cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bodfari
San àird a tuath air a' bhaile tha cnoc beag ann far a bheil dùn-cnuic à Linn na h-Uamha ris an canar Moel y Gaer. Tha an t-slighe coiseachd Offa's Dyke Path a' ruith tron bhaile.
751
Bàsan
Roinn-seòrsa:750an
207
Bàsan
Roinn-seòrsa:200an
Taylor Lautner
'S e cleasaiche à Michigan sna Stàitean Aonaichte a tha ann an Taylor Lautner, ainm bho thùs Taylor Daniel Lautner. (Grand Rapids, 11 an Gearran 1992).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte Lautner, Taylor
Alasdair MacFhionghain
B' e bàird Ghàidhlig agus saighdear a bh' ann an Alasdair MacFhionghain (1770-1814)
Rugadh MacFhionghain ann am Morar air tuathanas.
Chithear ainm a' bhàird mar 'Alasdair Mac-Ionmhuinn' cuideachd.
Ceanglaichean a-mach
Alasdair MacFhionghain Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
1511
MDXI
Bàsan
Roinn-seòrsa:1510an
Maitland, A' Chuimrigh Nuadh a Deas
250px|right|thumb|Sealladh. Tha Maitland na bhaile-mòr ann an A' Chuimrigh Nuadh a Deas, Astràilia.
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Astràilia
Uchd
Roinn-seòrsa:corp
Creuse
thumb|Suidheachadh Creuse thumb|[[Gearradh-arm Creuse]]
'S e département na Frainge a tha ann an Creuse (Ogsatanais: Cruesa). Tha e na laighe ann an Limousin. 'S e Guéret am prìomh-bhaile.
Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
Andorra la Vella
'S e  Andorra la Vella am prìomh-bhaile ann an Andorra. Tha e na laighe ann am meadhan na dùthcha, 1,023 meatair os cionn na mara. Mar sin dheth 's e am prìomh-baile as àirde air feadh na Roinn-Eòrpa.
Chan eil bailtean mòra eile ann an Andorra.
Aistean co-cheangailte
thumb|300px|Casa de la Vall
Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean Roinn-seòrsa:Prìomh-Bhailtean na Roinn Eorpa Roinn-seòrsa:Andorra Roinn-seòrsa:Bailtean
Halldór Laxness
B' e sgrìobhadair à dh'Innis Tìle a bha ann an Halldór Laxness (IPA: ˈhaltour ˈcʰɪljan ˈlaxsnɛs, fìor ainm: Halldór Guðjónsson). Rugadh e air 23mh an Giblean 1902 ann an Reykjavík agus chaochail e air 8mh an Gearran 1998. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Litreachas anns a' bhliadhna 1955. Tha Gljufrasteinn - an taigh a thog e ann am Mosfellsbær - na taigh-tasgaidh an latha an-diugh. Phòs e aig Ingibjörg Einarsdóttir, nighean Einar Arnórsson. Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Innis Tìleach Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Litreachas Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Seantrabh
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Baile Átha Cliath Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann
Guayaquil
thumb|left|270px ‘S e baile mòr ann an Eacuador agus prìomh-bhaile na roinne Guayas a th' ann Guayaquil neo Santiago de Guayaquil. ‘S e am baile as motha na dùthcha agus an 109mh baile as motha na cruinne a th' ann. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1547.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Eacuador
Aonghas Caimbeul (Am Puilean)
'S e bàrd Gàidhlig a bh' ann an Aonghas Caimbeul (9 an Dàmhair 1903 - 28 am Faoilleach 1982), neo 'Am Puilean' mar a b' fheàrr leis fhèin. Rugadh e ann an sgìre Nis, Leòdhas. Bha mac eile anns an teaghlach leis an aon ainm, Aonghas, ach 's e “Am Bocsair” am far-ainm a bh’ airsan.
Aig àm an Dàrna Cogaidh, bha e na phrìosanach anns a' Phòlainn.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gàidhlig Roinn-seòrsa:Bàird Ghàidhlig Caimbeul, Aonghas
Creag Ealasaid
thumb|Creag Ealasaid 'S e eilean beag a tha ann an Creag Ealasaid (Beurla: Ailsa Craig). Tha e suidhichte ann an Linne Chluaidh mu 16 km air falbh bho Inbhir Gharbhain. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 15′ 7″ Tuath agus 5° 6′ 59″ Iar.
Tha e cho farsaing ri 99 heactair de mheud. Tha an cnoc cho àird ri 338 meatair os cionn na mara.
The e à clach ghraineil a chaidh a chladhach airson clachan-chrolaidh (curling stones) a dhèanamh às.
Tha ainmean eile air:
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Eileanan Chluaidh
Aoir
'S e gnè-sgrìobhaidh a th' ann an aoir. Ann an aoir, tha an t-ùghdar ag aoireadh agus a' càineadh duine, rud neo feart nach eil e ag aontachadh ris.
Aoir ann an litreachas Gàidhlig
Roinn-seòrsa:Litreachas
Nice
'S e baile mòr ann an earra-dheas na Frainge a th’ ann an Nice (IPA: ‘nis, Gearmailtis/Eadailtis: Nizza, Ocseadanais: Niça, Laideann: Nicaea). Tha e suidhichte ri taobh na Mara Mheadhanach anns an sgìre Alpes-Maritimes, 687km air falbh bho Pharis agus 156km bho Mharseille. Le 348,721 's e an 5mh baile as motha anns an dùthaich. Chaochail Niccolò Paganini an seo ann an 1840.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na Frainge Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Fhraing
Kirk Yetholm
'S e clachan anns na Crìochan a tha ann an Kirk Yetholm. Tha e suidhichte mu 8 mìltean ear-dheas air Cealsach is mu mhìle air falbh bho chrìoch Shasainn. Tha Town Yetholm leth-mhìle thairis air an allt Bowmont Water.
Ann an 2001 bha 591 duine a' fuireach ann an Yetholm gu lèir.
Chaidh an eaglais aige ainmeachadh airson a' chiad uair anns an 13mh linn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle nan Crìochan
Cinn Tàile
Cruth na Tìre
'S e am monadh as ainmeile anns an sgìre Còig Peathraichean Chinn Tàile, ged nach robh an t-ainm sin anns a' Ghàidhlig bho thùs. Anns a' Ghàidhlig bhruidhnear mu gach beinn fa-leth: Sgùrr na Ciste Duibhe, Sgùrr na Càrnach, Sgùrr Fhuaran, Sgùrr nan Saighead, agus Sgùrr na Mòraich, druim fada de 8km de dh'fhaid a dh'eiricheas gu cas bho Ghleann Seile gu 1,067 m (3,501 tròigh). Tha cruth nan còig mullach ainmeil agus thig tòrr dhaoine an seo airson coiseachd bho aon cheann dhan cheann eile. Tha trì Beanntan Rothaich nam measg. Leanaidh an druim dhan ear, far a bheil trì beanntan eile, Sàileag, Sgùrr a' Bhealaich Dheirg agus Aonach Meadhoin. Aig crìochan Chinn Tàile air taobh an ear, tha A' Chiste Dhubh, agus gu tuath, air taobh eile Gleann Lic, tha Beinn Fhada.
