cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dàibhidh Camshron
An dèidh dha an Reifreann mu bhallrachd Bhreatainn san Aonadh Eòrpach 2016 a caill, dh'ainmich e gun toir e a dhreuchd mar phrìomhaire suas nuair a thagaidh a cho-arba. Dh'ainmich e san Sultain 2016 gun toir e a dhreuchd mar Bhall Phàrlamaid suas.
Connspaid
Fhuair Camshron prothaid à maoin far-cladach Blairmore a chruthaich athair.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Prìomh-mhinistearan na Rìoghachd Aonaichte
Pablo Neruda
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Sileach Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Litreachas Roinn-seòrsa:Bàird Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Sile
264
Bàsan
Roinn-seòrsa:260an
1716
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1716 (MDCCXVI).
Doiminicia
'S e dùthaich eileanach anns a’ Mhuir Chairibianach a tha anns an Co-fhlaitheas Dhoiminicea neo Dominica (IPA: ˌdɒmɪˈniːkə). Tha an t-ainm a’ ciallachadh Didòmhnaich ann an Laideann, an ceann-latha nuair a ràinig Cristoforo Colombo an t-eilean.
Tha i na laighe anns na Lesser Antilles anns a' Chairibìan eadar Guadeloupe san taobh tuath agus Martinique san taobh a deas.
'S e an Sisserou parrot an t-eun nàiseanta agus tha e ri fhaicinn air bratach na dùthcha.
Tha àiteachas agus roinn na turasachd glè chudromach airson eaconomaidh Dhoiminicia.
Iomraidhean
thumb|left|200px|Coilltean timcheall air Trafalgar Falls
thumb|left|280px|Calibishie, taobh tuath Dhoiminicia
Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:An Roinn Charaibeach Roinn-seòrsa:Lesser Antilles
Huang Sianfan
thumb|right|250px|Oilthigh Guangxi far an robh Huang Sianfan a' teagasg B’ e eachdraidhe Sìonach a bh’ ann an Huang Sianfan (Sìonais 黄現璠/黄现璠) (Fusui, 13 an t-Samhain 1899–Guilin 18 am Faoilleach 1982)
Rugadh e sa bhliadhna 1899 ann am Fusui, Guangsi. Fhuair e an ceum dotair aig Oilthigh Bheijing ann an Siona (1926-1935), dh'inntrig e Oilthigh Thokyo ann an 1935 (1935-1937). Ann an 1941 chaidh e a dh’ obair aig Oilthigh Sun Jetsen (1941-1942) ann an Guangdong. Ann an 1943 chaidh e a dh’ obair aig Oilthigh Ghuangsi (1943-1953) ann an Guilin. Ann an 1954 chaidh e a dh’ obair aig Oilthigh Shifan Guangsi (1954-1982) ann an Guilin.
Ceanglaichean a-muigh
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Sìn
562
Bàsan
Roinn-seòrsa:560an
Clais an Easaidh
thumb|300px|Sealladh air Linne Chlais an Easaidh
'S e baile croitearachd ann an Asaint, Cataibh a tha ann an Clais an Easaidh (Beurla: Clashnessie). Tha am baile suidhichte faisg air tràigh ghainmheil Linne Chlais an Easaidh air an rathad B869 mu seachd mìle tuath air Loch an Inbhir.
Thàinig ainm a' bhaile bhon eas a tha suidhichte aig ceann a' ghlinne far a bheil a' chuid as motha de na taighean.
Chaidh Clais an Easaidh a stèidheachadh aig Àm nam Fuadaichean. Thuirt Uilleam MacCoinnich à Clais an Easaidh don Coimisean Napier: "Over fifty townships in this parish were made desolate, and the tenants were sent hither and thither [...] and when they found a resting place at all in there native land, it was on the poorest scraps, rocks and bogs,[...] subdiving their lots, and intensifiying their poverty. (a rèir MacAskill )"Timcheall air a' bhaile chithear mòran tobhtaichean a dh’fhàg na croitearan a bha air fuadach chun na h-oirthir às an dèidh. Bha taigh-òsta, bùth is oifis a' phuist ann, agus tha tobhta a' mhuilinn ri fhaicinn fhathast air bruach na h-aibhne. Lorgar mainearach taigh nam bochd faisg air an rathad.
Ged a bha dìreach dusan daoine a’ fuireach an seo anns na 1960an, tha 19 taighean ann an-diugh, tha deich dhiubh nan taighean dubha. 'S e aon de na bailtean dhen Oighreachd Asaint a Tuath a th' ann an Clais an Easaidh.
Cnoc Mhic-a-Phì
'S e beinn anns na h-Eileanan Siar, Alba a th' ann an Cnoc Mhic-a-Phì (Beurla: Macphee's Hill).
Suidheachadh
Tha e suidhichte ann an taobh a tuath an eilean Mhiùghalaigh. Tha Bàgh Shùna Dubh ear air a' bheinn agus tha a' bheinn Tom a' Reithean gu tuath. Tha Cnoc Mhic-a-Phì 223m (732 troigh) de dh'àirde agus mar sin 's e sin an dàrna bheinn as àirde air an eilean seo. A rèir an "Database of British and Irish hills" rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh a thaobh àirde na beinne san 20 am Faoilleach 2012. Tha an àirde rinneach de 87m a' sgaradh Cnoc Mhic-a-Phì bho na beanntan eile agus 's e Càrnan a mhàthair-mhullaich.
Air mullach na beinne chan eil dad sònraichte ri fhaicinn a bhios a' sealltainn a' phuing as àirde. Tha Cnoc Mhic-a-Phì na laighe ann an àite iomallach, mar sin chan eil slighe ann a leanas gu mullach na beinne.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan ann am Miùghalaigh Roinn-seòrsa:Marilyn Roinn-seòrsa:HuMP
Sugamuxi
Ràinig na Spàinntich fhad ‘s a bha an sgur-cogaidh ann fhathast. Thoisich iadsan le buaidh a thoirt air na tìrean a bha aig an Zipa is an uair rinn sin iad an gnothach air an Zaque, Tundama agus Sugamuxi cuideachd. Thathar an dùil nach robh ach iargail bheag neo dhà ann. Rinn neart armachd nan Spàinn an gnothach orra gun dragh. Ann an 1539, nuair a bha iad ga shìreadh, chuir na Spàinntich lasair ris an Teampall beartach ann an Sogamoso gun fhiosda, is le sin rinn iad droch mhilleadh air a chuid ionmhais. Chaochail Sugamuxi an ceann greiseag mar "Don Alonso", an t-ainm bàistidh ùr aige.
Saguamanchica
Toiseach an Rìoghachd
Mu 1470, an dèidh an Rìoghachd Bhacatá a ghabhail os làimhe, bha an Zipa Saguamachica airson piseach a thoirt dhan a chuid thìrean. Chuir e arm dhe 30,000 air dòigh agus chaidh iad tro na còmhnardan àrda ann am Fusungha gu ruige dùthchannan nan Sutagao agus nam Panche. Rinn na treubhan sin caidreabhas na aghaidh. Shabaid an t-Arm Muisca an aghaidh na feachdan ionadail sin faisg air na h-Aibhne Pazca. Thuig an Zipa gum biodh e uabhasach doirbh buaidh fhaighinn anns a’ bhatail, is le sin chuir e uachdaran le 12,000 saighdearan ri chùlaibh nan Sutagao an uaigneas gus ionnsaigh a dheànamh orra aig toiseach an ghnothaich. Thoisich an cath garg dòrainn sin tràth sa mhadainn, ach thrasgair na Muisca an cuid nàmhaid is fiù’s ghlac iad an Seanalair Uzathama, a bha os cionn na feachdan eile. Thug an ceann-fheadhna Tibacuy (is esan air a ghoirteachadh anns a’ chath) air Rìgh nam Panche Fusaghasugha is e ag ràdh gun tugadh e gèill dhan Zipa. Mar sin, chaidh na tìrean aige a chur ris an Stàit Bhacatá.
