cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Narbonne
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na Frainge Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Fhraing
Maori (soilleireachadh)
thumb|Bratach nam Māori
Faodaidh Māori no Maori iomradh a thoirt air:
Griomasaigh (soilleireachadh)
Is docha gu bheil sibh a' lorg:
Roinn-seòrsa:Eileanan na h-Alba
Port-adhair Dhùn Dèagh
Tha Port-adhair Dhùn Dèagh suidhichte gu math math faisg air Dùn Dèagh fhéin. Tha e dìreach taobh ris a’ bhaile fhéin, eadar am baile agus a‘ mhuir. Chan eil e ach 3km bho mheadhan a’ bhaile.
Roinn-seòrsa:Puirt-adhair na h-Alba
Inbhir Ell
Tha Inbhir Ell (Inverell) na bhaile ann an ceann a tuath A' Chuimrigh Nuadh a Deas. Tha ainm an àite a ’tighinn bho Gàidhlig agus ag eadar-theangachadh gu meeting place of the swans ann am Beurla.
Roinn-seòrsa:Astràilia Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Astràilia
Fulgencio Batista Zaldívar
B' e neach-poileataigs, saighdear agus deachdaire à Cùba a bh' ann am Fulgencio Batista Zaldívar (IPA: fulˈxensjo βaˈtista i salˈdiβar, Banes, 16 am Faoilleach 1901 – Marbella, 6 an Lùnastal 1973). Chuir e às dha deamocrasaidh ann an Cùba ann an 1952 ach sheas Fidel Castro na aghaidh ann an 1959. Chaochail Batista na fhògarrach thall thairis san Spàinn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine à Cùba Roinn-seòrsa:Poileataigs
France Gall
B' e seinneadair às an Fhraing a bha ann am France Gall.
Rugadh i ann an 1947 is Roger Gall, seinneadair agus sgrìobhaiche-ciùil, a h-athair. Bhuannaich i am farpais Eurovision airson Lucsamburg ann an 1965 le Poupée de cire, poupée de son ("Doile de chèir, doile de ragaichean"). Dh'obair i san 70an còmhla ris an sgrìobhaiche-ciùil Michel Berger a phòs i ann an 1976. Stad i a sheinneadh ann an 1997 an dèidh do a nighean a chaochail. Chaidh i na ball Lègion d'Honneur ann an 2017. Chaochail i le aillse anns am Faoilleach 2018.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Fhraing Roinn-seòrsa:Seinneadairean
Johannes Diderik van der Waals
B' e neach-teagaisg agus eòlaiche-fiosaig às na Tìrean Ìsle a bh' ann am Johannes Diderik van der Waals (IPA: joːˈɦɑnəz ˈdidəˌrɪk fɑn dɛr ˈʋaːls, Leiden, 23 an t-Samhain 1837 - Amsterdam, 8 am Màrt 1923).
Simon van der Meer
B' e eòlaiche-fiosaig às na Tìrean Ìsle a bh' ann an Simon van der Meer (Den Haag, 24 an t-Samhain 1925 - Geneva, 4 am Màrt 2011).
Johannes Diderik van der Waals
Beatha
Rugadh e ann an teaghlach macanta bochd agus b' e saor a bh' ann athair, Jacobus van der Waals. Phòs van der Waals aig a bhean Anna Magdalena Smit (1847 - 1881) ann an 1865 agus rug i triùir clann-nighean agus mac dha aca. Bha a nighean Jacqueline Elisabeth van der Waals (1868 - 1922) na bàrd agus bha a mhac Johannes Diderik van der Waals (1873 - 1971) na eòlaiche-fiosaig cuideachd. Tha ogha, Christopher D. Vanderwal, na ollamh ann an ceimigeachd aig Oilthigh Chalifornia.
Simon van der Meer
Beatha
B' e neach-teagaisg a bh' ann athair, Pieter van der Meer. Phòs van der Meer aig a bhean Catharina M. Koopman ann an 1960 agus rug i mac agus nighean dha.
Johannes Diderik van der Waals
Beatha
Thoisich e fiosaig ionnsachadh aig Oilthigh Leiden ann an 1862 agus thug e ceum an seo ann an 1865. Fhuair e a dhotaireachd ann an 1873, nuair a bha e 36, leis gu robh e na thidsear an siud an seo ann an Deventer agus Den Haag. Rinn e torr rannsachadh gus a leugh James Clerk Maxwell a chuid obrach. Ghluais e gu Amsterdam, far an robh e na ollamh ann am fiosaig san oilthigh bho 1877 gu ruige 1908. B' e a mhac fhèin a bha na neach-ionaid.
Simon van der Meer
Beatha
Thoisich e fiosaig teicnigeach ionnsachadh aig Technische Universiteit Delft ann an 1948 agus thug e ceum an seo ann an 1952. Chuir e seachad corra bhliadhna ag obair ann an deuchainn-lann aig Philips ann an Eindhoven mus dh'fhalbh e a CERN ann an Geneva ann an 1956. B' ann ann an CERN a chuir e seachad an ùine mus do leig e a dhreuchd dheth ann an 1990.
Johannes Diderik van der Waals
Urraman
Bhuannaich e an Duais Nobel ann am Fiosaigs ann an 1910 airson a chuid obrach air co-aontaran stàite ann an gasaichean.
Simon van der Meer
Urraman
Bhuannaich e an Duais Nobel ann am Fiosaigs ann an 1984 còmhla ri Carlo Rubbia airson an cuid obrach air bloigheagan W agus Z aig CERN.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Luchd-saidheans Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann am Fiosaigs Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Johannes Diderik van der Waals
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Luchd-saidheans Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann am Fiosaigs Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Kili Holm
'S e eilean ann an Arcaibh a tha ann an Kili Holm ('s dòcha "cille" + Lochlannais holmr (innis)). Tha e faisg air Egilsay, eilean eile ann an Arcaibh aig a bheil ainm Ceilteach ma dh'fhaodte. Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach air an eilean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Arcaibh
Juan Perón
B' e saighdear agus deachdaire às an Argantain a bh' ann an Juan Domingo Perón (IPA: xwan doˈmiŋɡo peˈɾon, Buenos Aires, 8 an Dàmhair 1895 – Ibidem, 1 an t-Iuchar 1974). B' esan a thug taic airgid do Fhidel Castro a dhol gu Bogotá airson chruinneachadh oileanaich ann an 1948.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine às an Argantain Roinn-seòrsa:poileataigs
Martinus Veltman
Beatha
B' e ceannard bhun-sgoil a bh' ann athair agus bha triùir bràthair-athar nan luchd-teagaisg cuideachd. Phòs e aig a bhean Annelke ann an 1960 agus tha nighean aca. Thoisich e fiosaig ionnsachadh aig Oilthigh Utrecht ann an 1948 agus an uair sin rinn e dotaireachd fo Léon Van Hove bho 1953 gu ruige 1956. Chaidh e gu CERN ann an Geneva ann an 1961 còmhla ri Van Hove, a bha os cionn a' phròiseact. bha e cuideachd ann an Stamford thall sna Stàitean cuideachd. Thill e dhan dùthaich aige ann an 1966 agus stiùir e Gerardus 't Hooft tron dotaireachd aige air teòiridhean Yang-Mills gu ruige 1971. Chuir e seachad na bliadhnaichean bho 1981 gu ruige 1996 aig obair aig Oilthigh Mhichigan. Chaochail e ann an 2021.
