cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elemento PYLIS
miniatura|dereita|Estrutura secundaria predita da secuencia de inserción da pirrolisina 1 (PYLIS 1) de arqueas. En bioloxía o elemento PYLIS ou secuencia PYLIS (do inglés pyrrolysine insertion sequence, secuencia de inserción da pirrolisina) é unha estrutura talo-bucle que aparece nalgunhas secuencias de ARNm dunhas poucas especies de procariotas (arqueas metanóxenas da familia das Methanosarcinaceae). Está ausente en eucariotas. Nas arqueas a secuencia PYLIS está situada inmediatamente despois do codón UAG en dirección ao extremo 3' do ARNm.
A secuencia PYLIS ten 86 nucleótidos e, aínda que contén estruturas talo-bucle, son un pouco máis complicadas ca o que se esperaba inicialmente, xa que consta de catro talos separados por tres bucles internos e acaba nun gran bucle no extremo. Este motivo está conservado na secuencia e o pregamento dos ARNm das mononometilamina metiltransferases das Methanosarcinaceae.
George o Solitario
Historia e características
Aínda que non está descartada a posibilidade de que haxa algún outro exemplar na illa de Pinta desta subespecie, nos últimos corenta anos non foi avistado ningún, e xa cando se atopou a Xurxo críase que as tartarugas desa illa estaban extintas. Con todo, Xurxo foi pechado xunto con dúas femias de Geochelone nigra becki da illa Wolf, unha subespecie similar (tamén chamada Chelonoidis nigra becki ou, co status de especie, Chelonoidis becki), coa esperanza de que os seus xenes se conservasen na descendencia, pero estes experimentos de reprodución en catividade non tiveron éxito.
Josefa Sabor
Traxectoria
Desempeñouse como directora do Instituto de Bibliografía e Biblioteconomía da Universidade de Buenos Aires (1943-1946), da Biblioteca do Museo de Ciencias Naturais da Arxentina (1948-1952) da Biblioteca Central da Facultade de Filosofía e Letras da Universidade de Buenos Aires (1955-1964) como fundadora e primeira directora do Instituto de Investigacións Bibliotecolóxicas INIBI da Facultade de Filosofía e Letras, UBA (1967-1973), da biblioteca e do Departamento de Publicacións do Interamerican Living Center de Bogotá, para a Organización de Estados Americanos e como experta da UNESCO en temas de asesoramento de bibliotecas.
J.D. Salinger
Traxectoria
En 1951 publicou O vixía no centeo (en inglés The Catcher in the Rye) a súa primeira e máis famosa novela, orixinalmente foi mal recibida pola crítica e non tivo éxito de vendas, pero máis tarde gañou a aceptación de pública e crítica. Moito da trama da novela ten carácter autobiográfico: presenta a un adolescente, Holden Caulfield, con episodios de paranoia, que escapa da academia onde estuda para volver a Nova York. A novela escrita cun estilo e linguaxe propio dos adolescentes converteuse nun clásico.
Táboas de barro de Astorga
As placas, encontradas na cidade leonesa de Astorga, pertenceron a Sebastián Soto Cortés, veciño de Cangas de Onís, Asturias, quen as vendeu ao Museo de Oviedo. Foron atopadas en anacos fragmentados que deberon ser reconstruídas. En total conteñen cinco itinerarios moi resumidos. Cada unha das placas, numeradas polos investigadores, informa das seguintes rutas:
As placas van asinadas polo duumviro C(aius) Lep(idus) M(arci) filius: Caio Lépido fillo de Marco, aínda que só nunha das táboas se conserva completo, actualmente, o seu nome. García Bellido indicou que as placas serían para ser penduradas, posibelmente, da parede dunha mansión viaria, a fin de poder ser consultadas publicamente (unha das placas conserva un buraco para pasar algún tipo de colgadura), mentres Tranoy defende un uso privado do propio Caio Lépido.
Codes, Serantes, Oleiros
Codes é un lugar da parroquia de Serantes no concello coruñés de Oleiros.
Fanta
Historia
As orixas da marca están nos inicios da segunda guerra mundial. Co bloqueo económico a fábrica de Coca-Cola en Alemaña quedou illada da empresa dos Estados Unidos. Non tendo acceso ás materias primas necesarias para fabricar Coca-Cola, decidiron sacar un produto alternativo coas materias ás que tiñan acceso.
San Vicenzo de Curtis, Vilasantar
miniatura|San Vicenzo de Curtis no [[Catastro de Ensenada (1752).]] miniatura|San Vicenzo de Curtis no [[Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz (1847). ]]
Patrimonio
A igrexa de San Vicenzo de Curtis é unha construción de pequeno tamaño, cunha nave de planta rectangular. Os muros están realizados en cadeirado de granito. A espadana posúe unhas equilibradas proporcións decorativas.
Lingua akolet
Distribución xeográfica
Fálase nas localidades de Pililo, Kambun e Sauren na costa suroeste da provincia de Nova Bretaña Oriental
Ligazóns
O akolet no Ethnologue
O señor das moscas
O señor das moscas pode facer referencia a:
Juan de Arespacochaga
Traxectoria
Sendo alcalde, foi ademais designado polo rei Xoán Carlos I como senador, onde se integrou no grupo mixto. Afiliouse a Reforma Democrática, formación que posteriormente se integrou en Alianza Popular, foi relevado da alcaldía en 1978 e substituído por José Luis Álvarez. Non se presentou ás eleccións de 1979 ao Senado, pero si en 1982, cando foi elixido senador pola coalición AP-PDP. Voceiro do Grupo Parlamentario Popular do Senado, en 1983 foi designado membro da delegación parlamentaria española no Consello de Europa. Presidente do consello político de Alianza Popular, e situado no seu sector máis conservador, foi reelixido senador por Madrid en 1986.
La Seyne-sur-Mer
A maior industria da cidade é a construción naval, a cal dá emprego a 3.000 traballadores.
Canon por copia privada
A reforma da Lei de Propiedade intelectual de 2006, prohibe expresamente o canon sobre o ADSL e sobre os discos duros, con algunhas limitacións.
Chino Moreno
Chino Moreno, nado como Camilo Wong Moreno o 20 de xuño de 1973 en Sacramento (California), é o cantante do grupo estadounidense Deftones. Ten ascendencia ecuatoriana e mexicana. Tamén é membro dos proxectos paralelos Team Sleep, Crosses e Palms.
Partido Comunista Obrero Español
O Partido Comunista Obrero Español (PCOE) é un partido comunista español formado en 1973 cando Enrique Líster deixou o PCE enfrontado co eurocomunismo de Santiago Carrillo, o seu secretario xeral, aínda que o enfrontamento viña desde a condena do PCE á intervención soviética en Checoslovaquia en 1968. As súas mocidades están organizadas na Federación Juvenil Comunista de España.
Primeira división española 1941/42
Clasificación final
X = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor ; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos (C) '= Campión; (D)' = Descendido.
Sergei Prokofev
Primeira guerra mundial e Revolución
A pesar dos acontecementos que levaron á abdicación do tsar Nicolao II e, finalmente, a Revolución de Outubro, 1917 converteuse no ano máis produtivo de Prokofev en termos de composición. Xunto co Primeiro concerto para violín e a Sinfonía «Clásica», compuxo as Terceira e Cuarta sonatas para piano, as Visións fuxitivas para piano e traballou no Terceiro concerto para piano.
Primeiras visitas á Unión Soviética
Ese verán Prokofev completou o Divertimento Op. 43 (que comezara en 1925) e revisou a súa Sinfonietta Op. 5/48, unha obra que comezou nos seus días no Conservatorio. En outubro dese ano, tivo un accidente automovilístico mentres conducía á súa familia de regreso a París despois das súas vacacións: cando o automóbil envorcou, Prokofev mancouse levemente a súa man esquerda. Polo tanto, non puido actuar en Moscova durante a súa xira pouco despois do accidente, mais puido gozar vendo as interpretacións da súa música dende o público. Tamén asistiu á "audición" no Teatro Bolshoi do seu ballet O paso de aceiro, e membros da Asociación Rusa de Músicos Proletarios (RAPM) interrogárono sobre a obra: preguntóuselle se a fábrica retrataba "unha fábrica capitalista, onde o traballador é un escravo, ou unha fábrica soviética, onde o traballador é o dono. Se se trata dunha fábrica soviética, cando e onde a examinou Prokofev, que dende 1918 ata o presente estivera vivindo no estranxeiro e veu aquí por primeira vez en 1927 durante dúas semanas [sic]?" Prokofev respondeu: "Iso refírese á política, non á música, e polo tanto non responderei". A RAPM condenou o ballet de maneira dogmática como unha "anécdota antisoviética chá e vulgar, unha composición contrarrevolucionaria raiana no fascismo". O Bolshoi non tivo máis opción que rexeitar o ballet. miniatura|Cartel do filme [[Poruchik Kizhe (filme)|Poruchik Kizhe (1934), para o cal Prokofev compuxo a súa música.]] Coa man esquerda curada, Prokofev recorreu os Estados Unidos con éxito a principios de 1930, respaldado polo seu recente éxito europeo. Ese ano, comezou o seu primeiro ballet sen Diagilev con No Dniepr Op. 51, unha obra encargada por Serge Lifar, ao que nomearan mestre de ballet na Ópera de París. Entre 1931 e 1932, completou os seus Cuarto e Quinto concertos para piano. O ano seguinte completou a Canción sinfónica Op. 57, da que o seu amigo Miaskovskii, pensando na súa posible audiencia na Unión Soviética, díxolle "non é de todo para nos ... carece do que entendemos por monumentalismo: unha simplicidade familiar e amplos contornos, dos cales es extremadamente capaz, mais que temporalmente estás evitando coidadosamente".
Música cinematográfica
A súa seguinte colaboración con Eisenstein foi para o filme Ivan Groznyi (Iván o Terrible), que se estreou o 30 de decembro de 1944 e recibiu un Premio Stalin. Con todo, a segunda parte da película, Ivan Groznyi II: Boiarskii zagovor, acabada en 1946, foi censurada por parte das autoridades soviéticas e non se puido estrear ata 1958. Despois deste filme Prokofev non volveu traballar para o cine.
Outras composicións
A música de cámara de Prokofev inclúe dúas sonatas para violín e piano, a segunda orixinalmente para frauta e piano e revisada polo compositor coa axuda do violinista David Oistrakh. Completou a súa Sonata para violonchelo en dó maior en 1949, mais unha segunda sonata para o instrumento quedou inconclusa no momento da súa morte. As Cinco melodías para violín e piano, baseadas en cancións anteriores, tamén forman parte do repertorio xeral. Escribiu a Abertura sobre temas hebreos en 1919, durante unha viaxe que realizou aos Estados Unidos.
Álvaro García Linera
2006-presente: vicepresidente de Bolivia
García Linera foi un dos membros máis activos do Goberno de Morales, en concordancia coa súa corrente ideolóxica, o chamado «marxismo comunal», e como principal teórico gobernamental, declinou gran parte da estratexia política do goberno boliviano.
Joseph Aspdin
Traxectoria
Era o maior de seis fillos de Thomas Aspdin (ou Aspden), un albanel que vivía en Hunslet, distrito de Leeds, Yorkshire. Incorporouse ao negocio do seu pai e casou con Maria Fotherby o 21 de maio de 1811.
Xogo de cartas
Hai moitos tipos diferentes de xogos de cartas. Nalgúns, chamados xogos de envite, xogar é unha parte fundamental do xogo.
Amurrio
Límites municipais
O concello de Amurrio linda polo norte cos de Aiara e Orozko (Biskaia); polo sur co de Orduña (Biscaia), polo leste con Zuia, e polo oeste tamén con Aiara.
Poboación
Segundo o INE o 1-1-2011 vivían 10.014 veciños no concello de Amurrio. A poboación tivo o súa maior alza entre os censos de 1950 e 1991. Dende ese ano, medra moi lentamente, decrecendo algúns anos.
Abraxas
miniatura|dereita|125 px|Gravado dunha pedra de Abraxas Abraxas era unha palabra que os membros dalgunhas seitas gnósticas gravaban en pedras usadas como talismáns máxicos polo valor simbólico da suma das súas letras na notación grega, xa que daba 365, equivalente os días do ano solar e ás 365 manifestacións de Deus. Tamén se cre que Abraxas era o nome dunha deidade que incorporaba tanto a Deus como o Demo.
Rafael Alonso
Traxectoria
Comezou a estudar arquitectura en Madrid en 1946, mais deixouno ao pouco tempo. En 1947 fixo a súa primeira exposición en Vigo e Pontevedra simultaneamente. En 1952 marchou durante dous anos a París cunha pensión e alí coñeceu tendencias innovadoras (postimpresionismo, fauvismo, técnica de Duby...), que serviron de base para a súa propia creatividade.
Osmund Bopearachchi
Christie Osmund Flavian Bopearachchi, nado en Negambo, Sri Lanka, o 4 de decembro de 1949, é un numismático e historiador franco-srilankés especializado nas moedas dos reinos indogrego e grecobactriano.
Nuberu
Historia
En 1984 volverán co recompilador El glayíu d'un país: Asturies. En 1987 sacan o disco Mineros en apoio aos traballadores da empresa Hunosa, e que presentarán no Teatro Campoamor de Oviedo. Nese mesmo lugar gravaran o seu primeiro disco en directo Como tu yes. Seguirán o disco Agua de la fonte clara e L'árbol de Navidá, unha recompilación de panxoliñas tradicionais asturianas.
Rexión Autónoma do Mindanao Musulmán
Historia
Os musulmáns de Mindanao, cuxo nome colectivo é Bangasamoro, loitaron moito tempo para conseguiren o seu autogoberno baixo a lei e a cultura islámica. Este obxectivo logrouse o 1 de agosto de 1989 coa aprobación da Lei da República Nº 6.734.
O 28 de agosto de 2006 a Asemblea desta Rexión Autónoma, dentro do seu ámbito competencial que comprende a creación de novas provincias decidiu crear unha nova, denominada Provincia do Xerife Kabunsuan e composta polos oito municipios do primeiro distrito de Maguindanao.
Estes pobos, que agora se denominan colectivamente "Bangasamoro" querían dar forma ao seu propio destino.
Competencias
O Goberno Rexional resolverá os posibles conflitos por medios pacíficos, renunciando ao emprego de calquera forma de violencia. As cidades altamente urbanizadas incluídas na Rexión Autónoma continuarán rexéndose polos seus estatutos, de modo que esta lei non pode diminuír os poderes e funcións dos que xa dispoñían.
Steven Avery
Na cultura popular
A condena de Steven Avery polo asasinato de Teresa Halbach foi obxecto da publicación de diversos libros, entre eles:
Jan Terlouw
Traxectoria
Estudou matemáticas e física na Universidade de Utrecht, traballou como físico nos Países Baixos, nos Estados Unidos e Suecia. En 1966 saíu elixido polo partido político Demócratas 66 como deputado no parlamento holandés, e foi o líder do partido entre 1973 e 1982.
Abreviacións postais dos Estados Unidos de América
Lista de abreviacións postais de entidades administrativas dos Estados Unidos de América utilizadas polo United States Postal Service (USPS). As abreviaturas ISO 3166-2 das mesmas entidades non coinciden necesariamente cas utilizadas polo United States Postal Service.
Esposende
O topónimo Esposende pode referirse a:
Niels Bohr
Niels (Henrik David) Bohr, nado en Copenhague o 7 de outubro de 1885 e finado na mesma cidade o 18 de novembro de 1962, foi un físico dinamarqués que ideou o modelo atómico precursor do actual e fixo outras contribucións fundamentais para o coñecemento da estrutura atómica e a mecánica cuántica.
Anne Geddes
Premios e recoñecementos
En 1997 Anne Geddes foi condecorada coma membro vitalicio pola asociación Professional Photographers of America (Fotógrafos Profesionais de América) e recibiu así mesmo un título honorario do New Zealand Institute of Professional Photographers-NZIPP (Instituto Neozelandés de Fotógrafos Profesionais).
41ª edición dos Óscar
Controversias
Young Americans foi anunciado como gañador da longametraxe documental, pero o 7 de maio de 1969, o filme foi descualificado cando se descubriu que se estreara en outubro de 1967, polo que non podía optar a un premio de 1968. Journey into Self, o primeiro finalista, recibiu o Óscar ao día seguinte.
Pinar do Río, Serantes, Oleiros
Pinar do Río é un lugar da parroquia de Serantes no concello coruñés de Oleiros.
Māra Zālīte
Māra Zālīte, nada Krasnoiarsk o 18 de febreiro de 1952, é unha escritora letoa.
Traxectoria
Naceu no krai de Krasnoyarsk en Rusia no seo familia de deportados de letóns en Siberia. En 1956, a familia puido volver a Letonia e Māra Zālīte pasou a infancia na casa do avó en Slampe. Estudou primeiro na escola primaria local e logo na escola deportiva Murjāņi (1967-1970). Entre 1970 e 1975 estudou filoloxía na Universidade de Letonia. Traballou na oficina da Unión de Escritores de Letonia, foi directora da sección de escritores novos, asesora de poesía da revista Liesma (1974-1989), editora principal da editorial Karogs e da revista Karogs (1989-2000). En 2000 converteuse no presidenta da Asociación de Autores de Letonia e mantivo o posto ata 2008. Presidiu a Comisión da Lingua Nacional entre 2002 e 2004.
Castro de Coaña
O castro de Coaña, tamén chamado El Castrillon ou Castilón, é un castro sito na freguesía de Villacondide, preto do lugar de Porto, no concello de Coaña, na zona occidental do Asturias, en España. Atópase na beira esquerda do río Navia, nun pequeno outeiro sobre o rego Xarriou.
O Polvorín, Serantes, Oleiros
O Polvorín é un lugar da parroquia de Serantes no concello coruñés de Oleiros.
Salgueiro branco
Taxonomía
Salix alba foi descrita por Carl von Linné e publicada en Species Plantarum 2: 1021-1022, no ano 1753. Forma híbridos naturais co salgueiro irto (Salix fragilis), dando como resultado Salix × rubens Schrank. Un número de salgueiros brancos cultivados e híbridos foron seleccionados para uso na silvicultura e horticultura: left|miniatura|O [[Salix × sepulcralis, Chrysocoma|salgueiro chorón dourado é un híbrido entre o salgueiro branco e o salgueiro chorón común (Salix babylonica)]]. Salix sepicola Gand.
Salix leucophora Gand.
Tratado internacional
Os acordos entre empresas públicas dun Estado e Estados non son tratados internacionais. O Tribunal Internacional de Xustiza tivo a oportunidade de pronunciarse acerca desta cuestión no caso "Anglo-Iranian Oil" (1952). Irán asinara un acordo coa empresa "Anglo-Iranian Oil" para a explotación dos recursos petrolíferos. Este acordo tiña dúas caras: era un acordo de concesión e ao mesmo tempo tiña a natureza dun Tratado entre Irán e o Reino Unido. Esta tese non foi aceptada polo Tribunal Internacional de Xustiza porque os Tratados internacionais só poden ter lugar entre estados e porque os acordos con empresas réxense polas normas do Dereito internacional privado.
Negociación
Para porse de acordo no texto a tratar un requisito indispensable é a negociación. Considérase que son Estados negociadores aqueles que participan na elaboración e adopción do texto. No dereito español, o inicio do Tratado corresponde ao Goberno Central, nin o Xefe do Estado, nin as Cortes, nin as Comunidades Autónomas poden forzar un tratado, pero poden instar ao Goberno para que o faga.
A fase de negociación é a máis longa, pode durar varios anos realizar un texto definitivo que satisfaga ás partes. Durante esta fase deben determinarse o obxecto, fin e contido do tratado, e tamén a redacción do mesmo, sobre todo nos tratados entre estados que falen linguas diferentes.
Prestación do consentimento
Na práctica esta prestación do consentimento realízase ben de forma solemne, ben de forma simplificada.
Castro da Lanzada
O castro da Lanzada é un poboado castrexo orixinario do século VIII a.C.. Contén unha necrópole que foi utilizada ata os séculos III - IV d.C.
Tratado internacional
Funcións do depositario
Con anterioridade ao século XX non se esixía que os Tratados internacionais fosen publicados ou rexistrados. Isto deu lugar á práctica dos "Tratados secretos" que resultaron ser extremadamente perniciosos para o resto dos países pois se formaron alianzas secretas que, por exemplo, foron decisivas para o estalido da primeira guerra mundial.
Castro da Lanzada
Datación
A principal característica deste asentamento radica en que foi un enclave comercial moi activo desde 800 anos antes da nosa era ata o século VI d. C. Mostra deste comercio marítimo é o achado de cerámica eivisenca e mesmo procedente de Exipto, Tunisia, Líbano, Palestina ou Turquía. Xurxo Ayán, un dos arqueólogos da propección, calificaba o castro como un Corte Inglés da época, que operou durante uns 1.500 anos, séculos despois da desaparición do Imperio Romano.
Historia e campañas de escavación
Outra lenda local relaciona esta necrópole co próximo lugar de Mourelos, na mesma parroquia de Noalla. Conta a lenda que este lugar estivo habitado polos mouros e que algo lles ocorreu porque houbo un andazo no que morreu un gran número deles e foron soterrados no Campo da Lanzada.
O asentamento quedou abandonado ata que nos anos setenta realizáronse novos traballo de prospección que puxeron de manifesto que o enterramento se estendía pola beira leste da estrada, á que se chamou sector exterior para diferenciala da zona oeste, entre a estrada e o mar, á que chamaron Campo da Lanzada. Volveu escavarse, nunha intervención rápida promovida pola construción dunha urbanización sobre aquela zona exterior, en 1983, esta vez baixo a dirección de Antonio de la Peña Santos. Desde aquela volveu quedar abandonado ata o 2010.
Electrión
Electrión é coñecido principalmente polas lendas relativas ó fillo de Alcmena, Heracles.
Ill Niño
Historia
No 2009 comezaron unha xira por Europa chamada There Goes the Neighborhood xunto a God Forbid e Exilia, sendo un dos concertos da xira en Vigo o 13 de marzo.
Inmunidade humoral
Sistema do complemento
O sistema do complemento actívase por tres vías bioquímicas: a vía clásica do complemento, a vía alternativa do complemento, e a vía da lectina de unión á manosa. A vía clásica do complemento require anticorpos para a súa activación e é unha resposta inmune específica, mentres que a vía alternativa pode activarse sen a presenza de anticorpos e considérase unha resposta inmune inespecífica.
Aguia real
Distribución
Está en perigo de extinción e en Europa central só habita agora nos Alpes, cando non hai moito voaba por case todos os países de Europa. Nas Illas Británicas quedan 500 exemplares en Escocia, e en Irlanda reintroduciuse en 2001; nos Estados Unidos os intentos de evitar o seu declive non deron resultados.
Vitronectina
Estrutura
A vitronectina é unha glicoproteina de 75 kDa, que consta de 459 residuos de aminoácidos. Aproximadamente un terzo da masa da proteína débese aos carbohidratos que a compoñen. De cando en vez, esta proteína é clivada na arxinina 379 para producir a vitronectina de dúas cadeas, as cales están unidas por unha ponte disulfuro. Aínda non se determinou experimentalmente unha estrutura de alta resolución desta proteína, excepto do dominio N-terminal.
Alloa
Alloa (en gaélico escocés Alamhagh) é unha vila de Escocia, centro administrativo do concello de Clackmannanshire. Está situada a 10 quilómetros ó leste de Stirling, na ribeira norte do río Forth. Segundo o censo de 2001 a súa poboación é de 18 989 habitantes.
Aeroports de Catalunya
Esta empresa quere consolidar un novo modelo de xestión aeroportuaria, traballar en favor dunha política comercial efectiva e promocionar as instalacións existentes así como os futuros traspasos. Traballa para manter e mellorar unha rede de aeródromos máis completa e conservar unha rede de heliportos para todos os servizos posibles.
Capitán Haddock
Caracterización
Hergé declarou que o personaxe foille inspirado por Edgar Pierre Jacobs, aínda que o capitán foi creado antes de que estes dous homes coñecésense. En efecto, a riqueza de trazos deste personaxe pode compararse aos de figuras propias das novelas: unha das súas características é actuar como contrapunto de Tintín, nos momentos en que este se volve "demasiado idealista".
O capitán é descendente doutro famoso home de mar, o cabaleiro Francisco (François) de Hadoque, mariño ao servizo do rei de Francia e grande inimigo do pirata Rackham o Vermello. Haddock adoita presentar unha vocación de cabaleiro-granxeiro continuamente contrariada, sobre todo logo do seu establecemento no castelo de Moulinsart (traducido como castelo do Muíño nalgúns álbums). En efecto, un whisky e unha boa pipa preto da cheminea parecen representar os seus ideais de vida máis profundos.
Belarús
É un estado completamente chan (non supera os 300 m sobre o nivel do mar), dividido en tres zonas xeográficas ben diferenciadas: a do norte, poboada de lagos; a meseta boscosa central; e a parte sur, moi pantanosa e deshabitada, chamada pantanos de Prypett.
Historia
Para o século XIII, os principados de Belarús foron gravemente prexudicados pola invasión dos cruzados bálticos. Os territorios belarusos pertenceron na maioría ao novo Gran Ducado de Lituania. A cidade de Voruta, cuxa localización é aínda descoñecida, foi a primeira capital deste estado. Este ducado tamén incluíu un número de territorios do Rus e Samoxicia. Non houbo discriminación contra ningunha das nacións ou relixións nin ningunha tensión maior entre eles e o seu pobo, todos gobernados polas súas propias rexións. Lingua oficial do Gran Ducado de Lituania foi o antigo idioma báltico (chamado lituano e ruteno).
O Gran Ducado ocupaba gran parte de Europa do Leste desde o Mar Báltico ata o Mar Negro no século XV. Desde o 2 de febreiro de 1386, cando o Gran Duque lituano Jogaila foi coroado rei de Polonia, o Gran Ducado uniuse con Polonia nunha unión persoal baixo un monarca. En 1569, Polonia e o Gran Ducado fundíronse no estado da Mancomunidade Lituano-Polaca. Esta unión permaneceu unida ata a constitución (que foi a primeira en Europa e segunda no Mundo ) de maio de 1791, a cal aboliu todas as subdivisións dos estados e fundiuse no reino de Polonia. Con todo, o novo estado foi anexionado despois pola Rusia Imperial, Prusia e Austria por mor das Particións de Polonia de 1795.
Tras 20 anos de padecementos económicos, Belarús conseguiu converterse dun país agrícola a un industrial e de posuír un 90% de campesiñado a ostentar a maioría da súa poboación ocupada na produción industrial.
Cidades
Lista das 11 principais cidades de Belarús:
Dólar de Trinidad e Tobago
O dólar de Trinidad e Tobago (código ISO 4217 TTD) é a unidade monetaria oficial do Estado caribeño de Trinidad e Tobago, subdividida en 100 cents. O seu símbolo monetario é $ e, asemade, TT$, para o distinguir doutras moedas de denominación semellante.
Sitios de Zaragoza
Os sitios de Zaragoza foron un dos acontecementos máis representativos da guerra de Independencia, legando un gran número de heroes e lendas á tradición popular, e sendo fonte de inspiración para varios escritores.
Fotoliase
A fotoliase é un encima filoxeneticamente antigo, que está presente e é funcional en moitas especies, desde as bacterias aos fungos, plantas e animais. A fotoliase é especialmente importante para reparar os danos inducidos pola luz UV en plantas. Xenes de fotoliases perdéronse en humanos e outros mamíferos placentarios, que no seu lugar utilizan o mecanismo menos eficiente da reparación por escisión de nucleótidos.
Ángel López Ruano
Características
Aínda que comezou como mediocentro, reconverteuse a lateral dereito (con Fernando Vázquez), posición na que xogou varias tempadas. Tecnicamente bo, posuía unha boa condición física.
Serra da Pena Forcada
A serra da Pena Forcada é unha pequena cordilleira localizada ao norte da ría de Camariñas, entre Traba e o cabo Vilán. O punto de maior altura é a Torre da Moa con 241 metros sobre o nivel do mar.
Cizán, Corvite, Abadín
Cizán é un lugar da parroquia de Corvite, no concello lugués de Abadín, na comarca da Terra Chá.
Galinux-Slax
Características
A pesar de iniciarse coa mesma ou maior rapidez que outros sistemas operativos que necesitan unha instalación real, xestiona ben o hardware de moitos tipos de PCs sen ter que engadir drivers adicionais. Galinux-Slax pode executarse sen problemas en moitos ordenadores antigos ou escasos de recursos.
Kenneth Anger
Kenneth Wilbur Anglemeyer, nado en Santa Monica (California) o 3 de febreiro de 1927 e finado en Yucca Valley, California, o 11 de maio de 2023, foi un director de cinema underground, autor e actor estadounidense.
Hipoxia (ambiente)
Hipoxia acuática
A depleción de oxixeno é un fenómeno que ocorre en ambientes acuáticos, xa que a concentración do oxíxeno molecular disolto na auga (OD) queda reducida ata un punto no que é prexudicial para os organismos acuáticos que viven no sistema. O oxíxeno disolto exprésase normalmente como unha porcentaxe do oxíxeno que se disolvería na auga ás temperaturas e salinidades prevalecentes (ambas afectan á solubilidade do oxixeno na auga). Un sistema acuático carente de oxíxeno disolto (0% de saturación) denomínse anaeróbico, redutor ou anóxico; un sistema con baixa concentración (no intervalo entre o 1 e o 30% de saturación) denomínase hipóxico ou disóxico. A maioría dos peixes non poden vivir por debaixo do 30% de saturación. Un ambiente acuático "san" debería en raras ocasións baixar a menos do 80%. A zona exaeróbica encóntrase na fronteira entre as zonas anóxica e hipóxica.
A hipoxia pode producirse en toda a columna de auga tanto en zonas altas da columna coma preto dos sedimentos do fondo. Xeralmente esténdese polo 20 a 50% da columna de auga, pero dependendo da profundidade da auga e a localización de picnoclinas (rápidos cambios na densidade da auga coa profundidade). Pode darse ás veces do 10 ao 80% da columna de auga. Por exemplo, nunha columna de auga de 10 metros, pode chegar desde o fondo ata a 2 metros da superficie. Nunha columna de auga de 20 metros, pode abranguer desde o fondo ata 8 metros da superficie.
Oceanografía
A oceanografía (tamén chamada oceanoloxía ou ciencias do mar) é a ciencia que estuda os océanos, procurando comprender, describir e prever os procesos que ocorren neste ambiente. A oceanografía ten carácter multidisciplinar e estuda os océanos baixo catro aspectos principais: físico, químico, biolóxico, xeolóxico.
Kaulak
Antonio Cánovas del Castillo y Vallejo, máis coñecido polo seudónimo Kaulak, nado en Madrid o 22 de decembro de 1862 e finado ibídem o 13 de setembro de 1933, foi un fotógrafo español.
Pía
300px|miniatura|Lavadoiro cun pío en Tomeza, [[Pontevedra]]
Etimoloxía
O termo galego pía (en portugués: pia), vén do latín: pila, que significa morteiro. Existen outros sinónimos en galego, moitas veces dependendo do uso que se lle dá: bacía, bacío, barquela, conco, cunco, maseira, barcal, ou maseiro.
Vertedoiro
A pía da cociña, comunmente chamada vertedoiro, adoita ser de aluminio (tamén de cerámica ou porcelana). Normalmente, posúe unha billa, mais hai pías duplas, utilizadas xeralmente na cociña profesional, nunha das cales se fai a lavadura da louza e na outra faise a enxaugadura ou se escorre o exceso de auga.
Na casa tradicional galega a pía da cociña acostumaba ser de pedra de gra, situada baixo unha xanela, na planta terrea ou no sobrado; carecía de billa, enchíase con baldes e contaba cun desaugadoiro cara ao exterior da vivenda. Coa canalización da auga, incorporóuselle a billa. Moitos modelos de comezos e mediados do século XX eran de mármore, co seo pouco fondo.
Pía megalítica
As cazolas ou pías megalíticas son baleirados xeométricos realizados nun que datan da Idade de Ferro. Na Idade Media tamén era común o baleirado de penedos a xeito de sartegos.
Cristina Iglesias
Traxectoria
A súa estancia na capital británica —e tamén o paso por Italia— marcou o seu futuro como artista. Cando rematou no Reino Unido, puido acceder a unha bolsa Fulbright para estudar na Escola de Belas Artes do prestixioso Instituto Pratt de Nova York (1988).
Traxectoria profesional
Na década de 1980 realizou as súas dúas primeiras exposicións individuais en Portugal e representou a España por primeira vez na Bienal de Venecia (1986). Esta presenza internacional permitiulle comezar a ser recoñecida. Na década de 1990, pasou con éxito por Suíza, participou na Exposición Universal de Sevilla en 1992, na Bienal de Sidney, visitou por segunda vez a Bienal de Venecia e expuxo obras no Reino Unido e nos Estados Unidos, sendo galardoada en 1999 co Premio Nacional de Artes Plásticas en España, polos "novos camiños" abertos. Durante eses anos, tamén foi profesora de escultura na Academia de Belas Artes de Múnic. esquerda|miniatura|Detalle de Tres aguas en [[Toledo]] miniatura|Detalle del Portón-pasaje na ampliación do [[Museo do Prado|Museo del Prado (2007)]] A primeira obra pública en España, foi a porta de entrada do novo edificio na remodelación do Museo do Prado (2007), encargo realizado por Rafael Moneo''. O Portal-pasaxe'' está formado por seis grandes placas móbiles con forma de vexetais fosilizados en bronce.
Espazo topolóxico
Definición
1. O conxunto baleiro e E están en T. 2. A intersección de calquera colección finita de conxuntos de T está tamén en T. 3. A unión de toda colección de conxuntos de T está tamén en T.
Bianca Castafiore
Bianca Castafiore ou A Castafiore é unha personaxe ficticia das bandas deseñadas da serie As aventuras de Tintín, do debuxante belga Hergé.
Bianca Castafiore parece estar namorada platonicamente do capitán Haddock, aínda que nunca consegue pronunciar correctamente o seu nome (Harrock, Karpock, Kodak...). Esta é, aparentemente, a única presenza do amor nos álbums de Tintín, o cal foi obxecto tamén de especulacións diversas: ás veces atribúese á misoxinia do autor, que ao presentar ás mulleres nas súas historietas como meras figurantes (excepto a Castafiore) impedía que se presentasen situacións das que puidesen deducirse relacións entre sexos; outras veces achácase ó seu integrismo católico, que non podía tolerar a presenza de tales situacións nun traballo destinado en gran medida a nenos e adolescentes; tamén se especulou coa homosexualidade do autor e do seu personaxe principal.
Magnieu
Magnieu é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Gran Premio de Bélxica de 1999
O Gran Premio de Bélxica de 1999 (oficialmente LVII Foster's Grand Prix de Belgique) foi unha carreira de motor de Fórmula Un celebrada o 29 de agosto de 1999 no Circuíto de Spa-Francorchamps, Spa. Foi a décimo segunda carreira do Campionato do Mundo de Fórmula 1 de da FIA, disputada sobre 44 voltas. A carreira foi gañada por David Coulthard para o equipo McLaren, saíndo no inicio da segunda posición. Mika Häkkinen terminou segundo no outro McLaren, e o terceiro Heinz-Harald Frentzen nun Jordan.
Descrición do Reino de Galicia
Descrición do Reino de Galicia é unha obra en lingua castelá de Bartolomé Sagrario de Molina redactada en 1549 e publicada en Mondoñedo en 1550 co título orixinal de Descripcion del Reyno de Galizia y de las cosas notables del. Trátase dunha descrición do Reino de Galiza redactada polo devandito licenciado Molina, un dos primeiros licenciados en dereito pola Universidade de Santiago de Compostela e malagueño de orixe. A obra foi traducida ao galego e publicada en 2003 por Editorial Toxosoutos.
Temática
É considerado o primeiro libro galego moderno, tanto pola súa temática, unha reivindicación de Galicia levantada nun momento de auxe da galegofobia; como por ser iniciativa dun editor non relixioso, Agustín de Paz, nun tempo en que só a igrexa promovía libros.
Estrutura e estilo
175px|miniatura|Colofón. Está estruturada en cinco partes e presentada en verso e en cadansúa páxina un comentario en prosa que amplía o texto versificado. É importante pola súa antigüidade e por ser un dos primeiros textos en que nesta época se reivindica a defensa e dignidade de Galiza fronte ao desprezo e o proceso de periferización en que se ía inserindo.
Rútilo
Propiedades físicas
O seu punto de fusión é de 2378,2 K. O seu sistema cristalino é o tetragonal pero lixeiramente distorsionado.
Emiliano R. Fernández
Traxectoria
Participou na guerra do Chaco, entre Paraguai e Bolivia (1932-1935), como soldado do Rexemento de Infantería “13 Tuyutí”, escribindo os seus mellores versos entre as pausas das batallas. Trasladárono a Asunción logo de recibir unha ferida na fronte. Durante o conflito internacional escribiu versos patrióticos, insuflándolles entusiasmo e certeza na vitoria aos soldados. O erudito e intelectual Carlos Villagra Marsal considérao o poeta popular por excelencia de Paraguai. Escribiu en “jopará”, o guaraní popular, moi fortemente castelanizado.
Retrato de Antonio de Covarrubias
Análise
Antonio de Covarrubias y Leiva, nado no 1514 ou 1524 e finado no 1602, era un dos mellores xuristas de Toledo, profesor de Dereito en Salamanca e Conselleiro de Castela, ademais de mestre na Catedral de Santa María e irmán de Diego de Covarrubias. Era amigo persoal do pintor, a quen introduciu non círculos intelectuais de Toledo, e nesta obra pode apreciarse a súa deterioración física —era xordo— e o seu illamento do mundo exterior. Con todo, todo esa circunstancia contrasta coa aparente serenidade que provoca o cadro que está realizado nunha composición de perfil a tres cuartos.
Harold Walter Kroto
Traxectoria
Naceu nunha familia de inmigrantes xudeus polacos e alemáns que fuxiron da Alemaña nazi na década de 1930. Logo de estudar primaria na cidade de Bolton, estudou física, química e matemáticas na Universidade de Sheffield, onde se graduou en 1961 e doutorouse en química en 1964.
Unión Soviética
Revolución e fundación da Unión Soviética
O 29 de decembro de 1922 unha conferencia de delegacións plenipotenciarias da RSFS de Rusia, RFSS de Transcaucasia, a RSS de Ucraína e a RSS de Belarús aprobaron o Tratado de Creación da URSS e a Declaración da Creación da URSS, formándose a Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas. Estes dous documentos foron confirmados polo primeiro Congreso soviético da URSS e asinados polas cabezas das delegacións Mikhail Kalinin, Mikha Tskhakaya, Mikhail Frunze e Grigory Petrovsky, e Aleksandr Chervyakov respectivamente o 30 de decembro de 1922. O 1 de febreiro de 1924 a URSS foi recoñecida pola primeira potencia mundial da época, o Imperio británico.
A reestruturación intensiva da economía, a industria e a política do país empezaron desde os primeiros días do poder soviético en 1917. Por tanto, Lenin implantou a NEP, sigla para Nova Política Económica, que recuperou algúns trazos do capitalismo para incentivar a nacente economía soviética. A NEP, segundo Lenin, consistía nun recúo estratéxico caracterizado polo restablecemento da libre iniciativa e da pequena propiedade privada, admitindo o apoio de financiamentos estranxeiros.
Relacións internacionais
Nos anos 70, a Unión Soviética alcanzou unha paridade nuclear aproximada cos Estados Unidos. Percibiu a súa propia implicación como esencial para a solución de calquera problema internacional importante. Mentres tanto, a guerra fría deixou paso á distensión e a un patrón máis complicado das relacións internacionais nas cales o mundo non estivo claramente dividido en dous bloques opostos. Os países menores tiñan máis capacidade de afirmar a súa independencia, e as dúas superpotencias recoñeceron o seu interese común en tentar controlar a extensión e a proliferación de armas nucleares.
Aínda que innumerables burocracias estiveron implicadas na formación e a execución da política exterior soviética, as pautas principais da política foron determinadas polo Politburó do partido comunista. Os primeiros obxectivos da política exterior soviética foran o mantemento e o realce da seguridade nacional e o mantemento da hexemonía en Europa Oriental. As relacións cos Estados Unidos e a Europa occidental eran tamén unha preocupación importante para os rexedores soviéticos, e as relacións cos estados do terceiro mundo foron polo menos parcialmente determinadas pola proximidade de cada estado á fronteira soviética e ás estimacións soviéticas da súa significación estratéxica.
Economía
miniatura|dereita|Estación Hidroeléctrica Dniéper, unha das moitas grandes estacións hidroeléctricas na época da Unión Soviética. Antes da súa disolución, a Unión Soviética era a segunda economía máis poderosa do mundo, tras a dos Estados Unidos. O goberno estableceu as súas prioridades económicas pola economía centralizada, un sistema baixo o cal as decisións administrativas, en lugar do mercado, determinan a asignación de recursos e os prezos. Algúns momentos como os de Nikita Khrushchev cando afirmaba "enterrarémolos" no sentido económico foron tomados en serio por moitos analistas.
Serantes do Medio, Oza, Carballo
Serantes do Medio é un lugar da parroquia de Oza no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 65 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE, dos cales eran 30 homes e 35 mulleres.
607
Outros
Historia ano a ano
AMOS 3
Características
AMOS 3 é operado por Spacecom. Foi situado nunha posición a 4º de latitude oeste para substituír a AMOS 1 (vendido a Intelsat e coñecido agora como Intelsat 24). Leva quince transpondedores en banda Ku e o seu tempo estimado de vida é de 18 anos.
Jonathan Vila
Jonathan Vila Pereira, nado no Porriño o 6 de marzo de 1986, é un futbolista galego.
Pablo Mosquera Mata
Traxectoria
Profesionalmente, amais de ter sido director e xerente de hospitais en Barcelona, Vitoria, Burgos, Tenerife, Xirona, Burela e Xarrio (Asturias), ten realizado máis de 150 publicacións en materia de Saúde Publica.
Mărțișor
A loita da primavera co inverno
miniatura|Selo de Moldavia coa lenda da loita entre a primavera e o inverno Outro mito, con orixe en Moldavia, refire como o primeiro día do mes de marzo a fermosa Primavera chega á beira dun bosque e observa como, nun claro, hai un arbusto cheo de espiñas e baixo a neve, nacen unhas flores con forma de campaíña. A Primavera decide axudar a que medren, e para o facer intenta arredar a neve e as espiñas. Mais o Inverno, enfurecido, convoca ao vento e á lazada, ordenándolles destruír esas flores. As flores quedan, pois, totalmente conxeladas. A primavera intente protexelas coas mans, feríndose cunha espiña, da ferida abrolla unha pinga de sangue, que caendo sobre as flores, devólvelles a vida, e así a Primavera venceu ao Inverno, e por iso as cores do mărțișor representan o vermello do sangue e o branco da neve. miniatura|Vendedores de mărțișori en [[Chisinau]]
Frank Abagnale Jr.
Colaboración co goberno contra a fraude
O goberno norteamericano ofreceulle saír de prisión a cambio de colaborar na loita contra a fraude. Escribiu varios libros e fíxose millonario ao instalar unha consultora especializada na detección de fraudes económicas. Á parte disto, Frank foi o deseñador de moitos dos cheques antirroubo máis seguros que se usan actualmente en todo o mundo.
Anna Karenina
Adaptación ao cinema
Existen varios filmes baseados na novela. A personaxe principal foi interpretada, entre outras, por Greta Garbo (en 1935, ás ordes de Clarence Brown), Vivien Leigh (en 1947, para Julien Duvivier), Sophie Marceau (para Bernard Rose, en 1997) e, máis recentemente, Keira Knightley en 2012 para Joe Wright :
Scopus umbretta
Descrición
miniatura|esquerda|A subespecie S. u. minor é máis pequena e escura. A súa plumaxe é de cor marrón pardacenta con iridescencias púrpuras nas costas (a subespecie S. u. minor é máis escura). O peteiro é longo, plano e lixeiramente curvado. O pescozo e patas son máis curtas do que é habitual noutras aves ciconiformes. Ten os pés parcialmente palmados, aínda que non se sabe a razón (non fai unha vida moi natatoria). A deda media é pectinada (como un peite) igual que a das garzas. A súa cola é curta e as súas ás son grandes, amplas, e de puntas arredondadas. Pode planar ben, e cando voa planando estarrica o pescozo cara adiante como as cegoñas ou ibis, pero durante o voo batente dobra o pescozo para atrás de modo parecido ao que fan as garzas.
As súas vocalizacións consisten en grallar e producir unha chamada renxente que emite durante o voo. Non obstante, son principalmente silenciosas agás cando van en grupos.
Distribución e hábitat
Vive en África ao sur do Sáhara, en Madagascar e na zona costeira suroeste da península Arábiga en todas as zonas húmidas, incluíndo terras irrigadas como os campos de arroz, e tamén en sabanas e bosques. A maioría son sedentarias nos seus territorios, pero algunhas migran a hábitats que son adecuados só na estación húmida. Sempre que se forman novos corpos e auga, como encoros ou canais, estas aves colonízanas rapidamente.
Comportamento e ecoloxía
esquerda|miniatura|Individuo recollendo material para aniñar no [[lago Naivasha, Kenya.]] S. umbretta ten un comportamento diferente ao doutras aves. Unha característica pouco corrente é que se poden xuntar ata dez destas aves nas "cerimonias" nas cales corren en círculos unhas aredor doutras, chiando ruidosamente, erguendo as cristas, e movendo as ás. Outro comportamento é a "falsa monta", na cal un individuo permanece sobre outro e parece montalo, pero non teñen que ser unha parella e non copulan.
Minsk
Historia
Nos últimos anos da década de 1980, o accidente de Chernóbil tocou unha gran parte do sueste do país, o acceso a algunhas zonas aínda está restrinxido. A cidade foi capital da República Socialista Soviética de Belarús desde 1919 ata 1991, cando pasou a ser a capital da República de Belarús.
National League West
Equipos wild card
* Os Colorado Rockies e os San Diego Padres xogaron un encontro para decidir o gañador da "wild card" despois de que os equipos finalizasen a temporada co mesmo balance de vitorias (89–73). Os Rockies venceron por 9–8 despois de trece entradas. Este partido de desempate é considerado parte da tmeporada regular, polo que os Rockies acabaron oficialmente a liga con 90 vitorias.
Manufactura
Primeira e segunda revolución industrial
miniatura|upright|Un [[tear Roberts nunha fábrica de tecidos de 1835]] A Revolución Industrial foi a transición a novos procesos de fabricación en Europa e nos Estados Unidos desde 1760 ata a década de 1830. Esta transición incluíu o paso de métodos de produción manual a máquinas, novos procesos na industria química e na produción de ferro, o uso crecente da máquina de vapor e a enerxía hidráulica, o desenvolvemento de máquinas ferramenta e o ascenso do [factory system|sistema fabril]] mecanizado. A Revolución Industrial tamén provocou un aumento sen precedentes da taxa de crecemento demográfico. O téxtil foi a industria dominante da Revolución Industrial en termos de ocupación, valor de produción e investimento de capital. A industria téxtil tamén foi a primeira en utilizar métodos de produción modernos. A industrialización rápida empezou por primeira vez en Gran Bretaña, empezando pola fiación mecanizada na década de 1780, con altas taxas de crecemento da enerxía de vapor e da produción de ferro despois de 1800. A produción téxtil mecanizada estendeuse dende Gran Bretaña ata a Europa continental e os Estados Unidos a principios do século XIX, con importantes centro de téxtil, ferro e carbón emerxentes en Bélxica e os Estados Unidos e máis tarde o téxtil en Francia.
Mother Pluto
Mother Pluto é unha curtametraxe clásica de animación de 1936 producida por Walt Disney Productions e estreada o 14 de novembro de 1936 por United Artists.
Olmo de montaña
Distribución
Este olmo atópase dende a península Ibérica até o Cáucaso, os Apeninos, o sur da Bretaña e Noruega. Na Península Ibérica medra entre os 1000 e os 1500 metros de altitude distribuíndose polo norte, especialmente nos Pireneos cataláns. Tamén aparece en Aragón, País Vasco, Cantabria, Asturias e Galiza. En Galiza non é moi común hoxe en día, aínda que se cre que o foi na antigüidade, antes da chegada da grafiose e das tallas indiscriminadas da Coroa Española na Idade Moderna no Reino de Galiza.
Cotorra de peito gris
Descrición
miniatura|esquerda|Femia de cotorra de peito gris mantida como animal de compañía A subespecie nomeada desta cotorra é de 29 cm de longo como media, cunha envergadura alar de 48 cm, e pesa 100 g. As femias tenden a sen dun 10 a un 20% máis pequenas, pero só poden ser sexadas de forma fiable con probas de ADN ou probas das plumas. As partes superiores son verdes brillantes. A fronte e o peito son gris claros cun marcado máis escuro e o resto das partes inferiores de verde claro a amarelo. As rémixes son azul escuras e a cola é longa e vaise estreitando. O peteiro é laranxa. A chamada é un forte e gutural chape(-yi) ou cuak cuaki cuak-ui cuarr, e renxidos skvit.