cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Spinazzola
‘S e baile beag ann an ceann a deas na h-Eadailt a th’ ann an Spinazzola (Barese: Spenazzóle, Laideann: Spinacciola neo Statio ad Pinum). Tha e suidhichte faisg air an Abhainn Locone, aig 441m os cionn ìre na mara, eadar Palazzo San Gervasio agus Poggiorsini. Tha am baile am broinn na sgìre (Eadailtis: Provincia) Barletta-Andria-Trani, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Puglia, 318km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 749km bho Mhilano, 601km bho Phadova, 505km bho Fhirenze agus dìreach 32km bho Gravina in Puglia. Tha 6,870 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. Bhuineadh am baile seo do Rìoghachd Napoli ro aonadh na h-Eadailt.
Potsdam
Tha tòrr thaighean-tasgaidh, agus thaighean – taisbeanadh a’ tàladh luchd-tadhail do Photsdam. Ach tha an dùthaich Brandenburg fhèin inntinneach dhaibh cuideachd.
Cambuidea
Iomraidhean
thumbnail|left|220px|Bàta air an Abhainn Tonle Sap thumbnail|right|220px|Monsoon ann an Kampong Speu Province
Potsdam
Ceanglaichean a-muigh
30px Potsdam agus Sanssouci
Hirwaun
Tha am baile Hirwaun ann an Rhondda Cynon Taf, a' Chuimrigh. Tha e 22.9 mi (36.9 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 146.0 mi (234.9 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 4799 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 788 (16.4%); rugadh 92% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Potsdam
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Spinazzola
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Eadailt
Eladio Vélez
B' e dealbhadair à Coloimbia a bha ann an Eladio Vélez. Rugadh ann an Itagüí ann an 1897 agus chaochail e faisge air Medellín ann an 1967.
Loganair
250px|right|thumb|[[Plèana bhon Chompanaidh Loganair air an raon-laighe air an traigh Bharraigh]] 'S e companaidh phlèanaichean ann an Alba a tha ann an Loganair. Tha i stèidhichte ann am Port-adhair Eadar-nàiseanta Ghlaschu.
Cheannaich Loganair ochd turboprops bho chompanaidh ATR ann an 2022 an àite na Saab 340an a bha ann an seirbheis airson a' companaidh airson 23 bliadhna.
Ceann uidhean
thumb|Loganair Saab 340B
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Giùlan Roinn-seòrsa:Alba
Eladio Vélez
Roinn-seòrsa:Antioquia Roinn-seòrsa:Ealain Roinn-seòrsa:Daoine à Coloimbia
Roid
ʼS e lus le fàileadh cumhraidh a tha ann an roid (Beurla: bog-myrtle; Laidinn: myrica gale). Tha e aʼ fàs ann am boglaichean.
Sgoil Ghàidhlig Loch Abar
ʼS e bun-sgoil làn-Ghàidhlig anns aʼ Ghearasdan a tha ann an Sgoil Ghàidhlig Loch Abar. Chaidh a stéidheachadh ann an 2015, ann an togalach ùr-nuadh. Roimhe sin, bha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig sa bhaile ri fhaighinn ann an aonad ann am Bun-sgoil Chaitligeach aʼ Ghearasdain. ʼS e Iain Iòsaph MacNèill à Barraigh ceannard na bunsgoile.
Roid
Air sgàth an fhàilidh shònraichte cleachdar e airson biastagan beaga a chumail air falbh, mar eisimpleir air aodach-leapa neo leis na sreapadairean an aghaidh nan meanbh-chuileagan. Chaidh a chleachdar cuideachd ann am manachainnean airson leann a dhèanamh. Bha agus tha e ga chleachdadh airson clò Hearach is coinnlean a dhathachadh.
Sgoil Ghàidhlig Loch Abar
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig
Roid
Ceanglaichean a-mach
GRD: Roid (sa Ghàidhlig)
Roinn-seòrsa:Luibhean
Llancarfan
Tha am baile Llancarfan ann am Bro Morgannwg, a' Chuimrigh. Tha e 9.1 mi (14.7 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 139.5 mi (224.4 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 725 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 100 (13.8%); rugadh 70% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bro Morgannwg Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Paul J. Crutzen
‘S e ceimigear às na Tìrean Ìsle a th' ann  Paul Jozef Crutzen (Amsterdam 3 an Dùbhlachd 1933). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1995, còmhla ri Mario J. Molina agus F. Sherwood Rowland airson an obrach aca air an fhilleadh òson.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Nordrhein-Westfalen
‘S e stàit (Gearmailtis: Land) anns A' Ghearmailt a th' ann Nordrhein-Westfalen (IPA: ˈnɔɐ̯tʁaɪn vɛstˈfaːlən). Tha an stàit seo suidhichte air an àirde an iar na dùthcha air na crìochan leis Na Tìrean Ìsle agus A' Bheilg. Tha trì stàitean eile air iomall Nordrhein-Westfalen: Hessen, ann an ceann a deas, Rheinland-Pfalz air an àirde an iar agus Sagsainn Iosail ann an ceann a tuath. ‘S e Düsseldorf a th’ann prìomh-bhaile na stàite, is ‘s e Köln a th’ann am baile as motha. Tha an stàit seo a’ sìneadh air 34,084.13km2 eadar an Abhainn Rhein san iar agus an Ruhr san ear. Le 17,845,154 de dhaoine nan tàmh an seo, ‘s e a’ chiad stàit na Gearmailte, a thaobh àireamh-sluaigh, a th’ann Nordrhein-Westfalen.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Maurice
Tha Maurice 'na ùirsgeul le E. M. Forster. Sgeul a' ghaoil cho-sheòrsaich 'san linn 20mh Sasann, leanaidh e Maurice Hall às a làithean sgoile, tro oilthigh agus thall. Bha e sgrìobhte às 1913 air adhart. Ged bh'e air nochdadh ri càirdean roghnaichte, mar Christopher Isherwood, bha e foillsichte sa' bhliadhna 1971 an dèidh dham bhàs Fhorster.
Tha 'n t-ùirsgeul sònraichte air àm le toirt dealbh air gaol co-sheòrsach ann an dòigh suirgheil iomlanachadh, ach èibhinn cuideachd. Chuir Forster an aghaidh foillseachadh seach beachdan comannach is laghaile 'dh'ionnsaigh co-sheòrsachd — leugh sgrìobag air an làmh-sgrìobhainn: "Foillsicheil, ach airidh air?". Ge tà, leis an àm a bhàs e bha beachdan is lagh Breatannach air atharrachadh. Tha aon rud a bheil a' cur Maurice air leth às sgeulachd rìomhach nuadh an gnìomhadh prìomh-shamhlail agus na trì prìomh-caractar, a bheil comharrachadh buidhnean eugsamhaile 'gus na dealbhan nam fireanntas eugsamhaile.
Freagarrachadh ri Film
Bha 'n t-ùirsgeul air dhèanamh a-steach do film Maurice (1987) le Riochdachaidhean Merchant Ivory agus Filmean Chaolais Ceithireamh: air stiùireadh le James Ivory agus sgrìobhte le Ivory agus Kit Hesketh-Harvey, riochdaichte le Ismail Merchant, leis an eòlas-film le Pierre Lhomme. Nochd James Wilby ri Maurice, Hugh Grant ri Clive agus Rupert Graves ri Alec. Ghabh an sgioba-cluiche cobharach a-staigh Denholm Elliott ri Dr Barry, Simon Callow ri Mgr. Ducie, Billie Whitelaw ri A' Bh. Hall agus Ben Kingsley ri Lasker-Jones.
Giorrachadh
Tha Maurice air choinneachadh 'chiad aig aois 14 nuair tha còmhradh mu gnè 'gus feòlmhorachd eadar e is a neach-teagaisg, Mgr. Ducie, a' tachairt dìreach mus thèid e a dh'ionnsaigh do a sgoil choitcheann. Chuiridh seo an gleus dham chòrr an t-ùirsgeòil, seach tha Maurice a' faireachdainn air leth, air ghluasad às an dearbhadh an inbhich mu pòsadh bean ris a' cheann-chrìche ann am beatha. A bhàrr, gabhaidh a dhìmeas domainn air a bhuidheann (meadhanach) fhèin bonn an-seo, seach tha e 'faicinn nach eil an comas aig a neach-teagaisg a fhaicinn thall an àbhaisteachd comannach ri gu dè air chùl i.
Nuair thèid Maurice a-steach dhan oilthigh, nì e càirdean a dh'aithghearr le Clive Durham, a nì e eòlach air na seann Ghrèigeach sgrìobhaidhean timcheall gaol co-sheòrsach (àitheanta 'san ùirsgeul ris an "Droch-bheart nam Grèigeach". Air dhà bliadhna, bidh suirghe coisrigte, ma geamnaidh anabarrach, aca, a bheil aca ri falaichte chumail bho h-uile duine 'bheil iad eòlach air everyone. 'S e soilleir a bheil Maurice a' cur dòchas air tuilleadh 'thighinn bho an dàimh mhothaicheil a-mhàin, ach fàsaidh e soilleir gu mall a bheil Clive gu beagnaich ceangailte gu comhad dham bheachd chomann timcheall mar a tha ceart is ceàrr. Tha Clive a' sònrachadh ri phòsadh, a dh'aindeoin a chan dh'fhàg an sgrìobhadh Fhorster teagamh a crìochaichidh a phòsadh le beatha-feòlmhorachd neo-aoibhneach gu mòr.
Air leigeil sìos agus ciùrrte leis an falbh a charaid, rannsaichidh Maurice comhairleachadh an leigheis-inntinn ann an sealladh air chur an gnìomh le Forster le mire, a' foillseachadh gu neo-iochdmhor a-rithist na crìochan nam mothachadh 'gus an dìth a' chòmhnaidh a' chomainn, cho riochd-samhlaichte le Dr Barry, nach urrainn do eadhon an suidheachadh 's an bròn Mhaurice thuigsinn.
Fàsaidh Maurice nas sine, fàgaidh 'n t-oilthigh gun a' gabhail a ìre, gabhaidh ris na dòighean is an t-aodach an duine-uasal, agus gheibh obair mhath gets ri tocadair. 'Na àm a chòrr, tha e cuideachadh ri stiùireadh lann lùth-chleas dhòrnachaidh mhisein Chrìosdail air gillean a' bhuidhne-obraich 'san Ear Chrìoch. Thig na mì-chrìochnaichte fhadachdan a' mhothachaidh Mhaurice nas dlùithe a bhith rèidh nuair bidh e air thoirt cuireadh a fhuireach aig Penge aig an dachaigh nan Durham. An-siud, an toiseach cha bheir e e an aire, tha 'n peithire òg, Alec Scudder (air chantainn Scudder air earrain mhòra an leabhair, a chur cudthrom air an caochladh le aois is buidheann eadhon nas motha), Maurice air thoirt an aire gu math. Tha e air fhaicinn 'san leabhar aig tràthan saora nas goiride gun sgur, mar cuartachadh a chreach gun fhiosda, gus aon oidhche cleachdaidh 'n gille àradh gu soirbh a dhìreadh dhan seòmar-leaba Mhaurice, freagairt a' ghairm Mhaurice nach do dh'fhreagair neach sam bith eile. An dèidh do am ciad oidhche còmhla, thèid Alec an cabhaig agus feuchaidh a thoirt dubh-chìs ri Maurice, ach ann an sealladh drùidhteach le Maurice aig an Taigh-gleidhidh Breatannach 'san Lunnainn tionnaidhidh e mu cuairt gu h-iomlan, an dèidh do bheir Maurice ainm ri Scudder nuair bidh e faighnichte do ainm. Daingichidh 'n t-easaontas nam caochladh nam buidheann an bann-còrdaidh eadar na dà fir gun dàil.
An dèidh do h-oidhch' eile de leannanachd bidh e soilleir a bheil bileag aig Alec air turas dhan dh'Argentina le a theaghlach, nach thill e às. An dèidh do ciad miothlachd agus acaid, gèillidh Maurice, sochrachadh air co-dhiù a ràdh slàn leat ri Alec. Tha e air ghabhail air ais nuair tha e 'faicinn nach eil Alec an-siud. Ann an cabhag, ruithidh e dham Phenge, far an choinnich na dà leannain mus aig an taigh-bàta, agus gu dearbh bidh na leannanan aonaichte 'rithist an-siud agus "mairidh sona fad an làithibh".
Caochlaidhean 'san Fhilm
Tha 11 bliadhna aig Maurice aig an tòiseachd an fhilm, an àite 14. Tha 'n film a' fàgail a-mach ach beag nam còmhradh feallsanachail an t-ùirsgeòil, agus mòran fhon gnìomhaidhean mar an gaol Mhaurice air an gille-sgoile, Dickie. Leudaichidh e 'n caractar Wildeach Mhòrair Risley agus a bhraigheachd air mì-bheusachd (chan eil e prìosanaichte 'san ùirsgeul), air chor a fhoillseachadh na cunnartan a dh'aghaidhich co-sheòrsaich Eideardach agus ag ullachadh cleas an ghnìomhaidh a nì which Clive faireachdainn a feumaidh e Maurice dhiùltadh.
Conrad Bain
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cleasaichean Roinn-seòrsa:Daoine à Canada Bain, Conrad
Maurice
Caochlaidhean 'san Fhilm
Tha samhalachas àraidh co-sheòrsach feòlmhor aig an t-àite na dàlach deireannaiche eadar Maurice agus Alec nuair when seen in the movie; tha 'n taigh-bàta fuadain-Ealasaideach a' toirt iomradh air an gluasad nan Ealain & Ceàird gun robh cho comannachte le Eideard Carpenter (bhrosnaich tadhal le E.M. Forster ri Carpenter agus a rùinean Deòrsa Merrill an sgrìobhadh de Maurice), agus cuideachd dhan Sasann Ealasaideach Christopher Marlowe ("tha h-uile dhiubh nach eil gaolachadh tombaca 'gus gillean 'nan àmadain") agus William Shakespeare nan Duanag. 'San ùirsgeul, riaraichidh 'n "gorm choille agus an oidhche" ris an àite an tèarmainn, agus tha 'n taigh-bàta air thoirt iomradh air a-mhàin.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Filmean co-cheangailte ri LCDT
Minsk
Tha Minsk (Мінск) na phrìomh-bhaile agus am baile as motha anns a' Bhealaruis. Tha e na laighe ri taobh na h-aibhnichean Sivslach agus Niamiha.