Urraman
Bhuannaich e an Duais Nobel ann am Fiosaigs còmhla ri Gerardus 't Hooft fhèin ann an 1999 airson an cuid obrach air structar quantamach nan eadar-obraichean eileagtronaiceach lag.
Baile Steaphain
'S e baile ann an Siorrachd Àir faisg air Saltcoats agus Àird Rosain a tha ann am Baile Steaphain (Beurla: Stevenston). Bha factaraidh fùdar-gunna ann a bha le Nobel agus an sin ICI. Chaidh bataraidh anti-phlèanaichean a thogail air rè na Dàrna Cogaidh.
Anns a' bhliadhna 2006 bha 8,990 duine a' fuireach an seo.
Rugadh Lesley Baillie ann am Baile Steafain ann an 1768, an tè a tha a’ nochdadh ann am bàrdachd Raibeart Burns mar "Bonnie Lesley". Thachair Burns rithe ann an 1792.
Tha tobhtaichean Chaisteal Kerelaw air àird a tuath Bhaile Steafain.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath
Mehmed Emîn Bozarslan
'S e sgrìobhadair Cùrdach às an Tuirc/An t-Suain a th' ann am Mehmed Emîn Bozarslan (Diyarbakır 15 an t-Sultain 1935). Thug esan ceum à oilthigh ann an Diyarbakır. Chuir an Riaghaltas e dhan phrìosan fad 4 bliadhna bho 1971 gu ruige 1974 air sàilleabh na beachdan aige. Chaidh e dhan t-Suain na fhògarrach ann an 1978. Tha e a' fuireach ann an Uppsala. Chan ann ach an t-ainm Arabais محمد (Muhammad) ann am foirm Turcais a th' ann Mehmed.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain Roinn-seòrsa:Daoine à Cùrdastan Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Turcach
Caisteal Àthaidh
thumb|335x335px| Caisteal Àthaidh Is e Caisteal Àthaidh caisteal suidhichte mu 3 mìle gu tuath air Obar Bhrothaig ann an Siorrachd Aonghais, Alba. Buinidh e don 14mh linn, is e 15,091 troigh cheàrnagach (1,402.0 m2) de mheud.
Eachdraidh
Tha tùs Chaisteal Àthaidh a' freumhachadh mun bhliadhna 1300, nuair a thog na manaich aig abaid Obar Bhrothaig daingneach de chlachan-gainmhich. Ghabh an teaghlach de Maxwell sealbh air a' chaisteal mus deach a shìneadh chun a' chàirdineil mu dheireadh ann an Alba, Dàibhidh Peutan. Mhurtadh esan an Cill Rìmhinn ann an 1546, ach chithear a' bhuil fhollaiseach aige fhathast anns a' chaibeal bheag agus seòmar-suidhe a' Chàirdineil, far a bheil staidhre dhìomhair ann don Talla Mhòr gu h-àrd.
Cheannaich teaghlach Carnegie an caisteal ann an 1665 mun do bhuilicheadh an tiotal Iarlan Northesk orra. Bha an 7mh Iarla na iar-chabhlaiche a ghabh an comannd ri taobh Nelson aig Blàr Trafalgar an 1805. An lorg sin, choisinn e an t-urram Trafalgar aonachadh ri shuaicheantas fhèin agus chithear seo fhathast air a shnaigheadh ann an uinneag mhullaich (dormer) aig Caisteal Àthaidh. Chaidh an caisteal is na gàrraidhean aige a cheannach leis an fhear-ealain is trusaiche bhall-àrsaidh William Cunningham Hector an 1927.
Dh'ath-nuadhaich ceann-cinnidh Chlann Forsyth, Alasdair Forsyth, an caisteal agus tha e a-nis na àite-suidhe don chinneadh.
Taibhsean
A-rèir beul-aithris, tha an caisteal air a thathaich le tannasg Bean Liath a bharrachd air Dàibhidh Peutan a bha na Aba Obar Bhrothaig san 16mh linn.
Santiago de Cuba
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean
Eduardo Txillida
'S e cruth-ealantair Basgach a' bha ann an Eduardo Txillida Juantegi a tha ainmeil airson nan obraichean snaighte anabarrach mòr a chruthaich e.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Basgaich Roinn-seòrsa:Luchd-ealain
Oilthigh Cheap Bhreatainn
Tha Oilthigh Cheap Bhreatainn suidhichte ann am Baile Shuidni, Eilean Cheap Bhreatainn, Alba Nuadh, Canada.
Ceap Bhreatainn, Oilthigh Roinn-seòrsa:Alba Nuadh
Limoges
'S e baile mòr faisg air Bordeaux, ann an cridhe na Frainge a th’ ann an Limoges (IPA: li.mɔʒ, Ogsatanais: Limòtges). Tha e suidhichte anns an sgìre (Fraingis: Département) Haute-Vienne agus an roinn (Fraingis: Région) Aquitaine-Limousin-Poitou-Charentes. Tha 139,026 duine a' fuireach ann.
Freumhan an Ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm gu math soilleir, tha a h-uile coltas ann gun tàinig an t-ainm à Lemovicas a, an dùn Ceilteach a tha os cionn a' bhaile. 'S ann à lemo (ailm) agus vices (a bhuannaicheas) ann an Ceiltis a tha an t-ainm. Chanadh Augustoritum ris aig àm nan Ròmanach.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na Frainge Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Fhraing
Kia ora
Is e kia ora fàilte Māori cumanta ann am Beurla Shealainn Nuadh.
Tachartasan
Ann an 1984, chaidh stiùireadh a thoirt do ghnìomhaiche fòn ann an Auckland, Naida Glavish, stad a bhith a ’cleachdadh an abairt kia ora às deidh gearanan. Dhiùlt i sin a dhèanamh, a tharraing aire a' phobaill. Thachair tachartas coltach ris ann an 2014 nuair a chaidh luchd-obrach KiwiYo ann an Whangarei a thoirmeasg bho bhith a' cleachdadh an abairt.
Ann an saoghal na Gàidhlig
Sgrìobh Murchadh Beag òran ainmeil, An Ciaòra, mu triob air bàta air a bheil Kia Ora.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Òrain Ghàidhlig Roinn-seòrsa:Sealainn Nuadh
Fatma Toptaş
'S e cleasaiche às An Tuirc a tha ann am Fatma Toptaş (Mersin, 1 am Faoilleach 1982). Bidh i a' nochdadh tric anns na filmichean agus air an àrd-ùrlar san dùthaich aice fhèin. 'S ann airson Başrolde Aşk (2011), Hayat Devam Ediyor (2012) agus Doktarlar (2007) a tha i ainmeil.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc
Nicolaas Bloembergen
B' e eòlaiche-fiosaig às na Tìrean Ìsle a bh' ann an Nico Bloembergen (Dordrecht, 11 am Màrt 1920 - Tucson, 5 an t-Sultain 2017).
Beatha
B' e innleadair ceimigeach a bh' ann athair, Auke Bloembergen agus neach-teagaisg Fraingis a bh' ann a mhàthair, Sophia Maria Quint. Chuir e seachad dà bhliadhna aig toiseach tòisichidh An Dàrna Cogaidh air fhalach bho na Nàsaich, a bha an torr airsan. Phòs Bloembergen aig a bhean Huberta Deliana Brink ann an 1950 agus rug i mac agus dithis nighean dha.
Thug e ceum an an aig Oilthigh Utrecht ann an 1943. Rinn e a dhotaireachd an dèidh a chogaidh ann an 1948 ann an Oilthigh Leiden. Bha e an sàs ann an rannsachadh mu lasairean fad deicheadan, gu seach àraidh ann an Harvard, far an robh e na ollamh.
Urraman
Bhuannaich e an Duais Nobel ann am Fiosaigs ann an 1981 còmhla ri Arthur Leonard Schawlow agus Kai Siegbahn airson an cuid obrach air speactromachd.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Luchd-saidheans Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann am Fiosaigs Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Birán
'S e baile beag faisg air Banes ann an Cùba a tha ann am Birán. Tha e suidhichte air an àirde an iar an eilein, san roinn Holguín. Air sgàth 's gur e àite-breith Fidel Castro a tha ann, chaidh Birán a chlàradh mar Monumento Nacional (cuimhneachan eachdraidheil nàiseanta) ann an 2009.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean
Gilleasbuig Mac-na-Ceàrdadh
B' e neach-cruinneachaidh òrain agus foillsichear a bha ann Gilleasbuig Mac-na-Ceàrdadh (Beurla: Archibald Sinclair).
Rugadh e 27 Cèitean 1850 is lean e athair, Gilleasbuig Mac-na-Ceàrdadh eile, mar foillsichear is stiùiriche Celtic Press ann an Glaschu is mar cheann-suidhe a' Chomuinn Ileach. Ann an 1876 dh'fhoillsich e An t-Òranaiche, cruinneachadh mòr bàrdachd is òrain.
Chuir a theaghlach clach-chuimhne ann am Baile Nam Marbh a Deas ann an Glaschu ann an 1925.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Antony Hewish
'S e reul-eòlaiche, reul-fhiosaigiche agus fiosaigiche às a' Chòrn a tha ann an Antony Hewish. Bhuannaich e an Duais Nobel ann am Fiosaigs ann an 1974 còmhla ri Martin Ryle airson na h-obrach aige còmhla ri Jocelyn Bell Burnell. Rugadh e ann am Fowey ann an 1924. Bha e na oileanach aig Oilthigh Chambridge agus sgrìobh e an tràchdas aige air The fluctuations of galactic radio waves ('Luaisgeachdan tuinn rèidio an reul-chrios') an sin fo Mhartin Ryle. Bha e ag obair còmhla ri Martin Ryle is e ga chuideachd le iadhairean airson reul-eòlas rèidio a thogail is iad a' cleachdadh co-chur fosglaidh, dòigh anns a bheil dà theileasgoip ag obair ri chèile airson teileasgop brìgheil a tha mòran nas motha a chruthachadh. Chaidh e na ollamh reul-eòlas rèidio ann an 1981 is stiùir e an t-Amharc-lann Rèidio Mullard eadar 1982 is 1988.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann am Fiosaigs Roinn-seòrsa:Reul-eòlaichean Roinn-seòrsa:Reul-eòlas Roinn-seòrsa:Daoine às a' Chòrn
Oleksiy Pavlenko
'S e neach-malairt agus neach-poileataigs às An Ucràin a th' ann an Oleksiy Mykhaylovych Pavlenko (Ucràinis: Олексій Михайлович Павленко, Uman, 2 am Faoilleach 1977). Fhuair e a chuid foghlaim san Oilthigh Nàiseanta Acadamaidh Mohyla an Kyiv agus thall san Oilthigh Malairt Nyenrode am Breukelen anns Na Tìrean Ìsle. Bha Pavlenko na mhinistear an àiteachais eadar 2014 agus 2016 fo Arseniy Yatsenyuk agus esan na bhall pàrlamaid airson a' phairtidh Samopomich (Gàidhlig: fèin-urrachd, Ucràinis: Самопоміч). A bharrachd air sin, bha e na cheannard aig companaidh air a bheil Foxtrot.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Patrice de Mac Mahon
B' e Saighdear agus Neach-poileataigs às An Fhraing a bh' ann an Marie Esme Patrice Maurice, Iarla Mac Mahon (Sully, 13 an t-Ògmhios, 1808 - Montcresson, 17 an Dàmhair 1893). Bha esan an lùib an iomairt an aghaidh a' Chomainn Pharis agus an cogadh an aghaigh na Prùise. Bha freumhan à Èirinn aige.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Fhraing Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Comar nan Allt agus Cill Saidh (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Comar nan Allt agus Cill Saidh (Beurla: Cumbernauld and Kilsyth).
Tha Comar nan Allt agus Cill Saidh fhèin, Crothaidh agus Duibhleitir san sgìre seo is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Meadhan na h-Alba cuideachd.
Thomas Telford
'S e innleadair Albannach a bha ann an Thomas Telford (1757–1834). Tha e ainmeil air sgàth 's na togalaichean agus na rathaidean a thog e.
Comar nan Allt agus Cill Saidh (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Tha i ann an crìch ri Sruighlea, An Eaglais Bhreac an Iar, An Eaglais Bhreac an Ear, an t-Àrd Ruigh agus Shotts, Coatbridge agus Chryston agus Srath Chelbhinn agus Bearsden.
Thomas Telford
Beatha tràth
Rugadh Thomas Telford san 9 an Lùnastal 1857 air croit ann an Glendinning, mu thrì mìle san iar air Eskdalemuir Eskdalemuir Kirk, Eisgeadal/Eskdale, gleann ann an Siorrachd Dhùn Phrìs mu 10 mìle san ear-thuath Logarbaidh. Chaochail athair, Iain Telford, san dearbh bliadhna nuair a rugadh Telford. B' e cìobair a bha ann an Iain Telford le taigh air mhàl airson na h-obrach a rinn e do dh'uachdaran na h-oighreachd, agus mar sin chaill an teaghlach an dachaigh aca an dèidh bàs athar. Dh'fhuirich Thomas is a mhàthair còmhla ri nàbaidhean agus chaidh Thomas Telford a thogail ann am bochdainn. Thòisich e ag obair tràth sa bheatha, mar bhuachaille no thug e cuideachadh sam bith don teaghlach far an robh iad a' fuireach. A dh'aindeoin sin chaidh e gu sgoil gu cunbhalach, dh'ionnsaich e leughadh, sgrìobhach is cunntadh, rudeigin nach robh àbhaisteach aig an àm ud.
Comar nan Allt agus Cill Saidh (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 1999. Bha Cathie Craigie, ball Pàrtaidh Làbarach, na ciad BhPA airson na sgìre agus mhair i mar BhPA gu 2011, nuair an do thaghadh an Nàiseantach Jamie Hepburn.
Thomas Telford
Beatha tràth
Nuair a bha e 14 bliadhna a dh'aois dh'ionnsaich e a bhith na chlachair. An dèidh crìoch a chur air an tàilleabhachd, bha e ag obair mar chlachair-siubhail anns an sgìre timcheall air Langaim, far nach robh ach gu ìre mhòr ach taighean-tughaidh le ballaichean eabair. Tha soidhnichean rim faicinn gus an latha an diugh air cuid de na clachan ann an bogha-drochaide thairis air an abhainn Easg ann an Langaim far an robh Telford ag obair eadar 1775 is 1778.
Comar nan Allt agus Cill Saidh (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Thomas Telford
Dùn Èideann is Lunnainn
Ann an 1782, nuair a bha e 25 bliadhna a dh'aois, chaidh e a Lunnainn, far an robh cosnaidhean na b' fheàrr rim faighinn le fàs gnìomhasaich. Le litir bho Miss Pasley fhuair e cosnadh le Sir William Chambers, ailtire Somerset House, Telford ag obair air Taigh Somerset. Nuair a bha Telford ag obair an seo b' e amas: a bhith an clachair as fheàrr san àite-obrach seo.
Obair
Dhealbhaich e na planaichean gus an drochaid Pont Grog y Borth (Beurla: Menai Suspension Bridge) eadar an t-eilean Ynys Môn agus tìr-mòr na Cuimrigh a thogail.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Innleadaireachd
Na Trads
'S e duaisean bliadhnail airson ceòl traidiseanta na h-Alba a th' anns Na Trads no Duaisean Ceòl Traidiseanta na h-Alba (Beurla:  Scots Trad Music Awards). 'S e an iomairt Hands Up for Trad a chuireas na duaisean air dòigh gach bliadhna. O 2008, gheibh na duaisean taic-maoineachaidh bho MG Alba.
2018
Chaidh tachartas nan duais a chumail aig a' Perth Concert Hall ann am Peairt. Chaidh a chraoladh beò air BBC Alba le Màiri Anna NicUalraig is Kim Carnie. Chluich Isobel Ann Martin agus Mr McFall’s Chamber, Mànran, Croft No5, Karine Polwart agus Griogair Labhruidh beò aig an tachartas.
2017
Chaidh tachartas nan duais a chumail anns an Ionad Lagoon ann am Pàislig. Chaidh a chraoladh beò air BBC Alba le bean agus fear an taighe, Màiri Anna NicUalraig agus Tony Kearney.
2016
Chaidh tachartas nan duais a chumail anns an Talla Caird, Dùn Dèagh agus chaidh a chraoladh beò air BBC Alba.
2014
Chaidh tachartas nan duais a chumail anns an Inverness Leisure Centre agus chaidh a chraoladh beò air BBC Alba.
2013
Chaidh tachartas nan duais a chumail ann an Obar Dheathain.
2011
Chaidh an tachartas a chumail anns a' Perth Concert Hall.
Jules Ferry
B' e neach-poileataigs agus riochdaire dioplòmasach às An Fhraing a bh' ann an Jules Ferry (IPA: ʒyl fɛʁi, Saint-Dié-des-Vosges, 5 an Giblean, 1832–Paris, 17 am Màrt 1893). Ghabhadh esan ri colonachd agus saoghlachadh. Ged a bha e na Chaitligeach às an dùthaich, chunnaic e gur robh creideamh aig cridhe iomadh trioblaid san Fhraing, gu h-àraidh aig àm a' Chomainn, far an do cuireadh gu bàs na mìltean a sheas an aghaidh na stàite agus na eaglaise. Mar Léon Gambetta, bha e airson nach biodh an eaglais idir a' toirt buaidh air sgoiltean is chuir Seanaid na Frainge aonta ri sreath de laghan a dh'ath-leasaich sgoiltean na Frainge.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Fhraing Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Mykola Biliashivskiy
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Popular Tales of the West Highlands
’S e sreath de leabhraichean a tha ann am Popular Tales of the West Highlands (1860-1862) a chaidh a dheasachadh le Iain Frangan Caimbeul (Iain Òg Ìle).
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Leabhraichean Gàidhlig
Alexei Navalny
thumb|Алексей Навальный
Tha Alexei Anatolievich Navalny (Ruisis: Алексей Анатольевич Навальный, [ɐlʲɪkˈsʲej ɐnɐˈtolʲjɪvʲɪtɕ nɐˈvalʲnɨj]) (rugadh 4 an t-Òg-mhios 1976) ’na cheannard air a’ phàrtaidh dùbhlanach Ruiseanach Россия Будущего (Ruis na h-ama ri teachd), ’na neach poileataigs, lagha, agus strì an aghaidh coirbeachd.
Anns an Lùnasdal 2020, rinneadh oidhirp a phuinnseanachadh. Chaidh a thoirt ann an cunnart a bheatha gu ospadal ann am Berlin fad mìosa, ach thàinig e slàn. Chuir e an coire air Vladimir Putin. Thill e dhan Ruis air 17 am Faoilleach 2021, chaidh a chur an greim sa bhad, agus chaidh a chur dhan phrìosan le binn dà bhliadhna gu leth, rud a dh’adhbharaich iomairtean móra air na sràidean.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ruis
Gavin Hastings
'S e cluicheadair rugbaidh eadar-nàiseanta a tha ann an Gavin Hastings.
Àranais
’S e rubha 2km deas air Steòrnabhagh ann an Leòdhas a tha ann an Àranais (Beurla Arnish Point), air taobh thall Chala Steòrnabhaigh bhon bhaile mhór. Bha àite-togail nan crann-ola ann, Gàradh Àranais.
Gavin Hastings
Taobh a muigh rugbaidh, dh'obair e mar neach-tomhais cairte is 's e neach-comhairle a th' ann a-nis.
Àranais
Tha taigh-solais cuideachd ann a chaidh a thogail le Alan Stevenson ann an 1852 is e a' chiad taigh-solais ro-dhealbhte a thog am Bòrd Thaighean-solais a' Chinn a Tuath.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Eilean Leòdhais
Gavin Hastings
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Rugbaidh
Peter Schneider
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gearmailteach Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Michael Richards
'S e cleasaiche à Culver City, California sna Stàitean Aonaichte a tha ann am Michael Anthony Richards Rugadh e 24 an t-Iuchar 1949).
Rona Lightfoot
Rugadh i 17 an Giblean 1936 is Eairdsidh Raghnaill athair dhi is Kate MacDonald neo Bean Eairdsidh Raghnaill màthair dhi. Dh'ionnsaich i pìobaireachd nuair a bha i òg agus chaidh i anns an co-fharpaisean. Mar as àbhaist bha na co-fharpaisean airson nam fir a-mhàin is ise a' chiad co-fharpaiseach boireannach anns a' Bhrataich Ghorm ann an Lunnainn.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil Roinn-seòrsa:Uibhistich
An t-Eilean Loisgte
'S e baile is port ann am Fìobha a tha anns An Eilean Loisgte (Beurla: Burntisland).
Anns na Linntean Meadhanach bha an t-Eilean Loisgte aig an Abaid Dhùn Phàrlain is chaidh e na bhorgh ann an 1541. Chaidh caisteal a thogail ann an 1554 air togalach on 13mh linn. Bha e na thobhta sna 1970an ach dh'ath-nuadhaicheadh e ann an 1978 is an t-siomal pintealta air a ghluasad do Dhùn Èideann.
Cala
A rèir an Ròmanach Agricola b' e an cala as luchdmhoire air a' chosta a tuath Uisge For a bha anns a chala, Portus Cratiae is leasaich Seumas V Alba is Oilibhear Crombalach e. Bha aiseag an do cheangail an t-Eilean Loisgte is an stèisean-rèile ann an Granton, Dùn Èideann, mus deach an Drochaid For a thogail.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Fìobha
Nijkerk
'S e baile meadhanach, port agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) ann an cridhe nan Tìrean Ìsle a th’ ann an Nijkerk (IPA: nɛi̯kɛr(ə)k, Sagsannais: Niekark). Tha an t-ainm a' ciallachadh An Eaglais Ùr, bho dhà fhacal ann an Duitsis: nieuwe (ùr) agus kerk (eaglais), leis gun do thogadh eaglais ùr an seo ann an 1221. Chaidh an t-seann eaglais a mhilleadh le teine. Fhuair Nijkerk a chuid chòirichean (Duitsis: Stadsrechten) ann an 1413 agus dh'fhàs am baile gu math beairteach fad an 18mh Linn tro mhalairt. Tha e suidhichte air iomall Amsterdam, eadar Almere agus Amersfoort, aig 3m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Eenmeer, anns an roinn Gelderland. Tha 40,618 duine a' fuireach ann.
Saint-Dié-des-Vosges
Freumhan an Ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm gu math soilleir, tha a h-uile coltas ann gun tàinig an t-ainm à Deodatum air neo Theodata, ainm na naoimh a stèidhichte am baile. B' e Foresta an t-ainm a bh' air roimhe sin.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na Frainge Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Fhraing
Lodainn Mheadhanach a Tuath agus Baile nam Feusgan (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Lodainn Mheadhanach a Tuath agus Baile nam Feusgan (Beurla: Midlothian North and Musselburgh).
Tha Baile nam Feusgan fhèin, Dail Chèith, Bonnyrigg, Lasswade agus Fala san sgìre seo is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Lodainn cuideachd.
Tha i ann an crìch ri Lodainn an Ear, Lodainn Mheadhanach a Deas, Srath Thuaidh agus Srath Labhdair, Dùn Èideann Pentlands, agus Dùn Èideann an Ear.
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh o pàirt de Lodainn Mheadhanach, far an robh Rhona Brankin na BPA, agus pàirt de Lodainn an Ear, a riochdaich Iain Gray, ann an 2011 agus bhuannaich Colin Beattie i ann an 2011 is 2016.
Mary Somerville
B' e tè-shaidheans, matamataigear is eadar-theangaiche à Fìobha a bha ann am Mary Somerville.
Dh'eadar-theangaich is leasaich i Mécanique Celeste le Laplace ach bha an obair ro mhòr airson a' chomann a choimiseanaich i, is dh'fhoillsich John Murray i mar The Mechanism of the Heavens ann an 1831. Dh'fhoillsich i The Connexion of the Physical Sciences ann an 1834 anns an do ro-innis i gun robh planaid seachad air Uranus. Chaochail i 29 Samhain 1872 ann an Naples. Chaidh Colaiste Somerville ann an Oxford ainmicheadh oirre is chaidh a thaghadh airson nòta-banca £10 roimhe ach cha nochd na nòtaichean sin gu 2017.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Luchd-saidheans
Fidel Alejandro Castro Ruz
B’ e saighdear, fear-lagha, neach-poileataigs agus stàitire Comunnach à Cùba a bh' ann am Fidel Alejandro Castro Ruz (IPA: fiˈðel aleˈxandɾo ˈkastɾo ˈrus, Birán 13 an Lùnasdal 1926 - La Habana 25 an t-Samhain 2016).
Beatha Pearsanta
Rugadh e air an dùthaich san oighreachd Manacas, leis gu robh an teaghlach aige nan uachdaran fearainn. Bhuineadh athair - Ángel Castro y Argiz - do bhaile bheag air a bheil Láncara thall san Spàinn ach b' ann à Cùba a bha a mhàthair, Lina Ruz González. B' e searbhant athar a bh' innte agus cha robh i posta idir nuair a rugadh Fidel. Rinn neach-teagaisg uchd-mhacachadh dha Fidel. Fhuair e baisteadh ann an Santiago de Cuba agus chaidh e gu na sgoiltean a b' fheàrr a bh' anns a' bhaile. Thug na dh'ionnsaich e bhon Chomann Iosaid buaidh làidir airsan fad a bheatha. Phòs Castro dà thuras: aig Mirta Francisca de la Caridad Díaz-Balart y Gutiérrez (1948 - 1955) a bha uabhasach fhèin beartach. Rug i aon mac dha, Fidel Ángel "Fidelito" Castro Díaz-Balart. Dhealaich iad is Castro sa phrìosan leis gun do thoisich i ag obair às leth an Riaghaltais air sàilleabh gum buineadh i dhan chlas a ruitheadh na dùthcha. Phòs e aig Dalia Soto del Valle ann an 1980. Chaochail Castro le diverticulosis aig 90 bliadhna a dh'aois anns a' bhaile far an do thogadh e.
Poileataigs
Thoisich e Oilthigh La Habana ann an 1945 far an robh e gu mòr ann sàs ann am poileataigs. Bha e na bhall a' phàirtidh Ortadogsach, a bha fo bhuaidh Eduardo Chivás. Bha e an lùib ar-a-mach ann am Poblachd Dhoiminicia nach robh idir soirbheachail ann an 1947. Ann an 1948 chaidh e gu Bogotá airson chruinneachadh oileanaich le taic airgid a fhuair e bho Juan Domingo Perón, ceann-suidhe na h-Argantain aig an àm. Mharbh feachd an làimhe dheas Jorge Eliecer Gaitán, tagraiche dhan cheannas airson nan Libearalach. Chuidich Castro na Libearalaich ann an aimhreit a lean fad corr is seachdain an dèidh sin, air an robh Am Bogotazo. Chuir e seachad bliadhnaichean na fhear-lagha ag obair às leth nan daoine bochda. Chuir Fulgencio Batista Zaldívar às dhan Riaghaltas ann an 1952 agus b' fheudar do Chastro slighe eile air adhart a lorg.
Chuir e ar-a-mach nàiseantach air dòigh an aghaidh Bhatista ann an 1953, ach dh'fhàilg e. Chuir e seachad dà bhliadhna sa phrìosan, far an do leugh e Marx, Lenin, Martí, Freud, Kant, Shakespeare, Munthe, Maugham agus Dostoyevsky. Chaidh e thall thairis an dèidh am prìosan fhàgail agus chruthaich e gluasad làidir an aghaidh Bhatista,air an robh MR-26-7 (Gluasad 26 an t-Iuchar). Thill e dhan dùthaich à Meagsago aige fhèin ann an 1956 air bord bata air a bheil Granma, 80 reubaltaich còmhla ris. Fad trì bliadhna bheireadh iad ionnsaigh air feachdan an Riaghaltais. Theich Batista ann an 1959 agus thug Castro seilbh air an dùthaich. Bha Castro os cionn na dùthcha, mar phrìomhaire agus mar cheann-suidhe fad 47 bliadhna, gus a leig e an dreuchd dheth ann an 2006.
Riaghaltas
Aig an toiseach tòiseachaidh cha robh trioblaid sam bith aig an Riaghaltas ùr fo Chastro leis na Stàitean Aonaichte. Ach thoisich an Gluasad 27 an t-Iuchar na daoine a bha dìleas dhan t-seann Riaghaltas a chur a-mach às an dreuchdan, air neo dìreach sa phrìosain. Chèilidh e air na Stàitean Aonaichte agus corra dhùthaich eile. Bha e a' sìreadh taic airgid airson na rinn Batista ceàrr a cheartachadh. Cha d'fhuair a sgillinn ruadh. Beag air bheag thoisich e ri Sòisealtaich agus Comunnaich a thoirt a-steach dhan chaibineit aige. B' ann le Castro a-mhàin a bha làmh an uachdair.
B' e adhartas sòisealta a bha aig teis nam polasaidhean a bha aig Castro taobh a-staigh na dùthcha agus bheireadh e taic do dh'ar-a-maich air feadh an t-saoghail cuideachd.
Molaidhean agus Càinidhean
Fhuair Castro taic agus molaidhean bho iomadh daoine a bha ann lùib Diadhaireachd an t-saoraidh agus bha e gu math dlùth air cuid dhuibh, Frei Betto nam measg. Thug Diadhaireachd an t-saoraidh buaidh mhòr air Fidel agus bha esan agus Leonardo Boff nan deagh caraidean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Cùba Roinn-seòrsa:Aimearaga Laideannach Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas
Athenaeus à Attaleia
B' e lighiche cudromach dha na seann Ghreugaich a bh' ann an Athenaeus à Attaleia (Greugais: Ἀθήναιο, Antalya/Tarsus). Stèidhich e an sgoil Pneumatici (Greugais: Πνευματικοί) agus thug e buaidh làidir air Galen. Sgriobh e an leabhar Peri Vonthematon (Greugais: Περὶ βοηθημάτων) A rèir Ghalen, bha Athenaeus dhen bheachd gur e an spiorad (Greugais: pneuma) a bha aig cnag na cùise le galar agus tinneas.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Lighichean nan Seann-Ghrèigeach Roinn-seòrsa:Lighichean nan Seann-Ròmanach Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Seann-Ghrèig Roinn-seòrsa:Leigheas
Den Helder
'S e baile meadhanach, port agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) ann an ceann a tuatha nan Tìrean Ìsle a th’ ann an Den Helder. 'S ann às an Duitsis helde (bàrr) a tha an t-ainm. Chaidh Den Helder a stèidheachadh san 8mh Linn. Thoisich am baile ri fhàs anns an 17mh Linn, mar bhunait ro-innleachdail a' Chabhlaich. Rinneadh droch sgrios air a' bhaile san Dàrna Cogadh. Tha e suidhichte ann an rubha, eadar an t-eilean Texel agus am baile Alkmaar, aig dìreach 1m os cionn ìre na mara, ri taobh an IJsselmeer, anns an roinn Noord-Holland. Tha 56,308 duine a' fuireach ann.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Mehmet Görmez
'S e Pears-eaglais Muslamach, sgoilear agus ollamh às An Tuirc a th' ann an Mehmet Görmez (Gaziantep, 1 am Faoilleach 1959). Thug e ceum ann an Ioslam à Oilthigh Ankara ann an 1987 agus an uair sin chaidh e thall thairis is e ag' obair mar neach-teagaisg ann an Oilthigh Ahmet Yesevi (Casachstàn) agus Oilthigh Cairo (An Èipheit). Chaidh ainmeachadh ceann-suidhe Ministrealachd a' Chreideimh (Turcais: Diyanet İşleri Başkanlığı) ann an 2010. 'S e esan am Pears-eaglais nas cumhachdaile na dùthcha. Tha Turcais, Curdais, Arabais agus Beurla aige. Chan ann ach an t-ainm Arabais محمد (Muhammad) ann am foirm Turcais a th' ann Mehmed.
Mila Kunis
S' e cleasaiche Ucràineach/Aimearaganach a th' ann am Mila Kunis (Fìor ainm: Milena Markivna Kunis, Ucràinis: Мілена Марківна Куніс, Ruisis: Милена Марковна Кунис, Chernivtsi 14 an Lùnasdal 1983). S' ann do theaghlach àbhaisteach Iùdach a bhuinneas e: tha a h-athair na innleadair agus tha a màthair na neach-teagaisg fiosaigs. Dh'fhàg iad an dùthaich aca fhèin ann an 1991 air sgàth gràin-chinnidh an aghaidh nan Iùdach san Aonadh Sobhiatach agus thogadh Kunis ann an Calafòrnia. Fhuair i a cuid foghlaim san Oilthigh Loyola Marymount ann an Los Angeles.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Òran na Cloiche
'S e òran le Dòmhnall Ruadh Phàislig a th' ann an 'Òran na Cloiche'. Tha e a' dèiligeadh ri aiseadh Clach Sgàin a dh' Alba ann an 1950, nuair a chaidh a goid air ais bho Abaid na h-Iar-mhanachainn le oileanaich.
Ceanglaichean a-muigh
Roinn-seòrsa:Òrain Ghàidhlig
Funda Arar
'S e seinneadair agus ceòladair às An Tuirc a tha ann am Funda Arar (IPA; funˈda aˈɾaɾ, Ankara, 8 an Giblean 1975). Thogadh i ann an Muğla agus Adapazarı. Thug i ceum san sgoil ciùil aig Oithigh Teicnigeach Istanbul (Turcais: İstanbul Teknik Üniversitesi). Bidh i a' nochdadh tric air an àrd-ùrlar san dùthaich aige fhèin. A bharrachd air òran a ghabhail bidh i a' cluiche a' ghiotàr agus a' mhandoilin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ceòl Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc Roinn-seòrsa:An Tuirc Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Axel Munthe
Bha Axel Martin Fredrik Munthe (Oskarshamn 31 an Dàmhair 1857 – Stockholm 11 an Gearran 1949) na sgrìobhadair às an t-Suain. Thug na sgrìobh e buaidh mhòr air iomadh dhaoine, Fidel Castro nam measg.
Phòs Munthe dà thuras: anns a' chiad dol a-mach ann an 1880 aig Ultima Hornberg, às an t-Suain fhèin, ged a thachair e rithe thall san Fhraing is ise na h-oileanach ealain ann am Paris. Dhealaich iad beagan bhliadhnaichean an dèidh sin anns na 80an. Chaochail ise ann an 1895. An uair sinn, ann an 1907, phòs e Hilda Pennington-Mellor. B' e tè Shasanach a bhuineadh do theaghlach uachdaran gu math beartach a bh' innte. Rug i dithis duine-cloinne dha, Peter agus Malcolm.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Rèis
thumb|Neil Renault, a bhuannaich am [[Barrathon ann an 2013.]] 'S e farpais ruith, baidhsagal no carbad airson daoine no ainmhidhean eile a tha ann an rèis.
Raúl Modesto Castro Ruz
'S e saighdear, fear-lagha, neach-poileataigs agus stàitire Comunnach à Cùba a th' ann an Raúl Modesto Castro Ruz (IPA: raˈul moˈðesto ˈkastɾo ˈrus, Birán 3 an t-Ògmhios 1931).
