cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aibidil nan craobh
Air an dàrna làimh, ’s e beachd brèagha a th’ ann an aibidil nan craobh. ’S e artaigil tarraingeach a th’ aig Mac Coitir air a’ chuspair seo. Tha e a’ deasbad nam beachdan aig McManus. Ach, ’s dòcha gu bheil e ag iarraidh cus mac-mheanma gus an argamaid a chumail suas. Air an làimh eile, ’s e artaigilean glè sgoileireil a th’anns an dà fhear le McManus. Sgrìobh e ‘It has become a commonplace of Irish scholarship to regard all the Irish letter-names as names of trees and no other aspect of Irish letters has contributed more to the derailment of a serious study of the history of Ogam than this.’
Oighreachd Ghabhsainn
Tha dà bhaile air fhichead ann an Oighreachd Ghabhsainn. Is iad (bhon iar-dheas dhan ear-thuath):
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Siar Roinn-seòrsa:Eilean Leòdhais
Aibidil nan craobh
Tùsan
Roinn-seòrsa:Aibidil
Comann Film na Gàidhealtachd 's nan Eilean
Bhiodh Comann Film na Gàidhealtachd 's nan Eilean [1946-1971] a’ toirt fhilmichean timcheall na Gàidhealtachd ’s nan Eilean ann an bhana agus gan taisbeanadh ann an tallaichean beaga. Chaidh a stéidheachadh às dèidh an dàrna cogaidh ann an 1946; thàinig e gu ceann ann an 1971 ri linn telebhisean a bhith a’ fàs nas bitheanta, a dh’fhàg gu robh àireamh an luchd-amhairc air crìonadh. Do mhóran dhaoine ann an sgìrean dùthchail b’e na h-oidhcheanan a chaidh a chur air dòigh leis a’ chomann a’ chiad chothrom a bh’aca air film fhaicinn. Bha e a’ faighinn taic ionmhais phoblaich agus bhiodh filmichean leithid Laurel and Hardy, Whisky Galore, James Bond aca, a thuilleadh air aithrisean naidheachd.
Ceanglaichean a-mach
BBC Naidheachdan 2018-11-07: Fir an Taigh-dhealbh Bhig gan comharrachadh
Roinn-seòrsa:Film
Hestur
right|300px right|300px
Tha Hestur (Dànais: Hestø, a' ciallachadh eilean nan eich) na eilean anns na h-Eileanan Fàro. Fuirichidh 34 daoine ann.
Beanntan
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
Criribheinn
'S e beinn anns na h-Eileanan Siar, Alba a th' ann an Criribheinn.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan ann an Uibhist a Deas Roinn-seòrsa:HuMP Roinn-seòrsa:Marilyn
Sgait
thumb|Sgait
’S e seòrsa fleogain, iasg comhnard, a tha sa sgait, le maothan an àite cnàimhean cruaidh. Faodaidh i fàs cho mòr ri 2m de dh'fhaid, agus 90kg de chuideam.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Iasg
Rubha na Cananaich
Tha clach-chuimhneachain Choinnich Odhair air an rubha, am fear a tha ainmichte cuideachd mar the Brahan Seer. A rèir beul-aithris chaidh a mharbhadh an seo le Lady Seaforth ann an 1660 air sgàth 's nach bu toil leatha na fàidhireachdan aigesan. Tha dà làrach campaibh faisg air an rubha agus tha a' chuid as motha den rubha a' gabhail a-steach an raon-goilf Fortrose and Rosemarkie Golf Club.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:An t-Eilean Dubh
Tobar na Màthar agus Wishaw (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Tobar na Màthar agus Wishaw (Beurla: Motherwell and Wishaw).
Tha Tobar na Màthar agus Wishaw fhèin, Cleland agus Newmains san sgìre seo is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Meadhan na h-Alba cuideachd.
Tha i ann an crìch ri Uddingston agus Bellshill, An t-Àrd Ruigh agus Shotts, Dail Chluaidh, agus Hamilton, Taigh na h-Uiseig agus an Taigh Cloiche.
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 1999. Bha Seac MacConaill na chiad BhPA airson na sgìre. Lean John Pentland e airson nan Làbarach ann an 2011, is bhuannaich Clare Adamson, ball Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba, e ann an 2016.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Cathan
thumb|Cathan thumb|Cathain ann an [[Ìle]] thumb|Cathain ann an [[Ìle]]
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Eòin
Ceann-fionn
Canar Ceann-fionn ri seòrsaichean eun san teaghlach Spheniscidae, le comas snàimh agus gun chomas itealaich. Tha iad uile, cha mhór, a’ fuireach deas air crios-meadhan na cruinne.
Tha an t-ainm Gàidhlig “Ceann-fionn” a’ dèanamh aithris air an ainm sa Chuimris, “pen gwyn”, ged nach eil e cinnteach idir ann an bhon Chuimris a thàinig an t-ainm no bhon Laideann puinguis ‘geir’.
Ceanglaichean a-mach
ScotlandsNature.blog 2020-09-24: Eun a’ Chinn Duibh air a bheil ‘Ceann-fionn’ - le Ruairidh MacIlleathain
Roinn-seòrsa:Eun-mara
Avril Paton
'S e peantair à Glaschu a tha ann an Avril Paton.
Brunete
'S e baile meadhanach faisg air Madrid ann an cridhe na Spàinne a th’ ann am Brunete (IPA: bɾuˈnete). Tha e suidhichte eadar Navas del Rey agus Boadilla del Monte, aig 653m os cionn ìre na mara, shuas anns na Beanntan Guadarrama. Chan eil am baile seo ach 25km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, far a bheil mòran a tha a' fuireach ann ag obair. Tha 10,347 daoine a’ fuireach ann. 'S e dìreach Spàinntis a tha ga bruidhinn ann am Brunete.
Eachdraidh
B' e Ròmanaich a chruthaich am baile o chionn còrr is dà mhìle bliadhna. Bha am baile ann an teis-mheadhain Cogadh Sìobhalta na Spàinne agus thachair cath uabhasach fuilteach an seo. Chaidh am baile air a' mhilleadh.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Avril Paton
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Luchd-ealain
Koltur
right|300px right|300px
Tha Koltur na eilean anns na h-Eileanan Fara. Fuirichidh dithis air.
Beann
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
Kalsoy
right|300px right|300px Tha Kalsoy (Dànais: Kalsø) na eilean anns na h-Eileanan Fàro. Fuirichidh 147 daoine ann.
Bailtean
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
William McIlvanney
B' e William McIlvanney (25mh An Samhainn 1936–5mh An Dùbhlachd 2015) ùghdar Albannach, ainmeil airson na leabhraichean eucoir (tartan noir) agus caractaran is cuspairean clas-obrach. Se suidheachadh mòran de na sgeulachdan aige Glaschu anns na 70an.
Rugadh McIlvanney ann an Cille Mheàrnaig 25mh An Samhainn 1936, agus cheumnaich e bho Oilthigh Ghlaschu ann an 1960 le ceum ann an litreachas. Bha e ag obair cha mhòr fichead bliadhna mar tidsear ann an Irbhinn, mas do thòisich e a' sgrìobhadh làn-ùine.
Leitir Fura
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean fàs Roinn-seòrsa:An t-Eilean Sgitheanach
William McIlvanney
Fad a bheatha, se sòisealach a bh' ann agus, mu dheireadh, thug e taic dhan strì airson neo-eisimeileachd Albannach.
Se na leabhraichean as iomraitiche aige, The Big Man agus na trì leabhraichean eucoir Laidlaw, suidhichte ann an Glaschu, agus Docherty, a ghabhas àite ann am baile mèinnearachd Albannach.
Shiubhal e ann an Glaschu ann an 2015. Ann an 2020, chaidh a chur an cèill gum bitheadh Ian Rankin (ùghdar eucoir Albannach a fhuair brosnachadh nuair a bha e òg bho McIlvanney) a' clò-bhualadh sgeulachd ùr Laidlaw le bhith a' cur crìoch air làmh-sgrìobhainn neo-fhoillsichte McIlvanney.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Albannach
Mòr Chaimbeul
B' e bàrd a bh' ann am Mòr Chaimbeul no Mòr nighean Dhonnchaidh (c1640an - às dèidh 1601).
Bu ise a rinn an t-òran Griogal Cridhe.
Beatha
B' i Mòr nighean Dhonnchaidh Ruaidh Chaimbeul Ghlinn Lìobhann. B' e Donnchadh Ruadh bràthair athar Chailein Lèith, ceann-cinnidh Chaimbeulaich Ghlinn Urchaidh.
Anns na 1560an, bha strì nimheil eadar na Caimbeulaich agus Clann Ghriogair. Nuair a shocraich cùisean airson greis eadar 1565 agus 1567, phòs Mòr Griogair Ruadh MacGriogair, ceann-cinnidh nan Griogarach. Tha e coltach nach robh a h-athair idir airson gum pòsadh Mòr agus Griogair Ruadh agus thug i iomradh air sin anns an òran 'Rìgh gu Mòr Mo Chuid Mhulaid'.
Cha do mhair an t-sìth fada agus an dèidh mìosan, ghlacadh Griogair le buidheann Chaimbeulach, Cailean Liath nam measg, air 1 Lùnastal, 1569.
Chaidh na phrìosanach a chumail ann an Caisteal Bhealaich, daingneachd Chailein, fad ochd mìosan. mus deach a dhìcheannadh le Cailean Liath e-fhèin air 7 Giblean, 1570.
Air 7 Giblean 1570, Mharbh athair Mhòr a cèile, Griogair.
Bha dithis mhac aig Mòr 's Griogair Ruadh. B' iadsan Iain Dubh a chaochail òg aig Blàr Ghlinn Freòin sa Ghearran, 1603, agus Alasdair Ruadh a chaidh a chrochadh an Dùn Èideann san Fhaoilleach, 1604, mar thoradh air cùl-mhùtaireachd Caimbeulach eile, Gilleasbaig, an seachdamh Iarla Earra-Ghàidheal.
An dèidh 1570, tha e coltach gun do phòs Mòr Raibeart Menzies à Comrie. Thathar a' creidsinn gun robh dithis chloinne eile aca.
Òrain
Seo na h-òrain a thathas a' creidsinn a rinneach le Mòr
Griogal Cridhe
Air sgàth structar an dàin, tha e coltach gun d' fhuair Mòr co-dhiù beagan fhoghlaim ann am bàrdachd.
Tha a cuid bhàrdachd ag innse eachdraidh cuimseach mu na tachartasan anns an strì eadar na Caimbeulaich agus na Griogaraich. Anns an òran, tha Mòr i a' tàladh a mic an dèidh bàis Griogair. Tha an dàn a' dèanamh coimeas eadar an dàrna posadh agus cho toilichte 's a bha a' chiad phòsadh.
Mhair an t-òran ann am beul-aithris thar na linntean. Chaidh an t-òran fhoillseachadh an toiseach ann an 1813 le Pàdraig Mac an Tuairneir à Cinn Tìre anns a' Cho-chruinneacha do dh'Òrain Taghta Ghàidhealach. Chaidh diofar thionndaichean den òran a chlàradh bho sheinneadairean air a' Ghàidhealtachd suas dhan fhicheadamh linn. Chaidh tionndadh a chruinneachadh on Eilean Sgitheanach le Francis Tolmie.
Blàr Dhùn Neachdain
B’e blàr eadar na Cruithnich fo rìgh Bridei Mac Bili, agus Northumbria fo rìgh Ecgfrith a bha ann am Blàr Dhùn Neachdain. Chaidh a chur air 20 an Céitean 685. Bha buaidh mhór aig na Cruithnich agus chaidh Ecgfrith a mharbhadh.
Roinn-seòrsa:Eachdraidh na h-Alba
Gearra-bhall
B’ e an gearra-bhall (Laidinn Pinguinus impennis, Beurla ‘great auk’) eun-mara mòr, aig nach robh comas sgiathaidh, a chaidh à bith ann an meadhan an naoidheamh linn deug. Tha co-dhiù ochd ainmean Gàidhlig clàraichte air a shon, ged as e gearra-bhall am fear as aithnichte. Tha dùil gun do dh’èirich seo bho ainm an eòin ann an Lochlannais – geirfugl ‘eun-sleagha’ – às an tig ainm eile ann am Beurla – gairfowl.
B’ e an t-aon àite far an robh an gearra-bhall ri fhaighinn air Gàidhealtachd na h-Alba Stàc an Àrmainn ann an Hiort, far an deach am fear mu dheireadh ann am Breatainn a mharbhadh ann an 1840.
Ceanglaichean a-mach
ScotlandsNature.blog 2020-09-24: Eun a’ Chinn Duibh air a bheil ‘Ceann-fionn’ - le Ruairidh MacIlleathain
Roinn-seòrsa:Eun-mara
Neale Hanvey
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Neale Hanvey.
Chaidh e sa' Phàrlamaid Westminster mar BhP ann am Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba anns an taghadh coitcheann 2019 is e a' riochdachadh Cair Chaladain agus Cowdenbeath. Bha e na phàirt dhen sgioba slàinte aig an SNP eadar an Òg-mhios 2020 is am Màirt 2021 agus tha e na shuidhe air comataidh na slàinte is a' chùraim shòisealta.
Connspaid
Ann an 2019, chaidh a chur à rèim rè ùine is am pàrtaidh a' rannsachadh rudan a sgrìobh e air Facebook is iad a' cleachdadh tròpaichean gràin an aghaidh Iùdhach. Bha e na shuidhe mar bhall pàrlamaid neo-eisimeileach ach an dèidh dha a thilleadh gu SNP chaidh e agus Coinneach MacAsgaill sa' Phàrtaidh Alba anns a' Mhàirt 2021.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Alba
Šiprage
'S e baile ann am Bosna agus Heartsagobhana a tha ann an Šiprage.
Eachdraidh
Bhuineadh am baile dhan Ostair-Ungaire bho 1867 gu ruige 1918.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bosna agus Heartsagobhana
Mìle Dorcha
Se am Mìle Dorcha earrann ghoirid an rathaid eadar Na Cluainean, taobh Loch Lochaidh agus Eas Chia-aig, taobh Loch Arcaig ann an Loch Abar. Gheibhear am buadhair dorcha air sgàth an t-seallaidh coillteach is còinneachail.
Is ann faisg air seo a bha Dòmhnall Camshron às na Cluainean am falach as dhèidh Blàr Chùil Lodair, agus fhuair Prionnsa Teàrlach Stiùbhart fasgadh leis an sin airson treis.
Tha an Abhainn Chia-aig a' sruthadh tro Ghleann Cia-aig gu Eas Chia-aig. O chionn fhada, bha dragh air na Camshronaich air sgàth galair neònaich a bh' air an sprèidh aca. A-rèir fiosaiche, se cailleach a bha a' fuireach faisg air Loch Arcaig a bha ag aobharachadh a' ghalair le bhith cur buidseachd orra. Chaidh na fir-chinnidh don bhothan aice ach cha robh sgeul air ach cat. Dh'fheuch an cat a theicheadh ach stob aon duine e leis a' bhiodag aige. Lean iad slighe na fala gus an d' fhuair iad an cat na laighe ri taobh an eas. Bha iad an impis a mharbhadh gu tur nuair a leum an cat a-steach don eas, ag atharrachadh air ais gu cailleach. Thilg iad clachan oirre gus an deach a bàthadh, agus an dèidh sin, stad galar na sprèidhe.
Roinn-seòrsa:Rathaidean
Kunoy
right|300px right|300px
Tha Kunoy (Dànais: Kunø, a' ciallachadh eilean nam ban) na eilean anns na h-Eileanan Fàro. Fuirichidh 134 daoine ann.
Beanntan
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
Cuan na h-Èireann
Tha Cuan na h-Èireann suidhichte eadar Èirinn agus A' Bhreatann Mhòr. Tha e ceangailte ris a' Mhuir Cheilteach tro Chaolas Naomh Sheòrais, agus ris a’ Chuan Siar air taobh siar na h-Alba tro Sruth na Maoile. ’S e Ynys Môn an t-eilean as motha anns a’ chuan, agus is e Eilean Mhanainn an dara eilean as motha.
Roinn-seòrsa:Èirinn Roinn-seòrsa:Sasainn Roinn-seòrsa:A' Chuimrigh
Wrecsam
'S e baile anns a' Chuimrigh a tha ann an Wrecsam (Beurla: Wrexham).
Chaidh caisteal aig Wristlesham a chlàradh ann an 1161 nuair a bha an ionad pàirt de Phowys. Chaidh a' chiad taigh-grùide malairteach is factaraidh craiceann caorach stèidhicheadh san 17mh linn agus na gnìomhachasan seo cudromach ann an Wrecsam.
Chaidh e na chathair-bhaile airson Iùbalaidh Phlatanaim a' Bhànrigh ann an 2022.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh Roinn-seòrsa:Wrecsam
Stromness
'S e an dàra bhaile as motha ann an Arcaibh a tha ann an Stromness.
Ged a tha e suidhichte air bàgh fasgach, cha robh ach còig taighean ann ann an 1700 ach stèidhich an Companaidh Bàgh Hudson bunait an sin san 18mh linn. Chaidh Stromness na bhorgh ann an 1817. Bha an gnìomhachas sgadain cudromach do Stromness san 19mh linn ach cha mhair e gu ruige an Cogadh Mòr.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Arcaibh Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Allan Dorans
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Allan Dorans.
Rugadh is thogadh e ann an Dail Mhaol Chiarain. Nuair a bha e òg chaidh e sa' phoileas ann an Lunnainn. An dèidh sin dh'obraich e airson Butlins ann an Inbhir Àir is e a stiùireadh trèanadh an sin. Chaidh a thaghadh gu Comhairle Siorrachd Àir a Deas ann an 2012 is dh'fhrithealaich e mar cheannard na buidheann SNP o 2014.
Chaidh a thaghadh mar Bhall Pàrlamaid SNP ann an 2019 is e a' riochdachadh Inbhir Àir, Carraig agus Cumnaig. Chaidh e san sgioba cùisean taobh a-muigh anns an Fhaoilleach 2020 agus chaidh e na neach-labhairt obrach-phoilis ann an 2021. Tha e na bhall comataidh sgrùdaidh Eòrpach agus e a' tòiseachadh 2 Màrt 2020.
Stèisean-rèile
thumb|Stèisean Waverley ann an [[Dùn Èideann.]]
'S e togalach far a bheil trèanaichean a' stad airson luchd-siubhail no bathair a tha ann an stèisean-rèile.
Dh'fhosgail a' chiad loidhne-rèile ann an Alba eadar Cill Mheàrnaig agus An Truthail ann an 1808 agus na chiad stèiseanan-rèile ann an 1812. Tha Stèisean Phuirt Bhruachaidh na stèisean as sine ann an Alba a tha fhathast ag obrachadh. Tha Rèile na h-Alba a' stiuireadh na stèiseanan-rèile ann an Alba seach Prestwick, Dùn Barr, Glaschu Meadhanach agus Dùn Èideann Waverley.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Giùlan Roinn-seòrsa:Stèiseanan
Mykines
Is docha tha sibh a' lorg Mykonos
right|300px right|300px
Tha Mykines ('s docha "muc-innis", i.e. muc-mhara bho freumh Ceilteach. Dànais: Myggenæs) na eilean anns na h-Eileanan Fàro. Fuirichidh 14 daoine ann.
Tha port-adhair Fàro an seo.
Bailtean
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
Mapa
thumb|Pàirt den suirbhidh armailteach de dh'Alba le William Roy.
'S e dealbh a tha a' taisbeanadh dàimhean fànasach no topeòlasach a tha ann am mapa.
Tha an t-Suirbhidh Òrdanais a' dèanamh mapa oifigeil de dh'Alba. B' e William Roy an do thòisich mapa mòr na h-Alba a dhèanamh an dèidh do Bliadhna a' Phrionnsa.
Tha am mapa le Harry Beck den rèile fon talamh ann an Lunnainn na mhapa topeòlasach as ainmeile. Tha e a' taisbeanadh nan ceangal eadar stèiseanan ach chan eil e a' taisbeanadh nan astar no suidheachaidhean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cruinn-eòlas
Còd-puist
thumb|Ionad còd-puist EH, timcheall air Dùn Èideann.
'S e aithnichear cruinn-eòlach airson buidheann tàighean a tha ann an còd-puist.
Chruthachadh siostam nàiseanta nan còd-puist anns an Rìoghachd Aonaichte ann an 1959, leis na chiad chòdan-puist ann an Norwich agus Croydon ach chleachdadh siostam ionadail ann an Lunnainn ann an 1857.
Cleachdar còdan-puist cuideachd le satnavs. Tha iomadach siostam còd-puist ann am Poblachd na h-Èireann, an t-siostam oifigeil, Eircode agus na siostaman nas sine ach neo-oifigeil, Loc8 agus Open Postcode Ireland
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cruinn-eòlas
Greg Winter
'S e bith-cheimigear is maighstear Colaiste na Trianaide, Cambridge a tha ann an an Ridire Gregory Winter.
Rugadh e ann an Leicester ann an 1951 is bha e na oileanach aig Oilthigh Chambridge far an do sgrìobh e a theusais. Dh'obraich e aig an LMB agus an Ionad airson Innleadaireachd Grunnain-fheòla ann an Cambridge 's e a leusachadh dòighean airson anti-cuirp a shaothrachadh, air an son bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 2018 còmhla ri Frances Arnold agus George P. Smith. Stèidhich e trì chompanaidhean, Cambridge Antibody Technology, Domantis is Bicycle Therapeutics. Chaidh e na mhaighstear Colaiste na Trianaide ann an 2012.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Fiona NicCoinnich
'S dòcha gu bheil sibh a' lorg:
Roinn-seòrsa:Soilleireachadh
Bursa
'S e baile mòr agus sgìreachd bhaile (Turcais: büyükşehir belediyesi) air an àirde an iar-thuath Poblachd na Tuirce a th' ann am Bursa (Greugais: Προύσα). Tha Bursa suidhichte faisg air Istanbul, agus a' Mhuir Mharmara, eadar Ankara agus Çanakkale san roinn (Turcais: ili) Bursa, aig 2m os cionn ìre na mara. Tha 2,842,000 duine a' fuireach ann. 'S e an ceathramh baile as motha na dùthcha cuideachd.
Norðoyar
right|thumb|300px|Norðoyar (buidhe)
Bursa
Eachdraidh
Bha Bursa na phrìomh-bhaile Impireachd nan Otomanach bho 1335 gu ruige 1363.
Norðoyar
Tha na Norðoyar neo Norðoyggjar ("na h-eileanan a-tuath"; Dànais: Norderøerne) na h-eileanan anns na h-Eileanan Fara.
Bursa
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Àisia Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Norðoyar
Na h-eileanan
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
Leonard Cohen
B' e neach-ciùil, seinneadair, sgrìobhadair agus bàrd à Quebec a bha ann an Leonard Cohen (Montreal, 21 an t-Sultain 1934 - Los Angeles, 7 an t-Samhain 2016).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Canada Roinn-seòrsa:Bàrdachd Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Sandoy
right|300px right|300px
Tha Sandoy ("eilean na gainmhich"; Dànais: Sandø) na eilean anns na h-Eileanan Fàro. Fuirichidh 1,494 daoine ann.
Bailtean
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
George E. Smith
'S e fiosaigiche às na Stàitean Aonaichte a tha ann an George Smith. Tha e ainmeil air sgàth 's gun do bhuannaich e an Duais Nobel ann am Fiosaigs ann an 2009 còmhla ri Charles Kao agus Willard Boyle airson a' mhothaicheir CCD.
Rugadh e ann an 1930 is bha e sa' Chabhlachd Aimeireaganach eadar 1948 is 1952, nuair a chaidh e do dh'Oilthigh Phennsylvania. Sgrìobh e a theusais aig Oilthigh Chicago. As dèidh siud chaidh e gu Bell Labs far an do dh'obraich e còmhla ri Willard Boyle is thionnsgail iad an CCD ann an 1969. 'S e seòrsa de leth-ghiùlanair a tha a' cleachdadh am buaidh fòtodealanach airson dealain a chruthachadh nuair a lorgas e solas a tha anns an CCD (charge-coupled device).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann am Fiosaigs Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Sluagh-ghairm nàiseanta
thumb|Sluagh-ghairm nàiseanta na h-[[Alba ann an Càisteal Dhùn Èideann.]] 'S e abairt nàiseanta a tha ga cleachdadh ann an earraideas no air buinn no nòtaichean-airgid a tha ann an sluagh-ghairm nàiseanta.
thumb|Sgrola airson sluagh-ghairme ann an earraideas.
Sluagh-ghairmean nàiseanta ainmeil
Roinn-seòrsa:Earraideas
Ailig Dòmhnallach (craoladair)
Bha e ainmeil na òige airson cho fut 's a bha e mar lùth-chleasaiche, agus b' e sin a thagh e mar dhreuchd, a' teagaisg lùth-chleasachd is PE anns na Hearadh an toiseach 's an uairsin ann an Inbhir Nis. ʼS iomadh prògram a lìbhrig e air BBC Radio nan Gàidheal fad iomadh bliadhna. Bha e gu sònraichte aithnichte air Na Dùrachdan, ach bha e an sàs ann an Aithris na Maidne cuideachd aig aon àm, agus prògraman leithid Cuireamaid Ceist is Fonn is Aria. Chuir Ailig seachad bliadhnaichean ann an Inbhir Nis far an do thog e fhèin agus a bhean Sheila dithis mhac. Chaochail e sa Mhàirt 2017 an déidh dha bhith tinn fad greis.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Breabach
Buill
'S iad na buill:
An t-Àrd Ruigh agus Shotts (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Tha an t-Àrd Ruigh agus Shotts fhèin, Caldercruix agus Kirk of Shotts san sgìre seo is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Meadhan na h-Alba cuideachd.
Breabach
Megan Henderson (an fhìdheall)
'S ann às a' Ghearasdan a tha Megan Henderson. Dh'imrich i à Ghlaschu ann an 2007 gus ionnsachadh aig an Royal Scottish Academy of Music and Drama. Chluich i cuideachd le Salsa Celtica.
An t-Àrd Ruigh agus Shotts (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Tha i ann an crìch ri Comar nan Allt agus Cill Saidh, An Eaglais Bhreac an Ear, Gleann Iucha, Srath Amain, Dail Chluaidh, Tobar na Màthar agus Wishaw, Uddingston agus Belshill agus Coatbridge agus Chryston.
Breabach
Ewan Robertson (giotàr, cajon)
Thog Robasdan ùidh ann an giotàr agus òrain Ghàidhlig nuair a bha e aig Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd. Choisinn e an duais 'Neach-Ciùil òg na Bliadhna' bho BBC Radio Scotland ann an 2008.
An t-Àrd Ruigh agus Shotts (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 1999 agus bha Karen Whitefield na BPA mus do bhuannaich Ailig Neil, seann mhinistear ann an Riaghaltas na h-Alba, an sgìre ann an 2016 an aghaidh Richard Leonard a chaidh na cheannard Pàrtaidh Làbarach na h-Alba ann an 2017 as dèidh Kezia Dugdale. Bhuannaich Neil Gray ann an 2021 e.
Breabach
James Duncan Mackenzie (a' phìob, bouzouki)
'S ann à Bac ann an Leòdhas a tha Mackenzie. Cheumnaich e le ceum le urram on Royal Scottish Academy of Music and Drama. Bha e a' cluich leis a' Còmhlan-phìoba Scottish Power fad dà bhliadhna.
An t-Àrd Ruigh agus Shotts (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Breabach
James Lindsay (double bass)
'S ann à Inbhir uraidh ann an Siorrachd Obar Dheathain a tha Lindsay. Cheumnaich e le urram ann an 2011 bho Oilthigh Srath Chluaidh ann an Glaschu.
Tachartasan
Tha an còmhlan air nochdadh aig tachartasan leithid Fairport's Cropredy Convention, Fèis Ciùil an Eilein Sgitheanaich, Shrewsbury Folk Festival, an Edinburgh Fringe agus WOMAD. Tha iad air lèirmheasan fhaighinn ann an iomadach foillseachaidhean a' gabhail a-steach Songlines, fRoots agus An t-Albannach.
Ceanglaichean a-muigh
Roinn-seòrsa:Còmhlanan-ciùil
Cille Bhrìghde an Ear (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Cille Bhrìghde an Ear (Beurla: East Kilbride).
Tha Cille Bhrìghde an Ear fhèin san sgìre seo is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Meadhan na h-Alba cuideachd.
Tha i ann an crìch ris an Ruadh-Ghleann, Hamilton, Cnoc na h-Uiseig agus an Taigh Cloiche, Dail Chluaidh, a' Choille Shear agus Glaschu Cathcart.
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 1999. Bha Andy Kerr na chiad BhPA airson na sgìre. Bhuannaich Linda Fabiani, ball Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba, i ann an 2011.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Nólsoy
right|300px right|300px
Tha Nólsoy (Dànais: Nolsø) na eilean anns na h-Eileanan Fara. Tha e 4 km bhon taobh an ear Tórshavn air Streymoy, far a bheil 40 daoine bho Nólsoy ag obair gach latha. Fuirichidh 252 daoine ann.
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
1871 Comann Pharis
B' e riaghaltas nan Sòisealach a bha os cionn Pharis bho 28 am Màrt gu ruige 28 an Cèitean 1871, beagan an dèidh dhan Fhraing cogadh an aghaidh na Prùise a chall ann an 1870. Ann an dòigh, cha b' ann ach comhairle ionadail a bh' ann ('s e a th' ann «commune» ann am Fraingis), aig an robh làmh an uachdair as t-fhoghar 1871. Ach co-dhiù, b' e an tachartas poileataigeach na bu chudromaiche na linn a bh' ann, air sàilleabh na rinn e, na èigheachdan connspaideach a ghairm e agus an crìoch doirbh a fhuair e (30,000 duine a chur gu bàs, 38,000 nam prìosanaich agus 7,000 eile gan cur às an tìr). Chaidh comainn a stèidheachadh ann an caochladh baile eile san Fhraing aig an aon àm, mar Marseille, Lyon, Saint-Étienne, Toulouse, Narbonne, Grenoble agus Limoges, bho 3 am Màrt a-mach, ach cha do mhair iad ach greiseag mus an do chuir feachdan na stàite sìos iad. Bha Karl Marx fhèin dhen bheachd gur e a' chiad ar-a-mach saor a' chlas-obrach a bh' ann.
Freumhan
Bho 1804 gu ruige 1870, chan ann ach fo bhuaidh deachdaireachd air choireigin a bha An Fhraing: A' Chiad Impireachd, Ath-stèidheachadh, Monarcachd an Iuchair, Dàrna Impireachd. Cha do mhair a' phoblachd no deamocrasaidh ach greiseag. Chaidh freumhan a' chomain air ais dhan a' chiad phoblachd aig àm Ar-a-mach na Frainge ann an 1792, air an robh commune cuideachd, a bharrachd air Ar-a-mach an Òg-mhios 1848, aig àm an dàrna poblachd, a chaidh a chur sìos gu fuilteach marbhtach leis an Riaghaltas ùr.
Cò a bh' annta
A rèir tasglann na Stàite, b' e daoine àbhaisteach a bh' ann na communards, mar a chanadh riutha. Mar as àbhaist, b' e duine òg a mu 30 bliadhna a dh' aois agus na chiùird a bh' ann an reubalach à Paris. B' e luchd-togail, luchd-obrach, luchd-meatailte, daoine a bha ag obair ann am bùthan-obrach agus taighean-gnìomhachais beag a bh' annta: (17%, 16% agus 10%). An an dèidh bha na daoine a bha ag obair airson chompanaidhean (8%), na greusaichean (5%), na luchd-reic fìona (4%) agus daoine a bha an lùib gnothaich an leabhair (3%) - air am poileataigeachadh gu làidir. A bharrachd air sin, bha neach-malairt no dithis cuideachd: thuirt na Marxich nach b' e ar-a-mach ùr-nòsach air sàilleabh sin. Bha mòran bhoireannach an lùib cuideachd, agus rinn iadsan tòrr. Bha rèiseamaid aca.
Skúvoy
right|300px right|300px
1871 Comann Pharis
A chuid laghan
Ghabh an Comann ri mhìosachan poblachdach agus chleachd e bratach dearg nan sòisealach, an àite bratach trì-dathach Poblachd na Frainge, leis gur e sin am bratach a bha aig na sòisealaich agus radaigich ann an 1848 airson gam diofarachadh bho na Poblachdaich measarra; b' e an aon rud a rinn na Girondins aig àm Ar-a-mach na Frainge ann an 1789. A dh'aindeoin s gu robh diofaran eatorra, thoisich a' Chomhairle gu làidir is chuir i air dòigh na seirbheisean poblach deatamach a dh'fheumas baile mòr le còrr is dà mhuillean duine a' fuireach ann. Dh' aontachadh gum biodh bun-stèidh deamocratach sòisealta, ceumnach, neo-eaglaiseach, gu math deamocratach aig cridhe a cuid pholasaidhean, seach ar-a-mach sòisealta. Cha do chuir air bhog ach corra èigheachd a’ Chomainn, air sàilleabh nach do mhair e ach 16 latha, mar a leanas: Rinn na èigheachdan sin sgaradh eadar an eaglais agus an stàit, thugadh seilbh air oighreachdan na h-eaglaise agus bha adhradh san sgoile toirmeasgte. Nuair a chaidh an Comann a bhith, ghabh Riaghaltas na Stàite ris an lagh seo - ann an 1880-81 - agus chaidh sin a leasachadh le Jules Ferry ann an 1905. Ghlèidh an eaglais còirichean a chumail a' dol mar eaglais ach air chumha gum maireadh an dorsan fosgailte san fheasgar airson na coimhearsnachd. Mar an t-sràid agus na taighean-cofaidh, bhathar a' cleachdadh nan eaglaisean airson deasbad a chumail agus poileataigs a dhèanamh.
Skúvoy
Tha Skúvoy neo Skúgvoy (Dànais: Skuø) na eilean anns na h-Eileanan Fàro. Fuirichidh 52 daoine ann.
1871 Comann Pharis
Seachdain na Fala
Thug arm an Riaghaltais ann am Versailles ionnsaigh air a' Chomann air 2 an Giblean agus chailleadh bomaichean gun stad fad làithean. B' ann aig an Riaghaltas a bha làmh an uachdair agus chuir iad stad air co-rèiteachadh sa Ghiblean.
Grand Prix na Spàinne 2021
'S e rèis Foirmle a h-Aon a th' ann an Grand Prix na Spàinne 2021 (Formula 1 Aramco Gran Premio de España 2021 gu h-oifigeil), a' gabhail àite air 9 Cèitean 2021 aig Circuit de Barcelona-Catalunya ann am Montmeló, An Spàinn. 'S e an ceathramh rèis de Farpais Foirmle a h-Aon na Cruinne 2021.
Skúvoy
Beanntan
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
1871 Comann Pharis
Seachdain na Fala
Chailleadh sgìre iomallach mu Courbevoie, agus dh'fhàilnig iomairt fhadalach ri ionnsaigh a thoirt air Versailles. B' e dìon agus maireachdainn a bha aig cnag na cùise a-nis. Bha rèiseamaid nam ban bochda ann, agus shabaid iad airson na Lùchairte Ghile ann am Montmartre a ghleidheadh. Thug na fògarraich is strainnsearan a bha a' fuireach ann am Paris taic làidir dhan Chomann, gu h-àraidh an nàiseantach Polach Jarosław Dąbrowski, a bha na sheanailear gaisgeach. Leigeadh an Colbh Vendôme, na charragh-chuimhne nàiseantach do Napoleon Bonaparte, leis gu robh a' Chomhairle a' gabhail ri eadar-nàiseantas.
Grand Prix na Spàinne 2021
Rèis
Bidh an rèis a' gabhail àite aig 3f air 9mh Cèitean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Grand Prix na Spàinne Roinn-seòrsa:Rèisean Foirmle a h-Aon 2021
Chuck Berry
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte Roinn-seòrsa:Seinneadairean
1871 Comann Pharis
Seachdain na Fala
Chumadh coinneamhan thall thairis, agus chuireadh brathan agus teachdaireachdan dhan Chomann bho aonaidhean-ciùird agus buidhnean sòisealach bho air feadh an t-saoghail, fiù 's às A' Ghearmailt. Ach cha b' urrainn do bhailtean eile san Fhraing càil a dhèanamh airson a' Chomainn. Chuir Thiers agus a chuid mhinistearan ann am Versailles bacadh air fiosrachadh à no a Pharis agus le sin cha robh fios aige duine sam bi mu na bha a' tachairt sa phrìomh-bhaile. A bharrachd air sin, bha mòran dhaoine air an dùthaich uabhasach amharasach mu phoileataigs sa bhaile. Chaidh reubaltaich ann am bailteach eile a chur sìos gu luath.
Chuir an Riaghaltas gu bàs na mìltean, boireannaich, fireannaich, a h-uile duine. Thuirteadh gun do loisgeadh air 30,000 prìosanaich, a bharrachd air an fheadhainn a chaochail air sàilleabh cho dona 's a bha an suidheachadh a bh' aca. Chaidh na mìltean eile a chur gu gu prìosanan thall thairis.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Fhraing Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Cogadh Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas
Eaglais Chille Mhìcheil
thumb|An eaglais às dèidh obrach ath-nuadhachaidh 2017 thumb|An eaglais mar a bha i ann an 2008 Chaidh Eaglais Chille Mhìcheil a stèidheachadh anns na Meadhan Aoisean. 'S e eaglais pharaiste Chille Mhìcheil a bh' innte gu 1662, as dèidh sinn còmhla ri Cùl a Chùdainn, gus paraiste ùr Ruigh Solais a stèidheachadh. Bho 1767 dh'imrich an coitheanal dhan eaglais ùir ann an Ruigh Solais fhèin agus cha deach Cille Mhìcheil a chleachdadh ach mar àite-tìodhlacaidh no mar thrannsa-adhlacaidh, m.e. leis na teaghlaichean Seadhach-Mac Coinnich à Talla Neimheadh agus Mac an Rothaich às an Àrdach. Tha pàirtean dhen eaglais meadhan-aoiseach ann fhathast, aig ceann an iar na h-eaglaise, agus leacan meadhan-aoiseach anns a’ chladh.
Tha Eaglais Chille Mhìcheil suidhichte faisg air Camas Uadail air an Eilean Dubh. Tha an eaglais clàraichte air liosta nan togalaichean clàraichte, roinn-seòrsa B.
Muriel Spark
B' sgrìobhaiche à Alba a bha ann am Muriel Spark. Tha i as ainmeile airson an nobhail aice, The Prime of Miss Jean Brodie. Rinneadh film às, le Maggie Smith mar Jean Brodie, ann an 1969.
Eaglais Chille Mhìcheil
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Àiteachan-adhraidh Roinn-seòrsa:Creideamh Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd Roinn-seòrsa:Gàidhealtachd Roinn-seòrsa:An t-Eilean Dubh
Muriel Spark
Rugadh i, mar Mhuriel Sarah Camberg, ann an Dùn Èideann ann an 1918. Bha i na sgoilear aig James Gillespie's School for Girls agus rinn i cursa aig a' Cholaiste Heriot Watt. Phòs i Sydney Spark ann an 1937 agus dh'imrich a' chàraid a dh'Afraga. Sgrìobh i propaganda ann an Lunnainn aig am a' chogaidh mus deach i rùnaire na Poetry Society. Deasaich i The Poetry Review eadar 1947 is 1949. Dh'imrich i don Eadailt ann an 1967 far an do chaochail i ann an 2006.
Leabhraichean
Dh'fhoillsich i a' chiad chruinneachadh bàrdachd aice, The Fanfarlo and Other Verse ann an 1952, a' chiad nobhail, The Comforters ann an 1957, is fèin-eachdraidh bheatha, Curriculum Vitae, ann an 1993.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Albannach
Stóra Dímun
right|300px right|300px
Tha Stóra Dímun ('s docha "da mhonadh" bho freumh Ceilteach) na eilean anns na h-Eileanan Fàro. Fuirichidh 7 daoine ann.
Beanntan
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
Poblachd
thumb|Buaidh na Poblachd ann am [[Paris, le Jules Dalou.]]
An-diugh, 's e stàit gun monarc a tha ann am poblachd.
Sgrìobh Plato Am Poblachd (Greugais: Πολιτεία) mu còir, lagh agus riaghaltas. Chleachd Cicero res publica ("cùisean poblach") airson na Greugais Πολιτεία. Bha an Ròimh na poblachd mus do thug Seanadh na Ròimhe cumhachdan sònraichte do dh'Augustus.
Chanadh ris cathair-stàitean mar Firenze agus Pisa poblachdan anns an Ath-bheòthachadh. An dèidh don Ar-a-mach na Frainge chaidh an Fhraing na poblachd.
Ann an Eòrpa an-diugh, tha mar eisimpleir Poblachd na h-Èireann, Innis Tile, An Fhraing, A' Ghearmailt agus An Eadailt nam poblachdan agus An Rìoghachd Aonaichte, An Spàinnt, A' Bheilg, Lucsamburg, Nirribhidh agus Na Tìrean Ìsle nam monarcachdan.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Dùn Phàrlain (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Dùn Phàrlain (Beurla: Dunfermline).
Chruthaicheadh i ann an 2011 o phàirtean de Dhùn Phàrlain an Ear agus Dùn Phàrlain an Iar. Tha Dùn Phàrlain fhèin, Cuileann Ros, an Sàilean agus Ceann Chàrdainn san sgìre seo.
Tha i ann an crìch ri Siorrachd Chlach Mhanann agus Dùn Bhlàthain, Cowdenbeath agus Siorrachd Pheairt a Deas agus Siorrachd Cheann Rois.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Oilthigh Bànrigh Mairead
'S e oilthigh ann am Baile nam Feusgan a tha ann an Oilthigh Bànrigh Mairead (Beurla: Queen Margaret University).
Stèidhicheadh e mar Edinburgh School of Cookery ann an 1875. Dh'fhàs sreath nan cuspairean a bha gan teagaisg aig an oilthigh agus chaidh e Colaiste Bànrigh Mairead ann an 1972. Chaidh e na oilthigh agus thogadh an campas ùr ann am Baile nam Feusgan ann an 2007.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Oilthighean Roinn-seòrsa:Oilthighean Albannach Roinn-seòrsa:Lodainn an Ear
Séamus Barra Ó Súilleabháin
'S e bàrd Èireannach a th' ann an Séamus Barra Ó Súilleabháin.
Grand Prix na Spàinne
Roinn-seòrsa:Grand Prix na Spàinne Roinn-seòrsa:Grands Prix Foirmle a h-Aon
Séamus Barra Ó Súilleabháin
Beatha
Tha Ó Súilleabháin na oileanach aig Coláiste Mhuire gan Smál a' rannsachadh a' bhàird eile Maidhc File agus na sgeulachdan a chruinnich e do Choimisiún Bhéaloideas Éireann. Tha ùidh aig Ó Súilleabháin gu sònraichte sna sgeulachdan a chruinnich Maidhc File o athair. Ann am prògram sònraichte de 'An Saol Ó Dheas' air RTÉ Raidió na Gaeltachta, bhruidhinn Ó Súilleabháin ri Helen Ní Shé mu Maidhc File agus a shaothar.
Tha e ag gabhail pàirt anns a' bhuidheann Misneach a bhios ag iomairt as leth Gaeilge.
Bàrdachd
Ann an 2011/12, bhuannaich e an duais 'All Ireland Poetry Slam Champion' le bàrdachd ann an Gaeilge is e a' riochdachadh Connacht. Thuirt britheamh aig an àm gun robh comas aige "bàrdachd Gaeilge a dhèanamh cho ceòlmhòr ri ceòl". Thuirt Ó Súillebháin fhèin nach b'e buinnig ann dha a bh' ann ach buinnig do Ghaeilge.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bàird Roinn-seòrsa:Daoine à Èirinn
Red Bull Racing
'S e sgioba Foirmle a h-Aon às an Ostair a th' ann an Red Bull Racing.
Roinn-seòrsa:Foirmle a h-Aon Roinn-seòrsa:Sgiobaidhean Foirmle a h-Aon
Suðuroy
right|300px right|300px
Tha Suðuroy ("eilean a deas"; Dànais: Suderø) na eilean anns na h-Eileanan Fàro. Fuirichidh 4678 daoine ann.
An Druim
'S e tuineachadh ann an Lodainn an Ear a tha anns an Druim (Beurla: Drem).
Tha stèisean-rèile ann. Tha e faisg air a ceann-rathaid leis an loidhne Bearaig a Tuath. Dh'fhosgail Rèile Breatainn a Tuath e 22 an t-Ògmhios 1846. Bha raon-adhair tuath air an Druim agus chleachdadh e anns a' Chogadh Mòr agus an Dàrna Cogadh. Deas air an Druim tha seann dhùn-cnuic, Chesters.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Lodainn an Ear
Stefania Turkewich
'S e sgrìobhadair-ciùil, cluicheadair piàna agus eòlaiche-ciùil às an Ucràin a bh' ann an Stefania Turkewich-Lukianovych (25 dhen Ghiblean 1898 – 8 dhen Ghiblean 1977). Tha i ainmeil mar a' chiad sgrìobhadair-ciùil boireann às an Ucràin. Chaidh na h-obraichean aice a thoirmeasg leis na Sovietaich.
Obraichean simphnigeach
1. Симфонія – Simphnidh àir. 1 – 1937
2. Симфонія no. 2(a) – Simphnidh àir. 2(a) – 1952
2. Симфонія no. 2(b) (2-гий варіант) – Simphnidh àir. 2(b) (2na dreach)
3. Симфонієта – Symphoniette – 1956
4. Три Симфонічні Ескізи – Trì Sgeidsichean Simphnigeach – 3-го травня, 1975
5. Симфонічна поема – Dàn Simphnigeach «La Vitа»
6. Space Symphony – 1972
7. Суіта для подвійного струнного оркестру – Suite airson orcasta theudan dùbailte
8. Fantasaidh airson orcasta theudan dùbailte
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin
Streymoy
right|300px right|300px Tha Streymoy ("eilean an sruthain", Dànais: Strømø) na eilean anns na h-Eileanan Fàro. Fuirichidh 22,400 daoine ann.
'S e an eilean as motha ann am Fàro, far a bheil am priomh-bhaile Tórshavn.
Beanntan
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
Pınar Kür
'S e sgrìobhadair às an Tuirc, a th' ann am Pınar Kür. (Bursa 15 an Giblean 1943). Tha ise a-nis ag obair ann an Oilthigh Bilgi (Turcais: İstanbul Bilgi Üniversitesi) ann an Istanbul mar ollamh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Turcach Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc
Scuderia Ferrari
'S e sgioba Foirmle a h-Aon às an Eadailt a th' ann an Scuderia Ferrari.
Roinn-seòrsa:Foirmle a h-Aon Roinn-seòrsa:Sgiobaidhean Foirmle a h-Aon
John Scott
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an John Scott BPA.
Rugadh e ann an 1951. Bha e na oileanach aig Oilthigh Dhùn Èideann far an do dh'ionnsaich e einnseanaireachd chatharra. Dh'obair e mar thuathanach mus do thaghadh e mar BhPA airson Inbhir Àir ann am frith-thaghadh ann an 2000. Tha e na bhall Pàrtaidh Tòraidheach na h-Alba. Bha e na leas-oifigear riaghlaidh Pàrlamaid na h-Alba eadar 2011 agus 2016.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Tòraidheach na h-Alba
Svínoy
right|300px right|300px
Tha Svínoy (Dànais: Svinø) na eilean anns na h-Eileanan Fàro. Fuirichidh 52 daoine ann.
Beanntan
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
Willie Coffey
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Willie Coffey BPA.
Rugadh e ann an 1958. Bha e na oileanach aig Oilthigh Srath Chluaidh far an do dh'ionnsaich e coimpiutaireachd. Dh'obair e mar leasachair bathair-bhog mus do thaghadh e mar BhPA airson Cille Mhearnaig agus Srath Irbhinn ann an 2007. Tha e na bhall Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
Glaschu Fearann Anna (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Glaschu Fearann Anna (Beurla: Glasgow Anniesland).
Tha Fearann Anna fhèin, Druim a' Chaibeil, an Eochair, Cnoc Iòrdain agus Cnoc Scotstoun san sgìre seo is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Glaschu cuideachd.
Tha i ann an crìch ri Bruach Chluaidh agus Muileann-Gaidh, Srath Chelbhinn agus Bearsden, Glaschu Cnoc Màiri agus Allt an Fhuarain, Glaschu Ceilbhinn, Glaschu Pollaig agus Siorrachd Rinn Friù a Tuath agus an Iar.
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 1999. Bha Dòmhnall Mac an Deòir na chiad BhPA airson na sgìre. Lean Bill Butler e as dèidh an fhrith-thaghadh nuair a chaochail e ann an 2000. Bhuannaich Bill Kidd, ball Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba, i ann an 2011.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Glaschu Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Kremenchuk
Freumh-fhaclachd
'S ann às an fhacal кремінь (Gàidhlig: ailbhinn) ann an Ucràinis 's a th an t-ainm. A dh' aindeoin sin, tha cuid a dhaoine dhen bheachd gur ann à küçük kale (Gàidhlig: daingneach beag) ann an Turcais's a th' a e.
Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Kremenchuk a' bruidhinn (75.48%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis (23.94%). Ged a bha fàs ann an uiread dhaoine a bha a' fuireach ann an Kremenchuk tron 20mh Linn, cha b' ann ach anns na 1970an a fhuair am baile fàs uabhasach fhèin mòr a thaobh àireimh-shluaigh agus an An t-Aonadh Sobhiatach ga ghnìomhasachadh. A dh'aindeoin sin, thuit an uiread dhaoine a bha nan tàmh ann an Kremenchuk an dèidh A' Cogaidh Mhòir, An Dàrna Cogadh agus fad na 21mh Linn.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Thessaloniki
'S e baile mòr, port agus sgìreachd (Greugais: Περιφερειακή ενότητα) ann an ceann a tuath Poblachd na Grèige a th' ann an Thessaloniki (IPA: θesaloˈnici, Greugais: Θεσσαλονίκη, Turcais: Selanik). Tha Thessaloniki suidhichte faisg air Sindos, air costa na Mara Àigeanaiche, eadar Larissa agus Kavala san roinn (Greugais: Περιφέρεια) Κεντρικής Μακεδονίας (Meadhan Mhasadòinia), ri taobh Camas Thermatikos (Greugais: Θερμαϊκός Κόλπος), aig 250m os cionn ìre na mara. Tha 385,406 duine a' fuireach ann. 'S e an dara bhaile as motha na dùthcha a th' ann agus an treas baile na Mara Àigeanaiche cuideachd, an dèidh na h-Àithne agus İzmir.
Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh mu 315 ro Ìosa Crìosd leis an righ Kassandros Antipatrou à Macedon. 'S ann às an ainm Thessalía (Greugais: Θεσσαλία) a bha na sgìre agus nike (buadhmhor) a th' ann am Thessaloniki. Bheireadh sin Thessalía Bhuadhmhor dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. Canadh Homer Aeolia (Greugais: Αἰολία) ris an àite. Thuit am baile dha na Ròmanaich ann an 168 ro Ìosa Crìosd agus bha e na bhaile saor fodhpa bho 41 ro Ìosa Crìosd a-mach. Dh'fhàs am baile gu math beairteach tro mhalairt air an t-slighe Egnatia (Greugais: Ἐγνατία Ὁδός) eadar Dyrrachium agus Byzantium. Ràinig Crìosdaidheachd dhan dùthaich sa 1 Linn agus chèilidh Pòl à Tarsus air a' bhaile, mar a chithear ann an Gnìomharra nan Abstol. B' ann ann an seo a dhealbhadh an Aibidil Cirileach. Roinneadh Leas-Rìoghachd Illyricum (Laideann: Praefectura praetorio per Illyricum) ann an dà dheth ann an 379 agus chaidh Thessaloniki ainmeachadh na phrìomh-bhaile. Nuair a thuit Impireachd na Roimh a-mach às a chèile ann an 476 ghabh Thessaloniki ri an Impireachd Bheasantian far an robh e gu ruige 1204, nuair a ràinig na ridir-croise. Gabh Impireachd nan Otomanach thairis air a' bhaile ann an 1430. Thoisich Ar-amach nan Tuirceach Òga (Turcais: Jön Türk Devrimi) an seo ann an 1908. Chuireadh na Tuircich agus na Muslamaich a-mach às a' bhaile agus an dùthaich ann an 1923.
An Eaglais Bhreac an Ear (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha anns an Eaglais Bhreac an Ear (Beurla: Falkirk East).
Chan eil an Eaglais Bhreac fhèin san sgìre seo ach tha Inbhir Ghrainnse, Bo'ness, Poll Mhonadh, Airth agus Alamhagh a Deas innte. Bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Meadhan na h-Alba cuideachd.
Tha i ann an crìch ri Gleann Iucha, an t-Àrd Ruigh agus Shotts, Comar nan Allt agus Cill Saidh, an Eaglais Bhreac an Iar agus Sruighlea.
Eachdraidh
Chaidh a cruthachadh ann an 1999. Bha Cathy Peattie na ciad BhPA airson na sgìre. Bhuannaich Aonghas Dòmhnallach, ball Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba, i ann an 2011.
Julius Eastman
B' e neach-ciùil, seinneadair agus dannsair gèidh agus dubh às Na Stàitean Aonaichte a bh' ann an Julius Eastman (Ithaca, 27 an Dàmhair 1940 - Buffalo, 28 an Cèitean 1990). B' e ceòl ann an stoidhle minimalist a dhèanadh e. Bha a chuid obrach - a bha gu math probhail - uabhasach fhèin coltach ri na dhèanadh Steve Reich agus Philip Glass. Chaochail e le greim cridhe.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Adana
'S e baile mòr agus sgìreachd bhaile (Turcais: büyükşehir belediyesi) ann an ceann a deas Poblachd na Tuirce a th' ann an Adana (IPA: aˈda:na, Airmeanais: Ադանա). Tha Adana suidhichte faisg air Tarsus, agus an Dam Seyhan, eadar Mersin agus Gaziantep san roinn (Turcais: ili) Adana, aig 23m os cionn ìre na mara. Tha 1,736,564 duine a' fuireach ann. 'S e an còigeamh baile as motha na dùthcha cuideachd.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Tuirc Roinn-seòrsa:Àisia Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Fiona NicCoinnich (seinneadair)
'S e seinneadair à Leòdhas, Alba a th' ann am Fiona NicCoinnich (Beurla: Fiona Mackenzie)
Bidh i a' seinn leis a' chòmhlan Cruinn agus leis an duine aice Brian Ó hEadhra.
Beatha
Rugadh agus thogadh Fiona NicCoinnich ann an Griais, Leòdhas, Alba.
Tha dà phiuthar aice, Eilidh NicCoinnich agus Gillian NicCoinnich, a bhios a' seinn sa Ghàidhlig cuideachd. Rinn iad còmhlan leis an ainm Mackenzie.
Tha an t-òran 'Mar an Fhiadh', an t-òran mu dheireadh air a' chlàr Tìr, mu a màthair.
Zhytomyr
'S e baile mòr air an àirde an iar An Ucràin a th' ann an Zhytomyr (IPA: ʒɪˈtɔmɪr, Ucranais: Жито́мир, Pòlais: Żytomierz, Iùdais: זשיטאָמיר‎). Tha e suidhichte132km air falbh bho Kyiv, san roinn Zhytomyrska Oblast agus tha 271,303 duine a' fuireach ann. Chaidh Zhytomyr a stèidheachadh ann an 884 agus bhuineadh e dhan Pòlainn ro 1945.
Fiona NicCoinnich (seinneadair)
Ceòl
Ghabh i anns a' chòmhlan Seelyhoo, stèidhichte an Dùn Èideann agus rinn i dà chlàr còmhla riutha. An uair sin, bha i na ball sa chòmhlan Anam agus, aig an aon àm, a' seinn le a peathraichean mar Mackenzie.