cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neach-ainmichte (Coloimbia)
Mhair an dreuchd dhe neach-ainmichte am broinn Bun-reachd na dùthcha gu ruige 1991, nuair a nochd an dreuchd dhe leas ceann-suidhe làidir a-rithist.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Coloimbia Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Poileataigs
Naisgear
Se facal neo abairt a cheanglas a tha ann an “Naisgear” (Beurla ‘’conjunction’’). Se naisgearan a tha ann an "ach", “agus”, “far a”, “gu”, "ma", “no” agus “nuair a”.
Roinn-seòrsa:Teirmean gràmair
883
883
Bàsan
Roinn-seòrsa:880an
An Cluanìn
‘S e baile beag ann am an Muirthead, Chontae Mhaigh Eo sa Chúige Chonnacht ann an Èirinn a th’ann an Cluanín.
Dòrnaireachd
250px|thumb|right|Dòrnaireachd
'S e spòrs sabaid a th' ann an dòrnaireachd no bogsadh, a chleachdas gluasad is bualadh airson an gothach a dhèanamh air do nàmhaid. Ann an gach dòigh den spòrs, neo-dhreuchdail agus proifeiseanta, tha na co-fharpaiseachean a' cur orra miotagan lìonte, a' toirt ionnsaigh le cùl an duirn. Ann an dòrnaireachd phroifeiseanta, tha sabaid a' maireann airson 4 gu 12 cuairtean. Thèid an gnothach a dhèanamh le breithneachadh, stad leis an reitire no dotair, no le buille a nì an co-fharpaisiche gun mhothachadh.
Loch an Fhraoich-choire
thumb|Loch an Fhraoich-choire
Colpton, Alba Nuadh
Tha Colpton ann an Siorrachd Lunenburg, Alba Nuadh.
Loch an Fhraoich-choire
'S e lochan-monaidh beag ann an Alba a tha ann an Loch an Fhraoich-choire. Tha e suidhichte air a' Ghàidhealtachd ann am Fraoch Choire, san iar-dheas air Loch Mullardoch. Tha Stùc Fraoch Choire, Stùc Mòr agus Druim Bheag timcheall air Loch an Fhraoich-choire.
Colpton, Alba Nuadh
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Loch an Fhraoich-choire
Tha an loch mu 390 slat (357 m) a dh'fhad agus tha e cho mòr ri 10.9 acair (4.4 ha). Tha bàrr uisge an locha mu 757 meatair os cionn na mara.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Fialaidheachd
Tha fiadhlaidheachd 'na cuairt shluagh-iùlach fàilteachadh iomadh bheachdan-smuainealas eachdraidheile 'gus an là an-diugh a bheil a' tagradh dìon nan saorsa air leth an t-adhbhar an riaghaltais. Tha i am bitheantas airson a' chòir an dealachaidh às na beachdan gnàthach no luchd-cheannsal seasmhach ann am cuspairean sluagh-iùlach no cràbhach. Tha luchd-fialaidh 'nan daoine a bheil gam faicinn fhèin ri airson saorsa às na dualchasan... agus às a' chlaon-bhàigh a bheil bitheanta.
Seallaibh cuideachd
Roinn-seòrsa:Fialaidheachd Roinn-seòrsa:Beachdan-smuain sluagh-iùlach Roinn-seòrsa:Ceartas comannach Roinn-seòrsa:Feallsanachd comannach
Daniel Day-Lewis
'S e cleasaiche à Èirinn a th' ann an Daniel Michael Blake Day-Lewis (Lunnainn, 29 an Giblean 1957).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Alba Roinn-seòrsa:Daoine à Èirinn Daniel Day-Lewis
Neas An Talamh Ùr
Se fo-shèorsa an taghain Aimeireaganach a tha anns an neas an Talamh Ùr, Martes americana atrata, a tha a' fuireach anns An Talamh Ùr.
Tha e ann an cunnart o 2001 agus an-dràsta tha e maoidhte.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Neasan
Riochdair
Se facal a riochdaicheas ainmear a tha ann an “Riochdair” (Beurla ‘’pronoun’’). Tha facal mar “mi”, “thu,” “càch”, agus “rudeigin” nan riochdairean.
Roinn-seòrsa:Teirmean gràmair
Nicolae Dărăscu
B' e peantair à Romàinia a ghabhadh ri impreiseanachd agus iar-impreiseanachd a bh' ann an Nicolae Dărăscu (Giurgiu, 18 an Gearran 1883 - Bucharest, 14 an Lùnasdal 1959). Bhuinneadh e do theaghlach Bùirdeasach. Fhuair e a chuid foghlaim aig Școala Națională de Arte Frumoase ann am Bucharest agus san Acadamh Julian ann am Paris. Chaochail e ann am Bucharest ann an 1959.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Romàinia Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:Luchd-ealain
Peairt agus Siorrachd Pheairt a Tuath (sgìre Phàrlamaid Westminster)
'S e sgìre Phàrlamaid Westminster a tha ann am Peairt agus Siorrachd Pheairt a Tuath (Beurla: Perth and North Perthshire).
Chaidh a cruthachadh ann an 2005 o phàirt a tuath de Chomhairle Pheairt agus Cheann Rois.
Tha Raineach, Loch Lìomhann, Gleann Lìomhann, Inbhir Ghobhraidh, Peairt, Obar Pheallaidh, Baile Chloichridh, Blàr Ghobhraidh, Blàr Athall, Cupar Aonghais agus Àilid anns an sgìre seo.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid Westminster Roinn-seòrsa:Comhairle Pheairt is Cheann Rois
M8 mòr-rathad
Tha an M8 na mhòr-rathad ann an Alba.
Tha e air aon de na rathaidean as trainge san dùthaich - tha e a ’ceangal Dùn Èideann ri Glaschu, agus tha e ceangailte ri rathaidean cudromach eile leithid an M74, M9 agus A720 (Seach-rathad Cathair Dùn Èideann).
Garðabær
'S e baile air an àirde an iar-dheas Innis Tìle a th' ann an Garðabær (IPA: ˈkarðapair̥). Tha e suidhichte faisg air Reykjavík, aig 42m os cionn ìre na mara, san roinn Höfuðborgarsvæðið (Roinn a' Phrìomh-bhaile), ri taobh an leth-eilean Bessastaðanes, 55km air falbh bho Selfoss agus 637km bho Egilsstaðir. Tha 16,299 duine a’ fuireach sa bhaile. 'S e an còigeamh baile as motha na dùthcha an dèidh Reykjavík, Kópavogur, Hafnarfjörður agus Akureyri 's a th' ann an Garðabær. Tha e a' buntainn dhan sgìre-phàrlamaid Suðvesturkjördæmi.
Eachdraidh
Chaidh dà thuathanas san sgìre clàraichte san Landnámabók, Vífilsstaðir agus Skúlastaðir. Thug spùinneadairean às Chosta Bharabarach ionnsaigh air an sgìre ann an 1688 ach dhìon gunnaichean mòra am baile. B' e gu robh na spùinneadairean a' feuchainn ris na daoine a thoirt am brùid is gan reic mar tràillean thall thairis. Tha Àros a' Chinn-suidhe, a chaidh a thogail ann an 1766 agis ris an canar Bessastaðir, suidhichte ann an Garðabær. Cha robh ach mu 1,000 duine a' fuireach ann an Garðabær aig toiseach na 60an. B' ann an dèidh a' Chogaidh, nuair a dh'fhàg na daoine am fearann airson nam bailtean a thoisich Garðabær ri fhàs, gu seachd-àraidh leis cho faisg air Reykjavík 's a tha e. 'S ann ann an Garðabær 's a tha Bjarni Benediktsson, a bha na Phrìomh-mhinistear Innis Tìle ann an 2017, a' fuireach ann. A bharrachd air sin, thogadh Guðni Thorlacius Jóhannesson - ceann-suidhe Innise Tìle an seo.
Freumh-fhaclachd
Tha an t-ainm a' ciallachadh Baile a' Ghàrraidh sa chànan aca, bho Garð (Gàrradh)  agus Bær (baile).
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Conquerall Bank, Alba Nuadh
Tha Conquerall Bank ann an Siorrachd Lunenburg, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Uchd-èideadh
upright|thumb|Fear air a bheil uchd-èideadh [[Gotach dhen 15mh linn.]]
Uchd-èideadh: seòrsa aodaich a rinn le clò làidir, fiodh neo meatailt, a dhìonas àrmainn neo saighdear
21 an Cèitean
'S e 21 an Cèitean an 141mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (142mh ann am bliadhna-leum). Tha 224 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna (225 ann am bliadhna-leum).
Tachartasan
thumb|Kaernan ann an [[Helsingborg]]
Porfirio Barba Jacob
B' e ùghdar à Coloimbia a bha ann an Miguel Ángel Osorio Benítez ( Santa Rosa de Osos, 29 an t-Iuchar 1883–Meagsago, 14 am Faoilleach 1942). Bha e ainmichte fon ainm-brèige Porfirio Barba Jacob. Rugadh e shuas air a' mhòinteach faisg air Medellín.
Beatha
Rugadh Porfirio Barba Jacob ann an Santa Rosa de Osos, Antioquia, air an 29mh latha dhen Iuchar 1883, agus b’ e mac Antonio María Osorio agus Pastora Benítez a bh’ ann. Thogadh e aig taigh a shean phàrantan ann an Angostura agus ann an 1895 thoisich e taistealachd mhòr agus chaidh e gu iomadh baile ann an Coloimbia agus, bho 1907, gu Aimearaga Mheadhanach agus Na Stàitean Aonaichte. 'S e àite làn chultair na h-Eaglaise Caitligiche a th' ann Santa Rosas de Osos, fiù 's an latha an-diugh.
Ann an dòigh, b’ e taistealachd mhairinneach dhoirbh tro iomadh dùthaich anns Na h-Aimearagan bh’ ann a bheatha. Chuir e seachad greiseag no dhà ann an Guatamala, Honduras, Costa Rica, El Salbhador, Cuba, Pearu agus Meagsago. Bha esan an lùib a h-uile seòrsa foillseachadh litreachail agus poileataigeach. Bha e gu math connspaideach agus gabhadh e a-riamh ri sgannal, rud a thug piseach air eachdraidh a bheatha agus buaidh a chuid bhàrdachd.
B’ e an spiorad allaban, làn pais agus cianalas aige na phàirt chudromach a chuid obrach, a bha cuideachd cho làn cràdh agus sàimh. Bha e cho liriceach ’s a ghabhas agus thuirt Nicolás Bayona Posada gu robh ealain mìorbhaileach aige far a chuireadh e ceòl nan rann agus dràma a chuid smuaintean binnmhoire ùire ri chèile. Chaochail e leis a’ chaitheamh ann an 1942 ann am Meagsago. An ceann ceithir bliadhna, ann an 1946, thug Riaghaltas Choloimbia a chraidhneach air ais dhachaigh.
Ainm
Dh’ atharraich am fìor ainm a bh’ aige - Miguel Ángel Osorio Benítez - gu Ricardo Arenales agus an uair sin gu Porfirio Barba Jacob agus chum e an t-àite ùr gus a chaochail e. Rinn e sin air sàilleabh gu robh fear eile ann air an robh Ricardo Arenales agus bha am fear seo a-riamh ann an trioblaid laghail : ‘s e cùis nàire dhasan a bh’ ann agus bhathar dhen bheachd gur esan fhèin a bh’ ann Ricardo Arenales. Chleachdadh e tòrr ainm-pinn eile cuideachd: Juan Sin Miedo, Juan Sin Tierra, Juan Azteca, Junius Cálifax, Almafuerte agus El Corresponsal Viajero nam measg. Bha e gu math càirdeil ri Porfirio Díaz agus air sgàth sin b' fheudar dha teicheadh bho Ghuatamala ann an 1915.
Co-sheòrsachd
Cha do dh’fhalaich Barba Jacob gu robh e gèidh idir, agus bha sin na trioblaid dha fad a bheatha. Nochd sin airson a’ chiad turais anns an leabhar libro «El hombre que parecía un caballo y otros cuentos», a sgrìobh an t-ùghdar à Guatamala Rafael Arévalo Martínez mu Bharba Jacob ann an 1914. A bharrachd air sin, Sgrìobh an t-ùghdar gèidh Fernando Vallejo mòran mu dheidhinn Bharba Jacob agus a bhuaidh airsan fhèin agus air litreachas ann an Spàinntis.
Na Deuchainnean na Buidseachd Salem
thumb|Dealbh [[1876 an t-seòmair-cùirte; tha an fèineachd Mary Walcott air chur air a' mhnaoi sa' mheadhan na deilbh]] Thàinig Na Deuchainnean na Buidseachd Salem, a thòisich sa' bhliadhna 1692 (àitheanta cuideachd ris an Sealg na Buidseachd Salem agus an Tachartas na Buidseachd Salem), gu buil ann an àireamh de dìtidhean agus cur gu bàs airson buidseachas sa' Bhaile beag Salem agus sa' Bhaile Salem, Massachusetts. B' e a' bhuil de ùine de cogadh am measg buidhnean agus uamhann na buidseachd Cràbhadaireachd a lean ris na bàsan de fichead daoine (gu mòr boireannach ach fireannah cuideachd) agus am braighdeanas de ficheadan tuilleadh.
Cùl
Cha mhòr gun robh am Baile beag Salem a' maireann beò 'san ùine a' leantainn do na deuchainnean. Ged a-mhàin sia mìle bhon chòrsair, bh' am tuineachadh am fàsaich, glè mhì-chunbhalach agus a' fuireach air èiginn, air chruinneachadh leis na coillean (mar sin a' cur eagal air an sluagh, do bhrìgh b' urrainn dham choille airm feargach nan Aimearagaich-Thùsanach, mì-earbsach nam Goill seo a ghoid an tìr-dàimh, no eadhon an Diabhal agus a luchd-ionaid). Dh'èirich connsachaidhean geura am measg an t-sluaigh Salem thar na tìre, cuid mòr dhiubh a bha 'nan tuathanaich bochda gun robh air èiginn a' dèanamh gu leòr a mhaireann beò. Do bhrìgh gheall na Cràbhadairean a chruthachadh dia-riaghladh air an tìr nuadh seo, thug braise cràbhach sàrachadh ris a' mheasgadh: thug an faireachdainn gu lèir gun àbhachd bhon sluagh mire (do bhrìgh b' obair agus a' moladh Dia na rudan a-mhàin gum bu ceadaichte). Bha an riaghailt am creideimh an là 'na riaghailt de fulang maireannach agus duais glè mhì-chinnteach; do bhrìgh chreid na Cràbhadairean gun robh suidhichte an dàn dhuine mus a b(h)reith, rannsaich iad gu buan airson sanasan timcheall co-dhiù bhitheadh iad air roghnachadh airson Nèamh no bhith mallaichte ris an Ifreann, ach cha b' urrainn dhan tlachd agus mì-tlachd Dè air leughadh a bhith. Bhrùth na b'fhaide an faireachdainn an creideamh gnèithealach gun do chùm na Cràbhadairean airson mnathan: bu chòir do na mnathan gu h-iomlan fritheilteach ri am fir a bhith (e am measg an t-sluaigh, i aig an taigh; e a' bruidhinn, i ag èisdeachd; e a' searmanachadh, i a' cluinntinn, 's air adhart.), gun robh, le nàdar, bean na b' coltaiche a cheangladh 'san fhrithealadh an Diabhail na bha fear (do bhrìgh cha robh mnathan ceadaichte a bhith 'nan searmanaichean mar sin b' iad na b' coltaiche a chur an làmhan ris an Diabhal), agus, le nàdar, bu mnathan drùiseil. Agus rinn an faireachdainn am baile bheag rùnan glè dhoirbh a chumail agus bh' air ghabhail ri cho fìrinn am bitheantas na beachdan dhaoine (ceart no ceàrr, math no droch) mu dheidhinn an nàbaidhean. Agus an fìrinn gum b' e linn nuair a riaghail an feallsanachd "bu chòir do clann air fhaicinn ach ciùin a bhith" gu h-àrd; dh'fhulaing daoine-cloinne bho an inbhe aig a' bhun an àradh an comainn. Bha air fhaicinn dèideagan cho faoin agus bha dhì-mhisnich pàrantan cluiche, agus mar sin dh'fhulaing daoine-cloinne à dìth an comais a lorgadh àigh sa' bheatha 's a ghabhail spòrs, ged bha eu-tròcair shònraichte air chàrnadh air caileagan; b' urrainn do balaich a dhol a' sealg, iasgach, rannsachadh a' choille, agus 's tric a dh'fhàs iad foghlainich ri saoir agus gobhan, fad bha caileagan air àrach bho aois bhog a shnìomhadh, a bhrùchd, a fhuaigheal, a fhigheadh, agus am bitheantas a bhith 'nan searbhantan ri am fir-chèile 'gus màthraichean ri am clann. Sheall uile nan teannachaidhean a bhith 'nam cothlamadh airson spreadhadh.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:1692 Roinn-seòrsa:Creideamh
Marajó
'S e Marajó an eilean mòr ann am Braisil agus tha e suidhichte anns a' Abhainn Amasoin. Tha Marajó cho mòr ri 40,100 cilemeatair ceàrnagach agus mar sin 's e Marajó an 35mh eilean as motha air feadh an t-Saoghail, agus am fear as motha sa bhùirn. Anns a' bhliadhna 2005 bha timcheall air 250,000 duine a’ fuireach air an eilean fhèin, tha Breves am baile as motha a tha ann. Tha am baile Belém faisg air làimh.
Llwytgoed
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rhondda Cynon Taf Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
C.B. Greatna
Roinn-seòrsa:Ball-coise Roinn-seòrsa:Sgiobannan ball-coise Roinn-seòrsa:Ball-coise Albannach Roinn-seòrsa:Sgiobannan ball-coise Albannach
Muhammed Ali
B' e dòrnaire ainmeil às na Stàitean Aonaichte a bh' ann am Muhammad Ali neo Cassius Marcellus Clay Jr. (Louisville, 17 am Faoilleach 1942 - Phoenix, 3 an t-Ògmhios 2016). Bha e na World Heavyweight Champion trì tursan.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Luchd-spòrs Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
An Carn (Nash)
‘S e baile beag ann am an Muirthead, Chontae Mhaigh Eo sa Chúige Chonnacht ann an Èirinn a th’ann an Carn (Nash).
Ceanglaichean a-mach
Ireland Gen Web
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Contae Mhaigh Eo Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann
Cothrom (iris)
B' e Cothrom an t-ainm air an iris ràitheil dà-theangachadh a bh' aig Comann an Luchd-Ionnsachaidh. B' e Ruairidh MacIlleathain a bha na fhear-dheasachaidh.
Roinn-seòrsa:Irisean Gàidhlig
Bucaidh
'S e baile ann an Comhairle Mhoireibh a tha ann am Bucaidh (Beurla:  Buckie). 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 40′ 31.94″ Tuath agus 2° 58′ 56.96″ Iar.
‘S e Bucaidh an treas baile as motha anns a' chomhairle  an dèidh Farrais  is Eilgin. Anns a' bhliadhna 2001 bha 8,059 duine a' fuireach an seo.
Aonadh Kalmar
B' e stàit air a stèidheachadh air aonadh pearsanta an Rìgh a bh' anns an Aonadh Kalmar (Danmhairgis/Nirribhis/Suainis: Kalmarunionen, Laideann: Unio Calmariensis). Chaidh a chruthachadh ann an Kalmar ann an 1397 tro aonadh Rìoghachd na Danmhairge, Rìoghachd Nirribhidh agus Rìoghachd na Suaine. Chruthachadh an t-Aonadh Kalmar air sàilleabh gu robh cunnart ann gum fàsadh an Lìog Hansa na bu chumhachdaile ann an Lochlann agus thar na Mara Baltaich. Cha b' e aon stàit a bh' ann, ach trì stàitean - agus an cuid cholonaidhean - fo stiùireadh aon Rìgh. B' ann ann an Halmstad a rèiteachadh cò a bhiodh na Rìgh. Cha do mhair an t-Aonadh Kalmar o chionn 's gur robh coimhearachd ann bho uaislean na Suaine. Ged a bha an stàite ann fad 126 bliadhna, thathar a' fàgail air nach robh ach a' chaoile ghorm a bh' ann. Bhris an t-Aonadh Kalmar a-mach às a chèile ann an 1523 mu dheireadh thall, ged a lean Nirribhidh fo buaidh na Danmhairge gu ruige 1827. Cha b' urrainn dha na Rìghrean an t-aonadh pearsanta atharrachadh gu stàit aonadach. B' e sin a bha aig cnag na cùise ann an còmhstri eadar an Danmhairg agus a' Phrùis fad an 19mh Linn. Ghabh an t-Aonadh Kalmar a-steach sgìrean mòra anns a' Ghraonlainn, ann an Suòmaidh, anns an Ruis, anns a' Ghearmailt, ann an Innis Tìle agus - a bharrachd air Arcaibh agus Sealtainn ann an Alba.
Riochdair ath-bhuailteach
'S e facal a riochdaicheas ainmear ann an dòigh shònraichte a tha ann an “Riochdair ath-bhuailteach” (Beurla ‘’reflexive pronoun’’). Tha facal mar “mi fhèin” (no “fèin”), “thu fhèin,” 7 nan riochdairean ath-bhuailteach.
Eskdalemuir
‘S e baile beag dùthchasail faisg air na crìochan le Comhairle nan Crìochan, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th' ann an Eskdalemuir. Tha e suidhichte aig 219m os cionn ìre na mara, air an àirde an ear Dhùin Phris is Ghall-Ghàidhealaibh (Siorrachd Dhùn Phris ro 1975), eadar Hamhaig agus Am Magh Fada, ri taobh na h-aibhne Easg. Tha e 218km air falbh bho Obar Dheathain, 91km bho Ghlaschu, 31km bhon Dùn Phrìs agus 76km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha. 'S e Beurla a th' ann a’ chiad chànain aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Eskdalemuir. Tha eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus coilltearachd. A bharrachd air sin, tha talla a' bhaile san sheann sgoil, air a bheil an Hub, amharc-lann/stèisean aimsire agus tèarmann nam Budach anns a’ bhaile. Taobh fhoghlaim, chan eil bun-sgoil ann is feumar a dhol dhan sgoil ann am Logarbaidh neo Langaim, leis nach eil ach 256 duine a' fuireach shuas an seo. 'S e an t-àite as fhliche an Alba air fad a th'ann.
Riochdair ath-bhuailteach
Roinn-seòrsa:Teirmean gràmair
Eskdalemuir
Eachdraidh
Nuair a ràinig na Ròmanaich s' ann leis na Selgovae a bha an sgìre seo agus chithear tobhtaichean ro eachdraidheil air bàrr gach cnoc is beinn mu thimcheall a' bhaile. Taobh creideamh, chaidh eaglais snasail a thogail ann an 1836 agus chruthaich fògarraich à Tibet tèarmann dhaibh an seo ann an 1965. Chaidh am stèidhichear, Dr Akong Rinpoche, a mharbhadh ann an 2013. Bha bun sgoil ann, ach dhùnadh ann an 2006 i oir cha robh ach dithis sgoilear ann. A-rèir carragh-chuimhne a' bhaile, fhuair sia duine deug à Eskdalemuir bàs sa Chogadh Mòr agus ceithrear eile san Dàrna Cogadh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh Roinn-seòrsa:Siorrachd Dhùn Phrìs
Conquerall Mills, Alba Nuadh
Tha Conquerall Mills ann an Siorrachd Lunenburg, Alba Nuadh. Tha e na laighe air Abhainn LaHave
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
885
Bàsan
Roinn-seòrsa:880an
C. Aubrey Smith
B'e cleasaiche à Sasainn a bh' ann an C. Aubrey Smith neo Sir Charles Aubrey Smith (Lunnainn, 21 an t-Iuchar 1863 - Los Angeles, 20 an Dùbhlachd 1948).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte Smith, C. Aubrey
Iubhar
right|thumb|300px|Iubhar ann an [[Llangernyw, sa Chuimrigh]]
Saarbrücken
‘S e baile uabhasach mòr air an àirde an iar-thuath na Gearmailte a th’ ann an Saarbrücken (IPA: zaːɐ̯ˈbʁʏkən Fraingis: Saarbruck, Laideann: Saravipons). Tha e suidhichte aig 200m os cionn ìre na mara, ri taobh na na h-Aibhne Saar, faisg air Forbach, anns an sgìre Saarbrücken fhèin, 222km air falbh bho Düsseldorf, 357km bho Mhünchen, 523km bho Hamburg agus 578km bho Bherlin, prìomh-bhaile na dùthcha. Chaidh Saarbrücke a stèidheachadh leis na Ròmanaich. Tha 175,741 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 43mh baile nas motha na dùthcha. Chaidh Oilthigh Saarland a stèidheachadh ann an Saarbrücken ann an 1948.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Buidheagan
right|300px
Se an earrann bhuidhe den ugh a tha ann am buidheagan. Seo a dh’fhàsas an eun. Cleachdar buidheagan ann an còcaireachd gu tric.
Dealbhan
Roinn-seòrsa:Ugh
Ar-a-mach na Frainge
thumb|right|300px B' e Ar-a-mach na Frainge (1789–1799) an tachartas poileataigeach na bu mhò agus na bu bhuadhmhoire a thachairt san Roinn Eòrpa san 18mh Linn agus san 19mh Linn. Mar thorradh an ar-a-maich, thug a' Bhùirdeasachd thairis air a' chumhachd eaconomach agus san Riaghaltas san Fhraing, an àite na Clèire agus na h-Iar-fhaitheachd. Thathar dhen bheachd gur e modal airson atharraidhean poileataigeach air feadh an t-saoghail a th' ann fad còrr is dà cheud bhliadhna. Thug na sgrìobh grunn sgrìobhadair ri linn an t-Soillseachaidh, mar Thomas Paine agus Voltaire buaidh mhòr air na daoine ron an ar-a-mach cuideachd.
Aig deireadh an 18mh Linn bha Rìoghachd na Frainge, mar a’ mhòr-chuid dhe na dùthchannan air feadh na Roinne Eòrpa, fo bhuaidh Dheichdearachd air an robh An t-Seann Rèisim (Fraingis: L’Ancien Régime). Air sàilleabh sin, b’e co-chomann Sòisealta uabhasach roinnte a bh’ ann, far an robh cumhachd gun chrìoch aig an Rìgh, a bha dhen bheachd gur e toil an Tighearna a chuir e na àite agus ga chumadh na àite. B' e pribhileid agus cuid-seilbhe a bha aig cnap na cùise agus cha robh còirichean aig duine sam bith ach a' Chlèir agus na h-uachdarain. Chan fhaodadh dhan Rìgh droch shuidheachadh na dùthcha a cheartachadh an dèidh Cogadh nan Seachd Bhliadhna neo fiù 's piseach a thoirt air an eaconomaidh a bha ann an droch staing.
Thoisich an t-Ar-a-mach ann an 1789 nuair a sheas cruinneachadh nàiseanta an aghaidh an Rìgh. Stèidheachadh Pàrlamaid agus ghairmeadh còirichean sìobhalta agus bhotaidh ach thoisich ar-a-mach sna sràidean agus thug na daoine bochd ionnsaigh air a' Bastille, seann phrìosan ann am Paris.
Mhair sin gu ruige 1792 nuair a dh'fhàs cùisean na bu mhiosa. Bha an t-eaconomaidh air fàs na bu laige agus na bu chugallaiche. Ghairmeadh poblachd a chaidh an teaghlach rìoghail a chuir an greim. Bha na daoine bochd air cuidhteas faighinn daoine beairteach agus sagartan. Fiù 's chuireadh an Rìgh gu bàs tro Dhìcheannachadh. Ann an 1795 thug an Directoire, comataidh riaghalaidh na dùthcha, thairis air an riaghaltas ach bha an t-suidheachadh fhathast gu math cugallach agus mu dheireadh thall chuireadh Napoleon Bonaparte crìoch air an ar-a-mach ann an 1799 nuair a thug e thairis air an Riaghaltas.
Ahmed H. Zewail
'S e ceimigear agus ollamh às An Èipheit a th’ann an Ahmed Hassan Zewail (Arabais: أحمد حسن زويل‎, IPA: ˈæħmæd ˈħæsæn zeˈweːl, Damanhùr 26 an Gearran 1946). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1999 airson na h-obrach aige air leusairean os-luath. Chaochail e ann an 2016.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Daoine às an Èipheit Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Bucaidh
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:An Comhairle Mhoireach
Leas-Rìoghachd Ghranada Ùire
B’ e Leas-Rìoghachd Ghranada Ùire, Leas-Rìoghachd Shantafé neo Leas-Rìoghachd na Rìoghachd Ùire Ghranada colonaidh Spàinnteach thall ann an Aimearaga, am broinn Iompaireachd na Spàinne. Chuireadh an colonaidh sin air dòigh beag air bheag eadar 1717–1723, 1739–1810 agus 1816–1819, nuair a bha làmh-an-uachdair aig na Spàinntich ann an Aimearaga air fad. ‘S e an Rìgh Felipe V a bha os cionn a’ gnothaich, a thòisich ann an 1717 mar phàirt dhe na polasaidhean ùra aig na Borbón, ged an do chuir iad crìoch air sin ann an 1723, air adhbharan  taobh airgid. Thòisich an sgeama sin a-rithist ann an 1739 gus an do rinn ar-a-mach an neo-eisimeileachd a’ chùis ann an 1810, nuair a dh’fhàg na Borbón an gnothach gu tur. Chuir an Rìgh Spàinnteach Fernando VII ruaig air na reubaltaich ann an 1815, gus an do bhuannaich na reubaltaich iomairt chruaidh, is le sin chaill na Spàinntich an colonaidh sin mu dheireadh thall, ann an 1819.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas Roinn-seòrsa:Braisil Roinn-seòrsa:Coloimbia Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Poileataigs
John A. Pople
B’ e ceimigear a bha ann an Sir John Anthony Pople. Rugadh e air 31 an Dàmhair, 1925 ann am Burnham on Sea, Somerset, Sasainn agus chaidh a thogail an seo cuideachd. Bha e aig Sgoil Gràmair Bhristol as deidh sin, far a bheil seòmar IT air a bheil ainm. An uair sin chaidh e a Colaiste na Trianaide, Cambridge. Fhuair e BA ann an 1946 agus rinn e ollamhachd ann am matamataig ann an 1951 anns an Oilthigh Chambridge. Dh’imrich do na Stàitean Aonaichte anns a’ bhliadhna 1964. Chaochail e air 15 am Màrt 2004. Tha e ainmeil air sgàth a chuid obrach air molecular orbitals, aig an robh Rudolph Pariser agus  Robert G. Parr ag obair cuideachd. An-diugh canar an dòigh Pariser–Parr–Pople ris. Bhuannaich e Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1998 airson na h-obrach aige air dòighean coimpiutaireach ann an ceimigeachd chuantamach còmhla ri Walter Kohn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Per Gessle
'S e seinneadair agus ceòladair às an t-Suain a th' ann am Per Håkan Gessle (IPA: pɛːr ˈɡɛs.ˈlɛ, Halmstad, 12 am Faoilleach 1959). Tha e ainmeil taobh a-muigh na dùthcha aige airson a chuid obrach ann an co-bhann ri Marie Fredriksson ann an Roxette, a bharrachd air na rinn e ann an Lochlann leis a' chòmhlan-ciùil Gyllene Tider (Àm an Òir) bho 1976 a-mach. 'S e esan a sgrìobhas na h-òrain ann an dà chòmhlan. Tha e air a bhith an lùib ciùil san dùthaich aige fhèin fad a bheatha.
Penarth
Tha am baile Penarth ann am Bro Morgannwg, a' Chuimrigh. Tha e 2.9 mi (4.6 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 131.2 mi (211.2 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 21398 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 2401 (11.2%); rugadh 75% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Per Gessle
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain Roinn-seòrsa:Ceòl Roinn-seòrsa:Seinneadairean
Penarth
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bro Morgannwg Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Iubhar
Roinn-seòrsa:Craobhan
Paramaribo
Tha Paramaribo (far-ainm "Par'bo") na phrìomh-bhaile Suranam, ann an Aimearaga a Deas. Tha e anns an sgire Paramaribo, agus tha 250,000 daoine a' fuireach ann. Tha e na laighe air Abhainn Suriname, 15km bhon Chuan Siar. Chaidh seann mheadhan a' bhaile dìonta leis an UNESCO mar Làrach Dhualchas na Cruinne anns a' bhliadhna 2002.
Ceanglaichean a-mach
left|thumb|250px|Taighean Colonaidheach aig Waterkant, Paramaribo.
Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean ann an Aimearaga a Deas Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas Roinn-seòrsa:Suranam Roinn-seòrsa:Bailtean
Possum Trot, Kentucky
‘S e clachan beag ann an cridhe nan Stàitean Aonaichte a th’ ann am Possum Trot. Tha e suidhichte air an rathad 62, eadar Paducah agus Calvert City, aig 103m os cionn ìre na mara, anns an stàit Kentucky, air iomall Reidland, anns an sgìre Jackson Purchase. Tha am baile 1,020km air falbh bho Washington, D.C. (Prìomh-bhaile na dùthcha), 1,313km bho Eabhraig Nuadh, 2,706km bho Los Angeles, 542km bho Chicago agus 238km bho St. Louis.
Poblachd na Sìne
'S e dùthaich eileanach ann an Àisia a tha ann an Poblachd na Sìne, (Beurla: Republic of China, ainm goirid: ROC). 'S e sin na seann ainmean aice: Taidh-Bhàn neo Formòsa. Tha a' Phoblachd seo a’ gabhail a-steach na h-eileanan Taidh-Bhàn (Formósa), Pescadores, Kinmen agus Matsu.
Possum Trot, Kentucky
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Kentucky
Poblachd na Sìne
Aistean cho-ceangailte
thumb|300px|left|Am broinn an National Taiwan Democracy Memorial Hall, 4mh, am Faoilteach [[2008 ]]
Ròsanna Choineagan
'S e neach-poileataigs Albannach agus Rùnaire a' Chaibineit ann an Riaghaltas na h-Alba a tha ann an Ròsanna Choineagan, BPA (Beurla: Roseanna Cunningham).
Canèideanach
'S e muinntir Chanada a th' ann an Canèideanach (Beurla: "Canadians"; Fraingis: "Canadiens").
Meall nam Peithirean
Tha Meall nam Peithirean 974m (3196 troigh) de dh'àirde. 'S e Beinn Rothaich is Murdo a th' ann. Thèid beanntan na h-Alba a chur ri chèile ann an liostaichean sònraichte a rèir àirde agus àirde rinneach mullach na beinne. Canar Beinn Rothaich, Murdo, Marilyn, Donald, Graham neo Corbett riutha. Tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach agus an uair sin thèid na tomhasan a chruinneachadh ann an liostaichean a tha rim faighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills". Bho àm gu àm nì iad ath-sgrùdadh mu àird na beinne, agus rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Meall nam Peithirean san 3 an Lùnasdal 2013.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Frìth Fanaich Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Canèideanach
Sluagh
Ann an 2010 b' e 0.5% de shluagh na cruinne a bh' ann an Canèideanaich.
Ròsanna Choineagan
Rugadh i air 27 an t-Iuchar 1951 ann an Glaschu agus thogadh i ann an Lodainn an Ear, Dùn Èideann agus Astràilia. Bha i na h-oileanach ann an Oilthigh Astràilia an Iar agus Oilthigh Dhùn Èideann.
Poblachd na Sìne
Aistean cho-ceangailte
Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:Àisia Roinn-seòrsa:Dùthchannan ann an Àisia Roinn-seòrsa:Àisia an Ear Roinn-seòrsa:Sìona
Eustorgio Salgar
B’ e Eustorgio Salgar Moreno fear-lagha, neach-poileataigs, saighdear agus riochdaire dioplòmasach à Coloimbia; rugadh e ann am Bogotá 1 an t-Samhain 1831 agus chaochail e an suid fhèin 25mh an t-Samhain 1885. Bha e na bhall Pàrtaidh Libearalach Choloimbia agus na Cheann-suidhe Stàitean Aonaichte Choloimbia eadar 1870 agus 1872. ‘S e am pearsa na b’òige a bhith ga thaghadh Ceann-suidhe Choloimbia a-riamh a bh’ann.
Canèideanach
Cinnidheach Sinnsearachd, Cànain agus Diadhachd
[[File:Bilinguisme au Canada-fr.svg|left|thumb|98% na Caneideans bruidheann fraingis no Beurla. Beurla - 56.9%
Cathie Craigie
'S e neach-poileataigs Albannach a tha ann an Cathie Craigie. Rugadh i 14 an Giblean 1954 ann an Sruighlea. Chaidh i anns Na Làbaraich nuair a bha i na deugaire is bha i na comhairliche airson Comar nan Allt agus Cill Saidhe eadar 1984 is 1996. Stiùir i a' chomhairle o 1994 gu 1996 nuair an deach i na comhairliche airson an ùghdarrais ùr, Siorrachd Lannraig a Tuath.
Ròsanna Choineagan
Mar BhP sheas i airson ceannardas a' Phàrtaidh Nàiseanta na h-Alba an dèidh do Iain MacShuibhne a leigeil a dhreuchd suas ach chaill i do Ailig Salmond. Bha i na dàrna àite os cionn Mìcheal Ruiseal.
Eustorgio Salgar
Beatha
Thoisich e a beatha anns a’ phoileataigs gu math òg, dìreach an dèidh do cheum a ghabhail aig an Oilthigh Central (Oilthigh Nàiseanta Coloimbia an latha an-diugh) ann an 1851. Rè na ciad bliadhnachan sin anns a’ bheatha poblach bha e na Riaghladair air a’ cheàrn García Rovira (ann an ceann a deas na Roinne Santander) eadar 1853 agus 1855, an uair sin, an dèidh dhan cheàrn sin a thàthadh còmhla ri Pamplona, bha e na Riaghladair a’ cheàrna ùr rè trì bliadhna. Chaidh an Stàit Santander a chruthachadh ann an 1858, agus thug na ceàrnan ceann fodha, agus an uair sin fhuair Salgar àite ann an Seanaid a’ Cho-chaidreachas Ghranada, an t-ainm ùr a fhuair an dùthaich anns a’ Bun-reachd Nàiseanta ùr. Chaidh e a thaghadh ann an 1859 airson na Stàite Santander a riaghladh, aig toiseach toisichidh mar cheann-suidhe eadarach agus an ceann beagan mhìos bha e na cheann-suidhe fhèin. Bhon dreuchd sin, agus dìreach mar gach uile libearalach a bha na cheann-suidhe Stàite, rinn e dùbhlan cruaidh an aghaidh Ceann-suidhe a’ Cho-chaidreachais, an Tòraidh Mariano Ospina Rodríguez. Cho-dhùin esan taic a thoirt dha ar-a-mach nan Tòraidh ann an Santander airson Salgar a chur à cathair na Stàite sin, ach dh’fhàilnich an gnothach, leis cho làidir ‘s a bha taic poblach airson an riaghaltair libearalach òg. ‘S e balach luathaireach a dh’eug aig 54 bliadhna a dh’aois a bh’ann.
Canèideanach
Cinnidheach Sinnsearachd, Cànain agus Diadhachd
Beurla agus Fraingis - 16.1%
Eustorgio Salgar
Poileataigs
Nuair a bhris a-mach an cogadh sìobhalta dhe 1860, a dh’adhbhraich Tomás Cipriano de Mosquera, (ceannn-suidhe a’ Chauca agus seann cheann-suidhe na dùthcha), cho-dhùin seann cheann-suidhe na Stàite Shantander taic a thoirt dhàsan. Le sin shabaid e an aghaidh Riaghaltas na dùthcha. Bha an gnothach cho doirbh ‘s gun do ghairm iad an cogadh, ach chaill na daoine à Santander, an dèidh Bhlàr El Oratorio, sa bhliadhna sin fhèin. Chaidh Salgar, an caibineit aige agus na ceannardan libearalach na bu chliùitiche na roinn a chur an greim is a thoirt gu Bogotá. Bhuannaich Mosquera an ath bhliadhna, mu dheiradh thall:, chaich iad a shaorachadh is an uair sin thoisich Salgar cliù poileataigeach aig ìre nàiseanta fhaighinn, is e ga ainmeachadh na Àrd-neach-lagha.
Canèideanach
Cinnidheach Sinnsearachd, Cànain agus Diadhachd
Fraingis - 21.3%
Eustorgio Salgar
Poileataigs
Chaidh Salgar a thaghadh Ceann-suidhe na Stàite a-rithist leis a’ Mhòr-dhail Shantander aig toiseach a’ bhliadhna 1862 agus thill e gu Bucaramanga, prìomh-bhaile na Stàite, nuair a fhuair e an dreuchd sin. An aon bhliadhna fhuair e àrdachadh armachd gu Seanailear an airm. Bha e an sàs anns a’ Cho-chruinneachadh dhe Rionegro an ath bhliadhna, is e na leas cathraiche na buidhne; mar thoradh a’ cho-cruinneachaidh, chaidh Riaghaltas iomarra, eadarach a thaghadh, le còignear rùnairean (ministearan) ann, is Salgar nam measg.
Droim na hUamha
'S e baile ann an Contae Dhoire a tha ann an Droim na hUamha.
Canèideanach
Cinnidheach Sinnsearachd, Cànain agus Diadhachd
Iosal Sluagh - < 0.4 Sluagh ]] Tha dà cànain oifigeil aig Canada, Beurla is Fraingis, ach a bharrachd air sin 's e inuktitut an cànan oifigeil anns an Nunavut. Ann an Ceap Bhreatainn tha Gàidhlig Chanada ga bruidhinn.
Eustorgio Salgar
Ceann-suidhe na dùthcha
Thill e gu Riaghaltas na Stàite ann an Santander ann an 1864, ach am bliadhna ud fhèin chaidh e a dh’ainmeachadh Rùnaire a’ Mhaoineachaidh agus an uair sin Tosgair anns na Stàitean Aonaichte, far an robh e a’ fuireach gu 1867. Nuair a thill e dhan dhùthaich bha e na cheann-suidhe ann an Santander airson an ceathramh turas, gus an robh e ga thaghadh ceann-suidhe na dùthcha gu lèir.
Cathie Craigie
Mar BhPA riochdaich i Comar nan Allt agus Cill Saidhe eadar 1999 is 2011 nuair a chaill i a seat. Shuidh i air comataidhean a' cheartais agus modh-sgrùdaidh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Làbarach na h-Alba Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Canèideanach
Cinnidheach Sinnsearachd, Cànain agus Diadhachd
Liosta nan Cinnidheach anns an Canada:
Droim na hUamha
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Contae Dhoire
Eustorgio Salgar
Ceanglaichean A-mach
Pàrtaidh Libearalach Choloimbia (Spàinntis)
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Daoine à Coloimbia
886
Bàsan
Roinn-seòrsa:880an
Ròsanna Choineagan
Tha i na BPA airson Siorrachd Pheairt a Deas agus Siorrachd Cheann Rois agus bha i na Rùnaire a' Chaibineit airson Obrach Chothromach, Sgilean agus Trèanadh ron iomlaid dreuchd air buill chaibineit ann an 2016. Tha i nise na Rùnaire a' Chaibineit airson Àrainneachd, Atharrachadh na Gnàth-shìde agus Ath-leasachadh Fearainn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
Bilbao
‘S e baile uabhasach mòr agus port gu math cudromach anns an Dùthaich nam Basgach a th’ ann Bilbo neo Bilbao. Thathar dhen bheachd gur ann às a’ Bhasgais Bil-Ibaia-Bao, a tha a’ ciallachadh Caladh na h-Aibhne, a th’ann an t-ainm, ged a tha feadhainn eile a’ cumail a’ dol gur e dìreach ainm Spàinntis a th’ann, Bello Vado (Àite-coise Brèagha). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1300. Tha Bilbao suidhichte eadar 19m agus 689m os cionn ìre na mara (33 m ann am meadhan) faisg air Bàgh Bhiscay, ri taobh inbhir na h-aibhnichean Nervión agus Ibaizabal. Tha Bilbao 329km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 50km bho Vitoria-Gasteiz, prìomh-bhaile Dùthaich nam Basgach Tha 353,187 daoine a’ fuireach ann am Bilbao, am baile as motha ann an Dùthaich nam Basgach, agus an 10mh baile as motha na Spàinne. A bharrachd air sin, 's e prìomh-bhaile na Roinn Bhizkaia a th' ann cuideachd.
Cruinn-eòlas
A rèir figearan an Riaghaltais, 's e an Lùnastal a' mhìos as teotha agus 's e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann am Bilbao. Tuitidh 1131mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - dìreach 42mm nas lugha na Steòrnabhagh (1173mm) - leis gur e àite uabhasach fliuch a th' ann, an taca ri àiteachan eile san Spàinn. center|600px
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Dùthaich nam Basgach
Droim Sorn
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Contae Dhoire
Cookville, Alba Nuadh
Tha Cookville ann an Siorrachd Lunenburg, Alba Nuadh.
An Gut a Deas
'S e baile beag ann an Siorrachd Bhioctoria, Alba Nuadh a tha anns An Gut a Deas (Beurla: South Gut St Anns).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
1973
MCMLXXIII
Bàsan
Roinn-seòrsa:1970an
Riohacha (baile)
'S e prìomh-bhaile na roinne La Guajira, Coloimbia,  a th' ann  Riohacha. Tha e suidhichte ann an ceann a tuatha na dùthcha, 1,095km air falbh bho Bhogotá. dìreach air oirthir A' Chairibìan agus faisg air na crìochan leis A' Bheiniseala. Tha àirde meadhanach dhe 5m os cionn ìre na mara aige. 'S e baile le gnàth-shìde theth a th' ann le teodhachd meadhanach dhe 30˚ rè na bliadhna. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1535. 'S e Riohacha an 32mh baile as motha na dùthcha.
Freumhan an Ainm
'S e Süchiimma an t-ainm Tùsanach a tha air a' bhaile. Tha am facal a' ciallachadh Tuagh na Tìre ann an Wayuunaika, teanga na Wayuu, bho Süchii (tuagh) agus Mma (tìr). Tha iad làidir fhathast anns a' bhaile. Fhuair am baile sreath dhe ainmean Spàinntis an dèidh ruigheachd nan Spàinnteach. Nochd baile beag Spàinnteach aig beul na h-Aibhne Río de La Hacha. Tha an t-ainm a'ciallachadh Abhainn an Tuaigh bho Río (Abhainn) bhon fhacal Laideann rius agus Hacha (tuagh) bhon fhacal Laideann fascula. Mar a b'àbhaist ann an Aimearaga, chaidh ainmean-àite a chruthachadh le freumhan anns na creideamhan nan Spàinnteach: m.e. Sante Fe de Bogotá, San Bonifacio de Ibagué agus San Juan de Pasto. Mar sin, fhuair am baile an t-ainm Nuestra Señora Santa María de los Remedios del Río de la Hacha, mar chuimhne air Moire, màthair Iosa.
Sluagh a' bhaile
Ged a tha 167,865 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach  31,682 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin. Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Riohacha (is mòran dhuibh mestizos). ‘S e Tùsanaich a th’ann an 20.3% agus tha 12.2% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 77.2% dhe na daoine ann an Riohacha leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 26.2% dhe na dachannan.
Fèisean
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Riohacha. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,  fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
Ceanglaichean A-mach
An t-sìde ann an Riohacha
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Coloimbia
Crescent Beach, Alba Nuadh
Tha Crescent Beach ann an Siorrachd Lunenburg, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Libreville
'S e prìomh-bhaile Ghabon a tha ann an Libreville. Tha e suidhichte air bruach an Abhainn Ghabon, tha port aig a’ bhaile. 'S e seo an co-chomharran aige: O° 23’ 24” Tuath agus 9° 27’ Ear. Tha Libreville 381km air falbh bho Mhalabo (Gini Mheadhan-Chriosach), 450km bho Yaoundé (Camarun), agus 829km bho Brazzaville (A' Chongo). Tha e suidhichte air an àirde an iar-thuath na dùthcha, aig ìre na mara.
Anns a' bhliadhna 1960 bha dìreach 31,000 duine a' fuireach an seo. Ach an dèidh neo-eisimeileachd Ghabon, dh’ fhàs am baile nas motha gu math luath, gus mu dheireadh thall bha 578,156 duine a’ fuireach anns a’ bhaile fhèin 2005. Mar sin dheth 's e am baile as motha den dùthaich cuideachd. Chaidh am baile a stèidheachadh mar àite malairt agus dùn (fort d'Aumale) anns a' bhliadhna 1843. B’e sin an t-àite far an robh na traillean a’ feitheamh airson a bhith a ‘toirt thall thairis gu Aimearaga. Ach anns a’ bhliadhna 1848, nuair a fhuair cuid de na traillean saorsa,thòisich iad a' fuireach an seo. Mar sin dh’atharraich ainm a' bhaile gu Libreville (Fraingis: “baile saor”)
'S e seo na roinnean as cudtromaiche den bhaile (bho tuath gu deas)
'S e Libreville International Airport am port-adhair as motha ann an Gabon, tha e suidhichte mu 11 cilemeatair san taobh tuath a’ bhaile.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean ann an Afraga Roinn-seòrsa:Meadhan Afraga Roinn-seòrsa:Bailtean
Lennart Grahn
'S e seinneadair agus ceòladair às an t-Suain a th' ann an Åke Lennart Grahn (IPA: pɛːr ˈɡɛs.ˈlɛ, Luleå, 10 an t-Samhain 1946). Tha e ainmeil taobh a-staigh na dùthcha aige agus air feadh Lochlainn airson a chuid obrach leis na còmhlain-ciùil Shanes agus Idolerna. Tha e air a bhith an lùib ciùil san dùthaich aige fhèin fad a bheatha. Rugadh e shuas ann an Luleå ach tha e a' fuireach ann an Nyköping.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain Roinn-seòrsa:Seinneadairean Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil
Ro-leasachan
Tha “Ro-leasachan” (Beurla ‘’prefix’’) na mhion-facal a chuirear ro fhacal gus a chiall a leudachadh no atharrachadh, m.e. ann an “mi-shealbhach”, “neo-chumanta”, agus “so-ruighinn”.
Roinn-seòrsa:Teirmean gràmair
887
887
Bàsan
Roinn-seòrsa:880an
Debert
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Spitzbergen
'S e Spitzbergen an eilean mòr ann am Nirribhidh agus tha e suidhichte anns a' Chuan Argtach, ann an Svalbard.
Tha Spitzbergen cho mòr ri 39,044 cilemeatair ceàrnagach agus mar sin 's e Spitzbergen an 36mh eilean as motha air feadh an t-Saoghail. Se an eilean as motha ann an Svalbard
Anns a' bhliadhna 2012 bha timcheall air 2,642 duine a’ fuireach air an eilean fhèin, tha Longyearbyen am baile as motha a tha ann.
Roinn-seòrsa:Nirribhidh Roinn-seòrsa:Eileanan
Pen-y-waun
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rhondda Cynon Taf Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Baile Anna
Tha Baile Anna (Beurla: St Anns) ann an Siorrachd Bhioctoria, Alba Nuadh. Tha Colaisde na Gàidhlig an seo.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Làthos
'S e dùthaich ann an Àisia a tha ann an Làthos neo Laos, ainm oifigeil (Beurla: the Lao People's Democratic Republic).
Tha crìochan aice san ear le Bhiet-Nam, san iar le Dùthaich nan Tàidh, san iar-thuath le Mianmar agus le Sìona agus sa deas le Cambuidea.
Iomraidhean
thumb|left|250px|Cruth na tìre ann an Vang Vieng thumb|right|Làthos
Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:Àisia Roinn-seòrsa:Dùthchannan ann an Àisia Roinn-seòrsa:Àisia an Ear-Dheas
Ólafur Jóhann Sigurðsson
B' e sgrìobhadair à dh'Innis Tìle a bha ann an Ólafur Jóhann Sigurðsson. Rugadh e air 26 an t-Sultain 1918 ann an Garðabær agus chaochail e air 30 an t-Iuchar 1988 ann an Reykjavík. B' e Sigurður Jónsson, neach-àiteachais, tìdsear agus neach-lagha agus Ingibjörg Þóra Jónsdóttir a bh' ann a phàrantan. Rinn Sigurðsson òraidean air litreachas co-aimsireil agus sgrìobhadh nobhailean aig Oilthigh Cholumbia ann an Eabhraig Nuadh tron gheamhradh 1943 - 1944. A bharrachd air sgrìobhadh, bha e ag oabir air naidheachdas airson greis, dh' obraich e air foillseachadh leabhraichean, a bharrachd air leughadh-dearbhaidh agus leughadh làmh-sgrìobhainnean airson diofar chompanaidhean foillseachaidh, gu ruige 1975. Bha e pòsta aig an lighiche sgìreil Anna Jónsdóttir (nighean Kópasker Árnason agus a bhean Valgerðar Sveinsdóttir) agus bha dithis mhac aca.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Innis Tìleach Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Dreag
’S e a tha ann an dreag ach pìos beag de stuth chreagach no meatailteach a tha aʼ falbh san fhànas eadar na planaidean. A thaobh meudachd, faodaidh iad a bhith cho beag ri gràinnean, no suas ri 1m tarsainn. Nuair a thig rud den t-seòrsa seo a-steach dhan àile timcheall air an Talamh aig astar is dòcha barrachd is 20km/s, fàsaidh e teth agus fàgaidh e stiall solais às a dhéidh a chithear air an oidhche.
Cogadh a' Chaidreachais Thrìpilte
‘S e an cogadh na bu mhotha agus na b’ fhuiltiche fad an 19mh Linn ann an Aimearaga a Deas, eadar Paraguaidh air an darna thaobh agus An Argantain, Braisil agus Uruguaidh air an taobh eile, a bh’ ann Cogadh a’ Chaidreachais Thrìpilte (ainm anns an Argantain agus Uruguaidh), Cogadh Pharaguaidh (ainm ann am Braisil) neo An Cogadh Mòr (ainm ann am Paraguaidh). Tha na daoine ann am Paraguaidh agus eachdraichean na làimhe chlì anns an Argantain dhen bheachd gur e An Rìoghachd Aonaichte, a thug iasdan dhan chaidreachas a bha ri cùlaibh a’ chogadh, is Lunnainn ag iarraidh milleadh a dhèanamh dha na gnìomhasan ann am Paraguaidh, ach thathar ag ràdh ann am Braisil, Uruguaidh agus An Argantain, gu h-oifigeil, gur e ionnsaighean Pharaguaidh fhèin a bha na bu choireach.
Dreag
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Reul-eòlas
Cogadh a' Chaidreachais Thrìpilte
Ceanglaichean A-Mach
Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas Roinn-seòrsa:An Argantain Roinn-seòrsa:Braisil Roinn-seòrsa:Cogadh Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Paraguaidh Roinn-seòrsa:Uruguaidh
Druim Maoláin
'S e baile ann an Contae Dhoire a tha ann an Druim Maoláin.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Contae Dhoire
22 an Cèitean
'S e 22 an Cèitean an 142mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (143mh ann am bliadhna-leum). Tha 223 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Tachartasan
thumb|[[Arthur Conan Doyle|Sherlock Holmes]]
Fèillean
Roinn-seòrsa:Làithean
Crouse's Settlement, Alba Nuadh
Tha Crouse's Settlement ann an Siorrachd Lunenburg, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Sìona
Aistean cho-ceangailte
Čína (rozcestník) Chinska China Čína (rozlišovacia stránka)
BBC Radio 1
S e stèisean-rèidio a tha ann am BBC Radio 1. 'S e rèidio nàiseanta Breatannach bhon BhBC a th' ann. Tha e air 97-99 FM.
Ceangal a-mach
Duilleag oifigeil
Roinn-seòrsa:BBC
Tùr Coltejer
thumb|right|200px| An Tùr Coltejer, ann am meadhan a' bhaile medellín
'S e Tùr Coltejer an toglach as àirde ann am Medellín. Chaidh a thogail leis a' chompanaidh Coltejer eadar 1968 agus 1972.
Roinn-seòrsa:Coloimbia Roinn-seòrsa:Antioquia
Bròg-cleasachd
thumb|right|250px|Bròg-cleasachd Tha bròg-cleasachd na bròg a chaitheas tu nuair a bhios tu a’ cluich spòrs. Tha iad gu math eadar-dhealaichte, a chrochadh air dè an geama a tha thu a’ cluich – m.e. bidh bioran air brògan-goilf, stodan air brògan airson ball-coise is rugbaidh, agus bonn rèidh orra airson spòrs mar ball-basgaid neo seòladh.
Roinn-seòrsa:Aodach Roinn-seòrsa:Spòrs
888
Bàsan
Roinn-seòrsa:880an
Bròg-cuibhle
right|200px|thumb|Bròg-cuibhle Tha bròg-cuibhle neo roilear-spèilidh na bròg air a bheil cuibhlean.
Faic cuideachd
Roinn-seòrsa:Aodach
Görkorcsolya
Tess Merkel
'S e seinneadair agus actair às an t-Suain a th' ann an Eva Therése Margareta Merkel (Nyköping, 18 an Giblean 1970). Tha i ainmeil taobh a-staigh na dùthcha aice airson a chuid obrach ann an Alcazar còmhla ri Magnus Carlsson. Tha i air a bhith an lùib ciùil san dùthaich aice fhèin fad a beatha.
Pàirc Hampden
'S e lann-cluiche bhuill-choise nàiseanta na h-Alba a th' ann am Pàirc Hampden, ann an Glaschu. Tha i na dachaigh do C.B. Queen's Park agus sgioba nàiseanta ball-coise na h-Alba.
Tess Merkel
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain Roinn-seòrsa:Seinneadairean Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil