cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Loch na Cuilce
Tha suidhichte rud beag air falbh bhon rathad eadar Caisteal Bhròchaill is Àrnais. Chan eil duine sam bith a' fuireach air bruach Loch na Cuilce. Mar sin chan eil rathaidean ann a leanas chun an locha. Tha Loch an Uachdair san taobh an ear agus tha Loch na Bronn san àird a deas dheth.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba Roinn-seòrsa:Ratharsair
Johann Deisenhofer
'S e Ceimigear agus fiosaigiche às A' Ghearmailt a th’ ann Johann Diesenhofer (Zusamaltheim  30 an t-Sultain 1940). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1988, còmhla ri Hartmut Michel agus Robert Huber.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Ceimigearan Gearmailteach Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Muc-mhara adharcach
Tha muc-mhara adharcach (narwhal) na muc-mhara a tha cumanta sna marannan Artach. Tha còrn annasach air a bathais, agus tha beachd ann gu bheil iad mar bhun aig an uirsgeul den aon-adharcach.
Roinn-seòrsa:Muc-mhara Roinn-seòrsa:Muir Roinn-seòrsa:Mamalan
Maitland Bridge
Tha  Maitland Bridge ann an Siorrachd Annapolis ann an Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Tongland
‘S e baile beag air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th’ ann an Tongland. Tha e na laighe air Uisge Dhè.
Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1461 mar Tungland.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Alba Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh
Andorra
Is e dùthaich ann an iar dheas na Roinn-Eòrpa a tha ann an Andorra, ainm oifigeil: Prionnsalachd Andorra neo Prionnsalachd Glinntean Andorra. Tha i suidhichte anns na Beanntan Pirineach eadar an Fhraing anns an taobh tuath agus an Spàinn anns an taobh a deas.
Tha Andorra ainmeil o chionn 's nach fheum muinntir an àite cìs cosnaidh a phàigheadh.
Tha Andorra la Vella na prìomh-bhaile.
Ceanglaichean a-muigh
thumb|left|300px|Map Andorra
Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Andorra
Ystradfellte
Tha am baile Ystradfellte ann am Powys, a' Chuimrigh. Tha e 27.8 mi (44.8 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 148.2 mi (238.5 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 550 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 116 (21.1%); rugadh 82% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Powys Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
852
852
Bàsan
Roinn-seòrsa:850an
Hip-hop
thumb|right|300px|upright|Public Enemy ann an 2006.
Mar as tric, bidh rapairean a’ cleachdadh an fhacail, hip-hop, nam measg fhèin, an àite rap, nuair a tha iad a’ bruidhinn mu dheidhinn an stoidhle ciùil aca, measgachadh de faclan labhairte agus builean-druma. ‘S e “rap” am facail a chleachdas daoine o thaobh a-muigh an t-saoghail hip-hop, mar as àbhaist.
Cuideachd, bidh na rapairean a’ gabhail orra fhèin, MC (master of ceremonies) ann am Beurla, no FT (fear an taighe) agus BT (bean-an-taigh) ann an Gàidhlig, an àite “rapair.” Canaidh iad sruth ris an rap fhèin, faclan labhairt ann an ruitheam sùbailte, a’ cleachdadh comhardaidh agus bheuman seòlta gus buaidh sònraichte, làidir a chruthachadh.
Chaidh a chiad òran hip-hop Gàidhlig a chraoladh nuair a rinn BT Nina agus FT Ceartas à Club Hip-Hop SMO seisean beò air a’ phrògram, Rapal, air BBC Radio nan Gaidheal, anns an fhoghair, 2005.
Sgioban Hip-hop, FTan agus BTan Gàidhlig
Roinn-seòrsa:Modhan-ciùil
Salcraig
'S e baile ann an Alba a deas a tha ann an Salcraig neo Sailcirc (Beurla: Selkirk). Tha e anns na Crìochan. 'S e prìomh-bhaile den t-Siorrachd Shalcraig a th' ann. Ann an 2001 bha 5,742 duine a' fuireach an seo.
Tha eachdraidh thràth a' bhaile fhèin mì-shoilleir ach bha e na bhorgh ro 1366. Chaidh na togalaichean thogadh an dèidh an 17mh linn.
Sùlaire
right|250px
'S e seorsa eun-mara a th'ann an Sùlaire. Tha iad a' fuireach ann an àitean mar Alba. 'S e Guga an t-ainm a th' air àl an t-sùlaire.
Tha sùil na sùlaire cho geur ri sùil na fainge, a neart cho làidir ri fhradharc. Nan tachradh maide bhith roimhe air an fhairge nuair a bhiodh e a' feuchainn fodha, tha e air a ràdh gun deigheadh a ghob òirleach tron fhiodh.
Roinn-seòrsa:Eun-mara Roinn-seòrsa:Eun feòil-itheach
Ruadhail
‘S e baile beag dùthchasail faisg air Powfoot air iomall Inbhir Anainn, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th’ ann an Ruadhail (Beurla Ruthwell). Tha e suidhichte aig dìreach 2m os cionn ìre na mara, air an àirde an ear-dheas Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Dhùn Phris ro 1975), eadar Greatna agus Dùn Phris, ri taobh na h-aibhne Uisge Lochar, far a shruthas e gu màthair-uisge na Linne Shalmhaigh. Tha e 35km air falbh bho Bheattock, 108km bho Ghlaschu, 104km bhon An t-Sròn Reamhar agus 108km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 400 duine a’ fuireach anns a’ bhaile agus 's e Beurla a th' ann a’ chiad chànain aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Ruadhail. Tha eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus turasachd. A bharrachd air sin, tha taigh-tasgaidh anns a’ bhaile cuideachd. Taobh fhoghlaim, chan eil sgoiltean idir ann agus le sin feumar a dhol dhan bhun sgoil ann an Clarencefield neo Comar na Drise agus dhan àrd-sgoil ann an Inbhir Anainn.
Freumhan an Ainm
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha e coltach gur ann à Rith agus Weald (a tha a' ciallachadh Allt agus Coille) ann an seann Bheurla a tha an t-ainm. A dh'aindeoin sin, tha cuid eile dhen bheachd gur ann à Gàidhlig Ruadli Bail le co-chàradh Lochlannais ann an a tha ainm an àite seo. Bheireadh sin Baile Ruadh dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. 'S ann gu math làidir 's a tha buaidh nan Lochlannach air ainmean-àite ann an iar-dheas na h-Alba, gu h-àraidh faisg air a' mhuir agus tha iomadh ainm-àite dà-chànanach Gàidhleach-lochlannach ann. A bharrachd air sin, nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Dhùn Phrìs fhèin anns an 14mh Linn.
580
Bàsan
Roinn-seòrsa:580an
Ruadhail
Eachdraidh
Fhuair Ruadhail a chuid chòirichean ann an 1519 ach cha tug sin idir piseach air malairt is gnìomhachas san sgìre, a tha cho dùthchasail na bha e a-riamh. Bha na Moirich gu math làidir an seo bhon 14mh Linn agus fiù 's chaidh Iain Moireach, fear dhen shliochd, a ghairm na Iarla Shrath Anainn leis an Righ Seumas VI ann an 1625. Chaidh Na Seumasaich seachd air Ruadhail air an t-seann rathad shuas gu tuath ann an 1746, an dèidh dhaibh Sasainn fhàgail. Chaidh a' chiad bhanca-caomhnaidh san t-saoghal a chur air dòigh an seo leis a' mhinistear Eanraig Donnchadh ann an 1810. Stèidhich esan An Eaglais Shaor ann an 1846 cuideachd. Thogadh stèisean-rèile an seo ann an 1848 ach dhùnadh ann an 1965 e. A-rèir carragh-chuimhne san eaglais, fhuair dusan duine à Ruadhail bàs sa Chogadh Mòr agus dithis eile san Dàrna Cogadh.
Lequille
Tha Lequille ann an Siorrachd Annapolis ann an Alba Nuadh.
Ruadhail
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh Roinn-seòrsa:Siorrachd Dhùn Phrìs Roinn-seòrsa:Na Seumasaich
Lequille
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Portacomaro
‘S e baile beag ann an ceann a tuath na h-Eadailt a th’ ann am Portacomaro (Piemontais: Portacomé). Tha e suidhichte aig 226m os cionn ìre na mara, anns an sgìre (Eadailtis: Provincia) Asti, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Piemonte, eadar Settimo Torinese agus Alessandria, a 481km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 92km bho Mhilano, 288km bho Phadova agus 272km bho Fhirenze. Tha 1,996 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. Bhuinneadh athair Phàpa Frangan do Phortacomaro.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Eadailt
Taghadh Albannach 1999
thumb|Toraidhean an taghaidh Albannach 1999
6 an Cèitean 1999 thachair an Taghadh Albannach 1999. B' e a' chiad thaghadh airson Pàrlamaid na h-Alba a bh' ann.
Bhuannaich am Pàrtaidh Làbarach na h-Alba an cuid as motha de sheataichean, le 56 o 129 ann an Taigh an Ròid. Thug Dòmhnall Mac an Deòir, ceannard na Làbaraich sna Phàrlamaid, na phrìomh-mhinistear ann an co-bhanntachd còmhla ris na Lib Deamaichean.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
An Ascaill
'S e baile beag faisg air Gob an Choire, san Oileán Acla, ann am Chontae Mhaigh Eo sa Chúige Chonnacht ann an Èirinn a th' ann an an Ascaill.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Contae Mhaigh Eo Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann
Gleann an Locha
Tha Gleann an Locha (Beurla: Lakevale) ann an Siorrachd Antigonis, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Baile Uí Rónáin
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Contae Dhoire
Pàrtaidh Uaine na h-Alba
Tha Pàrtaidh Uaine na h-Alba (Beurla: "Scottish Green Party") na phàrtaidh poileatagach ann am Pàrlamaid na h-Alba.
Ann an 2014, ghabh iad pàirt den iomairt airson 'Bu chòir' anns an referendum air Neo-eisimeileachd na h-Alba.
Chaidh co-cheannardan a' Phàrtaidh, Lorna Slater is Pàdraig Harvie ann an Riaghaltas na h-Alba airson a' chiad turas ann an 2021 ach cha robh iad ann an aonta leis na riaghaltasan Taigh an Ròid is Westminster mu saor-phuirt uaine.
Ceanglaichean a-muigh
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba *
Camanachd Bhòid
Roinn-seòrsa:Camanachd
Brisg
thumb|Brisgean
Bha a' chiad iomradh air brisgan ann an The Cook's Oracle le William Kitchiner ann an 1822.
Karsdale
Tha Karsdale ann an Siorrachd Annapolis ann an Alba Nuadh.
Brisg
Stèidhich Golden Wonder, companaidh brisg, ann an Dùn Èideann ann an 1947 ach dhùin am factaraidh Albannach aice mu dheireadh ann am Broxburn ann an 1987. Ann an Alba tha Mackie's Crisps ann an Siorrachd Pheairt nise a' dèanamh brisg.
Karsdale
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Brisg
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Biadh
Beinn na h-Iolaire
'S e beinn ann an Alba a th' ann am Beinn na h-Iolaire. Tha e suidhichte ann an ceann a thuath Ratharsair, anns na h-Eileanan a-staigh. Tha e 254 (833 troigh) de dh'àirde. 'S e Marilyn a th' ann.
Thèid beanntan na h-Alba a chur ri chèile ann an liostaichean sònraichte a rèir àirde is àirde rinneach mullach na beinne. Canar Marilyn, Beinn Rothaich, Murdo, Donald, Graham neo Corbett riutha. Tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach agus an uair sin thèid na tomhasan a chruinneachadh ann an liostaichean a tha rim faighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills". Bho àm gu àm nì iad ath-sgrùdadh mu àirde na beinne, agus rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Beinn na h-Iolaire 15 am Faoilteach 2003.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Ratharsair
Cille Mhàrtainn
'S e baile ann an Earra-Ghàidheal agus Bòd a tha ann an Cille Mhàrtainn (Beurla: Kilmartin). Tha am baile suidhichte ann an Gleann Chille Mhàrtainn.
Tha am baile ainmeil airson na h-àitichean eachdraidheil. Tha clachan-cinn às an 14mh linn rim faicinn faisg air Eaglais Chille Mhàrtainn. Tha mòran tursachan ann an Gleann Chille Mhàrtainn faisg air a' bhaile. Chaidh Caisteal Chille Mhàrtainn a thogail anns a' bhliadhna 1580. Tha Carnasserie Castle rud beag air àird a tuath a’ bhaile, chaidh a thogail eadar 1565 is 1572 leis an easbaig John Carswell. Tha e aig Alba Aosmhor a-nise. Tha cuideachd taigh-tasgaidh ann.
Robert Huber
'S e ceimigear às a' Ghearmailt a th' ann an Robert Huber (München, 20 an Gearran 1937).
Bha e na oileanach aig an Oilthigh Teicnigeach Munich far an do sgrìobh e a theusais agus a Habilitation. Dh'imrich e do dh'Institiud Max Planck ann an 1972. Chaidh e cuideachd na ollamh aig an Oilthigh Teicnigeach Munich ann an 1976. Rannsaich e beirmearan, metallt-beirmearan agus criostal-eòlas nam pròtainean.
Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1988, còmhla ri Hartmut Michel agus Johann Deisenhofer.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
853
Bàsan
Roinn-seòrsa:850an
Abhainn Sheumais, Alba Nuadh
Tha Abhainn Sheumais (Beurla: James River) ann an Siorrachd Antigonis, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
590
Bàsan
Roinn-seòrsa:590an
Rìoghachd na Pòlainn (1025 - 1385)
B’ e Rìoghachd na Pòlainn stàit air an àirde an ear na Roinn Eòrpa a chaidh a chruthachadh ann an 1025 tro chrùnadh Bolesław I mar Rìgh na Pòlainn far an robh dìreach diùcachd ann ro làimhe. Chaidh aig Bolesław air sin a dhèanamh leis gun do bhàsaich an t-Iompaire Gearmailteach Heinrich II. Ach nuair chaochail Bolesław chaidh an tiotal aige à bhith. Cha d’ fhuair A’ Phòlainn rìgh oifigeil air ais gu ruige 1295 còmhla ri Przemysł II (1257 – 1296). 'S e na Piast a bha os cionn na Rìoghachd sin. Nochd Rìoghachd ùr fo uachdaranachd na Jagiellowie ann an 1385, nuair a phòs an diùc Jogaila (à Liotuàinia) ri Jagwida na Pòlainn.
