cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Osman I
B' e neach-stèidhichidh agus ceannard na Osmanlı Beyliği/Osmanlı Hanedanı (Gàidhlig: Moraireachd Osmain) a bh' ann an Osman Bey (ainmean eile: Osman Gazi, Osman Han, Tuircmeanais: Osman Gazi, Söğüt 1258 - Bursa 1324). 'S e esan a thoisich Impireachd nan Otomanach agus fiù 's thug e ainm dhan Impireachd fhèin. Bhuineadh e dhan treubh Thurcach Oghuz, a ghabh ri Ioslam san 10mh Linn agus a ràinig Aisia Bheag san 11mh Linn. Nuair a thoisich e a bhith na righ cha b' ann ach rìoghachd bheag a bh 'aige ach nuair a chaochail e bha an stàit mòran na bu mhotha, a' sìneadh air san Tuirc an latha an-diugh is a' gabhail a-steach Bilicik, Domaniç, Eskişehir, Göyünk, İnegöl agus Söğüt fhèin. Mar mhulsamach, bha ainm Arabais aige: عثمان (Uthmān). Ann an Turcais thathar a' cleachdadh Osman mar ainm pearsanta, ach b' e Otoman le /t/ a chaidh a chur air an dùthaich.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Am Meatamorfosas
Chaidh Am Meatamorfosas le Franz Kafka sgrìobhadh ann an 1916. Tha a' chiad rosgran bhon leabhar ainmeil:
Nuair a dhùisg Gregor Samsa aon mhadainn bho aislingean anacrach, lorg e fhèin na leabaidh air a chruth-atharrachadh na ceàrnan famhaireach.
Leanar beatha Gregor bhon madainn sin, agus gu sònraichte ciamar a tha a theaghlach a' dèiligeadh leis an adhartachadh, agus le Gregor e fhèin. Tha an stòiridh cuideachd a' làimhseachadh chuspairean mar eileachadh, dìmeas, iochd agus daimhain fo spàirn.
Roinn-seòrsa:Leabhraichean
Eilean nan Deargannan
right||thumb|Eilean nan Deargannan
'S e eilean ann an Loch Laomainn a th' ann an Eilean nan Deargannan (Beurla:Eilean Deargannan). Chan eil duine sam bith a' fuireach an.
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Gleann Iucha (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Pàrlamaid na h-Alba a tha ann an Gleann Iucha (Beurla: Linlithgow).
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 1999 le crìochan na sgìre Westminster. Bha Mary Mulligan, an Làbarach, na chiad BhPA is lean an Nàiseantach, Fiona Hyslop, i ann an 2016.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Natan Sharansky
'S e matamataigear, sgrìobhadair, neach-poileataigs, neach-iomairt, refusnik agus easaontaiche à Iosrael/An t-Aonadh Sobhiatach a rugadh san Ucràin a th' ann an Natan Sharansky (ainm breithe: Anatoly Borisovich Shcharansky, Eabhra: נתן שרנסקי, Ucràinis: Натан Борисович Щаранський, Ruisis: Ната́н Борисович Щара́нский, Stalino, 20 am Faoilleach, 1948). 'S ann do theaghlach Iùdhach Sionach bùirdeasach a bhuinneas e: bha athair na neach-aithris roimhe. An dèidh na sgoile, far an robh e na sàr-ghineachas, thug e ceum ann am fiosaig san oilthigh MIPT am Mosgo. An dèidh an oilthighe, chuir e seachad corra bhliadhna ag obair ann an deuchainn-lann dhìomhair na stàite faisg air Mosgo. Dhiùilt an stàit cead-pòsaidh dha agus le sin phòs e aig an neach-iomairt Natalia Stieglitz ann an 1974 ann an dìomhaireachd, leis nach ghabhadh An t-Aonadh Sobhiatach ri pòsadh creideamhach idir. Ann an 1973 chuir e foirm-iarrtais ann ri dhol a dh' Iosrael, ach chaidh an tagradh seo a dhiùltadh air sgàth 's gu do dh' obair e san deuchainn-lann dhìomhair. Thoisich e iomairt agus chaidh a chur an greim leis an KGB agus fhuair e binn-prìosain sa Ghulag ann an 1977. B' e tàileasg a chuidich e ri làimhseachadh na bliadhnaichean fad sa Ghulag. Bha Sharansky air a shaoradh mu dheireadh thall ann an 1986, an dèidh iomairt eadar-nàiseanta agus chaidh e a dh' Iosrael. Ann an 1995 stèidhich e am partaidh poileatagach Yisrael BaAliyah. Fhuair am pàrtaidh 9 seataichean san Khesset ann an 1996, 6 ann an 1999 agus 2 ann an 2003. Dh'aoin Sharansky Yisrael BaAliyah ri Likud ann an 2003. Tha Sharansky air a bhith na mhinistear malairt agus gnìomhachais (1996 - 1999), Rùnaire Stàite na Dùthcha (1999 - 2000), Leas-Phrìomhaire (2001 - 2003) Ministear Taigheadais agus Togail (2001 - 2003) agus Ministear Cùisean Ierusalem (2003 - 2005).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Iosrael Roinn-seòrsa:Iùdhachd Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat Roinn-seòrsa:Daoine à Iosrael
Jeremy Corbyn
Tha Jeremy Bernard Corbyn (IPA: kɔːrbɪn, Chippenham 26 an Cèitean 1949) na fhear-poileataigs Sasannach sa Phàrtaidh Làbarach agus na bhall Phàrlamaid Westminster airson Islington a Tuath o 1983.
Beatha phearsanta
Mac an innleadair David Benjamin Corbyn (1915–1986) agus an tidsear matamataig Naomi Josling (1915–1987), thogadh e ann an Wiltshire agus ann an Shropshire. Tha triùir bràthair aige. B' e sìochantairean a bh' ann a phàrantan, a choinnich ri chèile ann an tachartas aig an Conway Hall Ethical Society - a tha a' gabhail ri daonnachas - gus taic a thoirt do Phoblachd na Spàinne aig àm a' Chogaidh Sìobhalta. Chaidh Jeremy òg gu sgoiltean prìobhaideach an siud. Bha e an sàs ann an CND, am Pàrtaidh Làbarach, agus iomairtean an aghaidh sealgaireachd, is esan fhathast san sgoil. Chuir e seachad bliadhna na oileanach aig ach cha tug e ceum idir.
Ann an 1974 phòs e aig Jane Chapman, a bha na comhairliche còmhla ris ann an Haringay, ach dhealaich iad ann an 1979. Tha ise na ollamh aig Oilthigh Lincoln a-nis. An uair sin phòs e aig Claudia Bracchitta, a bha na fògarrach às An t-Sile, ann an 1987. Dhealaich ann an 1999 iad air sàilleabh gu robh ise airson an triùir duine-cloinne a bh' aca a chur gu sgoiltean prìobhaideach, rudeigin a bha esan an aghaidh. Mu dheireadh thall, phòs e aig Laura Álvarez ann an 2013. 'S e neach-iomairt Mhalairt chothromaich a th' innte agus bha i na neach-lagha airson chòraichean daonna san dùthaich aige fhèin.
Poileataigs
Tha Corbyn fhèin ag ràdh gur e sìochantair, poblachdach agus glasraichear a chleachdas am baighseagal a h-uile latha a th' ann. 'S àbhaist dha a bhith an lùib iomairtean eadar-nàiseanta airson chòraichean daonna. Bha e an sàs anns a' cho-bhann Stop the War an aghaidh a' Chogaidh ann an Ioràc a bharrachd air a bhith a' strì ann an iomairt Dlùth-phàirteachas ri Palastain; tha e cuideachd na leas-cheannard CND. An dèidh an sgannail mu chosgaisean nam Ball Pàrlamaid ann an 2009 anns an Rìoghachd Aonaichte thàinig e am follais gur e Corbyn am ball a fhuair an suim airgid a bu lugha.
Na Cheannard
Chaill am Pàrtaidh na taghaidhean coitcheann an an 2015 agus bha iadsan ann an staing an dèidh sin. Bhuannaich Corbyn an ceannas anns an Dàmhair 2015, ged a bha a h-uile duine an dùil nach tigeadh aige sin a dhèanamh. 'S ann connspaideach 's a tha e agus mòran air an taobh deas a' Phàrtaidh na aghaidh. A bharrachd air sin, tha e air fìor dhroch làimhseachadh fhaighinn bho na meadhanan. Nuair a bhot an Rìoghachd Aonaichte airson Brexit ann an 2016 theab iad ga chur a-mach às a dhreuchd ach dh'fhàillig an iomairt a bha seo. An dèidh do na toraidhean as miosa airson a' Phàrtaidh o 1935, leig e suas a dhreuchd san Dùbhlachd 2019. Bhuannaich Keir Starmer an dèidh Corbyn an ceannas.
Srath Amain (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Pàrlamaid na h-Alba a tha ann an Srath Amain (Beurla: Almond Valley).
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 2011 o sheann sgìre Baile Dhunlèibhe, le Angela Constance mar BhPA.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Lodainn an Iar
Petrópolis
'S e baile mòr faisg air Rio de Janeiro ann am Braisil a tha ann am Petrópolis (IPA: peˈtɾɔpuʎiʃ, Gàidhlig: Baile Pheadair). Tha e suidhichte ann am meadhan na roinne, shuas eadar na cnocan air a bheil Serra dos Órgãos, aig 824m os cionn ìre na mara, 1,769km air falbh bho Choncórdia, 699km bho Churitiba 1,302km bho Bhrasilia, prìomh-bhaile na dùthcha. Chaidh a stèidhich ann an 1722 le Bernardo Soares de Proença mar phrìomh-bhaile an t-samhraidh airson nan Rìghrean - 's e an adhbhar a chuireadh ainm an rìgh Pedro I air. Tha 295,917 duine a' fuireach ann an latha an-diugh. Chuir an sagart Leonardo Boff (1938) seachad bliadhnaichean na ollamh aig Oilthigh Caitligeach Phetrópolis.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Braisil
Klas Pontus Arnoldson
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Duais Nobel airson Sìthe
Recep Tayyıp Erdoğan
'S e neach-poileataigs às an Tuirc a th' ann an Recep Tayyıp Erdoğan (IPA: ɾeˈd͡ʒep tɑjˈjip ˈæɾdo(ɰ)ɑn, Istanbul 26 an Gearran 1954). 'S ann gu teaghlach bochd Muslamach a bhuineas e: b' e maor-cladaich a bha athair agus b' fheudar do Recep rudan a reic san t-sràid nuair a bha e na dheugair. Thoisich Erdoğan ann am poileataigs ann an 1976 agus thug e ceum bho oilthigh Mharmara ann am manaidsearachd ann an 1981. Tha e air a bhith na ceann-suidhe bho 2003 airson Pàrtaidh a' Cheartais agus Leasachadh (Turcais: Adalet ve Kalkınma Partisi), a chaidh a chruthachadh ann an 2001 nuair a thàinig iomadh mion phàrtaidh Ioslamach ri chèile. Ann an 2016 theab an t-arm ga chur a-mach às a dhreuchd ach sheas na daoine an aghaidh nan saighdearan. 'S e gu bheil na poileasaidhean aig Erdoğan san riaghaltas a' dol an aghaidh na rinn Mustafa Kemal Atatürk (1881 - 1938) a bha airson Poblachd neo-eaglaiseach - ris an canar Kemalizm (Gàidhlig: Kemalas) - a chur an àite an Rìoghachd chreideamh a bh' ann fad linntean roimhe. 'S ann air Ioslam modaratach a tha Erdoğan a' dèanamh fòcas. Bha e na phrobhaist Istanbul bho 1994 - 1998 cuideachd.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc Roinn-seòrsa:An Tuirc Roinn-seòrsa:Ioslam
Eilean nan Darach
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Alex Johnstone
B' e neach-poileataigs à Alba a bha ann an Alex Johnstone BPA.
Rugadh e ann an 1961 agus bha e na sgoilear aig Mackie Academy ann an Stonehaven. Dh'obair e mar thuathanach an dèidh do thaghadh e mar BhPA airson Ear-Thuath na h-Alba ann an 1999. Bha e na bhall Pàrtaidh Tòraidheach na h-Alba. Chaochail e ann an Dùbhlachd 2016.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Tòraidheach na h-Alba
Micheál D. Ó hUigínn
’S e Mícheál Dónall Ó hUigínn (rugadh 18 an Giblean 1941 ann an Luimneach) an 9mh Uachdaran na h-Éireann. Tha e air a bhith ’na Uachdaran bho 11 an t-Samhain 2011. Tha e cuideachd ’na shòiseo-eòlaiche, bàrd, sgrìobhadair, craoladair agus neach poileataigs. Bha e ’na Theachta Dála de chuid Pàirti an Luchd-obrach mus deach a thaghadh ’na uachdaran.
An Wassail
thumb|An Wassail le Tearlach Rennie Mac an Tòisich.Taigh-Tasgaidh Kelvingrove, Glaschu. Tha An Wassail na sgàilean mòr le Teàrlach Rennie Mac an Tòisich a chìthear ann an Taigh-tasgaidh Kelvingrove ann an Glaschu. Ri a thaobh, chìthear Bàn-righ na Bealtain, sgàil leis a chèile, Mairead Nic Dhòmhnaill
Tha an dà sgàilean air an dèanamh le heisean, snàth, sgragall òir, grìogagan agus slige-neamhnaid.
Bha an cupal gu math tric ag obair còmhla ri chèile, agus b' e na sgàilean seo a ceud ann a sreath cho-obrachaidh. Sgrìobh Mac an Toisich ann an litir, "Tha sin ag obair orra còmhla ri chèile, agus le sin tha an obair na thlachdmhor."
Tha na sgàilean Mac an Tòisich a' thort dealbh air fèisean an fhoghar anns na mìosachan ro-Chrìostail; aig àm a bhuain a tha air a gàirdeacadh le deoch làidir. thumb|Bàn-righ na Bealtain le Mairead Dhòmhnallach. Taigh-tasgaidh Kelvingrove, Glaschu. Tha an sgailear co-fhreagrach aig Mairead Nic Dhòmhnaill a thort dealbh air Latha Bealtainn anns a Chéitean.
Tha cuid ag ràdh gu robh ùidh mhór aig Mac an Toisich anns an ocultachd.
Bha na sgàilein air an taisbeanadh anns an "Seòmar Albannach" aig an 8mh taisbeanadh Vienna Secession anns an Ostair fad da mhìos ann a 1900.
Bha an seòmar Albannach na shoirbheas coimeirsealta, agus tharraing e tòrr aire. Thill na sgàilein à Vienna a Ghlaschu mìos às deigh na taisbeanaidh agus air an cur dhan seòmar teatha neach-tionnsgain, Miss Cranston.
Roinn-seòrsa:Ealain
Loch Bras d’Or
’S e loch-uisge mór ann am meadhan Eilean Cheap Bhreatainn a tha ann an Loch Bras d’Or.
Baile Dhùn Dè an Iar (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann am Baile Dhùn Dè an Iar (Beurla: Dundee City West).
Chruthaicheadh i ann an 2011 o Dhùn Dè an Iar, aig an robh crìochan na sgìre Phàrlamaid Westminster. Tha pàirtean an iar de Dhùn Dè san sgìre seo.
Tha i ann an crìch ri Aonghas a Deas agus Baile Dhùn Dè an Ear.
Fraoch Eilean, Loch Laomainn
Tha Fraoch Eilean ann an Loch Laomainn. B' àbhaist dha a bhith na phriosan.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Colin Smyth
'S neach-poileataigs à Alba a tha ann an Colin Smyth BPA.
Bha e na comhairliche aig Comhairle Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh agus dh'obair e airson Parkinson's UK mus deach e thaghadh mar BhPA airson Alba a Deas ann an 2016. Tha e na bhall Pàrtaidh Làbarach na h-Alba.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Làbarach na h-Alba
Belém
'S e baile mòr faisg air an eilean Marajó ann am Braisil a th' ann am Belém (IPA: beˈlẽj, Gàidhlig: Betlehem). Tha e suidhichte ann an cridhe na roinne Phará, faisg air na h-aibhnichean Pará agus Amasoin, dìreach aig ìre na mara, 1,524km air falbh bho Rio de Janeiro, 1,498km bho Phetrópolis agus 913km bho Bhrasilia, prìomh-bhaile na dùthcha. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1616 le Francisco Caldeira Castelo Branco ann an àite air an robh Guaçu Paraná ann an Tupinambás. Tha 1,439,561 a' fuireach ann an latha an-diugh. Rinn an sagart agus diadhair Leonardo Boff òraid chudromach mun àrainneachd dhan Treas Fòram Diadhaireachd agus Saoradh na Cruinne an seo ann an 2009.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Braisil
Natalie Papazoglu
'S e seinneadair agus neach-ciùil às An Ucràin, a tha a' dèanamh fòcas air Func, Blues agus Soul a th' ann an Natalie Papazoglu (Ucràinis: Наталія Папазоглу, Kalush 11 an Giblean 1983). 'S ann gu teaghlach uabhasach fhèin measgaichte 's a bhuinneas e: 's e Gaugaz a th' ann a h-athair agus Ucràineach 's a th' ann a màthair. Thug i ceum ann an seinn on Oilthigh Boris Grintshenko ann an Kyiv agus thoisich i ri seinn gu proifeiseanta an dèidh an oilthighe ann an 2000 agus, bho 2014 a-mach, tha i air a bhith an sàs sa chòmhlan-ciùil Alex Fokin RadioBand. Bhuannaich i an Fharpais ciùil Türkvizyon ann an 2020 leis an òran Tikenli yol (Gàidhlig: An Rathad Trom).
Ceanglaichean A-muigh
Roinn-seòrsa:Ceòl Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Innis na Cailleach
'S e eilean ann an Loch Laomainn a th' ann an Innis na Cailleach (Beurla: Inchcailloch). Chan eil duine sam bith a' fuireach an.
Tha cladh nan Griogaraich aig ceann a tuath dhen eilean agus camus (Port Bàn) aig a' cheann eile.
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Baile nan Gàidheal (taigh-tasgaidh)
Tha Baile nan Gàidheal (Beurla: Highland Village Museum; seann ainm: An Clachan Gàidhealach) ’na taigh-tasgaidh “beò” air a’ bhlàr a-muigh ann an Sanndraigh, Ceap Breatainn, Canada. Tha e suidhichte ann an 17ha de dh’fhearann air bhruaich Loch Bras d’Or ann an teas-mheadhan Cheap Bhreatainn.
Tha Baile nan Gàidheal a’ mìneachadh sgeul agus beatha nan Gàidheal an Albainn Nuaidh. Tha e ’na mheur de Thaigh-tasgaidh na h-Albann Nuaidhe, air a riaghladh gu h-ionadail le Comunn Baile nan Gàidheal an Albainn Nuaidh.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Eilean Cheap Bhreatainn Roinn-seòrsa:Alba Nuadh Roinn-seòrsa:Canada
Dùn Èideann a Tuath agus Lìte (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Pàrlamaid na h-Alba a tha ann an Dùn Èideann a Tuath agus Lìte (Beurla: Edinburgh Northern and Leith).
Eachdraidh
Chaidh a chruthachadh ann an 2011 o sheann sgìre leis an aon ainm sa' Ghàidhlig (Beurla: Edinburgh North and Leith). Bha Malcolm Chisholm, airson nan Làbarach, na chiad BPA, is lean an Nàiseantach Ben Macpherson e ann an 2016.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Dùn Èideann
Tumba
'S e baile beag (Suainis: tätort) air a sgaoileadh eadar dà sgìre-riaghlaidh (Botkyrka kommun agus Salems kommun), ann an cridhe na Suaine faisg air Stockholm a th' ann an Tumba. Tha e suidhichte ri taobh na h-aibhne Tumbaån, anns an sgìre Stockholms län, 466km air falbh bho Helsingborg, 763km bho Bhoden agus 20km bho Sholna. Tha 37,852 duine a' fuireach ann.
Eachdraidh
Chaidh muileann-phàipeir a thogail an seo ann an 1755 le Banca na Suaine. Tha e fhathast a' dol agus 'se am as aosta na dùthcha. Thàinig an Rathad-iarainn ann an 1860. Chuir Klas Pontus Arnoldson seachad bliadhnaichean ag obair ann an oifis rèile an seo, mus an do thoisich e ann am poileataigs radaigeach agus naidheachdas. Bhuannaich e an Duais Nobel airson Sìthe ann an 1908. B' esan a stèidhich an Comann Suaineach airson Sìthe agus Eadar-bhreithe (Suainis: Svenska freds- och skiljedomsföreningen). Tha sràid sa bhaile - K P Arnoldssons Väg - a tha air ainmeachadh an a dhèidh. Chaidh bhideo airson an òrain The Day Before You Came le ABBA fhilmeadh san stèisean an seo ann an 1982.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain Roinn-seòrsa:An t-Suain
Obar Dheathain a Deas agus Ceann Chàrdainn (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Chruthaicheadh i ann an 2011 o Obar Dheathain a Deas agus pàirtean de Shiorrachd Obar Dheathain an Iar agus Ceann Chàrdainn. Tha pàirtean a deas de dh'Obar Dheathain, Port Leathain agus Cùltair Pheadar san sgìre seo.
Orhan
B' e dàrna cheannard na Osmanlı Beyliği/Osmanlı Hanedanı (Gàidhlig: Moraireachd Osmain) a bh' ann an Orhan Bey (ainmean eile: Orhan Gazi, Osman Han, Söğüt 1281 - Bursa 1362). B' e mac Osman I agus Rabia Bala Malhun Hatun a bh' ann. Ghluais e prìomh-bhaile na dùthcha bho Shöğüt gu Bursa, far a chaochail e. Cha robhar a' cleachdadh an ainm Impireachd nan Otomanach aig an àm siud. Cheannsaich Orhan sgìrean mòra air an àirde an iar-thuath Àisia Bige bho Impireachd Bheasantian.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Dàibhidh Torrance
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Dàibhidh Torrance BPA (Beurla: David Torrance).
Rugadh e ann an 1961 agus thogadh e ann an Cair Chaladain. Dh'obair e mar einnseanair agus rannsaiche airson an eachdraiche Christopher Harvie mus do thaghadh e mar BhPA airson Cair Chaladain ann an 2011. Tha e na bhall Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba. Tha e na shuidhe air a' Chomataidh Cumhachdan air a Thiomnadh is Ath-leasachadh an Lagha.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
Obar Dheathain a Deas agus Ceann Chàrdainn (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Obar Dheathain Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Pòl MacAonghais
B' e sgrìobhadair Gàidhlig a bh' ann am Pòl MacAonghais (1928-). Rugadh e anns na Hearadh agus bha e ag obair mar riochdaire aig a' BhBC.
Ceanglaichean a-muigh
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gàidhlig
UNISON
'S e aonadh-ciùird a tha ag obair às leth luchd-obrach na roinne poblaich air feadh na dùthcha a th' ann an UNISON (ainm fada: UNISON — the Public Service Union, Gàidhlig: UNISON - Aonadh-ciùird na Roinne Poblaich). Chaidh a chruthachadh ann an Lunnainn ann an 1993 nuair a thàinig COHSE, NUPE agus NALGO ri chèile. Le 1,255,653 buill (2015) 's an dàrna aonadh-ciùird na Rìoghachd Aonaichte, an dèidh UNITE. Bidh UNISON a' gabhail pàirt ann an co-bharganachadh phàigh aig ìre nàiseanta agus ionadail.
Ceanglaichean A-muigh
Roinn-seòrsa:aonaidhean-ciùird Roinn-seòrsa:Poileataigs
Jenny Gilruth
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Jenny Gilruth BPA.
Rugadh i ann an Siaras agus bha i sgoilear aig Madras College ann an Cill Rìmhinn. Bha i na h-oileanach aig Oilthigh Ghlaschu far an do dh'ionnsaich i sòiseo-eòlas. Rinn i PGCE aig Oilthigh Srath Chluaidh. Dh'obair i mar thidsear ann an Dùn Phàrlain mus do thaghadh i mar BhPA airson Fìobh Meadhanach agus Gleann Rathais ann an 2016. Tha i na ball Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba. Chaidh i na ministear airson Cùisean Eòrpach ann an 2020.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Innis Chonachain
right|thumb|Uallabaidh dhen t-seòrsa aig Innis Chonachain (Macropus rufogriseus)
'S e eilean ann an Loch Laomainn a th' ann an Innis Chonachain (Beurla: Inchconnachan). A rèir cunntas-sluaigh 2011 tha còignear a' fuireach anns an eilean. Tha uallabaidh ruadh-mhuinealach a' fuireach air.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Dùn Èideann Meadhain (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Pàrlamaid na h-Alba a tha ann an Dùn Èideann Meadhain (Beurla: Edinburgh Central). Tha i ainmeil air sgàth 's gun do bhuannaich ceannard a' Phàrtaidh Tòraidheach, Ruth Davidson, i ann an 2016.
Chaidh a chruthachadh ann an 2011 le crìochan na sgìre Westminster ach mhùth a crìochan ann an 2011. Bha Sarah Boyack na ciad BPA ann an 1999 is lean Marco Biagi i ann an 2011 is Ruth Davidson ann an 2016.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Dùn Èideann
Fiona Hyslop
'S e neach-poileataigs Albannach agus Rùnaire a' Chaibineit ann an Riaghaltas na h-Alba a tha ann am Fiona Hyslop, BPA.
Rugadh i air 1 an Lùnastal 1964 ann an Siorrachd Àir agus thogadh i ann an Sasainn. Bha i na h-oileanach aig Oilthigh Ghlaschu agus Oilthigh Heriot-Watt.
Tha i na BPA airson Gleann Iucha agus bha i na Rùnaire a' Chaibineit airson Foghlaim agus Foghlaim Fhad-Beatha ron iomlaid dreuchd air buill chaibineit ann an 2011. Tha i nise na Rùnaire a' Chaibineit airson Cultair, Turasachd agus Cùisean Taoibh A-Muigh.
Tha i na ball den Phàrtaidh Nàiseanta na h-Alba.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
Angela Constance
'S e neach-poileataigs Albannach agus Rùnaire a' Chaibineit ann an Riaghaltas na h-Alba a tha ann an Angela Constance, BPA.
Rugadh is thogadh i ann an Lodainn an Iar agus bha i na h-obraiche sòisealta.
Chaidh i na BPA airson Livingston ann an 2007 agus chaidh i na Rùnaire a' Chaibineit airson Trèanaidh, Òige agus Cosnaidh nam Boireannach ann an 2014.
Tha i na ball den Phàrtaidh Nàiseanta na h-Alba.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Lodainn an Iar Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
Urdu
'S e cànan Innd-Eòrpach a tha ann an Urdu (Urdu: اردو).
Is e cànan nàiseanta Phagastàin.
Roinn-seòrsa:Cànain Innd-Eòrpach
Martin Heidegger
B' e sgrìobhadair agus feallsanaiche às a' Ghearmailt a bh' ann am Martin Heidegger (IPA: maɐ̯tiːn ˈhaɪdɛɡɐ, Meßkirch 26 an t-Sultain 1889 - 26 an Cèitean 1976). Ged a thogadh ann an teaghlach Caitligeach, thug na sgrìobh Søren Kierkegaard agus Màrtainn Lùtair buaidh uabhasach làidir airsan. Bho 1934 a-mach b' e Nàsach dìlseach a bh' ann agus thathar air nòtaichean a sgrìobh san àm a lorg, a tha loma làn gràin-chinnidh an aghaidh Iùdhaich. Thug e taic do Hitler. Thug e buaidh uabhasach làidir air Hannah Arendt.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gearmailteach Roinn-seòrsa:Feallsanachd Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Cothrom
Is dòcha gu bheil thu ag iarraidh:
UNITE
'S e aonadh-ciùird a tha ag obair às leth luchd-obrach air feadh na dùthcha a th' ann an UNITE (ainm fada: UNITE — the Union, Gàidhlig: UNITE - an t-Aonadh). Chaidh a chruthachadh ann an Lunnainn ann an 2007 nuair a thàinig Amicus agus TGWU ri chèile. Le 1,382,126 buill (2015) 's an t-aonadh-ciùird nas motha na Rìoghachd Aonaichte agus Poblachd na h-Èireann. Bidh UNITE a' gabhail pàirt ann an co-bharganachadh phàigh aig ìre nàiseanta agus ionadail.
Ceanglaichean A-muigh
Roinn-seòrsa:aonaidhean-ciùird Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Èirinn
C. L. R. James
B' e eachdraiche à Trinidad a bha ann an C. L. R. James (ainm slàn: Cyril Lionel Robert James).
Rugadh e ann an 1901 ann an Trinidad is dh'imrich e do Shasainn ann an 1938, far an do sgrìobh e mu chriogaid airson The Guardian. Tha e as ainmeile airson eachdraidh an ar-a-mach ann an Haiti, The Black Jacobins, a dh'fhoillsich e ann an 1938, an dèidh do World Revolution, eachdraidh a' Chomintern is Minty Alley, nobhail ann an 1936. Dh'fhuirich e anns na Stàitean Aonaichte o 1939 gu 1953 nuair an do dh'fhuadaich na h-ùghdarrasan e. Bha e gu cliobhar na dheasaiche a' phàipear-naidheachd The Nation ann an Trinidad ach thill e do Shasainn far an do dh'fhuirich e ann am Brixton. Chaochail e ann an 1989 is chaidh a thìodhlacadh ann an Trinidad.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eachdraichean Roinn-seòrsa:Daoine à Trianaid agus Tobago
Aëtius à Amida
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Seann-Ghrèig Roinn-seòrsa:Lighichean nan Seann-Ghrèigeach Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean nan Seann-Ghrèigeach
Bildungsroman
'S e nobhail ionnsachaidh air neo nobhail trèanaidh 's a th' ann am bildungsroman. 'S ann à bildung (leasachadh) ann an Gearmailtis a thàing am facal. Nochd an sèorsa leabhair seo anns A' Ghearmailt anns an 18mh Linn. Thathar daonnan ag ràdh cuideachd gur e sgeulachd inntreagaidh dhan bheatha 's a th' annta, far am faicear caractar air chòireigin òg a dh'fhulangas triobaidean agus a thèid tro gach cruadal, agus a dh'fhàsas mean air mhean nas nas sgileile, nas foghlmaite agus eadhon nas eòlaiche, aig a' cheann thall, mun bhàs, gràdh agus gràin. Tha cuid dhen bheachd gur e Wilhelm Meisters Lehrjahre (Gàidhlig: Preantasachd Wilhelm Meister), a sgrìobh Johann Wolfgang von Goethe ann an 1795 a bh'anns a' chiad bhildungsroman, gu ìre mar a thachradh ann am Lazarillo de Tormes ann an 1554 a bha gu dearbh na nobhaileag Picaresca. 'S urrainnear na bildungsromane a roinneadh ann an iomadh roinn-seòrsa: nobhailean saidhgeòlasach, feadhainn eile a nì fòcas air àrainneachdean agus cleachdaidhean, agus eadhon nobhailean sgoilearail. Faodar grunn fhoirmlean a chleachdadh a' gabhail a-steach an nobhail eachdraidheil, an nobhail fèin-eachdraidheil agus an nobhail ann an litrichean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Litreachas Roinn-seòrsa:Leabhraichean
Gnothach Dharien
thumb|right|230px B' e Gnothach Dharien oidhirp mhì-shealbhach le Rìoghachd na h-Alba air tuineachas a stèidheachadh aig Aoidh Phanama ann an Camas Dharién aig deireadh na 17mh linn. Bha Darien air a mholadh le Sir Uilleam Paterson, stèidhichear Banca Shasainn, do na h-Albannaich mar àite a bha freagarrach ri malairt taobh an iar 's taobh an ear dà cheann Ameireagaidh. Bha dùil ann gum biodh an t-àite aig teis-meadhain malairt an t-saoghail, le longan a' luchdadh is a' di-luchdadh air costaichean a' Chuain Sèimh is a' Mhuir Charaibich.
Air a' cheann thall ge-tà, dh'fhàillig air an iomairt air sgàth cion taic bho Rìgh Uilleam II (Alba) a dhiùlt gnùis a thoirt don ghnothach an dèidh gearanan bho mharsantaich Shasannach. Fhuair cuid de stàitean tìr-mòr Ameireagaidh agus cuid de na h-eileanan as fhaisge a bha fo uachdaranachd Shasainn òrdagh gun dad a reic ris an luchd-imrich. An ceann bliadhna, thug ionnsaighean leis na Spàinntich air na h-Albannaich gèilleadh agus an t-àite fhàgail aca. Bhàsaich mu 2,000 neach-imrich uile gu lèir le plàigh is gainne, agus ann an Alba, cha do shòr iad a' choire a chur air an Rìgh airson fàilligeadh na h-iomairt air fad.
Iomraidhrean
Roinn-seòrsa:Alba Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Eachdraidh na h-Alba Roinn-seòrsa:Aimearaga Mheadhanach Roinn-seòrsa:Panama
Carl Gustav Jung
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Eilbheiseach Roinn-seòrsa:Feallsanachd Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Roinn-seòrsa:Daoine às an Eilbheis
Innis Fada
right||thumb|Coille ann an Innis Fhada
'S e eilean ann an Loch Laomainn a th' ann an Innis Fada (Beurla: Inchfad). Ann an 2011 bha aon duine a' fuireach anns an eilean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Iain MacPhàrlain (am Briogadiar)
Rugadh am Briogadiar Iain MacPhàrlain (Beurla: John Malcolm MacFarlane) ann an Tobar Mhoire ann am Muile sa bhliadhna 1939, agus a’ Ghàidhlig a’ chiad chànan aige.
An dèidh oideachadh ann an Sgoil Thobar Mhoire, Àrd-sgoil an Òbain is Oilthigh Ghlaschu, far na cheumnaich e ann an Nua-chànain, rinn e seirbheis fad barrachd air trithead bliadhna ann an Arm Bhreatainn, a’ leigeil dheth a dhreuchd mar Stiùiriche Foghlaim is Sheirbheisean Trèanaidh (san Arm) ann am Ministrealachd an Dìona. Na chùrsa-bheatha, bha e aig bun ’na eòlaiche cànain a chaith móran den ùine aige ann am puist co-cheangailte ri cànan agus brath, an dà chuid san Rìoghachd Aonaichte agus thall thairis.
An déidh dha an t-Arm fhàgail an 1994, bha puist aige anns an t-saoghal Arabach, ach chaidh e air chluainidh a dh’Earra-Ghàidheal far an robh e a’ cur seachad a thìde aig an taigh an Taigh an Uillt le chèile Valerie. Bha e gu tric a’ nochdadh ann an craoladh Gàidhlig, an dà chuid TBh is rèidio, far am biodh a dhualchainnt Earra-Ghàidhealach agus a chuid eòlais air beul-aithris na sgìre nam buannachd dha.
Bha e na fhear-eachdraidh ionadail aig a bheil ùidh àraidh ann an ainmean-àite, agus is ann tric a bhiodh e ri coiseachd nam beann; agus bho àm gu àm bhiodh e ag iasgach nam breac. Bha e aig stiùir iomadach buidheann ionadail, agus bha e a’ seinn beus ann an Còisir Ghàidhlig Thaigh an Uillt agus ann an Còisir Àrd-eaglais an Naoimh Eòin an Òbain, is e na bhall dealasach den choitheanal an sin. Chaidh Duais nan Sàr-Gàidheal a bhuaileachadh air le Sabhal Mòr Ostaig ann an 2018.
Chaochail e 8 an Cèitean 2023.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Glaschu Cathcart (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Glaschu Cathcart (Beurla: Glasgow Cathcart).
Tha Cathcart fhèin, Mount Florida, Pollokshaws is Pàirc Dùthcha Pollaig san sgìre seo is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Glaschu cuideachd.
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 1999 ach mhùth a crìochan ann an 2011. Bha Mike Watson na chiad BhPA airson na sgìre is lean Charlie Gordon e ann an 2005. Bhuannaich Seumas Ó Dornáin, ball Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba, i ann an 2011.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Glaschu Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Innis na Mòna
right||thumb|Tobhta air Innis na Mòna
'S e eilean ann an Loch Laomainn a th' ann an Innis na Mòna neo Innis-Mòine (Beurla: Inchmoan). Chan eil duine sam bith a' fuireach ann.
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Institiud Foghlam na h-Alba
'S e aonadh-ciùird Albannach a tha ag obair às leth luchd-teagaisg ann an sgoiltean agus colaistean air feadh na dùthcha a th' ann an EIS (ainm fada: Educational Institute of Scotland, Gàidhlig: Institiud Foghlam na h-Alba). Chaidh a chruthachadh ann an Dùn Èideann ann an 1847 agus 's e an t-aonadh-ciùird foghlaim as aosta na cruinne a th' ann. le 54,580 buill (2014) tha an EIS a' riochdachadh 80% dhen luchd-teagaisg ann an Alba. 'S e deagh eiseimpleir iomairteachd a th' ann cuideachd.
Eachdraidh
B' e gu robh staing dhoirbh ann an eaconomaidh eadar-nàiseanta ann fad na bliadhnaichean bho 1840 gu ruige 1850 agus le sin dh'fhàs luchd-teagaisg air feadh Alba gu math amharasach mu atharraidhean a thaobh chùmhnantan agus pàigh taobh a-staigh siostam foghlam na h-Alba. B' e prìomh amas na h-institiud deagh ionnsachadh a bhrosnachadh agus feumalachdan foghlaim ann an Alba adhartachadh. Ann an 1851 fhuair an EIS bann sgrìobhte on a' Bhànrigh Bhictoria a thug cead dhan institiud a thoirt ceumannan do dhaoine a tha àirigh air duais foghlam air sàilleabh an cuid dheagh obair sna sgoiltean. 'S e rud nach dèan aonadh-ciùird eile sam bith a dhèanamh a th' ann sin. Dh'aontaidh iomadach aonadh-ciùird beag ris an EIS ann an 1917, ga dhèanamh an t-aonadh-ciùird foghlaim na bu mhotha na dùthcha. Thoisich co-bharganachadh nàiseanta ann an 1939. Chleamhnaich an EIS ris an STUC ann an 1976 agus ris an TUC ann an 1977. Ann an 1985 Dh'aontaidh tidsearan sna oilthighean ris an EIS agus ann an 1988 Dh'aontaidh luchd-òraide nan colaistean ris an Institiud.
An Latha An-diugh
Tha an EIS an sàs ann an dàimh ghnìomhachasach ceangailte ri foghlam gus ar làithean is i a' riochdachadh thidsearan anns a h-uile dòigh. A thaobh phàigh, tha i a' gabhail pàirt ann an co-bharganachadh phàigh aig ìre nàiseanta (SNCT) agus ionadail (LNCT). A bharrachd air sin, bidh an Institiud ag obair air poileasaidhean foghlaim. Rinn an EIS a' chùis ann an iomairt gus na deuchainnean Nàiseanta 5 atharrachadh agus ann an stailc gus àrdachadh pàigh fhaighinn do luchd-teagaisg nan colaistean ann an 2017. Bidh an EIS a' co-obrachadh le tòrr bhuidhnean eile mar Riaghaltas na h-Alba, an SQA agus GTCS.
Riaghladh
'S e buill an EIS fhèin a tha ga riaghladh, a' moladh pholasaidhean agus ga stiùireadh. Thathar a' cumail coinneamh choitcheann bhliadhnail san Ògmhios gach bliadhna ann am Peairt air neo ann an Dùn Dè. Molaidh gach comann ionadail an EIS gluasadan air a stèidhicheas polasaidhean an EIS airson na bliadhna ri teachd. 'S e Comhairle an EIS, a chumas a chuid choinneamhan còig turas gach bliadhna ann an Dùn Èideann, a tha an urra ri co-dhùnaidhean na coinneimh choitcheann bhliadhnail a chuir an gnìomh.
Ceanglaichean A-muigh
Roinn-seòrsa:Alba Roinn-seòrsa:Foghlam Roinn-seòrsa:aonaidhean-ciùird Roinn-seòrsa:Poileataigs
Amasya
'S e baile mòr agus sgìreachd (Turcais: belediye) ann an ceann a tuath Poblachd na Tuirce a th' ann an Amasya (IPA: a:masja, Seann ainm: أماصيا, Greugais: Ἀμάσεια, Airmeinis: Ամասիա). Tha Amasya suidhichte air ri taobh na h-Aibhne Yeşilırmak (Greugais: Ίρις), ann an gleann àrd eadar nam beanntan Pontos agus Canik, eadar Ankara agus Trabzon, san roinn (Turcais: ili) Amasya, aig 411m os cionn ìre na mara. Tha 99,905 duine a' fuireach ann. 'S e an 104mh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Tuirc Roinn-seòrsa:Àisia Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Lesley Laird
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Lesley Laird BP.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Buill Pàrlamaid Westminster Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Làbarach na h-Alba
Cothrom (Uibhist a Deas)
’S e ionad foghlaim ann an Ormacleit ann an Uibhist a Deas a tha ann an Cothrom. Tha e a’ toirt trèanadh do dh’inbhich ann an coimpiutaireachd (“Cead-siubhail Coimpiutair”), cùram chloinne, cùram soisealta agus slàinte, gnìomhachas is rianachd, seirbheisean aoidheachd, agus iomadh cuspair eile. Tha ionad chàireadh àirneis-taighe ann cuideachd, Re-Store, agus aonad chùram chloinne, Cothrom Òg. Chaidh Cothrom a stéidheachadh ann an 1992 le buidhean de bhoireannaich sa sgìre.
Ceres
Tha trì seaghan cumanta air Ceres:
Leonardo Boff
'S e sagart agus diadhair Caitligeach a th' ann an Leonardo Boff (Fìor ainm: Genézio Darci Boff, Concórdia, 14 an Dùbhlachd 1938). Tha e air a bhith an sas ann an diadhaireachd an t-saoraidh fad a bheatha.
Beatha
Bhuineadh na sinnsearan aige do Venezia thall san Eadailt, a dh' fhàg iad aig deireadh an 19mh Linn. Tha a bhràthair Clovis na shagart cuideachd. Fhuair e a cuid fhoghlam ann an Concórdia fhèin, Rio Negro, agus Agudos. Thug e ceum ann am feallsanachd à Oilthigh Churitiba agus ann an diadhaireachd à Oilthigh Caitligeach Phetrópolis. Ann an 1959 ghabh e ann an cuideachd nan Frainseasach. Mu dheireadh thall, fhuair e dotaireachd ann an diadhaireachd à Oilthigh Mhünchen, ann an 1970. B' e Karl Rahner a stiùir Boff tron teusas aige, Die Kirche als Sakrament im Horizont der Welterfahrung. Thug na sgrìobh Martin Heidegger buaidh mhòr air Rahner. B' e ball a' Chomainn Iosaid a bh' ann Rahner.
Diadhair an t-Saoraidh
Eadar 1970 agus 1992 bha e na ollamh ann an diadhaireachd eagarach agus eadar-eaglaiseach ann an Institiud Frainseasach na Diadhaireachd ann an Petrópolis a bharrachd air a chuid obrach ann an corra oilthigh eile ann am Braisil. Eadar 1970 agus 1985 bha e na dheasaichear aig Vozes agus bha e an lùib: Théologie et Libération. B' e esan a dheasaich cruinneachadh na sgrìobh Carl Gustav Jung. Chuideachd dheasaich e Eclesiástica Brasileira bho 1970 gu ruige 1984 agus Cultura Vozes bho 1984 gu ruige 1992 a bharrachd air Revue Internacional la Consultation eadar 1970 agus 1995. Cuideachd ann an 1992 fhuair e dotaireachd honoris causa à Oilthigh Lund agus tha e ann an co-luadar le corra dhaoine san Eaglais anns an t-Suain fhathast.
Ann an 1984 chaidh a ghairm dhan Bhatacain le Buidheann Mion-cheasnachadh Mòr na h-Eaglaise, air a stiùireadh le Joseph Ratzinger, far an d' fhuair e fìor dhroch chàineadh air sgàth na sgrìobh e san leabhar aige Igreja: carisma e poder, a ghabhadh ri Diadhaireachd an t-saoraidh. An ath bhliadhna, ann an 1985, chuir an eaglais peanas air Boff air sàilleabh gu robhar dhen bheachd gu robh ceangal làidir ann eadar Diadhaireachd an t-saoraidh agus Marxachas: B' e sàmhchair agus a ùmhlachd bhathar a' sireadh bhuaithe. A dh'aindeoin seo, cha robh na rinneadh dha cho doirbh an taca ri na rinneadh dhan Fhraingeach Jacques Pohier, is lean Boff air mar shagart is e gu math gnìomhach san eaglais ann am Braisil fhèin.
Ann an 1992, leis gu robh e a' dèanamh coimhearsnachd làidir an aghaidh ceannardan nam Frainseasach agus a’ càineadh gu cunbhalach mu na dhèanadh Pàpa Iain Pòl II, chaidh a chur a-mach às an dreuchd aige mar shagart agus chaidh a dh'fhuireach ri boireannach air a bheil Marcia Maria Monteiro de Miranda. Cha do phòs iad. Tha Boff air sianar duine-cloinne a dh'uchd-mhacachd, agus tha dithis oghaichean aige cuideachd. Thug Diadhaireachd an t-saoraidh buaidh mhòr air Fidel Castro agus bha esan agus Boff nan deagh charaidean.
Àrainneachd
Thuirt Boff, ann an òraid a rinn e aig an treas Forum Diadhaireachd agus Saoradh na Cruinne ann am Belém ann an 2009, gu robh esan a' gabhail ri Gaia, an teòiridh a chruthaich am fear-saidheans James Lovelock. 'S ann gu bheil an saoghal ag obrachadh mar mhòr-bheathach a tha an teòiridh sin ag obair. Chan ann mar phròiseas teicnigeach a dh fheumas sinn a' smaoineachadh air eag-eòlas airson goireasan a sholarachadh, ach mar ealain – 's e ìre ùr ann an dàimh eadainn agus nàdar 's a th' ann sin ars esan, agus mura nithear sin, lean an saoghal air, ach 's dòcha às ar n-aonais.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Braisil Roinn-seòrsa:Aimearaga Laideannach Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas Roinn-seòrsa:Creideamh
Innis Mheadhran
thumb|Sealladh na h-innse
Tha Innis Mheadhran (Beurla: Inchmurrin) ann an Loch Laomainn. 'S e sin an t-eilean as motha anns na h-Eileanan Breatannach a shuidhicheas ann am bùrn. Ann an 2011 bha ochdnar a' fuireach anns an eilean.
Tuna
'S e baile beag (Suainis: tätort) agus socken (Suainis: Baile Fearainn) na sgìre-riaghlaidh Vimmerby kommun, ann an cridhe na Suaine a th' ann an Tuna. Tha e suidhichte eadar Kalmar agus Linköping, air an dùthaich, anns an sgìre Kalmar län, 137km air falbh bho Uppsala agus 318km bho Stockholm. Chan eil ach 227 duine a' fuireach ann.
Freumhan an Ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo chio soilleir, tha a h-uile coltas ann gur ann à tūn (dùn) a th' ann. Bheireadh sin An Dùn dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. Tha an eileamaid seo gu math cumannta ann an cuid de sgìrean ann an Lochlann.
Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1322. Bhuineadh an sgìre air fad dhan teaghlach uachdaran Hammarskjöld fad linntean. Thàinig an Rathad-iarainn dhan bhaile anns an 19mh linn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain Roinn-seòrsa:An t-Suain
Glaschu Cnoc Màiri agus Allt an Fhuarain (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Glaschu Cnoc Màiri agus Allt an Fhuarain (Beurla: Glasgow Maryhill and Springburn).
Tha Cnoc Mairi is Allt an Fhuarain fhèin, Kelvinside is pàirt dhen Balla Antonine san sgìre seo is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Glaschu cuideachd.
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 2011 o Ghlaschu Cnoc Màiri is Glaschu Allt an Fhuarain. Bha an Làbarach Patricia Ferguson na ciad BhPA airson na sgìre is lean Bob Doris i ann an 2016.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Glaschu Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Alasdair Iain MacAsgaill
Sgrìobh e do An Gaidheal, Gairm, agus do Transactions of the Gaelic Society of Inverness. Dheasaich e dà obair chudromach ann an litreachas Gàidhlig an 20mh linn: Luach na Saorsa (1970), an leabhar-là cogaidh agus bàrdachd aig Murchadh Moireach; agus An Toinneamh Dìomhair (1973), bàrdachd Mhurchaidh MhicPhàrlain. Cuideachd, dheasaich e Rosg nan Eilean (1966), taghadh de sgeulachdan goirid bho Ghairm, a chaidh a chleachdadh gu bitheanta ann an sgoiltean.
Bha e na thidsear ann an Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis, agus an uair sin chaidh e na cheannard-sgoile ann am Port Rìgh agus Calasraid.
Sgeulachdan Goirid ann an An Gaidheal
(Fon ainm Alasdair I. MacAsgaill no Alasdair Iain)
'Aig a' Mhòd Nàiseanta, 1953, choisinn an sgeul Duais-Chuimhneachain Eóghainn Mhic Thorcadail mar an sgeul goirid a b' fheàrr.'
'Choisinn an oidhirp-litreachais seo a' cheud duais - £5 - a thugadh seachad leis an Urr. Iain G. MacNeacail, Sgìr Fhodhraitidh, aig Mòd Nàiseanta na bliadhna 1947.'
'Choisinn an oidhirp-litreachais seo prìomh-dhuais aig Mòd Nàiseanta 1953.
'Choisinn an sgeul seo a' cheud duais - Duais Comunn Gàidhlig Ghlaschu - aig a' Mhòd Nàiseanta 1953.'
Fårö
right|300px 'S e eilean faisg air Gotland anns An t-Suain a tha ann am Fårö (Gutnais: Faroy). Ann an 2011 cha robh ach 498 duine a' fuireach ann. Ged nach eil freumh-fhaclachd an àite idir soilleir, tha e coltach gur ann à får (slighe) agus ö (eilean) a tha e. Bheireadh sin Eilean na Slighe dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. Chaochail Ingmar Bergman an seo ann an 2007.
Alasdair Iain MacAsgaill
Obair ann an Gairm
(Fon ainm Alasdair Iain MacAsgaill)
Fårö
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Roinn-seòrsa:An t-Suain Roinn-seòrsa:Cruinn-eòlas
Alasdair Iain MacAsgaill
Obair ann an Gairm
Ghabh MacAsgaill os làimh obair-dheasachaidh an ràitheachain airson Àireamh 31, a' toirt fois do na deasaichean àbhaisteach, Ruaraidh MacThòmais agus Fionnlagh I. MacDhòmhnaill. Turas ainneamh a bha seo nuair nach robh MacThòmais an sàs ann a bhith a' cur a-mach Gairm.
Altan ann an Transactions of the Gaelic Society of Inverness
(Fon ainm Alex J Macaskill)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Leòdhasaich Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gàidhlig Roinn-seòrsa:Foghlam
Pedro Calderón de la Barca
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Spàinnteach Roinn-seòrsa:Daoine às an Spàinn
Morair MacAoidh Chlais Feàrna
’S e fear-lagha ainmeil ann am Breatainn a tha ann an Seumas MacAoidh, Morair MacAoidh Chlais Feàrna (rugadh Dùn Éideann 2 an Iuchair 1927).
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Glaschu Provan (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Glaschu Provan (Beurla: Glasgow Provan).
Tha an raon mun M8 eadar Dennistoun is An Taigh Sear san sgìre seo is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Glaschu cuideachd.
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 2011 o Ghlaschu Baillieston. Bha an Làbarach Paul Martin na chiad BhPA airson na sgìre is lean an Nàiseantach Ivan McKee i ann an 2016.
Aonadh Nirribhidh agus An t-Suain
B' e stàit air a stèidheachadh air aonadh pearsanta an Rìgh a bh' anns an Aonadh Nirribhidh agus An t-Suain (Nirribhis: Den svensk-norske union, Suainis: Svensk-norska unionen ). Chaidh a chruthachadh ann an 1814 tro aonadh Rìoghachd Nirribhidh agus Rìoghachd na Suaine. Chruthachadh Aonadh Nirribhidh agus An t-Suain air sàilleabh gun do bhris dlùth dhàimh a bha aig Nirribhidh leis An Danmhairg, leis gu robh An Danmhairg ann an caidreachas leis An Fhraing, fo bhuaidh Napoleon Bonaparte. Chaidh polasaidhean nan Dùthchannan Cèin air a stiùireadh bho Stockholm, ach bha a h-uile càil eile air a rèiteachadh fa leth, fiù 's an t-Arm. Bhris an t-Aonadh a-mach às a chèile ann an 1905 mu dheireadh thall, air sàilleabh gu robh Nirribhidh dhen bheachd nach b' e deagh làimhseachadh a bha iad a' faighinn bhon t-Suain. Fhuair Nirribhidh cuideachadh bho luchd-poileataigs na làimhe chlì anns an t-Suain, mar Klas Pontus Arnoldson agus Hjalmar Branting - a bhuannaich an Duais Nobel airson Sìthe. Le sin, chaidh cogadh a sheachnadh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Nirribhidh Roinn-seòrsa:An t-Suain Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Poileataigs
Lidingö
right|300px 'S e eilean faisg air Stockholm anns An t-Suain a tha ann an Lidingö. Ged nach eil freumh-fhaclachd an àite idir soilleir, tha e coltach gur ann à ludd (lachan) agus ö (eilean) a tha e. Bheireadh sin Eilean an Lachain dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. 'S e an treas sgìre as beartaiche na dùthcha, an dèidh Danderyd agus Täby. Chaochail Gustaf Dalén an seo ann an 1937.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Roinn-seòrsa:An t-Suain Roinn-seòrsa:Cruinn-eòlas
Innis Taigh a' Mhanaich
right|thumb|Innis Taigh a' Mhanaich 'S e eilean ann an Loch Laomainn a th' ann an Innis Taigh a' Mhanaich (Beurla: Inchtavannach). Ann an 2011 bha 3 daoine a' fuireach ann.
Chaochail Naomh Ceasaig an siud.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Innis Inbhir Dhughlais
right|thumb| Innis Inbhir Dhughlais
'S e eilean ann an Loch Laomainn a th' ann an Innis Inbhir Dhughlais (Beurla: Inveruglas Isle). Chan eil duine sam bith a' fuireach ann.
Chaidh an caisteal air gu sgrios le Oilbhear Cromball.
Roinn-seòrsa:Eileanan Loch Laomainn
Franciszek Smolka
B' e neach-lagha agus neach-poileataigs à Ostair-Ungaire/A' Phòlainn a ghabhadh ri nàiseanteachd a bh' ann am Franciszek Jan Smolka (Gearmailtis: Franz Schmolke, Kalusch, 5 an t-Samhain 1810 - Lemberg, 4 an Dùbhlachd 1899). Bhuinneadh e do theaghlach bùirdeasach: bha athair na oifigear san arm roimhe. Thug e ceum ann an lagh à Oilthigh Lviv agus stèidhich e oifis lagha an sin cuideachd. Ann an 1834 ghabh e a-steach don Aonadh Nàiseanta Deamocratach, air neo "Caraidean an t-Sluaigh Phòlaich" air neo "Comann nan Daoine Pòlach", agus cha b' fhada gus an robh e na cheannard. Ann an 1841 chaidh a chur an grèim agus, an dèidh cùis lagha a mhair ceithir bliadhna, chaidh binn bàis a thoirt dha san Fhaoilleach 1845, ach chaidh maitheanas fhaighinn sa bhad.