cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Owain Glyndŵr
An teaghlach aige
Phòs Owain Glyndŵr Marred ferch Dafydd (Beurla: Margaret Hanmer). B' e Sir David Hanmer a h-athair. Bha còignear mic agus ceithrear nighinn aca. Seo iad:
Chaochail a h-uile mac Owain Glyndŵr anns an aramach no anns a' phrìosan no cha robh clann aca.
Owain Glyndŵr ann am ficsean
thumb|150px|Ìomhaigh Owain Glyndŵr ann am [[Pennal ]] Nochd Owain Glyndŵr mar Owen Glendower anns an dealbh-chluich "Henry IV, Pàirt 1" sgrìobhte le William Shakespeare.
Ach chan ann a-mhàin anns na seann làithean a chaidh a sgrìobhadh mu a dheidhinn, 's e cuspair tarraingeach a th' ann an Glyndŵr gus an latha an-diugh. Nochdaidh e gu tric ann an leabhraichean is ficsean. Seo cuid eisimpleirean:
Gheibhear barrachd fiosrachadh mu na seallaidhean air Glyndŵr a nochdas ann an litreachas Cuimreach san latha an-diugh, anns an leabhar a sgrìobh E. Wyn James, Glyndŵr a Gobaith y Genedl: Agweddau ar y Portread o Owain Glyndŵr yn Llenyddiaeth y Cyfnod Modern (Beurla: Glyndower and the Hope of the Nation: Attitudes to the Portrait of Owen Glyndower in Modern Age Literature) (Aberystwyth: Cymdeithas Llyfrau Ceredigion, 2007).
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Rìghrean na Cuimrigh Roinn-seòrsa:Daoine às a' Chuimrigh
Pitești
Eachdraidh
Tha a h-uile coltas ann gur ann às na h-ainmean pearsanta Pit air neo Pitul agus an iar-leasachan -ești s' a tha ainm a' bhaile. A dh'aindeoin sin, tha cuid a dhaoine eile dhen bheachd gur ann à pită (Gàidhlig: aran) 's a tha e. Bhuinneadh an t-àite dhan roinn Ròmanach Moesia inferior. Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais air 20 an Cèitean 1386. eadar 1600 agus 1601 bha feachdan Co-fhlaitheas na Pòlainn - Liotuàinia air an gearastanachadh ann am Pitești. Thog Constantin Șerban eaglais a' bhaile an an 1656. Anns An Dùbhlachd 1943 chaidh Daoine Rroma a' bhaile a fhuadachadh gu campaichean-losgaidh ann an Transnistria, mar phàirt an Uile-losgaidh. Thug plèanaichean cogaidh Aimearganach ionnsaigh air a' bhaile air 4 an t-Iuchar 1944: rinneadh droch sgrios agus milleadh air.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Romàinia Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Romàinia
Ernst Röhm
B' e saighdear nàsach às A' Ghearmailt a bh' ann an Ernst Julius Günther Röhm (München, 28 an t-Samhain 1887 - Ibidem, 1 an t-Iuchar 1934). Rugadh agus thogadh Röhm anns A' Bhaidhearn agus bhuinneadh e do theaghlach clas-obrach Caitligeach - dh'obair athair air na trèanaichean. bha e na shaighdear sa Chogadh Mhòr, chaidh ardachadh gu fo-cheannard agus chaidh a leòn aig Verdun. Ghabh e sa Phàrtaidh Nàsach ann an 1920 agus bha e an sàs anns an Hitlerputsch. Ann an 1928 chaidh e thall thairis gu Boilibhia far an robh e na chomhairleach armailteach ann an Cogadh Chaco, ach thug Hitler airsan thilleadh dhachaidh an an 1930. Rinneadh murt air ann an 1934 air òrdughan Hitler, mar phàirt iomairt air an robh Nacht der langen Messer (Gàidhlig: Oidhche nan Sgianan Fada) - gus an fheadhainn a bha an aghaidh Hitler sa Phàrtaidh Nàsach - gu seachd-àraidh an Sturmabteilung a stèidhich Röhm fhèin ann an 1921 - a sgìursadh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt Roinn-seòrsa:Cogadh
Inneal-ciùil
thumb|Ionnsramaidean-theud san taigh-tasgaidh Horniman, Lunnainn Tha inneal-ciùil 'na inneal leis an urrainnear ceòl a dhèanamh.
Roinn-seòrsa:Innealan-ciùil
Bàgh Caswell
thumb|Tràigh-ghainmhich ann am Bàgh Caswell
'S e bàgh faisg air Abertawe, a' Chuimrigh a th' ann am Bàgh Caswell (Cuimris: Bae Caswel; Beurla: Caswell Bay). Tha e suidhichte san ear-dheas air leth-eilean ris an canar Gower Peninsula sa Bheurla. Tha tràigh le gainmheach ann, mar sin tha e tarraingeach don luchd-turais, do theaghlaichean is don luchd-surfaidh. Tha inbhe Blue Flag aige. Bho 1972 a-mach 's e Ionad de Shuim Shònraichte Shaidheansail (ISSS) na Cuimrigh a th' ann am Bàgh Caswell. Ann an 2006 chaidh am bàgh seo a thaghadh le Guardian.co.uk. mar aon de na 50 tràighean as fheàrr anns an Rìoghachd Aonaichte.
Goireasan
Tha dà chafaidh ann a tha fosgailte fad na bliadhna. Tha bùth ann cuideachd. Chaidh an "Surfside Café" a mhilleadh le stoirm aig toiseach 2014, ach chaidh e fhosgladh a-rithist as t-earrach an-dèidh càradh. Tha goireasan-ionnlaid poblach (taighean-beaga is fràs) ann cuideachd.
Tha Comhairle Baile Abertawe  a' solarachadh  seirbhisean luchd-teasairginn a h-uile latha dhen t-seachdain eadar an Cèitean is an t-Sultain. 'S e àite tarraingeach airson surfadh a th' ann am Bàgh Caswell, agus tha sgoil-surfaidh suidhichte an seo far am faighear oideachas fhad na bliadhna.
Tha tèarmann nàdair ris an canar "Bishop's Wood" (coille an easbaige) air cùl a' bhàgh. Tha e daonnan fosgailte don luchd-coiseachd agus tha cothrom ann turas a chur air dòigh leis an ionad Bishop's Wood countryside centre, far am faighear fiosrachadh air bharrachd. Tha Bàgh Caswell ainmeil cuideachd air sgàth 's na sluganan carraig aige.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:a' Chuimrigh Roinn-seòrsa:Muir
Scornicești
'S e baile beag eadar Craiova agus Târgoviște, ann an ceann a deas Romàinia a th' ann an Scornicești (IPA: skorniˈt͡ʃeʃtʲ). Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Plapcea Mică, aig 239m os cionn ìre na mara, san t-siorrachd (Romàinis: Județ) Olt. Tha 11,766 duine a' fuireach ann.
