cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amagá
Daoine Ainmeil
Belisario Betancur Cuartas (1923 - 2018): Ceann-suidhe Coloimbia eadar 1982 agus 1986.
1094
Bàsan
Roinn-seòrsa:1090an
1095
MXCV
Nijmegen
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Sinc
Taisgealadh
Bha fios aig na Seann-Ghrèigich mu dèidhinn pràis.
Muncaidh
thumb|alt=Macaca sylvanus.|Macaca Tamaiseach à [[Gibraltar (Macaca sylvanus).]]
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Prìomhaid Roinn-seòrsa:Mamalan
Laideann
B' e cànan nan Ròmanach, na h-Eaglaise Caitligich, agus cànan nam fhoghlaim o chionn goirid a bha ann an Laideann. Airson ùine mhòr, airson còrr 's mìle bliadhna bho dheireadh an Impireachd Ròmanach, 's e cànan eadar-nàiseanta a bh' ann an Laideann. Tha e na fhreumh de mhòran chànan na Roinn Eòrpa, nam measg Fraingis, Eadailtis agus Spàinntis a tha uile càirdeil le aithreachd on Laideann. Tha ceudan de mhilleanan a' bruidhinn cànain a dh'fhàs bho Laideann tarsainn air na linntean.
An Teachdaire Gaidhealach
B' e iris Gàidhlig agus Gàidhealach a bh' anns An Teachdaire Gaidhealach a chaidh fhoillseachadh ann an Astràilia ann an 1857.
B' e iris miosail a bh' ann. Nochd naidheachdan o Gaidhealtachd na h-Alba agus o Astràilia ann. Chaidh ainmeachadh an dèidh An Teachdaire Gaelach, iris Albannach a nochd bho 1829 gu 1831.
Puingean Cànain
Cha do chleachdadh sràcan idir san iris.
Port nan Long
'S e baile croitearachd a th' ann am Port nan Long. Còmhla ri Fiosgabhaig tha 69 croitearan a' ruith nan caorach aca air a' choitcheann.
1097
MXCVII
Bàsan
Roinn-seòrsa:1090an
Am Bràigh Riabhach
Tha i 1,296 meatair (4,252 troigh) a dh'àirde agus mar sin 's i an treasamh beinn as àirde ann an Alba an dèidh Beinn Nibheis agus Beinn Mac Duibh, agus 's e Beinn Rothaich a th' ann. 'S e seo na co-chomharran aice: 57° 4′ 41.41″ Tuath agus 3° 43′ 43.79″ Iar.
Gary, Indiana
‘S e baile ann an cridhe nan Stàitean Aonaichte a th’ ann an Gary. Tha e suidhichte aig 180m os cionn ìre na mara, ri taobh Loch Mhichigan, eadar Hammond agus Portage, anns an stàit Indiana, air iomall Chicago. Tha am baile 924km air falbh bho Washington, D.C. (Prìomh-bhaile na dùthcha), 2,823km bho Los Angeles, 1,357km bho Bhoston agus 409km bho St. Louis. Tha 80,294 duine a’ fuireach anns a’ bhaile. Chaidh Gary a chur air bhog ann an 1906 leis a’ chompanaidh US Steel, is fhuair e ainm bho Elbert H. Gary, ceannard na companaidh aig an àm. Chaidh oilthigh a stèidheachadh an seo ann an 1963.
Monadh Champsaidh
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
1098
MXCVIII
Cherkasy
Eachdraidh
Chaidh Cherkasy a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1286. Bha am baile fo sgàile is fo bhuaidh nan Nàsach eadar 1941 agus 1944. Chuir iad air dòigh Gheto. Ann an 1991, thàinig Cherkasy gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.
Cille Bhrìghde an Ear
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Bailtean ùra na h-Alba
Hundland Hill
Suidheachadh
Air sgàth 's gu bheil àirde nam beann ag atharrachadh tro ùine, tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach bho àm gu àm. Rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Hundland Hill san 28 an t-Sultain 2013 agus chaidh na tomhasan a chruinneachadh air an liosta a tha ri fhaighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills".
1100
Bàsan
Roinn-seòrsa:1100an
An Càrn Gorm
thumb|An Càrn Gorm 'S e beinn anns a' Mhonadh Ruadh a tha ann an Càrn Gorm (Beurla: Cairn Gorm). 'S e seo na co-chomharran aice: 57° 7′ 1.56″ Tuath agus  3° 38′ 32.28″ Iar.
Moshe Litvakov
Ceanglaichean a-muigh
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat Roinn-seòrsa:Iùdhachd
Glower
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan ann an Arcaibh
Baile Átha Cliath
A measg na prìomh thogalaich den cathair tha: Caisteal Atha Cliatha, Àros Eaglais Chrìosd (Eaglais na h-Èireann), Na Ceithir Cuairtean, Taigh nan Cuspainn, Oifig Ginearalta An Phoist. Tha an Taigh-grùdaidh ainmeil Guinness suidhichte aig Geata Naoimh Sheamuis. Tha Àros an Uachtaran suidhichte an Pàirc an Fhionn-Uisge, pàirc agus taigh a bhuineadh ris an teaghlach Ghuinness.
1103
MCIII
Bàsan
Roinn-seòrsa:1100an
Co-mhaoineas
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas
Baile Hamaltan
Ceanglaichean a-muigh
left|250px|thumb|Hamaltan
Yr Orsedd
Tha am baile Yr Orsedd ann an Wrecsam, a' Chuimrigh. Tha e 112.9 mi (181.8 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 162.5 mi (261.4 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 3137 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 266 (8.5%); rugadh 44% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
1106
Bàsan
Roinn-seòrsa:1100an
Biwmares
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ynys Môn Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Gairich
’S e beinn ann an Loch Abar air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an Gairich, cuideachd Gàirich. Tha e 919m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha e suidhichte air taobh dheas Loch Cuaich.
Spidean Mialach
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
1107
Bàsan
Roinn-seòrsa:1100an
Deventer
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Pròiseas Haber
thumb|Seann readhactar airson a' phròiseis Haber ann an [[Karlsruhe.]]
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ceimigeachd
Vira Kholodna
B' e cleasaiche às An Ucràin/An Ruis a bh' ann am Vira Vasilivna Kholodna (Ucràinis: Віра Василівна Холодна, Ruisis: Вера Васильевна Холодная, Poltava, 5 an Lùnasdal 1893 - Odesa, 19 an Gearran 1919). Bhuinneadh i do theaghlach bùirdeasach. Phòs i aig an deasaiche agus dràibhear chàraichean-rèisidh Vladimir Kholodny ann an 1910, an aghaidh miann am pàrantan. A' toiseachadh ann an 1908, rinn i sreath de fhilmichean gus a chaochail i leis a' chnatan mòr ann an 1919, nuair a bha i dìreach 25 bliadhna a dh' aois.
Viktor Shevchenko
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat Roinn-seòrsa:Ailtireachd
Èideann na Seachd Muir
thumb|Èideann na Seachd Muir
Machair Ghall-Ghàidhealaibh
‘S e leth-eilean air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th’ ann am Machair Ghall-Ghàidhealaibh (Beurla/Beurla Ghallta: The Machars Peninsula). Tha e suidhichte ann an Dhùin Phris is Gall-Ghàidhealaibh (Siorrachd Bhaile na h-Ùige ro 1975).
Clachan Chamais
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Dùn Bhreatainn an Ear
Carbost, Port Rìgh
Dealbhan
Roinn-seòrsa:An t-Eilean Sgitheanach Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Mearcar (meatailt)
'S e meatailt trastach a tha ann. Tha mearcair lionnach aig teòthachd an seòmair.
Waterside
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Siorrachd Dhùn Breatann
Cylch-y-Garn
Tha am baile Cylch-y-Garn ann an Ynys Môn, a' Chuimrigh. Tha e 143.4 mi (230.7 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 226.5 mi (364.5 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 742 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 448 (60.4%); rugadh 60% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Dùn Phàrlain
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Bila Tserkva
Freumh-fhaclachd
'S ann à dà fhacal ann an Ucràinis: білий (Geal) agus церква (eaglais).
A' Chuith-raing
right|thumb|250px|A' coimhead deas bhon Chuith-Raing, an t-Eilean Sgitheanach.
Gleann Rathais
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Bailtean ùra na h-Alba
Reykjavík
Iomraidhean
thumb|left|300px|Lækjartorg ann an Reykjavík
Llanbadrig
Tha am baile Llanbadrig ann an Ynys Môn, a' Chuimrigh. Tha e 144.2 mi (232.0 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 224.5 mi (361.3 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 1316 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 690 (52.4%); rugadh 56% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Beinn Tianabhaig
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:An t-Eilean Sgitheanach
An Eilreig
‘S e baile beag dùthchasail faisg air Baile na h-Ùige, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th' anns An Eilreig (Beurla/Beurla Ghallta: Elrig). Tha e suidhichte aig 65 m os cionn ìre na mara, air Leth-eilean na Machrach, air an àirde an iar Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Bhaile na h-Ùige ro 1975), eadar Am Magh Crom agus Achadh na Meilge. Tha e 305 km air falbh bho Obar Dheathain, 121 km bho Ghlaschu, 71 km bho Dhùn Phrìs agus 157 km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha. 'S e Beurla agus Beurla Ghallta a th' aig a’ mhòr-chuid dhiubh anns An Eilreig. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus turasachd. Taobh fhoghlaim, chan eil sgoil ann agus le sin feumar a dhol bhun-sgoil ann an Cill na Tràghad agus dhan àrd-sgoil ann am Baile Ùr nan Stiùbhartach. Tha baile eile ann dusan cilemeatair a-mach à Obar Dheathain leis an aon ainm.
Camas Long
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Siorrachd Lannraig
Bereslavka
'S e clachan anns an Ucràin a th' ann am Bereslavka (Ucràinis: Береславка, Pòlais: Beresławka). Tha e suidhichte ri taobh bun-aibhne na Stovbovata, san roinn Kirovohradshchyna, ann an cridhe nan dùthcha. Tha 139 daoine a' fuireach ann.
Drochaid an Easbaig
Ann an 2001 bha 23,118 duine a' fuireach an seo.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Dùn Breatann an Ear
Achadh na Meilge
Freumhan an Ainm
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha e coltach gur ann à achadh agus mealg san tuiseal ginideach anns a' Ghàidhlig fhèin a th' ann ainm a' bhaile. Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Bhaile na h-Ùige fhèin anns an 18mh Linn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh Roinn-seòrsa:Siorrachd Bhaile na h-Ùige
Allmhagh
Is iomadh ciall aig Allmhagh:
Zviahel
Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1256 agus bhuineadh e dhan Pòlainn ro 1945. Ann an 1991, thàinig Novohrad-Volynskyi gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine. Chaidh an t-ainm atharrachadh bho Novohrad-Volynskyi gu Zviahel gu oifigeil ann an 2022.
Lorem ipsum
Teacsa na Beurla
Bithear a' cleachdadh pìos de theacsa faoin Laideann sa Bheurla a tha stèidhichte air òraid le Cicero ach a chaidh na faclan ann atharrachadh airson 's nach dèan iad ciall tuilleadh.
An Ostair
Bailtean Mòra
Seo liosta nam bailtean as motha san Ostair:
Helsinki
Eachdraidh
Chaidh Helsinki a stèidhichte le Rìgh Gustav Vasa na Suaine ann an 1550 aig Helsingforsen (Allt na Helsing, nise Vanhankaupunginkoski no eas a' sheann bhaile) ach chaidh a ghluasad do àite làithreach ann an 1640. Thog na Suaineach dùn, Sveaborg (Dùn na Suanie, nise Suomenlinna) air eilean sa' chala nàdarra Helsinki ann an 1748. An dèidh do chogadh eadar an t-Suain is an Ruis anns an do chaill an t-Suain Suomaidh, chaidh Helsinki na phrìomh-bhaile Àrd-Diùcachd Shuòmaidh ann an 1808. Ghluais Kungliga Akademin i Åbo gu Helsinki bho Turku ann an 1829. Dh'fhosgail am metro ann an 1982. Bha Helsinki na phrìomh-bhaile Eòrpach a' Chultair ann an 2000.
A' Bhreatainn Bheag
Ged a bha A' Bhreatainn Bheag na sgìre ceilteach o chionn trì mìle bliadhna, (bha na sgeulachdan aig Asterix An Ceilteach stèidhichte anns a' Bhreatainn Bhig, no Armorica mar a bha oirre san seann-làithean.) chan eil an cànan aig a' mhuinntir, ris an abrar, Breatainnis a' buntainn ris an sgìre seo bho thus, thàinig e à ceann a deas na Breatainn le fògarraich cheilteach a' teicheadh nan ionnsaigh Shasannach. Anns a' Ghaeilge, tha "An Bhriotáin" a' ciallachadh A' Chuimrigh.
Cnoc a' Bharra
Spòrs
Chluich Arthurlie F.C., club ball-coise Cnoc a' Bharra, ann an Lìg na h-Alba eadar 1901 agus 1929.
Tàileasg
Ceanglaichean dhan taobh a-muigh
棋 棋
Rinn Friù
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Siorrachd Rinn Friù
Staitistearachd
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Matamataig
Derek de Lint
'S e cleasaiche às Na Tìrean Ìsle a th’ ann an Derek de Lint (Fìor ainm: Dick Hein de Lint, Den Haag, 17 an t-Iuchar 1950). Chaidh e gu colaiste dràma ann an Amsterdam, air a bheil Kleinkunstacademie (Acadamh an Ealain Bheag). Tha e ainmeil airson am fiolm Soldaat van Oranje a rinn e còmhla ri Rutger Hauer agus Jeroen Krabbé, fo stùireadh Paul Verhoeven, ann an 1977. Phòs e aig a' bhean Dorith Jessurun ann an 1979 agus tha triùir mac aca: Jerome, Mick agus Oscar.
Loch Ontario
right|thumb|Loch Ontario right|thumb|Sealladh air Toronto 'S e loch mòr ann an Ameireaga-a-Tuath a tha ann an Loch Ontario (Beurla: Lake Ontario; Fraingis: Lac Ontario). Tha i suidhichte eadar Ontario air taobh a tuath agus Eabhraig Nuadh san taobh a dheas.
Allmhaigh
'S e àite-brèith Raibeart Burns a th’ ann, agus an t-àite far a bheil an dàn ainmeil aige, "Tam o' Shanter" a’ cluich. An-diugh tha taigh-tasgaidh ann ris an canar Burns Cottage.
Blues
B7 B7 E7 A7
Allmhaigh
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Àir a Deas
Komi (sluagh)
Àiteachadh
Tha na Ruiseanaich a' dèanamh mu 59.6% dhen t-sluagh san latha a th' ann, ged nach b' àbhaist dha bhith ach 13,731 (6.6%) dhiubh nan còmhnaidh ann an 1926; agus na Komi a' dèanamh mu 92.2% le 191,245 de dhaoine anns a' bhliadhna sin.
New Haven, Connecticut
Eachdraidh eile
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1821.
Nikolai Tikhonov
B' e innleadair agus neach-poileataigs Ucràineach/Sobhiatach a ghabhadh ri co-mhaoineas a bh' ann an Nikolai Aleksandrovich Tikhonov  (Ucràinis: Микола Олександрович Тихонов, Ruisis: Николай Александрович Тихонов, Kharkiv, 14 an Cèitean 1905 - Mosgo, 10 an t-Ògmhios 1997). Bhuinneadh e gu teaghlach gu math bochd. Fhuair Tikhonov a chuid foghlaim sa Cholaiste Mheatailteachd ann an Dnipro. Chuir e seachad na bliadhnaichean bho 1930 gu ruige 1941 ag obair ann an taigh-gnìomhachais ann an Dnipro, far an do choinnich e ri Leonid Brezhnev. B' ann dlùth air Brezhnev s' a bha Tikhonov fad a bheatha. Bha iomadh post cudromach sa nomenklatura an Aonaidh Sobhiataich aige, mus bhris an stàit a-mach à chèile.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎ Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Còirnealair Parker
B' e manaidsear ciùil às Na Tìrean Ìsle a bh' ann a Còirnealair Tom Parker (Fìor ainm: Andreas Cornelis van Kuijk, Breda, 26 an t-Ògmhios 1909 - Las Vegas, 21 am Faoilleach 1997). Dh'fhàs e ainmeil air feadh an t-saoghail leis na bha e na mhanaidsear Elvis Presley fad 30 bliadhna. Dh'fhàg e Breda ann an 1929 is cha do thill e a-riamh. . Chanadh e fad a bheatha gur ann à Bhirginia a bha esan fhèin, mus do bhruidhinn e Duitsis le neach-aithris às na Tìrean Ìsle. Cha robh ach aon neach-dèiligidh aige, Elvis fhèin. A thuilleadh air sin, chan e idir Còirnealair a bh' ann co-dhiù. Thathar fhathast a' fàgail airsan nach do rinn e a dhleastanas taobh Elvis.
Enschede
‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Deventer agus Zwolle, air an àirde an ear-thuath nan Tìrean Ìsle a th' ann an Enschede (IPA: ˈɛnsxəˌde, Twents: Eanske, Frysk: Ynskedee). Tha e suidhichte 45m os cionn ìre na mara, anns an roinn (Duitsis: provincie) Overijssel, 137km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 169km bho Rotterdam, 177km bho Den Haag, 144km bho Tilburg agus 122km bho Utrecht. Fhuair Enschede a chuid chòirichean ann an 1300. Tha 157,943 duine a' fuireach ann.
Berlin
Gus am meadhan-aois tràth
Ealain
Kalush
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Creag a' Chnocain
Brìth geòlasach
Chaidh clach-chuimhneachain a thogail ann an Innis nan Damh airson urram a thoirt don obair a rinn Peach agus Horne.
Caol an t-Snàimh
'S e baile beag ann an Earra-Ghàidheal a tha ann an Caol an t-Snàimh (Beurla: Colintraive).
Roger Torrent
Dh'ionnsaich e saidheans poileataigeach aig an Oilthigh Fèin-riaghlaidh Bharcelona. Chaidh e na chomhairliche ann an Sarrià de Ter, baile beag faisg air Girona nuair nach robh e ach 20 bliadhna a dh'aois is e air a bhith na bhall Esquerra Republicana Catalana o aois 19. Bha e na neach-labhairt ann an 2015 airson Junts per Sì, iomairt neo-eisimeileachd Chatalòinia is chaidh a thaghadh mar neach-labhairt Pàrlamaid Chatalòinia ann an 2018.
Acadamh Aimeireaga nan Ealan is nan Saidheans
'S e comann fiosraichte agus acadamh nàiseanta nan Stàitean Aonaichte a tha ann an Acadamh Aimeireaga nan Ealan is nan Saidheans (Beurla: American Academy of Arts and Sciences).
John Horne
A bheatha
Fhuair e ballrachd den Chomann Rìoghail Dhùn Èideann ann an 1881, agus bha e gu math èasgaidh ann an cuisean a' chomainn, mar sin bha e na chomhairliche (1902-5; 1906-7; 1914-15); iar-cheann-suidhe (1907-13) agus mu dheireadh thall eadar 1915 is 1919 bha e na cheann-suidhe den Chomann Rìoghail Dhùn Èideann. Bhuannaich e am Murchison Medal ann an 1899 agus ann an 1921 fhuair e an Wollaston Medal, an duais as àirde den Geological Society of London.
Tuilleadh leughaidh
Roinn-seòrsa:Eòlaichean agus Innleachdairean Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Eòlas-talmhainn
Acadamh Ruiseanach nan Saidheans
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Comainn fiosraichte Roinn-seòrsa:Saidheans
Francis Cadell
B' e peantair à Alba agus fear de na Dathaichean Albannach a bha ann am Francis Cadell. Rugadh is thogadh e ann an Dùn Èideann. Dh'ionnsaich e ealain ann am Paris agus ann am Munich. Bha a' chiad thaisbeanadh ann an Dùn Èideann ann an 1908. Aig àm a' chiad chogaidh shabaid e anns an Fhraing far an do dhealbh e beatha anns an arm agus anns a' chabhlaich. An dèidh a' chogaidh pheant e dealbhan neo-bheò. Thadhal is pheant e ann an Ì Chaluim Chille a h-uile bliadhna, uaireannan còmhla ri Samuel Peploe. B' àbhaist dha chèilidh air an Taigh Shambellie anns An Abaid Ùr (Siorrachd Chille Chùithbeirt), a bha leis a chuid chairdean na Stiùbhartaich.
Tomás Gómez Franco
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Spàinn Roinn-seòrsa:Poileataigs na Spàinne Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Sòisealach Luchd-obrach na Spàinne
Leslie Hunter
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Luchd-ealain
Samuel Peploe
Tha dùil ann gun cosgaidh a Still Life with Tulips and Fan ('Dealbh neo-bheò le Tiuilipean agus Gaotharan') còrr is trì ceud mìle not aig rùp.
Arcaibh (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Chruthaicheadh i ann an 1999. Is ionann a crìochan agus na crìochan Comhairle Arcaibh. Tha luchd-bhòtaidh ann an Arcaibh cuideachd a' taghadh buill liosta airson na Ghàidhealtachd agus nan Eilean.
Dul Dreagain
thumb|Craobhan dùchasach ri spàirneil ann an Dul Dregain
’S e oighreachd 40 km² ann an Gleann Mhoireasdan a tha ann an Dul Dreagain (Beurla Dundreggan). Cheannaich am buidheann Trees for Life (Scotland) an oighreachd ann an 2008, agus tha iad an dòchas a “ath-fhiadhachadh” le bhith a’ toirt air ais choilltean nàdarra mar a bha uaireigin ann an Albainn, le beartas de lusan agus de bheathaichean.
Cien años de soledad
'S e nobhail fada a sgrìobh Gabriel García Márquez a tha ann an Cien años de Soledad (Gàidhlig: Ceud Bliadhna de dh'Uaigneis). Sgrìobh e an nobhail seo ann am Mexico agus dh'fhoillsich e e ann an 1967. 'S e eisimpleir ainmeil de fhìorachas druidheil a th' ann 's mu eachdraidh Choloimbia tro theaghlach ann am Macondo, baile faoinsgeulach ann an Coloimbia.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Coloimbia Roinn-seòrsa:Litreachas Roinn-seòrsa:Nobhailean
John Duncan Fergusson
Phòs e an dannsair Margaret Morris. Thachair iad ri chèile ann am Paris ann an 1913 is dh'obraich iad còmhla air pròiseactan dannsa.
Caisteal Dhùn na Creige
thumb|Caisteal Dhùn na Creige le trèana
Gallaibh, Cataibh agus Ros (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Chruthaicheadh i ann an 2011 on seann sgìre Gallaibh, Cataibh agus Ros an Ear agus pàirtean de Ros, an t-Eilean Sgitheanach agus Inbhir Nis an Iar. Tha na uàrdan Cataibh a Tuath, an Iar is Meadhanach, Inbhir Theòrsa, Inbhir Ùige, Gallaibh do thìr, Cataibh an Ear agus Eadardan, Linne Chromba, Baile Dhubhthaich agus Ros an Ear, agus pàirt de Ros an Iar, Srath Pheofhair agus Loch Aillse san sgìre seo.
Sealtainn (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e Tàmhais Scott a bha sam BPA ro 2019, nuair a leig e a sheat suas agus thòisich e ag obair aig Rugbaidh na h-Alba. Bhuannaich Beatrice Wishart am frith-thaghadh.
Sabhal Mòr Ostaig
Eachdraidh
Thòisich a' Cholaiste a' tabhann sgoiltean samhraidh is chlasaichean oidhche sa Ghàidhlig, agus ann an 1983 bha Sabhal Mòr Ostaig deiseil gus a' chiad chùrsa adhartach làn-thìde a thabhann. Chaidh Sabhal Mòr Ostaig sa bhliadhna 1997 'na com-pàirtiche acadaimigeach ann an Institiud OGE na Mìle Bliadhna, agus chinnidh e siud 'na Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean sa bhliadhna 2011.
John McCain
Cogadh Bhiet-Nam
Bha McCain na phaidhleat anns a' Chogadh Bhiet-Nam agus leònadh e ann an tubaist; bha e na chiomach còig bliadhna fo chreòtachd ùghdarras Bhiet-Nam a Tuath. Bha e na mhac àrd-mharaiche, mar sin thairgeadh fuasgail tràth. Dhiùlt e, a dh'aindeoin an droch-làimhseachadh, oir a bha an aghaidh còd onaire oifigeirean nan ciomach. (Cha toigh leotha gu bheil am fosgladh 'propaganda' airson daoine sam bith.)
Stewart Hosie
'S e neach-poileataigs Albannach a tha ann an Stewart Hosie, BP.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dùn Dè Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba Roinn-seòrsa:Buill Pàrlamaid Westminster Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Lena Zavaroni
B' e seinneadair à Alba a bha ann an Lena Zavaroni.
Searbhag dhuilleagach
’S e fear de na beòthamanan B a tha ann an searbhag dhuilleagach (Beurla: folic acid no pteroyl-L-glutamic acid). Tha bodhag an duine feumach oirre, ach chan eil i fhìn comasach air a dèanamh agus tha i ga faighinn bhon bhiadh. Tha searbhag dhuilleagach r’a faighinn gu h-àraid ann an glasraich le duilleagan glasa dorcha, agus gu dearbha is e sin is adhbhar gu bheil an t-ainm ”searbhag dhuilleagach” oirre.
Johan Cruyff
Cluicheadair
Thoisich Cruyff ri cluiche còmhla ri Ajax, sgioba a bhaile aige fhèin, ann an 1957, nuair a bha e na bhalach òg. Chaidh e dhan sgioba mòr ann an 1964, far a chuir e seachad 9 bliadhna, mus do chuir e ainm do chùmhnant airson Barcelona, thall san Spàinn. Dh'fhuirich e an-siud is e na chluicheadair gu ruige 1978. nuair a dh'fhàg e an Roinn-Eòrpa airson na Los Angeles Aztecs, fad seusan, agus seusan eile leis na Washington Diplomats sna Stàitean Aonaichte. An uair sin thill e dhachaigh gu Levante, ann an València, Ajax a-rithist agus mu dheireadh thall seusan le Feyernoord ann an Rotterdam. A bharrachd air sin, chluich e 48 geamaichean airson sgioba nàiseanta nan Tìrean Ìsle.
Stronsaigh
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Arcaibh
Barpa Langais
Tha an doras a-steach an an taobh sear. Ged a tha cuid dhen bharpa air tuiteam, ruigear aon seòmar dheth fhathast. Bha an t-àrsaiche Erskine Beveridge dhen bheachd gu bheil co-dhiù aon seòmar eile ann, 's dòcha trì dhiubh uile gu lèir. Rinn an Dr Beveridge tochladh rannsachaidh ann ron bhliadhna 1911, an dà chuid am broinn a' bharpa agus mun cuairt air agus fhuaras fianais air tòrraidhean loisgidh agus obair-chriadha (feadhainn le pàtranan orra), luaithre fiodha, cnàmhan loisgte, ceann-saighde de chlach-theine, sgrìoban agus pìos talca le toll troimhe.
Gleann Nibheis
ʼS e gleann ann an Loch Abar a tha ann an Gleann Nibheis. Tha baile An Gearasdan aig a bhun, agus tha am bad bheanntan as àirde ann am Breatainn air taobh aʼ tuath aʼ ghlinne: Beinn Nibheis, Càrn Mór Dearg, Aonach Mór, and Aonach Beag.
Ceanglaichean a-mach
Nibheis
Àirde
right|300px 'S e an t-astar bheartagail, mar as àbhaist eadar ìre na mara agus àite sam bi fon ghrèin mar chnoc no beinn, a th' ann an àirde. Cleachdar figearan ann am meatairean - leis an samhla m - agus an giorrachadh s. n. m., - airson na h-àirde a sgrìobhadh. Ann an cruinne-eòlas, 's e an t-astar bheartagail eadar àite fa leth air an talamh an taca ris a' Mhuir - air a bheil àrdachadh os cionn ìre mheadhanach na mara - a th' ann an àirde. A dh'aindeoin sin, tha diofar bheag ann eadar àirde agus àirdead: bidh sin a' meudachadh an astair bheartagail eadar dà àite air an talamh; agus ìre-itealaidh, 's e an àirde a rèir a' bhrùthadh stannardach a leughar air an inneall-àirde, a tha eadar còrr is 20,000 troigh os cionn ìre mheadhannach na mara.
Ivan Franko
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Naomh Bhaileintin
thumb|Naomh Bhaileintin B' e naomh Ròmanach bhon 3mh Linn a bha ann an Naomh Bhaileintin.
Easabhal
'S e beinn anns na h-Eileanan Siar, Alba a th' ann an Easabhal, no Easaval, no Èiseabhal (fuaimneachadh na sgìre).
Suidheachadh
Gu ìre mhòir chaidh a' bheinn a chruthachadh à gneiss a tha còmhdaichte gu ìre le mòine. Deas air a' bheinn tha dìg a' chùl-chinn ann mu 9.2 meatair air fad leis an ainm "Leac Shleamhuinn" a tha clàraichte leis a' Choimisean Rìoghail air Carraighean Àrsaidh is Eachdraidheil na h-Alba. Iar air Easabhal chithear cuaraidh a tha air an liosta seo cuideachd.
Creach Mòr na Pàirce
Thachair Creach Mòr na Pàirce (Park Deer Raid sa Bheurla) ann an 1887, anns a' Phàirc, Leòdhas. Chaidh croitearan bho na Lochan a dh'oighreachd-sheilg na Pàirce airson fèidh a shealg, oir bha droch shamhradh ann agus cha robh bàrr gu leòr ann, agus bha an t-iasgach air a bhith gu math truagh cuideachd. Mar sin, cha robh biadh gu leòr aig muinntir anns na Lochan airson a' gheamhraidh. Bha na croitearan a' campadh aig Àirigh Dhòmhnaill Chaim, agus fhuair iad mu 400 fèidh.
Chaidh sianar a chur fo thriail ann an Dùn Èideann, ach, a-rèir na cùirte, bha iad uile neo-choireach. B' e tachartas cudromach a bh' ann a thaobh còirichean nan croitearan.
Ceanglaichean a-muigh
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Siar Roinn-seòrsa:Eilean Leòdhais Roinn-seòrsa:Strì an Fhearainn
Driùchd
thumb|250px|Driùchd air duilleig 'S e tachartas na h-aimsire far a cho-dhlùthaicheas taisead san adhar ann an boinnealaich nuair a thuiteas an teòthachd gu h-obann agus e a' beantainn rudan a tha fuar a th' ann an driùchd (Gaeilge: Drúcht) Canamaid gu bheil siostam ann le teodhachd àraidh, agus gu bheil brùthadh an deataich agus na stàitean lionna agus gas ann an cothroman air a bheil brùthadh an deataich. Thèid brùthadh deatach na sàthachd suas fhad's an tèid teodhachd an t-siostaim, air a bheil an dàimh Clausius-Clapeyron: Chan e feart an adhair a th' ann an sàthachd. Anns an àile, 's ann air adhar tioram agus deatach an uisge (ris an canar adhar) a tha e stèidhichte. 'S e an aon rud a th' ann teodhachd an deataich agus teodhachd an uisge lionna, air sàilleabh gu bheil an t-adhar ann an cothrom. 'S e puing na driùchd a chanar ris an teodhachd nuair a bhios an siostam loma-làn. Ma ruigeas an siostam an teodhachd seo, a tha os cionn 0°C, chithear driùchd agus, ma ghabhas stàit na h-àile, chithear ceò cuideachd.
Segovia
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Sgrìobhadair
thumb|[[Somhairle MacGill-Eain, sgrìobhadair]] 'S e duine a tha cleachdadh faclan sgrìobhte airson conaltraidh agus ealaine a tha ann an sgrìobhadair.
Bannan (Sreath Tbh)
Tha an t-sreath mu dheidhinn tilleadh Mhàiri NicDhòmhnaill gu h-eilean Chamus, eilean anns a' Ghàidhealtachd far an deach i a togail, à Glaschu, agus mar a tha i a’ dèiligeadh ris an dràma teaghlaich a thug oirre falbh ochd bliadhna roimhe sin.
Cleasaichean
Alastair MacAoidh - Donneil MacRae
Seann-Ghàidhlig
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cànain Ghàidhealach Roinn-seòrsa:Gàidhlig Roinn-seòrsa:Cànain Ghoidhealach
Citroën 2CV
'S e càr sìmplidh a th' ann agus bha e saor nuair a thòisich e agus bha mòran dathan rim faighinn. Bha diofar sheòrsaichean de chàraichean ann cuideachd. Bha an 2CV fèin ann, an Dyane, am Mehari, am Bijou, an Ami, an Sahara, an bhan 2CV agus an Acadiane.
Cadusii
Cruinn-eòlas
Tha Strabo ag ràdh gur e daoine beinne cogaidh a bha sa mhòr-chuid a' sabaid air chois, agus a bha sgileil le sleaghan goirid (pilum). Tha e comasach gu bheil an t-ainm Gelae (gilites) - treubh co-cheangailte ri cadusii, mar a tha air ath-aithris ann an Gilan an latha an-diugh.
Andy Kaufman
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cleasaichean Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Cam Clarke
'S e cleasaiche à Burbank, California sna Stàitean Aonaichte a tha ann am Cameron Arthur "Cam" Clarke Rugadh e 6 an t-Samhain 1957).
Alasdair Camshron (North Argyll)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Cair Chaladain (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Cair Chaladain (Beurla: Kirkcaldy).
Chruthaicheadh i ann an 1997 on sgìre Phàrlamaid Westminster agus chaidh an crìochan a mhùthadh ann an 2011. Tha Cair Chaladain fhèin, an t-Eilean Loisgte, Ceann Gronn, an Dìseart, Buckhaven agus Meadhchill san sgìre seo.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Fìobha
Melitopol
'S e baile mòr faisg air Zaporizhzhia agus Berdiansk san Ucràin a th' ann am Melitopol (Ucràinis: Меліто́поль, Qırımtatarca: Qız Yar, IPA: mɪliˈtɔpɐlj). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Molochna, san roinn Zaporizka Oblast. Tha 150,768 duine a' fuireach ann.
Fargo, Dakota a Tuath
Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1871.
Àird Ghobhar
Is e Àird Ghobhar sgìre Loch Abar, air taobh an iar na Linne Dhuibh (an aghaidh a' Ghearasdain). Tha Mùideart air taobh an iar (taobh eile Loch Seile), Suaineart air taobh a deas is an iar-dheas, a' Mhorbhairne air taobh a deas, agus Loch Iall air taobh a tuath.
Roinn-seòrsa:Loch Abar
Michael J. Fox
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Canada Fox, Michael J.
Soria
Cruinn-eòlas
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e an t-Iuchar a' mhìos as teotha agus e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann an Soria. Cha tuit ach 512mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - 756mm nas lugha na Steòrnabhagh - leis gur e àite àrd, tioram a th' annː center|600px
Dòmhnall Camshron
Bha e na oileanach aig Oilthigh Oxford far an do dh'ionnsaich e eachdraidh. Theisteanaich e mar thagraiche ann an Sasann ann an 2002 agus chaidh e na thagraiche ann an 2005 ann an Alba agus fo-neach-tagraidh don Riaghaltas na h-Alba ann an 2009. Thaghadh e mar bhall-liosta airson na Ghàidhealtachd agus nan Eileanan anns an taghadh Albannach 2016, nuair a chaidh e chur ann an rèim mar neach-labhairt Tòraidheach airson Slàinte agus Spòrs. Chaidh e na stiùiriche poileasaidh Tòraidhich agus neach-labhairt Tòraidheach airson Atharrachadh na Gnàth-shìde, Àrainneachd agus Ath-leasachadh Fearainn an dèidh don Taghadh coitcheann 2017 agus neach-labhairt airson Ionmhais ann an 2020 nuair a chaidh Jackson Carlaw na cheannard a' phàrtaidh.
Sluagh-phoblachd na h-Ucràine an Iar
Ceannardan
[https://chtyvo.org.ua/authors/Avtorskyi_kolektyv/Zakhidno-Ukrainska_Narodna_Respublika_1918-1923_Entsyklopediia_Tom_1_A-Zh.pdf Західно-Українська Народна Республіка 1918–1923. Енциклопедія. Т. 1]: А–Ж. Івано-Франківськ : Манускрипт-Львів, 2018. 688 с.
Coimisean an Taghaidh
Iomraidhean
roinn-seòrsa:poileataigs
Winnie Ewing
'S e neach-poileataigs à Alba a bha ann am Winnie Ewing. Tha i ainmeil air sgàth a buannaich airson nan Nàiseantach ann am frith-thaghadh Hamilton ann an 1967. Rugadh i mar Winifred Woodburn agus thogadh i ann an Glaschu agus bha i na h-oileanach aig Oilthigh Ghlaschu far an do dh'ionnsaich i lagh. Chaill i a seat ann an 1970 agus bhuannaich i Moireabh agus Inbhir Narann ann an 1974. Chaill i an seat seo ann an 1979. Bha i na Ball-Pàrlamaid Eòrpaich airson na Gàidhealtachd agus nan Eilean eadar 1979 agus 1999 far an d'fhuair i am far-ainm Madame Écosse agus bha i na ball-liosta anns a' Phàrlamaid na h-Alba airson na Gàidhealtachd agus nan Eilean eadar 1999 agus 2003.
Teddy Taylor
Rugadh e ann an 1937 agus thogadh e ann an Glaschu. Bha e na oileanach aig Oilthigh Ghlaschu far an do dh'ionnsaich e eaconomachd is poileataigs agus dh'obair e mar neach-aithris airson an Glasgow Herald mus do chaidh e a thaghadh mar BhP airson Glaschu Cathcart ann an 1964. Dh'iomair e an aghaidh amalachas Eòrpach san 1960an agus leig e an dreuchd mar mhinistear ann an 1971 nuair a chaidh an Rìoghachd Aonaichte na ball Coimhearsnachd na h-Eòrpa. Bha e na Rùnaire Dùbhlachd airson Alba eadar 1976 agus 1979. Chaill e an seat aige ann an 1979 agus lorg e seat nas sàbhailte, Southend East ann an Essex, ann an 1980. Ged a mhùth na crìochan agus an ainm, bha e na BhP an sin gu ruige 2005.
Bheastraigh
Eile
Ann an 2009 lorgadh dealbh nuadh-chreagach à clach-ghainmhich ann am Bheastraigh. Dh'ainmicheadh e The Westray Wife, no "A' Chailleach Bheastraigh."
Tha plèanaichean le motaran dealanach air a bhith ag iteal eadar Bheastraigh agus Papa Westray.
Buidheann cinneachail
thumb|right|Cairt leanna [[Bavaria|Bavarianach aig pairèid an Oktoberfest ann am Munich]] thumb|right|[[Teaghlach Iapanach]] Is e buidheann cinneachail no cinnidheachd comann de dhaoine a aithnichidh iad iad fhèin còmhla chèile a rèir feartan cultarach cumanta, leithid cànan, creideamh, dùthaich, feartan fiosaigeach, cultar, beathachaidh, ealain agus aodach. Is dòcha gu bheil bun-bheachd "daoine" agus "nàiseantachd" co-cheangailte ri cinnidheachd.
Wyre, Arcaibh
'S e eilean ann an Arcaibh a tha ann an Wyre (Lochlannais/Nornais: Vígr). Ann an 2011 bha 29 duine a' fuireach anns an eilean.
Garbhan MacAoidh
'S e sgrìobhadair sa' Ghàidhlig is san Esperanto agus eadar-theangaiche a tha ann an Garbhan MacAoidh (Beurla: Girvan Christie McKay).
Rugadh e 14 an Lùnastal 1929 ann an Todos Santos del Chaparé, Boilibhia, far an do dh'obair athair mar mhiseanaraidh. Dh'imrich an teaghlach don Spàinn, don Phortagail is b' ann ann an Glaschu a bha e na sgoilear eadar 1940 is 1946. Thill an teaghlach don Phortagail an dèidh a' chogaidh.
Bismarck, Dakota a Tuath
'S e prìomh-bhaile Dakota a Tuath a tha ann am Bismarck. Bha 72,417 daoine a' fuireach anns a' bhaile ann an 2016. Tha e suidhichte aig 541m os cionn ìre na mara.
Eachdraidh eile
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1872.
Gershom Carmichael
Rugadh e ann an Lunnainn ann an 1672. B' e ministear à Alba air fògradh a bha ann an athair. Dh'ionnsaich e feallsanachd aig Oilthigh Dhùn Èideann agus theagaisg e aig Oilthigh Chill Rìmhinn agus Oilthigh Ghlaschu far an deach e na ollamh ann an beus-eòlas agus an robh Francis Hutcheson na oileanach Carmichael. Chaochail e ann an 1729.
Cupa MhicAmhlaigh
'S e co-fharpais camanachd a tha ann an Cupa MhicAmhlaigh.
Zalishchyky
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Cupa a' Chomainn Cheiltich
== Buannaichean ==
Hairtebreac
'S e beinn anns na h-Eileanan Siar, Alba a th' ann an Hairtebreac.
Mousa
right|300px
Oxna
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Emmanuelle Charpentier
Rugadh i ann an Juvisy-sur-Orge ann an 1968. Dh'ionnsaich i bith-eòlas, meanbh bhith-eòlas, bith-cheimigeachd agus gintinneachd aig Oilthigh Pierre agus Marie Curie ann am Paris is an-sin sgrìobh i a tràchdas aig an Institiud Pasteur. Rinn i postdocs ann an Eabhraig Nuadh agus Vienna far an do sgrìobh i a Habilitation agus Umeå anns an Suain. Chaidh i na h-ollamh ann an Hannover 2013 is stiùiriche an Institiud Max Planck airson Bith-eòlas na Galar-ghabhalach ann am Berlin ann an 2015.
Tha i ainmeil air sgàth 's gun do chruthaich i agus Jennifer Doudna an dòigh CRISPR airson gineachan a dheasachadh is iad an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 2020 a' bhuannachadh. An-dràsta tha i ag obair aig an Aonad Max Planck airson galar-dùsgaichean ann am Berlin.
Naomh MoLuag
ʼS e naomh a bha ann an Moluag (c.530 - 592) a rugadh ann an Éirinn agus a rinn obair mhiseanaraidh ann an Albainn aig an aon àm ri Calum Cille. Tha e ceangailte gu h-àraid ri eilean Lios Mór far an do stéidhich e manachainn. Shearmoinich e an Soisgeul do na Cruithnich. Chaochail e 25 an t-Ògmhios 592 ann am Ros Maircnidh. Is e 25 an t-Òg-mhìos a latha féille.
Tomás Patten
B' e saighdear saor-thoileach agus Gàidheal à Èirinn, a shabaid ann an Cogadh Sìobhalta na Spàinne, a bh' ann an Tomás Patten (Dumha Éige, Oileán Acla 1910 – Boadilla del Monte, 16 an Dùbhlachd 1936.
Ben Feringa
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Jacques Dubochet
Rugadh e ann an Aigle ann an 1942. Fhuair e diagnosachd de dhoille-fhaclan nuair a bha e òg ach chaidh e na oileanach aig École Polytechnique de l'Université de Lausanne far an do dh'ionnsaich e fiosaig. Sgrìobh e an tràchdas aige eadar Oilthigh Gheneva agus am Biocentrum ann am Basel. Chaidh e na cheannard buidhinn aig EMBL ann an Heidelberg ann an 1978, far an do lorg e gun dh'fhàsas uisge mar ghlainne nuair a tha e ann am maicreosgop glè fhuar. Thill e gu Lausanne 's chaidh e na ollamh ann an 1987.
Teruel
’S e baile meadhanach faisg air Cuenca ann an cridhe na Spàinne a th’ ann an Teruel (IPA: teˈɾwel). Tha e suidhichte aig 915m os cionn ìre na mara, 305km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 428km bho Bharcelona. Tha 35,396 duine a’ fuireach ann an Teruel. A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na Roinne Teruel a th’ ann cuideachd.
Jean-Pierre Sauvage
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Daoine às an Fhraing
Papa Stour
Tha aiseag, an Snolda, a' dol à West Burrafirth is tha itealadh cuideachd à Tingwall.
Siostam RGB
right|250px 'S e sreath dhathan - na prìomh dhathan dearg, uaine agus gorm - air an cleachdadh ri chèile ann an teic-eòlas gus dathan eile a chruthadh a th' ann an Siostam RGB. 'S ann à Red, Green, Blue ann am Beurla às an tàinig ainm an t-siostaim. Thathar a' toirt àireamh do gach dath, eadar 225 agus 0. Tha dearg (255, 0, 0), uaine (0, 255, 0) agus (0, 0, 255). Tha dubh (0, 0, 0). La Bidh na dathan meadhanach eadar 225 agus 0: buaidh (255, 255, 0), gorm na mara (0, 255, 255) agus maidèanta (255, 0, 255). Tha geal aig an ìre as àirde: (255, 255, 255).
Samphrey
'S e eilean ann an Sealtainn faisg air Yell a tha ann an Samphrey (Lochlannais/Nornais: Sandfriðarey). Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach anns an eilean.
Am Monadh Liath
Is e Am Monadh Liath monadh Albannach, a' sìneadh iar-dheas gu ear-thuath eadar Loch Nis (taobh iar-thuath) agus am Monadh Ruadh is Srath Spè (taobh ear-dheas). Tha Màm Choire Ghearraig aig ceann iar-dheas a' mhonaidh.
Roinn-seòrsa:Cruinn-eòlas na h-Alba
Duncan Haldane
'S e fiosagaiche à Sasainn a tha ann an Duncan Haldane. Bhuannaich e an Duais Nobel ann am Fiosaigs ann an 2016 còmhla ri David Thouless agus Michael Kosterlitz airson na h-obrach aige air staidean ùr de stuth. Rugadh e ann an Lunnainn ann an 1951 agus tha e aig Oilthigh Phrinceton a-nis.
Maighread Stiùbhart
Seinn agus Ceòl
Tha i air a bhith seinn aig iomadh fèis-chiùil ainmeil leithid Fèis Eadar-Nàiseanta Dhùn Èideann, Celtic Connections, Celtic Colours ann an Ceap Breatainn, Piping Live, Sgoil Samhraidh Willie Clancy agus Fèis Ealain Earagail an Dùn nan Gall. Tha i cuideachd air a bhith ag obair mar neach-teagaisg seinn agus na h-òraidiche aig leithid Ceòlas an Uibhist a Deas, Fèis Willie Clancy an Èirinn agus aig Sabhal Mòr Ostaig far am bi i cuideachd a stiùireadh cùrsaichean goirid air cultar dùthchasach, eachdraidh agus òrain Ghàidhlig. Bha i bho àm gu àm a' teagasg ann an Sgoil Ciùil a' Phluic agus ann an Conservatoire Rìoghail na h-Alba. Ann an 2012, b' i Ceòladair na Colaiste a bh' innte aig Sabhal Mòr Ostaig.
Trondra
'S e Scalloway Isle agus eilean ann an Sealtainn eadar a' mhòr-thìr agus West Burra a tha ann an Trondra (Lochlannais/Nornais: Trondrey).
Graeme Dey
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Graeme Dey BPA.
Iain Duncanson
B' e craoladair is neach-naidheachd Albannach a bha ann an Iain Duncanson (Beurla: John Duncanson, 14 an Giblean 1940–25 an Dàmhair 2020).
Leabharlann Nàiseanta na h-Alba
Tha e stèidhichte ann an grunn thoglaichean ann an Dùn Èideann leis a' phrìomh thogalach air Drochaid Seòras IV anns an t-seann bhaile. Chaidh togalach nas ùire a thogadh anns na 1980an air taobh a deas a' bhaile air Causewayside anns a bheil mapaichean, cruinneachaidhean saidheansail agus stòrasan a bharrachd.
Clara Ponsatí i Obiols
Rugadh agus thogadh i ann an Catalonia agus bha i na h-oileanach aig Oilthigh Bharcelona. Sgrìobh i a thràchdas aig Oilthigh Mhinnesota. Stiùirich i an CSIC (Consejo Superior de Investigaciones Científicas) ann am Madrid eadar 2006 agus 2012. Bha i cuideachd na h-ollamh aig Oilthigh Thoronto agus ann an San Diego. Chaill i an cathair aice, cathair a' Phrionnsa Asturias, aig Oilthigh Georgetown ann an 2013. Tha Ministreachd Fhoghlaim na Spàinne a' stiùireadh an tochradh còmhla ris a' chompanaidh Endesa, an tosgaireachd Spàinneach sna Stàitean Aonaichte agus an Oilthigh.
Gavin Douglas
Sgeul-beatha
Rugadh Gavin Douglas ann an Caisteal Tantallon, Lodainn an Ear ann an 1474–1476. B' esan an treas mac aig GilleEasbaig, 5mh Iarla Aonghais. Fhuair e foghlam aig Oilthigh Obair Dheathain eadar 1489 agus 1494, agus as dèidh sin, a rèir choltais, ann am Paris. Ghabh e plàigh agus chaochail e ann an Lunnainn ann an 1522.
Gall-òglach
B' iad na Gall-òglaich (Beurla: gallowglass, gallowglas, galloglass), buidheann de shaighdearan pàighte eadar an 13mh Linn agus an 16mh Linn, a' mhorchuid dhiubh bho na finneachan Lochlannacha ann an Albain.
James Maxton
B' e neach-poileataigs à Alba, òraidear agus am pearsa a bu cudromaiche sam Pàrtaidh Làbarach Neo-eisimeileach a bha ann an James Maxton BP. Rugadh e ann am Pollag ann a 1885 agus thogadh e ann an Cnoc a' Bharra o 1890. Bha e na sgoilear aig Hutcheson's Grammar School agus na oileanach aig Oilthigh Ghlaschu. Chaidh e thaghadh mar BhP airson Glaschu Baile na Drochaid ann an 1922 agus mhair e mar BhP gu 1946 nuair a chaochail e. Bha e ceannard na ILP eadar 1926 is 1931 agus 1934 is 1939.
West Burra
Ann an 2011 bha 776 duine a' fuireach air an eilean.
Nikolai Slichenko
'S e seinneadair agus actair a th' ann an Nikolai Alekseyevich Slichenko (Ruiseis: Николай Алексеевич Сличенко) (27 an Dùbhlachd 1934). Rugadh e ann an Belgorod, An Ruis fhad's a bha e na phàirt den Aonadh Sobhiat. Ann an 1981, chaidh ainmeachadh 'Neach-ealain nan Daoine'.
Lodainn (roinn-phàrlamaid na h-Alba)
Buill Pàrlamaid
Buill roinne-pàrlamaid o 2016:
Calbhanaich
5. Am bhuan-mhaireachduinn nan naomh
Chan fheudar leo-san ris an do ghabh Dia gu taitneach 'n a Mhac ionmhuinn, agus a ghairm e gu h-éifeachdach agus a naomhaich e le a Spiorad, tuiteam gu h-iomlan agus gu crìochnail o staid nan gràs; ach buan-mhairidh iad ann gu ruig a' chrìoch, agus bidh iad air an sàbhaladh gu sìorruidh. Chan i an saor-thoil féin, is bunchar do bhuan-mhairreanachd so nan naomh, ach neo-chaochlachd òrduigh an Taghaidh, a ta sruthadh o ghràdh saor, agus neo-chaochlachd Dhé an Athar; éifeachd toillteanais agus eadar-ghùidhe I^osa Crìosd; còmhnuidh an Spioraid, agus sìol Dhé an taobh stigh dhiubh; agus nàdur co-cheangail nan gràs: agus uatha so uile, tha dearbhachd agus neo-thuiteamachd am buan-mhaireachduinn a' teachd.
Màrtainn Dòmhnallach
B’ e sgrìobhadair, neach-aithris agus craoladair Gàidhlig a bha ann an Màrtainn Dòmhnallach (1937–2016). Thogadh e ann am baile-beag Achadh a' Choirce air iomall Port Rìgh san Eilean Sgitheanach. Bha cuilbh aige fad iomadh bliadhna sa Phàipear Bheag, sa P&J agus anns an iris North 7.
Robert Henryson
Sgeul-beatha
Bha Henryson a' fuireach ann an Dùn Phàrlain. A rèir choltais, bha e na thidsear agus fhuair e foghlam ann an lagh agus anns na daonnachdan, agus bha e co-cheangailte ri Abaid Dùn Phàrlain ann an dòigh air choireigin.
Bàrdachd
Bha Henryson a' sgrìobhadh ann am Meadhan-Albais, agus b' esan aon de na sgrìobhadairean Albannach as cudromaiche anns na Meadhan Aoisean. Bha e a' sgrìobhadh bàrdachd-sgeòil anns a' mhòr-chuid.
Joe Biden
Fad nam bliadhnachan a bha e san t-Seanadh, ghabhadh e an trèana eadar Washington, D.C. agus an dachaidh aige ann an Delaware, gus am b' urrainn dha bhith leis an teaghlach aige - turas 90 mionaidean gach rathad. Ach bha cùisean muladach anns a' bheatha aige - chaidh a bhean agus nighean a mharbhadh ann an tubaist càr ann an 1972, agus shiubhail a mhac le aillse na h-eanchainn ann an 2015. Dh'ath-phòs e ann an 1977 Jill Jacobs, a bha na tidsear.
Nithean draoidheachd ann an Harry Potter
Sgalartaiche
Is e sgalartaiche litir crò-dhearg air a cur gus corraich mhòr a nochdadh, air neo, teachdaireachd a chur an cèill gu h-àrd, follaiseach.
Grand Prix Emilia Romagna 2021
Seiseanan cleachdaidh
Bha a' chiad is an dàrna sheisein chleachdaidh air 16mh Giblean, aig 11m agus 2.30f (ÀCC+02:00). B' e Valtteri Bottas a bha aig mullach a' chlàir-ama airson a' chiad dà sheisean, le Lewis Hamilton is Max Verstappen às a dhèidh anns a' chiad sheisean agus Hamilton is Pierre Gasly às a dhèidh anns an dàrna sheisean. 'S e Verstappen a chriochnaich aig mullach a' chlàir-ama anns an treas sheisean, air thoiseach air Lando Norris agus Hamilton.
Rèis
Chaidh an rèis a ruith aig 3f air 18mh Giblean.
John Buchan
B' e John Buchan, 1ad Bharan Tweedsmuir ùghdar agus fear-poileataigs Albannach, a bha na riaghladair Chanada bho 1935 gu 1940.
Jimmie Tolliver
Filmichean
Seo liosta de chuid de na filmichean as ainmeile aige:
Christine Jardine
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Humza Yousaf
Rinn e cùmhnant còmhla ri COSLA, Co-chruinneachadh Ùghdarrasan Ionadail na h-Alba, mu dhèidhinn sìneadais agus co-obrachaidh air bochdainn, Net Zero agus seirbheisean poblach anns an Ògmhios 2023. . Seo am Verity House Agreement.
Letham, Aonghas
Ann an 2011 bha 1,590 duine a' fuireach an seo.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
A' Choille Shear (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
A' Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan (roinn-phàrlamaid na h-Alba)
Buill Pàrlamaid
Buill roinne-pàrlamaid o 2021:
Guadalajara
’S e baile meadhanach faisg air Toledo ann an cridhe na Spàinne a th’ ann an Guadalajara (IPA: ɡwaðalaˈxaɾa). Tha e suidhichte aig 708m os cionn ìre na mara, 51km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 456km bho Bharcelona. Tha 84,803 duine a’ fuireach ann an Guadalajara. A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na Roinne Guadalajara a th’ann cuideachd.
Paul Wheelhouse
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann am Paul Wheelhouse BPA.
Struan Murray
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Sasannach
Màm
Roinn-seòrsa:Tìr-eòlas
Anders Jonas Ångström
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Saidheans Roinn-seòrsa:Fiosaig Roinn-seòrsa:Reul-eòlaichean Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Bàgh an Eige
’S e bàgh mór eu-domhain gainmheach, le làthach agus feur-réisg, a tha ann am Bàgh an Eige (Beurla: Nigg Bay), suidhte air chosta an ear-thuath Linne Chrombaidh, mu 8km (5 mìle) sear air Inbhir Ghòrdain, sa sgìre comhairle Roinn na Gàidhealtachd.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:A' Ghàidhealtachd Roinn-seòrsa:Bàghan ann an Alba
Jamie Hepburn
Rugadh e ann an Glaschu ann an 1979. Bha e na oileanach aig Oilthigh Ghlaschu. Dh'obair e mar chuidiche pàrlamaideach an dèidh do thaghadh e mar BhPA airson Comar nan Allt agus Cill Saidh ann an 2007. Tha e na bhall Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba. Chaidh e na mhinistear airson cosnaidh agus trèanaidh ann an 2016.
Sailead Jell-o
Cleachdaidh sailead Jell-o sreathan de dhathan eadar-dhealaichte airson a bhith a’ cruthachadh biadh brèagha agus dathach. Bha sailead Jell-o a' taisbeanadh an dà chuid comasan cruthachaidh a’ chòcaire, agus an àlainneachd a' bhìdh ùr-nòsach bho na companaidhean.
Kevin Stewart
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Kevin Stewart BPA.
Rugadh e ann an Obar Dheathain ann an 1968. Dh'obair e mar chomhairliche agus leas-cheannard Comhairle Baile Obar Dheathain an dèidh do thaghadh e mar BhPA airson Obar Dheathain Meadhain ann an 2011. Tha e na bhall Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba. Chaidh e na Mhinistear airson Riaghaltas Ionadail agus Taigheadais san Riaghaltas na h-Alba ann an 2016. Leig e a dhreuchd mar mhinistear na Còmhdail suas anns an Ògmhios 2023 an dèidh do dh'amannan le droch shlàinte-inntinn.
Aileen Chaimbeul
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Aileen Chaimbeul BPA (Beurla: Aileen Campbell).
East Burra
'S e Scalloway Isle agus eilean ann an Sealtainn a tha air a cheangal ri West Burra aig drochaid a tha ann an East Burra (Lochlannais/Nornais: Barrey).
Grianaig agus Inbhir Chluaidh (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Grianaig agus Inbhir Chluaidh (Beurla: Greenock and Inverclyde).
Alison di Rollo
'S e neach-lagha à Alba a tha ann an Alison di Rollo QC.
Iain MacIllEathain (Bàrd Bhaile Mhàrtainn)
Rinn e dàin de dh'iomadh seòrsa - nam measg òrain gaoil agus aoirean.
Fetlar
thumb|Fetlar