Rìoghachd_na_h-Alba
Bha Rìoghachd na h-Alba (Beurla Ghallda: Kinrick o Scotland) 'na stàit neo-eisimeileach ann an iar-thuath na Roinn Eòrpa. Thathar ag ràdh a ghnàth gun deach a chur air bhonn ann an 843 agus gun deach aonadh le Rìoghachd Shasainn ann an 1707, a' toirt gu bith Rìoghachd na Breatainne Mòire. Dh'fhàs agus chrìon am fearann aice thairis air na linntean, gu sònraichte, leis gu bheil e suidhichte mu thuath Eileanan Bhreatainn le crìoch ri Sasainn, mu dheas. Bhris na Sasannaich a-steach oirre iomadh turas, gu sònraichte fo rìgh Èideard III agus strì i, gu soirbheachail, airson a neo-eisimeileachd fo rìgh Raibeart I ann an cogaidhean neo-eisimeileachd na h-Alba agus bha i 'na stàit neo-eisimeileach air feadh nam meadhan-aoisean. Ghabh Seumas VI na h-Alba rìgh-chathair Shasainn ann an 1603, a' toirt còmhla Alba agus Sasainn ann an aonadh pearsanta. Cha deach an dà rìoghachd aonadh gu tur gu ruige 1707 nuair a thàinig iad còmhla ann an Achd an Aonaidh 1707, a' toirt gu bith Rìoghachd na Breatainne Mòire. A bharrachd air borgh rìoghail Bearuig le Rìoghachd Shasainn ann an 1482 (dìreach an dèidh glacadh nan Eileanan a Tuath o Rìoghachd Nirribhidh ann an 1472), bha fearann Rìoghachd na h-Alba o shean agus Alba an-diugh cha mhòr co-ionnann, leis a' Chuan a Tuath san ear, an Cuan Siar san iar is san iar-thuath agus Cuan na h-Èireann san iar-dheas. B' e an crùn am pìos as cudromaiche dhen riaghaltas san linn seo. Mus dàinig Dùn Èideann gu bhith 'na phrìomh bhaile san dàrna leth dhen chòigeamh linn deug, 's e monarcachd siubhail a bh' aig Alba sna meadhan-aoisean. Bha a' chùirt aig teis-mheadhan saoghal poileataigeach na dùthcha agus thàinig e gu bhith 'na àite a thug dìon, taic is cothrom taisbeanaidh dha na h-ealain cuideachd san t-siathamh linn deug gus an deach a leigeil mu sgaoil ann an Aonadh an Dà Chrùn ann an 1603. Thog crùn na h-Alba na h-oifisean a bha cumanta ann an cuairtean taobh an iar na Roinn Eòrpa aig an àm agus stèidhicheadh comhairle dhìomhair agus oifisean na stàite. Dh'èirich a' Phàrlamaid mar bhuidhean reachdais cuideachd is smachd aice air cìsean is poileasaidhean ach 'na àm, cha robh e cho cumhachdach cudromach ann an Alba 's a bha a chèile ann an Sasainn. Bha rìghrean tràth na h-Alba an eisimeil nan tighearnan mòra, na morairean is na toisich, ach a-mach o riaghladh Dhaibhidh I, chaidh siorrachdan a stèidheachadh a thug smachd dìreach dhan rìgh is, mean air mhean, a chuingich cumhachdan nan tighearnasan mòra. Chaidh britheamhan na sìthe agus coimiseanairean an t-solair a stèidheachadh san t-seachdamh linn deug agus rinn iad seo obair an riaghaltais fada nas èifeachdaiche. Ach air an làimh eile, bha barain na cùirte ann fhathast agus dhaingnich na tighearnan ionadail an cuid cumhachd le bhith a' stèidheachadh seiseanan na h-eaglaise. Thàinig an lagh Albannach gu bhith 'na rian fa leth sna meadhan-aoisean is chaidh ath-leasachadh is còdachadh san t-siathamh agus san t-seachdamh linn deug. Fo Sheumas IV, thòisich cùirt rìoghail an t-seisein air coinneachadh gach latha ann an Dùn Èideann agus chaidh Colaiste Rìoghail a' Cheartais a stèidheachadh ann an 1532 agus ri linn sinn fhuair an luchd-lagha Albannach trèanadh nas fhearr.