cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Machair Ghall-Ghàidhealaibh
thumb|Machair Ghall-Ghàidhealaibh
Grianaig
'S e baile ann am meadhan na h-Alba a th’ann an Grianaig (Beurla: Greenock), air a' chosta siar air an Linne Chluaidh.
Machair Ghall-Ghàidhealaibh
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Alba Roinn-seòrsa:Cruinn-eòlas Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh Roinn-seòrsa:Siorrachd Bhaile na h-Ùige
Bryngwran
Tha am baile Bryngwran ann an Ynys Môn, a' Chuimrigh. Tha e 135.3 mi (217.8 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 220.2 mi (354.4 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 857 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 597 (69.7%); rugadh 76% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ynys Môn Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Grianaig
B' àbhaist do Ghrianaig a bhith na àite mòr airson luing a thogail.
Vitalina Koval
S' e neach-iomairt chòraichean daonna LCDT feimineach leasbach às An Ucràin a th' ann an Vitalina Koval (Ucràinis: Віталіна Коваль, Uzhhorod 16 an Gearran 1990). Tha Koval air tachartasan dìomhair LCDT a chur air bhog sa bhaile aige fhèin agus an uair sin dh' fhosgail i ionad LCDT cuideachd. Thug buidheann raidigeach ionnsaigh air a bheil Karpatska Sich ionnsaigh air tachartas airson Latha Eadar-nàiseanta nam Ban ann an 2017 agus fh' fhàg Koval air Riaghaltas na dùthcha nach do dhìon iad na daoine LCDT idir.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Grianaig
Tha Grianaig am pìomh-baile ‘son Inbhir Chluaidh, agus ann an àm ri-teachd, bha Grianaig ann an Sgìre Rinn Friù.
Carbost, Port Rìgh
'S e baile beag ann an Alba a th' ann an Carbost no Càrbost (Beurla: Carbost). A rèir Mhic an Tàilleir thàinig an t-ainm Càrbost bho Sheann-Lochlannais agus tha e a' ciallachadh "frith-choille" no "doire"  agus "tuathanas".
Baile Deàrnaig
thumb|Seann eaglais ann am Baile Dearnaig 'S e baile ann an Dùn Breatann an Ear a tha ann am Baile Deàrnaig (Beurla: Baldernock). 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 56′ 50.88″ Tuath agus 4° 16′ 49.47″ Iar.
Clachan Chamais
thumb|Sealladh air Clachan Chamais 'S e clachan ann an  Dùn Bhreatainn an Ear  a tha ann an Clachan Chamais (Beurla: Clachan of Campsie). 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 59′ 24.23″ Tuath agus 4° 13′ 47.51″ Iar.
Carbost, Port Rìgh
Tha Carbost suidhichte faisg air Sgèabost agus Borbh aig ceann deas an leth-eilein Tròndairnis anns an Eilean Sgitheanach. Tha Port Rìgh san ear-dheas air Carbost. Tha an rathad A850 a' dol tron bhaile. Ear air Carbost tha allt ann leis an ainm Carbost Burn.
Grianaig
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
1111
Seo an aon bhliadhna sa 2 mìle-bliadhna a tha ann an 1111 a tha ga ruith air adhart agus air ais, agus aig a tha dìreach aon digit. Bha 18 bliadhnaichean mar sin sa 1 mìle-bliadhna, ach cha bhi fear eile ann mar sin gus am bliadhna 2222.
1112
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1112 (MCXII).
1111
1 mìle-bliadhna
Roinn-seòrsa:1110an
Baile na Leamhnachd
thumb|Baile na Leamhnachd 'S e baile ann an Dùn Bhreatainn an Ear  a tha ann am Baile na Leamhnachd (Beurla: Lennoxtown). 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 58′ 16.35″ Tuath agus 4° 12′ 14.2 Iar.
Carbost, Port Rìgh
'S e baile croitearachd a th' ann. Tha bun-sgoil ann.
1112
Bàsan
Roinn-seòrsa:1110an
Carbost, Port Rìgh
Tha baile eile ann aig a bheil an dearbh ainm sa Bheurla, ach canar Càrrabost ris sa Ghàidhlig.
Baile Deàrnaig
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Dùn Breatann an Ear
Baile na Leamhnachd
Ann an 2001 bha 3,773 duine a' fuireach an seo.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Dùn Bhreatainn an Ear
1113
MCXIII
Bàsan
Roinn-seòrsa:1110an
Bruach Chluaidh
thumb|Bruach Chluaidh 'S e baile ann an Alba meadhonach a tha ann am Bruach Chluaidh (Beurla: Clydebank). Tha e faisg air Glaschu, air Abhainn Chluaidh.
Rinn bomaigeadh Gearmailteach sgrios mòr air a' bhaile san Dàrna Cogadh.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Mearcar (meatailt)
'S e eileamaid cheimigeach a tha ann am mearcair, no airgead-beò, le samhla Hg agus àireamh atamach 80.
Cleachdadh
Chaidh mearcair a chleachdadh ann an teas-mheidhean. Cleachdar mearcair cuideachd ann an cothlamaidhean ann am fiaclaireachd.
Bith-eòlas
Tha mearcair glè phuinnseanach, gu h-àraid na co-thàthaidhean fhàs-bheairteach HgCH3 agus Hg(CH3)2.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Eileamaidean Roinn-seòrsa:Meatailt Roinn-seòrsa:Meatailtean trastach
1114
MCXIV
Waterside
'S e baile ann an Dùn Breatann an Ear  a tha ann an Waterside (Beurla: Waterside).
1114
Bàsan
Roinn-seòrsa:1110an
Sontsivka
'S e baile beag faisg air Donetsk agus Horlivka anns An Ucràin a th' ann an Sontsivka (Ucràinis: Сонцівка). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Vovcha, san roinn Donetska Oblast. Chan eil ach 626 duine a' fuireach ann.
Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1765 leis a' chòrnailear Dmitry Sontsov, air pìos beag talmhainn a thug Caitrìona na Ruise dha. Thogadh eaglais an seo aig deireadh na 19mh Linn agus ann an 1897 bha 1,228 duine a' fuireach ann. Dh' fhàs mèinnearachd gu bhith làidir san sgìre. Chandh Krasne ris bho 1927 gu ruige 2016.
Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis (92.45%) a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Sontsivka a' bruidhinn, ged a tha mion-chuid ann le Ruisis (7.42%) cuideachd.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ucràin
Na Torranan
thumb|Ionad Coimhearsnachd nan Torranan 'S e baile ann an Dùn Bhreatainn an Ear  a tha anns Na Torranan (Beurla: Torrance). 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 56′ 26″ Tuath agus 4° 12′ 39″  Iar.
Ann an 2001 bha 2,480 duine a' fuireach an seo.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Dùn Bhreatainn an Ear
Cwm Cadnant
Tha am baile Cwm Cadnant ann an Ynys Môn, a' Chuimrigh. Tha e 128.4 mi (206.6 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 207.9 mi (334.5 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 2192 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 1261 (57.5%); rugadh 66% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ynys Môn Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Cylch-y-Garn
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ynys Môn Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Dùn Phàrlain
'S e baile ann an Alba a th' ann an Dùn Phàrlain (Beurla: Dunfermline). Tha e ann am Fìobha agus tha e ri taobh Linne Foirthe agus na drochaidean.
Eachdraidh
B' e prìomh-bhaile na h-Alba a bha ann an Dùn Phàrlain aig aon àm. Chaidh e na chathair-bhaile airson Iùbalaidh Phlatanaim a' Bhànrigh ann an 2022.
1115
MCXV
Bàsan
Roinn-seòrsa:1110an
Sergei Prokofiev
B' e ceòl-sgrìobhaiche, coireògrafaiche agus neach-ciùil Ucràineach/Ruiseanach/Sobhiatach a bh' ann an Sergei Sergeyevich Prokofiev (Ucràinis: Прокоф'єв Сергій Сергійович, Ruisis: Прокофьев, Сергей Сергеевич, Sontsivka, 27 an Giblean 1891 – Mosgo, 5 an Dùbhlachd 1953). Fhuair e a chuid foghlaim san sgoil-ciùil ann an Sankt Peterburg. Phòs e dà thuras. A' chiad triop aig seinneadair às An Spàinn air an robh Carolina Codina agus an uair sin aig a' bhàrd Mira Mendelson.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:Daoine às an Ruis Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil às an Ucràin
Cala na Creige
'S e baile-iasgaich ann an ear-thuath na h-Alba a tha ann an Cala na Creige (Beurla: Stonehaven; Beurla Ghallda: Steenhive) neo Sròn na h-Aibhne.
Tha e ann an Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain (A' Mhaoirne ro 1975). Tha e mu 15 mìltean (24 km) san àird a deas air Obar Dheathain. Tha e suidhichte eadar dà beul-aibhne (Uisge Carrann agus Uisge Chollaidh) agus air cladach Bàgh Chala na Creige.
Ann an 2001 bha 9,577 duine a' fuireach an seo.
Giùlan
Tha e na laighe faisg air an A90. Tha Stèisean Chala na Creige ann, far a bheil na treanaichean a' ruith gu Obar Dheathain agus Dùn Dèagh.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:A' Mhaoirne Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Bila Tserkva
'S e baile mòr faisg air Kyiv agus Irpin anns An Ucràin a th' ann am Bila Tserkva (Ucràinis: Біла Церква, Pòlais: Biała Cerkiew, IPA: ˈbilɐ ˈtsɛrkwɐ). Tha e suidhichte ann an ceann a tuath na dùthcha ri taobh na Aibhne Ros, san roinn Kyivska Oblast. Tha 208,737 duine a' fuireach ann.
Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1032. Bha Neda Nezhdana na stiùiriche litreachais san taigh-cluiche Panas Sacsahanski ann am Bila Tserkva.
Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann am Bila Tserkva a' bruidhinn (86.61%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis cuideachd (12.31%).
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
A' Chuith-raing
'S e beinn air an Eilean Sgitheanach a tha sa Chuith-raing.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:An t-Eilean Sgitheanach
Llanddaniel Fab
Tha am baile Llanddaniel Fab ann an Ynys Môn, a' Chuimrigh. Tha e 127.9 mi (205.8 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 210.1 mi (338.1 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 748 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 470 (62.8%); rugadh 70% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Faisg air a' bhaile tha Bryn Celli Ddu, làrach ro-eachdraidheil ann.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ynys Môn Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Gleann Rathais
Tha Gleann Rathais na bhaile ùr ann am Fìobha. Chan eil stèisean treana an seo ('S ann ann am Marc Innis a tha an stèisean as fhaisge), ach tha oifisean na Comhairle ann. Chaidh a stèidheachadh ann an 1948.
1117
MCXVII
Bàsan
Roinn-seòrsa:1110an
Reykjavík
Is e Reykjavik (IPA: ˈreiːcaˌviːk) am prìomh-bhaile ann an Innis Tìle, agus am prìomh-bhaile as thuaithe air feadh an t-Saoghal. Is e cuideachd am baile as motha den dùthaich. Tha e suidhichte san roinn Höfuðborgarsvæðið, 222km air falbh bho Ísafjörður. Anns a' bhliadhna 2007 's e 117,721 an àireamh-shluaigh den bhaile. Tha an t-ainm a' ciallachadh bagh far a bheil toit. Tha e a' buntainn dhan sgìrean-phàrlamaid Reykjavíkurkjördæmi suður agus Reykjavíkurkjördæmi norður.
Eachdraidh
Nochd an t-àite san 8mh caibideil dhen Landnámabók, nuair a ràining fear air an robh Ingólfur agus thog e taigh an seo:
...hann bjó í Reykjarvík; þar eru enn öndugissúlur þær í eldhúsi.
Bha e a' fuireach ann an Reykjavík; tha colbhan gun anail fhathast sa chidsin.
Chaidh Pàrlamaid na dùthcha, air a bheil Alþingi, fhosgladh an seo ann an 1844 agus chaidh togalach a chithear an latha an-diugh, air a bheil Alþingishúsið a thogail ann an 1881.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Prìomh-Bhailtean na Roinn Eorpa Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean Roinn-seòrsa:Innis Tìle
1116
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1116 (MCXVI).
Bàsan
Roinn-seòrsa:1110an
Llanbadrig
Tha am frith-rathad astair Slighe Cladach Ynys Môn (Cuimris: Llwybr Arfordirol Ynys Môn; Beurla: Anglesey Coastal Path) a' dol tro Llanbadrig. Tha an cas-cheum mu 124 mìle (200 km) de dh'fhaid agus a' leantainn iomall-fairge Ynys Môn. Tha e na phàirt de Shlighe Costa na Cuimrigh, cas-cheum mu 870 mìle (1,400 km) de dh'fhaid.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ynys Môn Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Lucsamburg
'S e dùthaich bheag anns an Eòrpa an iar a tha ann an Lucsamburg neo Lucsambourg neo Lugsamburg.
Tha i suidhichte san taobh an ear na Gearmailt, sa taobh tuath na Frainge agus san earra-dheas na Beilge.
Tha Lucsamburg suidhichte aig crìoch nan Cànanan Ròmanach agus Cànanan Gearmanach. Mar sin dheth tha trì cànanan oifigeil ann: Fraingis, Gearmailtis agus Lucsamburgais.
Tha Lucsamburg na phrìomh-bhaile.
Iomraidhean
thumb|left|250px|Lucsamburg
Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa *
An t-Àrd Ruigh
'S e baile ann am meadhan na h-Alba a tha anns an t-Àrd Ruigh, no Ardraigh (Beurla: Airdrie). Tha e ann an Siorrachd Lannraig a Tuath. Tha e faisg air Coatbridge.
Chaidh am Mòd Nàiseanta a chumail san t-Àrd Ruigh anns a' bhliadhna 1993.
Airdrieonians
Chaidh club ball-coise Airdrieonians a stèidhicheadh ann an 1878 ach bha iad air briseadh ann an 2002. Cheannaich neach-gnìomhachais ionadail Clydebank, ghluais e don t-Àrd Ruigh agus chuir e an t-ainm "Airdrie United" air. Chleachd iad an seann ainm "Airdrieonians" as dèidh 2013.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath
Tuigse inntealta
thumb|ELIZA, bot-cabadaich às na 1960an
'S e tuigse ann an innealan an àite ann am beathaichean a tha ann an tuigse inntealta.
Rèabhlaideach
thumb|right|250px
Tuigse inntealta
Mar eisimpleir, tha algairimean as urrainn dhaibh tàileasg is Go a chluicheadh, beathaichean ann an dealbhan aithnicheadh is teacsaichean eadar-theangachadh.
Rèabhlaideach
'S e cuideigin a tha an sàs ann am planadh, cur air bhog air neo sgrìobhadh mu dheidhinn rèabhlaid a th' ann an rèabhlaideach. 'S urrainnear gum faighear rèabhlaidich an dà chuid air an làimh chlì agus an làmh dheas ann am poileataigs ach 's ann air atharrachaidhean raidigeach air an t-Saoghal 's a tha iad ris. Roinnich an sòiseo-eòlaiche James Chowning Davies na rèabhlaidich ann an dà dhòigh: amasan agus dòighean. 'S e th'ann an cuid a tha a' gabhail ri rèabhlaid ainneartach an aghaidh na feadhna a tha mòran nas sìtheile agus a rèir am amasan poileataigeach, creideamhach neo ideòlach (Ain-Riaghailtich, Comunnaich, Nàiseantaich agus Sòisealaich).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Poileataigs Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Llanddona
Tha am baile Llanddona ann an Ynys Môn, a' Chuimrigh. Tha e 131.6 mi (211.8 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 209.2 mi (336.6 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 671 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 354 (52.8%); rugadh 57% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Beinn Tianabhaig
right|200px
Tuigse inntealta
Eachdraidh
Sgrìobh Alan Turing "Computing Machinery and Intelligence" ann an 1950, anns an do mhol e an Deuchainn Turing. Bha geama Bhictòrianach ann far nach do rinn na cluicheadairean conaltradh ach tro nòtaichean sgrìobhte. Dh'fheum na cluicheadairean tuairmse a dèanamh am b' e boireannach no fireannach a bha anns na cluicheadairean eile. Nam b' urrainn do choimpiutair an geama seo a chluicheadh, carson nam biodh e tuigseach?
Llanddona
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ynys Môn Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Tuigse inntealta
Eachdraidh
Ann an 1963 stèidhich Dòmhnall Michie buidhean rannsachaidh ann an tuigse inntealta aig Oilthigh Dhùn Èideann. Thàinig Richard Gregory is Christopher Longuet-Higgins ann an 1966 is chaidh Roinn Tuigse Inntealta is Lèirsinn a stèidhicheadh. Chaidh an roinn a roinn an dèidh do dh'Aithris Lighthill anns na 1970an.
Tha modalan-cànain fasanta aig an àm seo ach tha Timnit Gebru is Emily Bender an dubh-chàineadh air sgàth 's gu bheil iad daor, gu bheil am pròiseas trèanaidh a' milleadh an àrainneachd is gu bheil na modalan ag ath-riochdachadh claonaidhean ann an dàta an trèanaidh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Coimpiutaireachd
Beinn Tianabhaig
'S e beinn air an Eilean Sgitheanach a tha ann am Beinn Tianabhaig.
1118
MCXVIII
Bàsan
Roinn-seòrsa:1110an
An Eilreig
Is e Elrig àite breith an ùghdair agus eòlaiche nàdair Gavin Maxwell, a rugadh aig Taigh Elrig. Chaidh an taigh a thogail ann an 1912 airson a phàrantan Aymer agus a ’Bhean Uasal Mary Maxwell leis na h-ailtirean Iain Stiùbhart & Seòras MacPheadrais. Tha aithris air òige na òige ann an Taigh Elrig, a chaidh fhoillseachadh ann an 1965. An taigh agus na gàrraidhean aige tha oighreachd teaghlaich prìobhaideach gun ruigsinneachd poblac.
Freumhan an Ainm
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha e coltach gur ann à Eilreig anns a' Ghàidhlig fhèin a th' ann ainm a' bhaile. Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Bhaile na h-Ùige fhèin anns an 18mh Linn.
Poileataigs
'S ann gu Comhairle Choimhearsnachd Chille na Tràghad a bhuineas An Eilreig, a ghabhas a-steach Barrachan, Cill na Tràghad, Am Magh Crom agus Am Monadh Rèidh cuideachd. Tha 885 duine a' fuireach san sgìre air fad. Tha 18 comhairlichean coimhearsnachd a' riochdachadh na sgìre agus thathar a' cumail coinneamhan na Comhairle gach mìos ann an Talla MhicShuail ann an Cill na Tràghad. Tha e a' buntainn dhan uàrd-taghaidh 02 (Wigtown an Iar) airson Comhairle na Roinne.
Còmhdhail
Chan eil seirbheis rèile ann. A dh'aindeoin sin, tha seirbheis bhus a' frithealadh a' bhaile:
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Alba Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh Roinn-seòrsa:Siorrachd Bhaile na h-Ùige
1119
MCXIX
Bàsan
Roinn-seòrsa:1110an
An Stòrr
thumb|An Stòrr
'S e beinn ann an Tròndairnis anns an Eilean Sgitheanach a tha sa Stòrr. Ri taobh na beinne tha stac mór sunntasach ris an canar Bodach an Stòrr no Bod an Stòrr.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba Roinn-seòrsa:An t-Eilean Sgitheanach
Lyudmila Pavlichenko
B' e snaidhpear agus eachdraiche Ucràineach/Sobhiatach a bh' ann an Lyudmila Mikhailivna Pavlichenko (Ruisis: Людми́ла Миха́йловна Павличе́нко, Ucràinis: Людмила Михайлівна Павличенко, Bila Tserkva 12 an t-Iuchar 1916, Mosgo, 10 an Dàmhair, 1974). . Bhuinneadh i do theaghlach le freumhan san Ruis agus phòs i aig fear às An Ucràin fhèin. Bha i na snaidhpear san Dàrna Cogadh agus mharbh ise 309 Nàsach. 'S i a bh' ann an snaidhpear na bu shoirbheachaile a bh' ann a-riamh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin Roinn-seòrsa:Cogadh
Derek Moireach (Pluto)
Tha Derek ‘Pluto’ Moireach (English: Derek Murray) ’na phreasantair réidio agus telebhisein, gu h-àraid ann am prògraman Gàidhlig.
Is esan am prìomh neach-aithris Radio nan Gàidheal airson ball-coise o chionn 2007. Rinn e aithris air iomairt Chuach na Cruinne, air na cuairtean ro-fharpaiseach airson EUFA, agus air geumaichean san Roinn Eòrpa. Tha e ’na neach-aithris spòrs cuideach airson na seanail telebhisean Gàidhlig BBC Alba, agus uaireannan sa Bheurla airson Sportsound air BBC Radio Scotland. B’ esan an neach-aithris spòrs air a’ phrògram naidheachd An Là, agus air An Caman, sreath phrògraman air barr-phuigean camanachd a chaidh a chraoladh ann an 2007. Chaidh ainmneachadh ’na “Neach-aithris Réidio na Bliadhna” aig Fèis nam Meadhanan Ceilteach ann an 2008.
Anns na 1990an, nochd Derek anns an t-siaban Ghàidhlig Machair, a’ cluich Iain MacÌomhair. Ann an 1993-1994 bha e sa phrìomh-sgioba de chluicheadairean anns an t-sreath telebhisein àbhachdais Ran Dan, agus a-rithist ann an 2003-2004 bha e sa phriomh-sgioba aig Air ais air an Ran Dan. Ann an 2011 rinn e fhéin agus Emma NicAonais preasantadh air an t-sreath BBC Alba ''Siuthad! Siubhail!'', anns an do shiubhail iad air feadh Albann a’ feuchainn ghnìomhachdan annasachd do luchd-turais.
’S ann à Nis ann an Leòdhas a tha Derek. Bha e ’na oileanach aig Sabhal Mòr Ostaig bho 1990 gu 1991, agus ’na dhéidh sin ’na phoileasman le Polas Srath Cluaidh. Tha e ’na neach-leantainn Chamanachd Leòdhais.
Tha e a-nis a’ preasantadh a phrògram-ciùil fhéin Siubhal gu Seachd le Pluto gach feasgar DiLuain gu Diardaoin bho 5.30f gu 7f air Radio na Gàidheal.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba Roinn-seòrsa:Cleasaichean Gàidhlig
An Ruadh-Ghleann
Se baile ann an Alba meadhonach sa tha ann am An Ruadh-Ghleann (Beurla: Rutherglen). Tha e faisg air Glaschu, air Abhainn Chluaidh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Siorrachd Lannraig
Oslo
Is e prìomh-bhaile Nirribhidh a tha ann an Oslo (IPA:ʊʂˈlʊ). Is e cuideachd am baile as motha a tha ann an Nirribhidh. Eadar 1624 agus 1924 b' àbhaist ainm eile a bhith air: Christiania neo Kristiania. Tha Oslo faisg air na Skagerrak, 304 km air falbh bho Bhergen, 999 km bho Ghrimstad, 136 km bho Lillehammer agus 301 km bho Stavanger.
Iomraidhean
left|250px|thumb|Oslo
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Prìomh-Bhailtean na Roinn Eorpa Roinn-seòrsa:Nirribhidh
Llanddyfnan
Tha am baile Llanddyfnan ann an Ynys Môn, a' Chuimrigh. Tha e 132.5 mi (213.3 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 212.6 mi (342.2 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 1032 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 724 (70.2%); rugadh 71% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Ynys Môn Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Chuimrigh
Camas Long
'S e baile fo ùghdarras Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas a tha ann an Camas Lang no Camas Long (Beurla: Cambuslang). 'S e frith-bhaile aig Glaschu air àird a deas Abhainn Chluaidh a tha ann. Tha mu 24,500 duine a' fuireach anns a' bhaile fhèin. Tha eachdraidh fhada de mhèinnearachd guail agus saothrachadh iarainn is stàilinn aige.
An Òlaind
thumb|300px|Òlaind a Tuath 's Òlaind a Deas am broinn nan Tìrean Ìsle
Ainmean Bailtean Eòrpach
Tha grunn bhailtean anns an Roinn Eòrpa air a bheil ainmean Gàidhlig, o chionn 's gun robh iad sàr-chudromach mar àite diadhaidh, malairteach no poilitigeach.
An Òlaind
Gu math tric canar an Òlaind    neo An Olaind  seach na Tìrean Ìsle ris. Gu h-àraidh anns a’ Bheurla agus ann am Fraingis, eadhan ann an Duitsis fhèin, cleachdar an t-ainm "An Òlaind" airson na dùthcha gu lèir. Ach chan iad ach pàirt de na Tìrean Ìsle.
Ainmean Bailtean Eòrpach
'S e liosta a tha seo dhe na bailtean air a bheil ainmean Gàidhlig.
Z
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Bailtean
An Òlaind
'S e ceàrn a tha anns an Òlaind, suidhichte ann an taobh siar na dùthcha. Tha dà sgìre ann: Noord-Holland (Òlaind a Tuath) agus Zuid-Holland (Òlaind a Deas) le 6.1 millean luchd-còmhnaidh gu lèir.
B’ e dùthaich a bh' ann leis fhèin aig àm Impireachd nan Ròmanach. Chaidh ceàrn na h-Òlaind a stèidheachadh ann an 1840.
Tha bailtean mòra mar Amsterdam, Den Haag agus Rotterdam suidhichte anns an sgìre seo.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:An Olaind
Bereslavka
Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1859 fon ainm Nova Aleksanderovkoe (Gàidhlig: Baile Ùr Alasdair), mar urram air Alasdair II na Ruise. Chanadh Yanivka ris eadar 1920 agus 2016.
Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann am Bereslavka a' bruidhinn (94.96%), ged a tha mion-chuid ann le Romàinis (4.32%) cuideachd.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin Roinn-seòrsa:Bailtean
Bearsden
'S e baile ann an Alba meadhanach a tha ann am Bearsden. Tha e faisg air Glaschu agus Muileann-Ghaidh ann an Dùn Bhreatainn an Ear.
Tha iomadh làrach Ròmanach an seo, mar eisimpleir pàirt de Bhalla Antonine.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Dùn Breatann an Ear Roinn-seòrsa:Siorrachd Dhùn Breatann
Drochaid an Easbaig
thumb|Gearradh-arm Dhrochaid an Easbaig 'S e baile ann an Alba meadhanach a tha ann an Coille Dobhair no Achadh an Easbaig (Seann Bheurla: Cadder, Beurla: Bishopbriggs). Tha e faisg air Glaschu ann an Dùn Bhreatainn an Ear.
Nirribhidh
Is e dùthaich ann an Lochlainn anns an Roinn-Eòrpa a tha ann an Nirribhidh. A chionn 's gu bheil dà chànan ann an Nirribhidh, tha dà ainm oifigeil ann: Kongeriket Norge (bokmål) agus Kongeriket Noreg (nynorsk). Tha iad a’ ciallachadh Rìoghachd Nirribhidh. Tha crìochan aige leis an t-Suain anns an Ear agus leis an Ruis agus le Suomaidh anns an Earra thuath. Anns an Iar den dùthaich tha a' Chuan Siar ann. Tha Svalbard, eileanan beaga anns a’ Chuan Argtach, pàirt den Nirribhidh cuideachd. Tha Oslo na prìomh-bhaile. 'S e Baroniet Rosendal. a th'ann an aon Baranachd na dùthcha.
Eachdraidh
Eadar 1397 agus 1523 bhuineadh an dùthaich dhan Aonadh Kalmar. Bha Nirribhidh na pàirt Aonadh Nirribhidh agus An t-Suain gu ruige 1905.
Bailtean as Motha
Seo liosta na deich bailtean as motha na dùthcha a leanas:
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Dùthchannan Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa *
Ainmean-àite na h-Èirinn sa Ghaeilge
Bailtean sa Ghaeilge
Roinn-seòrsa:Èirinn
Tobar na Màthar
Tha Tobar na Màthar (Beurla: Motherwell) na bhaile ann an Siorrachd Lannraig. Tha e faisg air Hamaltan. Tha club ball-coise aca, an Club Ball-coise Tobar na Màthar.
Eachdraidh
B' àbhaist dha a bhith na "baile stàilinn" aig aon àm. Thàinig rèile anns na 1820an is na 1830an is nochd obraichean-iarainn fad a' bhaile. Thàinig mòran duine à Èirinn airson obrach ann an Tobar an Màthar.
B' e a' chiad Ball Pàrlamaid Comannach anns an Rìoghachd Aonaichte a bha ann an J. T. Walton Newbold, a bhuannaich Tobar na Màthar anns an taghadh coitcheann ann an 1922. Dhùin Ravenscraig sna 1990an.
A' Ghàidhlig
Chaidh am Mòd Nàiseanta a chumail ann an Tobar na Màthar anns a’ bhliadhna 1983.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath
Achadh na Meilge
‘S e baile beag dùthchasail faisg air Baile na h-Ùige, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th' ann an Achadh na Meilge (Beurla/Beurla Ghallta: Auchenmalg). Tha e suidhichte eadar ìre na mara, shìos air a' chadach agus 28m shuas air a' bheinn, air beulaibh Bàgh Ghlinne Luis, air Leth-eilean na Machrach, air an àirde an iar Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Bhaile na h-Ùige ro 1975), eadar Am Magh Crom agus Clachan Ghlinn Lus. Tha e 306km air falbh bho Obar Dheathain, 119km bho Ghlaschu, 78km bho Dhùn Phrìs agus 159km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha. 'S e Beurla agus Beurla Ghallta a th' aig a’ mhòr-chuid dhiubh ann an Achadh na Meilge. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus turasachd. Taobh fhoghlaim, chan eil sgoil ann agus le sin feumar a dhol bhun-sgoil ann an Clachan Ghlinn Lus agus dhan àrd-sgoil anns An t-Sròin Reamhar. Tha baile ainmeil air feadh na na h-Alba air sàilleabh gu bheil an dàrna taigh-seinnse nas aosda ann an Alba an seo.
Eachdraidh
'S e na tursachan ro-eachdraidheil a tha faisg air an drochaid an rud as aosda sa bhaile. Dheidheadh rathad Ròmanach tron sgìre agus bha campa Ròmanach san dearbh àite far a bheil Achadh na Meilge an latha an-diugh cuideachd. Thogadh sgoil ann an 1858 ach dhùineadh ann an 1961 i. Tha i na taigh-òsta a-nis.
Poileataigs
'S ann gu Comhairle Choimhearsnachd Seann Lus a bhuineas Achadh na Meilge, a ghabhas a-steach Dùn Reicheit, Barblae agus Clachan Ghlinn Lus cuideachd. Tha dìreach 1,315 duine a' fuireach san sgìre air fad. Tha 15 comhairlichean coimhearsnachd a' riochdachadh na sgìre. Thathar a' cumail coinneamhan na Comhairle gach mìos ann Talla a' Bhaile, ann an Clachan Ghlinn Lus. Tha e a' buntainn dhan uàrd-taghaidh 02 (Wigtown an Iar) airson Comhairle na Roinne.
Còmhdhail
'S e an A747 Clachan Ghlinn Lus gu Glasserton a' phrìomh rathad tron bhaile. Chan eil seirbheis rèile ann. A dh'aindeoin sin, tha seirbheis bhus a' frithealadh a' bhaile:
Eilginn
'S e baile ann an Alba a tuath a tha ann an Eilginn. Tha e ann an Siorrachd Mhoireibh agus tha prìomh-oifis Comhairle Mhoireibh ann. Tha àrd-eaglais ann a thogadh i ann an 1274.
Tha am baile suidhichte eadar Obar Dheathain agus Inbhir Nis. Tha Stèisean Eilginn ann, far a bheil na trèanaichean a' ruith gu Obar Dheathain agus Inbhir Nis.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Moireibh
Cair Cheann Tulaich
'S e baile ann an Alba meadhonach a tha ann an Cathair Cheann Tulaich no Cair Cheann Tulaich. Tha e ann an Dùn Bhreatainn an Ear faisg air a' bhalla Ròmanach, am Balla Antonine.
Ann an 2001 bha 20,281 duine a' fuireach an seo.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Dùn Bhreatainn an Ear
Baile Ùr na Maoirne
thumb|Eaglais ann am Baile Ùr na Maoirne 'S e baile ann an Alba an ear a tha ann am Baile Ùr na Maoirne (Beurla: Newton Mearns). Tha e faisg air Glaschu. B' àbhaist do choimhearsnachd Iùdhach a bhith ann.
Ann an 2001 bha 22,637 duine a' fuireach an seo.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Iùdhachd Roinn-seòrsa:Bailtean
Dun nan Gall
Tha da àite air a bheil Dùn nan Gall:
Velyki Sorochyntsi
'S e baile beag eadar Poltava agus Myrhorod anns An Ucràin a th' ann am Velyki Sorochyntsi (Ucràinis: Великі Сорочинці, Pòlais: Wełyki Soroczynci, ainm goirid: Sorochyntsi). Tha e suidhichte air an àirde an ear-thuath na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Psel, san roinn Poltavska Oblast. Tha 4,231 duine a' fuireach ann.
Freumh-fhaclachd
'S ann à dà fhacal ann an Ucràinis 's a tha an t-ainm: Великі (Gàidhlig: Seann) agus сорока (Gàidhlig: pioghaid). A dh' aindeoin sin, cuid a dhaoine dhen bharrachd gur e сорочка 's a th' ann an dàrna eileamaid.
Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1646 mar Krasnopil. Thogadh manachainn an seo ann an 1670 agus eaglais ann an 1772. Thadhal am bàrd Taras Shevchenko air a' bhaile ann an 1845 fhad's a bha e a' sgrìobhadh leabhar mu dheidhinn ailtireachd agus eachdraidh na sgìre. Chanadh Neronovychi ris eadar 1925 agus 1931 mar urram air an neach-poileataigs Comunnach Yevhen Neronovych, a chaidh a chur gu bàs sa bhaile ann an 1918. Ann an 1991, thàinig Velyki Sorochyntsi gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.
Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann am Velyki Sorochyntsi a' bruidhinn (97.98%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis (1.95%).
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Zviahel
'S e baile air an àirde an iar An Ucràin a th' ann an Zviahel (IPA: zvʲɑ̈ɦɛ̝lʲ, Ucranais: Звягель, Iùdais: זוועהיל). Tha e suidhichte ann an ceann an tuath na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Sluch, 231km air falbh bho Kyiv, san roinn Zhytomyrska Oblast agus tha 55,463 duine a' fuireach ann.
Eòlas-sluaigh
A rèir a' chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Novohrad-Volynskyi a' bruidhinn (89.37%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis (10.01%).
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:A' Phòlainn Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Bearaig
Is iomadh bailtean air a bheil an t-ainm Bearaig (Berwick)
A bharrachd air sin, tha bailtean eile san t-saoghail air a bheil an t-ainm "Berwick" neo "Bewick".
Oleksandriya
'S e baile faisg air Kropyvnytskyi agus Kamianske anns an Ucràin a th' ann an Oleksandriya (Ucràinis: Олександрія, Pòlais: Aleksandria). Tha e suidhichte ri taobh na h-aibhne Inhulets, san roinn Kirovohradshchyna, ann an cridhe nan dùthcha. Tha 77,303 daoine a' fuireach ann.
Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1746 mar Usivka (Gàidhlig: Baile Us), ach chaidh an t-ainm atharrachadh gu Oleksandriya ann an 1784. Dh' fhàs am baile san 19mh Linn air sgàth leasachadh ciùird agus malairt, gu seachd-àraidh nuair a thogadh rathad-iarainn ann an 1869.
Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Oleksandriya a' bruidhinn (86.3%), ged a tha mion-chuid ann le Romàinis (13.19%) cuideachd.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin Roinn-seòrsa:Bailtean
Lorem ipsum
thumb|300px|right|Ball-eisimpleir de lorem ipsum na Beurla ann an duilleag-lìn Tha Lorem ipsum 'na theacsa a chleachdar mar ghlèidheadair-àite gus diofar rudan a shealltainn mar cho-dhealbhachd duilleige, stoidhle nan cruthan-clò agus rudan mar sin gun aire a tharraing dhan teacsa fhèin.
Gleann Bhaltois
Tha Gleann Bhaltois a' ruith eadar Miabhaig is Timsgearraidh ann an Sgìre Ùige air Eilean Leòdhais. Chaidh a chruthachadh ann an Linn na Deighe agus tha iomadach rudan inntinneach ann o chionn 's gu bheil na aonar.
Lorem ipsum
Teacsa na Gàidhlig
Ann an coimpiutaireachd Ghàidhlig, bithear a' cleachdadh a' chiad earrann de Scéla Mucce Meic Dathó mar ghlèidheadair-àite:
Faic cuideachd
Roinn-seòrsa:Coimpiutaireachd Roinn-seòrsa:Gàidhlig
Gleann Bhaltois
Roinn-seòrsa:Eilean Leòdhais Roinn-seòrsa:Gleanntan
An Ostair
'S e dùthaich anns an Roinn-Eòrpa a tha anns an Ostair.
Tha crìochan aice sa tuath leis a' Ghearmailt is an t-Seic, san ear leis an t-Slòbhac is an Ungair, san iar leis an Eilbheis agus le Liechtenstein agus sa deas leis an t-Slòbhain is an Eadailt. Tha Vienna na phrìomh-bhaile.
Stàitean anns an Ostair
250px|right|thumb|Stàitean anns an Ostair
Ceanglaichean a-mach
thumb|left|200px|Pàrlamaid na h-Ostaire ann an [[Vienna]]
Roinn-seòrsa:Dùthchannan * Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Helsinki
'S e Helsinki neo Helsingfors (Suanais) prìomh-bhaile Suòmaidh. Tha Helsinki suidhichte ri taobh a' Chamais Shuòmaidh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Prìomh-Bhailtean na Roinn Eorpa Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Suòmaidh
A' Bhreatainn Bheag
right|300px|thumb|A' Bhreatainn Bheag
'S e an t-aona dùthaich cheilteach air tìr-mòr Eòrpa a th' anns a’ Bhreatainn Bhig (Breatannais: Breizh, Fraingis: Bretagne, Beurla: Brittany). Tha e suidhichte ann an Ceann Iar-thuath na Frainge.
Mar Région na Frainge
Tha na crìochan "oifigeil" caran eadar-dhealaichte o chionn an dàrna Cogadh. Tha Liger-Atlantel na phàirt traidiseanta, agus se Naoned a tha na phrìomh-bhaile traidiseanta.
Bailtean cudromach
Breatainn Beag Breatainn Beag
Moryntsi
'S e clachan eadar Cherkasy agus Uman anns An Ucràin a th' ann an Moryntsi (Ucràinis: Моринці, Pòlais: Moryńce, Romàinis: Morînți). Tha e suidhichte ann an cridhe na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Vilshanko, san roinn Cherkaska Oblast. Tha 2,103 duine a' fuireach ann.
Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1648. Bhuinneadh e dhan teaghlach Branicki san 18mh Linn. Ann an 1991, thàinig Moryntsi gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.
Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2021, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Moryntsi a' bruidhinn (98.76%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis cuideachd (1.24%).
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:An Ucràin Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Loch Superior
right|thumb|Loch Superior right|thumb|Bàgh Nipigon agus Loch Superior 'S e loch mòr ann an Ameireaga-a-Tuath a tha ann an Loch Superior (Beurla: Lake Superior; Fraingis: Lac Supérieur), a tha air taobh-a-deas na Canada (Ontario), agus taobh-a-tuath nan Stàitean Aonaichte (Minnesota, Wisconsin agus Michigan).
Roinn-seòrsa:Lochan Roinn-seòrsa:Canada Roinn-seòrsa:Na Stàitean Aonaichte
Cnoc a' Bharra
'S e baile anns an t-Siorrachd Rinn Friù an Ear  a tha ann an Cnoc a' Bharra (Beurla: Barrhead). Tha e mu 8 mìltean air àirde an iar-dheas Ghlaschu.
Gnìomhachas
Chaidh Cnoc a' Bharra na bhorgh phoileas ann an 1894 agus bha tuineachaidhean air an Abhainn Levern agus an Abhainn Kirkton ann. Dh'fhàs iad còmhla ris na muilleannan, ceàrdaichean clò-bhualaidh, ceàrdaichean dhathan is blàir-ghealachaidh.
Stèidhich John Shanks na ceàrdaichean Tubal ann an 1866 a rinn taighean-beaga agus plumaireachd. Chaidh Shanks Ltd an aon ri Armitage ann an 1969. Dhùin na ceàrdaichean ann an 1992.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear
Tàileasg
thumb|right|250px|Tàileasg 'S e geama bùird a tha ann an Tàileasg (Beurla: Chess). Cleachdar an aon seòrsa bòrd chluich a chleachdas ri Dàmais.
Faic cuideachd:
Rinn Friù
'S e baile ann an Alba meadhonach a tha ann an Rinn Friù. Tha e faisg air Glaschu.
Tàileasg
Ceanglaichean dhan taobh a-muigh
Roinn-seòrsa:Geamaichean
Rinn Friù
Chaidh a stèidhicheadh le Daibhidh I na h-Alba anns na 1140an is builich e gu Walter FitzAlan, Àrd-stiùbhard na h-Alba e. Chaidh caisteal a thogail ann an Innis an Rìgh le Fitz-Alan anns an 12mh linn, agus caistealan eile air an aon làrach anns an 13mh agus anns an 15mh linn. Cheannaich Andrew Spiers an làrach anns an 18mh linn is sgrios e an caisteal, agus e a' chleachdadh an stutha airson Taigh Ach na Feàrna.
Aiseag
Bha seirbheis aiseig chudromach eadar Rinn Friù agus Eochair air an abhainn Chluaidh. Bha còir aiseig tè de na pribhleidean a thug Seumas VI dha anns a' chairt ann an 1614. Nochd a' chiad aiseag-smùide ann an 1865. An dèidh do ghàrraidhean-shoithichean a dhùnadh is do Dhrochaid Arasgain fhosgladh chaidh an aiseag na aiseag choisichean ann an 1984.
Rèile
Ged a bha loidhnichean eadar Glaschu is Rinn Friù agus eadar Pàislig agus Cidhe-bathair Rinn Friù, 's e am baile as motha às aonais stèisean-rèile ann an Alba a tha ann an Rinn Friù.
Bha còig stèiseanan-rèile ann an Rinn Friù, mar eisimpleir Rinn Friù a Deas air an loidhne Phàislig is Rinn Friù, a dh'fhosgail 1 Cèitean 1866 agus a dhùin 5 Ògmhios 1967. Bha stèiseanan air an loidhne Glaschu is Rinn Friù aig Innis an Rìgh agus ann am Porterfield a dh'fhosgail 1 Ògmhios 1903 agus a dhùin 19 Iuchar 1926. B' e an stèisean air cidhe agus an stèisean air Sràid Fhulbar a bha as sine ann an Rinn Friù.
Alamhagh
'S e baile ann am Meadhan na h-Alba a th' ann an Alamhagh, Allmhagh Mòr neo Almhagh. 'S ann ann an Siorrachd Chlach Mhanann a tha e agus tha e faisg air Allmhagh Beag.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba Roinn-seòrsa:Siorrachd Chlach Mhanann
Amstelveen
‘S e baile agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) air iomall Amsterdam ann an cridhe nan Tìrean Ìsle a th' ann an Amstelveen. Tha e suidhichte aig 0m os cionn ìre na mara, eadar na h-Aibhne Amstel, anns an roinn Òlaind a Tuath (Duitsis: Noord-Holland), 25km air falbh bho Almere, 50km bho Rotterdam, 153km bho Ghroningen, 106km bho Eindhoven agus 30km bho Utrecht. Tha 84,295 duine a' fuireach ann. Tha prìomh-oifisean KLM agus KPMG an seo.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:Bailtean Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Obar Bhrothaig
'S e baile ann an Alba an ear a tha ann an Obar Bhrothaig (Beurla: Arbroath). 'S e am baile as motha ann an Comhairle Aonghais.
Ann an 2001 bha 22,785 duine a' fuireach an seo.
Sin far an tèid Taisbeanadh 1320 air sgrìobhadh. Chaidh seann abaid mhòr a stèidheachadh le Uilleam I na h-Alba ann an 1178 le manaich à Cealsach. D' fhuair i ceithir eaglaisean fichead leithid na h-eaglaisean ann an Inbhir Nis, Fyvie, Tarbhais is Haltwhistle ann an Sasainn. Chaidh a mhilleadh le luing Sasannach ann an 1350 is dealan ann an 1380, agus chaidh a sgaoileadh ann an 1600 aig an Ath-leasachadh.
Tha sgioba ball-coise C.B. Obar Bhrothaig aige.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
A' Phòlainn
'S e dùthaich Eòrpach a th' anns a' Phòlainn    no a’ Phólainn  no Póland. Tha i suidhichte ann am meadhan na Roinn-Eòrpa. Tha crìochan aice leis a' Ghearmailt, a' Bhealaruis, Poblachd na Seice, Ucràin agus le Slobhaigia. Gu h-eachdraidheil agus a rèir cultair is creidimh b' e pàirt den Roinn Eòrpa an Iar a bh' anns a' Phòlainn ach san latha an-diugh bidh i gu tric air a cur am measg nan dùthchannan eile a bha fo smachd a' Chomannachais mar phàirt den Roinn Eòrpa an Ear.
Cleachdar Bealaruisis, Silèisis, cànan Cassubian/Caisiubais, Gearmailtis agus Ucràinis cuideachd ged nach eil iad nan cànanan oifigeil.
'S e Oilthigh Jagiellonian an dàrna oilthigh as sine ann am meadhan na h-Eòrpa. Chaidh a stèidheachadh anns a' bhliadhna 1364, mar sin tha e am measg nan oilthighean as aosmhoire san t-saoghal.
Eachdraidh
Bhuineadh A' Phòlainn dhan Cho-aonta Warszawa eadar 1955 agus 1990. Air 12 am Màrt 1999 ghabh an dùthaich ri NATO.
Bailtean mòra
Seo liosta deich bailtean as motha na dùthcha:
Ceanglaichean a-muigh
Tourist Places in Poland Àiteachan Turasachd sa Phòlainn
* Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa Roinn-seòrsa:Dùthchannan
Iekeliene Stange
'S e modal às Na Tìrean Ìsle a th'ann an Iekeliene Stange (Rotterdam, 27 an t-Iuchar 1984). Chaidh i a lorg nuair a bha i ag ionnsachadh na meadhannan san oilthigh ann an rotterdam. Tha i air nochdadh ann an sanasachdan reic airson Marc Jacobs, Dolce & Gabbana and Sonia Rykiel.
Iomraidhean
Stange, Iekeliene
Fang (croitearachd)
Anns na coimhearsnachdan croitearachd, tha àite sònraichte aig fang no buaile. Is e seo an t-àite anns an cumar beathaichean, gu h-àraid crodh, no far an tèid na caoraich an clupadh airson an cloimhe a thrusadh. Aig an aon àm, rachadh am bogadh an seo gus cur às do bhiastagan bheaga mus deach an cleachdadh seo a thoirmisgeadh aig toiseach nan 90an.
Is a fang na h-àite airson tighinn còmhla is cabadaicheadh mu dheidhinn cùisean an latha, mar sin tha àite cudromach aice ann an cridhe na coimhearsnachd.
Sgrìobh a' bhana-bhàrd, Anna Frater, dàn a' moladh na fainge.
Roinn-seòrsa:Àiteachas
Staitistearachd
thumb|An sgaoileadh àbhaisteach
Is e staitistearachd meur matamataig gnìomhaichte mu thimcheall dòighean air fiosrachadh fhaighinn à dàta deuchainneach.
San Antonio, Texas
‘S e baile mòr ann an ceann a deas Na Stàitean Aonaichte ann an Texas a tha ann an San Antonio. Anns a’ bhliadhna 2012 bha 1,382,951 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 198m os cionn ìre na mara.
Derek de Lint
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
San Antonio, Texas
Eachdraidh eile
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1691.
Ceanglaichean a-mach
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Texas
Loch Erie
right|thumb|Loch Erie right|thumb|Loch Erie agus David M. Roderick Wildlife Reserve 'S e loch mòr ann an Ameireaga-a-Tuath a tha ann an Loch Erie (Beurla: Lake Erie; Fraingis: Lac Érié). Tha i suidhichte eadar Ontario air taobh a tuath agus Ohio, Pennsylvania agus Eabhraig Nuadh san taobh a dheas.
Loch Ontario
Roinn-seòrsa:Lochan Roinn-seòrsa:Canada Roinn-seòrsa:Na Stàitean Aonaichte
Loch Erie
Roinn-seòrsa:Lochan Roinn-seòrsa:Canada Roinn-seòrsa:Na Stàitean Aonaichte
Loch Huron
right|thumb|Loch Huron right|thumb|Loch Huron agus Rubha Bruce 'S e loch mòr ann an Ameireaga-a-Tuath a tha ann an Loch Huron (Beurla: Lake Huron; Fraingis: Lac Huron). Tha i suidhichte eadar Michigan air taobh an iar agus Ontario san taobh an ear.
Roinn-seòrsa:Lochan Roinn-seòrsa:Canada Roinn-seòrsa:Na Stàitean Aonaichte
Jacob van Utrecht
B' e Jacob van Utrecht (Laideann: Jacobus Traiectensis, ainm slàn: Jacob Claesz van Utrecht, Utrecht, mu 1480 - ann dèidh 1525) peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle. Dh'obair e ann an Antwerpen agus ann an Lübeck.
Iomraidhean
van Utrecht, Jacob van Utrecht, Jacob
Kraków
Tha Kraków (Polais: "Kraków", IPA: 'krakuf, Gearmailtis: Krakau, Liotuànais: Krokuva, Laitbhis: Krakova) na bhaile mòr anns a' Phòlainn. Tha Làrach Dhualchas na Cruinne an seo. Anns a' bhliadhna 2009 bha 754, 626 duine a' fuireach ann. Tha Krzeszowice faisg air Kraków. Tha Kraków 227km air falbh bho Lublin, 229km bho Kurów, 482km bho Gdańsk agus 252km bho Warsaw, prìomh-bhaile na dùthcha. Chaochaill Czesław Miłosz, sgrìobhadair agus bàrd ainmeil, an seo ann san 14 an Lùnasdal 2004. Chaidh an t-Oilthigh Jagiellonian a stèidheachadh an seo ann an 1364. Tha Kraków suidhichte air an Abhainn Vistula ann am Pòlainn a Deas. Tha e 62 mìltean bhon t-Seic.
Eachdraidh
Tha sgrùdaidhean na rinn arc-eòlasaichean a’ sealltainn gun stèidheachadh tuineachadh ann an Linn a’ Choich san àite far a bheil Wawel an latha an-diugh. A bharrachd air sin, tha a’ bheul-aithris ag ràdh gur e riaghladair miotasach, air an robh Krakus, a stèidhich am baile air uamh ann an Wawel, far an robh dràgon craosach o shean. Dh’ fheuch mòran ridirean ris an dràgon a chur a-mach às an àite is iad a’ sabaid an aghaidh gun soirbheas, gus a thug greusaiche, air an robh Dratewka, caora làn pronnasg dha; dh’ ith an dràgon i, dh’ òl e uisge na h-aibhne Vistula is spreadh e. Chaidh Kraków a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 966 le fear-siubhail arabach Iùdhach às An Spàinn, air an robh Ibrahim ibn Ya'qub, a sgrìobh gur e àite cliùiteach taobh mhalairt a bh’ann.
‘S e baile mòr malairteach a bh' ann aig deireadh an 8mh Linn mar-thà, is e na phàirt leasan nam Piast. Thogadh caochladh thogalach ann an clachan-chreadha, mar eisimpleir an Caisteal Hatted, eaglais Ròmanach an Naoimh Adalbert, a’ chathair-eaglais agus an eaglais mhòr. Chaidh sgrios a dhèanamh air a’ bhaile gu lèir ri linn ionnsaighean nan Tartar ann an 1241, 1259 agus 1287. Chaidh Kraków a thogail a-rithist is chaidh Comhairle stèidheachadh ann an 1257, tro na laghan Magdeburg, a thug buannachdan chìsean is sochairean marsanta do mhuinntir a’ bhaile. Dh’ fhàs am baile na bu chudromaiche bho 1364, nuair a stèidhich Kazimierz III an t-Oilthigh Jagiellonian, an dàrna oilthigh na bu chliùitiche air àirde an ear na Roinn Eòrpa, an dèidh Oilthigh Phràg. Lean am baile air is e a’ fàs tro Aonadh na Pòlainn ri Liotuàinia ri linn uachdaranachd a stèidhich Jogaila (1386 – 1572). Mar phrìomh-bhaile stàit cumhachdail, agus ball na Lìog Hansa, bha am baile uabhasach tarraingeach do luchd-ciùird, luchd-malairt agus comainn-ciùird, is thug sin fàs do shaidheans is Ealain. Bha Kraków na phrìomh-bhaile na dùthcha, gu ruige 1609.
‘S e eachdraidh na Pòlainn air fad a th' ann eachdraidh a’ bhaile sin, is tha e uabhasach cudromach gun cuireadh Kraków, is A’ Phòlainn Ìosail (Pòlais: Małopolska) air fad, ris An Ostair nuair an do deach an dùthaich a roinneadh treas tursan fad an 18mh Linn eadar An Ruis, A’ Phrùis is An Ostair fhèin. Ann an 1809 chaidh e a chur ri Diùcachd Mhòr Warsaw ("cosantaireachd" neo stàit saideal iompaireachd mhòr na Frainge, a chruthaich Napoleón Bonaparte), ach cha do mhair an stàit seo idir. An dèidh mì-bhuaidh Napoleón chaidh Saor-bhaile Kraków a chruthachadh leis a’ bhaile is an sgìre mu thimcheall aig a’ Cho-chruinneachadh Vienna, ann an 1815. ‘S e an aon criomadh fhearainn shaor nam Pòlach a bh' ann co-dhiù, ach ghabh An Ostair thairis Saor-bhaile Kraków a-rithist, an dèidh ar-a-mach 1846. An uair sin bha e na phàirt Ìompaireachd na h-Ostair-Ùngair. Fiù 's fo bhuaidh na h-Ostair Chaitligeach, a bha mòran na bu cheadaiche na Pruise Phròstanach is na Ruise Ceart-chreideamhach, bha Kraków aig teis-mheadhan cultair na Pòlainn. Aig àm a’ Chogaidh Mhòir, gu h-àraidh ann an 1917, chaidh am baile a chruth-atharrachadh ann am Prìomh-ghearasdan nan Gearmailteach agus teis-mheadhan "stàit Phòlach" a bheireadh taic dhan a’ Ghearmailt. An dèidh a’ chogaidh, ‘s e Kraków fear dhe na sgìrean a bhrosnaich A’ Phòlainn ùr neo-eisimeileach. Ann an 1979 chaidh Karol Wojtyla, Àrd-easbaig a’ bhaile, ainmeachadh Pàp, anns An Roimh.
Iomraidhean
Roinn-seòrsa:A' Phòlainn Roinn-seòrsa:Bailtean
Hendrick Martensz Sorgh
B' e Hendrick Martensz Sorgh (Ainm slàn: Hendrick Martenszoon Sorgh, Rotterdam, mu 1610 - Ibidem, 28 an t-Ògmhios 1670) peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle. Phòs e ri Adriaantje Hollaer air 20 an Gearran 1633. Rugadh e anns Na Tìrean Ìsle ri linn Poblachd nan Seachd Roinnean Aonaichte, nuair a bha an dùthaich uabhasach beairteach. Bha e na phreantas (Duitsis: Leerling) fo David Teniers, à Antwerpen. Pheantadh e margaidhean mar bh trice.
Iomraidhean
Sorgh, Hendrik Martenszoon Sorgh, Hendrik Martenszoon
Myrhorod
'S e baile mòr eadar Poltava agus Kharkiv anns An Ucràin a th' ann am Myrhorod (Ucràinis: Ми́ргород, Pòlais: Mirgorod). Tha e suidhichte air an àirde an ear-thuath na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Khorol, san roinn Poltavska Oblast. Tha 41,793 duine a' fuireach ann.
Freumh-fhaclachd
'S ann à dà fhacal ann an Ucràinis 's a tha an t-ainm: мир (Gàidhlig: Sìthe) agus город (Gàidhlig: cathair).