquestras. Coñeceu a fama logo de aparecer nos anos setenta en diversos programas de televisión, da man do presentador José María Íñigo. Nas súas actuacións era capaz de imitar numerosos acentos e sons distintos, polo que era coñecido como home orquestra, e aparecía comunmente disfrazado de vaqueiro, falando un falso inglés. Esa é a orixe do seu pseudónimo. Tamén improvisaba guións de filmes en base a esquemas xenéricos, entre os que figuraba a miúdo o western. Era moi común ver as súas actuacións no trolebús que unía Marín con Pontevedra.
Alba, Pontevedra
Lugares de interese
A festa patronal celébrase o día 15 de agosto (santa María) e tamén é festa do Santísimo o segundo domingo despois do Corpus Christi.
Pementa de Caiena
Empreganse varias especies para producir un aderezo de sabor forte, un pouco amargo, lixeiramente afumado e moi picante —entre 30.000 e 50.000 unidades na escala Scoville; sendo as máis usuais o Capsicum baccatum, o Capsicum frutescens e o Capsicum minimum. O Capsicum chinense, que produce as variedades máis picantes, non se utiliza normalmente nesta fórmula.
Carracha
Para atopar un hóspede adecuado poden esperar semanas ou mesmo meses entre a herba ou nas árbores. Cando se atopan cun posible candidato apropiado, ruben sobre el (algúns deixanse caer dende a vexetación alta), e por medio dos seus quelíceros, penetran a pel e empezan a chuparlle o sangue. O seu corpo ínchase e cando está cheo sóltanse. Os Ixodidae atacan a numerosos mamíferos, incluído o home, e os Argasidae parasitan sobre todo a aves.
Transmisión de enfermidades
No noso medio, as enfermidades máis importantes que poden transmitir as carrachas ás persoas son:
• A febre Q, causada pola Coxiella burnetii, rara vez se transmite ao home directamente a través das carrachas, aínda que estas son importantes para manter a enfermidade nas áreas endémicas.
Ademais destas enfermidades, moitas outras tamén se transmiten polas carrachas, como por exemplo certas meningoencefalites, a febre Crimea-Congo, a erliquiose, a babesiose ou a tularemia.
Alquézar
Actividades económicas
A vila localízase nunha paisaxe caracterizada polos barrancos, canóns, covas, acantilados e formas morfolóxicas de relevo abrupto. Grazas a isto o sector turístico desenvolveuse e acadou peso económico. Os deportes de aventuras coma o barranquismo, a escalada ou o piragüismo e as actividades de natureza coma o sendeirismo ou a observación ornitolóxica son algúns dos atractivos de ocio que ofrece a vila.
Juan Antonio Suárez Picallo
Traxectoria
Xa na II República, desenvolverá todas as súas facetas, participando activamente na política agraria e chegando a ser o Delegado da Misión Biolóxica na Comarca das Mariñas. En Veloi crea unha granxa experimental, na que planta sementes melloradas que logo distribúe entre os labregos, bastante remisos na maioría dos casos a este tipo de innovacións. Con todo, consegue, mediante a oratoria, participando nunha infinidade de actos en toda a contorna mariñán, acadar certo creto. Observa, con ledicia e satisfacción, como os seus traballos comezan a dar os debidos froitos. Mais chega o Bienio Radical-Cedista, e con el a quebra da Misión Biolóxica, que deixa de estar subvencionada.
Análise real
250px|miniatura|[[Análise de Fourier: Aproximación dunha función descontinua mediante unha serie puntualmente converxente de funcións sinuoides.]] A análise real ou teoría das funcións de variable real é a rama da análise matemática que ten que ver co conxunto dos números reais. En particular, estuda as propiedades analíticas das funcións e sucesións de números reais; o seu límite, continuidade e o cálculo dos números reais.
Estudo
A análise real é unha área da análise matemática que estuda os conceptos de sucesión, límite, continuidade, diferenciación e integración. Dada a súa natureza, a análise real está limitada aos números reais como ferramentas de traballo.
Resultados importantes inclúen entre outros o teorema de Bolzano-Weierstrass, o teorema de Heine-Borel, o teorema do valor medio e o teorema fundamental do cálculo.
Integración
A integración definida, que se pode definir sen precisión como "a área debaixo da gráfica dunha función" vai naturalmente despois da derivación, da que a integración indefinida é a operación inversa. Comézase coa integral de Riemann, que consiste en dividir o intervalo en subintervalos (cunha partición), estender os subintervalos cara arriba ata o mínimo da función no subintervalo (no caso que se chama suma inferior), e ao máximo no subintervalo (no que se chama suma superior). Tamén existe outro tipo de integral, que pode integrar máis funcións, chamada a integral de Lebesgue, que emprega a medida e o concepto de “en case todas as partes”.
