cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dolores Ibárruri
B’ e Isidora Dolores Ibárruri Gómez neo La Pasionaria, (Gallarta, 9 an Dùbhlachd 1895 –Madrid, 12 an t-Samhain 1989), ceannard Poblachdach, tè-phoileataigs agus Comunnach à Dùthaich nam Basgach rè Cogadh Sìobhalta na Spàinne. ‘S mathaid gu bheil i cho cliùiteach gus ar làithean airson na rinn i airson Dàrna Poblachd na Spàinne a dhìon agus an t-sluagh-ghairm ainmeil aice ¡No Pasarán! ("Cha tèid iad seachad") ri linn Cath Mhadrid. Ged an robh i na Chaitligeach rìoghaire (Spàinntis: Carlista) nuair a bha i òg, dh’fhàs i a bhith na neach-dèanadais cathail is i airson ar-a-mach comannach, is fiù 's fhuair i ballrachd Pàrtaidh Comannach na Spàinne (Spàinntis: Partido Comunista Español) nuair a chaidh am pàrtaidh a stèidheachadh ann an 1921. Fad na 30an sgrìobhadh i ann am Mundo Obrero (Gàidhlig: Saoghal nan Luchd-obrach), pàipeir-naidheachd a’ phàrtaidh fhèin. Chaidh i a thaghadh mar bhall-pàrlamaid airson Asturias anns An Gearran 1936 ri linn an dàrna Poblachd. B’ fheudar dhi an dùthaich fhàgail aig deireadh a’ chogaidh. Dh’ainmicheadh Ibárruri Ceannard Comataidh Mòr a’ Phàirtidh, dreuchd a chumadh i bho 1942 gu ruige 1960. A bharrachd air sin, bha i na ceann-suidhe onorach nan Comannach Spàinnteach fad a beatha cuideachd. Nuair a dh’fhaodadh i a thilleadh gus An Spàinn ann an 1977, chaidh i a thaghadh a-rithist airson an aon sgìre. Thathar ag ràdh daonnan gur e tè dhe na h-òraidichean na b’ fheàrr na 20mh Linn a bh' innte. Thog na aonaidhean-ciùird càrn-cuimhne air a son ann an Glaschu. Bha Spàinntis aice.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine à Dùthaich nam Basgach Roinn-seòrsa:Poileataigs na Spàinne
Gallarta
‘S e baile beag ann an ceann a tuath na Spàinne a th’ ann Gallarta. Tha Gallarta suidhichte aig 100m os cionn ìre na mara, ri taobh a' Chuain Siar faisg air Bilbao, 328km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, 482km bho Bharcelona agus 61km bho Ghasteiz, prìomh-bhaile Dùthaich nam Basgach. Tha 4,915 duine a’ fuireach ann an Gallarta.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne Roinn-seòrsa:An Spàinn Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Dùthaich nam Basgach
Mathan coala
S'e seòrsa mhamal a tha anns an coàla (iolra: coàlathan) no mathan coala (Laideann:Phascolarctos cinereus, Beurla: koala bear). Ged a tha an t-ainm “mathan” orra, chan e mathan a tha annta. Tha iad nan pocanaich Astràilianach. Chan eil iad ag ithe càil ach duilleagan eucalyptus.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Pocanach Roinn-seòrsa:Mamalan
Sgùrr na Sgìne
’S e beinn ann an Cinn Tàile air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an Sgùrr na Sgìne. Tha e 946m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha e suidhichte eadar Loch Cluanaidh agus Loch Dubhthaich air taobh dheis Gleann Seile. Tha e dhan àrd an iar de dhruim deas Gleann Seile. Tha an t-ainm a' toirt iomradh air sgian
254
Bàsan
Roinn-seòrsa:250an
Sgùrr na Sgìne
Gheibhear dhan mhullach bhon rathad A87 bho Dhrochaid Mhàlagain, agus bidh cuid ga cheangal le Faochag ged nach e Beinn Rothaich a th' ann agus leis An Dìollaid.
Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air beanntan Chinn Tàile, Gleann Seile, Loch Cuaich agus Chnòideirt.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Na Seumasaich
'S e na Seumasaich a chanar ris an fheadhainn a bha a' leantainn agus a' toirt taic don dà chuid :
Chog luchd-leantainn Tigh Rìoghail nan Stiùbhartach ri luchd-leantainn Tigh Rìoghail Hanobhair, a thug Crùn Bhreatainn bhuapa san Ar-a-mach Ghlòrmhoir, 1688.
Ged a bha mòran uaislean am Breatainn air fad nan Seumasaich, 's ann an Alba a dh'èirich a h-uile ar-a-mach – ann an 1689-90, 1715, 1719 agus 1745-46 (Bliadhna Theàrlaich). Bhiodh na Seumasaich a' cur mòran suim sna fineachan Gàidhealach, agus bha e nas fhasa dhaibh feachd armaichte a chruinneachadh air Gàidhealtachd na h-Alba airson adhbharan co-cheangailte ri cruth na tìre, eachdraidh sòisealta – gu seachd àraid an cumhachd a bh' aig na cinn-cinnidh agus an cuid fir-taic – agus dìth smachd an riaghaltas sna glinn.
Ged a bha na rìghrean seo (agus Prionnsa Teàrlach Stiùbhart, mac an ochdamh Rìgh Sheumais), nam Pàpanaich, bha a chuid a bu mhotha dhen luchd-leantainn aca an Alba nan Easbaigich. Sa chumantas cha b' e adhbhar creidimh idir a thug air luchd-taic nan Seumasach èirigh.
Lean an cogadh seo aig diofar amannan suas gu 16mh Giblean 1746, nuair a rinneadh spàirn mu dheireadh nan Seumasach fon Phrionnsa Teàrlach, agus thugadh adhbhar nan Seumasach gu crìch aig Blàr Chùil Lodair, faisg air baile Inbhir Nis, Alba.
Tuilleadh Leughaidh
MacCoinnich, Iain, Eachdraidh a' Phrionnsa, no Bliadhna Theàrlaich, Thornton agus Collie (Dùn Èideann, 1845 – agus iomadach tionndadh às a dhèidh)
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Eachdraidh na h-Alba Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Alba Roinn-seòrsa:Na Seumasaich
Àrd-aingeal
right|250px|thumbnail|Gabriel a' bruidhinn ri Moire ([[El Greco, 1575)]]
Ainglean ainmeil
Roinn-seòrsa:Creideamh
Allt nam Breac
'S e baile ann an Gallaibh a tha ann an Allt nam Breac (Beurla: Altnabreac).
Tha stèisean-rèile ann air an Loidhne a' Chinn a Tuath eadar Fors An-Àird agus Caladal nan Gall. Dh'fhosgail an loidhne 28 an t-Iuchar 1874. Tha an togalach agus an tùr-uisge trèigte a-nis. 'S e aon de na stèiseanan-rèile as iomallaiche air feadh Breatainn a th' ann, tha an rathad as fhaisge mu 7½ mìle (12 km) air falbh san iar.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Gallaibh
Beulah
Tha am baile Beulah ann an Ceredigion, a' Chuimrigh. Tha e 70.3 mi (113.1 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 190.9 mi (307.2 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 1591 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 841 (52.9%); rugadh 57% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ceredigion Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Ynys Môn
thumb|Ynys Môn anns a' Chuimrigh 'S e aon de na 22 ùghdarrasan ionadail aonadach anns a' Chuimrigh a th' ann an Ynys Môn [ˈənɨs ˈmoːn] (Beurla: Anglesey). Tha e suidhichte san àird an iar-thuath na Cuimrigh agus tha e cho mòr ri 711 km². Ann an 2012 bha 70049 duine a' fuireach ann. Tha Ynys Môn còmhla ri Ynys Gybi (Holy Island) is eileanan beaga eile na ùghdarras ionadail ris an canar Isle of Anglesey County.
An t-eilean
'S e eilean as motha anns a' Chuimrigh a th' ann an Ynys Môn. Tha e cuideachd na eilean as motha ann an Cuan na h-Èireann Tha dà dhrochaid ann a bhios ga cheangail leis an tìr-mòr, Pont Grog y Borth is Britannia Bridge. Tha turasachd na gnìomhachas as cudromaiche anns an eilean, ged a tha àiteachas a' dol ann cuideachd. Tha mòran luchd-turais a' cleachdadh nan h-aiseagan do dh'Èirinn bho Caergybi gu Dún Laoghaire is Baile Átha Cliath.
Tha Cuimris aig gu bhith trì cairteal den t-sluagh.
Tha Bryn Celli Ddu, làrach ro-eachdraidheil, suidhichte ann an Ynys Môn.
Slighe Cladach Ynys Môn
'S e frith-rathaid astair ann an ceann a tuath na Cuimrigh a th' ann an Slighe Cladach Ynys Môn (Cuimris: Llwybr Arfordirol Ynys Môn; Beurla: Anglesey Coastal Path). Tha an cas-cheum mu 124 mìle (200 km) de dh'fhaid agus a' leantainn iomall-fairge an eilein. Chaidh an cas-cheum fhosgladh ann an 2006. Tha e na phàirt de Shlighe Costa na Cuimrigh, cas-cheum mu 870 mìle (1,400 km) de dh'fhaid bho Cas-gwent ann an ceann a deas gu Y Fferi Isaf  ann an ceann a thuath na Cuimrigh.
Bailtean
Seo cuid de na bailtean air Ynys Môn:
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Siorrachdan na Cuimrigh *
1706
1706
Tachartasan
right|thumb|Inneal-stoith
Bàsan
Roinn-seòrsa:1700an
Lillehammer
‘S e baile meadhanach ann an ceann a deas Nirribhidh a th’ ann an Lillehammer. Tha ainm an àite a’ ciallachadh "Clachan beag", bho hamar (clachan) ann an Nirribhis, agus tha e suidhichte ann an àite gu math sliabhach ann an ceann a tuath loch Mjøsa, 156km air falbh bho Oslo (prìomh-bhaile na dùthcha) agus 442km bho Bhergen. Tha 26,381 duine a’ fuireach anns an sgìre air fad, 20,097 dhuibh anns a’ bhaile fhèin. Ghabh Olympics a' Gheamhraidh àite ann an Lillehammer ann an 1994.
Asaint
'S e sgìre ann an ceann an iar-thuath na h-Alba a tha ann an Asaint no Asainn. Tha i na pàirt den t-siorrachd tradaiseanta Cataibh. Tha Asaint suidhichte tuath air Ulapul. Thàinig an t-ainm bhon t-seann Lochlannais agus tha e a' ciallachadh 'deireadh na droma'. 'S e Loch an Inbhir am baile as motha ann an Asaint.
Cruth na tìre
Tha Asaint ainmeil airson na feartan-tìre aige. Tha Uamh An Claonaite, an uamh as fhaide ann an Alba mu chòig mìltean deas air Innis nan Damh. Tha tèarmannan-nàdair ann mar an Inverpolly Nature Reserve agus Creag a' Chnocain le ionad-fiosrachaidh mu eòlas-talmhainn den Moine Thrust. Tha na beanntan ann an Asaint, m.e. a' Chuineag, Canisp, Suilven, Cùl Mòr, Stac Pollaidh is Ben More Assynt a' tarraing mòran luchd-turais.
Llanfair Dyffryn Clwyd
Tha am baile Llanfair Dyffryn Clwyd ann an Sir Ddinbych, a' Chuimrigh. Tha e 111.2 mi (179.0 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 172.7 mi (277.9 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 1024 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 488 (47.7%); rugadh 62% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
551
Bàsan
Roinn-seòrsa:550an
Comann Camanachd Cheann Loch Seile
'S e sgioba camanachd a tha ann an Comann Camanachd Cheann Loch Seile (Beurla: Kinlochshiel Shinty Club).
Asaint
Oighreachd Asaint a Tuath
Gu ìre mhòr tha bailtean croitearachd ann an Asaint: Torbreck, Achadh Mhealbhaich, Clach Toll, an Clais Mòr, Baile a' Chladaich, Ardnacarin, an Cùl-cinn, Raffin, an Stòr, Clais an Easaidh, Cùl-Cinn an Droma Bhig, an Druim Beag agus an Nead. Chaidh iad uile a stèidheachadh aig Àm nam Fuadaichean. Tha timcheall air 1000 duine a' fuireach an seo, le dìreach ¼ dhiubh nach robh a' dèanamh a' bheòshlainte à croitearachd.
Comann Camanachd Cheann Loch Seile
Chruthachadh e ann an 1958 nuair a dh'aoin sgiobaidhean Ceann t-Sàile, Loch Aillse agus Gleann Seile. Tha iad a' cluich san Clachan ann am Baile Mac Ara faisg air Caol Loch Aillse.
Lillehammer
Daoine ainmeil
Chaochail an sgrìobhadair Sigrid Undset (1882 – 1949) an seo.
Asaint
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Gàidhealtachd Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd Roinn-seòrsa:Sgìrean na h-Alba *
Nicol Stephen
'S e neach-poileataigs Albannach, agus, mar am Morair Stephen à Srath Dhè Ìochdarach, Ball Taigh nam Morairean, a tha ann an Nicol Stephen.
Rugadh agus thogadh e ann an Obar Dheathain. Dh'ionnsaich e lagh aig Oilthigh Obar Dheathain agus bha e na chomhairliche airson Roinn a' Mhonaidh agus na BhP airson Chinn Chardainn agus Srath Dhè eadar frith-thagadh ann an 1991 agus an taghadh coitcheann ann an 1992. Thaghadh e mar BhPA airson Obar Dheathain a Deas ann an 1999 agus bha e na Leas-mhinistear na h-Iomairt agus an Fhoghlaim Bheatha agus na Gàidhlig (19 an Cèitean 1999 - 2 an t-Samhain 2000), Leas-mhinistear an Fhoghlaim, na Roinn Eòrpa agus Chùisean Taoibh A-muigh (2 an t-Samhain 2000 - 28 an t-Samhain 2001) agus Leas-mhinistear an Fhoghlaim agus na h-Òigridh (28 an t-Samhain 2001 - 21 an Cèitean 2003). Thug e na Mhinistear na Còmhdhalach agus a' Chian-chonaltradh an dèidh do thaghadh 2011.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba Roinn-seòrsa:Ball Taigh nam Morairean Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Libearal Deamocratach na h-Alba Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba Roinn-seòrsa:Obar Dheathain Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Lillehammer
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Nirribhidh
Pas-de-Calais
'S e département na Frainge a tha ann am Pas-de-Calais. Tha e na laighe ann an Nord-Pas-de-Calais
Comann Camanachd Cheann Loch Seile
Tha an sgioba glèidhte a' cluich sa' Chiad Roinn Sgìre a Tuath.
Faoin-fhios
Tha an t-òran Runrig Clash of the Ash a' toirt iomraidh air Ceann Loch Seile.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Camanachd Roinn-seòrsa:Sgiobaidhean iomain
Loch Toll a' Mhuic
thumb|Loch Toll a' Mhuic
'S e lochan-monaidh beag ann an Alba a tha ann an Loch Toll a' Mhuic. Tha e suidhichte air a' Ghàidhealtachd, san àird a tuath air Loch Monar anns a' choire Toll a' Mhuic. Tha e cho mòr ri 10.4 acair agus tha bàrr uisge an locha mu 530 meatair os cionn na mara. 'S e 0.9 km (0.5 mìle) an cuairt-thomhas aige agus tha e mu 346 m a dh'fhad san àite as dìriche.
Opossum
Dealbhan
Roinn-seòrsa:Pocanach Roinn-seòrsa:Mamalan
Siostam foirmeil
Anns an rianas ’s e siostam foirmeil a th' ann far a bheil cànan foirmeil agus àlach riaghailtean airson foirmlean deagh-dhèanta a thoirt bho fhoirmlean deagh-dhèanta eile.
Loch Toll a' Mhuic
Tha na beanntan Sgùrr na Muice, Sgùrr na Fearstaig, Sgùrr Fhuar-thuill agus Creag Ghorm a' Bhealaich timcheall air Loch Toll a' Mhuic.
Georges Pompidou
Georges Jean Raymond Pompidou (* Cantal, 5 an t-Iuchar, 1911 - † Paris, 2 an Giblean, 1974) Ceann-suidhe na Frainge bho 1969 gu ruige 1974.
Loch Toll a' Mhuic
Tha an t-uisge a' sruthadh a-mach à Loch Toll a' Mhuic do dh'Allt a' Mhuic agus an nuair sin do dh'Amhain Farar.
Siostam foirmeil
Tha aibidil agus gràmar aig a' chànan fhoirmeil. 'S e àlach chomharran a tha anns an aibidil agus àlach riaghailtean airson foirmle a thogail a tha anns a' ghràmar. Thathar ag ràdh gu bheil foirmle deagh-dhèanta ma tha i sgrìobhte le comharran a' chànain agus air a cur ri chèile a-rèir a' ghràmair.
Georges Pompidou
Roinn-seòrsa:Daoine às an Fhraing Roinn-seòrsa:Poileataigs
Loch Toll a' Mhuic
Tha Loch Toll a' Mhuic co-cheangailte ri Lochan a' Ghleann Srath Farair.
Siostam foirmeil
'S ann le siostaman foirmeil a tha dearbhaidhean matamataigeach air an dèanamh. Tha aicseaman aig bun siostam foirmeil. Tha iad air an sgrìobhadh mar foirmlean deagh-dhèanta agus tha foirmlean deagh-dhèanta eile air an toirt bhuapa. Leanaidh an argamaid ceum air cheum mar seo gus an ruigear co-dhùnadh. Is dligheach an co-dhùnadh seo mas dligheach gach ceum na h-argamaid agus 's ann mar seo a tha an co-dhùnadh dearbhte. Uaireannan, bidh co-dhùnadh feumail do iomadh dearbhadh eile no gheibh e lèirsinn sònraichte do mhatamataig. Nuair sin 's e teoirim a theirear ris.
Roinn-seòrsa:Matamataig
Miùghalaigh
'S e Miùghalaigh, cuideachd Miughalaigh neo Miùghlaigh , an dàrna eilean as motha de na h-Eileanan Bharraigh. Tha e suidhichte mu 12 mìle (19 km) deas air Barraigh. 'S e ainm Lochlannach a th' ann am Miùghalaigh, is dòcha gu bheil e a' ciallachadh "main hill island" no "narrow hill island".
Cruth na tìre
Tha e cho mòr ri 640 ha (2.5 sq mi). Chaidh an t-eilean a chruthachadh à gneiss le beagan eibhir no clach-ghràin an siud is an seo. Air taobh an ear an eilean, timcheall air bàigh Mhiughalaigh chithear criadh-chlach cuideachd. Tha a' chuid as motha den eilean còmhdaichte le mòine, no ùir thana shearbhagach le creagan rùisgte. 'S e Càrnan (273 m) a' bheinn as àirde air an eilean, tha e suidhichte ann an taobh an iar an eilean. Le 219 m a dh'àirde 's e Hèacla an dàrna bheinn as motha ann am Miùghalaigh, tha e na laighe aig ceann a deas an eilean. Aig ceann a tuath Miùghalaigh tha Cnoc Mhic-a-Phì (224 m), an treas beinn as àirde, agus Tom a' Reithean ann.
Tha Miùghalaigh ainmeil air sgàth 's na h-eòin a tha a' fuireach an seo. Gu cumanta tha gearraidhean-glasa (Laideann: uria aalge) is coltraichean (Laideann: alca torda) a' neadachadh anns na creagan àrda ann an Guarsaigh Mòr.
Bailtean
thumbnail|left|Am baile ann an 1888 Tha tràigh làn gainmheach ann an taobh an ear Mhiùghalaigh a tha a' sìor ghluasad nas fhaide a-steach air an tìr. B' àbhaist baile Mhiùghalaigh a bhith an seo, ach ann an 1912 dh'fhalbh na daoine às an eilean. Chithear fhathast tobhtaichean nan taighean, taigh an t-sagairt, an eaglais, an sgoil agus na h-achannan is an cladh. Chaidh sgoil ùr a thogail ann an 1881. Ann an 1884 bha 32 sgoilearan chlàraichte san sgoil, ach ann an 1910 cha robh ach naoinear ann agus chaidh an sgoil a dhùnadh anns a' Ghiblean 1910. Chaidh taigh an t-sagairt le seipeal beag a thogail ann an 1898.
Bhon bhliadhna 2000 a-mach tha an t-eilean aig Urras Nàiseanta na h-Alba.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Siar
Aleksandr Solženicyn
'S e sgrìobhadair Sobhietach a bha ann an Aleksandr Isaevič Solženicyn (Александр Исаевич Солженицын san Ruisis). Ri measg leabhraichean eile sgrìobh e Один день Ивана Денисовича ([Odin den' Ivana Denisoviča], "Aon Latha aig Iain MacDheanas", air fhoillseachadh man One Day in the Life of Ivan Denisovich sa Bheurla) agus Архипелаг ГУЛАГ ([Arhipelag GULAG], "Innis-mhuir GULAG", air fhoillseachadh man The Gulag Archipelago sa Bheurla). Rugadh e ann an Kislovodsk ann an 1918 agus chaochail e ann am Mosgo ann an 2008. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Litreachas ann an 1970. Thug Vladimir Dal buaidh làidir air.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Ruiseanach Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Litreachas Roinn-seòrsa:Daoine às an Ruis
255
Bàsan
Roinn-seòrsa:250an
Balnabruich
'S e baile beag ann an Gallaibh faisg air Dùn Bheathadh a tha ann am Baile na Bruthaich (Beurla Balnabruich).
Meta (Roinn)
'S e tè dhe na 32 roinnean ann an Coloimbia a th' ann am Meta. Tha Meta anns na "llanos", an sgìre comhnard rèidh ann an àirde an ear na dùthcha. 'S e Villavicencio prìomh-bhaile na roinne. Chan eil àireamh-sluiagh mhòr ann.
Ceanglaichean A-mach
Mapa oifigeil na roinne
Roinn-seòrsa:Coloimbia
Easbaig
thumb|right|Gearradh arm-easbaig [[Eaglais Chaitligeach|Caitligeach]] 'S e Easbaig (bhon Sean-Greugais “Επισκοπος” (Episcopos)) duine cudromach anns a’ chlèir a ghabhas os làimh a h-uile eaglais ann an sgìre.
Gabhar easbaigean sna eaglaisean a leantainn:
A-measg na Mòrmonaich, tha ciall gu math eadar-dhealaichte aig “easbaig”; b’e ainm den dreuchd ìosal.
Roinn-seòrsa:Creideamh
Henry Addington, 1ad Bhiocas Sidmouth
B' e prìomhaire am Breatainn a bh' ann an Henry Addington, 1d Biocas Sidmouth, PC (30 an Cèitean 1757–15 an Gearran 1844).
Rugadh e ann an 1757 is dh'ionnsaich e aig Oilthigh Oxford is Lincoln's Inn. Chaidh e na bharastair ann an 1784, nuair an deach a thaghadh mar BhP airson Devizes. Chaidh e Labhraiche Thaigh nan Cumantan ann an 1789 is dh'ath-thaghadh Taigh nan Cumantan e dà thurais ro 1801, nuair a chuir an Rìgh e ann an rèim mar phrìomhaire an dèidh do William Pitt Beag.
Dh'aontaich e ris an Cùmhnant Amiens agus ri sìth leis an Fhraing ann an 1802. Ghairm e cogadh a-rithist ann an 1803 agus chaidh Pitt san dùbhlan. Leig e a dhreuchd suas ann an 1804 is chaidh e na Bhiocas Sidmouth. Thill e gun riaghaltas an an 1812 fo Liverpool mar Rùnaire na Dùthcha is bha e na sin gu ruige 1822. Leig e a sheat suas ann an 1824 is chaochail e ann an 1844.
Freumh
right|250px|thumb|Freumhaichean fo uisge thumb|250px|Freumhaichean
Henry Addington, 1ad Bhiocas Sidmouth
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Prìomh-mhinistearan na Rìoghachd Aonaichte
Freumh
Tha freumh na earrann de luibh, chraoibh ⁊c a tha a' fàs fo thalamh, neo aig bun na luibh.
Roinn-seòrsa:Luibhean
Rèin-fhiadh
'S e seòrsa mhamal a tha ann an rèin-fhiadh (Rangifer tarandus; Beurla: reindeer/caribou). Tha iad nan sheòrsa fèidh. Sna dùthchannan gu math fuar, cleachdar iad gus cairtean a tharraing.
Roinn-seòrsa:Fiadh Roinn-seòrsa:Mamalan
Oifigear-poileis
thumb|right|200px
'S e oifigear-poileis air neo poileasman cuideigin a tha ag obair leis na Poileas, a' cumail an lagha, a' cur bhacaidh air eucoir agus a' cuideachadh luchd-smalaidh agus an t-Seirbheis Shlàinte. Ann an Alba ‘s ann gu Poileas Alba a bhuinneas gach uile oifigear-poileis. Canar Garda riutha ann an Èirinn agus Garda Síochana (Gàidhlig: freacadan sìobhalta) ri feachd-poileis na dùthcha. Nì gach uile ofigear-poileis foghlainneach prògram trèanaidh a mhaireas 92 seachainn, a’ ghabhail a-steach 11 seachdainn sa Cholaisde ann an Tulach Aluinn (Siorrachd Pheairt). Mar as àbhaist, ‘s ann dhan Chlas Obrach a bhuinneas oifigearan-poileis.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dreuchdan
Steingrímur Steinþórsson
B' e bancair, neach-teagaisg agus neach-poileataigs à Innis Tìle a bh' ann an Steingrímur Steinþórsson. Rugadh e air 12 an Gearran 1893 faisg air Mývatn (Norðurland eystra) Fhuair e a chuid foghlaim aig Bændaskólinn á Hvanneyri agus Oilthigh Copenhagen. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1931 agus bha e na labhraiche eadar 1949 gu agus 1950. Bha e na fhorsætisráðherra (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) bho 1950 gu ruige 1953 às leth Framsóknarflokkurinn (Gàidhlig: Am Pàrtaidh Adhartach), ged nach robh e a-riamh na chathraiche a' Phàrtaidh. Phòs e aig Guðný Theódóra Sigurðardóttir ann an 1928 agus fhuair iad triùir duine cloinne còmhla. Bha e os cionn bhanca air an robh Landsbanki bho 1957 gu ruige 1966. Chaochail Steinþórsson ann an Reykjavík air 14 an t-Samhain 1966.
Caibineit Steinþórsson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineitean fhad 's a bha Steinþórsson os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh ias uile gu Framsóknarflokkurinn agus Sjálfstæðisflokkurinn:
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Daoine Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle Roinn-seòrsa:Innis Tìle Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach Roinn-seòrsa:Poileataigs
1708
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1708 (MDCCVIII).
Bàsan
Roinn-seòrsa:1700an
552
Bàsan
Roinn-seòrsa:550an
Alcelaphus buselaphus
'S e seòrsa antalop no gobhar-fhiadhaich (iolra:goibhrean-fiadhaich) a tha ann an Alcelaphus buselaphus (Beurla: bubal hartebeest , common hartebeest , hartebeest, Swayne's hartebeest ) (Afrikaans Hartebeest, hertebeest. ) (Arabais: بقر الوحش ) (Duitsis: hert (fiadh, (no Beurla hart)) + beest (béist)". ). (Fionnlannais: Kongoni, Lehmäantilooppi) (Ruisis: Бубал обыкновенный , конгони )
Comann Camanachd Shrath Ghlais
Sgioba Iomain
Alcelaphus buselaphus
Àitichean-fuirich
Tha iad a' fuireach ann Angóla, Beinin, Botsuana, Buirciona Faso, Camarun, Poblachd Meadhan Afraga, An t-Siad, Poblachd Dheamocrach na Congo, Eartra, An Itiop, A' Ghaimbia, Gàna, Gini, Gini-Bissau, An Costa Ìbhri, Ceinia, Màili, Naimibia, Nìgeir, Nìgeiria, Seanagal, Afraga a Deas, Sudàn, Tansainìa, Togo, and Uganda.
Comann Camanachd Shrath Ghlais
Sgire-Cluiche : Sgire a Tuath
Alcelaphus buselaphus
Àitichean-fuirich
center|250px|thumb|Roinnean far a bheil Alcelaphus buselaphus cumanta
Comann Camanachd Shrath Ghlais
Ceanglaichean a-muigh
Roinn-seòrsa:Camanachd
Alcelaphus buselaphus
Coltas
San fharsaingeachd tha iad eadar 175 is 245 cm (5.8-8.1 troigh) a dh'fhaid agus tha iad eadar 120 is 145 cm (4-4.8 troigh) a dh'àirde aig an gualainn. Gu cumanta tha an t-earball aca eadar 45 is 70 cm (1.5-2.3 troigh) a dh'fhaid. Tha iad mu 120 is 200 kg (264-440 lb) de chuideam.
Fo-sheòrsa A. b. buselaphus †
(Beurla: Bubal hartebeest)
Fo-sheòrsa A. b. lelwel
(Beurla: Lelwel hartebeest)
Fo-sheòrsa A. b. major
(Beurla: western hartebeest)
Fo-sheòrsa A. b. swaynei
(Beurla: Swayne's hartebeest)
Fo-sheòrsa A. b. tora
(Beurla: Tora hartebeest)
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Antalop Roinn-seòrsa:Mamalan
Puy-de-Dôme
'S e département na Frainge a tha ann am Puy-de-Dôme. Tha e na laighe ann an Auvergne
Damaliscus
'S e seòrsa Antalop a tha ann an Damaliscus. Tha iad a' fuireach ann Afraga.
=Seòrsa=
= Iomraidhean =
Roinn-seòrsa:Antalop Roinn-seòrsa:Mamalan
Bian
thumb|right|250px|Bian Tha bian neo seiche na chraiceann beathaich. Cleachdar e airson leathar a dhèanamh. B' àbhaist do dhuine bian a chur timcheall orra mar seòrsa aodaich.
Roinn-seòrsa:Beathaichean Roinn-seòrsa:Aodach
Comann Camanachd Loch Carrainn
Tha Comann Camanachd Loch Carrainn na sgioba iomain ionadail ann an Tòrr nan Clàr. Tha iad a' cluich air an raon-cluiche Battery Park aig ceann an iar a' bhaile.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Camanachd
Caochladair
Tha iomsgaradh air a dhèanamh eadar caochladair agus cunbhal. ’S e uiread a tha aithnichte agus neo-caochlaideach a th' ann an cunbhal. Tha iomsgaradh air a dhèanamh cuideachd eadar caochladair agus paramadair, ged faodaidh nì a tha na chaochladair anns an dàrna suidheachadh a bhith na pharamadair ann an suidheachadh eile.
Anns an staitistearachd gnìomhaichte, ’s e factar a tha tomhasach no feart duine no siostaim a th’ ann an caochladair (.i. rud a dh’fhaodas atharrachadh bho àm gu àm no bho dhuine gu duine). Anns an staitistearachd matamataigeach tha brìgh teicneòlach aig caochladair thuairmeach. 'S e seo foincsean a mhapas bho raon na coltachd gu raon tomhasach sam bith (me. raon nam fìor-àireamhan).
Roinn-seòrsa:Matamataig
Linne Chluaidh
thumb|250px|Linne Chluaidh 'S e caolas ann an Alba siar a th' ann an Linne Chluaidh. Tha e suidhichte eadar Cinn Tìre agus tìr-mòr Alba. Tha an Abhainn Chluaidh a' sruthadh ann.
Aig an inbhir, tha e 42 km (26 mìltean) a leud.
Bha Balla Antonine, balla àrsaidh Ròmanach, a' ruith eadar an Linne Chluaidh agus an Linne Foirthe.
Lochan-mara
Roinn-seòrsa:Linntean na h-Alba
Barraigh
'S e eilean deasaich nan Innse Gall a tha ann am Barraigh neo Eilean Bharraigh. Tha ainm an eilein a' ceilearadh misionaraidh Èireannach dom b' ainm Fionn-Barr. A rèir traidisean, thàinig Fionn Barr gu h-Alba le Calum Cille. Is e eilean beag a tha ann, mu seachd mìle o cheann gu cheann.
Tha cala math aig Bàgh a' Chaisteil air taobh deas an eilein, far a bheil lamraig le alt-aiseig. Tha am bàgh ainmichte airson Caisteal Chiosmuil, seann chathair MhicNèill.
Meicuchuca
B' e Meicuchuca (1450 - 1470) a' chiad Zipa dhe Bacatá (Bogotá). 'S e fear dhe na ciad Riaghladairean Tùsanach a nochdas ann am beul-aithris nan Muisca air a bheil fìor fhiosrachadh eachdraidheil earbsach. Lean Saguamanchica e mar Zhipa. Nochdaidh gu tric anns a' mhiotas air sàilleabh na gnothaichean-gaoil a fhuaradh e le mnathan àlainn nach do bhuineadh dhan chinneadh aige, is le sin dhìochuimhneachadh e a chuid mhnathan, mar a b' àbhaist.
Barraigh
Seòlaidh bàta-aiseig dhan Òban, 3 uiread 's seachdain rè a' gheamhraidh.
Meicuchuca
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Eachdraidh Roinn-seòrsa:Daoine à Coloimbia
Sugababes
Tha iad air an dèanamh an àrd de Heidi Range, Amelle Berrabah agus Jade Ewen is cheana Keisha Buchanan, Mutya Buena agus Siobhán Donaghy.
Barraigh
Is e àireamh-sluagh an eilein 1174 ceann daoine, an cuid as motha dhaibh nan Caitligich. Tha 761 nan luchd-labhairt na Gàidhlig (62%) a' fuireach anns an eilean.
Rinn Compton Mackenzie am film Whisky Galore ann am Barraigh. Chaidh a thìodhlacadh ann an Eòlaigearraidh.
Sugababes
Clàran
Roinn-seòrsa:Ceòl
Barraigh
Tachartasan
Thòisich fèis ann am Barraigh ann an 1981, Fèis Bharraigh. Bha am fèis cho soirbheachail 's gun deach fèisean eile a chur air dòigh air feadh Alba.
Siubhal
’S e an Tràigh Mhór ann am Barraigh an aon tràigh air an t-Saoghal a thathar a’ cleachdadh mar raon-laighe le clàr-àma stéidhte - ged a tha sin a’ leantainn rabhart agus conntraigh.
Bratach Bharraigh
thumb|Bratach Bharraigh Chaidh bratach Bharraigh, crois geal air uaine, aithneachadh leis a' Morair Lìomhainn, an Rìgh Seanchaidh ann an 2017.
Ceanglaichean a-mach
* Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Siar
553
553
Bàsan
Roinn-seòrsa:550an
Biadh-maidne
right|thumb
Thathas a` cantainn “bracaist” ri biadh na maidne, `s nochdaidh am facal sin ann an riochdan eile mar “breacaist”. Mar an ceudna, gheibhear tràth madainn cuideachd ged nach eil am briathar sin cho cumanta.
256
Bàsan
Roinn-seòrsa:250an
Biadh-maidne
Biadh a tha cumanta ann
Roinn-seòrsa:Biadh
Lausanne
‘S e baile mòr air an àirde an iar-dheas na h-Eilbheis a th’ ann an Lausanne (IPA: loˈzan, Eadailtis/Rumantsch: Losanna, Laideann: Lausonium). Tha an t-ainm a’ ciallachadh Dùn Louso (Lousodunum), bhon fhacal Ghallais dunum is chaidh e a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 280 mar Lacu Lausonio. Tha e suidhichte aig 429m os cionn ìre na mara ri taobh Loch Léman air an taobh bhon An Fhraing, anns an roinn (Fraingis Canton) Vaud, dìreach 17km air falbh bho Vevey 173km bho Zürich, 50km bho Ghenève agus dìreach 78km bho Bhern, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 127,821 duine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 4mh baile na dùthcha a-rèir àireamh-sluaigh. ‘S e Fraingis an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Lausanne.
Eachdraidh
B' e prìomh-bhaile na Poblachd Rhodàinia a bh' ann bho 1802 gu ruige 1810.
Ceanglaichean A-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Eilbheis
Creag Eileachaidh
Tha dà taigh-staile aige agus tha e na dhachaigh den Speyside Cooperage. Tha an uisge beatha ainmeil "Glenfiddich" a' tighinn à Gleann Fidhich a tha faisg air a' bhaile.
Chaidh Drochaid Chreag Eileachaidh a thogail le Thomas Telford ann an 1812–1814. B’ e deagh obair innleadaireachd a bha anns an drochaid aig an àm ud. Tha righle ann mun drochaid seo ris an canar Craigellachie Bridge Strathspey Reel.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:An Comhairle Mhoireach
1709
MDCCIX
Bàsan
Roinn-seòrsa:1700an
Gnàth-shìde
thumb|right|300px|Mapa Sìmplidh Gnàthan-shìde na Cruinne
'S e figearan (mar as àbhaist, cuibheasachd air neo seachranachd) na h-aimisire san àile fad 30 bliadhna a th' ann an gnàth-shìde. Bithear a' meudachadh phàtarain fiaraidh ann an ìre teodhachd, taisead, bruthadh na h-àile, Gaoth, agus sileadh, agus bithear a' cunntadh nam bloigheagan san àile agus rudan caochlaidheach eile na sìde ann an sgìre air choireigin fad ùine caran fada. 'S ann gu math eadar-dhealaichte 's a tha gnàth-shìde bhon aimsir, leis nach eil an aimsir a' toirt thugainn ach iomradh air an t-suidheachadh fad ùine gu math goirid. 'S e siostam gnàth-shìdeach na sgìre a chruthaicheas a' ghnàth-shìde, air a stèidheachadh air na còig eileamaidean a leanas: an àile, an haidro-chruinne, a' chridheo-chruinne, a' chlach-chruinne agus a' bith-chruinne.
Bheir domhan-leud, cruth na tìre agus àirde buaidh mhòr air gnàth-shìde sgìre, a bharrachd air lochan, marannan agus an cuid sruthan. Bidh gnàth-shìdean air an seòrsachadh a rèir nam figearan cuibheasach agus nan raointean àbhaisteach a th' aca, mar as àbhaist teodhachd agus sileadh. 'S e an siostam Köppen, air a dhealbhadh le Wladimir Köppen, am bithear a' cleachdadh mar as trice. Tha siostam eile ann - an siostam Thornthwaite - a tha air a bhith ga chleachdadh bho 1948 a-mach, a bheir a-steach dèabh thar-analachadh, còmhla ri fiosrachadh mu theodhachd/sileadh agus thathar ga chleachdadh ann an rannsachadh mu bhith-iomadachd agus a' bhuaidh a bheir atharraidhean na Gnàth-shìde oirre. 'S ann air freumhan nan tomadan adhair - a chruthaicheas gnàth-shìde na sgìre - a tha na siostaman Bergeron agus Spacial Synoptic stèidhichte.
'S e rannsachadh mu ghnàth-shìde àrsaidh a th' ann am paleo-eòlas-ghnàth-shìde. Bidh luchd-rannsachaidh a' cruthachadh mhodailean stèidhichte air caochladairean progsaidh mar fhianais neo-bhitheach mar ghrùidean air an lorg anns na h-ìrean lacustain agus bun-deighe, agus fianais bhitheach mar fhàinneachan chraobhan agus corail, air sàilleabh nach eil figearan ann mu na làithean ron 19mh Linn. 'S e modailean matamataigeach nan gnàth-shìdean a dh'fhalbh, a th' ann a-nis air neo a tha ri teachd a th' ann modailean gnàth-shìdeil. Faodaidh atharrachadh na gnàth-shìde a thachairt fad ùine fhada no ghoirid air sgàth caochladh factar: 's e atharrachadh gu math ùr a th' ann blàthachadh na cruinne.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Cruinn-eòlas Roinn-seòrsa:Saidheans Roinn-seòrsa:Eòlas-nàdair Roinn-seòrsa:Àrainneachd
Kalundborg
‘S e baile meadhanach agus port ann an cridhe na Danmhairg a th’ ann an Kalundborg (o shin Kalendeburc 1199 is an uair sin Kalundæburgh 1239). Tha e suidhichte ri taobh na mara Kattegat (Duitsis: Toll a' Chait), eadar Am Muir Baltach agus An Cuan a Tuath, anns an roinn Sjælland, 93km air falbh bho Chopenhagen, agus 76km bho Århus. Tha 16,447 duine a' fuireach anns a’ bhaile.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Danmhairg
Idaho
thumb|right|300px|Idaho 'S e tè de na Stàitean Aonaichte a tha ann an  Idaho. Tha i suidhichte san àirde an iar-thuath na dùthcha anns na Beanntainn Creagach. Tha 1,567,582 duine a' fuireach anns an stàite. Tha Boise na prìomh-bhaile. Tha e air a bhith na stàit bho 3 an t-Iuchar 1890.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Stàitean de na Stàitean Aonaichte Roinn-seòrsa:Idaho
Bàillidh
B'e Bàillidh-oighreachd fear-riaghlaidh oighreachd, mar Phadruig Dubh, bàillidh Diùc a' Chataibh.
Tha cuideachd bàillidhean ann an riaghaltas ionadail, a chuireas taic ris a' Phrobhaist agus an Leas-phrobhaist.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Lagh
Bun Ilidh
300px|thumb|right|Fèis ann am Port Bhun Ilidh Is e baile ann an Cataibh an Ear a tha ann am Bun Ilidh (Beurla: Helmsdale). Chaidh am baile a stèidheachadh leis na Lochlannaich aig inbhir Abhainn Ilidh (Beurla: River Helmsdale).
Anns an 19mh linn b’ e baile iasgach a bha ann. Thàinig e gu bith mar thoradh fuadaichean Chataibh. A rèir an Old Statistical Account chaidh am baile a thogail ann an 1816 às dèidh Goillspidh agus Brùra gus àite-fuirich agus cothroman cosnaidh a chruthachadh do na daoine às na sgìrean a bha air am fuadachadh.
Chaidh am port a thogail ann an 1818. B’ àbhaist aon de na cabhlaichean as motha anns an Roinn Eòrpa a bhith an seo. B’ e sgadan an t-iasg a bu chudthromaiche a chaidh a glacadh an seo. Tha ionad-dualchais ann ris an canar: Timespan Heritage Centre. Tha taisbeanadh ann mu eachdraidh a’ bhaile agus rudan a rinn an luchd-ealain às an àite fhèin. Cuideachd tha fiosrachadh ann mun “gold rush” ann an 1869. S' urrainnear òr a lorg fhathast ann am Baile an Òir ann an Cill Donnain faisg air Bun Ilidh.
Tha stèisean-rèile ann air Loidhne a' Chinn a Tuath eadar Brùra agus Cill Donnain.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Cataibh Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
A' Bheinn Mhòr (Muile)
'S e beinn ann an Alba a th' ann a' Bheinn Mhòir (Beurla: Ben More). Tha e suidhichte ann am Muile. Tha e 966 m (3169 troigh) de dh'àirde. agus mar sin 's e sin a' bheinn as àirde air an eilean. 'S e Beinn Rothaich, Murdo agus Marilyn a th' ann. Bho mhullach na beinne gheibhear aon de na seallaidhean as fheàrr air feadh nan Eileanan a-staigh.
Thèid beanntan na h-Alba a chur ri chèile ann an liostaichean sònraichte a rèir àirde agus àirde rinneach mullach na beinne. Canar Beinn Rothaich, Murdo, Marilyn, Donald, Graham neo Corbett riutha. Tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach agus an uair sin thèid na tomhasan a chruinneachadh ann an liostaichean a tha rim faighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills". Bho àm gu àm nì iad ath-sgrùdadh mu àird na beinne, agus rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air a' Bheinn Mhòir san 28 an Dàmhair 2001.
Wishaw
'S e baile ann an Siorrachd Lannraig a Tuath faisg air Tobar na Màthar a tha ann an Wishaw. Tha e suidhichte mu 15 mìltean ear-dheas air Glaschu.
Is e ainm Gàidhlig a thathas a ’moladh airson a’ bhaile Camas Neachdain.
Guatavita (Cundinamarca)
'S e baile beag ann an Cundinamarca, Coloimbia, a th’ ann Guatavita. Tha e suidhichte ann am meadhan na dùthcha aig 2,680m os cionn ìre na mara agus agus 57km air falbh bho Bhogotá, prìomh-bhaile na dùthcha. 'S e baile le gnàth-shìde caran fuar a th' ann agus tha teodhachd mheadhanach dmu 14˚ aige, rè na bliadhna. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1593.
Sluagh a' bhaile
Tha 6,685 nan tàmh anns a' bhaile fa leth, ach tha a’ mhòr-chuid dhuibh, neo 4,914, a’ fuireach thall anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin. Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail. Le sin ‘s e pàtran àireimh-shluaigh traidiseanta a th’ ann fhathast ann an Guatavita.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann am Guatavita, ach tha 0.1% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 92.5% dhe na daoine ann am Guatavita leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 19.1% dhe na dachannan.
Fèisean
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Guatavita. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,  fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Coloimbia Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Naomh Crìstean agus Nibheis
'S e dùthaich eileanach anns an Roinn Charaibeach a tha ann an Naomh Crìstean agus Nibheis neo St. Kitts agus Nevis. Tha dà ainm oifigeal aice anns a’ Bheurla: Federation of Saint Kitts and Nevis agus Federation of Saint Christopher and Nevis.
Tha i na laighe anns na Lesser Antilles anns a’ Mhuir Chairibianach. Tha Saint Eustatius, Saba, Saint Barthélemy, agus Saint Martin anns an taobh tuath agus tha Antigua agus Barbuda anns an earra-thuath. Anns an taobh a deas tha na h-eileanan iomalach Redonda agus Montserrat. Tha dà eilean anns an dùthaich seo, an t-eilean nas motha: Naomh Crìstean, agus am fear nas lugha: Nibheis. Tha am prìomh-bhaile na laighe anns an Naomh Crìstean agus tha an riaghaltas stèidhichte an seo cuideachd. Thàinig an t-ainm Naomh Crìstean bho Christopher, (ainm goirid sa Bheurla: Kit, neo Kitt). Chuir Cristoforo Colombo an t-ainm "San Cristóbal" (Spàinntis) ris an eilean seo.
Tha Nibheis na laighe trì cilemeatair san earra-dheas Naomh Crìstean. Thàinig an t-ainm aca bho "Nuestra Señora de las Nieves" (Spàinntis).
'S e an dùthaich as lugha anns na h-Aimearagan a tha anns an Naomh Crìstean agus Nibheis a-rèir farsaingeachd agus àireamh-shluaigh.
thumb|250px|right|Oirthir an eilein Naomh Crìstean. ‘S e [[Nibheis air an làimh clì.]]
Iomradh
Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:An Roinn Charaibeach Roinn-seòrsa:Lesser Antilles
Peter Higgs
'S e fiosagaiche à Sasainn a tha ann am Peter Higgs.
Tha e ainmeil airson an obair aige air tomad agus air sgàth 's gun do ro-inns' e am boson Higgs.
Beatha
Rugadh e anns An Caisteal Nuadh agus bha e na sgoilear ann am Birmingham, Bristol agus Lunnainn. Rannsachaidh e ann an Colaiste an Rìgh, Lunnainn fo Charles Coulson agus Christopher Longuet-Higgins agus sgrìobh e an trachdas aige an sin mu "Some problems in the theory of molecular vibrations".
Chaidh e na òraidiche ann an Oilthigh Dhùn Èideann ann an 1960 agus na ollamh ann an 1980.
Fiosaigs
Bha ùidh mhòr aig Higgs ann an tomad agus ro-inns e am boson Higgs agus am meadhan Higgs, aig a bheil mìrean a' fhaighinn an tomad aice. Ann an 2012 lorg CERN am boson Higgs.
Urraman
Bhuannaich e an Duais Wolf ann am Fiosaigs ann an 2004 agus an Duais Nobel ann am Fiosaigs ann an 2013 còmhla ri François Englert airson an obair air tomad.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann am Fiosaigs Roinn-seòrsa:Luchd-saidheans Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Pyrénées-Atlantiques
'S e département na Frainge a tha ann am Pyrénées-Atlantiques (Basgais: Pirinio Atlantikoak; Gascon: Pirenèus Atlantics). Tha e na laighe ann an Aquitaine.
Se Pau am prìomh-bhaile.
William Pitt Beag
B' e Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte a bh' ann an William Pitt Beag (28 an Cèitean 1759–23 am Faoilleach 1806).
Rugadh e, mar mhac dara William Pitt, 1ad Iarla Chatham agus Hester Grenville, piuthar George Grenville, ann an Kent ann an 1759. Chaidh e na oileanach aig Oilthigh Chambridge nuair a bha e 14, is dh'ionnsaich e lagh aig Lincoln's Inn. Chaidh a thaghadh mar BhP airson Appleby ann an 1781. Chaidh e na sheannsalair ann an 1782 is na phrìomhaire ann an 1783. Bhuannaich e taghadh coitchinn ann an 1784 far an do sheas e airson Oilthigh Chambridge an àite Appleby. Nuair a bha e na phrìomhaire shabaid an Rìoghachd Aonaichte an aghaidh na Frainge fo Napoleon is chaidh Breatainn Mòr aontachadh ri Èirinn ann an 1801. Leig e a dhreuchd suas ann an 1801 air sgàth 's gun do dhiùlt an Rìgh is a mhinistearan eile còir-bhòtaidh do Chaitligich ach thill e mar phrìomhaire ann an 1804 gu ruige bàs ann an 1806.
Bile (corp)
right|frame|bilean
William Pitt Beag
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Prìomh-mhinistearan na Rìoghachd Aonaichte
Bile (corp)
Roinn-seòrsa:Corp
Càrnan
Suidheachadh
Tha e suidhichte ann an taobh an iar an eilean Mhiùghalaigh. Tha e na laighe deas air Bàigh na h-Aoineig. Tha Càrnan 273m (896 troigh) de dh'àirde. A rèir an "Database of British and Irish hills" rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh a thaobh àirde na beinne san 10 am Mart 2007. Tha an àirde rinneach de 273m a' sgaradh Càrnan bho na beanntan eile. 'S e Marilyn a th' ann.
Comann Camanachd Ghleanna Garadh
thumb|Comann Camanachd Ghleanna Garadh 'S e sgioba iomain a tha ann an Comann Camanachd Ghleanna Garadh (Beurla: Glengarry Shinty Club). Tha iad suidhichte ann an Inbhir Garadh. 'S e Sgìre a Tuath an sgìre-chluiche a th' aca.
Càrnan
Suidheachadh
Air mullach na beinne chithear leac thriantanachd a bhios a' sealltainn a' phuing as àirde. Tha Càrnan na laighe ann an àite iomallach, mar sin chan eil slighe ann a leanas gu mullach na beinne.
Tashkent
200px|thumb|right|Tashkent 'S e prìomh-bhaile Usbagastàin a tha ann an Tashkent, (Cànan Usbagastàn: Toshkent, Тошкент, Ruisis: Ташкент). Anns a’ bhliadhna 2006 bha 2.1 millean duine (àireamh oifigeil) a' fuireach anns a' bhaile fhèin, ach canar gu bheil nas motha na 3 milllean daoine ann. Tha am baile suidhichte san àirde an iar de na beanntan Altai air an rathad eadar Chimkent agus Samarkhand. 'S e seo an co-chomharran aige: 41° 18’ Tuath agus 69° 16’ Ear. Dhealbhaich agus thog an t-ailtire Viktor Shevchenko Muileann-clòtha an seo ann an 1937.
Comann Camanachd Ghleanna Garadh
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Camanachd
Càrnan
Dealbhan
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Beanntan ann am Miùghalaigh‎ Roinn-seòrsa:Marilyn Roinn-seòrsa:HuMP
Tashkent
Fiach fhaicinn
thumb|right|200px|Alisher Navoi Operathumb|right|200px|Taigh-tasgaidh: Museum of Applied Arts
thumb|right|200px|Lùchairt: Prince Romanov
Tha mòran oilthighean agus sgoiltean ann an Taschkent, m.e:
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean ann an Àisia Roinn-seòrsa:Meadhan Àisia Roinn-seòrsa:Bailtean
554
554
Bàsan
Roinn-seòrsa:550an
Deòrsa II, Rìgh Bhreatainn is Èireann
An dàrna Rìgh Bhreatainn de theaghlach Hanòbhair, bha e na rìgh bho 1727 gu bhàs an 1760. Rugadh e sa Ghearmailt, 1683. Bha athair, a' chiad Rìgh Deòrsa, na rìgh roimhe. Chaochail a chiad-ghin mhic, Frederick, roimhe. Ach shealbhaich am mac a bu shine aig Frederick, Deòrsa, crùn Bhreatainn. Chaidh an tiotal Diùc Cumberland a bhuileachadh air Uilleam Augustus (a rugadh an 1721), am mac a b' òige leis an dàrna Deòrsa.
Roinn-seòrsa:Eachdraidh na h-Alba Roinn-seòrsa:Rìghrean na Rìoghachd Aonaichte Roinn-seòrsa:Na Seumasaich Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
An Dìollaid
’S e beinn ann an Cinn Tàile air a’ Ghàidhealtachd a th’ anns An Dìollaid. Tha e 1,010m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha e suidhichte eadar Loch Cluanaidh agus Loch Dubhthaich air taobh dheis Gleann Seile. Tha e dhan àrd an iar de dhruim deas Gleann Seile. Tha dà mhullach air agus mar sin tha e coltas dìollaid air.
Gheibhear dhan mhullach bhon rathad A87 a' leantainn a' cheum suas Meallan Odhar. Bho sin bithear a' streap an droma suas Sgùrr nam Forcan. Bidh an druim seo a' fàs gu math caol agus cas. 'S e Druim nam Forcan a th' air agus tha e ainmeil le luchd-streap. Dh'fhaodadh dol rathad eile le bhith a' cumail ri taobh Coire Mhàlagain. Ruigear an uair sin mullachna Dìollaide. Bidh cuid ga cheangal le Sgùrr na Sgìne agus Faochag ged nach e Beinn Rothaich a th' ann.
Llanferres
Tha am baile Llanferres ann an Sir Ddinbych, a' Chuimrigh. Tha e 114.5 mi (184.2 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 172.2 mi (277.1 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 807 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 162 (20.1%); rugadh 42% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
An Dìollaid
Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air beanntan Chinn Tàile, Gleann Seile, Loch Cuaich agus Chnòideirt.
Llanferres
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Sir Ddinbych Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
An Dìollaid
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Siompansaidhe
'S e seòrsa mhamal a tha ann an siompansaidhe (Pan troglodytes ; Beurla: chimpanzee). Tha iad nan apaichean, agus gu math faisg ri cinne-daonna. O chionn 's gu bheil aghaidhean aca mar daoine, cleachdar iad gus comadaidh a dhèanamh agus teistean-leighis a dhèanamh. Is ann à Afraga a tha iad.
Roinn-seòrsa:Prìomhaid Roinn-seòrsa:Mamalan
Sgùrr na Mòraich
’S e beinn ann an Cinn Tàile air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an Sgùrr na Mòraich. Tha e 876m de dh’àirde agus 's e a' bheinn as fhaide dhan iar anns an aonach Còig Peathraichean Chinn Tàile. Tha e suidhichte os cionn Loch Dubhthaich agus Allt a' Chruinn. Tha e cudromach airson cruth na tìre a chruthaicheas na Còig Peathraichean.
Mar as trice 's i a' bheinn mu dheireadh a dhìricheas daoine air an t-slighe thairis air an aonach, ach gu tric fàgar às i, air sgàth 's nach e Beinn Rothaich a th' ann agus gu bheil slighe mhath sìos bhon bhealach eadar Sgùrr na Mòraich agus Sgùrr an t-Searraich air ais gu Allt a' Chruinn. Ach tha na seallaidhean air leth bhon mhullach seo, oir chithear an t-Eilean Sgitheanach cho math ri beanntan Chinn Tàile, Gleann Seile agus Chnòideirt.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Ceinewydd
Tha am baile Ceinewydd ann an Ceredigion, a' Chuimrigh. Tha e 71.5 mi (115.0 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 187.0 mi (300.9 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 1048 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 435 (41.5%); rugadh 57% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
257
Bàsan
Roinn-seòrsa:250an
Achadh Mhealbhaich
thumb|Achadh Mhealbhaich thumb|An cladach, chithear pìos den "Yellow flag" air a làimh chlì 'S e baile croitearachd ann an Asaint, Cataibh a tha ann an  Achadh Mhealbhaich  (Beurla:  Achmelvich ). Tha am baile suidhichte mu trì mìltean air àird an iar-thuath Loch an Inbhir agus mu 40 mìle tuath air Ulapul.
Chaidh Achadh Mhealbhaich a stèidheachadh aig Àm nam Fuadaichean. A-nis 's e Achadh Mhealbhaich aon de na bailtean croitearachd a tha suidhichte ann an Oighreachd Asaint a Tuath.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Asaint
Stèisean Bhaile Chè
thumb|Stèisean-rèile ann an Baile Chè 'S e Stèisean Bhaile Chè (Beurla: Keith railway station) an stèisean-rèile ann am Baile Chè. Tha e suidhichte air an loidhne eadar Obar Dheathain agus Inbhir Nis.
<br style="clear: both;" /> <br style="clear: both;" />
Roinn-seòrsa:Trafaig Roinn-seòrsa:Giùlan Roinn-seòrsa:Stèiseanan
Cincinnati, Ohio
‘S e baile mòr ann an ceann a Tuath nan Stàitean Aonaichte a th’ ann an Cincinnati. Tha e suidhichte aig 147m os cionn ìre na mara, Anns a’ bhliadhna 2010 bha 296,943 duine a’ fuireach an seo.
Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1788. Chaochail Neil Armstrong an seo ann an 2012.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Ohio Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Ohio Roinn-seòrsa:Na Stàitean Aonaichte
1710
MDCCX
Cuibhle
thumb|Cuibhle Tha cuibhle neo roth na inneal cruinn a bhios a' tionndadh air aiseil.
1710
Bàsan
Roinn-seòrsa:1710an