Eachdraidh
'S ann às a; ghnìomhair a scorni (Gàidhlig: a chuthachadh) ann am Romàinis agus an t-iar-leasachan -ești s' a tha ainm a' bhaile. Bhuinneadh an t-àite dhan roinn Ròmanach Moesia inferior. Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1519.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Romàinia Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Romàinia
Ynysow Guen Hily
right|300px
Tha Ynysow Guen Hily (Beurla: Eastern Isles Còrnais: Ynysow Guen Hily neo Enesow Goonhyli) anns na h-Eileanan Syllan faisg air Guen Hily.
Men an Eskob
Roinn-seòrsa:na h-Eileanan Syllan
Porth Lystry
'S e baile a tha ann am Porth Lystry (Beurla: Pelistry) a tha anns na na h-Eileanan Syllan. Tha am baile air Ennor.
Roinn-seòrsa:na h-Eileanan Syllan
Golowji an Voth
right|300px
Roinn-seòrsa:na h-Eileanan Syllan
An Creeban
right|300px
Tha An Creeban (Beurla: Crim Rocks; Còrnais: An Creeban) anns na h-Eileanan Syllan.
Roinn-seòrsa:na h-Eileanan Syllan
Tre Huw
right|300px
'S e Tre Huw (Beurla: Hughtown) a tha am priomh-bhaile agus am baile as motha a th'aig na h-Eileanan Syllan. Tha am baile air Ennor.
Roinn-seòrsa:na h-Eileanan Syllan
Hamilton, Sealainn Nuadh
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Porth Logh
right|300px
'S e baile a tha ann am Porth Logh (Beurla: Porthloo) a tha anns na na h-Eileanan Syllan. Tha am baile air Ennor.
Roinn-seòrsa:na h-Eileanan Syllan
Sligh'-uisge a' Chrìonain
thumb|Sligh'-uisge a Chrìonain Tha Sligh'-uisge a’ Chrìonain (Beurla: Crinan Canal) a' ruith bho Àird Driseig air bruach Loch Fìne gu baile beag a' Chrìonain air costa an iar Earra-Ghàidheal, mu 9 mìle a dh'fhaid, le 15 glasan.
Chaidh a dealbhadh le John Rennie agus a togail eadar 1794 agus 1801, airson an t-slighe-mara dhoirbh bho dheas gu tuath timcheall air Maoil Chinn Tìre a ghearradh, mu 100 mìle. Bha trioblaidean teicnigeach gu leòr aig a' phròiseact an toiseach agus b' fheudar do Thomas Telford crìoch a chur air an t-slighe mu dheireadh thall. 'S e an dàrna pàirt den phlana mhòr seo a bh' anns an Fhaoighteach Chaledoineanach, air a dhealbhachadh le Telford fhèin agus air fhosgladh ann an 1822.
Aig an àm a chaidh iad a thogail bha aibhnichean agus slighean-mara fada na bu chudromaiche na na rathaidean bochda a bha ann, dìreach mar a bha e fad nan linntean gu ruige sin - airson malairt agus cogaidh. Cha robh lìon rathaidean-iarrainn ann fhathast nas motha. Nuair a chaidh Sligh'-uisge a' Chrìonain a thogail, 's ann gu h-àraidh airson malairt ionadail eadar an tìr-mòr agus na h-Eileanan a chaidh a cleachdadh. Bha an t-slighe ùr taghta cuideachd airson bhàtaichean-iasgaich agus aiseagan agus na b' fhaide air adhart san linn airson Pufairean Chluaidh.
An latha an-diugh bidh an t-sligh'-uisge air a cleachdadh gu ìre as motha le gheataichean agus bàtaichean saor-làithean eile. Thathar ag ràdh gur e "àth-ghoirid as bòidhche san dùthaich" a th' ann an Sligh'-uisge a' Chrìonain.
Roinn-seòrsa:Canàlan na h-Alba
Stalineachd
B' e dòigh-riaghalaidh na stàite agus polasaidhean poileataigeach a chaidh a chur air bhog san Aonadh Sobhiatach eadar 1927 agus 1953 fo stiùir an deachdaire Iosif Stalin a bh' ann an Stalineachd. Bheireadh sin a-steach cruthachadh stàit aon-phàrtaidh phoileasail, gnìomhachasadh luath, an teòiridh mu Shòisealachd ann an aon Dùthaich, co-shealbhadh ann an àiteachas, teinneachadh strì eadar clasaichean sòisealta fo Shòisealachd, dubh-chreideamh pearsanta agus fo-inbheachd feumalachdan pàrtaidhan commasach nan dùthchannan cèin gu miannan a' phàrtaidh san Aonadh Sobhiatach, leis gun duirt Stalin gu robh am pàrtaidh aige os cionn ar-a-mach eadar-nàiseanta.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Ruis Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas
New Grimsby
'S e baile a tha ann am New Grimsby (Còrnais: ?) a tha anns na na h-Eileanan Syllan. Tha am baile air Ynys Skaw.
Roinn-seòrsa:na h-Eileanan Syllan
Napier, Sealainn Nuadh
Tha Napier (Cànan nam Māori: Ahuriri) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Palmerston North
Tha Palmerston North (Cànan nam Māori: Te Papaioea) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Tauranga
Tha Tauranga (Cànan nam Māori:  Tauranga) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Porirua
Tha Porirua (Cànan nam Māori: Porirua) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
New Plymouth, Sealainn Nuadh
Tha New Plymouth (Cànan nam Māori: Ngāmotu) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Lower Hutt
Tha Lower Hutt (Cànan nam Māori: Awakairangi) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Upper Hutt
Tha Upper Hutt (Cànan nam Māori: Orongomai) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Dâmbovița (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) ann an ceann a deas Romàinia a th' ann an Dâmbovița (IPA: ˈdɨmbovit͡sa), anns an roinn traidiseanta Muntenia. 'S e Târgoviște a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an 15mh siorrachd as motha na dùthcha a thaobh àireamh-shluaigh. Tha 518,745 a' fuireach ann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Inbhir Chargaill
Tha Inbhir Chargaill (Beurla: "Invercargill", "Inver" + " William Cargill", Cànan nam Māori: Waihōpai) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Deas.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Argeș (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) ann an ceann a deas Romàinia a th' ann an Argeș (IPA: ˈardʒeʃ), anns an roinn traidiseanta Muntenia. 'S e Pitești a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an deicheamh siorrachd as motha na dùthcha an dà chuid a thaobh fharsaingeachd agus àireamh-shluaigh. Tha 612,431 a' fuireach ann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Llyfr Du Caerfyrddin
thumb|190px|Duilleag 1 bhon eagran Llyfr Du Caerfyrddin a rinn J. G. Evans ann an 1907. Tha an dealbh a' sealltainn 'Ymddiddan' (còmhradh) eadar Myrddin (Merlin) agus Taliesin.
