cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Barrachan
‘S e baile beag dùthchasail faisg air Baile na h-Ùige, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th' ann am Barrachan. Tha e suidhichte aig 82m os cionn ìre na mara, air Leth-eilean na Machrach, air an àirde an iar Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Bhaile na h-Ùige ro 1975), eadar Am Magh Crom agus Whauphill. Tha e 301km air falbh bho Obar Dheathain, 118km bho Ghlaschu, 67km bho Dhùn Phrìs agus 153km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha. 'S e Beurla agus Beurla Ghallta a th' aig a’ mhòr-chuid dhiubh ann am Barrachan. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus coilltearachd. Taobh fhoghlaim, chan eil sgoil ann agus le sin feumar a dhol bhun-sgoil ann an Cill Chainneir agus dhan àrd-sgoil ann am Baile Ùr nan Stiùbhartach.
Freumhan an Ainm
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha e coltach gur ann à bàrr anns a' Ghàidhlig fhèin a th' ann ainm a' bhaile. Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Bhaile na h-Ùige fhèin anns an 18mh Linn. A bharrachd air sin, tha cruth na tìre a' toirt cuideam dhan teòiridh seo.
Eachdraidh
Chaidh Barrachan a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1612 mar Barqurochane.
Poileataigs
'S ann gu Comhairle Choimhearsnachd Chille na Tràghad a bhuineas Barrachan, a ghabhas a-steach Am Magh Crom, Cill na Tràghad, An Eilreig agus Am Monadh Rèidh cuideachd. Tha 885 duine a' fuireach san sgìre air fad. Tha 18 comhairlichean coimhearsnachd a' riochdachadh na sgìre agus thathar a' cumail coinneamhan na Comhairle gach mìos ann an Talla MhicShuail ann an Cill na Tràghad. Tha e a' buntainn dhan uàrd-taghaidh 02 (Wigtown an Iar) airson Comhairle na Roinne.
Còmhdhail
Chan eil seirbheis rèile neo bus ann idir.
Corse-du-Sud
'S e département na Frainge a tha ann an Corse-du-Sud (Corsais: Pumonte). Tha e na laighe ann an Corsaca.
'S e Ajaccio am prìomh-bhaile.
Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
Àrd-diùcachd Bhaden
B’ e dùthaich bheag neo-eisimeileach air an àirde an iar-dheas na Gearmailt a mhair bho 1806 gu ruige 1918 a bh’ anns an  Àrd-diùcachd Bhaden (Gearmailtis: GroßHerzogtum Baden). Chaidh Àrd Dhiùcachd Bhaden a chruthachadh nuair a chaidh Iarlachd-crìche Bhaden àrdachadh gu Àrd Dhiùcachd agus a leudachadh a thaobh talmhainn ri linn atharrachadh mòr a rinn Napoleon Bonaparte air structair phoileataigeach na Gearmailt a thaobh Co-chaidreachas na Rèine, an dèidh dha chur às do dh' Ìmpireachd Naomh na Ròimhe. Mhair an stàit seo mar sgìre fad Ìmpireachd na Gearmailte (1871 – 1918). B’ e Karlsruhe a bh’ ann prìomh-bhaile na dùthcha. Thug Ar-a-mach na Gearmailt buaidh mhòr air Baden agus leig an t-àrd-diùc Friedrich II dheth an crùn. Chaidh poblachd, a bhuineadh dhan Phoblachd Weimar fhèin, a stèidheachadh na h-àite.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt Roinn-seòrsa:Poileataigs
Josh Duhamel
'S e cleasaiche à Dakota a Tuath sna Stàitean Aonaichte a tha ann an Josh Duhamel (Minot, 14 an t-Samhain 1972). Dh'fhàs e ainmeil leis an t-sreath telebhisean All My Children anns an robh e a' cluich eadar 1999 is 2002. Ann an 2003 thòisich e anns an t-sreath telebhisein Las Vegas.
Filmichean
Seo liosta de chuid de na filmichean anns an robh e a' cluich:
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte Duhamel, Josh
Eaglais na h-Alba
thumb|Eaglaisean ann an Albainn bho àm an Ath-Leasachaidh
’S e Eaglais na h-Alba (Beurla: Church of Scotland, Beurla Ghallda: Scots Kirk), a’ phrìomh eaglais phròsdanach ann an Albainn, agus tha a freumhan a’ dol air ais gu àm an Ath-Leasachachaidh ann an 1560. Ged a bha iomadh dealradh agus ath-aonadh san eaglais bhon uair sin, tha i fhathast ceangailte gu ìre ris an stàit (ged nach eil cho dlùth idir ’s a tha Eaglais Shasainn), agus canar an Eaglais Stéidhte rithe.
Eilean Orasaigh
thumb|Sealladh air Eilean Orasaigh bho Eilean Iarmain thumb|Air culaibh: [[Taigh-solais Orasaigh ann an Eilean Sionnach, air beulaibh: Solas air Eilean Orasaigh]] 'S e aon de na h-Eileanan a-staigh a tha ann an Eilean Orasaigh (Beurla: Ornsay). Tha e suidhichte san àird an ear leth-eilean Slèite anns an Eilean Sgitheanach. Ma bhios a' mhuir air falbh, 's urrainnear coiseachd ann bho Eilean Iarmain. Tha e cho farsaing ri 35 heactair agus tha an t-àite as àirde cho àrd ri 46 meatair. Tha acarsaid nàdarra ann. 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 8′ 48″ Tuath, 5° 47′ 12″ Iar. Chan eil duine sam bith a' fuireach ann.
Thàinig an t-ainm Orasaigh bhon fhacal Seann Lochlannais Örfirirsey, agus tha e  a’ ciallachadh "Ebb island".
Eaglais na h-Alba
Thòisich na Duilleagan Gàidhlig, foirlionadh air iris na h-Eaglaise Life and Work, ann an 1880, agus bho nach do sguir i bhon uair sin, is i an iris Ghàidhlig is fhaide beò riamh.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Crìosdaidheachd
Eilean Orasaigh
Tha taigh-solais Orasaigh suidhichte ann an Eilean Sionnach, eilean beag dìreach faisg air Eilean Orasaigh. Chaidh a thogail anns a' bhliadhna 1857 le David agus Thomas Stevenson.
Blaendulais
Tha am baile Blaendulais ann an Castell-nedd Port Talbot, a' Chuimrigh. Tha e 30.3 mi (48.7 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 154.7 mi (248.9 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 2049 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 469 (22.9%); rugadh 90% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Castell-nedd Port Talbot Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Joseph Smith Jr
B' e fàidh is searmonaiche a bha ann an Joseph Smith Jr.
Deamocrasaidh
thumb|400px| Tha deamacrosaidh, sluagh-fhlaitheas no daonfhlaitheachd a’ ciallachadh nuair a tha sluagh air an riaghladh leis an t-sluagh. Mar is àbhaist, bidh taghaidhean ann, agus tha bhòta aig a’ mhòrchuid de dhuine.