Rìghrean
Seo liosta riaghladairean Piast a bha os cionn na Rìoghachd:
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:A' Phòlainn Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Iòrdan
Tha dà chiall aig Iòrdan:
Inglisville
Tha Inglisville ann an Siorrachd Annapolis ann an Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Björk Guðmundsdóttir
'S e Bàrd, seinneadair, ceòladair Pop agus sgrìobhadair à dh'Innis Tìle a th' ann am Björk Guðmundsdóttir (IPA: ˈpjœr̥k ˈkvʏðmʏntsˌtouʰtɪr̥). Rugadh i air 21 an t-Samhain 1965 ann an Reykjavík ach thogadh i ann an Kópavogur. Is e pàrantan Bjarkar Guðmundur Gunnarsson (1945) a bha na chathraiche agus neach-glèidhteachais aig Rafiðnaðarsamband Íslands (Gàidhlig: Comann Dealain Innis Tìle) agus Hildur Rúna Hauksdóttir (1946 - 2018). Thàinig an clàr Björk a-mach ann an 1977, far an do sheinn i, am measg rudan eile, òrain cloinne à Innis Tìle. Goirid às deidh sin, thòisich ceòl punc a' toirt buaidh oirre a bharrachd air ceòl jazz. Tràth sa beatha, bha i ann an grunn chòmhlain punc agus jazz. Ann an 1983 cho-stèidhich i còmhlan eile air an robh KUKL, a thàinig gu bhith an uairsin Sugar Sugar Pieces. Leis a' chòmhlan sin choisinn Björk cliù air feadh an t-saoghail. Nuair a dh' fhalbh Sugar Candy ann an 1992, thòisich i air cùrsa-beatha aon-neach agus tha i air 10 clàran a thoirt a-mach, nam measg 3 diosgan ciùil agus aon le ceòl le Lars von Triers The Dark Dancer, a bha le chèile a' cluich a' phrìomh phàirt agus a rinn an ceòl leis an fhilm. Chaidh Björk ainmeachadh airson Oscar airson an òrain "Chunnaic mi e gu h-iomlan" bhon Dannsair Dorcha ann an 2000.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Ceòl Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle Roinn-seòrsa:Innis Tìle Roinn-seòrsa:Bàird
Bogsa-piàna
Is e bogsa-piàna (piano accordion) bogsa-ciùil a tha a' cleachdadh putanan, balg-sèididh agus ribheidean.
1962
MCMLXII
Bàsan
Roinn-seòrsa:1960an
10 an Cèitean
'S e 10 an Cèitean an 130mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (131mh ann am bliadhna-leum). Tha 235 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Cille Mheàrnaig
'S e baile mòr ann an deas na h-Alba a tha ann an Cill Mheàrnaig (Beurla: Kilmarnock).
10 an Cèitean
Tachartasan
150px|thumb|[[Bono]]
Cille Mheàrnaig
'S e Cill Mheàrnaig na phrìomh-bhaile ionadail Comhairle Shiorrachd Àir an Ear agus an dàrna baile as motha ann an Siorrachd Àir.
854
Bàsan
Roinn-seòrsa:850an
10 an Cèitean
Fèillean
Roinn-seòrsa:Làithean
Cille Mheàrnaig
Tha am baile ainmeil mar an t-àite far a chaidh a' chiad cruinneachadh òrain le Raibeart Burns Poems, chiefly in the Scottish dialect fhoillseachadh ann an 1786, agus airson a' cheangal aige ris a' chomharra-malairt uisge-beatha Johnnie Walker. Am measg nan seallaidhean sa bhaile tha carragh-chuimhne do Raibeart Burns, Dean Castle, stèisean- is drochaid-rèile agus meadhan a' bhaile air a tha "Kilmarnock Cross".
Tha a' chomhairle a' toirt fhoghlaim tro meadhan na Gàidhlig. Bha an t-ionad Gàidhlig aig Bun-sgoil Onthank gu ruige Caisge 2018, nuair an deach e ghluasad do Sgoil a' Choille Nuaidh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Bailtean Siorrachd Inbhir Àir Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Àir an Ear
Tom an t-Sabhail
thumb|Sealladh air Tom an t-Sabhail 'S e aon de na bailtean beaga as àirde ann an Alba a tha ann an Tom an t-Sabhail. Tha e na laighe aig 1160 troigh (354 m) os cionn ìre na mara ann am Moireabh. Tha Tom an t-Sabhail gu math ainmeil air sgath 's gum bi e ga ghairm air an radio gu tric nuair a tha sneachda trom ann agus thèid an rathad eadar e fhèin agus Bràigh Mharr a dhùnadh.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Hillsburn
Tha Hillsburn ann an Siorrachd Annapolis ann an Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Criosaidh Dick
S' e bana-sgrìobhadair a th' ann an Criosaidh Dick. Rugadh i an Glaschu ann an 1934. Fhuair i foghlam ann an Sgoil Woodside agus aig Oilthigh Ghlaschu, far an do rinn i ceum ann an Ceiltis. Bha i na bhean-deasachaidh air roinn òigridh Gairm agus air prògraman bhoireannach Gàidhlig air a' BhBC. Chaidh na sgeulachdan Gàidhlig aice fhoillseachadh ann an Gairm, Sruth and An Gàidheal. Nochd na naidheachdan agus artaigilean aice anns a' Bheurla ann an Scotsman agus ann an Glasgow Herald. Anns a' bhliadhna 2014, fhuair Criosaidh agus a bràthair Lachaidh Dick Duais nan Sàr Ghàidheal bho Sabhal Mòr Ostaig.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gàidhlig
Ardach, Contae Mhaigh Eo
‘S e baile beag ann am Chontae Mhaigh Eo sa Chúige Chonnacht ann an Èirinn a th’ann an Ardach.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Contae Mhaigh Eo Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann Roinn-seòrsa:Èirinn
Brod
Is docha tha thu lorg brod (poit)
Tha brod na bhioran neo bhata leis am bidh thu a’ brodadh rudeigin.
Roinn-seòrsa:àirneis
Bod
Tha am bod no slat na bhall-bodhaig cleamhnais air an taobh a-muigh fhireannach agus, ann am mamalan, am ball-bodhaig mùin air an taobh a-muigh nam fireannach. Tha e co-ionnan ris a' bhrillean ann am boireannaich, seach fàsaidh e às a' chruth cheudna.
Fisting
Is docha tha thu a' lorg dòrnaireachd
Bod
thumb|350px|Dealbh na bodhaige an fhireannaich.
Fisting
Tha fisting (neo FF (fist fucking)) na sheorsa feis mi-abhaisteach. Chleachdar an dòrn mar bod neo dildo, agus cuirear ann an fhaighean neo tòn (handballing). Se rud eile sgoinneil a thainig a San Francisco sna 1960s is1970s, ged a tha Kama Sutra a' sgriobhadh air.
Bod
Roinn-seòrsa:Co-rian ginidh Roinn-seòrsa:Bodhaig Roinn-seòrsa:Gràisgealachd
Fisting
Roinn-seòrsa:Feis
Gleann Ailpein
Tha Gleann Ailpein (Beurla: Glenalpine) ann an Siorrachd Antigonis, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Marc Ruskell
'S e neach-poileataigs Albannach a tha ann an Marc Ruskell, BPA. Rugadh e san 14mh, an Cèitean 1972 ann an Sasainn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Uaine na h-Alba Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
855
Bàsan
Roinn-seòrsa:850an
Iemen
'S e dùthaich ann an Àisia a tha ann an Iemen  neo  An Eaman (Arabais: اليَمَن al-Yaman), ainm oifigeil: Poblachd Iemein (Arabais: الجمهورية اليمنية al-Jumhuuriyya al-Yamaniyya).
Tha i suidhichte air an leth–eilean Arabach. Tha crìochan aice san ear le Omàn agus sa tuath le Saud-Aràibia.
Tha am Muir Arabach, am Muir Ruadh agus an Camas Aden san taobh a deas dhith.
Ceanglaichean a-mach
thumb|left|250px|[[San‘a’, prìomh-bhaile Iemein]] thumb|right|200px| Clach-chuimhne ar-a-mach [[1962 ann an San‘a’]]
Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:Dùthchannan ann an Àisia Roinn-seòrsa:Àisia Roinn-seòrsa:Àisia-an-Iar-Dheas Roinn-seòrsa:An Ear Mheadhanach
Còisirean Gàidhlig
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Ceòl
Iosif Stalin
'S e neach-poilitigs connspaideach anns an t-Aonadh Sobhiat a bha ann an Iosif Vissarionovič Stalin (1878–1953; Cairtbheilis: იოსებ ბესარიონის ძე სტალინი, Ruisis: Иосиф Виссарионович Сталин). 'S ann às a' Chairtbheil a bha Stalin, agus rugadh e le ainm-sloinnidh Džugašvili (Cairtbheilis: ჯუღაშვილი, Ruisis: Джугашвили). Bha e na Rùnaire Choitcheann Pàrtaidh Co-mhaoineachAonaidh Sobhiat ann an 1922–1952. As dèidh bàis Vladimir Lenin, bhuain e an aghaidh Leon Trotsky san strì de na1920an. Anns na 1930an, rinn Stalin purgaid mòr, a' rugadh am bàrr ann an 1937. Canar Stalineachd ris an stoidhl poileataigs a rinn e. B' e Grigory Zinoviev, Stalin agus Lev Kamaniev a riagladh na dùthcha gus an deach Stalin a-mach air Zinoviev agus Kamaniev. Dh' fhàgadh air Stalin gur e esan a bha as coireach airson an Holodomor - Gort na h-Ucràine - a chuir às do còrr is 3,000,000 duine san Ucràin eadar 1932 agus 1933.
Dùnaidh
‘S e baile beag air an àirde an ear-thuath na h-Alba a th’ ann am Dùnaidh (Beurla: Dinnet). Tha e na laighe air Uisge Dhè.
Iosif Stalin
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Aonadh Sobhiatach Roinn-seòrsa:An Dàrna Cogadh Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Daoine às a' Chairtbheil
Dùnaidh
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Maolros
Tha na tobhtaichean de sheann abaid ann, canar gun deach cridhe Raibeart I na h-Alba a thìodhlachadh an seo.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Comhairle nan Crìochan Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Ystradgynlais
Tha am baile Ystradgynlais ann am Powys, a' Chuimrigh. Tha e 32.3 mi (52.0 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 156.8 mi (252.3 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 7868 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 3369 (42.8%); rugadh 87% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Powys Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Llan-faes
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bro Morgannwg Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Llan-maes
Antigua agus Barbuda
'S e dùthaich eileanach anns an Roinn Charaibeach a tha ann an Aintìoga is Barbuda. Tha i na laighe anns na Lesser Antilles eadar an Cuan Siar agus a’ Mhuir Chairibianach. San taobh a deas tha Guadeloupe agus Doiminicia, san taobh an iar tha Naomh Crìstean agus Nibheis agus tha Saint Barthélemy agus Saint Martin san taobh an iar-thuath.
Tha dà eilean mòr anns an dùthaich seo: Antigua (IPA: ænˈtiːgə) (280 km²) agus Barbuda (IPA: bɑrˈbjuːdə/) (161 km²).
Tha Saint John's, am prìomh-bhaile aice, suidhichte ann an Aintìoga.
250px|left|thumb|Àrd-eaglais St. John's, Antigua
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:An Roinn Charaibeach Roinn-seòrsa:Lesser Antilles
Graywood
Tha Graywood ann an Siorrachd Annapolis ann an Alba Nuadh.
Baile an Chaisil
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Contae Mhaigh Eo Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann
Bròg
right|thumb|Bròg
Tha bròg na còmhdach làidir airson coise. Is ann à “bròg” a tha brogue sa Bheurla. Canar greusaiche neo brògar ris an neach a ghreasas brògan.
Roinn-seòrsa:Aodach
Sjælland
Is dòcha gu bheil sibh a' lorg Zeeland
right|300px|thumb|Sjælland
'S e eilean anns an Danmhairg a tha ann an Sjælland (Zealand, Seeland). Tha 2.5 millean a' fuireach air (1,213,822 ann an Copenhagen fhèin); 45% dhen àireamh-shluaigh Dànach. Tha e suidhichte anns a' Mhuir Baltach..
Tha Sjælland cho mòr ri 7,031 cilemeatair ceàrnagach agus mar sin 's e Sjælland an 96mh eilean as motha air feadh an t-Saoghail, agus am fear as motha anns an Danmhairg (as aonais Graonlainn).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An_Danmhairg Roinn-seòrsa:Eileanan
Baile Sheòrais
Tha Baile Sheòrais (Beurla: Georgeville) ann an Siorrachd Antigonis, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Abairt naisgeil
Is e “abairt naisgeil “(Beurla ‘’conjunctive phrase’’) a’ ceangail dà abairtean comhla ri chèile. Tha an abairt seo na naisgear. Roinn-seòrsa:Teirmean gràmair
Lodainn an Iar
right|230px|thumb|Lodainn an Iar
'S e fear de na Siorrachdan traidiseanta na h-Alba a tha ann an Lodainn an Iar neo Labhdaidh an Iar. B' àbhaist do Ghleann Iucha a bhith na phrìomh-bhaile, ach 's e Baile Lèibhinn a-nis.
Granville Ferry
Tha Granville Ferry ann an Siorrachd Annapolis ann an Alba Nuadh.
center|500px
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
856
856
Bàsan
Roinn-seòrsa:850an
Hartmut Michel
'S e Ceimigear às a' Ghearmailt a th’ ann Hartmut Michel (Ludwigsburg  18 an t-Iuchar 1948). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1988, còmhla ri Robert Huber agus Johann Deisenhofer. As dèidh seirbheis nàiseanta, leugh e bith-cheimigeachd aig Oilthigh Tübingen.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt Roinn-seòrsa:Ceimigearan Gearmailteach
Vladimir Lenin
'S e neach-poileataigs co-mhaoineach Ruiseanach a bha ann an Vladimir Lenin (Ruisis: Влади́мир Ле́нин, ainm tùsail: Vladimir Ilʹič Ulʹânov, Ruisis: Влади́мир Ильи́ч Улья́нов), (Simbirsk 22 an Giblean 1870  – Gorki 21 am Faoilleach, 1924). Stèidhich e  am beachd-smaoinealas Lenineachd, agus an t-Aonadh Sobhiatach. Bha e uabhasach fhèin dlùth air Grigory Zinoviev.
Aistean co-cheangailte
Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas Roinn-seòrsa:Daoine às an Ruis
N'Djamena
'S e prìomh-bhaile na Siad a tha ann an N'Djamena, Arabais: Niǧāmīnā. Anns a’ bhliadhna 2005 bha 721,000 duine a' fuireach anns a’ bhaile fhèin, mar sin dheth 's e am baile as motha den dùthaich cuideachd. Tha N’Djamena 955km air falbh bho Bangui (Poblachd Meadhan Afraga), 996km bho Yaoundé (Camarun), 888km bho Abuja (Nìgeiria), 1,926km bho Khartoum (Sudan), 2,318km bho Tripoli (Libia) agus 1,411km bho Niamey (Niger). Tha e suidhichte air bruach an Abhainn Chari, air an àirde an iar na dùthcha, aig 280m os cionn ìre na mara agus tha port aige. Tha am baile ceangailte le drochaid thairis air an abhainn le Kousséri ann an Camarun. 'S e seo an Co-chomharran aige: 12° 6' 47" Tuath agus 15° 2' 57" Ear
Air an 29mh latha den Chèitean 1900 chaidh N'Djamena a’ stèidheachadh mar Fort-Lamy leis an ceannard Émile Gentil às an Fhraing. Thàinig an t-ainm bho Amédée-François Lamy, oifigear frangach a chaidh a mharbhadh anns an Battle of Kousséri dìreach làithean roimhe sin. Anns a’ bhliadhna 1973, dh’atharraicheadh François Tombalbaye, ceann-suidhe na Siad, an t-ainm gu N'Djamena (a’ ciallachadh: àite airson fois a ghabhail).
Tha e inntinneach ri fhaicinn ciamar a tha an àireamh-shluaigh a’ dol suas tro na bliadhnaichean:
Tha an t-oilthigh University of N'Djamena anns a’ bhaile agus tha am port-adhair N'Djamena International Airport faisg air a’ bhaile.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean ann an Afraga Roinn-seòrsa:Meadhan Afraga Roinn-seòrsa:Bailtean
Na Pùballan
'S e baile ann an Alba-a-deas a tha anns Na Pùballan (Beurla: Peebles). Tha e anns na Crìochan air Abhainn Thuaidh.
Thomas R. Cech
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Tormod MacGill-Eain
'S e neach-ciùil, pìobaire, bàrd, sgeulaiche, ùghdar, cleasaiche, craoladair agus "stand-up" a bh' ann an Tormod MacGill-Eain (Beurla: Norman MacLean; 1936–2017 ).
Anns aʼ bhliadhna 1967, choisinn e an dà chuid Crùn na Bàrdachd agus Bonn Òir a' Chomuinn Ghaidhealaich aig aʼ Mhòd Nàiseanta, an aon duine riamh a rinn sin. Bha prògram telebhisean aige fhéin, air an robh Tormod air an Telly, far an do rinn e spòrs is fealla-dhà agus tha e gu math ainmeil air feadh nan Gàidheal is na Gàidhealtachd.
Beatha
Rugadh e ann an 1936 ann an Glaschu do theaghlach eileanach ann an Glaschu. Thogadh e còmhla ri càirdean ann an Grìminis, Beinn na Faoghla, anns an t-Srathan, aig Ceann Loch Airceig ann an Loch Abar, far an robh bràthair a sheanmhar na chìobair, agus an uairsin ann an Uibhist.
Às dèidh foghlaim oilthigh, chaidh e a theagasg ann an Glaschu agus anns an Òban. Bha e cuideachd a' dol air feadh na dùthcha mar sheinneadair 's fear-ciùil pàirt-ùine.
Chuir e na bliadhnaichean mu dheireadh de a bheatha seachad ann an Dalabrog, Uibhist a Deas. Bha e 80 bliadhna a dh'aois nuair a chaochail e ann an 2017.
Obair anns na Meadhanan
Bho na 1970an gus na 1990an, bha fèill mhòr aig cuirmean air feadh na dùthcha. Air an àrd-ùrlar, bhiodh e ri fealla-dhà, seinn agus ceòl. Thug e a-mach clàran de chomadaidh agus seinn.
Sgrìobhadh
Bha e air ceithir leabhraichean a sgrìobhadh sa Ghàidhlig: Keino, Cumhnantan agus, fon tionnsgnadh Ùr-Sgeul, Dacha mo Ghaoil agus Slaightearan. Tha a' chiad fhear mu dheidhinn féis agus adhaltranas, agus an dàrna fear mu dheidhinn nam meadhanan Gàidhlig. Ann an 2009, nochd eachdraidh-beatha ann an clò, The Leper's Bell, sgrìobhte sa Bheurla a-mhàin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Pìobairean Tormod MacGill-Eain Roinn-seòrsa:Cleasaichean Roinn-seòrsa:Craoladairean Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gàidhlig Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Claonaig
'S e baile beag ann an Cinn Tìre th' ann an Claonaig. 'S e port-mara airson aiseig a tha ann. An sin tha aiseagan a' dol eadar Claonaig agus Loch Raonasa ann an Arainn le Caledonian Mac a' Bhriuthainn. Tha an eaglais airson parraist Shàghadail agus Sgibnis an seo. Chaidh a thogail aig deireadh an 18mh linn neo aig toiseach an 19mh linn agus 's dòcha a-rèir choltais tha pàirt dhen eaglais a chaidh a thogail ann an 1756 ann fhathast.
Ann an 2012 mhol ath-sgrùdadh nan aiseagan gum bu chòir an t-seirbheis aiseig eadar Claonaig agus Loch Raonasa a chur às ach tha e a' ruith fhathast.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
11 an Cèitean
'S e 11 an Cèitean an 131mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (132mh ann am bliadhna-leum). Tha 234 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Tachartasan
thumb|2na Cunnradh Lunnainn
Fèillean
Roinn-seòrsa:Làithean
Bogsa-phutan
right|thumb|300px|Bocsa-ciuil Gearmailteach o toiseach an 20mh linn. Is e dà rodach a tha ann, uidheamiachte le clar-iuchair fosgailte, 4 stopanan, balg-seadaidh dubailte agus sia dordan.
An Mileodeon / Seann Bhocsa/ Aon Rodach
Tha an t-aon rodach an nòs bocsa-ciuil bu sine, agus ann an Eireann theirear "seann-bhosca" ris.
Tha bocsaichean-phutain bi-sonarachd, a ' ciallachadh gum bi gach iuchar a' seinn dà nota fa-leth- aonar dhaibh nuair a bitheas am balg-seididh ri cuir a-mach agus an dara nota nuair a bhitheas  e a' tarruinn aille a-steachd. Mar sin ged nach eil ach 10 putan air clar-iuchair an fhuinne tha comas aig an inneal a'seinn air fad 2 octave.
Roinn-seòrsa:Innealan-ciùil
Camanachd Inbhir Aora
'S e club iomain a th' ann an Camanachd Inbhir Aora. Is iad na far-ainmean Beurla: an taobh Royal Burgh agus na 'Aray Boys'.
Tha an club stèidhichte ann an Inbhir Aora, Earra-Ghàidheal agus Bhòid, Alba. Cluichidh iad ann an lèintean dubha is buidhe agus briogaisean ghoirid dubha is buidhe. Cluichidh iad aig an raon-cluiche Winterton Park.
Tha dà sgioba fir aca. Bidh sgioba a' cluich anns an Roinn Nàiseanta. Tha sgioba glèidhte ann cuideachd a bhios a' cluich ann an Sgìre a Deas Marine Harvest 2.
Eachdraidh
Stèidhicheadh an club ann an 1877. Thòisich iad a' cluich aig Winterton Park a tha buntainn ri Diùc Earra-Ghàidheal ann an 1878. Ach aig deireadh an seusan 1936, dh'fheumadh iad stad nuair a chaidh an club toirmeasg bho farpaisean fad ochd bliadhnaichean.
As dèidh an Dàrna Cogaidh, dh'aonaich an club le An Fhùirneis (Furnace) fon ainm ùr Taobh Loch Fìne (Loch Fyne-side).
B' e an t-seusan 2000-2001 an t-seusan as soirbheachail dhaibh. Bhuannaich iad na duaisean Cupa Lìg an Roinn Nàiseanta, Cupa a' Chomainn Cheiltich Ghlaschu, Cupa a' Bhaile Mhòir agus an Cupa MhicAmhlaigh. Fhuair iad duaisean cuideachd airson Sgioba na Bliadhna, Còidse na Bliadhna agus Cluicheadair na Bliadhna.
Ràinig iad Cuairt-dheireannach Cupa na Camanachd ann an 2002 ach chaill iad 3-2 an aghaidh Ceann a' Ghiuthsaich. Ann an 2004 an aghaidh An Gearasdan, ged-tà, bhuannaich iad 1-0.
Chluich iad ann am Prìomh-roinn Scottish Hydro gu 2015.
Cupa na Camanachd 1903
Ann an 1903, chluich Inbhir Aora anns an cuairt dheireannach Cupa na Camanachd an aghaidh Ceann a' Ghiuthsaich. Chluicheadh an geama ann am Peairt agus 's e sgòr co-ionann a bha ann aig deireadh a' gheama. Gus an geama a chluich a-rithist, chuir Comann na Camanachd air dòigh e ach, an turas sin, ann an Inbhir Nis. Dhiùlt Inbhir Aora siubhal an t-astar siud agus thug an Comann an duais gu Ceann a' Ghiuthsaich.
Baile an Daighin
thumb|250px|Baile an Daighin ‘S e baile beag ann am Chontae Mhaigh Eo sa Chúige Chonnacht ann an Èirinn a th’ann an Baile an Daighin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Contae Mhaigh Eo Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann
Rìoghachd na Pòlainn (1385 - 1569)
B’ e Rìoghachd na Pòlainn stàit air an àirde an ear na Roinn Eòrpa a chaidh a chruthachadh ann an 1385 tron Aonadh Krewo, an àite Rìoghachd eile a bh’ann ri linn nam Piast. Thoisich an rìoghachd ùr sin le crùnadh Jogaila à Liotuàinia ann an 1385, is leis gun do phòs e ri Jadwiga “Rìgh” (an àite Banrìgh) na Pòlainn. Mean air mhean dh’ fhàsadh A’ Phòlainn agus Liotuàinia na b’ fhaisge air a chèile, gus a dh’aontaich an dà nàisean ann an 1569.
Rìghrean
Seo liosta riaghladairean Jagiellonowie a bha os cionn na Rìoghachd:
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:A' Phòlainn Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Loch na Leanna
thumb|Sealladh air Loch na Leanna
'S e loch ann an Alba a tha ann an Loch na Leanna. Tha e suidhichte ann an Ratharsair. Tha e na laighe san iar dheas air Caisteal Bhròchaill faisg air an rathad a leanas chun a' chaisteil. Tha Loch na Bronn san àirde a tuath dheth.
Seòna Nic a' Bhàird
'S e neach-poileataigs Albannach a tha ann an Seòna Nic a'Bhàird (Beurla: Shiona Baird).
Rugadh i san 14mh, an t-Sultain 1946 ann an Sasainn. Mar BhPA riochdaich i Ear-Thuath na h-Alba eadar 2003 is 2007. Tha i na ball Pàrtaidh Uaine na h-Alba agus bha i na co-cheannard a' phàrtaidh còmhla ri Roban Harper eadar 2004 is 2007.
Ceangal a-mach
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Uaine na h-Alba Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
857
857
Bàsan
Roinn-seòrsa:850an
Corr Garaidh
‘S e baile beag air an àirde an ear-thuath na h-Alba a th’ ann an Corr Garaidh (Beurla: Corgarff). Tha e na laighe air Abhainn Dheathain.
Granville Centre, Alba Nuadh
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Tomás Carrasquilla
B' e ùghdair à Coloimbia a bha ann an Tomás Carrasquilla Naranjo (Santo Domingo, 17 am Faoilleach 1858 - Medellín, 19 an Dùbhlachd 1940).
Beatha
B' e duine macanta bochd a bh' ann: na thàillear, na rùnaire san taigh-cùirte, na fhear-stoc ann am mèinn agus na chlèireach ann am Ministrealachd na h-Obrach Phoblach. A dh'aindeoin sin, leughadh e fad an t-siubhail agus b' e deagh ùghdar inntinneach a bh' ann cuideachd, a thug buaidh mhòr air a' ghinealach a lean e. Cha robh Carrasquilla idir ainmeil nuair a bha e fhathast beò, mar a thuirt Federico de Onís, a tha na eòlaiche Carrasquilla. B' fheudar dha feitheamh gu ruige 1936, nuair a bha e 68 ans, mus an do bhuannaich e an Duais Nàiseanta ann an Litreachas. Thug ainm dhan Leabharlann Tomás Carrasquilla.
Thug Cogadh na Mìle Làithean bacadh air a chuid fhoghlaim san Oilthigh Antioquia. B' e intellectuel engagé a bh' ann an Carrasquilla agus chuireadh e air dòigh Tertulias (cruinneachaidhean far a bhruidhinneadh mu leabhraichean) san taigh aige ann am Medellín. Ghabhadh mòran inntleachdach òg pàirt annta agus fiù's chanadh Maighstir Tomás Carrasquilla ris. Bha am feallsanaiche Fernando González Ochoa uabhasach deidheil air Carrasquilla. Thug e buaidh mhòr air Fernando Vallejo cuideachd.
Bha Onís dhen beachd nach robh for aig duine sam bi ann an Coloimbia agus thall thairis air na rinn e aig an àm air sàilleabh gu robh Carrasquilla beò dìreach eadar da ghluasad eadar-dhealaichte ann an Aimearaga-Laideannach: costumbrismo (cleachdaidhean) agus romanticismo (romansachd) air an dara làmh agus, modernismo (modarnachd), a thog a ghuth an aghaigh costumbrismo. Bhathar dhen bheachd gu robh Carrasquilla a' gabhail ri costumbrismo, mar a thuirt Marín Bustos. Bha e dall fad iomadh bliadhna ach rinneadh obair-lannsa air ann an 1934 agus fhuair e a lèirsinn air ais. Cha chuireadh an doille bacadh airsan a thaobh leughadh agus sgrìobhadh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Coloimbia Roinn-seòrsa:Antioquia Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Coloimbiach
Bruis
Tha bruis na sguab bheag airson glanaidh, peantadh, falt a sgioblachadh, fiaclan a ghlanadh 7c.
Roinn-seòrsa:acfhainn
Comann Camanachd Ceilteach an Òbain
'S e sgioba iomain a tha ann an Comann Camanachd Ceilteach an Òbain.
Bhuannaich iad Cupa na Camanachd ann an 1937, 1954, 1960 agus 1963.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Camanachd Roinn-seòrsa:Sgiobaidhean iomain
Consairtean
right|thumb|300px|Concertina
Tha an consairtean (concertina) no bogsa nam putan (button box) na bhogsa-ciùil a tha a' cleachdadh putanan, balg-sèididh agus ribheidean. Tha e nas lugha na bogsaichean--ciùil eile, san fharsaingeachd.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Innealan-ciùil
Coireaman
'S e lus tha ann an coireaman no lus a' choire (Laideann: Coriandrum sativum). Tha e a' fàs ann an Eòrpa a deas, ann an Afraga a tuath agus anns an iar-dheas Àisia. Tha e mu leth-mheatair a dh’ àird.
Tha a' chiad tùs mu choireaman a' sealltainn gun robh an lus air a chleachdadh ann an Iosrael mu 6000 bliadhna RC. Tha an t-ainm a' nochdadh ann an Greugais mar κορίαννον (koriannon) agus dh'atharraich e an uair sin gu Laideann coriandrum. B' e "coriandre" a chantadh ris an anns an t-seann Fhraingis.
Thèid gach pàirt den lus a ithe, ach mar is trice cleachdar na duilleagan agus an sìol. Tha e na spìosradh ann an còcaireachd Àisianach, gu h-àraidh ann am biadh Innseanach is Sìonach. Cleachdar e ann am Meagsago (ann an salsa is guacamole), Aimearaga-Laideannach is Afraga  cuideachd.
'S e slàn-lus a tha ann an coireaman air sgàth 's gu bheil e a' gabhail a-steach ana-ocsadant.
Dealbhan
Roinn-seòrsa:Luibhean Roinn-seòrsa:Spìosradh
Oilthigh Innis Tìle
'S e oilthigh rannsachadh na stàite ann an Reykjavík a th' ann an Oilthigh Innis Tìle (Innis-Tìlis: Háskóli Íslands). Chaidh Oilthigh Innis Tìle a stèidheachadh air 17 an t-Ògmhios, 1911, fo èigheachd an Alþingi. Thòisich iad ag obair tràth san Dàmhair sa bhliadhna sin. B' e dìreach trì dàimhean a bha an lùib aig an toiseach tòisichidh: Sgoil na Sagartachd, Sgoil Mheidigeach agus an Sgoil Lagha. Bha aon roinn fa-leth taobh a-staigh an Oilthigh airson gach aon dhiubh, agus chaidh roinn feallsanachd sònraichte a stèidheachadh aig a cheann thall. Anns a' chiad bhliadhna cha robh ach 45 oileanach ann, còignear ann an roinn na diadhachd, seachd-deug ann an roinn an lagha agus 23 anns an roinn mheidigeach, ach cha robh gin dhiubh clàraichte anns an roinn feallsanachd. B. e Björn M. Ólsen, àrd-ollamh feallsanachd, a' chiad phrionnsapal san sgoil.
Airson a' chiad 29 bliadhna, bha Oilthigh Innis Tìle suidhichte air làr ìosal an Alþingishusið - togalach na pàrlamaid - ann an Ceàrnag Austurvöllur, ach ann an 1940 ghluais an sgoil gu togalach ùr, prìomh thogalach an Oilthigh, ann an Sràid Suðurgata. Bhon uairsin, tha sgìre an Oilthigh air leudachadh gu mòr, agus tha mòran thogalaichean air an cleachdadh air gach taobh Suðurgata agus ann a bharrachd àiteachan. Tha Crannchur an Oilthigh air pàigheadh ​​gu ìre mhòr airson cosgaisean togalaichean ùra sgoile a bharrachd air cumail suas seann thogalaichean, a chaidh a stèidheachadh ann an 1934 le cead sònraichte. Aig deireadh 2007, chaidh Ceàrnag an Oilthigh a choileanadh, a tha na sheòrsaiche cumanta de dhà thogalach, 8,500m². B’ ann as t-earrach 2006 a thòisich obair togail. Chuir Guðni Thorlacius Jóhannesson - ceann-suidhe Innise Tìle - bliadhnaichean ag obair an seo.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Oilthighean ann an Innis Tìle
Aberpennar
Tha am baile Aberpennar ann an Rhondda Cynon Taf, a' Chuimrigh. Tha e 16.5 mi (26.6 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 140.1 mi (225.4 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 7114 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 740 (10.4%); rugadh 94% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rhondda Cynon Taf Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
1963
MCMLXIII
Lisbon
'S e prìomh-bhaile na Portagail a th' ann an Lisboa (IPA: liʒ'boɐ) neo Lisbon. 'S e am baile as motha den dùthaich, suidhichte far oirthir an iar-dheas na h-Eòrpa aig a' Chuan Siar. Tha e na laighe air bruach na h-aibhne Tejo, far a bheil am port-mara as cudromaiche anns a' Phortagail, aig 56m os cionn ìre na mara, 274km air falbh bho Phorto agus 176km bho Choimbra. Tha dà mhillean neach a' fuireach ann. Tha mòran chladaichean àlainn faisg air meadhan a' bhaile. Chaochail am bàrd Luís Vaz de Camões an seo ann an 1580.
Hendrik de Fromantiou
B' e Hendrik de Fromantiou (Maastricht, mu 1633 – Berlin, 28 an t-Ògmhios 1693) peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle. Rugadh e anns Na Tìrean Ìsle ri linn Poblachd nan Seachd Roinnean Aonaichte, nuair a bha an dùthaich uabhasach beairteach.
Lisbon
Daoine ainmeil
Rugadh Naomh Antaine an Padua ann an Lisbon san 15 an Lùnasdal 1195.
Hendrik de Fromantiou
Beatha
Sgrìobhadh ainm ann an caochladh dhòigh. Bha e an sàs san ealain bho mu 1658 gu ruige mu 1670 ann an Den Haag. Ann an 1662 chaidh e gu Amsterdam. Ann am Bliadhna na Dosgainne (Duitsis: Rampjaar) 1672 chaidh e gu Berlin, far an d’ fhuair e deagh chliù mar phrìomh-pheantair an Righ Friedrich Wilhelm I, Taghadair Bhrandenburg.