Sealbh
'S ann le Urras Nàiseanta na h-Alba a tha a' mhòr-chuid de oighreachd Chinn Tàile. Tha an oighreachd a' gabhail a-steach Cinn Tàile, An t-Eas Glomach agus Afraig an Iar. Chaidh an oighreachd a cheannachd leis an Urras ann an 1944.
Eachdraidh
Mar phàirt den Ar-a-mach nan Seumasach 1719 thachair Blàr Ghleann Sheile san 10mh an Ògmhios 1719. Chaidh feachdan nan Seumasach a sgapadh às dèidh sabaid dian a mhair ceithir uairean a thìde, aig bonn Sgurr na Ciste Duibhe ann an Gleann Seile. Thug seo ar-a-mach 1719 nan Seumasach gu crìche.
Dualchas
ʼS e Sàileach, no Tàileach a chanar ri cuideigin às an àite. A rèir seanfhacal, “Cho fadʼs a bhios monadh an Cinn Tàile, cha bhi MacCoinnich gun àl sa Chrò.”
Daoine ainmeil
'S ann à Cinn Tàile a bha Iain Mac Rath/Iain Mac Mhurchaidh, bàrd Chinn Tàile. Rugadh e ann am meadhan na h-ochdamh linn deug ann an Lianag a' Chùl Doire, far a bheil atach an taighe aige ri fhaicinn chun an latha an-diugh. Mu 1774 dh'fhàg e Cinn Tàile agus chaidh e a Charolina a Tuath anns na Stàitean Aonaichte. An sin sgrìobh e iomadh òran mu Chinn Tàile. Shabaid e ann an Cogadh na Saorsa an Ameireagaidh air taobh nan Dìleasach.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
208
Bàsan
Roinn-seòrsa:200an
752
Bàsan
Roinn-seòrsa:750an
Boris Pasternak
B' e sgrìobhadair is bàrd Ruiseanach a bha ann am Boris Pasternak. Rugadh e ann am Mosgo ann an 1890 agus chaochail e ann am Peredelkino (Mosgo) ann an 1965. Sgrìobh e an leabhair Doktor Živago (Доктор Живаго, "Dotair Zhivago", air fhoillseachadh mar Doctor Zhivago sa Bheurla). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Litreachas ann an 1958.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Ruiseanach Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Litreachas Roinn-seòrsa:Iùdhachd Roinn-seòrsa:Daoine às an Ruis
Lachlann mac Theàrlaich Òig
B' e neach-ciùil agus bàrd Ghàidhlig a bh' ann an Lachlann mac Theàrlaich Òig.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bàird Ghàidhlig Roinn-seòrsa:Bàird air a bheil ainm air nòs Gàidhealach Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
1890
MDCCCXC
Bàsan
Roinn-seòrsa:1890an
Beinn Liath Bheag
'S e beinn ann an Alba a th' ann am Beinn Liath Bheag. Tha e suidhichte ann am Frìth Fanaich ear air Loch a' Ghlais-Chàrnaich air a' Ghàidhealtachd. Tha Beinn Liath Mhòr Fanaich agus Loch Sgeireach air an iar-dheas. Tha Beinn Liath Bheag 664m (2178 troigh) de dh'àirde. 'S e Graham a th' ann.
Caora
'S e creutair ceithir-chasach a tha anns a' chaora (Ovis aries). Tha casan crodhanach air caoraich, mar a tha air crodh, fèidh, goibhrean agus muic.
Sgùrr nan Gillean
'S e beinn anns a' Chuiltheann anns an Eilean Sgitheanach a tha ann an Sgùrr nan Gillean. Le 964m a dh'àirde 's e Beinn Rothaich a th' ann, agus 's e aon de na beanntan aig ceann a tuath a' Chuilthinn a th' ann. Gu tric 's i a' bheinn mu dheireadh a dhìricheas daoine a nì an cuairt fada air druim a' Chuilthinn.
Beinn Liath Bheag
Tha beinn eile ann leis an dearbh ainm, Beinn Liath Bheag (609m) a tha suidhichte deas air Meall na Speireig is  Beinn Liath Mhòr a' Ghiubhais Lì.
Sgùrr nan Gillean
Tha tourist route a ruigsinn a' mhullaich air druim an ear-dheas, agus sin an t-slighe as cumanta suas agus sìos. Ach chan eil e freagarrach don a h-uile neach-turais agus bidh mòran dhiubh a' tilleadh dìreach beagan meataran fon mhullach air sgàth 's gum fàs an druim cas agus caol. Ruigear am mullach cuideachd bhon àird an iar le bhith a' streap suas Nicholson's Chimney. B' àbhaist binnean a bhith faisg air sin ris an cainnte Gendarme, ach bhris e às agus thuit e ann an 1987.
Beinn Liath Bheag
Thèid beanntan na h-Alba a chur ri chèile ann an liostaichean sònraichte a rèir àirde agus àirde rinneach mullach na beinne. Canar Beinn Rothaich, Murdo, Marilyn, Donald, Graham neo Corbett riutha. Tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach agus an uair sin thèid na tomhasan a chruinneachadh ann an liostaichean a tha rim faighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills". Bho àm gu àm nì iad ath-sgrùdadh mu àird na beinne, agus rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Beinn Liath Bheag san 10. 12. 2012.
Sgùrr nan Gillean
Chan eilear buileach cinnteach mu mhìneachadh an ainm Sgùrr nan Gillean. Tha e a’ coimhead soilleir air a’ chiad sealladh, ach an àite gillean a tha a’ ciallachadh “balaich”, tha Drummond a’ cur an aire gillean mar ainm Lochlannach a tha a’ tighinn bho gil, a tha a’ ciallachadh ”sgoltadh”. Dh'fhaodadh an dà mhìneachadh a bhith ceart. Tha beàrnan mòra eadar na còig binnein aig Sgùrr nan Gillean agus tha iad glè fhollaiseach gu h-àraidh bhon ear-thuath, ach chan fhaicear sin bhon mhuir. Mas e balaich a th’ anns na gillean, ’s e a’ cheist cò na gillean. Mas e fir a bh’ ann a bha a’ sreap còmhla ri Alexander Nicolson, bhiodh e neònach nach eil ainmean coltach ri Sgùrr Alasdair agus Sgùrr Thormoid air Sgùrr nan Gillean. Tha Alexander Nicolson a’ bruidhinn mu dheidhinn Sgùrr nan Gillean ann an artaigeal anns an Scottish Mountaineering Club Journal. Tha sin a’ ciallachadh gun d’ fhuair a’ bheinn a h-ainm na bu thràithe na 1865.
Caora
Eadar dròbhan nan tuathanaich mòra, treudan nan club stoc aig na bailtean croitearachd agus na treudan beaga aig croitearan fa-leth, tha iad cumanta air feadh Alba.
Sgùrr nan Gillean
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:An t-Eilean Sgitheanach
Caora
Tha daoine air a bhith ri àrach chaorach bho linn a' Bhìobaill. Cumar iad airson caochladh adhbharan: airson clòimh, airson feòil agus (uaireannan) airson bainne. Chanar "cìobair" ri fear no tè a bhios a' coimhead às dèidh chaorach air ceann a chosnaidh.
Tha iomadh briod chaorach ann. San latha an diugh is iad "Caoraich Dubh-cheannach" agus "Caoraich Mhaola" as cumanta air Gàidhealtachd na h-Alba. Tha na dubh-cheannaich nas righinn na na Caoraich Mhaola, agus fanaidh iad beò air monaidhean Alba fad a' gheamhraidh, air an fheurach a-mhàin bidh cuid ag ràdh (ged a chanadh feadhainn eile gur h-e dearg amaideas a tha seo). Tha na caoraich mhaola nas motha agus nas truime, agus gheibh iad prìsean as fheàrr aig fèilltean-reic nan uan a tha gan cumail gach foghar, ach feumaidh iad biathadh geamhraidh; mar sin tha iad nas daora a ruith. Ach tha iad fhathast fìor thapaidh.
'S iad caoraich mhaola a tha rim faicinn san dealbh air an duilleig seo. 'S iad seo "Na Caoraich Mhòra" bhon tàinig an abairt "Bliadhna nan Caora Mhòr", agus a dh'adhbharaich (ann am pàirt) fuadach nan Gàidheal.
Dealbhan
Roinn-seòrsa:Bó Roinn-seòrsa:Caora Roinn-seòrsa:Mamalan
Wodonga
250px|right|thumb|Sealladh. Tha Wodonga na bhaile-mòr ann an Bhictòria, Astràilia.
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Astràilia
Deux-Sèvres
thumb|Suidheachadh Deux-Sèvres thumb|[[Gearradh-arm Deux-Sèvres]]
'S e département na Frainge a tha ann an Deux-Sèvres. Tha e na laighe ann am Poitou-Charentes.
Sgùrr Fhuaran
’S e beinn ann an Cinn Tàile air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an Sgùrr Fhuaran. Tha e 1,067m de dh’àirde agus ’s e a' Bheinn Rothaich as àirde anns an aonach Còig Peathraichean Chinn Tàile a th' ann. Tha e suidhichte eadar Loch Cluanaidh agus Loch Dubhthaich air taobh tuath Gleann Seile.
Deux-Sèvres
'S e Niort am prìomh-bhaile.
Sgùrr Fhuaran
Dh'fhaodadh gu bheil an t-ainm a' ciallachadh gu bheil fuarain an sin, ach tha e aithnichte gu h-ionadail mar Sgùrr Ùrain, a dh'fhaodadh a bhith na h-ainm pearsanta, air neo dh'fhaodadh gur e odhar-choin as ciall dha.
Deux-Sèvres
Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
753
DCCLIII
Sgùrr Fhuaran
'S e an dòigh as cumanta a bhith a' streap na còig beanntan ann an streath bho Bhealach na Lapain gu Allt a' Chruinn. Tha e comasach cuideachd cromadh air druim an iar Sgùrr Fhuaran air ais gu Gleann Seile.
753
Bàsan
Roinn-seòrsa:750an
Sgùrr Fhuaran
Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air beanntan Chinn Tàile, Gleann Seile agus Chnòideirt.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
1513
MDXIII
Bàsan
Roinn-seòrsa:1510an
1512
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1512 (MDXII).
Blaengwrach
Tha am baile Blaengwrach ann an Castell-nedd Port Talbot, a' Chuimrigh. Tha e 26.6 mi (42.8 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 151.4 mi (243.7 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 1117 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 162 (14.5%); rugadh 89% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Castell-nedd Port Talbot Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
22 an Gearran
'S e 22 an Gearran an 53mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 312 latha (313 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Breithean
thumb|150px|[[George Washington]]
Fèillean
Roinn-seòrsa:Làithean
209
Bàsan
Roinn-seòrsa:200an
Ceredigion
thumb|Ceredigion anns a' Chuimrigh 'S e aon de na 22 ùghdarrasan ionadail aonadach anns a' Chuimrigh a th' ann an Ceredigion [kɛrɛˈdɪɡjɔn]. Tha e suidhichte ann am meadhan na dùthcha agus tha e cho mòr ri 1.785km². Ann an 2012 bha 76.046 duine a' fuireach ann agus mar sin tha Ceredigion san dàrna àite as ìsle a rèir dlùths an t-sluaigh anns a' Chuimrigh. 'S e Aberystwyth am baile as motha a th' ann agus còmhla ri Aberaeron tha iad nan aonadan rianachail na sgìre.
Tha dà oilthigh ann an Ceredigion, Aberystwyth University agus Trinity Saint David a tha na phàirt den Oilthigh na Cuimrigh. Tha Leabharlann Nàiseanta na Cuimrigh a chaidh a chur air bhonn ann an 10907, ann an Aberystwyth.
Eachdraidh
Chaidh an sgìre a stèidheachadh mar Sir Aberteifi (Beurla:Cardiganshire) ann an 1282 anns an dearbh àite far an robh Rìoghachd Cheredigion roimhe sin. Chaidh an sgìre eachdraidheil a chur às ann an 1974 agus ath-stèidheachadh ann an 1996 a-rithist fon ainm Ceredigion.
Bailtean
Seo cuid de na bailtean ann an Ceredigion:
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Siorrachdan na Cuimrigh *
Foileag
'S e bonnach beag a th' ann am foileag, air a dèanamh ann an cabhaig, 's air a droch ghrèidheadh.
Thathas a' toirt foileag air gnè de chèic bheag sam bith an-diugh.
Roinn-seòrsa:biadh
El Callao
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas
Castlegar
'S e baile bheag a tha ann an Castlegar, baile ann an Columbia Bhreatannach. Tha e suidhichte ann an roinn Kootenay an Iar. 'S e Columbia Avenue an rathad-mòr a tha ann. Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Canada
Eaglais Ìosa Chrìost de Naoimh an Latha mu Dheireadh
thumb|right|250px|[[Teampall na h-eaglaise ann an Salt Lake City, Utah.]] 'S e gluasad-creideimh a tha ann an Eaglais Ìosa Chrìost de Naoimh an Latha mu Dheireadh neo Mormonaich. Chaidh a stèidheachadh ann an 1830 le Joseph Smith Jr. Tha timcheall air 13,2 millean duine air feadh an t-saoghail ga leantainn, mu 5,9 anns na Stàitean Aonaichte fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Creideamh
An Seanbhábhún
'S e frith-bhaile ann am Baile Átha Cliath a tha ann An Seanbhábhún (Beurla: Oldbawn).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Baile Átha Cliath
Na Sceirí
'S e baile ann am Baile Átha Cliath a tha ann Na Sceirí.
Roinn-seòrsa:Baile Átha Cliath
Orains, A' Chuimrigh Nuadh a Deas
250px|right|thumb|Sealladh. Tha Orains na bhaile-mòr ann an A' Chuimrigh Nuadh a Deas, Astràilia.
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Astràilia
Uetersen
'S e baile ann an taobh tuath na Ghearmailt a tha ann an Uetersen. Tha e suidhichte anns a' cheàrn Pinneberg ann an Schleswig-Holstein. Tha e na laighe air bruach Abhainn Pinnau. Tha Uetersen mu 30 cilemeatair air falbh san àirde an iar-thuath Hamburg.
Tha Uetersen cliùiteach airson nan ròsan aca, tha iad a' fàs còrr is 35,000 ròs.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Uchd-mhacachd
Se uchd-mhacachd nuair a’ gabhail cuideigin a-steach nad theaghlach mar gum b’e do phàiste fhèin a bha ann. Se uchd-mhac a tha air balach agus uchd-nighean a tha air caileag.
Roinn-seòrsa:Uchd-mhacachd Roinn-seòrsa:Lagh teaghlaich
Eilean Iarmain
thumb|Eilean Iarmain thumb|An taigh taisbeanadh: “an Talla Dearg” 'S e clachan a tha ann an Eilean Iarmain (Beurla: Isleornsay). Tha e suidhichte san àird an ear leth-eilean Slèite anns an Eilean Sgitheanach a' coimhead thar Linne Shlèite gu cnuic Chnòideart. Tha e mu 7 mìltean (11 cilemeatair) air falbh bhon Àth Leathann. 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 8′ 44.48″ Tuath agus 5° 48′ 32.47″ Iar.
Tha acarsaid nàdarra aige, a thoiseach mar port-mara airson sgadain aig toiseach an 19mh linn. An uair sin dh’fhàs Eilean Iarmain ainmeil mar àite far an robh na bàtaichean à Glaschu a’ stad. Ann an 1820 chaidh a' chiad taigh-beag poblach den Eilean Sgiathanach a thogail an seo. Faisg air a’ chidhe tha an taigh-òsda The Isle Ornsay Hotel agus an taigh taisbeanadh: “an Talla Dearg”. Chaidh an taigh-òsda a thogail anns a' bhliadhna 1888 agus tha e aig Sir Iain Noble a-nis.
Ma bhios a' mhuir air falbh, s' urrainnear coiseachd bho Eilean Iarmain gu Eilean Orasaigh, eilean beag dìreach ri  a thaobh. Tha taigh-solais Orasaigh suidhichte ann an Eilean Sionnach, mu cilemeatair san àird an ear dheth.
Ainm
'S e Eilean Iarmain neo Eilean Dhiarmaid an t-ainm a tha air an àite seo. Canar cuid gur e Eilean Dhiarmaid an t-ainm a bh' air bho thus a-rèir Diarmad, gaisgeach ainmeil a bha ann còmhla le Fionn agus Oisean. A-rèir beul-aithris bha Cu Chulainn ann cuideachd.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:An t-Eilean Sgitheanach
1514
MDXIV
Bàsan
Roinn-seòrsa:1510an
Town Yetholm
'S e baile anns na Crìochan a tha ann an Town Yetholm. Tha e suidhichte mu 8 mìltean ear-dheas air Cealsach is mu mhìle air falbh bho chrìoch Shasainn. Tha Kirk Yetholm leth-mhìle thairis air an allt Bowmont Water. Chaidh e na bhorgh bharanachd ann an 1665.
Nìgeir
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Nìgeir no Niger (Beurla: Niger, Fraingis: Niger IPA: niʒɛ), gu h-oifigeil Poblachd Nìgeir. Thàinig an t-ainm bhon Abhainn Niger.
Town Yetholm
Ann an 2001 bha 591 duine a' fuireach ann an Yetholm gu lèir.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle nan Crìochan
Nìgeir
Tha crìochan aice san ear leis an t-Siad, sa tuath le Aildiria agus Libia san iar le Buircina Fhaso agus Màili agus sa deas le Nìgeiria 's Beinin.
Is e Niamey am prìomh-bhaile aice.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:Afraga Roinn-seòrsa:Afraga-an-Iar
Nás na Ríogh
‘S e baile meadhanach sa Chontae Chill Dara air an àirde an ear na h-Èireann a th’ ann Nás na Ríogh neo An Nás. Tha e suidhichte faisg air Cill Dara fhèin, ri taobh na M7 aig 108m os cionn ìre na mara, 203km air falbh bho Dhoire, 149bho Bheul Feirste agus 31km bho Bhaile Átha Cliath, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 20,573 duine a’ fuireach anns a’ bhaile fhèin agus mu 100,000 san sgìre sgìre air fad. Tha Theobald Wolf Tone air a thìodhlacadh faisg air a’ bhaile, ann am Baile Uí Bhuadáin. ‘S e prìomh-bhaile na siorramachd a th’ann An Nás agus an dàrna bhaile as motha na contae cuideachd.
Bailtean Fearainn
Tha 15 bailtean fearainn san Nás, mar a leanas: Baile an Chradógaigh, Baile an Náis, Baile Osbert, Baile an tSigínigh, An Cloigín Gorm, An Gort Leathan, An Maidilín, Mhóin Réad Thiar, Mhóin Réad Thoir, Nás Sear, Nás Siar, Ploopluck, Ráth Oscair, An Seanbhaile agus An Seanbhaile (Demesne).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann
Corg
'S e Corg, Màrt neo Màrs (samhla: ) an t-ainm a tha air a' cheathramh phlanaid. 'S e "A' Phlanaid Dhearg" am far-ainm air.
Soitheachan-fanais aig no air a' Chorg
Tha iomadh soitheachan-fànais ann an reul-chuairt mun cuairt air Mars no air uachdar a' phlanaid fhèin. Gheibhear tuilleadh fiosrachaidh anns na ceangailtean a-mach.
Ceangailtean a-mach
Roinn-seòrsa:Planaidean
210
Bàsan
Roinn-seòrsa:210an
Sasannaich
Roinn-seòrsa:Sasainn
Mars
Is dòcha gu bheil thu a' lorg:
Bryneglwys
Tha am baile Bryneglwys ann an Sir Ddinbych, a' Chuimrigh. Tha e 106.1 mi (170.8 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 169.0 mi (271.9 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 361 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 130 (36.0%); rugadh 52% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sir Ddinbych Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
1891
MDCCCXCI
Doubs
thumb|Suidheachadh Doubs thumb|[[Gearradh-arm Doubs]]
'S e département na Frainge a tha ann an Doubs (Arpitan: Dubs). Tha e na laighe ann am Franche-Comté.
'S e Besançon am prìomh-bhaile.
Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
754
Bàsan
Roinn-seòrsa:750an
Uèir
thumb|right|[[uèir-dealanach]]
Tha uèir na stiall neo sioman fhada chaol, air a dhèanamh le meatailt. Cleachdar ann an iomadh dòighean – feansaichean, innealan-dealanach 7c
Roinn-seòrsa:acfhainn
Catrìona, An Ranntair a Tuath
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Astràilia
Bremen
‘S e baile mòr agus port faisg air Oldenburg air an àirde an ear-thuath na Gearmailt a tha ann am Bremen (IPA:bʁemən). ‘S e fear dhe na 16 stàitean (Gearmailtis: Länder) na dùthcha. Tha am port Bremerhaven, 60km air falbh mu thuath, am broinn na stàite cuideachd. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 150. Tha am pàirce-nàiseanta Lüneburger Heide suidhichte iar air Bremen.
Eachdraidh
Tha e coltach gu bheil Bremen uamhasach seann ach chan eil sinn idir cinnteach dìreach cho seann ‘s a tha e. Sgrìobh Claudius Ptolmaeus mu dheidhinn Phabiranum, a bha fo buaidh na Cauci ann 150. Anns an 8mh Linn chaidh feachdan Theàrlaich Mhòir gu ruige na h-aibhne Weser gus Crìosdaidheachd a thoirt do treubhan pàganach na sgìre. Thug Riourik, Lochlannach às An t-Suain, aig an robh oighreachdan mòra ann am Friesland, ionnsaigh air Bremen ann an 859 ach, air sgàth sin, thug an Rìgh Louis II a-mach às an dùthaich e. Chaidh easbaigeachd a chur air dòigh anns a’ bhaile, is na easbaigean à Bremen ag iomairt air Crìosdaidheachd a thoirt gu Lochlann fad na linntean.
Bhagairt Heinrich XII à Bayern air cumhachd nan Easbaig anns an 12na linn. Rinn esan a’ chùis orra, ghabh e thairis am baile, chuir e riaghaltas sìobhalta nan àite, is leig esan na bu laigse iad; ‘S e baile marsanta a bh' ann an a dhèidh, is bha làmh an uachdair aig loingeas Bhremen ann an ceann a deas A’ Chuain Tuatha gus a nochd an Lìog Hansa, co-bhann a bha os cionn na Mara Bhaltach, is iad a’ cleachdadh caidreachasan airson An Cuan Tuath a chur fo smachd dhaibh. Aig toiseach an 14mh Linn chuireadh bàtaichean spuinneadair à Bremen ionnsaighean air soithichean Hansa aig muir. Ach mu dheireadh thall, ann an 1358, ghabh comhairlichean à Bremen pàirt ann an co-labhairt Hansa ann an Lübeck is chuir iad roimhpe ballrachd Hansa fhaighean airson cogadh a sheachnadh.
Bha Bremen na bhall cùlachrach diùid na Hansa: dh’iarradh am baile cuideachd air an Hansa anns na h-iomairtean a bheireadh e an aghaidh cinn-fheadhna na treubhan Friesianach anns an sgìre air inbhir na h-aibhne Weser, ach cha bhiodh Bremen daonnan an sàs ann an Iomairtean na Hansa anns a’ Muir Bhaltach. Bha am mì-rùn sin gu math ùpraideach ann an 1425, is loisg muinntir Bhremen sgrìobhainnean na Hansa dìreach ann an Ceàrnag an fhèille ann am meadhan a’ bhaile. Thilgeadh Bremen a-mach às an lìog ann an 1427, le toraidhean mòra: Dh’iarr stàitean eile, mar Oldenburg, air Bremen gun cuireadh e talamhan dhaibh leis cho lag ‘s a bha Bremen gun cuideachadh na Hansa, is chaill am baile mòran thalmhan air sgàth sin.
Chaidh a’ chiad port innealta na Gearmailte a thogail ann am Bremen Vegesack ann an 1620. Ann an 1827, air sàilleabh gu robh am Weser a' fàs beag air bheag na bu ghainmhiche, cheannaich Bremen oighreachdan aig inbhir na h-aibhne fhèin, airson port eile fhaighinn is thug iad Bremerhaven air, neo Port Bremen sa Ghàidhlig. Chaidh an companaidh cudromach muireil Lloyds na Gearmailte an Tuath a stèidhich ann an 1857. Leasachadh obraichean mairearachd na h-aibhne fad na 1870an –1880an.
Dh’fhàsadh am baile beag air bheag tro mhalairt is gnìomhachasan is chaidh oifis margaidh chotain a chuir air dòigh ann an 1872. Chaidh àireamh-shluaigh a’ bhaile suas bho mu 35,000 ann an 1812 gu cor ris 100,000 ann an 1875 is fiù’s 250,000 ann an 1911.
Bha Bremen na bhall Co-chaidreachas na Gearmailte a Tuath bho 1867 gu ruige 1871 is an uair sin bha e am broinn stàit ùr, Iompaireachd na Gearmailte bho 1871, ach chum e a chuid neo-eisimeileachd taobh cusbainn is cìsean gu ruige 1888. Gu mì-fhortanach, chaidh oidhirp a dhèanamh air beatha an Iompaire Gilliam II ann am Bremen ann an 1901.
‘S e na Sasannaich a bha os cionn Bhremen dìreach an dèidh an Dàrna Cogaidh, is an uair sin na h-Aimearaganaich bho 14mh An t-Sultain 1944 o chionn 's gu robh iad ag iarraidh gum biodh port air a’ Mhuir a Tuath anns an sgìre aca. Le sin cha bheireadh Bremen a-steach do Shagsainn Ìosail, leis gu robh an roinn sin anns an sgìre a bha fo bhuaidh nan Sasannach. Air sgàth sin, chaidh Bremen a ghairm na bhaile neo-eisimeileachd Hansa (Gearmailtis : Freie Hansestat) am broinn Poblachd Fheadarail na Gearmailte ann an 1947, le Bremerhaven na bhroinn oir nach robh e idir faisg air fearann Shagsainn Iosail.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Maighstir (labhair ri)
Tha maighstir, no a dhealbh goirid Mgr. (no Mgr), 'na ainm comannach air chleachdadh ri fear.
Inbhe an pòsaidh
Co-dhiù 's fear pòsta no gun pòsadh, cha chomharraich an facal Mgr.; do bhrìgh de sin tha mòran beanalaich a' creidsinn nach bu chòir dhan dh'ainm bhean a comharrachadh a h-inbhe an pòsaidh a bharrachd. Air an adhbhar seo, tha Bean(-uasal) air fhaicinn ri mac-shamhladh ri Mgr., agus gu h-àraidh 'san nòs na malairt, le ainmean mar Bean(-uasal), Madame, Signora, Señora, no Frau, ris a' mhac-shamhaladh bhoireannaich dìreach an ainme air chleachdadh ri fir; tha an t-ainm ri mnàthan gun pòsadh 'na lùghdachan: Maighdeann(-uasal), Mademoiselle, Signorina, Señorita, no Fräulein. Air an adhbhar seo, tha cleachdadh air a ghluasad a dh'ionnsaigh a cleachdadh an t-ainm an pòsaidh cho an t-ainm de h-uile bean ann an nòs dreuchdail.
Seallaibh cuideachd
Roinn-seòrsa:Ainmean comannach
Dordogne
thumb|Suidheachadh Dordogne thumb|[[Gearradh-armDordogne]]
'S e département na Frainge a tha ann an Dordogne (Ogsatanais: Dordonha). Tha e na laighe ann an Aquitaine.
'S e Périgueux am prìomh-bhaile.
Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
1515
MDXV
Bàsan
Roinn-seòrsa:1510an
Gèidse
1. Air Rathad-iarainn is e tha anns an gèidse ach an astar eadar an dà ghad.
2. Airson Teud is e a tha anns an gèidse tomhais air tarsuinnead na teud, mar is tric a rèir scala arbritary don ainm an "Standard Wire Gauge".
Roinn-seòrsa:Innleadaireachd
'100 Leabhar an Linn' le Le Monde
'S e an liosta 100 Leabhar an Linn liosta den 100 leabhar as fheàrr san 20mh linn a rèir cunntas-bheachd a rinneadh ann an 1999 leis a' bhùth Fhrangach Fnac agus am pàipear-naidheachd Le Monde. Bho liosta de 200 leabhar, fhreagair 17,000 Frangaich a' cheist 'Dè na leabhraichean a mhaireas nur cuimhne? (' Quels livres sont restés dans votre mémoire? ').