Chaidh a stèidheachadh ann an 1067. Eadar 1242 agus 1793 bha e pàirt den Liotuàinia.
Tha a' phrìomh oifis den Commonwealth of Independent States (CIS) ann am Minsk.
Ceangal a-mach
thumb|left|250px|Minsk san oidhche
Roinn-seòrsa:Prìomh-Bhailtean na Roinn Eorpa Roinn-seòrsa:A' Bhealaruis Roinn-seòrsa:Bailtean
C.B. Cille Mheàrnaig
'S e club ball-coise Albannach a th' ann an Club Ball-coise Cille Mheàrnaig.
An Baile Gaelach, Contae Mhaigh Eo
‘S e baile beag ann am Chontae Mhaigh Eo sa Chúige Chonnacht ann an Èirinn a th’ann an Baile Gaelach.
Eachdraidh
Air 20 an Giblean, 1879, chumadh coinneamhan mòr ann am. Thuirteadh gu robh corr is 20,000 duine an làthair. An dèidh a' chruinneachaidh seo, bha buidhnean ionadail a' Chonraidh ag obair airson màl a b' ìsle dha na daoine bochda, gu h-àiridh ann am Maigh Eo agus Connacht air fad. B' e toiseach tòisichidh Conradh na Talún a bha sin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Contae Mhaigh Eo Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann
Joey King
'S e actair Aimeireaganach a tha ann an Joey King neo Joey Lynn King (Los Angeles, 30 an t-Iuchar 1999).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
868
868
Bàsan
Roinn-seòrsa:860an
Ruaraidh Iain MacLeòid (Am Morair Minginis)
Tha Ruaraidh Iain MacLeòid (1952-) (Beurla: Roddy John MacLeod) ʼna Chathraiche air Cùirt an Fhearainn agus ʼna chathraiche air aʼ Bhòrd-stiùiridh aig Sabhal Mòr Ostaig.
An déidh dha an sgoil fhàgail, thug Ruairidh Iain ceum a-mach ann an lagh aig Oilthigh Dhùn Éideann. Às déidh obair ann an lagh agus dà bhliadhna ann an craoladh na Gàidhlig aig aʼ BBC, chaidh a stéidheachadh ann an 2000 mar Shiorram, agus thug e air an dreuchd mar Iar-Chathraiche air Cùirt an Fhearainn ann an 2006. Air 17mh an Dàmhair 2014, chaidh a stéidheachadh mar Chathraiche ùr Chùirt an Fhearainn leis an tiotal ùr, Morair Minginis. Ged a dhʼfheumas a réir lagh neach-labhairt na Gàidhlig a bhith aig aʼ Chùirt, ʼs e Ruaraidh Iain a’ chiad Chathraiche le Gàidhlig bhon thòisich aʼ Chùirt ann an 1912.
A bharrachd air a bhith an sàs anns an lagh, tha Ruaraidh Iain air a bhith an sàs gu mòr ann an Sabhal Mòr Ostaig. Ann an 2006 gabh e àite air Bòrd an t-Sabhail agus bliadhna as déidh sin ghabh e thairis bhon Ollamh Fearchar Mac an Tòisich mar Chathraiche a’ Bhùird.
Cluain Eoghain
'S e baile ann an Contae Dhoire a tha ann am Cluain Eoghain (Beurla: Glenone).
Iain MacDhòmhnaill
Bha Iain MacDhòmhnaill (Beurla:Sir John A. Macdonald; 11 am Faoilleach, 1815–6 an t-Ògmhios, 1891) na ciad prìomhair Chanada, airson a' phartaidh Tòraidh (Liberal-Conservative Party of Canada). Chum e reachd eadar 1867 is 1873, agus a-rithist eadar 1878 is 1891 nuair a bhàsaich e anns an oifis. Rugadh e ann an Alba is thàinig a theaghlach à Glaschu do Chanada nuair a bha e còig bliadhna a dh'aois. Air sgàth 's gun do rugadh athair air a' Ghàidhealtachd, bha Gàidhlig fhileanta aige.
Ann an 1867 - am bliadhna nuair a chaidh Canada a chruthachadh mar tighearnas den mhonarcachd Bhreatannaich - chaidh Iain MacDhòmhnaill a dhèanamh na ridire le Bànrigh Bhictoria.
Sarah Boyack
'S e neach-poileataigs Albannach a tha ann an Sarah Boyack BPA. Rugadh i 16 Cèitean 1961 ann an Glaschu. Mar BhPA riochdaich i Dùn Èideann Meadhain eadar 1999 is 2007 is Lodainn eadar 2007 is 2016. Thill i dhan a' Phàrlamaid ann an 2019 an dèidh do Kezia Dugdale a leigeil a suidheagan suas. Tha i na ball de Na Làbaraich agus den Phàrtaidh Co-obrachail. Bha i na ministear airson giùlain agus na leas-mhinistear airson na h-àrainneachd agus leasachadh na dùthcha.
Bayswater, Alba Nuadh
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Iain MacDhòmhnaill
Connspaid
Chruthaich an riaghaltas MacDhòmhnaill siostam a chur 150 mìle clann nan tùsanach anns an sgoiltean-còmhnaidh far an deach an cànain is dualchasan a thoirmeasg is mar sin chur Riaghaltas na h-Alba Iain MacDhòmhnaill às na làraichean-lìn aice ann an 2018.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Canada Roinn-seòrsa:Prìomh-mhinistearan Chanada
Uaiseabuc Ìosal
Tha Uaiseabuc Ìosal (Beurla: Lower Washabuck) ann an Siorrachd Bhioctoria, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Lower Washabuck
Perotte, Alba Nuadh
Tha Perotte ann an Siorrachd Annapolis ann an Alba Nuadh.
Clisgear
Tha clisgear (Beurla Interjection) a' ciallachadh facal no abairt a shealladh iongnadh, pian, toileachas/aoibhneas 7c, se clisgearan a tha ann an "hoigh!", "hallo!", agus "eubag!". Crìochnaich iad le clisg-phuing gu h-àbhaisteach.
Fèileadh
thumb|Fèileadh agus sporan
Clisgear
Clisgearan tradaiseanta nan Gàidheal
Roinn-seòrsa:Teirmean gràmair
Perotte, Alba Nuadh
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Fèileadh
'S e am fèileadh no èileadh an t-aodach fireann bho mheadhan gu glùin a bha cumanta anns a' Ghàidhealtachd ann an 16mh linn, agus a tha fhathast cleachdte mar dreasa nàiseanta air feadh na h-Alba, gu h-àraid airson thachartasan sònraichte is foirmeil. Anns an fharsaingeachd tha e dèanta de aodach clòimhe le pàtran breacain, agus le iomadh filleadh air a chùlaibh.