Joseph Smith Jr
Rugadh e air 23 an Dùbhlachd 1805 ann an Vermont. Is esan a stèidhich an gluasad Eaglais Ìosa Chrìost de Naoimh an Latha mu Dheireadh, ris an canar cuideachd Mormonism anns a' Bheurla. Le sin b' e duine cudromach a bh' ann a thaobh poileataigs agus creideimh anns na 1840an. Thòisich e air creidmhich a chruinneachadh às dèidh dha aingeal a shealltainn dha truinnsearan òir a mhìnich ceilidh Ìosa aig na tùsanaich Ameireaganach. Ann an 1830 dh'fhoillsich Smith Leabhar Mhormoin bho phìos a chunnaic esan mar eadar-theangachadh de na truinnsearan sin. San aon bhliadhna stèidhich e Eaglais Chrìost.
Deamocrasaidh
Bha deamocrosaidhean aig na Sean-Lochlannaich, agus na Sean-Greugaich.
Artagailean eile
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Barichara
Freumhan an Ainm
Fhuair am baile an t-ainm aige bhon allt Barichara a tha dìreach ris a thaobh.
Sluagh a' bhaile
Tha 7,651 nan tàmh anns a' bhaile fa leth, ach tha a’ mhòr-chuid dhuibh, 4,997 dhuibh a’ fuireach thall anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin. Air adhbharan trioblaidean poilitigeach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail. Le sin, ‘s e pàtran àireimh-shluaigh traidiseanta a th' ann am Barichara fhathast.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Barichara, ach tha 1.3% dhe Tùsanaich agus 0.1% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 89.9% dhe na daoine ann an Barichara leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, chan eil fòn aig an taigh aig ach 31.3% dhe na dachannan.
Fèisean
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Barichara. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th' ann fhathast,  fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
Ùirsgeul Mìorbhail na Cloiche
Thachairt sin aig toiseach tòisichidh an 18mh linne, anns a’ bhliadhna 1702, mar a dh’innseas an t-Ùirsgeul, nuair a chunnaic croitear an sgìre an Naomh Moire.
Thachairt an gnothach sin air chloich far an do nochd ìomhaigh snaighte shoilleir an Naoimh Mhoire. Chaidh naidheachd na mìorbhail ga sgaoileadh fad is farsaing agus dh’fhàs a’ chlach a bhith na adhbhar adhradh an t-sluaigh. Cho-dhùin daoine an sgìre eaglais a thogail, ged nach do chreid sagart an sgìre a' mhìorbhail co-dhiù.
Bhrosnaich an tachartas sin an Spàinnteach Francisco Pradilla y Ayerbe baile beag a stèidheachadh ann an 1705. Stèidhich e am baile beag San Gil cuideachd. Chaidh am parraiste, ga thogail anns a’ bhliadhna 1751, a dh'ainmeachadh Vara-florida bho thùs, an uair sin Vara-echada agus mu dheireadh thall Barichara, neo "àite na foise" ann an Guane, cànan Tùsanach co-cheangailte ris an Chibcha. Cha do ghabh an Eaglais ris gu robh ìomhaigh na cloiche ann idir.
Ailtireachd a' Bhaile
Tha Barichara ga thogail le clach: tha na sràidean, taighean, eaglaisean agus gu seach àraidh an cladh aige gu math sònraichte air sàilleabh na h-uinneagan is na h-obrach-mheatailt aca is a h-uile càil eile ga thogail le clach bhuidhe. 'S e sàr obair annasach a th' ann Cathair-eaglais Mhoire gun Smal (mar chuimhne Naomh Moire na Cloiche (Spàinntis: La Virgen de la Roca), is i ga cumail suas le 10 colbhan snaighte mar thùrsa, le àirde dhe 5m agus tiughad dhe 7m. Thathar a' ràdh gu bheil a’ Chathair-eaglais sin coltach ris a’ Bhatacain.
Chaidh an t-seann bhaile eachdraidheil dhe Bharichara a dh’ainmeachadh Làrach Cuimhneachaidh nàiseanta 3mh an Lùnasdal 1978 leis gur e deagh eisimpleir dhe leasachadh cathaireil neo-fhoirmeil anns an dòigh Andalusianach, agus leis gu bheil an t-seann bhaile ann an deagh stàit glèidhteachais, is a h-uile càil bho dheireadh an 18mh linne agus tha blas na linntean siud ann fhathast.
Chan eil Guane, àite gu math eachdraidheil, ach aig 9km bho Bharichara. Chaidh e a lorg le Martín Galeano ann an 1540, agus tha Taigh-tasgaidh na h-Àrsaidheachd agus Eaglais an Naoimh Lucía ann, a bharrachd air iomadh togalach inntinneach ann an siud.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Coloimbia Roinn-seòrsa:Eachdraidh
C.B. Dùn Dèagh Aonaichte
'S e club ball-coise proifeiseanta Albannach a th' ann an Club Ball-coise Dùn Dèagh Aonaichte. Bhathas a' toirt am far-ainm The Terrors air a' chlub bho shean agus Na h-Arabaich air an luchd-leantainn, ach san latha a tha ann, bidh na meadhanan uaireannan a' ceangal am briathar mu dheireadh sin ris a' chlub cuideachd. 'S e The Tangerines briathar eile a chanas gu tric ris a' chlub.
Tha Aonaichte an-dràsta a' cluich ann am Prìomh Lìog na h-Alba, fo stiùir Peter Houston. 'S e Stephen MacThòmais, mac Eddie MacThòmais, aig a bheil a' chuid as motha de chòirichean a' chlub. Tha an dàrna roinn as motha aig luchd-leantainn a' chlub fo chùram ArabTRUST. Bha Tanachais a' tàladh frithealadh cuibheasach de 8,187 ann an 2005-06; an siathamh cuibheas as motha am Prìomh Lìog na h-Alba.
Dùn Dèagh Aonaichte
Tha Aonaichte air 104 bàirean a chluich (còig a bharrachd air Obar Dheathain)
thairis air 22 ràithean ann am farpaisean Eòrpach. Tha sin a' ciallachadh gur iad an treasamh club Albannach as eòlaich air a bhith a' cluich annta. Nuair a bhiodh an club gu tric a' leantainn orra tro fharpaisean Eòrpach, bhiodh na meadhanan cèin a' cantail Dùn Dèagh riutha ann am mearachd – ainm club còmhstritheach na cathrach aca. Bidh seo fhathast a' tachairt air uairibh an-diugh.
Bheireadh na meadhanan Albannaich An “New Firm” orra fhèin agus air Obar Dheathain, nuair a bha iad aig àirde an soirbheachas anns na h-ochdadan. Bidh iad a' cantainn sin riutha fhathast an-diugh, ged 's e far-ainm car plaosganach on nach eil an dà chlub air dùbhlan math a thoirt dhan “Old Firm” bho chionn iomadh bliadhna.
Tha e na annas do mheud na cathrach, Dùn Dèagh, gu bheil e a' giùlan dà àrd-sgioba ball-coise proifeiseanta, CB Dùn Dèagh agus Dùn Dèagh Aonaichte. Tha an dà sgioba nan còmhstritheach làidir ris a chèile agus tha na lannan-cluiche aca mar uidhe corra cheud slat eadar a chèile.
Hibernian Dhùn Dèagh
1909-1923
Stèidhicheadh Dùn Dèagh Aonaichte fon ainm Dundee Hibernian ann an 1909. Ghabh iad seilbh air Pàirc Chlepington, an dachaigh a bh'aig Dundee Wanderers; agus thug iad ainm ùr air: Pàirc Thanachais (Tannadice Park). Bha a' chiad gheama a bh' aca riamh neo-fharpaiseach nuair a chluich iad ri Hibernian Dhùn Èideann air 18mh Lùnastal, 1909. Bha an dà sgioba co-ionann aig an deireadh, 1-1.
A' chiad gheama farpaiseach a bh'aca ge-tà, b' ann ri Dundee Wanderers a bha e; bhuannaich na Wanderers an geama 2-1. An uairsin, ghlèidh iad an Cupa Charrie ionadal ri Farfair 1-0 air 23mh An Giblean, 1910.
An dèidh aon iomairt a-mhàin ann an Lìog a Tuath, chaidh a ghabhadh ann an Lìog na h-Alba air 7mh Ògmhios, 1910. Bha iad a' lìonadh beàrn a bh' air fosgladh nuair a cho-aonaich Ayr agus Ayr Parkhouse gus Ayr United a chruthachadh.
Thòisich Hibs Dhùn Dèagh air cluich ann an Cupa na h-Alba air 8mh Gearran, 1913. Bha a' chiad gheama aca aig Pàirc Hampden far an do chaill iad 4-2 ri Queen's Park. Nochd iad an uairsin airson a' chiad uair riamh ann an cuairt deireannach cupa nàiseanta anns an Dùbhlachd 1914. B' e sin an Scottish Qualifying Cup. Chaill iad ri Albion Rovers an dèidh dà gheama co-ionann.
Bhuail An Cogadh Mòr ge-tà air ball-coise na h-Alba gu lèir, agus chan eil rian nach tugadh an ùpraid sin buaidh air Hibs Dhùn Dèagh cuideachd. Thugadh thairis Roinn a Dhà anns an robh Hibs an sàs, agus chaidh lìogan sgìreil a chur na h-àite. Bha Hibs Dhùn Dèagh a' sàs ann an Lìog an Ear rè àm a' chogaidh air fad.
Thachair gu robh a' chiad gheama derby riamh ann an 1915 cuideachd ri Dùn Dèagh FC. 'S e geama càirdeil a bh'ann aig Pàirc Dens fo chomhair 4,000 luchd-amhairc. Ghlèidh Dùn Deàgh FC an geama 4-0.
Mar a bha cùisean a' tighinn air ais chun na h-àbhaist an dèidh a' chogaidh, lean Lìog na h-Alba orra Roinn a h-Aon a leudachadh. Cha deach Roinn a Dhà a stèidheachadh as ùr a-rithist ge-tà. Dh'fhàg Hibs Dhùn Dèagh an Lìog gus cur an aghaidh an co-dhùnaidh sin; b'iadsan an aon chlub a rinn a leithid. Thill iad gu Lìog an Ear agus ghlèidh iad ann an 1919/1920 e.
Thill Hibs Dhùn Dèagh gu Lìog na h-Alba san Ògmhios, 1920 ach b' e saoghal gearr a bh' aca ann a-rithist oir, cha mhòr nach do leig iad dhiubh an Lìog làrach nam bonn air sàilleabh diùltadh clubaichean Roinn a h-Aon Roinn a Dhà a chur air bhonn a-rithist. An turas seo ge-tà, cha b'e Hibs Dhùn Dèagh a-mhàin, ach 16 clubaichean uile gu lèir, a rinn an co-dhùnadh an Lìog fhàgail às beul a chèile. Mar sin dheth, b' fheudar do Hibs Dhùn Dèagh an cùl a chur ri Lìog na h-Alba airson an dàrna turas am broinn na bliadhna.
An lorg a' gnothaich seo, chaidh Hibs Dhùn Dèagh a-steach dhan Mheadhan Lìog, a bha neo-eisimileach. Bha an Lìog sin a' soirbheachadh an uibhir 's gun deach a ghabhail air ais sa mhionaid fo sgèith Lìog na h-Alba mar Roinn a Dhà 's promotion agus relegation an cois. Thill ball-coise an lìog gu Tanachais, air an dòigh seo, san Lùnastal, 1921, an dèidh tuiteam seachd bliadhna.
Cha do dh'èirich gu math do Hibs Dhun Dèagh ge-tà anns an lìog air an do rinn iad uiread a dh'iomairt, agus bha iad air fògradh, a-mach às aon uair eile. Bha Hibs Dhun Dèagh ann an cunnart dol fodha a-nis, ach chuir Celtic tairgse an làthair iad gan ainmeachadh gus àite an sgioba glèidhte aca a ghabhail ann an Lìog Caidreachas na h-Alba. Ghabh Hibs Dhun Dèagh ris an tairgse seo gu togarrach.
An dèidh an ràith ball-coise 1922/23, ghabh co-bhanntachd fir-ghnothaich ionadail stiùir a' chlub agus air dhaibh iomairt a dhèanamh, chaidh a ath-thaghadh gu Roinn a Dhà aig Coinneamh Bhliadhnail an Lìog anns a' Chèitean 1923.
Dùn Dèagh Aonaichte
Chuir an club rompa cuideachd ann an 1923 an t-ainm aca atharrachadh. Leig iad às “Hibernian” agus thog iad ainm ùr, Dùn Dèagh Aonaichte. Chaidh an t-ainm ùr a ghabhail ri cumhachdan an Lìog air 26mh Dàmhair, 1923.
Ghlèidh Dùn Dèagh Aonaichte Roinn a Dhà fo stiùir Jimmy Brownlie, a bha na chluicheadair/mhanaidsear ann an 1924/25. B' e seo a' chiad uair riamh a fhuair an club a-steach gu Roinn a h-Aon.
Air dhaibh dol sìos gu Roinn a Dhà an dèidh dà ràith ann an Roinn a h-Aon, choisinn an club gaisgeachd Roinn a Dhà a-rithist ann an 1928/29.
Gidheadh, thill iad dhan roinn foidhe aig deireadh an ath-ràithe. Dh'fhàg Jimmy Brownlie an club an dèidh dha Roinn a Dhà a bhuannachadh ann an 1930/31.
Dùthaich
thumb|Dùthaich MhicAoidh thumb|Dùthchannan an t-[[An Talamh (planaid)|saoghail]]
'S e tìr no sgìre a tha ann an dùthaich, mar eisimpleir an Dùthaich MhicAoidh ann an iar-thuath na Gàidhealtachd, no tìr nas motha mar Alba.
C.B. Dùn Dèagh Aonaichte
Dùn Dèagh Aonaichte
Bha DAFC air ais ann an Roinn a h-Aon an ceann bliadhna agus dhìrich iad dhan àite a b' àirde a bh' aca riamh, gu naoidheamh àite san lìog. Bhon uair sin, cha do chaill iad an àite anns a' phrìomh lìog ach a-mhàin anns an ràith 1995/96, agus 's iad a-nis aon de na clubaichean as soirbheachail a th' ann.
Thàinig grunn mhath de chluicheadairean à Lochlann dhan chlub anns na 60an: Orjan Persson, Finn Seemann, Lennart Wing, Finn Dossing agus Mogens Berg. Bha iadsan an sàs gu mòr anns a' chiad iomairt Eòrpach aig a' chlub nuair a rinn iad a' ghnothach air treun-sgioba Bharcelona. Bha Barcelona air an Cupa Fairs a ghlèidheadh a' bhliadhna roimhe. Chaidh a chur a-mach san ath-chuairt le Juventus ach b' e cuimhne euchd mòr a dh'fhàg Dùn Dèagh Aonaichte a dh'aindeoin sin.
Jim MacGilleEathain
Ghabh Jim MacGilleEathain thairis gnothaichean an sgioba anns an Dùbhlachd, 1971 agus thòisich an linn a b' shoirbheachaile ann an eachdraidh a' chlub.
Chuir e poileasaidh òigridh co-eagraichte air bhonn bhon toiseach. B'e seo aon cheum a bha na bhunait deatamach do shoirbheachas a' chlub tron fhichead bliadhna as a dhèidh.
Bhuannaich Dùn Dèagh Aonaichte Cupa Lìog na h-Alba ann an 1979/1980, an dèidh seachdad bliadhna lom gun duais sam bith. Ghlèidh iad an aon fharpais a-rithist an ath-bhliadhna cuideachd agus ruig iad cuairt deireannach Cupa na h-Alba air an aon ràith. Chaill iad ri Rangers san ath-chluich.
B'e an ràith a b'fheàrr a bh'aca riamh, 1982/1983. Ghabh Dùn Dèagh Aonaichte buaidh air tiotal a' Phrìomh Roinn, agus chruinnich iad àireamh gun samhladh (aig an àm) de phuingean agus thadhail.
Ruig Dùn Dèagh Aonaichte iar-chuairt deireannach Cuach na h-Eòrpa air a' chiad fheuchainn. Chaidh a chur a-mach às mu dheireadh thall le A.S. Roma, ged a bu chaol an call (2-3 thairis air an dà gheama).
B'e Dùn Dèagh Aonaichte a' chiad chlub Albannach riamh a bha air cuairt dheireannach Cupa UEFA a ruigsinn. Fhuair IFK Gothenburg làmh an uachdair orra air a' cheann thall, a' buannachadh 2-1 thairis air dà gheama, ach choisinn luchd-leantainn a' chlub Duais Cluiche Cothromach (Fair Play Award) air sgàth an giùlan modhail, fialaidh san dàrna gheama aig Pàirc Thanachais.
Ivan Golac agus na bliadhnaichean an dèidh MhicIlleathain(1994 a-mach)
Leig Jim MacGilleEathain dheth a dhreuchd san Ògmhios 1993, a' fuireach aig a' chlub mar chathraiche. Dh'fhastaich an club Ivan Golac mar mhanaidsear ùr; b'esan a' chiad neach à tìr-mòr na h-Eòrpa a ghabh stiùir club ball-coise Albannach. Bha an tàlant òg a b'fheàrr ann an Alba aig Dùn Dèagh Aonaichte aig an àm sin. B'e a' chiad rud a rinn e, Donnchadh Fearghasdan a reic gu Rangers airson ₤3.75 millean – am prìs a bu mhotha a bh'ann riamh eadar dà chlub Breatannach. Rinn sin gun deach aig Aonaichte air an lann-cluiche aca a leasachadh leis an airgead a fhuair iad bhon reic.
Ghabh an sgioba seilbh air Cupa na h-Alba ge-tà anns a' chiad ràith aige mar mhanaidsear a' chlub. Rinn iad an gnothach air Rangers 1-0 aig Pàirc Hampden anns a' Chèitean, 1994. B'e seo a' chiad uair riamh a bhuannaich Dùn Dèagh Aonaichte Cupa na h-Alba, ged a bha iad air an cuairt dheireannach a ruigsinn sia tursan anns na fichead bliadhna roimhe. B’ e Craig Brewster a chuir an aon tadhal sa bhàire seo an dèidh do Dhàibhidh Mac a’ Phearsain agus Ally Maxwell bùrach a dhèanamh air suidheachadh dìon sìmplidh. Mar sin dheth, bha Dùn Dèagh Aonaichte air a h-uile duais nàiseanta ball-coise a bhuannachadh a-nis.
Crìonadh agus ùrachadh
Bha Dùn Dèagh Aonaichte aig bonn an roinn anns an ath-ràith agus ceithir bàire air fhàgail ri chluich. Dh'fhàg Ivan Golac Tanachais, 's iad ann an cruaidh-chàs, agus chaidh Billy Kirkwood a chur na àite. A dh'aindeoin sin, chaidh Aonaichte sìos gu Roinn a h-Aon ann an 1994/95 airson a' chiad uair riamh nan eachdraidh, 's mar sin dheth b'e prìomh dhleastanas am manaidsear ùr an club a thoirt air ais gu Prìomh Roinn na h-Alba air a' chiad fheuchainn. Fhuair an sgioba às gu math caol, nuair a ghabh Dùn Dèagh Aonaichte a' bhuaidh air Partaig Thistle thairis air dà gheama play-off ann an 1995/96.
Bha Aonaichte air ais ann am Prìomh Roinn na h-Alba, ach an dèidh 6 bàirean truagh san ath-ràith, bha Kirkwood air a chur a-mach às a dhreuchd, agus Tommy MacGilleEathain, bràthair Jim, air a chur na àite.
1510
Bàsan
Roinn-seòrsa:1510an
C.B. Dùn Dèagh Aonaichte
Soraidh slàn do Jim MacGilleEathain
Ghabh cùisean car math bhon uairsin, agus chaidh Aonaichte suas an roinn, nan deann, a' crìochnachadh san 3mh àite ann an 1996-1997. Chaidh iad a-steach dhan fharpais UEFA a-rithist.
Cha b’ e seo ach adhartas meallta a bh’ ann oir, eadar 1997/98 agus 2006/2007, tha Dùn Dèagh Aonaichte air ochdnar manaidsear a chur às an dreuchd: Tommy MacGilleEathain, Paul Sturrock, Alex Mac a' Ghobhainn, Paul Hegarty, Ian MacColla, Gordon Siosalach, Billy Dodds agus Craig Brewster.
Bhon a leig Jim MacGilleEathain dheth a dhreuchd mar mhanaidsear, tha na manaidsearan ùra uile ud air an lèireadh le truimead dìleab nam bliadhnaichean glòrmhor roimhe. Chan e Dùn Dèagh Aonaichte a-mhàin a tha a’ fulaing, ach am pàirt eile dhen New Firm, Obar Dheathain cuideachd.
Leig Jim MacGilleEathain dheth a dhreuchd mar chathraiche a’ chlub ann an 2000 an dèidh dha purradh a thoirt do neach-aithisg, a bha a' cur ceistean sgrùdach air, nach bu mhath leis.
Linn ùr
Ghabh Eddie MacThòmais, fear-gnothaich agus neach-leantainn mòr a’ chlub bho chionn iomadh bliadhna, thairis air mar chathraiche agus sealbhadair ann an 2000. Bhon latha sin, bha Alex Mac a’ Ghobhainn, Paul Hegarty, Ian MacColla, Gordon Siosalach, Billy Dodds agus Craig Brewster uile air an cur às an dreuchd, 's e a' feuchainn ri soirbheachas a thoirt air ais a Thanachais a-rithist. Dh'fhastaich e Craig Levein anns an Dàmhair 2006, agus ruig iad cuairt dheireannach Cupa an Lìg ann an 2007/08 mus do chaill iad gu caol ri Rangers air breaban peanais.
Chaochail Eddie MacThòmais le aillse a' chaolain air 15 Dàmhair 2008 agus ghabh a mhac, Stephen MacThòmais os làimh dreuchd cathraiche a' chlub air 14 Samhain, 2008.
Trivia
Tha Dùn Dèagh Aonaichte air 4 bhàir fharpaiseach a chluich ri Barcelona gu ruige seo. Rinn iad an gnothach orra gach turas; ann an 1966-67 ann an Cupa Fairs, agus ann an 1986-87 ann an Cupa UEFA. Chluich iad riutha cuideachd ann am bàir chàirdeil aig Pàirc Thanachais ro thoiseach ràith 2007-2008, ach an turas seo, b' e Barcelona a thug a-mach a' bhuaidh 1-0 le tadhal às breab pheanais bho Thierry Henry.
Geàrr-chùnntas Eachdraidh
Duaisean
Buadhaiche Prìomh Roinn na h-Alba 1982-1983
Roinn a Dhà (Seann)
Buadhaiche 1924-1925, 1928-1929 Dàrna àite 1930-1931, 1959-1960
Roinn a h-Aon (ùr) Dàrna àite 1995-1996
Cupa na h-Alba
Buadhaiche 1994 CBDA 1 Rangers 0 Buadhaiche 2010 CBDA 3 Siorrachd Rois 0
1974 CBDA 0 Celtic 3 1981 CBDA 0 Rangers 0 1981 (ath-chluiche) CBDA 1 Rangers 4 1985 CBDA 1 Celtic 2 1987 CBDA 0 Naomh Mirren 1 (àm a bharrachd) 1988 CBDA 1 Celtic 2 1991 CBDA 3 Tobar na Màthar 4 (àm a bharrachd) 2005 CBDA 0 Celtic 1
Cupa Lìog na h-Alba Buadhaiche 1979-1980 CBDA 0 Obar Dheathain 0 DACB 3 Obar Dheathain 0 (ath-chluiche) 1980-1981 CBDA 3 Dùn Dèagh FC 0
Sa chuairt-deireannach gun bhuaidh
1981-1982 CBDA 1 Rangers 2 1984-1985 CBDA 0 Rangers 1 1997-1998 CBDA 0 Celtic 3
Cupa UEFA
Sa chuairt-deireannach gun bhuaidh 1986-1987 Gothenburg 1 CBDA 0 CBDA 1 Gothenburg 1 (1-2)
An Muileann gCearr
‘S e baile meadhanach sa Chontae na h-Iarmhí ann an cridhe na h-Èireann a th’ ann An Muileann gCearr  (seann ainm Maelblatha). Tha e suidhichte eadar Loch Uail agus Loch Ainninn  aig 112m os cionn ìre na mara, 163km air falbh bho Dhoire, 149m bho Bheul Feirste agus 76km bho Bhaile Átha Cliath, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 20,103 duine a’ fuireach anns a’ bhaile. Chaidh am baile ainmeachadh prìomh-bhaile na siorramanchd ann an 1543 nuair a roinneadh An Mhí ann an trì contaetha.
C.B. Dùn Dèagh Aonaichte
Geàrr-chùnntas Eachdraidh
Cupa na h-Eòrpa
Séipéal Iosóid
'S e baile ann am Baile Átha Cliath a tha ann Séipéal Iosóid (Beurla: Chapelizod).
1509
MDIX
An Muileann gCearr
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann‎ Roinn-seòrsa:Contae na hIarmhí
1509
Breithean
thumbnail|150px|Jean Calvin
Séipéal Iosóid
Sgrìobh Sheridan Le Fanu an seo agus tha e na suidheachadh airson A Painful Case le James Joyce agus pàirtean de Finnegans Wake.
1509
Bàsan
Roinn-seòrsa:1500an
Séipéal Iosóid
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Baile Átha Cliath
An Là
'S e prògram telebhisean nan naidheachdan Albannach ann an Gàidhlig bhon BBC Alba a tha ann an An Là . Tha e air BBC Alba aig ochd uairean feasgar gach là.
C.B. Dùn Dèagh Aonaichte
Geàrr-chùnntas Eachdraidh
Nochdadh san iar-chuairt deireannach 1983-1984
An Là
Luchd-naidheachd
Tha luchd-naidheachd aig An Là air feadh Alba. Tha iad ann Steòrnabhagh, Inbhir Nis, Port Rìgh agus Glaschu.
C.B. Dùn Dèagh Aonaichte
Geàrr-chùnntas Eachdraidh
Cupa an t-Samhraidh
Ernest Hemingway
'S e sgrìobhadair Aimeireaganach a bha ann an Ernest Miller Hemingway. Rugadh e ann an Oak Park ann an 1899. Dh'obraich e mar neach-aithris san Spàinn tron Cogadh Sìobhalta na Spàinne is rinn e film, The Spanish Earth, còmhla ri Joris Ivens. Chaochail e ann an Ketchum ann an 1961. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Litreachas ann an 1954.
C.B. Dùn Dèagh Aonaichte
Geàrr-chùnntas Eachdraidh
Sa chuairt-deireannach gun bhuaidh 1964-1965
An Là
Ceangal a-mach
Roinn-seòrsa:BBC Alba Roinn-seòrsa:Craoladh Roinn-seòrsa:Telebhisean Gàidhlig Roinn-seòrsa:Prògraman nan naidheachdan
Gini-Bissau
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Gini-Bissau,  neo Guinea-Bissau  (Beurla: Guinea-Bissau IPA: gɪni bɨˈsaʊ), ainm oifigeil: Poblachd Ghini-Bissau (Portagailis: República da Guiné-Bissau (IPA: ʁɛˈpublikɐ dɐ giˈnɛ biˈsau). 'S e aon de na dùthchannan as lugha air feadh Afraga a th' innte.
C.B. Dùn Dèagh Aonaichte
Geàrr-chùnntas Eachdraidh
Cupa Am-Cogaidh na h-Alba
Ernest Hemingway
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Aimeireaganach Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Litreachas Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Gini-Bissau
Tha crìochan aice sa tuath le Seanagal agus san iar ‘s sa deas le Gini. Tha an Cuan Siar san iar dhith.
C.B. Dùn Dèagh Aonaichte
Geàrr-chùnntas Eachdraidh
Sa chuairt deireannach gun bhuaidh 1939-1940 CBDA 0 Rangers 1
Gini-Bissau
Ceanglaichean a-mach
left|250px|thumbnail|Cairt: Gini-Bissau thumbnail|200px|Sealladh abhaisteach ann an Gini-Bissau
Raon Ghàsa
'S e earrann de thìr ann an Àisia a tha ann an Raon Ghàsa (Arabais: قطاع غزة', Qitˁɑ' Ġazzah/Qita' Ghazzah; Beurla: Gaza Strip ). 'S e pìos fearainn cumhang a th' ann, suidhichte aig a’ Mhuir Mheadhan-thìreach. Tha crìochan aige sa tuath is san ear le Iosrael agus san iar-dheas leis an Èipheit.
Gini-Bissau
Ceanglaichean a-mach
thumbnail|left|Bula, baile beag ann an Gini-Bissau thumb|right|Traigh Caravela
C.B. Dùn Dèagh Aonaichte
Tùsan
Roinn-seòrsa:Ball-coise Roinn-seòrsa:Sgiobannan ball-coise Roinn-seòrsa:Ball-coise Albannach Roinn-seòrsa:Sgiobannan ball-coise Albannach
Gini-Bissau
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:Afraga Roinn-seòrsa:Afraga-an-Iar
Raon Ghàsa
Chan eil Gàsa aithnichte mar dùthaich fhèin leis na dùthchannan eadar-nàiseanta eile. Tha i na pàirt den Phalastain, ach tha pàirtean eile den Ghàsa fo smachd Iosrael agus na h-Èiphit fhathast.
Aistean cho-ceangailte
thumb|left|250px|Raon Ghàsa
Roinn-seòrsa:Àisia Roinn-seòrsa:Àisia-an-Iar-Dheas Roinn-seòrsa:An Ear Mheadhanach
Côte-d'Or
thumb|Suidheachadh Côte-d'Or thumb|[[Gearradh-arm Côte-d'Or]]
Ubhal-ghort
right|thumb|Ubhal-gort le [[siris, Leamington, Ontario, Canada]]
Côte-d'Or
'S e département na Frainge a tha ann an Côte-d'Or. Tha e na laighe ann am Bourgogne.
Ubhal-ghort
Tha ubhal-ghort na sheòrsa coille far a dh’fhàsas ubhlan neo measan eile. Bidh mòran chraobh-meas a’ fàs ann, agus is urrainn dhuit “tuathanas” a chuir air.
Côte-d'Or
'S e Dijon am prìomh-bhaile.
Ubhal-ghort
Roinn-seòrsa:àiteachas Roinn-seòrsa:Tuathanachas
Obstgarten Huerta Sadownictwo Huerta
21 an Gearran
'S e 21 an Gearran an 52mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 313 latha (314 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Tachartasan
thumb|[[Seumas I, Rìgh Alba]]
Fèillean
Roinn-seòrsa:Làithean
Abhainn Chluaidh
thumb|Abhainn Chluaidh ann an [[Glaschu]] 'S e abhainn mhòr ann Alba a tha ann an Abhainn Chluaidh (IPA: [avɪɲˈxɫ̪uəj]). Tha e a' sruthadh tro Ghlaschu agus Lannraig. Tha beul na h-aibhne aig Linne Chluaidh a tha a' dol don Chuan Siar. Tha Abhainn Chluaidh 108 mìltean a dh'fhad.
1889
MDCCCLXXXIX
Abhainn Chluaidh
thumb|Fo-aibhnichean Abhainn Chluaidh
Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Roinn-seòrsa:Glaschu
1889
Bàsan
Roinn-seòrsa:1880an
Ainmean Gàidhealach
Ceanglaichean a-mach
*
206
Bàsan
Roinn-seòrsa:200an
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
An cuach ball-coise as sine ann am bith. 'S e Cupa Chomunn Ball-coise na h-Alba a tha air gu oifigeil.
1874 - 1899
1874 Queen's Park
1875 Queen's Park
1876 Queen's Park
Sgaoileadh-cumhachd
Tha sgaoileadh-cumhachd (devolution) nuair a chuirear dleasdanas mar fhiachaibh air neach/buidheann/coimhearsnachd eile.
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
1874 - 1899
1877 Vale of Leven
Sgaoileadh-cumhachd
Roinn-seòrsa:poileataigs
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
1874 - 1899
1878 Vale of Leven
1879 Vale of Leven
1880 Queen's Park
1881 Queen's Park
1882 Queen's Park
1883 Dùn Bhreatainn
1884 Queen's Park
1885 Renton
1886 Queen's Park
1887 Hibernian
1888 Renton
1889 Third Lanark
1890 Queen's Park
1891 Hearts
1892 Celtic
1893 Queen's Park
1894 Rangers
1895 St Bernards
1896 Mheadhan-Lodiann
1897 Rangers
1898 Rangers
1899 Celtic
Albury
250px|right|thumb|Sealladh. Tha Albury na bhaile-mòr ann an A' Chuimrigh Nuadh a Deas, Astràilia.
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
Bho thoiseach an fhicheadamh linn gus an Cogadh Mòr
1900 Celtic
Albury
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Astràilia
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
Bho thoiseach an fhicheadamh linn gus an Cogadh Mòr
1901 Hearts
1902 Hibernian
1903 Rangers
1904 Celtic
1905 Third Lanark
1906 Hearts
1907 Celtic
1908 Celtic
1909 Gun Bhuannachadh
1910 Dùn Deagh
1911 Celtic
1912 Celtic
1913 An Eagalais Bhreac
1914 Celtic
An Cogadh Mòr : Cha robh Co-fharpais ann
Eadar an Dà Chogadh
1920 Cille Mhearnaig
1921 Partick Thistle
1922 Morton
1923 Celtic
1924 Airdrie
1925 Celtic
1926 St Mirren
1928 Rangers
1929 Cille Mhearnaig
1930 Rangers
1931 Celtic
1932 Rangers
1933 Celtic
1934 Rangers
1936 Rangers
1937 Celtic
1939 Ball-coise
An Darna Chogadh Mòr : Cha robh Co-fharpais ann
As deidh a' Chogaidh gu 1959
1947 Obar Dheathain
1948 Rangers
1949 Rangers
Mean-fhàs
thumb|Na h-eòin Galapagach aig Darwin Bheir Mean-fhàs (cuideachd gnè-fhàs) tuairisgeul air cùrsa atharrachaidh troimh tìde, gu h-àraid na h-atharrachaidhean ginteil ann am fàs-beairtean troimh na ginealaichean.
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
As deidh a' Chogaidh gu 1959
1950 Rangers
1951 Celtic
Mean-fhàs
Smaoinich Jean-Baptiste Lamarck gun d' fhuair an ath-ghinealach cuid de na h-atharrachaidhean a thachair anns a' ghinealach mu dheireadh. B' e Charles Darwin a mhol gun do dh'obraicheadh mean-fhàs tro thaghaidh nàdarra. Tha seo a' ciallachadh gun do mhaireadh na fàs-bheairtean as freagarraiche airson nan àrainneachd fhèin. Chaidh an teòirig seo a mhìneachadh ann an dà phàipeir le Darwin fhèin agus Alfred Russel Wallace aig a' Chomainn Linnéach ann an Lunnainn ann an 1858. Ged a sgrìobh Darwin mu dhèidhinn fichead bliadhna air ais cha do dh'fhoillsich e i is b' e iongnadh leis dè sgrìobh Wallace. Dh'aontaich iad an obair a phreasantaigeadh còmhla, ach aig an àm siud bha Darwin tinn is Wallace anns na h-Eileanan Mholucca.
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
As deidh a' Chogaidh gu 1959
1952 Tobar na Mathar
1953 Rangers
Sarnen
‘S e baile beag ann an cridhe na h-Eilbheis a th’ ann an Sarnen. Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1468. Tha e suidhichte aig 559m os cionn ìre na mara ri bruaich an Loch Sarnersee, anns an roinn (Gearmailtis: Kanton) Obwalden, dìreach 57km air falbh bho Zürich, 176km bho Ghenève agus 60Km bho Bhern, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 9,971 duine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 135mh baile na dùthcha a-rèir àireamh-sluaigh. ‘S e Gearmailtis an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Sarnen.
Julie Fowlis
Tha sia clàran a-nis aig Julie Fowlis; "Mar a tha mo chridhe", "Cuilidh", "Lon-dubh/Blackbird", "Uam", "Gach Sgeul" agus "Alterum". Tha i cuideachd air a’ chlàr "Dual" a dhèanamh còmhla ri Éamon Doorley, Muireann Nic Amhlaoibh agus Ross Martin.
Sarnen
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Eilbheis
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
As deidh a' Chogaidh gu 1959
1954 Celtic
Raibeart Burns
Is e Raibeart Burns (Allmhaigh, 25 am Faoilleach 1759 - Dùn Phris, 21 an t-Iuchar 1796), no Rabbie Burns anns a' Bheurla Ghallda, bàrd Albannach anabarrach mòr-chòrdte, agus bàrd nàiseanta na h-Alba. Sgrìobh Burns a' chuid as motha de'n bhàrdachd aige ann am Beurla Gallda. Rugadh e ann an Allmhaigh, ann an Siorrachd Àir. Bha e na mhac coiteir, agus aon de seachdnar cloinne. Thogadh Burns ann am bochdainn agus fhuair e a theachd-an-tìr mar treabhaiche, obair gu math cruaidh a chur ris a' bhàs tràth aige (le tinneas-cridhe loidhnicheadh) ann an 1796.
Julie Fowlis
Eachdraidh beatha
Thogadh Fowlis ann an Uibhist a Tuath. Tha i pòsta aig Éamon Doorley, fìdhlear o Danú, còmhlan-ciùil Èireannach.
Mean-fhàs
Lorg Gregor Mendel, a bha na mhanach anns an Ostair, fianais dè bha a' dol tro na ginealaichean nuair a rannsaich e briodadh nam peasraichean eadar 1856 is 1863.
Julie Fowlis
Obair
Bha i a' seinn agus a' cluich còmhla ris a' chòmhlan-ciùil Dòchas ann an Alba. Tha dà chlàr aca, "Dòchas" agus "An Dàrna Umhail".
Rinn i clàr leatha fhèin ann an 2005. Bhuannaich i an Horizon Award anns a' bhliadhna 2006.
Mean-fhàs
B' e Thomas Hunt Morgan a chruthaich eòlas-gintinneachd mar shaidheans nuair a rannsaich e cuileagan-measach is bhriod e mìltean de chuileagan. Lorg e mùthadh gine nuair a rugadh cuileag le sùilean geala an àite sùilean dearga ach b' urrainn do chuileag seo briodadh le cuileagan eile. Cha b' e seòrsa ùr a bh' ann, dìreach mùthadh.
Julie Fowlis
Obair
Sheinn ise anns a' phrògram "Later with Jools" air an 25mh an Cèitean 2007, agus 's toil le Björk 's Phil Selway (bhon chòmhlan-ciùil Radiohead) Julie Fowlis.
Mean-fhàs
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bith-eòlas *
Julie Fowlis
Obair
Ann an 2009, chuir i a-mach an treas CD aice, 'Uam'. Tha Fowlis air a ràdh gun tug ainm an leabhair Thugam agus Bhuam le Pàdruig Moireasdan o Ghriomasaigh, Uibhist a Tuath, buaidh oirre: "Bha mi gu math measail air ainm an leabhair 'Thugam agus Bhuam' agus na bha e a' ciallachadh dhuinn mar Ghàidheil, mar sheinneadairean agus mar luchd-ciùil."
Tha Fowlis a' toirt urram dha na daoine a leanas airson taic agus brosnachadh a thoirt dhi: Màiri Nic a' Ghobhainn, Isa Nic Illip, Catriona Garbutt, Lachlan Mòireasdan, Ailig MacAmhlaidh, Ceit-Ann Nic'illFhaolain, Seonag Nic Aoidh agus Donnchadh MacFhionghain (Beàrnaraigh).
Raibeart Burns
Am measg na bàrdachd agus nan òran as ainmeile aige, gheibhear òrain gaoil (Green Grow the Rashes O' , Ye Banks and Braes), dàin aithriseach (Tam O'Shanter, a sgrìobh e ann an Dùn Sgoir), òrain nàiseantach (Brosnachadh Bhruis (Scots Wha Hae)), òrain sòisealach (A Man's a Man for A That), dàin a bheir iomradh air a bheatha air an dùthaich (To a Mouse), agus òran eadar-nàiseanta na bliadhna ùire, An Tìm a bh' ann o chian (Auld Lang Syne). Air sgàth na bàrdachd sòisealaich aige, tha e na ghaisgeach do mhòran dhaoine air feadh an t-saoghail. Bha Burns gu math deidheil air cuideachd nam boireannach agus bha iomadh companach as pòsadh agus leanabh dìolain aige. An diugh, bithidh Albannaich a' moladh a chuimhne gach Faoilteach 25mh aig suipearan Burns. Tha ìomhaighean air togail an urram dha air feadh an t-saoghail (mar eisimpleir, ann an San Francisco, New York, agus Vancouver). Sheinneadh an t-òran A Man's a Man aig fuasgladh na Pàrlamaid Albannach ann an 1999.
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
As deidh a' Chogaidh gu 1959
1955 Cluaidh
1956 Mheadhan-Lodiann
1957 An Eaglais Bhreac
1958 Cluaidh
1959 St Mirren
1960 - 1979
1960 Rangers
Sigurður Eggerz
B' e neach-lagha, neach-poileataigs, bancair, sgrìobhadair agus bàrd à Innis Tìle a bh' ann an Sigurður Eggerz. Rugadh e air 1 am Màrt 1875 ann an Borðeyri (Vestfirðir). Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík agus Oilthigh Copenhagen. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1911 agus bha e na labhraiche ann an 1922. Bha e na fhorsætisráðherra (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) dà thuras: eadar 1914 agus 1915 agus an uair sin eadar 1922 agus 1924 às leth Sjálfstæðisflokkurinn. Bha e na labhraiche san Alþingi (Gàidhlig: Pàrlamaid). Bha Eggerz cuideachd os cionn Íslandsbanka bho 1924 gu ruige 1930. Chaochail e ann an Reykjavík air 16 an t-Samhain 1945. B' e neach-poileataigs a bh' ann a bhràthair, Guðmundar Eggerz, agus 's e sgrìobhadair a th' ann ogha Solveig Eggerz. Bha athair-cèile, Kristján Jónsson, na prìomh-mhinistear bho 1911 gu ruige 1912.
Iarlachd-crìche Bhaden
B’ e stàit bheag neo-eisimeileachd am broinn Ìmpireachd Naomh na Ròimhe anns a’ Ghearmailt a bh’ anns an Iarlachd-crìche Bhaden (Gearmailtis: Markgrafschaft Baden). Chaidh Iarlachd-crìche Bhaden a chruthachadh ann an 1112 agus chaidh e àrdachadh gu Àrd Dhiùcachd agus a leudachadh a thaobh talmhainn ann an 1806, stàit air an robh Àrd-Dhiùcachd Bhaden. B’ e Baden-Baden a bh’ ann prìomh-bhaile na dùthcha ro 1715 agus Karlsruhe gu ruige 1803. Chaidh Jan Hus a chur gu bàs le ùghdarrasan na h-Iarlachd ann an 1415.
Raibeart Burns
Sgrìobh Burns an dàn ainmeil The Deil's awa' wi' the Exciseman (Gàidhlig: Tha an diabhal air falbh leis a' ghàidsear) an Inbhir Anainn ann an 1792, nuair a bha esan fhèin na ghàidsear.
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
1960 - 1979
1963 Rangers
Raibeart Burns
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bàird Albannach Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
1960 - 1979
1964 Rangers
Iarlachd-crìche Bhaden
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt Roinn-seòrsa:Poileataigs
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
1960 - 1979
1965 Celtic
1966 Rangers
1967 Celtic
1969 Celtic
Julie Fowlis
Ceanglaichean a-mach
Fowlis, Julie Roinn-seòrsa:Seinneadairean Gàidhlig Roinn-seòrsa:Ceòladairean le Gàidhlig Fowlis, Julie Roinn-seòrsa:Òraidichean an t-Sabhail
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
1960 - 1979
1970 Obar Dheathain
Saoidhean
right|300px
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
1960 - 1979
1971 Celtic
1972 Celtic
Saoidhean
Tha ainm eadar-dhealaichte air gach aois –
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
1960 - 1979
1973 Rangers
Saoidhean
Leughadh
Roinn-seòrsa:iasg
Cupa na h-Alba (Ball-coise)
1960 - 1979
1974 Celtic
1975 Celtic
1977 Celtic
1979 Rangers
1980 - 1999
1980 Celtic
1981 Rangers
1982 Obar Dheathain
1983 Obar Dheathain
1984 Obar Dheathain
1985 Celtic
1986 Obar Dheathain
1987 St Mirren
1988 Celtic
1989 Celtic
1990 Obar Dheathain
1991 Tobar na Mathar
1993 Rangers
1994 Dùn Dèagh Aonaichte
1995 Celtic
1996 Rangers
1997 Cille Mhearnaig
1998 Mheadhan-Lodiann
1999 Rangers
2000 gus latha an-diugh
2000 Rangers
2003 Rangers
2004 Celtic
2005 Rangers
2006 Mheadhan-Lodiann
2007 Celtic
2008 Rangers
Roinn-seòrsa:Ball-coise Roinn-seòrsa:Ball-coise Albannach
Kezia Dugdale
'S e neach-poileataigs Albannach a tha ann an Kezia Dugdale. Rugadh i ann an Obar Dheathain ann an 1981 agus bha i na sgoilear ann an Harris Academy ann an Dùn Dè. Dh'ionnsaich i lagh ann an Oilthigh Obar Dheathain agus poileataigs ann an Oilthigh Dhùn Èideann. Dh'obair i airson aonaidhean-ciùird agus bha i na comhairleach air poileasaidh airson Seòras Foulkes, BPA airson Lodainn, eadar 2007 is 2011 nuair an deach i na ball-liosta airson Lodainn ann an 2011. Chaidh i na leas-cheannard Pàrtaidh Làbarach na h-Alba ann an Dùbhlachd 2014. Bha i na ceannard Pàrtaidh Làbarach na h-Alba on Lùnastal 2015. Ann an 2016 thuirt i ann an agallamh ris an Fabian Review gun robh i gèidh. Dh'ainmich i gun leigidh i a dhreuchd mar cheannard a' phàrtaidh suas ann an Lùnastal 2017. Chaidh i na stiùiriche an Ionad John Smith aig Oilthigh Ghlaschu, is dh'fhàg i a' Phàrlamaid ann an 2019. Lean Sarah Boyack i mar BhPA.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Làbarach na h-Alba Roinn-seòrsa:Lodainn
Bodfari
Tha am baile Bodfari ann an Sir Ddinbych, a' Chuimrigh. Tha e suidhichte mu dhà mhìle san ear-thuath Denbigh Tha e 120.4 mi (193.8 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 180.5 mi (290.5 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 314 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 68 (21.7%); rugadh 54% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Tha an rathad A541 a' dol tron bhaile. Bha stèisean ann am Bodfari gus 1962.