cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Novosyolovo
'S e baile beag eadar Moscobha agus Nizhny Novgorod anns An Ruis a th' ann an Novosyolovo (Ruisis: Новосёлово). Tha e suidhichte air an àirde an iar an dùthcha, san sgìre Kirzhachsky, roinn Kirzhachsky. Chaochail an speuradair Ûrij Gagarin an seo ann an tubaiste phlèana ann an 1968. Chan eil ach 643 duine a' fuireach ann an latha an-diugh.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ruis Roinn-seòrsa:An t-Aonadh Sobhiatach
Verkh-Zhilino
'S e baile beag eadar Omsk agus Irkutsk anns An Ruis a th' ann am Verkh-Zhilino (Ruisis: Верх-Жилино). Tha e suidhichte air an àirde an ear an dùthcha, san sgìre Kosikhinsky, Altai Krai.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ruis Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Luis de Góngora
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Spàinnteach Roinn-seòrsa:Daoine às an Spàinn Roinn-seòrsa:Litreachas
Caisteal Ros Saidhe
right|300px
Tha Caisteal Ros Saidhe (Beurla: Rosyth Castle) air an Linne Foirthe, faisg air Ros Saidhe. B'e eilean aig aon am.
Boris Johnson
'S e colbhaiche a rugadh anns na Stàitean Aonaichte a tha ann an Alexander Boris de Pfeffel Johnson. Dh'fhrithealaich e mar phrìomhaire na Rìoghachd Aonaichte eadar 2019 is 2022 is mar Mhèar Lunnainn eadar 2008 is 2016.
Ro phrìomhaireachd
Chaidh a chur a-mach à dreuchd aig The Times mar neach-aithris an dèidh do dh'iomradh a dhèanamh suas.
Chaidh a chur a-mach à dreuchd mar labhraiche dùbhlanach a' Phàrtaidh Thòraidhich le Michael Howard an dèidh do bhreug a dhèanamh mu chùis le neach-aithris.
Partygate agus Pinchergate
Thoir Poileas a' Mhet 126 unnlaghan suidhichte ri daoine a bha aig cuirmean-dighe ann an Sràid Downing nuair a bha glasadh trom air an dùthaich ri linn COVID-19. Lorg aithisg le Sue Gray mu pàrtaidhean ann an Sràid Downing:
Dhìon Johnson Chris Pincher, aig an robh casaidean le bunait de dh'ionnsaighean drabasta, mar leas-àrd-chuip is an dèidh sin leig barrachd air 26 ministearan is còrr is fichead daoine eile le obair aig an riaghaltas an dreuchdan suas. Leig Johnson fhèin a' phrìomhaireachd suas ann an Iuchar 2022.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Prìomh-mhinistearan na Rìoghachd Aonaichte
Listvyanka
'S e baile beag faisg air Tomsk anns an Ruis a th' ann an Listvyanka (Ruisis: Листвянка). Tha e suidhichte air an àirde an iar na dùthcha, san sgìre Tisulsky, roinn Kemerovo. Tha 956 duine a' fuireach ann an latha an-diugh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ruis Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Příbor
'S e baile beag anns an sgìreachd (Seacais: okres) Nový Jičín air an àirde an ear Poblachd nan Seiceach a th' ann am Příbor (IPA: /pr̝̊iːbor/, Gearmailtis: Freiberg in Mähren). Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1251 mar Vriburch. Bhuineadh am baile dhan sgire Neutitschein ann an Ostair-Ungaire ro 1918. Rinn tuiltean droch sgrios air a' bhaile ann an 2010. Tha e suidhichte eadar Nový Jičín agus Frýdek-Místek san roinn (Seacais: kraj) Moravskoslezský, aig 200m os cionn ìre na mara, 357km air falbh bho Phràg, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 8,814 duine a' fuireach ann.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ostair Roinn-seòrsa:An t-Seic Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Seic
Heike Kamerlingh Onnes
Tha e ainmeil airson na h-obrach aige air theothachdan ìosal. Ann an 1908 b' e esan a' chiad dhuine a rinn helium lionnach, agus dhearbhaich e nach eil bacadh-dealain aig mearcair aig beagan puingean os cionn 0 K ann an 1911. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an 1913 airson na h-obrach seo.
Rugadh e ann an Groningen agus bha e na oileanach aig na h-oilthighean ann an Groningen agus Heidelberg, far an do dh'ionnsaich e fiosaigs fo Robert Bunsen agus Gustav Kirchhoff. Fhuair e an dotaireachd aige on tràchdas Nieuwe bewijzen voor de aswenteling der aarde (Dhearbhaidhean ùra air chuairt na talmhainn). Chaidh e na ollamh aig Oilthigh Leiden ann an 1882, far an do dh'obair e air theothachdan ìosal.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann am Fiosaigs Roinn-seòrsa:Luchd-saidheans Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Diego Velázquez
B' e peantair ealanta barocach Spàinnteach on Aois an Òir a bh' ann an Diego Rodríguez de Silva y Velázquez. Rugadh e air 6 an t-Ògmhios, 1599 ann an Sevilla agus chaochail e air 6 an Lùnastal, 1660 ann am Madrid. B' ann fo Francisco Pacheco agus Francisco Herrera a fhuair e a chuid foghlaim, agus bha e glè dhèidheil air Caravaggio agus bha Francisco de Zurbarán na charaid dha. B' e Velázquez a leasaich an stoidhl peantaidh air a bheil tenebrismo. Thug Velázquez buaidh uabhasach fhèin làidir air Pablo Picasso, Salvador Dalí agus Francis Bacon.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ealain Roinn-seòrsa:Daoine às an Spàinn Roinn-seòrsa:Luchd-ealain
Claude Nicollier
'S e fiosaigiche, reul-fhiosaigiche, paidhleat agus speuradair às an Eilbheis a tha ann an Claude Nicollier (Vevey, 2 an t-Sultain 1944). 'S e Nicollier a' chiad speuradair às an Eilbheis a chaidh dhan fhànas a-riamh. Rinn e ceithir tursan eadar 1992 agus 1999 airson an ESA. An dèidh a' phrògraim-fànaise fhàgail, bha e na ollamh ann an teicneolas fànais, aig École Polytechnique Fédérale ann an Lausanne. Fhuair cead-sgeith nuair a bha e anns na feachdan armachd ann an 1966. Thug e ceum ann am fiosaigs aig Oilthigh Lausanne ann an 1970 agus an uair sin rinn e MSc aig Oilthigh Geneva, ann an reul-fiosaigs. Phòs e aig Susana Pérez - à Meagsago - ann an 1974, agus rug ise dithis nighean dha. Chaochail ise ann an 2007.
Iomraidhean
Nicollier, Claude Nicollier, Claude Nicollier, Claude
Lèir-shealbhachd Tokyo
right|thumb|Tha an lìonra-rèile air a dhòmhlachadh aig uairean roide madainn is feasgar (madainn, 2005) Thathar a' meas san Iapan a-nis gu bheil anabarr de ghnìomhachas is sluagh air an co-thional ann am prìomh-bhaile Tokyo. Tha poileataigs is ionmhas is cultar is sluagh, a bharrachd air calpa, is stòrasan is gnìomhachas uile air an co-chruinneachadh ann an ceàrn a' cheanna-bhaile (gu h-àraidh ann an Tokyo fhèin) chun na h-ìre 's gu bheil lèir-shealbh aige air gnothaichean na dùthcha.
Joel Engel
B' e ceòl-sgrìobhaiche, sgrùdair ciùil, neach-aithris agus neach-teagaisg à Iosrael/An Ucràin a bh' ann an Joel Engel (ainm-breithe: Yuliy Dmitrovich Engel, Ucràinis: Енгель Юлій Дмитрович, Ruisis: Энгель Юлий Дмитриевич, Eabhra: יואל אנגל). Rugadh e ann am Berdiansk air 28 an Giblean 1868 agus chaochail e ann an Tel Aviv air 11 an Gearran 1927. Anns a' chiad dol a-mach, dh' ionnsaich Engel lagh aig Oilthigh Kharkiv agus teòiridh ciùil còmhla ri Andrejs Jurjāns san sgoil theicnigeach an sin. Ann an 1893 mhol Tchaikovsky gun deidheadh e dhan sgoil-ciùil ann am Mosgo, far an do chuir e crìoch air a chuid ionnsachaidh ciùil: fhuair e trèanadh ann an sgrìobhadh-ciùil fo Mhikhail Ippolitov-Ivanov agus ann an contra-phuing fo Shergei Taneyev, agus thug e ceum ann an 1897.
Às deidh dha ceumnachadh, dh' obair e airson còrr is 20 bliadhna mar neach-breithneachaidh ciùil sa phàipear-naidheachd làitheil Московские ведомости (Gàidhlig: Naidheachdan Mosgo). Dh'fhoillsich e cuideachd dreach an Riemann Musiklexikon (Gàidhlig: faclair-ciùil Riemann) sa Ruisis. Ann an 1900 thòisich Engel òrain dùthchail Iùdhach às An Ruis chruinneachadh agus cheartachadh. Ann an 1908 ann an Sankt Peterburg stèidhich e buidheann sgrìobhadairean-ciùil den aon seòrsa inntinn (Solomon Rosowsky (1878 – 1962) agus Lazare Saminsky (1882 – 1959) nam measg) air an robh Comann airson Ciùil Dùthchasaich Iùdhaich (Ruisis: Общество еврейской народной музыки).
Às deidh sin sgrìobh Engel tuilleadh rèiteachaidhean de bheul-aithris Iùdhach agus thòisich iad air na cuirmean aca san Ruis. Ann an 1912 chaidh e còmhla ris an sgrìobhadair agus neach-eòlais Salomon An-ski (1863 - 1920) air turas gus òrain dhùthchail a chruinneachadh air feadh Ranntair Tuineachdadh nan Iùdhach (Ruisis: Полоса оседлости). Às dèidh Ar-a-mach an Dàmhair 1917, dh' obair e aig Coimiseanaireachd airson Foghlaim an t-Sluaigh (Ruisis: Народный комиссариат просвещения) agus theagaisg e san Sgoil-ciùil ann am Mosgo. Rinn Engel ceòl fosglaidh airson an dràma Der Dibbuk (Iùdais: דער דִבּוּק), air a sgrìobhadh le An-Ski. Choisinn Engel deagh chliù tron ​​cheòl tuiteamach aige airson an dreach Eabhra den obair seo, a chaidh a dhèanamh airson a' chiad turas ann an 1922 san Taigh-cluiche Iùdhach Habimah ann am Mosgo.
Chaidh Engel dhan a' Ghearmailt ann an 1922. Fhad 's a bha e ann am Berlin bha e an sàs ann a bhith a' stèidheachadh taigh-foillseachaidh air an robh Companaidh Foillseachaidh Juwal airson Ciùil Iùdhaich (Gearmailtis: Juwal Verlagsgesellschaft für jüdische Musik ) agus ghabh e thairis a stiùir ealanta. Ann an 1924 rinn Engel eilthireachd gu Palastain. An sin theagaisg e san Sgoil Chiùil Shulamith ann an Tel Aviv agus rinn e ceòl tuiteamach airson Taigh-cluiche Ohel. Chaochail e ann an Tel Aviv ann an 1927.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Iosrael Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Ceòl Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Eas-chumadh Hutton
'S e ainm air àitichean ann an Alba a nochdas beàrn eadar linntean geòlasach a tha ann an eas-chumadh Hutton (Beurla: Hutton's Unconformity). Sgrìobh James Hutton gun deach clachan a chruthachadh ann am pròiseasan slaodach is ùine uabhasach airson breathan a phasgadh. Lorg e fianais aig na eas-chumaidhean ann an ceann a deas na h-Alba.
An Rubha Sicir
thumb|An Rubha Sicir 'S ann aig an Rubha Sicir ann an Siorrachd Bhearaig a tha tional cloiche-gainmhich dhearg Devonianaich os cionn cloiche-gainmhich Silurianaich phaisgte. Chunnaic e is John Playfair is James Hall far bàta ann an 1788 e.
Eilean Àrainn
thumb|Eas-chumadh faisg air [[Loch Raonasa.]] B' ann aig Rubha Newton faisg air Loch Raonasa far an do lorg Hutton a' chiad eas-chumadh is seo siosta Dalradianach fo breath cloiche-gainmhich na Linne Carbonmhoire.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Geòlas
Nelahozeves
'S e baile beag agus sgìreachd (Seacais: obec) air an àirde an iar-thuath Poblachd nan Seiceach a th' ann an Nelahozeves (Gearmailtis: Mühlhausen an der Moldau). Tha e suidhichte eadar Pràg agus Ústí nad Labem san roinn (Seacais: kraj) Středočeský, ri taobh na h-Aibhne Vlatava, aig 183m os cionn ìre na mara. Tha 1,965 duine a' fuireach ann.
Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1352 mar Nelahoda. Bhuineadh am baile dhan sgire Bezirk Melnik ann an Ostair-Ungaire ro 1918. Thug feachdan na Suaine ionnsaigh air a' bhaile trì tursan fad Cogadh nan 30 Bliadhna. Chaidh lùchairt a thogail an seo anns an 16mh Linn. Chaidh a ghabhail thairis leis an Riaghaltas fad bliadhnaichean nan Comunnach ach chaidh a thoirt air ais dhan teaghlach Lobkowicz ann an 1993.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An t-Seic Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Seic
Brian Stowell
B’ e Thomas Brian Stowell (no Brian Mac Stoyll) (6 Sultain 1936 – 18 Faoilleach 2019) fear de na prìomh luchd-iomairt ann an ath-bheothachadh na Manainnise. Rugadh e ann an Dùbhghlas, Eilean Mhanainn. Bha e ’na chraoladair Manainnise, ’na chànanaiche agus ’na sgrìobhadair. Nuair a bha e fhathast ’na oileanach òg, fhuair e fileantas ann am Manainnis, agus rinn e clàraidhean fuaime de chainnt an luchd-labhairt dùthchasach mu dheireadh. Dh’ionnsaich e Gaeilge na h-Èireann cuideachd, agus dh’eadar-theangaich e goireasan teagaisg às a’ chànan sin gu Manainnis. Nuair a thàinig Raidió Manann gu bith, bha pàirt mòr aige ann an leasachadh craolaidh san eilean.
Air Latha Tinvaal 2010, thug an Tinvaal, neo Dáil Mhanainn, urram do Stowell - an aithne as àirde as urrainn staid Mhanainn a bhuaileachadh air duine sam bith.
Dh’fhoillsich e an leabhar Reks Carlo ayns Mannin, eadar-theangachadh bhon Ghaeilge dhan Mhanainnis de sgeulachd mun lorg-phoileas Reics Carlo. Ann an 1990, dh’fhoillsich e tionndadh Manainnise de Alice’s Adventures in Wonderland mar Contoyryssyn Ealish ayns Çheer ny Yindyssyn. Sgrìobh e cuideachd a’ chiad nobhail thùsail a-riamh sa chànan, Dunveryssyn yn Tooder-Folley (Muirt an Deoghladair-fala), a chaidh fhoillseachadh ann an 2006.
Roinn-seòrsa:Eilean Mhanainn
Siorrachd Pheairt a Tuath (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann am Siorrachd Pheairt a Tuath (Beurla: Perthshire North).
Chruthaicheadh i ann an 2011 o pàirtean de Taobh an Tatha a Tuath. Tha Cars Ghobharaidh, Blàr Ghobhraidh, Srath Tatha agus meadhan a' bhaile Peairt fhèin san sgìre seo.
Tha i ann an crìch ri An t-Eilean Sgitheanach, Loch Abar agus Bàideanach, Siorrachd Obar Dheathain an Iar, Aonghas a Deas, Sruighlea, agus Siorrachd Pheairt a Deas agus Siorrachd Cheann Rois.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Siorrachd Pheairt Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Selim I
B' e naoidheamh Sultan Impireachd nan Otomanach a bh' ann an Selim I (far-ainm: Yavuz - 'gruamach'/'ceannara' - Amasya 10 an Dàmhair 1470 - Çorlu 22 an t-Sultain 1520). B' e mac a b' òige Bayezid II agus Gülbahar Sultan a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha bho 1512 gus a chaochail e ann an 1520. Dh' fhàs an Impireachd mu 70% fo Shelim. Ghabh e a-steach mòr-chuid saoghal nam Muslamach, a' sìneadh fad 1,494,000 km2 nuair a bha Selim I aig uchd a' bhàis. Chuir e Siria, Iòrdain, An Èipheit, Palastain, Leabanon, Hejaz agus Tihamah ri na bha dhe cholonaidhean aig Impireachd nan Otomanach mar-thà agus chuir e às do Shultanachd nam Maimealucach. Le Mecca am broinn na h-Impireachd, b' e na Otomanaich a bha nan ceannardan saoghal nam Muslamach agus chaidh Selim I ainmeachadh na Chalaif.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Hans Asperger
B' e lighiche às An Ostair a bh' ann an Hans Asberger (Hausbrunn, 18 an Gearran 1906 - Vienna, 21 an Dàmhair 1980).
Beatha
Rugadh agus thogadh Asperger air an dùthaich air iomall Vienna. Bha e caran diùid agus cha mhòr nach robh ach caraid neo dhà aige. A dh'aindeoin sin, bha e uabhasach fhèin comasach san sgoil, gu seachd-àraidh a thaobh bhàrdachd, saidheans agus cànan. Dh'ionnsaich e Laideann agus Greugais san sgoil. Thug e ceum ann an à Oilthigh Vienna ann an 1931 agus an ceann bliadhna, ann an 1932 chaidh ainmeachadh ceannard roinn foghlaim sònraichte aig roinne cloinne ann an ospadal an oilthighe. Phòs e aig Hanna Kalmon ann an 1935 agus rug i còignear duine-cloinne dha.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Luchd-saidheans Roinn-seòrsa:Eòlas-leighis Roinn-seòrsa:Daoine às an Ostair
Caisteal Bhaile Mhorail
’S e dachaidh stàiteil, loidse oidhreachd, agus taigh-còmhnaidh aig teaghlach rìoghail na Breatainne a tha ann an Caisteal Bhaile Mhorail. Tha e ann an Siorrachd Obar Dheathain, faisg air bhaile Chraichidh, 14km siar air Bealadair, agus 80km siar air Obar Dheathain.
Gebze
'S e baile mòr agus sgìreachd (Turcais: Belediye) air an àirde an iar-thuath Poblachd na Tuirce a th' ann an Gebze (IPA: gebze, Seann Greugais: Λίβυσσα). Tha Gebze suidhichte faisg air A' Mhuir Mharmara, eadar Istanbul agus Bursa, san roinn (Turcais: ili) Kocaeli, aig 190m os cionn ìre na mara. Tha 304,283 duine a' fuireach ann. 'S e an 38mh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.
Caisteal Bhaile Mhorail
Chaidh an oidhearachd agus an caisteal a bh’ ann a cheannach ann an 1852 bho Chlann Mhic Fhearchair leis a’ Phrionnsa Albert, an duine aig a' Bhànrigh Bhictoria. Fhuair iad ge-tà, nach robh an taigh mòr gu leòr, agus thog iad Caisteal Bhaile Mhorail mar as aithne dhuinn an-diugh e. B’e còmhnaidh samhraidh na Bànrigh Ealasaid II a bh’ann, agus chaochail i ann air 8 an t-Sultain 2022.
Chaidh an t-ainm a chlàradh an toiseach mar 'Bouchmorale' ann an 1451, agus b’e fuaimneachadh [baˈvɔrəl] a bha aig luchd-labhairt Gàidhlig na sgìre air. Thathar a’ creidsinn gur e am facal Gàidhlig “both” a tha sa chiad phàirt den ainm, ach chan eil cinnt ann mun dàrna pàirt.
Gebze
Eachdraidh
A rèir Juvenal, b' ann an an seo a ghabh Hannibal ri a bheatha fhèin eadar 183 agus 181 ro Ìosa Chrìost. Mharbh Bayezid II athair Mehmed II an seo le stuth puinnseanta ann an 1481.
Caisteal Bhaile Mhorail
Ceanglaichean a-mach
Baile Mhorail
Gebze
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Tuirc Roinn-seòrsa:Àisia Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Máire Mhic Róibín
'S e neach-poileataigs à Èirinn a bha na ciad ceann-suidhe boireannach Èireann a tha ann am Máire Mhic Róibín (Beurla: Mary Robinson).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann Roinn-seòrsa:Èirinn
Fuente de Cantos
'S e baile beag faisg air Zafra, air an àirde an iar na Spàinne, suidhichte aig 582m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-Aibhne Taconal, 's a th' ann am Fuente de Cantos (Estremeñu: Huenti de Cantus, Gàidhlig: Tobar nan Òran). 'S ann ann an roinn Badajoz, ann an Extremadura a tha e. Tha 4,687 daoine a’ fuireach anns a' bhaile.
El Greco
B' e ailtire, cruth-ealantair agus peantair ealanta barocach às A' Ghrèig a chuir seachad a bheatha ag obair anns An Eadailt agus An Spàinn tron Aois an Òir a bh' ann an El Greco (Fìor ainm: Doménikos Theotokópoulos, Aibidil Ghreugach: Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, IPA: ðoˈminikos θeotoˈkopulos). Rugadh e ann an Heraklion air 1 an Dàmhair, 1541 agus chaochail e ann an Toledo air 7 an Giblean, 1614. B' ann leis an Sgoil Ealain Chritianach (Greugais:Κρητική Σχολή) a fhuair e a chuid foghlaim, agus bha e glè dhèidheil air Titian, Tintoretto agus Michelangelo. Thug El Greco buaidh uabhasach fhèin làidir air luchd-ealain an sàs ann an Eas-prèiseanas agus Ciùbachas.
Fuente de Cantos
Eachdraidh
Thug feachdan Napoléon Bonaparte ruaig air saighdearan na Spàinne air 15 an t-Sultain 1810, aig Blàr Fuente de Campos. Chaill mu 600 duine am beatha, a' mhòr-chuid dhuibh Spàinntich. Ann an 1934 bha am baile fo stiùir phròbhaist shòisealach air an robh Modesto José Lorenzana, a rinn tòrr airson a' bhaile a leasachadh. B' e esan thug piseach air solarachadh uisge dhan na daoine, agus chleachd e ionmhas a' bhaile airson biadh a thoirt dhan na daoine bochd acrach gortach, leis cho cruaidh 's a bha cion-consaidh aig an àm. Nuair a thoisich Cogadh Sìobhalta na Spàinne, chaidh a chur an greim leis na Faisistich, a dh'fhagadh air gun do ghabh e ri mì-ghnàthachadh airgid poblaich agus chuir iad gu bàs e.
El Greco
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ealain Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghrèig Roinn-seòrsa:Luchd-ealain Roinn-seòrsa:An Spàinn
Fuente de Cantos
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Bayezid II
B' e ochdamh Sultan Impireachd nan Otomanach a bh' ann am Bayezid II (ainm eile: Bayezid-ı sānī, Dimetoka 3 an Dùbhlachd 1447–Çorlu 26 an Cèitean 1512). B' e a' chiad mac Mehmed II agus Gülbahar Hatun a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha bho 1481 - 'S ann coltach gun do mharbh e athair le stuth puinnseanta ann an Gebze - gu ruige 1512 nuair a chaochail e fhèin. B' fheudar dha shabaid an dà chuid an aghaidh corra dhuine taobh a-staigh na h-Impireachd aige a bhràthair Cem agus feadhainn eile) agus Venezia agus Iran taobh a-muigh. An dèidh bhliadhnaichean rinn e a chùis air feachdan Venice anns na Peloponnese. An dèidh gun do chuireadh na h-Iùdhaich agus na Muslamaich a-mach às An Spàinn, b' e Bayezid II a thug iad dhan Impireachd aige, far an robh iad nan tàmh fad linntean gus an tàinig Hitler dhan chumhachd sa Ghearmailt. Rinn Bayezid II droch chàineadh air Fernando à Aragon: Esan a tha an rìoghachd aige a' fàgail bochd is an rìoghachd agam fhìn a' beairteachadh! Chuir na h-Iùdhaich piseach air eaconomaidh na stàit agus nochd teicneolas air feadh na h-Impireachd agus b' e linn an òir do chultair nan Iùdhach a lean na rinn Bayezid II.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Oliver Knussen
B' e co-ghleusaiche is stiùiriche-ciùil à Alba a bha ann an Oliver Knussen.
Rugadh e ann an 1952 ann an Glaschu. Dh'ionnsaich e ceòl còmhla ri John Lambert eadar 1963 is 1969 agus Gunter Schuller aig an ionad Tanglewood sna Stàitean Aonaichte eadar 1970 is 1973. Sgrìobh e dà opara le leabhran le Maurice Sendak, Where the Wild Things Are (1979–1983) is Higglety Pigglety Pop! (1984–1985). Bha e na stiùiriche na h-ealain aig an Fhèis Aldeburgh eadar 1983 is 1998. Chaochail e ann an 2018.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil
Iadhtag agus eilean-ranntair
thumb|Siorrachd Chromba.
'S e pàirt de dh'aon stàite no roinn a chuairtichear aig stàitean no roinntean eile a tha ann an iadhtag.
Mar eisimpleir, b' e pàirt den Eilean Dubh agus 22 iadhtagan ann an Siorrachd Rois a bha ann an Siorrachd Chromba. 'S e eilean-ranntair de Shiorrachd Chromba a tha gach iadhtag.
Iadhtagan agus eileanan-ranntair eile
Roinn-seòrsa:Cruinn-eòlas
Ramna Stacks
right|300px
Is buidhean sgeirean ann an Sealtainn a tha sna Ramna Stacks.
Còmhla ri Gruney tha iad na Àite fo Dhìon Sònraichte.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Rihanna
Tha Robyn Rihanna Fenty neo Rihanna na seinneadair pop. Rugadh i ann am Barbados air 20 an Gearran, 1988.
Clàran
Roinn-seòrsa:Seinneadairean Roinn-seòrsa:Daoine à Barbados
Kemal Kurt
B' e sgrìobhadair, eadar-theangadair agus neach-dhealbh às an Tuirc/A' Ghearmailt a bh' ann an Kemal Kurt (Çorlu 29 an Dàmhair 1947 - Berlin 21 an Dàmhair 2002). Thug esan ceum às an Teknik Makina Bölümünü ann an Istanbul agus agus Oilthigh Mhiami thall sna Na Stàitean Aonaichte. Chaidh e dhan A' Ghearmailt ann an 1975, far a chuir e seachad a bheatha.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An t-Suain Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Turcach Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc
Cur-fodha stàite (Coup d'État)
Is e coup d'état (Fraingis: [ku deta]; gu litireil "buille stàite") no coup  gu goirid glacadh stàite gu mì-laghail, follaiseach leis an arm no le dream aig ìre àrd am broinn na stàite. Measar gun do shoirbhich le coup d'état nuair a ghlacas agus a chumas an luchd-ainneirt cumhachd airson seachd latha aig a' char as ghiorra. Ma thèid riaghaltas na stàite a chur fodha le làmhachas-làidir an airm, canar "putsch" ris san Fhraingis, facal Eilbheiseach-Gearmailteach.
Seòrsachan
A rèir rannsachaidh ann an 2016, tha ceithir builean deireannach comasach ann an coup d'État: Fhuair an sgrùdadh 2016 gun deach rèisimean ceannsachail ùra a shuidheachadh le mu leth-chuid de na cuirean-fodha uile - rè agus an dèidh a' Chogaidh Fhuair. Bidh deachdaireachdan ùra a thòisich le coup d'État a' sìor theannachadh air an t-sluagh sa bhliadhna às a dhèidh seach mar a bha sa bhliadhna ron choup. Cha do rinn treas cuid de na cuirean-fodha rè a' Chogaidh Fhuair agus 10 sa cheud dhiubh an dèidh a' Chogaidh Fhuair ach ath-mheasgachadh air ceannardas na rèisime. Chaidh riaghaltasan deamocratach a shuidheachadh an lorg air 12 sa cheud de chuirean-fodha a' Chogaidh Fhuair agus 40 sa cheud de na cuirean-fodha an dèidh a' Chogaidh Fhuair.
Ro-fhios air cuirean-fodha
Ann an ath-sgrùdadh air an litreachas sgoilearach an 2003, fhuaras gun robh na leanas co-cheangailte ri cur-fodha stàite:
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs
A' Chòmhdhail Cheilteach
’S e comann cultarail pan-Cheilteach a tha sa Chòmhdhail Cheilteach a tha a’ feuchainn ri na cànanan ceilteacha gu léir a neartachadh. Chaidh a chiad chòmhdhail a chumail ann am Baile Àtha Cliath ann an 1901, ach b’ ann sa bhliadhna 1917 a chaidh am buidheann a stéidheachadh le Edward John, a bha ’na bhall-pàrlaimaide airson Dwyrain Sir Ddinbych bho 1910 gu 1918.
’S e buidheann carthannach neo-phoilitigeach a th’ anns a’ Chòmhdhail Cheilteach Eadar-nàiseanta, agus ’s e an t-amas aice “dùchas agus cànanan nam pobalan Ceilteach a ghléidheadh, agus ceangal inntleachdail agus co-obrachadh dlùth a chumail eadar na coimhearsnachdan Ceilteach fa-leth”. Mar sin, chan ionann i agus an Comann Eadar-Cheilteach, buidheann a sgaraich gu càirdeil bhon Chòmhdhail Cheilteach ann an 1961 gus a bhith a’ dìreach cuideachd air amasan politigeach – ged a tha móran de dh’amasan agus de bhuill an cumantas aig an dà bhuidheann.
Tha a’ Chòmhdhail Cheilteach a’ feuchainn ri comh-labhairt eadar-nàiseanta bliadhnail a chumail ann an aon de na sia dùthchannan Ceilteach, a réir cuairteachadh stèidhichte eadar na dùthchannan nuair a ghabhas sin a dhèanamh.
Acadamh Ghearmailteach nan Saidheansan Leopoldina
Is acadamh nàiseanta na Gearmailt a tha ann an Acadamh Ghearmailteach nan Saidheansan Leopoldina (Gearmailtis: Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt Roinn-seòrsa:Comainn fiosraichte
Bastille
thumb|Prise de la Bastille le [[Jean-Pierre Houël (1735–1813).]] B' e dùn ann am Paris a bha anns a' Bhastille, gu oifigeil Bastille Saint-Antoine.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Fhraing
Saint Michael
'S e Saint Michael fear de na h-aon parraistean deug a th' ann am Barbados. Tha prìomh-bhaile na dùthcha, Bridgetown, ann.
Daoine Ainmeil
Roinn-seòrsa:Barbados
Kolín
'S e baile meadhanach agus sgìreachd (Seacais: obec) ann an cridhe Poblachd nan Seiceach a th' ann an Kolín (IPA: koliːn, Gearmailtis: Köln an der Elbe''). Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais anns an 2 Linn le Ptolomaidh mar Budorgis, ged a tha an t-ainm a' tighinn bhon fhacal kola (Gàidhlig: cuidhle). Bhuineadh am baile dhan Ostair-Ungaire ro 1918. Chaidh caisteal a thogail an seo ann an 1437. Chuir am peantair Hynek ze Strážnic na bliadhnaichean bho 1475 gu ruige 1488 a' fuireach sa chaisteal. Bha batal an seo ann an 1714 eadar feachdan na h-Ostair agus na Prùise ann an Cogadh nan 7 Bliadhna. Tha Kolín suidhichte eadar Pràg agus Pardubice san roinn (Seacais: kraj) Středočeský, ri taobh na h-Aibhne Elbe (Seacais Labe), aig 220m os cionn ìre na mara. Tha 30,995 duine a' fuireach ann.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An t-Seic Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Seic
Scalloway Isles
Tha iad faisg air Scalloway air a' mhòr-thìr.
Eileanan
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Alcaraz
Àireamh-sluaigh
Mar iomadh sgìre dhùthaich a-staigh san tìr anns an Spàinn, tha dì-dhaoineachadh na thriobaid ann an Acaraz:
500px
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Andrés de Vandelvira
B' e ailtire Ath-bheòthach às An Spàinn a chuir seachad a bheatha ag obair ann an Jaén tron Aois an Òir a bh' ann an Andrés de Vandelvira/Vandaelvira/Valdelvira. Rugadh e ann an Alcaraz ann an 1505 agus chaochail e ann an Jaén ann an 1575. Thug e buaidh uabhasach làidir air Ailtireachd an dà chuid anns an Spàinn fhèin agus air feadh na Roinn-Eòrpa, leis gu do sgrìobh a mhac Alonso leabhar air an robh Libro de cortes de piedra (Gàidhlig: Leabhar Gearradaireachd Cloiche), mu dheidhinn dòighean obrach athar, gu seachd-àraidh mar a làimhsicheadh e clach. Chithear a chuid obrach an latha an-diugh ann am Baeza, Jaén, Uclés, Úbeda agus Villacarrillo.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Spàinn Roinn-seòrsa:An Spàinn
Gillian Martin
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Gillian Martin BPA.
Dh'obair i mar òraidiche agus anns na meadhanan mus do thaghadh i mar BhPA airson Siorrachd Obar Dheathain an Ear ann an 2016. Chaidh ainmicheadh mar mhinistear fhoghlaim is saidheans anns san Ògmhios 2018 ach chaill i a dreuchd mus do Phàrlamaid a dhearbhadh air sgàth na sgrìobh i air a blog mu dhaoine tar-ghnèitheach. Tha i na ball Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba.
Mairi Gougeon
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann am Mairi Gougeon BPA.
Rugadh i, mar Mhairi Evans, ann an Dùn Dè, bha i na h-oileanach aig Oilthigh Obar Dheathain agus bha i na chomhairliche air Comhairle Aonghais mus deach i mar BhPA airson Aonghas a Tuath agus a' Mhaoirne ann an 2016. Tha i na ball Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba agus dh'atharraich i a h-ainm ann an 2017 nuair a phòs i Baptiste Gougeon.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
Maria Clementina Sobieska
B' e bana-phrionnsa agus cailleach-dhubh às a' Phòlainn a bha ann am María Clementina Sobieska (no Maria Klementyna Sobieska) (Polonia, Oława, Baja Silesia, 18 an t-Iuchar 1702–Palazzo Muti, An Ròimh, 18 am Faoilleach 1735.
Beatha
B' e nighean Jaime Luis Sobieski (1667–1737) agus Eduviges Isabel Amelia del Palatinado-Neoburgo (1673–1722) a bha innte is i càirdeach do Juan III Sobieski, fear de na daoine às beartaiche anns an Roinn Eòrpa.
Bha i fo ghealladh-pòsaidh do Phrionnsa a' Chuimrigh Seumas VIII Alba agus III Shasainn, nach deach na Rìgh. Bha an Rìgh, an Hanòbharach Deòrsa I Bhreatainn is Èireann an aghaidh a' pòsaidh air sgàth 's gun robh eagal leis gum bu rugadh i oighre a' chrùin. Bhac Teàrlach VI, Ìompaire Naomh Ròmanach, i is i a' dol dhan Eadailt gus Seumas a phòsadh.
Rafael Orozco Maestre
B' e seinneadair Coloimbianach a bha ann an Rafael José Orozco Maestre. Air a mheas mar aon de na seinneadairean as fheàrr ann an Coloimbia.
Maria Clementina Sobieska
Beatha
Chaidh a phrìosanachadh anns an Caisteal Innsbruck ach theich i gu Bologna ach chaidh na freacadan a mheall is theich i gu Bologna far an do phòs i Seumas. Rug i dà thagaraich an crùn Shasainn, na h-Alba agus na h-Èireann, Prionnsa Teàrlach Stiùbhart (1720–1788) agus Enrique Benedicto Estuardo (1725–1807) ach cha robh toradh aca is b' e Taigh Shavoy a bha an oighreachan. Cha do thagair Taigh Shavoy crùn Shasainn no na h-Alba.
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Phòlainn Roinn-seòrsa:Na Seumasaich
Rafael Orozco Maestre
Rugadh e air 24 am Màrt 1954 ann an Becerril, Coloimbia agus chaochail e air 11 an t-Ògmhios 1992 ann am Barranquilla, Coloimbia.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Seinneadairean Roinn-seòrsa:Daoine à Coloimbia
Stewart Stevenson
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Stewart Stevenson BPA.
École centrale de Lille
’S e colaiste innealadaireachd ann am Lille na Frainge a tha san École centrale de Lille. Chaidh a stéidheachadh sa bhliadhna 1854.
Stewart Stevenson
Rugadh e ann an Dùn Èideann ann an 1946 agus thogadh e ann am Fìobha. Bha e na sgoilear aig Bell Baxter High School ann an Cupar. Bha e na oileanach aig Oilthigh Obar Dheathain far an do dh'ionnsaich e matamataig. Dh'obair e mar òraidiche agus ann an teicneolas fiosrachaidh mus do thaghadh e mar BhPA airson Siorrachd Banbh agus Oirthir Bhùchainn ann am frith-thaghadh ann an 2001 an dèidh do dh'Ailig Salmond leigeil a sheat suas. Bha e na mhinistear airson àrainneachd agus atharrachadh na gnàth-shìde ann an 2011 agus 2012. Tha e na bhall Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba.
Çorlu
'S e baile mòr agus sgìreachd (Turcais: belediye) air an àirde an iar-thuath Poblachd na Tuirce a th' ann an Çorlu (IPA: tʃoɾɫu, Laideann: Syrallo/Caenophrurium, Greugais: Τζίραλλον). Tha Çorlu suidhichte eadar Istanbul agus Tekirdağ, san roinn (Turcais: ili) Tekirdağ, aig 183m os cionn ìre na mara. Tha 235,354 duine a' fuireach ann.
Stewart Stevenson
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
École centrale de Lille
Tidsear ainmeil
Roinn-seòrsa:Oilthighean Roinn-seòrsa:An Fhraing
Çorlu
Eachdraidh
B' e na Phrygiaich agus na seann Ghreugaich a stèidhich Çorlu ann an Aois an Umha. 'S ann às a' Ghreugais τυρί (Gàidhlig: càise) a thàinig an t-ainm. Cheannsaich na Pearsach agus na Ròmanaich am baile. B' e Murad I a cheannsaich am baile ann an 1360, is e a' toirt ionnsaigh air An Impireachd Bheasantian. Chaochail Selim I an seo ann an 1520, agus Bayezid II ann an 1511, air an t-slighe gu Dimetoka is e na fhògrach. Chaidh am baile fo bhuaidh feachdan na Ruise tron Chogadh 1877 - 1878 agus fo na Bulgairianaich ann an 1912. Mu dheireadh thall rinn arm na Grèige an aon rud eadar 1920 agus 1922.
Aiseag a' Chorrain
Tha Aiseag a’ Chorrain (Beurla: Corran Ferry) a’ dol 250m thar Caolas a’ Chorrain, an caolas cumhang eadar an Linne Dhubh a tha a’ sìneadh a-steach dhan Ghearasdan 14km dhan ear-thuath, agus an Linne Sheileach a tha a’ sìneadh a-mach gu Lios Mór agus an t-Òban agus an t-Eilean Muileach san iar-dheas. Tha e a’ dèanamh ceangail eadar sgìre Àird Ghobhar air an taobh an iar agus sgìre Loch Abar Ìochdarach air an taobh an ear, far a bheil am prìomh-rathad an A82 a tha a’ dol bho Ghlaschu dhan Ghearasdan. Tha e sàbhaladh barrachd is uair a thìde de dhràibheadh eadar Àird Ghobhar agus an Corran, agus tha e cudromach airson conaltradh ri na sgìrean iomallach a’ Mhorbhairne agus Àird nam Murchan.
Tha Slighe Baidhsagail Nàiseanta 78 bho Ceann Tìre gu Inbhir Nis a' cleachdadh Aiseag a' Chorrain agus Aiseag Camas nan Gall eadar Baile a' Chaolais agus An Gearasdan agus an A82 ro thrang.
Anns a' Ghiblean 2023 bha na bàtaichean air an slighe seo, an MV Corran agus a h-ionadach eadar-amail, an MV Maid of Glencoul, a-mach à seirbheis agus an t-seirbheis airson luchd-coiseachd agus luchd-baidhsagail a-mhàin. Tha Ministreachd an Dìon a' rannsachadh taic a thoirt.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Aiseagan Roinn-seòrsa:A' Ghàidhealtachd Roinn-seòrsa:Loch Abar
Süleyman I
B' e deicheamh Sultan Impireachd nan Otomanach a bh' ann an Süleyman I (far-ainm: Kanunî - 'a thug na laghan dhuinn', Muḥteşem - 'mìorbhaileach', Trabzon 6 an t-Samhain 1494–Zigetvar 6 an t-Sultain 1566). B' e a' chiad mhac Selim I agus Hafsa Sultan a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha bho 1520 gus a chaochail e ann an 1566, mòran na b' fhaide na bha sultan no sultan eile sa dhreuchd a-riamh. Chuireadh gu Istanbul e ann an 1501, far an d'fhuair e a chuid fhoghlaim ann an saidheans, eachdraidh, Litreachas, diadhaireachd agus innleachdan cogaidh. B' e ar-a-mach ann am Baghdad a chuir sis a bh' anns a' chiad rud a rinn e. An Uair sin chuir e seachad bliadhnaichean a' toirt ionnsaigh air dùthchannan eile. Aig a' cheann thall chuir e Libia, An Ungair agus Moldàibhia ri na bha de cholonaidhean aig na Otomanaich mar-thà. Chaochail e ann an 1566 nuair a bha e 71 bliadhna a dh'aois is an t-arm aige a' cuartachadh Vienna. A bharrachd air sin, leasaich agus dh’ùraich e laghan na h-Impireachd cuideachd.
Little Roe
right|300px
'S e eilean beag ann an Caolas Yell ann an Sealtainn a tha ann an Little Roe. Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach anns an eilean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Gwenno Saunders
'S e seinneadair às a' Chuimrigh a tha a' fuireach anns a' Chòrn agus a' seinn anns a' Chòrnais a tha ann an Gwenno Saunders.
Rugadh is thogadh ann an Cardiff. 'S e Tim Saunders, bàrd Còrnach is Lyn Mererid, neach-iomairt Cuimreach a tha pàrantan dhi. Bha i na dannsair ann an Las Vegas is an dèidh sin na ball de na Pipettes, triùir a chuir na còmhlanan-ciùil Phil Spector an cuimhne.
Mar neach-ciùil aonair rinn i albaman mar Y Dydd Olaf ('An Là Mu Dheireadh', 2015) sa' Chuimris, Le Kov ('Àite Chuimhne', 2018) anns a' Chòrnais agus Tresor ('Ulaidh', 2022) sa' Chòrnais is sa' Chuimris.
A rèir rùnaire dheuchainnean aig Bòrd na Còrnais bhrosnaich a ceòl luchd-ionnsachaidh a' chànan.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:A' Chòrn Roinn-seòrsa:Daoine às a' Chuimrigh Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil
Eileanan nan Gall
deas|250px|thumb|Eileanan nan Gall
''Is docha tha sibh a' lorg Na h-Innse Gall
Tha Eileanan nan Gall (Beurla: Rabbit Islands) ann an Dùthaich MhicAoidh.
Roinn-seòrsa:Eileanan na h-Alba
Siorrachd Rinn Friù a Tuath agus an Iar (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann am Siorrachd Rinn Friù a Tuath agus an Iar (Beurla: Renfrewshire North and West).
Chaidh i a chruthachadh ann an 2011 o pàirtean de Siorrach Rinn Friù an Iar agus Inbhir Chluaidh. Tha Arasgain agus Rinn Friù fhèin san sgìre seo.
Tha i ann an crìch ri Dùn Breatann, Bruach Chluaidh agus Muileann-Gaidh, Glaschu Fearann Anna, Pàislig, Glaschu Pollaig, agus Siorrachd Rinn Friù a Deas.
Bhios luchd-bhòtaidh ann an Siorrachd Rinn Friù a Tuath agus an Iar cuideachd a' taghadh buill liosta airson Alba an Iar.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Siorrachd Rinn Friù Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Pentland Skerries
thumb|Buthaidean ann am Muckle Skerry 'S e buidhean de cheithir eileanan sa' Chaol Arcach a th' anns na Pentland Skerries (Lochlannais/Nornais: Pettlandssker). Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach an seo.
Tha taigh-solais air Muckle Skerry. 'S e Little Skerry, Louther Skerry is Clettack Skerry a tha anns na sgeirean eile.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Arcaibh
Alexander Burnett
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Alexander Burnett BPA.
Thaghadh e mar BhPA airson Siorrachd Obar Dheathain an Iar ann an 2016. Tha e na bhall Pàrtaidh Tòraidheach na h-Alba. Chaidh e na neach-labhairt Tòraidheach airson lùtha ann an 2016.
Chaoin-chronaich comataidh stannardan na Pàrlamaid e air sgàth 's nach do ghairm e com-pàirtichean ionmhasail nuair an do chuir e ceistean sna Pàrlamaid.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Tòraidheach na h-Alba
Giotàr
right|thumb|Giotàr clasaigeach
Tha an giotàr na inneal-ciùil mar bhainsiò, le corp cruinn air. 'S e inneal-ciùil Arabach-spàinnteach a th' ann agus 's ann às an fhacal قيثارة (qitara) ann an arabais a tha e.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Innealan-ciùil
John Goodenough
'S e ceimigear às na Stàitean Aonaichte a tha ann an John Goodenough. Tha e ainmeil airson am bataraidh litium–aidheon air a shon an do bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 2019 còmhla ri Akira Yoshino agus Stanley Whittingham. Rugadh e ann an Jena, a' Ghearmailt ann an 1922. Fhuair e BA ann am matamataigs aig Oilthigh Yale agus dotaireachd ann am fiosaigs à Oilthigh Chicago ann an 1952. Dh'obraich e air meatailtean trastaich aig MIT eadar 1952 is 1976 nuair a dh'imrich e gu Oilthigh Oxford far an robh e na cheannard obair-lann neo-fhàs-bheairteach is dh'innlich e am bataraidh litium-aidheon. Ann an 1986 dh'imrich e gu Oilthigh Thexas aig Austin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Keith Schellenberg
B' e neach-spòrs, neach-gnìomhachais agus uachdaran Eige a bha ann an Keith Schellenberg.
Rugadh e 13 Màrt 1929 is riochdaich e an Rìoghachd Aonaichte anns Na Geamannan Oilimpigeach ann an 1956 agus 1964 aig a' bhob-slaod agus aig an slaod-rèisidh.
Cheannaich e Eige ann an 1975 ach cha toigh leis nan oileanach a giùlan is reic e do neach-ealain Marlin Eckhard no Maruma ann an 1996. An dèidh sin, ghlac e fianais an aghaidh The Guardian agus The Sunday Times nuair a dh'fhoillsich iad gun do rinn e dearmad air an eilein is gun do chleachd e agus a charaidean mar raon-cluiche e ach leig e a' chùis suas an dèidh do còig seachdainn.
Chaochail e ann an 2019.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Luchd-spòrs
Little Linga
'S e eilean ann an Sealtainn faisg air West Linga a tha ann an Little Linga (Lochlannais/Nornais: Lyngey Litla, "eilean beag a' fhraoich"). Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach anns an eilean. Tha 20 m (66 ft) a dh'airde.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Landnámabók
thumb|Eagran dhen Landnámabók a chaidh fhoillseachadh ann an 1688 ‘S e leabhar à Innis Tìle a chaidh a sgrìobhadh anns na meadhan aoisean 's a th’ann an Landnámabók (IPA: lantnaumaˌpouk, Gàidhlig:Leabhar Gabhail na Tìre). Air a ghiorrachadh daonan gu Landnáma, ‘s ann anns an leabhar seo a chithear mòran mun dòigh anns an tug na Lochlannaich seilbh air an dùthaich anns an 9mh linn agus an 10mh linn. Tha an Landnámabók a roinneadh ann an còig pàirtean fad còrr is 100 caibideil. Anns a’ chiad chaibideil leughar mu ciamar a lorgadh an t-eilean fhèin.
Anns a' chiad chaibideil dhen Landnámabók tha e sgrìobhte gun duirt Bede, am manach agus seanachaidh, gu robh Innis Tìle sia latha fo sheòl gu tuath air Breatainn:
"Í aldarfarsbók þeirri, er Beda prestur heilagur gerði, er getið eylands þess er Thile heitir og á bókum er sagt, að liggi sex dægra sigling í norður frá Bretlandi"
La vorágine
'S e nobhail phoileataigeach agus sòisealta à Coloimbia, air a sgrìobhadh le José Eustasio Rivera ann an stoidhl ris an canar Costumbrismo, 's th' ann an La vorágine (Gàidhlig: A' Chuairteag). Chaidh fhoillseachadh airson a' chiad turais ann an 1924 ann an Yopal. Suidhichte ann an Amason, 's e sgeulachd a bhruidhinneas mu na thachair dha na daoine rè tòcadh malairt rubair anns na 20an, 's ann an La vorágine. 'S e gu bheil an stoiridh a' leantainn beatha fir à a thèid air chall sa choille uisge. Tha coltas cuspaireil ann eadar La vorágine agus Hijo de hombre le Augusto Roa Bastos, ged a tha iad gu math eadar-dhealaichte a thaobh stoidhl. Thug an nobhaileag Heart of Darkness le Joseph Conrad buaidh uabhasach fhèin làidir air Rivera.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Litreachas Roinn-seòrsa:Leabhraichean Roinn-seòrsa:Coloimbia Roinn-seòrsa:Nobhailean
Reifreann mu bhallrachd Bhreatainn san Aonadh Eòrpach 2016
Air 23 am t-Òg-mhios 2016 chaidh reifreann neo-chuibhreach a chumail anns an Rìoghachd Aonaichte agus ann an Diobraltar a dh’ faighneachd am bu chòir do Bhreatann fuireach ’na ball den Aonadh Eòrpach air neo falbh. Chaidh am bhòt 51.9% airson Falbh agus 48.1% airson Fuireach. Bha eadar-dhealachaidhean móra eadar na pàirtean den Rìoghachd Aonaichte, leis a’ mhórchuid ann an Sasainn (53.4%) agus anns a’ Chuimrigh (52.5%) a’ bhòtadh airson Falbh agus a’ mhórchuid ann an Éirinn a Tuath (55.8%), ann an Albainn (62.0%), agus ann an Diobraltar (95.9%) a’ bhòtadh airson Fuireach. Bha eadar-dhealachaidhean móra ann a thaobh aois cuideachd. Chaidh a thomhas gun do bhòt 75% de dh’ òigrigh aois 18-24 airson Fuireach, agus dìreach 39% de dhaoine seachad air aois 65.
Salamanca (An t-Sile)
thumb Salamanca tha Sileneach bhaile agus commune ann Choapa Mhóir-roinn, Coquimbo Region. Tha e suidhichte 30 cilemeatair (19 mìle) an ear air Illapel, na mòr-roinne ionad rianachd, agus tha 316 km (196 mìle) tuath air Santiago. Tha e mar as trice inntrigeadh bho Los Vilos, a tha na laighe ri taobh a 'Panamerican Highway, agus a' ceangal a 'bhaile ris a' chòrr den dùthaich.
Reifreann mu bhallrachd Bhreatainn san Aonadh Eòrpach 2016
Air oidhche nan toraidhean, chaill an not Breatannach 11% d’a luach an taca ris an dolar, 7.3% d’a luach an taca ris an euro, ann an 4 uairean a thìde.
Gus an cùrsa a chum imeachd a thòiseachadh, ge-tà, cùrsa a mhaireas dà bhliadhna co-dhiù, feumaidh Riaghaltas Bhreatainn Alt 50 den Aonadh a chur an sàs, rud nach do rinn e fhathast.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Poileataigs na Rìoghachd Aonaichte
Brno
'S e baile mòr agus sgìreachd (Seacais: obec) air an àirde an ear-dheas Poblachd nan Seiceach a tha ann am Brno (IPA: /br̩no/, Gearmailtis: Brünn). 'S e an dàrna baile as motha na dùthcha a tha ann. Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais mu 1000 agus bhuineadh e dhan Ostair-Ungaire ro 1918. Thogadh caisteal an seo anns an 11mh Linn agus chaidh a chuairteachadh leis an Rìgh Vratislaus II ann an 1091. Chuairtich feachdan na Suaine an caisteal ann an 1645 ann an Cogadh na trichead bliadhna. Chaochail Gregor Mendel an seo ann an 1884. Rinn tuiltean droch sgrios air a' bhaile ann an 1938 agus 1941. Tha Brno suidhichte faisg air na crìochain leis an Ostair, eadar Vienna agus Ostrava san roinn (Seacais: kraj) Jihomoravský, aig comar nan aibhneachan Svitava (Gearmailtis Zwittawa) agus Svratka (Schwarzach), aig 237m os cionn ìre na mara. Tha 377,028 duine a' fuireach ann.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An t-Seic Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Seic
Össjö
'S e clachan (Suainis: småort) faisg air Klippan ann an Ängelholms kommun ann an ceann a deas na Suaine a th' ann an Össjö (Seann ainm: Åsbo-Össjö). Tha e suidhichte anns an roinn Skåne län ri taobh nan coilltean. Tha Össjö 174km air falbh bho Ghöteborg agus 456km bho Stockholm prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 199 daoine a' fuireach ann. Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1406 Odhinsöö.
Freumhan an Ainm
Chan eil freumh-fhaclachd an ainm seo idir soilleir ach tha e coltach gur ann à dà fhacal ann an Seann-Lochlannais a tha e: Óðinn (Odan), Dia-athar nan Lochlannach ron Chrìosdaidheachd agus ey (eilean). Bheireadh sin Innis Odain, Eilean Odain air neo Odansaidh dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh.
Eachdraidh
Chaidh eaglais a thogail an seo san 12mh Linn ann an stoidhle Ròmanach. B' e togalach gu math bunaiteach a bh' ann aig an toiseach ach chaidh a leasachadh eadar an 17mh Linn agus an 19mh Linn. Eadar 1814 agus 1815, thog Adolf Fredrik Tornérhjelm oighreachd an seo, air a bheil Össjö Gård. Thàinig an Rathad-iarainn ann an 1904 ach dhùnadh e ann an 1953.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain Roinn-seòrsa:An t-Suain
Vlčice
'S e baile beag anns an sgìreachd (Seacais: okres) Trutnov air an àirde an ear Poblachd nan Seiceach a th' ann am Vlčice (Gearmailtis: Wildschütz). Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1362 mar Wilczicz agus bhuineadh e dhan Ostair-Ungaire ro 1918. Ann an 1946 chaidh na Gearmailtich - a bha nan tàmh an seo fad linn - a chur às an àite. Tha e suidhichte faisg air na crìochan leis A' Phòlainn eadar Trutnov agus Maldá Boreslav san roinn (Seacais: kraj) Královéhradecký, aig 367m os cionn ìre na mara, 113km air falbh bho Phràg, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 504 duine a' fuireach ann.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An t-Seic Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Seic
Náchod
'S e baile meadhanach agus sgìreachd (Seacais: obec) ann an ceann a tuath Poblachd nan Seiceach a th' ann an Náchod (IPA: naːxot, Gearmailtis: Nachod). Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1254 agus bhuineadh e dhan Ostair-Ungaire ro 1918. Thogadh caisteal an seo anns an 12mh Linn agus chaidh a leasachadh ann an 1544 ann an stoidhl an Ath-Bheòthachaidh le Zikmund Smiricky agus an uair sin ann an stoidhl barocach ann an 1634 le Ottavio Piccolomini. Chuairtich feachdan na Suaine an caisteal ann an 1639 ann an Cogadh nan 30 Bliadhna agus bha batal an seo ann an 1866 mar phàirt a' chogaidh eadar Ostair-Ungaire agus A' Phrùis. Rinn tuiltean droch sgrios air a' bhaile ann an 1997 agus 2016. Tha Náchod suidhichte air na crìochain leis A' Phòlainn, eadar Hradec Králové agus Wrocław san roinn (Seacais: kraj) Královéhradecký, ri taobh na h-Aibhne Mettau (Seacais Metuje), aig 347m os cionn ìre na mara. Tha 20,149 duine a' fuireach ann.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An t-Seic Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Seic
Bound Skerry
right|300px|thumb|Bound Skerry mu chulaibh [[Grunay]]
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Kópavogur
‘S e baile air an àirde an iar Innis Tìle a th’ ann an Kópavogur (IPA: ˈkʰoːupavɔɣʏr̥). Tha e suidhichte faisg air Reykjavík, dìreach aig ìre na mara, san roinn Höfuðborgarsvæðið (Roinn a' phrìomh-bhaile), eadar Loch Ellidavatn agus a' muir, 386km air falbh bho Akureyri agus 47km bho Selfoss. Tha 36,975 duine a’ fuireach sa bhaile. 'S e an dara baile as motha na dùthcha an dèidh Reykjavík a th'ann an Kópavogur. Tha e a' buntainn dhan sgìre-phàrlamaid Suðvesturkjördæmi.