cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Corsock
‘S e baile beag dùthchasail faisg air Caisteal Dhùghlais, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th’ ann an Corsag (Beurla: Corsock). Tha e suidhichte aig 121m os cionn ìre na mara, air an àide an ear-dheas Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Chille Chuithbeirt ro 1975), eadar Baile MhicIllFhaolain agus Crocketford, faisg air inbhir na h-aibhne Oir agus Allt Crogo. Tha e 258km air falbh bho Obar Dheathain, 109km bho Ghlaschu, 22km bho Dhùn Phris agus 109km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha. 'S e Beurla agus Beurla Ghallda th' ann an dà chànan aig a’ mhòr-chuid dhuibh ann an Corsock. Tha eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas, coilltearachd agus dreuchdan ann an Caisteal Dhùghlais agus Dùn Phris. A bharrachd air sin, tha talla a' bhaile ann. Taobh fhoghlaim, chan eil sgoil ann agus le sin feumar a dhol dhan bhun-sgoil ann an Springholm agus dhan àrd sgoil ann an Caisteal Dhùghlais. Tha dìreach 527 duine a' fuireach san sgìre Corsock agus Cille Phàdraig Durham.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Alba Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh
2020an
Roinn-seòrsa:21mh linn *
Uiseag
Tuairisgeul
Tha an uiseag eadar 16 is 18 cm a dh' fhaid. Tha a bràigh donn breac-bhallach ach a' bànachadh gu ruige a tarra. Tha cìrean gearr neo-gheur air a ceann; gabhaidh a togail agus a leigeil. Tha sgiathan an eòin fhireann nas leathainne na an t-eun boireann. Tha a sgiathan leathann gearr; is geal an oirean cùl agus a h-earball mar an ceudna.
Carlos Lemos Simmonds
Programan air an telebhisean
‘ S e leughadair do-shàrachaidh a bh’ann, agus bha e uabhasach foghlaimte anns gach uile dòigh. A bharrachd air sin, sgrìobhadh e a-riamh ann an stoidhle brìghmhor taobh a’ chànain agus mhìneachadh e a chuid bheachdan le soilleireachd.
Uiseag
An uiseag ann an dualchas
Far nach fuaraich an gaol,
Peadair is Pòl agus Eòin.
Amen"
Eilean a' Chlèirich
Fiadh-bheatha
Tha fraoch a’ fas air a' chuid as motha den eilean ged a tha fearann coillteach beag ann cuideachd.
Tì uaine
Tì uaine a' fàs aithnichte an ceann an iar an t-saoghail
'S iad fhèin na duilleagan luachmhor
Cuiridh e cailleachan gu boilich,
St. Petersburg, Florida
Eachdraidh eile
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1888.
Caisteal Shruighlea
Tha Caisteal Shruighlea (Beurla: Stirling Castle) air creag os cionn baile Shruighlea mu 1 km mu dheas air an Abhainn Dhuibh.
Lyon
'S e baile mòr eachdraidheil air àirde an ear-mheadhan na Frainge a th’ ann an Lyon (IPA: ljɔ̃, Arpentan: Liyon, Eadailtis: Lione). 'S ann às a’ Ghallais Lugodunum (Gàidhlig: Dùn Lugh) a tha an t-ainm. Tha e suidhichte aig 175m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne (Fraingis: Rivière) Rhône, anns an roinn (Fraingis: Département) Rhône. Tha am baile 395km air falbh bho Pharis (Prìomh-bhaile na dùthcha), 294km bho Bhordeaux, 276km bho Mharseille agus 559km bho Lille. Tha 474,946 duine a’ fuireach anns a’ bhaile. Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 43 Ro Chrìosd le Lucius Munatius Plancus. 'S e an treas baile as motha sna dùthaich a th’ ann an Lyon. Chaochail an Ceimigear Victor Grignard an seo ann an 1935.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na Frainge Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Fhraing
680an
Bha na 680an, sa 7mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 680 is 31 an Dùbhlachd 689.
Padrón
‘S e baile beag air an iar-thuatha na Spàinne a th’ ann Padrón. Tha e suidhichte ann an A Coruña, aig inbhir na h-Aibhnichean Sar agus Ulla, aig astar dhe 491km bho Mhadrid, prìomh-bhaile na dùthcha, 73km bho Chorùna, prìomh-bhaile na roinne agus 18km bho Shantiago de Compostela, prìomh-bhaile na coimhearsnachd. Tha am baile air an àirde an iar na Gàilise. Tha 8,841 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile,
Àird Mhèanais
Tha oifis a’ phuist, cidhe agus bùth ann an Àird Mhèanais.
Iomradh
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Toomas Hendrik Ilves
Làithean tràth is foghlam
Tha an dà chuid Eastoinis agus Beurla aige mar chànanan màthaireil. Tha cuideachd Gearmailtis, Spàinntis and Latbhais aige.
Poiliteags
Tha e na bhall den Phàrtaidh: Sotsiaaldemokraatlik Erakond neo SDE (Beurla:Social Democratic Party ).
Córdoba (provincia)
Freumhan an ainm
‘S ann gu math connspaideach ‘s a tha freumhan an ainm air sàilleabh nach eil Freumh-fhaclachd na sgìre idir soilleir. Tha a h-uile coltas ann gur ann à Qorteba (Gàidhlig: muileann) no Qart-tuba (Gàidhlig: Baile Math) ann am Foinìsis a th’ ann an t-aimn. A bharrachd air sin, tha an t-iar-leasachan Tartesianais -oba no –uba gu ìre mhath cumanta ann an ceann a deas na Spàinne. Sgrìobhadh قرطبة ann an Arabais, a thug Córdoba dhuinn an latha an-diugh.Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
United Kingdom Libertarian Party
Làraichean eile
Roinn-seòrsa:An Rìoghachd Aonaichte Roinn-seòrsa:Poileataigs
880an
Bha na 880an, sa 9mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 880 is 31 an Dùbhlachd 889.
Sgamhan
Roinn-seòrsa:Corp
Papa Stronsay
thumb|Papa Stronsay
'S e eilean ann an Arcaibh a tha ann am Papa Stronsay (Lochlannais/Nornais: Papey Minni). Tha manachainn Caitligeach air. Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach an seo.
Wisława Szymborska
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Pòlach Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Litreachas Roinn-seòrsa:Bàird Roinn-seòrsa:Daoine às a' Phòlainn
Liosta nan lochan anns an Eilean Sgitheanach
Slèite
Seo cuid de na lochan a tha suidhichte ann an Slèite aig ceann a deas an Eilean Sgitheanaich.
639
Bàsan
Roinn-seòrsa:630an
Plutonium
Cleachdadh
Cleachdar plutonium ann an saidealan mar bhun-lùth agus plutonium-239 ann am buill-airm niùclasach.
Baile Ùr nan Stiùbhartach
Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh anns an 17mh linn le William Stewart, am mac as òige dhen 2na Iarla Gall-Ghaidhealaibh. Ann an 1763 chaidh rathad a chruthachadh leis an arm eadar Port Phàdraig agus Cathair Luail, a dheidheadh tro Bhaile Ùr nan Stiùbhartach. Bhathar ag iarraidh an rathad seo a chleachdadh airson Èirinn a cholonachadh. Chaidh sealladh neo dhà às an fhilm The Wicker Man fhilmeadh an seo ann an 1973 agus bha am film ri fhaicinn ann an taigh-dhealbh airson a' chiad turas anns a' bhaile fhèin.
Coille Chneagaidh
thumb|Coille Chneagaidh 'S e baile beag agus bealach ann an Siorrachd Pheairt is Cheann Rois a tha ann an Coille Chneagaidh neo Coille Chreithnich (Beurla: Killiecrankie). Tha e ri taobh Abhainn a' Ghearaidh ann an Siorrachd Pheairt, 4 mìltean tuath 'san Iar Thuath bho Baile Cloiche Righ. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 44′ 38″ Tuath agus 3° 46′ 38″  Iar.
Innleadair
Anns an Rìoghachd Aonaichte, chan eil "innealtoir" neo "innleadair" na stoidhle dìonta idir. Faodaidh do neach sam bith a chumail a mach gur e innleadair a tha ann, ged 's a tha "Innleadair Chairte" na stoidhle dìonta riutha a tha air dol fo lèirmheas agus air clàradh le Comhairle Innleadaireachd na Rìoghachd Aonaichte. Anns an t-samhradh de 2007 ghluais Riaghaltas na Sasainn nas dlùth ri suidheachadh na h-Èireann, nuair a thòisich iad a chuir an stoidhle "innleadair proifeiseanta" air innleadairean le ceum an innleadaireachd.
Sheffield
Eachdraidh
B’ e Benjamin Huntsman (1704-1776) a’ chiad duine san Roinn Eòrpa a thionnsgail pròiseas gnìomhachasail airson stàilinn mhòlltaichte a dhèanamh, anns na 1740an, às dèidh dha torr bhliadhnaichean de dheuchainnean a dhèanamh ann an dìomhaireachd ann an Handsworth. Ceud bliadhna às dèidh toirt a-steach a’ phròiseis, mheudaich saothrachadh na stàilinne ann an Sheffield bho dà cheud tonne sa bhliadhna gu ochdad mìle tonne, cha mhòr an dàrna cuid de shaothrachadh na Roinn-Eòrpa gu lèir. Chaochail am peantair David Payne an seo ann an 1894.
Dario Fo
'S e sgrìobhadair drama às an Eadailt a tha ann an Dario Fo, a rugadh ann an Sangiano ann an 1926. Rinn e deilbh-cluiche anarcach. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Litreachas anns a' bhliadhna 1997. Chaochail e ann an 2016.
Babine-Witsuwit'en (cànan)
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Cànain dùthchasail Aimeireaganach
Ceann Loch Raineach
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Pereira (baile)
Fèisean
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann am Pereira. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,  fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
Clàrsach
Ainm
Thathar a' cur an ceann gun d'thàinig an t-ainm clàrsach bho na faclan clàr seileach ach chan eil anns an seo ach beachd. Gur math a dh'fhaodte gu bheil am facal togte as an fhacal clàr agus an leasachan -seach a tha a' dèanamh an fhacail clàr boireanta. Leanadh seo seann chleachdadh a chìthear ann an ainmean mar Ròinseach (Rònan ach do bhoireannach) neo Finnseach (Fionn ach do bhoireannach).
Atharrachadh na Clàrsaich thairis air na bliadhnaichean
Mar as trice, bidh teudan na clàrsaich ag éirigh gu dìreach a cuim na clàrsaich. Bidh teudan, com agus corr air a h-uile clàrsaich ach cha bhith làmh-chrann oirre daonnan. Canar clàrsach thrì-ballach ri clàrsaich aig a bheil làmh-chrann agus clàrsach dhà-bhallach ri té aig nach eil làmh-chrann. Bidh cuid de chlàrsaichean gan seasamh air an ùrlar agus cuid eile gan cuir ann an uchd a' chlàrsair, a-réir a' mheud. Faodaidh teudan clàrsaich a bhith de dh'umha, de chopair, de dh'fheòil caolain, de chalg, de shìoda neo de naidhlean, am measg rudan eile. Canar clàrsair/bana-chlàrsair ri neach a sheinneas a' chlàrsaich.
390an
Bliadhnaichean
Roinn-seòrsa:4mh Linn *
Ùrnaigh an Tighearna
Tha Ùrnaigh an Tighearna na Ùrnaigh as cudromaiche anns a' chreideamh Crìosdaidh. A-reir dualchas, agus an Tiomnadh Nuadh, thubhairt Ìosa Chrìosd fhèin an ùrnaigh seo.
La Merced
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Coloimbia
Lucía Etxebarria
Meirle-sgrìobhaidh
Ann an 2001 dh’fhàg oirre an irisleabhar Interviú gun do rinn i meirle-sgrìobhaidh bho na sgrìobh am bàrd Antonio Colinas anns an leabhar aice Stèisean na h-Ifrinn, a bha i dìreach air dh’fhoillseachadh sa bhliadhna sin fhèin (2001). A bharrachd air sin dh’aidich an t-irisleabhar sin gun do chuir i seantansan gu lèir às an leabhar Aimearaganach Prozac Nation, a sgrìobh Elizabeth Wurtzel, dìreach am broinn a’ chiad rud soirbheachail a sgrìobh i ann an 1997, Gaol, iongantas, prozac agus teagamhan. Dhìon Extchebarría ise fhèin is i a’ mìneachadh gur e dìreach eadar-rosgachadh (Spàinntis: intertextualidad) a bh’ann, is dh’innse i gu robhar a thoirt ionnsaigh oirre anns na meadhanan. Fiù ’s thuirt i gu robh sin "cho truagh mar èigneachadh". Thug Etxebarria an t-irisleabhar gu lagh ann an 2003 is i a’ fàgail orrasan gun do chuir iad tuaileas air a h-onoir, ach bhuannaich Interviú a’ chùis. Dhearbhaich am britheamh ann am Madrid nach robh sin idir ceart is "Thug an t-irisleabhar fìor fhiosrachadh romhainn (...), rinn Etxebarria meirle-sgrìobhaidh do dh’Antonio Colinas". Thug i agartas ri beulaibh Àrd Chùirte na Spàinne.
Obair
Abaltan
Manizales (baile)
‘S e prìomh-bhaile na roinne Caldas, ann an Coloimbia, a th’ ann am Manizales. Tha e suidhichte aig àirde dhe 2160m os cionn ìre na mara faisg air a' bheinn nas àirde na dùthcha, Nevado del Ruiz, 285km air falbh bho Bhogotá. Tha teodhachd meadhan dhe 18° aige, rè a’ bhliadhna. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1849 anns an sgìre ris an canar Meadhan a’ Chofaidh (Spàinntis: El Eje Cafetero). Tha eaconomaidh a’ bhaile gu math crochte air gnìomhachas a’ chofaidh. Tha cunntas-sluaigh dhe 379,972 aig a' bhaile fhèin ann an 2005, a-rèir a’ chunntas-sluaigh mu dheireadh. 'S e Manizales an 15mh baile as motha na dùthcha. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1849.
Beddgelert
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Gwynedd Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
7 an t-Sultain
'S e 7 an t-Sultain an 250mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (251mh ann am bliadhna-leum). Tha 115 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
646
646
T. P. O'Connor
B'e Tómas de Paor Ó Conchobhair (Beurla: Thomas Power "T. P. " O'Connor, Baile Átha Luain, 5 an Dùbhlachd 1848 - Lunnainn, 18 an t-Samhain 1929), neach-aithris, agus fear-iomairt Pàrtaidh nàiseantach na h-Èireann, a bharrachd air a bhith na bhall phàrlamaid airson Liverpool Scotland (an sgìre mu thimcheall Sràid na h-Alba, ann am Poll a' Ghrùthain, Sasainn), fo bhràiste Partaidh Nàiseantachd na h-Èireann eadar 1885 agus 1929. Bha Ó Conchobhair an sàs ann an iomairt airson neo-eisimeileachd na dùthcha aige fad a bheatha, an dà chuid taobh a-staigh na h-Èireann agus thall thairis ann an Sasainn cuideachd. A thuilleadh air sin, bha e uamhasach ainmeil mar fhear-aithris cuideachd is e na eòlaiche na Pruise. Thug e ceum ann an Eachdraidh agus Cànain ann an oilthigh na Gaillimhe agus bha e fileanta san Fhraingis is sa Ghearmailtis.
590an
Bliadhnaichean
Roinn-seòrsa:6mh Linn *
Inbhir Dhobhrain
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Earra-Ghàidheal agus Bòd Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Oilthigh Coimbra
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:A' Phortagail Roinn-seòrsa:Oilthighean
Romhsaigh
Àireamh-shluaigh
Mar a chithear anns a' chlàr a leanas dh'atharraich àireamh muinntir an eilein tro na linntean.
Glaschu an Ear-thuath (sgìre Phàrlamaid Westminster)
'S e sgìre Phàrlamaid Westminster a tha ann an Glaschu an Ear-Thuath (Beurla: Glasgow Northeast).
Bratach na dùthcha
30px List of state flags
Roinn-seòrsa:cruinn-eòlas
Glaschu an Ear-thuath (sgìre Phàrlamaid Westminster)
Tha Allt an Fhuarain, Pàirc Phosail, Càrn Tìn, Riddrie agus Robroyston anns an sgìre seo. Tha i ann an crìch ri Siorrachd Dhùn Breatainn an Ear, Coatbridge, Chryston agus Bellshill, Glaschu an Ear, Glaschu Meadhain agus Glaschu a Tuath.
Leipzig
Suidheachadh
Timcheall air Leipzig tha bailtean mòra eile ann, tha Halle (Saale) mu 30 cilemeatair air falbh san iar-thuath, anns an àirde a deas tha Chemnitz a tha mu 80 cileameatair air falbh agus Gera aig astar 60 cilemeatair. Tha Dresden mu 100 cileameatair san earra-dheas, Erfurt timcheall air 100 cilemeatair san iar-dheas agus Magdeburg mu 100 cilemeatair san iar-thuath.
A' Chuineag
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Asaint
Còmhdhail
'S e siubhal bho àite gu àite eile a tha ann an còmhdhail no giùlan.
Bermo
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Gwynedd Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Lochan na Sàile
'S e loch ann an Alba a tha ann an Lochan na Sàile. Tha e suidhichte anns an Eilean Sgitheanach eadar Caol Àcainn is an t-Àth Leathann. Tha Beinn na Greine (611m) san ear dheth.
2014
Cinn Latha
Roinn-seòrsa:2010an Roinn-seòrsa:21mh linn
Glaschu a Tuath (sgìre Phàrlamaid Westminster)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid Westminster Roinn-seòrsa:Glaschu
Port Phàdraig
Freumhan an Ainm
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha e coltach gur ann à port agus Pàdraig anns a' Gàidhlig a tha an t-ainm. Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Bhaile na h-Ùige fhèin anns an 18mh Linn.
Siapansaigh
thumb|Elwick thumb|Suidheachadh Siapansaigh
Neiptiunium
thumb|Coir ogsaideachidh neiptiunium ann an eadar-sgoilidhean.
Alderney
'S e eilean anns a’ Chaolas Shasannach a tha ann an Àldarnaigh  (Beurla: Alderney; Fraingis: Aurigny; Àldarnaighis: Aoeur'gny). 'S e an treasamh eilean as motha ann an Eileanan a' Chaolais. 'S e an darna eilean as motha den Bhàillidhneachd Gheàrnsaidh.
Twynholm
Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1605 mar Twyneme.
Alderney
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Eileanan a' Chaolais Roinn-seòrsa:An Rìoghachd Aonaichte
Girona (provincia)
'S e provincia na Spàinne a tha ann an Girona (IPA: ʒiˈɾonə, Spàinntis: Gerona). Tha e na laighe ann an Catalòinia, air an àirde an ear-thuath na dùthcha. 'S e Girona a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm. B'e an siostam-riaghalaidh iondail na Frainge a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh Chatalòinia i ann an 1978, nuair a sgrìobhadh Bun-reachd ùr. Sìnidh Girona fad 5,910km² agus tha 756,810 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an 40mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 20mh tè a thaobh àireamh-sluaigh. Tha crìochain aice le Barcelona, Lleida agus An Fhraing. 'S e Catalanais agus Spàinntis a tha gam bruidhinn an seo.
Pàiste
Ann an Alba chaidh làn-aois a mhìneachadh le Achd Làn-aoise (1969). Ron achd seo thàinig làn-aois aig aois 21, ach a-nis thig i aig aois 18. Ach chaidh comas laghail a mhìneachadh le Achd Aois Comas Laghail (Alba) (1991) mar aois 16.
Murchadh MacLeòid
A bheatha
Bha e na oileanach aig Oilthigh Obar Dheathain far an do rinn e ceum ann an Ceiltis is Laideann. Fhuair e sgoilearachd bho Cholaiste Immanuel aig Oilthigh Chambridge. Bha e na thidsear fad iomadh bliadhna, an toiseach a' teagaisg Gàidhlig agus Laideann ann an Sgoil Bhàgh a’ Chaisteil ann am Barraigh. An uair sin, bha e na Cheannard air a’ Ghàidhlig ann an sgoiltean air feadh aig seann Chomhairle Shiorrachd Inbhir Nis. Bha e na fhear-sgrùdaidh Gàidhlig fad fichead bliadhna bho 1969-1989 ann an sgoiltean na h-Alba.
Bha e na bhall dhen chiad fho-chomataidh 'GOC'.
Ann an 2009, rinn Radio nan Gaidheal sreath de 6 prògraman mu a bheatha leis an tiotal 'Murchadh HMI'. Cuideachd ann an 2009, choisinn e duais 'Sàr-Ghaidheal' bho Sabhal Mòr Ostaig. Bha e cuideachd na Cheann-feadhna agus leabharlannaiche urramach aig Comunn Gàidhlig Inbhir Nis.
6mh linn RC
6mh linn RC
Oighreachd Asaint a Tuath
Eachdraidh na h-oighreachd
Ach trì bliadhna an dèidh sin bha a' chompanaidh air a briseadh. San Ògmhios bha e follaiseach gun robh an oighreachd air an sgarachadh ann an seachd pìosan beaga airson reic a-rithist. Bha briseadh na h-oighreachd a' chur dragh air na croitearan air sgàth 's gum bhiodh cuid de na crìochan ùra a' ruith tro na coitcheannan agus dh'fheumadh iad dèiligeadh le iomadach uachdaran. A bharrachd air sin bha an t-eagal orra nach biodh an oighreachd air a stiùireadh gu proifeiseanta agus gum biodh tuairmeas fhearainn ann.
Ceannachd na h-oighreachd
thumb|A' Chlach Sgoilt a nochdas air samhail na h-oighreachd. San 6 an t-Ògmhios1992 bha coinneamh aig Aonadh nan Croitearan à Asaint  agus thàinig iad chun a' cho-dhùnaidh an oighreachd leis na còraichean a cheannachd leotha fhèin. Bha gu h-àraid Allan Macrae, Bill Ritchie agus John Mackenzie an sàs ann gus oighreachd Asaint a ghabhail os làimh leis na croitearan. Chaidh Urras nan Croitearan Asaint (Assynt Crofters' Trust limited), mar chompanaidh earranta, a stèidheachadh. B' iad na h-amasan den urras: an oighreachd a cheannach agus a stiùireadh leotha fhèin, an eaconomaidh a leasachadh le pròiseactan mar togail taighean, craobhan fhàs agus àitichean-obrach ùra a chruthachadh. Le sin cha bhiodh adhbhar ann gum biodh na daoine òga a' fàgail na sgìre. Bhathar a' faighneachd gach croitear anns an sgìre airson £1,000 a chur ris, ach chleachd an t-urras na meadhanan cuideachd airson togail-airgid. Bha sin gu math soirbheachail, thog iad nas motha na £130,000 bho dhaoine phrìobhaideach às a' Bhreatainn, à dùthchannan thall thairis agus bho bhuidhnean mar Runrig no Am Pàipear Beag. Fhuair iad grantaichean m. e. bho Caithness and Sutherland Enterprise agus bho Chomhairle na Gàidhealtachd agus £90.000 air iasad bho Highland Prospect Limited (companaidh sheilbheachd). An toiseach tairg an t-urras £235,000 an uair sin £245,000, ach bha an companaidh Suainis ag iarraidh barrachd na sin. Mar sin bha na croitearan air bagairt am fearann a cheannachd a rèir Achd Croitearachd gus luach an fhearainn a mhilleadh. A rèir còir cheannachd cha b' fhiach am fearann ach £40.000.
Mu deireadh thall san 4 dhen Dùbhlachd 1992 thairg an t-urras £300,000 agus an dèidh ceithir làithean fhuair iad an oighreachd. Bhon 1 an Gearran 1993 a-mach tha an Urras nan Croitearan Asaint na sealbhadair den oighreachd seo. Chuir iad ainm ùr oirre: "Oighreachd Asaint a Tuath"(North Assynt Estate).
Dakota a Deas
'S e tè de na Stàitean Aonaichte a tha ann am  Dakota a Deas. Tha i suidhichte ann am meadhan na dùthcha. Tha 814,180 duine a' fuireach anns an stàite. Tha Pierre na prìomh-bhaile ach 's e Sioux Falls am baile as motha a tha ann an Dakota a Deas. San àirde an iar-dheas tha na Black Hills far a bheil a' bheinn cliùiteach, Mt. Rushmore. Tha e air a bhith na stàit bho 2 an t-Samhain 1889.
Glaschu an Iar-thuath (sgìre Phàrlamaid Westminster)
Chaidh a cruthachadh ann an 2005 o phàirtean de Ghlaschu Ceilbhinn agus Ghlaschu Fearann Anna.
Murchadh MacLeòid
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Spokane, Washington
Eachdraidh eile
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1871.
Josef Škvorecký
Is e sgrìobhadair agus foillsichear Seiceach is Canèideanach a bha ann an Josef Škvorecký (IPA: zɛf ˈʃkvorɛtskiː, Náchod, 27 an t-Sultain 1924 - Toronto, 3 am Faoilleach 2012). Tha uabhasan de riaghaltasan totalitarian, beatha luchd-fuadachaidh agus ceòl jazz am measg nan cuspairean as bitheanta anns na leabhraichean aige.
10 an t-Sultain
'S e 10 an t-Sultain an 253mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (254mh ann am bliadhna-leum). Tha 112 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Bàrr na Driseig
Freumhan an Ainm
'S ann gu math pailt 's a tha ainmean-àite bàrr- ann an ceann a deas na dùthcha.
Betws Garmon
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Gwynedd Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
David Niven
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film Roinn-seòrsa:Sasainn
Coimbra
‘S e baile mòr an cridhe na Portagail a th’ ann an Coimbra (IPA: ˈkwĩbɾɐ, Laideann: Aeminimum). 'S ann às a’ Cheiltiis Conímbriga a thàinig an t-ainm. Tha e suidhichte aig 59m os cionn ìre na mara, anns an roinn Centro, 107km air falbh bho Phorto agus 176km bho Lisbon, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 143,396 duine a' fuireach ann an Coimbra, an 8mh baile as motha san dùthaich. Chaochail an Rìgh Alfonso II an seo ann an 1211. Stèidheachadh am baile sa bhliadhna 456 agus chaidh Oilthigh Coimbra a stèidheachadh ann an 1290, far an tug Luís Vaz de Camões ceum ann an Daonnanachd.
Raghnallsaigh
Is dòcha gu bheil sibh a' lorg Rinneansaigh (North Ronaldsay)
Ludwigsburg
‘S e baile mòr air àirde an iar-dheas na Gearmailte a th’ ann an Ludwigsburg (Fraingis: Ludwigsbourg). Tha an t-ainm a’ ciallachadh Daingneach Ludwig, bhon ainm Ludwig agus Burg (Daingneach) anns a’ Ghearmailtis. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1704 is chaidh an lùchairt a thogail eadar 1718 agus 1723 leis an Diùc Eberhard Ludwig às an Diùcachd Württemberg. Tha e suidhichte aig 289m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Neckar, anns an stàit Baden-Württemberg, air iomall Stuttgart. Tha am baile 499km air falbh bho Bherlin (Prìomh-bhaile na dùthcha), 195km bho Mhünchen, 465km bho Bhremen agus dìreach 35km bho Phforzheim. Tha 87,735 duine a' fuireach anns a’ bhaile, leis gur e an 11mh baile na stàite, an 94mh baile as motha san dùthaich Chaidh sgoil nam filmichean a stèidheachadh ann ann an 1991.
Bontnewydd
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Gwynedd Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Ludwigsburg
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Laramie, Wyoming
Eachdraidh eile
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1868.
Caledonian Mac a' Bhriuthainn
thumb|Ceann a' chidhe ann an [[Guireag, far a bheil prìomh oifis Caledonian Mac a' Bhriuthainn]] 'S e companaidh aiseig a tha ann an Caledonian Mac a' Bhriuthainn. Tha i a' ruith nan aiseagan air an Linne Chluaidh agus eadar na h-Eileanan Siar. Tha a' chompanaidh fo smachd Riaghaltas na h-Alba agus a' dol gu 22 eileanan ann an Alba.
Gneiss Leòdhasach
Mar a tha ainm na cloiche ag ràdh, tha i gu math cumanta ann an Leòdhas, ach chithear i anns na h-Eileanan Siar air fad. Tha i ri faicinn gu h-àraidh ann an Rùm, Colla agus Tiriodh, agus air taobh an iar-thuath na Gàidhealtachd cuideachd.
Banbhaidh
Tha turasachd gu math cudromach airson gnìomhachas a’ bhaile, mar sin tha mòran taighean-òsta agus leabaidh is bracaist ann.
Villavicencio
Sluagh a' bhaile
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann am Villavicencio, ach tha 0.4% dhe Tùsanaich agus 2.4% dhe daoine le freumhan ann an Afraga cuideachd. ' S urrainn dhan 93.5% dhe na daoine ann an Villavicencio leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 67.6% dhe na dachannan.
Na h-Eileanan Móra
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eilean Leòdhais Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Siar
Na Dùthchannan Aonaichte
thumb|Suaicheantas nan Dùthchannan Aonaichte
665
Bàsan
Roinn-seòrsa:660an
Teiripiche
Teiripichean Ainmeil
Roinn-seòrsa:Dreuchdan Roinn-seòrsa:Slàinte
Sionnachan-mara
Tùsan is barrachd leugaidh
Roinn-seòrsa:Bith-eòlas Roinn-seòrsa:Muir
Cumhachd
Anns an t-Siostam Eadar-nàiseanta nan Aonadan is e an Joule a tha aonad an neirt agus is e an diog a tha na h-aonad tím.
Rock Springs, Wyoming
Is e baile mòr air taobh an iar Na Stàitean Aonaichte ann an Wyoming a tha ann an Rock Springs. Anns a’ bhliadhna 2011 bha 23,229 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 1,947m os cionn ìre na mara.
Alasdair MacGilleBhàin
B' e cànanaiche a bh' ann an Alasdair MacGilleBhàin (Balguish ann am Bàideanach, 22 an t-Iuchar 1855 - Sruighlea, 4 an Giblean 1907). Is e An Etymological Dictionary of the Gaelic Language an obair a b' ainmeile a rinn e ann an saoghal na Gàidhlig.
Reul-chuairt
Roinn-seòrsa:Reul-eòlas
Stèisean Obar Bhrothaig
'S e Stèisean Obar Bhrothaig (Beurla: Arbroath railway station) an stèisean-rèile ann an Obar Bhrothaig. Tha e suidhichte air an loidhne eadar Obar Dheathain agus Glaschu is Dùn Èideann. <br style="clear: both;" /> {| class="toccolours" border="1" cellpadding="4" style="margin: 0 auto; border-collapse: collapse; text-align: center;" ! Stèisean roimhe ! colspan="3" | National Rail ! an ath stèisean CrossCountry Loidhne Obar Dheathain gu Glaschu Loidhne Dùn Èideann gu Obar Dheathain Priomh Loidhne <br style="clear: both;" />
Roinn-seòrsa:trafaig Roinn-seòrsa:Giùlan Roinn-seòrsa:Stèiseanan
Pàrlamaid
Tha dà thaigh anns a’ Phàrlamaid Westminster – Taigh nan Cumantan is Taigh nam Morairean.
Baile na h-Ùige
Còmhdhail
Chan eil seirbheis rèile ann. A dh'aindeoin sin, tha dà sheirbheis bhus a' frithealadh a' bhaile:
Màiri Nighean Alasdair Ruaidh
A Bàrdachd
Seo earrann dhen Marbhrann do Shir Tormod:
Johan Gottlieb Gahn
B' e ceimigear às an t-Suain a bha ann an Johan Gottlieb Gahn. Bha e ainmeil airson a thaisgealaidh mangaineis. Rugadh e ann an Voxnabruk, (Ovanåker) agus bha e na oileanach aig Oilthigh Uppsala. Dh'obair e mar cheimigear airson Bòrd nam Mèinnean ann an Uppsala. Bha e cuideachd na bhall Pàrlamaid ann an 1778–1779 agus 1809–1810. Chuir e aithne air Jöns Jacob Berzelius ann an 1805 agus dh'obair iad ri chèile. Cheannaich iad, còmhla ri Hans Peter Eggertz, an fhactaraidh cheimigeach ann an Gripsholm. Lorg iad an-sin eileamaid ùr, selenium, ann an 1817.
Pàrras
Tha pàrras na àite nèamhaidh. Ged a tha pàrras coltach ri nèamh sa Chrìosdaidheachd, tha an smuain seo aig mòran creidimh, m.e. na Achaidhean Elysianach, Hesperides ⁊c.
Guadalajara (provincia)
'S e provincia na Spàinne a tha ann an Guadalajara (IPA: ɡwaðalaˈxaɾa). Tha e na laighe ann an Castilla-La Mancha, ann am meadhan na dùthcha. 'S e Guadalajara a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm. B' e an siostam-riaghalaidh iondail na Frainge a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh Chastilla la Mancha i ann an 1978, nuair a sgrìobhadh Bun-reachd ùr. Sìnidh Guadalajara fad 12,167km² agus tha 256,461 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an 17mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 42mh a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le Ciudad Real, Cuenca, Madrid, Segovia, Soria, Teruel agus Zaragoza. 'S e dìreach Spàinntis a tha ga bruidhinn an seo.
Crìsdean Whyte
'S e bàrd Albannach, sgrìobhadair nobhailean, eadar-theangair agus neach-sgrùdaidh litreachail a th' ann an Crìsdean Whyte (Beurla: Christopher Whyte).
14 an t-Sultain
Fèillean
Roinn-seòrsa:Làithean
A' Chàisg
150px|right|thumb|Dealbh [[altair bho Matthias Grünewald]] 'S e a’ Chàisg an fhèis as cudthromaiche ann am bliadhna na h-Eaglaise Crìosdail. Is e seo an latha air a bheil muinntir na h-Eaglaise a’ còmharrachadh aiseirigh Ìosa Crìosd.
Cleachdaidhean anns a’ chreideamh Chrìosdail
A-rèir nan eaglaisean Crìosdail tha a' Chàisg a' tòiseachadh tràth sa mhadainn, nuair a chunnaic na boireannaich an uamh fhalamh. Tha e sgrìobhte anns a' Bhìoball: "Agus thàinig iad gu ro mhoch air madainn a’ cheud là de’n t-seachduin chum na h-uaighe, aig éirigh na greine". Mar sin bidh aifreannan na Càisge a’ tachairt oidhche Di-Dòmhnaich (uaireannan oidhche Shathairne) neo aig èirigh na grèine Di-Dòmhnaich. Mar as trice thèid teine beag a losgadh air beulaibh na h-eaglaise, far an losgar coinneal na Càisge mus tèid an luchd creideamh a-steach dhan eaglais. Le coinneal na Càisge bidh an sagart a’ coisrigeadh an uisge-choisrigte ùir anns an aifreann.
Tha èirigh na greine na phàirt cudthromach ann an tradaisean na Càisge. Anns a’ chreideamh Chrìosdail 's e ìomhaigh a th’ ann gum bi a h-uile duine ag èirigh an dèidh bàis. Tha e a’ nochdadh ann an òrain na h-eaglaise neo ann an dealbhan cuideachd.
Teine na Càisge
Mar as trice thèid an teine a losgadh oidhche Shathairne ro Di-Dòmhnaich na Càisge. Ach tha àitichean eile ann far am bi an teine a’ losgadh Di-Dòmhnaich neo Di-Luain na Càisge.
Gunna fada
Nuair a tha an "gunna fada" air a thogail mar anns an dealbh, tha i gu math mì-mhodhail, ann an Aimeireaga gu h-àraidh.
Roinn le neoni
Do-dhèantachd roinn le neoni
Nise, smaoinich air a' cho-aontar:
Ma tha brìgh aig seo, faodar a sgrìobhadh cuideachd:
671
Bàsan
Roinn-seòrsa:670an
Bucaramanga
‘S e prìomh-bhaile na roinne Santander, ann an Coloimbia, a th’ann am Bucaramanga (Faidhle:ltspkr.png [[Media:Bucaramanga.ogg|bu.ka.ɾa.maŋ.ga]]). Tha e suidhichte faisg air Barrancabermeja, aig 959m os cionn ìre na mara agus 379km air falbh bho Bhogotá. agus tha teodhachd meadhan dhe 26° aige, rè a’ bhliadhna. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1622 anns an sgìre ris an canar Sliabh an Ear (Spàinntis: La Cordillera Oriental) anns na h-Andes. Tha eaconomaidh làidir aig a’ bhaile, stèidhichte air sreath fhada dhe gnìomhachasan agus ‘s e am baile le ìre cion-cosnaidh nas lugha na dùthcha. Tha cunntas-sluaigh dhe 516,512 aig a' bhaile fhèin ann an 2005, a-rèir a’ chunntas-sluaigh mu dheireadh. 'S e Bucaramanga an 8mh baile as motha na dùthcha agus an 89mh baile as motha ann an Aimearaga-Laideannach
Roinn le neoni
Loidhne-thilgidh nam fìor-àireamhan
'S e loidhne-thilgidh nam fìor-àireamhan an t-àlach. 'S ann a tha an cearcall air a cruthachadh le bhith a' cur ri chèile foirchinn na loidhne-àireamh aig eicrich. 'S e eicrioch neo-shoidhneach a tha seo agus 's ann a leanas gu bheil. Anns an t-structair seo, faodaidh an seagh a bhith aig, fhad 's nach eil x = 0 \,, agus cuideachd aig. Chan e raon a th' anns an t-structair seo agus chan eilear an dùil gun obraich e mar gum b' e. Mar eisimpleir chan eil seagh aig air an loidhne-thilgidh.
Clach theinnteach
thumb|Clach-ghràin, clach Phlutonach, le gràinnean mèinnireach thumb|[[Basalt, clach bholcànach; tha na dathan a' sealltainn ciamar a bha an làbha a' ruith.]] thumb|Thèid clach bholcànach a chruthachadh le làbha bho [[Beinn-theine|bheinn-theine]] 'S e seòrsa de chloich a tha ann an clach theinnteach. Còmhla ri clach chruth-atharrachail agus clach ghrùideach 's iad na trì prìomh roinnean-seòrsa de chlachan. Chaidh clach theinnteach a chruthachadh nan robh magma no làbha a' fàs fuar. Tha nas motha na 700 seòrsa eadar-dhealaichte ann, tha sin a' crochadh air far an deach iad a chruthachadh agus air an structar aca.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Eòlas-talmhainn
672
Bàsan
Roinn-seòrsa:670an
Don Giovanni
Caractaran
Roinn-seòrsa:Ceòl
Pòla (cruinn-eòlas)
Air barrachd an siubhal a tha i a dèanamh, tha an talamh còmhnaidh a' tionndadh, mar gum bitheadh nan robh aiseal air an sàthadh tro a meadhan. Bithidh i a' gearradh làn cuairt mu an aiseal seo gach fichead uair ceithir. Is e an tionndadh seo a tha ag adhbharachadh oidhche agus latha. Bithidh solas agus blàths na grèine a' tuiteam air taobh na talamhainn a tha ga h-aghaidh,ach bithidh an dara leth de na talmhainn an dubhar mòr na talmhainn fhèin.
Còisir an t-Sratha
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Ceòl Roinn-seòrsa:An t-Eilean Sgitheanach
Dresden
Eachdraidh
Chleachdadh am fadhail anns an Elbe anns na Meadhan-Aoisean gu math tric, ach cha robh ach baile beag ann aig an àm ud. Bha Meißen, baile eile faisg air, na bu chudromaiche anns na làithean seo. thumb|left|250px|Dresden anns a' Ghearran [[1945, sealladh bho thalla a' bhaile]] Tha a' chiad tùs sgrìobhte a' nochdadh ann an 1206, far a bheil an t-ainm sgrìobhte air duilleig oifigeil ann an cùirt-lagha: Acta sunt hec Dresdene. Bho dheireadh na 15mh linn a-mach dh’fhàs am baile na bu mhotha mar theas-mheadhan cultarach is poileataigeach. An dèidh 1547 bha Dresden na phrìomh-bhaile dhen Rìoghachd Sagsainn, aon de na dùthchannan as cudromaiche ann an Ìompaireachd Naoimh nan Ròmanach an dèidh an Ath-Leasachaidh. Chaidh mòran bhuidhnean cultarach a stèidheachadh aig an àm seo a tha cudromach do chultar a' bhaile chun an latha an-diugh. Ged nach deach am baile a mhilleadh ann an Cogadh na Trithead Bliadhna, chuir teine mòr às an t-seann bhaile gu tur ann an 1685. Gus 1732 chaidh am baile a thogail a-rithist ris an canar "Neustadt" (Baile ùr) an-diugh. Eadar 1806 agus 1918 b' e prìomh-bhaile Rìoghachd Shagsainn a bh' ann an Dresden.
An dèidh an Dàrna Cogaidh bha Dresden fo smachd Gearmailt an Ear (GDR). Ann an 1990 thachair ath-aonadh na Gearmailt. Chaidh saor-stàit Sagsainn a chruthachadh a-rithist agus le sin tha Dresden na phrìomh-bhaile a-rithist an-diugh.
Còigeamh Chonnacht
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Èirinn Roinn-seòrsa:Còigeamhan na h-Èireann
Bò
Cumar crodh airson an da chuid airson feòil agus airson bainne. Tha e measaichte gun robh crodh na bun-stèidh don eaconomaidh Gàidhealach sìos dhan 18mh linn.
15 an t-Sultain
Fèillean
Roinn-seòrsa:Làithean
1642
Bàsan
Roinn-seòrsa:1640an
Jethou
250px|thumb|right|Suidheachadh Jethou 'S e aon de na h-Eileanan a' Chaolais a th’ ann an Jethou (IPA: ˈdʒɛt.huː) Tha an t-ainm ceangailte leis a' chànan Seann-Lochlannais, tha an iar-leasach  -hou (holm) a’ ciallachadh: "eilean".
Judy Garland
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte Garland, Judy
An Danmhairg
Bailtean as Motha
Seo liosta na deich bailtean as motha na dùthcha a leanas:
Stèisean Choire Odhar
Roinn-seòrsa:Trafaig Roinn-seòrsa:Giùlan Roinn-seòrsa:Stèiseanan
Beirilium
Taisgealadh
Ann an 1828 rinn Friedrich Wöhler agus Antoine Bussy beirilium fìor-ghlan nuair a rinn iad an iom-obrachadh potasium le beirilium clòraid. Dh'ainmich Wöhler e beirilium air an clach-lèig beiril.
Seonaidh Beag Mac a' Mhaoilein
Ceanglaichean a-muigh
Roinn-seòrsa:Seinneadairean Gàidhlig Mac a' Mhaoilein, Seonaidh Beag
675
Bàsan
Roinn-seòrsa:670an
Ada Yonath
'S e Ceimigear à Iosrael a th’ ann an Ada E. Yonath (Eabhra: עדה יונת‎, IPA:  ˈada joˈnat, Ierusalem 22 an t-Ògmhios 1939). Bhuannaich i an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 2009, còmhla ri Venkatraman Ramakrishnan agus Thomas A. Steitz. Is i an ceathramh boireannach a choisinn an duais seo.
An Gleann Mór
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Gleanntan
Cumaradh Mòr
'S e eilean anns an Linne Chluaidh a tha ann an Eilean Cumaradh Mòr. Tha e faisg air Cumaradh Bheag. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 46′ 4.73″ Tuath agus  4° 55′ 13.04″ Iar.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Eileanan Chluaidh Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath
Aibidil Eadar-nàiseanta Fogharach
Goireasan taice airson IPA a sgrìobhadh air an Eadarlìon
Roinn-seòrsa:Aibidil Roinn-seòrsa:Cànanachas
Lihou
Ceangal a-mach
thumb|250px|left|Lihou aig a' mhuir làn
The Exorcist
Roinn-seòrsa:Filmichean
Radebeul
Daoine ainmeil
Bha an sgrìobhadair Karl May agus a' bhean aige, Klara, a' fuireach ann an Radebeul airson bhliadhnaichean. Tha e ainmeil air sgàth 's na leabhraichean aige a tha a' cluich ann an Aimearaga, gu h-àraidh na caractaran Winnetou agus Old Shatterhand. Chaidh Karl May a thìodhlacadh ann an Radebeul. Tha taigh-tasgaidh anns an taigh aige an-diugh.
Washington, D.C.
Eachdraidh
Chan eil an District of Columbia na stàite mar Virginia neo Maryland agus air sgàth sin, chan eil an District air a riochdachadh anns an t-Seanaid neo anns an Taigh nan Riochdairean. Agus cha do ghabh an District pàirt anns na iomairtean-taigh a' cheann-suidhe gu ruige 1961 nuair a chaidh an 23mh atharrachadh a' Bun-reachd a chuir an sàs. Bho sin a-mach, tha còir aig an District of Columbia pàirt a ghabhail annta le tha trì bhòtaidhean aice.
Rafael Reyes
'S e ceann-suidhe Choloimbia agus riochdaire dioplòmasach a bh'ann José Gregorio Ambrosio Rafael Reyes Prieto (Santa Rosa de Viterbo ann am Boyacá 5mh Dùbhlachd 1849 - Bogotá 18mh Gearran 1921). Bha e na cheann-suidhe na dùthcha dìreach an dèidh Cogadh na Mìle Làithean bho 7mh Lùnasdal 1904 gu 27mh Iùl 1910. 'S e Toraidh a bh'ann.
Úbeda
Freumahn an Ainm
'S e ainm ro-spàinnteach - Oretani - a th' ann an Úbeda, bho Ibiut, ged a tha coltas Arabais air, bho بَّدَة الْعَرَب (Ubbadat-Al-Arab), air sàilleabh gu robh an sgìre na pàirt Al-Andalus fad linntean.
Sgùrr na Càrnach
Cha b' e Beinn Rothaich a bh' ann bho thùs, leis gun robhar ga fhaicinn a-mhàin mar dàrna mullach de Sgùrr Fhuaran. Ach chaidh a h-ainmeachadh mar Beinn Rothach ann an 1997.
'S e an dòigh as fheàrr a bhith ga dhìreadh mar phàirt den aonach air fad. Tha corra ceum doirbh ann air cromadh bhon mhullach air pìos goirid creagach cas
Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air beanntan Chinn Tàile, Gleann Seile agus Chnòideirt.
Coireall na cìche-shluagain
Far an gur e air lorgadh
'S e fìor-ainneamh airson cànanan a chur tuilleadh na aon coireall taobh ri taobh. Ge tà, cuiridh fileantaich nas sine na nan dual-chainntean an Ear Ocsiteanaise an coireall na cìche-slugain agus an coireall còsagail taobh ri taobh, mar eisimpleir ann an slàn agus  darach.
Khersonska Oblast
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Khersonska Oblast
Broc
Tha srianan geala air a cheann. Bidh iad a’ dèanamh dachaigh fo thalamh. Theirear “tùitean” neo “srianach” ris cuideachd.
Ceanglaichean a-muigh
Roinn-seòrsa:Neasan Roinn-seòrsa:Mamalan
Casquets
thumb|right|250px|Suidheachadh Les Casquets 'S e aon de na h-Eileanan a' Chaolais a th’ ann an Les Casquets neo The Casquets. Tha e suidhichte anns a’ Chaolas Shasannach mu 13 cilemeatair air falbh san àird an iar-thuath Alderney. 'S e seo na co-chomharran aige: 49°43’ 4” Tuath is 2° 22’ 7” Iar. Tha e na phàirt den Bailiwick of Guernsey.
Bha mòran bàtaichean nan crannalaich air na Casquets, ri measg an HMS Victory ( 1744), an SS Stella (1899) is an Ievoli Sun ann an 2000.
Ceangal a-mach
Roinn-seòrsa:Eileanan a' Chaolais
Gulfport, Mississippi
'S e baile mòr ann am Mississippi a th' ann an Gulfport.
Aistean Co-cheangailte
Tha dà 'Gulfport' eile anns na Stàitean Aonaichte.
Raghnall Mac Ille Dhuibh
'S e sgoilear agus deasaiche Albannach a th' ann an Raghnall Mac Ille Dhuibh (Beurla: Ronald Black) a th' air torr obair a dhèanamh leis a' Ghàidhlig. Tha ùidh sònraichte aige ann am bàrdachd Ghàidhlig. Dheasaich e cuid de na cruinneachaidhean bàrdachd Ghàidhlig as cudromaiche, mar An Tuil no An Lasair.
Sgeul-beatha
Thionail e catalog na làmh-sgrìobhainnean Gàidhlig airson Leabharlann Nàiseanta na h-Alba.
Sgioba nàiseanta rugbaidh na Spàinne
right|thumb|300px|a' cluich na Teicich
Ruaraidh Arascain is Mhàirr
Bha e fhèin a' sgrìobhaidh aistean, sgeulachdan-ghoirid, dealbhan-chluich, agus leabhraichean eachdraidh.
681
Bàsan
Roinn-seòrsa:680an
Bratach a' bhaile
30px City flags
Roinn-seòrsa:cruinn-eòlas
Meanbh-chuileag (buidheann)
Gu ruige seo tha a' bhuidheann air tadhal air còrr is 300 sgoil ann an Alba, agus tha mu 10,000 duine-chloinne air dealbh-chluich Mheanbh-chuileag fhaicinn.
Meur-coise
Roinn-seòrsa:Corp
Loch Àrd
Tha 1.2 ha (3 acair) de dh’fharsaingeachd sa loch seo, agus 0.5 km (0.3 mìle) de chuairt-thomhas, agus tha e mu 193 m a dh'fhad san àite as dìriche. Chan eil eilean ann. Tha bàrr uisge an locha mu 208 m (682 troigh) os cionn na mara agus tha e mu 2.6 km (1.6 mìle) air falbh bhon mhuir. Tha an t-uisge a' sruthadh a-mach à Loch Àrd tro allt beag gu tuath do Loch Mhic Charmhiceil.
Gneiss
Dealbhan
Roinn-seòrsa:Eòlas-talmhainn
Southaven, Mississippi
Eachdraidh eile
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1898.
Huesca (provincia)
Freumhan an ainm
Tha e coltach gur ann à Bolsksan ann an Ibearais, air sàilleabh gu bheil an t-ainm a' nochdadh air buinn Ibearach, ach chan eil e soilleir na tha sin a' ciallachadh idir. Chaidh sin atharrachadh gu Osca no Urbs Victrix Osca ann an Laideann às aonais an t-iar-leasachan -skan, nuair a bha an sgìre fo bhuaidh nan Ròmanach - b' e atharrachadh mòr a bh' ann. On 8mh Linn a-mach chanadh وشقة (Washqah) ris an àite ann an Arabais agus nochd am foirm ùr a th' againne an latha an-diugh an dèidh nan Arabach: Huesca ann an Spàinntis (le dà-fhoghair an àite fuaimreag: /ɔ/ gu /wo/). Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
Feòrag
Tha an fheòrag ’na mamal agus ’na creimiche (iolra: feòragan).
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Creimiche Roinn-seòrsa:Mamalan
Llanddarog
Tha am baile Llanddarog ann an Sir Gaerfyrddin, a' Chuimrigh. Tha e 49.0 mi (78.9 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 174.8 mi (281.2 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 1158 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 688 (59.4%); rugadh 80% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Maria Goeppert-Mayer
Urraman
Bhuannaich i an Duais Nobel ann am Fiosaigs ann an 1963 còmhla ri Eugene Wigner agus J. Hans D. Jensen. Dh'ainmicheadh sràidean ann am Braunschweig agus Lübeck agus cruinn-shloc air Bhèineas oirre.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann am Fiosaigs Roinn-seòrsa:Luchd-saidheans Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Teine an taighe-tionnsgain Trì-cheàrnag
An Teine
Bha na trì làir aig a' bhàrr an Togalach Asch, nan deich làir, air ghabhail leis a' Chomann Triangle Shirtwaist Company, sealbhaichte le Max Blanck agus Isaac Harris, a' suidhe anns a' Bhaile-mhòr Eabhraig Nuadh aig an eadar-geàrradh de Greene Street agus de Washington Place, dìreach an Ear an Washington Square.
Bha an Comann Triangle Shirtwaist a-cheana air a fhàs ainmeil a-mach an gnìomhachais-culaidhe 'san 1911: dh'fhàs an obadh-obrach mòr le obraichean-culaidhe, àitheanta ris an Èirigh nan 20,000, le fàgail deònach aig a' Chomann Triantain.
Mamal
*
Crevichon
Bha cuaraidh clach ghraineil air an eilean, canar gun tàinig clachan na staidhre St Paul's Cathedral ann an Lunnainn à Crevichon.
Hattiesburg, Mississippi
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean ann am Mississippi
Bàn-righ Ealasaid I
Roinn-seòrsa:An Teaghlach Rìoghail Breatannach Roinn-seòrsa:Rìoghalachd Roinn-seòrsa:Daoine à Sasainn
Loch Ghabhsgabhaig
'S e loch ann an Alba a tha ann an Loch Ghabhsgabhaig, ainmean eile: Loch Ghausgabhaig ,Loch Ausgabhaig neo Loch Gauscavaig. Tha e suidhichte ann an Slèite, an t-Eilean Sgitheanach. Tha e na laighe san àird a thuath Tarsgabhaig.
Kuala Lumpur
left|thumb|Na Tùir Phetronas
Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean ann an Àisia Roinn-seòrsa:Àisia an Ear-Dheas Roinn-seòrsa:Bailtean
Wiesbaden
'S e prìomh-bhaile na stàit Ghearmailteach Hessen a tha ann an Wiesbaden. Sa 2009, bha 277,493 daoine a' fuireach ann. B' e prìomh-bhaile na Diùcachd Nassau a bh' ann, eadar 1806 agus 1866. Tha e 44km air falbh bho Weilburg.
Cearrara
Thàinig an t-ainm Cearrara bhon fhacal Seann Lochlannais "Kjarbar-oy" neo "ciarr-oy".
Chaochail an Rìgh Alasdair II na h-Alba ann an Cearrara ann an 1249.
Gàirdean
right|thumb|Gàirdean
Còigeamh Laighean
'S e Còigeamh na h-Èireann a tha ann an Còigeamh Laighean (Gaeilge: Cúige Laighean). Tha e suidhichte air an àirde an iar na dùthcha agus tha 2,504,814 duine a' fuireach san t-siorramachd fad 19,800km². Tha Laighean a' gabhail a-steach dà Chontae dheug: Contae Átha Cliath, Contae Cheatharlach, Contae Chill Dara, Contae Chill Chainnigh, Contae Chill Mhantáin, Contae na hIarmhí, Contae Laoise, Contae Loch Garman, Contae an Longfoirt, Contae Lú, Contae na Mí agus Contae Uíbh Fhailí. 'S e Log na Coille (925m) a th'ann a' beinn as àirde na roinne.
Svetlana Alexievich
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Litreachas Roinn-seòrsa:Daoine às a' Bhealaruis Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean
V. S. Naipaul
'S e sgrìobhadair à Trianaid a th' ann an Vidiadhar Surajprasad Naipaul. Rugadh e ann an Chaguanas, Trianaid, ann an 1932. Chaidh a chiad nobhail, The Mystic Masseur, fhoillseachadh ann an 1957 ach bha e a bu ainmeile airson A House for Mr Biswas (1961). Chaochail e ann an 2018.
Bun-na-coise
Roinn-seòrsa:Corp
An Tàinistear
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Alba Roinn-seòrsa:Poileataigs
Napoléon Bonaparte
Ach bha armailtean cumhachdach na aghaidh. Impireachd na Breatainne, a' Phruis agus an Ruis, agus chuidich iad dùthchannan eile airson na Frangaich a chuir air falbh. Chaill iad an Spàinnt ann an 1812 agus cha do chuir iad an Ruis fo smachd ann an 1813. Thòisich crìonadh na Impireachd aig an àm a bha siud.
David Hasselhoff
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Las Palmas (provincia)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Na_h-Eileanan_Canàrach
Bizkaia (provincia)
Freumhan an ainm
Tha luchd-rannsachaidh dhen bheachd gur ann à bizkar (Gàidhlig: druim) ann am Basgais a tha an t-ainm. A dh'aindeoin sin, tha teòiridh eile ann a chanas gur ann à faclan eile ann am Basgais mar bits-kaia (Gàidhlig: port an ròid) no bizi-kaia (Gàidhlig: port beò), ged nach eil ach glè bheag de dhaoine a' gabhail ri sin.
Loch Ic Iain
Chan eil duine sam bith a' fuireach faisg air Loch Ic Iain agus mar sin chan rathaidean ann a leanas chun na locha seo.
Na h-Eileanan Canàrach
'S e innis-mhuir a tha anns na h-Eileanan Canàrach neo Eileanan Canèiridh, Spàinntis: Islas Canarias, (IPA: ˈizlas kaˈnarjas). Tha iad suidhichte anns a’ Chuan Siar eadar 100 is 500 cileameatair air falbh bhon àirde an iar oirthir Afraga. 'S e Maroco agus Sathara an Iar na dùthchannan a tha faisg air. A-rèir cruinn-eòlas tha iad ceangailte le Afraga, ach a-rèir cumhachd poilitigeach tha iad fo smachd na Spàinne. Tha i na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:Afraga *
Imre Kertész
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Litreachas Roinn-seòrsa:Daoine às an Ungair Roinn-seòrsa:Iùdhachd
14mh linn RC
14mh linn RC
Baile Nèill
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear
Pèist
'S e seòrsa beathach a tha ann an pèist (cuideachd snàigean no snàigeach; Beurla: reptile).
Aonghas Dubh MacNeacail
Sgeul-beatha
Sgrìobh Aonghas MacNeacail bàrdachd, òrain, dealbhan-cluiche, sgriobtaichean airson rèidio, telebhisean, film is opara.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gàidhlig Aonghas Dubh MacNeacail Aonghas Dubh MacNeacail MacNeacail, Aonghas Dubh
Loch Nighean Fhionnlaidh
Chan eil duine sam bith a' fuireach faisg air Loch Nighean Fhionnlaidh agus mar sin chan rathaidean ann a leanas chun na locha seo.
Canar gun d' fhuair an loch seo an t- ainm air sgàth 's gun deach nighinn Fhionnlaidh a bhàth ann leis athair air sgàth 's gun robh i trom.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba Roinn-seòrsa:An t-Eilean Sgitheanach
Pàpa Pius X
B' e Pàpa Eadailteach a bha ann am Pàpa Pius X (Laideann: Pius PP. X, Riese, 2 an t-Ògmhios 1835–Cathair na Bhatacain 22 am Faoilleach 1914). B' e Giuseppe Melchiorre Sarto an t-ainm a bh' air bho thùs. Chaidh a thaghadh san 4 an Lùnasdal 1903 mar phàpa an dèidh bàs Pàpa Leo XIII. B' e an 257mh fear a bh'ann.
692
692
Bearchan
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ainmean Gàidhealach
17mh linn RC
17mh linn RC
Bearach
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ainmean Gàidhealach
Caolabhain
right|thumb|Caolabhain
Peanta
right|thumb|Peanta