External links
1
Juan Ramón Jiménez
B' e Juan Ramón Jiménez sàr bhàrd às An Spàinn. Rugadh e ann am Moguer, ann an Andalusia, ann an 1881 agus chaochail e ann an San Juan, Puerto Rico, ann an 1958. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Litreachas ann an 1956.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Spàinnteach Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Litreachas Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Roinn-seòrsa:Daoine às an Spàinn
755
Bàsan
Roinn-seòrsa:750an
Hecla (Uibhist a Deas)
'S e beinn anns na h-Eileanan Siar, Alba a th' ann an Hecla no Thacla.
Suidheachadh
Tha i suidhichte ann an Uibhist a Deas tuath air Beinn Mhòr. Tha Hecla 606m (1988 troigh) de dh'àirde. agus mar sin an dàrna beinn as àirde an eilein. Tha i suidhichte iar-dheas air Loch Druidibeag agus trì mìle deas air Loch Sgiopoirt. A rèir an "Database of British and Irish hills" rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air àirde na beinne air 10 am Mart 2007. 'S e Marilyn a th' ann. Air mullach na beinne chithear carragh triantanachaidh a tha a' comharrachadh a' phuing as àirde. Tha Hecla na laighe ann an àite iomallach, mar sin chan eil slighe ann a leanas gu mullach na beinne.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan ann an Uibhist a Deas Roinn-seòrsa:Marilyn Roinn-seòrsa:HuMP
Clovenfords
thumb|Taigh-òsta ann an Clovenfords 'S e baile beag anns na Crìochan a tha ann an Clovenfords.
Latha Mhartin Luther King
'S e Saor-là Ameirigeanach a th' ann an Latha Mhartin Luther King a' cuimhneachadh Martin Luther King, Jr. a chaidh a mharbhadh ann an 1968 airson a shabaid an aghaidh grain-creidhimh.
Roinn-seòrsa:na Stàitean Aonaichte
Gabriel París
B' e saighdear agus neach-poileataigs à Coloimbia a bh' ann an Gabriel París Gordillo (Ibagué 8 am Màrt 1910 - Girardot (Cundinamarca) 21 am Màrt 2008). Bha esan os cionn Riaghaltas na dùthcha bho 10 an Cèitean 1957 gu ruige 7 an Lùnasdal 1958. Fhad ‘s a bha e os cionn an Riaghaltais chaidh an siostam agus na bun-nòsan poileataigeach deamocratach na dùthcha, gan stadadh bho 1948, a chur air bhog a-rithist.
Bhuineadh París Gordillo dhan teaghlach chumhachdail París Ricaurte. Fhuair e a chuid fhoghlam aig an sgoil San Simón ann an Ibagué agus chaidh e dhan Sgoil-Shaighdearachd ann an 1928. Bha e na cheannard na buidhne-chatha Páez fad iomadh bliadhna. Thug e cliù dhàsan fhèin aig a’ Bhlàr Línea Baraya-La Tagua tron Chogadh Choloimbia-Phearu ann an 1933. Phòs e aig María Felisa Quevedo París 28 an t-Sultain 1936: bha iad anns na oghaichean. Rug i ceathrar duine-cloinne dha: Gabriel, Jaime, Gloria agus Ligia.
Aig toiseach toisichidh deachdaireachd an Airm bha e na Mhinistear thall thairis aig na Nàisean Aonaichte ann an Eabhraig Nuadh. An uair sin bha e na Ministear a' Cheartais (9 an Gearran 1954 - 7 an Lùnastal 1954), na Mhinistear a' Chogaidh (7 an Lùnastal 1954 - 10 an Cèitean 1957) agus na Mhinistear nam Mèinnean agus a' Pheatrail. Bhathar airson cuidhteas fhaighinn air Rojas Pinilla agus thaghadh esan bho taobh a-staigh an Airm mar neach-ionlaid an deachdaire.
Bha e nos cionn Bòrd Riaghlaidh an Airm a thug thairis an Riaghaltas bho 10 an Cèitean 1957 gu ruige 7 an Lùnasdal 1958 còmhla ris an Àrd-sheanailear Deogracias Fonseca, an Ceannard-feadhna Rafael Navas Pardo, an Àrd-mharaiche Rubén Piedrahíta Arango agus an Ceannard-feadhna Luis Ernesto Ordóñez Castillo, nuair leig an Leas Seanailear Gustavo Rojas Pinilla a dhreuchd mar Cheann-suidhe na dùthcha. Leig París Gordillo a dhreuchd a dhèoin agus thug e an cumhachd dhan Cheann-suidhe Alberto Lleras Camargo air 7 an Lùnasdal 1958.
Ceanglaichean a-mach
Arm Coloimbianach(Spàinntis)
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Daoine à Coloimbia
Victor Harbour
250px|right|thumb|Sealladh. Tha Victor Harbour na bhaile-mòr ann an Astràilia a Deas, Astràilia.
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Astràilia
Belmopan
'S e prìomh-bhaile Bheilise a tha ann am Belmopan. Tha am baile suidhichte air bruach na h-aibhne Beilise, mu 80 cilemeatair air falbh bhon seann phrìomh-bhaile, “Belize City”. Rinn cuairt-ghaoth sgrios gu tùr air “Belize City” agus mar sin dheth chaidh baile ùr a thogail, Belmopan.
Iomradh
Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean ann an Aimearaga Mheadhanach Roinn-seòrsa:Aimearaga Mheadhanach Roinn-seòrsa:Bailtean
Celtic Family Magazine
B' e iris ràitheil Celtic Family Magazine fhoillseachadh bhon Foghar 2013 am Los Angeles. Stèidhichte le Lorin Morgan-Richards (deasaiche).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Irisean
1516
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1516 (MDXVI).
Bàsan
Roinn-seòrsa:1510an
Ailig Salmond
'S e neach poileataigs a tha ann an Ailig Salmond (Beurla: Alex Salmond).
Ugan
Se ugan a tha air an roinn as uachdaraiche den bhroilleach. Se cnàmh an ugain air an cnàmh an roinn thoisich do ghualainn.
Ailig Salmond
Bha e 'na Phrìomh-Mhinistear ann an Riaghaltas na h-Alba, bhon Chèitein 2007 gu ruige 19 an t-Samhain 2014.
Ugan
Roinn-seòrsa:corp collar bone
Ailig Salmond
Beatha
Ann an 1987 chaidh e a thaghadh mar Bhall Pàrlamaid airson Banbh agus Buchan. Chaidh e na cheannard air an SNP ann an 1990. Chaidh a thaghadh mar Bhall Pàrlamaid na h-Alba ann an 1999 agus leig e dheth ceannardas an SNP ann an 2000. Thill e air ais gu ceannardas ann an 2004. Ann an 2007 B' e an SNP am pàrtaidh a bu mhotha ann am Pàrlamaid na h-Alba agus dh'ainmicheadh e mar Phrìomh-Mhinistear. An dèidh don SNP an taghadh 2011 a bhuannachadh, dh'eagraich Riaghaltas na h-Alba reifreann air neo-eisimeileachd. Às déidh dhan bhòt san reifreann a dhol ’na aghaidh, thuirt e gum biodh e a' leigeil dheth a dhreuchd mar cheannard a' Phàrtaidh Nàiseanta san t-Samhain, agus às déidh sin a dhreuchd mar Phrìomh-Mhinistear na h-Alba.
Bha e 'na Bhall Pàrlamaid airson Gòrdan eadar 2015 agus 2017. Mar BhPA riochdaich e Siorrachd Obar Dheathain an Ear agus Gòrdan.
Chaidh Ailig Salmond na cheannard am Pàrtaidh Alba ann an 2021.
Phòs e Moira McGlashan, àrd-sheirbheiseach catharra, ann an 1981.
Connspaid is casaidean
Chaidh a shaoradh bho 13 casaidean drabastachd ann an 2020 ach tha eòlaichean air rabhadh gun robh "buaidh fhuarail" air mnathan a dh'fhulaing sàrachadh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Òraidichean an t-Sabhail Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba Roinn-seòrsa:Prìomh-Mhinistearan na h-Alba
23 an Gearran
'S e 23 an Gearran an 54mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 311 latha (312 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Tachartasan
thumb|Tòiseachadh a' Bhìobaill Gutenberg
Fèillean
Roinn-seòrsa:Làithean
1892
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1892 (MDCCCXCII).
Bàsan
Roinn-seòrsa:1890an
Driuchaidean
right|250px|thumb|Naomh Frangan a' cur a-mach [[deamhannan bho Arezzo (dealbh le Giotto)]]
Uèir-bhiorach
right|thumb
Driuchaidean
Tha driuchaidean neo cronachan (exorcism) nuair a tha deamhan neo droch-spiorad air fògradh, neo fuadachadh, neo nuair a chuirear spiorad fo gheasaibh.
Uèir-bhiorach
Tha uèir-bhiorach na sheòrsa uèir air a chruthachadh gus beathaichean neo daoine a chumail a-mach, neo a-staigh. Tha bioran beaga air, snaidhmean mar is àbhaist, agus cleachdar gus feansaichean a dhèanamh.
Càrn a' Ghlinne
'S e beinn ann an Alba a th' ann an Càrn a' Ghlinne. Tha e suidhichte tuath air Gleann Dochartaich ann am Frìth Fanaich air a' Ghàidhealtachd. Tha e 539m (1768 troigh) de dh'àirde. 'S e Hump a th' ann.
Driuchaidean
Roinn-seòrsa:Creideamh
Càrn a' Ghlinne
Thèid beanntan na h-Alba a chur ri chèile ann an liostaichean sònraichte a rèir àirde agus àirde rinneach mullach na beinne. Canar Beinn Rothaich, Murdo, Marilyn, Donald, Graham neo Corbett riutha. Tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach agus an uair sin thèid na tomhasan a chruinneachadh ann an liostaichean a tha rim faighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills". Bho àm gu àm nì iad ath-sgrùdadh mu àird na beinne, agus rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Càrn a' Ghlinne san 8. 6. 2009.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Frìth Fanaich
Uèir-bhiorach
Roinn-seòrsa:Àiteachas
756
Bàsan
Roinn-seòrsa:750an
Drumbrae agus Gyle
thumb|Drum Brae ann an Dùn Èideann
'S e uàrd Comhairle Baile Dhùn Èideann a tha ann an Druim Bràigh agus Gyle.
Chruthaicheadh e an dèidh don Achd Riaghlaidh Ionadail (Alba) 2004 le Coimisean Crìochan Riaghaltais Ionadail airson Alba.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dùn Èideann
Trafaig
Ann an co-theacsa de rathaidean dubha, 's trafaig a tha ann a h-uile sian a shiubhlas an rathad, aithnichear luchd-coiseachd mar "thrafaig coise".
Port Hedland
250px|right|thumb|Sealladh. Tha Port Hedland na bhaile-mòr ann an Astràilia an Iar, Astràilia.
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Astràilia
Trafaig
Roinn-seòrsa:Trafaig
212
Bàsan
Roinn-seòrsa:210an
Essonne
thumb|Suidheachadh Essonne thumb|[[Gearradh-arm Essonne]]
'S e département na Frainge a tha ann an Essonne. Tha e na laighe ann an Île-de-France. 'S e Évry am prìomh-bhaile.
Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
1517
MDXVII
Liestal
‘S e baile beag ann am meadhan na h-Eilbheise a th’ ann an Liestal. Tha e suidhichte aig 327m os cionn ìre na mara eadar an drochaid air an Abhainn Rhin agus am Bealach San Gottardo anns an roinn (Gearmailtis: Kanton) Basel-Landschaft, dìreach 63km air falbh bho Zürich agus 8.3Km bho Bhasel fhèin. Tha 13,409 duine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 88mh baile na dùthcha a-rèir àireamh-sluaigh. . ‘S e Gearmailtis an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Liestal.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Eilbheis
Martin Luther King, Jr.
Bha Martin Luther King, Jr. (Atlanta, 15 am Faoilleach 1929–Memphis 4 an Giblean 1968) na mhinistear bathais agus neach-poileataigs Ameireaganach a bh' anns an ceannard as ainmeile de chòmhstri nan còraichean sìobhalta Ameireaganach. Bhuannaich King an Duais Nobel airson Sìthe mus chaidh a mharbhadh. Ann an 1977, as deidh dha a bhàsachadh, fhuair King Bonn Saorsa a' Chinn-suidhe bho Jimmy Carter. Airson obrach co-ionnanachd sluaigh adhartachadh is an aghaidh fòirneart is brùidealachd, tha King ga fhaicinn mar martair le iomadh dhuine mun timcheall an t-Saoghail. Chaidh Latha Mhartin Luther King a stèidheachadh mar shaor-latha anns na Stàitean Aonaichte na chuimhne 'S e deagh eiseimpleir iomairteachd na rinn e.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte Roinn-seòrsa:Poileataigs
Pangram
Tha pangram (on Ghreugais: παν γράμμα, pan gramma, "gach litir) 'na abairt 's a bheil gach litir de chànan àraidh a' nochdadh. Mura nochd gach litir ach dìreach aon turas, 's e fìor phangram a chanar ris. Tha iad gu h-àraidh cumanta an-diugh ann an clò-ghrafachd gus dreach nan litrichean ann an cruth-clò a shealltainn.
Buill-eisimpleir
Ann an Gàidhlig tha Mus d'fhàg Cè ròp Ì le aon tiùb agus Lorg Sìm fiù bò, cè ⁊ neup 'ad àth 'nam buill-eisimpleir de phangramaichean.
Eachdraidh
Chaidh am fear Beurla, The quick-brown-fox a chleachdadh co-dhiù a-mach on 19mh linn le Western Union gus na loidhnichean telegraf a chur fo dheuchainn.
Ainmean deuchainne
Tha rud car coltach ri pangram 'ga chleachdadh ann an saoghal a' bhathair-bhog uaireannan. Sin sreath de dh'fhaclan, can ainm, a tha a' cleachdadh gach rud a dh'fhaodadh a bhith cugallach ann am bathar-bog. Mar eisimpleir pasgadh fhaclan, litrichean mòra le stràcan, asgairean is rudan mar sin. Tha ainmean fuadain mar Alasdair Mór Ùisdean GillEasbaig 'ic Iain Mac a' Ghobhainn Fear an t-Srònaich (anns a bheil an dà stràc air litrichean mòra 's beaga, asgair aig toiseach is deireach facail, tàthan an dèidh litreach bheag ro litir mhòr is litir mhòr am meadhan facail) a' toirt cothrom do luchd-leasachaidh seo a chur fo dheuchainn.
Tùsan
Roinn-seòrsa:Cànain Roinn-seòrsa:Geamannan fhaclan
Bryn, Castell-nedd Port Talbot
Tha am baile Bryn ann an Castell-nedd Port Talbot, a' Chuimrigh. Tha e 24.9 mi (40.1 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 154.2 mi (248.1 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 885 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 110 (12.4%); rugadh 94% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Castell-nedd Port Talbot Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Macduff
Tha da chiall aig "Macduff" neo "MacDuff":
Eure
thumb|Suidheachadh Eure thumb|[[Gearradh-armEure]]
'S e département na Frainge a tha ann an Eure. Tha e na laighe ann an Haute-Normandie. 'S e Évreux am prìomh-bhaile.
Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
24 an Gearran
'S e 24 an Gearran an 55mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 310 latha (311 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Tachartasan
thumb|[[Teàrlach V, Iompaire Naomh Ròmanach]]
Fèillean
Roinn-seòrsa:Làithean
Las Vegas, Nevada
'S e Las Vegas am baile as motha a tha ann an Nevada. Bha 583,756 daoine a' fuireach anns a' bhaile ann an 2010. Tha e suidhichte aig 2,001m os cionn ìre na mara.
Eachdraidh eile
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1905.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Nevada
Factoraidh
right|250px|thumb|[[Boireannach ag obair ann an fhactoraidh]] Tha factoraidh (no taigh-tionnsgain, taigh-ceàirde, no taigh-gnìomhachais) na taigh/togalach-dhèantaichean, ionad luchd-gnothaich, neo taigh-ceàirde. Tha am facal a' tighinn à Beurla far an robh e "manufactory" bho thùs.
Roinn-seòrsa:Obair Roinn-seòrsa:Ailtireachd
Esperance
250px|right|thumb|Sealladh. Tha Esperance na bhaile-mòr ann an Astràilia an Iar, Astràilia.
Yr Wyddfa
Is e Yr Wyddfa (an uaigh ann an Cuimris) a' bheinn as àirde anns a' Chuimrigh. Tha e 1,065m a dh'àirde.
Esperance
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Astràilia
Yr Wyddfa
Tha Yr Wyddfa suidhichte ann an Eryri. 'S e sin an roinn tradaiseanta timcheall oirre ann an ceann a tuath na Cuimrigh. 'S e pàirc nàiseanta a th' ann; a' chiad phàirc nàiseanta a chaidh a chur air bhonn anns a' Chuimrigh ann an 1951 agus tha i cho mòr ri 838 mìle ceàrnach (2,170 km2).
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:A' Chuimrigh Roinn-seòrsa:Beanntan
Cefnmeiriadog
Tha am baile Cefnmeiriadog ann an Sir Ddinbych, a' Chuimrigh. Tha e 122.3 mi (196.8 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 185.6 mi (298.6 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 382 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 116 (30.4%); rugadh 62% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sir Ddinbych Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Cnàmh an ugain
Faic cuideachd
Roinn-seòrsa:corp
Pàirc nan Laoch
'S e raon-cluiche Camanachd an Eilein ann am Port Rìgh a tha ann am Pàirc nan Laoch. 'S e dachaigh an Eilein Sgitheanaich a th' ann.
Hermann Jónasson
B' e neach-lagha, neach-poileataigs à Innis Tìle a bh' ann an Hermann Jónasson. Rugadh e air 25 an Dùbhlachd 1896 faisg air Sauðárkrókur (Norðurland vestra). Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn á Akureyri agus Oilthigh Innis Tìle. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1934. Bha e na fhorsætisráðherra (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) dà thuras: eadar 1934 agus 1942 agus an uair sin eadar 1956 agus 1958 às leth Framsóknarflokkurinn (Gàidhlig: Am Pàrtaidh Adhartach), ann an sreath cho-bhannan le Alþýðubandalagið agus Alþýðuflokkurinn. A' chiad thuras bha esan os cionn an riaghaltais fhad 's a bha an An Dàrna Cogadh ann agus bha e gu math doirbh gu Innis Tìle a chuid neodrachd a chumail. Thug An Rìoghachd Aonaichte ionnnsaigh air Innis Tìle agus sgar iad gu tur agus gu h-obann on Danmhairg. An dàrna thuras, fhuair an riaghaltas aige doch thrioblaid o Na Stàitean Aonaichte. Chaochail e ann an Reykjavík air 22 am Faoilleach 1976. Bha a mhac, Steingrímur Hermannsson, na Forsætisráðherra cuideachd agus bha ogha, Guðmundur Steingrímsson, san Alþingi eadar 2013 agus 2016.
Caibineitean Jónasson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineitean fhad 's a bha Jónasson os cionn an riaghaltais.
Pàirc nan Laoch
Roinn-seòrsa:Camanachd Roinn-seòrsa:An t-Eilean Sgitheanach
Hermann Jónasson
1941 - 1942
Bhuinneadh iad seo uile gu Alþýðuflokkurinn, Framsóknarflokkurinn agus Sjálfstæðisflokkurinn:
1934 - 1934
Bhuinneadh iad seo uile gu Alþýðuflokkurinn agus Framsóknarflokkurinn:
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle Roinn-seòrsa:Innis Tìle Roinn-seòrsa:Daoine Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:An Danmhairg
213
Bàsan
Roinn-seòrsa:210an
Goilf
thumb|Raon goilf Ì Chaluim Chille
Se geama air a chluich le bata cam, a tha ann an goilf, a tha coltach ri caman, a bhuineas ri Alba, leis an amas ball a chur ann an toll aig astar leis an àireamh as lugha de phocan.
Thàinig an geama gu buil ann an Alba, gu h-araidh ann an Cill Rìmhinn. Chaidh a' chiad cluba goilf a stèidheachadh ann an Dùn Èideann ann an 1744 is iad, na Gentlemen Golfers of Edinburgh, a' cluiche goilf ann an Lìte. B' ann an 1744 a bha a' chiad fèill-chluich goilf is b' e John Rattray a' bhuannaich e. Air bunait nan 13 riaghailtean aig an tùrnamant sin chaidh na geama a stèidheachadh.
Farpais Fhosgailte na h-Alba
Tachraidh an fharpais seo gach bliadhna. Ann an 2013, bha luach duais nam fireannach £3,000,000.
Cill Dara
'S e baile meadhanach sa Chontae Chill Dara air an àirde an ear na h-Èireann a th’ ann Cill Dara. Tha e suidhichte faisg air Nás na Ríogh, ri taobh na R445 aig 105m os cionn ìre na mara, 206km air falbh bho Dhoire, 171bho Bheul Feirste, 176km bho Chorcaigh agus 48km bho Bhaile Átha Cliath, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 8,412 duine a’ fuireach anns a’ bhaile fhèin agus mu 100,000 san sgìre sgìre air fad. Thugadh ainm a’ bhaile air Contae Chill Dara, ach 's e An Nás a th’ ann prìomh-bhaile na siorramachd. Chaidh eaglais (Cill) a stèidheachadh leis an Naomh Brìd san 5mh Linn, san àite far a bheil am baile an latha an-diugh.
Goilf
Farpais Fhosgailte na h-Alba
Na Fireannaich
Cill Dara
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann
Goilf
Farpais Fhosgailte na h-Alba
Na Boireannaich
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Spòrs Roinn-seòrsa:Spòrs Albannach