Dh'obraich e ann am Berlin gu ruige 1693. Mar phrìomh-pheantair b’ fheudar dha iomadach turas a dhèanamh agus mar fhear às na Tìrean Ìsle bha e ann an dàil le mòran dhaoine san dùthaich aige fhèin. Le sin, ann an 1672 shiubhal e gu Amsterdam, Den Haag, Antwerpen agus Rotterdam; ann an 1677 gu Haarlem agus (sa Chèitean dhen bhliadhna sin fhèin) gu Amsterdam a-rithist; ann an 1682 gu Lunnainn; ann an 1683 bha e air ais ann an Den Haag is Amsterdam; ann an 1684 chaidh e gu Gdańsk is san An Dùbhlachd 1687 thill e gu Amsterdam. Air an 1 an t-Sultain bha e fiù 's an Haarlem. Chaochail e ann am Berlin ann an 1693.
Bay of Quinte
S' e fad mòr am bhàgh, le cum mar an Bheurla litir Z. Tha e ris an tuath Loch Ontario. Tha an baile-mor Belleville ris an bhàgh. Tha e 400km Iar gus an Montreal agus tha e 200km ear gus an Toronto.
Hendrik de Fromantiou
Beatha
Phòs e dà thuras: ri Ludowica Wouwerman, nighean a' pheantair Philips Wouwerman à Haarlem ann an 1697 agus an dàrna turas ri Johanna Blankert. Tha Fromantiou ainmeil gus ar làithean airson na dealbhan neo-bheò a rinn e (blàthaichean, sitheann, measan agus vanitas). Ach rinn e dhealbhan dhe beathaichean agus trompe l'oeil cuideachd. Tha deagh chruinneachaidh na rinne sna taighean-tasgaidh Noordbrabants Museum an 's-Hertogenbosch agus am Bonnefantenmuseum an Maastricht.
Guinea, Alba Nuadh
Tha Guinea ann an Siorrachd Annapolis ann an Alba Nuadh.
Bay of Quinte
Bailetean
Roinn-seòrsa:Canada
Guinea, Alba Nuadh
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Meallan Buidhe
'S e beinn ann an Alba a th' ann am Meallan Buidhe. Tha e suidhichte ann am Frìth Fanaich, air a' Ghàidhealtachd. Tha Loch Gorm air an iar agus Meallan Odhar san ear.
Hendrik de Fromantiou
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ealain Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Meallan Buidhe
Tha Meallan Buidhe 633 (2077 troigh) de dh’àirde. 'S e Graham a th' ann agus 's e an Coileachan a mhàthair-mhullaich aige.
Day
Day:
Meallan Buidhe
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Frìth Fanaich
Doire (soilleireachadh)
Tha Doire a' ciallachadh coille naomh. Gu h-àbhaisteach, 's e Doire Chaluim Chille.
Abhainn Iòrdan
thumb|right|Srath aibhne Iòrdan 'S e abhainn ann an Àisia an iar-dheas a tha ann an Iòrdan (Arabais: نهر الأردن nahr al-urdun, Eabhra: נהר הירדן nehar hayarden). Tha bun na h-aibhne aig a' Mhuir Marbh. 'S e crìoch eadar Iosrael agus Iòrdan a th' innte.
Anns an Tiomnadh Nuadh, tha e sgrìobhte gun do bhaist Eòin Iosa anns an Iòrdan (Mata 3:13).
Roinn-seòrsa:Aibhnichean Roinn-seòrsa:Iòrdan
858
DCCCLVIII
Bàsan
Roinn-seòrsa:850an
Drochaid Dheathain
‘S e baile beag air an àirde an ear-thuath na h-Alba a th’ ann an Drochaid Dheathain (Beurla: Bridge of Don). Tha e na laighe air Abhainn Dheathain faisg air Obar Dheathain.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Obar Dheathain Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Cair Ruairidh
‘S e baile beag dùthchasail faisg air Daltan, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th’ ann an Cair Ruairidh. Tha e suidhichte aig 76m os cionn ìre na mara, air an àirde an ear-dheas Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Dhùn Phrìs ro 1975), eadar Inbhir Anainn agus Dùn Phrìs, ri taobh an Uillt Daltan, a shruthas dhan Abhainn Anainn ri chùlaibh a' bhaile. Tha e 247km air falbh bho Obar Dheathain, 104km bho Ghlaschu, 105km bhon An t-Sròn Reamhar agus 103km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 133 duine a’ fuireach anns a’ bhaile agus 's e Beurla a th' ann a’ chiad chànain aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Cair Ruairidh. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus turasachd. A bharrachd air sin, tha dà thaigh-òsta  agus ionad gàirnealaireachd anns a’ bhaile. Taobh fhoghlaim, tha bun-sgoil an seo ach feumar dhan àrd-sgoil ann an Inbhir Anainn. Tha an rathad A75 eadar Cair Luail agus An t-Sròn Reamhar a' dol seachad agus chithear am baile bhon an rathad.
Freumhan an Ainm
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha a h-uile coltas ann gur ann à Caer Ruther sa Seann-Chuimris a tha ainm a' bhaile. 'S ann gu math pailt a tha ainmean-àite ann an Cuimris ann an ceann a deas na h-Alba, fiù 's ann an 1325 nuair a chaidh an t-ainm a chlàradh.
Sgairinis
thumb|250px|Cala Sgairinis 'S e prìomh-bhaile ann an Tiriodh a th' ann an Sgairnis. Tha an t-aonar banca den eilean (Banca Rìoghail na h-Alba) suidhichte an seo, tha mòr-bhùth, taigh-òsta agus ofis a' phuist ann cuideachd.
Cair Ruairidh
Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1350.
Sgairinis
'S e port-mara airson aiseig a tha ann. An sin tha aiseagan a' dol eadar Sgairinis agus Àirigh nan Gobhar air Colla agus An t-Òban le Caledonian Mac a' Bhriuthainn.
Cair Ruairidh
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Alba Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh Roinn-seòrsa:Siorrachd Dhùn Phrìs
Sgairinis
Roinn-seòrsa:Tiriodh Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Machlag
right|250px|thumb|Machlag
Baile an Ròba
thumb|250px|Baile an Ròba ‘S e baile beag ann am Chontae Mhaigh Eo sa Chúige Chonnacht ann an Èirinn a th’ann an Baile an Ròba.
Machlag
Tha machlag neo brù na roinn am broinn bodhaig boireannaich far am fàs leanabhan mus beirear iad.
Baile an Ròba
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Contae Mhaigh Eo Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann
Machlag
Roinn-seòrsa:Corp Roinn-seòrsa:Buill-ghineamhain
12 an Cèitean
'S e 12 an Cèitean an 132mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (133mh ann am bliadhna-leum). Tha 233 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Tachartasan
thumb|[[Katharine Hepburn]]
Fèillean
Roinn-seòrsa:Làithean
Llan-fair
Tha am baile Llan-fair ann am Bro Morgannwg, a' Chuimrigh. Tha e 11.7 mi (18.9 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 142.5 mi (229.4 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 597 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 81 (13.6%); rugadh 58% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bro Morgannwg Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Llanfair