cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dünnää gagauzların I-ci kongresi
Liturgiya
Kongres Komrat klisesindä olan liturgiyaylan başladı. Liturgiyeyı Moldova Mitropolitı Vladimir götürdü. Ona yardımcı oldular Gagauziyadan hem Bulgariyadan popazlar. Liturgiyanın çeketmesindän taa sonuna kadar klisedä Moldova prezidenti Vladimir VORONİN hem Gagauziya Başkanı Georgiy Tabunşçik, GHT Başı Stepan Esir, Moldova parlamentinin deputatları, delegaşiya azaları, başka musaafirlär bulundular. Liturgiya bittiktän sora Mitropolit Vladimir ii sözlän danıştı klisedä bulunannara hem kongresin çalışmaları faydalı olsun deyni duva etti.Moldova prezidenti Vladimir Voronin şükür etti Mitropolitä hem başka popazlara bu gözäl liturgiya için hem kısa bir nasaatlan klisedä bulunanara danıştı.
"Şan Aleyası"nda gezi
Klisedän sora hepsi insannar Gagauziyanın “Şan Aleyası”nın açılışında pay aldılar. Moldova Mitropoliti Vladimir kısa bir duvaylan “Şan Aleyası”nı ayozladı. Sora da Gagauziya Başkanı Georgiy Tabunşçik hem Moldova prezidenti Vladimir Voronin açılış şiridini kestilär. Bundan sora musaafirlär “Şan Aleyası”nda bulunan, başta aydınnadıcımız Mihail Çakir olarak, gagauz bilim adamnarın, yazıcının, Soţialist çalışmasında Geroyların, Sovetlär Birlii Geroyunun, askerlerin, çekistlerin, revolüţionerlerin hem Komrat kalkıntı öndercilerinin nışan taşlarınan tanıştılar.
Açılmak
Bu önemli işlerdän sora da Komrat kultura Evinin salonunda kongres başladı. Salonda, başka devletlerdän delegatlardan kaarä, Gagauziya küülerindän insannar, GHT deputatları, Moldovada bulunan diplomatlar vardılar. İlkin Moldovanın hem Gagauziyanın Gimnaları çalındı. Sora kutlamak sözünnän salonda bulunannara Gagauziya Başkanı Georgiy Tabunşçik danıştı: “Saygılı Moldovanın prezidenti, kongresin çok hatırlı pay alannarı, saygılı dostlar! Bütün gagauz halkın yaşamasında haklı var nicä demää bu bir büük olay. Seftä istoriyada 14 devlettän gagauzlar toplandılar kongresinä işbirlii problemneri, ruh hem kultura birleşmesi için.
Bizim halkımızın ilerlemäk kuruluşlarını meydana çıkarmaa. Önemliydir, ani kongres Gagauziyada geçer. Bizim halkımızın istoriyasında ilk sıra, ilk sefer haliz Moldovada millet avtonomiyası esabında, devletliini kurdular da kendibaşına ileri dooru geniş hakları kabul ettilär. Kongrestä bir zebillik soruş bakılacek. Bän mutlak bilerim, ani hepsi problemaları interesä görä açıklacez, eni, taazä çözmelär bulunacek. Herkezinizi kongresin çeketmesinnän kutlêêrım. İsteerim onun geçmesi bereketli olsun. Sizin da burada, bizim topraamızda, bulunmanız ii olsun. Saa olun!”
Kongresin seftä günü (I payı)
Kutlama sözlerdän sora kongres adına gelän telegramalar okundu. O telegramaların arasında Türkiyä 'nin 9-cu prezidentindän Süleyman Demireldän hem “TÜRKSOY” Başkanı, Azerbaycanın Rusiyada büükelçisi Polad Bülbülogludan telegramalar vardı. Bundan sora kongresin “Dünnää kartasında gagauzlar: oluşmak hem birleşmäk problemaları” adlı birinci çalışma oturuşu başladı. Burada beş doklad (beşi da rus dilindä) okundu. İlk dokladı “Respublika Moldovada gagauzların avtonomyası hem devletlerdä toplu yaşayan gagauzlar: işbirliin perspektivaları” Gagauziya Başkanı Georgiy Tabunşçik okudu.
Taa ötää şu dokladlar okundu: “Etnika arası ilişkileri çerçevesindä Moldova respublikasının devlet politikası” (O.Gonçarova, Respublika Moldovanın azınnıklar departamentın direktoru), “Gagauz halkın kulturası: istoriya, büünkü günü, perspektivalar” (S.Bulgar), “Büünkü durumda insannarın kişiliinin kurulmasında bilimin hem üürediciliin eri” (M.KARA, Komrat develet universitetin rektoru), “Etnika arası ilşkilerindä ortak birleşmeklär için” (M.Guboglo, Moskva, Moldova bilim akademiyasının şannı akademii).
Büük sarı boyunnu aaçkakan
Büük sarı boyunnu aaçkakan  (Latin Picus flavinucha) Bangladeş, Butan, Kamboca, Kitay Halk Respublikası, İndiya, İndoneziya, Laos, Myanmar, Nepal, Tailand, Vyetnam da yaşeer.
Dünnää gagauzların I-ci kongresi
Kongresin ilk günü (II payı)
Üüledän sora Kongresä katılannar Gagauziya resim Galereyasının açılışında pay aldılar hem Komrat muzeyini gezdilär.
Gagauziya resim galereyası için söz çoktan gidärdi. Ama yıllar boyunca bu işi kimsey başa çıkaramazdı. Da te, şindi “Dünnää gagauzların I-ci kongresi” günnerindä bu iş aslıya çıktı. Galereyanın açılış şiridini Gagauziya Başkanı Georgiy Tabunşçik hem GHT Başı Stepan Esir kestilär. Bundan sora musaafürlär burada serilän Gagauziyanın hem dünnää resimcilerinin yaratmalarınnan tanıştılar. Hep bu gün galereyanın fondu taa bir resimä zenginnendi. O resimi TÜRKSOY Başkan yardımcısı Mustafa Balçik galereyaya baaşladı. Çok meraklı gezilär Komratın muzeyindä oldular. Çünkü muzey zaametçileri maasuz kongres için sergileri eniletmiştilär.
Konţert
Avşam üstü da Komrat kultura Evindä kongresä katılannara deyni büük bir konţert verildi. Konţerti Kişinêu organ zalının simfonika orkestrası açtı. Orkestraylan bilä gagauz operacıları Stepan Kurudimov hem Marina Radiş ariyaları çaldılar. Gagauz ansamblileri “Düz Ava” hem “Kadınca”, Greşiyadan hem Bulgariyadan gagauzlar kendi türkülerini, avalarını hem oyunnarını gösterdilär. Gagauz türkücüleri Mariya Kısa hem Nikolay Palik türkü çaldılar. Konţertin sonunda, açan konşertä katılannar, hepsi çıkıp sţenaya başladılar çalmaa türküyü “Yaşa, Halkım” (laflar – Todur Zanet 'in, muzıka – İlya Filevin) bütün zal ayaa kaltı. Var nicä demää, ani bu türküylän dünnää gagauzları halizdän birleştilär.
Avşam üstü Gagauziya Başkanı Georgiy Tabunşçik hepsi musaafirlerä deyni kendi adından imäk verdi.
Kongresin ikinci günü
Kongresin ikinci günün ilk payı, iyül ayın 21-dä, Komrat Devlet Universitetindä geçti.. Konu birdi: “Sınır aşırı gagauzların cümne etnokultura birlikleri: aslılıkları hem problemaları”. Çalışmalar bölümnerdä oldu. Birinci bölümdä işbirlii hem biznes soruşları incelendi. Bölümü Gagauziya Başkanı Georgiy Tabunşçik götürdü. Burada söz alan Gagauziyanın iş adamnarı annattılar o mallar için, ani Gagauziyada yapılêr. Paylaştılar o fikirlärlän, angı uurda kongresä katılan başka devletlerdän iş adamnarınnan ortak çalışmalar olabilir.
Antalya
Antalya — türkiyede bir kasabadır.
Dünnää gagauzların I-ci kongresi
Kongresin ikinci günü
Başka tekliflerdä bulundular. Musaafirlär da kendi işleri için annattılar. Sonunda Bulgariyadakı Varna kasabasından musaafir İvan Dobrev oradakı gagauzların yaşaması için annattı. (Söz gelişi İvan Dobrev eskidän admiraldı hem Bulgariya korunmak bakanın yardımcısıydı).
İkinci bölüm bilim hem üüredicilik soruşlarını inceledi. Burada en büük soruştu: nelär lääzım yapmaa da korumaa ana dilimizi.
Üçüncü bölümdä kultura hem incäzanaat konuları incelendi. Burada en önemli konular açıklandı: gagauzların ruhu, ana dili, adetleri, folkloru, literaturası hem başka.
Rezolüţiya
Kendi çalışmasında son noktayı koyarak, kongres kendi rezolüţiyasını kabletti. Rezolüţiya kabledildiktän sora tribunaya, biri-biri ardı delgaţiyalar azaları çıkmaa başladılar. Onnar, delegaţiyalar adından (hepsi gagauzça) şükür ettilär kongresi hazırlayan insannara onun için, ani pek islää hazırladılar kongresi hem büük saygıylan hem sevgiylän karşladılar musaafirleri. Peydalandı umut, ani Gagauzların Birinci Bütündünnä Kongresindä koyulan temeldä gagauzların kaavi bir evi kurulacek hem, ani burada ekilän gagauzluk tenelerindän çok faydalı filizlär peydalanacek.
Germaniya
Germaniya (Nemtä dili: Deutschland) — Evropada devlet. Territoriyasının büüklüünä görä dünnädä 62-cü erde durêr.Var Daniya, Polşa, Çehiya, Avstriya,Franțiya, Lüksemburg, Belgiya, Niderlandlan sınırları.
İnsannarı hem kasabaları
Germaniyada yaşêêr 83.190.556 kişi, onnan 81,5 %-i kasabalarda. Baş kasaba Berlin 3.396.990 (2005) kişi. Baş kasabada toplandı padişaalıın 30 % insannarı.
İnsannar
German çok var. İnsannar içindeki başka halklar Türklär, Serblär, Horvatlar, Greekler vardır. En büük ikinci halk Türklär.
Dil
Devlet dili Nemtä dilidır. Halk konuşur % 96 Nemtä dilini Sora Türk dili, Serb dili, İtaiyan dili, Poläk dili hem horvat dili gelir.
Germaniya Rayonnarı
Germaniya; her biri alt bölgelere ayrılmış hepsi 13 rayon (Bundesländer) ve 3 serbest kasaba içerir.
thumb|left|300px
Din
(hepsi insannarın 90 %-i), angıları hristian dine yinanerlär. Din olarak:
Türklär
Germaniyada 1,700,000 Türk yaşêêr. En çok Berlinde Türk var.
Iıdır
thumb|right|250px|Aarı Daından Iıdır kasabası Iıdır — Türkiyede bir kasabadır.
Mari Menevşa
Kızmıysın, gelinmiysin? soraim sana Mari Menevşa. Kızsıydın giin allarına gelinsiydin giin karalarna. Bölä sormuş kıza onun yari / yavklusu. Saler ki deneer onu kız mı osa gelin mi saler ki evli mi. Osaydi kızlar evlendiylän giyärmişlär nışan rubası kara ruba.
Kızsaydi giärmişlär kırmızı / al ruba. Kızlar taşırmışlar duvak da. Evel vakıtta kızlar gezärmişlär üzlerindä duvak ama kim kız sayler. Ama kim evli, kocada, onnar açarmış duvaa üzündän. Böleymiş Türklerdä.
Todur geler kıza.Osa Ak Asan. Ne kadar istemiş onu diil belli. Ama çocuun mamusu beenmemiş kızı. Demiş ani gelin çok bet. Saler ki diil güzäl. Çocuk istämesin onu deyni. Çocuk aler başını da gider.Deer anesinä :
Bän giderim Enteya.
Filippinner
Filippinner - bir devlet Aziyada.
Elveţiya
Elveţiya — Evropa 'da bir devlet.
Meksika
Meksika Birleşik Devletläri (İspan dili Estados Unidos Mexicanos) bir Poyraz Amerika devleti.
Wisconsin
Wisconsin (İngilizçe: Wisconsin) Amerika Birleşik Devletläri Viliyatı.
Gürcüstan
thumb|250px|right Gürcüstan — Evropa hem Aziya da bir devlet. Baş kasabası Tiflis.
Alabama
thumb|right|250px|Alabama thumb|right|250px|Alabama thumb|right|250px|Alabama thumb|right|250px|Alabama thumb|right|250px|Alabama thumb|right|250px|Alabama thumb|right|250px|Alabama thumb|right|250px|Alabama thumb|right|230px|Alabama Kartası Alabama (İngilizçe: Alabama) Amerika Birleşik Devletläri Viliyatı.
Bengal kedisi
Bengal kedisi  — Amerika Birleşik Devletlärinda yaşeer.
Günduusu Timor
Günduusu Timor - bir devlet Aziyada.
Şvețiya
Şveţiya — Evropa 'da bir devlet.
Yozgat
Yozgat — Türkiye'nin bir kasabası avtonom kodu 66 dir.
Kuba
Kuba - bir Karayipler devleti.
Odesa
Odesa Evropada Ukrayna kasabası
Odesa köklü anılmış insannar
thumb|right|220px|Odesa thumb|right|220px|Odesa thumb|right|220px|Odesa thumb|right|220px|Odesa thumb|right|220px|Odesa thumb|right|220px|Odesa thumb|right|220px|Odesa thumb|right|220px|Odesa
Gvatemala
Gvatemala - bir Merkez Amerika devleti.
Ruanda
thumb||right|220px|Ruanda 220px|right|thumb|Ruanda thumb|right|220px|Ruanda thumb|right|220px|Ruanda thumb|right|220px|Ruanda thumb|right|Ruanda thumb||right|220px|Ruanda thumb||right|220px|Ruanda thumb||right|220px|Ruanda Ruanda Afrika kontinentında bir devlet. Kigali baş kasabası. Komşuları Burundi, Kongo Demokratik Respublikası, Uganda, Tanzaniya  İnsannar hepsi 10,746,311 (2010)  En büük kasaba Kigali. Ofiţial diller Kinyarvanda dili, İngiliz dili, Franțuz dili  Dinner hristian, islam, tayfe, allaasız, başka dinner. Toprak 26,338 km²
Nikaragua
Nikaragua - bir Merkez Amerika devleti.
Kahramanmaraş
Kahramanmaraş — Türkiyede bir kasabadır.
O tsiklop
Bir vakıt üç adam neetleneerlar gitmää hacılaa. Toplanayorlar insan geçirmää onnarı, konuşayorlar beegirlerni da çekedeerlar gitmää. Çokmu gitmişlär, az-mı gitmişlär yetişmişlär bir kasabaya. Şindi o kasabada satayorlar beegirlerni da çekedeerlär yayan gitmää.
Gidärkan onnar yayan, yetişeerlär bir daa içinä gün da yakınmış kauşmaa. O hacılaa gidän adamnar göreerlär bir Tepägöz. O Tepägöz haydarmış bir sürü koyun, hem varmış sırtında biraz darmatura. Da o Tepägöz çıırayor o adamnarı, ani hacılaa gidermişlär. O adamnar da gideerlär Tepägözün yanına.
Kosta Rika
Kosta Rika — bir Poyraz Amerika devleti.
O tsiklop
O Tepägöz götürer o adamnarı bir laama. Şindi o Tepägöz kapayor koyunnarı o laam içinä oadamnar da o laam içinä. Şindi o Tepägöz laamın kapusuna koyeer bir büük taş da yakayor bir büük ateş. Şindi o Tepägöz alayor o adamnarın birini, da soyundurayor çıplak, da koyer diri şişä. O adamı da çekedeer çevirmää.
Onnar için laf yok
Onnar için laf yok
O tsiklop
O adam baara baara pişmiş.Şimdi adam piştiynän Tepägöz iyeer o adamı da yatayor uyumaa. Açan Tepägöz uyeer yöbür adamnar yok näpsın alayorlar bir şiş da kızdırayorlar ateştä. Biri da alayor elinä bir şiş da Tepägözün gözünä uydurayorlar o şişi; biri da urayor o şişä taşlan da çıkarayorlar Tepägözün gözünü.
Onnar için laf yok
...Onnar için laf yok dedi, karı da başladı teklif etmää, ötesini üürenmedään. Hadi buyurun aula, te buracıkta, hayatta, serin, laflaşınız. Adam yakındır gelmää o gitti ustaya, baksın, düzdü mü fıçılarımızı, gelän aftaya başlayacez baaları bozmaa.
Karaman
Karaman — Türkiyede bir kasabadır.
Onnar için laf yok
Çok beklämedilär, ev saabisi geldi. O ilktän açan gördü, netürlü adamnar ona uuramışlar, üfkelendi, neçinki kendi küülerini Kirilin Sandisinin Tanasını hem Andonun Örgisini, baş muhçuları, sündükleri çok islää bilirdi.
O tsiklop
Tepägöz acıdan baarmış da hızlı kalkmış da çeketmiş aaramaa o adamnarı. Oadamnar sa alayorlar sırtlarına birär koyun derisi da karışayorlar koyunnar içinä. Şindi Tepägöz laamın kapusundan alayor o taşı da çekedeyor geçirmää koyunnarı o kapudan.
Onnar için laf yok
Aklı kesti, ani bu bekrilär getirmää gelmemiştirlär. İsteyecektirlär ya şarap, içip tä ödememää, ya, kim bilsin, ne başka aldatmaklarlan gezerlär.
Yazıcı N. Baboglu Dünürcülük annatmasından
O tsiklop
Hem geçirirmiş hem ararmış. O adamnarın sırtında varmış koyun derisi. Da Tepägöz annayamamış o derilerdän adamnarı da o sanmış koyun. Da adamnar yöleliklän kurtulmuşlar Tepägözdan.
Onnar için laf yok
Bu sayfadakı annatma parçalarından çıkarın lafbirleşmelerini da, tefterlerinizä yazıp, annadın,
Riga
thumb|right|200px|Riga thumb|right|200px|Riga thumb|right|200px|Riga thumb|right|200px|Riga thumb|right|200px|Riga thumb|right|200px|Riga thumb|right|200px|Riga thumb|right|200px|Riga thumb|right|200px|Riga thumb|right|200px|Riga thumb|right|200px|Riga thumb|right|200px|Riga Riga (Latviya: Rīga) — Latviya baş kasabası.
Azerbaycan gimnası
Dosye:Azərbaycan marşı instrumental.ogg right|200px 1920-ci yıl Büük ayın 30-da Azerbaycan Demokratik Respublikasın (1918-1920) Ministrular Topluşu kabletti bir karar angısına görä hazırlanacekti Respublikanın milli gimnası hem bu uurda bildirildi konkurs Halk Üüretim Ministerlii tarafınnan. Ama zaman kalmadı milli gimnanı kabletmää ani 1920-ci yıl aprel ayın 28-dä Sovet armatası girdi hem annekțiya etti Azerbaycan respublikasın.
1992-ci yıl may ayın 27-dä parlament kabletti "Azerbaycan Respublikasın Devlet gimnası uurunda" Zakonu. Kanona görä 1919-cu yılda Azerbaycanın Milli Gimnası olarak geçti "Azerbaycan marşı" angısını düzdü hem yazdı büük kompozitor Üzeyir Hacıbäyov hem peet Ähmäd Cavad.
Roma
thumb|right|200px|Roma thumb|right|200px|Roma thumb|right|200px|Roma thumb|right|200px|Roma thumb|right|200px|Roma thumb|right|200px|Roma thumb|right|200px|Roma thumb|right|200px|Roma Roma (İtaliyan dili: Roma) — İtaliyanın baş kasabası.
Şırnak
Şırnak (Türk: Şırnak) — Türkiye kasabası.
Alconaba
300px|right|thumb|Alconaba Alconaba — İspaniya'nın Kastilya Leon Bölgesi'nde, Soria kasabasına baalı kommuna.
2007 ili itibarıyla 169 insannar var.
Dil
Alconaba hepsi konuşer İspan dili.
Eni Tülüküü
Eni Tülüküü (rumınca: Etulia Nouă) — Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yerindä, Valkaneş dolayında küü.
Guernsey kasabaları listası
thumb|right|200px|Guernsey Bayraı thumb|right|200px|Guernsey Gerbi thumb|right|200px|Guernsey Kartası thumb|right|200px|Guernsey kasabaları thumb|right|200px|Guernsey thumb|right|200px|Guernsey
Ţicleni
Ţikleni (Romınca: Ţicleni) — Romıniya kasabası.
El Salvador
El Salvador - bir Merkez Amerika devleti.
Şannıurfa
Şannıurfa — Türkiye'nin bir kasabası avtonom kodu 63 dir.
Karabük
Karabük — Türkiyede bir kasabadır.
Köroglu
Köroglu (Türk oguz dastanı) Çoktan, pek çoktan olmuş bir işlär…Evelki zamannarda kasabaların birindä yaşarmış bir adam – Hasan – bey, Çok cömertmiş, kapusu herkezinä açık bir adammış. Beygir seviciylanıp pek gözäl avalar, türkülär çalarmışlar, sölarmişlär.
Sevdi beygirlerini Hasan bey bakıcılara brakmazmış, kendi bakarmış, tımarlamış.Onun varmış bir delikannı çocuu Ruşen Ali, bir dä gözäl kızı – Fatma. Bu uşaklarını o üretmiş okumaa yazmaa hem kauşta çalmaa.
Bir-iki yıl kurak olmuş da insan aç kalmış. Hasan bey dä elleri belindä kalmış. Bu zorlukta o satmış beygirlerini hepsini hem dä kalan neyini kendisinä brakmış sade bir soydan tay dört yıllık.Biraz para brakıp eşinä karısına, kendisi gitmiş kurbetlää kazanmaa.Da yanaşer çırak bir fena beyä beygir bakmaa. Bir kerä bey demiş ona getirsin en iy beygirlerindän birisini.Hasan bey deneer en iy beygirleri hergeledän: bir çirkin pınarı geçsinnär.Ama biri dä geçämemiş, hepsi geri urmuşlar.Sade bir zabun beygir gelip gelip hep geçärmiş korkusuz o pınarı.
Da tä, yollaner Ali dünneyä fukareleri duşmannarına karşı düüşä. İnsan ona demiş Köroglu, kör Hasanın oolu.
Neredän dä geçärmiş Ali, hepsinä annadarmış bobasının çektiklerini hem dä kendi niedini bildirärmiş. Da çoyu toplanarmış onun ardına, olup ona asker,.İnsan arasında şansora bilinirmiş Köroglu askerinnän.
Saalık
Saalık
Köroglu
En ilkin o bulmuş da cezalamış babasının zietçisini Bolu beyi. Sora da, erdän erä kalä düzüp insanın duşmannarının başlarına ansızdan düşärmiş. Da oler Köroglu beylerin, hannarın hem beklerin en korkulu duşmanı.
Bahamalar
Bahamalar - bir Poyraz Amerika devleti.
Köroglu
Köroglunun adamnarının içindä varmış çok girgin, kavi hem inan dostları, nicä Ayvaz, Demiroglu, Kenan.
Köroglu çok düüşlär geçirmiş duşmannara karşı, insannara yardım için. Bunun için dä o kaldı ömürünä türk oguz halkların aklısında, girdi adı onnarın folkloruna, onnarın geroyluk eposuna.
Bu dastan düzülü türk oguz halkların arasında, şiirdän düzülü, türkü çalıner, kauş, saz sesinnän barabar. Onu çaler aşuglar, akınnar, kauşçular pietçilär insanın arasında büün dä.
Koroğlu - xalqımızın igidliyi, mübarizliyi simvoluna çevrilib
Azərbaycan qəhrəmanlıq dastanlarında xalqın həyatı ilə bağlı tarixi hadisələrdən, onun haqq-ədalət və azadlıq uğrunda apardığı mübarizədən bəhs edilir. Belə dastanların qəhrəmanları xalq içərisindən çıxmış mərd və igid insanlar olur. Qəhrəmanlıq dastanları əsasən, xalq qəhrəmanları haqqında olan rəvayət və nəğmələr əsasında yaranır.
Ən məşhur qəhrəmanlıq dastanlarından biri də "Koroğlu" dastanıdır.
Koroğlu kimdir?
Koroğlu Azərbaycan xalqının ən sevmili dastan qəhrəmanlarından biridir. Koroğlu adı xalqımızın igidliyi, mübarizliyi, vətənpərvərliyinin simvoluna çevrilib. Ata-analar bu gün də övladlarına Koroğlu adı verir və bununla sanki övladlarının gələcəkdə Vətənini, elini sevən, torpağı uğrunda mərdliklə savaşan igid bir oğul olacağının təməlini qoyurlar. Koroğlu mahnılarda, qoşmalarda, bayatılarda ən çox səslənən addır.
Koroğlu dastanı haqqında araşdırmalardan məlum olur ki, o, yarı mistik xalq qəhrəmanıdır. Onun təqribən XVI əsrin II yarısı yaşadığı güman edilir. Koroğlu Cəlalilər hərəkatının başçılarından biri olub. XVI əsrin ortaları - XVII əsrdə Türkiyə şəhərlərini, Azərbaycan və s. əraziləri kəndli hərəkatı bürümüşdü. Azərbaycandakı cəlali dəstələrindən birinə Koroğlu başçılıq edirdi. Rəvayətə görə, Koroğlunun əsl adı Rövşən olmuşdur. Koroğlu və silahdaşları haqqında yazılı mənbələrdə məlumat çox azdır. Tədqiqatçıların bəziləri Koroğlunun Xorasanda, digərləri Anadoluda, əksəriyyəti isə Azərbaycan ərazisində fəaliyyət göstərdiyini qeyd edirlər.
Koroğlu türk dünyasının ortaq qəhrəmanıdır
Barbados
Barbados - bir Karayipler devleti.
Köroglu
A.Təbrizlinin "Tarixlər kitabı" əsərində cəlali dəstələrindən 20-dən çox başçısının, o cümlədən Koroğlunun adı xüsusi qeyd edilir. Koroğlunun vuruşmalardakı mərdlik və şücaəti, kasıbların dostu, zülmkarların düşməni olması onu xalq qəhrəmanına çevirmişdir.
Türk xalqlarının böyük əksəriyyətinin (türk, türkmən, özbək, qazax, başqırt, tatar, qaraqalpaq, Azərbaycan türkləri və b.) şifahi ənənəsində mövcud olan "Koroğlu" dastanı Tunadan Balkanlara, Sibirdən Suriyaya qədər geniş bir coğrafi arealda yayılıb. Yayılma miqyasına, həcminə və şöhrətinə görə "Koroğlu" yeganə dastandır ki, variant və versiyalarının sayı beş yüzdən çoxdur.
Azərbaycanda "Koroğlu" dastanının ilk nəşri 1913-cü ildə Orucov qardaşları mətbəəsində Rza Zaki tərəfindən çap edilmişdir. Bu nəsrlə olan nəşrin titul vərəqi farsca yazılıb. Dastanın 14 qoldan ibarət daha mükəmməl və qoşmalarla zəngin digər bir variantı 1941-ci ildə Hümmət Əlizadə tərəfindən nəşr edilmişdir.
"Koroğlu" dastanı Orta Asiyada da dəfələrlə nəşr edilmişdir. Orta Asiya versiyası dövri olduğundan hələ də tam şəkildə çap edilməmişdir. Əsasən də özbək Koroğlusu bir neçə nəslin qəhrəmanlıq salnaməsini canlandırdığından hər dövr müstəqil dastan kimi formalaşmışdır. Son zamanlarda Azərbaycanda "Koroğlu" dastanının yeni qolları toplanıb nəşr edilmişdir. Bunlardan "Qəhrəman Koroğlunun divlərlə görüşü", "Koroğlunun Tehran səfəri", "Misri qılıncın oğurlanması", "Mərcan xanımın Çənlibelə gəlməsi", "Zərnişan xanımın Çənlibelə gəlməsi", "Ağca quzu" qollarını göstərmək olar.
"Koroğlu" dastanının qısa nəşr tarixi göstərir ki, o, XIX əsrin başlanğıcından son dövrlərə qədər çox məşhur olmuş, variant baxımından ən çox yayılan dastan halına gəlmişdir. Ancaq həm ingilis, fransız, həm də ilk rus nəşrləri təhriflərlə doludur. Folklorluq baxımından bu nəşrlərin qüsurları çoxdur. Bunlara misal kimi şeir hissələrinin nəsrlə verilməsi, tərcümədə sərbəstlik, yersiz əlavələr kimi müxtəlif təhrifləri göstərmək olar. Çox təəssüflə demək lazımdır ki, Azərbaycan nəşrləri də arzu ediləcək səviyyədə deyildir.
"Koroğlu"da  qəhrəmanlıq nəğmələri
Dastandan məlumdur ki, Koroğlunun bir əlində qılınc, bir əlində saz olub. Döyüşə sazla girib, döyüşdən sonra da qələbəsini sazı sinəsinə basaraq tərənnüm etməyə başlayıb. "Koroğlu" dastanındakı qoşmalar bu gün də böyükdən-kiçiyə hamının dilinin əzbəridir. Təsadüfi deyil ki, dahi Üzeyir Hacıbəyli "Koroğlu" dastanı motivləri əsasında "Koroğlu" operası yazmış, operanın üvertürası isə, demək olar ki, bütün dövrlərdə Azərbaycanı tanıtma himni kimi səslənmiş və səslənməkdədir.
Eposun meydanagəlmə amillərindən ilk dəfə əsaslı şəkildə bəhs açan türkmən alimi B.A.Karrıyevin gətirdiyi dəlillər bizdə və başqa ölkələrdə irəli sürülən qənaətlərin özəyini təşkil edir. Daha doğrusu, E.Muşeq, A.Təbrizi, Ö.Çələbi, İ.Şopen, A.Xodzko, S.S.Penn, İ.Petruşevski və b. Koroğlu haqqında söylədiklərinə onun tədqiqatında daha geniş şərh verilmiş, bu səbəbdən də tarixi məxəzlərdən gətirdiyi sitatlar sonralar dərslikləri bəzəmişdir.
Alim belə bir qənaətlə razılaşır: "Doğrudan da, XVII yüzildə böyük şöhrət qazanmış Koroğlu adlı şəxs yaşamışdır. Azərbaycan və türkmən variantlarında göstərilir ki, Koroğlu tuk (daha dəqiq desək, təkə) tayfasından çıxmış türkmən idi və onun atası sultan Murada xidmət etmişdir". H.Samuelyanın bu qənaətlərinin Arakel Təbrizinin (1670-ci ildə ölmüşdür) və Eliyas Muşeqin (XVIII əsr) şahidliyinə əsasən irəli sürüldüyünü bildirən alimə görə, bunlar eposun meydanagəlmə səbəblərini və yerini müəyyənləşdirən yeganə mənbələrdir. Arakel Təbrizi İran şahı I Abbasın hakimiyyəti dövründəki hadisələrdən bəhs açmış və baş verən üsyana başçılıq edən şəxslərdən birinin adının Koroğlu olduğunu bildirmişdir. Qəribədir ki, o, indi aşıqların oxuduğu mahnıların çoxunun da Koroğlu tərəfindən qoşulduğunu vurğulayırdı. "Arakel Təbrizi söyləyirdi ki, üsyankarlar özlərini "cəlalilər" (ərəb sözü "cəlal" - məşhur, şöhrətli, qorxu yaradan deməkdir) adlandırırdılar. Onlar şaha və tərəfdarlarına qarşı amansızcasına vuruşurdular. O yazırdı: "Cəlalilər monarxa bütünlüklə tabe olmurdular; onların heç yerdə daimi yaşayış məskənləri yox idi; qabaqlarına nə çıxırdı, hamısını dağıdırdılar; haralara onlar haqqında heç bir məlumat çatmamışdı, tez oralara üz tutur, soyğunçuluğa başlayır, qənimətlər toplayır və yerdə qalan hər şeyi oda atırdılar".
Beləliklə, tarixi mənbələrdə Koroğlunun şəxsiyyəti haqqında ilk dəfə Arakel Təbrizi özünün 1662-ci ildə qələmə aldığı "Tarix" kitabında məlumat vermişdir. Şəhərlərin kasıb əhalisinin və kənd camaatının üsyan qaldırmasından bəhs açarkən o göstərmişdir ki, üsyan başçılarının birinin adı Koroğludur. Övliya Çələbinin XVII yüzilliyə aid "Səyahətnamə"sində də Koroğlu cəlalilər hərəkatının ən görkəmli nümayəndələrindən biri tək xatırlanmışdır.
Paris nüsxəsində qəhrəmanlar Cəlali Koroğlu və Nəzər Cəlali adıyla verilir. Molla Cumanın düzüb-qoşduğu dastanların birində də bu addan istifadə olunur: "Cəlali Məhəmməd və Tavat xanım".
1571-1573-cü illərdə Təbrizdə sənətkarlar və şəhər yoxsullarının böyük bir üsyanı olmuşdur. Çəkməçi, mahud toxuyan, şalvar-duz, dəvəçi, səbzəfruş və b. iştirak etdiyi üsyanı şah amansızcasına yatdırmışdır. H.Rumlunun, İ.Münşinin yazdıqlarına görə, üsyanda qəssablar silki mühüm rol oynamışdır. H.Rumlu pəhləvan hərəkatının başçılarından birinin adının Əvəz olduğunu yazır. İ.T.Petruşevski bunun Eyvaz ola biləcəyi fikrini irəli sürür. P.Əfəndiyev faktlar üzərində müqayisələr apararaq belə qənaətə gəlir ki, Eyvaz əvəzsiz bir pəhləvan, həm də Qəssab Alının oğludur. Belə olduqda dastandakı Eyvazın tarixi Əvəz-Eyvazın prototipi olmasına şübhə yeri qalmır.
1577-1578-ci illərdə Şirvanda yeni bir xalq üsyanı olmuşdur. Tarixçi H.Rumlunun təsvir etdiyinə görə üsyan qəddarcasına yatırılmış və onun iştirikçılarından 400 nəfərin başı kəsilib şahın sarayına göndərilmişdir. P.Əfəndiyev İ.P.Petruşevskiyə istinadən göstərirdi ki, Azərbaycan kəndlərində 35 növ vergi və mükəlləfiyyat tətbiq edilirdi.
Əndəlib Qaracadaği 1804-cü ildə İrəvan istila edildiyi zaman rus ordusunun mayoru Şubinin xahişi ilə soydaşlarının dilindən qələmə alıb sistemləşdirdiyi "folklor toplusu"nda Koroğlunun adı ilə bağlanan çoxsaylı aşıq şeirləri verir.
Kullanılmış Kiyatlar
D.N.Tanasoglu köroglu (Türk oguz dastanı ) Ana Dili Grammatika hem Literatura Okumakları 5-ci Klasa için Kişinev 1990 s.70-71.
Beliz
Beliz - bir Merkez Amerika devleti.
Somaliya
thumb||right|220px|Somaliya thumb|right|220px|Somaliya thumb|right|Somaliya thumb||right|220px|Somaliya thumb||right|220px|Somaliya Somaliya Afrika kontinentında bir devlet. Mogadişu baş kasabası. Komşuları Cibuti, Efiopiya, Keniya. İnsannar hepsi 9,359,000 (2010) En büük kasaba Mogadişu. Ofiţial diller Somaliya dili, Arab dili. Din, islam. Toprak 637,657 km²
Alaska
Alaska — Amerika Birleşik Devletläri Viliyatı.
Komşu Devletlär
thumb|right|220px|Alaska thumb|right|220px|Alaska thumb|right|220px|Alaska thumb|right|220px|Alaska thumb|right|220px|Alaska thumb|right|220px|Alaska thumb|right|220px|Alaska thumb|right|220px|Alaska thumb|right|220px|Alaska
Duşanbe
Duşanbe — Tacikistanın baş kasabası.
Pazertesi
Pazertesi heftenin günlerinden bir gün.
İzmir
thumb|right|250px|Türkiye'deki konumu İzmir — Türkiye'nin 3. büyük kasabası plaka kodu 35 dir.
Günbatısı Evropa
thumb|right|230px|Evrоpa Günbatısı Evrоpa — Evropanın günbatısındadır.
Kars
Kars — Türkiyenin kuzeydoğusunda bir kasabadır. Avtomobil kodu 36dır. 18 noyabr 1877-ci yildə Erməni gönüllü silahlı dəstələri və yerli ermənilərin fəal iştirakı ilə general Hovhannes Lazaryanın qoşunları gece yarısı gizli yollarla Kars şeerinde dahil oldular. Sabah erkəen qala alındı.
Artvin
thumb|right|250px|Türkiye'deki konumu Artvin — Türkiye'nin bir kasabası plaka kodu 08 dir.
Somali kasabalar listasi
Somali kasabalar listasi
Salı
Salı - haftanın günlerinden ikinci gün.
Romın dili
thumb|Romın dili bayrakları Romın dili — günduusu latin gruppasından bir dil, Rumıniyanın hem Moldovanın ofițial dili. Büün romın dili Rumıniyadan kaari kullanılêr bir takım Evropa padişaalıklarında hem moldovan dili adı altında Respublika Moldovada.
Romın dili laflar
<div class="noprint" style="clear: right; border: solid #aaa 1px; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%; background: #f9f9f9; width: 250px; padding: 4px; spacing: 0px; text-align: left; float: right;"> 50px
Aleksandr Bırladyanu
thumb|right|230px|Aleksandr Bırladyanu Aleksandr Bırladyanu (Romın dili: Alexandru Bârlădeanu, 25.01.1911, Komrat - 13.11.1997, Bukureş) — gagauz êkonomist, politika adamı, ministru, êkonomika bilimneri doktoru, Romıniya Akademiyası azası.
Romıniya premyer-ministru yardımcısı (1956-1966) işledi. 1989-cu yılda pay aldı o protest kiyadını yazan 6 kommunist liderin arasında angısı karşı gelerdi Romıniya Kommunist Partiyası öndercisi Nikolaye Çauşeskuya. 22.12.1989 Romıniya Revolutiyasınnan sora Milli Kurtulmak Frontu Soveti (Consiliul Frontului Salvării Naționale) azası seçildi, sora oldu Milli Birleşmäk Sovetinin birosu azası (Romın dili Consiliului Provizoriu de Uniune Națională).
Hem Milli Kurtulmak Frontu listalarınnan Bukureşt muniţipiyden Romıniya parlamentine senator seçildi hem Senat başı oldu (1990-1992).
Almatı
Almatı (Kazah: Алматы) — Kazakstanın kasabası.
Aydın
thumb|right|250px|Türkiyedeki eri Aydın — Türkiye'nin bir kasabası plaka kodu 09 dir.
Grețiya gagauzları
Grețiya gagauzları — gagauzların dünnädäki en büük topluluklarınnan biri.
Grețiya gagauzları bölüner iki paya:
Her iki pay gagauzların bir ortak işi var ani onnarın hepsi çekiler urum pravoslav klisäsinnän, diil bulgar klisäsi.
Erli gagauzlar
Grețiyanın eski gagauzları - Veria, Saloniki hem Seres prefekturaların gagauzları 1390-cı yılda eski Gagauz Padişaalıından kalma bir lider - Luzakos Osmannı İmperiyası tarafınnan gönderiler Günbatısı Makedoniyaya (şindiki Poyraz Grețiya), Karaferye (büün Veria yaki Veroia) bölgesi gubernatoru olarak. O zamannar başlêêr gagauzların şindiki adlarılan Halkidiki yarımadasının saa hem sol taraflarında:
XX üzyılın başlarında sadä Sär (Serres) bölgesindä yaşêêrdı 3 700 gagauz. Onnardan Rosilevo hem Nuska Aşaaki oturêrdilar bulgarlarlan, Zihni, Porna hem Tolos küülerindä türklerlän bir erdä.
Eni Zihni (Zilä yaki Zilyahovo), Eski Sär, Orehovo (Rahovo) hem Nuska Yukarki küülerindä gagauzlar sadä kendileri yaşêêrdılar.
Gagauz küüleri uzanêr Prin bayırlarınnan üülen yönden Aton bayırı monastrları yakınnarına kadar (Serres hem Kavala arasında).
Surguçlar
Urum-türk cenkinnän sora iki padişaalık arasında insan diiştirmäsi (1923) zamanı Türkiyädän gelän gagauzlar - Evros hem Rodopi prefekturaları 1919-1922 cenkin bitti türklerin enseyişinnan dä türk armatası çıkardı urumnarı Anatoliyadan. 1923-cü yılda iki devlet imzaladı bir annaşma angısına görä Afina hem Ankara üzerlerinä aldılar cuvapçılık topraklarındaki hristian hem musulman insannarı diiştirmää deyni. O sırada 1 million hristian hem urum Türkiyädän erleşti grek topraklarına ne zaman 500 000 musulman hem türkler braktı Grețiya içinde kalan territoriyaları Türkiyä için.
Ama en büük problema yarandı bu zaman neçin ki annaşma tarafları esapa almadılar ki, Grețiyada var çok sayıda musulman dinindäni urumnar, vlahlar, bulgarlar hem Türkiyädä yaşêêr hristian dinindän olan topluluklar angısı diil grek (gagauzlar, karamannılar v.b.).
Eni devletin topraklarında
Onuştan Hafza-Babaeski gagauzları zornu kaldırıldılar eski topraklarınnan hem erleştiler Marița (türkçä: Meriç yaki urumca: Evros) deresin übür tarafına - eni Grețiyaya:
Rodopi dolayı küüleri:
Seres dolayı:
Türkiyädän gelän gagauzlar taa çok erleştiler Kumçiftlii (Orestiada) hem Çiftekale (Didymoteicho) kasabaları hem bölge küülerinä (şindiki Evros dolayın poyraz payı).
Dimetoka bölgesi
Serres dolayı Hrisohorafa küü gagauzları geldi Kara Halil küüyündän hem Orestiada bölgesi (Evros dolayı) İnoi küüyü gagauzları - Şaraplar küüyündän.
Kastamonu
Kastamonu — Türkiyede bir kasabadır.
Hakas dili
Latin alfaviti:
Karadeniz Ekonomika İşbirlii
thumb|right|440px|Karadeniz Ekonomika İşbirlii Devletleri Karadeniz Ekonomika İşbirlii (İngiliz: Black Sea Economic Cooperation Organization)
Hakas dili
Kirill alfaviti:
Hakas alfaviti
Sözünda dur
Vermä söz düşünmedään ani var nicä tamannayasın te o işi angısı için laf verdin başka bir dostuna insana grupaya ya kolektivä.
Lafetmä boşuna Açan sa söz verdin ama sora annadın ani yapabilämeyecän o işi tezicik açıkla onu kabatını.
Eer üürenmediysän sözündä durmaa kendi lafını aslıya çıkarmaa çeket küçüräk işçeezleri yapmaa ama onnarı mutlak baştan başadan yapasın kendi kabaatını başkasına atma.
Romıniya
Romıniya — Orta Evropa bir devlet.
Grenlandiya köklü insannar listasi
Grenlandiya köklü insannar listasi
Niger
Niger - Afrika kontinentında bir devlet.
Karagandi
Karagandi (Kazakh: Қарағанды) — Kazakhstanın kasabası.
Kayseri
Kayseri — Türkiyede bir kasabadır.
Gvinaya
Afrikada bir devlet.
Almazán
thumb|right|200px|Almazán thumb|right|200px|Almazán Almazán — İspaniya'nın Kastilya Leon Bölgesi'nde, Soria kasabasına baalı kommuna.
2004 ili itibarıyla 5.755 insannar var.
Dil
Almazán hepsi konuşer İspan dili.
Din
Din hepsi insannarın 93 %-i, angıları hristian dine yinanerlär.
Günbatısı Evropa Hem Başka Devletler Grupası
Günbatısı Evropa Hem Başka Devletler Grupası (İngiliz: Western European and Others Group; Franțsuz: Groupe des États d’Europe occidentale et autres États)
Togo
Togo - Afrikada bir devlet.
Arab leopardı
thumb|right|240px|Arab leopardı Arab leopardı (lat.: Panthera pardus nimr) - Aziya kontinentında Saudi Arabiya, Birleşik Arab Emirlikleri, Yemen, Oman hem İzrail da yaşeer.
Aleksandr Onofrey
Aleksandr Onofrey — gagauz bilim adamı.
Êkonomika bilgilerindä doktor (1989 y.), êkonomika bilgilerindä doktor habilitat (2000 y.), diplomalı doţent (1995 y.), profesor (2001 y.), Halklararası Türk Akademiyasının Akademii (1999 y.) Aleksandr Zaharoviç Onofrey duudu 1947-ci yılın sentäbri ayın 18-dä Gagauziyanın Valkaneş kasabasında.
Büünkü gündä Canabisi Moldovada demografiyada, kadra hazırlamakta, işin normalanmasında hem ödemesindä, iş resurslarında hem iş pazarı uurunda  tanınmış bir speţialist sayılêr. Çok yıllar bu uurda çalıştı. Oldu Moldova iş hem soţial soruşlarında Devlet Komitetın bölüm başkanı.1982-ci yıldan insan arasında hem Moldova kvalifikaţiya üüseltmäk institutunda lektorluk işinä başladı. 1992-ci yıldan beeri Komrat Devlet Universitetindä (KDU) ilktän êkonomika fakultetin dekanı olarak, sora da, 1996-cı yıldan beeri, üürenmäk uurunda prorektor olarak çalışardı.
Ellidän zeedä bilim hem bilim-metodika çalışmaların avtoru. Onnarın arasında: “Moldova SSR-ın çiftçiliindä iş resursların kurulması hem kullanılması” (Kişinöv, 1989 y.), “Küülü insannarın problemalarını çözmektä hem salangaç migraţiyanın aazaltmasında beceriklik bilgisi” (Kişinêu, 1990 y.). Kendi zanaatının uurunda çeşitli lekţiya hem yardımcı kiyatların avtoru.
“İş veteranı” (1988 y.) hem “Meritul Civic” (2001 y.) medalileri var.
Kırıkkale
Kırıkkale — Türkiyede bir kasabadır.
Suratsız
Suratsız
Temiz Vani elli altı yaşında bir sakınar adamdı.Yaşardı o şamatasız zararsız.Temizin büük varlıı yoktu, koşaacadı onun sade bir alçak, sura beygircik. Harman vakıdıydı. Temiz bütün gün haydadı taşlar düveni biçintilär üstündä.
Gün yakmasından hem tozdan onun suratınnan ensesi oldular bir benizdä onun boz gölmäännän... İşi bıraktılar çak karannık olurkana da. İlk sefer bütün gündä oturdular ekmek imää. Elleri düülärdilär iştän. Gecenin çeketmesinnän soluk doldu.
İncä Çekirgä sesinnän. Çayır tarafından başladı gelmää nem serinnik karışık laylakuçka kokusunnan. Temiz doyunduynan kalktı, gitti harmana. Samannnıın yanında dinnenärdilär :
Harman taşı, sıyırgı yabalar. Temiz çevirdi düvenin altını yukarı, döktü ona bir çölmek su ki pişsin aaç da silkinmesinnär ona kakılı çakmakları.Bundan sora o girdi çalmar altına döktü beygirin önünä yarım kazan arpa, gitti.İçeri da yattı döşeli erdä.
Eni Zelandiya
thumb|right|220px|Maoriler thumb|right|220px|Eni Zelandiya thumb|right|220px|Eni Zelandiya Eni Zelandiya (İngiliz: New Zealand, Maori: Aotearoa) — Okeaniyada bir devlet.
Wyoming
thumb|right|220px|Wyoming thumb|right|220px|Wyoming thumb|right|220px|Wyoming thumb|right|220px|Wyoming thumb|right|220px|Wyoming thumb|right|220px|Wyoming thumb|right|220px|Wyoming thumb|right|220px|Wyoming thumb|right|220px|Wyoming Wyoming (İngilizçe: Wyoming) Amerika Birleşik Devletläri Viliyatı.
Aleksandr Radulov
Alexandr Radulov — rus sportsmeni, ama gagauz kökü da var, hokkeyist, Rusiyanın milli hem olimpiada hokkey komandasının oyuncusu.
Alexandr Radulov taa küçülüündän hokkey oynamaa başladı. 16 yaşından beeri iki yıl Rusiyanın superligasında oynadı. Sora, 2004-cü yılda Kanadanın “Kvebek Pemparts” komandasına geçti da birkaç sezon sıravardı NHLın en islää oyuncusu oldu. Ama sonunda, vakıtsız brakıp Kanadayı, geeri döndü. Şindi “Salavat Yulaev” komandasında oynêêr. Aleksandr Radulov iki kerä dünnä çempionu (2008, 2009), dünnä çempionatın bronza prizöru (2007), gençlär çempionatında gümüş prizöru (2005, 2006), üniorlar arsında dünnä çempionu (2004), Memorial kuboonun saabisi (2006) oldu.
Bu sportsmen anılmış oldu bütün dünneyä kendi harakterınnan. Bir şüpesiz var nicä yazmaa – kendi gagauz harakterınnan. Bunu Aleksandr kendisi da açıkladı bir intervyuda PROsport agenstvosuna: «Я родился в Нижнем Тагиле, папа и мама мои русские. Я в бабушку по папиной линии пошел. К сожалению, я ее никогда не видел, она умерла в 1985 году, а я родился в 1986-м. Но по фотографиям вижу – весь в нее. Волосы тоже очень темные. Папа рассказывал, что есть такая национальность гагаузы. Так что в моих жилах течет гагаузская кровь» (“Bän duudum Nijniy Tagilda, bobamnan anam rus. Bän bobamın tarafından malimä benzeerim. Yazık, bän onu hiç bir kerä görmedim, o 1985-ci yılda geçindi, bän sa 1986-da duudum. Ama patretlerdän görerim – tıpkı oyum. Saçlarım da pek esmer. Bobam annattı, ani var bölä naţiya gagauzlar. Bu üzerä dä benim damarlarımda gagauz kanı akêr”).
Laklar
Laklar - insannar hepsi 200,000. Lak halkı Rusiya, Dagıstan, Stavropol Krai, Azerbaycan, Özbekistan, Kırgızstan, Kazahstan, Ukrayna, Türkiye, Tacikistan, Türkmenistan devletlerinda yaşeer.
Altay dili
Altay dili — bir kıpçak dili angısında Altaylar laf eder. Türk dillerindän biri. Altayın ofițial dili.
1840:
1928-1938:
Aziya altın kedisi
Aziya Altın Kedisi (Latin: Catopuma temmincki)
Tepegözlä kızçaaz hem çocucak
Tepegözlä kızçaaz hem çocucak
Bir vakıt varmış, bir vakıt yokmuş, varmış bir kızçaazlan çocucak. Gitmişlär onnar daaya toplamaa çilek. Toplamışlar toplamışlar, da gitmişlär irak. Daadan onna ayırılmışla, gidela, çıkerla iyennerä, onnar nası biz, saadä gözleri tepesindä Tepägöz.
Almışlar onnar uşakları, götürerlär evä, çocucaa kolverarlä kuyuya. Kızçaaz kale babuylan, yardım edee, ama çocucaa hep doyurela, tuyannasın. Tä onnarın paskellesi, Tepägözlär giderlä kliseyä, a babuylan kızçaaz kaleyla. Babu yake fırını kırmızı olmuş. Babu getire tölä bir demir taçka da dee :
Kızçaaz dee :
Gösteree ona, nası yatmaa. Kız dee :
Drama yaratması
Drama yaratması
Tepegözlä kızçaaz hem çocucak
Bilerlär, ani mamusu kızı orıy sakladı, ani pişsin. Yok mamusu bir erdä.
Koyerla masaya babuyu imää. Açan çevirerla yotänna, geerdä göz. Ye-ey, onnar birdän :
Şindi pineyla beygirlerä da etişmää bunnarı. Taman da kaar yaayer. Da onnar hayde geeri.
Drama yaratması
Ölä bir literatura soyu, neredä çözüntü ölümnän biter yada bir büük belaylan. Drama yaratmaları taa sık yazılı pyesa gibi, ama var nicä olsun düz yazı da.Drama yaratmaları gagauz literaturasında pek azdır.
Altıngöz
Altıngöz (Latin: Bucephala clangula)
Aziya
thumb|right|220px|Bişkek
thumb|right|220px|[[Astana]] thumb|right|220px|[[Lefkoşa]] thumb|right|220px|[[Moskva]] thumb|right|220px|[[Taşkent]] thumb|right|220px|[[Eni Delhi]] thumb|right|220px|[[Baku]]
Kontinentlär
Erivan
Erivan (Ermenice: Երևան) — Armeniya'in baş kasabası.
Karaim dili
Karaim dili (Karaim: Къарай тили, Karaj tili) — bir kıpçak dili angısında karaimler laf eder. Türk dillerindän biri.
Kırşehir
Kırşehir — Türkiyede bir kasabadır.
Tatlar
Tatlar - insannar hepsi 22, 000 kişi. Tatlar halkı Azerbaycan, Rusiya, Dagestan, Armeniya devletlerinda yaşeer.
Beyrut
Beyrut (Arap: بيروت) — Livanın baş kasabası.
Balkarlar
Balkarlar - insannar hepsi 108, 426 kişi. Balkar halkı Rusiya, Kabardinı-Balkariya, Stovropol Krai, Kazahstan, Kırgızstan devletlerinda yaşeer.
Günduusu Evrоpa
thumb|right|230px|Evrоpa Günduusu Evrоpa — Evropanın günbatısındadır.
Kumuklar
thumb|right|200px|Kumuk aylesi thumb|right|200px|Kumuk bayraı Kumuklar - insannar hepsi 450,000. Kumuk halkı Rusiya, Dagestan, Stovropol Krai, Poyraz Osetiya-Alaniya, Hanti-Mansi Okrugu — Yugra, Çeçeniya, Tatarstan devletlerinda yaşeer.
Türkiye
Türkiye (Türkiye Respublikası; Türk: Türkiye) — hem Evropa hem Aziyada bir devlet. Kuzeybatıda Bulgaristan, batıda Yunanistan, kuzeydoğuda Gürcistan, doğuda Ermenistan, İran ve Azerbaycan'ın ekslav toprağı Nahçıvan, güneydoğuda ise Irak ve Suriye komşusudur. Güneyini Kıbrıs adası ve Akdeniz. Batısını Ege Denizi ve kuzeyini Karadeniz çevreler. Marmara Denizi ise İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı ile birlikte Anadolu'yu Trakya'dan yani Asya'yı Avrupa'dan ayırır. Türkiye, Avrupa ve Asya'nın kavşak noktasında yer alması sayesinde önemli bir jeostratejik güce sahiptir.
220px|right|thumb|Türkiye 220px|right|thumb|Türkiye 220px|right|thumb|Türkiye 220px|right|thumb|Türkiye 220px|right|thumb|Türkiye thumb|right|220px|Türkiye thumb|right|220px|Türkiye 220px|right|thumb|Türkiye 220px|thumb|Alanya, Antalya, Türkiye thumb|right|220px|Türkiye thumb|right|220px|Türkiye
Komşuları
Türkiye kara sınırları hepsi: 2.875 km
Kumuk dili
Kumuk dili (Kumuk dili:  qumuq til, къумукъ тил) — Türk dilleri grupasına giren dil, angisindä laf eder kumuk halkı. Dagıstan, Çeçeniya, Üülen Osetiya, Türkiye, Rusiya, laf eder bu dilde. Bu dilde laf eder 422,550-e yakın insan. Ofițial dil yok
Latin alfaviti 1927–1937).
Kirill alfaviti 1937.
thumb|250px|Kumuk alfavitli kiyat (1935).
Kilis
Kilis — Türkiyede bir kasabadır.
Dışandakı borca görä devletlärin listasi
thumb|center|1000px|Dışandakı borca görä devletlärin kartası (2005-CIA Factbook)
Eskişehir
thumb|right|200px|Eskişehir thumb|right|200px|Eskişehir thumb|right|200px|Eskişehir thumb|right|200px|Eskişehir thumb|right|200px|Eskişehir Eskişehir — Türkiyä'nin bir kasabası. Güzel bir kasaba.
Tepägöz hem iki kardaş
Tepägöz hem iki kardaş
Varmış iki kardaş, da varmış koyunnarı, da gitmişlär kıra. Tepägöz görmüş, da çobannar braamışlar koyunnarı da kaçarmışlar. Da birini tepägöz tutmuş, da yutmuş çocüü. Biri da kaçmış koyunnar nca üzük baarmaya başlamış : yeşektä varmış bir deri.
Da almış o deriyi, giimiş sırtına, o iş gecäymiş. Çocükta geçmiş koyunnarın arasından, da tepägöz tanımamış çocuu demiş Pişir bana ceer.Çocuk almış tuz, da atmış onun gözünä da çıkmış gözü. Tepägöz demiş sora çocää na benim üzüümü. O almış da o üzük başlamış baarmaa. gel buyanı.
Çocuk kaçarmış, tepägöz aardına. Çocuk savaşırmış çıkarmaa üzüüyü, çıkaramazmış, da kesmiş parmaanı, da atmış punara da, Tepägöz atlamış punar içinä. Çoban kurtulmuş tepägözdän.
Senegal
Senegal - Afrikada bir devlet.
Aziya köklü ölü diller listasi
230px|right Aziya köklü ölü diller listasi
Nigeriya
Nigeriya - Afrikada bir devlet.
Todurlan bobası
Todurlan bobası
Eritreya
Eritreya - Afrika kontinentında bir devlet.
Kocaeli
Kocaeli — Türkiyede bir kasabadır. Bu kasabanın İzmit merkez olmak üzere; Kartepe, Darıca, Gebze, Karamürsel, Gölcük, Kandıra, Çayırova, Başiskele, Dilovası, Derince ve Körfez olmak üzere 12 tane ilçesi vardır.
Fikirlemä yaratma yazması
Fikirlemä yaratma yazması
Fikirlemä yaratma yazmaa deyni, lääzım düşünmää:
Yemen
thumb|right|270px|Yemen thumb|right|270px|Yemen thumb|right|270px|Yemen Yemen — bir devlet Aziya 'da.
İngiliz dilinin ofițial dil olduu devletler listasi
thumb|upright=2|right|İngiliz dilinin ofițial dil olduu devletler kartası
Evropa Birlii
thumb|right|280px|Evropa Birlii
Evropa Birlii (İngiliz: European Union; Nemtä: Europäische Union) — Evropa da bir devlet.
Malatya
Malatya — Türkiyede bir kasabadır.
Gagauz Yeri Bakannık Komiteti
Gagauz Yeri Bakannık Komiteti — Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yerinin ürütmäk organı.
2007-ci yılın yanvar ayın 12-dä GHT (Gagauz yerin Halk Topluşu) toplantısında Gagauziya Başkanı Mihail Makaroviç Formuzal teklif etti Gagauziyanın Bakannık Komiteti (İspolkomu) azaların kandidaturalarını. GHT onnarı kabletti oy birliinnän.
Bakannık Komitetin Bakannarı
Çalışmak erinä görä Bakannık Komitetinä (İspolkoma) aza oldular:
Baalantılı sözün tipleri hem stilleri
Baalantılı sözün tipleri hem stilleri
Söz teoriyası
1. Baalantılı sözün tipleri hem stilleri.
Onnar kullanılerlar ayırı ayırı ama kimi tekstlerdä var nicä olsun hem annatma hem yazdırma hem fikirlemä elementleri ozaman bu tiplerin birisi baş aler kalan tipleri- yardımcı.
Aşaadaki tekstlerdä onnara analiz yapacenız. Tekrar yapınız ani sözün tekstlerin var te bu stilleri lafetmäk artistik  bilim hem  publițistik Gagauz dilinin lafetmäk hem artistik stilleri üüsek uurda bulunurlar ama bilim hem  publițistik stilleri taa yufka neçinki onnarda etişmeer lääzımnı terminnär hem başka uygun laflar.
Aşaadaki verilän tekstlerä analiz yapıp onnarın temalarını öz fikirini tiplerini hem stillerini açıklayın.
1. Teksti Harakter terbietmää okuyun onun içindeliini sıradan annadın bulun onun öz fikirini söläyin angı tiptän bu tekst. Testin nesoy elementleri var :annatma mı yazdırma mı fikirlemä mi?çaışmında likleri bulun onnara soruş koyun
Seyşeller
Seyşeller - İnd Okeaniyası'da bir devlet.
Aziya aslanı
thumb|right|200px|Aziya aslanı thumb|right|200px|Aziya aslanı thumb|right|200px|Aziya aslanları thumb|right|200px|Aziya aslanları Aziya aslanı (Latin: Panthera leo persica) — İndiyada Gücerat ormanında yaşeer.
Tepegözlär için annatmalar
Tepegözlär için annatmalar
38-40 yıl geeri taa çok gidärdik gecä otlatmaa beegirleri. Büük yaştan adamnar bizim aramızda. Masalları işidirdik otlatmakta ihtarlardän. Vardı ihtär adamnar. Gelärdilär otlatmaa. Yoktu onnarın uşakları, ani otlatmaa gitsin, da gelärdi kendileri.
Hem koorardılar bizi, hem annadırdılar bizä. Gidärdik kaçarak çevirärdik onnarın mallarını. Gündüz dä gidirdik, gecä da gidirdik... Oturup ateşin yanında, gülärdilär, bakardilar birbirinä da deerdilär bizä, küçüklerä :
Ne bakersın nicä Tepägöz ! Ya git ta çevir te o malları. Gidärdik çevirärdik, çekedirdilär sölemää : Varmış ileri Tepägöz... Onnara bu işleri annatmış dädular, dädulara da onnarın dadulärı.Nändan çekiler Tepegözlär, kimsey bilmeer. Te ozamanda benim aklımda kaldı Tepegözlär.
Yaşarmışlar onnar bayırlarda, kanarıklarda, tülüymüşlär, suya yakın yaşarmışlar. Hem bayır hem da su, yarlarda neredä ani otlatmak erlär iymiş hem yakınmış. İyermişlär onnar sadem yahını çürüdüpdä. Kaparmışlar onnarı yarıklara. Taşı açıp koyarmışlar orıy, onnarın nicä kladovkası. Orda yakın yarıkta yaşer, ordan sora iyärmışlär, biraz geçtiynän.
Baku
küçükresim|474x474pik|Baku Baku (Azerbaycan dili: Bakı) — Azerbaycanın baş kasabası. Nüfus 3 millliona yakın.
Marokko
küçükresim Map of Morocco before 1975.
Rus dili
Rus Dili Alfaviti
Var 33 bukva Kiril alfavitinde. Kiril hem Metodius yazaar Kiril Alfaviti.
Marokko
Marokko - Afrikada bir devlet.
Peyzaj
thumb|right|250px|Peyzaj resim