Canar gur e Llyfr Du Caerfyrddin ([ɬivr diː kair'vərðin]; Cuimris) neo An Leabhar Dubh Carmarthen an làmh-sgrìobhainn as sine a chaidh a sgrìobhadh gu tur ann an Cuimris.
An Leabhar
Chaidh Llyfr Du Caerfyrddin a sgrìobhadh ro 1250 le aon sgrìobhaiche aig amannan eadar-dhealaichte sa bheatha. Tha ainm an leabhair ceangailte le Priory of St. John the Evangelist and Teulyddog ann an Caerfyrddin (neo Carmarthen anns a' Bheurla), agus le dath dubh nasgadh an leabhair. Tha e an dràsta ann an Leabharlann Nàiseanta na Cuimrigh fon ainm NLW Peniarth MS 1.
thumb|left|190px|Facsimile de dhuilleag Llyfr Du Caerfyrddin. Chithear cruinneachadh de bhàrdachd às an 9mh - 12mh linn anns an leabhar seo, a ghabhas a-steach seòrsaichean bàrdachd diofraichte, mu chuspairean ceangailte ri creideamh no ris an t-saoghal, agus ruisg molaidh is caoinidh. Tha duain fìor inntinneach ann a bheireas sealladh air cultar is dualchas Cuimreach a thaobh nan gaisgeach aca, an fheadhainn ceangailte ri Yr Hen Ogledd [ər ˌheːn ˈɔɡlɛð], ainm Chuimreach airson "Cumbria" neo "The Old North", agus gu h-àraid air na seann-sgeulachdan mu Arthur agus Myrddin (neo Merlin sa Bheurla).
Tha an dà rosg 'Yr Afallennau' and 'Yr Oianau' ag innse dhuinn mun àm nuair a bha Merlin a' bruidhinn ri craobh-ubhail agus muic ann an coille agus mun dàrna sealladh aige mun bhlàr eadar na Cuimrich is nan Normanaich ann an ceann a deas na Cuimrigh. Tha an duan "The Elegy of Gereint son of Erbin" ag innse dhuinn mun "Battle of Llongborth". Ged nach deach an t-àite ceart a lorg fhathast, tha iomradh ann gun robh Arthur an sàs anns a' bhlàr seo. Mar sin gheibhear tuairisgeul nas sine ann an Llyfr Du Caerfyrddin na a tha e aig an leabhar Historia Regum Britanniae sgrìobhte le Geoffrey of Monmouth.
Thathar dhen bheachd gun deach an leabhar a chlàradh airson a' chiad turais, nuair a d' fhuair Sir John Price of Brecon (1502-1555) e bho ionmhasair St Davids Cathedral, a fhuair e bho abaid Chaerfyrddin.
'S seo cuid de na dàin a tha ann an Llyfr Du Caerfyrddin:
Tha neach-deasaiche den phàipear-naidheachd Carmarthen Journal a' cur an cèill gum biodh e na b' fheàrr, an leabhar a thaisbeanadh ann an Caerfyrddin fhèin, gus cothrom a thoirt do mhuinntir a' bhaile agus don luchd-turais a thig dhan baile an leabhar fhaicinn.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:A' Chuimrigh Roinn-seòrsa:Cuimris Roinn-seòrsa:Bàrdachd Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Rotorua
Tha Rotorua (Cànan nam Māori: Rotorua, neo Te Rotorua-nui-a-Kahumatamomoeu) ann an Sealainn Nuadh, a tha ainmeil mar sgìre Māori, agus "spa" aig a bheil fuarain teth. Se Rotorua am prìomh-bhaile, agus tha e air an Eilean a Tuath.
Roinn-se%C3%B2rsa:Sgirean Shealainn Nuaidh
Gisborne, Sealainn Nuadh
Tha Gisborne (Cànan nam Māori:  Tūranga-nui-a-Kiwa) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Timaru, Sealainn Nuadh
Tha Timaru (Cànan nam Māori: Te Tihi-o-Maru) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Deas.
Kapiti
Tha Kapiti (Cànan nam Māori: Kapiti) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean Kapiti.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Blenheim, Sealainn Nuadh
Tha Blenheim (Cànan nam Māori: Waiharakeke) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Deas.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Whangārei
'S e baile ann an Eilean a Tuath, Sealainn Nuadh a tha ann an Whangārei (Cànan nam Māori: Whangārei-terenga-parāoa).
Ion Antonescu
B' e saighdear, neach-poileataigs, riochdaire dioplòmasach, deachdaire Faisisteach agus eucoireach-cogaidh à Romàinia a bh' ann an Ion Victor Antonescu (IPA: i'on antoˈnesku, Pitești, 15 an t-Ògmhios 1882 - Jilava, 1 an t-Ògmhios 1946). Bhuinneadh e do theaghlach Ortodogsach iar-fhlaitheach armailteach - bha athair na oifigear san arm roimh. Dhealaich a phàrantan nuair a bha e na phàisd agus phòs athair ri tè Iùdhach air an robh Frieda Kuppermann. Fhuair e a chuid foghlaim aig acadamaidhean armailteach ann an Craiova, Târgoviște agus san Fraing. Dh'fhulaingeadh Antonescu leis a' bhreac-Fhrangach fad a bheatha. Bha e an sàs ann an iomairt an airm an aghaidh Ar-a-mach Luchd na Tuatha ann an 1909 agus thug esan ionnsaigh air Sòisealaich ann an Galați. B' e Antonescu a dhealbhaich plana-dìona Bhucharest aig àm A' Chogaidh Mhòir an an 1916. Bha fuath is gràin aige air Iùdhaich agus Daoine Rroma agus fhuair iad seo fìor dhroch làimhseachadh bhuaithe fhad 's a bha esan os cionn an Riaghaltais. Dh' fhosgaladh campaichean-losgaidh agus dhèanadh murt orra, fiù's mus dh'iarr Hitler air Romàinia gun gabhadh iad ri Uile-losgadh Nàsach nan Iùdhach agus nan Rroma. Thuirt Hannah Arendt gu robh Antonescu a-riamh ceum air adhart air Hitler. Aig deireadh An Dàrna Chogaidh chaidh a dhìteadh agus a chur gu bàs ann an Jilava air an t-Ògmhios 1946 airson an uilc a rinn e.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine à Romàinia Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:Cogadh
Olt (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) ann an ceann a deas Romàinia a th' ann an Olt (IPA: olt), anns an roinn traidiseanta Țara Românească. 'S e Slatina a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an 19mh siorrachd as motha na dùthcha a thaobh àireamh-shluaigh. Tha 415,530 a' fuireach ann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Pukekohe
Tha Pukekohe (Cànan nam Māori: Pukekohe) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Max Erwin von Scheubner-Richter
B' e neach-teòiridh Nàsach às An Laitbhe a bh' ann am Max Erwin von Scheubner-Richter (Latbhais: Ludvigs Rihters, Riga, 21 am Faoilleach 1884 - München, 9 an t-Samhain 1923). Na Ghearmailteach cinnidheach Baltach, rugadh agus thogadh von Scheubner-Richte ann an coimhearsanchd mhion-shluagh, far a bhuinneadh e do theaghlach bùirdeasach - bha athair na cheòladair proifeiseanta. Fhuair e a chuid foghlaim aig Rīgas Tehniskā universitāte, agus an uair sin rinn e dotaireachd ann am München. Bha e an sàs ann am mailisidh na làimhe deise ann na Ar-a-mach na Ruise ann an 1905 agus phòs e aig Mathilde von Scheubner, a bha 19 bliadhna na b' aosta na esan. Chuir e seachad bliadhnaichean A' Chogaidh Mhòir na shaighdear anns an fhronta an ear, far an robh a chuid chomasan ann an Ruisis feumail, agus na riochdaire dioplòmasach ann an Erzurum ann an Impireachd nan Otomanach. Chunnaic e gu robh Uile-losgadh an aghaidh nan Airmeinianach a' tachairt agus rinn e càineadh air. Ghabh e anns na Freikorps an dèidh A' Chogaidh. Bha e na bhall a' Phàirtidh Nàsach on toiseach-toisichidh agus bha e an sàs ann an Hitlerputsch ann an 1923, anns a fhuair e bàs. Thug von Scheubner-Richter buaidh uabhasach fhèin làidir air Adolf Hitler.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:An Laitbhe Roinn-seòrsa:Poileataigs
Oamaru
Tha Oamaru (Cànan nam Māori: Te Oha-a-Maru) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Deas.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Feilding
Tha Feilding (Cànan nam Māori: Aorangi) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Whanganui
Tha Whanganui (Cànan nam Māori: Whanganui) neo Wanganui ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Rangiora
Tha Rangiora (Cànan nam Māori: Rangiora) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Deas.
Feilding
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Rangiora
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Teleorman (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) ann an ceann a deas Romàinia a th' ann an Teleorman (IPA: ˈtele:orman), anns an roinn traidiseanta Muntenia. 'S e Alexandria a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an 24mh siorrachd na dùthcha a thaobh àireamh-shluaigh. Tha 360,178 a' fuireach ann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Christchurch, Sealainn Nuadh
right|300px Tha Christchurch (Cànan nam Māori: Ōtautahi) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Deas. Tha 341,469 a' fuireach ann.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Wanaka
Tha Wanaka (Cànan nam Māori: Wanaka) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Deas.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Prahova (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) ann an ceann a deas Romàinia a th' ann am ˈprahova (IPA: ˈardʒeʃ), anns an roinn traidiseanta Muntenia. 'S e Ploieşti a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an treas siorrachd as motha na dùthcha a thaobh àireamh-shluaigh. Tha 762,886 a' fuireach ann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Dolj (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) ann an ceann a deas Romàinia a th' ann an Dolj (IPA: dolʒ), anns an roinn traidiseanta Oltenia. 'S e Craiova a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an seachdamh siorrachd as motha na dùthcha a thaobh àireimh-shluaigh. Tha 660,544 a' fuireach ann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Greymouth
Tha Greymouth (Cànan nam Māori: Māwhera) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Deas.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Giurgiu (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) ann an ceann a deas Romàinia a th' ann an Giurgiu (IPA: ˈdʒjurdʒju), anns an roinn traidiseanta Muntenia. 'S e Giurgiu a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an 38mh siorrachd na dùthcha àireamh-shluaigh. Tha 265,494 a' fuireach ann. Chaidh a chruthachadh ann an 1981.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Bistrița-Năsăud (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) ann an ceann a tuath Romàinia a th' ann am ˈBistrița-Năsăud (IPA: ˈbistrit͡sa nəsəˈud), anns an roinn traidiseanta Transsilvania. 'S e Bistrița a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an treas siorrachd as motha na dùthcha a thaobh àireamh-shluaigh. Tha 277,861 a' fuireach ann.
Kerikeri
Tha Kerikeri (Cànan nam Māori: Kerikeri) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Waiuku
Tha Waiuku (Cànan nam Māori:  Waiuku) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Bârlad
'S e baile eadar Bacău agus Galați, air an àirde an ear Romàinia a th' ann am Bârlad (IPA: bɨrˈlad, Ungairis: Barlád). Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Bârlad fhèin, aig 100m os cionn ìre na mara, san t-siorrachd (Romàinis: Județ) Vaslui. Tha 55,837 duine a' fuireach ann.
Eachdraidh
'S ann às an fhacal berlo (Gàidhlig: taigh) air neo birlo (Gàidhlig: boglach) ann an Cànanan Slàbhach agus an t-iar-leasachan Ungairis-ad s' a tha ainm a' bhaile. Bhuinneadh an t-àite dhan roinn Ròmanach Moesia inferior. Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1519. Ghabh feachdan an Aonaidh Sobhiataich os làimh a' bhaile air 24 an Lùnasdal 1944 mar phàirt na Foghail Jassy–Kishinev.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Romàinia Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Romàinia
Waitara, Sealainn Nuadh
Tha Waitara (Cànan nam Māori: Waitara) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Taupō
'S e baile ann an Eilean a Tuath, Sealainn Nuadh a tha ann an Taupo (Cànan nam Māori: Taupō-nui-a-Tia).
Waitara, Sealainn Nuadh
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Kaitaia
Tha Kaitaia (Cànan nam Māori: Kaitaia) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Otaki
Tha Otaki (Cànan nam Māori: Otaki) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Taupō
Chaidh post constablachd a stèidheachadh ann an 1868 agus chaidh an tuineachadh na bhorg ann an 1953. Dh'fhàs e tarraingeach airson spòrs agus turasachd.
Hāwera
'S e baile ann an Eilean a Tuath, Sealainn Nuadh a tha ann an Hāwera (Cànan nam Māori: Hāwera). 'S ann an Taranaki a tha ann. Tha an t-ainm a' dol à baile Māori Te Hāwera. Dh'fhàs am baile timcheall air ionad-airm anns na 1870an agus 's e ionad an gnìomhachas bainne a tha ann. Tha raointean-ola cuideachd faisg air.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Taupō
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Tokoroa
Tha Tokoroa (Cànan nam Māori: Te Kaokaoroa o Patetere) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Martin Bormann
B' e eòlaiche-àiteachas agus eucoireach-cogaidh nàsach às A' Ghearmailt a bh' ann am Martin Ludwig Bormann (Wegeleben, 17 an t-Ògmhios 1900 - Berlin, 2 an Cèitean 1945). Rugadh agus thogadh Bormann ann an Sagsainn-Anhalt agus bhuinneadh e do theaghlach clas-obrach Lutharach - bha athair na phosta, ach chaochail e nuair a bha Bormann na phàisd. Dh' ionnsaich e àiteachas sa cholaiste agus fhuair e obair mar mhanaidear-tuathanais ann an oighreachd ann am Mecklenburg-Vorpommern, far a thòisich e ris na Freikorps. Ann an 1923 chaidh Bormann dhìteadh gu bliadhna sa prìosan air sgàth 's gun do chuidich a charaid Rudolf Höss ri murt a dhèanamh air Walther Kadow. Ghabh e sa Phàrtaidh Nàsach ann an 1927 agus san Schutzstaffel ann an 1937 agus bha e na rùnaire pearsanta do Hermann Hess bho 1933 gu ruige 1941. Ghabh Bormann pàirt ann an iomairt an aghaidh na h-eaglaise agus Crìosdaidheachd air an robh Kirchenkampf (Gàidhlig: Strì na h-Eaglaise) agus b' e esan fhèin a dhùin eaglaisean, abaidean agus sgoiltean air feadh na dùthcha. Bha fuath is gràin aige air Iùdhaich agus Slàbhaich agus fhuair iad fìor dhroch làimhseachadh bhuaithe. Chuir e às dha fhèin air 2 an Cèitean 1945 agus feachdan an Aonaidh Sobhiataich a' dùnadh a-steach air Berlin.
Kaitaia
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Martin Bormann
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt Roinn-seòrsa:Cogadh
Otaki
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Otaki
Motueka
Tha Motueka (Cànan nam Māori: Motueka) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Deas.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Târgoviște
'S e baile mòr eadar Pitești agus Ploieşti, ann an ceann a deas Romàinia a th' ann an Târgoviște (IPA: tɨrˈɡoviʃte, Gearmailtis: Tergowisch). Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Ialomița, aig 292m os cionn ìre na mara, san t-siorrachd (Romàinis: Județ) Dâmbovița. Tha 79,610 duine a' fuireach ann.
Eachdraidh
'S ann às an fhacal търг (Gàidhlig: Margaidh) ann am Bulgàiris agus an t-iar-leasachan -ești s' a tha ainm a' bhaile. Bhuinneadh an t-àite dhan roinn Ròmanach Moesia inferior. Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1396. B' ann ann an Târgoviște a bha Vlad Țepeș air a chrùnadh ann an 1456. Bha e na phrìomh-bhaile Prionnsalachd Tìr nan Romàinianach (Romàinis: Principatul Țării Românească) eadar 1418 agus 1659. Thog Matei Basarab mùr mu timcheall a' bhaile agus sgeadaich e an eaglais. B' ann ann an Târgoviște air 25 an Dùbhlachd 1989 a chaidh Nicolae Ceauşescu agus a bhean dhìteadh le chùirt armailteach agus a chur gu bàs.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Romàinia Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Romàinia
Tokoroa
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Dannevirke
Tha Dannevirke (Cànan nam Māori:  Tāmaki-nui-a-Rua) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Covasna (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) ann an cridhe Romàinia a th' ann an Covasna (IPA: ˈkoˈvasna, Ungairis: ˈkovaːsnɒ), anns an roinn traidiseanta Transilvania. 'S e Sfântu Gheorghe a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an 42mh siorrachd na dùthcha a thaobh àireamh-shluaigh. Tha 210,177 a' fuireach ann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Matamata
Tha Matamata (Cànan nam Māori: Matamata) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Tuath.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Gore, Sealainn Nuadh
Tha Gore (Cànan nam Māori:  Maruawai) ann an Sealainn Nuadh. Tha e air an Eilean a Deas.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Sealainn Nuadh
Harghita (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) ann an ceann a tuath Romàinia a th' ann an Harghita (IPA: harˈɡita, Ungairis: ˈhɒrɡitɒ), anns an roinn traidiseanta Transsilvania. 'S e Miercurea Ciuc a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an 33mh siorrachd na dùthcha a thaobh àireamh-shluaigh. Tha 304,969 a' fuireach ann.
Eachann Rothach
Eachann Rothach 8mh Ridire Taigh an Fhuamhair (Beurla: Sir Hector Munro 8th Laird of Novar), seanailear Albannach (1725 - 27 an Dùbhlachd 1805).
Harghita (Siorrachd)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Vaslui (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) air an àirde an ear Romàinia a th' ann am Vaslui (IPA: ˈvasˈluj), anns an roinn traidiseanta Moldobha. 'S e Vaslui a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an 24mh siorrachd as motha na dùthcha a thaobh àireamh-shluaigh. Tha 395,500 a' fuireach ann.
Sibiu (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) ann an cridhe Romàinia a th' ann an Sibiu (IPA: ˈsiˈbiw), anns an roinn traidiseanta Transilvania. 'S e Sibiu a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an 25mh siorrachd na dùthcha a thaobh àireamh-shluaigh. Tha 375,992 a' fuireach ann.
Vaslui (Siorrachd)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Sibiu (Siorrachd)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Bùirdeasachd
thumb|250px|right|A' Bhùirdeasachd agus Calpa
'S e clas sòisealta a tha co-ionnan le na clasaichean meadhanach agus meadhanach-àrd a th' anns a' Bhùirdeasachd (Fraingis: bourgeoisie, IPA; buʁʒwazi), a rèir luchd-eòlas Eòlas-comainn. Tha a' Bhùirdeasachd air a dealachadh bho agus, gu traidiseanta, air a h-iomsgaradh ris a' mhòr-shluagh air sgàth 's gu bheil a' Bhùirdeasachd mòran nas beairtiche a thaobh airgid agus cumhachd chultaireil. Thathar daonnan a' roinneadh na Bùirdeasachd eadar seann (ancienne), mòr (grande), àrd (haute), meadhan (moyenne), agus beag (petite). Aig an toiseach-tòisichidh, anns na meadhan aoisean, bha ciall an fhacail Bhùirdeasachd ceangailte ri bailtean anns A' Ghearmailt o chionn's gum faigheadh cuid dhuibh pribhleidean eaconomach ann an saoghal gu math fiùdalach, mar chòirichean mhalairt neo inbhe borgh rìoghail. Ann an Gearmailtis canar burger ri cuideigin a tha a' fuireach ann am baile agus cha robh a' Bhùirdeasachd mar a chithear an latha an-diugh idir ann. B' e gu robh luchd na tuatha fo shiostam laghail eile. A rèir feallsanachd Mharxach, b' e a' Bhùirdeasachd a bh' anns a' chlas sòisealta a thug seilbh air an dòigh-dhèanaimh tron Tionndadh Gnìomhachais agus tha ùidh aice air an cuid luach cuid-seilbhe agus calpa a chumail gus a h-uachdaranachd san eaconomaidh a ghlèidheadh. Tha cuid a dhaoine dhen bheachd gur e gabhail a-steach eileimeidean ùra dhan a' Bhùirdeasachd, gu seachd-àraidh luchd-tionnsgain a bhios a' toirt ùr-ghnàthachadh dhan eaconomaidh tro mhilleadh chruthachail, 's a bha aig teis-mheadhain Calpachais. A rèir Karl Marx, bidh còmhstri ann eadar a' Bhùirdeasachd agus am Mòr-shluagh an-còmhnaidh. Dhiùilteadh Faisisteachas agus Nàsachd clasaichean sòisealta mar fhorsa eachdraidheil.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Feallsanachd Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Eaconomachd Roinn-seòrsa:Calpachas
Jan von Werth
'S e seanailear Gearmailteach a th' ann an Johann Graf von Werth (Büttgen, 1591 - Benátky nad Jizero, 12 an t-Sultain 1652), air a bheil gu h-àbhaisteach Jan von Werth.
Sgeulachd Jan is Griet
Às dèidh dhi a dhiùltadh, ghabh e san arm agus shiubhail e tron Roinn-Eòrpa, cho fad air falbh bho Chologne agus bho Ghriet ’s a b’ urrainn dha faighinn. B’ e saighdear talanta calma a bh’ ann agus ri tìde dh’ fhàs e gu math ainmeil. Thòisich e mar shaighdear-choise cumanta ach aig deireadh a’ chogaidh b’ e seanailear-eachraidh a bh’ ann. Fhuair e buaidh mhòr air na Fraingich aig Caisteal Ehrenbreitstein air an Rhine faisg air Koblenz, a dh’fhosgail an Rhine airson malairt a-rithist. Bha seo uabhasach cudromach do Chologne agus às an adhbhar sin thill e mar ghaisgeach dhan bhaile.
Bha a h-uile duine air chois gus an gaisgeach fhaicinn, bha geataichean a’ bhaile fosgailte, agus esan a’ marcachd gu moiteil air each àrd tron bhaile thaingeil. Nuair a ràinig e an dearbh ionad-margaidh air an robh cuimhne aige à làithean òige, mhothaich e cailleach-margaidh ìosal a’ reic meas ri taobh an rathaid. Cha chreid e a dhà shùil – b’ e Griet a bh’ ann.
Choimhead e sìos oirre agus thuirt e, ann an cànan ionadail Chologne, ‘ Jriet, wä et hätt jedon!’ -'Griet, nam biodh tu air a dhèanamh!' (=Nam biodh tu air mo phòsadh.) Ars ise, ‘ Jan, wä et hätt jewoss!’ - Jan, nam biodh dìreach fios air a bhith agam!
Agus cha robh dùnadh sona aig an sgeul - thathar ag ràdh gun do mharcaich e na b' fhaide is dh'fhàg e i às dèidh sin agus nach fhaca i a-rithist e.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Eachann Rothach
An toiseach
Rugadh Eachann Rothach mu 1725, agus mar dhuine òg à mion-mheur nan Rothach bha e na shaighdear chumanta air taobh nan Hanobharach an aghaidh nan Seumasach. Aon oidhche, le tuiteamas, shàbhail e Ban-diùc Ghòrdain nuair a bha an gille-greasaidh aice fo mhisg; a rèir choltais chuidich i e coimisean rèisimeideach fhaighinn mar thaing, agus mar sin thòisich an dreuchd fhada ainmeil aige san arm, a' mhòrchuid dhith sna h-Innseachan, gus leas malairt na h-Ìmpireachd (agus an East India Company) a dhìon an aghaidh nam Frangach.
Mureș (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) ann an ceann a tuath Romàinia a th' ann am Mureș (IPA: ˈmureʃ, Ungairis: ˈmɒroʃ), anns an roinn traidiseanta Transsilvania. 'S e Târgu Mureș a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an 12mh siorrachd na dùthcha a thaobh àireamh-shluaigh. Tha 550,846 a' fuireach ann.
Eachann Rothach
Na h-Innseachan sna 1760an
Mar cheannard a' Bhengal Presidency Army chuidich e ceannairc nan sepoys (saighdearan Innseanach) a chur sios ann an 1764, agus sin gu spraiceil: "No believer in taking a soft line Munro decided that the only way to deal with the sepoys, whether their grievances were justified or not, was to execute the ringleaders in typical EIC fashion - by tying them to the wheels of a cannon and blowing them apart. He also disbanded the most rebellious native regiment."
Ann an 1765 bhuannaich e a' bhuaidh a bu mhotha aige aig Buxar, anns a bhith a' cur cath-innleachd air leth an gnìomh, le ach 7,000 daoine an aghaidh 40,000 saighdearan Mughal. Leis an airgead-duais leig e dheth an comisean aige agus thill e na ghaisgeach a Bhreatainn, far an do cheannaich e roinn-taghaidh 'Inverness Burghs' ann am Pàrlamaid agus thàinig e a dh'fhuireach aig Taigh an Fhuamhair, a fhuair e mar dhìleab bho uncail.
'Leasachaidhean'
Bho shin a-mach thug e ùine gu 'leasachaidhean' air an oighreachd, mar a bha am fasan aig an àm. Bha am fearann an sin neo-thorrach, gun chraobhan, agus gun mòran chothroman-obrach do mhuinntir na sgìre, agus anns an ath dheichead dh'atharraich Eachann cruth nan taighean agus an fhearainn gu tur, le leasachaidhean-talmhainn agus planntachadh chraobhan (nam measg na ciad learagan san sgìre), agus cuideachd thog e iomadh carragh, teampall agus geata ann an stoidhle "Innseanach" air feadh an oighreachd - rud a chuir iongnadh mòr air na nabaidhean na bu stuaime aige.
Na h-Innseachan sna 1770an agus 1780an
Ann an 1777 thill e chun nan Innseachan mar cheannard an airm ann am Madras. An turas seo cha robh a h-uile rud a cheart cho glòrmhor - shoirbhich leis ann am Pondichéry agus Negapatnam, ach thug e mì-bhreith air neart arm mòr Hyder Ali, ceannard Mysore, agus chaill e an cath cudromach aig Conjeeveram. B' e sin adhbhar nàire dha, agus rinn e cron air a' chliù aige.
Taigh an Fhuamhair sna 1780an agus 1790an
Thill e a-rithist a dh'Alba ann an 1782, an turas seo le rud beag nas lugha de dh'airgead-duais, agus thòisich e - mar iomadh uachdaran Gàidhealach eile - caoraich a thoirt a-steach dhan oighreachd, rud a dh'adhbharaich mì-thoileachas am measg an luchd-gabhail a chaill am fearann agus a' bheòshlaint aca - fuadaichean ionadail, mar a bhiodh. Ach bha e mothachail gu follaiseach gum bu chòir dha rudeigin a dhèanamh airson muinntir na sgìre a bha nan èiginn, ged a bhiodh aca ri obair airson an airgid. Chunnaic e cothrom sin a chur air dòigh agus aig an aon àm an cùrsa-dreachd glòrmhor aige sna h-Innseachan a chomharrachadh mar bu chòir. Bha clachan-chuimhne gu leòr aige sgapte air feadh a' chòmhnaird mar-thà; rachadh an tè seo a thogail air a' mhullach a b' àirde den oighreachd - air Cnoc Fhaoighris (1782-83). A dh'aindeoin sin, cha robh an seanailear (a chuir sìos na sepoys cho cruaidh deich bliadhna fichead roimhe) teagmhach idir nuair a bha ar-a-mach beag air an oighreachd ann an 1792, agus fhuair e an t-arm gus a chur sìos.
Cnoc Fhaoighris
thumb|Carragh-cuimhne air Cnoc Fhaoighris Chan eil fhios againn an robh an luchd-obrach taingeal no nach robh, agus chan eil fhios againn nas motha a bheil an sgeul ainmeil fìor dha-rìribh gun do roilig sioft na h-oidhche na clachan sìos an cnoc a thog sioft an latha suas, gus barrachd obrach a chruthachadh. Ach tha fios againn gun robh an carragh-cuimhne air a pheantadh geal bho thùs, agus gu bheil dà charragh-cuimhne nas lugha eile faisg air làimh, air Cnoc Ruadh agus Meann Chnoc, falaichte am measg nan craobhan an-diugh. Bha plana ann an toiseach uile an ceangal ri chèile le balla, ach cha do thachair sin - 's dòcha gun do theirig an t-airgead a-rithist. Thathar ag ràdh cuideachd gur e lethbhreac geataichean baile Negapatnam a th' ann, ach chan eil fìor fhianais de seo ann; tha e nas coltaiche nach e ach togalach eile ann an stoidhle fharsaing "Innseanach" a bh' ann, mar a bha na clachan-cuimhne eile air an oighreachd.
Ge brith dè an fhirinn, mhair an carragh-cuimhne faicsinneach tarraingeach, agus thug iomadh duine ainmeil air tadhail sa Ghàidhealtachd iomradh air, m.e. am bàrd Robert Southey agus am peantair W M Turner (rinn esan sgeidse dheth).
Bliadhnaichean mu dheireadh
Bha dithis mhac aig Eachann Rothach a chaochail roimhe, sna h-Innseachan - chaidh aon dhiubh a mharbhadh le tìgear, am fear eile le siorc. Chaochail Eachann fhèin aig Taigh an Fhuamhair ann an 1805. Chaidh an oighreachd dhan nighean aige, a phòs Ronald Ferguson à Raith, agus dh'atharraich ainm an teaghlaich gu Munro Ferguson, an aon teaghlach aig a bheil an oighreachd an-diugh.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Latbhais
right|300px 'S e cànan Innd-Eòrpach a tha ann an Latbhais (latviešu valoda).
Tha e na chànan oifigeil ann an Laitbhia, far a bheil e ga bhruidhinn le ~1,300,000 duine.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cànain Bhaltach Roinn-seòrsa:Laitbhia
Maltais
'S e cànan Seimeach a tha ann am Maltais (Malti).
Tha e na chànan oifigeil ann am Malta, far a bheil e ga bhruidhinn le ~430,000 duine.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cànain Seimeach Roinn-seòrsa:Malta
Amarais
right|300px|Sgriobhadh Ge'ez 'S e cànan Seimeach a tha ann an Amarais ( አማርኛ, Amarəñña).
Tha e na chànan oifigeil ann an Aetiòp, far a bheil e ga bhruidhinn le ~25,000,000 duine.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cànain Seimeach Roinn-seòrsa:An Aetiòp
Galați
'S e baile mòr agus port-aibhne cudromach faisg air Brăila agus na crìochan ris An Ucràin agus Moldàibhia, air an àirde an ear-dheas Romàinia a th' ann an Galați (IPA: ɡaˈlatsʲ, Eadailtis: Caladda, Gearmailtis: Galatz, Pòlais Gałacz). Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Danube, aig 55m os cionn ìre na mara, san t-siorrachd (Romàinis: Județ) Galați. Tha 249,432 duine a' fuireach ann. 'S ann air malairt eadar-nàiseanta agus gnìomhachas trom 's a tha eaconomaidh a' bhaile stèidheachadh.
Eachdraidh
'S ann às an fhacal کلات (Gàidhlig: dùn) ann am Peirsis agus an t-iar-leasachan -ați s' a tha ainm a' bhaile. Chandadh Malyi Halych (Gàidhlig: feannag-bheag) ris nus tàinig na Mongolaich. Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1445. Ghabh Poblachd Ghenobha s làimh Galați anns an 14mh Linn. Bha coimhearsnachd Iùdhach a' bhaile cho làidir gum fosgadh Cladh Iùdhach ann an 1590. Loisg feachdan na Ruise am baile ann an 1789, a bha na phàirt nan Cogaidhean Tuirceach-Ruisianach. Chèilidh Franz Liszt air Galați ann an 1847. Aig àm Bha Ar-a-mach Luchd na Tuatha ann an 1909 thug feachdan an Riaghaltais, fo stiùir Ion Antonescu, ionnsaigh air Sòisealaich ann an Galați. Chumadh Ștefan Gheorghiu fo ghlasaibh ann an carcair bog fluich an seo fad bliadhna. Ann an 1918 thachair cath an seo, eadar 500 saighdear Romàinianaich agus mu 12,000 Ruisianich Boilseabhach. Thug na Romàinianaich ruaig air na Boilseabhaich. Thug plèanaichean cogaidh - an dà chuid Aimearaganach agus Ghearmailteach Nàsach - ionnsaigh air a' bhaile ann an 1944: rinneadh droch sgrios agus milleadh airs 90% dhen bhaile.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Romàinia Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Romàinia
Galați (Siorrachd)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Neamț (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) air an àirde an ear-thuath Romàinia a th' ann an Neamț (IPA: ne̯amt͡s, Ruisis: Нямц), suidhichte anns an roinn traidiseanta Moldobha. 'S e Piatra Neamț a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an 17mh siorrachd na dùthcha a thaobh àireamh-shluaigh. Tha 470,766 a' fuireach ann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Annapolis Royal
right|300px
Tha Annapolis Royal ann an Siorrachd Annapolis, Alba Nuadh. Cuirear air bun ann an 1605 agus tha 481 a' fuireach ann.
Lockeport, Alba Nuadh
right|300px
Tha Lockeport ann an Siorrachd Shelburne, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Tamailis
right|300px
Tha an Tamailis (தமிழ்) a' bruidhinn ann an Sri Lanca is na h-Innseachan. 'S e teanga oifigeil ann an stàit Tamil Nadu san na h-Innseachan, ann an Sri Lanca, agus ann an Singeapor
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sri Lanca
Aylesford, Alba Nuadh
Tha Aylesford ann an Siorrachd an Rìgh, Alba Nuadh. Tha 2,408 a' fuireach ann.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Liverpool, Alba Nuadh
right|300px
Tha Liverpool ann an Siorrachd na Banrìghinn, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Windsor, Alba Nuadh
right|300px
Tha Windsor ann an Siorrachd Hants, Alba Nuadh.
Pàrtaidh Comunnach Romàinia
B' e partaidh poileatagach à Romàinia a bha a' gabhail ri Co-mhaoineas agus Stalineachd a bh' ann am Partidul Comunist Român (IPA: parˈtidul kɔmunˈist rɔˈmɨn, giorrachadh: PCR, Gàidhlig: Pàrtaidh Comunnach Romàinia). Chaidh am PCR a stèidheachadh tron sgarradh on Phartidul Social Democrat Român (Gàidhlig: Pàrtaidh Comunnach Romàinia) ann am Bucharest ann an 1921. Cha do ghabh am PCR pàirt ann an taghadh no taghadh eadar na cogaidhean leis gu robh e fo thoirmeasg bho 1924 gu ruige deireadh an Dàrna Cogaidh. Ghabh am Pàrtaidh os làimh Riaghaltas na dùthcha, le taic on Aonadh Sobhiatach, ann an 1944 agus chumadh e Ròmainia fo smachd, agus gu math dlùth air Stalin, gu ruige Ar-a-mach na Nollaig 1989. B' i Ana Pauker (Hana Rabinsohn) a bh' anns a' chiad cheannard comunnach na dùthcha ach chaill i a dreuchd ann an cur-fodha an aghaidh Iùdhaich sa Phàrtaidh, ann an 1952. Fhuair Gheorghe Gheorghiu-Dej ceannas na dùthcha gus a chaochail e le aillse ann an 1965. Chuireadh Nicolae Ceauşescu na àite, ach chaidh esan a chur gu bàs ann an Târgoviște ann an 1989. B' e Uniunea Tineretului Comunist (Gàidhlig: Aonadh nan Comannach Òga) a bh' ann a bhuidheann òigridh agus b' e Scînteia (Gàidhlig: An Sradag) a bh' ann pàipear-naidheachd a' pàirtidh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Romàinia
Cornwallis Square, Alba Nuadh
right|300px
Tha Cornwallis Square ann an Siorrachd an Rìgh, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Greenwood, Alba Nuadh
Tha Greenwood ann an Siorrachd an Rìgh, Alba Nuadh. Tha e na laighe ann an Srath Annapolis.
Port Williams, Alba Nuadh
right|300px
Greenwood, Alba Nuadh
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Port Williams, Alba Nuadh
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Baile Mhainisdeir
right|300px
Tha Baile Mhainisdeir (Beurla: Guysborough) ann an Siorrachd a' Mhainisdeir, Alba Nuadh. Tha 922 a' fuireach ann.
Bearaig, Alba Nuadh
right|300px
Tha Bearaig (Beurla: Berwick) ann an Siorrachd an Rìgh, Alba Nuadh. Tha 2,454 a' fuireach ann.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
New Minas, Alba Nuadh
Tha Minas Nuadh neo New Minas ann an Siorrachd an Rìgh, Alba Nuadh. Tha 5,135 a' fuireach ann.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Àthfort
Tha e ann an Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain (Siorrachd Obar Dheathain ro 1975). Tha e mu 26 mìltean (43 km) san àird an iar air Obar Dheathain.
Ann an 2001 bha 1,925 duine a' fuireach an seo.
Giùlan
Tha e na laighe air an A944.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Siorrachd Obar Dheathain Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Gorj (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) air an àirde an iar-dheas Romàinia a th' ann an Gorj (IPA: ɡorʒ), suidhichte anns an roinn traidiseanta Oltenia. 'S e Târgu Jiu a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an 28mh siorrachd na dùthcha a thaobh àireamh-shluaigh. Tha 334,238 a' fuireach ann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Timiș (Siorrachd)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Hebbville, Alba Nuadh
Tha Hebbville ann an Siorrachd Lunenburg, Alba Nuadh. Tha 780 a' fuireach ann.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Siorrachd na Banrìghinn, Eilean Eòin
right|300px Tha Siorrachd na Banrìghinn ann an Eilean Eòin. Se  Baile Sheàrlot  am prìomh-bhaile.
Siorrachd an Rìgh, Eilean Eòin
right|300px
Siorrachd na Banrìghinn, Eilean Eòin
Bailtean
Ban righ Ban righ
Siorrachd an Rìgh, Eilean Eòin
Bailtean
Roinn-seòrsa:Siorrachdan an Eilean Eòin Roinn-seòrsa:Eilean Eòin
Kentville, Alba Nuadh
right|300px
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Vrancea (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) air an àirde an ear Romàinia a th' ann am Vrancea (IPA: ˈvrant͡ʃe̯a), anns na roinnean traidiseanta Moldobha agus Muntenia. 'S e Focșani a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an 31mh siorrachd na dùthcha an dà chuid a thaobh àireamh-shluaigh agus farsaingeachd. Tha 340,310 a' fuireach ann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Lawrencetown, Siorrachd Annapolis
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Hunedoara (Siorrachd)
'S e siorrachd (Romàinis: Județ) air an àirde an iar Romàinia a th' ann an Hunedoara (IPA: huneˈdo̯ara, Ungairis: Hunyad), suidhichte anns an roinn traidiseanta Transsilvania. 'S e Deva a th' ann prìomh-bhaile na siorrachd. A bharrachd air sin, 's e an 20mh siorrachd na dùthcha a thaobh àireamh-shluaigh. Tha 396,253 a' fuireach ann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa