cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Comann Camanachd Ghleann Urchadain
'S e sgioba camanachd a tha ann an Comann Camanachd Ghleann Urchadain (Beurla: Glenurquhart Shinty Club). Chruthachadh e ann an 1885. Chluich iad agus Comann Camanachd Shrath Ghlais a' chiad gheama camanachd nuadh ann an 1887, le 22 cluicheadairean air gach taobh. Bhuannaich iad an Cupa MhicAmhlaigh ann an 2012. Tha an sgioba glèidhte a' cluich sa' Chiad Roinn Sgìre a Tuath.
Baile a' Ghobhainn
'S e roinn Glaschu, agus b' e borgh ann an Siorrachd Rinn Friù, a tha ann am Baile a' Ghobhainn (Beurla: Govan). Bha e na ionad long-thogail ann an Alba san 19mh linn. Chaidh e na phàirt de Ghlaschu ann an 1912 còmhla ri Partaig. Lorgadh cruinneachadh Lochlannach clach dhruim-thorcach agus clach-chinn ann an cladh ann am Baile a' Ghobhainn.
Comann Camanachd Ghleann Urchadain
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Camanachd Roinn-seòrsa:Sgiobaidhean iomain
Baile a' Ghobhainn
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Glaschu
South Isle of Gletness
right|300px
'S e eilean faisg air Gletness air a' mhòr-thìr ann an Sealtainn a tha san South Isle of Gletness. Tha a phuing as àirde 30m a dh'àirde. Chan eil duine sam bith a' fuireach anns an eilean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Nuadh-treabh Fada
'S e baile beag air an oirthir Lodainn an Ear eadar Obar Lìobhaite agus Port Seton a tha ann an Nuadh-treabh Fada (Beurla: Longniddry).
thumb|Taigh Gosford. Dhealbhaich Robert Adam Taigh Gosford faisg air Longniddry ann an 1790 ach cha do chrìochnaicheadh e ro 1810.
Tha stèisean-rèile ann air prìomh-loidhne na h-oirthire an ear. Dh'fhosgail an stèisean seo 22 an t-Ògmhios 1846. Bha cuideachd snaidhm ris an loidhne do Bhaile Adainn ach dùineadh an loidhne seo ann an 1968.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Lodainn an Ear
Miguel Esteban
'S e baile beag faisg air Albacete, ann cridhe na Spàinne, suidhichte aig 610m os cionn ìre na mara, 's a th' ann am Miguel Esteban. Tha am baile rim faotainn faisg air an Abhainn Blanca. 'S ann ann an roinn Toledo, ann an Castilla-La Mancha a tha e. Tha 4,788 daoine a’ fuireach anns a' bhaile.
Eachdraidh
Chaidh Miguel Esteban a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1224.
Àireamh-sluaigh
Mar iomadh sgìre dhùthaich a-staigh san tìr anns an Spàinn, tha dì-dhaoineachadh na thriobaid ann am Miguel Esteban.
Ahmed I
B' e ceathramh Sultan deug Impireachd nan Otomanach a bh' ann an Ahmed I (tiotalan: Kayser-i Rûm - 'Cèasar an Roimhe', İki Kutsal Cami'nin Hizmetkârı - 'Neach-glèidhidh an dà mhosg' - Manisa 18 an Giblean 1590–Istanbul 22 an Dàmhair 1617). B' e a' chiad mhac Mhehmed III agus Handan Sultan, à Bosnia a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha bho 1603 gus a chaochail e ann an 1616. Rugadh e nuair a bha a sheanair Murad III fhathast air an rìgh-chathair. Leis gun deach a chrùnadh nuair a bha e dìreach 13 a dh'aois, cha do chuireadh gu bàs a bhràthair airson an a chumail nan robh clann aig Ahmed I. Chuir sin crìoch air mort bràthar anns an teaghlach rìoghail nan Otomanach. Bha an dùthaich ann an cogaidhean an aghaidh na h-Ostaire fo na Habsburg agus Iran gu ruige 1606. B' e cogadh gun toraidhean a bh' ann: bhuannaich na Otomanaich ann an Transsilvania ach chaill iad aig Urmia. Cuideachd b' fheudar do dh' Ahmed I ar-a-mach a measg a chuid shaighdearan a chur sìos ann an Aisia Bheag. Chaochail e gu math òg, aig 23 bliadhna a dh' aois, leis an fhiabhras-bhallach. Bha 12 mic aige, triùir dhuibh a bha nan sultain fhèin: Osman II, Murad IV agus Ibrahim. A bharrachd air sin, bha deichnear nighean aige cuideachd. B' e Ahmed I a thog am Mosg Sultan Ahmet Camii.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Poileataigs
Olomouc
'S e baile mòr agus sgìreachd (Seacais: okres) air an àirde an iar Poblachd nan Seiceach a th' ann an Olomouc (IPA: olomou̯t͡s, Gearmailtis: Olmütz, Pòlais: Ołomuniec). Tha Olomouc suidhichte eadar Ostrava agus Brno, san roinn (Seacais: kraj) Olomoucký, ri taobh na h-Aibhne Morava, aig 219m os cionn ìre na mara. Tha 100,378 duine a' fuireach ann. 'S e an siathamh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An t-Seic Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Seic
Mehmed III
B' e treas Sultan deug Impireachd nan Otomanach a bh' ann am Mehmed III (tiotalan: Kayser-i Rûm - 'Cèasar an Roimhe', İki Kutsal Cami'nin Hizmetkârı - Neach-glèidhidh an dà mhosg, Manisa 26 an Cèitean 1566–Istanbul 22 an Dùbhlachd 1603). B' e a' chiad mhac Mhurad III agus Safiye Sultan, à Albàinia a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha bho 1595 gus a chaochail e ann an 1603. Rugadh e nuair a bha a sheanair Süleyman I fhathast air an rìgh-chathair. Thoisich e a bhith na shultan is e a' chur a 19 bhràithrean gu bàs los gun seasadh iad na aghaidh. Cha robh uidh aige air riaghladh na dùthcha leis gu robh e cho leisg leis a' chù agus b' e a mhàthair Safiye Sultan a dhèanadh an gnothach na àite. Le sin, cha b' urrainn dha còmhstri eadar a chuid mhinistearan a fhuasgladh. Bha an dùthaich ann an cogadh gu math cosgail fad 13 bliadhna an aghaidh na h-Ostaire fo na Habsburg gu ruige 1606. B' e cogadh gun toraidhean a bh' ann: bhuannaich na Otomanaich ann an Transsilvania ach chaill iad ann an Țara Românească an aghaidh Mihai Viteazul. Cuideachd b' fheudar do Mhehmed III ar-a-mach a measg a chuid shaighdearan a chur sìos. Chaochail e gu math òg, aig 37 bliadhna a dh' aois, leis a' phlàigh no stròc. Bha sianar mic aige, dithis dhuibh a bha nan sultain fhèin: Ahmed I agus Mustafa I. Chan ann ach an t-ainm Arabais محمد (Muhammad) ann am foirm Turcais a th' ann Mehmed.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Poileataigs
Husachd
'S e gluasad sòisealta, creideamhach agus poileataigeach a thoisich ann am Bohemia san 15mh Linn a th' ann an Husachd. Chaidh an gluasad seo a stèidheachadh air na sgrìobh agus na thuirt Jan Hus, is b' ann a seo às an tàinig an t-ainm. Chaidh esan fhèin a chur gu bàs ann an 1415, agus dh'adhbhraich sin cogaidhean mòra ann an cridhe na Roinn Eòrpa. Bha Husachd làidir ann am Bohemia gu ruige an 18mh linn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Creideamh Roinn-seòrsa:Crìosdaidheachd Roinn-seòrsa:An t-Seic Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Alþingi
'S e seanadh reachdail Innis Tìle 's a th' anns an Alþingi. Chaidh a stèidheachadh aig an toiseach ann an 930 aig àite air a bheil Þingvellir, far a choinnicheadh e gach bliadhna gu ruige 1799. Chaidh an t-Alþingi ath-thogail mar a tha e an-dràsta ann an Reykjavík – prìomh-bhaile na dùthcha - ann an 1844. Tha 63 riochdaire neo Alþingismenn aig a' phàrlamaid, luchd-pàrlamaid, air an taghadh ann an taghadh dìreach agus dìomhair. 'S e an t-Alþingi prìomh neach-gleidhidh cumhachd reachdail ann an Innis Tìle agus fo riaghladh na pàrlamaid, tha ministearan an urra ris an Alþingi agus feumaidh an riaghaltas taic fhaighinn bhon mhòr-chuid de shaoghal na pàrlamaid.
Bidh an t-Alþingi a' coinneachadh gach bliadhna air an dàrna Dimàirt den t-Sultain agus a' leantainn chun dàrna Dimàirt den t-Sultain an ath bhliadhna mura tig crìoch air teirm na h-oifis san eadar-ama no ma thèid a' phàrlamaid a chuir dheth, is e an teirm dreuchd ceithir bliadhna. Tha còir bhòtaidh dhan Alþingi a h-uile saoranach à Innis Tìle a tha air aois 18 a ruighinn. Tha a h-uile duine aig a bheil còir bhòtaidh sa phàrlamaid agus cliù gun chomas airidh air a ’phàrlamaid. Tha a' phàrlamaid ag obair ann an aon roinn eu-coltach ri reachdadaireachdan mòran stàitean eile.
Tha àite coinneachaidh cunbhalach na Pàrlamaid ann an Reykjavík air a bheil Alþingishúsið, a chaidh a thogail ann an 1881, far a bheil goireasan ann an Taigh Alþingi aig Austurvöllur agus togalaichean eile faisg air làimh. Ann an suidheachaidhean sònraichte, faodaidh Ceann-suidhe Innis Tìle òrdachadh gun coinnich Alþingi ann an àiteachan eile san dùthaich, ge-tà, is ann ainneamh a bhios e a' tachairt agus mar as trice mar thoradh air ceann-bliadhna mòr no subhachasan eile.
Buill Pàrlamaid
'S e Sjálfstæðisflokkurinn am pàrtaidh as motha san Alþingi agus tha iad san riaghaltas leis an Vinstrihreyfingin - grænt framboð agus Framsóknarflokkurinn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Eilean Ninian
thumb|Am bac-gainmhich agus Eilean Ninian. thumb|Ionhmas Chruithneach.
Is eilean ann an Sealtainn a tha ann an Eilean Ninian (Beurla: St Ninian's Isle). Tha e ainmeil airson ionmhais an do lorgar an-seo ann an 1958.
Tha bac-gainmhich a' ceangal Eilean Ninian do a' mhòr-thìr. Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach anns an eilean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Am Faigh a' Ghàidhlig Bàs? (Dán)
'S e dàn a sgrìobh Niall MacLeòid mu cheud bliadhna air ais a th' ann an Am Faigh a Ghàidhlig Bàs?. Rugadh Niall MacLeòid ann an Gleann Dail, An t-Eilean Sgitheanach, anns a' bhliadhna 1843. Bha a athair, Dòmhnall MacLeòid, na cheannaiche. Bha e cuideachd na bhàrd ainmeil agus dh'fhoillsich e leabhar bàrdachd ann an 1811.
Neuruppin
'S e baile meadhannach faisg air Berlin, air an àirde an ear-thuath na Gearmailt a th' ann an Neuruppin. Tha e suidhichte aig 44m os cionn ìre na mara, san sgìre (Gearmailtis: Landkreis) Ostprignitz-Ruppin, anns an stàit (Gearmailtis: Land) Brandenburg. Tha 30,764 duine a' fuireach ann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Nobhail Phìocarach
'S e nobhail air a sgrìobhadh ann an stoidhl èibhinn agus làn aoir ach cruaidh aig an aon àm, gu seadhd-àraidh ann an Aois an Òir ann An Spàinn s' a th'ann an nobhail phìocarach (Spàinntis: pícaro, a tha a' ciallachadh slaightear, rògaire, trustar ). Mar as àbhaist chithear aithris fo choltas fhèin-eachdraidh, sgrìobh sa chiad phearsa far a dh'innseas an sgeulaiche dhuinn mu a bheatha fhèin, on latha a rugadh e gu ruige a bha e mòr. 'S e cuideigin gu math bochd 's a th'anns an fhigear seo, mar as àbhaist dìlleachdan air fhàgail na aonar ann an saoghal cruaidh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Litreachas Roinn-seòrsa:Leabhraichean Roinn-seòrsa:An Spàinn
Taigh-tasgaidh Iosrael
thumb|Taigh-tasgaidh Iosrael
Tha Taigh-tasgaidh Iosrael (Eabhra: מוזיאון ישראל) ann an Ierusalem, air cnoc ann an Givat Ram faisg air, Taigh-tasgaidh Tìoran a' Bhìobaill agus an Knesset. ’S e taigh-tasgaidh nàiseanta Iosrael a th’ ann. Chaidh a stèidheachadh ann an 1965.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Àisia
Bing Crosby
Harry Lillis " Bing " Crosby Jr. (3 Cèitean, 1903 - Dàmhair 14, 1977) na sheinneadair agus cleasaiche Ameireaganach. A’ chiad rionnag ioma-mheadhain, bha e air aon den luchd-ealain ciùil as mòr-chòrdte agus buadhach san 20mh linn air feadh an t-saoghail. Bha e na stiùiriche ann an reic chlàran, rangachadh rèidio, agus làn dhealbhan gluasad bho 1926 gu 1977. Bha e air aon de na ciad ìomhaighean cultarail cruinneil. Rinn e còrr air 70 prìomh fhilm agus chlàr e còrr air 1,600 òran.
Urmia
'S e baile mòr agus sgìreachd (Farsi: شهرستان) air an àirde an iar-thuath Ioràn a th' ann an Urmia (IPA: oɾumiˈje, Farsi/Asarbaideànais: ارومیه, seann ainm: رضائیه). Tha Urmia suidhichte faisg air na crìochan leis An Tuirc agus Siria, ri taobh na h-Aibhne Shahar Chay, eadar Erbil agus Tabriz san roinn (Farsi: استان) Asarbaideàn an Iar, shuas aig 1,332m os cionn ìre na mara. Tha 680,228 duine a' fuireach ann. 'S e an deicheamh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.
Eachdraidh
Bha am baile na cholonaidh Impireachd nan Otomanach gus a chaill Ahmed I e ann an 1606. Rinn feachdan Otomanach sgrios-cinnidh air na h-Airmeinich an seo aig àm Cogadh a' Cheusair.
Taghan
’S mamal feòl-itheach caol Eòrpach a tha san taghan (Laideann Martes martes; Beurla pine marten). Tha e san aon teaghlach ris a’ mhionc, an dòbhran, am broc agus an neas. Tha a chorp mu 53cm a dh’fhaid, agus tha earball molach aige a dh’fhaodas a bhith 25cm a dh’fhaid. Tha e ri fhaighinn ann an Albainn agus air feadh cuid mhór den Roinn Eòrpa. Is toigh leis sgìrean coillteach.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beathaichean
Uyea, Northmavine
right|300px
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Anton Raphael Mengs
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ealain Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Seic Roinn-seòrsa:An Ostair
Mustafa I
B' e còigeamh Sultan deug Impireachd nan Otomanach a bh' ann am Mustafa I (tiotalan: Kayser-i Rûm - 'Cèasar an Roimhe', İki Kutsal Cami'nin Hizmetkârı - 'Neach-glèidhidh an dà mhosg', far-ainm: Deli - caothach, Manisa 24 an t-Ògmhios 1591–Istanbul 20 am Faoilleach 1639). B' e còigeamh mac Mhehmed III agus Halime Sultan, à Abkhazia a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha dà thuras: bho 1617 gu ruige 1618 agus an uair sin bho 1622 gu ruige 1623. Rugadh e nuair a bha a sheanair Murad III fhathast air an rìgh-chathair agus bha mac agus dithis nighean. Cha do chuir a bhràthair mòr Ahmed I gu bàs e nuair a dh'eug athair Mehmed III, an aghaidh an tradaisein, agus mar sin mhair e beò. Nuair a chaochail Ahmed I aig 23 bliadhna a dh'aois leis an fhiabhras-bhallach bha deagh staing ann leis gun do nochd suidheachadh nach do thachair a-riamh roimhe: iomadh prionnsa uabhasach fhèin òg le deagh agartas air an rìgh-chathair is iad uile ri chèile ann an Istanbul. B' e Mustafa a chaidh a chrùnadh an àite Osman II an dèidh mòran dheasbad eadar nan caillteanach is ministearan agus a dh'aindeoin gu robh trioblaid inntinn aige. B' e a' chiad turais a chaidh bràthair a chrùnadh an àite mhic agus a rèir an aoise ann an eachdraidh nan Otomanach. Cha do mhair e fiù 's bliadhna mus ro a chur às a dhreuchd airson Osman II air sàilleabh gur robh e faiceallach dhan a h-uile duine gur robh e glan às a rian. Ann an 1622 chaidh Osman II a chur gu bàs leis na Yeniçeri agus fhuair Mustafa I an crùn air ais fad bliadhna eile, gu ruige 1623. Chuir e gu bàs a h-uile duine a bha an lùib bàs Osman II. Chuireadh Murad IV na àite an ceann greis.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Poileataigs
Siorrachd Obar Dheathain an Iar (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Chruthaicheadh i ann an 2011 o Shiorrachd Obar Dheathain an Iar agus Ceann Chàrdainn is pàirtean de Ghòrdan. Tha Beanncharaidh, Bealadair, Bràigh Mhàrr, Abèidh agus Hunndaidh san sgìre seo. Tha i ann an crìch ri Siorrachd Bhanbh agus Oirthir Bhùchainn, Siorrachd Obar Dheathain an Ear, Obar Dheathain Oir Dheathain, Obar Dheathain a Deas agus Ceann Chàrdainn, Aonghas a Tuath agus a' Mhaoirne, Aonghas a Deas, Siorrachd Pheairt a Tuath, Moireabh agus an t-Eilean Sgitheanach, Loch Abar agus Bàideanach.
Urie Lingey
right|300px
'S e eilean beag faisg air Urie Ness air Fetlar ann an Sealtainn a tha ann an Urie Lingey (Lochlannais/Nornais: Lingey, "eilean fraoich"). Tha e eadar Yell, Fetlar agus Unst. Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach anns an eilean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Uynarey
thumb|Uynarey 'S e eilean beag ann an Sealtainn faisg air Bigga a tha ann an Uynarey. Chan eil duine sam bith a' fuireach anns an eilean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Taigh-tasgaidh Tìoran a' Bhìobaill
thumb|Taigh-tasgaidh Tìoran a' Bhìobaill
’S ann ann an Ierusalem ri taobh Taigh-tasgaidh Iosrael a tha Taigh-tasgaidh Tìoran a' Bhìobaill (Eabhra: מוזיאון ארצות המקרא ירושלים). ’S e taigh-tasgaidh àrc-eòlais a th’ ann, a tha a’ rannsachadh cultar nam poballan a chaidh ainmneachadh anns an Tanakh, am Bìoball Iùdhach.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Iùdhachd Roinn-seòrsa:Israel Roinn-seòrsa:Àisia
Rèinigeadal
thumb|Rèinigeadal - an sealladh bhon òstail
Mosfellsbær
'S e baile air an àirde an iar-dheas Innis Tìle a th' ann am Mosfellsbær. Tha e suidhichte faisg air Reykjavík, aig 52m os cionn ìre na mara, san roinn Höfuðborgarsvæðið (Roinn a' Phrìomh-bhaile), aig inbhir nan Aibhnichean Leirvogsá, Kaldakvísl agus Varmá, 58km air falbh bho Selfoss agus 371km bho Akureyri. Tha 11,463 duine a’ fuireach sa bhaile. 'S e an siathamh baile as motha na dùthcha an dèidh Reykjavík, Kópavogur, Hafnarfjörður, Akureyri agus Garðabær 's a th' ann am Mosfellsbær. Tha e a' buntainn dhan sgìre-phàrlamaid Suðvesturkjördæmi.
Jesús Castillo
'S e cluicheadair ball-coise a th' ann an Jesús Castillo. Rugadh e air an 11 an t-Ògmhios, 2001, ann an Callao anns Pearù.
Mosfellsbær
Eachdraidh
A rèir na sàgaichean, b' ann ann am Mosfellsbær a chaidh am bàrd Egill Skallagrímsson a thidholachadh:
Rèinigeadal
’S e baile air costa an ear na Hearadh a tha ann an Rèinigeadal (Beurla: Rhenigidale), 8km sear air An Tairbeart. Cha robh rathad ann gu 1990; cha robh ann ach ceum coise 5km thar nam monaidhean. A-nis tha rathad ga cheangal ris an A859.
Jesús Castillo
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cluicheadairean buill-choise Roinn-seòrsa:Daoine à Pearù
Mosfellsbær
Eachdraidh
Bein Egils voru lögð niður í utanverðum kirkjugarði að Mosfelli
Rèinigeadal
Tha òstail ann, leis an Urras Gatliff. Chaidh seo fhosgladh ann an 1962, agus b’ e a’ chiad òstail a bha aig an Urras.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Na Hearadh
Mosfellsbær
Eachdraidh
(Chaidh cnàmhan Egil a thiodhlacadh taobh a-muigh cladh ann am Mosfell)
Cha robh ach mu 400 duine a' fuireach ann aig toiseach an 20mh Linn. B' ann an dèidh a' Chogaidh, nuair a dh'fhàg na daoine am fearann airson nam bailtean a thoisich Mosfellsbær ri fhàs. Ged a rugadh e shìos ann an Reykjavík, b' ann ann am Mosfellsbær a chuir Halldór Laxness a' mhòr-chuid dhen bheatha aige, agus far a chaochail e ann an 1998. Tha Gljufrasteinn - an taigh a thog e san sgìre - na thaigh-tasgaidh an latha an-diugh.
Freumh-fhaclachd
Tha an t-ainm a' ciallachadh Baile Beinn na Còinnich sa chànan aca, bho Mosa (còinneach), Fell (beinn) agus Bær (baile).
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Grand Prix Emilia Romagna
'S e rèis Foirmle a h-Aon a th' ann an Grand Prix Emilia Romagna (Eadailtis: Gran Premio dell'Emilia Romagna), a bhios a' gabhail àite aig Autodromo Internazionale Enzo e Dino Ferrari, ann am baile Imola. Chaidh Grand Prix na h-Eadailte a chumail aig Imola ann an 1980 agus Grand Prix San Marino bho 1981 gu 2006.
2020
Ri linn pandemic COVID-19 ann am 2020, chaidh mòran de na rèisean Foirmle a h-Aon an gluasad no an cuir dheth buileach. Cha robh Grand Prix Emilia Romagna air a' chiad chlàr-ama airson a' bhliadhna idir, ach chaidh a cuir ris a' chlàr-ama gus a lìonadh. Bha cruth ùr air an deireadh-sheachdain, leis an tachartas a' gabhail àite thairis air dà latha, seach trì mar as àbhaist.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Grand Prix Emilia Romagna Roinn-seòrsa:Grands Prix Foirmle a h-Aon
Prestonpans
'S e baile beag air an oirthir Lodainn an Ear eadar Baile nam Feusgan agus Port Seton a tha ann am Baile an t-Sagairt (Albais: The Pans, Beurla: Prestonpans).
Chaidh Blàr Sliabh a' Chlamhain a chur faisg air a’ bhaile seo ann an 1745, a’ chiad bhlàr an Ar-a-mach nan Seumasach, 1745-1746, “Bliadhna Theàrlaich”.
Chaidh crois margaid a thogail air an àite-margaidh san 17mh linn leis na Hamiltons à Preston. Tha aon-adharcach air. 'S e an aon crois margaid ann an Alba nach robh ga ghluasad a th' ann.
Tha stèisean-rèile ann air phrìomh-loidhne na h-oirthire an ear eadar Wallyford agus Longniddry.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Lodainn an Ear
Dua Lipa
'S e neach-ciùil, modail, seinneadair is sgrìobhadair-òrain à Lunnainn, Sasainn a th' ann an Dua Lipa (rugadh 22 an Lùnastal, 1995). Tha saoranachd Albànianach aice cuideachd. Tha i air mòran dhuaisean fhaighinn rè a cùrsa-beatha.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sasainn Roinn-seòrsa:Seinneadairean Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil
Willie Nelson
Ceangal a-mach
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte Roinn-seòrsa:Tuath-Cheòl Roinn-seòrsa:Seinneadairean
Ústí nad Labem
'S e baile mòr, port agus sgìreachd (Seacais: okres) ann an ceann a tuath Poblachd nan Seiceach a th' ann an Ústí nad Labem (IPA: uːstiː ˈnadˌlabɛm, Gearmailtis: Außig, Pòlais: Uście nad Łabą). Tha Ústí nad Labem suidhichte air na crìochain leis A' Ghearmailt, eadar Pràg agus Dresden san roinn (Seacais: kraj) Ústecký, aig comar nan Aibnichean Bílina agus Labe (Gearmailtis: Elbe), aig 218m os cionn ìre na mara. Tha 93,409 duine a' fuireach ann. 'S e an seachdamh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An t-Seic Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Seic
Joseph Ignatz Sadler
B' e Joseph Ignatz Sadler (Seacais: Josef Ignác Sadler, Olmütz, 17 am Màrt 1728–Olmütz, 9 am Faoilleach 1779) na pheantair ainmeil à Morabhia (pàirt dhen t-Seic na latha an-diugh). Rugadh e ann am Bohemia nuair a bha an dùthaich aige na stàit impireil na Ìmpireachd Naomh na Ròimhe. B' e mac an snaidheadair Ostaireach a bh' ann. thumb|Fresco le Sadler ann an Eaglais na Trianaide as Naoimhe, Fulnek.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ealain Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Seic Roinn-seòrsa:An Ostair
Còiseam Mòr
B' e impire nan Ròmanach a bha ann an Còiseam Mòr.
Rugadh e ann an Niš, no Naissius mar a bha air aig an àm sin, anns an Roinn Bhàlcanach ann an 272. Thàinig e gu Breatainn ann an 305 còmhla ris athair Constantius Chlorus a bha na ìmpire aig an àm is a chaochail ann an Eabhraig ann an 306. Fhuair e taic bho saighdearan Ròmanach is chaidh e na ìmpire. Thug e taic gu Crìostachd, a bha mì-laghail anns an Ìmpireachd ro Fuagradh Mhilan ann an 313, is fhuair Eabhraig a chiad easbaig ann an 312. Stèidhich e Baile Chòiseim ann an Anatol.
Bha ceithir impirean aig an àm sin agus cha robh smachd aige air an Ròimh gus Blàr Drochaid Milvio ann an 312 far an do thug a fheachdan buaidh air Maxentius, ìmpire eile. Thug e buaidh air Licinius agus Licinianus, na h-ìmpirean eile mu dheireadh, anns na Blàran Hellespont agus Chrysopolis is chaidh e na ìmpire aonair ann an 324. Chaochail e ann an 337.
Fo Chòiseam Mòr ann an 325 thachair Comhairle Nicaea ann an Nicaea, faisg air Baile Chòiseam. An sin dh'aontaich muinntir nan eaglaisean Crìostail air algairim airson ceann-là na Càisge is Creud Nicaea - dè bu chòir do Chrìostaich a chreidsinn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Impireachd na Ròimhe
Wallyford
'S e baile beag air an oirthir Lodainn an Ear eadar Baile nam Feusgan agus Prestonpans a tha ann an Wallyford.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Lodainn an Ear
Stanley Whittingham
'S e ceimigear à Sasainn a tha ann an Stanley Whittingham. Tha e ainmeil airson obrach ann am bataraidhean aidheonan litium agus bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 2019 còmhla ri John Goodenough agus Akira Yoshino.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Sasainn Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Oilthigh Bhinghamton
'S e oilthigh na stàite ann an Eabhraig Nuadh a tha ann an Oilthigh Bhinghamton (Beurla: Binghamton University).
Chaidh a stèidhicheadh ann an 1946 ann an Endicott, Eabhraigh Nuadh mar mheur Oilthigh Shyracuse le ainm Triple Cities College. Ann an 1950 chaidh e na phàirt Oilthigh na Stàite Eabhraig Nuadh le ainm Harpur College. Dh'imrich an campas gu Vestal ann an 1961 is tha Oilthigh Bhinghamton air gu oifigeil o 1992.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Oilthighean anns na Stàitean Aonaichte
Neach-poileataigs
thumb|Uaigh [[John Smith, neach-poileataigs à Alba.]] 'S e cuideigin a tha an sàs ann am buidheann no pàrtaidh ann an saoghal phoilitigs air neo cuideigin aig a bheil dreuchd san riaghaltas a th' ann an neach-poileataigs (às a' Ghreugais πόλις, baile). Anns na dùthchannan deamocratach bithear a' sireadh luchd-poileataigs tro thaghaidhean is na daoine gam bhòtadh. 'S e an suidheachadh a th' againn ann an Alba far a bheil tagraichean - an dà chuid buill-pàrtaidhean agus daoine neo-eisimeilich a' seasamh airson comhairlean ionadail, Pàrlamaid na h-Alba, Westminster agus Pàrlamaid na Roinn Eòrpa. Ann an cuid a dhùthchannan thathar a' taghadh ceannard na stàite cuideachd, ged nach eil sin a' tachairt ann an Alba leis gu bheil monarcachd ann.
Antwerpen
Freumh-fhaclachd
Thathar dhen bheachd gur ann à Andverpas air neo Andwerpas air a' chlàradh ann an laideann ann na meadhann aoisean 's a tha an t-ainm,  a tha a' dol air ais gu dà fhacal Gearmaineach: anda (Gàidhlig: an aghaidh, air an taobh thall) agus werpum (Gàidhlig: làimhrig-mhòr). Mar sin, biodh leth-innseach neo ros a bh'ann ciall an ainm.
Eachdraidh
Chaidh an leabhar Lazarillo de Tormes fhoillseachadh an seo airson a' chiad turais ann an 1554. Bhris a-mach An t-Ath-Leasachadh Pròstanach le aimhreit agus ainneart an seo anns An Lùnasdal 1566, mar ann an iomadh àite eile sna tìrean ìosail. Chaidh Fernando Álvarez de Toledo y Pimentel le arm mòr a chur an àite an tànaisteir Margarita de Parma leis an Rìgh Flip II na Spàinne, airson an t-ar-a-mach a chur sìos. Nuair a thòisich Cogadh nan Ochdad Bliadhna ann an 1568, thuit malairt eadar Antwerpen agus Bilbao a-mach à chèile agus cha tugadh piseach air an staing siud a-chaoidh. Air 4 an t-Samhain 1576, thug saighdearan na Spàinne ionnsaigh air a' bhaile, latha dubharach air a bheil Creach Antwerpen air neo Caothach nan Spàinnteach (Duitsis: Spaanse Furie, Spàinntis: Saqueo de Amberes): chuireadh 7,000 daoine gu bàs, chaidh 800 taighean a losgadh agus b'fhiach an sgrios agus milleadh nas motha na £2 muillean. Thuit Antwerpen gu feachdan na Gearmailt an dà chuid ann an 1914 rè Cogadh a' Cheusair agus cuideachd ann an 1940 rè'n Dàrna Cogaidh.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na Beilge Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:A' Bheilg Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Crith talún in iarthar Iáva san Indinéis, 2022
Air 21 Samhain 2022, aig 13:21 àm ionadail, bhuail crith-thalmhainn Mww 5.6 faisg air Cianjur ann an Java an Iar, Indonesia. Bhàsaich co-dhiù 271 neach, chaidh 2,043 a leòn agus tha 40 fhathast a dhìth. Chaidh còrr is 56,230 dachaigh a mhilleadh ann an Cianjur.[1] Bhathar a’ faireachdainn gu làidir mun chrith-thalmhainn ann an Jakarta.
Crith-thalmhainn
A rèir a’ Bhuidheann Meteorology, Climatology, and Geophysical (BMKG), thachair a’ chrith-thalmhainn aig doimhneachd 11 ., ga sheòrsachadh mar thachartas eu-domhainn. Bha inneal fòcas stailc-slip aige, agus tha e co-cheangailte ri gnìomhachd seismic air Sgàineadh Cimandiri no Sgàineadh Padalarang, ged a tha an dearbh thùs neo-chinnteach. Tha an Sgàineadh Cimandiri 100 km (62 mi) fada agus a’ ruith ri taobh Abhainn Mandiri. Tha e a’ sìneadh bho Bhàgh Palabuhanratu gu Cianjur Regency. Is e sgàineadh-slip a th’ ann le pàirt bheag dhìreach air an earrann bho Bhàgh Palabuhanratu chun ear-dheas air Sukabumi. Còmhla ris na Sgàinidhean Lembang agus Baribis, faodaidh na structaran sin crithean-talmhainn millteach a ghineadh.
Athelstaneford
Tha e ainmeil airson faoinsgeulachd mu thùs bratach na h-Alba. A-rèir faoinsgeulachd, chunnaic Aonghas, Rìgh nan Cruithnich, neòil air chruth crainn nuair an do lunn e agus am feachd aige air Lodainn. Rinn Aonghas ùrnaigh ri Naomh Anndra, agus thug e gealladh gum biodh Naomh Anndra na phàtran-naomh na h-Alba ma bhuannaicheas na Cruithnich agus na Albannaich am blàr an aghaidh nan Sasannaich. Bhuannaich iad am blàr seo an aghaidh Athelstan, Rìgh na Sasainn, agus chaidh Anndra na phàtran-naomh na h-Alba.
Sjálfstæðisflokkurinn
'S e partaidh poileatagach à Innis Tìle a bhios a' gabhail ri poilitigs na làimhe deise a th' ann an Sjálfstæðisflokkurinn (Gàidhlig: Pàrtaidh na Neo-eisimeileachd). Tha am pàrtaidh seo air a bhith na phàrtaidh as motha san dùthaich gu ìre mhòr stèidhichte air na bhòtaichean taghaidh a fhuair e ann an taghaidhean gach cuid don Alþingi (pàrlamaid) agus do chomhairlean ionadail. 'S e Pàrtaidh na Neo-eisimeileachd cuideachd am pàrtaidh aig a bheil a' mhòr-chuid de bhuill clàraichte do phàrtaidh sam bith san dùthaich. B' e 48.0% am figear as motha a fhuair iad a-riamh, air ais ann an 1933, ach b' e a' chuid bu mhiosa ann an 2009 nuair bach d'fhuair iad ach 23.7% às deidh tuiteam bancaidh ann an Innis Tìle as t-fhoghar 2008. Tha Pàrtaidh na Neo-eisimeileachd air pàirt a ghabhail ann an 22 de na 31 riaghaltasan a chaidh a chruthachadh on a chaidh am pàrtaidh fhèin a stèidheachadh ann an 1929, agus a thug seachad 15 dhiubh. Bha Sjálfstæðisflokkurinn anns an riaghaltas ann an co-bhann le Alþýðuflokkurinn bho 1959 gu ruige 1971. Tha e air a bhith a' leantainn cha mhòr 45% anns a' bhaile agus riaghaltas ionadail bho chaidh a stèidheachadh. Ann an Reykjavík, bha mòr-chuid fìor aig a' phàrtaidh airson deicheadan, suas gu 1978 agus a-rithist bho 1982 gu 1994. Tha Sjálfstæðisflokkurinn san riaghaltas ann an co-bhann còmhla ri  Vinstrihreyfingin - grænt framboð agus Framsóknarflokkurinn. Dh'fhàg Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, a bha na ministear dà thuras, am pàrtaidh ann an 2016.
Crith talún in iarthar Iáva san Indinéis, 2022
Crith-thalmhainn
Bhathar a’ faireachdainn dian Mercalli atharraichte de V-VI ann an Cianjur fhad ‘s a bhathas a’ faireachdainn dian IV-V aig Garut agus Sukabumi. Ann an Cimahi, Lembang, Bandung City, Cikalong Wetan, Rangkasbitung, Bogor agus Bayah, bhathas a’ faireachdainn a’ chrith-thalmhainn aig dian III. Ro 23 Samhain aig 07:00, chaidh 169 às dèidh sin a chlàradh le meudan eadar 1.5 agus 4.0.
Athelstaneford
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Lodainn an Ear
Sjálfstæðisflokkurinn
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Crith talún in iarthar Iáva san Indinéis, 2022
Crith-thalmhainn
Thuirt Suirbhidh Geòlais nan Stàitean Aonaichte (USGS) gun do thachair a’ chrith-thalmhainn mar thoradh air sgàineadh stailc-slip taobh a-staigh rùsg an Sunda Plate. Tha innleachdan fòcasach a’ nochdadh gun do thachair an sgàineadh an dàrna cuid air sgàineadh cas a bha a’ bualadh gu tuath, a’ bualadh air an taobh dheas, no air sgàineadh cas-sleamhnachadh taobh an ear-dheas a bha a’ bualadh gu cas. Tha an t-àite aige 260 km (160 mi) ear-thuath air an raon fo-thalamh.