Sugamuxi
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas Roinn-seòrsa:Coloimbia Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine à Coloimbia
Saguamanchica
Toiseach an Rìoghachd
Rinn an ceann-fheadhna à Guatavita ionnsaigh air tìrean an Zipa, ach fhuair an Zipa buaidh mhòr airsan ann an dà chath. Dh’iarr an ceann-fheadhna sin cuideachadh bhon Zaque Michuá à Hunzha Tunja. Chuir Michuá teachdaire chun an Zipa is e ag iarraidh gun tugadh an Zipa leisgeulan dhàsan. Chuir an Zipa an teachdaire gu bàs is an uair sin rinn e ionnsaigh air tìrean an Zaque le 40,000 saighdearan. Nochd an Zaque na aghaidh le 30,000 saighdearan. Rèitich an dithis còrdadh na Sìthe is le sin ’s urrainn dhaibh còmhstri a sheachnadh. Ach cha b’ fhada a rinn an ceann-fheadhna Ebaqué (à Ubaque) ionnsaigh air tìrean an Zipa, is e a’ glacadh Usme agus Pazca. Chuir an Zipa na feachdan aige air bhog agus cheannsaich e an sgìre. Theich Ebaque thall air a’ bheinn far an do dh’ fhalaich e a chuid ionmhais.
An Cogadh Fada
An ceann greis, mu 1474, thoisich cogadh a mhair 16 bliadhna, gu ruige 1490, nuair a chaochail an Zipa. Rinn na Panche ionnsaigh air na Muisca agus ghlac iad Zipacón agus Thena. Thuit Chía agus Cajicá do cheann-fheadhna à Guatavita aig an aon àm. Ghèill na Panche an dèidh 16 bliadhna dhe còmhstri fuilteach. Dh’iarr an cheann-fheadhna cuideachadh an Zaque a-rithist, ach nochd an Zipa le 50,000 saighdearan. Sheas an Zaque na aghaidh le 60,000 saighdearan aig Blàr Chocontá. ‘S e batail doirbh a mhair 3 uairean a bh’ann. Chaidh an dithis Rìgh a ghoirteachadh agus bhàsaich Zipa. A dh’aindeoin sin, chunnaic e buaidh mhòr an airm aige, is thuit Tunja dha na feachdan aige an dèidh a’ bhlàir.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Daoine à Coloimbia Roinn-seòrsa:Cogadh Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Bearghdal
'S e baile ann an Gallaibh a tha ann am Bearghdal (Beurla: Berriedale). Tha e suidhichte air costa an ear far a bheil na h-aibhnichean Berriedale Water agus Langwater a' sruthadh ri chèile. Tha e mu 20 mìle (32 km) ear-thuath air Brùra. Ann an 1991 bha 60 duine a' fuireach an seo. Tha sreath de thaighean faisg air an tràigh, b' àbhaist do na h-iasgairean fuireach an seo. Chaidh eaglais a' bhaile a thogail ann an 1826 a rèir planaichean Thomas Telford.
Iar-thuath air Bearghdal tha borg à Linn an Iarainn faisg air Ousdale Head. Air mullach creige faisg air a' cladach chithear tobhtaichean Caisteal Bhearghdal. Anns an 14mh linn bha an caisteal aig Reginald Cheyne no Rannald. Iar air a' bhaile tha Langwell House ann a chaidh a thogail anns an 18mh/19mh linn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Gallaibh
Seine-Maritime
'S e département na Frainge a tha ann an Seine-Maritime. Tha e na laighe ann an Haute-Normandie.
Se Rouen am prìomh-bhaile.
Charles Grey, 2nd Earl Grey
right|200px|thumb|Charles Grey B' e Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte a bh' ann an Charles Grey, 2na Iarla Grey, KG, PC (13 am Màrt 1764 – 17 an t-Iuchar 1845).
Grey, Charles
Arthur Wellesley, 1ad Diùc Wellington
B' e Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte agus riochdaire dioplòmasach a bh' ann an Arthur Wellesley, 1ad Diùc Wellington, KG, GCB, GCH, PC, FRS (1 an Cèitean 1769–14 an t-Sultain 1852).
Rugadh e ann am Baile Átha Cliath is bha e na sgoilear aig clasaichean prìobhaideach anns a' Bhruiseal is aig sgoil armach ann an Angers. Shabaid e ann am Flànras ann an 1794 is na h-Innseachan ann an 1796 is rinneadh ridir dheth air a sgàth. Chaidh a thaghadh mar Bhall Pàrlamaid airson Rye ann an Sussex ann an 1806.
Shabaid e anns a' chogadh an aghaidh Napoleon le buaidh aig Waterloo is thill e do Phàrlamaid ann an 1819 far an deach e na Mhaighstir Coitcheann na h-Òrdanais. Chaidh e na phrìomhaire ann an 1828 is bha e na phrìomhaire nuair an deach an Achd Faochadh nan Caitligeach Ròmanach na lagha ann an 1829. Chaochail e ann an 1852.
Crith-thalmhainn Haiti 2010
thumb|right|250px|Meadhan baile Phort-au-Prince as dèidh na crith-thalmhainn
Arthur Wellesley, 1ad Diùc Wellington
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Prìomh-mhinistearan na Rìoghachd Aonaichte
Crith-thalmhainn Haiti 2010
Bhualadh Haiti le crith-thalmhainn neart Richter 7.3 air 12 am Faoilleach 2010.
Creag-eolas
thumb|right|250px|Àite far an robh a' chrith-thalmhainn Co-ordanaich: Tuatha Iar. Bha làr na crith-thalmhainn mu 25 km bho Phort-au-Prince aig domhainnead de 13km. Bha a' chiad bhuail aig Neart Richter 7.3 agus na bualan leantainneach aig Neart Richter 5.0-5.3.
Naidheachd Latha Air Latha
12.01.2010: Bhuail crith-thalmhainn. Bha aithisgean tràth a' measadh gun do dh'eug "ceudan". Tha mìltean glacta fo thogalaichean a thuit.
13.01.2010: Suas ri 200 luchd-obrach an UN dith. Bha Ceannard Mission an UN air a lorg marbh.
15.01.2010: Tha stòrasan teasairginn a-nis air lìonadh Raon-adhair Port au Prince, far a bheil iad stuicte a chionn 's gun do rinn an crith-thalmhainn lèir-sgrios air na rathaidean a-mach às an raon-adhair. Chuala aithisg gu bheil aonad-innlichidh de arm nan Stàitean Aonaichte air tòiseachadh air caradh an rathaid dhan chathair. Rinn an crith-thalmhainn sgrios air a' chala gu ìre nach eil comas aig luingean a bhith ga cleachdadh idir. Tha riaghaltas Hiati a' measadh gun deach tìodhlacadh air 40,000 neach gu ruige seo agus tha suas ri 100,000 marbh fhadhast fo thobhtaichean a' chathair. Tha muinntir a' chathair beò air èiginn air na sraidean na bothan agus pàilleanan dèanta à stuth a shabhal iad bho sitig nan taighean aca. Tha biadh a' fàs gann, meirle-èiginn air tòiseachadh agus an sluagh a' fàs an-fhoiseil nach do ràinig teasairginn a' chathair fhathast.
8.02.2010 : Tha e cinnteach gun do dh'eug corr is 200,000 duine an Port au Prince.
Iomairt Teasairginn Eadar-nàiseanta
14.01.2010 Tha faochadh eadar-nàiseanta a' tòiseachadh air tighinn a-steach dhan dùthaich. Tha na Stàitean Aonaichte air $100M a ghealladh.
15.01.2010 Le cala Port au Prince gun fheum tha cuid de na buidhnean teasairginn a' cur air tìr aig Santo Domingo agus a' leantainn rathaidean-ùir gu Haiti. Tha Cuba air fuasgladh a speuran ri itealain nan Stàitean Aonaichte gus am bith iad a ruigsinn Haiti nas luaithe. Tha sgiobaidhean teasairginn Cubach an Haiti.
Fuilingeas & Faochadh
thumb|right|250px|Feachd-chòmhnaidh ann am Port-au-Prince 12.01.2010: Cha robh ach aon ionad-eiridinn ag obair: Ospadal Raon aig Feachd Adhair na Argantain.
13.01.2010: Bha an t-ospadal Argantaineach fhathast a h-aon ionad leighis ag obair gu ceart ach bha Medecin sans Frontieres a' measadh gun robh dà thaigh eiridinn am Port-au-Prince ann an stàit so-cleachdta.
Roinn-seòrsa:Eòlas-talmhainn Roinn-seòrsa:An Roinn Charaibeach
Reul-fhiosaigiche
thumb|right|200px
'S e reul-fhiosaigiche seòrsa fiosaigiche a tha a' dèanamh fòcas air cuirp reultach iarmailteach.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dreuchdan Roinn-seòrsa:Saidheans
Bàrc
thumb|250px|right|Gorch Fock Tha bàrc na sheòrsa bhàta. Tha i beag agus coltach ri eathar, neo bàta mòr trì-chrannach.
Roinn-seòrsa:Bàtaichean
1551
MDLI
Bàsan
Roinn-seòrsa:1550an
Henfynyw
Tha am baile Henfynyw ann an Ceredigion, a' Chuimrigh. Tha e 69.6 mi (111.9 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 183.5 mi (295.4 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 1025 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 557 (54.3%); rugadh 60% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ceredigion Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
1901
MCMI
Colaiste Dhùn Éideann
right|thumb|Àrtainn Granton de Cholaiste Dhùn Éideann
1901
Bàsan
Roinn-seòrsa:1900an
Colaiste Dhùn Éideann
Is e colaiste foghlaim adhartaich agus àrd-ìre a tha ann an Colaiste Dhùn Éideann, a’ frithealadh Dùn Éideann agus Lodainn. Chruthaicheadh a’ cholaiste san Dàmhair 2012 nuair a chuireadh trì colaistean còmhla: Stevenson, Jewel and Esk, agus Telford.
Tha ceithir prìomh àrainnean aig a’ cholaiste: Granton ann an ceann a tuath Dhùn Éideann; Milton Road ann an ceann an ear; Sighthill ann an ceann an ìar; agus Midlothian ann an Dail Ché, 10km (6 mìle) deas air meadhan a’ bhaile.
Gàidhlig
Tha Gàidhlig air a bhith ga teagasg anns a’ cholaiste airson iomadh bliadhna, a’ dol air ais gu na 1970an. Tha cùrsaichean air astar do luchd-tòiseachaidh agus eadar-mheadhanaich; agus tha clasaichean feasgair ann an Àrd-sgoil St Thomas of Aquin do luchd-ionnsachaidh aig Àrd-ìre agus Àrd-ìre Adhartach.
Roinn-seòrsa:Colaistean Roinn-seòrsa:Dùn Èideann
William Lamb, 2na Biocas Melbourne
B' e Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte a bh' ann an William Lamb, 2na Biocas Melbourne, PC, FRS (15 am Màrt 1779 – 24 an t-Samhain 1848).
Lamb, William
Càmhal
'S e seòrsa mhamal a tha ann an càmhal  (iolra: càmhail). Tha iad a’ fuireach sna fàsaich ann an Afraga a Tuath, Aràibia agus Meadhan-Àisia. Tha iad donn neo buidhe, agus tha cromag mòr air le stòras bìdh ann, airson turas gann. Tha an llama is alpaca càirdeil ris.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Càmhal Roinn-seòrsa:Mamalan
1717
MDCCXVII
Bàsan
Roinn-seòrsa:1710an
563
Bàsan
Roinn-seòrsa:560an
Maol Chaluim I na h-Alba
B' e Rìgh na h-Alba eadar 943 agus 954 a bha ann am Máel Coluim mac Domnaill. Bha e na mhac Dòmhnall II na h-Alba.
Aistidhean Co-cheangailte
Roinn-seòrsa:Eachdraidh na h-Alba Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Arm na Breatainne
thumb|right|Bratach an Airm Bhreatannaich Chaidh an t-Arm Bhreatannach a stèidheachadh le aonachadh Rìoghachdan Alba agus Shasainn airson an Rìoghachd Aonaichte a chruthachadh ann an 1707. Ghabh an t-arm ùr Breatannach a-steach seann rèiseamaidean bho Alba agus Sasainn agus bha e fo riaghailt an War Office ann an Lunnainn. Bho 1963 ‘s e Ministreachd an Dìon a tha air a bhith a' riaghladh na feachdan Breatannach.
An coimeas ris a' Chabhlach Rìoghail, na Royal Marines agus Feachd an Àir, chan eil am facal “Rìoghail” ri fhaicinn ann an tiotal an Airm. Tha seo seach gu bheil an t-Arm, gu h-eachdraidheil, fo smachd na Pàrlamaid an àite a' mhonarcachd. Chaidh an suidheachadh seo a dhearbhadh tron Bill of Rights 1689 a thuirt gum feumadh a' Phàrlamaid Arm proifeiseanta a chumail fiù 's aig amannan sìtheil.
‘S e an Ridire Richard Dannatt ceannard proifeiseanta an Airm Bhreatannaich.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Arm Roinn-seòrsa:Arm Bhreatainn Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:An Rìoghachd Aonaichte
265
Bàsan
Roinn-seòrsa:260an
A' Mhanachainn
'S e baile faisg air Inbhir Nis a th' anns a' Mhanachainn. 'S e Beauly an t-ainm Beurla a th' air, ainm a thàinig bho Fhraingis Beau Lieu is a' ciallachadh "àite àlainn" ann an Gàidhlig. . Canar Am Beul Atha sa Ghàidhlig cuideachd.
Bha manaich a' fuireach ann anns an t-seann aimsir agus 's ann air sgàth sin gur e a' Mhanachainn ainm a' bhaile.
B' e Manachainn Mhic Shimidh an t-ainm làn a bha air a' bhaile, agus thugadh ainm Manachainn nan Lios air cuideachd.
Tha sgioba iomain math, a' Mhanachainn, aig a' bhaile agus tha nàimhdeas blàth eadar a' Mhanachainn agus Lobhat. Bidh an geama eatarra aig a' Bhliadhn' Ùir a' tarraing faisg air mìle duine.
Tha stèisean rèile aig a' bhaile. Tha meadhan a' bhaile, eadar High Street agus Riverside Road, na raoin-ghlèidhteachais.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:An t-Eilean Dubh
Stefán Jóhann Stefánsson
B' e neach-lagha, neach-poileataigs agus riochdaire dioplòmasach à Innis Tìle a bh' ann an Stefán Jóhann Stefánsson. Rugadh e air 20 an t-Iuchar 1894 ann an croit air a bheil Dagverðareyri (Norðurland eystra). Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík agus Oilthigh Innis Tìle. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1934 agus bha e a' chiad Mhinistear nan Dùthchannan Cèin a fhuair Innis Tìle a-riamh. Bha e na fhorsætisráðherra (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) bho 1947 gu ruige 1949 às leth Alþýðuflokkurinn (Gàidhlig: Am Pàrtaidh Deamocratach Sòisealta), ann an co-bhann le Framsóknarflokkurinn agus Sjálfstæðisflokkurinn. Phòs e aig Helga Björnsdóttir ann an 1927 agus fhuair iad triùir chloinne còmhla. Chuir e seachad 8 bliadhna na thosgair thall san Danmhairg, bho 1957 gu ruige 1965. Chaochail Stefánsson ann an Reykjavík air 20 an Dàmhair 1980.
Caibineit Stefánsson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineit fhad 's a bha Stefánsson os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh ias uile gu Alþýðuflokkurinn, Framsóknarflokkurinn agus Sjálfstæðisflokkurinn:
Toradh Cartesach
Air ainmeachadh air René Descartes, am matamataigear Frangach, 's e an toradh Cartesach dà àlaich A agus B, an t-àlach C anns am bi a h-uile paidhir òrdaichte nan eileamaidean de A agus B. Tha toradh Cartesach air a sgrìobhadh: C = A × B, agus ma tha A = { a, b } agus B = { 1, 2, 3 }, 's e A × B = { (a, 1), (a, 2), (a, 3), (b, 1), (b, 2), (b, 3) }. Mar as coitchinne, 's e an toradh Cartesach:
Mas ann crìochach an àireamh nan eileamaidean anns an dà àlach (.i. ma tha àireamh chuingealaichte dhiubh), 's urrainnear an toradh Cartesach a' riochdachadh le clàr anns am bi eileamaidean an dara àlaich nan sreathan agus eileamaidean an àlaich eile nan colbhan agus 's e ceallan a' chlàir nam paidhrichean òrdaichte.
'S e am plèana co-chomharrach an toradh Cartesach R × R, agus 's e R àlach nam fìor-àireamhan. Canaidh sinn co-chomharran Cartesach ri paidhrichean àireamhan (x, y) a riochdaicheas puingean air a’ phlèana, far a bheil:
Tha na feartan a leanas aig an toradh Cartesach, do dh' àlaichean sam bith A, B, C agus D:
far a bheil ∅ a' riochdachadh an àlaich bhàin agus A' a' riochdachadh co-phàirt an àlaich A, a thaobh àlach air choreigin na h-uileachd.
'S urrainnear toradh Cartesach a' leudachadh do dh' iomadh àlaich:
Mar eisimpleir, tha an spàs trì-sheallach, le axes fìor-àireamhan x, y agus z, na thoradh Cartesach:
agus (x, y, z) nan co-chomharran Cartesach.
Far a bheil àlach a th' ann an A, faodar an toradh Cartesach A × A a sgrìobhadh A2, A × A × A a sgrìobhadh A3, agus mar sin air adhart.
Roinn-seòrsa:Ailseabra
Ammodorcas clarkei
'S e seòrsa Antalop a tha ann an Ammodorcas clarkei (Beurla: dibatag, Clarke's gazelle). Tha iad a' fuireach ann an Ethiopia agus Somalia.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Antalop Roinn-seòrsa:Mamalan
Seine-Saint-Denis
'S e département na Frainge a tha ann an Seine-Saint-Denis. Tha e na laighe ann an Île-de-France.
Se Bobigny am prìomh-bhaile.
Heinrich Böll
B' e Heinrich Theodor Böll sgrìobhadair às A' Ghearmailt, a chuir seachd mòran ùine air an Oileán Acla air a' Ghàidhealtachd ann an Èirinn. Rugadh e ann an Köln ann an 1917 agus chaochail e ann an Kreuzau ann an 1985. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Litreachas ann an 1972.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gearmailteach Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Litreachas Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Elisha Cuthbert
'S e 'bhana-chleasaiche à Alberta sna Canada a tha ann an Elisha Cuthbert, ainm bho thùs Elisha Ann Cuthbert. (Calgary 30 an t-Samhain 1982).
Percy Liza
'S e cluicheadair ball-coise a th' ann an Percy Liza. Rugadh e air an 24mh den Cèitean, 2000, ann an Chimbote anns Pearù. Roinn-seòrsa:Cluicheadairean buill-choise Roinn-seòrsa:Daoine à Pearù
Biolar
right|thumb
Tha biolar ((Nasturtium nasturtium-aquaticum, N. microphyllum) na luibh. Tha uaine, beag agus a’ fàs ann an uisge neo àite fliuch.
Roinn-seòrsa:Glasraichean
564
Bàsan
Roinn-seòrsa:560an
1552
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1552 (MDLII).
Bàsan
Roinn-seòrsa:1550an
Alasdair
'S e ainm Gàidhlig a th' ann an Alasdair. 'S e ainm baistidh fireann a th’ ann. Tha e a' nochdadh ann am Beurla mar Alastair, Alistair no Alister. Tha e co-ionnann le Alexander.
Bunachas
Thàinig an t-ainm bho thùs bhon ainm Greugach Αλέξανδρος (Aléxandros). Tha ἀλέξω (aléxō) a’ ciallachadh " tha mi a' dìon, a’ cumail air falbh" agus + ἀνδρός (andrós), an tuiseal ginideach airson  ἀνήρ (anēr) a bhios a’ ciallachadh  "duine". Mar sin 's e "dìonadair an duine" an ciall a th’ aig Alasdair. Nochd e ann an Laideann mar Alexander.
Canar gun do nochd an t-ainm airson a’ chiad turas le Alasdair Mòr Mac Dòmhnaill anns na 1250an.
Ainmean-àite
Tha an t-ainm a' nochdadh ann an ainmean-àite cuideachd, mar eispimpleir:
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ainmean Gàidhealach
1718
MDCCXVIII
Bàsan
Roinn-seòrsa:1710an
Allt na h-Eirbhe
thumb|Taigh-òsta ann an Allt na-h-Eirbhe 'S e clachan air a’ Ghàidhealtachd  a tha ann an Allt na-h-Eirbhe (Beurla: Altnaharra). 'S e an Luirg is  Tunga na bailtean a tha faisg air. Tha e suidhichte air a' mhòr-rathaid A836. 'S e seo na co-chomharran aige: 58° 16′ 48″ Tuath agus 4° 27′ 0″ Iar.
Tha am baile ainmeil airson an taigh-òsta aige a chaidh a thogail ann an 1820. Cha tug e fada agus bha mòran iasgairean a’ fuireach anns an taigh-òsta seo air sgàth ‘s gun robh an t-iasgach math anns na lochan faisg air. An-diugh tha an t-àite ainmichte ri measg an luchd streip cuideachd, tha Beinn Hòb agus Beinn Chleithbhrig faisg air.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Fàrothais
'S e an cànan a tha ga bhruidhinn anns na h-Eileanan Fàro a th' ann am Fàrothais.
Tha a' mòr-chuid de dhaoine sna h-Eileanan Fàro a' bruidhinn Fàrothais, agus tha i na cànan rianachail ann an neart dhe chùisean nan Eileanan. 'S e Danmhairgis an cànan eile a tha ga chleachdadh, gu h-àraid ann an conaltradh ris an Danmhairg.
Juventus
thumb|right|Ìomhaigh Juventus 'S e sgioba ball-coise Eadailteach bho Torino a tha ann an Juventus. 'S e "Juventus" am facal Laideann airson "Ògalachd". 'S e Juventus an sgioba is buadhaicheal ann an eachdraidh ball-coise Eadailteach agus 's iad aon de na sgiobannan is motha agus beartach anns an t-saoghal. Chaidh Juventus a stèidheachadh ann an 1897. Tha iad suidhichte ann an Turin agus 's e la Vecchia Signora, no an Sean Bhoireannach, am far-ainm aig an sgioba.
Fàrothais
Buaidh Ghaidhealach air Fàrothais
Nuair a chaidh na Lochlannaich do na h-Eileanan Fàro, thug iad tràillean Gàidhealach boireannach còmhla riutha gus mnathan a bhith aca; ri linn sin bha buaidh Ghàidhealach nochdte air Fàrothais. Seo liosta faclan Fàrothais a thàinig bho na cànanan Gàidhealach.
Juventus
'S ann an Serie B a tha Juventus a cluich an-dràsta (seusan 2006/2007) ged a chrìochnaich iad anns a chiad àite ann an Serie A an-uiridh - chaidh an cuir sìos oir bha iad (còmhla ri Fiorentina, Lazio, A.C. Milan ) ciontach de choirbteachd.
Fàrothais
Buaidh Ghaidhealach air Fàrothais
Roinn-seòrsa:Cànain Ghearmaineach Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
Juventus
Tha an sgioba air buaidh a dhèanamh air Serie A 31 turas agus an Coppa Italia 10 thurais. Tha Juventus air barrachd gheamannan a bhuannachadh na sgioba sam bi eile Eadailteach. Ann an Co-fharpaisean Eòrpach tha iad air trì Cupanan UEFA agus dà Chupa na Roinn Eòrpa a bhuannachadh.
Roinn-seòrsa:Ball-coise Roinn-seòrsa:Sgiobannan ball-coise Roinn-seòrsa:Ball-coise Eadailteach Roinn-seòrsa:Sgiobannan ball-coise Eadailteach
Bridge of Weir
thumb|Bridge of Weir'S e baile ann an Siorrachd Rinn Friù a tha ann am Bridge of Weir. Tha e suidhichte ann an Srath Ghriobhaidh air an abhainn Gryffe. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 51′ 23.44″ Tuath agus 4° 34′ 39.6″ Iar.
Ann an 2001 bha 4,635 duine a' fuireach ann. Ach tha mòran dhiubh ag obair ann an Glaschu agus Pàislig.
Tha dà raon goilf ann am Bridge of Weir, an Old Course Ranfurly Golf Club agus an Ranfurly Castle Golf Club.
Tha aon sgoil anns a' bhaile, Bridge of Weir Primary. Thèid sgoilearan dhan àrd-sgoil Gryffe High School ann an Houston.
Tha grunn eaglaisean anns a' bhaile:
Eachdraidh
B' àbhaist rathad-iarainn am baile a cheangal le Grianaig. Chuireadh an rathad-iarainn air bhog an toiseach air 20 An t-Ògmhios 1864. Dhùin an rathad-iarainn air 10 Am Faoilleach 1983. Tha slighe an rathad-iarainn a-nis na frith-rathad do bhaidhsagalan agus luchd-coiseachd mar phàirt dhen 'National Cycle Network 75', Cluaidh gu Foirthe.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Rinn Friù
1553
MDLIII
Bàsan
Roinn-seòrsa:1550an
Mos Tudlach
'S e baile ann am Moireabh a tha ann am Mos Tudlach (Beurla: Mosstodloch). Tha e suidhichte air a' mhòr-rathaid A96 eadar Fachabair agus Eilginn air bruach Uisge Spè.
Tha e comasach gun robh taigh-cruinn ro-eachdraidheil ann. Lorgadh fianais airsan mus do thogadh an seach-rathad ann an 2008 agus 2009.
Somme (département)
'S e département na Frainge a tha ann an Somme. Tha e na laighe ann an Piocardaidh.
Se Amiens am prìomh-bhaile.
266
Bàsan
Roinn-seòrsa:260an
565
Bàsan
Roinn-seòrsa:560an
Ùghdarrasan ionadail anns a' Chuimrigh
Tha 22 ùghdarrasan ionadail aonadach anns a' Chuimrigh. 'S iad na prìomh-roinnean (Principal Areas) agus chaidh iad a chur air bhonn 1ad an Giblean 1996 a rèir Achd na Pàrlamaid ionadail (Cuimrigh) 1994. Tha an dàrna leth dhiubh nam borghan (le †) agus agus an leth eile nan siorrachdan, a ghabhas a-steach na bailtean mòra cuideachd mar Caerdydd, Abertawe agus Wrecsam.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:A' Chuimrigh *
Còiseam II na h-Alba
B' e Rìgh na h-Alba eadar an 900 agus an 943 a bha ann an Còiseam II na h-Alba no Còiseam mac Aoidh. Bha e na mhac Áed mac Cináeda, Rìgh na Cruithnich.
Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch
Tha am baile Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch ann an Sir Ddinbych, a' Chuimrigh. Tha e 116.3 mi (187.2 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 178.4 mi (287.0 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 1003 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 514 (51.2%); rugadh 72% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sir Ddinbych Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Llanarth
Tha am baile Llanarth ann an Ceredigion, a' Chuimrigh. Tha e 69.0 mi (111.1 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 184.5 mi (297.0 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 1549 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 785 (50.7%); rugadh 56% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
1719
MDCCXIX
Llanarth
Iomraidhean
Llanarth Llanarth
1719
Bàsan
Roinn-seòrsa:1710an
267
Bàsan
Roinn-seòrsa:260an
Sgùrr Dearg (Muile)
'S e beinn ann an Alba a th' ann an Sgùrr Dearg. Tha e suidhichte air taobh an ear Eilean Mhuile tuath air an rathad A849. Tha e 741m (2431 troigh) de dh'àirde. Air mullach na beinne chithear càrn mòr a bhios a' sealltainn a' phuing as àirde. 'S e Graham is Marilyn a th' ann.
An t-Achadh Siar
'S e baile ann an Gallaibh a tha anns an Achadh Siar (Beurla: Westfield). Tha e suidhichte mu thrì mìle ear-dheas air Inbhir Theòrsa. Tha an amhainn Forss Water a' ruith tron bhaile agus tha drochaid thairis air an amhainn a tha clàraichte mar Togalach Liostaichte, roinn-seòrsa B. Chaidh an drochaid a thogail tràth san 19mh linn. Deas air a' bhaile tha càrn seòmarach ann bho Linn Ùr na Cloiche.
Sgùrr Dearg (Muile)
Thèid beanntan na h-Alba a chur ri chèile ann an liostaichean sònraichte a rèir àirde agus àirde rinneach mullach na beinne. Canar Beinn Rothaich, Murdo, Marilyn, Donald, Graham neo Corbett riutha. Tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach agus an uair sin thèid na tomhasan a chruinneachadh ann an liostaichean a tha rim faighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills". Bho àm gu àm nì iad ath-sgrùdadh mu àird na beinne, agus rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Sgurr Dearg san 28 an Dàmhair 2001.
An t-Achadh Siar
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Gallaibh
An Nead
thumb|300px|An Nead agus Loch Nedd Tha An Nead (Beurla:  Nedd) na bhaile croitearachd ann an Asaint, Cataibh. Tha e suidhichte air an rathad B869 mu mhìle air falbh bhon Druim Bheag air bruach an iar Loch Nedd. 'S e seo na co-chomharran aige: 58° 14′ 10.97″ Tuath agus 5° 10′ 31.48″ Iar.
Sgùrr Dearg (Muile)
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Muile
An Nead
Chaidh an Nead a stèidheachadh aig Àm nam Fuadaichean. Dh'fhàs am baile rud beag na bu mhotha anns na 1900an air sgàth 's gu robh e a' toirt fasgaidh do na bàtaichean-iasgaich air Loch Nedd. An-diugh tha cidhe ann aig ceann an ear a' bhaile airson eathraichean is bàtaichean-iasgaich. 'S e aon de na bailtean dhen Oighreachd Asaint a Tuath a th' anns an Nead.
Murt anns an Nead
B’ e reiceadair à Sasainn a bha ann am Murdoch Grant a bha a‘ siubhail bho thaigh gu taigh. Bha e ag iarraidh a dhol gu bannais ann an Asaint, ach chaidh e a chaill eadar an Nead is An Druim Beag. Lorgadh a chuirp ceithir seachdainean an dèidh sin, ach cha robhar soirbheachail am murtair a lorg. Ged a bha cuid amharas ann gun robh an neach-teagaisg Hugh MacLeòid an sàs anns a' mhuirt, cha robh an ceasnachadh a rinn an t-siorram soirbheachail. Ach an uair sin tuirt Kenneth Fraser, tàillear às an àite, gum faca e taigh MhicLeòid ann an aisling. Chuala e guth cuideachd a bha ag innse dhà ann an Gàidhlig far an robh am bathar a bha air a ghoid falaichte. Ged a bha an aisling gu math amharasach, lorgadh bathar Grant anns an dearbh àite agus an dèidh sin dh’aidich MacLeòid gun do mharbh e an reiceadair.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Asaint
Achadh an t-Sruthain
'S e baile ann an Siorrachd Rinn Friù a tha ann an Achadh an t-Sruthain (Beurla: Brookfield). Tha e suidhichte tuath air an A761 eadar Bridge of Weir agus Baile Iain.
Chaidh am baile a thogail anns an 19mh linn. An-diugh tha timcheall air 200 taigh ann. Is dòcha gur e Achadh an t-Sruthain am baile as lugha ann an Siorrachd Rinn Friù.
Chaidh Merchiston House, taigh-dùthcha ann an Achadh an t-Sruthain, na ospadal ann an 1948 ach chaidh a sgriosadh ann an 1986 airson ospadal ùr, an deach a sgriosadh ann an 2013, a thogail.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Rinn Friù
Seumas VII Alba is II Shasainn
B' e Rìgh ann an Alba is ann an Sasainn a bha ann an Seumas VII is II.
Rugadh e ann an 1633 is chaidh e na a rìgh Shasainn, na h-Alba is na h-Èireann) ann an 1685. Chaidh a phutadh a-mach le ar-a-mach ann an 1688. A-riamh bhon uair sin, ghabh a luchd-leantainn "na Seumasaich" orra fhèin agus rinn iad spàirn gus e fhèin is a shliochd a chur air ais air a' chathair. Chaochail e ann an 1701. Bha "Seumas VIII is III" na h-oighre Seumasach ach cha do rìoghaich e riamh.
Iomraidhean
thumb|Rìgh Seumas VII Alba (II Shasainn) mar a nochd e an 1684
Roinn-seòrsa:Eachdraidh na h-Alba Roinn-seòrsa:Rìghrean na h-Alba Roinn-seòrsa:Rìghrean Shasainn Roinn-seòrsa:Na Seumasaich Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Griogar na h-Alba
B' e Rìgh na h-Alba eadar an 878 agus an 889 a bha ann an Giric na h-Alba.
Aistidhean Co-Cheangailte
Roinn-seòrsa:Rìghrean na h-Alba Roinn-seòrsa:Eachdraidh na h-Alba
Guðmundur Emil Jónsson
B' e bancair, innleadair agus neach-poileataigs à Innis Tìle a bh' ann an Guðmundur Emil Jónsson. Rugadh e air 27 an Dàmhair 1902 ann an Hafnarfjörður. Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík agus Oilthigh Copenhagen. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1934 agus bha e na labhraiche bho 1956 gu ruige 1958. An uair sin bha e na fhorsætisráðherra (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) bho 1958 gu ruige 1959 às leth Alþýðuflokkurinn (Gàidhlig: Am Pàrtaidh Deamocratach Sòisealta). Phòs e aig Guðfinna Sigurðardóttir (ann an 1925 agus fhuair iad sianar duine cloinne còmhla. Chuir e seachad bliadhna os cionn bhanca air an robh Landsbanki mus robh e na fhorsætisráðherra. Chaochail Stefánsson ann an Reykjavík air 30 an t-Samhain 1986.
Caibineit Jónsson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineit fhad 's a bha Steinþórsson os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh iad uile gu Alþýðuflokkurinn:
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Daoine Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle Roinn-seòrsa:Innis Tìle Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach Roinn-seòrsa:Poileataigs
Eachann
'S e ainm Gàidhlig a th' ann an Eachann. 'S e ainm baistidh fireann a th’ ann. Mar as trice thèid Eachann eadar-theangachadh gu Beurla mar Hector. .
Bunachas
'S e fìor ainm Gàidhealach a tha ann an Eachann, thàinig e bho na faclan Gàidhlig "each" agus "donn" agus a' ciallachadh "each donn".
Cruthan eile
Thèid an t-ainm Eachainnean a chleachdadh ann an Ros an Iar mar ainm goirid cuideachd.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ainmean Gàidhealach
Am Meur
Bha Am Meur ’na iris Ghàidhlig agus Bheurla a nochd sna 2000an. Dh'fhoillsich i leis An Comann Eadar-Cheilteach, meur na h-Alba.
Faic Cuideachd
Roinn-seòrsa:Irisean Gàidhlig Roinn-seòrsa:An Comann Eadar-Cheilteach
Edward Smith-Stanley, 14mh Iarla Derby
B' e Prìomhaire na Rìoghachd Aonaichte a bh' ann an Edward George Geoffrey Smith-Stanley, 14mh Iarla Derby, KG, PC (29 am Màrt 1799 – 23 an Dàmhair 1869).
Derby
1554
MDLIV
Tannara Mhòr
thumb|Sealladh gu tuath bho Rubh’ Àrd-na-goine thumb|Oifis a’ phuist is cafaidh ann an Tannara Mhòir 'S e Tannara Mhòr (Beurla: Tanera More) an t-eilean as motha anns na h-Eileanan Samhraidh. Tha i suidhichte ann an inbhir Loch Bhraoin. Tha i cho mòr ri 310 heactair (1.2 mìle ceàrnagach). Anns a’ bhliadhna 2001 bha còignear a’ fuireach an seo. Tha oifis a’ phuist is cafaidh ann, agus tha tuathanach bradain ann.
John Russell, 1d Iarla Russell
B' e Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte a bh' ann an John Russell, 1d Iarla Russell, KG, GCMG, PC, (18 an Lùnasdal 1792 – 28 an Cèitean 1878).
Rugadh e ann an Lunnainn, Sasainn. Bha e na Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte bho 30 an t-Ògmhios 1846 gu 23 an Gearran 1852, agus bho 29 an Dàmhair 1865 gu 28 an t-Ògmhios 1866.
Tannara Mhòr
'S e Meall Mòr (124 meatair) a’ bheinn as àirde ann an Tannara Mhòir.
Thàinig an t-ainm Tannara bhon Seann Lochlannais, tha e a’ ciallachadh: "Eilean arcasaidh".
Litreachas
Anns na 1930an bha Frank Fraser Darling, neach-glèidhteachais nàdair, a’ fuireach ann an Tannara Mhòir airson dà bhliadhna. Sgrìobh e an leabhar "Island Years" (foillsichte ann an 1940) mun àm ud.
Tarn (département)
'S e département na Frainge a tha ann an Tarn. Tha e na laighe ann am Midi-Pyrénées
Se Albi am prìomh-bhaile.
Ainmean-Àite na h-Alba
'S e Ainmean-Àite na h-Alba (no AÀA) an com-pàirteachadh nàiseanta airson comhairle a chumail air ainmean-àite Gàidhlig. 'S e a phrìomh rùn aontachadh dreachan ceart ainmean-àite Gàidhlig na h-Alba airson mhapaichean, shanasan is cleachdadh coitcheann.
Mu Ainmean-Àite na h-Alba
Bidh e a' cleachdadh eòlas nam buidhnean com-pàirteachaidh, eòlais ionadail agus thùsan eachdraidheil airson dreachan reachdail aontachadh air ainmean-àite Gàidhlig. Bithear a' leantainn chleachdaidhean litreachaidh stèidhichte a leithid Gnàthachas Litreachadh na Gàidhlig agus an stiùiridh a dheasaich sinn air ainmean-àite Gàidhlig.
Suirbhidh Òrdanais agus Gàidhlig
Tha an Com-pàirteachadh air a bhith ag obair cuide ri Suirbhidh Òrdanais, comhairlean ionadail, ùghdarrasan rathaid is buidhnean poblach bho 2000, a' liubhairt ainmean Gàidhlig airson mhapaichean is shoidhnichean. Tha an Com-pàirteachadh a' steidheachadh clàr-àitean nàiseanta ainmean Gàidhlig mar a chaidh ainmeachadh ann am Plana Nàiseanta na Gàidhlig airson fiosrachadh earbsach air ainmean-àite Gàidhlig a chur an cèill.
566
Bàsan
Roinn-seòrsa:560an
1902
MCMII
Breithean
thumbnail|[[John Steinbeck]]
Bàsan
Roinn-seòrsa:1900an
Dromadair
'S e seòrsa mhamal a tha ann an dromadair (Laideann: Camelus dromedarius). 'S e càmhal a tha ann, à Afraga-a-tuath. Tha aon chromag air.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Càmhal Roinn-seòrsa:Mamalan
Seumas VIII Alba agus III Shasainn
Rugadh e 10 an t-Ògmhios 1688 is bha e na oighre athar, Seumas VII is II, a chaochail an 1701.
Cha do ghabh e a-riamh sealbh air Rìoghachd Bhreatainn gu laghail - chaill athair a chrùn san Ar-a-mach Glòrmhoir, 1688. Rugadh a mhac, Prionnsa Teàrlach Stiùbhart ann an 1720, is chaochail e 1 Faoilleach 1766, air fògradh san Ròimh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eachdraidh na h-Alba Roinn-seòrsa:Rìghrean na h-Alba Roinn-seòrsa:Rìghrean na Rìoghachd Aonaichte Roinn-seòrsa:Na Seumasaich
Hèacla
'S e beinn anns na h-Eileanan Siar, Alba a th' ann an Hèacla (Beurla: Hecla). Nochdaidh e cuideachd air na mapaichean fon ainm Shecla.
Suidheachadh
Tha e suidhichte aig ceann a deas an eilean Mhiùghalaigh. Tha Hèacla 219m (718 troigh) de dh'àirde. A rèir an "Database of British and Irish hills" rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh a thaobh àirde na beinne san 20 am Faoilleach 2012. Air mullach na beinne chan eil dad sònraichte ri fhaicinn a bhios a' sealltainn a' phuing as àirde. Tha an àirde rinneach de 38m a' sgaradh Hèacla bho na beanntan eile. 'S e Càrnan a mhàthair-mhullaich, tha e na laighe iar-thuath air Hèacla.
Tha Hèacla na laighe ann an àite iomallach, mar sin chan eil slighe ann a leanas gu mullach na beinne. Aig cas na beinne tha seann fheannagan rim faicinn gus an latha an-diugh.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan ann am Miùghalaigh
1720
B' e bliadhna-leum a bha ann an 1720 (MDCCXX).
Bàsan
Roinn-seòrsa:1720an
1555
MDLV
Bàsan
Roinn-seòrsa:1550an
Bìoball
right|thumbnail|Bìoball Gutenberg
'S e leabhar sgriobtair a tha ann am Bìoball (bhon Ghreugais Koine τὰ βιβλία, ta biblia, "na leabhraichean"). Cleachdar e leis na Iùdhaich (Tanach/Seann-Tiomnadh) agus Crìosdaidhean (Seann-Tiomnadh, Tiomnadh Nuadh agus uaireannan an Apocruiphia). Dh'eadar-theangaich Naomh Jerome am Bìoball gu Laideann.
B’ e am Bìoball a’ chiad leabhar a chuireadh ann an clò san Roinn Eòrpa. Chan eil ach glè bheag de chànain a tha fhathast gun eadar-theangachadh, agus is e am Bìoball an leabhar as trice a leughas daoine. Chaidh am Bìoball eadar-theangachadh gu Gàidhlig eadar 1767 agus 1807.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Creideamh *
Am Bràigh Mòr
'S e baile ear air Dùn Bheathadh air an Uisge Bhearghdal ann am Gallaibh a tha ann Am Bràigh Mòr (Beurla: Braemore).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Gallaibh
Sioraf
right|thumb
Se seòrsa mhamal a tha ann an sioraf (Giraffa camelopardalis; Beurla: giraffe). Tha iad gu math àrd, le amhach fada, agus bodhaig goirid - san fhirinn se am beathach as àirde a tha ann a-nis. Tha iad buidhe-dearg.
Roinn-seòrsa:Mamalan
Peter Maxwell Davies
B' e sgrìobhaiche-ciùil à Sasainn a bha ann am Peter Maxwell Davies.
Ruadhainn
'S e baile beag ann am Bàideanach, a' Ghàidhealtachd a tha ann an Ruadhainn (Beurla: Ruthven). Tha e suidhichte mu leth-mhìle (0.80 km) air àird a deas air Ceann a' Ghiùthsaich agus mu 43 mìle (69 km) sa deas air Inbhir Nis anns an Siorrachd tradaiseanta Inbhir Nis.
Peter Maxwell Davies
Rugadh e ann an Salford agus bha e na oileanach aig Oilthigh Mhanchester is a' cholaiste ciùil ann am Manchester, far an do thachair e ri Alexander Goehr is Harrison Birtwistle. Dh'obair e mar thidsear ann an Cirencester mus bhuannaich e sgoilearachd aig Oilthigh Phrinceton, far an do sgrìobh e a chiad opara, Taverner.
Ruadhainn
Rugadh Seumas Mac a' Phearsain, a rinn an "eadar-theangachadh" den bhàrdachd Oisean ann an Ruadhainn ann an 1736.
567
Bàsan
Roinn-seòrsa:560an
Peter Maxwell Davies
Sgrìobh e a chiad shimphnidh ann an 1976.
Chaochail e le tinneas nan ceallan bàna ann an 2016.
Ruadhainn
Mu 400m ear-thuath air aʼ bhaile chithear tobhtaichean Taigh-feachd an Ruadhainn, ionad cudthromach aig an arm dearg anns na deicheadan as dèidh Bliadhna a' Phrionnsa.
Peter Maxwell Davies
Urraman
Bha e na Mhaighstear Ceòl na Bhànrighinn eadar 2004 agus 2014.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil Roinn-seòrsa:Arcaibh Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Sucre (Roinn)
'S e tè dhe na 32 roinnean ann an Coloimbia a th' ann an Sucre. Tha Sucre ann an ceann a tuath na dùthcha. 'S e Sincelejo prìomh-bhaile na roinne.
Ruadhainn
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Sucre (Roinn)
Ceanglaichean A-mach
Mapa oifigeil na roinne
Roinn-seòrsa:Coloimbia
Strì
Bha Strì ’na iris Ghàidhlig agus Bheurla, a nochdadh sna 2000an. Dh'fhoillsich i leis An Comann Eadar-Cheilteach, meur na h-Alba, agus dheasaich Alasdair MacCaluim e.
1721
Bàsan
Roinn-seòrsa:1720an
Strì
Faic Cuideachd
Roinn-seòrsa:Irisean Gàidhlig Roinn-seòrsa:An Comann Eadar-Cheilteach
Gazella cuvieri
'S e seòrsa antalop no gobhar-fhiadhaich (iolra:goibhrean-fiadhaich) a tha ann an Gazella cuvieri (Beurla: Atlas Mountain gazelle, Cuvier's gazelle, Cuvier's mountain gazelle, Cuviers gazelle, Edmi, Mountain gazelle) (Fionnlannais: Atlasgaselli) (Fraingis: Gazelle de cuvier) (Spàinntis: Gacela de cuvier). Tha iad a' fuireach ann am Maroco, ann an Aildiria agus Tuinisia.
center|300px|thumb|Roinnean far a bheil Gazella cuvieri cumanta
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Antalop Roinn-seòrsa:Mamalan
Am Morair Loudoun
png|left|thumb|Iain Caimbeul, an ceathramh Iarla Loudoun ris an cainnte am Morair Loudoun
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Eachdraidh na h-Alba Roinn-seòrsa:Na Seumasaich
Voronezh
‘S e baile mòr air an àirde an iar-dheas na Ruise a th’ ann Воронеж neo Voronezh (IPA: vʌronʲɪʃ, Fraingis: Voronej, Gearmailtis: Woronesch, Pòlais: Woroneż). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1585 leis an Rìgh Feodor I mar ghearasdan airson an dùthaich a dhìon an aghaidh nan Tartar. Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Voronezh, 12km a-mach às an abhainn Don, aig 140m os cionn ìre na mara, anns an sgìre (Ruisis: Oblast) Voronezh, anns an roinn (Ruisis: Okrug) Meadhan na Ruise, aig astar dhe 424km bho Mhosgo (prìomh-bhaile na dùthcha) agus 1,069km bho Chathair Pheadair. Tha 848,752 duine a’ fuireach anns a’ bhaile fhèin, an 15mh baile as motha na dùthcha. Thuit àireamh-shluaigh Voronezh fad na 90an, gu ruige 2009, mar a leanas:
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ruis
Franz Kafka
Rugadh Franz Kafka (IPA: ˈfʁants ˈkafka) (Pràg, 3 an t-Iuchar 1883 – Kierling, 3 an t-Ògmhios 1924) ann an teaghlach Iùdhach a' bruidhinn na Gearmailtise ann am Pràg, anns a' phàirt den Ìmpireachd Ostaireach-Ungaireach far a bheil a-nis am Poblachd Seiceach. 'S e fear de na sgrìobhadairean as cliùitiche agus suaicheantaiche den 20mh linn a tha ann.
Cha deach mòran de na sgrìobhaidhean aige fhoillseachadh aig àm a bheatha. Dh'fhàg e na sgrìobhaidhean aige nach do chrìochnaich e aig Max Brod is dh'òrdaich e do Bhrod gun losgadh e iad, ach nuair a theich Brod à Pràg ann an 1939, ghabh e na sgrìobhaidhean le Kafka leis do Phalastain, dh'fhoillsich e iad agus dh'fhàs Kafka nach maireann ainmeil. Am measg nan sgrìobhaidhean as ainmeile leis tha Der Process ("An Deuchainn"), Die Verwandlung ("Am Meatamorfosas") agus Das Schloss ("An Caisteal").
Rinn Edwin Muir, an sgrìobhadair Albannach, agus a bhean, Willa Muir, na ciad eadar-theangachaidhean de dh'obair aig Kafka gu Beurla, a gabhail a-steach Der Prozess (mar The Trial) agus Die Verwandlung (mar Metamorphosis).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Iùdhach Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Ostaireach Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Seiceach Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Seic Roinn-seòrsa:Iùdhachd Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Biorach (iasg)
Is dòcha tha thu lorg bior neo bioran.
Tha biorach na sheòrsa èisg-mhara. Roinn-seòrsa:iasg
Tarn-et-Garonne
'S e département na Frainge a tha ann an Tarn-et-Garonne (Ogsatanais: Tarn e Garona). Tha e na laighe ann an Midi-Pyrénées
Se Montauban am prìomh-bhaile.
1556
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1556 (MDLVI).
Tachartasan
Chaidh Contae Laoise (Èirinn) a chruthachadh.
Bàsan
Roinn-seòrsa:1550an
Llantysilio
Tha am baile Llantysilio ann an Sir Ddinbych, a' Chuimrigh. Tha e 104.1 mi (167.5 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 165.4 mi (266.2 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 413 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 102 (24.7%); rugadh 53% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sir Ddinbych Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Llantysilio
268
Bàsan
Roinn-seòrsa:260an
Llanbadarn Fawr
Tha am baile Llanbadarn Fawr ann an Ceredigion, a' Chuimrigh. Tha e 74.3 mi (119.5 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 178.5 mi (287.3 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 3311 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 963 (29.1%); rugadh 46% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
568
Bàsan
Roinn-seòrsa:560an
Llanbadarn Fawr
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ceredigion Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Llanbadarn Fawr