cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jeremy Corbyn
Poileataigs
Thoisich Corbyn ann am poileataigs tron na aonaidhean-ciùird, a thaobh an T&GWU, a' riochdachadh luchd-obrach ann an gnìomhachas aodaich. An uair sin chaidh a thaghadh na chomhairliche airson Haringay, far an robh e bho 1974 gu ruige 1983 nuair a chaidh a thaghadh gu airson Islington a Tuath. Fhuair e an seat aige leis gun do dh'fhàg Mícheil Ó h-Allmhuráin, an seann bhall-phàrlamaid airson na sgìre, am Pàrtaidh Làbarach.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Buill Pàrlamaid Westminster Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Sasainn
Klas Pontus Arnoldson
B' e neach-aithris, sgrìobhadair, sìochantair agus neach-poileataigs às An t-Suain a bh' ann an Klas Pontus Arnoldson (Göteborg 27 an Dàmhair 1844 - Stockholm 20 an Gearran 1916). Bhuineadh Arnoldson do theaghlach bochd agus cha deach e dhan oilthigh idir. Chuir e seachad bliadnichean ag obair ann an oifis rèile ann an Tumba, mus an do thoisich e ann am poileataigs radaigeach agus naidheachdas. Sgrìobh e mòran airson Nordiska dagbladet agus Sanningssökaren. Chaidh a thaghadh do Phàrlamaid na Suaine ann an 1882. Bhuannaich e an Duais Nobel airson Sìthe ann an 1908 còmhla ri Fredrik Bajer. B' iadsan a stèidhich Coimhearsnachd Stàitean Saora na Lochlainn (Suainis: Nordiska fristats-samfundet) agus an Comann Suaineach airson Sìthe agus Eadar-bhreithe (Suainis: Svenska freds- och skiljedomsföreningen). Tha a' bhuidheann sin fhathast a' dol. Bha Arnoldson an aghaidh cogadh agus airson sìth is co-obrachadh eadar-nàiseanta. Bha e dhen bheachd gum bu chòir dha Lochlann a bhith na stàit fheadarail ach, nuair a bha Nirribhidh an impis a dhol dhan chogadh gus a cuid shaorsa a dhìon an aghaidh droch làimhseachadh na Suaine, b' e gun do ghabh esan ris na bha Nirribhidh a' sireadh. Le sin, sheachain e cogadh eadar an dà dhùthaich. Fhuair Nirribhidh neo-eisimeileachd gun strì ann an 1905, a chuir crìoch air an Aonadh Nirribhidh agus An t-Suain. Cha do phòs e a-riamh. Chaochail e le greim-cridhe ann an Stockholm, ann an 1916. Tha sràid ann an Tumba - K P Arnoldssons Väg - ainmeachadh an a dhèidh.
Eilean nan Darach
right|thumb|Tha Eilean nan Darach ri fhaicinn air an làimh chlì.
'S e eilean ann an Loch Laomainn a th' ann an Eilean nan Darach (Beurla: Ellanderroch). Chan eil duine sam bith a' fuireach an.
Micheál D. Ó hUigínn
Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann Roinn-seòrsa:Èirinn
An Wassail
Tha na pìosan a' taisbeanadh feachdan suaicheanta 'Stoidhle Sgoil Ghlaschu'. Mar eisimpleir, boireannaich le falt fada dorcha, an ròs Ghlaschu agus dealain dhè.
Cheannaich Comhairle Ghlaschu na sgàilein ann an 1951 agus tha iad ri faicinn s' ann Taigh-tasgaidh Kelvingrove.
Baile Dhùn Dè an Iar (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dùn Dè Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Fraoch Eilean, Loch Laomainn
Cleachdaidhean eile aig Fraoch Eilean
Obar Dheathain a Deas agus Ceann Chàrdainn (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Obar Dheathain a Deas agus Ceann Chàrdainn (Beurla: Aberdeen South and North Kincardine).
Tha i ann an crìch ri Aonghas a Tuath agus a' Mhaoirne, Siorrachd Obar Dheathain an Iar agus Obar Dheathain Meadhain.
Aëtius à Amida
B' e lighiche agus sgrìobhadair Greugach cudromach dhan Impireachd Bheasantian a bh' ann an Aëtius à Amida (Greugais: Ἀέτιος Ἀμιδηνός, Laideann: Aëtius Amidenus, Diyarbakır, 5mh Linn/6mh Linn). Thathar dhen bheachd gur e Crìosdaidh a bh' ann o chionn 's gun do nochd dithis phears-eaglais anns an leabhraichean aige: Cyril à Alexandria (376 - 444) agus Theuderikhos (454 - 526). Fhuair e a chuid foghlaim ann an al-Iskandariyyah, san Èipheit agus shiubhail e gu Palastain agus Cìopras. Thug Galen agus Oribasius buaidh uabhasach fhèin mòr airsan. B' e Aëtius a chlàraich am facal acne (ἀκνή) airson a' chiad turais. A bharrachd air sin, sgrìobh e mu dheochan-eiridinn airson casg-breith agus casg-gin. Bha e cuideachd na lighiche pearsanta dhan Righ Justinian I.
Gnothach Dharien
Bhon a chaidh cuid mhòr de mhaoin na dùthcha a chur an seilbh Gnothach Dharien, dh'fhàgadh mòran teaghlaichean beartach air a' Ghalltachd ann an airc agus eaconomaidh na h-Alba gu math nas miosa dheth.
Carl Gustav Jung
B' e leighiche-inntinn, saidhceolaiche agus feallsanaiche às an Eilbheis a bh' ann an Carl Gustav Jung (IPA: karl ˈɡʊstaf jʊŋ, Kesswil 26 an t-Iuchar 1875 - Küsnacht 6 an t-Ògmhios 1961). Anns a' chiad dol a-mach bha e gu math dlùth air Sigmund Freud ach chaill iad a-mach à chèile air sàilleabh gun do dh'fhàs na beachdan aca cho eadar-dhealaichte. Thug na sgrìobh e buaidh uabhasach fhèin làidir air Leonardo Boff.
Lesley Laird
Dh'obair i ann an goireasan daonna airson Banca Rìoghail na h-Alba agus bha i na leas-cheannard Comhairle Fhìobha mus do thaghadh e mar BhP airson Cair Chaladain agus Cowdenbeath ann an 2017. Tha i na ball Pàrtaidh Làbarach na h-Alba. Chuir Jeremy Corbyn i ann an rèim mar neach-labhairt dùbhlanach airson Alba ann an 2017 is chaidh i na leas-cheannard eadar-amail Pàrtaidh Làbarach na h-Alba an dèidh do Alex Rowley a dhreuchd a leigeil suas san Dùbhlachd 2017.
Cothrom (Uibhist a Deas)
Guthan nan Eilean - bhideothan air Youtube
Roinn-seòrsa:Uibhist a Deas Roinn-seòrsa:Foghlam
Innis Mheadhran
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Alasdair Iain MacAsgaill
Bha Alasdair Iain MacAsgaill (Alex John Macaskill no Alex J., 28 an t-Samhain 1922- ), às a' Bhac, Leòdhas, na sgrìobhadair, deasaiche agus maighstir-sgoile.
Pedro Calderón de la Barca
B' e dràmadaiche Spàinnteach on Aois an Òir a bh'ann an Pedro Calderón de la Barca (IPA: ˈpeðɾo kaldeˈɾon de la ˈβaɾka, ainm slàn:Pedro Calderón de la Barca y Barreda González de Henao Ruiz de Blasco y Riaño). Rugadh e air an 17 am Faoilleach, 1600 agus chaochail e air 25 an Cèitean, 1681. Rugadh agus thogadh e ann am Madrid. Thug Lope de Vega buaidh làidir airsan. B' ann an an Oilthigh Shalamanca a fhuair e a chuid foghlaim.
Glaschu Provan (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Glaschu Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
La Araucana
Stoidhl
Mar a leughar san leabhar, 's àbhaist dhan aithriseach – Ercilla fhèin – pàirt a ghabail san stoiridh mar shaighdear, rud nach robh idir cho àbhaisteach ann am litreachas aig an àm. 'S e an Ottava Rima an sèorsa mheatrachd a chithear ann - b' ainneamh a chleachadar sin ann an Spàinntis gu ruige Camilo José Cela san 20mh Linn - a tha a' toirt dhuinn stròfaichean le ochd loighne ann am pàtran ABABABCC:
Eilean a' Bhùtha
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Hjalmar Branting
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Duais Nobel airson Sìthe
Obar Dheathain Meadhain (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Obar Dheathain Meadhain (Beurla: Aberdeen Central).
Tha i ann an crìch ri Obar Dheathain Oir Dheathain agus Obar Dheathain a Deas agus Ceann Chàrdainn.
Rabairt Bontine Coineagan Greumach
Ge-tà, fhàd ‘s a bha e thall a’ siubhal, chunnaic e an taobh eile den Impireachd Bhreatannach, agus an cron a bha e a dèanamh air sluaghan tùsanaich. ‘B e Fraudesia a bha aige air Rhodesia. Le sin, thoisich uidh a bhith aige ann am poileataigs. Bhiodh e a dol gu coinneamhan sòisealach far an do thachair e ri Uilleam Morris agus Seòras Bernard Seathach. Ged a bha Coineagan Greumach na fhear uasal beartach, dh’iompaich e gu sòisealachas agus thòisich e air òraidean poileataigeach toirt seachad aig coinneamhan poblach. Bha e na sàr-chainntear agus bha e gu sònraichte math air làimhseachadh duine a bha feuchainn ri stad a chur air.
Manisa
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Tuirc Roinn-seòrsa:Àisia Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Glaschu Baile Nighean Sheadna (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Glaschu Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
An Ruadh-Ghleann (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Tha i suidhichte air bruach a deas na h-Aibhne Chluaidh is tha An Ruadh-Ghleann fhèin, Camas Lang is Blantaidhr san sgìre seo is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Glaschu cuideachd.
Siaras
Chaidh an eaglais a thogail ann an 1806 air làrach na seann eaglais. Ron Ath-leasachadh bha i na thaigh-reachdaire.
Mìcheil MacMhathain
Rugadh is thoghadh e ann an Glaschu agus bha e na theiripiche-gnìomhachd.
Hamilton, Taigh na h-Uiseig agus an Taigh Cloiche (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Hamilton, Taigh na h-Uiseig agus an Taigh Cloiche (Beurla: Hamilton, Larkhall and Stonehouse).
Slighe Costa Sir Benfro
Tha Slighe Costa Sir Benfro na phàirt den t-Slighe Costa na Cuimrigh, frith-rathaid astair anns a' Chuimrigh eadar Cas-gwent is Y Fferi Isaf a bhios a' dol timcheall air costa na Cuimrigh air fad. Chaidh an cas-cheum seo le 870 mìle (1,400 km) de dh'fhaid fhosgladh gu oifigeil 5 an Cèitean 2012.
Slighean ceangailte
Tha cuid slighean beaga ann a tha ceangailte ri Slighe Costa Sir Benfro:
Duais
A rèir bhòthadh ann an 2111 le National Geographic  tha an costa ann an Sir Benfro san dàrna àite as fheàrr mar àitichean-siubhail a thaobh chostachan air feadh an t-saoghail.
Blàr Seachd Darach
Thachair Blàr Seachd Darach 19mh dhen Ògmhios 1816. Bha an strì eadar an tuineachas aig Companaidh a' Bhaigh Hudson (HBC) agus Companaidh an Iar-Thuath (NWC). 'S companaidhean malart a' bhèin a bh' annta.
Eachann MacDhùghaill
Beatha
Bha e gu mòr an sàs anns a' Chomunn Gàidhealach agus am buidheann Gàidhlig na bhroinn, Clann an Fhraoich.
Meray Ülgen
'S e cleasaiche às An Tuirc/A' Ghearmailt a tha ann am Meray Ülgen (Akşehir, 25 am Faoilleach 1941). Bidh e a' nochdadh tric anns na filmichean agus air an àrd-ùrlar san dùthaich aige fhèin. 'S ann airson Namuslu (1984), Tavka (2006) agus Evet, ich will! (2008) a tha e ainmeil.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc
William Dunbar
B' e bàrd Albannach is aoireadair a bha ann an William Dunbar.
Aois an Òir (An Spàinn)
B' e àm ann an eachdraidh na Spàinne nuair a bha ealain agus litreachas uabhsach fhèin làidir is ùr-ghnàthach 's a bh' ann an Aois an Òir (Spàinntis: El Siglo de Oro). Thachair sin agus an dùthaich gu math beairteach agus cumhachdail fo stiùir an teaghlaich rìoghail Trastámara. Ged nach eil cinn-làithean gu dearbh ann, thathar dhen bheachd gun do mhair i bho 1492 - bliadhna Ath-ghabhail na h-Ibèire, Taisgealadh Aimeireagaidh agus foillseachadh Gramática Castellana le Antonio de Nebrija - gu ruige 1659, nuair a chuir An Spàinn agus An Fhraing ainmean gu Cùmhnant nan Pirineach. Chaochail Pedro Calderón de la Barca, am fear mu dheireadh a bha an sàs ann an Aois an Òir, ann an 1681.
Ceap-Innis
Iomraidhean
Keppinch
Beurla Reagaird
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cànain
Sgìre Timrå
Freumhan an Ainm
Tha e coltach gur ann à timmer (fiodhrach) agus am facal rå (boglach) air neo bygd (dùthchail) a tha an t-ainm. Bheireadh sin Boglach an Fhiodhraich no Talamh an Fhiodhraich dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. 'S e co-dhàimh leis a' Bheurla timber agus Innis Tìlis timbur a th' ann timmer agus 's e co-dhàimh leis a' Bheurla raw a th' ann rå.
Mehmed I
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Jo Swinson
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Aonghas MacDhonnchaidh
Ceanglaichean a-mach
MacDhonnchaidh, Aonghas Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gàidhlig Roinn-seòrsa:Bàird Ghàidhlig
Eddie Redmayne
'S e actair ainmeil a tha ann an Edward John David Redmayne (Lunnainn, 6 am Faoilleach 1982). Tha e air nochdadh ann an torr diofar fhiolmaichean, m.e. Les Misérables, The Theory of Everything, Fantastic Beasts and Where to Find Them.
Martha Wardrop
Chaidh i thaghadh mar chomhairliche air Comhairle Baile Ghlaschu airson Hillhead ann an 2007 agus bha i na co-cheannard Pàrtaidh Uaine na h-Alba eadar 2011 agus 2013. Bhuannaich i Politician of the Year on RSPB còmhla ri Paul Wheelhouse ann an 2015.
Neda Nezhdana
'S e bàrd, cànanaiche, dràmaire, eadar-theangair, neach-aithris agus sgrùdair ciùil às An Ucràin a th' ann an Neda Nezhdana (Fìor ainm: Nadia Leonidivna Miroshnychenko, Ucràinis: Надія Леонідівна Мірошниченко, Pòlais: Neda Neżdana, Kramatorsk 8 an t-Ògmhios 1971. Thug i ceum ann an Eòlas-chànan Romansach on Oilthigh Cànanach Nàiseanta ann an Kyiv agus ann an Eòlas Cultarach on Oilthigh Nàiseanta Kiev-Mohyla. Bho 2001, tha i air a bhith an sàs ann am pròiseactan tèatair san Національний центр театрального мистецтва ім (Gàidhlig: Ionad Nàiseanta Ealain Tèatair), agus ann an 2007 thàinig i gu bhith na stiùiriche air na pròiseactan dràma an sin. Bha i ag obair mar neach-naidheachd don bhuidheann UNIAN. Bha i na stiùiriche litreachais san taigh-cluiche Panas Sacsahanski ann am Bila Tserkva cuideachd. Tha i na co-stèidheadair stiùidio tèatair MIST (tèatar Co-aimsireil Òigridh) ann an Kyiv, na òraidiche aig Oilthigh Nàiseanta Kiev Taras Shevchenko agus ann an taigh-cluiche ann an sgoil phrìobhaideach. Stèidhich i leabharlann de theacsaichean tèatair air a' phortal "Вертеп" (Gàidhlig: "Sealladh breith"). 'S ann ann an Kyiv far a bheil i a' fuireach ann. Tha Nezhdana air còrr air 20 dealbh-chluich a sgrìobhadh a bharrachd air sgriobtaichean film, rèidio agus telebhisean. Tha i air eadar-theangachaidhean a dhèanamh bho Bhealaruisis, Fraingis agus Ruisis gu Ucràinis. Bha i na neach-deasachaidh air dà chruinneachadh de dhràma Frangach agus Sèirbis an latha an-diugh. Taing dhi, chaidh dà chruinneachadh de dhràma Ucràineach fhoillseachadh cuideachd:Майдан: До і після (Gàidhlig: Majdan: Ro agus Às deidh) agus Лабіринт із криги та вогню (Gàidhlig: Cuartan Deighe agus Teine).
Clò Hearach
Buaidh am Mordant
Dhathaich boireannaich nan eilean san t-samhradh ri taobh abhainn ann an poitean mòr pràiseach. B' fheudar dhan chlòimh a bhith a' bruich fad trì no ceithir uairean agus le sin, bha e cudromach a bhith faisg air solar-uisge. Chaidh a' chlòimh a bhruich air teine mòna beag. Chaidh a' chlòimh agus an dàth a chur anns a' phoit ann an breathan. Bho àm gu àm, thog an dathadair a' chlòimh le slat fiodha airson an dath a luachadh. Nuair a bha dath a' clòimhe ceart, chaidh a' chlòimh a nighe anns an abhainn (no ann an sàl airson gorm) gus an robh i glan agus chaidh a sìneadh air an fhraoch a-mach sna ghrian.
Faclair na Gàidhlig
Comataidh Stiùiridh
'S iad buill Comataidh Stiùiridh Faclair na Gàidhig (2019 )
Eilean Chramoin
right|300px
Monteaguila
'S e baile anns an t-Sile a th' ann am Monteaguila no Monte Aguila. Tha e anns an roinn Biobío, ann an comann Cabrero, 6 cilemeatairean gu deas air a' bhaile leis an aon ainm. Tha 6,574 luchd-còmhnaidh a' fuireach ann.
J. J. Thomson
Rugadh e ann am Manchester ann an 1856 agus bha e na oileanach aig Owens College, a chaidh na Oilthigh Mhanchester, agus Oilthigh Chambridge far an do chaidh e na òraidiche ann an 1883 agus na Ollamh Cavendish eadar 1884 agus 1918. Tha e ainmeil airson an Duais Nobel aige airson na h-obrach aige air sgaoileadh dealain ann an gasan. Dhearbhaich e gun robh dealan ga ghiùlan le mìrean meanbha, eileagtronan.
Jenő Janovics
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Ungair Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ungair
Abhach
Daoine ainmeil
Chaidh Alasdair MacCoinnich a thìodhlacadh ann an Abhach. B' e esan a' chiad duine Eòrpach a shiubhail thairis air tìr-mòr Ameireaga a tuath agus a ràinig an Cuan Sèimh.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd Roinn-seòrsa:Siorrachd Rois Roinn-seòrsa:An t-Eilean Dubh
Innis Choluim
thumb|right|Abaid Innis Choluim
Aonta Pharis
thumb|Pàrtaidhean is soidhnichean ri Aonta Pharis.
An Lam
right|300px
Celtic Connections
'S e fèis ann an Glaschu stèidhichte ann an 1994 a tha ann an Celtic Connections.
Alister Jack
'S e neach-poileataigs agus Rùnaire Stàite na h-Alba a tha ann an Alister Jack BP.
Marie Fredriksson
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain Roinn-seòrsa:Seinneadairean Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil
Innis Allmhaigh
Tha Innis Allmhaigh (Beurla: Alloa Inch) ann an Linne Foirthe, faisg air Allmhaigh. Fuirichidh 0 daoine ann.
Lorna Slater
Rugadh i ann an Canada is dh'obraich i mar einnseanair ann an roinn lùtha ath-nuadhachail mus do sheas i mar thagraiche airson Alba anns an taghadh Eòrpach ann an 2019. Cha do bhuannaich i ach chaidh i thaghadh mar cho-cheannard Pàrtaidh Uaine na h-Alba ann an 2019. Chaidh a thaghadh mar BhPA airson Lodainn ann an 2021. Chaidh i na ministear ann an Riaghaltas na h-Alba còmhla ri Patrick Harvie an dèidh do chùmhnant le Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba ann an 2021.
Luis de Góngora
'S e bàrd liriceach barocach Spàinnteach on Aois an Òir a bh' ann an Luis de Góngora y Argote (IPA: lwiz ðe ˈɣoŋɡoɾa). Rugadh e air an 11 an t-Iuchar, 1561 agus chaochail e air 23 an Cèitean, 1627 ann an Córdoba. B' e Góngora a leasaich an stoidhl sgrìobhaidh air a bheil culteranismo air neo gongorismo. Bha e an an connspairn, an dà chuid phearsanta agus proifeiseanta, le Francisco de Quevedo, a stèidhich an stoidhl sgrìobhaidh conceptismo. B' ann an an Oilthigh Shalamanca a fhuair e a chuid foghlaim. Thug Góngora buaidh uabhasach fhèin làidir air Rafael Alberti agus Federico García Lorca.
Caisteal Ros Saidhe
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Linne Foirthe
Heike Kamerlingh Onnes
B' e eòlaiche-fiosaig às na Tìrean Ìsle a bha ann an Heike Kamerlingh Onnes.
Eas-chumadh Hutton
Deadart
thumb|Eas-chumadh faisg air [[Deadard]] Seo tional cloiche-gainmhich dhearg is chòmhnard os cionn cloiche-guail bheartagail.
Siorrachd Pheairt a Tuath (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Tha luchd-bhòtaidh ann an Siorrach Pheairt a Tuath cuideachd a' taghadh buill liosta airson Alba Mheadhanach agus Fìobh.
Hans Asperger
Obair
Rinn e torr obair fad bliadhnaichean air òtasam 's a leithid. Ann an 1944 sgrìobh e dealbh-chunntas air òtasam a bha a cheart cho math ri na sgrìobh Grunya Sukhareva thall san Ruis ann an 1925. Chunnaic e gur e daoine gun cho-fhaireachdainnean do chàch a bh' annta agus aig nach robh caraidean idir, a leanadh còmhraidhean aon-taobhach, a dhèanadh fòcas gu math dlùth air dìreach aon chuspair, agus a bha gu math luideil. Nuair a bha Elfriede Jelinek òg, rinn Asperger obair oirre.
Máire Mhic Róibín
Rugadh i 21 an Cèitean 1944 is thogadh i ann am Béal an Átha. Dh'ionnsaich i lagh aig Coláiste na Trionóide is riochdaich i an t-oilthigh seo ann an Seanad Èireann eadar 1969 is 1990 nuair a chaidh i na h-uachtarán. An dèidh sin ann an 1997 chaidh i na coimiseanair nan Còraichean Daonna aig na Dùthchannan Aonaichte.
A' Chòmhdhail Cheilteach
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Buidhnean Gàidhlig
Acadamh Ghearmailteach nan Saidheansan Leopoldina
Chaidh a stèidhicheadh mar Academia Naturae Curiosorum ann an 1652 ann an Schweinfurt le ceithir lèighean is Johann Laurentius Bausch na chiad ceann-suidhe. D' fhuair e aonta o Ìmpire Leopold I ann an 1677 is saorsa o chaisgireachd ann an 1687. Dh'imrich an t-acadamh do Halle (Saale) ann an 1878 is a leabharlann o Dhresden ann an 1879. Chaidh e na acadamh oifigeil na Gearmailt ann an 2009.
Bastille
Chaidh a thogail le Charles V ann an 1369 is bha e na phrìosain airson prìosanach poileataigeach. Thugadh ionnsaigh air 14 an t-Iuchar 1789.
Scalloway Isles
Is innis-mhuir a ann an Sealtainn a tha sna Scalloway Isles.
Alcaraz
'S e baile beag faisg air Tobarra, ann cridhe na Spàinne, suidhichte aig 962m os cionn ìre na mara, 's a th' ann an Alcaraz. 'S ann às an fhacal Arabais الكرز (Gàidhlig: crann-siris) a tha an t-ainm. Tha am baile rim faotainn eadar na h-Aibhnichean Piojo agus Alcaraz. 'S ann ann an roinn Albacete, ann an Castilla-La Mancha a tha e. Tha 1,324 daoine a’ fuireach anns a' bhaile.
Gillian Martin
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
Çorlu
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Tuirc Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Aiseag a' Chorrain
’S e Comhairle na Gàidhealtachd a tha a’ ruith na seirbheis. Tha aiseag a’ falbh gach 20 no 30 mionaid, fad seachd làithean den t-seachdain. Théid luchd-coiseachd saor ’s an asgaidh, ach tha càr a’ cosg mu £8.20.
Süleyman I
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Landnámabók
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Innis Tìle Roinn-seòrsa:Litreachas
Salamanca (An t-Sile)
Roinn-seòrsa:Sile
Bound Skerry
Tha Bound Skerry ann an Sealtainn, anns na h-Out Skerries. Tha taigh-solais air. Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach anns an eilean.
Banca Shasainn
thumb|Togalach Banca Shasainn, Sràid Threadneedle, Lunnainn
Hafnarfjörður
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Mikoshi
thumb|Mikoshi Is e mikoshi (神輿) seòrsa carbaid dhiadhaidh sa chreideamh Siontò, no taisealan, a tha a' giùlan spiorad dhè agus th' air aiseag a-null bho phrìomh naomh chobhan a' pharaiste gu naomh chobhan sealadach rè matsuri (fèille) san Iapan, air neo, nuair a bhithear a' gluasad gu naomh chobhan ùr. Tha gu tric coltas togalaich air mikoshi le colbhan, ballachan, mullach, for-uinneag is rèile.
Falaisg
Tha am facal Gàidhlig a’ tighinn bho ‘fo- loisg’.
Ceann na Creige, Bàideanach
Tha i suidhichte faisg air Ceann a' Ghiùthsaich agus Loch Insh air an A9. Tha an A9 eadar Ceann na Creige agus Dalraddy a' tighinn na rathad dà-fhillteachd.
Monica Lennon
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Làbarach na h-Alba
Haaf Gruney
Is dòcha gu bheil sibh a' lorg Grunay neo Gruney
Huney
thumb|Huney
Akureyri
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Graham Simpson
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Graham Simpson BPA.
Plzeň
'S e baile mòr agus sgìreachd (Seacais: okres) air an àirde an iar Poblachd nan Seiceach a th' ann am Plzeň (IPA: pl̩.zɛɲ, Gearmailtis: Pilsen). Tha Plzeň suidhichte air na crìochain leis A' Ghearmailt, eadar Pràg agus Nürnberg san roinn (Seacais: kraj) Plzeňský, aig comar nan Aibhneachan Mže, Radbusa, Úhlava, Úslava agus Oder (Seacais Odra), aig 310m os cionn ìre na mara. Tha 169,033 duine a' fuireach ann. 'S e an ceathramh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.
Muckle Flugga
Tha taigh-solais air. Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach anns an eilean.
Alison Harris
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Alison Harris BPA.
Loidig cho-cheanglachail
Ann an cànanachas
Tha gràmar catagaraidheal co-cheanglachail a' cleachdadh nan co-cheanglaichean do gleusan cainnte nach urrainn do gràmar catagaraidheal clasaigeach.
Murad III
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Akranes
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Sliabh a' Chlamhain
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Lodainn an Ear Roinn-seòrsa:Na Seumasaich
Miguel Esteban
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Olomouc
Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1017, ged a tha rannsachadh air a dhèanamh le àrc-eòlaichean a' sealltainn gu robh clachan ann linntean roimh sin. Bhuineadh e dhan Ostair-Ungaire ro 1918. Chaill na Mongolaich cath an seo ann an 1235. An àite Bohemia agus Moravia, thug iad ionnsaigh air An Ungair. Mharbhadh an Righ Václav III an seo ann an 1306, rud a chuir crìoch air rìoghrachas nam Přemyslid. Dh'fhàs Olomouc gu math beairteach anns na meadhanan aoisean tro mhalairt agus fiù 's bha am baile a' feuchainn ri Brno ach chuir buaidh Cogadh nan 30 bliadhna às do mhalairt. Ghabh muinntir Olomouc ris an Ath-Leasachaidh agus bha iad nam prostanaich gu ruige an 18mh linn.
Urmia
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Ioràn Roinn-seòrsa:Àisia
Taghan
thumb|Taghan thumb|Raon nan taghan
Uyea, Northmavine
'S eilean faisg air Northmavine sa mòr-thìr ann an Sealtainn a tha ann an Uyea (Lochlannais/Nornais: ve-øy). Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach anns an eilean.
Anton Raphael Mengs
B' e Anton Raphael Mengs (Laideann: Antonius Raphael Mengs, Außig, 12 am Màrt 1728 - An Roimh, 29 an t-Ògmhios 1779) na pheantair ainmeil à Bohemia (An t-Seic na latha an-diugh). Rugadh e ann am Bohemia nuair a bha an dùthaich aige na stàit impireil na Ìmpireachd Naomh na Ròimhe.
Siorrachd Obar Dheathain an Iar (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Siorrachd Obar Dheathain an Iar (Beurla: Aberdeenshire West).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Grand Prix Emilia Romagna
2021
Ged nach robhar an dùil ach an rèis a chumail aon thuras, ann am 2020, tha Grand Prix Emilia Romagna a' tilleadh chun a' chlàr-ama ann am 2021, an àite a' Ghrand Prix Shìonach, a chaidh a cuir an dàil.
Willie Nelson
'S e neach-ciùil, seinneadair agus sgrìobhadair às na Stàitean Aonaichte a th' ann an Willie Hugh Nelson (Abbott, Texas 29 an Giblean 1933). Tha "Crazy" (1961), "On the Road Again" (1979), "Always on my Mind" (1982), agus "Pancho & Lefty" (1982) am-measg a h-òrain ainmeile.
Ústí nad Labem
Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 993 agus bhuineadh e dhan Ostair-Ungaire ro 1918. 'S ann às an fhacal ustie (Gàidhlig: beul na h-aibhne) agus ainm na h-aibhne 's a tha an t-ainm. Bheireadh sin Beul Labe dhuinn sa Ghàidhlig. Chuairtich luchd-leantainn Jan Hus am baile ann an 1426. Ràinig arm mòr às a' Ghearmailt gus am baile a shàbhaladh ach b' e na Husaich a rinn a chùis: Rinn iad droch sgrios air a' bhaile a bha e bàn fad trì bliadhna gu ruige 1429. Thug feachdan na Suaine ionnsaigh air a-rithist ann an Cogadh nan 30 Bliadhna ann an 1587. Chaidh am baile a mhilleadh ann an Cogadh nan Seachd Bliadhna agus an uair sin ann an 1813 leis gun do thachair Blàr Kulm faisg air làimh. Le sin, cha robh ach 1,400 duine a' fuireach ann seo ann an 1830. Thoisich Tionndadh Gnìomhachais an seo fad an 19mh Linn agus bha gnìomhachas mar anart, clòimh agus soithaichean, gu math làidir. Dh'fhàs am baile gu mòr san 19mh Linn agus bha co-dhiù 40,000 duine nan tàmh an seo ann an 1900, mòran dhuibh in-imrich às A' Ghearmailt. Bha na Nàsaich gu math làidir an seo bho toiseach tòisichidh. Chaidh cha mhor a h-uile daoine aig an robh Gearmailtis a chur às an dùthaich ann an 1946. Mharbhadh mòran Ghearmailtich an deidh an Dàrna Cogaidh cuideachd.
Wallyford
Tha stèisean-rèile ann air phrìomh-loidhne na-oirthire an ear eadar Baile nam Feusgan agus Prestonpans.
Stanley Whittingham
Rugadh e ann an Nottingham agus bha e na oileanach aig Oilthigh Oxford far an do sgrìobh e an tràchdas aige. As dèidh sin dh'obraich e airson Exxon, far an d' fhuair e peutant airson bataraidh aidheonan litium, Schlumberger-Doll agus dh'imrich e gu Oilthigh Bhinghamton ann an 1988. Tha e cuideachd air a bhith ag obair aig Oilthigh Stony Brook bho 2001.
Neach-poileataigs
Luchd-poileataigs ainmeil ann an Alba
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Dreuchdan
Antwerpen
'S e baile mòr eachdraidheil agus port marsanta cudromach faisg air Gent agus Zundert, ann an taobh tuath na Beilge, suidhichte aig ìre na mara, 's a th' ann an Antwerpen (IPA: ˈɑntʋɛrpə(n), Fraingis: Anvers, Spàinntis: Amberes). Tha am baile rim faotainn aig inbhir na h-Aibhne Scheldt (IPA: sxɛldə), a shruthas dhan Chuan a Tuath. 'S ann ann an roinn Provincie Antwerpen, ann am Flannras a tha e, far a bheil Duitsis ga bruidhinn. Tha 523,248 a’ fuireach ann, le sin 's e an dàrna bhaile nas motha na dùthcha an dèidh na Bruiseil.
Athelstaneford
'S e baile ann an Alba meadhanach a tha ann an Athelstaneford. Tha e faisg air Baile Adainn agus Fortune an Ear, agus tha e ann an Lodainn an Ear.
Crith talún in iarthar Iáva san Indinéis, 2022
Crith-thalmhainn
Is dòcha gun deach a’ chrith-thalmhainn a thoirt gu buil an cois locht eile. Thuirt àrd-ollamh geòlas innleadaireachd aig Oilthigh Padjadjaran gu bheil an t-àite aig cridhe, 10 km (6.2 mi) bho lorg Cimandiri Sgàineadh, ga fhàgail eu-coltach gur e seo an stòr. B’ e an lochdan a dh’ fhaodadh a bhith air a thiodhlacadh fo thasgaidhean bholcànach bho Mount Gede.
Sjálfstæðisflokkurinn
Prìomh-mhinistearan
Tha naoinear Forsætisráðherra (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) air a bhith aige gu ruige seo:
Crith talún in iarthar Iáva san Indinéis, 2022
Crith-thalmhainn
Chaidh co-dhiù 56,230 dachaigh a mhilleadh, a’ toirt a-steach 22,241 dachaigh a chaidh a mhilleadh gu mòr. Bha milleadh meadhanach agus aotrom air co-dhiù 11,641 agus 22,090 dachaigh, fa leth. Chaidh trithead 's a h-aon sgoil, 124 togalach cràbhach, 13 oifisean agus trì goireasan slàinte a mhilleadh cuideachd. Thuit ionad-bhùthan. Chaidh dà thogalach oifis an riaghaltais, trì sgoiltean, ospadal, goireas cràbhach agus sgoil-chòmhnaidh Ioslamach a mhilleadh. Thuirt Ministreachd an Cùisean Creideimh gun deach 21 mosg a mhilleadh.
Leòintich
Chaidh 2,043 neach eile a ghoirteachadh agus tha suas ri 40 duine fhathast a dhìth, 's dòcha air an tiodhlacadh fo structaran a thuit. Bha trithead ’s a naoi duine a dhìth ann an Cugenang agus aonan ann an Warung Kondang. Chaidh dusanan de dh'oileanaich a ghoirteachadh le sprùilleach a' tuiteam anns na sgoiltean aca. Chaidh an fheadhainn a chaidh a ghoirteachadh a thoirt gu na ceithir ospadalan timcheall air Cianjur. Mar thoradh air àireamh mhòr de leòntan a’ ruighinn Ospadal Cianjur, chaidh ospadal achaidh a thogail anns a’ phàirce. Aig Ospadal Cimacan, fhuair 237 neach làimhseachadh - chaidh 150 a leigeil ma sgaoil agus bhàsaich 13 eile. Chaidh 61,000 neach eile a chur às.
Às deidh
A rèir am BNPB, thèid taighean a chaidh a mhilleadh ath-thogail le strì an aghaidh crith-thalmhainn. Chuir Ministreachd na h-Obrach Poblach agus Taigheadais luchd-obrach agus uidheamachd trom an sàs gus craobhan agus sprùilleach maoim-slèibhe air rathaidean a ghlanadh. Chaidh dealan a ghearradh à Sgìre Cianjur. Chaidh luchd-obrach Perusahaan Listrik Negara (PLN) a chuir a-steach gus cumhachd a thoirt air ais do 366,675 neach-ceannach às deidh don chrith-thalmhainn buaidh a thoirt air 1,957 fo-stèiseanan. Ro mhadainn 22 Samhain, bha 1,802 fo-stèiseanan ag obair agus chaidh dealan ath-nuadhachadh ann an 89 sa cheud den sgìre.
Stephen Flynn
'S e neach-poileataigs à Alba agus ceannard buidheann SNP ann an Taigh nan Cumantan a tha ann an Stephen Flynn BP.
Bozdağan
'S e baile beag anns an sgìreachd (Asarbaideanais: rayon) Laçın, air an àirde an iar-dheas Asarbaideàn a th' ann am Bozdağan (IPA: bozdɑ:ɣɑn). Tha Bozdağan suidhichte faisg air na crìochan le Airmeinia agus an Abhainn Hakari, eadar Baku agus Yerevan, aig 1,540m os cionn ìre na mara, shuas air druim Karabakh nam Beanntan Cabhchas. Tha an uiread dhaoine a tha a' fuireach an seo a' sìor-thuiteam. Chan eil ach 51 taigh, aon bhùth agus leabharlann sa bhaile is 208 duine a' fuireach ann.
Bréanascaill
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Contae Mhaigh Eo Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann Roinn-seòrsa:Èirinn
Helliar Holm
'S e eilean ann an Arcaibh a tha ann an Helliar Holm (Lochlannais/Nornais: Hellisey). Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach anns an eilean.
Baile Dhaibhidh
thumb|Tobhtaichean Baile Dhaibhidh 'S e làrach arc-eòlach ann an Ierusalem a th' ann am Baile Dhaibhidh (Beurla: City of David; Eabhra: עיר דוד). Tha e suidhichte ann an ear-dheas an t-seann bhaile ri taobh nam ballachan.
Brough of Birsay
thumb|Sealladh air Brough of Birsay
Eadraig, Roxburgh agus Siorrachd Bhearaig (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Siorrachd Bhearaig
Hradec Králové
Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1062 agus bhuineadh e dhan Ostair-Ungaire ro 1918. Chlàradh an t-ainm Gearmailteach mar Königingrätz ach chaidh a ghiorrachadh gu Königgrätz ro 1900. 'S ann à dà fhacal ann an Seacais a tha an t-ainm: hradec (Gàidhlig: caisteal) agus královna (Gàidhlig: banrigh). Bheireadh sin Caisteal na Bànrighinn dhuinn sa Ghàidhlig. B' e gu robh A' Bhanrigh Eliška-Rejčka (1288 - 1335) na tàmh an seo fad corr is 30 bliadhna is am baile na phàirt dubharaidh na Bànrighinn. Anns an 15mh Linn ghabh na daoine à Hradec Králové leis na beachdan aig Jan Hus (1389 - 1415) agus iadsan nan Husaich làidir. Dh'fhàg mòran Pròsdanaich am baile às dèidh Chath Weißen Berg ann an Cogadh nam 30 Bliadhna. Bha am baile fo bhuaidh feachdan Suaine fad 8 mìos ann an 1639. Bha batal eile an seo ann an 1866 (Gearmailtis: Schlacht bei Königgrätz), far an do chuir arm na Prùise ruaig air feachdan na h-Ostair agus Rìoghachd Shagsainn. Cha do dh'fhàs am baile ach anns na 20an is 30an. Chaidh cha mhor a h-uile daoine aig an robh Gearmailtis a chur às a' bhaile is an dùthaich ann an 1946.
Haoisgeir
Chan eil daoine sam bith a' fuireach ann ach tha taigh-solais ann. Thogadh e ann an 1904 agus dh' fhàs e fèin-obrachail ann an 1997.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan a-staigh
Holm of Faray
Tùsan
Roinn-seòrsa:Eileanan na h-Alba Roinn-seòrsa:Arcaibh
Uclés
Àireamh-sluaigh
Mar iomadh sgìre dhùthaich a-staigh san tìr anns an Spàinn, tha dì-dhaoineachadh na thriobaid ann an Uclés. Bha 1,366 duine a' fuireach an ron Chogadh Sìobhalta.
Seusan Foirmle a h-Aon 1950
Roinn-seòrsa:Seusanan Foirmle a h-Aon
Salvador Dalí
Obraichean ann an Alba
Dhealbh e Crìosta Naomh Iain a' Chrois ann an 1951 is cheannaich Comhairle Baile Ghlaschu e ann an 1952. Tha e air thaisbeanadh aig taigh-tasgaidh Kelvingrove. Rinn e 11 cruthan-ealain de ghiomach agus fòn airson Edward James agus tha aon dhaibh fhathast ann an Alba.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Luchd-ealain Roinn-seòrsa:Daoine à Catalonia Roinn-seòrsa:Os-fhìreachas
Farpais Còmhlain Pìoba na Cruinne
’S e farpais airson còmhlain na pìoba móire a tha ann an Farpais Còmhlain Pìoba na Cruinne. 'S fìor ainmig a chluinnear an t-ainm Gàidhlig oifigeil agus 's an t-ainm mith-chainnteach Na Worlds a chluinnear as bitheanta. Tha i a’ gabhail àite ann an Glaschu anns an Lùnastal gach bliadhna. Tha i air a bhith a’ dol gu cunbhalach bhon a thòisich i ann an 1930.
Taigh na Bruaich
'S e baile ann an Caolas Bhòid a tha ann an Taigh na Bruaich.
Þjórsárdalur
Tha Þjóðveldisbærinn Stöng (IPA: θjoːuðˌvɛltɪsˌpaːirɪnː ˈstœiŋk, Gàidhlig: Tuathanas Co-fhlaitheis Stöng), tuathanas ath-chruthaichte Linntean nan seann Lochlannach ann an Innis Tìle, suidhichte anns a’ ghleann Þjórsárdalur, faisg air rathad 32. 'S e ath-thogail eachdraidheil trì togalaichean, langhús taigh-fada nam measg, a sheas 7 km gu tuath air Stöng Gàidhlig: Clobha). Thathas a' creidsinn gun deach an tuathanas a thiodhlacadh fo luaithre bholcànach ann an 1104 às deidh spreadhadh Hekla. Chaidh na toglaichean a thogail ann an 1974 mar phàirt de chomharrachadh nàiseanta 1100 bliadhna bho thuineachadh Innis Tìle ann an 874.
Roinn a' Mhonaidh
Chaidh i a stèidheachadh ann an 1975 aig an Achd Riaghaltais Ionadail (Alba) 1973 le còig comhairlean sgìreil: Obar Dheathain, Moireabh, Gòrdan, Banbh agus Buchainn, agus Cinn Chàrdainn agus Srath Dhè.
Srath Pheofhair
Eachdraidh
Chaidh am baile na bhaile-spatha san 19mh linn is thogadh an stèisean-rèile ann an 1885. Dhùineadh e ann an 1946. Dh'fhosgail am pàillean ann an 1881. Chaidh am pàillean a chleachdadh mar ospadal an airm an dèidh do 1918, ach chaidh e na làthair airson còmhlan-ciùil agus dannsaichean sna 60an agus 70an.
Spòrs
Tha Comann Camanachd Cabar Fèidh a' cluich an seo.
Muckle Skerry
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan na h-Alba Roinn-seòrsa:Arcaibh
Ross Thomson
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Tòraidheach na h-Alba
Crìosdachadh Innis Tìle
Giallan
Tha an sgeulachd ag innse dhuinn gun do thill Þangbrandur gu Olaf agus gun do dh ’innis e dha nach robh mòran chreideas aige gun gabhadh Innis Tìle ri Crìosdaidheachd. An uairsin dh' feumadh Olaf a bhith feargach. Thuirteadh san Sàga Laxdalur gun do chùm Rìgh Olaf Tryggvason à Nirribhidh ceathrar mhac de luchd-aoigheachd mar ghiallan gus Crìosdaidheachd a bhrosnachadh. B' iad Kjartan Ólafsson, Halldór Gudmundursson, Kolbeinn mac Þórðar Freysgoða agus Sverting mac Runolf à Dal.
Trujillo (An Spàinn)
Eachdraidh
'S ann ainmeil san Spàinn 's a tha Trujillo, mar bhaile nan ceannsaichean, agus b' e iad seo a chaith an cuid airgid air a' bhaile. Bha e na phàirt Impireachd nan Almohadach fad linntean.
Sgeir Rocail
right|300px|thumb|Sgeir Rocail
Andrew Bowie
Thogadh e ann an Siorrachd Obar Dheathain is dh'fhrithealaich e anns a' chabhlachd Rìoghail airson trì bliadhna gus dh'fhàillig e an deuchainn ann an seòladaireachd. Chaidh a thaghadh airson Siorrachd Obar Dheathain an Iar agus Ceann Chàrdainn ann an 2017 agus a-rithist ann an 2019 is e na bhall Pàrtaidh Tòraidheach na h-Alba. Bha e na bhall dhen comataidh na h-obrach is nam peinnsean eadar an Dàmhair 2017 agus an t-Òg-mhios 2018 is e na bhall dhen comataidh cùisean na h-Alba on Cèitean 2020. Chaidh e na leas-chathraiche Pàrtaidh Tòraidheach an Rìoghachd Aonaichte anns an Iuchar 2019. Leig e suas an dreachd seo ann an 2021 an dèidh do chùis Owen Paterson.
Connspaid
Sgrìobh e ro-ràdh airson aithris a mhol gun dh'atharraicheadh an Riaghaltas Westminster poileasaidh foghlaim ann an Alba.
Sweyn Holm
thumbnail|Tobhtaichean air Sweyn Holm 'S e eilean ann an Arcaibh a th' ann an Sweyn Holm. Tha e ri taobh Gairsay. Thathar dhen bheachd gun robh e ainmichte a rèir Sweyn Asleifsson (Sveinn) no is dòcha gur e ainm goirid Lochlannais a  th' ann airson "servant's island". Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach anns an eilean.
Crùn na Castilla
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:Poileataigs
Flokkur Fólksins
Taghaidhean dhan Alþingi
Bha Flokkur Fólksins na bu shoirbheachaile ann an 2017 na ann an 2016, leis nach d' fhuair iad idir seat neo seat sa chiad dol a-mach
Inbhir Àir (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Inbhir Àir (Beurla: Ayr).
Conradh na Talún
Stèidheachadh
thumb|Póstair bho Chonradh na Talún (mu 1880)
Shiubhail buill den chonradh gu ruige na Na Stàitean Aonaichte gus airgead a chruinneachadh, Charles Stewart Parnell, John Dillon, Mícheál Dáibhéad, nam measg. Chaidh buidhne a chur air dòigh thall an Alba cuideachd.
Bush
Bush:
Roinn Mheadhanach
B' e roinn as motha na h-Alba a bha ann an Roinn Mheadhanach (Beurla: Central Region).
Rèile Breatannach Clas 380
Eachdraidh
Chaidh an cùmhnant a bhuileachadh do Siemens agus ainmeachadh le Còmhdhail Alba air an 11mh den t-Iuchar 2008. Chaidh 38 aonadan ag òrdachadh, a’ gabhail a-steach 22 aonad trì-chàr agus 16 aonadan ceithir-chàr. Tha na 38 aonadan uile le sealbh Eversholt Rail, companaidh stoc rollaidh (ROSCO) a bhios gan toirt air màl do Rèile na h-Alba.
Obrachaidhean
San t-Samhain 2012, thòisich an Clas 380 ag obrachadh sheirbheisean air Loidhne Canàl Phàislig às deidh dealanachadh na loidhne.
A' leanas an atharrachadh clàr-ama anns an Dùbhlachd 2014, leis an dealanachadh den Loidhne Whifflet, chaidh seirbheisean ri Lannraig ag ath-stiùireadh do àrd ìre Ghlaschu Mheadhan. Ri thaobh na h-aonadan àbhaisteach Chlas 318 agus Clas 320, tha an Clas 380 air a bhith air an cleachdadh air an slighe.
Àireamhachadh carbaid
Tha carbadan fa leth air an àireamhachadh anns na raointean mar a leanas:
Partaig
Chaidh e na phàirt de Ghlaschu ann an 1912 còmhla ri Baile a' Ghobhainn.
Garbh Eilean
Garbh Eilean neo Eilean Garbh
Meadhan-talmhainn (Tolkien)
Is e Meadhan-talmhainn an tìr ùirsgeulach sna leabhraichean fantasach aig an ùghdar Shasannach J.R.R. Tolkien. ’S ionann an t-ainm seo agus na h-ainmean-àite Miogaror ann am fionn-sgeulan Lochlannach ’s Middangeard ann an sgrìobhaidhean Seann-Bheurla Shasainn, leithid Beowulf. Is e Meadhan-talmhainn an tìr sa bheil mac-an-duine a' tàmh, prìomh ranntair na Talmhainn ann am mac-meanmna Tolkien. Shuidhich e An Hàbat agus Tighearna nam Fàinneachan, na sgeulachdan as aithnichte aige, ann am Meadhan-talmhainn air fad. An-diugh, theirear "Meadhan-talmhainn" ri seanchaidheachd Tolkien, ’s e sin an corpas de na sgrìobhaidhean fantasach, agus an saoghal ùirsgeulach aige gu lèir.
’S e Meadhan-talmhainn mòr-thir na Talmhainn (Arda) ann an seann aimsir uirsgeulach na Talmhainn, a thig gu crìoch mun Treas Aimsir bho chionn mu 6,000 bliadhna. Tha a' mhòr-chuid de na sgeulan aig Tolkien air an suidheachadh mu cheann an iar-thuath Mheadhan-talmhainn. Tha an ceàrn seo, taobh an iar-thuath an t-Seann Shaoghail, coltach ris an Roinn-Eòrpa agus tha suaip aig pàirtean de an t-Siorrachd ri Sasainn, gu h-àraidh West Midlands, leis gu bheil am baile sa mheadhan, Hobbiton, suidhichte aig an aon domhan-leud ri Oxford.
Tha Meadhan-talmhainn Tolkien air a thuineachadh le Daoine, ach cuideachd le Eilfean, Troichean, Eantan, agus Hàbatan, agus tha uilebheistean leithid Dràgonan, Trobhaichean, is Òrcan a' còmhnaidh ann. Ann an eachdraidh na h-inntinn seo, crìonaidh na sluaghan eile, an dèidh an ama a leughar sna leabhraichean, gus nach eil ach Daoine air fhàgail san t-saoghal.
Cosmo-eòlas
A-rèir breithneachadh Tolkien, chruthaicheadh Arda gu sònraichte mar "àite-còmhnaidh" (Imbar no Ambar) do Chlann Ilúvatar (Eilfean is Daoine). Thathar ga fhaicinn mar chlàr còmhnard le rionnagan, 's an dèidh sin, a' ghrian agus a' ghealach, ga chuartachadh. Rinn Tolkien sgeidsichean a' sealltainn aghaidh thana le taobh an uachdair ris na reultan. Ach, tha seanchaidheachd Tolkien a' toirt tuairisgeul de chruth-atharrachadh bho shaoghal còmhnard gu saoghal cruinn, rud a bha na dhosgainn do dhaoine talmhaidh oir cha ruigeadh iad Aman tuilleadh.
Eachdraidh
A rèir tuairisgeul san t-Silmarillion, thòisich freumhan Meadhan-talmhainn nuair a thàinig na h-Ainur air tìr ann an Arda an dèidh cruthachadh Ainulindalë agus linntean fada làn saothrach air feadh Eä, an domhan uirsgeulach.
Sluaghan eile
Nochd Uruk-hai na b' anmoiche san Treas Aimsir. Seòrsa de dh'Òrcan ach air mheud nas motha is gramalachd cuirp àibheiseach aca. Fuilingidh iad solas na grèine nas fheàrr cuideachd.
Richard
Richard:
Malcolm Rifkind
Fhad 's a bha e ’na Rùnaire Stàite na h-Alba, rinn e strì sa chaibineat airson airgead £8M sa bhliadhna fhaighinn airson leudachadh mór ann an telebhisean Gàidhlig.
Stoc rollaidh Fo-thalamh Ghlaschu
Treasamh ginealach (2023)
Bidh seachd-deug trèanaichean air a thogail: bidh an comas aig iad seo airson obrachadh gun draibhear, a bharrachd air clàran-coiseachd nas fharsainge airson cathairean-cuibhle, agus co-fhreagaireachd le dorsan sgrion àrd-ùrlar. Bidh na trèanaichean an aon fhaid agus meud ri na trèanaichean an-dràsta, ach bidh iad air a dhèanamh suas de 4 carbadan an àite an 3 an-dràsta. Bha na trèanaichean ùr a sealltainn an toiseachd chun phoblachd aig InnoTrans ann an 2018. Bha a' chiad fhear air a lìbhrigeadh anns an Ceitean 2019.
An Àird Bheag
Stèidhicheadh an taigh-staile ann an 1815.
Coineagan a Deas (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Siorrachd Àir Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Rèile Breatannach Clas 318
Ath-nuadhachadh 2013-2017
right|thumb|Dà Chlas 318 a' seasamh aig stèisean Partaig le lìbhreachan ro agus as dèidh ath-nuadhachadh ann an 2017. Fhuair na h-aonadan Clas 318 dàrna ath-nuadhachadh eadar an Dàmhair 2013 agus an Dàmhair 2017.
Cùil Rathain
thumb|Caisteal Chàrbasdail
'S e baile beag air Caol Chataibh faisg air Luirg ann an Cataibh (Siorrachd Rois ro 1974) a tha ann an Cùil Rathain (Beurla: Culrain).
Francisco Pizarro
Rinn buidheann dhe Spàinntich murt air Pizarro ann an Lima air 26 an t-Ògmhios 1541.
Sgìre Raoird
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Cataibh
Biadh na h-Alba
Bhon 13mh linn
Anns gach baile an cois na mara, chan e a-mhàin sna h-eileanan ach air tìr-mòr cuideachd, bhite ag ithe maorach is feamainn. Gheibhteadh maorach leithid fheusgan, strùban agus eisirean mòra. Bha uibhir de ghiomaich is chreachann a’ tighinn beò ann an Arcaibh gun robh iad air an cur a-null ’s air an reic anns a’ Ghearmailt. Ann an 1594, chaidh fleadh mòr rìoghail a chumail aig Sruighlea far an robh eisirean, partain, crùbagan is maorach eile nam pàirt chudromach dhen chlàr-bhìdh. Bha na h-eisirean cho pailt gun robh iad air an cleachdadh airson feabhas blas a chur ri biadh feòla. ’S e “Baile nan Eisirean” a theireadh iad ri Dùn Èideann air sgàth nan leapannan mòra eisirean ann an Linne Fhoirthe. Chaidh am milleadh san 19mh linn le tuilleadh ’s a chòir de dh’iasgach is truailleadh na h-àrainneachd timcheall orra.
Clara Schumann
Cùrsa-obrach
Dh’fhoillsich Clara ceòl an duine aice às dèidh a bhàis.
Locomotaibh Co-Co
Co+Co
left|thumb|Clas 3E Afraga a Deas bho 1947, a' sealltainn an rèiteachadh Co+Co de na bogaidhean leis an inneal-tarraing fon frèam bhodhaig 'S e Co+Co an còd airson rèiteachadh cuibhle coltach ach le alt-cheangal eadar na bogaidhean. Tha na forsaichean bufair agus bàr-tarraing air a ghabhail tro na bogaidhean an àite tron frèam. Bha iad seo sa mhòr-chuid mòr-chòrdte ann an Afraga a Deas.
Fors An-Àird
Tha stèisean-rèile ann air Loidhne a' Chinn a Tuath eadar Ceann a' Bhràiste agus Allt nam Breac. Tha togalach na stèisean na ionad luchd-tadhail a-nis.
Latharna
Tha an t-Òban am baile as motha ann. Tha sgiobaidhean spòrs san sgìre agus daoine mar Iain Latharna Caimbeul agus Anna Latharna NicGillÌosa a' cleachdadh an t-ainm Latharna.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Alba Roinn-seòrsa:Earra-Ghàidheal agus Bòd
Ruth Maguire
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Ruth Maguire BPA.
Caladal nan Gall
'S e baile ann an Gallaibh a tha ann an Caladal nan Gall (Beurla: Scotscalder).
Chordata
'S ann nan roinnean cudromach ann an Chordata a tha na mamalan, na snàigeanan, na muir-thìrich, na h-eòin agus na h-èisg, a tha a' buntainn ri iomadh roinn. Mar eisimpleir tha na creathlaichean, na cearbanan agus an adag a' buntainn ri diofar roinnean.
George Adam
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
Ar Nor
Roinn-seòrsa:na h-Eileanan Syllan
Val Logsdon Fitch
Tha e ainmeil airson an obair aige air an diofar eadar stuth agus anti-stuth.
Beatha
Rugadh e ann an Chicago agus dh'ionnsaich e einnseanaireachd dhealain aig Oilthigh Mhic Gille ann am Montreal. Sgrìobh e an tràchdas aige aig Oilthigh Cholumbia agus bha e na neach-rannsachaidh aig Oilthigh Phrinceton, nuair an do rinn e deuchainnean còmhla ri James Cronin mu briseadh pàrataidh-teairrds. Chaidh e na ollamh ann an 1960. Chaochail e ann an 2015.
Martos
Eachdraidh
B' e pàirt na roinne Hispania Ulterior a bh' ann. Stèidhicheadh easbaigeachd an seo aig deireadh Impireachd na Ròimhe, a mhair gu ruige Ceannsachadh Ioslamach na dùthaich ann an 711. Nuair a bhris Al-Andalus ann an rìoghachdan beaga, thàinig Martos fo sgàil Taifa Ghranada agus an uair sin Taifa Shevilla (1078). Ghabh an Rìgh Fernando II à Castilla os làimh an sgìre seo ann an 1226, leis gun do chuireadh gu bàs an Rìgh Abd Allah al-Bayasi - Rìgh Taifa Bhaeza - airson traoidhtearachd, oir gun tug e Martos agus cuid a bhaile eile do dh' Fhernando II aig àm cogadh an aghaidh nan Arabach eile.
Aonghas Brianan MacNèill
Anns a' Chèitean 2022 chaidh e fhaighinn ciontach de bhith a' dràibheadh gu mì-fhaiceallach ann an rathad tubaist ann am Barraigh anns an Dàmhair 2020. Chaidh a thoirmeasg bho dràibheadh airson 3 mìosan is dh'fheum e càin £1500 a phàigheadh.
Connspaid
Nochd e air RT, sianal telebhisein na Ruise, an dèidh do dh'Iain Blackford a dh'earalaich air daoine gum b' urrainn dhaibh smaoinicheadh gu faiceallach air a bhith air a' shianail seo. Thoirmisg ceannardas an SNP an buill a bhith a' nochdadh air RT mus do dh'ionnsaigh an Ruis an Ucràin anns a' Ghearran 2022.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Gorseinon
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
James Watson Cronin
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann am Fiosaigs Roinn-seòrsa:Luchd-saidheans Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Aganas
Tha Aganas (Beurla: St Agnes; Còrnais: Aganas) anns na h-Eileanan Syllan. Tha e faisg air Keow Fuirichidh 73 daoine ann.
Gwithial
right|300px