cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Francisco de Zurbarán
B' e peantair às an Spàinn a bha ann am Francisco de Zurbarán, (Fuente de Cantos, Badajoz, 7 Samhain, 1598–Madrid, 27 Lùnastal, 1664) is e gnìomhail ann an Aois an Òir. Rugadh is thogadh e ann am Fuente de Cantos. Dh'ionnsaich e dealbhachd ann an Sevilla agus chaidh e na pheantair oifigeil a' bhaile ann an 1629. Bha buaidh mhòr aig Caravaggio is a chearcall air agus bha Diego Velázquez na charaid dha. Pheant e dealbhan miotas-eòlasach anns an lùchairt ùr aig Filip II na Spàinne is chaochail e anns a' bhochdainn ann am Madrid ann an 1664. Thug e buaidh uabhasach làidir air Bartolomé Esteban Murillo.
Bob Dylan
'S e bàrd, neach-ciùil agus sgrìobhadair òrain às Na Stàitean Aonaichte a th' ann am Bob Dylan (fìor ainm: Robert Allen Zimmerman, Eabhra: שבתאי זיסל בן אברהם). Rugadh e ann an Duluth (Minnesota) agus thogadh e faisg air làimh ann an Hibbing. Bhuannaich i an Duais Nobel ann an Litreachas ann an 2016. Bhuineadh an teaghlach aige do dh'Odessa ach theich iad dhan na Stàitean.
Francisco de Zurbarán
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Spàinn Roinn-seòrsa:Luchd-ealain
Bob Dylan
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Litreachas Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte Roinn-seòrsa:Ceòl Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Radoje Domanović
Bha Radoje Domanović (16 Gearran, 1873 – 17 Lùnastal, 1908) na sgrìobhadair, neach-naidheachd agus neach-teagaisg à Serbia, a bha ainmeil airson a sgeulachdan goirid sgaiteach.
Eachdraidh-beatha
Rugadh Radoje Domanović ann am baile Ovsište ann am Meadhan Serbia, mac neach-teagaisg ionadail agus neach-inntrigidhprene Miloš Domanović, agus Persida Cukić, de shliochd Pavle Cukić, aon de cheannardan armachd a ’Chiad agus an Dàrna Ar-a-mach Serbia. Chuir e seachad òige ann am baile beag Gornje Jarušice faisg air Kragujevac, far an deach e don bhun-sgoil. Cheumnaich e san sgoil mheadhain ann an Kragujevac, agus Dàmh Feallsanachd aig Oilthigh Belgrade, far an do rinn e sgrùdadh air cànan agus eachdraidh Serbia.
Ann an 1895, fhuair Domanović a ’chiad dhreuchd aige, dreuchd teagaisg ann am Pirot, ann an ceann a deas Serbia, sgìre nach deach a shaoradh o chionn ghoirid bhon Ìmpireachd nan Otomanach. Ann am Pirot, choinnich e ri Jaša Prodanović (1867–1948), tidsear agus neach-iomairt a chuidich le bhith a ’cumadh a bheachdan poilitigeach. An sin choinnich e cuideachd ri a bhean san àm ri teachd, Natalija Raketić (1875–1939), tidsear sgoile bochd à Sremski Karlovci, a bheir taic dha fad a bheatha ghoirid is bhuaireasach, agus leis an robh triùir chloinne aige.
Bho chaidh e an sàs ann am Pàrtaidh Radaigeach Daoine, bha e ann an còmhstri ri rèimime sliochd Obrenović, agus chaidh a ghluasad gu Vranje ro dheireadh 1895, agus an uairsin ann an 1896 chaidh a ghluasad a-rithist gu Leskovac. Thòisich cùrsa sgrìobhaidh Domanović cuideachd rè a làithean teagaisg, a ’foillseachadh a’ chiad sgeulachd ghoirid aige ann an 1895. Às deidh a ’chiad shealladh poblach aige an aghaidh an riaghaltais ann an 1898, chaidh e fhèin agus a bhean a chuir a-mach às an t-seirbheis chatharra, agus ghluais Domanović còmhla ri theaghlach gu Belgrade.
Ann am Belgrade thòisich e ag obair còmhla ri sgrìobhadairean eile ann an iris seachdaineil “Zvezda” (Rionag) agus am pàipear-naidheachd poilitigeach dùbhlanach “Odjek” (Mac-Talla). Aig an àm seo thòisich e a ’sgrìobhadh agus a’ foillseachadh a chiad sgeulachdan sgaiteach, mar “Deamhan” agus “Cur às do Fhulangas”. Thàinig cliù Radoje gu bhith a ’foillseachadh na sgeulachdan as ainmeil aige, “An Stiuiriche” (1901) agus “Stradija” (1902), anns an tug e ionnsaigh fhosgailte agus far an do chuir e an cèill hypocrisy agus fallaidhean na rèime.
Às deidh a ’chupa a chuir crìoch air riaghladh Aleksandar Obrenović ann an 1903, aig àirde mòr-chòrdte, fhuair Domanović dreuchd sgrìobhaiche ann am Ministrealachd an Fhoghlaim, agus leig an riaghaltas ùr leis a dhol dhan Ghearmailt airson aon bhliadhna de speisealachadh, a chaith e ann am Munich. Air ais ann an Serbia, fhuair Radoje briseadh dùil leis nach robh fìor atharrachadh sam bith sa chomann. Thòisich e an iris seachdaineil poilitigeach aige fhèin, “Stradija”, far an do chùm e a ’càineadh laigsean an deamocrasaidh ùr, ach cha robh an neart agus an spreagadh a b’ àbhaist a bhith aig an sgrìobhadh aige.
Obair litreachais
Am measg cuid de na h-obraichean as ainmeil aig Radoje Domanović tha :
Ceanglaichean a-mach
Cuir crìoch air obraichean de Radoje Domanović
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Sèirb
Hildasay
'S e eilean agus Scalloway Isle ann an Sealtainn a tha ann an Hildasay neo Hildisay (Lochlannais/Nornais: Hildasey). Mar as àbhaist, chan eil duine sam bith a' fuireach anns an eilean ach ri linn a' chorònabhìorais dh'fhuirich an neach-togail airgid Chris Lewis agus a chù Jet anns an eilean is e a' coiseachd timcheall air chosta na Rìoghachd Aonaichte.
Anns an 19mh linn bha stèisean ciùradh sgadain, cuaraidh cloiche-gràin agus loidhne rèile beag ann.
Chaidh MV Hildasay ainmicheadh air.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Peirsis
'S e cànan Innd-Eòrpach a bh' ann am Peirsis. Tha i ’na cànan nàiseanta aig Ioràn, Afganastan, Taidigeastàn. Tha faisg air 110 millean duine ga bruidhinn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cànain Innd-iorànach
Mar Menor
thumb|Mar Menor thumb|Bàtaichean air Mar Menor
Tha Mar Menor (fuaimneachadh: [ˌmar meˈnor], ciall: muir bheag, oir anns a' sgìre canar Mar Mayor ris a' Mhuir Mheadhanach) na lagùn saillte ann an ear-dheas Murcia sa Spàinnt.
Tha Mar Menor na phàirt sònraichte den Spàinnt air sgàth a shuidheachadh agus thathar ag ràdh gu bheile mar seudag faillichte air sgàth 's nach eil a h-uile daoine eòlach air an àite agus nach eil e cho trang ri àiteachan leithid na h-Eileanan Canàrach no taobh a deas na Spàinne. 'S e lagùn a th' ann am Mar Menor air a' Chosta Cálida agus tha e air a sgàradh bhon Mhuir Mheadhanach le stiall tìre a tha 18km air fad. 'S urrainn dhut dràibheadh suas an stiall air fad agus tha pàirtean ann a tha gu math caol le dìreach taigh air gach taobh agus tha pàirtean eile dhe a tha nas leathainne le bailtean beaga ann. Aig deireadh an stéíll tha bearn ann far a bheil a' Mhuir Mheadhanach a' faighinn a-steach chun a' lagùin ach chan eil ach seachd meatair de dhoìmhneachd anns a' mhuir agus tha i blàth agus glan.
Roinn-seòrsa:An Spàinn
Grand Prix Phortagail 2021
'S e rèis Foirmle a h-Aon a th' ann an Grand Prix Phortagail 2021 (Formula 1 Heineken Grande Prémio de Portugal 2021 gu h-oifigeil), a' gabhail àite air 2na Cèitean 2021 aig an Algarve International Circuit ann am Portimão, A' Phortagail. 'S e an treas rèis de Farpais Foirmle a h-Aon na Cruinne 2021.
Seiseanan cleachdaidh
Bha a' chiad is an dàrna sheisein chleachdaidh air 30mh Giblean, aig 11.30m agus 3f (ÀCC+01:00). B' e Valtteri Bottas a bha aig mullach a' chlàir-ama airson a' chiad sheisean, le Max Verstappen agus Sergio Pérez bho Red Bull Racing às a dhèidh. Anns an dàrna sheisean, 's e Lewis Hamilton as luaithe, le Verstappen is Bottas às a dhèidh.
Ro-fharpais
Bidh an t-seisean ro-fharpais a' gabhail àite aig 3f air 1d Cèitean (ÀCC+01:00).
Rèis
Bidh an rèis a' gabhail àite aig 3f air 2na Cèitean.
Lamba, Sealtainn
right|300px
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Linga, Muckle Roe
'S e eilean beag faisg air Muckle Roe ann an Sealtainn a tha ann an Linga (Lochlannais/Nornais: Lyngey). Chan eil duine sam bith a' fuireach anns an eilean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Palma de Mallorca
’S e baile meadhanach faisg air Magaluf air eilean thall air an àirde an ear na Spàinne a th’ ann am Palma de Mallorca no dìreach Palma (IPA: Catalanaisː palmə, Spàinntisː palma). Tha e suidhichte aig 3m os cionn ìre na mara, 540km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 206km bho Bharcelona. Tha 401,270 duine a’ fuireach ann am Palma de Mallorca. A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na nan Eilean Balèarach a th’ann cuideachd.
Freumhan an ainm
Tha e coltach gur ann à Palma ann an Laideann a tha an t-ainm. Tha cuid dhen bheachd gu bheil Palma a' ciallachadh Pailm na Buaidh, ach cha do ghabh sin a dhearbhadh fhathast. Chailleadh an t-ainm nuair a bha an sgìre fo bhuaidh nan Arabach is iadsan a' cleachdadh ميورقة (Madinah Miurgah, Gàidhligː Baile Mhallorca). Chanadh Ciutat de Mallorca ris fad linntean mus an tug an t-seann ainm air ais ann an Laideann. Anns an eilean cha chanar ach Palma ris, an àite Palma de Mallorca.
Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 123 ro Ìosa Crìosd le Quintus Caecilius Metellus Balearicus, nuair a bha An Spàinn agus Am Muir Meadhan-thìreach fo bhuaidh nan Ròmanach. Thug na h-Arabaich seilbh air Palma ann an 903. Cha do chuireadh ainm a’ bhaile as motha air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833. Thuit am baile agus Mallorca air fad dha na reubaltaich Faisisteach an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh Cogadh Sìobhalta na Spàinne ann an 1936, air sàilleabh gur robh na Feachdan Armachd sa phort gu math làidir. A dh'aindeoin seo, dh'fheuch an Riaghaltas ionnsaigh a thoirt air an àite. Bha iomairt uabhasach cosgail ach dh'fhàilnig i. Landaich saighdearan às an Spàinn air an eilean air 16 an Lùnastal 1936. Thachair batal mòr fuilteach gu ruige 28 am Màrt 1937. Chaidh ionnsaighean bòma a thoirt air Palma fhèin cuideachd. Cha do chuir feachdan an Riaghaltais ruaig idir air na Faisistich agus bha am port gu math cudromach sa chogadh, a' cur bacadh air na dheànadh an Riaghaltas san sgìre. Thàinig an iomairt gu crìoch air 4 an t-Sultain 1936.
Cruinn-eòlas
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e an Lùnastal a' mhìos as teotha agus 's e am Faoilleach agus an Gearran na mìosan as fhuaire ann am Palma de Mallorca. Cha tuit ach 449mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - 724mm nas lugha na Steòrnabhagh (1173mm) - leis gur e àite uabhasach tioram a th' annː center|600px
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Magnús Scheving
'S e cleasaiche, stiùiriche agus riochdaire à Innis Tìle a tha ann am Magnús Örn Eyjólfsson Scheving. Rugadh e 10 an t-Samhain 1964. Fhuair e a chuid foghlaim aig Oilthigh Innis Tìle (Innis-Tìlis: Háskóli Íslands). Dh'aithnichear e mar Sportacus anns a' phrògram telebhisein Lazy Town.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle Roinn-seòrsa:Innis Tìle Roinn-seòrsa:Craoladairean
Stulabhal
'S e beinn anns na h-Eileanan Siar, Alba a th' ann an Stulabhal no Stulaval.
Suidheachadh
Tha e suidhichte ann an taobh an ear Uibhist a Deas mu cheithir mìle san ear-thuath air Loch Baghasdail. Tha e na laighe eadar Loch Stulabhal sa deas agus Loch Aineort sa tuath. Tha Stulabhal 374m (1227 troigh) de dh'àirde. A rèir an "Database of British and Irish hills" rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air àirde na beinne air 15 am Faoilleach 2003. Tha carragh triantanachaidh air mullach na beinne mu cheithir meatair deas air a' phuing as àirde. Tha an àirde rinneach de 369m a' sgaradh Stulabhal bho na beanntan eile. 'S e Marilyn a th' ann. Tha Stulabhal na laighe ann an àite iomallach, mar sin chan eil slighe ann a leanas gu mullach na beinne.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan ann an Uibhist a Deas Roinn-seòrsa:HuMP Roinn-seòrsa:Marilyn
Nadia Murad
'S e neach-iomairt à Ioràc a tha ann an Nadia Murad. 'S e Yazidi a th'innte agus rugadh is thogadh i ann an Sinjar ann an Ioràc a Tuath.
Chaidh a thoirt fo bhruid le ISIS ann an 2014 is dh'fhulaing i ionnsaighean drabasta. Theich i bho Ioràc don Ghearmailt ann an 2015 far am bi i a' dèanamh iomairt an aghaidh fòirneart drabastach mar arm-cogaidh. Bhuannaich i an Duais Nobel airson Sìthe ann an 2018 còmhla ri Denis Mukwege.
Stefán Karl Stefánsson
B' e cleasaiche à Hafnarfjörður, Innis Tìle a bha ann an Stefán Karl Stefánsson (IPA: stɛːfaun ˈkʰartl̥ ˈstɛːfaunsɔn, 10 an t-Iuchar 1975–21 an Lùnastal 2018). Rugadh e ann an Hafnarfjörður agus chaochail e bàs le aillse ann an Innis Tìle. Fhuair e a chuid foghlaim aig Sgoil Ealain Innise Tìle. Dh'fhàs e ainmeil mar Robbie Rotten, nàmhaid Sportacus (Magnús Scheving), anns an sreath telebhisein LazyTown.
Linga, Yell
'S e eilean beag ann am Blue Mull Sound faisg air Yell ann an Sealtainn a tha ann an Linga (Lochlannais/Nornais: Lyngey, "eilean fraoich"). Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach anns an eilean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sealtainn
Logroño
’S e baile meadhanach faisg air Iruña ann an ceann a tuath na Spàinne a th’ ann an Logroño (IPA: loˈɣɾoɲo). Tha e suidhichte aig 353m os cionn ìre na mara, 330km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 484km bho Bharcelona. Tha 151,344 duine a’ fuireach ann an Logroño. Thèid an an t-Slighe Fhrangach tron bhaile, air an starran gu Santiago de Compostela. A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na La Rioja a th’ann cuideachd.
Freumhan an ainm
'S ann connspaideach 's a tha freumh-fhaclachd Logroño. Tha e coltach gur ann à Gronno (Gàidhlig: Beul-àtha) ann an seann Cheiltis a tha an t-ainm, leis an iar-leasachan Spàinntis -illo. Chaidh am baile a chlàradh anns na meadhan aoisean mar illo Gronio agus tha àtha thar na h-aibhne Ebro ann. A dh'aindeoin sin, tha cuid dhen bheachd gur ann à Lucus Brun/Lucus Beronius ann an Laideann, leis gun do chlàradh am baile mar Lucronio ann an 965 agus Logronio ann an 1095. Tha lucus a' ciallachadh àite.
Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh o chionn linntean leis na Ceiltich. B' e daingneachadh a bh' ann, mar a thuirt Livius. Thog na Ròmanaich baile ùr san àite, air an robh Varea. B' e gearasdain air an Abhainn a bh' ann. Rinn Liubagilds, Rìgh nan Gotach, sgrios agus droch mhilleadh air a' bhaile ann 575. Thug an Rìgh Alfonso VI còirichean sònraichte dhan bhaile ann an 1095, air sàilleabh gu robh esan airson cumhachd eaconomach a thoirt dhan àite cudromach seo, air an abhainn eadar nan rìoghachdan. Chuireadh an gnìomh Taigh-cùirte Mion-cheasnachadh Mòr na Spàinne an seo ann an 1570 agus chaidh bana-bhuidseachaich a losgadh an seo ann an 1610. Mar a b' àbhaist san Spàinn, chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833, ach chaidh sin atharrachadh gu La Rioja ann an 1978 aig àm Bun-reachd ùr agus chuireadh sin an gnìomh gu h-oifigeil an ceann dà bhliadhna, fo lagh 57/1980. Thuit am baile dha na reubaltaich Faisisteach air 19 an t-Iuchar 1936, dìreach aig toiseach tòisichidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais a dh’ adhbhraich  Cogadh Sìobhalta na Spàinne. Cha robh cothrom aig duine san bi seasamh nan aghaidh agus chuir an t-Arm trì bliadhna a’ sgiùrsadh nan daoine gun dàil. Chaill 268 am beatha gun adhbhar.
Cruinn-eòlas
A rèir figearan an Riaghaltais, 's e an t-Iuchar a' mhìos as teotha agus 's e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann an Logroño. Cha tuit ach 485mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - 831mm nas lugha na Steòrnabhagh (1173mm) - leis gur e àite uabhasach tioram a th' ann: center|600px
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Peter von Köppen
B' e cruinn-eòlaiche, neach-staitistig agus eitn-eòlaiche Ucràineach/Ruiseanach a bh' ann am Peter von Köppen (Ucràinis: Кеппен Петро Іванович, Ruisis: Пётр Иванович Кёппен, Kharkiv, 18 an Gearran 1793 - Bondarenkovo, 23 an Cèitean 1864). Bhuinneadh e do theaghlach bùirdeasach le freumhan anns A' Ghearmailt: bha athair na làmh-lèigh à Schwedt agus b' ann à Hamburg s' a bha a mhàthair. Phòs von Köppen aig Alexandrine, nighean Friedrich von Adelungs agus bha triùir nighean agus ceathrar mhac còmhla rithe. Thug e ceum ann an lagh on oilthigh ann an Kharkiv ann an 1814. Lorg e an uairsin obair aig Oifis a' Phuist ann an Sankt Peterburg, Anns na bliadhnaichean 1817 gu 1820 ghabh e grunn thursan tron ​​Ruis, gu seachd-àraidh mu timcheall air a' Mhuir Bhaltach. Aig deireadh 1825 fhuair e a dhotaireachd bho Oilthigh Tübingen. Às deidh sin bha e na oifigear aig Ministreachd Àiteachais. Bha e cuideachd na bhall Acadamh Ruiseanach nan Saidheans.
Cruinn
'S e còmhlan-ciùil stèidhichte anns a' Ghàidhealtachd a th' ann an Cruinn.
Peter von Köppen
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Cruinn-eòlas Roinn-seòrsa:An Ruis
Cruinn
'S iad na ceòladairean Seumas Greumach, Fiona NicCoinnich, Brian Ó hEadhra agus Raonaid Walker.
Grand Prix Mhonaco
'S e rèis Foirmle a h-Aon a th' ann an Grand Prix Mhonaco (Fraingis: Grand Prix de Monaco), a bhios a' gabhail àite air Circuit de Monaco ann am Monte Carlo, Monaco, air an deireadh-sheachdain mu dheireadh den Chèitean. Chaidh a' chiad Ghrand Prix Mhonaco a chumail ann an 1929, agus 's i tè dhe na rèisean-motair as ainmeile san t-saoghal.
Cruinn
Duaisean
Chuireadh an t-òran 'Manus Mo Rùin' air a' gheàrr-liosta airson Traditional Track of the Year aig a' BBC Radio 2 Folk Awards 2015.
Ceanglaichean a-muigh
Roinn-seòrsa:Ceòl
Plouzané
thumb|Taigh-solais Minou
Tha Plouzané [pluzane] na commune anns an département Finistère, anns a' Bhreatainn Bhig anns an Fhraing.
Suidheachadh
Tha Plouzané suidhichte air a' chrìoch taobh an iar Brest.Tha i a' gabhail a-steach a' bhruach a tuath goulet de Brest.
Bunadas an ainm
'S e Plouzane an t-ainm a th' air an commune anns a' Bhreatannais. Tha Plou a' ciallachadh sgìre, agus thàinig Zane bho Naomh Sané. Thathar ag ràdh gun do stad Naomh Sané ann an àite far a bheil Eaglais Naoimh Sané an-diugh ann an Plouzané-bourg agus gun tàinig ainm an commune bho sin.
Rugadh Naomh Sané ann an 448 faisg air Kilrush ann an Èirinn.
Foghlam
Tha mu 1, 500 sgoilearan ann am Plouzané eadar sgoiltean-àraich agus bun-sgoiltean. Tha mu mhìle a' dol dha na ceithir sgoiltean àbhaisteach dhen commune (École du Bourg, École de Coat-Edern, École de Kroas-Saliou agus École Anita-Conti, roimhe sin École la Trinité). Tha an fheadhainn eile a' dol dhan dà sgoil phrìobhaideach (Sainte-Anne, au Bourg agus Saint-Thérèse à la Trinité).
Boris Levitan
B' e matamataigear agus neach-teagaisg oilthigh Ucràineach/Sobhiatach a bh' ann am Boris Moyseevytch Levitan (Ucràinis/Ruisis: Борис Моисеевич Левитан, Berdiansk, 7 an t-Ògmhios 1914 - Minneapolis, 4 an Giblean 2004). Bhuinneadh e do theaghlach bùirdeasach Iùdhach. Ged a rugadh e ann am Berdiansk, b' ann ann an Kharkiv a thogadh e. Thug Levitan ceum ann an 1936 agus fhuair e dotaireachd ann an 1938 leis an tràchdas Некоторое обобщение почти периодической функции (Gàidhlig: Cuid de Choitcheannachadh Gnìomh Cha Mhòr bho Àm gu Àm). An uair sin, dhìon e a shàr thràchdas air an robh Теория обобщенных операторов перевода (Gàidhlig: Teòiridh Obrachaidh Eadar-theangachaidh Coitcheann). Ghabh e anns an arm ann an 1941 agus bha e na shaighdear gu ruige 1944. An dèidh a' Chogaidh chaidh fhastadh mar neach-teagaisg leis an Sgoil Armach Dzerzhinsky, far an robh e gu ruige 1961. An uair sin, bha e na neach-teagaisg aig Oilthigh Mhosgo, gu ruige 1992. Mu dheireadh thall, chuir e seachad corra bhliadhna sna Stàitean aig Oilthigh Minnesota.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat Roinn-seòrsa:Matamataig
İzmir
'S e baile mòr, port agus sgìreachd bhaile (Turcais: büyükşehir belediyesi) air an àirde an iar Poblachd na Tuirce a th' ann an İzmir (IPA: izmiɾ, Greugais: Σμύρνη). Tha İzmir suidhichte faisg air Urla, air costa na Mara Àigeanaiche, eadar Antalya agus Manisa san roinn (Turcais: ili) İzmir, ri taobh Camas İzmir (Turcais: İzmir Körfezi), aig 2m os cionn ìre na mara. Tha 2,847,691 duine a' fuireach ann. 'S e an treas baile as motha na dùthcha a th' ann agus an dara bhaile na Mara Àigeanaiche cuideachd, an dèidh na h-Àithne cuideachd.
Eachdraidh
Tha a h-uile coltas ann gun tàinig an t-ainm à Ti-smurna ann an seann assyrianais ach chan eil fios aig daoine sam bith na tha sin a' ciallachadh. 'S ann pailt 's a tha fianais nan seann chultair a bh'anns an sgìre: cha tobhtaichean ann bho corr is 6,000 bliadhna ro Ìosa Crìosd. Thuit İzmir do dhImpireachd nan Otomanach ann an 1317. Rinn teine droch sgrios air a' bhaile ann an 1772 agus chaidh e mhilleadh a-rithist ann an Crith-thalmhainn ann an 1778. Chaochail 45,000 duine leis eadar 1812 agus 1816. Chèilidh Gustave Flaubert air a' bhaile ann an 1860 agus thuirt e "qu'il n'en avait jamais vu de si belle". Eadar 1919 agus 1922 bha İzmir fo bhuaidh feachdan na h-Eadailt ach chaidh a thoirt a-steach do Phoblachd na Tuirce an dèidh Cogadh An Tuirc-An Eadailt. Chuireadh na Greugaich a-mach às a' bhaile agus an dùthaich.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Tuirc Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Àisia Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Plouzané
Foghlam
Tha trì àrd-sgoiltean (S1-S4) anns a' commune: Victoire-Daubié (Kroas-Saliou), Kerallan agus àrd-sgoil phrìobhaideach Saint-Micheal au Bourg.
Chan eil àrd-sgoil (S5- S6) ann am Plouzané idir, ach mar as àbhaist, bidh na sgoilearan a' dol a Lycée Amiral-Ronarc'h ann am Brest.
Gidheadh, tha foghlam eile ann air sgàth 's gu bheil ionad rannsachaidh, Technopôle Brest-Iroise anns an sgìre agus tha e a' gabhail a-steach institiuidean foghlaim àrd-ìre: Télécom Bretagne, l'ENIB (Sgoil Nàiseanta Innleadair Brest), l'ESIAB (Sgoil Innleadair as àirde ann an Agri-food Breatainn Bige) agus l'IEUM (Institiud  Oilthigh Eòrpach na Mara).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:A' Bhreatainn Bheag
Dicuil
‘S e manach Èireannach agus reul-èolaiche a bh’ ann an Dicuil, ged a tha fiosrachadh a dhith mun bheatha na bu tràithe aige. Chaidh e gu sgoil na lùchairt aig Louis an Cràbhach ann an Francia. Mu 814-16 sgrìobh e Liber de Astronomia, seòrsa de Computus Reuleolach. Tha sin a’ gabhail a-steach coig leabhraichean, ann an rosg agus bàrdachd. Tha iomradh ann air reul-eòlas, mìosachan, ceann-latha na Càisge agus a’ Charghais, matamataigs agus rannachd. Chan eil ann a-nis ach aon làmh-sgrìobhainn ann an Valenciennes, agus aon eile ann an Tours.
Ann an 825 sgrìobh e De mensura Orbis terrae, no Tomhas an t-Saoghail, leabhar mu dheidhinn chruinn’-eòlais. Tha sin nas ainmeile na ‘n Computus aige. Chuir e gu feum leth-bhreac de làmh-sgrìobhainn le Theodosius II (435) air Mensuratio Orbis. Chleachd e cuideachd Pliny (as Sine), Isidore à Seville, agus eile. Sgrìobh e cuideachd mu dheidhinn nan eileanan faisg air Breatainn, air an robh e gu pearsanta eòlach. Thug e cunntas air Eòrpa, Àisia, Afraga, Èipheit, Ethioipia; farsaingeachd uachdar na Talmhainn; na còig aibhnichean mòra, eileanan, na sia beanntan as àirde. Rinn e iomradh air manaich a bha air tadhail air na h-eileanan Fàro agus Innis Tìle. Thuirt e mu dheidhinn Faro gun robh manaich a’ fuireach ann fad 100 bliadhna, ach ri a linn-sa cha robh ann ach caoraich agus eòin. Mu dheidhinn Innis Tìle, thuirt e gun robh manaich a’ fuireach ann eadar an t-earrach ’s am foghar bho chionn 30 bliadhna, ach dh’fhalbh iad le linn nan Lochlannach.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Èirinn Roinn-seòrsa:Reul-eòlaichean Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Èireannach Roinn-seòrsa:Innis Tìle Roinn-seòrsa:Gàidheil Roinn-seòrsa:Crìosdaidheachd
An Lanntair
thumb|An Lanntair
Tha An Lanntair ’na ionad ealain ann am baile Steòrnabhagh ann an Leòdhas. Tha cinema ann agus gailearaidh ealain.
Bha e suidhichte roimhe ann an talla a’ bhaile, ach ghluais e sa bhliadhna 2005 gu togalach ùr le sealladh den chala, far a bheil e fhathast. Anns an togalach seo tha taigh-bìdhe mór gu leòr airson 50, agus ionad-éisteachd a shuidheas 200 neach agus a ghabhas a chleachdadh mar cinema.
’S e An Lanntair am prìomh ionad ann an Steòrnabhagh airson tachartasan ealain agus féisean eile. Gu tric tha cuirmean ciùil gan cumail ann, dealbhan-cluiche, òraidean agus filmichean. ’S e fear de na prìomh ionadan a th’ ann airson Féis Cheilteach Innse Gall gach bliadhna, agus b' e fear de na prìomh ionadan a bh’ ann don Mhòd Nàiseanta ann an 2005, 2011 agus 2016.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Siar Roinn-seòrsa:Eilean Leòdhais
Steall
'S e iris litreachais ann an Gàidhlig a-mhàin bho Chlàr a tha ann an Steall. Nochd a' chiad àireamh air 27 an Dàmhair 2016. Tha sgeulachdan goirid, bàrdachd, aistidhean, agallamhan, lèirmheasan, dràma agus rosg a' nochdadh ann.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Irisean Gàidhlig
Borgh, Barraigh
'S e tuineachadh beag ann am Barraigh a tha ann am Borgh (Beurla: Borve). Tha e suidhichte air an A888 eadar Beinn Mhàrtainn agus Beinn na Mòine.
Tha mòran làraichean ro-eachdraidheil ann, mar eisimpleir barpa seòmarach aig Dùn Bharpa. San 21mh linn, tha taigh-staile ùr ga thogail ann am Borgh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Barraigh
An Pollach
Is e clachan am Pollach (no Pollagh sa Beurla). Tha e suidhichte air Oileán Acla, Contae Mhaigh Eo, eadar Dumha Acha agus An Caol.
Leathabhal
'S e beinn anns na h-Eileanan Siar, Alba a th' ann an Leathabhal (Beurla: Layaval ).
An Pollach
Tha traidisean làidir agus fada aig Acaill de chòmhlain phìoban agus tha còmhlan-pìoba aig am Pollach. Air Latha Naomh Pàdraig, bidh na còmhlain a ’cruinneachadh aig madainn aig am Achill Head Hotel sa bhaile agus a’ caismeachd air ais dha na bailtean aca fhèin. thumb Tha dà ionad meidigeach ann am Pollach agus Gob a' Choire, ceithir dotairean meidigeach làn-ùine agus dà bhanaltram Slàinte Poblach a ’còmhdach na sgìre.
Tùsan
Roinn-seòrsa:Èirinn
Leathabhal
Suidheachadh
Tha e suidhichte ann an Uibhist a Deas ear air an rathaid A865 eadar Loch nam Madadh agus Loch Baghasdail. Tha e na laighe ear air Aisgerbheinn agus ear-dheas air Criribheinn. Tha Leathabhal 182m (597 troigh) de dh'àirde. A rèir an "Database of British and Irish hills" rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air àirde na beinne air 21 an Dubhlachd 2012. Tha an àirde rinneach de 116m a' sgaradh Leathabhal bho na beanntan eile. 'S e Stulabhal a mhàthair-mhullaich a tha e suidhiche san ear air Leathabhal. 'S e HuMP a th' ann. Air mullach na beinne chithear carragh triantanachaidh a tha a' comharrachadh a' phuing as àirde. Tha Leathabhal na laighe ann an àite iomallach, mar sin chan eil slighe ann a leanas gu mullach na beinne.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan ann an Uibhist a Deas Roinn-seòrsa:HuMP Roinn-seòrsa:Marilyn
Srath Chelbhinn agus Bearsden (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Srath Chelbhinn agus Bearsden (Beurla: Strathkelvin and Bearsden).
Garcilaso de la Vega
B' e bàrd às An Spàinn on Aois an Òir a bha ann an Garci Lasso de la Vega ( Toledo, eadar 1498 - is dòcha beagan bhliadhnaichean roimhe bho 1491 - agus 1503 - Nice, Diùcachd Savoy, 14 Dàmhair 1536 ), ris an canar nas fheàrr Garcilaso de la Vega. Rugadh e ann an Toledo eadar 1491 agus 1503, Garcilaso de la Vega an treas mac aig Garcilaso de la Vega (a chaochail air 8 Sultain 1512, trì latha às deidh dha codicil a bhuileachadh), Morair Arcos agus Prìomh Cheannard León ann an Òrdugh Santiago, agus Sancha de Guzmán, Baintighearna Batres agus Cuerva. B ’e seanair is seanmhair taobh athar Pedro Suárez de Figueroa, mac Gómez I Suárez de Figueroa agus Elvira Lasso de Mendoza, piuthar a’ chiad Mharcais Santillana, agus Blanca de Sotomayor (nighean Fernando de Sotomayor agus Mencía Vázquez de Goes, tron do shealbhaich e tighearnas Arcos). Bha a mhàthair, Sancha de Guzmán, na nighean aig Pedro de Guzmán, Señor de Batres (mac an eòlaiche-cràbhaidh Fernán Pérez de Guzmán) agus María de Rivera.
Srath Chelbhinn agus Bearsden (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Chaidh a cruthachadh ann an 1999. Tha Bearsden fhèin, Cair Cheann Tulaich agus Baile Mhuilinn Chamaisidh.
Tha i ann an crìch ri Sruighlea, Comar nan Allt agus Cill Saidh, Coatbridge agus Chryston, Glaschu Provan, Glaschu Cnoc Màiri agus Allt an Fhuarain, Glaschu Fearann Anna agus Bruach Chluaidh agus Muileann-Gaidh.
Eachdraidh
Bha Sam Galbraith na chiad BhPA airson na sgìre ach leig e an dhreuchd suas air sgàth droch shlàinte ann an 2001. Ann am frith-thaghadh thig Jean Turner, a dh'iomairt an aghaidh dùineadh an ospadal Stobshill ann an Allt an Fhuarain, san dàra àite as dèidh Brian Fitzpatrick. Eadar 2003 agus 2007 bha i na BhPA neo-eisimeileach airson Srath Chelbhinn agus Bearsden. Ath-choisinn na Làbaraich an seat ann an 2007 ach chaill iad e a-rithist, don SNP, ann an 2011.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Losgann
thumb 'S e muir-thìreach a th' ann an losgann (iolra: losgannan). Chan eil diofar mòr eadar losgannan agus muileacha-màgag agus mar sin chan eil iad seòrsaichte mar dhiofraichte. 'S urrainn dhaibh fuireach air tìr agus uisge nach eil saillte.
Borðoy
Tha Borðoy (Dànais: Bordø) na eilean anns na h-Eileanan Fàro. Fuirichidh 5,002 daoine ann.
Adam Sutherland (fìdhlear)
'S e fìdhlear à Earagaidh, faisg air Loch Nis, ann an Alba a tha ann an Adam Sutherland.
Chluich e còmhla ri iomadh còmhlan, Croft No.5, na Peatbog Faeries agus an Treacherous Orchestra nam measg. Sgrìobhaidh e fuinn cuideachd agus ann an 2017 bhuannaich e Sgrìobhaiche-ciùil na Bliadhna aig Na Trads.
Baile Phàdraig
'S e sgìre ann am Baile Ùr na Maoirne, Siorrachd Rinn Friù an Ear agus Deaconsbank is Jenny Lind ann an Glaschu a tha ann am Baile Phàdraig (Beurla: Patterton). Ann an 1903 chaidh stèisean-rèile fhosgladh is e air an Loidhne Siorrachd Àir is Siorrachd Lannraig.
Adam Sutherland (fìdhlear)
Clàr aona-òran
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil
Baile Phàdraig
Tha Ainmean-Àite na h-Alba a' moladh cruth Beurla an ainm.
Adam Sutherland (fìdhlear)
Leabhraichean
Leabhraichean ciùil
Borgh, Leòdhas
'S e baile beag ann an Leòdhas air an A857 eadar Nis agus Barabhas a tha ann am Borgh (Beurla: Borve).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Eilean Leòdhais
Sylvia Plath
Bha Sylvia Plath na ùghdar agus bàrd Ameireaganach. Rugadh i ann am Boston ann an 1932 agus rinn i a cuid foghlam ann an Colaiste Mhic a' Ghobainn, Colaiste Newnham agus Oilthigh Chambridge mun d'fhuair i aithne na bàrd is sgrìobhadair. Thòisich i ri bàrdachd a dhèanamh na nighean òg agus thòisich i ri sgeulachdan a sgrìobhadh na deugaire. 'S e "The Bell Jar" an aon nobhail a rinn i agus chaidh fhoillseachadh fo ainm-brèige ann an 1963. Bha Plath pòsta aig bàrd eile, Ted Hughes, eadar 1956 agus 1962, agus bha dithis chloinne aca, Frieda agus Nicholas. Bha Plath a' fulang fo sprochd cha mhòr fad a beatha inbheach. Thug i ùthachd dhi fhìn ann an 1963.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bàrdachd Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte Roinn-seòrsa:Litreachas
Oleksandr Alenytch
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat Roinn-seòrsa:An Ucràin
George Smith
Tha an t-ainm seo air na daoine a leanas:
Gabhsann
Dh’fhaodadh an t-ainm Gabhsann (Beurla: Galson) a bhith a’ ciallachadh:
air neo dà bhaile a tha dlùth ri chéile air an oighreachd sin:
Boadilla del Monte
'S e baile meadhanach faisg air Madrid ann an cridhe na Spàinne a th’ ann am Boadilla del Monte (IPA: [bo.aˈðiʎa ðel ˈmonte). Tha e suidhichte eadar Pozuelo de Alarcón agus Brunete, aig 682m os cionn ìre na mara, shuas anns na Beanntan Guadarrama. Chan eil am baile seo ach 15km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, far a bheil mòran a tha a' fuireach ann ag obair. Tha 49,762 daoine a’ fuireach ann am Boadilla del Monte, 'S e dìreach Spàinntis a tha ga bruidhinn ann am Boadilla del Monte.
Teodor Bordeianu
B' e neach-teagaisg oilthigh, ollamh, eòlaiche-mheasain agus eòlaiche-àiteachais Ucràineach/Sobhiatach/Romàineach a bh' ann an Teodor Bordeianu (Marșenița, 16 an Gearran 1902 - Bucharest, 19 am Màrt 1969). Rugadh e ann an sgìre dhùthchail air an àirde an iar na h-Ucràine far a bheil Romàinis ga bruidhinn. Thug e ceum ann an Àiteachas às an Àrd-sgoil Àiteachais Herăstrău ann an 1925. An dèidh sin speisealaich e ann am measan, glasraich agus gnothachas nam measan thall am Berlin, eadar 1925 agus 1926. Bha e na ollamh ann an Dàimh an Àiteachais san Oilthigh Bhucharest bho 1941 gu ruige 1958. A thuilleadh air sin, bha e bhall Academia Română (Gàidhlig: Acadamaidh Romàineach) bho 1963, gus a chaochail e ann an 1969.
Boadilla del Monte
Eachdraidh
B' e na h-Arabaich a chruthaich am baile o chionn còrr is mìle bliadhna, leis gu robh an sgìre air fad fo bhuaidh nam Muslamach gu ruige 1085. Bha am baile ann an teis-mheadhain Cogadh Sìobhalta na Spàinne agus fiù 's chaochail a' chiad Ghàidheal a chaill a bheatha sa chogadh an seo, a' dìon Mhadrid bho na Faisistich. B' e Tomás Patten an t-ainm a bh' airsan.
Teodor Bordeianu
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Romàinia Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat Roinn-seòrsa:Àiteachas
Boadilla del Monte
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Pàrtaidh Alba
'S e pàrtaidh a tha ag iomairt airson neo-eisimeileachd na h-Alba agus an aghaidh fèin-aithneachadh gnè a tha ann am Pàrtaidh Alba. Chaidh a stèidheachadh ann an 2021 le Laurie Flynn a bha na neach-aithris is rinn iomairt an aghaidh asbestos.
Chaidh Ailig Salmond na cheannard is chaidh dà BhP SNP aig Westminster, Coinneach MacAsgaill is Neale Hanvey, sa' phàrtaidh anns a' Mhàirt 2021.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Alba
Rubha Mealabhaig
'S e beinn anns na h-Eileanan Siar, Alba a th' ann an Rubha Mealabhaig.
Suidheachadh
Tha e suidhichte ann an ceann an ear-dheas Uibhist a Deas. Tha Rubha Mealabhaig 147m (482 troigh) de dh'àirde. A rèir an "Database of British and Irish hills" rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air àirde na beinne air 20 am Faoilleach 2012. Tha an àirde rinneach de 69m a' sgaradh Rubha Mealabhaig bho na beanntan eile. 'S e Ròineabhal a mhàthair-mhullaich; tha e suidhiche san iar-thuath air. Chan eil air a mullach ach àite feurach le gneiss an siud is an seo, gun dad sònraichte a' comharrachadh a' phuing as àirde. Tha Rubha Mealabhaig na laighe ann an àite iomallach, mar sin chan eil slighe ann a leanas gu mullach na beinne.
Eysturoy
Tha Eysturoy (Dànais: Østerø, a' ciallachadh "eilean an ear") na eilean anns na h-Eileanan Fàro. Se an darna eilean as motha ann am Fàro. Fuirichidh 10,810 daoine ann.
Rubha Mealabhaig
Suidheachadh
Chaidh am bàta "RFA Birchoil" a dhol fodha 29 an t-Sultain 1939 nuair a chaidh air cladach aig Rubha Mealabhaig. Tha an t-àite seo clàraichte leis a' Choimisean Rìoghail air Carraighean Àrsaidh is Eachdraidheil na h-Alba an-diugh.
Eysturoy
Se eilean gu math garbh, agus tha Slættaratindur an beinn as airde ann am Faro air.
Bailtean
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
Aristoteles Onassis
B' e fear-gnothaich às An Tuirc/A' Ghrèig/An Argantain agus riochdaire dioplòmasach a bha ann an Aristoteles Onassis (Greugais: Αριστοτέλης Ωνάσης, Smyrna, 15 am Faoilleach 1906 – Neuilly-sur-Seine, 15 am Màrt 1975). Rugadh e ann am baile Greugach fo Impireachd nan Ottomanach ach b' fheudar dha am baile aige fhèin fhàgail ann an 1922 nuair a chuireadh na Greugaich a-mach à Aisia Bheag. Chaidh e gus An Argantain. far a dh'fhàs e uabhasach beairteach tro ghnothach nam bàtaichean agus tombaca. Phòs e dà thuras: aig Athina Livanos bho 1929 gu ruige 1960, an uair sin aig Jacqueline Bouvier bho 1968 gu ruige a bhàis ann an 1975. Bha esan agus an t-seinneadair opara Maria Callas nan leannain bho 1960 gu ruige 1968.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Tuirc Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghrèig Roinn-seòrsa:An Argantain
Viacheslav Voron
'S e seinneadair agus ceòl-sgrìobhaiche Ucràineach/Ruiseaneach a tha a' dèanamh fòcas air òrain traidiseanta a th' ann am Viacheslav Voron (Fìor ainm: Viacheslav Borisovich Cherny, Ruisis: Вячеслав Бopисович Чёpный, Mariupol, 21 an Dàmhair 1967).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:An Ruis Roinn-seòrsa:Ceòl Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil às an Ucràin Roinn-seòrsa:Seinneadairean
Airgead (malairt)
thumb|Clachan mòra mòra a chaidh a chleachdadh mar airgead ann an [[Yap.]]
'S e rud, ged a tha e cruthach no eascruthach, as urrainn do dhaoine iomlaideachadh airson bathar no seirbheisean a tha ann an airgead.
Bidh daoine a' cleachdadh cùinnean is nòtaichean-banca mar airgead ach gu math tric bidh daoine cuideachd a' cleachdadh cairtean-banca no fònaichean no uaireadairean airson airgead a ghluasad o chunntas gu cunntas.
Freumhan an ainm
Tha an t-ainm a dol à Laideann argentum agus tha e a' ciallachadh na meatailte cuideachd. Tha a’ Ghàidhlig annasach air sgàth gu bheil mòran chànanan a’ cleachdadh an t-ainm “òr” san àite “airgead”, m.e. Gearmailtis Geld.
Faic cuideachd
Roinn-seòrsa:Airgead Roinn-seòrsa:Eaconomachd
Coileach-gòthan
'S e dèideag thradaiseanta a tha ann an coileach-gòthan a ruitheas leis a' ghaoth. 'S e wind tumbler no wind cockerel a tha aig cuid a dhaoine air sa Bheurla. Tha an abairt a' gearradh bhoc mar choileach-gòthan stèidhichte air an dèideag seo 's e a' ciallachadh gu bheil rudeigin a' leum 's a' bocadh air feadh an àite gu luath 's gun stad. thumb|right|A' leigeil às coileach-gòthan air tràigh [[Am Baile Sear|a' Bhaile Shear]]
Alba
Ann an Alba, thathar a' stobadh iteagan a-steach do bhuntàta agus 'ga leigeil às air an tràigh an uairsin.
Àitichean eile
Tha dèideagan d' a leithid cumanta ann an dùthchannan eile far a bheil gaoth a ghnàth agus talamh rèidh, mar eisimpleir ann an Afghanastàn. Thug na dèideagan seo brosnachadh do mhuinntir a' phròiseict Mine Kafon innealan a dhealbhadh a chlìoras mèinnean-talmhainn mar a chithear sa video ghoirid seo air Vimeo: Mine Kafon
Fugloy
right|300px right|300px
David Adger
'S e cànanaiche albannach, ollamh cànanachas aig Oilthigh Lunnainn a th' ann an David Adger (rugadh 23 dhen t-Sultain 1967) (Ph.D., Oilthigh Dhùn Èideann).
Fugloy
Tha Fugloy (Dànais: Fuglø; a' ciallachadh eilean nan eoin) na eilean anns na h-Eileanan Fara. Fuirichidh 44 daoine ann.
David Adger
Beatha
Fhuair e ceum ann an eòlas-chànain Gàidhlig (na h-Alba) bho Oilthigh Dhùn Èideann, ach bha ùidh na b' fharsainge aige ann an cànanachas.
Fugloy
Beanntan
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Fàro
David Adger
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Cànanaichean Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Windows in the West
Se Windows in the West dath-uisge leis an ealantair Albannach Avril Paton. O thùs, chaidh a thaisbeanadh anns an Glasgow Gallery of Modern Art agus nise tha e anns an Taigh-tasgaidh Kelvingrove.
Chaidh a dhealbhadh ann an 1993, agus se cuspair an deilbh, teanamant anns a' gheamhradh ann an Ceann Siar Ghlaschu. Chìthear na còmhnaichean taobh a-staigh an togalaich an sàs ann an caochladh gnìomhan.
Tha lethbhreacan an deilbh gu math mòr-thaitneach agus tha i air nochdadh air liosta nan dealbh as fheàrr leis an t-sluagh Albannach.
Sgrìobh am bàrd Edwin Morgan dàn a bha brosnaichte leis an dealbh, agus bha an stiùireadair-fiolm Danny Boyle cho uasal às gun do nochd i ann an Trainspotting 2.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ealain
Max Born
B' e fiosaigiche às a' Ghearmailt a bha ann am Max Born.
Tha e ainmeil airson, mar eisimpleir, a' chearcaill Born–Haber, agus a' chrutha matamataigeach de phrionnsabal na mì-chinnt aig Heisenberg.
Beatha
Rugadh e ann am Breslau agus dh'ionnsaich e fiosaigs aig Oilthigh Bhreslau, Oilthigh Zürich, Oilthigh Heidelberg agus Oilthigh Ghöttingen. Chaidh e na ollamh aig Oilthigh Bherlin ann an 1915, aig Oilthigh Fhrankfurt ann an 1919 agus ann an 1921, Oilthigh Ghöttingen, far an do dh'obair e air meacanaig cuantamach còmhla ri, mar eisimpleir, James Franck. Chaill Born an dreuchd aige nuair an do fhuair na Nàsaich cumhachd anns a' Ghearmailt agus chaidh e na ollamh aig Oilthigh Dhùn Èideann far an do dh'obair e gus a chluaineas ann an 1953.
Urraman
Bhuannaich e an Duais Nobel ann am Fiosaigs ann an 1954 airson na h-obrach aige air meacanaig cuantamach. Bhuannaich Walther Bothe cuideachd an duais sin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann am Fiosaigs Roinn-seòrsa:Luchd-saidheans Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Vera Brezhneva
S' e cleasaiche agus seinneadair pop às An Ucràin a th' ann am Vera Brezhneva (Fìor ainm: Vira Viktorivna Halushka, Ucràinis: Віра Вікторівна Галушка, Ruisis: Вера Викторовна Галушка, Dniprodzerzhynsk 3 an Gearran 1982). Nuair a bha i òg bhuinneadh i do theaghlach bùirdeasach: bha a màthair na lighiche. Thug Brezhneva ceum ann an Eaconomachd bho Oithigh Nàiseanta Chòmhdhail Rèile Dniprovskiy (Ucràinis: Дніпровський національний університет залізничного транспорту імені В. Лазаряна).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil às an Ucràin Roinn-seòrsa:Seinneadairean
Cairt-làir
’S e lus beag a tha ann an cairt-làir (Beurla: tormentil) (Laideann: Potentilla erecta) air am bi flùraichean brèagha buidhe a’ nochdadh eadar tràth san earrach agus deireadh an fhoghair.
Enrico Fermi
B' e fiosaigiche às an Eadailt a bha ann an Enrico Fermi.
Cairt-làir
Tha an t-ainm “cairt-làir” a’ cur an céill gun robhas a’ cleachdadh stuth bho a fhreumhaichean (rìosoman) airson lìn agus leathair a chartadh, agus chan ionann ri cairt (rusg) nan craobhan, gun robh e a’ fàs air an làr.
Enrico Fermi
Beatha
Rugadh e anns an Ròimh agus dh'ionnsaich e fiosaigs aig Oilthigh Phisa far an do sgrìobh e an tràchdas aige. Dh'obair e còmhla ri Max Born aig Oilthigh Ghöttingen agus còmhla ri Paul Ehrenfest aig Oilthigh Leyden. Chaidh e na ollamh ann an 1927 aig Oilthigh na Ròimhe, far an do dh'obair e gus 1938 nuair a dh'eilthirich e gu na Stàitean Aonaichte agus chaidh e na ollamh aig Oilthigh Cholumbia. Dh'obair e air a' Phròiseact Mhanhattan agus thog e agus an sgioba aige a' chiad readhactar niùclasach ann an Chicago ann an 1942. Chaidh e na ollamh aig Oilthigh Chicago ann an 1946.
Cairt-làir
Tha tòrr ainmean eile air sa Ghàidhlig. Seo cuid aca: barra-braonain, bàrr braonan nan con, barra-braonain, braonan, braonan a' mhadaidh-ruaidh, braonan-bachlaig, braonan-fraoich, brisgean, cairt-leamhna, corrachan-mhill a’ choin, dìthean-cartach, eamhan, leamhnach, leanartach, neamhanan, neamhargan an fhraoich
Enrico Fermi
Urraman
Bhuannaich e an Duais Nobel ann am Fiosaigs ann an 1938 airson na h-obrach aige air niùtronan agus eileamaidean rèidio-bheò ùra. Dh'ainmicheadh fermium agus fermionan air.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann am Fiosaigs Roinn-seòrsa:Luchd-saidheans Roinn-seòrsa:Daoine às an Eadailt Roinn-seòrsa:Pròiseact Mhanhattan
John Goodman
'S e cleasaiche às na Stàitean Aonaichte a th' ann an Jonathan Stephen "John" Goodman (Affton,Missouri, 20 an t-Ògmhios 1952).
Filmichean
Seo liosta de chuid de na filmichean as ainmeile aige:
Cairt-làir
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Luibhean
Neil Gray
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Neil Gray.
Eliogar
'S e beinn anns na h-Eileanan Siar, Alba a th' ann an Eliogar.
Neil Gray
Bha e na oileanach aig Oilthigh Shruighlea far an do dh'ionnsaich e naidheachdas agus poileataigs.
Eliogar
Suidheachadh
Tha e suidhichte ann an taobh an ear Uibhist a Deas. Tha e na laighe eadar na beanntan Stulabhal sa tuath agus Triuirebheinn sa deas. Tha Eliogar 176m (577 troigh) de dh'àirde. A rèir an "Database of British and Irish hills" rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air àirde na beinne air 28 an t-Sultain 2013. Tha an àirde rinneach de 64m a' sgaradh Eliogar bho na beanntan eile agus 's e Triuirebheinn a mhàthair-mhullaich. Chan eil air a mullach ach àite feurach le beagan gneiss an siud is an seo, gun dad sònraichte a' comharrachadh a' phuing as àirde. Tha Eliogar na laighe ann an àite iomallach, mar sin chan eil slighe ann a leanas gu mullach na beinne.
Neil Gray
Bhuannaich e an t-Àrd Ruigh agus Shotts aig Pàrlamaid Westminster trì thurasan, anns na taghaidhean coitcheann 2015, 2017 is 2019 is bha e na neach-labhairt aig an SNP airson obrach cothromach is a' chosnaidh eadar 2015 is 2017, airson a' cheartais shòisealta eadar 2017 is 2018 agus airson obrach agus peinnseanan eadar 2018 is am Màrt 2021 nuair a leig e an seat aige suas.
George P. Smith
'S e ceimigear às na Stàitean Aonaichte a tha ann an George Smith. Rugadh e ann an Norwalk ann an 1941 is sgrìobh e a theusais aig Oilthigh Harvard. Tha e na ollamh aig Oilthigh Mhissouri far a bheil e a' rannsachadh ìomhaigheachd mhoileciuileach. Bi na rannsaichean a' chuir rèidio-iosatòpaichean ri moileciuilean a' nasgadh ri ceallan aillse is a' dèanamh ìomhaighean na rèididheachd bheò. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 2018, còmhla ri Frances Arnold is Gregory Winter, airson obrach air ìomhaigheachd.
Neil Gray
Sheas e mar thagraiche airson an Àrd-Ruigh agus Shotts sa' Phàrlamaid na h-Alba ann an 2021 agus a rèir riaghailtean a' phàrtaidh fhèin dh'fheum e Westminster fhàgail is bhuannaich e e.
Eliogar
Suidheachadh
Ear-dheas air a' bheinn, ann am Bealach a' Chaolais, chithear taigh fo-thalamh air meall faisg air Loch nan Arm. Tha e clàraichte leis a' Choimisean Rìoghail air Carraighean Àrsaidh is Eachdraidheil na h-Alba. A rèir Seirbhis Àrc-eòlas nan Eilean Siar canar "Tigh nan Leachach" ris. Deas air Eliogar, faisg air Loch nan Arm tha clach ann mu dà throigh a dh'àirde a tha ainmichte mar "Carragh-bròin". A rèir beul-aithris dh'fhalbh fear a chaidh a ghoirteachadh ann an cath cas mu sheach gus a' charragh seo mus thuit e agus e a' cromadh ris a' chlach.
Aibidil nan craobh
’S e làmh-sgrìobhainn anns an t-sean Ghàidhlig a th’ ann In Lebor Ogaim. Chaidh fiosrachadh air aibidil ogaim a sgrìobhadh ann. B’ e siostam sgrìobhaidh a bh’ ann an ogam. Bha fichead samhlaichean no litrichean anns an t-siostam seo a chaidh an dealachadh ann an ceithir buidhnean. Thathar ag ràdh gun robh iad air an cruthachadh eadar an dàrna is an 4mh linn ach chan eil sinn cinnteach. Lorgaidh sinn iad air an snaigheadh air clachan ach tha sinn a’ creideamh gun deach an sgrìobhadh air fiodh cuideachd.
Eliogar
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan ann an Uibhist a Deas Roinn-seòrsa:HuMP
Aibidil nan craobh
’S e buidheann de shneagan a th’ ann an gach samhla. Bhiodh iad snaighte air an làimh dheis no chlì de loidhne fhada. Tha cuid a’ dol dìreach no tarsainn thairis an loidhne. `S e dotagan a th’ anns a’ bhuidheann mu dheireadh.
Neil Gray
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
George P. Smith
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Aibidil nan craobh
Tha na clachan sinn air an sgaoileadh air feadh Bhreatainn is Èireann. Anns an leabhar, In Lebor Ogaim leughaidh sinn gu bheil ainm air gach litir ogaim is gu bheil iad uile nan ainmean craoibhe. Ach, chan eil iad uile nan ainmean craoibhe air a bheil fios againn anns an latha an-diugh, cha motha a thaobh fiosrachaidh eachdraidheil. Rinn làmh-sgrìobhadh eile,  Auraicept na n-Éces  iomradh air In Lebor Ogaim is dh’aithris e cuideachd am beachd gu bheil a h-uile ainm litreach ogaim na ainm craoibhe.
Oighreachd Ghabhsainn
thumb|A’ teannadh air baile Ghabhsainn
Aibidil nan craobh
Chaidh na h-ainmean seo a chruthachadh airson litrichean ogaim, ach, mar a chanas McManus, “[the letter names derived from ogam] long outlived the usefulness of the Ogam script itself and served as the standard nomenclature (names) for Irish letters from the earliest period for which we have information right up to .... the seventeenth century’. Tha Gàidhlig na h-Alba a’ cleachdadh an aon aibidil is ainmean litreach cuideachd.
Oighreachd Ghabhsainn
’S e oighreachd 230 km² air iar-thuath Eilean Leòdhais a tha ann an Oighreachd Ghabhsainn (Beurla: Galson Estate). Chaidh a cheannach ann an 2007 leis a’ choimhearsnachd fon ainm Urras Oighreachd Ghabhsainn.