Tha crithean-talmhainn air a bhith air an clàradh ann an Cianjur bho 1844. Ann an 1910, 1912, 1958, 1982 agus 2000, rinn crithean-talmhainn milleadh agus leòintich san sgìre. Thug crith-thalmhainn ann an 1879 buaidh cuideachd air Cianjur a bha ag agairt beatha. Tha crithean-talmhainn eu-domhainn ann an Java gu math tric ach marbhtach. Ann an 1924, faisg air Wonosobo, bhàsaich mu 800 neach bho dhà chrith-thalmhainn. Dh'adhbhraich ceithir crithean-talmhainn eile san 20mh linn eadar 10 agus 100 bàs. Bha crith- thalmhainn Yogyakarta ann an 2006 cuideachd na chrith-thalmhainn eu-domhainn, a’ marbhadh 5,749 neach.
A dh'aindeoin meud meadhanach na crith-thalmhainn, dh'adhbhraich a dhoimhneachd eu-domhainn crathadh làidir. Mar as trice bidh crithean-talmhainn den leithid de mheud co-cheangailte ri milleadh aotrom ach bha doimhneachd eu-domhainn agus droch thogail mar thoradh air an sgrios. Thuirt a’ Bhuidheann Nàiseanta airson Frith-thomhas Tubaist (BNPB) gu bheilear fhathast a’ measadh ìre a’ mhillidh air dachaighean is togalaichean, ach thuirt iad gun robh am milleadh “mòr”. Thachair milleadh ann an 12 de na 32 sgìrean ann an Cianjur Regency - b’ e Sgìre Cugenang an fheadhainn as miosa a thug buaidh.
Bidh maoimean-slèibhe a’ gearradh rathaidean. Thug maoim-slèibhe air rathad nàiseanta Puncak-Cipanas-Cianjur casg air trafaic. Thachair craobhan air an gearradh sìos, pòlaichean cumhachd air an spìonadh às agus càbaill cumhachd sìos air rathaidean cuideachd. Thuirt Ministreachd an Lùtha agus Goireasan Mèinnearachd gun do thachair dà mhaoim-slèibhe ann an Sgìre Cugenang. Bha aon a’ tomhas 44 m (144 ft) agus 16 m (52 ft) àrd agus bha am fear mu dheireadh a’ tomhas 162 m (531 ft) agus 45 m (148 ft) àrd.
Thug briseadh cumhachd buaidh air còrr air 366,000 dachaigh, agus chaidh 89 sa cheud dhiubh sin ath-nuadhachadh mar-thà. Chaidh co-dhiù 681 dachaigh, sia sgoiltean agus 10 togalaichean cràbhach a mhilleadh ann an Sukabumi Regency. Cha deach bàs sam bith a chlàradh an sin ged a chaidh 11 neach a ghoirteachadh agus 58 teaghlach air an gluasad. Ann am fo-sgìre Caringin, Lebak Regency, chaidh dà sgoil agus 89 taigh a mhilleadh, agus chaidh duine a ghoirteachadh. Chaidh seachdad 's a h-ochd dachaigh, madrasah, agus sgoil-chòmhnaidh Ioslamach a mhilleadh ann am Bogor Regency.
Leòintich
Bhàsaich co-dhiù 271 neach a rèir am BNPB — chaidh 122 buidheann a chomharrachadh gu soirbheachail. Chaidh a' mhòr-chuid de bhàsan adhbhrachadh le togalaichean a' tuiteam. Bha mòr-chuid nan oileanaich bho ghrunn sgoiltean a bhàsaich às deidh dhaibh a bhith air am bualadh le sprùilleach a bha a’ tuiteam. Nochd am BNPB gur e clann a bh’ ann an co-dhiù 37 sa cheud de na bàis. Ann an Cikancana, baile beag ann an Sgìre Gekbrong, bhàsaich sianar oileanach bho leòn cinn. Chaidh cuirp 10 neach a lorg fo mhaoim-slèibhe ann an Sgìre Cugenang. Air 22 Samhain, chaidh aithris air a' chìs bàis oifigeil aig 62. Nas fhaide air adhart, chaidh a mhì-aithris mar 162 le Riaghladair West Java, Ridwan Kamil, às deidh dha aithrisean beòil neo-dhearbhte mu 100 bàs a thoirt còmhla ris an fhigear oifigeil a bh ’ann roimhe. Bha coltas ann gun èirich àireamh nan leòintich leis gu robh luchd-fulaing fhathast air an tiodhlacadh fo sprùilleach togail, agus bha aon raon air a bhacadh le maoim-slèibhe.
Lorg agus teasairginn
Chuir Comann Meidigeach Indonesia an sàs 200 dotairean, fhad ‘s a chuir a ’ Bhuidheann Sgrùdaidh is Teasairginn Nàiseanta luchd-obrach agus uidheamachd gu còig raointean air an tug e buaidh. Chaidh sgiobaidhean sgrùdaidh is teasairginn a chuir a-steach gus na bha a dhìth a lorg. Rinn heileacoptairean sgrùdaidhean adhair agus dh'fhàg iad daoine. Chaidh suas ri 796 luchd-obrach a sgaoileadh air feadh 12 sgìrean gus daoine a bha a dhìth a lorg. Ghairm riaghladair West Java, Ridwan Kamil, air Sgioba Freagairt Luath Jabar freagairt. Ràinig an sgioba gu raointean Cugenang, Warung Kondang, agus Pacet Cipanas ann an Cianjur Regency.
Às deidh
Thog an fheadhainn a thàinig beò ann an Cianjur teantaichean gluasadach ann an àiteachan poblach no na gàrraidhean aca. Air 22 Samhain, thuirt neach a thàinig beò às gu robh iad fhathast an urra riutha fhèin leis nach deach taic sam bith a thoirt seachad. Air eagal nan tar-chuiridhean, cha do thill luchd-còmhnaidh dha na dachaighean aca. Ann am baile Pamoyanan, Sgìre Cianjur, chuir 150 neach-còmhnaidh seachad an oidhche fo phàillean. Chaidil cuid eile ri taobh an rathaid no fo bharran bhùithtean. Cha robh biadh ri fhaighinn fhathast air madainn 22 Samhain.
Air 22 Samhain, stèidhich Ministreachd an Cùisean Sòisealta 1,000 teantaichean mòra anns na seachd sgìrean air an tug e buaidh. Chaidh biadh deiseil airson ithe agus cidsin poblach a thoirt seachad cuideachd. Thadhail trithead ’s a còig de luchd-obrach a’ toirt a-steach còignear proifeasantaich slàinte bho Ionad Feachd an Adhair Husein Sastranegara air an sgìre air an tug e buaidh. Bha an ionad cuideachd a 'solarachadh biadh, cungaidh-leigheis, innealan cidsin agus logistics. Chaidh còrr air 1,000 saighdear bho aonadan faisg air làimh a chuir chun sgìre.
Stiùir an Ceann-suidhe Joko Widodo am ministear obraichean poblach agus taigheadais, Basuki Hadimuljono, sgrùdadh a dhèanamh air a’ mhilleadh. Ràinig Basuki Cianjur Regency air 21 Samhain aig 9:45 fn. A rèir a’ Cheann-suidhe Widodo, gheibheadh luchd-còmhnaidh aig an robh milleadh mòr agus meadhanach air na dachaighean aca 50 millean agus 25 millean rupiah mar thaic, fa leth. Bhiodh deich millean rupiah air an toirt do dhachaighean le milleadh aotrom. Chuir am BMKG ìmpidh air luchd-còmhnaidh a bhith faiceallach mu thuiltean is uisge a dh’ fhaodadh a bhith ann mar thoradh air leòidean neo-sheasmhach. Thuirt ceannard na buidhne, Dwikorita Karnawati, gum faodadh stuthan air leòidean neo-sheasmhach a bhith air an nighe air falbh, a' brosnachadh tuiltean agus maoimean-slèibhe. Chaidh comhairle a thoirt do luchd-còmhnaidh cuideachd gun a bhith a’ tadhal air leòidean agus bruaichean aibhne air sgàth cunnart bho thuiltean. Roinn-seòrsa:Pages with unreviewed translations
Stephen Flynn
Rugadh a thogadh ann an Dùn Dè agus Breichin. Bha e na oileanach aig Oilthigh Dhùn Dè is dh'fhrithealaich e mar chomhairliche ann an Obar Dheathain o 2015 gus taghadh coitcheann ann an 2019 anns an do bhuannaich e Obar Dheathain a Deas. Chaidh a thaghadh mar cheannard a' phàrtaidh an dèidh do Ian Blackford a leig an dreuchd suas. B' e Alison Thewliss a bha an tagraiche eile anns an taghadh. Chuir e Mhairi Black ann an dreuchd mar leas-cheannard.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Calf of Flotta
thumbnail|Calf of Flotta, sealladh bho [[Flotta|Fhlotta]] 'S e eilean ann an Arcaibh a tha ann an Calf of Flotta neo Calbh Flodaigh. Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach anns an eilean. Tha clach-ghainmhich ruadh cumanta an seo.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Arcaibh
Linton an Ear
'S e baile ann an Lodainn an Ear eadar Baile Adainn agus Dùn Barra a tha ann an Linton an Ear (Beurla: East Linton). Ath-fhosglaidh an stèisean-rèile, air phrìomh-loidhne na h-oirthire an ear eadar an Druim agus Dùn Barr, ann an 2018.
Tha e faisg air Preston Mill, Caisteal Hailes, Dùn Peilleir agus Tucaid Phantassie
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Lodainn an Ear
Iolair-mhara
’S eun-creachaidh a tha san iolair-mhara. Theirear eun-mhara ri eun sam bith sa genus Haliaeetus, agus tha ochd seòrsaichean gu léir dhiubh beò air feadh an t-Saoghail. Ach ’s e H. albicilla (Beurla: white-tailed eagle) an seòrsa a gheibhear ann an Albainn. Tha ainmean eile air sa Ghàidhlig cuideachd: iolair-bhàn; iolair-riabhach; iolair-chladaich; iolair sùil na gréine.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eun-creachaidh Roinn-seòrsa:Eun feòil-itheach
Osman II
B' e siathamh Sultan deug Impireachd nan Otomanach a bh' ann an Osman II (tiotalan: Kayser-i Rûm - 'Cèasar an Roimhe' agus İki Kutsal Cami'nin Hizmetkârı - 'Neach-glèidhidh an dà mhosg', far-ainm: Genç - 'òg', Istanbul 3 an t-Samhain 1604–Istanbul 20 am Màrt 1622). B' a' chiad mhac Ahmed I agus Mahfiruze Hatice Sultan a bh' ann. Cha robh e os cionn na dùthcha ach ceithir bhliadhna bho 1618 gus a chaochail e ann an 1622. Rugadh e nuair a bha athair Ahmed I fhathast air an rìgh-chathair. Cha robh luchd-taic nam ban aige anns an Harem, a lùghdaicheadh a chuid chumhachd. Chuir Osman II ainm gu còrdadh na sìthe le Ioràn. An uair sin thug e ionnsaigh air A' Phòlainn esan fhèin ach chailleadh an cogadh. Thuirteadh gur e na Yeniçeri a bha os coireach. Chuir na Yeniçeri Osman II ann an ar-a-mach na aghaidh leis gun do dh'fheuch bacadh a chur air an cuid chumhachd agus arm eile a chur air dòigh nan àite. Chuireadh Mustafa I na àite a-rithist, ged a bha trioblaid inntinn aige. cha robh ach aon mhac aig Osman II, Şehzade Ömer, a chaidh a chur gu bàs le athair is e na leanabh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Poileataigs
An Aisléim
thumb|right|300px'S e clachan beag faisg air Gob an Choire, san Oileán Acla, ann am Chontae Mhaigh Eo sa Chúige Chonnacht ann an Èirinn a th' ann an An Aisléim (Gàidhlig: An Aisleum). Tha e suidhichte ri taobh Bhréanascaill air Rathad na h-Aisléime. 'S ann dhan Bharanachd Buiríos Umhaill, am Baile Fearainn Dumha Éige agus a' pharraist Acaill a bhuineas An Aisléim.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Contae Mhaigh Eo Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann Roinn-seòrsa:Èirinn
Hergé
B' e  Georges Remi no Hergé (IPA: ɛʁʒe) mar a b' fheàrr a dh'aithnichear e, a rugadh air an 22 an Cèitean, 1907 ann an Etterbeek agus a bhàsaich air an 3 am Màrt, 1983 ann am Woluwe-Saint-Lambert, ùghdar-chomaigean beilgeach a bha aithnichte gu h-àraidh airson Na Dàna-thursan aig Tintin.
An toiseach, b' e dealbhaiche amaitearach aig ràitheachan nan scouts a bh' ann, agus bhiodh e a' soighneadh a bhannan-comaige leis an fhrith-ainm "Hergé", air a chruthachadh às na tùsagan "R" agus "G" bhon ainm aige. An ceann corra mhìos, ghabh e anns an làitheachan Le Vingtième Siècle, far an deach a chliù am meud gu luath air sgàth Na Dàn-thursan aig Tintin. Dh'fhoillsicheadh sin sa chiad dol a-mach ann an earrann-leasachaidh dhen iris òigridh, Le Petit Vingtième. Smaoinichear an-diugh air Hergé mar "phrìomh athair nan comaigean eòrpach", agus e air fear de na ciad ùghdaran frangach a bhith a' dealbhadh le stoidhle bhuilgeanach nan comaigean ameireaganach.
Rè nan 30an, sgaoil Hergé obair ealain gu iomadh raon (dealbhan irise, nobhaile, chairtean agus sanais-reic) agus e a' cumail ris na dealbhan-èibhinn fad an t-siubhail. Chruthaich e turas mu seach Les Exploits de Quick et Flupke (1930), Popol et Virginie au pays des Lapinos (1934) agus mu dheireadh Les Aventures de Jo, Zette et Jocko (1935). An dèidh a' chomaig Tintin au pays des Soviets, far an tug e air a charactar òg bhith cur aghaidh ri gàbhaidhean ann an tìr nan sovietach, chuir e a-mach Tintin sa Chongo agus Tintin ann an Ameireaga. Is ann an dubh is geal a bha na comaigean sin. An 1934, chuir e eòlas air Tchang Tchong-Jen, oileanach òg sìonach a bha ag ionnsachadh ann an Académie royale des beaux-arts sa Bhruiseal. Thug seo cruth-atharrachadh air smuain is stoidhle Hergé. Thòisich e air rannsachadh son a' chiad uair, agus dhealbhaich e Le Lotus bleu, fhathast an dubh is geal.
