cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anatoly Rybakov
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Iùdhachd
1096
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1096 (MXCVI).
Bàsan
Roinn-seòrsa:1090an
Duidhean
thumb|Duidhean ag acrachadh feamad ri clachan
'S e pàirt de fheamad a tha ga h-acrachadh a th' anns an duidheag no duidhean.
Roinn-seòrsa:Feamainn
Genghis Khan
B' e ceannard nam Mongolach a bha ann an Genghis Khan.
Rugadh Temujin ann an 1162 no 1167. Chaidh athair dha a mharbhadh nuair a bha e 9 bliadhna a dh'aois is dh'fhuirich teaghlach aige anns an fhàsach. Dh'aonaich e anns na 1180an na treubhan Mongolach is cheannsaich iad na Tatarach is na Naimanach. Fhuair e an tiotal Genghis no Chinggis Khan (riaghladair na cruinne) aig co-thional nan treubhan ann an 1206. An dèidh sin cheannsaich na Mongolach ranntairean eadar an Cuan Sèimh is am Muir Caspach. Chaochail e ann an 1227 is lean am mac dha, Ögedei, mar khan.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine
Parc Caia
Tha am baile Parc Caia ann an Wrecsam, a' Chuimrigh. Tha e 108.4 mi (174.5 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 160.3 mi (258.0 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 11846 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 1070 (9.0%); rugadh 78% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Gearmainium
'S e eileamaid cheimigeach a tha ann an gearmainium le samhla Ge agus àireamh atamach 32.
Parc Caia
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Wrecsam Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Gearmainium
'S e meataloighd a tha ann. Tha feartan an gearmainium eadar feartan nam meatailtean agus feartan nam neo-mheatailtean.
Eachdraidh
Ann an 1869, ro-innis Dmitri Mendeleev a bhith na h-eileamaid a dh'ainmich e eka-silicon. Ann an 1886 rinn Clemens Winkler gearmainium fìorghlan. Lorg e gearmainium ann am mèinnear argarodaid (Ag8GeS6).
Cleachdadh
Cleachdar gearmainium ann an radharc-eòlas agus ann an catalais.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileamaidean
Am Bràigh Riabhach
'S e beinn anns a' Mhonadh Ruadh a tha ann am Bràigh Riabhach (Beurla: Braeriach).
'S e Am Bràigh Riabhach aon de na beanntan ris an canar Marilyn agus Munro.
'S urrainnear sreap air a' bheinn. Tha an t-slighe a' tòiseachadh ann an làrach-pàircidh Sugar Bowl agus a' leantainn tro raon sgìthidh a' Chùirn Ghuirm, tron bhealach Làirig Dhrù agus seachad air Sròn na Làirige, mullach beag eile. Tha an t-slighe mu 9 cilemeatair de dh'astar. Dh'fhaodadh cuideachd dol bho Dhrochaid na Coileum air a' bhaidhsagal a Ghleann Eanaich agus suas bho thaobh thaobh an iar na beinne.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich Braigh Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
C.B. Kuban Krasnodar
Club Ball-coise Kuban Krasnodar (Ruisis: Футбольный клуб "Кубань" Краснодар / Futbol'nyi klub Kuban' Krasnodar) - sgioba ball-coise ann an Krasnodar, An Ruis. Chaidh CB Kuban a stèidheachadh ann an 1928.
Web
Roinn-seòrsa:Ball-coise Roinn-seòrsa:Sgiobannan ball-coise Roinn-seòrsa:An Ruis
Gary, Indiana
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Indiana
Moisei Uritsky
B' e neach-poileataigs agus rèabhlaideach Ucràineach/Sobhiatach a ghabhadh ri co-mhaoineas a bh' ann am Moisei Solomonovich Uritsky (Ucràinis: Мойсей Соломонович Урицький, Cherkasy, 9 am Màrt 1873 - Petrograd, 11 an Gearran 1918). Bhuinneadh e do theaghach Iùdhach bùirdeasach: bha athair an neach-malairt. Rinneadh murt airsan is e os cionn na Cheka ann am Petrograd.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat Roinn-seòrsa:Iùdhachd
Monadh Champsaidh
thumb|right|Cill Earnain le Monadh Champsaidh air a chùlaibh. Is e sreath bheanntan a tha ann am Monadh Champsaidh (Campsie Fells anns sa Bheurla). Tha e na laighe gu tuath air Glaschu, eadar Cill Earnain agus Cill Saidhe. 'S e Earl's Seat ("Suidhe Iarla") a' bheann as àirde dhiubh, le 578 meatair (1,896 troigh) a dh'àirde os cionn leibheil na mara. Tha an abhainn Carrann ag èiridh anns an t-sreath seo.
Beinn Mac Duibh
thumb|Beinn Mac Duibh 'S e Beinn Mac Duibh (Beurla: Ben Macdui no Ben Macdhui) a' bheinn as àirde anns a' Mhonadh Ruadh. 'S e seo na co-chomharran aice: 57° 4′ 14.35″ Tuath agus 3° 40′ 0.66″  Iar.
Tha i 1,309 meatair (4,295 troigh) a dh'àirde, agus 's e Beinn Rothaich a th' ann. Mar sin 's i an dàrna bheinn as àirde anns an Rìoghachd Aonaichte an dèidh Beinn Nibheis. 'S e Beinn Mac Duibh aon de na beanntan ris an canar Marilyn is Munro.
Tha an t-slighe as fhasa a' tòiseachadh ann an làrach-pàircidh Choire Cas faisg air an Cairngorm Ski Centre, tha i mu 7 cilemeatair air astar gu mullach Beinn Mac Duibh. Tha slighe eile a' tòiseachadh aig Loch Etchachan.
A rèir beul-aithris, tha bodach neo taibhse eagalach air a' bheinn ris an canar "Am Fear Liath Mòr" (Beurla: Big Grey Man of Ben Macdhui)
Ceanglaichean a-mach
Mac Duibh Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
1098
Bàsan
Roinn-seòrsa:1090an
Gerard ter Borch
B' e Gerard ter Borch neo Gerard Terburg (IPA: ɣəˈrɑrt tər ˈbɔrx neo ɣəˈrɑrt tərˈbʏrx, Zwolle, an Dùbhlachd 1617–Deventer, 8 an Dùbhlachd 1681) peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle. Chaidh e gu Haarlem ann an 1633 far an tug Pieter de Molijn buaidh mhòr air. Shiubhladh e air feadh na Roinn Eòrpa. Rugadh e anns Na Tìrean Ìsle ri linn Poblachd nan Seachd Roinnean Aonaichte, nuair a bha an dùthaich uabhasach beairteach.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ealain Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Pen-y-cae
Tha am baile Pen-y-cae ann an Wrecsam, a' Chuimrigh. Tha e 105.1 mi (169.1 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 161.7 mi (260.2 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 3247 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 620 (19.1%); rugadh 84% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Wrecsam Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Càrn an t-Sabhail
thumb|Càrn an t-Sabhail 'S e beinn anns a' Mhonadh Ruadh a tha ann an Càrn an t-Sabhail (Beurla: Cairn Toul ).
Tha i 1,291 meatair (4,236 troigh) a dh'àirde agus mar sin 's i an ceathramh beinn as àirde ann an Alba an dèidh Beinn Nibheis,  Beinn Mac Duibh agus Am Bràigh Riabhach. Tha Càrn an t-Sabhail suidhichte gu deas air a' bhealach Làirig Dhrù. 'S e seo na co-chomharran aice: 57° 3′ 14.94″ Tuath agus 3° 42′ 40.39″ Iar.
Tha mòran slighean eadar-dhealaichte ann airson a' bheinn a shreap.
Ceanglaichean a-mach
Càrn an t-Sabhail Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Rhiwabon
Tha am baile Rhiwabon ann an Wrecsam, a' Chuimrigh. Tha e 104.3 mi (167.8 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 160.0 mi (257.5 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 4084 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 541 (13.2%); rugadh 74% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Mekabu
'S e duilleach Wakame若布 (Undaria pinnatifida) a th' ann am Mekabu(めかぶ）.
Rhiwabon
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Wrecsam Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Mekabu
Thathas ga reic ann am bùithtean mòra, anns na h-oll-mhargaidean air feadh Iapain, mar as trice ann am paca de thrì ballanan beaga, le sachet de shùgh soigha an cois.
thumb|left|250px| Mekabu ann an sùgh sòighea.
Tha dualan a' Mhekabu a gheibhear anns na bùithtean taiceil ri cagnadh agus mar iomadh fheamainn eile, tha iad sglaidhpeach. 'S e an co-thàth Fucoidan as coireach gu bheil iad sglaidhpeach.
thumb|right|250px| Wakame (わかめ）agus Mekabu（めかぶ）
Roinn-seòrsa:Feamainn
Càrrabost (Loch Harport)
'S e baile anns an Eilean Sgitheanacha th' ann an Càrrabost (Beurla: Carbost). Tha e suidhiche air bruach a deas Loch Harport. Tha e mu thimcheall 10 mìle (16 km) san iar-dheas air Port Rìgh. Tha an rathad B8009 a leanas gu Port nan Long a' dol tron bhaile. Ann an 1961 bha 118 duine a' fuireach an seo.
Is dòcha gun tàinig ainm a' bhaile bhon Seann-Lochlannais. Tha e a' gabhail a-steach nan eilemaidean: kjarr : preasarnach neo boglach agus bólstaðr a tha a' ciallachadh tuathanas.
Tha Càrrabost ainmeil air sgàth' s gu bheil an taigh-staile Talisker an seo a chaidh a chur air bhonn ann an 1831. Mar neach-fastaidh tha e cudromach do dh'eaconamaidh na sgìre agus gheibhear torr chosnaidhean an seo.
Tha baile eile ann faisg air Port Rìgh aig a bheil an dearbh ainm sa Bheurla. Nochdaidh e ann an Gàidhlig mar Carbost.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:An t-Eilean Sgitheanach
Cherkasy
'S e baile mòr eadar Kyiv agus Dnipro anns An Ucràin a th' ann an Cherkasy (Ucràinis: Черкаси, Pòlais: Czerkasy, Romàinis: Cerkasî, IPA: ˈtʃerˈkɑsɪ). Tha e suidhichte ann an cridhe na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Dnipro, san roinn Cherkaska Oblast. Tha 272,651 duine a' fuireach ann.
Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2021, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Cherkasy a' bruidhinn (79.05%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis cuideachd (18.68%).
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Rhos-ddu
Tha am baile Rhos-ddu ann an Wrecsam, a' Chuimrigh. Tha e 108.9 mi (175.3 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 161.5 mi (259.9 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 6641 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 777 (11.7%); rugadh 69% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Wrecsam Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Cille Bhrìghde an Ear
Tha Cille Bhrìghde an Ear (Beurla: East Kilbride) na bhaile ùr ann an meadhan na h-Alba. Aig aon àm, cha robh ann ach clachan, ach anns na 1960an, ghluais mòran dhaoine à Glaschu dhan sgìre, agus dh'fhàs am baile fada na bu mhotha. Tha am far-ainm "Polo Mint City" air, bhon phailteas a th’ ann de chuairt-rathad.
Chaidh am Mòd Nàiseanta a chumail ann an Cille Bhrìghde an Ear anns a’ bhliadhna 1975.
Almere
'S e baile mòr, port agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Lelystad, ann an cridhe nan Tìrean Ìsle a th' ann an Almere (IPA: ɑɫ.ˈmɪː.rə). Tha e suidhichte aig leth mheatair os cionn ìre na mara, anns an roinn (Duitsis: provincie) Flevoland, 22km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 71km bho Rotterdam, 70km bho Den Haag, 91km bho Tilburg agus 32km bho Utrecht.
Chaidh Almere a chruthachadh fad na 70an agus chaidh a' chiad taigh a thogail ann an 1976. Tha 193,303 duine a' fuireach ann. A bharrachd air sin, 's e am baile as motha anns an roinn Flevoland a th' ann an Almere.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Hundland Hill
'S e beinn ann an Arcaibh, Alba a th' ann an Hundland Hill.
Suidheachadh
Tha e suidhichte aig ceann a tuath Mòr-thìr, Arcaibh deas air an rathad A 966. Tha Costa Hill na laighe tuath air. Tha Hundland Hill 106m (348 troigh) de dh'àirde agus 's e Milldoe - Mid Tooin a mhàthair-mhullaich. Tha a' phuing as àirde timcheall air 3m air falbh dhen leac thriantanachd air mullach na beinne.
Gheibhear deagh shealladh air Romhsaigh is Eynhallow bho mhullach Hundland Hill.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan ann an Arcaibh
Modail
'S e cuideigin a tha ag obair le a bhodhaig ann am fasan 's a th' ann am modail. Bithear a' togail dhealbhan dhuibh airson nam meadhanan agus tha ciud dhuibh ag obair airson pheantairean.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dreuchdan Roinn-seòrsa:Fasan
1100
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1100 (MC).
Sgòrr an Lochain Uaine
thumb|Sgor an Lochain Uaine 'S e beinn anns a' Mhonadh Ruadh a tha ann an Sgòrr an Lochain Uaine.
Tha e suidhichte eadar Am Bràigh Riabhach agus Càrn an t-Sabhail air taobh an iar dhen bhealach Làirig Dhrù. 'S e seo na co-chomharran aice: 57° 49′ 17.18″ Tuath agus 3° 43′ 34.39″ Iar.
Mar is trice bithear a' sreap a' bheinn seo còmhla ri beanntan eile, air an t-slighe bho dheas còmhla ri Càrn an t-Sabhail no air an t-slighe bho thuath feumar a dhol seachad air a' Bhràigh Riabhaich.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Am Monadh Ruadh Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Lelystad
‘S e baile mòr, port agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Almere, ann an cridhe nan Tìrean Ìsle a th' ann an Lelystad (IPA:  leːlistɑd). Tha e suidhichte aig -3m fo ìre na mara, anns an roinn (Duitsis: provincie) Flevoland, 43km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 95km bho Rotterdam, 93km bho Den Haag, 110km bho Tilburg agus 52km bho Utrecht. Chaidh Lelystad a chruthachadh ann an 1967. Tha 73,116 duine a' fuireach ann. A bharrachd air sin, ‘ s e prìomh-bhaile na roinne a th’ann an Lelystad.
Bearaig (baile)
'S e baile ann an Sasainn a Tuath a tha ann am Bearaig (Beurla: Berwick-upon-Tweed). Tha e suidhichte mu 2.5 mìle (4 km) deas air crìochan na h-Alba. Canar cuid "Bearaig-a-Deas" ris, a chionn 's gu bheil Bearaig a Tuath ann an Lodainn an Ear.
Lelystad
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Bearaig (baile)
Ann an 2001 bha 11,665 duine a' fuireach an seo agus 13265 ann an 2011.
'S e fear de na bailtean traidiseanta na h-Alba, bha e ann an Siorrachd Bhearaig aig aon àm. Chaill Alba Bearaig ann an 1482 nuair a ghlac feachd na Sasainn an caisteal.
Ainm
Tha Mac an Tàilleir a' toirt nan cruth Bearaig agus Abaraig à Dwelly, ach tha "Abaraig" mì-choltach a-rèir Ainmean-Àite na h-Alba.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Sasannach
An Càrn Gorm
Tha i 1,245 meatair (4,081 troigh) a dh'àirde.
Sa Bheurla, 's e "the Cairngorms" a tha air Am Monadh Ruadh air fad, air sgàth 's gu bheil dà bheinn den ainm anns a' mhonadh agus gun do dh'innis streapadairean gu tric gun deach iad a shreap na Càrnan Gorma, sa Bheurla "the Cairngorms". 'S e clach-ghràin dhearg a tha a' dèanamh na beinne seo, agus le sin a' toirt an ainm Monadh Ruadh air an sgìre. Ach bho astar tha na beanntan a' coimhead gorm, mar a tha a mhòr-chuid de bheanntan, agus dh'fhaodadh gur ann bho sin a tha an t-ainm Càrn Gorm a' tighinn.
Tha sgìre sgìthidh mhòr air a' bheinn agus na coireachan aice. Tha 11 lioftaichean ann agus 32 slighean sgìthidh ann. Tha trèana beinne a' dol suas a' bheinn fad na bliadhna, a' giùlan luchd-turais gu taigh-bidh agus àite faire. Cha tèid e dhan mhullach ge-tà, agus air adhbharan glèidheadh na h-àrainneachd chan fhaodar coiseachd dhan mhullach bhon trèana ach le stiùir bho mhaor-dùthcha. Ma thathar airson coiseachd dhan mhullach gun stiùir, feumar tòiseachadh aig an raon-parcaidh aig a' bhonn.
Tha aon slighe a' leantainn faisg air Coire Cas a tha gu math trang aig àm sgìthidh, tha an "Windy Ridge path", slighe eile a' dol air taobh tuath dhith. Cuideachd tha slighe ann seachad air Fiacaill a' Choire Chais.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Carn Gorm
Moshe Litvakov
B' e deasaiche, eachdraiche agus breithniche litreachais, neach-iomairt agus sgrìobhadair Ucràineach/Sobhiatach, a bh' ann am Moshe Ilyitch Litvakov (Ucràinis: Літваков Мойсей Ілліч/Iùdais: מוישה ליטוואַקוב). Rugadh e ann an Cherkasy uaireigin ann an 1875 agus chaochail e ann am Minsk uaireigin ann an 1937. Bhuinneadh e do theaghlach Iùdhach traidiseanta. B' e Litvakov a bh' ann prìomh ideòlaiche Iùdaiseachd (Iùdais: ײִדישיזם) san Aonadh Sobhiatach. Ann an 1937, thug Stalin, Zhdanov agus Molotov binn bàis dha leis gun do dh' fhàgadh air gun deach e an aghaidh na Rèabhlaide.
1101
MCI
Bàsan
Roinn-seòrsa:1100an
1102
MCII
Bàsan
Roinn-seòrsa:1100an
Hamilton
Hamilton:
Glower
'S e beinn ann an Arcaibh, Alba a th' ann an Glower.
Suidheachadh
Tha e suidhichte eadar Loch of Broadhouse agus Vestra Fiold aig ceann an iar-thuath Mòr-thìr, Arcaibh. Tha e 102m (335 troigh) de dh'àirde. Air mullach na beinne chan eil dad sònraichte ann a bhios a' sealltainn a' phuing as àirde.
Air sgàth 's gu bheil àirde nam beann ag atharrachadh tro ùine, tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach bho àm gu àm. Rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Glower san 23 an Dùbhlachd 2013 agus chaidh na tomhasan a chruinneachadh air an liosta a tha ri fhaighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills".
Tha dà thaigh air a' bheinn, aon dhiubh san ear, agus am fear eile sa deas.
Dannsair
thumb|right|250px|Dannsairean san [[An Innd-Innse|Innd-Innse'']]
'S e cuideigin a tha ag obair le a bhodhaig ann an roinn ealain air a bheil dannsa 's a tha ann an dannsair. 'S ann a' gluasad a làmhan, casan agus colainnean ri stoiridh a dh' innse a tha dannsair ris, gu cunbhalachd le rud beag ceòl.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dreuchdan Roinn-seòrsa:Ceòl
Rhosllannerchrugog
Tha am baile Rhosllannerchrugog neo "Rhos" ann an Wrecsam, a' Chuimrigh. Tha e 105.8 mi (170.2 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 161.6 mi (260.1 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 9193 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 2210 (24.0%); rugadh 86% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Wrecsam Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Baile Átha Cliath
Is e prìomh-bhaile Poblachd na h-Èireann a tha ann an Baile Átha Cliath (IPA: bˠalʲə a:ha klʲiəh; Beurla: Dublin, Gaelg Mhannain Divlyn), agus am baile as motha 's an tir sin cuideachd. Tha e suidhichte air gach taobh an linn cumhang de Abhainn na Lifé. Thàinig a h-ainm Beurla bhon ainm Gaeilgeair an seòlaid: "Dubh Linn". A dh'aointinn an t-ainm b' e na Lochlannaich a stèidhich am baile. Tha iad comharraichte an ainm sgìre "Baile Lochlainn" dlùth ri taobh tuath na Life faisg air na ceithir cuairtean, agus an ìomhaigh umha crannghail long-fhada aig beulaibh prìomh-oifis Comhairle Atha Cliatha air Na Laimrigean Deasa.
An linn nan Normanach shuidhich iomadh choigreach a Sasainn am Baile Atha Cliath, agus mar a fhuair na Tighearnan Normanaich smachd air Èireann, thànaig Baile Atha Cliatha a bhi cathair cumhachd nan Sasunnaich an Èireann - suidheachadh a mhair sìos ri 1921. Rinneadh "callaid" mun chuairt am baile Shasunnaich ré an 14mh linn, a dhìon na Gall bho na Gaidheal "borb" air an taobh a muigh. Tro na meadhan aoisean, b' e am Beurla cainnte na Callaid agus a' Ghàidhlig cainnte den chorr, shuidheachadh a mhair gu ìre mhòr mus Bliadhna a' Ghoirt Mhòir (1847).
Iomraidhean
thumb|left|280px|Baile Átha Cliath: Drochaid Uí Chonghail, aig beul na h-oidhche
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Èireann Roinn-seòrsa:Prìomh-Bhailtean na Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Poblachd na h-Èireann Roinn-seòrsa:Baile Átha Cliath
Comar nan Allt
Tha Comar nan Allt (Beurla: Cumbernauld, Albais: Cummernaud) na bhaile ùr ann an Alba meadhanach. Tha e ann an Siorrachd Lannraig a Tuath.
Tha an ailtireachd ann an Comar nan Allt gu math connspaideach, gu h-àraid an ionad-reic aig meadhon a' bhaile.
Ceanglaichean a-muigh
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Bailtean ùra na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath‎
Baile Dhunlèibhe
Tha Baile Lèibhinn,Baile Dhùn Lèibhe, Baile Luibhinn no Baile Dhunlèibhe ('s iomadh foirmean a tha air an ainm seo sa Ghàidhlig, Beurla: Livingston) na bhaile ùr ann an Lodainn an Iar.
Tha mòran factaraidhean ann, agus tha pàirt mòr de mhuinntir a' bhaile ag obair ann an Dùn Èideann.
Chaidh Baile Dhunlèibhe ainmeachadh mar bhaile ùr ann an 1962.
Ceanglaichean a-muigh
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Bailtean ùra na h-Alba Roinn-seòrsa:Lodainn an Iar
Zwolle
‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Deventer, air an àirde an ear nan Tìrean Ìsle a th' ann an Zwolle (IPA: ˈzʋɔlə, Laideann: Svolla, Frysk: Swol). Tha e suidhichte aig 9m os cionn ìre na mara, anns an roinn (Duitsis: provincie) Overijssel, 83km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 129km bho Rotterdam, 130km bho Den Haag, 127km bho Tilburg agus 81km bho Utrecht. Fhuair Zwolle a chuid chòirichean ann an 1230. Tha 120,661 duine a' fuireach ann. A bharrachd air sin, ‘ s e prìomh-bhaile na roinne a th’ann an Zwolle. 'S ann às am Frysk Suolle, a tha a' ciallachadh cnoc, a tha ainm a' bhaile.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Co-mhaoineas
'S e beachd-smuainealas sòisealta, poileataigeach agus eaconomach a tha ann an co-mhaoineas. 'S e meur sòisealachd a tha airson saoghal gun chlasaichean agus seilbheachadh pearsanta a chruthachadh. Anns an fhicheadamh linn, bha cuid mhath dhen stàitean anns an t-saoghal fo smachd phàrtaidhean a bha gan ainmeachadh fhèin "co-mhaoineach" agus a' tagairt gun robh na stàitean ann an tìde trastach, tìde sòisealachd eadar calpachas is co-mhaoineas. Ron Dàrna Chogadh bha am Faisisteachas a' sabaid na aghaidh, gu seachd àraidh ri linn Cogadh Sìobhalta na Spàinne. B' iad na stàitean a bu chudromaiche dhiubh an t-Aonadh Sobhiat (bha a' chuid a bu mhotha den stàitean "co-mhaoineach" anns an Roinn-Eòrpa fo smachd an Aonaidh) agus Sìona. A rèir Karl Marx, bidh còmhstri ann eadar a' Bhùirdeasachd agus am Mòr-shluagh an-còmhnaidh. B' e meur cho-mhaoineis 's a bh' ann an Stalineachd.
Gleouraich
’S e beinn ann an Gleann Cuaich air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an Gleouraich. Tha e 1,035m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha e suidhichte eadar Loch Cuaich agus Gleann Seile.
Tha an t-ainm a' tighinn bhon fhacal Ghàidhlig gleadhraich.
Gheibhear dhan mhullach bhon rathad eadar Inbhir Garadh agus Ceann Loch Shubhairne bho thaobh an locha. Dh'fhaodadh a cheangal le Spidean Mialach.
Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air Loch Cuaich beanntan Chinn Tàile, Gleann Seile agus Chnòideirt.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Kirbuster Hill
'S e beinn ann an Arcaibh, Alba a th' ann an Kirbuster Hill.
Suidheachadh
Tha e suidhichte eadar Loch Hundland is Loch of Broadhouse aig ceann a tuath Mòr-thìr, Arcaibh. Tha Hundland Hill san ear agus Costa Hill tuath air. Tha Kirbuster Hill 102m (335 troigh) de dh'àirde agus 's e Milldoe - Mid Tooin a mhàthair-mhullaich. Air mullach na beinne chan eil dad sònraichte ann a bhios a' sealltainn a' phuing as àirde.
Air sgàth 's gu bheil àirde nam beann ag atharrachadh tro ùine, tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach bho àm gu àm. Rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Kirbuster Hill san 20 am Faoilleach 2012 agus chaidh na tomhasan a chruinneachadh air an liosta a tha ri fhaighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills".
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan ann an Arcaibh
Vinquin Hill
'S e beinn ann an Arcaibh, Alba a th' ann an Vinquin Hill.
Suidheachadh
Tha e suidhichte aig ceann a tuath Mòr-thìr, Arcaibh deas air an rathad A 966. Tha Costa Hill na laighe san iar-thuath. Tha e 100m (328 troigh) de dh'àirde agus 's e Milldoe - Mid Tooin a mhàthair-mhullaich. Air mullach na beinne chithear brugh a bhios a' sealltainn a' phuing as àirde.
Carice van Houten
'S e cleasaiche nam fiolm às na Tìrean Ìsle a th' ann an Carice van Houten (IPA: kaˑˈris ɑˈnuk vɑn ˈɦʌu̯tə(n), Leiderdorp, 5 an t-Sultain 1976). Tha i a' buntainn do teaghlach gu math tàlantach: tha athair na sgrìobhadair agus na chraoladair, 's cleasaiche a th' ann a piuthar agus bha a màthair an sàs ann am Bòrd Telebhisean Oideachaidh cuideachd. Chaidh i dhan sgoil ann an Utrecht agus an uair sin gu colaiste dràma ann an Amsterdam, air a bheil Kleinkunstacademie (Acadamh an Ealain Bheag). Rinn ise Zwartboek (Gàidhlig: Leabhar Dubh) còmhla ri Paul Verhoeven ann an 2006, am fiolm na bu shoirbheachaile a bh' ann a-riamh san dùthaich.
Vinquin Hill
Suidheachadh
Air sgàth 's gu bheil àirde nam beann ag atharrachadh tro ùine, tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach bho àm gu àm. Rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Vinquin Hill san 20 am Faoilleach 2012 agus chaidh na tomhasan a chruinneachadh air an liosta a tha ri fhaighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills".
Carice van Houten
Iomraidhean
van Houten, Carice van Houten, Carice
Vinquin Hill
Suidheachadh
Gheibhear deagh shealladh air Romhsaigh is Eynhallow bho mhullach Vinquin Hill.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan ann an Arcaibh
Y Waun
Tha am baile Y Waun ann an Wrecsam, a' Chuimrigh. Tha e 100.7 mi (162.0 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 158.4 mi (255.0 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 4295 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 461 (10.7%); rugadh 68% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Canar gun do fhàs am "Pontfadog Oak" faisg air Y Waun. B' e sin an darach neo-ghasagach a bu shine anns an Rìoghachd Aonaichte. Thathar dhen bheachd gun robh e na bu shine na 1,200 bliadhna a dh'aois. Bha cearcall-thomhas de 42 troigh 5 òirlich (12.9 m) aig an stoc-craoibhe agus bha toll anns an stoc-craoibhe. Chaidh i a leagail leis a' ghaoith sa Ghiblean 2013.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Wrecsam Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Am Magh Crom
‘S e baile beag dùthchasail faisg air Baile na h-Ùige, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th' anns A' Mhagh Chrom (Beurla/Beurla Ghallta: Mochrum). Tha e suidhichte aig 32m os cionn ìre na mara, air Leth-eilean na Machrach, air an àirde an iar Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Bhaile na h-Ùige ro 1975), eadar Barrachan agus Cill na Tràghad. Tha e 306km air falbh bho Obar Dheathain, 122km bho Ghlaschu, 69km bho Dhùn Phris agus 156km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha. 'S e Beurla agus Beurla Ghallta a th' aig a’ mhòr-chuid dhiubh anns A' Mhagh Chrom. Tha eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus turasachd. Taobh fhoghlaim, chan eil sgoil ann agus le sin feumar a dhol bhun-sgoil ann am Port Uilleim agus dhan àrd-sgoil ann am Baile Ùr nan Stiùbhartach.
Freumhan an Ainm
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha e coltach gur ann à magh agus crom anns a' Ghàidhlig fhèin a th' ann ainm a' bhaile. Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Bhaile na h-Ùige fhèin anns an 18mh Linn. A bharrachd air sin, tha cruth na tìre a' toirt cuideam dhan teòiridh seo.
Eachdraidh
Chaidh Am Magh Crom a chlàradh ann an 1341 mar Mochrome.
Poileataigs
'S ann gu Comhairle Choimhearsnachd Chille na Tràghad a bhuineas Am Magh Crom, a ghabhas a-steach Barrachan, Cill na Tràghad, An Eilreig agus Am Monadh Rèidh cuideachd. Tha 885 duine a' fuireach san sgìre air fad. Tha 18 comhairlichean coimhearsnachd a' riochdachadh na sgìre agus thathar a' cumail coinneamhan na Comhairle gach mìos ann an Talla MhicShuail ann an Cill na Tràghad. Tha e a' buntainn dhan uàrd-taghaidh 02 (Wigtown an Iar) airson Comhairle na Roinne.
Còmhdhail
Chan eil seirbheis rèile ann. A dh'aindeoin sin, tha seirbheis bhus a' frithealadh a' bhaile:
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh Roinn-seòrsa:Siorrachd Bhaile na h-Ùige
1105
MCV
Bàsan
Roinn-seòrsa:1100an
Cair Chaladain
'S e baile ann am Fìobha a tha ann an Cair Chaladain neo Cathair Caladaigh. 'S e "am baile fada" (the lang toun) am far-ainm air.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Fìobha Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
1104
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1104 (MCVIV).
Bàsan
Roinn-seòrsa:1100an
Carel Struycken
'S e cleasaiche às Na Tìrean Ìsle a th'ann an Carel Struycken (IPA: kaːrəɫ ˈstrœy̆kə(n), Den Haag, 30 an t-Iuchar 1948). Chaidh e dhan sgoil ann an Curaçao, sa Mhuir Caraibeach ach thill e dhachaigh nuair a bha e 16, far an do deach e gu Sgoil nam Filmichean (Duitsis: Nederlandse Filmacademie) ann an Amsterdam, a tha na phàirt Sgoil an Ealain a' bhaile. Dh'fhàg e an Roinn-Eòrpa agus chaidh e gu Hollywood.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Baile Hamaltan
Ath-stiùiridh "Hamilton" an seo - s e sloinneadh cumanta a tha ann cuideachd
'S e baile a tha ann an Baile Hamaltan. Tha e faisg air Tobar na Màthar ann an Siorrachd Lannraig a Deas.
Eachdraidh
Chaidh Na Seumasaich seachad air Hamaltan air an t-seann rathad shuas gu tuath ann an 1746, an dèidh dhaibh Sasainn fhàgail.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Na Seumasaich
Yr Orsedd
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Wrecsam Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
1106
MCVI
Willem Drees
Willem Drees (* Amsterdam, 5 an t-Iuchar, 1886 - † Den Haag, 14 an Cèitean, 1988) Prìomh-mhinistear na Tìrean Ìsle eadar 1948 agus 1958.
Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:Poileataigs
Shimshon Unichman
B' e neach-poileataigs agus lighiche à Iosrael a rugadh san Ucràin a bh' ann an Shimshon Unichman (Eabhra:  שמשון יוניצ'מן, Ucràinis: Юничман, Шимшон, Lutsk, 13 an Gearran, 1907 - Iosrael, 21 am Màrt 1961). An dèidh na sgoile, thug e ceum ann an eòlas-leighis aig Oilthigh Teàlaich ann am Pràg. Bho 1932 a-mach bha e an sàs ann am Betar (Eabhra: בית"ר), gluasad Sionach na làimhe deise, agus thàinig e gu bhith na cheannard air Betar sa Phòlainn. Dh' fhàg e An Roinn-Eòrpa airson Palastain ann an 1935, far an robh e na cheannard air Betar san sgìre Rosh Pinna. A bharrachd air sin, bha e na bhall Àrd-Chomataidh Hatzohar (Eabhra: הצה"ר), gluasad Sionach raidigeach a bha an aghaidh Sionachais Làbaraich agus iad a' sireadh talamh na Palastaine air fad airson nan Iùdhach a-mhàin. Shiubhal e gu Ioràn ann an 1941 gus gus ceanglaichean a stèidheachadh le riochdairean bhon Aonadh Sòbhieteach. Chaidh Unichman a chur an grèim le ùghdarrasan fo stiùir na Rìoghachd Aonaichte ann an 1944, a chum e ann an campa thall an Eartra. Bho 1946 gu 1948, bha e na chathraiche air Rùnaireachd na Cruinne nan Sionach raidigeach, agus an dèidh stèidheachadh Stàit Iosrael, chaidh e gu pàrtaidh air an robh Herut. Bha e na chathraiche air ceannas cruinne Herut. Bha e na bhall a' Phàrlamaid airson Herut bho 1955 gu ruige 1961, gus a chaochail e gu h-obann ann an caismeachd is esan 54 bliadhna a dh' aois aig an àm.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Iosrael Roinn-seòrsa:Iùdhachd Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Opanas Slastion
B' e ailtire, neach-teagaisg, neach-ealain grafaigeach, peantair agus eitneòlaiche Ucràineach/Sobhiatach a bh' ann an Opanas Heorhiyovitch Slastion (Ucràinis: Опанас Георгійович Сластьон, Berdiansk, 2 am Faoilleach 1855 - Myrhorod, 24 an t-Sultain 1933). Bho a mhàthair, Maria Martynivna, chuala e mòran sgeulachdan sìthe agus òrain dùthchail. Thog i ùidh ann am bàrdachd traidiseanta (Ucràinis: кобзарства). Fhuair e a chuid foghlaim aig sgoil-ealain ann am Sankt Peterburg, far an robh e bho 1874 gu ruige 1882. Thug Taras Shevchenko buaidh uabhasach fhèin làidir airsan. Fhad 'sa bha e na oileanach ann an Sankt Peterburg, dheidheadh Slastion agus a charaid Martynovych gu ruige na h-Ucràine gach bliadhna, far a pheantadh iad beatha luchd-tuatha. Mar sin, ann an 1875 - 1876, air turas-samhraidh dhan Pholtavshchyna, thadhail Opanas air Pyriatyn agus Lokhvytsia sa Pholtavshchyna. An seo pheant e dealbhan de ghrunn bàird agus chlàraich e iomadh cusbainnt dùthchasail.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Luchd-ealain Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Leiderdorp
‘S e baile agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) air iomall Leiden ann an ceann a deas nan Tìrean Ìsle a th' ann an Leiderdorp. Tha e suidhichte aig 4m os cionn ìre na mara, eadar na h-Aibhnichean Zijl agus Seann Rijn, anns an roinn Òlaind a Deas (Duitsis: Zuid-Holland), 34km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 27km bho Rotterdam, 181km bho Ghroningen, 104km bho Eindhoven agus 41km bho Utrecht. Thathar dhen bheachd gu robh na duine a' fuireach an seo ro àm nan Romanach agus fiù's chaidh tobhtaichean aca a lorg sa bhaile ann an 1952. Tha 26,743 duine a' fuireach ann.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Ceòl-sgrìobhaiche
thumb|right|250px|[[Nikolai Rimsky-Korsakov ag obair air pìos ciùil]]
'S e cuideigin a tha ag obair ann an ceòl a' snìomh agus a' sgrìobhadh ciùil 's a tha ann an ceòl-sgrìobhaiche. Ged a thathar a' cleachadh an fhacail airson gach uile duine a sgrìobhas ceòl, 's ann mu cheòl chlasaigeach a bheir e iomradh gu cunbhalach.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dreuchdan Roinn-seòrsa:Ceòl
Biwmares
Tha am baile Biwmares ann an Ynys Môn, a' Chuimrigh. Tha e 129.1 mi (207.7 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 206.5 mi (332.3 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 1892 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 748 (39.5%); rugadh 58% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Tha am frith-rathad astair Slighe Cladach Ynys Môn (Cuimris: Llwybr Arfordirol Ynys Môn; Beurla: Anglesey Coastal Path) a' dol tron bhaile. Tha an cas-cheum mu 124 mìle (200 km) de dh'fhaid agus a' leantainn iomall-fairge Ynys Môn. Tha e na phàirt de Shlighe Costa na Cuimrigh, cas-cheum mu 870 mìle (1,400 km) de dh'fhaid.
Amlwch
Tha am baile Amlwch ann an Ynys Môn, a' Chuimrigh. Tha e 142.1 mi (228.7 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 220.9 mi (355.5 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 3658 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 2234 (61.1%); rugadh 67% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Tha am frith-rathad astair Slighe Cladach Ynys Môn (Cuimris: Llwybr Arfordirol Ynys Môn; Beurla: Anglesey Coastal Path) a' dol tro Amlwch.Tha an cas-cheum mu 124 mìle (200 km) de dh'fhaid agus a' leantainn iomall-fairge Ynys Môn. Tha e na phàirt de Shlighe Costa na Cuimrigh, cas-cheum mu 870 mìle (1,400 km) de dh'fhaid.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ynys Môn Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Spidean Mialach
’S e beinn ann an Gleann Cuaich air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an Spidean Mialach. Tha e 996m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha e suidhichte eadar Loch Cuaich agus Gleann Seile.
Tha an t-ainm a' toirt iomradh air mialan, is dòcha mialan-chaorach, air neo dh'fhaodadh e tighinn bho sheann chiall an fhacail, a bha a' ciallachadh beathach sam bith. .
Gheibhear dhan mhullach bhon rathad eadar Inbhir Garadh agus Ceann Loch Shubhairne bho thaobh an locha. Dh'fhaodadh a cheangal le Gleouraich a tha dìreach 3km san ear dheth. .
Gairich
Tha an t-ainm a' tighinn bhon fhacal Ghàidhlig gàirich.
Spidean Mialach
Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air Loch Cuaich beanntan Chinn Tàile, Gleann Seile agus Chnòideirt.
Gairich
Gheibhear dhan mhullach bhon rathad eadar Inbhir Garadh agus Ceann Loch Shubhairne bho dam Loch Cuaich. .
Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air Loch Cuaich, Loch Arkaig beanntan Chinn Tàile, Gleann Seile agus Chnòideirt.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
1107
MCVII
Bàsan
Rìgh Eagar na h-Alba
Deventer
‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Zwolle agus Enschede, air an àirde an ear nan Tìrean Ìsle a th' ann an Deventer (IPA: ˈdeːvəntər, Laideann: Daventria, Frysk: Dimter). Tha e suidhichte aig 12m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne IJssel, anns an roinn (Duitsis: provincie) Overijssel, 87km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 121km bho Rotterdam, 128km bho Den Haag, 107km bho Tilburg agus 73km bho Utrecht. Tha a h-uile coltas ann gun do stèidhich manach Sasannach, air an robh Lebuinus, an t-àite seo ann an 768 agus fhuair am baile a chuid chòirichean ann an 956. Tha 98,472 duine a' fuireach ann. Chan eil e idir cinntich cò às a thàinig an t-ainm: tha cuid dhen bheachd gur ann à Daventry, ann an Sasainn far an do rugadh Lebuinus a tha an t-ainm, ach tha feadhainn eile a' creidsinn gur ann às an t-Seann Shasanach deve-treo, neo Sàibhear nan Craoibh, a tha e. Chaochail am Peantair Gerard ter Borch an seo ann an 1681.
Famke Janssen
'S e cleasaiche nam fiolm às na Tìrean Ìsle a th' ann am Famke Janssen (IPA: fɑːmkə ˈjænsən, ainm slàn: Famke Beumer Janssen, Amstelveen, 5 an t-Samhain 1964). Tha i a' buntainn do teaghlach gu math tàlantach: tha a piuthar Antoinnette Beumer na stiùiriche agus 's e actair a th' ann an tèile, Marjolein Beumer cuideachd. Chaidh i gu na Stàitean Aonaichte na modal ann an 1984. Nuair leig i dheth sin,thoisich i a bhith na cleasaiche. Tha i ainmeil airson am fiolm X-men. Phòs i aig Tod Williams ann an 1995, ach sgar iad ann an 2000.
Iomraidhean
Janssen, Famke Janssen, Famke
Loch Michigan
right|thumb|Loch Michigan right|thumb|Sealladh air Chicago 'S e loch mòr anns na Stàitean Aonaichte a tha ann an Loch Michigan (Beurla: Lake Michigan), a tha air taobh a deas agus taobh an iar na Michigan, taobh an ear na Wisconsin, agus taobh a tuath na Illinois agus Indiana.
Roinn-seòrsa:Lochan Roinn-seòrsa:Na Stàitean Aonaichte
1108
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1108 (MCVIII).
1109
MCIX
1108
Bàsan
Roinn-seòrsa:1100an
1109
Bàsan
Roinn-seòrsa:1100an
Pròiseas Haber
'S e pròiseas airson amòinia a shaothrachadh a tha anns a' phròiseas Haber. Thionnsgail Fritz Haber e ann an 1909 còmhla ri Robert Le Rossignol.
Eachdraidh
Ann an 19mh linn thàinig naidhtreatan agus amòinia airson stuth-spreadaidh agus stuth-mathachaidh à guano, no buachar nan eòin, ann an Ameireaga a Deas. Bha còmhdhail nan naidhtreatan glè chunnartach agus spreadh longan tric is minig nuair a ghabh iad air sgeirean agus creagan.
Rinn Haber agus Le Rossignol innealachd a dh'obair ann an obair-lann. Ghabh i naitridean às an adhair. Chleachd i osmium sa' chatailis ach an-dràsta chleachd co-thàthaidhean iarainn air sgath 's gu bheil osmium glè thearc. Thionnsgail Carl Bosch am pròiseas gnìomhachail aig BASF.
Ceimigeachd
'S e an iom-obrachadh a tha ann an seo: Tha an haidridean a' dol à gas nàdarra agus tha an naitridean a' dol às an adhair. Tha an suidheachadh-iom-obrachadh 400–500 °C de theothachd agus 15–25 MPa de bhrùthaidh.
Vira Kholodna
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ruis Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Cruithneachd-Innseanach
'S e biadh traidiseanta à Aimeireaga a Deas a th' ann an cruithneachd-Innseanach, coirce-Innseanach neo maois (o mahís) a theireadh iad ann an Taino, cànan a bha ga bhruidhinn air feadh na Muir nan Caraib mus do ràinig na Spàinntich.
Dealbhan
Roinn-seòrsa:Biadh Roinn-seòrsa:Luibhean Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas
1110
MCX
Bàsan
Roinn-seòrsa:1110an
Bodffordd
Tha am baile Bodffordd ann an Ynys Môn, a' Chuimrigh. Tha e 133.0 mi (214.0 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 215.8 mi (347.2 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 938 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 680 (72.5%); rugadh 77% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ynys Môn Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Grand Rapids, Michigan
'S e Grand Rapids an dàrna baile as motha a tha ann am Michigan sna Stàitean Aonaichte. Bha 193,792 daoine a' fuireach anns a' bhaile ann an 2014. Tha e suidhichte aig 200m os cionn ìre na mara.
Eachdraidh eile
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1826.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean ann am Michigan
Bodedern
Tha am baile Bodedern ann an Ynys Môn, a' Chuimrigh. Tha e 137.1 mi (220.7 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 221.8 mi (356.9 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 1016 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 718 (70.7%); rugadh 77% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ynys Môn Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Penicuik
thumb|right|250px|Penicuik; sealladh bho Chaisteal Uttershill 'S e baile ann am Meadhan Lodainn a tha ann am Peighinn na Cuthaig neo Penicuik. Tha e suidhichte air bruach a deas Abhainn Uisge a Tuath. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 49′ 33.09″ Tuath agus 3° 13′ 13.67″ Iar.
Anns a' bhliadhna 2004 bha timcheall air 14.320 duine a' fuireach an seo.
Anns a’ bhliadhna 1770 chaidh am baile a stèidheachadh le Sìr James Clerk. Bha am baile ainmeil airson nam muilean-phàipeir a bha ann, ach chaidh a’ mhuilean mu dheireadh a dhùnadh sa bhliadhna 2005.
Thàinig ainm a’ bhaile bhon fhacail Pen Y Cog a tha a’ ciallachadh: "Cnoc na cuthaig".
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Achadh an Fheàrna
thumb|Raon goillf ann an Achadh an Fhearna 'S e baile ann an Dùn Bhreatainn an Ear  a tha ann an Achadh an Fhearna (Beurla: Auchinairn). 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 53′ 24″ Tuath agus 4° 13′ 12″  Iar.
Poblachd nan Seachd Roinnean Aonaichte
B’ e Poblachd nan Seachd Roinnean Aonaichte (Duitsis: Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden; Laideann: Res Publica Coniunctarum Provinciarum) stàit neo-eisimeileachd ann an ceann a tuath na Roinn Eòrpa far a bheil Na Tìrean Ìsle an latha an-diugh. B' e poblachd a bh' ann agus bha Amsterdam agus Den Haag nam prìomh-bhailtean.
Achadh an Fheàrna
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Dùn Bhreatainn an Ear
Poblachd nan Seachd Roinnean Aonaichte
Eachdraidh
Cha robh stàit susbainteach seasmhach idir ann far a bheil A' Bheilg, Lucsamburg agus Na Tìrean Ìsle gu ruige an 16mh Linn, ach sreath dhe stàitean beaga, easbaigeachdan, bailtean neo-eisimeileachd agus tìrean fo bhuaidh dùthchannan mòra eile, gu seachd-àraidh An Spàinn.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
An t-Achadh Riabhach
thumb 'S e baile ann an  Dùn Bhreatainn an Ear  a tha anns An Achadh Riabhach (Beurla: Auchenreoch). 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 57′ 0″ Tuath agus  4° 7′ 48″ Iar.
Viktor Shevchenko
B' e ailtire Ucràineach/Sobhiatach a bh' ann am Viktor Porfirovitch Shevchenko (Ucràinis: Шевченко Віктор Порфирович, Popasna, 13 an Gearran 1908). Thug e ceum ann an ailtireachd à oilthigh Kharkiv ann an 1932 agus, an dèidh a' Chogaidh is e na shaighdear, thill e mar thìdsear ann an 1946. Fhuair e ballrachd Pàrtaidh Comannach an USSR ann an 1952. Theagaisgeadh e ailtireachd agus dhealbhaicheadh e toglaichean gus a leig e seachad a dhreuchd.
An t-Achadh Riabhach
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Dùn Bhreatainn an Ear
Torium
'S e eileamaid cheimigeach a tha ann an torium le samhla Th agus àireamh atamach 90.
'S e actanach agus meatailt beagan rèidio-bheò a tha ann. Tha an aidheon +4 as cudromaiche anns a' cheimigeachd.
Eachdraidh
Ann an 1828 dhearbhaich Jöns Jacob Berzelius gum b' e eileamaid ùr a bha ann an sampla cloiche à Løvøya ann an Nirribhidh. Dh'ainmich e e a rèir an dia Lochlannach Þórr.
Cleachdadh
Chleachdadh torium dà-ogsaid ann am fallaingean gas. An-dràsta tha rannsachadh ann an torium mar chonnadh niùclasach ann. Tha an teothachd leaghaidh as àirde nan ogsaidean a tha ann an torium dà-ogsaid, no toria, mar sin cleachdar e ann am puisteal teas-dhìonach.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Meatailt Roinn-seòrsa:Eileamaidean Roinn-seòrsa:Actanach
Cumhnant Eòrpach airson Cànan Roinneil no Mion-chànanan
’S e Cumhnant Eòrpach (CETS 148) a tha sa Cumhnant Eòrpach airson Cànan Roinneil no Mion-chànanan (Beurla: European Charter for Regional or Minority Languages, Fraingis: Charte européenne des langues régionales ou minoritaires) a chaidh gabhail ris air 5 an t-Samhain 1992, fo sgéith Chomhairle na h-Eòrpa, gus cànanan roinneil eachdraidheil agus mion-chànanan na h-Eòrpa a dhìon ’s a bhrosnachadh.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Cànanachas Roinn-seòrsa:Lagh
Luaidhe
'S e eileamaid cheimigeach a tha ann an luaidhe le samhla Pb agus àireamh atamach 82.
'S e meatailt a tha innte.
Eachdraidh
Bha luaidhe aithnichte ann an ro-eachdraidh agus cleachdar i, mar mheatailt bog agus sùbailte, airson mìltean bliadhna.
Bith-eòlas
Tha luaidhe puinnseanach. Is urrainn do phìoban luaidhe, luaidhe ann am peant air dèideagan agus luaidhe ann an gaisean thraoghaidh puinnseanachadh luaidhe adhbharachadh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Meatailt Roinn-seòrsa:Eileamaidean
Jeroen Krabbé
'S e Cleasaiche nam Fiolm, dealbhadair agus stiùiriche às Na Tìrean Ìsle a th'ann an Jeroen Aart Krabbé (IPA: jəˈrun ˈaːrt krɑˈbe: (Amsterdam, 5 an Dùbhlachd 1944). Tha e a' bunntain do teaghlach gu math talantach: b' e peantair a bh'ann athair, Maarten Krabbé agus bha a mhàthair, Margreet Reiss, na eadar-theangaiche Iùdhach. Tha e ainmeil airson am fiolm Soldaat van Oranje a rinn e còmhla ri Rutger Hauer agus Derek de Lint, fo stùireadh Paul Verhoeven, ann an 1977. Phòs e ris a' bhean Herma ann an 1964 agus tha triùir mac aca: Martijn, Jasper agus Jakob.
Iomraidhean
Krabbé, Jeroen Krabbé, Jeroen Roinn-seòrsa:Iùdhachd
Lesya Ukrainka
B' e neach-iomairt feimineach, bàrd agus sgrìobhadair às An Ucràin a bh' ann an Lesya Ukrainka (Ucràinis: Леся Українка, Fìor ainm: Larysa Petrivna Kosach, Novohrad-Volynskyi, 25 an Gearran 1871, Surami, 19 an t-Iuchar, 1913). Bhuinneadh i do theaghach uachdaran: bha a màthair na bàrd is na foillseachair agus bha a h-athair na neach-lagha agus na chomhairliche. A bharrachd air Ucràinis bha Beurla, Bulgàiris, Eadailtis, Fraingis, Gearmailtis, Greugais, Laideann, Ruisis agus Pòlais aice. Thug Taras Shevchenko agus Ivan Franko buaidh uabhasach fhèin làidir oirrese. Dh' fhoillsich i a' chiad phìosa bhàrdachd aice san iris Zorya ann an Lviv, nuair a bha i dìreach 13 bliadhna a dh' aois. B' fheudar dhi a cuid obrach fhoillseachadh thall thairis leis gu robh e mì-laghail sgrìobhadh neo fhoillseachadh ann an Ucràinis. Bha Ukrainka gu tur an aghaidh na Ruise agus monarcachd a, o chionns' gu robh i a' gabhail ri Marxachas. Chuir i Ucràinis air a' Mhanifesto Chomannach.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Èideann na Seachd Muir
Is e prìomh-bhaile an eilean Tristan da Cunha anns a' Chuan Siar a tha ann an Èideann na Seachd Muir.
Roinn-seòrsa:Bailtean
Yitzhak Ben-Zvi
B' e sgrìobhadair, neach-poileataigs na làimhe clì agus eachdraiche à Iosrael a rugadh san Ucràin a bh' ann an  Ben-Zvi, Yitzhak (Eabhra: יִצְחָק בֶּן־צְבִי‎‎, Ucràinis: Іцхак Бен-Цві, Poltava, 24 an t-Samhain, 1884 – Ierusalem, 23 an Giblean 1963). Bhuinneadh e do theaghlach Iùdhach raidigeach: bha athair na neach-iomairt Sionach roimhe. An dèidh an sgoil fhàgail, rinn e saidheansan nàdarra fad bliadhna ann am Kyiv, ach dh’ fhàg e an oilthigh nuair a stèidhich e gluasad Sionach Marxach air an robh Poalei Tziyon, còmhla ri Ber Borochov. Dh' fhàg e An Roinn-Eòrpa airson Palastain ann an 1935, far an robh e na cheannard air Poalei Tziyon nuair a bha am pàipear-naidheachd Der Anfang agus am feachd armach dìomhair Bar-Giora air an stèidheachadh. Chaidh a thaghadh na chomhairliche airson Ierusalem ann an 1931 agus chuir e ainm gu Dearbhadh Neo-eisimeileachd Iosrael ann an 1948. A bharrachd air sin, bha e na bhall a' Phàrlamaid airson Mapai bho 1949 gu ruige 1952. B’ e ceann-suidhe na duthcha a bh’ ann bho 1952 gus a chaochail e ann an 1963 is esan 78 bliadhna a dh' aois aig an àm.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Iosrael Roinn-seòrsa:Iùdhachd Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Bodorgan
Tha am baile Bodorgan ann an Ynys Môn, a' Chuimrigh. Tha e 130.1 mi (209.4 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 215.6 mi (347.0 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 904 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 578 (63.9%); rugadh 66% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ynys Môn Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Snaidhpear
thumb|right|250px
'S e saighdear a tha a' deànamh fòcas air targaidean cudromach a th' ann an snaidhpear. Mar as àbhaist, bidh snaidhpear ag obair na aonar air fhalach, a' feitheamh air ìobairteach.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dreuchdan Roinn-seòrsa:Cogadh