cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trefeglwys
Tha am baile Trefeglwys ann am Powys, a' Chuimrigh. Tha e 72.2 mi (116.1 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 159.8 mi (257.1 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 890 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 257 (28.9%); rugadh 52% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Powys Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
490
Bàsan
Roinn-seòrsa:490an
Wehrheim
'S e baile beag anns a' Ghearmailt a tha ann an Wehrheim. The e faisg air Frankfurt ann an sgìre Taunus. Tha mu 9000 duine a' fuireach ann an Wehrheim, ach tha a' mhòr-chuid dhe mhuinntir a' bhaile ag obair ann am Frankfurt. Anns na seann làithean, bha Wehrheim fada na bu lugha na tha e an-diugh agus bha a' mhòr-chuid de na daoine nan tuathanaich. Tha Wehrheim suidhichte ann an stàit Hessen, aon de na "Länder" anns a' Ghearmailt.
Eachdraidh
Chaidh Wehrheim ainmeachadh airson a' chiad turas anns a' bhliadhna 1046.
Bruach-an-Iar
Bhon a' bhliadhna 1967 tha Bruach-an-Iar fo smachd Iosrael.
Wehrheim
Bailtean co-cheangailte
thumb|Sealladh air talla a' bhaile thumb|Geata a' bhaile
Bruach-an-Iar
Tha Ierusalem-an-Iar, Iericho, agus Bethlehem nan bailtean cudthromach a th’ ann.
Wehrheim
Bailtean co-cheangailte
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt Roinn-seòrsa:Bailtean
Bruach-an-Iar
Aistean cho-ceangailte
250px|left|thumb|Abaid Mar Saba, eadar 1890 is 1900
Roinn-seòrsa:Àisia an Iar-Dheas Roinn-seòrsa:An Ear Mheadhanach Roinn-seòrsa:Palastain
Loch a' Ghaspereaux
Tha Loch a' Ghaspereaux (Beurla: Ashdale) ann an Siorrachd Antigonis, Alba Nuadh.
Àrasaig, Siorrachd Antigonis
Tha Àrasaig (Beurla: Arisaig) ann an Siorrachd Antigonis, Alba Nuadh.
Loch a' Ghaspereaux
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Àrasaig, Siorrachd Antigonis
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Drochaid Dhè, Gallobha
‘S e baile beag air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th’ ann an Drochaid Dhè. Tha e na laighe air Uisge Dhè.
991
B' e bliadhna cumanta sa' Mhìosachan Iulianach a bha ann an 991.
Bàsan
Roinn-seòrsa:990an
An Muileann Iarainn
'S e baile ann an Contae an Chabháin a tha ann An Muileann Iarainn (Beurla: Swanlinbar).
Taibhse an Opra
Tha Taibhse an Opra 'na ùirsgeul le Gaston Leroux, brosnaichte le Trilby le George du Maurier. Foillsichte sa' bhliadhna 1910, agus eadar-theangaichte a-steach dham Bheurla sa' bhliadhna 1911, tha e air bhith air fhreagarrachadh mòran amannan a-steach do film agus riochdachaidhean an àrd-ùrlair.
Tha 'n sgeul seo mu neach dìomhair a bheil uamhann air an Taigh-Opra Pharis air chur air a' bhuannachd neo-fhiosrach sheinneadair òg a bheil gaol aige air.
Gnìomhadh
'S e ùirsgeil dubhach a th' ann an Taibhse an Opra- a' cur còmhla suirghe, uamhann, dìomhaireachd agus slaonasadh.
Anns an ùirsgeul àsaideach 1910 Leroux, tha 'n suidheachadh sa' Pharis 'san 19mh linn aig an Opera Garnier, togalach shòghail, mhòrail a bheil air thogail thairis na locha mhòir fon talamh. Tha na h-oibrichean ag ràdh a bheil an taigh-opra tallacihte le tannasg dìomhair a bheil caochladh sgiorraidhean air dhèanamh. Tha "Taibhse an Opra" ("le fantôme de l'Opéra") a' cur dubh-chìs air na dà grèidheir ga phàigheadh fichead francan mìle sa' mhìos agus a chaomhnadh air bothan uaigneach air cuirmean-ciùil.
Rè na h-ùine seo, tha 'n prìomh-ban-seinn òg Christine Daaé (air chreidsinn a bhith brosnaichte agus stiùirichte le Aingeal na Ciùil air smaoineachadh air chur le a h-athair) follaiseachd ghrad air thoirt gu buil air àrd-ùrlar an t-opra nuair tha i an prìomh-ban-seinn, Carlotta, air chur nì an àite, a robh cuideigin a dhìth oirre ga cur nì an àite dà uair seach galar neònach. Tha Christine na cridhean na luchd-èisdeachd air bhuannachd, a' gabhail a-staigh an cridh' an leannain a h-òige, Biocas Raoul de Chagny.
Eudmhor le a chàirdeas le Raoul, tha 'n Taibhse i air thoirt cuireadh ga thadhal sìos 'na saoghal fon àitreabh. Ghabh Christine a-staigh a chuireadh, agus sìos anns na h-uamhan, tha i 'g ionnsachadh a bheil a h-aingeil gu fìor 'na neach-ealantachd chiùil mì-mhaiseil a feumaidh sgàil air aghaidh a chur a fhalach a gràinead. Ràn i ann an uamhann aig an sealladh aghaidh fhìor; feargach is nàireach, ghlas an Taibhse i 'na dhachaigh, 'g aontachadh ga saoradh a-mhàin an dèidh dhi geall dhèanamh a thilleadh thuige le a toil fhèin.
Tha Christine reubta eadar a gaol air Raoul, an Biocas òg grinn agus a geasachd leis a' cheòl àlainn gu dorcha an Taibhse. Nuair a tha i 'tuigsinn a bheil a h-aingeal cuideachd 'na Thaibhse an t-Opra a bheil an urra ris na sioraidhean is marbhaidhean, tha i 'gus Raoul a phòsadh an uaigneas air shocrachadh air agus a ruith air falbh às a' Pharis -- agus an ruigheachd an Taibhse.
Lorg an Phantom a-mach an n-oidhirp agus fad an gnìomh Christine ri Marguerite anns an Fhaust le Gounod, ghoid e i às an àrd-ùrlar. Sìos 'san dachaigh an Taibhse, tachairidh 'n t-aghaidheachadh deireannach eadar an Taibhse, Christine agus Raoul.
Aaron Klug
‘S e ceimigear a th’ann an Aaron Klug (Liotuànais: Aronas Kliugas).
Taibhse an Opra
Cò a tha an Taibhse?
Ri ùine, dh'fhàs e ri marbhadair a' chùirt agus innleadairn pearsanta dhan Rìgh an Phersia agus thog e dha sophisticated glacan dèantach agus tionnsgalan-cràidhe (mar an Punjab Lasso). An dèidh do rè na h-ùine, bha 'n t-eagal air an Rìgh a bheil cus fhios aig Erik agus shocraich e air a' cur an dara thaobh dhe. Ach bha Erik cumhachd a theicheadh, ri ùine dèanamh a shlighe air air dham Fhraing.
Aaron Klug
Rugadh e ann an Liotuàinia agus thogadh e ann an Afraga a Deas.
Coca
thumb|right|200px|Duilleag Choca
1956
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1956 (MCMLVI).
Coca
Lus traidiseanta ga fàsadh agus ga bhuain ann an Aimearaga a Deas, gu h-àraidh air a' mhointich ann am Pearu. Cleachdaidh na Tùsanaich e mar stuth-leighis. Gu mì-fhortanach, 's e leis an coca a thathar a' deànamh còcein.
1956
Bàsan
Roinn-seòrsa:1950an
Coca
Roinn-seòrsa:Luibhean
Taibhse an Opra
Cò a tha an Taibhse?
Chleachd Erik ealain na h-ailtearachd agus bhuannaich e còrdadh ri aon den ailtirean Pharis' Palais Garnier Taigh-Opra. Fon Taigh-Opra, tha loch fuadain air chruthachadh fad a thogail a' cleachadh ochd taosgair uisgeach, seach draghan leis a' chòmhnard-uisge an làir a mhair èirigh. Gun neach sam bith ga thoirt an aire, thog Erik cuairtean chadhan air na còmhnardan nas ìsle. Seachad air an loch fon-talamh, thog e garadh dha fhèin, far b' urrainn dha fhuireach, air dìon às an sluagh.
Port Mouton, Alba Nuadh
Tha Port Mouton ann an Siorrachd na Banrìghinn, Alba Nuadh.
Taibhse an Opra
Cò a tha an Taibhse?
A bharrachd a bhith 'n innleachaiche agus innleadair iongantach, bha Erik cuideachd neach-ealantachd chiùil, agus thòisich e a thadhal an Taigh-Opra a dh'èisdeachd dhan oprachan agus a bhuntainn ris a' chiall dhona nam grèidhear. Seach cha b' urrainn dha aghaidh nochdadh dhan sluagh, ghabh e an dòigh tannaisg, a' cleachdadh aineart air chor a chur dubh-chlìs air na grèidhearan agus ga nasgadh ri a thoil. Ghabh e fàth air na saobh-chràbhaidhean nam oibriche agus a fhios mun cuairt na slighean rùnach na togalaich, a' lùthaigeadh cothrom ri uile cuid na togalaich gun a' bith air thoirt an aire. Chuir e uamhann air na daoine siud a dhiùlt a iarraidhean agus mharbh e daoine eadhon ri rabhaidhean. Ge tà, riaraich e gu caomh na daoine gun robh dìleas dha 'gus a ghèill do òrdachaidhean (mar Madame Giry (A' Bh. Giry)).
Tòisichidh an sgeul an t-ùirsgeòil nuair tha nighean Christine Daaé a' chòisir an t-Opra air aonachadh agus tha Erik, an Taibhse, ann am gaol leatha air thuiteam.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Cultar Roinn-seòrsa:An Fhraing
Jackie Baillie
'S e neach-poileataigs Albannach a tha ann an Jacqueline Marie Baillie, BPA. Rugadh i 15 am Faoilleach 1964 ann an Hong Cong. Chaidh i dhan Colaiste Chomar nan Allt, Oilthigh Srath Chluaidh agus Oilthigh Ghlaschu. Mar BhPA tha i air Dùn Breatann a riochdachadh o 1999. Tha i na ball den Phàrtaidh Làbarach.
Aaron Klug
Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1982 airson a leasachadh micreoscopachd eileactron agus a dhearbhadh structarail nan siostaman de ghrunnan-feòla agus searbhagan niùcleach a tha cudromach ann am bith-eòlas. Bha e na stiùiriche na LMB (MRC Laboratory of Molecular Biology) ann an Cambridge eadar 1986 agus 1996.
Jackie Baillie
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Làbarach na h-Alba
Aaron Klug
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte Roinn-seòrsa:Daoine à Liotuàinia Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Port Mouton, Alba Nuadh
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Martyn Bennett
Ged a rinn e ceòl clasaigeach mar cheum, thill e gu ceòl Albannach, a' cluich na fìdhle is na pìoba mòire agus thòisich e ag aonachadh seo le ceòl dannsa de leithid eile (air a bheil Rave no House). Thàinig a chiad chlàr, air ainmeachadh leis fhèin, a-mach ann an 1996. Bha seo an deagh àm, an uair a bha Runrig agus Capercallie a' fàs sgìth is sean. Ach 's e an dàrna clàr aige Bothy Culture a bha na chlach-mhìle ann an ceòl "tradaiseanta" Albannach. A' tarraing air iomadach dhòighean is chultaran, 's e Hallaig le Somhairle MacGill-Eain a' leughadh a chuid bhàrdachd fhèin a th' anns an òran as mìorbhailiche, ach tha e doirbh port lag a lorg air a' chlàr.
B' e Hardland an treasa clàr aige.
992
Bàsan
Roinn-seòrsa:990an
Martyn Bennett
Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil Roinn-seòrsa:Daoine à Canada Roinn-seòrsa:Alba
Tav
Tha tav/tau/taw (ת) na dhàrna litir air fichead den aibidil Eabhra. Tha e co-ionnan ri T sa aibidil againne. Tha e càirdeil ri tau.
Roinn-seòrsa:aibidil Eabhra
Cwm
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Blaenau Gwent Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Ogham
right|thumb|250px left|thumb| 350px Tha Ogham neo ogam (neo an t-Ogham neo an t-Ogam) na shean-aibidil Ceilteach. Tha e a’ cleachdadh stiallan agus puingean. Cleachdar uaireannan mar seòrsa fhàisneachd
Roinn-seòrsa:Aibidil Roinn-seòrsa:Ceiltich
Fe
Tha Fe (פּ neo ףּ aig deireadh facal) na litir sa aibidil Eabhra. Tha i co-ionnan ri f. Tha e na fhoirm de pe. Roinn-seòrsa:aibidil Eabhra
Drochaid Dhè, Siorrachd Obar Dheathain
‘S e baile beag ann an Obar Dheathain a th’ ann an Drochaid Dhè. Tha e na laighe air Uisge Dhè.
Ceanglaichean a-mach
Drochaid Dhe, Obar Dheathain Roinn-seòrsa:Obar Dheathain
Kenichi Fukui
B' e Kenichi Fukui (Seapanais: 福井 謙, Nara 4 an Dàmhair 1918 – Kyoto 4 am Faoilleach 1998) Ceimigear agus Ollamh às An t-Seapan. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1981, còmhla ri Roald Hoffmann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Seapan
Cruinneadaireachd
’S e geoimeatras air uachdar cruinne a tha cruinneadaireachd agus tha i air leth feumail do mharaireachd agus do reul-eòlas. Air uachdar cruinne ’s e arc prìomh-chearcaill a tha an astar as giorra eadar dà phuing agus a tha a’ gabhail àite loidhne à geoimeatras raoin. Chionns gu bheil na prìomh-chearcallan uile a’ trasnadh, chan eil loidhnichean co-shìnte ann mar a th’ ann an geoimeatras raoin. Mar sin, ’s e geoimeatras neo-Eoclaideach (geoimeatras eileapsach) a tha cruinneadaireachd.
Prìomh-chearcallan agus cearcallan beaga
thumb|right
’S e cearcall a tha eadar-ghearradh cruinne agus raon. Ma tha an raon tro mheadhan na cruinne, tha radius a’ chearcaill agus radius na cruinne co-ionnan agus ’s e prìomh-chearcall a th’ ann (me. AB anns an diagram). Mur eil an raon tro mheadhan na cruinne ’s e cearcall beag a th’ ann (me. CD anns an diagram). Nam biodh loidhne dhìreach ann tro mheadhan M na cruinne a tha ceart-cheàrnach ri raon a’ chearcaill, rachadh e tro uachdar na cruinne aig dà phuing (P agus P′ ) a tha pòlaichean a’ chearcaill. Tha dà chearcall co-shìnte ma tha na h-aon phòlaichean aca. Chan eil ach aon phrìomh-chearcall aig paidhir phòlaichean.
Ceàrn co-chruinnein
thumb|left
Tha ceàrn co-chruinnein ann aig trasnadh dà phrìomh-chearcaill. Thèid mìneachadh air a dhèanamh air mar a leanas.
Beachdaich air na dà phrìomh-chearcall PA agus PB a tha a’ trasnadh aig a’ phuing P. Sgrìobh beantanan PS agus PT don dà phrìomh-chearcall fa leth. Tha PT ceart-cheàrnach do radius MP a’ phrìomh-chearcaill PB agus mar a tha e anns an raon PMB ’s ann a tha e co-shìnte ris an radius MB. Mar an ceudna tha PS co-shìnte ri MA. Tha an ceàrn SPT a’ dèanamh mìneachadh air a’ cheàrn co-chruinnein APB eadar na dà phrìomh-chearcall, agus tha seo agus an ceàrn AMB co-ionnan.
Triantan co-chruinnein
thumb|right
Ma tha trì puingean air uachdar cruinne, faodar dà leth a dhèanamh air a’ chruinne ’s gum bi na trì puingean air an aon leth-chruinne. Ma tha na trì puingean seo air an ceangal le arcan phrìomh-chearcall ’s e triantan co-chruinnein a th’ ann. Anns an diagram, tha AB, BC agus CA na trì taobhan den triantan cho-chruinnein ABC. Tha faide arc a’ phrìomh-chearcaill BC:
far a bheil r a’ comharrachadh radius na cruinne, agus na ceàrnan air an tomhas le raidianan. Chionns gu bheil r cunbhalach, tha e uaireannan nas goireasaich faide arc a’ phrìomh-chearcaill a thomhas leis a’ cheàrn a nì e aig meadhan na cruinne. Mas e 60° a tha an ceàrn BMC, ’s e 60° a tha faide arc BC.
Triantain cheart-cheàrnach agus triantain cheathramhach
Biodh ABC na triantan co-chruinnein, agus biodh A, B agus C nan ceàrn co-chruinnein aig gach gob.
Berlin an Iar, Alba Nuadh
Tha Berlin an Iar ann an Siorrachd na Banrìghinn, Alba Nuadh.
Cruinneadaireachd
Domhan-fhad agus domhan-leud
thumb|left
Berlin an Iar, Alba Nuadh
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Cruinneadaireachd
Domhan-fhad agus domhan-leud
Faodar a bheachdachadh air an t-saoghal airson adhbhair ghnìomhaich mar gum biodh e co-chruinnein. Tha e a’ cuartachadh mu thrast-thomhas TD far a bheil T aig a’ Phòl a Tuath agus D aig a’ Phòl a Deas. ’S e an crios-meadhain, no meadhan-chearcall na talmhainn, prìomh-chearcall nam pòlaichean seo.
’S e domhan-loidhne no meridian a tha gach leth-phrìomh-chearcall bho T gu D. Chionns gu bheil iad uile air prìomh-chearcallan tro pòlaichean a’ chrios-mheadhain, tha iad uile ceart-cheàrnach ris. Tha co-chòrdadh eadar-nàiseanta ann gu bheil am prìomh-mheridian am fear tron Amharclann Greenwich an Sasainn agus faodar suidheachadh gach meridian eile a thomhas leis a’ cheàrn co-chruinnein eadar esan agus am prìomh-mheridian. ’S e domhan-fhad mar ainm air a’ cheàrn co-chruinnein seo agus tha e air a thomhas bho 0° gu 180° iar, no ear, air Greenwich. Ma tha am prìomh-mheridian a’ trasnadh a’ chrios-mheadhain aig L, agus meridian eile a’ trasnadh aig K, tha an ceàrn co-chruinnein eatorra agus an ceàrn KML co-ionnan.
Tha feum air dara co-chomharra gus àite sam bith a lorg air loidhne an domhan-fhaid. Tha na cearcallan beaga co-phòlarach nas freagarraich agus iadsan co-shìnte ris a’ chrios-meadhain. Tha suidheachadh cearcaill bhig air a sheulachadh gu h-iomlan le faide arc air an domhan-loidhne eadar an cearcall beag agus an crios-mheadhain. Mar eisimpleir, tha puing A air a’ chearcall bheag AB a tha astar AK (no BL) bhon chrios-mheadhain. ’S e seo an ceàrn KMA (no LMB) agus ’s e domhan-leud a theirear ris. Tha domhan-leud air a thomhas bho 0° gu 90° tuath (no deas) air a’ chrios-mheadhain.
Chionns gu bheil radius na talmhainn mu 6,380 km (aig a’ chrios-mheadhain), ’s ann mu thimcheall 100 km a tha astar arc 1°. Tha puing ceàirn air a roinn na 60 mionaidean agus gach mionaid air a roinn na 60 diog. Nam biodh feum ann ach an dealachadh a dhèanamh eadar mionaidean arc agus mionaidean uarach, theireadh arc-mhionaid agus arc-dhiog ris. ’S ann mu thimcheall 30 m a tha astar arc-dhiog. Thathar a’ lorg àite sam bith air an talamh gu h-eagnaidh, mar eisimpleir:
far a bheil ′  agus ″  a’ comharrachadh mhionaidean agus dhiogan, agus I, E, T no D a’ comharrachadh iar/ear air Greenwich agus tuath/deas air a’ chrios-mheadhain.
Triantanachd cho-chruinnein
thumb|right
Biodh ABC na triantan co-chruinnein, agus biodh A, B agus C nan ceàrn co-chruinnein aig gach gob an triantain. Biodh a, b agus c nam faide arc mu choinneimh nan ceàrnan A, B agus C fa leth. Gabhar a dhearbhadh gu bheil:
Samhlachasan Napier
Roinn-seòrsa:matamataig Roinn-seòrsa:reul-eòlas
Shin
Tha shin (ש) na aona litir air fichead den aibidil Eabhra. Tha e co-ionnan ri S sa aibidil againne mar ann am faclan “sin”, “sean”, neo “shop” sa Bheurla 7c. Tha e càirdeil ri Ш agus Щ sa aibidil Chirillach. Roinn-seòrsa:aibidil Eabhra
Skird Hill
Suidheachadh
Tha e suidhichte ann an taobh a deas an eilean Hòigh ann an Arcaibh. Tha Skird Hill na laighe eadar The Berry agus Binga Fea. Tha Skird Hill 171m (561 troigh) de dh'àirde agus 's e Knap of Trowieglen a mhàthair-mhullaich. Air mullach na beinne chithear meall mu thrì meatair san ear air a' chàrn a bhios a' sealltainn a' phuing as àirde.
Air sgàth 's gu bheil àirde nam beann ag atharrachadh tro ùine, tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach bho àm gu àm. Rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Skird Hill san 20 am Faoilleach 2012 agus chaidh na tomhasan a chruinneachadh air an liosta a tha ri fhaighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills".
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan ann an Arcaibh
Crogall
'S e seòrsa snaigean mòr a tha ann an crogall. 'S iomadh seòrsa ann agus tha iad uile anns an teaghlach "Crocodylidae". Tha alligators agus caimans san ordugh crocodilia (teaghlach Alligatoridae), agus an gharial (teaghlach Gavialidae).
Roinn-seòrsa:Snàigean
A' Phruis
Eachdraidh
Thug a' Phruis thairis Co-fhlaitheas na Pòlainn - Liotàinia fad an 18mh Linn, ann an co-bhann leis An Ostair agus An Ruis. Dh’fhàs a’ Phruis na bu chumhachdaiche is na bu chumhachdaiche beag air bheag aig ìre na Roinn Eòrpa ro 1871 nuair a chaidh A’ Ghearmailt a stèidheachadh mar aon dùthaich. ‘S e Königsberg a bh' ann a' chiad phrìomh-bhaile na Pruise, ach thaghadh Berlin mar phrìomh-bhaile ùr ann an 1701, o chionn 's gu robh e dìreach ann an meadhan na dùthcha. A bharrachd air sin, 's e a’ Phruis an dùthaich a fhuair an adhartas teicneòlais na bu motha anns an Roinn Eòrpa fad an 19mh linn. B’ e dùthaich neo-eisimeileachd a bh' anns a’ Phruis bhon 17mh linn gu ruige 1871 nuair a ghabh Rìgh na Pruise thairis A’ Ghearmailt air fad, an dèidh buaidh a thoirt air An Danmhairg ann an Dàrna Cogadh Schlwesig ann an 1864 agus rinn iad a' chùis an aghaidh na h-Ostair ann an 1866 agus mu dheireadh thall chuir ruaig a chur air na Frangaich anns a’ Chogadh Frangach-Pruisianach ann an 1870 agus 1871. Bha prìomh mhinistear na Pruise, Otto von Bismarck an sàs anns an iomairt gus A’ Ghearmailt a chur ris a chèile fo stiùireadh na Pruise airson Dàrna Reich (Gàidhlig: Rìoghachd) nan Gearmailteach a stèidheachadh is bha e na phrìomhair na Gearmailte an dèidh sin cuideachd. Le sin, chaidh a’ Phruis à bith mar stàit ann an 1871, ged an do lean e gu ruige 1947 mar roinn. Ann an 1853 chuir Riaghaltasan na Pruise agus na Diùcachd Oldenburg ainmean gu Còrdadh Jade (Gearmailtis: Jade-Vertrag), a thug 3.13km² dhe talamh ri taobh Bàgh Jade dhan Phruis, far a bheil Wilhelmshaven an-diugh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
500
'S e bliadhna-leum a bha ann an 500 (D).
Bàsan
Roinn-seòrsa:500an
1 an Cèitean
'S e 1 an Cèitean an 121mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (122mh ann am bliadhna-leum). Tha 244 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Tachartasan
thumb|Fèill-theine [[Bealltainne ann an Dùn Èideann]]
Campoalegre
'S e baile beag ann an Huila, Coloimbia,  a th'ann  Campoalegre. Tha e suidhichte mu dheas Neiva, prìomh-bhaile na roinne, anns na na h-Andes. Tha àirde meadhanach dhe 525m os cionn ìre na mara, ach tha am beinn leis an canar Siberia suidhichte aig 3,250 os cionn ìre na mara agus tha meadhan a’bhaile suidhichte aig 66m. 'S e baile le gnàth-shìde theth a th' ann le teodhachd mu 27˚ that cheann, rè na bliadhna, ach tha gnàthan-shìde eile shuas air a’ mhòintich. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1809.
Sluagh a' bhaile
Ged a tha 32,186 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach  8,200 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin. Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Campoalegre (is mòran dhuibh mestizos). ‘S e Tùsanaich a th’ann an 0.1% agus tha 2.5% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 85.3% dhe na daoine ann an Campoalegre leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 32% dhe na dachannan.
Fèisean
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Campoalegre. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,  fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
Daoine Ainmeil
José Hilario López (1798 - 1869): Ceann-suidhe na dùthcha eadar 1849 agus 1853.
Ceanglaichean A-mach
An t-sìde ann an Campoalegre
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Coloimbia
Achadh an Iar, Alba Nuadh
Tha Achadh an Iar ann an Siorrachd na Banrìghinn, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Gleann Ghaibhle
'S e baile ann an Contae an Chabháin a tha ann an Gleann Ghaibhle.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Contae an Chabháin
Baile a' Chaolais (Iomain)
'S e buidheann iomain ann am Baile a' Chaolais. Chaidh an sgioba a stèidheachadh ann an 1893. Bhuannaich iad Cupa na h-Alba ann an 1899, 1901, 1911 agus 1912.
Sgire-Cluiche : Sgire a Deas
Ceangalichean a-mach
Roinn-seòrsa:Camanachd
Loidig mhatamataigeach
Tha loidig mhatamataigeach) 'na fho-chuspair matamataig a bhuineas ri siostaman foirmeil agus mar a tha iad a’ cur rian air bun-bheachdan imfhiosach de chuspairean matamataig, mar tha àlaichean, àireamhan, dearbhaidhean agus giollachd fiosrachaidh. Tha ceithir fo-roinnean ann: teòiridh àlach, teòiridh ath-fhillidh, teòiridh dhearbhaidh agus teòiridh shamhailean.
Thoir an aire nach eil loidig matamataigs a th' ann ach loidig mhatamataigeach. Chan ann ach na roinnean loidig aig a tha tuairisgeul foirmeil matamataigeach.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Matamataig
A' Chaitheamh
Anns a' bhliadhna 1882 fhuair Robert Koch a-mach mu fhàth na caitheimh (Laideann: Mycobacterium tuberculosis).
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Tinneasan
Urras Leabhraichean na h-Alba
Is e Urras Leabhraichean na h-Alba buidheann nàiseanta a tha suidhichte ann an Dùn Èideann 's a tha a' brosnachadh litreachas, leughadh is sgrìobhadh ann an Alba. Bho 2010, tha an t-urras a' dol an co-bhann ri Comhairle nan Leabhraichean gus Duaisean nan Sgrìobhadairean Ùra a thairgsinn gach bliadhna.
Bun-fhiosrachadh
Bidh an t-Urras a' cur £3 millean an seilbh gach bliadhna gus leughadairean is sgrìobhadairean an Alba a bhrosnachadh 's a mhisneachadh. Tha e a' maoineachadh còrr is 1,200 cuirm litreachais 's a' co-cheangal 50,000 leughadair ri sgrìobhadairean tro mhaoineachadh 'Litreachas Beò'. Tha a h-uile leanabh ann an Alba a' faighinn leabhar tron phrògram Bookstart. Bidh e a' cur air adhart 's a' cumail taic ri còrr is 400 sgrìobhadair is dealbhadair Albannach, agus a' ruith nan duaisean as motha san RA sa bheil còrr is 30,000 sgoilear a' gabhail beachd air leabhraichean cloinne. Tha e cuideachd a' leasachadh ghoireasan mar thaic do thidsearan is leabharlannaichean ann a bhith a' toirt piseach air litearrachd.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Gàidhlig Roinn-seòrsa:Litreachas
Ceap Sheòrais
right|thumb|An [[taigh-solais aig Ceap Sheòrais]]
Tha Ceap Sheòrais (Beurla: Cape George) ann an Siorrachd Antigonis, Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Chaf
Tha Chaf (כּ neo ךּ aig deireadh facal) na litir sa aibidil Eabhra. Tha i co-ionnan ri “ch” mar ann an “loch”. Tha e na fhoirm de kaf. Roinn-seòrsa:aibidil Eabhra
Henry Taube
B' e Henry Taube (Neudorf (Saskatchewan) 30 an t-Samhain 1915 – Palo Alto (Calafòrnia) 16 an t-Samhain 2005) Ceimigear à Canada. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1983.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Treflys
Tha am baile Treflys ann am Powys, a' Chuimrigh. Tha e 49.9 mi (80.4 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 154.4 mi (248.5 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 469 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 71 (15.1%); rugadh 54% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Powys Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
993
B' e bliadhna cumanta sa' Mhìosachan Iulianach a bha ann an 993.
Bàsan
Roinn-seòrsa:990an
Muir-seilche
thumb|right|Muir-seilchean
'S e seòrsa snàigein a tha ann an muir-seilche (Beurla: turtle; “turtur”). Tha iad coltach ri crùban-coille, ach bidh iad a’ fuireach sa mhuir is na lochan. Uaireannan, ithidh daoine an fheòil aca.
Roinn-seòrsa:Snàigean
Ridseard Baker
'S e neach-poileataigs Albannach a tha ann an Ridseard Baker.
Muir-seilche
கடல் ஆமை
Càrdamon
Canar Càrdamon ri cuid de na lusan de na gèineasan Elettaria agus Amomum. Tha iad anns an teaghlach Zingiberaceae, far a bheil dinnsear is curcuma ann cuideachd.
Cleachdar càrdamon mar spìosradh ann am biadh is deoch, gu h-àraidh ann am biadh Àisianach is Arabach. Tha e na phàirt den "Masala", spìosradh cudromach do bhiadh Innseanach. Anns an Roinn Eòrpa bidh na bèicearan ga chur ri Lebkuchen agus Spekulatius.
Thàinig an t-ainm cardamom bhon fhacal Laideann "cardamomum", a thàinig bho Ghreugais "καρδάμωμον" (kardamomon).
Gèineasan
Tha dà ghèineas cudromach ann: Chithear diofar eadar an dà sheòrsa anns na maingeagan, tha an fheadhainn den ghèineas Elettaria uaine, ach maingeagan Amomum nas motha agus donn.
Thèid Amomum a chleachdadh ann an leigheas tradaiseanta Sìonach.
thumb|left|Càrdamon uaine (clì) is donn (deas)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Luibhean Roinn-seòrsa:Spìosradh
Camanachd Dhùn Èideann is Lodainn an Ear
'S e sgioba iomain a tha ann an Camanachd Dhùn Èideann is Lodainn an Ear. Tha i ann an sgìre-chluiche a deas
Roinn-seòrsa:Camanachd
510
Bàsan
Roinn-seòrsa:510an
Ridseard Baker
Rugadh e 29 an Cèitean 1974 ann an Dùn Èideann agus dh'ionnsaich e litreachas Beurla ann an Oilthigh Obar Dheathain. Bha e na cheannard Aonaidh Nàiseanta nan Oileanach an Alba.
Mar BhPA riochdaich e Ear-Thuath na h-Alba o 2003 gu ruige 11 am Faoilleach 2015 nuair a thug e suas. Tha e a-nise ag obair airson Age Scotland. Ghabh Lesley Brennan an seat aige mar an ath-thagraiche air an liosta Làbarach.
Tha e na bhall den Phàrtaidh Làbarach agus den Phàrtaidh Co-obrachail.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Làbarach na h-Alba Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Bosco Marengo
‘S e baile beag ann an ceann a tuath na h-Eadailt a th’ ann am Bosco Marengo neo dìreach Bosco (Laideann: Lucus Maricorum, Piemontais: Ël Bòsch). Tha e suidhichte aig 122m os cionn ìre na mara, faisg air an Abhainn Orbe, anns an sgìre (Eadailtis: Provincia) Alessandria, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Piemonte, eadar Novi Ligure agus Alessandria, a 448km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 81km bho Mhilano, 260km bho Phadova agus 236km bho Fhirenze. Tha 2,551 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. Tha beul-aithris na sgìre ag innse gu do deach am baile seo a stèidheachadh sa bhliadhna 489, le Teodoric an Ostrogotach.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Eadailt
Maol Cheann-Dearg
'S e beinn eadar Srath Carann agus Toirbheartan air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann anm Maol Cheann-Dearg. Tha e 933 m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha e suidhichte eadar Gleann Carrann agus Gleann Toirbheartan. Tha an t-ainm a' toirt iomradh air dath na beinne a gheibh i bhon Chlach-ghainmhich Thoirbheartanach às a bheil i. Tha beinn eile ann le ainm coltach ris, 's e sin Maol Chinn-Dearg, ann an Cinn Tàile. Mar as trice bithear a' dèanamh air a' bheinn seo bho Na Cuileagan eadar Srath Carann agus Achadh na Seileach. Leanar an ceum a thèid a Thoirbheartan mus fàgar e gus dìreadh air a' bheinn. . Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air Toirbheartan, Beinn Eighe, Eilean Ratharsair, An t-Eilean Sgitheanach, A' Chomraich, Srath Carann, agus Loch Carrann.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Droim Chearbán
'S e baile ann an Contae an Chabháin a tha ann an Droim Chearbán.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Contae an Chabháin
Llanhiledd
Tha am baile Llanhiledd ann am Blaenau Gwent, a' Chuimrigh. Tha e 15.1 mi (24.3 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 129.5 mi (208.4 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 4599 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 325 (7.1%); rugadh 92% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Blaenau Gwent Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Vet
Tha Vet (בּ) na litir sa aibidil Eabhra. Tha i co-ionnan ri V (neo “mh”/”bh”). Tha e na fhoirm de bet.
Roinn-seòrsa:aibidil Eabhra
Roald Hoffmann
’S e Ceimigear às Na Stàitean Aonaichte a th’ ann Roald Hoffmann neo Roald Safran (Złoczów 18 an t-Iuchar 1937). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1981, còmhla ri Kenichi Fukui.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte Roinn-seòrsa:Daoine às a' Phòlainn Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Srath Chura (Iomain)
Is e Srath Chura ainm sgioba iomain à Srath Chura.
Taigh-dubh
thumb|Taighean-dubha faisg air na Geàrrannan ann an Leòdhas thumb|Taighean-dubha ann an Cille Mhoire anns an Eilean Sgitheanach
Srath Chura (Iomain)
Sgìre-cluiche: Sgìre a Deas
Taigh-dubh
Mar as àbhaist, chaidh na taighean seo a thogail le ballaichean dùbailte pacte le talamh, air uairibh gealaichte le aol (ma-thà, taigh-geal), uinneagan beaga, mullaich tughaidh le sparran fiodha agus sleacan air an ùrlar. Uaireannan, bha na taighean-dubha roinnte eadar stàball airson beathaichean agus na seòmraichean far an robh na daoine a' fuireach. B' àbhaist don àite-teine a bhith ann am meadhan an taighe, airson am biadh ullachadh agus an taigh fhèin a bhlàthachadh. Co-dhiù, cha robh similearan ann gu tric, oir bha a' thoit a' dol a-mach tron thugha fhèin. An-dràsta tha tobhtaichean trèigte agus taighean ath-thogte cuideachd ann an iomadh àite air feadh na Gàidhealtachd is nan Eilean, gu h-àraid ann an Àrnol, ann an Eilean Leòdhais, agus cuideachd tha iad fhathast cleachdte mar taighean-samhraidh san latha an-diugh.
Srath Chura (Iomain)
Roinn-seòrsa:Camanachd
Archibald Geikie
B' e creag-eòlaiche Albannach a bha ann an Sir Archibald Geikie.
A bheatha
Rugadh e san 28mh den Dùbhlachd 1835 ann an Dùn Èideann mar mhac a bu shine de James Stuart Geikie. Fhuair Geikie a chuid foghlaim ann an Oilthigh Dhùn Èideann. An uair sin thòisich e a bhith ag obair airson na Suirbhidh Geòlasaich fo stiùireadh Roderick Murchison. An dèidh greis dh'fhàs iad càirdeas ri chèile. Rinn an dithis rannsachadh air siosta air a' Ghàidhealtachd  agus chruthaich iad mapa beag geòlasach na h-Alba a chaidh fhoillseachadh ann an 1862. Ann an 1875, an dèidh bàs Mhurchison, sgrìobh Geikie leabhar eachdraidh beatha Roderick Murchison. Ann an 1892 dh’fhoillsich e mapa na h-Alba na bu mhotha agus ann an 1897 agus mapa geòlasach na Cuimrigh is Sasainn cuideachd. Chaidh an aiste chudromach aig Geikie"On the Phenomena of the Glacial Drift of Scotland" fhoillseachadh ann an 1883 far an thug e seachad dealbh mionaideach mu èifeachdan sònraichte na deighe an seo.
Taigh-dubh
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Taighean Roinn-seòrsa:Eachdraidh na h-Alba
Archibald Geikie
A bheatha
thumb|Charles Doolittle Walcott, John Wesley Powell, agus Sàr Archibald Geikie air cuairt gheòlasach ann an Harpers Ferry, [[Virginia an Iar 1897]] Bho thoiseach na h-obrach aige, nuair a rinn e rannsachadh air an Eilean Sgitheanach agus na h-Eileanan Siar dh'fhàs ùidh aige ann an clach-eòlas nam beanntan–teine. Rinn e tursan thall thairis cuideachd, mar eisimpleir do Wyoming, Montana agus Utah far an d' fhuair e barrachd a-mach mun chuspair seo. Sgrìobh e sìos na toraidhean mun rannsachadh a bharrachd a rinn e anns an aiste aige"The History of Volcanic Action during the Tertiary Period in the British Isles" (1888) agus anns an leabhar "The Ancient Volcanoes of Great Britain" (1897). A bharrachd air sin rinn e rannsachadh air deigh-dhrioftaidh agus bleith-thalmhainn.
Pàrtaidh Spùinneadairean na RA
Tha Pàrtaidh Spùinneadairean na RA (no cuideachd Pàrtaidh nan Spùinneadairean, (Beurla:Pirate Party UK (PPUK, Cuimris:Plaid Môr-leidr DU 'na phàrtaidh poileataigeach san Rìoghachd Aonaichte. Tha prìomh amasan a' phàrtaidh a' gabhail a-steach ath-leasachadh nan còraichean lethbhreac 's nam peutantan, taic do phrìobhaideachd, nas lugha de choimheadachd on riaghaltas agus o ghnothachas agus làn-taic do shaoirse na cainnte airson a h-uile duine.
Archibald Geikie
A bheatha
Eadar 1871 agus 1882 bha e na ollamh airson clach-eòlas ann an Oilthigh Dhùn Èideann agus bho 1882 a-mach bha e na stiùiriche den Museum of Practical Geology ann an Lunnainn agus na àrd-stiùiriche de Shuirbhidh Gheòlasaich na Rìoghachd Aonaichte gus an do leig e a dhreuchd deth anns a' Ghearran 1901.
Pàrtaidh Spùinneadairean na RA
Ghabh am pàrtaidh pàirt ann an taghadh ann an 2010 a' chiad turas is 9 tagraichean aige san taghadh choitcheann ann an 2010. Chaidh ceannard làithreach a' phàrtaidh, Andrew Robinson, a thaghadh ro stèidheachadh a' phàrtaidh agus chaidh a dhearbhadh mar cheannard le buill a' phàrtaidh ann an 2010.
Archibald Geikie
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Luchd-saidheans
Pàrtaidh Spùinneadairean na RA
Eachdraidh
Dh'fhàs ùidh ann am Pàrtaidh nan Spùinneadairean air feadh an t-saoghail ri linn cùis-lagha Pirate Bay. 'S e Spùinneadairean na Suaine, an t-àite às an robh Pirate Bay, a choisinn a' chiad bhall pàrlamaid ann an 2009 san taghadh dhan Phàrlamaid Eòrpach. 'S ann sa Ghearmailt agus san Fhraing a thug daoine ùidh ann gu h-àraidh agus chaidh ballrachd sa phàrtaidh am meud. Chaidh Pàrtaidh Spùinneadairean na RA a stèidheachadh mar phàrtaidh greiseag an dèidh an taghaidh dhan Phàrlamaid Eòrpach. agus chaidh a chlàradh gu oifigeach an 30mh dhen Iuchar 2009.
Leig Andrew Robinson dheth a dhreuchd bliadhna an dèidh sin agus chaidh an sgrìobhaiche-ciùil 's òraidiche Laurence "Loz" Kaye a thaghadh 'na àite 26 dhen t-Sultain 2010
Prìomh phoileasaidhean
thumb|left|Loz Kaye Tha trì prìomh phoileasaidhean aig Pàrtaidh Spùinneadairean na RA
Chaidh iomadh moladh eile a chur air fòraman a' phàrtaidh nuair a bha e 'ga chruthachadh, leithid ath-leasachadh rian nan taghaidhean, cead a thoirt do chainb agus ath-leasachadh Seirbheis Nàiseanta na Slàinte. Chuir am pàrtaidh an cèill gu soilleir gu bheil e a' cur fòcas air na trì prìomh phoileasaidhean aige a dh'aindeoin nam beachdan sin.
An Taghadh Coitcheann 2010
Sheas naoinear airson a' phàrtaidh san Taghadh Choitcheann ann an 2010 agus fuair e 1,340 bhòt, 's e sin mu 0.34% de dh'iomlan nam bhòtaichean sna roinnean far an robh tagraichean a' seasamh airson a' phàrtaidh.
Chaill gach tagraiche an cuid taisg agus 's ann am Manchester Gorton a fhuair am pàrtaidh an toradh a b' fhearr le 0.62%.
Clarence, Alba Nuadh
Tha Clarence ann an Siorrachd Annapolis ann an Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Droichead Uí Dhálaigh
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Contae an Chabháin
Bàgh a' Chaisteil
'S e Bàgh a' Chaisteil prìomh-bhaile Bharraigh a tha anns na h-Eileanan Siar, Alba.
Tha Caisteal Chiosmuil suidhichte air creag anns a' bhàigh. thumb|Caisteal Chiosmuil, cathair Cloinne MhicNèill
Siubhal
Tha an rathad A888 a' ruith tron bhaile agus timcheall an eilein. Tha bàta-aiseig Caledonian Mac a' Bhriuthainn a' siubhal eadar cala Bhàgh a' Chaisteil agus an t-Òban.
Dh'fhosgail eaglais Chaitligeach, "The Church of Our Lady, Star of the Sea," ann an 1888.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Barraigh Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Siar
994
B' e bliadhna cumanta sa' Mhìosachan Iulianach a bha ann an 994.
Bàsan
Roinn-seòrsa:990an
Belleisle, Alba Nuadh
Tha Belleisle, ann an Siorrachd Annapolis ann an Alba Nuadh.
1957
MCMLVII
Sin
Tha sin (שּ) na litir sa aibidil Eabhra. Tha i co-ionnan ri s. Tha e na fhoirm de shin.
Roinn-seòrsa:aibidil Eabhra
1957
Bàsan
Roinn-seòrsa:1950an
Catar
'S e dùthaich leth-eileanach ann an Àisia a tha ann an Catar , Catàr neo Cuatàr , ainm oifigeil: Stàit Chatar (Arabais:''' دولة القطر Dawlat Al-Qatar). Tha crìochan aice sa deas le Saud-Aràibia. Tha an Camas Mòr timcheall oirre.
520
Bàsan
Roinn-seòrsa:520an
Catar
Tha an làn-thoradh dùthchail gach pearsa as àirde air feadh an t-Saoghail aice.
Ceangal a-mach
left|thumbnail|250px|Dùn [[Zubara]] right|thumbnail| Catar
Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:Dùthchannan ann an Àisia Roinn-seòrsa:Àisia an Iar-Dheas Roinn-seòrsa:An Ear Mheadhanach
Binga Fea
'S e beinn ann an Arcaibh, Alba a th' ann am Binga Fea.
Suidheachadh
Tha e suidhichte ann an taobh a deas an eilean Hòigh ann an Arcaibh. Tha Binga Fea na laighe eadar Skird Hill agus am baile Rinnigill. Tha Binga Fea 156m (512 troigh) de dh'àirde agus 's e Knap of Trowieglen a mhàthair-mhullaich. Air mullach na beinne chan eil dad sònraichte ann a bhios a' sealltainn a' phuing as àirde.
Air sgàth 's gu bheil àirde nam beann ag atharrachadh tro ùine, tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach bho àm gu àm. Rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Binga Fea san 20 am Faoilleach 2012 agus chaidh na tomhasan a chruinneachadh air an liosta a tha ri fhaighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills".
Clach-ghainmhich
Tha clach-ghainmhich na seann ruadh-chlach air a dèanamh de smùrach chreagan gainmheach. Tha e à clach-èite agus feldspar.
Is ann bho fhuigheall na talmhainn, a chruadhaich fo chuideam tro na linntean, a tha sinn a' faighinn creagan dàrnach mar a tha seann ruadh-chlach-ghainmhich. Chaidh cuid mhòr de chlach-ghainmhich ann an Alba a cruthachadh anns an linn Deabhonianach.
Ailtireachd
thumb|Cathair-eaglais chlach-ghainmhich ann am Baile na h-Eaglaise. Tha bailtean leithid Peairt cha mhòr uile gu lèir air an togail le cloich-ghainmhich. Tha an dà chuid togalaichean aosta agus togalaichean ùra am Baile Ùr Dhùn Èideann mar as trice air an togail leis an t-seòrsa cloiche seo. Is ann à clach-ghainmhich a tha a' chathair-eaglais am Baile na h-Eaglaise, Arcaibh.
Faic cuideachd
Roinn-seòrsa:Eòlas-talmhainn
Ailigeutair
right|200px|thumb|Ailigeutair 'S e snaigean mòr a tha ann an ailigeutair  coltach ri crogall (iolra: ailigeutairean). Tha iad a' fuireach ann am Florida agus a' Mhuir Cairibianach.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Snàigean
Nyköping
‘S e baile meadhanach agus port faisg air Östersund ann an ceann a deas na Suaine a th’ ann an Nyköping (IPA: nyːˈɕœpɪŋ). Tha e suidhichte ann an tairbeart eadar Loch Glan agus Loch-uisge Bråviken, ri taobh na Mara Bhaltaich eadar Norrköping agus Stockholm, anns an sgìre Södermanlands län, 396km air falbh bho Helsingborg, 128km bho Uppsala agus 317km bho Ghöteborg. Tha 29,891 duine a' fuireach ann. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1178.
Berja
'S e baile beag anns an Spàinn a tha ann an Berja (/'be̞rxä/). Tha e suidhichte anns a' cheàrn Andalusia air àird an ear-thuath na Spàinne. Tha 15,036 duine a' fuireach an-seo.
Nyköping
Freumhan an ainm
Tha e coltach gur ann à dà fhacal ann an Suainis: nya (ùr) agus köping (margaidh) a tha an t-ainm. Bheireadh sin An Fhèill Ùr dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. 'S e co-dhàimh leis a' Bheurla chipping/shopping agus a' Ghearmailtis kaufen a th' ann.
Bloomington, Alba Nuadh
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Magnus Magnusson
B' e craoladair, neach-aithris, eadar-theangaiche, sgrìobhadair agus preasantair telebhisein Albannach/Innis Tìleach a bh' ann am Magnus Magnusson, KBE (IPA: ˈmaknus ˈmaknusɔn air neo Magnús Sigursteinsson; Reykjavík, 12 an Dàmhair 1929 -  Baile Mòr 7 am Faoilleach 2007). Ged a rugadh e ann an Innis Tìle, b' ann ann an Alba a bha e a’ fuireach airson cha mhòr a bheatha air fad, ged nach do ghabh e saoranachd Breatannach a-riamh. Thàinig e gu follaiseachd mar neach-naidheachd telebhisean a ’BhBC agus bha e ainmeil mar neach-lìbhrigidh prògram ceiste telebhisean BBC Mastermind, a chùm e airson 25 bliadhna. Tha e ainmeil cuideachd airson an dealbh ainmeil aige "Tha mi air tòiseachadh gus an cuir mi crìoch air" Beurla: I’ve started so I’ll finish), a thuirt e nuair a bhiodh an ùine a ’ruith a-mach fhad 's a bha e a’ leughadh ceist air Mastermind. Ghluais Magnusson gu Dùn Èideann an Alba nuair a bha e dìreach 9 mìosan a dh'aois còmhla ri a phàrantan, Sigursteini Magnusson agus Ingibjörg Sigurðardóttir, leis gu robh athair na phrìomh oifigear Eòrpach Samband ĺslenskra Samvinnufélaga (Gàidhlig Comann Co-chomainn Innis Tìle), a bharrachd air na chonsal Innis Tìle ann an prìomh-bhaile na h-Alba. Cha do chleachd Magnusson an sloinneadh aige – Sigursteinsson - o chionns gur e Sigursteini a bha air athair is e a' fuireach thall thairis le cleachdaidhean eadar-dhealaichte on dùthaich aige fhèin. Thogadh e ann an sgìre Joppa an Dùn Èideann.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle Roinn-seòrsa:Innis Tìle Roinn-seòrsa:Daoine Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Alba Roinn-seòrsa:Craoladh
Berja
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne
Nyköping
Eachdraidh
Thachair A' Bhangaid Nyköping (Suainis: Nyköpings gästabud) an seo ann an 1317. Chuir an rìgh ionadail Birger fiathachadh dha bhràthairean. Chuir e san toll-dubh iad agus chaochail iad leis an ocras. Fhuair am baile a chuid chòirichean a thaobh chìsean agus malairt ann an 1440. Rinn teintean sgrios agus milleadh air Nyköping ann an 1665 agus Feachd na Ruise an aon rud ann an 1709. Bha taigh-gnìomhachais SAAB ann an Nyköping fad bliadhnaichean, mus do dhùnadh e ann an 1987. Chaill corr is 2,000 duine an dreuchdan. Thogadh bunait Feachdan an Adhair aig àm an Dàrna Cogaidh agus bha sgoil nam paidhleat aig Brandholmen bho 1963 gu ruige 1985. Dhùnadh a' bhunait ann an 1980 agus 's e port-adhair sìobhalta a th' ann an latha an-diugh, air a bheil Skavsta.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain Roinn-seòrsa:An t-Suain
995
B' e bliadhna cumanta sa' Mhìosachan Iulianach a bha ann an CMXCV.
Bàsan
Roinn-seòrsa:990an
Droichead an Bhuitléaraigh
'S e baile ann an Contae an Chabháin a tha ann an Droichead an Bhuitléaraigh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Contae an Chabháin
Brickton
Tha Brickton ann an Siorrachd Annapolis ann an Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
Itapúa
'S e tè dhe na 17 roinnean ann am Paraguaidh a th' ann Itapúa. Tha an sgìre gu lèir fo riaghladh a’ Chomainn Iosaid gu ruige 1768. Tha an Roinn Itapúa ann a deas na dùthcha is 's e Encarnación a th' ann prìomh-bhaile na roinne. Tha an t-ainm a’ ciallachadh Puing a’ Chloiche (bho pua = puing agus ita = clach) ann an Guaranaidh. Chaidh Itapúa a stèidheachadh ann an 1906.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas Roinn-seòrsa:Paraguaidh
Allt an Dotair
Tha Allt an Dotair neo Allt an Doctair (Beurla: Doctor's Brook) ann an Siorrachd Antigonis, Alba Nuadh.
Tha an ainm fhèin a' tighinn bho Dr Alasdair MacDhòmhnaill, a' chiad dotair a bha ann an Siorrachd Antigonis.
Tregynon
Tha am baile Tregynon ann am Powys, a' Chuimrigh. Tha e 76.2 mi (122.6 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 155.0 mi (249.4 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 855 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 199 (23.3%); rugadh 43% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Powys Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
John C. Polanyi
‘S e Ceimigear agus fiosaigiche à Canada a th’ann John Charles Polanyi (Magyar: Polányi János Károly, Berlin 23 am Faoilleach 1929). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1986, còmhla ri Dudley R. Herschbach agus Yuan T. Lee. Rugadh e ann am Berlin ach bhuineadh an teaghlach aige gus An Ungair.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd Roinn-seòrsa:Ceimigearan Roinn-seòrsa:Daoine à Canada Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt Roinn-seòrsa:An Ungair Roinn-seòrsa:Iùdhachd Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Oilthigh Chill Rìmhinn
Is e Oilthigh Chill Rìmhinn an t-oilthigh as aosmhoire ann an Alba. Chaidh a stèidheachadh eadar 1410 agus 1413 ann an Cill Rìmhinn, Fìobha ann an taobh ear na h-Alba. Is e aon de na oilthighean as ainmeile anns an Rìoghachd Aonaichte. Tha na h-oileanaich a’ tighinn à barrachd air 100 dùthchannan cèin bho air feadh an t-Saoghail.
thumb|right|Togalach Oilthigh Chill Rìmhinn
Ceanglaichean a-muigh
Roinn-seòrsa:Oilthighean Cill Rimhinn
996
'S e bliadhna-leum a bha ann an 996 (CMXCVI).
Bàsan
Roinn-seòrsa:990an
An Damhshraith
'S e baile ann an Contae an Chabháin a tha ann an An Damhshraith.
Muileann an Fhrisealaich
Tha Muileann an Fhrisealaich (Beurla: Frasers Mills) ann an Siorrachd Antigonis, Alba Nuadh.
An Damhshraith
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Contae an Chabháin
Muileann an Fhrisealaich
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh
530
Bàsan
Roinn-seòrsa:530an
Comann Camanachd Glaschu Meadhan Earra Ghàidheal
'S e comann camanachd a tha a' cluich ann an Glaschu a tha ann an Comann Camanachd Glaschu Meadhan Earra Ghàidheal.
Bhuannaich iad Cupa na Camanachd ann an 1973 an aghaidh Comann Camanachd Chinn a' Ghiuthsaich.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Camanachd
Ceannardan na Spàinne
Cinn-suidhe Caibineit nam Ministear bho 1834 gu 1874
thumb|Bratach Oifigeil Rìoghachd na Spàinne (1833-1873) thumb| Bratach Oifigeil A’ Chiad Phoblachd na Spàinne (1873-1874)
Liosta Cinn-suidhe agus Ceannardan na Spàinne bho 1874
thumb| Bratach Oifigeil Rìoghachd na Spàinne (1874-1931) thumb| Bratach Oifigeil [[Dàrna Poblachd na Spàinne (1931-1939)]] thumb|Bratach Oifigeil na Dùthcha fo Fhranco (1939-1977) thumb|Bratach Oifigeil Spàinn an Atharrachaidh (1977-1981) thumb| Bratach Oifigeil Rìoghachd na Spàinne (1981-)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Poileataigs na Spàinne
Aimearaga
Is urrainn do Aimearaga, America, neo Aimearagaidh a' ciallachadh -
Roinn-seòrsa:Soilleireachadh
Carleton Corner
Tha Carleton Corner ann an Siorrachd Annapolis ann an Alba Nuadh.
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Alba Nuadh