Nashua, Hampshire Nuadh
'S e baile ann an Hampshire Nuadh, sna Stàitean Aonaichte, a th' ann an Nashua. Anns a’ bhliadhna 2012 bha 86,494 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 46m os cionn ìre na mara.
Fèileadh
Mas as trice, thèid a chaitheamh còmhla ri sporan, prìne, crios agus sgian-dubh fo bhann an osain.
Nashua, Hampshire Nuadh
Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1746.
Fèileadh
Aistean Co-cheangailte
Roinn-seòrsa:Aodach
Nashua, Hampshire Nuadh
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Hampshire Nuadh
Leann-ubhal
thumb|upright|Scrumpy bho [[Somerset]]
Leann-ubhal neo fìon-ubhal: Deoch làidir (neo-stailte) a rinn le ubhal. Tha leann ubhal cumanta sa iar-dheas Shasainn, Eirinn, an Fhraing agus an Spainnt a tuath.
Roinn-seòrsa:Deoch làidir
Barr Thràù
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Contae Mhaigh Eo Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann Roinn-seòrsa:Èirinn
Tarmachan
’S e eun a th’ anns an tarmachan, Laideann: Lagopus muta. Mar a tha fhar-ainm cearc nam beann ag innse, tha e cumanta air monaidhean na h-Albann.
Tha an tarmachan dàimheach don chirc-fhraoich, Lagopus lagopus scotica, agus gu tric lorgar an dà ghnè eòin air an aon bheinn, a’ chearc-fhraoich gu h-ìosal agus an tarmachan gu h-àrd. Ach tha diofar mòr eatarra: bidh an tarmachan a’ dol bàn anns a' gheamhradh, leasachadh a chumas am falach san t-sneachd e. As t-samhradh tha e cuideachd fìor dhoirbh fhaicinn am measg nan creag, ma shuidheas e gu sàmhach.
La Ceja
‘S e baile beag ann an sgìre àirde an ear na h-Antioquia, Coloimbia, a th’ann La Ceja neo  La Ceja del Tambo. Tha crìochan aig La Ceja leis na bailtean Rionegro agus El Carmen de Viboral mu thuath, leis a bhaile La Unión air an àirde an ear, leis na bailtean Montebello agus El Retiro air an àirde an iar agus leis a’ bhaile Abejorral mu dheas. Tha am baile fhèin suidhichte aig 41 cilemeatairean bho Mhedellín. ha e dìreach ri taobh Rionegro, far a bheil am Port-Adhair Eadar-nàiseanta Jose María Córdova, a fhrithealas Medellín. 'S La Ceja an 94mh baile as motha na dùthcha. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1789.
Tarmachan
Tha an t-ainm aige stèidhichte air a ghairm: tarm no torm. Chaidh e a-null bhon Ghàidhlig don Bheurla mar “ptarmigan”, le ‘p’ neo-fhuaimnichte neo-eachdraidheil a’ dèanamh aithris air an t-Seann-Ghreugais πτέρυξ, sgiath. Tha cuid de bheanntan air an ainmeachadh air a shon, leithid Sgòrr an Tarmachain agus Meall nan Tarmachan.
La Ceja
Eachdraidh
‘S e leis na Tùsanaich Tahamì a bha am fearann far a bheil La Ceja an latha an-diugh, is iad daoine gu math sìtheil a bha an sàs anns an àiteachas, gu h-àraidh an Cruithneachd Innseanach. Thàinig na Ceannsaichean Spàinnteach mu 1541 fo Álvaro de Mendoza, leas ceann-feadhna a’ Mharasgal Jorge Robledo. Lorg Mendoza gleann mòr torach, làn cluaintean uaine brèagha le iomadach uisgeachan fìor-ghlan gan sruthadh. Thug Mendoza Valle de Santamaría air (Gleann Mhàiri Chràbhach), ach ‘s e Valle de La Ceja del Tambo an t-ainm a bh' air an latha an-diugh.
Tarmachan
Dealbhan
Roinn-seòrsa:eòin
Ricardo Rendón
Beatha
B' ann gu Antioquia a bhuineadh Ricardo Rendón Bravo, agus bha e na eòlaiche ealain ainmeil a ghabhadh pàirt ann an caochlach bhuidhnean a bha an aghaidh suidheachadh poilitigeach agus sòisealta ann an Coloimbia aig an àm. Bha e an sàs anns na Panidas, ann an 1915. Bhuineadh e do theaghlach beairteach foghlaimte agus bha dàimh dlùth aige dha na h-Uachdarain na dùthcha. Dh'obaireadh anns a' phàipear-naidheachd La República bho 1921 gu ruige 1925. A dh' aindeoin cho ainmeil 's a bha e, chuir e làmh na bheatha fhèin ann an 1931, nuair a bha e dìreach 37 bliadhna a dh' aois.
La Ceja
Eachdraidh
Thoisich mòran dhaoine à Antioquia a thig chun an sgìre, gu h-àraidh daoine à Medellín agus Santa Fe de Antioquia aig toisich tòiseachaidh na 17mh linne, air sàilleabh na dheagh fheartan nàdarra aige agus leis cho torach ‘s a tha am fearann, oir ‘s e àite uabhasach freagarrach airson àiteachas agus togail chruidh.
Ricardo Rendón
Samhlaidhean
Mar a b' àbhaist dhèanadh Rendón Bravo dealbhan nan daoine is e a' tarraing dìreach sgrìobag neo dhà, gan cur anns an dealbh, gu tric gun chùl, airson a thoirt na bha a' thachairt gu bàrr. Chleachdadh e loidhnichean gus sgread a leigeil, agus cha sgrìobhadh e ach dìreach facal neo dhà airson gum biodh a h-uile càil na b' fhaicsinniche. Tha e follaiseach gu robh e ag iarraidh coltas grànda a thoirt dhan fheadhainn a bha e a' càineadh. Chleachdadh e rudan nàdarra mar chosalachdan, beathaichean, craoibh, rudan – samhlaidhean mar chlaidheamhan, adan, brataichean, nèapraigearan, gluasadan na bodhaige agus làmhan, is aghaidhean anabarrach, gus na smuaintean aca a shealltainn. 'S e na cumaidhean sìmplidh a bha na bu chumanta sa chuid obrach, air sgàth gum biodh a chuid shàr Ealain a bhith na b’ fhasa ri thuigsinn.
La Ceja
Eachdraidh
Chaidh an rathad eadar San Nicolás de Rionegro agus Santiago de Arma, agus mu dheireadh thall gu ruige Popayán a dh’fhosgladh ann an 1683. Chruthaich daoine an àite bothan beag (neo tambo) ri taobh an rathaid, agus le sin, beag air bheag, dh’ atharrachadh an t-ainm a bh’air gu “La Ceja del Tambo”.
Chaidh La Ceja a dh’ainmeachadh baile (le probhaist) ann an 1855; an ceann ceithir bliadhnachan deug, ann an 1869, bha tòrr àite cudromach aig La Ceja a bharrachd air am baile fhèin: Vallejuelo, Medio de los Ríos, El Tigre agus La Miel.
Ricardo Rendón
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ealain Roinn-seòrsa:Daoine à Coloimbia
La Ceja
Eachdraidh
‘ S e Am baile air an dealbhachadh nas fheàrr far-ainm a’ bhaile.
Sluagh a' bhaile
Tha 46,268 nan tàmh anns a' bhaile fa leth, ach chan eil ach 7,981 dhuibh a’ fuireach thall anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin. Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, 's e daoine geala/mestizos a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an La Ceja, ach tha 7.9% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. 'S urrainn dhan 93.3% dhe na daoine ann an La Ceja leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 82.3% dhe na dachannan.
Fèisean
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann am La Ceja. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th' ann fhathast,  fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
Daoine Ainmeil
Juan de Dios Aranzazu:1798 - 1845. Ceann-suidhe na dùthcha eadar 1841 agus 1842
Coral Gables, Florida
‘S e baile faisg air Miami ann an ceann a deas nan Stàitean Aonaichte a th’ ann an Coral Gables. Tha e suidhichte aig dìreach 2m os cionn ìre na mara, ri taobh a’ Chuain Siar 1,495km air falbh bho Washington, prìomh-bhaile na dùthcha, 655km bho Thallahassee, prìomh-bhaile na stàite, agus 3,753km bho Los Angeles, air an taobh thall na dùthcha. Tha am baile ann an ceann a deas Florida. Tha 46,780 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. ‘S e daoine le freumhan ann an Aimearaga Laideannach a tha 53.7% dhuibh. Tug 58.3% dhe na daoine ceum aig an oilthigh. Chaochail an Ceimigear Lars Onsager (1903 – 1976) ann an Coral Gables. Chaidh am baile a stèidheachadh le George Edgar Merrick ann an 1925 agus chaidh oilthigh a chur air dòigh sa bhaile san aon bhliadhna.
La Ceja
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Antioquia Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Coloimbia
Coral Gables, Florida
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean ann am Florida
Rafael Correa
'S e neach poileataigs às Eacuador a tha ann an Rafael Correa. Rugadh e san 6 an Giblean 1963. Tha e na cheann-suidhe na Eacuador an-dràsda.
Roinn-seòrsa:Daoine à Eacuador Roinn-seòrsa:Poileataigs
Carlos Vieco Ortiz
B' e ceòladair à Coloimbia a bh' ann an Carlos Vieco Ortiz (Medellín, 4 am Màrt 1900 - Ibidem 13 an t-Sultain 1979.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil Roinn-seòrsa:Daoine à Coloimbia
Mamot
B' e seòrsa mamal mòr a bha ann am mamot (Beurla: mammoth). Bha iad coltach ri oilbheint, ach le bian tiugh mogach orra.
Seòrsachan Mamotaichean (á bith)
left|500px|thumb|Mamotaichean
Dealbhan
Roinn-seòrsa:Ailbhean Roinn-seòrsa:Mamalan
Inuit
'S e sluagh anns a' Ghraonlainn, Alasca agus Canada a Tuath a th' anns na h-Inuit (Inuktitut:ᐃᓄᐃᑦ).
'S e Inuk a chanar airson duine singilte agus Inuit airson grunnan.
'S e  Inuktitut cànan an t-sluaigh.
Cànan
'S e Inuktitut cànan nan Inuit.
Bàtaichean
'S e an kayak am bhàta a chleachdas na h-Inuit, agus cleachdaidh iad kayak siùil anns an Tuath.
Aodach
Tha brùid craiceann aig an Inuit. Tha Caribou agus craiceann Ròin aig na h-Inuit.
Cnoc Clochdhroma
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Contae Dhoire
Beinn Liath Mhòr a' Ghiubhais Lì
'S e beinn ann an Alba a th' ann am Beinn Liath Mhòr a' Ghiubhais Lì. Nochdaidh e uaireannan air cuid mhapaichean mar Beinn Liath Mhòr a' Ghiuthais cuideachd. Tha e suidhichte ann am Frìth Fanaich air a' Ghàidhealtachd deas air Loch a' Ghlais-Chàrnaich. Tha e 766m (2513 troigh) de dh'àirde. 'S e Marilyn is Corbett a th' ann.
Thèid beanntan na h-Alba a chur ri chèile ann an liostaichean sònraichte a rèir àirde agus àirde rinneach mullach na beinne. Canar Beinn Rothaich, Murdo, Marilyn, Donald, Graham neo Corbett riutha. Tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach agus an uair sin thèid na tomhasan a chruinneachadh ann an liostaichean a tha rim faighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills". Bho àm gu àm nì iad ath-sgrùdadh mu àird na beinne, agus rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Beinn Liath Mhòr a' Ghiubhais Lì san 15 am Faoilleach 2003.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Frìth Fanaich
869
869
Bàsan
Roinn-seòrsa:860an
Colaiste Oilthigh Hólar
'S e seann oilthigh dùthchail rannsachadh na stàite ann an Hólar a th' ann an Colaiste Oilthigh Hólar (Innis-Tìlis: Hólaskóli - Háskólinn á Hólum). Chaidh a stèidheachadh ann am baile beag air a bheil Hólar, sa ghleann Hjaltadalur ann an 1106. Tha traidisean foghlaim fada aig Hólar. Chaidh sgoil cathair-eaglais an Easbaig Jón Ögmundsson a stèidheachadh san àite. Ann an 1550, chaidh an sgoil atharrachadh gu Laideann agus mhair i mar sin gu ruige 1801. Ann an 1882, chaidh sgoil àiteachais a stèidheachadh ann an Hólar, anns bheil freumhan an Oilthigh. Bho 2003, chaidh Oilthigh Hólar a leasachadh bho sgoil àiteachais àbhaisteach, agus air 1 an t-Iuchar 2007, chaidh Oilthigh Hólar a stèidheachadh gu h-oifigeil. 'S ann air oideachadh ann am bith-eòlas mara, eich agus turasachd nàdurrach a tha Colaiste Oilthigh Hólar a' dèanamh fòcas an latha an-diugh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Oilthighean ann an Innis Tìle Roinn-seòrsa:Foghlam
Co-ghnìomhair
Tha “Co-ghnìomhair” (Beurla ‘’adverb’’) a’ ciallachadh facal a dh’innseas dhut ciamar, cuine, càite, no carson a thachras rudeigin. Se co-ghniomairean, a tha ann am facail mar “a-staigh”, “an nochd”, agus “a dh’aithghearr”
Östersund
‘S e baile meadhanach agus port-locha air an àirde an iar-thuath na Suaine a th’ ann an Östersund (IPA: œstəˈʂɵnd, Sydsamiska: Staare). Tha e suidhichte ann an tairbeart air Loch Storsjön anns an sgìre Jämtlands län, 396km air falbh bho Helsingborg, 128km bho Uppsala agus 317km bho Ghöteborg. Tha 43,759 duine a' fuireach ann. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1178.
Co-ghnìomhair
Roinn-seòrsa:Teirmean gràmair
Östersund
Freumhan an ainm
Tha e coltach gur ann à dà fhacal ann an Suainis: öster (sear) agus sund (caol) a tha an t-ainm. Bheireadh sin Caolas an Ear dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. Tha cuid dhen bheachd gur ann à 'Åstersånn ann an Jamtais (dualchainnt na sgìre), a tha a' ciallachadh an aon rud, ach cha ghabh sin a dhearbhadh. 'S e co-dhàimh leis A' Bheurla Ghallda easter a th' ann am öster.
Eaglais Steafain
‘S e baile beag dùthchasail faisg air Port Phàdraig, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th' ann an Eaglais Steafain (Beurla/Beurla Ghallta: Stoneykirk). Tha e suidhichte aig 21m os cionn ìre na mara, ann an ceann a tuath nan Rannaibh, eadar Sandhead agus Na Lochain, air an àirde an iar Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Bhaile na h-Ùige ro 1975). Tha e 314km air falbh bho Obar Dheathain, 123km bho Ghlaschu, 91km bho Dhùn Phrìs agus 168km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha. 'S e Beurla agus Beurla Ghallta a th' aig a’ mhòr-chuid dhiubh ann an Eaglais Steafain. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus turasachd. Taobh fhoghlaim, chan eil sgoil ann agus le sin feumar a dhol dhan bhun-sgoil anns an Druim Mhòr agus dhan àrd-sgoil anns An t-Sròin Reamhair.
Freumhan an Ainm
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha e coltach gur ann às an ainm Steafain anns a' Gàidhlig neo Steenie anns a Bheurla Ghallta tha an t-ainm. Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Bhaile na h-Ùige fhèin anns an 18mh Linn agus bha an dà chànan gam bruidhinn fad iomadh bhliadhna san sgìre.
17 an Cèitean
'S e 17 an Cèitean an 137mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (138mh ann am bliadhna-leum). Tha 228 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Eaglais Steafain
Eachdraidh
Chaidh an t-ainm a chlàradh airson a' chiad turas mar Stanacra ann an 1276.
17 an Cèitean
Tachartasan
150px|thumb|[[Eithne]]
Eaglais Steafain
Poileataigs
'S ann gu Comhairle Choimhearsnachd na h-Eaglaise Steafain fhèin a bhuineas Eaglais Steafain, a ghabhas a-steach Àrd Bhaile agus Sandhead. Tha 1,060 duine a' fuireach san sgìre air fad. Tha 12 comhairlichean coimhearsnachd a' riochdachadh na sgìre agus thathar a' cumail coinneamhan na Comhairle gach mìos ann an Talla na h-Eaglaise, ann an Sandhead. Tha e a' buntainn dhan uàrd-taghaidh 02 (Wigtown an Iar) airson Comhairle na Roinne.
17 an Cèitean
Fèillean
Roinn-seòrsa:Làithean
Eaglais Steafain
Gnàth-shìde
'S ann ann an sgìre mòran nas blàithe (Cuibheasachd bhliadhnail: 8.6 °C) agus mòran nas fhliche (Cuibheasachd bhliadhnail: 1087mm) an coimeas ris an còrr dhen dùthaich 's a tha Eaglais Steafain. Tha sileadh trom ann, fiù 's fad na mìosan nas tioraim, leis nach eil e idir fad air falbh bhon mhuir air an àirde an iar na h-Alba. 'S e àite Cfb ann an sgèile Köppen-Geiger a th' ann an Eaglais Steafain. Chan eil an t-sneachd idir pailt an seo.
Tha diofar mhòr eadar am mìos as fhliche agus am mìos as tioraim: 57mm eadar an Cèitean (dìreach 62mm) agus an t-Samhain (119mm). Fad na bliadhna, bidh an teothachd ann am fiaradh mheadhanach: 11.5 °C.
Còmhdhail
Chan eil seirbheis rèile ann. A dh'aindeoin sin, tha seirbheis bhus a' frithealadh a' bhaile:
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Alba
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh
Roinn-seòrsa:Siorrachd Bhaile na h-Ùige
Blandford, Alba Nuadh
Tha Blandford ann an Siorrachd Lunenburg, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Coimeasach
Bidh buadhair “Coimeasach” (Beurla comparative (degree)) a chuireas an dàrna rud an coimeas ris an rud eile. Tha “làidire” na bhuadhair coimeasach ann an “an duine as làidire”, agus “tha an duine seo nas làidire na an duine sin.”
Roinn-seòrsa:Teirmean gràmair
Coill a' Lao
'S e baile ann an Contae Dhoire a tha ann an Coill a' Lao.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Contae Dhoire
1967
MCMLXVII
Bàsan
Roinn-seòrsa:1960an
Aranzazu (baile)
‘S e baile beag faisg air La Merced ann an Caldas a th’ann Aranzazu. Tha e ann an iar-mheadhan na dùthcha, Coloimbia. Tha àireamh-sluaigh dhe 12,181 daoine a’ fuireach ann an Aranzazu. Tha e suidhichte ann an ceann an tuath na roinne, aig 52 cileameatair à Manizales, prìomh-bhaile na roinne. ‘S e baile le cleachdaidhean gu math traidiseanta a th’ann, agus cha do dh’fhulaing e an droch ainneart a rinn cron air iomadh sgìre eile air feadh na dùthcha. Bithear a’ cumail Fèis na Cabuya (seòrsa dhe bambù), gach dà bhliadhna, leis gu e sin fear dhe na lusan a thathar ga fhàs an seo. ‘S e baile uabhasach marsanta a th’ann. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1853.
Freumhan an Ainm
Chaidh am baile a dh’ainmeachadh mar chuimhne air Juan de Dios Aranzazu, seann cheann-suidhe na dùthcha a thug am fearann far a bheil am baile an latha an-diugh mar thabhartas dha na daoine, gnothach a rinn e air feadh Caldas agus Antioquia. 'S ann às a' Bhasgais a thàinig an t-ainm Aranzazu neo Aránzazu, agus tha e a' ciallachadh Beinn na Drisean, bho ara (beinn), antz (dris) agus zu (làn).
Sluagh a' bhaile
Ged a tha 12,815 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 5,948 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin. Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Aranzazu (is mòran dhuibh mestizos), chan eil Tùsanaich ann ach tha 0.1% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 88.6% dhe na daoine ann an Aranzazu leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, chan eil fòn aig an taigh aig ach 28.8% dhe na dachannan.
Fèisean
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Aranzazu. Chithear fèilltean Caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th’ann fhathast, fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
Ceanglaichean A-mach
An t-sìde ann an Aranzazu
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Coloimbia
Curraidh
Roinn-seòrsa:Biadh
870
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:870an
Donald Pleasence
B' e actair à Sasainn a bh' ann an Donald Pleasence neo Donald Henry Pleasence (Worksop, 5 an Dàmhair 1919 - Saint-Paul-de-Vence 2 an Gearran 1995).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
León de Greiff
B' e bàrd agus riochdaire dioplòmasach à Coloimbia a bha ann an León de Greiff. Rugadh e ann am Medellín ann an 1895. 'S ann às an t-Suain a bha athair, agus bha seanair Gearmailteach aige, taobh a mhàthar.
Reșița
'S e baile meadhannach eadar Târgu Jiu agus Timișoara, air an àirde an iar Romàinia a th' ann an Reșița (IPA: ˈˈreʃit͡sa, Ungairis: Resicabánya, Gearmailtis: Reschitz). Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Barzava, aig 208m cionn ìre na mara, san t-siorrachd (Romàinis: Județ) Caraș-Severin. Tha 73,282 duine a' fuireach ann.
Eachdraidh
'S ann às an fhacal rečice (Gàidhlig: allt) an an Slàbhais 's a th'ann an t-ainm. A dh'aindeoin sin, tha cuid a dhaoine dhen bheachd gur ann à Recitia (Gàidhlig: fuaran) ann an Laideann 's a tha e, leis gu bheil rece a' ciallachadh fuar ann an Romàinis. Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1408.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Romàinia Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Romàinia
Llanharan
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rhondda Cynon Taf Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Wizz Air
thumb|right|250px|Plèana Wizz Air ann an [[Lunnainn]] 'S e loingeas-adhair a tha ann an Wizz Air. Chuir József Váradi air bhonn a' chompanaidh ann an 2003. Tha e suidhichte ann an Vecsés, an Ungair le togalaichean eile ann an Katowice, Warsaw, Gdańsk, Posen, Bucharest, Cluj-Napoca, Timisoara, Sofia, Kyiv is Budapest.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Giùlan Roinn-seòrsa:An Ungair
Blockhouse, Alba Nuadh
Tha Blockhouse ann an Siorrachd Lunenburg, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
An Gut a Tuath
'S e bàgh ann an Siorrachd Bhioctoria, Alba Nuadh a tha anns An Gut a Tuath (Beurla: North Gut).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Mario J. Molina
’S e ceimigear à Meagsago a th’ ann Mario José Molina neo Mario José Molina-Pasquel Henríquez (Meagsago 19 am Màrt 1943). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1995, còmhla ri Paul J. Crutzen agus F. Sherwood Rowland airson an obrach aca air an fhilleadh òson. Rugadh e ann am Baile Mheagsago is bha e na sgoilear an sin agus anns an Eilbheis. Thill e gu Meagsago agus dh'ionnsaich e innleadaireachd cheimigeach. Rinn e dotaireachd aig Oilthigh California, Berkeley fo George Pimentel, far an do dh'obraich e air speactromachd leusair. Dh'imrich e a dh'Oilthigh California, Irvine, far an do dh'obraich e còmhla ri Sherwood Rowland is leasaich iad teòiridh mu clòrofluaracarbonan is am filleadh òson. Bha e an sàs ann an ceimigeachd an àile aig an JPL eadar 1982 is 1989, is aig MIT, far an do mhair e gu ruige 2005, nuair a thòisich e aig Oilthigh California San Diego. Chaochail e ann an 2020.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas Roinn-seòrsa:Daoine à Meagsago
Parabòla
right|200px|thumb|Parabòla
Minichear parabòla air raon a reir comh-ordaghnaich Des Chartes, leis an co-ionnanas
y=ax^3
mar sin
Roinn-seòrsa:Matamataig
Robert Stevenson
Chaochail Robert Stevenson 12 an t-Iuchar 1850 ann an Dùn Èideann.
Taighean-solais
thumb|Taigh-solais Creag a' Chluig Seo liosta de na taighean-solais a chaidh a thogail le Robert Stevenson:
Tùsan
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Innleadaireachd
Robert Curl
‘S e Ceimigear às Na Stàitean Aonaichte a th’ ann an Robert Floyd Curl (Alice 23 an Lùnasdal 1933). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1996, còmhla ri Richard Smalley agus Harold Kroto.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
British Midland International
Ann an 2012 cheannaich British Airways BMI o Lufthansa, loidhne adhair às a' Ghearmailt agus steidhicheadh BMI Regional, fo-chuideachd seann BMI, mar loidhne adhair ùr.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Companaidhean
Lèineag is sgiort
Tha sgiort ball-aodaich bhean, air chruthachadh mar pìoban no bidean a bheil dèanta a chrochadh às a' bhalg-meadhain a phealladh na casan. Eu-coltach drathas, chan eil sgiorta air leth. Tha lèineag (cuideachd casag mhòr, gùn) ball-aodaich socraichte de sgiorta le aodach-cuim ceangailte no le aodach-cuim feagairt, a' toirt a' bhrìgh de ball-aodaich aon-mìr. thumb|right|[[Jean Auguste Dominique Ingres a' nochdadh a' Bhan-iarla d'Haussonville, le lèineag uimpe.]]
Ais as soirbhe, 's thèid do sgiorta brat made dèanta de aon mìr aodaich (sarong, pareo), ach th' a' mhòr-chuid nan sgiort ceartaichte dham chorp aig a' bhalg-meadhain agus nas iomlaine fodha, leis an iomlanachd air chur an aithne tro of gathan, fighean, clàran, agus dòighean eile an fhuaigheil. Tha sgiortan agus lèineagan nuadh dèanta gu h-àabhaisteach às aodachan aotrom ri leth-trom, mar dainim, snàth-clòimhe, no poplain. Tha lèinean air chur fo sgiortan agus lèineagan dèanta às aodachan finealta leantainn a thoirt comas dhan aodach a chrochadh nas fheàrr.
An Baile Glas
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Contae Mhaigh Eo Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann
Lèineag is sgiort
'S urrainn dhan lìn-fàitheim nan sgiort agus lèineagan a bhirh cho h-àrd ris an sliasaid uarach no cho iosal ris an làr, earbsadh às na saobh-smuainean nam modh agus a' bheusachd no a' chiall air leth an neach anns an aodach.
Chuir roinn nam mnàthan na buidhne-àirde Nan Linntean Meadhanach umpa fhèin lèineagan gun robh as motha na 3 meatair 'san tarsannan aig a' bhonn. Aig a' chrìoch eile, bha na sgiortan beaga an deicheid den 1960 'na ballan-aodaich ghanna a faodaidh an fon-aodach chòmhdachadh cha mhòr nuair suidheachadh.
Ceanglaichean a-mach
Stylopedia -- faclair nam mion-chunntas na modha
ciallan RùrachAodach nam facal na obair-aodaich agus an t-aodaich
Aodach Modh
Leaba chrochta
right|300px|Air long ann an [[Gearmailt an Ear]]
Leaba chrochta: seòrsa leabaidh a tha cumanta air sean luing, neo ann an camp, gu h-àraid sna àiteachan blath.
Roinn-seòrsa:Acfhainn Roinn-seòrsa:àirneis
871
871
Bàsan
Roinn-seòrsa:870an
Coille-Ghuail
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Contae Dhoire
Ulapul
Tha e na bhaile Iasgaidh anns a' sgìre Ghlinne Bhraoine (Loch Bhraoin), Ros an Iar. Bha mu 1,500 duine a' fuireach ann ann an 1988.
Stèidhichte leis a' Bhritish Fisheries Society ann an 1789, seasaidh am baile air cladach-thogta a tha mu 8m as cionn àrd na mara. Leigeadh na sraidean a mach an cruth A' Bhranndair bho thùs, ged a chaidh iomadh bliadhna seachad mus an robh taigh air gach lot.
Anns an latha an diugh, bithidh an t-aiseag eadar Eilean Leòdhais agus an Tìr Mòr a' seòladh bho Ulapul gu Steòrnabhagh. Is e an laimhrig a tha na fìor cridhe dhan bhaile, agus air barrachd ionad an aiseag tha laimhrig-iasgaidh le acfhuinn-deoigh, thogta 's na 80'n nuair bha Ulapul na phort air leth chudthromach ann an malairt nan "klondyker". Tha Àrd Sgoile nan sia bliadhna stèidhichte 's a' bhaile agus tha aonad Gàidhlig aig a' bhun-sgoile. Tha an nobhail Na Klondykers stèidhichte ann an Ulapul. Bha Ulapul ainmeil airson na luing mòra Sovietach a thadhail air. Bha Pravda  air reic ann an Ulapul aig aon àm.
Tha Ulapul ainmeil airson an "Ceilidh Place" stèidhichte leis an actar Raibeart Urchardan (Robert Urquhart), nach maireann. A-rèir an t-Urchardan bha Ulapul riamh baile nan coigreach: - Baile Gallta stèidhichte an sgìre a bha air leth Gàidhealach. Gu deireadh na 1980'n bha seo foillsichte le "Parlamaid nan Penguin"- buidheann nam bodaich a bhiodh a' cruinneachadh gach madainn aig ceann "Sraid na Laimhrig" agus a bhiodh a' comharrachadh le chèile as Gàidhlig na sgìre.
Anns an latha an diugh tha ministeir sgìreil de Eaglais na h-Alba stèidhichte an Ulapul, ach mus an deach stèidhicheadh air a bhaile, b' e Clachan aig Ceann Loch Bhraoin (mar a bhiodh daoine an dùil!), bun-eaglais a' pharaiste. Aig àm an Ath-leasachaidh mharbhadh an sagairt mu dheireadh an siorrachd Rois "An Sagart Ruadh", le saighead, faisg air Clachan.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Camas na Luinge Briste
Tha Camas na Luinge Briste neo Còbh na Luinge Briste (Beurla: Wreck Cove) neo Còbh na Reag ann an Siorrachd Bhioctoria, Alba Nuadh.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
2000an
Bha na 2000an eadar 1999 agus 2010 AC anns an 21mh linn.
Roinn-seòrsa:Bliadhnaichean * Roinn-seòrsa:21mh linn
Cuspair (gràmar)
NB: Tha cùisear ag eadar-theangachadh an fhacail Beurla subject sa' ghràmar, ach tha ciall eile aige: m.e. cuspairean aig an sgoil.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Teirmean gràmair
An Còbh Leathann
Tha An Còbh Leathann ann an Siorrachd Lunenburg, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Rhona Brankin
'S e neach-poileataigs Albannach a tha ann an Rhona Brankin. Rugadh i 19 am Faoilleach 1950. Mar BhPA riochdaich i Lodainn Mheadhanach eadar 1999 is 2011. Tha i na ball de Na Làbaraich.
Bha i na cathraiche Pàrtaidh Làbarach na h-Alba is na ball Co-chruinneachadh Bun-reachdail na h-Alba is as dèidh tiomnadh chumhachdan chaidh i na BPA is na ministear airson coimhearsnachdan eadar 11 am Faoilleach 2007 is 17 an Cèitean 2007. Leig i a dreuchd mar BPA suas
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Làbarach na h-Alba Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Llandochau
Tha am baile Llandochau ann am Bro Morgannwg, a' Chuimrigh. Tha e 2.3 mi (3.7 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 132.0 mi (212.3 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 1923 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 161 (8.4%); rugadh 76% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Hugo Chávez
'S e neach-poileataigs A' Bheiniseala agus Cinn-suidhe nan A' Bheiniseala a tha ann am Hugo Rafael Chávez Frías . (July 28, 1954 – March 5, 2013) San 2mh an t-Samhain 1999 bhuannaich.
Llandochau
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bro Morgannwg Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Hugo Chávez
Roinn-seòrsa:Cinn-suidhe nan A' Bheiniseala
Florencia (baile)
' S e baile beag ann an Caquetá, Coloimbia, a th' ann  Florencia. Tha e suidhichte ann an ceann a deas na dùthcha, 517km air falbh bho Bhogotá. faisg air na coilltean-uisge anns an Amazon. Tha àirde meadhanach dhe 242m os cionn ìre na mara aige. 'S e baile le gnàth-shìde theth a th’ann le teodhachd meadhanach dhe 24.8˚ rè na bliadhna. 'S e Florencia an 35mh baile as motha na dùthcha. Chaidh am baile a stèidheachadh air 25 an Dùbhlachd 1902.
Co-thàthadh
thumb|Glucòs
Florencia (baile)
Sluagh a' bhaile
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Florencia (is mòran dhuibh mestizos). ‘S e Tùsanaich a th' ann an 0.8% agus tha 3.3% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. 'S urrainn dhan 85.1% dhe na daoine ann an Florencia leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 44.9% dhe na dachannan.
Fèisean
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann am Florencia. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th' ann fhathast, fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
Co-thàthadh
'S e susbaint a th' ann an co-thàthadh far am bheil dà, no corra eileamaid, air a cheangal gu ceimigeach ri chèile le cuideam ann an co-chum suidhichte.
Florencia (baile)
Ceanglaichean A-mach
An t-sìde ann an Florencia
Co-thàthadh
'S ann de mhoileciuilean, mar uisge no glucòs, no aidheonan, mar shalann, a tha co-thàthaidhean.
Florencia (baile)
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Coloimbia
Gleann Urachaidh (Iomain)
Thòisich an club ann an 1965 agus tha a dhachaigh ann an Dail Mhàillidh.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Camanachd
872
Bàsan
Roinn-seòrsa:870an
Na Creagan Gorma, Alba Nuadh
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Anailis mhatamataigeach
Is e anailis meur matamataig a bhuineas ri co-aomadh agus  crìochan. Mar as àbhaist, bithidh na bun-bheachdan seo air an sgrùdadh ann am fànas nam fìor-àireamh no nan àireamh "complex", ach faodar seo a ghinearalachadh gu fànas sam bith a tha uidheamaichte le sònrachadh astar (se sin fànas meatrach). Bithidh anailis a' sgrùdadh bun-bheachdan mar leanailteachd agus diofarachadh.
Roinn-seòrsa:Matamataig
Dùmhlachd-sluaigh
Roinn-seòrsa:Cruinn-eòlas
Malachi Throne
B'e actair Aimeireaganach a bha anns am Malachi Throne (Eabhraig Nuadh, 1 an Dùbhlachd 1928 - Brentwood, 13 am Màrt 2013).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte Throne, Malachi
Baile Mhic Seathrùin
‘S e baile beag ann am an Muirthead, Chontae Mhaigh Eo sa Chúige Chonnacht ann an Èirinn a th’ann an Baile Mhic Séathrúin.