cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baracoa
'S e baile meadhanach faisg air Santiago ann an Cùba a tha ann am Baracoa. Tha e suidhichte air an àirde an ear an eilein, san roinn Guantánamo. 'S ann às an Arauaca airson làthaireachd na mara a th' ann an t-ainm. B' e na Taino a bha nan tàmh an seo, ach chaochail iad uile an dèidh 1492. Chèilidh Cristoforo Colombo air an sgìre 's a tha seo sa bhliadhna siud cuideachd. Chaidh am baile fhèin a stèidheachadh le Diego Velázquez de Cuéllar ann an 1511, agus ann an 2006 bha 81,794 duine a' fuireach ann.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Cùba
Aisia Bheag
thumb|250px|right|Dealbh-dùthcha a' nochdadh an Roinn-Eòrpa
'S e mòr-thìr ans An Tuirc a th' ann an Aisia Bheag air neo Anatolia (Turcais: Anadolu/Küçük Asya, Greugais; Ἀνατολή/)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Tuirc Roinn-seòrsa:Cruinne-èolas Roinn-seòrsa:Mòr-roinnean Roinn-seòrsa:Aisia
William Dunbar
Rugadh e mu 1460 is 's docha bha e na oileanach aig Oilthigh Chill Rìmhinn. Bha e na mhakar, còmhla ri, mar eisimpleir, Robert Henryson is Gavin Douglas. Dh'obair e mar bhàrd cùirte ann an Dùn Phàrlain is sgrìobh e The Thrisill and the Rois (An Cluaran is an Ròs) a tha a comharrachadh pòsadh Seumas IV Alba is Mairead Tudor. 'S ann The Lament for the Makaris, anns a bheil e ag caoineadh bàird mar Robert Henryson, a tha anns a dhuan as ainmeile. Cha fios ann cuin an do chaochail e ach cha do sgrìobh e bàrdachd as dèidh Blàir Flodden, nuair an do chaochail Seumas IV.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bàird Albannach Roinn-seòrsa:Bàrdachd
Oilthigh East Anglia
'S e oilthigh poblach a th' ann an Oilthigh East Anglia a bha a' cur air bonn ann an 1963.
Daoine ainmeil
Roinn-seòrsa:Oilthighean ann an Sasainn
Aleksey Leonov
'S e paidhleat, speuradair agus saighdear às an Aonadh Sobhiat a th' ann an Alexey Arkhipovich Leonov (Ruisis: Алексе́й Архи́пович Лео́нов, IPA: ɐlʲɪˈksʲej ɐˈrxʲipəvʲɪtɕ lʲɪˈonəf, Listvyanka, 30 an Cèitean 1934). B' e Leonov a' chiad fhear a choisich san fhànas a-riamh, air 18 am Màrt 1965. Mhair an sgrìob taobh a-muigh luinge-fànais aige 12 mionaid. Theab e bhàsachadh leis gun do dh'fhàs an deise-fhànais aige air at agus cha b' urrainn dha till dhan long-fhànais ach a' leigeil ogsaidean a-mach. Rinn e turas eile ann an 1975 nuair a thàinig na longan-fànais Apollo agus Soyuz ri chèile. Bha e os cionn sgioba-trèanaidh prògram-fànais na dùthcha aige bho 1976 gu ruige 1982. 'S e sàr dhealbhadair a th' ann agus thug e peann is pàipear còmhla ris dhan fhànas: sheall e na dhealbhaich e shuas san fhànas gu Arthur C. Clarke is b' e seo a chleachd esan san nobhail aige 2010: Odyssey Two.
Raquel Liberman
B' e strìopach agus neach-iomairt feimineach Ucràineach/Pòlach a chaidh tro gach cruadal air sgàth siùrsachd-èiginn a bh' ann an Raquel Liberman (Ucràinis: Ракель Ліберман, Eabhra: רחל ליברמן, Berdychiv, 10 an t-Iuchar 1900 - Buenos Aires, 7 an Giblean 1935). Bhuinneadh i do theaghlach Iùdhach gu math bochd.
B' ann de shliochd Ruiseanach-Iùdhach a bha Liberman agus rugadh e ann am Berdichev san Ucràin, a bha na phàirt Iompaireachd na Ruise aig an àm. Nuair a bha i na leanabh, rinn an teaghlach eilthireachd dhan a' Phòlainn, far an do phòs i aig an tàillear Yaacov Ferber ann an Warszawa ann an 1919. Ann an 1921 shiubhail Ferber gu Tapalqué, san Argantain, far an robh a phiuthar agus an duine aice a' fuireach ann. Anns an Dàmhair 1922, ràinig Raquel Liberman còmhla ri a dithis mhac agus lorg iad an duine aice ann an droch shlàinte. Chaochail esan beagan mhìosan an dèidh sin. Thug Raquel Liberman a' chlann do choimhearsnaich a bràthar-chèile agus dh' fheuch i ri obair a lorg ann an coimhearsnachd Iùdais ann am Buenos Aires.
A rèir an t-Ollamh Nora Glickman, chan eil e idir soilleir mar a chaidh Raquel Liberman an sàs ann an siùrsachd. Dh' fhaodadh boireannaich singilte a thàinig gu Buenos Aires gun chompanach a bhith air am fastadh le maoir-strìopaich no air an toirt am bruid gu taighean-siùrsaich. 'S e seòrsa tràilleachd a th' ann siùrsachd-èiginn. Bha Liberman an dèidh sin ag innse dha na h-ùghdarrasan gun do shiubhail i gu dìreach bho Warszawa gu Buenos Aires ann an 1924, còmhla ri maor-strìopaich a thug oirre strìopachas a dhèanamh. Bha còir aice a bhith sàmhach mu a clann agus an duine aice a chaochail. 'S e an rud a tha cinnteach gun robh i ag obair dha maor-strìopaich air an robh Jamie Cissinger, a thugadh oirrese an t-airgead a thoirt dhàsan. Às deidh còig bliadhna, dh' fhosgail i seann bhùth leis an airgead a shàbhail i. Nuair a theab fear eile a thoirt oirrse ri dhol air ais dhan siùrsachd, thionndaidh i a-steach dha na poileis esan, air 29 an Dùbhlachd 1929.
Aleksey Leonov
Iomraidhean
Leonov, Alexey Arkhipovich Leonov, Alexey Arkhipovich Leonov, Alexey Arkhipovich
Raquel Liberman
Phòs Liberman aig José Salomón Korn ann an sionagog far an robh prìomh oifis Zwi Migdal, rudeigin a tha Glickman ag ràdh nach robh fios aice. B' e buidheann eucoireach a bh' ann an Zwi Migdal. Thug Korn air Liberman thilleadh dhan siùrsachd a-rithist. Às deidh dhi fheuchainn gu neo-shoirbheachail ri na rudan aice fhaighinn air ais, chuir Liberman fios chun na poileis a-rithist, le cuideachadh bho Ezrat Nashim, agus thug esan fianais an-aghaidh Zwi Migdal ron britheamh Julio Alsogaray. Ann an 1930, an dèidh do Hipólito Yrigoyen a bhith air a sgrios le José Félix Uriburu, dh'atharraich beachd nan ùghdarrasan a thaobh siùrsachd. Chaidh Zvi Migdal a phronnadh, chaidh 108 de na 434 ball a dhìteadh, agus theich mòran às an dùthaich. Chaid siùrsachd a dhèanamh mì-laghail san Argantain ann an 1935. Bhàsaich Raquel Liberman le aillse ann an ospadal ann am Buenos Aires ann an 1935.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Iùdhaich Roinn-seòrsa:An Argantain
Oilthigh Helsinki
'S e oilthigh rannsachaidh na stàite ann an Helsinki (Suòmaidh) a th' ann an Oilthigh Helsinki. Chaidh a stèidheachadh ann an 1640 ann an Turku mar Kungliga Akademin i Åbo, leis a' bhànrigh Kristina na Suaine. Ghluais e gu Helsinki ann an 1829. 'S e oilthigh dà-chànanach (Suomais/Suainis) a th' ann cuideachd.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Oilthighean Roinn-seòrsa:Suòmaidh
Aois an Òir (An Spàinn)
200px|thumb|right
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Ealain Roinn-seòrsa:Litreachas
Anthony Hopkins
'S e actair ainmeil a tha ann an Philip Anthony Hopkins (Port Talbot, 31 an Dùbhlachd 1937). Tha e air nochdadh ann an torr diofar fhiolmaichean, m.e. The Silence of the Lambs, Legends of the Fall , Thor.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Ceap-Innis
Tha Ceap-Innis (Beurla: Keppinch) ann an Loch Laomainn. Fuirichidh 0 daoine ann.
'S e crannag a bha ann, agus fhuair àrsairean obair-chreadha Ròmanach air.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Keith Brown
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Keith Brown BPA.
Rugadh is thogadh e ann an Dùn Èideann agus bha e na shaighdear sna Maraichean Rìoghail. Cheumnaich e o Oilthigh Dhùn Dè agus bha e na oileanach aig Oilthigh Eilein Eòin.
Chaidh e na BhPA airson Ochail ann an 2007 a chaidh na Siorrachd Chlach Mhanann agus Dùn Blàthain ann an 2011.
Chaidh e na Mhinistear airson Sgilean agus Foghlaim Fad-Beatha ann an 2009, Mhinistear airson Còmhdhalach san Riaghaltas na h-Alba ann an 2011 agus Rùnaire a' Chaibineit airson Ceartais ann an 2014. Chaidh a thaghadh mar leas-cheannard Phàrtaidh Nàiseanta na h-Alba san Ògmhios 2018 ach chaill e a dreuchd mar Rùnaire Stàite nuair an do chrath Nicola Sturgeon a caibineit is chaidh e na stiùiriche iomairt.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
Beurla Reagaird
'S e cànan a chleachd luchd-siubhail air a' Ghàidhealtachd a tha ann am Beurla Reagaird.
Tha faclan anns a' Bheurla Reagaird a tha a' dol às a' Ghàidhlig, mar eisimpleir lupac airson 'each' ('capall' air ais).
Sgìre Timrå
'S e baile (Suainis: tätort) agus sgìre-riaghlaidh (Suainis: kommun) faisg air Härnösand, ann an ceann a tuath na Suaine, a th' ann an Timrå. The suidhichte anns an roinn Västernorrlands län, 293km air falbh bho Uppsala, 804km bho Mhalmö agus 353km bho Stockholm, prìomh-bhaile na dùthcha. Chaidh Timrå a chlàradh airson a' chiad turais anns an 14mh Linn mar Timmeradh agus tha 17,895 duine a’ fuireach ann.
Eachdraidh
Chaidh eaglais a thogail an seo san 14mh Linn. Thogadh obair-iarainn faisg air a' bhaile aig Lögdö bruk anns an 17mh Linn - a tha na thaigh-tasgaidh a-nis. Bha Timrå Kommun mar a tha e an latha an-diugh air a' chruthachadh ann an 1971 nuair a thàinig Timrå köping agus Hässjö landskommun ri chèile.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain Roinn-seòrsa:An t-Suain
Adhbharan nàdarra
'S e buidheann adhbharan bàis far an do dh'adhbhar adhartas tinneis a tha ann an adhbharan nàdarra.
Alba
Feumar MCCD (medical certificate of cause of death) a sgrìobhadh an dèidh gach bàis ann an Alba. Cha urrainnear bàs a chlàradh le "adhbharan nàdarra" air an teastanais. Feumaidh an teastanas a shònrachadh dè an tinneas an do dh'adhbharaich am bàs. Mura h-eil fios ann dè tha air am bàs adhbharachadh, feumar cunntais air a' bhàis a thoirt do Procadair a' Chrùin.
Mehmed I
B' e còigeamh Shultan Impireachd nan Otomanach a bh' ann am Mehmed I (far-ainmean: Çelebi - 'uasal' agus Kirişci - 'tighearna òg', Bursa 1381–Bursa 26 an Cèitean 1421). B' e an ceathramh mac Bayezid I agus Devlet Hatun a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha bho 1413 gu ruige 1421. B' fheudar dha shabaid fad bliadhnaichean an aghaidh a chuid bhràithrean tron interregnum a bh' ann an dèidh bhàs athar ann an Akşehir ann an 1403. B' e esan a dh' aontaich an stàit an dèidh 11 bliadhna de dhubh-choimeasg. Chan ann ach an t-ainm Arabais محمد (Muhammad) ann am foirm Turcais a th' ann Mehmed.
Adhbharan nàdarra
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Adhbharan bàis
Casey Affleck
'S e actair ainmeil a tha ann an Caleb Casey McGuire Affleck-Boldt (Falmouth, 12 an Lùnastal 1975). Tha e air nochdadh ann an torr diofar fhiolmaichean, m.e. Good Will Hunting, Ocean's Eleven, Gone Baby Gone.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
STUC
'S e aonad nàiseanta nan aonaidhean-ciùird ann an Alba a th' ann an STUC (ainm slàn: Scottish Trades Union Congress, Gàidhlig: Mòr-dhàil Aonaidhean-ciùird na h-Alba). Bidh an STUC a' riochdachadh mòr-chuid nan aonaidhean-ciùird ann an Alba. Chaidh a chruthachadh ann an Glaschu ann an 1897 air sàilleabh gu robh cuid a dhaoine mì-thoilichte leis na bha an TUC a' deanamh a thaobh riochdachadh nan luchd-obrach anns a' Pharlamaid. Aig an ìre seo tha 36 aonaidhean-ciùird air an cleamhnachadh ris - EIS, UNISON agus UNITE nam measg - is iadsan a' riochdachadh mu 630,000 duine uile gu lèir. 'S e Greum Mac a' Ghobhainn a tha na àrd-rùnairean a-nis. 'S ann ag amas air iomairtean le ìomhaigh àrd a chuir air dòigh, is e a' strì airson amasan agus beusan nan aonaidhean-ciùird. A bharrachd air sin, bithear a' cuideachadh aonaidhean-ciùird a thaobh fhastadh buill, a bhith nas èifeachdaiche agus ag obair an aghaidh chonnspairn eadar aonaidhean-ciùird agus airson dlùth-phàirteachas.
Ceanglaichean A-muigh
Roinn-seòrsa:aonaidhean-ciùird Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Alba
Arnaldo Tamayo Méndez
'S e paidhleat, speuradair agus neach-poileataigs à Cùba a tha ann an Arnaldo Tamayo Méndez (Baracoa, 29 am Faoilleach 1942). 'S e Tamayo Méndez a' chiad speuradair à Cùba - agus a' chiad duine le freumhan ann an Afraga - a chaidh dhan fhànas a-riamh. Rinn e an turas aige, a mhair corr is 7 uairean, air bòrd Soyez 38 ann an 1978. Tha e pòsta agus tha triùir duine-cloinne aige cuideachd. Tha e air a bhith na bhall Pàrlamaid Chùba bho 1980.
Iomraidhean
Tamayo Méndez, Arnaldo Tamayo Méndez, Arnaldo Tamayo Méndez, Arnaldo
Innis Uallais
Tha Innis Uallais (Beurla: Wallace's Isle) ann an Loch Laomainn. Fuirichidh 0 daoine ann.
Ceangailtean a-staigh
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Dumitru Prunariu
'S e paidhleat, speuradair agus riochdaire dioplòmasach à Romàinia a tha ann an Dumitru-Dorin Prunariu (IPA: duˈmitru dorin pruˈnarju, Orașul Stalin, 27 an t-Sultain 1952). 'S e Prunariu a' chiad speuradair à Romàinia a chaidh dhan fhànas a-riamh. Rinn e an turas aige, a mhair corr is seachdainn, air bòrd Soyez 40 ann an 1978, còmhla ri Leonid Popov. A bharrachd air sin, tha e air a bhith an lùib bhancaichean agus gnòthaichean eadar-nàiseanta às leth na dùthcha aige fhèin on a thill e dhan talamh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Speuradair Roinn-seòrsa:Daoine à Romàinia Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Romàinia
Innis Cruinn
right|thumb|300px|Cladach na h-innse
Tha Innis Cruinn (Beurla: Inchcruin) ann an Loch Laomainn. Fuirichidh 0 daoine ann.
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Regis Philbin
'S e cleasaiche à The Bronx, New York City, New York sna Stàitean Aonaichte a tha ann am Regis Francis Xavier Philbin Rugadh e 25 an Lùnastal 1931).
Jo Swinson
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Jo Swinson. Bha i na ceannard am Pàrtaidh Libearal Deamocratach ann an 2019 mus do chaill i a seat a-rithist.
Rugadh i ann an 1980 is thogadh i ann am Muileann-Ghaidh. Bha i na h-oileanach aig an LSE far an do dh'ionnsaich i manaidsireachd agus dh'obair i ann am margaideachd airson an stèisean-rèidio Viking FM ann an Hull.
Sheas i ann an Kingston upon Hull an Ear ann 2001 agus bhuannaich i Siorrachd Dhùn Breatainn an Ear ann an 2005 agus a-rithist ann an 2017 an dèidh dhi a seat a chall dhan Nàiseantach John Nicolson. Fhuair i freagairt aileirdsig ann an 2013 an dèidh do bhriosgaid ithe. Sheas i mar thagraiche airson cheannardas na Lib Deamach an dèidh do Vince Cable ann an 2019 an aghaidh Ed Davey agus bhuannaich i. Chaill i a seat a-rithist ann an 2019 is Amy Callaghan ga buannachadh.
Comann Litreachas Gàidhlig na h-Alba
Foillsichidh Comann Litreachas Gàidhlig na h-Alba (Beurla: Scottish Gaelic Texts Society) leabhraichean sgoilearach air litreachas Gàidhlig na h-Alba.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Buidhnean Gàidhlig
Liudmyla Suprun
'S e eaconamaiche, neach-malairt agus neach-poileataigs às An Ucràin a th' ann an Liudmyla Pavlivna Suprun (Ucràinis: Людмила Павлівна Супрун, Zaporizhzhia, 7 am Faoilleach 1965). Fhuair i a chuid foghlaim ann an lagh san Oilthigh Taras Shevchenko an Kyiv. Tha i na ball pàrlamaid airson a' phairtidh Narodno-Demokratychna Partiya (Gàidhlig: Pàrtaidh Deamocratach an t-Sluaigh, Ucràinis: Народно-демократична партія).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Aonghas MacDhonnchaidh
B' e sgrìobhadair Gàidhlig a bh' ann an Aonghas MacDhonnchaidh (Angus Robertson, 1871-1948). Rugadh e ann am Breacais, san t-Srath anns an Eilean Sgitheanach agus rinn e dachaigh ann an Glaschu. B' e An t-Ogha Mór (1913), an nobhail aige, aon de na nobhailean a bu tràithe sa Ghàidhlig. Bha e ’na cheann-suidhe aig An Comunn Gàidhealach bho 1922 gu 1927.
Chaidh a thìodhlacadh ann am Breacais.
Innis-Tìlis
Is i Innis-Tìlis an cànan oifigeil ann an Innis Tìle. Tha an Institiud Árni Magnússon an sàs anns a' chànan seo. Is e cànan Gearmaineach a th' innte. Tha mun cuairt air 320,000 duine le Innis-Tìlis ann an Innis-Tìle fhéin agus barrachd is 8000 eile anns an Danmhairg.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Cànain Ghearmaineach Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Eddie Redmayne
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Jenny Slate
'S e cleasaiche à Milton, Massachusetts sna Stàitean Aonaichte a tha ann am Jennifer Sarah "Jenny" Slate Rugadh e 25 am Màrt 1982).
Martha Wardrop
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann am Martha Wardrop.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Glaschu Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Uaine na h-Alba Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Neda Nezhdana
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Tom Cruise
'S e actair ainmeil a tha ann an Thomas Cruise Mapother IV (Syracuse, Eabhraig Nuadh, 3 an t-Iuchar 1962). Tha e air nochdadh ann an torr diofar fhiolmaichean, m.e. Mission: Impossible, Minority Report, Top Gun: Maverick.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Maggie Chapman
'S e neach-poileataigs ann an Alba a tha ann am Maggie Chapman.
Rugadh is thogadh i ann an Siombabue agus dh'imrich i gu Alba airson ainmh-eòlas ionnsachadh. Bha i na h-òraidiche aig Oilthigh Napier agus na comhairliche air Comhairle Baile Dhùn Èideann o 2007 gu ruige 2015. Chaidh i a thaghadh mar reactar Oilthigh Obar Dheathain ann an 2015  agus a-rithist ann an 2018. Bha i na co-cheannard Pàrtaidh Uaine na h-Alba còmhla ri Patrick Harvie eadar 2013 agus 2019.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Uaine na h-Alba Roinn-seòrsa:Daoine à Afraga a Deas
Creag Lìte
right|300px
'S e eilean ann an Linn Giùdain a tha ann Creag Lìte (Beurla: Craigleith), faisg air Bearaig a Tuath. Chan eil daoine a' fuireach ann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Linne Foirthe Roinn-seòrsa:Lodainn an Ear
Clò Hearach
Dathachadh
Thuirt Seòras Bochanan ann an 1582 mu dheidhinn na h-eileanaich "they delight in marled clothes, specially that have long stripes of sundry colours; they love chiefly purple and blue". Sna làithean seo, thèid clò Hearach a lorg ann an dath sam bith air sgàth 's gun cleachd Harris Tweed Authority dathan fuadain; ach, gu h-eachdraidheil, thàinig dathan à lusan agus crotal às na h-eileanan. 'S e obair boireannach a bh' ann an dathachadh agus, an àite sgrìobhadh na reasabaidhean, chaidh a mhòr chuid a theagasg le beul-oilean bho màthair dha an nighean aice fhèin. B' urrainn dha na boireannaich nan eilean siar dath sam bith a dhèanamh agus rinn iad iad leis an crotal agus na lusanan an tiomall. Chaidh cuid de na dathan a thional tron bhliadhna agus a stòradh ach cha b' urrainn dha cuid de dathan eile – gu h-àraidh dathan flùraichean agus duilleag. Thathar a' cleachdadh dìreach às dèidh a bhith truiste. 'S ann a crotal a tha an donn suaicheanta cho ceangailte le clò Hearach. 'S e sin an dath a chleachd na eileanaich as trice. Chaidh sgrìobhadh gum b' fheudar dha na Hearaich agus na Leòdhasach malart leis na Sgitheanaich airson crotal fhaighinn air sgàth 's nach robh càil air fhàgail air an eilean fhèin. Nì crotal orainds agus purpaidh cuideachd: Nì crotal fiasag nan creag orainds agus nì crotal corcair purpaidh ma thèid e brachadh le amòinia. Thèid mòran crotail agus lus a chleachd na h-eileanaich dìon na làithean seo an cois a' chlò
Lusan an Dathachaidh
Tha dathachadh clòimhe a' tòiseachadh le roinnseachadh. 'S e an dòigh a bhios sinn a' nighe an t-arm a th' ann an roinnseachadh. 'S e arm an t-ainm a th' air clòimh amh agus tha e salach le talamh agus easradh bho beatha na caora. Mura tèid an toirt air falbh, bidh an dath neo-chothromach. Tha ola clòimhe air arm cuideachd agus, mura tèid an ola a thoirt air falbh, chan urrainn an dath freumhadh. Tha ola clòimhe uisge-oillteach air sgàth 's gu bheil i neo-phòlarach. Bhacadh an ola clòimhe an dath a drùdhadh a' chlòimh air sgàth 's gu bheil dathan a' ruithe ann an uisge agus tha uisge pòlarach. Às deidh gu bheil a' chlòimh air a lomairt, feumaidh i a bhith ga roinnseachadh gu aithghearr no grodaidh i. Tha roinnseachadh a' tòiseachadh le tional an uisge. B' fheàrr leis a' muinntir uisge nan neul. Chan eil mòran idheonaichean ann an uisge nan neul. Gabhaidh idheonaichean gnothach ri siabann a chopadh agus ri mordants. Chaidh an t-uisge a theasachadh ann am pràis le teine mòna gu teas a' chùim agus gus an cop an siabann. Chaidh na rùisg a chur anns a' phràis agus a caoin-ghluasad le bata-fiodha. 'S e obair doirbh a bh' ann an roinnseachadh air sgàth 's gum b' urrainn dhan rùsg a dhèanamh ad-olainn agus cha bhi an snàth cho làidir. Feumaidh na rùisg a bhith a' glanadh iomadh tursan gus a bheil iad geal. An uair sin chaidh an sìneadh air an fhraoch a-mach sna ghrian ach far a bheil gaoth airson an tioramachadh.
Mus tèid a' chlòimh dathachadh, feumaidh an dathadair mordant a thaghadh. 'S e stuth a cheangaileas an dath ris a' chlòimh a th' ann am mordant. Cha mhòr nach eil am pH aig clòimh neodrail. Le sin, tha clòimh furasta dathachadh le seabhagan no stuth alcaileach ach falbhaidh an dath gu furasta cuideachd. 'S e meiteal a th' anns a' mhòr-chuid de mordant le teàirrds nas àirde na dà. Ceangailidh e ris an ogsaidean anns a' chlòimh agus cuiridh e teàirrds air a' chlòimh. Mar seo, b' urrainn dha na dathan a sìor-cheangal leis a' chlòimh. 'S e iarann, alman, staoin, copar sulfat agus alm na mordant as cumanta ach b'fheudar an dathadair an ceannach. Mura b' urrainn dha an dathadair am mordant a cheannach, chaidh maistir a chleachdadh. Ged a thathar uile a' ceangal dath ri clòimh, bheir iad buaidh diofar air an dath.
Buaidh am Mordant
Tha buaidh am mordant cuideachd a' crochadh ri cuin a thèid a chur ris a' chlòimh. B' urrainn dham mordant a bhith ga chur ris a' chlòimh ro an dath, às dèidh an dath no aig an aon àm leis an dath. Tha am mordant ag obair nas fheàrr nuair a thèid a chur ris a' chlòimh ro an dath air sgàth 's nach eil e feuchainn ri an dath airson a cheangal ris a' chlòimh. Ach, ged a tha e ag obair nas fheàrr, bha e nas cumanta a cur am mordant aig an aon àm leis an dath air sgàth 's gu bheil e nas fhasa.
Roinn-seòrsa:Aodach
Falköping
'S e baile (Suainis: tätort) ann am meadhan na Suaine a th' ann am Falköping. The suidhichte eadar Skara agus Jönköping, anns an roinn Västra Götalands län, 120km air falbh bho Ghöteborg, 288km bho Mhalmö agus 290km bho Stockholm, prìomh-bhaile na dùthcha agus 300km bho Uppsala. Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1100 agus tha 16,350 duine a’ fuireach ann.
Freumhan an Ainm
Tha e coltach gur ann à falk (seabhag) agus am facal köping (margaidh) a tha an t-ainm. Bheireadh sin Fèil na Sealbhaige dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. Tha cuis eile dhen bheachd gur ann à fala, seann fhacal airson talamh nach robh freagarrach do dh' àiteachas a th' ann, a bheireadh Fèil na Talmhainn Fhalamh dhuinne. 'S e co-dhàimh leis a' Bheurla chipping/shopping agus a' Ghearmailtis kaufen a th' ann köping agus 's e co-dhàimh leis a' Ghàidhlig falamh a th' ann fala. 'S e Falbygden a chanar ris an sgìre mu timcheall a' bhaile.
Eachdraidh
B' e àite gu math cudromach do Chrìosdaidhean anns an meadhan aoisean leis gu robhar a' dèanamh taistealachd gu eaglais an Naoimh Allghar MacArailt (Suainis: Olof Haraldsson), a bh' anns a' bhaile. Chuireadh às do sin an dèidh An Ath-Leasachaidh. Chaidh am baikle a chlàradh mar Phalokopia ann an 1331 (ann an Laideann) agus mar Ffallaköpwngh ann an 1502 (ann an Suainis).Rinn feachdan às An Danmhairg droch sgrios agus milleadh an seo dà thuras, ann an 1520 fo Otto Krumpen agus ann an 1566 fo Dhaniel Rantzau aig àm Cogadh Lochlannach nan Seachd Bliadhna. bha mu 225 duine a' fuireach anns a' bhaile ann an 1560, ach thuit sin gu 100 ann an 1571. Thogadh ospadal ann an 1856. Thàinig an Rathad-iarainn anns an 19mh linn agus leis an rèile thàinig na taighean-gnìomhachas cuideachd. Dh' fhàg àireamh-sluaigh a' bhaile mean air mhean agus bha 3,135 duine a' fuireach ann aig deireadh na linne.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain Roinn-seòrsa:An t-Suain
Siorrachd Bhanbh agus Oirthir Bhùchainn (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Siorrachd Bhanbh agus Oirthir Bhùchainn (Beurla: Banffshire and Buchan Coast).
Chruthaicheadh i ann an 2011 o Bhanbh agus pàirtean de Mhoireabh. Tha Ceann Phàdraig, Bucaidh, Banbh, Cuileann agus Baile nam Frisealach san sgìre seo. Tha i ann an crìch ri Siorrachd Obar Dheathain an Ear, Siorrachd Obar Dheathain an Iar agus Moireabh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Christer Fuglesang
'S e eòlaiche-fiosaig agus speuradair às an t-Suain a tha ann an Arne Christer Fuglesang (IPA: ɑ:ɳɛ krɪstɛr fʉ:glɛsaŋ, Stockholm, 18 am Màrt 1957). 'S e Fuglesang a' chiad speuradair às an t-Suain a chaidh dhan fhànas a-riamh. Rinn e a' chiad turas aige, a mhair corr is 26 latha, air bòrd an STS-116 ann an 2006. Rinn e an dara turas aige dhan fhànas ann an 2008 air bòrd STS-128. Chaidh e dhan Kungliga Tekniska högskolan agus do dh'Oilthigh Stockholm. Phòs e aig Elisabeth Walldie ann an 1983, agus rug ise triùir duine-cloinne dha.
Iomraidhean
Fuglesang, Arne Christer Fuglesang, Arne Christer Fuglesang, Arne Christer
Roxette
'S e còmhlan-ciùil ainmeil agus soirbheachail air feadh an t-saoghail a th' ann an Roxette. Chaidh a stèidheachadh ann an 1986, ann an Stockholm le Per Gessle agus Marie Fredriksson. 'S ann às t-Suain a tha an dithis. Bha an iad gu math ainmeil air feadh Lochlainn mar-thà, mus an do chuthaich iad Roxette: bha Gessle anns na Gyllene Tider fad na 70an agus dhèanadh Fredriksson ceòl air a ceann fhèin. Tha iad fhathast ag obair ri chèile air pròiseactan ciùil.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An t-Suain Roinn-seòrsa:Ceòl Roinn-seòrsa:Còmhlanan-ciùil
Pedro Sánchez Pérez-Castejón
'S e neach-poileataigs às an Spàinn a tha ann am Pedro Sánchez Pérez-Castejón.
Chaidh e na cheannard PSOE ann an 2014. Bha e na eaconomaiche mus deach a thaghadh mar thagraiche. B' ann an an Oilthigh Mhadrid a fhuair e a chuid foghlaim. Leig e a dhreuchd dheth ann an 2016 an dèidh do PhSOE an taghadh Spàinnteach a chall is thill e ann an 2017 nuair a sheas e an aghaidh Susana Diaz is Patxi López agus bhuannaich e a cheannardas. Bha e air a bhith cur fo mhionnan gun Bìobaill is gun crann-ceusaidh mar phrìomh mhinistear na Spàinne 2 an t-Ògmhios 2018 an dèidh do Mariano Rajoy a chaill gluasad cronachaidh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Spàinn Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Sòisealach Luchd-obrach na Spàinne
Faclair na Gàidhlig
'S e pròiseact faclaireach a th' ann am Faclair na Gàidhlig a tha a’ cruthachadh faclair eachdraidheil na Gàidhlig.
'S e iomairt eadar-oilthighean a th' ann am Faclair na Gàidhlig, anns a bheil Oilthigh Obar Dheathain, Oilthigh Dhùn Èideann, Oilthigh Ghlaschu, Oilthigh Shrath Chluaidh agus Sabhal Mòr Ostaig OGE an sàs.
Amas a' phròiseict
'S e amas an iomairt faclair eachdraidheil Gàidhlig a chruthachadh a bhios ann an cruth coltach ri na faclairean tomadach eachdraidheil a gheibhear ann an Albais agus ann am Beurla, mar an Dictionary of the Older Scottish Tongue, an Scottish National Dictionary agus an Oxford English Dictionary.
Thèid Faclair na Gàidhlig fhoillseachadh air an eadar-lìon an toiseach.
Bidh am faclair ag obair le na teagsaichean Gàidhlig as tràithe a th' ann gus an latha an-diugh.
Thathas an dùil gum bi am faclair a' gabhail suim air na ceanglaichean a th' eadar Gàidhlig agus Albais gu h-eachdraidheil.
Cruth an Fhaclair
Thèid na faclan a mhìneachadh anns a' Bheurla gus cothrom a thoirt do luchd na Beurla eachdraidh na Gàidhlig a sgrùdadh. Thèid abairtean a thogail bho theagsaichean Gàidhlig gus brìgh nam facal a chur an cèill.
Rianachd
Tha prìomh-oifis an Fhaclair aig Fàs, Sabhal Mòr Ostaig.
Luchd-obrach
Ann an 2019, tha aon neach-obrach làn-ùine air a’ phròiseict, agus ceathrar luchd-comhairle pàirt-ùine.
Maoineachadh
Fhuair Faclair na Gàidhlig taic bho Riaghaltas na h-Alba, Urras Brosnachaidh na Gàidhlig, Urras Leverhulme, Comhairle Maoineachaidh na h-Alba, Bòrd na Gàidhlig, Economic & Social Research Council, Arts & Humanities Research Council, an Carnegie Trust for the Universities of Scotland.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cànanachas Roinn-seòrsa:Gàidhlig
Obar Dheathain Oir Dheathain (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Obar Dheathain Oir Dheathain (Beurla: Aberdeen Donside).
Chruthaicheadh i ann an 2011 o Obar Dheathain a Tuath agus pàirtean de Shiorrachd Obar Dheathain an Iar agus Ceann Chàrdainn. Tha pàirtean de dh'Obar Dheathain tuath air an Deathain, Deis agus Mastrick san sgìre seo. Tha i ann an crìch ri Siorrachd Obar Dheathain an Ear, Siorrachd Obar Dheathain an Iar agus Obar Dheathain Meadhain.
Chaochail a' chiad BPA, Brian Adam ann an 2013 agus bhuannaich Mark McDonald am frith-thaghadh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Obar Dheathain Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Murad II
B' e siathamh Sultan Impireachd nan Otomanach a bh' ann am Murad II (ainm eile: Murād-ı sānī - 'uasal', Amasya An t-Ògmhios 1404–Erdine 3 an Gearran 1451). B' e an ceathramh mac Mehmed I agus Emine Hatun a bh' ann. Mar iomadh prionnsa nan Otomanach, thogadh e ann an Amasya agus b' ann an sin a fhuair e a chuid trèanaidh. Bha e os cionn na dùthcha dà thuras: bho 1421 gu ruige 1444 agus an uair sin bho 1446 gus a chaochail e ann an 1451. B' fheudar dha ar-a-mach am broinn na stàit a chur sìos, a bharrachd air cogaidhean air feadh na h-Impireachd. Chuir e ruaig air feachdan Crìosdaidh aig an dàrna chath Kosovo Polje ann an 1448 agus chuairtich e Krujë, ann an Albàinia, cha do ghèill am baile dha. Leig e dheth an dreuchd ann an 1444 airson crùnadh a mhic Mehmed II ach thill ann an 1446 leis gun do sheas an arm na aghaidh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Joaquin Phoenix
'S e actair ainmeil a tha ann an Joaquin Rafael Bottom (San Juan, Puerto Rico, 28 an Dàmhair 1974). Tha e air nochdadh ann an torr diofar fhiolmaichean, m.e. Gladiator, Walk the Line , Joker.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Francisco de Quevedo
'S e bàrd, sgrìobhadair, diadhair, feallsanaiche agus fear-poileataigs Spàinnteach on Aois an Òir a bh' ann am Francisco Gómez de Quevedo y Santibáñez Villegas (IPA: fɾanˈθisko ðe keˈβeðo). Rugadh e ann am Madrid air an 17 an t-Sultain, 1580 agus chaochail e ann am Villanueva de los Infantes air 8 an t-Sultain, 1645. B' e Quevedo a leasaich an stoidhl sgrìobhaidh air a bheil conceptismo. Bha e an an connspairn, an dà chuid phearsanta agus proifeiseanta, le Luis de Góngora, a stèidhich an stoidhl sgrìobhaidh culteranismo. B' ann an an Oilthigh Mhadrid a fhuair e a chuid foghlaim. Thug Quevedo buaidh uabhasach fhèin làidir air Pablo Neruda.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Spàinnteach Roinn-seòrsa:Daoine às an Spàinn Roinn-seòrsa:Creideamh Roinn-seòrsa:poileataigs
Eilean Chramoin
Tha Eilean Chramoin neo Eilean Cair Amain (Beurla: Cramond Island) ann an Linne Foirthe, faisg air Cair Amain agus bun na h-aibhne Amain. Chan eil duine sam bith a' fuireach ann.
Roinn-seòrsa:Eileanan Linne Foirthe Roinn-seòrsa:Dùn Èideann
Villanueva de los Infantes
'S e baile beag faisg air Valdepeñas, ann cridhe na Spàinne, suidhichte aig 880m os cionn ìre na mara, 's a th' ann am Villanueva de los Infantes (Gàidhlig: Baile Ùr Mic an Rìgh). Tha am baile rim faotainn eadar na h-Aibhnichean Pilancón agus Lavacapachos. 'S ann ann an roinn Ciudad Real, ann an Castilla-La Mancha a tha e. Tha 5,373 daoine a’ fuireach anns a' bhaile.
Eachdraidh
Chaochail an sgrìobhadair Francisco de Quevedo an seo ann an 1645.
Àireamh-sluaigh
Mar iomadh sgìre dhùthaich a-staigh san tìr anns an Spàinn, tha dì-dhaoineachadh na thriobaid ann am Villanueva de los Infantes.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
J. J. Thomson
B' e fiosagaiche à Sasainn a bha anns an Ridire Joseph John Thomson.
Bha a mhac, George Paget Thomson, cuideachd na eòlaiche-fiosaig agus bhuannaich e cuideachd an Duais Nobel ann am Fiosaigs ann an 1937.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann am Fiosaigs Roinn-seòrsa:Luchd-saidheans Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Jakob Jakobsen
B' e cànanaiche agus faclairiche Lochlannach a bh' ann an Jakob Jakobsen (1864–1918). Rugadh e ann an Tórshavn anns na h-Eileanan Faro. Bha ùidh shònraichte aige ann an Nòrnais agus Fàrothais. Bha e a' cruinneachadh beul-aithris, briathrachas, ainmean-àite, agus bàrdachd anns na h-Eileanan Faro agus ann an Sealtainn.
Leabhar-chlàr
Roinn-seòrsa:Cànanaichean Roinn-seòrsa:Nòrnais Roinn-seòrsa:Daoine às na h-Eileanan Faro
Jenő Janovics
B' e cleasaiche, stiùiriche agus sgrìobhadair nam film Ungaireach às Ostair-Ungaire a bh' ann an Jenő Janovics,  Ungvár, 8 an Dùbhlachd 1872 - Cluj-Napoca, 16 an t-Sultain 1945). Tha e ainmeil airson na 33 film a rinn e eadar 1913 agus 1920. A bharrachd air sin, sgrìobh e sgriobtaichean airson 30 filmichean eadar 1913 agus 1918. Chaidh Janovics gu sgoil thèatair ann am Budapest. Timcheall air 1896 thàinig e gu bhith na bhall companaidh an Taighe-cluiche Nàiseanta ann an Kolozsvár (Cluj-Napoca). Rè na h-ùine seo chaidh e seachad air deuchainn an àrd-ollamh, agus ann an 1900 fhuair e dotaireachd bhon oilthigh ionadail (an-diugh: Babeș-Bolyai Oilthigh Cluj). Cho tràth ri 1902 chaidh ainmeachadh mar stiùiriche an Taighe-cluiche Nàiseanta ann an Kolozsvár. Air 16 am Màrt 1909, chaidh Janovics a thaghadh mar chathraiche air Comann Cleasaichean na Stàite, anns an robh 37 companaidhean tèatair. B' e Janovics a stèidhich an stiùidio Corvin Filmgyár ann am Budapest ann an 1916 agus bha e na mheantor do Alexander Korda agus Michael Curtiz. Ann an 1929 chaidh Nikolaus Graf Bánffy (1873 – 1950) ainmeachadh còmhla ri Janovics mar cho-stiùirichean an Taighe-cluiche Nàiseanta Kolozsvár.
Abhach
'S e baile beag air an Eilean Dubh a th' ann an Abhach (Beurla: Avoch). Tha e suidhichte air an A832 eadar Poll Lochaidh san iar agus a' Chananaich san ear air taobh an ear-dheas an leth-eilein air bruach Linne Mhoireibh. Ann an 2011 bha 1,052 duine a' fuireach an seo.
Am baile
Bha eaconamaidh a' bhaile stèidhichte gu ìre mhòir air iasgach, gu h-àraidh sgadan agus gearra-sgadain. An-diugh thèid am port-mara a chleachdadh airson bhàtaichean eile agus airson turas air bàta a thoirt don luchd-turais, gu h-àraidh gu Rubha na Cananaich gus leumadairean fhaicinn. Tha am port-mara suidhichte aig ceann an ear dhen t-seann bhaile iasgaich. Chaidh a thogail ann an 1815 a rèir planaichean Thomas Telford. Chaidh an cala a leasachadh ann an 1903 agus chuireadh an Avoch Harbour Trust air bhonn, a tha a' stiùireadh gnothaichean a' phuirt gus an latha an-diugh. Tha an seann bhaile timcheall air a' chala agus inbhir an abhainn Rosehaugh Burn a' gabhail a-steach sraidean beaga ris an canar ‘streeties’ Tha iad a' ruith aig ceart-cheàrn chun a' chladaich. Tha pàirt dhen bhaile, eadar a‘ chala, Long Street agus Henrietta Street na raoin-ghlèidhteachais. Chithear seann taighean beaga nan iasgairean ann an Henrietta Street.
Àitichean timcheall air Abhach
Tha tobar chlùdaidh (clootie well), "Craigie Well", iar-dheas air a' bhaile, eadar Abhach is Poll Lochaidh faisg air Bàgh Poll Lochaidh. Cuiridh daoine aodaich agus  buinn-airgid air na craobhan timcheall air an tobar seo mar gheasagan an aghaidh draoidheachd.
Iar-dheas air Abhach tha Ormonde Hill far an robh Ormond Castle no Castle of Avoch. Chaidh an caisteal a thogail timcheall air 1179 agus bha e na dhachaigh Andrew de Moray a bha a' sabaid còmhla ri Uilleam Uallas an aghaidh Èideard I Shasainn. Canar gun deach a sgriosadh timcheall air 1650 nuair a chaidh airm Cromwell dlùth air a' chaisteal. Chan eil ach tobhtaichean air fhàgail an-diugh. Tha an caisteal clàraichte mar charragh-chuimhne àrsaidh air liosta nan togalaichean clàraichte, roinn-seòrsa A. thumb|left|Seann togalach aig Rosehaugh Estate Tuath air Abhach chithear togalach clàraichte eile a nochdas air liosta roinn-seòrsa A cuideachd. Tha tobhtaichean taighe-thùir dhìonadaich, Arkendeith Tower, às an 16mh/17mh linn ann a bha e aithnichte fon ainm "Airc-Eoin-dubh" cuideachd.
B' e Roseaugh Estate aon de na oighreachdan a bu bheartaiche anns an sgìre seo. Bha i suidhichte iar-thuath air Abhach. Bhon 1864 a-mach chaidh an oighreachd a leasachadh le James Fletcher. Bha togalaichean ann an stoidhlichean diofraichte ann, leithid stoidhle Seòrasach is Tudair. An dèidh bàs Lilian Fletcher, an tè mu dheireadh san teaghlach seo, ann an 1953, chaidh an taigh mòr a leigeil, ach tha togalaichean eile rim faicinn fhathast.
Robin Walker
'S e mac Peter Walker agus neach-poileataigs à Sasainn a tha ann an Robin Walker BP.
Ged a tha e a' riochdachadh sgìre ann an Sasainn, Worcester as dèidh an taghaidh choitchinn ann an 2010, chaidh e na Leas-rùnaire Stàite na h-Alba ann an 2019 's e a leanail Andrew Dunlop.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Sasainn Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Innis Choluim
'S e eilean ann an Linne Foirthe a tha ann an Innis Choluim (Beurla: Inchcolm).
Tha sean abaid air. Ged a bha dithis a' fuireach anns an eilean ann an 2001, chan eil duine sam bith a' fuireach ann an Innis Choluim ann an 2011.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Linne Foirthe Roinn-seòrsa:Fìobha
Innis Garbhach
right|300px
Tha Innis Garbhach (Beurla: Inchgarvie) ann an Linne Foirthe, fo Drochaid Foirthe.
Roinn-seòrsa:Eileanan Linne Foirthe
Oilthigh Vienna
'S e oilthigh aosmhor, rannsachadh na stàite ann an Vienna a th' ann an Oilthigh Vienna. Chaidh a stèidheachadh leis an Diùc Rudolph VI na h-Ostair ann an 1365. 'S e an treas oilthigh as aosta na Roinn Eòrpa air fad, an dèidh Oilthigh Jagiellonian anns A' Phòlainn (1364) agus Oilthigh Teàrlaich ann am Poblachd nan Seiceach (1348).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Oilthighean Roinn-seòrsa:An Ostair
Innis nam Bhiocaire
right|300px
Tha Innis nam Bhiocaire (Beurla: Inchmickery) ann an Linne Foirthe. Fuirichidh 0 daoine ann. Tha togalaich dhen dharna cogadh air fhathast.
Roinn-seòrsa:Eileanan Linne Foirthe
Hausbrunn
'S e baile beag agus sgìreachd (Gearmailtis: Gemeinde) air an àirde an ear-thuath na h-Ostair a th' ann an Hausbrunn. Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1195 mar Hugesprunne. Chaochail 98 duine an seo leis a' phlàigh ann an 1713. Tha e suidhichte faisg air na crìochan le Poblachd nan Seiceach agus an t-Slòbhac anns an sgìre (Gearmailtis: Bezirk) Mistelbach, san roinn (Gearmailtis: Bundesland) An Ostair Ìochdarach. Tha e suidhichte aig 200m os cionn ìre na mara, 57km air falbh bho Vienna, prìomh-bhaile na dùthcha. Chan eil ach 834 duine a' fuireach ann.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ostair Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Aonta Pharis
'S e aonta eadar-nàiseanta airson eimiseanan ghasan a tha ag adhbharachadh buaidh an taighe-ghlainne a lughdachadh a chaidh bho COP21 ann am Paris ann an 2021 a tha anns an Aonta Pharis.
Dh'aontaich na pàrtaidhean gun
Dh'fhàg na Stàitean Aonaichte an t-aonta fo Donald Trump ach thill iad gu oifigeil ann an 2021 fo Joe Biden.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Àrainneachd
Bamboo Airways
'S e companaidh an aile siubhail a tha ann an Bamboo Airways. FLC Group a' companaidh air bhonn ann an 2017. Tha iad suidhichte ann an Ho Chi Minh baile, Bangkok le togalaichean eile ann an Ho Chi Minh (baile), Hanoi, Da Nang, Vinh, Dong Hoi, Hai Phong, Hue, Phu Quoc, Nha Trang, Quy Nhon is Huế.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bhiet-Nam
ABBA
thumb|right|250px|ABBA ann an [[1974]] B' e còmhlan-ciùil uabhasach fhèin ainmeil agus soirbheachail air feadh an t-saoghail a bh' ann an ABBA (IPA: abːa, dòigh-sgrìobhaidh shònraichte: ᗅᗺᗷᗅ). Chaidh a stèidheachadh ann an 1972, ann an Stockholm le Agnetha Fältskog, Björn Ulvaeus, Benny Andersson, agus Anni-Frid Lyngstad. Chaidh an còmhlan fhèin ainmeachadh as an dèidh. Bhuineadh triùir dhuibh dhan t-Suain ach Lyngstad, a rugadh ann an Nirribhidh (Ged a thogadh anns an t-Suain i). Bha an ceathrar gu math ainmeil air feadh Lochlainn mar-thà, mus an do chuthaich iad ABBA: bha Andersson anns na Hep Stars agus bha Ulvaeus anns na Hootenanny Singers fad na 60an. Dhèanadh Fältskog agus Lyngstad ceòl air an cinn fhèin. Bhunnaich ABBA Eurovision ann an 1974 leis a' chlàr Waterloo. Bha Fältskog pòsta aig Ulvaeus agus bha Lyngstad pòsta aig Andersson, ach dhealaichte iad. Tha Ulvaeus agus Andersson fhathast ag obair ri chèile air pròiseactan ciùil. Bhris ABBA à chèile ann an 1983.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An t-Suain Roinn-seòrsa:Nirribhidh Roinn-seòrsa:Ceòl Roinn-seòrsa:Còmhlanan-ciùil
Innis Cheith
right|300px
Tha Innis Cheith neo Innis Chè (Beurla: Inchkeith) ann an Linne Foirthe. Fuirichidh 0 daoine ann. Is ann le Tom Farmer, am fear a chuir Kwik Fit air bun, a tha an eilean.
Roinn-seòrsa:Eileanan Linne Foirthe
An Lam
Is docha tha sibh a' lorg Lamba
'S e eilean ann an Linne Foirthe, faisg air Bearaig a Tuath, a tha anns An Lam (Beurla: The Lamb). Chan eil daoine a' fuireach ann. 'S e basalt a tha ann an clach an Laim, mar Fiodra.
Is ann le Uri Geller a tha an eilean a-nis.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Linne Foirthe
Mehmed II
B' e seachdamh Sultan Impireachd nan Otomanach a bh' ann am Mehmed II (ainm eile: Mehmed-ı sānī - 'uasal', Edirne 30 am Màrt 1432–Gebze 3 an Cèitean 1481). B' e an treas mac Murad II agus Hüma Valide Hatun a bh' ann. Mar iomadh prionnsa nan Otomanach, thogadh e ann an Amasya agus b' ann an sin a fhuair e a chuid trèanaidh. Bha e os cionn na dùthcha dà thuras: bho 1444 gu ruige 1446 agus an uair sin bho 1451 gus a chaochail e ann an 1481. Leig athar dheth an dreuchd ann an 1444 airson a chrùnaidh ach thill ann an 1446 leis gun do sheas an arm na aghaidh. Cheannsaiche mòran talmhainn: chuairtich e Constantinople fad mìosan ann an 1453 agus ghèill am baile dha, a' cur às dhan Impireachd Bheasantian. An uair sin chuir e ruaig air na ridirean-croise aig János Hunyadi/Ion Hunedoara anns An Ungair ann an 1456. Leasaich e an Impireachd anns Na Balcain, ann an Aisia Bheag agus Crimea. B' e duine gu math foghlaimte a bh' ann am Mehmed II: bha Arabais, Farsi, Laideann, Greugais agus Sèirbis aige, a bharrachd air Turcais. Nuair a bha esan sa chumhachd bhrosnaich e cultair, foghlam agus ionnsachadh. B' e bàrd sgileil a bh' ann agus bha mòran dhaonnairean fo a sgèith. Thog e mosgaichean agus sgoiltean air feadh na rìoghachd agus chuir e an siostam lagha ann an deagh rian. 'S ann coltach gun do mharbh a mhac Bayezid II e le stuth puinnseanta. Chan ann ach an t-ainm Arabais محمد (Muhammad) ann am foirm Turcais a th' ann Mehmed.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Bartolomé Esteban Murillo
B' e peantair ealanta barocach Spàinnteach on Aois an Òir a bh' ann am Bartolomé Esteban Murillo (IPA: baɾtoloˈme esˈteβan muˈɾiʎo). Rugadh e uaireigin san Dùbhlachd, 1617 agus chaochail e air 3 an Giblean, 1682 ann an Sevilla. B' ann fo Juan del Castillo a fhuair e a chuid foghlaim, agus bha e glè dhèidheil air Francisco de Zurbarán, Jusepe de Ribera agus Alonso Cano. Thug Murillo buaidh uabhasach fhèin làidir air Thomas Gainsborough agus Jean-Baptiste Greuze, leis nach robh peantair neo peantair eile às An Spàinn idir cho ainmeil taobh a-muigh na dùthcha na esan gu ruige na 19mh Linn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ealain Roinn-seòrsa:Daoine às an Spàinn Roinn-seòrsa:Luchd-ealain
Celtic Connections
Cha robh mòran tachartasan anns an Talla Chonsart Rìoghail Ghlaschu anns an Fhaoilleach is mar sin stèidhich Colin Hynd fèis le 66 tachartasan. Shoirbhich i is chomharraich an fhèis a 25mh ceann-bliadhna ann an 2018.
Bha an fhèis air loidhne ri linn a' choròna-bhìoras ann an 2021 is le measgachadh de chonsairtean bhiortail is air an làthair ann an 2022.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ceòl
Klushino
'S e baile beag faisg air Moscobha anns an Ruis a th' ann an Klushino (Ruisis: Клу́шино, IPA: ˈkluʂɨnə, Polais: Kłuszyn, Suainis: Klusjino). Tha e suidhichte air an àirde an iar na dùthcha, san sgìre Gagarin, roinn Smolensk. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1259 agus thachair cath fuilteach an seo ann an 1610, eadar an Ruis agus an t-Suain. Ann an 2006 bha 81,794 duine a' fuireach ann.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ruis Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Alister Jack
Rugadh e ann an Dùn Phris ann an 1963 is thogadh e ann an Dail Beathaich is Kippford. Bha e na sgoilear aig sgoil prìobhaideach ann an Siorrachd Pheairt. An dèidh dha a bhith na neach-gnìomhachais chaidh a thaghadh mar BhP airson Dùn Phris agus Gall-Ghàidhealaibh anns an taghadh coitcheann 2017 is dh'ainmich am prìomhaire ùr, Boris Johnson gun robh e na Rùnaire Stàite na h-Alba ann an 2019 is Robin Walker a leas-rùnaire.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à h-Alba Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Eilean Mhàigh
right|300px
Tha Eilean Mhàigh (Beurla: Isle of May; Lochlannais Maey; "magh" + ey, neo "eilean na faoileige") ann an Linne Foirthe. Chan eil daoine a' fuireach an-sin.
Roinn-seòrsa:Eileanan Linne Foirthe
Marie Fredriksson
'S e seinneadair às an t-Suain a th' ann an Gun-Marie Fredriksson (IPA: pɛːr ˈɡɛs.ˈlɛ, Össjö, 30 an Cèitean 1958–9 an Dùbhlachd 2019). Rugadh i air an dùthaich ann an Össjö, ach thogadh i ann an Halmstad. Tha i ainmeil taobh a-muigh na dùthcha aice airson a cuid obrach ann an co-bhann ri Per Gessle ann an Roxette, a bharrachd air na rinn i ann an Lochlann air a ceann fhèin. Tha ise air a bhith an lùib ciùil san dùthaich aice fhèin fad a beatha. Dh' fhulaing i aillse san eanchainn ann an 2002.
Fiodra
right|300px
Beatrice Wishart
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann am Beatrice Wishart BPA.
Fiodra
'S e eilean ann an Linne Foirthe a tha ann Fiodra neo Fiodraigh (Beurla: Fidra). Tha taigh-solais air. Chaidh an taigh-solais seo a thogail aig David Stevenson aig Thomas Stevenson. Mar an Lam agus Creag Lìte 's e basalt a tha ann an clach na h-eilein.
Innis Allmhaigh
right|300px
Fiodra
Canar gur e buaidh air nobhail Eilean an Ionmhais le Robert Louis Stevenson.
Innis Allmhaigh
Roinn-seòrsa:Eileanan Linne Foirthe
Fiodra
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Linne Foirthe
Beatrice Wishart
Rugadh is thogadh i ann an Lerwick is bha i an sàs ann an comataidhean agus iomairtean ann an Sealtainn. An dèidh dhi obrachadh 14 bliadhna ann an Arcaibh airson Alastair MacIlleMhìcheil thill i gu Sealtainn agus chaidh i na comhairliche airson Comhairle Shealtainn ann an 2017, far an robh i na leas-neach-gairm. Sheas i mar thagraiche Lib Deamach airson an fhrith-thaghadh Shealtainn ann an 2019 agus bhuannaich i e.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Libearal Deamocratach na h-Alba Roinn-seòrsa:Sealtainn
Lorna Slater
'S e neach-poileataigs ann an Alba a tha ann an Lorna Slater.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Canada Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Uaine na h-Alba Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Bolshoye Maslennikovo
'S e baile beag faisg air Yaroslavl anns an Ruis a th' ann am Bolshoye Maslennikovo (Ruisis: Большо́е Масленниково). Tha e suidhichte air an àirde an iar na dùthcha, san sgìre Tutayevsky, roinn Yaroslavl. Chan eil ach aon duine a' fuireach ann an latha an-diugh, ged a bhios mòran a' cumail thaighean-samhraidh san sgìre.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ruis Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Serpil Gül
'S e cleasaiche às An Tuirc/A' Ghearmailt a tha ann an Serpil Gül (Gebze, 15 am Màrt 1941). Bidh i a' nochdadh tric anns na filmichean agus air an àrd-ùrlar san dùthaich aice fhèin. 'S ann airson Divane (1960), Cafer çocuk hirsizi (1962) agus Tatli serseri (1969) a tha i ainmeil.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cleasaichean Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc Roinn-seòrsa:An Tuirc Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film