Sants-Badal
Historicamente parte inseparable do barrio de Sants, Badal recibiu recentemente a categoría de barrio baixo o nome de Sants-Badal, coa nova lei de barrios da cidade de Barcelona.
Herba salgueira
Descrición
É unha planta rubideira que chega aos 6 m de altura. Ten follas ovais, de 3 a 7 cm, máis ou menos oblongas ou elípticas, e son máis claras pola cara posterior.
Usos
A Lonicera periclymenum emprégase coma remedio homeopático non moi corrente, usado para a irritabilidade con violencia. Cultívase tamén como planta ornamental.
Provincia de Agrigento
Agrigento (en lingua siciliana Girgenti) é unha provincia de Sicilia, localizada no suroeste da illa, sobre a Canle de Sicilia. Ten unha área de 3.042 km², e unha poboación de 448.053 habitantes (2001). Abrangue 43 comunas.
Bandeira de Dinamarca
Historia
Nunha cantiga do ano 1500 a bandeira vencéllase á bandeira en forma de cruz co soño sobre a cruz que tivo o emperador romano Constantino no ano 312, antes da batalla pola que se converteu no único emperador romano e, segundo conta a tradición, converteuse ao cristianismo. Esta visión da cruz coa que se relacionan as palabras "in hoc signo vinces" («baixo este signo vencerás»), signo vencellado cos milagres nos que supostamente aparece unha cruz no ceo, que, especialmente na Península Ibérica, estiveron vencellados coas batallas mantidas entre cristiáns e infieis.
Aliñamento estrutural
Un aliñamento estrutural é un tipo de aliñamento de secuencias baseado na comparación da forma de moléculas. Estes aliñamentos intentan establecer equivalencias entre dúas ou máis estruturas de polímeros baseándose na súa forma e conformación tridimensional. O proceso aplícase normalmente ás estruturas terciarias das proteínas, mais tamén pode usarse para longas moléculas de ARN. A diferenza da simple superposición estrutural, onde polo menos se coñecen algúns residuos equivalentes das dúas estruturas, o aliñamento estrutural non require un coñecemento previo de posicións equivalentes. É unha valiosa ferramenta para a comparación de proteínas que teñen baixa similitude entre as súas secuencias, onde as relacións evolutivas entre proteínas non poden ser detectadas doadamente por técnicas estándares de aliñamento de secuencias. Por tanto, o aliñamento estrutural pode utilizarse para suxerir relacións evolutivas entre proteínas que comparten unha secuencia común moi curta. Porén, o uso dos resultados como evidencia dun antepasado evolutivo común debe realizarse con precaución dados os posibles efectos de confusión coa evolución converxente, segundo a cal múltiples secuencias de aminoácidos sen relación filoxenética entre eles converxen dando unha mesma estrutura terciaria.
Os aliñamentos estruturais poden comparar dúas ou múltiples secuencias. Como estes aliñamentos dependen da información sobre todas as conformacións tridimensionais das secuencias problema, o método só pode utilizarse para secuencias onde estas estruturas sexan coñecidas. Estas encóntranse normalmente por cristalografía de raios X ou espectroscopia de resonancia magnética nuclear. É posible realizar un aliñamento estrutural de estruturas producidas mediante métodos de predición de estrutura. Para a avaliación de tales predicións cómpre a miúdo facer un aliñamento estrutural entre o modelo e a estrutura real coñecida para avaliar a calidade do modelo. Os aliñamentos estruturais son especialmente útiles para analizar datos xurdidos dos campos da xenómica estrutural e a proteómica, e poden usarse como puntos de comparación para avaliar aliñamentos xerados por métodos bioinformáticos baseados exclusivamente en secuencias.
Representación de estruturas
As estruturas das proteínas deben ser representadas nalgún espazo de coordenadas independentes para facelas comparables. Normalmente conséguese construíndo unha matriz ou serie de matrices de secuencia-a-secuencia, e que abrangan métricas comparativas en lugar de distancias absolutas relativas a un espazo de coordenadas fixas. Unha representación intuitiva é a matriz de distancias, que é unha matriz bidimensional que contén as distancias de todos os emparellamentos entre algún subconxunto dos átomos de cada estrutura (por exemplo, o carbono alfa). A matriz increméntase dimensionalmente segundo se incrementa o número de estruturas a aliñar simultaneamente. Reducindo a proteína a unha métrica máis basta, tal como elementos da súa estrutura secundaria ou fragmentos estruturais, poden tamén producirse aliñamentos prácticos, malia a perda de información ocasionada polas distancias descartadas, xa que tamén se descarta ruído. A elección dunha representación que facilite a computación é esencial para o desenvolvemento de mecanismos de aliñamento eficientes.
Extensión combinatoria
O método de extensión combinatoria (CE) parécese a DALI en que tamén rompe cada estrutura do conxunto problema nunha serie de fragmentos que despois se intentan volver a ensamblar nun aliñamento completo. Unha serie de combinacións de pares de fragmentos, chamados "pares de fragmentos aliñados" (ou AFPs, polas súas siglas en inglés de Aligned Fragment Pairs), úsanse para definir unha matriz de similitude a partir da cal se xera unha traxectoria óptima para identificar o aliñamento final. Como un medio para reducir o espazo de busca necesario e, por tanto, incrementar a eficiencia, só se inclúen na matriz os AFPs que cumpren un determinado criterio de similitude local. Son posibles varias métricas de similitude; a definición orixinal do método de extensión combinatoria incluía soamente superposicións estruturais e distancias inter-residuos, pero ampliouse desde entón para incluír propiedades locais do contorno tales como a estrutura secundaria, exposición ao disolvente, patróns de pontes de hidróxeno, e ángulos diedros.
Unha traxectoria de aliñamento calcúlase como a traxectoria óptima a través da matriz de similitude progresando linearmente a través das secuencias e estendendo o aliñamento co posible seguinte par AFP de máis alta puntuación. O par AFP inicial que nuclea o aliñamento pode aparecer en calquera punto da matriz de secuencias. As extensións proseguen despois co seguinte AFP que cumpre o criterio de distancia dado, restrinxindo o aliñamento a tamaños pequenos de gap (ou oco). O tamaño de cada AFP e o tamaño máximo de oco son necesarios como parámetros de entrada, mais normalmente o que se utiliza son os valores empiricamente determinados de 8 e 30, respectivamente. Igual que DALI e SSAP, a extensión combinatoria tense utilizado para construír unha base de datos de clasificación de pregamentos a partir das estruturas coñecidas de proteínas do Protein Data Bank.
O RCSB PDB lanzou recentemente unha versión actualizada de extensión combinatoria e FATCAT como parte da RCSB PDB Protein Comparison Tool. Proporciona unha nova variación de extensión combinatoria que pode detectar permutacións circulares nas estruturas proteicas.
Universidade de Edimburgo
Reputación
A Clasificación de "Académicos de Universidades Mundiais" 2005 [ARWU] clasificou á Universidade de Edimburgo da seguinte maneira:
Os Martices, Visantoña, Mesía
Os Martices é un lugar da parroquia de Visantoña no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes.
Carraxo, Carraxo, Laza
Carraxo é un lugar da parroquia de Carraxo no concello ourensán de Laza na comarca de Verín. Tiña 47 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 28 eran homes e 19 mulleres.
Istambul
A República de Turquía
Durante os anos 70 a poboación de Istanbul comezou a medrar rapidamente no momento en que a xente de Anatolia emigrou á cidade para atopar emprego en moitas das novas fábricas construídas nos arredores da cidade. Este brusco e repentino aumento da poboación provocou unha explosión inmobiliaria, a construción de edificios non se detivo (algúns de mala calidade sofren danos cos frecuentes terremotos que golpean a cidade). Durante este crecemento desmedido moitos lugares situados antes na periferia da cidade foron absorbidos pola gran metrópole de Istanbul. A maioría dos turcos que viviron en Istanbul nesas décadas aínda poden recordar como os distritos da cidade como Maltepe, Kartal, Pendik e outros eran campos verdes. Outras áreas como Tuzla non eran máis que unha vila costeira.
Bidueiro pubescente
Características
miniatura|left|Detalle da folla. Árbore caducifolia que acada os 10-30 m de altura, cunha copa duns 70 cm de diámetro, cuxas follas presentan unha cor abrancazada por mor ao indumento que portan, o que dota de dita cor á árbore enteira. Ditas follas son ovadas, co ápice agudo, acuminadas, de 2 a 5 cm de lonxitude e de 1,5 a 4,5 de largo, coa marxe finamente serrada. As flores, en forma de amentos, chamados candeas, xorden na primavera, antes de que a árbore recupere as follas. Os froitos son agregados péndulos, cilíndricos, de 1 a 4 cm de lonxitude e de 5 a 7 de diámetro; ditas infrutescencias son dehiscentes coa madureza, dando lugar a sementes miúdas (de 2 mm) dobremente alíferas (disámaras).
Distribución e hábitat
En Galicia é frecuente en todo o territorio, mesturándose entre as especies das fragas ou formando bidueirais. No sur do país é unha das especies de ribeira. Non ten grandes esixencias de solo polo que adoita aproveitar terreos degradados por lumes, medrando incluso nos noiros das autoestradas.
Análise complexa
Teorema de Liouville
Unha función limitada que sexa holomorfa no plano complexo debe ser constante; isto é o Teorema de Liouville, que pode empregarse para dar unha proba natural e breve do teorema fundamental da álxebra, que di que o corpo dos números complexos é un corpo alxebricamente pechado.
Lista de froitas
Algunhas familias teñen un maior número de especies cuxos froitos son comestibles: Myrtaceae, Sapotaceae son algunhas delas.
Bagas
As seguintes froitas son consideradas como froitos bravos (froitos do bosque):
Hortalizas
Unhas poucas hortalizas son ás veces coloquialmente, aínda que incorrectamente, denominadas como "froitas" na mundo culinario:
O Santo, Carraxo, Laza
Tiña 7 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 4 eran homes e 3 mulleres. Tamén tiña 9 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 6 eran homes e 3 eran mulleres.
Ñu azul
Taxonomía
A especie foi descrita por primeira vez en 1823 polo naturalista, ilustrador e explorador británico William John Burchell nunha nota ao pé da páxina 278 do segundo volume da súa obra Travels in the interior of southern Africa editada en Londres en 1824.
Características
As principais característyicas morfolóxicas do ñu azul son:
Estado de conservación
Os ñus azuis sofren a depredación por parte de leóns, leopardos, licaóns, hienas e crocodilos, sendo asúa caza por estes a principal causa de morte. Así mesmo son susceptíbeis a varias enfermidades que tamén poden levar a unha diminución dos seus efectivos. Os principais factores humanos que afectan ás súas poboacións inclúen a deforestación a grande escala, o desecamento das fontes de auga, a expansión dos asentamentos humanos e a caza furtiva. Ademais, doenzas do gando doméstico como a enfermidade do sono poden ser transmitidas a estes animais. A construción de valados que interrompen as rotas migratorias tradicionais entre as zonas húmidas e as secas tradúcense na morte masiva cando os animais quedan illados de fontes de auga cando buscan áreas de pasto mellores durante as secas. Un estudo dos factores que inflúen nas poboaciones de ñus no ecosistema do Masai Mara revelou que a poboación sufrira unha drástica diminución de ao redor do 80 % duns 119.000 cabezas en 1977, até chegar a uns 22.000 vinte anos máis tarde. A principal causa disto pénsase que foi a expansión da agricultura, que conduciu á perda do pasto tradiconal nas zonas de partos e cría na estación chuviosa.
Justo Rodríguez Pérez
Vida persoal
Casou con María Varela Ramos e foi pai de Manuel, Alejandro, María e Juan Rodríguez Varela.
Ñu azul
Usos e interacción cos humanos
Como un dos grandes herbívoros de África meridional e oriental, o ñu azul desempeña un papel importante no ecosistema e é un elemento principal como presa dos grandes depredadores como o león. É un dos animais que atrae a turistas á zona para observar o gran xogo da vida e a morte e, como tal, é de grande importancia económica para a rexión. O ñu azul foi tradicionalmente cazado pola súa pel e a súa carne; a pel para fabricar un coiro de boa calidade, aínda que a carne é de poca calidade, seca e moi dura.
Teorema das raíces racionais
Primeira demostración
Multiplicamos ámbolos por q^n, movemos o termo constante para o lado dereito, e evidente a existencia dun factor p común no membro esquerdo:
Obsérvase que p divide a_0q^n. Mais p e q son primos entre si e por tanto p e q^n tamén o son, entón polo lema de Euclides (na súa forma xeneralizada) debe dividir o factor restante a_0do produto.
Terceira
o que resulta en unha lista coas 8 posíbeis respostas:
Por exemplo, x = 1 non funciona, xa que neste caso o valor do polinomio é igual a 1. Isto significa que a substitución x = 1 + t producen un polinomio en t con termo constante 1, en canto que o coeficiente de t3 continua a ser o mesmo que o coeficiente de x3. A aplicación do teorema das raíces racionais producen entón as seguintes posibilidades para as raíces en t:
Os candidatos a raíz que non ocorren en ámbalas listas son descartadas. A lista de candidatos a raíces racionais fica entón reducida a apenas x = 2 e x = 2/3.
Budián, O Valadouro
Santa Baia de Budián é unha parroquia do concello do Valadouro na comarca da Mariña Central, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 273 habitantes, deles 134 eran homes e 139 eran mulleres.
Beneficio eclesiástico
Beneficio eclesiástico era un cargo, dentro do clero secular que outorgaba rendas ao seu titular ou beneficiario, máis propiamente chamado beneficiado. Moitas veces o beneficiado non tiña necesidade de cubrir persoalmente o seu beneficio, pois podía facelo mediante un vigairo cando o titular tiña ocupacións máis altas, ou era menor de idade, ou, simplemente, non podía ou non quería desprazarse a un lugar afastado ou desagradábel por algún motivo, co que en non poucos casos os clérigos levaban unha vida pouco edificante en ambientes lonxe da súa teórica misión. Tamén se daba o caso, aínda menos xustificábel, de acumular varios beneficios.
Colombia
Século XX
Colombia participou na guerra de Corea cando Laureano Gómez foi elixido presidente. Foi o único país de América Latina que se uniu á guerra cun papel militar directo como aliado dos Estados Unidos de América. Foi particularmente importante a resistencia das tropas colombianas en Old Baldy.
Século XXI
miniatura|dereita|O expresidente [[Juan Manuel Santos asinando o acordo de paz.]] A administración do presidente Álvaro Uribe (2002–10), adoptou unha política de seguridade democrática que incluíu unha campaña integrada de contraterrorismo e contrainsurxencia. O plan económico do goberno tamén promoveu a confianza nos investimentos. Como parte dun controvertido proceso de paz, as AUC (paramilitares de ultradereita) deixaron de funcionar como unha organización formal. En febreiro de 2008, manifestáronse millóns de colombianos en oposición ás FARC e outros grupos guerrilleiros.
Xeografía
Os principais ríos de Colombia son o Magdalena, o Cauca, o Guaviare, o Atrato, o Meta, o Putumayo e o Caquetá. Colombia ten catro sistemas principais de drenaxe: a drenaxe do Pacífico, a drenaxe do Caribe, a conca do Orinoco e a conca do Amazonas. O Orinoco e o Amazonas marcan a fronteira de Colombia con Venezuela e o Perú respectivamente.
Economía
En 2017, o Departamento Administrativo Nacional de Estatística (DANE) reportou que o 26,9% da poboación estaba vivindo por debaixo do limiar da pobreza, dos cales o 7,4% se atopaban en "pobreza extrema". A taxa de pobreza multidimensional alcanza ó 17,0% da poboación. O Goberno estivo desenvolvendo un proceso de inclusión financeira entre a poboación máis vulnerable do país.
Demografía
A poboación concéntrase nas terras altas andinas e ó longo da costa caribeña, aínda que a densidade de poboación é maior nas rexións andinas. Os nove departamentos de terras baixas supoñen o 54% da área de Colombia mais só teñen o 6% da poboación. Tradicionalmente unha sociedade rural, o movemento cara a áreas urbanas foi moi importante a mediados do século XX, e Colombia é un dos países máis urbanizados de América Latina. A poboación urbana incrementou dende o 31% do total en 1938 a case o 60% en 1973, e no ano 2014 chegou ó 76%. A poboación de Bogotá pasou de 300 000 habitantes en 1938 a máis 8 millóns no ano 2017. En total, no ano 2015 setenta e dúas cidades teñen poboacións de máis de 100 000 habitantes. No ano 2012, Colombia tiña a meirande poboación de persoas desprazadas internamente, estimada en 4,9 millóns.
Linguas
Máis do 99,2% dos colombianos fala castelán. Ademais, no país tamén se falan 65 linguas indíxenas, dúas linguas crioulas, a lingua romaní e lingua de sinais colombiana. O inglés ten status oficial no arquipélago de San Andrés, Providencia e Santa Catalina.
Grupos étnicos
Moitos dos pobos indíxenas experimentaron unha redución da poboación durante o goberno español e outros foron absorvidos dentro da poboación mestiza, mais os pobos actuais representan máis de oitenta culturas diferentes. As reservas (ou resgardos) estabelecidos para os pobos indíxenas ocupan unha área de 305 716,4 km2 (ou o 27% da área total do país) e están habitadas por algo máis de 800 000 persoas. Algúns dos pobos máis importantes en poboación son os wayuu, os paez, os pastos, os emberá e os zenú. Os departamentos de La Guajira, Cauca, Nariño, Córdoba e Sucre teñen as maiores poboacións indíxenas.
Relixión
miniatura|esquerda|O [[Santuario de Las Lajas no departamento de Nariño, ao sur.]] O Departamento Administrativo Nacional de Estatística (DANE) non amosa estatística da relixión, e os informes exactos son difíciles de obter. Porén, baseados en diversos estudos e enquisas, arredor dun 90% da poboación é cristiá, a maioría dos cales (70,9%–79%) son católicos, existindo unha significativa minoría (16,7%) de protestantes (a maioría evanxélicos). Arredor do 4,7% da poboación é atea ou agnósticos, mentres que o 3,5% declara crer en Deus mais non seguir unha relixión específica. O 1,8% dos colombianos é testemuña de Xehová e adventista e menos do 1% é membro doutras relixións, como o islam, o xudaísmo, o budismo, o mormonismo, o hinduísmo, as relixións indíxenas, hare krishna, o movemento rastafari, a Igrexa ortodoxa e movementos espirituais. As persoas restantes non responderon ou declararon non saber. Ademais das devanditas estatísticas, o 35,9% dos colombianos declarou que non practica a súa fe de xeito activo.
Literatura
A literatura logo da independencia está vencellada ó romanticismo de autores como Antonio Nariño, José Fernández Madrid, Camilo Torres Tenorio e Francisco Antonio Zea. Na segunda metade do século XIX e comezos do XX fíxose popular o xénero literario do costumismo; grandes escritores deste período foron Tomás Carrasquilla, Jorge Isaacs e Rafael Pombo (este último escribiu notables obras de literatura infantil). Neste período, autores como José Asunción Silva, José Eustasio Rivera, León de Greiff, Porfirio Barba-Jacob e José María Vargas Vila desenvolveron o movemento modernista. En 1872, Colombia estabeleceu a Academia Colombiana da Lingua, a primeira academia da lingua castelá en América. O poeta Candelario Obeso escribiu Cantos Populares de mi Tierra (1877), o primeiro libro de poesía dun autor afrocolombiano.
Gran Premio do Reino Unido de 2011
Destacar tamén que, nesta carreira, Daniel Ricciardo (ata a data piloto reserva de Toro Rosso) debutou con Hispania en substitución de Narain Karthikeyan, competindo neste e nos seguintes Grandes Premios excepto o da India. Pola súa banda, Ferrari trae melloras no alerón traseiro, o difusor e unha nova suspensión.
Reino de Asturias
De feito, algúns dos autores que introduciron e empregaron este termo, recoñecen nas súas obras que o nome de Reino de Asturias non é correcto, pois non é o que figura en crónicas, mapas e diplomas.
Substrato indíxena do reino de Asturias
En calquera caso, a conquista do norte peninsular foi finalizada por César Augusto Octavio despois da conquista das Galias, que tivo como aliados aos vascóns que cortaban o territorio aquitano de onde proviñan as provisións para as lexións e cuxo tránsito era vital para su abastecemento.
Esta situación afianzouse no Baixo Imperio e en tempos das invasións xermánicas: a loita primeiro contra os romanos e logo contra os vándalos asdingos e os visigodos foi forxando unha identidade común entre os pobos da futura Asturias. A este respecto, diversas escavacións arqueolóxicas atoparon restos de fortificacións nos arredores do Campamento romano da Carisa (concello de Lena). Os expertos consideran que dita liña defensiva, situada estratexicamente na cunca alta do río Caudal –vía de entrada natural a Asturias desde a Meseta–, proba a existencia dunha resistencia organizada no seo da cal forzosamente deberon cooperar todos os habitantes de Asturias central. Neste sentido, devanditos especialistas descubriron na Carisa dous niveis arqueolóxicos diferentes, un dos cales corresponde ás guerras cántabras e o segundo ao período 675–725, no que tiveron lugar a expedición do rei visigodo Wamba contra os ástures e a conquista de Asturias por Musa.
Fausto Galdo
Benigno Fausto Galdo Fernández, nado en Viveiro en 1944 e finado na Coruña o 5 de novembro do 2012, foi un médico, historiador e académico correspondente da Real Academia Galega.
Tiráspol
Fundación rusa
En 1867 foi construído un ferrocarril que ligaba Tiráspol con Odesa e en 1873 creouse un ferrocarril para Chisinau.
Post-independencia
O 1 de xullo de 2005, o Liceo "Lucian Blaga", escola secundaria con romanés como lingua docente, rexistrouse como unha ONG transnistriana. O rexistro de 6 escolas que usaban ese idioma foi obxecto de negociacións desde o ano 2000. As tensións creceron no verán de 2004, cando as autoridades transnistrias pecharon as escolas que ensinaban moldovo co alfabeto latino. Segundo a opinión oficial do PMR, iso considérase que é romanés. O moldovo, escrito no alfabeto cirílico, é un dos tres idiomas oficiais do PMR. O romanés non o é. Houbo sancións e boicots a ámbalas dúas marxes do Dniéster.
Etimoloxía
O nome vén do grego: Tyras (Dnister) e polis (cidade).
Manuel Carballido García
Manuel Carballido García, nado en Santiago de Compostela en 1858 e finado en Padrón en 1935, foi un médico e xornalista galego.
Traxectoria
En 1916 foi testemuña do nacemento de Camilo José Cela.
Mario Barco
Traxectoria
O seu bo ano propicia o interese do Athletic Club, que o ficha para xogar no seu filial tamén da Segunda B. No seu primeiro ano no club bilbaíno marca cinco goles saíndo habitualmente desde o banco. Con todo, no seu segundo ano non goza de moito protagonismo, polo que no mercado de inverno ficha polo Barakaldo da mesma categoría. Alí convértese nun dos homes importantes do equipo ao meter 6 goles en tan só 13 encontros. A súa boa segunda volta chama a atención de varios equipos, mais o xogador decide asinar por tres anos co Club Deportivo Lugo da Segunda División.
Historia de Bolivia
Introdución á Historia de Bolivia
Bolivia viviu a súa época máis gloriosa durante a presidencia do Mariscal Andrés de Santa Cruz. Este período caracterizouse polo seu gran desenvolvemento económico e avance político e social, o maior da historia boliviana. Tamén se conformou co Perú a Confederación Perú-Boliviana.
Meniñas da saudade
Meniñas da saudade foi un grupo de gaitas feminino de Ribadeo, creado baixo o impulso e patrocinio dos irmáns Suárez Couto. Xurdiu en 1961, antes da xira de Santa Cruz, e fixo a súa última actuación o día de reis de 1997. É considerado o primeiro grupo de gaiteiras de Galicia, e mesmo quizais tamén a nivel internacional.
Historia de Bolivia
Os Collas e a Confederación Charca
O señorío denominado Charca, ao que estaban adscritos Cara-caras e Chichas, foi conquistado polos incas en tempo de Túpac Inca Yupanqui e levados á conquista de Quito. Pola súa banda o pobo dos Cara-cara era tan belicoso como o Charca e aínda mais, no seu territorio teñen lugar aínda hoxe en día loitas denominadas "Tinkus".
Xeremías
Chamamento e misión
Coas súas profecías sobre a invasión dos "pobos do norte" (Babilonia) desafiou a política e o paganismo dos reis de Xudea, Xaquín e Sedecías e anunciou o castigo de Xahvéh pola violencia e corrupción social, que rompían a alianza con Deus: Falan de paz, mais non hai paz, escribiu.
Historia de Bolivia
A conquista e o período colonial
Potosí sostivo en gran parte á coroa española ao longo dos séculos XVII e XVIII e financiou en boa medida as guerras europeas emprendidas por Filipe II e os seus sucesores. A prata viaxaba ao lombo de mulas ata o Callao, dende alí embarcaba a Panamá, de alí novamente en mulas a Nombre de Dios o Portobelo, onde se difundía por toda Europa. Para abastecerse de man de obra indíxena os españois empregaron a institución inca da mita. O vicerrei Toledo regulamentou o seu funcionamento nas súas famosas instrucións: debía pagárselles directamente e non a través dos curacas (caciques das comunidades); debían residir en barrios adecuados, a súa estancia limitábase a catro meses e prohibíase que os mataios procederan das terras baixas xa que a grande altitude os decimaba.
O comezo da independencia
Entre os anos 1822 e 1823, a situación no Perú volvérase caótica: os exércitos foran derrotados polos realistas e os políticos estaban fundidos nunha anarquía. Estas condicións tan lamentábeis foron as que o Liberador Simón Bolívar atopou no Perú, cando o 1 de setembro de 1823 chegou a Lima. O Congreso deulle a xefatura militar.
Bolívar, atopou aos españois divididos e organizou prontamente un exército formado por colombianos e peruanos e o 6 de agosto de 1824, venceu ó exército español do xeneral Canterac nos campos de Junín. Esta vitoria constitúe, a antesala para o triunfo final na batalla de Ayacucho. Os xefes españois, Canterac, Váldés e La Serna, nunha xuntanza no Cuzco decidiron reorganiza-las súas forzas e saír contra os vencedores de Junín.
Era contemporánea
Coa reforma agraria, promulgada en agosto de 1953, procedeuse á parcelación de terras, distribuíndo grandes extensións entre os indíxenas no transcurso dos anos seguintes.
A primeira das eleccións foi anulada, pero gañou por voto relativo as eleccións de 1979 e 1980, circunstancias que lle permitiron asumi-lo mando da nación elixido polo Congreso de 1980, que se xuntou en outubro de 1982. Este —o seu segundo goberno— foi desastroso pois non puido levar adiante as accións encamiñadas a conte-la forte inflación, e careceu de pulo e autoridade, o que levou ao país a un crecente estado de anarquía. A errática política económica empeorou a situación; finalmente deixou o goberno o 6 de agosto de 1985.
Gobernos democráticos
Nas eleccións presidenciais de xuño de 1997 resultou vencedor o expresidente Hugo Banzer, o cal, sen contar coa maioría absoluta, recibiu inicialmente o apoio do tamén expresidente Jaime Paz Zamora e o seu partido, o Movemento da Esquerda Revolucionaria (MIR), quen deste xeito lle devolvía o favor por apoiar cos seus deputados de Acción Democrática Nacionalista (ADN) a gobernabilidade do país durante o seu mandato. En xuño de 1999, Banzer houbo de cambiar á metade dos membros do seu goberno, tras un grave escándalo que saíu á luz cando ese mesmo mes se produciu a inesperada renuncia do ministro do Interior, Guido Nayar, quen criticou a corrupción e ineficiencia gobernamentais. O presidente decretou o 8 de abril de 2000 o estado de sitio, co obxecto de deter a vaga de protestas que tiña lugar en Cochabamba, pero non puido conter con esa medida un violento estoupido social causado pola pobreza extrema do campesiñado indíxena, ata que asinou seis días despois cos representantes sindicais destes unha serie de acordos.
Titania (lúa)
Composición e estrutura interna
Titania podería ter un núcleo e un manto diferenciados. Neste caso, o radio do núcleo sería (520 km) do redor do 66% do radio da lúa, e cunha masa que sería o 58% da masa total da lúa —os parámetros están baseados na composición da lúa. A presión no centro de Titania está ó redor de 0,58 GPa (5,8 kbar). O estado actual do manto de xeo é pouco coñecido. Se o xeo contén suficiente amoníaco ou outros compostos con propiedades anticonxelantes, entón Titania podería ter un océano líquido entre o manto e o núcleo. Este delgado océano, se existise, tería un ancho máximo de 50 km e tería unha temperatura de 190 K. Hai que dicir que a presente estrutura interna da lúa depende en gran medida do seu historial termal, o cal é pouco coñecido.
Bandeira de Xamaica
A bandeira da armada (bandeira de guerra) é un pano de cor branca no que figura a bandeira nacional no cuadrante superior máis preto ao mastro. Segue o deseño da bandeira da Royal Navy que é coñecida como “insignia branca”.
Moxenas
Traxectoria
Moxenas foi un gaiteiro vigués ó que lle gostaba acubillarse ó carón do palco do "Pino Manso" na Romaría de San Roque, observando as actuacións dos Gaiteiros Os Morenos de Lavadores sempre uns dos seus referentes (manifestouno en diversas ocasións), incluso adicándolles unha poesía titulada "Carballeira de San Roque".
Oso polar
Dieta
Aliméntase tamén de aves, roedores, moluscos, caranguexos, morsas e belugas. Ocasionalmente caza bois almiscrados e até mesmo, aínda que raro, outros osos polares.
Conservación
O oso polar é citado polo CITES como de baixo risco de extinción. Porén, algúns factores poden mudar esta situación para peor.
Gryphon A
Gryphon A é unha unidade de explotación petrolífera construída en Astano para o armador noruegués KERR MeGEE.
San Tomé de Recaré, O Valadouro
San Tomé de Recaré é unha parroquia do concello do Valadouro na comarca da Mariña Central, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 59 habitantes, deles 26 eran homes e 33 eran mulleres.
Agrupación Progresista de Abegondo
A Agrupación Progresista de Abegondo (APdeA) é un partido político de ámbito municipal de Abegondo rexistrado o 7 de marzo de 2007, creado polo entón alcalde Juan José Rocha Carro e outros concelleiros do PP en Abegondo.
Resultados electorais
Nas eleccións municipais do ano 2015 APdeA non presentou candidatura.
Instituto Galego de Análise e Documentación Internacional
Apoio e mediación
O IGADI ofrece un servizo de apoio e mediación para empresas e institucións que inclúe os seguintes aspectos particulares: realización de estudos sectoriais, de monografías, acompañamento de delegacións, tradución e interpretación, investimento e comercio exterior. Este servizo forma parte dun proxecto máis amplo que contempla a creación en Galicia dun Observatorio Exterior económico e sociopolítico.