Rè an Dàrna Cogaidh, dh'fhoillsich Hergé Na Dàna-thursan aig Tintin san iris-leasachaidh òigridh aig an làitheachan Le Soir, fhad 's a bha an Fhraing fo cheannsal nan Gearmailteach; rud a chuir fìor droch shnuadh air a theist agus a rinn gun deach fàgail air aig àm saoradh na Frainge a bhith ri co-obrachadh leis na Nàsaich. Chaidh a chur air ais san dìollaid ge-tà le seann fhear an résistance, Raymond Leblanc, a bha na dheasaiche air an iris Tintin bho 1946. Chaidh Hergé na dheasaiche ealantais air an iris sheachdaineil seo, iris a chuir na h-uibhir ri saoghal nan comaigean frangach-beilgeach, agus a leig leis a stoidhle fhèin a stèidheachadh, stoidhle ris an canar ligne claire san fhraingis (strìoch-shoilleir). Bha Hergé làn tèomachd is lèirsinn 's gun do leasaich e an dòigh-dhealbhaidh seo rè nan 50an 's nan 60an anns an iris Tintin fhad 's a bha e a' cumail air a' deasachadh Jo, Zette et Jocko agus gu h-àraidh, Quick et Flupke. Mhair Tintin mar phrìomh obair dha ge-tà, 's choisinn e cliù dha air feadh na Roinn-Eòrpa, agus an dèidh sin, air feadh an t-saoghail.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ealain Roinn-seòrsa:Daoine às a' Bheilg
Damsay
thumb|Damsay
Bozdağan
Eachdraidh
B' e Turcaich Oghuz a bh' anns a' mhòrchuid nan daoine a bha nan tàmh an seo fad linntean. 'S ann à dà fhacal Oghuz a tha an t-ainm: Dağlıq (beanntach) agus boz (liath). Bheireadh sin Baile nam Beanntan Liatha duinn sa Ghàidhlig. Tha e coltach gu robh treubh Oghuz leis an aon ainm nan tàmh sa sgìre o chionn linntean. Buineadh am baile dhan roinn fèin-riaghlaidh (Asarbaideanais: Muxtar Vilayət) Nagorno-Karabakh eadar 1923 agus 1991. Nuair a thuit An t-Aonadh Sobhiatach às a chèile thoisich cogadh eadar Airmeinia agus Asarbaideàn: ghabh feachdan os làimh am baile agus an sgìre air fad. Tha iad fhathast ann. Chaidh dithis às a' bhaile a mharbhadh sa chogadh is dithis eile a tha air dhìth gus ar làithean.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Asarbaideàn Roinn-seòrsa:Àisia
Damsay
'S e eilean ann an Arcaibh a tha ann an Damsay (Lochlannais/Nòrnais: Damsey/Daminsey; "eilean na locha" neo "eilean Eonan"). Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach air an eilean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Arcaibh
Corn Holm
thumb|Corn Holm, le Black Holm air a chùlaibh
'S e eilean ann an Arcaibh a tha ann an Corn Holm. Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach anns an eilean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Arcaibh
Baile na Craoibhe
'S e baile ann an Alba meadhanach a tha ann am Baile na Craoibhe (Beurla: Ballencrieff). Tha e faisg air an Druim agus Longniddry, agus tha e ann an Lodainn an Ear. Tha e suidhichte air phrìomh-loidhne na h-oirthire an ear agus am B1377. Bha snaidhm-rèile ann ris an loidhne do dh'Obar Lìobhaite agus Gualainn.
Bréanascaill
thumb|right|300px'S e clachan beag faisg air Gob an Choire, san Oileán Acla, ann am Chontae Mhaigh Eo sa Chúige Chonnacht ann an Èirinn a th' ann am Bréanascaill (Gàidhlig: Breunasgall). Tha e suidhichte ri taobh na h-Aisléime air an rathad L1405, a shìneas sìos gu ruige na Cloiche Móire. 'S ann dhan Bharanachd Buiríos Umhaill, am Baile Fearainn Dumha Éige agus a' pharraist Acaill a bhuineas Bréanascaill.
Oileán Acla
'S e eilean sa Ghaeltacht thar chosta an iar na h-Èireann a tha ann an Oileán Acla (Tuiseal ainmneach: Acaill, Gàidhlig: Acaill, Eilean Acla). Tha e suidhichte ann an Contae Mhaigh Eo (Cúige Chonnacht). Ann an 2011 cha robh ach 498 duine a' fuireach ann. 'S e an t-eilean as motha ann an Èirinn air fad a th' ann an Acaill.
Freumhan an Ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an àite seo idir soilleir, tha e coltach gur ann à aicil (Gàidhlig: iolair) ann an seann-ghàidhlig a tha an t-ainm. B' e gum faiceadh iolairean tric san eilean anns na làithean a dh' fhalbh.
Baile na Craoibhe
'S e comharra-stiùiridh a tha ann an Taigh Baile na Craoibhe, togalach àrd, geal. Bha e trèigte an dèidh do theine ann an 1868 ach dh'ath-aisigeadh e anns an 1990an.
Oileán Acla
Eachdraidh
Chaidh an t-eilean a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1253 mar Eccuill, anns na h-Annála Loch Cé. Anns an 13mh Linn bhuineadh Acaill agus an talamh air gach taobh a' Chuan Mó do rìoghachd bheag air an robh Umaill. Tha an talamh seo a-nis air a roinn eadar am Baranachd Buiríos Umhaill agus Muraisc. B' ann leis an teaghlach Ó Máille a bha làmh an uachdar ann an Umaill. B' ann an Acaill a thachair a' chiad Boycott - an aghaidh fìor dhroch Mhorair talmhainn air an robh Boycott. An dèidh sin, thug Conradh na Talún fearann dha na daoine bochd air feadh na sgìre.
Baile na Craoibhe
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Lodainn an Ear
Oileán Acla
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Roinn-seòrsa:Èirinn Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann Roinn-seòrsa:Cruinn-eòlas Roinn-seòrsa:Contae Mhaigh Eo
Helliar Holm
thumb|Helliar Holm
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Arcaibh
Baile Dhaibhidh
Tha an làrach connspaideach ann am poileataigs na roinne leis gun robh e ann am Palastain ron chogadh ann an 1967.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Àisia
Ben Gurion International Airport
thumb|Port-adhair Ben Gurion 'S e port-adhair eadar-nàiseanta ann an Iosrael a tha ann am Ben Gurion International Airport (Eabhra:נְמַל הַתְּעוּפָה בֵּן גּוּרְיוֹן). Tha e suidhichte ear air Tel Aviv, agus mu 50 km air falbh bho Ierusalem. 'S e sin am port-adhair as motha ann an Iosrael.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Àisia
Tomáš Garrigue Masaryk
B' e eòlaiche-comainn, feallsanaiche agus neach-poileataigs às an t-Seic bh' ann an Tomáš Garrigue Masaryk (IPA: tomaːʃ ˈɡarɪk ˈmasarɪk, Hodonín, 7 am Màrt 1850 - Lány, 14 an t-Sultain 1937). Bhuineadh e do theaghlach gu math bochd à Morabhia. An dèidh a' Chogaidh Mhòir dh'fheuch e ri stàit fheadarail a chuir an àite na h-Ostair-Ungaire, a bha a' tuiteam às a chèile. Nuair dh'fhàillig sin, chruthaich e An t-Seic-Slòbhac. Bha e os cionn na dùthcha bho 1918 gu ruige 1935. Bha a mhac, Jan Masaryk (1886 - 1948), na mhinistear nan Dùthchannan Cèin bho 1940 gu ruige 1948.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Seic Roinn-seòrsa:Poileataigs