Rèis
A' Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan
'S e am Barrathon, leth-mharathon mu chuairt Barraigh a tha rèis nas ainmeile na sgìre, ach tha e na phàirt dhen sreath leth-marathonan eile, an Heb 3: Steòrnabhagh, Beinn na Faoghla, an t-Eilean Sgitheanach, Barraigh is na Hearadh. Tha companaidh beag ann an Tiriodh a' cuir an dòigh ultramarathon de 35 mìltean mu chuairt na h-eilein gach Sultain.
Grabhair
'S e baile beag tuath air Loch Odhairn anns na Lochan a Deas a tha ann an Grabhar no Grabhair (Beurla: Gravir).
Rèis
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Spòrs
Raúl Modesto Castro Ruz
Beatha Pearsanta
Rugadh agus thogadh e air an dùthaich, leis gu robh an teaghlach aige nan uachdaran fearainn. Bhuineadh athair - Ángel Castro y Argiz - do bhaile bheag air a bheil Láncara thall san Spàinn ach b' ann à Cùba a bha a mhàthair, Lina Ruz González. B' e searbhant athar a bh' innte. Chaidh e gu na sgoiltean a b' fheàrr a bh' ann an Santiago de Cuba. Thug na ionnsaich bhon Chomann Iosaid buaidh làidir airsan fad a bheatha. Phòs Castro leis a bhean aige - Vilma Lucila Espín Guillois (1930 - 2007) - beagan an dèidh an ar-a-maich. Rug i ceathrar duine-cloinne dha: Deborah, Mariela, Nilsa agus Alejandro.
Grabhair
Chaidh am baile a stèidhicheadh ro 1800 is dh'fhuirich 411 daoine ann ann an 1911 ach chan eil ach 76 ann an 2005. Tha 43 croitean anns a' bhaile fhèin is 15 ann an Gleann Ghrabhair.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Siar
Raúl Modesto Castro Ruz
Beatha Poblach
Bha e na bhall a' phàirtidh Ortadogsach, a bha fo bhuaidh Eduardo Chivás, anns na 40an. Bha e na shaighdear agus na ceann-feadhna anns an iomairt an aghaidh Bhatista, a bha a bhràthair mòr Fidel a' ruith. Mòran na b' fhaide dhan taobh chlì às an toiseach tòisichidh na Fidel fhèin, bha e gu math cudromach dhan ar-a-mach anns na còmhraidhean a fhuaras ris an Aonadh Sobhiat nuair a leig na Stàitean Aonaichte sìos Cùba. Chuir seachad bliadhnaichean aig obair air cùl-gnothaich ann am poileataigs eadar-nàiseanta às leth na dùthcha aige: rinn e càirdeas le tòrr dhaoine cudromach a chuidich Riaghaltas Fhidel. Ann an 2008, nuair a leig Fidel a dreuchd dheth, b' e Raúl a dh'ainmich e mar neach-ionlaid.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Cùba Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas
John Simmit
'S e cleasaiche à Birmingham, Sasann a tha ann am Jonathan "John" Simmit (Lunnainn, 20 an t-Iuchar 1963).
Tertius à Iconium
thumb|300px|Erastus, Olympus, Rhodion, Sosipater, Quartus agus Tertius B' e easbaig cudromach dhan eaglais thràth ann an Konya a bh' ann an Tertius (ainm eile: Tertios). Bha esan a-measg nan 70 a sgaoileadh an creideamh Crìosdaidheachd air feadh an t-saoghail: an fheadhainn a tha a' nochd anns an t-soisgeil a sgrìobh Lucas. Canar abstol ris anns an agus deisciobal ris anns an Eaglais Chaitligeach. Thathar dhen bheachd gur robh Tertius na sgrìobhaiche dhan abstol Pòl à Tarsus nuair a sgrìobh e a Litir dha na Ròmanaich. nochd ainm anns naomh-òran Troparion 3/1.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Tuirc Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Seann-Ghrèig Roinn-seòrsa:Creideamh Roinn-seòrsa:Crìosdaidheachd
Clàbha
'S e baile-beag ann an Aonghas a th' ann an Clàbha (Beurla: Clova). Tha e ann an Gleann Chlàbhadh, ann am Pàirc Nàiseanta a' Mhonaidh Ruaidh. Tha eaglais, taigh-òsta agus tuathanasan ann. 'S e ceann-uidhe cumanta airson luchd-sreap a' dol suas air Jock's Road (Tolmount) dhan Bhràigh Mhàrr.
Fyodor Dostoyevsky
B' e Fëdor Mihajlovič Dostoevskij (Ruisis: Фёдор Миха́йлович Достое́вский, IPA: [fʲɵdər mʲɪˈxajləvʲɪtɕ dəstɐˈjɛfskʲɪj], Beurla: Fyodor Dostoevsky, uaireannan Dostoyevsky; Moscobha 11 an t-Samhain 1821 – Sankt Peterburg 9 an Gearran 1881) na sgrìobhadair às an Ruis. 'S ann mu dheidhinn Eòlas-inntinn is Creideamh a tha mòran de na leabhraichean aige. Tha e ainmeil airson a bhith a' sgrìobhadh nobhailean, leithid Crime and Punishment (1866) agus The Brothers Karamazov (1880).
Simon Shelton
'S e cleasaiche à Shepherd's Bush, Lunnainn, Sasann a tha ann am Simon Shelton (Lunnainn, 13 am Faoilleach 1966).
Fyodor Dostoyevsky
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Roinn-seòrsa:Daoine às an Ruis
Clàbha
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Siorrachd Aonghais
Simon Shelton
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Sasainn Shelton, Simon
Friedrich Zelnik
B' e cleasaiche, stiùiriche fhilmichean agus riochdaire fhilmichean às an Ostair-Ungaire a bh' ann am Friedrich Zelnik (Czernowitz 17 an Cèitean 1885 - Lunnainn, 29 an t-Samhain 1950). B' ann do theaghlach àbhaisteach Iùdach a bhuinneadh e. Thug e ceum ann an lagh ann an Vienna mus deach gu bhith na chleasaiche ann an 1910. Dh' fhàg esan an dùthaich aige fhèin ann an 1933 agus Adolf Hitler sa chumhachd. Chaidh e dha Na Tìrean Ìsle anns a' chiad dol a-mach agus an uair sin gu Sasainn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ostair Roinn-seòrsa:An Ostair
Arseniy Yatsenyuk
'S e neach-lagha, bancair, eaconamaiche agus neach-poileataigs às An Ucràin a th' ann an Arseniy Petrovych Yatsenyuk (Ucràinis: Олексій Михайлович Павленко, IPA: ɐrˈsɛn⁽ʲ⁾ij peˈtrɔwɪtʃ jɐtseˈnʲuk, Chernivtsi, 22 an Cèitean 1974). S' ann do theaghlach bhùirdeasach le freumhan an dà chuid san Ucràin fhèin agus an Romàinia a bhuinneas e: tha athair na ollamh agus tha a mhàthair na neach-teagaisg Fraingis. Thug e ceum ann an lagh on oilthigh an Chernivtsi ann an 1996 agus on Oilthigh Nàiseanta Malairt agus Eaconomachd an Kyiv ann an 2001. Chuir e seachad bliadhnaichean ag obair ann am banca mus deach e dhan phàrlamaid ann an 2001. Bha Yatsenyuk na mhinistear an Eaconomaidh ann an Criom eadar 2001 agus 2003, na mhinistear an Eaconomaidh nàiseanta bho 2005 gu ruige 2006 agus na mhinistear nan dùthchanan Cèin ann an 2007. Mu dheireadh thall, bha e na phrìomh-mhinistear bho 2014 gu ruige 2016.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Der Mauerspringer
'S e nobhail às A' Ghearmailt a sgrìobh Peter Schneider 's a th' ann an Der Mauerspinger (Darmstadt, 1982, Gàidhlig: An Leumadair Bhallachan). Suidhichte ann am Berlin aig àm a' Chogaidh Fuaire nuair a bha am baile agus an dùthaich fhathast air an sgarradh ann an dà stait eadar-dhealaichte, 's ann mu bhuaidh a' Chogaidh Fuaire air na daoine 's a bhruidhinneas an leabhar. Rinn Reinhart Hauff film dhe ann an 1982, air an robh Der Mann auf der Mauer Gàidhlig: Am Fear air a' Bhalla).
Cnuasathadh Sònraichte an Ùghdair
Ged a sgrìobhadh an nobhaileag 's a tha seo co-dhiù seachd bliadhna mus thuit Balla Berlin, mhothaich an t-ùghdair gum maireadh buaidh sgarradh na dùthcha fiù's bliadhnaichean anns na làithean ri theachd. Cha robh duine sam bith dhen bheachd gun tuiteadh am balla mar a thuit e, ach cha b' e ach Schneider a smaoinich gum biodh e bèo nar cinn ged an dèidheadh e à sealladh. Mar a thuirt Schneider:
"Bheir e nas fhaide dhuinn am Balla a leagail nar cinn na dh' fheumas companaidh sgriosaidh sam bith airson a' Bhalla a chì sinn."
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Leabhraichean Roinn-seòrsa:Litreachas Roinn-seòrsa:Nobhailean Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Nikky Smedley
'S e cleasaiche à Solihull, Lunnainn, Sasann a tha ann am Nicola Jane "Nikky" Smedley (Lunnainn, 20 an Dàmhair 1970).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Sasainn Smedley, Nikky
Schouwen-Duiveland
'S e eilean agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) ann an ceann a deas nan Tìrean Ìsle a th’ ann an Schouwen-Duiveland (IPA: sxʌuə(n)ˈdœyvəlɑnt, Zeeuws: Schouwen-Duveland). Tha e suidhichte eadar Middelburg agus Rotterdam, aig dìreach -1m fo ìre na mara, anns an roinn Zeeland. Tha 48,821 duine a' fuireach ann. Chan ann ach bailtean beaga san sgìre dhùthchail seo. B' ceithir eileanan fa leth a bh' ann o chionn fhada - Schouwen, Duiveland, Dreischor agus Bommenede - ach ann an 1610 thòisich obair air dam an seo agus chuireadh na h-eileanan ri chèile ann an aon eilean mòr, mar a rinneadh ann an iomadh sgìre eile nan Tìrean Ìsle. Thug An Dàrna Cogadh buaidh gu math làidir air an sgìre: chaidh deichnear a chur gu bàs gun adhbhar. B' e an t-eilean mu dheireadh na dùthcha a bha ann an làmhan nan Nàsach a bh' ann ab Schouwen-Duveland, fiù' s gu ruige An Cèitean 1945.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Jamie Halcro Johnston
'S e neach-poileataigs à Arcaibh a tha ann an Jamie Halcro Johnston BPA.
Bha e na chroitear, com-pàirtiche ann an companaidh teaghlaich agus tuathanas ann an Orphir, Arcaibh mus deach e na BhPA airson na Gàidhealtachd agus nan Eilean mar an ath-bhall air an liosta Tòraidheach nuair a leig Dùghlas Ross an seat aige suas ann an 2017.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Arcaibh Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Tòraidheach na h-Alba
Occitania
thumb|Mapa Occitania
'S e roinn culturail agus eachdraidheil ann an ceann iar-dheas na h-Eòrpa a tha ann an Occitania. Tha Occitania a' gabhail a-steach trian as deasaiche na Frainge, an Gleann Aran anns an Spàinn, Monaco, agus pàirtean beaga dhen Eadailt.
O chionn dà mhìle bliadhna, bha a' mhòr-chuid de dh'Occitania ann an Gallia Aquitania, roinn Impireachd na Ròimhe.
thumb|Mapa Occitanie Chaidh roinn mhòr na Frainge air a bheil Occitanie a chruthachadh ann an 2016 bho Languedoc-Roussillon agus Midi-Pyrénées. Chan ionann crìochan na h-Occitanie agus crìochan na h-Occitania.
Ogsatanais an àite
Tha Ogsatanais agus a dual-chainntean aice a' buntainn do dh'Occitania.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Régions na Frainge
Comann Aimeireaganach na Feallsanachd
'S e Comann Aimeireaganach na Feallsanachd an comann fiosraichte as sine anns na Stàitean Aonaichte.
Chaidh a stèidheachadh le Benjamin Franklin ann an 1743 airson "eòlas feumail a bhrosnachadh".
Pui Fan Lee
'S e cleasaiche à Nottingham, Lunnainn, Sasann a tha ann am Pui Fan Lee (Lunnainn, 14 an t-Iuchar 1971).
Comann Aimeireaganach na Feallsanachd
Tha e a' foillseachadh iris, Proceedings of the American Philosophical Society a tha ri faighinn air JSTOR, agus dà sreath leabhraichean, Transactions of the American Philosophical Society is Memoirs of the American Philosophical Society. Tha oifis ann am Philadelphia far a bheil cuideachd taigh-tasgaidh agus leabharlann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Comainn fiosraichte Roinn-seòrsa:Feallsanachd Roinn-seòrsa:Na Stàitean Aonaichte
Pui Fan Lee
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Sasainn Lee, Pui Fan
José Julián Martí Pérez
B' e saighdear, bàrd, sgrìobhadair agus rèabhlaideach nàiseantach à Cùba a bh' ann an José Julián Martí Pérez (La Habana, 28 am Faoilleach, 1853 - Dos Ríos, 19 an Cèitean 1895). Thug na sgrìobh agus na rinn e buaidh mhòr air Fidel Castro.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Cùba Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Am Bealach
'S e baile-turasachd air Loch Laomainn, faisg air Alexandria, a tha anns a' Bhealach (Beurla: Balloch).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Siorrachd Dhùn Breatann
Hannah Bardell
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Hannah Bardell BP.
Rugadh i ann an 1984. Bha i na sgoilear aig Broxburn Academy agus na h-oileanach aig Oilthigh Shruighlea. Thig i a-steach ann am poileataigs ann an 2007 nuair a thoisich i ag obair airson Ailig Salmond. Dh'obraich i cuideachd airson Roinn Stàite na Stàitean Aonaichte anns an oifis ann an Dùn Èideann. Tha i na ball Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba.
Bhuannaich i Baile Dhunlèibhe ann an Taigh nan Cumantan bho na Làbaraich ann an 2015 agus chum i ann an 2017 e agus ann an 2019 cuideachd. Tha i na neach-labhairt Nàiseantach airson Malairt agus Tasgaidh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Buill Pàrlamaid Westminster Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba