cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Féis Cheilteach Innse Gall
thumb|Féis Cheilteach Innse Gall aig Caisteal Leòdhais Tha Féis Cheilteach Innse Gall (Beurla: Hebridean Celtic Festival no HebCelt) ’na fhéis eadar-nàiseanta de cheòl “cheilteach” a tha ga chumail gach samhradh ann an Steòrnabhagh ann an Eilean Leòdhais. Tha e a’ maireachdainn mu ceithir làithean san Iuchair, agus tha iomadh còmhlan-ciùil ainmeil air a bhith a’ cluich ann. Nuair a thòisich e ann an 1996 bha mu 1000 an làthair, ach ann an 2014 bha mu 16,000 ann. ’S ann sa Gharradh Chruaidh air beulaibh Caisteal Leòdhais a tha prìomh làithreach na Féise, ach tha tachartasan cuideachd sa Lanntair agus a-muigh sna bailtean.
Franciszek Smolka
Anns a' Mhàrt 1848 bha e os cionn gluasad nàiseanta na Pòlainn ann an Galicia agus dh' obair e às an leth a' bhuidheann sin san Reichstag am Vienna. Chaidh a thaghadh an toiseach mar Iar-Cheann-suidhe na Pàrlamaid seo, a bha an uair sin na Cheann-suidhe air 12 an Dàmhair 1848. An dèidh dhan Reichstag a bhith air a chur às anns a' Mhàrt 1849, thill e a Lemberg (Lviv an latha an-diugh) agus dh' obair e mar neach-lagha a-rithist. Ann an 1861 chaidh a thaghadh leis an Diet ann an Galicia mar iar-cheannard dhan Reichsrat thall ann an Vienna, far an do ghabh e àite còmhla ri feadarailich Pòlach is Seiceach air an làimh dheis agus an aghaidh siostam meadhanachaidh Anton von Schmerling.
Féis Cheilteach Innse Gall
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Ceòl Roinn-seòrsa:Fèisean ann an Alba
Franciszek Smolka
Chaidh prìomh dhreuchd Smolka ann an Club nam Pòlach sìos airson a rinn fàbhar Kasimir von Grocholski (1815 – 1888), agus san Dùbhlachd 1862 leig e dheth a dhreuchd an dà chuid san Reichsrat agus san Landtag roinneil, ach chaidh ath-thaghadh ann an 1867 agus b' ann am measg ceannardan buidheann na Pòlainn 's a bha Smolka. Ann an 1879 chaidh a thaghadh mar chiad iar-cheann-suidhe agus ann an 1881 na cheann-suidhe air Taigh nan Riochdairean. Air 16 an t-Sultain 1882 fhuair e an t-urram a bhith na Chomhairliche Dhìomhair agus ann an 1891 chaidh ainmeachadh na àrd cheann-suidhe air Taigh Riochdairean san Reichsrat. Chaochail e le stròc ann an Lemberg ann an 1899. Chaidh ìomhaigh-cloiche a thogail mar urram fhoillseachadh ann an Lemberg air 8 an Dùbhlachd 1913 (snaidheadair: Tadeusz Błotnicki, 1858 – 1928) ach rinneadh fìor dhrocha sgrios air, ri linn an Dàrna Cogaidh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Ostair Roinn-seòrsa:Daoine às an Ostair Roinn-seòrsa:A' Phòlainn Roinn-seòrsa:Daoine às a' Phòlainn Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:An Ucràin
La Araucana
'S e dàn-mòr eachdraidheil Spàinntis, on Aois an Òir air a sgrìobhadh le Alonso de Ercilla y Zúñiga 's th' ann an La Araucana (Gàidhlig: Cogadh Arauca). Chaidh fhoillseachadh ann an trì earrainnean ann an 1569, 1578 agus 1589 ann am Madrid. Suidhichte ann an ceann a deas na Sile, 's e sgeulachd ann an comhardadh a dh'innseas mar a thug na Spàinntich ionnsaigh air na Mapuche ann an sgìre air an robh Arauca, anns an 16mh Linn. Thug Cervantes iomradh air an dàn-mòr seo ann an dà nobhail sgrìobh e, La Galatea (1585) agus Don Quijote (1605). A bharrachd air sin, bha Voltaire fhèin dhen bheachd gu robh La Araucana nas fhèarr na an Illiad le Homer ann an dòigh, ged a bha Ercilla caran stròdhail.
Co-theacsa Eachdraidheil
A rèir an ùghdair fhèin, a bha an sàs anns a' Chogadh, bha an dàn-mòr seo air a sgrìobhadh fhad 's a bha Ercilla na Àrd Oifigear thall san t-Sile agus gur e sgrathan crainn a chleachd e ris gu robh gainnead phàipeir ann. B'e gu robh Ercilla, seann ghille-freastail Filip II, mòran nas foghlaimte na mòr-chuid nan Ceannsaichean. Chaidh e gu ruige na Sile mar bhall feachd neartachaidh fo Gharcía Hurtado de Mendoza, Riaghladair na Sile agus Iar-rìgh Pearu.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Litreachas Roinn-seòrsa:Leabhraichean Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:Bàrdachd Roinn-seòrsa:An t-Sile
Eilean a' Bhùtha
'S e eilean ann an Loch Laomainn a tha ann an Eilean a' Bhùtha (Beurla: Island I Vow).
Chan eil duine sam bith a' fuireach ann.
Thog Anndra MacPhàrlain caisteal ann ann an 1577 is e na phrìomh àite-còmhnaidh Clann MhicPhàrlain an dèidh do Chromwell caisteal ann an Eilean Inbhir Dhubhghlais a sgriosadh. Dh'fhàg iad an t-eilean ann an 1697. Bha e na thobhta ann an 1814 is William Wordsworth a' tadhal an eilein.
Hjalmar Branting
B' e fear-saidheans, matamataigear, neach-poileataigs agus riochdaire dioplòmasach às An t-Suain a bh' ann an Karl Hjalmar Branting (Stockholm 23 an t-Samhain 1860–Stockholm 24 an Gearran 1925). Bhuineadh e do theaghlach uabhasach fhèin foghlaimte: b' e ollamh a bh' ann athair, Lars Gabriel Branting, agus cluicheadair phiàna a bh' ann a mhàthar, Emma af Georgii. Dheasaicheadh e Tiden agus Social-Demokraten. Chaidh e dhan phrìosan fo chasaidean naomh-mhallachd ann an 1888 o chionn 's gun do chuir e artaigil a sgrìobh Axel Danielsson sa chlò, a bha gu làidir an aghaidh na h-eaglaise. Stèidhich e am Pàrtaidh Sòisealta Deamocratach Luchd-obrach na Suaine (Suainis: Sveriges socialdemokratiska arbetareparti) ann an 1889 agus chaidh a thaghadh do Phàrlamaid na Suaine airson a' Phàrtaidh ann an 1896. Bha e na mhinistear an Ionmhais (1917–1918) agus na mhinistear nan Dùthchannan Cèin (1921–1923). A bharrachd air sin, bha e na phrìomhair trì tursan: greiseag ann an 1920, an uair sin bho 1921 gu ruige 1923 an mu dheireadh thall bho 1924 gu ruige 1925. B' e a' chiad phrìomhair Sòisealach san Roinn-Eòrpa a chaidh a thaghadh a-riamh tro Chòir-bhòtaidh uile-choitcheann. Chuir e air dòigh iomairt airson Nirribhidh a dhìon, a bha a' sireadh a cuid neo-eisimeileachd. Fhuair i sin gun strì ann an 1905, a' cur crìoch air an Aonadh Nirribhidh agus An t-Suain. Bhris e bho na Comannaich an dèidh Ar-a-mach na Ruise ann an 1917. Bhuannaich e an Duais Nobel airson Sìthe ann an 1921 còmhla ri Christian Lange leis gun do rinn e mòran às leth Lìg nan Nàiseanan agus air sàilleabh gun do rèitich e gu sìtheil A' Cheist Åland, an dèidh a' Chogaidh Mhòir. Phòs e aig an neach-aithris Anna Matilda Charlotta Jäderin ann an 1884. Tha ceàrnag ann an Göteborg - Hjalmar Brantings Plads - ainmeachadh an a dhèidh.
Co-bharganachadh
'S e pròiseas rèiteachaidh eadar buidhnean luchd-obrach agus luchd-fastaidh a th' ann an Co-bharganachadh. 'S e gu bheil co-bharganachadh ag amas air còrdaidhean a dhèanamh a thaobh thuarastail, cumhaichean obrach, sochairean, agus dòighean eile a tha ceangailte ri airgead-dìolaidh do luchd-obrach agus an cuid chòraichean. Bidh riochdairean aonaidhean-ciùird a' togail guth nan luchd-obrach dham buineadh iad. Mar as àbhaist cuiridh na co-aontachaidhean a rèiticheas na aonaidhean-ciùird as leth am buill air bhonn rudan mar sgàlaichean thuarastail, uairean-obrach, trèanadh, slàinte is sàbhailteachd, seach-thìm is modhan chùisean-gearain, a bharrachd air còraichean pàirt a ghabhail ann an gnothaichean na companaidh.
'S urrainn do dh' aonaidhean-ciùird rèiteachadh le aon neach-fastaidh (mar as àbhaist a' riochdachadh luchd-earrann na companaidh) air neo buidheann de luchd-fastaidh a rèir na dùthcha, gus co-aontachaidhean airson a' ghnìomhachais air fad a dhèanamh. Bidh co-chòrdadh ag obrachadh mar chumhnant obrach eadar luchd-fastaidh agus na h-aonaidhean-ciùird. Ann an co-bharganachadh bidh pròiseas rèiteachaidh ann eadar riochdairean nan aonaidhean-ciùird agus riochdairean nan luchd-fastaidh (mar as àbhaist air a riochdachadh le sgioba-stiùiridh na companaidh, no, ann an corra dhùthaich mar An Ostair, An t-Suain agus Na Tìrean Ìsle, air a riochdachadh le comann luchd-fastaidh) a thaobh chumhaichean obrach nan daoine, mar thuarastail, uairean-obrach, cumhaichean obrach is modhan chùisean-gearain, a thuilleadh air  còraichean agus aonaidhean-ciùird. ‘S e Còrdadh co-bharganachaidh a chanar ris.
Chaidh am facal co-bharganachadh air a chleachdadh airson a' chiad turais ann an 1891 le Beatrice Webb, a bha an sàs anns na h-aonaidhean-ciùird. Thoisich co-bharganachadh nàiseanta ann an siostam foghlam na h-Alba ann an 1939. A-nis thathar ga dhèanamh tron chomataidh SNCT (Comataidh Rèiteachadh na h-Alba do Luchd-teagaisg). 'S e deagh eisimpleir iomairteachd a th' ann cuideachd.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:aonaidhean-ciùird Roinn-seòrsa:Poileataigs
Murad I
B' e treas Shultan Impireachd nan Otomanach a bh' ann an Murad Bey (ainmean slàn: Murad bin Orhan, far-ainm: Hüdavendigâr, Amasya 1326–Prishtina 1389). B' e mac Orhan agus Nilüfer Hatun a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha bho 1362 gus a chaidh a mharbhadh a' sabaid an aghaidh nan Sèirbianeach ann an 1389. Ghluais e prìomh-bhaile na dùthcha bho Bhursa gu Erdine, a cheannsaich e ann an 1363. Leasaich e flaitheanas nan Otomanach air feadh nam Balcain agus chuir e ruaig air an Impireachd Bheasantian sa sgìre. A bharrachd air na Sèirbich, b' fheudar dha shabaid an aghaidh nan Albàinianach, Bulgàireanaich agus Ungairich. Roinn e an dùthaich ann an dà roinn: Rumelia san Roinn-Eòrpa agus Anatolia ann an Àisia. Cha robhar a' cleachdadh an ainm Impireachd nan Otomanach aig an àm siud.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Pedro Duque Duque
'S e paidhleat, speuradair às an Spàinn a tha ann am Pedro Francisco Duque Duque (Madrid, 14 am Màrt 1963). 'S e Duque a' chiad speuradair às an Spàinn a chaidh dhan fhànas a-riamh. Rinn e dhà thuras dhan fhànas. Tha e pòsta e aig an riochdair dioplòmasach Consuelo Femenía Guardiola agus tha i air triùir duine-cloinne a bhreith dha.
Iomraidhean
Duque Duque, Pedro Duque Duque, Pedro Duque Duque, Pedro
Obar Dheathain Meadhain (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Chruthaicheadh i ann an 2011 o Obar Dheathain a Deas agus Obar Dheathain a Tuath. Tha Obar Dheathain tuath air an Uisge Dè agus deas air an Deathain san sgìre seo.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Obar Dheathain Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Rabairt Bontine Coineagan Greumach
thumb|Rabairt Bontine Coineagan Greumach.
B' e neach-poileataigs, sgrìobhadair, neach-naidheachd, agus cruadalaiche a bh' ann an Rabairt Bontine Coineagan Greumach (Robert Bontine Cunninghame Graham, 24 An Cèitean 1852 – 20 Am Màrt 1936). Bha e na Bhall-Pàrlamaid (Am Pàrtaidh Libearalach). Ann an 1928, nuair a chuir Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba (National Party of Scotland) a chuir air bhonn, bha e aon de na luchd-stèidheachaidh, agus ann an 1934, bha e na chiad cheann-suidhe aig Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba.
Rugadh R. B. Cunninghame Graham ann an Lunnainn. Bha athair, Màidsear William Bontine, anns an arm. B' ann às an Spàinn a bha màthair màthar, agus b' i Spàinntis a' chiad chànan aig Robert cuideachd. Chaidh a thogail ann an Siorrachd Rinn Friù agus ann an Siorrachd Dhùn Breatann ann an Alba. As dèidh do Robert sgoiltean fhàgail, chaidh e dhan Argantain airson airgead a dhèanamh mar àireach.
Bha a seanmhair taobh a' mhàthair na leadaidh Spàinnteach, Doña Catalina Paulina Alessandro de Jiménez. Ach a dh'aindeoin àrach uasal, bha Rabairt na sòisealach a’ sabaid airson còraichean duine eile, ann an Alba agus thall thairis. Ged a rugadh Raibeart ann a Lunnainn ann a 1852, chuir e seachad a cuid as motha dhen leanabachd aige air oighreachd an teaghlach, Finlaystone House, ann a Inbhir Chluaidh agus ann an Ardoch Siorrachd Dhùn Breatann. Bha buntanas aige ris a' Spàinn, agus leis gun robh buaidh mhòr aig a mhàthair agus a sheanmhair air Raibeart òg, b' e Spàinntis a' chiad chànan aige.
Chaidh Coineagan Greumach dhan sgoil-chòmhnaidh Harrow, agus an deigh sin chaidh e dhan Argantain gus crodh a rainseachadh. Dh' fhàs e cliùiteach mar dàna-thurasaiche agus Gaucho. Chaidh e gu Moroco air a chòmhdadh mar sheikh Turcach, bha e a theagasg feannsaireachd ann am Meagsago, agus bha e càirdeil ri Buffalo Bill fhèin ann an Texas.
Sheas e airson tagadh coitcheann agus fhuair e a steach mar libearalach. Anns a phàrlamaid,  bha e a’ bruidhinn gu làidir an aghaidh an Impireachd Bhreatannach nuair nach robh nàiseantas Breatann riamh cho làidir, agus bha e airson fèin-riaghladh airson Na h-Innseachan, Èirinn, agus Alba. Agus a bharrachd air sin, thug e taic don ghluasad còraichean nam bàn cuideachd.
Nas fhaide air adhart, stèidhich e dha dhe na pàrtaidhean poileataigeach as motha ann a' Bhreatainn gus an latha an diugh; am pàrtaidh Làbarach agus am pàrtaidh nàiseanta na h-Alba. A dh'aindeoin seo, chan eil sin a cluinntinn ach mu dheidhinn Keir Hardie.
Bha e cuideachd na sgrìobhadair, sgrìobh esan an leabhar air an robh The Mission stèidhte, film mu dheidhinn na h-Ìosanaich ann a' Paraguaidh le Jeremy Irons agus Liam Neeson.
Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Gherman Titov
B' e neach-poileataigs agus speuradair às an Aonadh Sobhiat a bha ann an Gherman Stepanovich Titov (Ruisis: Герман Степанович Титов, Verkh-Zhilino, 11 an t-Sultain 1935 – Moscobha 20 an t-Sultain 2000). B' e Titov an dara fhear - a rinn reul-chuairt mun timcheall na cruinne air 12 an Giblean 1961, an dèidh Ûrij Gagarin ach ro John Glenn. Bha e cuideachd a' chiad neach a dh'fhulaing tinneas fhànais, a' chiad neach a chuir latha air fad seachad san fhànas, a dh'ith san fhànas, a chaidil san fhànas agus tha e fhathast an neach na b' òige a dh'fhàg am planaid againn - cha ro e ach 26 bliadhna a dh'aois aig an àm. Rinn e iomadh turas thall thairis agus thachair e ri John Glenn agus John F. Kennedy ann an 1962. Bha e na bhall-pàrlamaid airson Pàrtaidh Comannach na Ruise bho 1995 gus a chaochail ri greim-cridhe ann an 2000.
Glaschu Pollaig (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Glaschu Pollaig (Beurla: Glasgow Pollok).
Gherman Titov
Iomraidhean
Titov, Gherman Stepanovich Titov, Gherman Stepanovich Titov, Gherman Stepanovich
Glaschu Pollaig (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Tha i suidhichte air bruach a deas na h-Aibhne Chluaidh is tha taobh an iar Baile a' Ghobhainn, Cair Dhòmhnaill is Pollag fhèin san sgìre seo is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Glaschu cuideachd.
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 1999 le crìochan na sgìre Westminster ach chaidh iad atharrachadh ann an 2011. Bha an Làbarach Seonag NicLaomainn na chiad BhPA air a son is bhuannaich an Nàiseantach Humza Yousaf an sgìre ann an 2016.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Glaschu Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Peter Krasnow
B' e dealbhadair grafaigeach, peantair agus cruth-ealantair dathaiche, eas-chruthach Ucràineach/Aimearaganach a dhèanadh fòcas air cuspairean Iùdhach a bh' ann am Peter Krasnow (ainm-breithe: Feivish Reisberg, Ucràinis: Петро Краснов, Eabhra: פיטר קרסנוב, Novohrad-Volynskyi, 20 an Lùnastal 1886 - Los Angeles, 30 an Dàmhair 1979). Bhuinneadh e do theaghlach Iùdhach àbhaisteach: bha athair na sgeadaiche agus rinn Krasnow preantasachd fodha, an dèidh na sgoile. Rinn e imrich dha na Stàitean ann an 1907 agus thug e ceum ann an ealain às an Art Institute of Chicago ann an 1916. Thog e taigh san sgìre Atwater Village an Los Angeles, far an robh e na thàmh gus a chaochail e. 'S ann an an taigh-tasgaidh ann an Laguna Beach, far a chithear còrr is 500 obraichean a rinn Krasnow.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Luchd-ealain Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Vladimír Remek
'S e paidhleat, speuradair, neach-poileataigs agus riochdaire dioplòmasach às an t-Seic a tha ann an Vladimír Remek (České Budějovice, 26 an t-Sultain 1948). Ann an 1978 b' e Remek a' chiad speuradair dhen t-Seic-Slòbhac agus an treas nàiseantachd a chaidh dhan fhànas, an dèidh Aimeireaganaich agus Ruiseanaich. Bha e na bhall-pàrlamaid airson Pàrtaidh Comannach na Poblachd Sheiceach eadar 2004 agus 2013.
Iomraidhean
Remek, Vladimír Remek, Vladimír Remek, Vladimír Remek, Vladimír
Volodymyr Veksler
B' e fiosaigiche agus fiosaigiche niùclasach Ucràineach/Sobhiatach a bh' ann am Volodymyr Iosifovich Veksler (Ucràinis: Володимир Йосипович Векслер, Ruisis: Влади́мир Ио́сифович Ве́кслер, Zhytomyr 4 am Màrt 1907 - Mosgo 22 an t-Sultain 1966). B' ann do theaghlach Iùdhach a bhuinneadh e. Ged a rugadh e san Ucràin, b' ann ann am Mosgo 's a thogadh e. Thug e ceum ann am fiosaigs às an oilthigh Institiud innleadaireachd cumhachd (Ruisis: Московский энергетический институт) am Mosgo ann an 1931 agus chuir e seachad bliadhnaichean a' dèanamh rannsachadh aig an Institiud Fiosaigs Ledbedev (Ruisis: Физи́ческий институ́т имени П.Н.Ле́бедева). Ann an 1945, gu neo-eisimeileach bho Edwin Mattison McMillan, chruthaich Veksler an synchrotron. Tha e deatamach gun tèid fòcas na h-ìre a leasachadh, far a bheilear a' toirt aire do mheudachadh mòr dàimheil nam mìrean luathaichte. Bhuannaich e an Duais Stalin ann an 1951, an Duais Lenin ann an 1959 agus an Duais Ataman airson na Sìthe ann an 1963. Tha sràidean ann an Dubna, Odesa agus Zhymomyr air an ainmeachadh Veksler, mar urram airsan.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
TUC
'S e aonad nàiseanta nan aonaidhean-ciùird ann an Alba, Sasainn agus A' Chuimrigh a th' ann an TUC (ainm slàn: Trades Union Congress, Gàidhlig: Mòr-dhàil nan Aonaidhean-ciùird). Bidh an TUC a' riochdachadh mòr-chuid nan aonaidhean-ciùird ann am Breatainn. Chaidh a chruthachadh ann am Manchester ann an 1868. Bhris an STUC bhon TUC ann an 1897 air sàilleabh gu robh cuid a dhaoine mì-thoilichte leis na bha an TUC a' deanamh a thaobh riochdachadh nan luchd-obrach anns a' Pharlamaid. Aig an ìre seo tha 51 aonaidhean-ciùird air an cleamhnachadh ris - EIS, UNISON agus UNITE nam measg - is iadsan a' riochdachadh mu 5.8 muillean duine uile gu lèir. Thathar ag ràdh gur e guth nan luchd-obrach ann am Breatainn a th' anns an TUC. 'S e Proinnsias Ní Ghrádaigh a tha na àrd-rùnairean a-nis. 'S ann ag amas air iomairtean le ìomhaigh àrd a chuir air dòigh, is e a' strì airson amasan agus beusan nan aonaidhean-ciùird. A bharrachd air sin, bithear a' cuideachadh aonaidhean-ciùird a thaobh fhastadh buill, a bhith nas èifeachdaiche agus ag obair an aghaidh chonnspairn eadar aonaidhean-ciùird agus airson dlùth-phàirteachas.
Ceanglaichean A-muigh
Roinn-seòrsa:aonaidhean-ciùird Roinn-seòrsa:Poileataigs
Manisa
'S e baile mòr agus sgìreachd bhaile (Turcais: Büyükşehir belediye) air an àirde an iar Poblachd na Tuirce a th' ann am Manisa (IPA: ma:nisa, Seann Greugais: Μαγνησία). Tha Amasya suidhichte ri taobh na h-Aibhne Gediz (Greugais: Ἕρμος), faisg air A' Mhuir Àigeanach, eadar İzmir agus Bursa, san roinn (Turcais: ili) Manisa, aig 71m os cionn ìre na mara. Tha 309,050 duine a' fuireach ann. 'S e an 44mh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.
Eachdraidh
Nuair a chaochail Selim I chaidh Murad III ainmeachadh na riaghladair ann am Manisa, an aghaidh an tradaisein.
Yang Liwei
'S e paidhleat agus speuradair à Sìona a tha ann an Yang Liwei (Sìonais: 楊利偉, Pinyin: Yáng Lìwěi, Suizhong, 21 an t-Ògmhios 1965). 'S e Yang a' chiad speuradair à Sìona a chaidh dhan fhànas air a' chiad thuras fhànais Sìona a-riamh ann an 2003. Fhuair e dotaireachd honoris causa airson na rinn e bho Oilthigh Hong Kong ann an 2009.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Speuradair Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Sìn Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Pavlo Sudoplatov
B' e sgrìobhadair, eadar-theangair, saighdear, foill-mhortair agus neach-brathaidh Ucràineach/Sobhiatach a bh' ann am Pavlo Anatoliyovitch Sudoplatov (Ucràinis: Судоплатов Павло Анатолійович, Melitopol, 7 an t-Iuchar 1907 - Mosgo, 24 an t-Sultain 1996). 'S ann do theaghlach gu math measgaichte 's a bhuinneadh e: b' e Ruiseanach a bh' ann athair agus Ucràineach a bh' ann a mhàthair. Dh' fhàg e an taigh nuair a bha e 12 bliadhna a dh' aois agus ghabh e ann am feachdan communach ri linn Cogadh Sìobhalta na Ruise. Chaidh fhastadh leis an Cheka, Seirbheis Dhìomhair na dùthcha, ann an 1921 mar àidseant. Ghluais e gu Mosgo ann an 1933 agus thoisich e ri shiubhal thall thairis air miseanan dìomhair às leth an OGPU. Air 23 an Cèitean 1938 rinn e foill-mhort air Yevhen Konovalets, neach-iomairt Ucràineach, ann an Rotterdam. An dèidh a mhuirt sin, dh' fhalbh e chun na Spàinne air an trèana. Fhad 's a bha e san Spàinn shabaid e an aghaidh feachdan Fhranco. Bha Sudoplatov cuideachd os cionn an sgiobha rinn e foill-mhort air Leon Trotsky air 21 an Lùnastal 1940 ann am Meagsago.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat Roinn-seòrsa:Cogadh Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean
Glaschu Baile Nighean Sheadna (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Glaschu Baile Nighean Sheadna (Beurla: Glasgow Shettleston).
Tha i air bruach a tuath na h-Aibhne Chluaidh is tha Baile Nighean Sheadna fhèin, pàirt de Bailliestone is Parkhead san sgìre seo is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Glaschu cuideachd.
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 1999 le crìochan na sgìre Westminster ach chaidh iad atharrachadh ann an 2011. Bha an Làbarach Frank McAveety na chiad BhPA airson na sgìre is lean an Nàiseantach Iain Mason e ann an 2011.
Moshe Sharett
B' e eadar-theangair, riochdaire dioplòmasach agus neach-poileataigs à Iosrael a rugadh san Ucràin a bh' ann am Moshe Sharett (Eabhra: משה שרת, Ucràinis: Моше Шарет, ainm-breithe: Moshe Chertok, Kherson, 16 an Dàmhair, 1894 - Ierusalem, 7 an t-Iuchar 1965). Dh' fhàg an teaghlach aige An Roinn-Eòrpa airson Palastain ann an 1906, nuair a bha e dìreach 6 bliadhna a dh' aois. Chuir iad seachad bliadhna a' fuireach ann an Ein Siniya, faisg air Ramallah ach chaidh iad a Jaffa ann an 1907. B' ann a-measg na Iùdhaich a stèidhich Tel Aviv 's a bha iad. Fhuair e a chuid foghlaim san Sgoil Herzliyah agus dh' ionnsaich e ceòl san sgoil-ciùil Ron Shumlamit. An dèidh na sgoile, chaidh e dhan oilthigh ann an Istanbul. Ghabh e ann an arm nan Otomanach ri linn a' Chogaidh Mhòir, far an robh e na eadar-theangadair cainnte. Bho 1948 gu 1956, bha e na phrìomhaire Iosrael fo Gholda Meir agus an dèidh sin na phrìomhaire Iosrael, airson a' phàirtidh Mapai, eadar 1954 gu 1955.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Iosrael Roinn-seòrsa:Iùdhachd Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Alonso de Ercilla y Zúñiga
B' e bàrd, sgrìobhadair agus ceannsaiche às an Spàinn on Aois an Òir a bh'ann an Alonso de Ercilla y Zúñiga (IPA: aˈlonso ðe eɾˈθiʝa). Rugadh e ann am Madrid Castilla) air an 7 an Lùnastal, 1533 agus chaochail e ann an Ocaña air 29 an t-Samhain, 1594. Thogadh e ann am Madrid.
Bàs
An dèidh bhliadhaichean thall anns a' Phearu, thill Ercilla dhan Spàinn ann an 1562, far a dh'fhoillsich e La Araucana ann an 1569, air a choisrigeadh dhan Rìgh. Chaidh ainmeachadh na thighearna ann an Uclés. Ann an 1570 phòs e aig María de Bazán agus chaidh iad a dh'fhuireachd ann am Madrid, far a chuir e crìoch air dàrna pàirt an leabhair ann an 1578 agus an treas pàirt ann an 1589. Chleachd Ercilla am facal araucano mar ainmear, on fhacal rauko (Gàidhlig: fearrann criadhach) ann am mapudungun. Chaochail e ann an Ocaña nuair a bha e 61 bliadhna a dh'aois ann an 1594 agus chaidh adhlacadh san taigh-cràbhaidh an Naoimh Eòsaiph ann an Ocaña, faisg air Toledo.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Spàinnteach Roinn-seòrsa:Daoine às an Spàinn
Bayezid I
B' e ceathramh Shultan nan Otomanach - cha robhar a' cleachdadh an ainm Impireachd nan Otomanach aig an àm siud - a bh' ann am Bayezid I (seann ainm: بايزيد اول‎, far-ainm: Yıldırım - 'dealanach', Edirne 1354–Akşehir 8 am Màrt 1403). B' e mac Mhurad I agus Gülçiçek Hatun a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha bho 1389 gu ruige 1402. Thog e arm uabhasach fhèin mòr agus chuairtich e Constantinople ann an 1394, ach cha do ghèill am baile dha. Cheannsaich Bayezid sgìrean mòra air feadh Aisia Bige, Bulgàiria agus Wallachia. Chaidh a thoirt an greim le Tamarlaine an dèidh Chath Ankara ann an 1402 agus chaochail e na phrìosanach an ceann bliadhna. Bha interregnum ann an dèidh a bhàis a mhair 11 bliadhna gu ruige 1413.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh
An Ruadh-Ghleann (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha anns An Ruadh-Ghleann (Beurla: Rutherglen).
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh mar Ghlaschu an Ruadh-Ghleann ann an 1999 le crìochan na sgìre Westminster ach chaidh iad atharrachadh ann an 2011. Bha na Làbaraich Janis Hughes is James Kelly na ciad is an dàrna BhPA air a son is bhuannaich an Nàiseantach Clare Haughey an sgìre ann an 2016.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Glaschu Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Siaras
'S e baile beag ann am Fìobha a tha ann an Siaras (Beurla: Ceres). Chaidh e na bhorgh baranachd ann an 1620 agus chaidh mòr chuid nan taighean a thogail san 18mh linn.
Dh'fhosgail am Fife Folk Museum san seann thaigh-tomhais ann an 1968.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Fìobha
Mìcheil MacMhathain
'S e neach-poileataigs Albannach agus Rùnaire a' Chaibineit ann an Riaghaltas na h-Alba a tha ann am Mìcheil MacMhathain (Beurla: Michael Matheson), BPA.
Chaidh e na BhPA airson Alba Mheadhanach agus Fìobh ann an 1999 agus thaghadh e mar BhPA airson na Eaglaise Bhric an Iar ann an 2007. Chaidh i na Mhinistear airson Slàinte a' Phobaill ann an 2007 agus Rùnaire a' Chaibineit airson Ceartais ann an 2014.
Tha e na ball den Phàrtaidh Nàiseanta na h-Alba.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:An Eaglais Bhreac Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
Torr-Innis
right||thumb|Torr-Innis
'S e eilean ann an Loch Laomainn a th' ann an Torr-Innis (Beurla: Torrinch) Chan eil duine sam bith a' fuireach ann.
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Lazarillo de Tormes
'S e nobhail phoileataigeach agus sòisealta Spàinntis, on Aois an Òir air a sgrìobhadh gu dìomhair ann an stoidhl aoireil ris an canar pìocarach, 's th' ann an La vida de Lazarillo de Tormes y de sus fortunas y adversidades (Gàidhlig: Beatha Lazarillo de Tormes agus a chuid seanns is cruadalachd). Chaidh fhoillseachadh airson a' chiad turais ann an 1554 aig an aon àm ann an trì bailtean: Alcalá de Henares, Antwerpen agus Burgos. Suidhichte ann an Salamanca, Toledo agus ann an iomadh baile beag eile ann an cridhe na Spàinne, 's e bildungsroman 's ann an Lazarillo de Tormes, a leanas beatha fir bochd anns An Spàinn anns an 16mh Linn. Thug an nobhaileag bheag seo buaidh uabhasach fhèin làidir air sgrìobhadairean eile mar Cervantes, Daniel Defoe, Charles Dickens, Henry Fielding, Jean-Jacques Rousseau agus Mark Twain.
Nòs-litreachaidh
'S nobhail a tha a' beachdadh air fèin-ionnsachadh agus rud suarach - air neo - picaresca, agus ged a tha coltas gu math sìmplidh air an structar, 's e tha domhainn toinnte. Canar gu bheil i gu ìre litreach leis gu bheil i a' nochdadh ann an cruth litir a sgrìobhas an t-ùghdair do vuestra merced (Gàidhlig: A Dhuine Uaisle). Seallaidh sin dhuinn gu bheil cuideigin bho chlas sòisealta nas àirde ann, agus an sgrìobhadair an sàs sa "chùis", a thathar a' deasbad. Iarrar air Lázaro gun innis e a h-uile càil, rud a nì e. Mar sin, 's mathaid gu bheil Lazarillo a' dèanamh faoisd do àrd-shagart air choireigin, eadhon easbaig Toledo fhèin, agus 's dòcha gun do chuala esan fathannan grod suarach mu dhòighean àrd-shagart na eaglaise San Salvador, mar a gheibh sinn a-mach aig deireadh na nobhail, agus esan a' cleachdadh bean Lazarillo mar coileabach.
Geàrr-aithris
'S e balach bochd ìogarrach à Salamanca ann an ceann a thuath na Spàinne 's th'ann an Lázaro. Nuair a dh'fhàgas na daoine air a leas-athair gu bheil esan a' gabhail ri meàirle, dh'iarras a mhàthair air pòcair sèolta dall gun gabh e Lazarillo (Lázaro beag) mar thàilleabhach. Fàsaidh Lázaro uabhasach fhèin sèolta fhad 's a tha e fo stiùir an fhir seo agus cuid a mhaighstairean eile, agus, anns an dealachadh, gheibh a-mach mar a nì esan fhèin an aon rud car suarach a rinn athair roimhe.
Toirmeasg
Chaidh Lazarillo de Tormes a thoirmeasg le Riaghaltas na Spàinne agus bha e air a chur air liosta nan Leabhraichean Toirmisgte a ' cumadh Mion-cheasnachadh Mòr na Spàinne: b' e gu ìre air sgàth gu robh an leabhar loma-làn bheachdan an-chlèireachail. Ann an 1573, thugadh cead airson dreach an leabhair fhoillseachadh, ach às aonais caibideilean 4 is 5 and agus criomagan bho chaibideilean eile. Cha do nochd an nobhail shlàn anns An Spàinn fhèin gu ruige an 19mh Linn, is dìreach an dreach à Antwerpen rim faotainn air feadh a Roinn Eorpa, air a h-eadar-theangachadh gu Fraingis (1560), Beurla (1576), Duitsis (1579), Gearmailtis (1617), agus Eadailtis (1622).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Litreachas Roinn-seòrsa:Leabhraichean Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:Nobhailean
Paidhleat
thumb|Dithis phaidhleat air bòrd phlèana.
'S e neach a tha a' sgreith ann am plèana, itealan, heileacoptair no inneal eile a thèid suas dhan adhar a th' ann am paidhleat air neo itealair. Thoisich an dreuchd ùr seo 17mh dhen Dùbhlachd 1903 nuair a chruthaich na bràithrean Wright a' chiad phlèana a bh' ann a-riamh. An dèidh an Dàrna Cogaidh b' e paidhleatan mar Yuri Gagarin agus Neil Armstrong a chaidh fhastadh airson phrògraman-fànaise nan Stàitean Aonaichte agus an Aonaidh Shobhiat. Mar as àbhaist feumar trèanadh fada cosgail airson paidhleatan fhaighinn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dreuchdan
Taigh an Uillt
'S e baile beag ann an Earra-Ghàidheal a tha ann an Taigh an Uillt (Beurla: Taynuilt). Tha e suidhichte ann an Gleann Neannta os cionn Loch Èite.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Fuenteovejuna
'S e dealbh-chluich Spàinntis mu urram, ceartas agus monarcachd on Aois an Òir air a sgrìobhadh le Lope de Vega 's th' ann am Fuenteovejuna. Chaidh fhoillseachadh ann am Madrid uaireigin eadar 1612 agus 1614. Suidhichte ann am baile beag ann an Córdoba air a bheil Fuente Obejuna (Gàidhlig: Tobar nan Caorach), 's e sgeulachd mu thachartas a thachair an sin ann an 1476, nuair dh'èirich daoine na sgìre suas an aghaidh droch Thighearna 's a th'ann am Fuenteovejuna.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Litreachas Roinn-seòrsa:Dràma Roinn-seòrsa:An Spàinn
Hamilton, Taigh na h-Uiseig agus an Taigh Cloiche (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Tha i suidichte air bruach a deas na h-Aibhne Chluaidh is Hamilton, Taigh na h-Uiseig is Taigh Cloiche san sgìre seo is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Meadhan na h-Alba cuideachd.
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 2011 is tha Christina McKelvie na BPA.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Uddingston agus Bellshill (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Uddingston agus Bellshill (Beurla: Uddingston an Bellshill).
Tha i suidhichte eadar an Abhainn Chluaidh is an M8 agus tha Uddingston agus Bellshill san sgìre seo is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Meadhan na h-Alba cuideachd.
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 2011 is bha an Làbarach Michael McMahon na chiad BPA. Lean an Nàiseantach Richard Lyle e ann an 2016.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Slighe Costa Sir Benfro
'S e frith-rathaid astair agus National Trail ann an Sir Benfro, a' Chuimrigh a th' ann an Slighe Costa Sir Benfro (Cuimris: Llwybr Arfordir Sir Benfro; Beurla: Pembrokeshire Coast Path neo uaireanan Pembrokeshire Coastal Path). Chaidh a stèidheachadh ann an 1970. Tha e mu 186 mìle (299 km) de dh'fhaid. Tha e a' leantainn iomall-fairge na sgìre agus chithear a' mhuir cha mhòr ach fad na h-ùine.
'S e Amroth, Sir Benfro ceann a deas na slighe. B' àbhaist ceann a tuath na slighe a bhith ann am Poppit Sands, ach bho 2009 a-mach chaidh an cas-cheum a leasachadh gu Dogmaels far a bheil e ceangailte ris an Ceredigion Coast Path, slighe a leanas gu àird a tuath na Cuimrigh.
Eachdraidh na slighe
thumb|left|220px|Mapa Sir Benfro, chìthear costa na sgìre agus toiseach is deireadh na slighe. Chaidh am Pàirce Nàiseanta Costa Sir Benfro (Beurla: Pembrokeshire Coast National Park) a stèidheachadh ann an 1952. An dèidh sin rinn Ronald Lockley suirbhidh gus fhaighinn a-mach an gabh slighe a chruthachadh timcheall air a' chosta. B' e àite iomallach a bh' ann aig a àm ud agus ged bha cuid bailtean beaga sgapte air feadh a' chosta, cha robh slighe eatarra agus is gann a bha cothrom conaltraidh do mhuinntir na sgìre. Mar as trice chaidh bàtaichean a chleachdadh gus ceilidh air a chèile. Ann an 1953 chaidh aithisg airson Countryside Commission le toraidhean na suirbhidh fhoillseachadh a bha a' sealltainn, gum biodh slighe na cuideachadh do na h-àitichean iomallach. 'S e fearann poblach a bha ann am pàirt bheag den dùthaich agus ged a bha a' chuid a bu mhotha den fhearainn fo sheilbh phrìobhaidich, bha mòran de na h-uachdaranan deònach cead a thoirt don t-sluaigh gus slighe airson coiseachd a thogail. Ach tha fhathast feadhainn ann gus an latha an-diugh a bhios a' dol an aghaidh chòraichean cothrom-dùthcha.
Uile gu lèir thug e 17 bliadhna, gus an cas-cheum a chur air bhonn. A bharrachd air miltean de staidhrichean chaidh mu 100 drochaid-choise is 479 staidhle a thogail.
Chaidh an t-slighe fhosgladh gu oifigeil ann an 16 an Cèitean 1970 le Wynford Vaughan-Thomas. Chaidh a leudachadh anns na bliadhnaichean an dèidh sin bho 180 mìle (290 km) gu 186 mìle (299 km).
An t-slighe
thumb|left|220px|Sealladh air Poppit Sands, aig ceann a tuath na slighe. thumb|left|220px|An cas-cheum eadar [[Pwllgwaelod agus Abergwaun.]] thumb|thumb|left|220px|Slighe Costa Sir Benfro faisg air Bàigh Ceibwr, le sealladh gu tuath air [[Cemaes Head.]]
Tha a' chuid as motha den t-slighe suidhichte anns a' Phàirce Nàiseanta Costa Sir Benfro agus tha i a' leantainn iomall fairge Cuan na h-Èireann. Uile gu lèir tha e mu 186 mìle (299 km) de dh'fhaid. 'S e Pen yr afr (574 troigh (175 m)) an t-àite as airde air an t-slighe, agus 's e Sandy Haven crossing an t-àite as ìsle a bhios mu 6 troighean (2 m) fo mhuir-tràigh. Tha an cas-cheum a' dol tro roinnean geòlasach le rubhannan à clach bholcànach mar a tha iad rim faicinn ann an Ramsey agus aig ceann a deas an leth-eilean. Chithear clach-ghainmhich san àirde a thuath air St. Brides Bay agus creagan à clach-aoil is clach ghrùideach air taobh a deas an leth-eilean Marloes.
Thèid an luchd-coiseachd thairis air roinnean àrainneachdail eadar-dhealaichte le inbhirean lùbach is tràighean mòra, uile gu lèir tha 58 tràigh agus 14 calachan suidhichte air an t-slighe. As t-earrach is as t-samhradh chìthear mòran fhlùraichean fiadhaich fo bhlàth a bhios a' fàs gu sònraichte air a' chosta. Tha torr eòin-mhara a' neadachadh air na creagan no air na h-eileanan faisg air a' chosta, leithid Skomer, Skokholm agus Ramsey Island, eileanan far nach eil duine sam bidh a' fuireach ann. Tha leumadairean-mara is peileagan rim faicinn cuideachd.
Tha bailtean beaga suidhichte air an t-slighe, leithid Dinbych-y-pysgod, St Davids, Solfach is Newport le taighean-òsta, taighean leabaidh is bracaist is àitichean-campaidh.
Ged a tha a' chuid as motha den frith-rathaid furasta airson coiseachd, tha e a' dol suas agus sìos fad na h-ùine. Air an t-slighe air fad bidh 35,000 troigh (11,000 m) uile gu lèir de rathaidean-dìridh is teàrnaidhean ann. Canar gu bheil iad uile gu lèir caran coltach ri sreap air Mount Everest. Mar sin bidh mòran daoine a' coiseachd dìreach pàirt den chas-cheum neo a' cleachdadh aon den na 130 slighean cearcallach goirid ceangailte leis an frith-rathaid. Tha seirbhisean bhusaichean ann don luchd-coiseachd air feadh na slighe, a ghabhas a-steach am Puffin Shuttle, an Coastal Cruiser, an Celtic Coaster, St David's Peninsula Shuttle Service, an Strumble Shuttle, agus am Poppit Rocket.
Bhon àm a chaidh an drochaid Cleddau Bridge a thogail thairis air a' Mhilford Haven Waterway tha cothrom ann gus an frith-rathaid astair a choiseachd air fad, ach uaireannan nochdaidh trioblaidean air sgàth 's nach eil soidhnichean na slighe rim faicinn ann an cuid de na bailtean, leithid  Aberdaugleddau, Doc Penfro, Dinbych-y-pysgod agus Saundersfoot.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:A' Chuimrigh Roinn-seòrsa:Sir Benfro
Fraoch Eilean
Seo liosta nan eileanan air a bheil an t-ainm Eilean Fraoch neo Fraoch Eilean. Mar is trice, 's ann à fraoch a tha ainmean mar sin, ach se seann-ainm nan Gaidheal a bha ann am Fráech neo Fraoch cuideachd.
Se far-ainm cumanta a tha air Leòdhas a tha ann am "Fraoch Eilean", agus se sluagh-ghairm a bha aig Clann MhicNeachdain.
Valentina Tereshkova
'S e paidhleat, speuradair agus neach-poileataigs às an Aonadh Sobhiat/An Ruis a th' ann an Valentina Vladimirovna Tereshkova (Ruisis: Валенти́на Влади́мировна Терешко́ва, IPA: vɐlʲɪnʲˈtʲinə vlɐˈdʲimʲɪrəvnə tʲɪrʲɪʂˈkovə, Bolshoye Maslennikovo, 6 am Màrt 1937). 'S i a' chiad bhoireannach a chaidh dhan fhànas a-riamh, ann an 1963. Mhair an turas a bha seo trì latha agus chaidh i mu timcheall ar planaid 48 tursan. Thog i dealbhan na cruinne a bha uabhasach fhèin feumail ann an saidheans. An dèidh a' phrògram-fhànais fhàgail thug i ceum agus an uair sin rinn i dotaireachd ann an innleadaireachd fànais, ann an 1977. Tha i air a bhith na ball Pàrtaidh Comannach na Ruise fad a bheatha agus 's i rùnaire na buidhne Komsomol san sgìre aice fhèin na òige. Bha i na ball a' chiad Shoviet na dùthcha bho 1974 gu ruige 1989 agus bha i an lùib àrd chomataidh a' phàrtaidh cuideachd. Tha i fhathast na bhall pàrlamaid na Ruise. Tha i deònach a dhol gu Mars.
Fraoch Eilean
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan na h-Alba
Valentina Tereshkova
Iomraidhean
Tereshkova, Valentina Vladimirovna Tereshkova, Valentina Vladimirovna Tereshkova, Valentina Vladimirovna Tereshkova, Valentina Vladimirovna Tereshkova, Valentina Vladimirovna
Valerii Zaluzhnyi
'S e saighdear agus seanailear às An Ucràin a th' ann am Valerii Zaluzhnyi (Ucràinis:  Валерій Федорович Залужний, Novohrad-Volynskyi, 8 an t-Iuchar 1973). Nuair a dh' fhàg e an sgoil ann an 1989 chaidh e dhan Sgoil Teicnigeach Togail Inneal (Ucràinis: Машинобудівний технікум) agus thug e ceum an sin ann an 1993. An dèidh sin chaidh e dhan Acadamaidh Armailteach ann an Odesa (Ucràinis: Одеська військова академія) às an tug e ceum ann an 1997. A bharrachd air sin, fhuair e bonn òir san Oilthigh Nàiseanta Dìon na h-Ucràine Ivan Chernyakhovskyi (Ucràinis Національний університет оборони України імені Івана Черняховського) ann an Kyiv, far an robh e na oileanach eader 2005 agus 2007. Tha Zaluzhnyi air a bhith uabhasach fhèin soirbhreachail ann an dà chogadh an aghaigh na Ruise: Cogadh na Domas, a thoisich ann an 2014 agus Ionnsaigh na Ruise air an Ucràin ann an 2022. Chaidh àrdachadh gu seanailear le Volodymyr Zelenskyy ri linn a' Chogaidh air 5 am Màrt 2022. A rèir luchd-amhairc, tha an coitcheann a’ riochdachadh gluasad air falbh bho dhualchas nan Sobhietach le armachd na h-Ucràine. Fo a cheannas, b 'urrainn do fheachdan armaichte na h-Ucràine dèiligeadh gu soirbheachail ri adhartas saighdearan Ruiseanach ann am mòran phàirtean den dùthaich, gu h-àraid anns a' phrìomh-bhaile, agus iad a' cleachdadh measgachadh de chogadh àbhaisteach agus innleachdan partisan agus a' cur bacadh air solarachadh Ruiseanach.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cogadh Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
John Glenn
B' e saighdear, paidhleat, speuradair agus neach-poileataigs às na Stàitean Aonaichte a bh' ann an John Herschel Glenn Jr (Cambridge 18 an t-Iuchar 1921 - Columbus 8 an Dùbhlachd 2016). Rugadh agus thogadh Glenn ann an Ohio. Phòs e aig a ghràidhean sgoile, Anna Margaret Castor, ann an 1943 agus rugadh i dithis duine-cloinne dha. Choinnich iad san oilthigh. Bha droch thrioblaid aice le glugaireachd fad bhliadhnaichean, ach fhuair ise thairis air. Bha Glenn na phaidhleat-cogaidh anns an Dàrna Chogadh agus bheireadh e ionnsaigh air soithichean cogaidh às an Iapan faisg air na h-Eileanan Mharshall agus bataraidh ghunnaichean air Maloelap Atoll. Bha e cuideachd an lùib a' Chogaidh ann an Coiria, far an deach e ann an turas. B' e Glenn an treas fear - agus a' chiad Aimearaganach - a rinn reul-chuairt mun timcheall na cruinne, an dèidh Ûrij Gagarin agus Gherman Titov. Thachair e ri Gherman Titov agus John F. Kennedy ann an 1962. Bha e na sheanadair airson Ohio fad 15 bliadhna bho 1974 gu ruige 1999 is e na bhall A' Pàirtidh Deamocrataich. Mus do dh'fhàg e an dreuchd aige ann am poileataigs chaidh e air ais dhan fhànas aig 77 bliadhna a dh'aois, am fear na b' aosta a rinn sin a-riamh.
Chaochail e le aillse ann an 2016.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Speuradair Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Fànas Roinn-seòrsa:Ohio Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Bràthair
thumb|Na bràithrean [[Wilhelm Grimm (air an làimh chlì) agus Jacob Grimm, dealbh le Elisabeth Jerichau-Baumann, 1855]] 'S e am pàisd fireannach ar pàrantan a th' ann am bràthair. 'S ann às an fhacal *bʰréh₂tēr ann am proto Innd-Eòrpais a th' ann am bràthair (Seann-Ghàidhlig: derbratháir, Gaeilge: deartháir, Cuimris: brawd, Breatannais breur).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dàimhean Roinn-seòrsa:Teaghlach
Piuthar
thumb|Dithis pheathraichean, 1901 'S e am pàisd boireann ar pàrantan a th' ann am piuthar. 'S ann às an fhacal *swésōr ann am proto Innd-Eòrpais a th' ann am piuthar (Seann-Ghàidhlig: fiur, Gaeilge: deirfiúr, Cuimris: chwaer, Breatannais: C'hoar). B' e gun do dh'atharraich sw gu s gu f gu p fad corr is 3000 bliadhna.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Dàimhean Roinn-seòrsa:Sinnsireachd Roinn-seòrsa:Teaghlach
Taigh Cloiche
'S e baile ann an Siorrachd Lannraig a tha ann an Taigh Cloiche (Beurla: Stonehouse).
Akşehir
'S e baile mòr agus sgìreachd (Turcais: belediye) ann an cridhe Poblachd na Tuirce a th' ann an Akşehir (Laideann: Philomelium, Greugais: Φιλομήλιον). Tha Akşehir suidhichte faisg air Konya, eadar Ankara agus Antalya, san roinn (Turcais: ili) Konya, aig 1,025m os cionn ìre na mara. Tha 94,133 duine a' fuireach ann.
Blàr Seachd Darach
Thòisich am frionas eadar an tuineachas, Tuineachas na h-Aibhne Dhearg, agus NWC, nuair a chaidh an tuineachas a thogail ann an roinn malart a' bhèin a chleachd Companaidh an Iar-Thuath. Chruthaich Thomas Douglas, Iarla Selkirk, Tuineachas na h-Aibhne Dhearg le HBC ann an 1811 airson tìr a thoirt dha croitearan a dh'fhar-fhuadaich na Fuadaichean. Bha na tuinichean neo-ullamh airson fuireach ann an Canada agus cha d'fhuair iad solaran gu leòr. Ann an 1814, bha na tuinichean air an dol bàs leis an acras. Dh'fhàs an dàimh nas miosa an 8mh dhen Fhaoilteach 1814 nuair a ghabh Maoilios MacDhòmhnaill, Riaghladair Tuineachas na h-Aibhne Dhearg, ris Èigheachd am Pemmican. B' e pemmican (brolamas feòla, dearc agus blonaige) am prìobh-itheanach anns an sgìre. Chunnt an èigheachd nach urrainn dha pemmican na sgìre a reic ach dha Tuineachas na h-Aibhne Dhearg. An uair sin, chaidh pemmican na sgìre a ghlacadh leis na tuinichean. Cha do dh'fhaithnich na Métis no na Cree an t-ùghdarras aig MacDhòmhnaill agus thug iad am pemmican aca air ais agus reic iad e dha an caraidean, NWC.
Eachann MacDhùghaill
B' e sgrìobhadair Gàidhlig a bh' ann an Eachann M. MacDhùghaill (1880–1954) (Beurla: Hector MacDougal). Bha e gu mòr an sàs ann an iomairtean as leth na Gàidhlig.
Blàr Seachd Darach
An 18mh dhen Ògmhios 1816, dh'ionnsaich na tuinichean gun robh NWC a' gluasad pemmican tron sgìre agus an ath là chaidh 28 tuinichean aghaidheachadh. Cha robh na tuinichean armach math agus bha na luchd-malairt nan sealgairean, uile le gunna. 'S e tuiniche a' chiad fear a loisg. As dèidh am blàr cha robh ach 7 tuinichean fhathast beò agus cha do theast ach aon neach-malairt.
Eachann MacDhùghaill
Beatha
Rugadh e air 28 am Màrt 1880 air Colla. Chaochail e air 27 am Màrt 1954.
Blàr Seachd Darach
Dà latha as dèidh am blàr, dh'fhalbh na tuinichean bhon sgìre.
Eachann MacDhùghaill
Beatha
Sgrìobh MacDhùghaill bàrdachd, sgeulachdan, eachdraidh, dealbhan-cluiche agus 'beachdaireachd'.
Blàr Seachd Darach
Seachd Darach
Taigh Cloiche
Chaidh ainmicheadh mar Bhaile Ùr ann an 1973 is chaidh a' chorporaid leasachaidh Cille Bhrìghde an Ear na corporaid leasachaidh Cille Bhrìghde an Ear is Taigh Cloiche. Ach bha pàirt dhen adhbhar bailtean ùra a thogail gun do chreid na luchd-planaidh gun robh àireamh-shluaigh Glaschu ro mhòr, agus san 1970an bha an àireamh-shluaigh a dol an lughad is dh'argamaid Roinn Srath Chluaidh gum bu chòir Rùnaire na Stàite an leasachadh a stad. Chaidh na ciad 96 taighean a choilean ann an 1976 mus do stad an Oifis Albannach.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Eachann MacDhùghaill
Beatha
Choisinn e Crùn na Bàrdachd aig a' Mhòd Nàiseanta Rìoghail ann an 1936. Sgrìobh e colbh (sa Bheurla) anns a' Stornoway Gazette agus ann Beurla agus Gàidhlig dhan Weekly Scotsman.
Ann an Gairm ann an 1953, dh'iarr Iain M. MacGille-na-Brataich, Iain M. Moffat-Pender agus T. M. MacCalmain air leughadairean taic-airgid a chur a dh'ionnsaigh 'tiodhlac-speis' do dh'Eachann.
Tùsan
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gàidhlig Roinn-seòrsa:Collaich MacDhùghaill, Eachann
Akşehir
Eachdraidh
B' e Philomelos, prionnsa à Macedon, a stèidhich am baile. Bha batal an seo ann an 1190 eadar ridirean an treas cogaidh-croise agus na Seildiucaich. Chaidh ainm a' bhaile atharrachadh fo Impireachd nan Otomanach gu Akşehir, bho Ak (Gàidhlig: geal) agus șehir (Gàidhlig: baile), bhon Fharsi شهر. Bheireadh sin Am Baile Geal dhuinn. Chaochail Bayezid I na phrìosanach an seo ann an 1403, bliadhna an dèidh dha Cath Ankara chall gu Tamerlaine. Chaidh Murad III ainmeachadh riaghladair (Turcais: sancakbeyi) air Akşehir le a sheanair Süleyman I ann an 1558. Bha priomh oifisean arm na Tuirce suidhichte ann an Akşehir fad Cogadh na Grèige is na Tuirce (1919 - 1922).
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Tuirc Roinn-seòrsa:Àisia Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Achd na h-Alba
Tha ceithir Achdan na h-Alba ann:
Dràmaire
thumb|right|200px|Ìomhaigh-cloiche an dràmaire Aeschylus
'S e duine a th' ann an dràmaire air neo sgrìobhaiche-dràma a sgrìobhas dealbhan-chluich. 'S ann do shaoghal dràma, tèatair agus litreachas a bhuinneas dràmaire. Uaireannan thèid stuthan bho litreachas, air an sgrìobhadh la dràmairean, a thoirt chun an àrd-ùrlar an dèidh a bhith air an deasachadh le sgrìobhadairean dràma.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Litreachas Roinn-seòrsa:Tèatar Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Roinn-seòrsa:Dreuchdan
Innis Lònaig
right|300px
Tha Innis Lònaig (Beurla: Inchlonaig) ann an Loch Laomainn. Fuirichidh 0 daoine ann.
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Abair-Innis
right|300px
Tha Abair-Innis (Beurla: Aber Inch) ann an Loch Laomainn. Fuirichidh 0 daoine ann.
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Fuente Obejuna
'S e baile beag ann an ceann a deas na Spàinne suidhichte aig 625m os cionn ìre na mara 's a th' ann am Fuente Obejuna. Tha am baile rim faotainn eadar na h-Aibhnichean San Pedro agus Canalizo. 'S ann ann an roinn Córdoba, ann an Andalusia a tha e. Tha 4,501 daoine a’ fuireach anns a' bhaile.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa