cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Isiméir
Is é is brí leis an isiméireacht ná gur féidir le dhá chomhdhúil difriúla a bheith mar an gcéanna ó thaobh choibhneas na ndúl de, cé nach ionann a dtréithe ceimiceacha. Is é is cúis leis an isiméireacht ná go bhfuil struchtúr na móilíní difriúil ag an dá chomhdhúil. Bíonn an isiméireacht an-tábhachtach sa cheimic orgánach (ceimic na gcomhdhúl a bhfuil carbón iontu), ós féidir na milliúin comhdhúile éagsúla a thógáil as na hadaimh charbóin, chomh réidh is a cheanglaíonn siad naisc dá chéile, ionas go gcruthaítear slabhraí fada carbóin.
Aliaksandra Sasnovich
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Bhealarúis í Aliaksandra Sasnovich. Rugadh í ar an 22 Márta 1994.
Isiméir
An Tátaiméireacht
Bíonn tátaiméireacht ag baint leis na siúicrídí freisin, cosúil leis an nglúcós: tá tátaiméir shlabhroscailte amháin ag an nglúcós chomh maith le roinnt tátaiméirí cioglacha éagsúla. Is é an difríocht is mó atá idir na siúicrídí agus na halcóil siúcra cosúil leis an soirbíotól, an xilíotól agus an mainníotól ná nach bhfuil tátaiméireacht ar bith ag roinnt leis na halcóil siúcra: is comhdhúile slabhroscailte ar fad iad.
Dún Breatainn
Stair
Scríobh Naomh Pádraig cuntais ar na ruathair rialta a thug an rí Págán ach Coroticus, nó Ceretic Guletic is cosúil, as an mBreatain ar Éirinn ar mhaithe le Críostaithe a fhuadach nó a mharú.
Martin Brennan
Polaiteoir Éireannach ab ea Martin Brennan (1 Márta 1903 – 21 Meitheamh 1956). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Katie Taylor
Pearsanta
Mar imreoir sacair, d'imir Taylor le foireann náisiúnta na mban.
Aeráid
Séard is pailéichlíomeolaíocht ann ná staidéar agus cur síos ar na clíomaí ársa ag baint úsáide as eolas ó fhoinsí neamhbhitheach, cosúil le dríodar ó ghrinneall locha agus croíocháin oighir agus as eolas bitheach cosúil le fáinní crainn agus coiréal.
Liam I Shasana
Liber de Wintonia
D'ordaigh Liam suirbhé 'Liber de Wintonia' nó 'An Leabhar Brátha' (Béarla: Domesday Book) sa bhliain 1085. Bailíodh eolas faoin talamh go léir ar fud Shasana agus rinneadh taifead de san Leabhar Brátha. Rinneadh an suirbhé seo ar mhaithe le cúrsaí gearrtha cánach agus tá sé ina shár-fhoinse eolais do staraithe an lae inniu i leith na tréimhse sin. Rinneadh taifead ann ar an méid talún a bhí ag gach ridire, ar an méid sráidbhailte a bhí ann agus ar an gcineál feirmeoireachta agus curaíochta a bhí ar siúl iontu. D'úsáid Liam an t-eolas seo le fáil amach cén chumhacht mhíleata agus cén cineál maoine a bhí ar fáil dó sa tír. Ba é an t-aon rí san Eoraip i rith na meánaoiseanna a rinne a leithéid.
Cill Fhionntain
Creideamh
Tá príomhreilig Bhaile Átha Cliath suite i Sutton, darb ainm Naomh Fiontán, atá scoilte idir "sean" and "nua." Tá séipéal scriosta sa tseanchuid, agus teachín choimeádaí tréigthe sa dara chuid.
Liam II Shasana
clé|mion|Séala William Rufus Bhí Liam II nó Liam 'Rufus' ("Liam rua" (t. 1056 – 2 Lúnasa 1100) ina rí ar Shasana ó 1087 go 1100. Ba é an dara mac ag Liam I é.
Dúnmharú ?
Ó bhí sé gan oidhre, tháinig deartháir níos óige leis, Anraí I, i gcomharbas air, ach ní gan dua é.
Seattle, Washington
Is í Seattle an chathair is mó i Washington, SAM agus príomhbhaile Chontae King í. Tá daonra 3.98 milliún ag Mhórcheantar Seattle, an cúigiú mhórcheantar déag is mó sa tír. Tá sí suite ar chuing idir Sunda Puget agus Loch Washington.
Abhainn na Sláine
Abhainn in oirdheisceart na hÉireann is ea Abhainn na Sláine (nó an tSláine ).
Slaodacht
mion|clé|250px|Tá slaodacht níos lú ag an tsubstaint ar barr ná atá ag an tsubstaint ar an bhun. Is tomhas é an t-slaodacht ar aimhleisce sreabháin chun sreafa, a bhaineann leis an bhfrithchuimilt (strus fiartha nó strus teanntachta) inmheánach sa sreabhán, nuair a ghluaiseann cuid amháin de thar chuid eile. Dá bhrí sin, tá deirtear go bhfuil uisce "tanaí", mar go bhfuil a shlaodacht ísle aige, cé go mbíonn mil "tiubh", mar go bhfuil a shlaodacht níos airde. Go simplí, bíonn níos mó gluaiseachta ag sreabhán a bhíonn ar shlaodacht íseal. Mar shampla, cruthaíonn magma feilseach ard-slaodacht stratabholcán a bhíonn ard agus géar, toisc nach féidir leis sreabhadh i bhfad roimh a fhuaraíonn sé, cé go gcruthaíonn magma mafach sciathbholcán le cruth leathan agus éadomhain. Bíonn roinnt strusfhriotaíochta ag gach fíor-shreabhán (ach amháin forshreabháin) agus dá bhrí sin tá siad slaodach, ach nuair nach mbíonn aon fhriotaíocht ag sreabhán in aghaidh struis tugtar sárshreabhán nó sreabhán neamhvisciúil air.
Mariano Brull
Tagairtí seachtracha
Filíocht íon Mariano Brull (i Cervantes Virtual) (Rochtain ar 9 Bealtaine, 2018)
Corn FIFA an Domhain 2010
Cúlra
Dúirt Coiste Feidhmiúcháin FIFA go mbronnfadh an eagraíocht an onóir ar thír amháin seachas ar dhá thír le chéile agus mar sin d'éirigh an Túinéis as. Níor glacadh leis an Libia mar iarrthóir óir nach raibh an tír sin in ann na coinníollacha uile a chomhlíonadh gan an Túinéis.
Babhtaí deiridh
Má chríochnaíonn aon chluiche sna babhtaí seo ar chomhscór, imreofar am breise; dhá leath 15 nóiméad. Má tá an cluiche fós ar chomhscór ina dhiaidh sin, socrófar an toradh le ciceanna pionóis.
Kyle Broflovski
Carachtar ficseanúil is ea Kyle Broflovski sa tsraith theilifíse Mheiriceánach beoite South Park. Tá sé guthaithe ag Matt Stone. Bhí sé le feiceáil ar an gclár den chéad uair san eipeasóid "Cartman Gets an Anal Probe". Duine de cheithre phríomhcharachtar ar an gclár (is iad Stan Marsh, Eric Cartman agus Kenny McCormick na trí phríomhcharachtar eile). Chonacthas é ar an teilifís den chéad uair nuair a craoladh South Park den chéad uair ar 13 Lúnasa 1997.
New Rochelle, Nua-Eabhrac
Is cathair de chuid stát Nua-Eabhrac, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í New Rochelle. Tá timpeall is 79,726 (2020) duine ina gcónaí sa chathair. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1899. Tá Ollscoil Í (Iona University) suite ann. Tá Noam Bramson ina mhéara ar an gcathair. mion|clé|New Rochelle cois Shunda an Oileáin Fhada: Echo Bay
Gordon, Victoria
Iompar
Níl de sheirbhís iompair phoiblí ann ach bus a théann go dtí Ballarat agus Ballan. Ní bhíonn an tseirbhís ar fáil ach uair sa mhaidin agus uair sa tráthnóna.
Robert Lewandowski
Rinne sé sé ar an bhfoireann le haghaidh Lech i mí Iúil 2008 mar fho sa chéad bhabhta Corn UEFA qualifier gcoinne Khazar Lenkoran ón Asarbaiseáin. Sa chluiche, scóráil sé an sprioc ach amháin an chluiche. Le linn sé ar an bhfoireann Ekstraklasa sa chéad chluiche den séasúr i gcluiche i gcoinne GKS Bełchatów, scóráil sé cúl flick sÚil ach ceithre nóiméad tar éis teacht isteach sa chluiche dara leath déanach. Ina chéad séasúr sa roinn barr na Polainne, bhí sé an dara sna cairteanna sprioc-scórála. An séasúr seo chugainn, bhí sé ar an scorer barr le 18 spriocanna agus chabhraigh a fhoireann bhuachan na craobhchomórtais 2009-10.
Comhairle Aonghais
250px|thumb|Aonghas Contae de chuid na hAlban is ea Comhairle Aonghais.
Buirg Oileán Kodiak, Alasca
Tá sé ag críochantacht leis na buirgí seo leanas:
Ruaraidh Arascain is Mhàirr
Scríobh sé aistí, gearrscéalta, drámaí, agus leabhair staire.
Aodh Fuariodhnach
Ard-Rí na hÉireann ba ea Aodh Fuariodhnach (Sean-Ghaeilge Áed Uaridnach), nó Aodh mac Domhnaill (Áed mac Domnaill) (bás 612). Glaoitear ar scaití Áed Allán, ach tugtar an t-ainm sin de ghnáth ar an rí den 8ú haois leis an ainm céanna, dubhó Aodha Fhuariodhnaigh.
Machain
Is ceantar suite i gContae Chorcaí é Machain.
Joe Biden
Gnóthaí eachtracha
Thug Joe Biden cuairt ar Éirinn sa bhliain 2023.
Kenny McCormick
Carachtar ficseanúil is ea Kenneth "Kenny" McCormick sa tsraith theilifíse Mheiriceánach beoite South Park. Tá sé guthaithe ag Matt Stone agus Eris Stough. Bhí sé ar an gclár den chéad uair san eipeasóid "Cartman Gets an Anal Probe". Duine de cheithre phríomhcharachtar (Stan Marsh, Kyle Broflovski agus Eric Cartman na trí charachtar eile), léirítear é go minic mar an phríomhcharachtar sa tsraith agus é ag cur i gcoinne a chairde, a tharchur go coitianta chuige faoina ainm seo caite. Chonacthas é ar an teilifís den chéad uair nuair a craoladh South Park den chéad uair ar 13 Lúnasa 1997.
Aodh mac Ainmhireach
Teacht i réim
Is deacair é réimeas Aodha a scaradh amach ó shin a chol seisir níos sine, Baotán mac Ninneadha (bás 586). Tugtar achair éagsúla sna ríliostaí dá réimeas, a chuireann uile a thús roimh bhás Bhaotáin. Tá an bheirt acu fágtha ar lár as an ríliosta is luaite, Buile Choinn, dán den 7ú haois, ach is dóigh gur dréacht bolscaireachta é seo.
Droim Ceat
Pléadh cúrsaí Osraige ag an tionól, rud a chuireann in iúl go raibh tionchar ar leith ag Aodh sa Mumhain.
Liatroim, Contae an Dúin
Is baile fearainn suite i gContae an Dúin é Liatroim.
Barbra Streisand
Luathshaol
I 1943, nuair nach raibh sí ach aon bhliain d'aois, fuair a hathair bás de bharr thaom apaipléise agus é 34 bliana d'aois. D'fhulaing a clann faoin mbochtaineacht dá thoradh sin agus iad ag streachailt go mór lena gcuid billí.
Ernest Benson
Polaiteoir Éireannach ab ea Ernest Benson ( - 17 Márta 1975). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Fionnghlas
Oideachas
Tá 13 bunscoileanna agus 6 meánscoileanna i bhFionnghlas. Tá gaelscoil amháin Gaelscoil Uí Earcáin lonnaithe i bhFionnghlas Thoir agus Coláiste Íde, Coláiste Breisoideachais lonnaithe i bhFionnghlas Thiar. Tá an ghaelcholáiste Scoil Chaitríona agus príomhchampas DCU suite i nGlas Naíon in aice le bhFionnghlas.
Joseph Goebbels
Féinmharú
An chéad lá i ndiaidh bhás Hitler, thug bhean chéile Goebbels, Magda, nimh dá seisear clainne. B'éigean don chailín  is sine (Helga, 12) capsúl ciainíde a shlogadh siar in éadan a tola.
Aída Cartagena Portalatín
Beathaisnéis
Rinne sé staidéar ar bhunscoil agus ar mheánscoil ina bhaile dúchais, Moca. Ansin bhog sé go dtí Santo Domingo, príomhchathair na Poblachta Doiminicí agus chuaigh sé go Universidad Autónoma de Santo Domingo. áit ar ghnóthaigh sé dochtúireacht sna Daonnachtaí. Chríochnaigh sé staidéir iarchéime i músaemeolaíocht agus i dTeoiric na nEalaíon Plaisteach in Ollscoil Pháras.
Cloch Fhionn
Is baile fearainn suite i gContae Dhoire í Cloch Fhionn.
Les Trois Accords
Bhain siad clú agus cáil amach ar dtús lena gcéad albam Gros Mammouth Album agus na singlí Hawaïenne, Saskatchewan agus Lucille. Thuill siad níos mó cáil le Gros Mammouth Album Turbo, an dara leagan dá h-albam, leis na hamhráin breise Loin D'ici agus Turbo Sympathique.
Seirbhísí Sláinte ar Oileán na hÉireann
Is éard atá i gceist le Seirbhísí Sláinte ar Oileán na hÉireann ná na seirbhísí sláinte atá ar fáil do Phoblacht na hÉireann agus do Thuaisceart Éireann. Tá fréamhacha roinnte acu sna forbairtí leighis agus na sláinte poiblí mar a tháinig siad chun cinn sa 19ú céad. Tar éis 1920 thosaigh an dá chóras ag bogadh óna chéile. Sa bhliain 1948 bunaíodh seirbhís náisiúnta sláinte i Tuaisceart Éireann a bunaíodh ar phrionsabail mar atá ag an NHS sa Ríocht Aontaithe. Is é an t-ainm atá ar an eagraíocht i dTuaisceart Éireann ná Sláinte agus Cúram Sóisialta Thuaisceart Éireann. Tá eagrúchán na heagraíochta cosúil go leor leis an NHS, ach go n-áirítear leas sóisialach agus seirbhísí cosanta leanaí mar chuid de.
John Pascoe Fawkner
Tús a shaoil
Fuair athair Fawkner a shaoirse, agus thosaigh sé comhlacht bháicéara. Nuair a bhí sé ina fhear óg, bhuail Fawkner le Eliza Cobb. D’aistraigh siad go Launceston sa bhliain 1819, agus le cead an gobharnóra George Arthur, phós siad ar 5 Nollaig, 1822. Bhunaigh siad bácús, comhlacht adhmaid, siopa leabhar, nuachtán (The Launceston Advertiser) sa bhliain 1829, plandlann agus úllord.
Teangacha Slavacha
Comparáid agus Cur Síos
An chuid is mó de na teangacha Slavacha, tá sé nó seacht dtuiseal ag na hainmfhocail iontu, ach ón taobh eile de, ní bhíonn ach aon aimsir chaite ag na briathra. Tá an Bhulgáiris agus an Mhacadóinis bun os cionn leis seo, nó tá na tuisil imithe go hiomlán iontu, ach san am céanna, d'fhorbair siad córas an-ghasta d'aimsirí comhshuite faoi thionchar na dteangacha Balcánacha eile.
Risteard I Shasana
Bás
Fuair Risteard bás agus é ag cur caisleáin faoi léigear, gar do Limoges sa Fhrainc. Buaileadh le saighead crosbhogha é idir a mhuineál agus a ghualainn chlé agus tháinig morgadh ar an gcneá. clé|mion|ina "chodladh" i Fontevraud sa Fhrainc inniu clé|mion|[[Séala (suaitheantas)|séalaː "RICHARDUS DUX NORMANNORUM ET AQUITANORUM ET COMES ANDEGAVORUM"]] Sula bhfuair sé bás, d'iarr sé ar a oifigigh gan an fear óg (nó "buachaill') a scaoil an tsaighead a chrochadh nuair a bheadh deireadh leis an léigear, toisc go raibh meas aige ar urchar an fhir ar éirigh leis an rí a bhualadh. Cé gur comhlíonadh mian Risteaird nach gcrochfaí an saighdeoir a bhí i gceist, níor éirigh leis an bhfear féin teacht slán agus maraíodh é trí fheannadh i ndeireadh na dála.
Yongle
An tríú himpire de chuid an rítheaghlach Ming sa tSín ab ea an tImpire Yongle nó Ming Chengzu (2 Bealtaine 1360 – 12 Lúnasa 1424). Zhu Di a ainm pearsanta (is é Zhu a shloinne). Rugadh in Yingtian nuair a bhí an Rítheaghlach Yuan (is é sin réimeas na Mongólach) i réim go fós. Bhí sé ina impire sna blianta 1402–1424. Fuair sé bás in Yumuchuan san Ion-Mhongóil agus é ina impire ar an tír.
Deoise Dhoire
Is deoise suite i gContae Dhoire í Deoise Dhoire.
Buaf chána
Éiceolaíocht agus iompar
Tá an bhuaf chána le fail ar fhéarach agus i gcoillte, agus is breá léi áiteanna ar fhág daoine a rian orthu, ar nós claiseanna agus gairdíní. Beireann sí idir 8,000 agus 25,000 ubh d’aon iarraidh, agus iad ina sreanga fada glóthaí san uisce. De ghnáth tagann na torbáin as an ubh i gceann ocht n-uaire is daichead. Déantar buaifíní de na torbáin i gceann idir dhá lá dhéag agus seasca lá.
SS
I ndiaidh na bliana 1945, cuireadh cosc ar an SS sa Ghearmáin, ós rud é gur eagraíocht choiriúil a bhí ann.
Eighre
Is sráidbhaile san Eilean Sgitheanach, Comhairle na Gàidhealtachd, é Eighre.
Ardeaglais Naomh Fionnbarra
Is ardeaglais suite i gContae Chorcaí í Ardeaglais Naomh Fionnbarra.
League of Ireland Premier Division
Is é an League of Ireland Premier Division (Gaeilge: Príomhroinn Sraith na hÉireann) an roinn is airde i Sraith na hÉireann. Bunaíodh an roinn sa bhliain 1985.
Deadmau5
Nuair a bhí Zimmerman óg, bhí se ag caint le cara ar an ríomhaire ach theip ar an rud go tobann agus tháinig boladh aisteach as an ríomhaire. D'éiligh a athair air é a dheisiú. Luigh Zimmerman isteach ar an obair agus thosaigh sé ag baint an ríomhaire as a chéile, ach tháinig sé ar luch marbh. Fuair sé a leasainm ón eachtra sin. Tugtar “Dead” air ó shin ar aghaidh. Níor ghlac an seomra comhrá leis an ainm Dead Mouse agus mar sin bhí ar an Zimmerman an litriú a aistriú go “Deadmau5”. Zimmerman scaoileadh cúig albam stiúideo: "Get Scraped" (2005), "Random Album Title" (2007), "For Lack of a Better Name" (2009), "4x4=12" (2010) agus ">Album Title Goes Here<" (2011) agus le go leor sínglí.
Múinteoir
Is éard is múinteoir (ar a dtugtar múinteoir scoile freisin, nó, i roinnt comhthéacsanna, oideoir) ann ná duine a chuidíonn le mic léinn eolas nó inniúlacht a fháil.
Chrétien de Troyes
File Francach ab ea Chrétien de Troyes, a rugadh thart ar an mbliain 1130 agus a fuair bás idir an bhliain 1180 agus an bhliain 1190. Meastar gurb eisean a chuir tús leis an litríocht Artúrach i dtraidisiún na Sean-Fhraincise agus go raibh sé ar dhuine desna chéad chumadóirí de rómánsaí ridireachta. Do bhí Chrétien de Troyes i seirbhís Chúirt Champagne le linn thréimhse Henri I, Cunta Champagne, agus Mharie de France, a bhean chéile.
Leabhar Ard Mhacha
Is lámhscríbhinn dhathmhaisithe go formhór ag Laidin den 9ú haois é  Leabhar Ard Mhacha  nó Codex Ardmachanus (ar or 61), aitheanta fosta mar  Canónach Phádraig  agus  Liber Ar(d)machanus. Caomhnaítear é i Leabharlann Choláiste na Tríonóide, LS 52. Tá ann luath-théacsanna maidir le Naomh Pádraig agus cóip beagnach lán den Tiomna Nua, ar cheann dá leithéid is luaite. Feictear ann fosta roinnt mhaith samplaí as Sean-Ghaeilge.
Stair
'' The people of medieval Ireland placed a great value on this manuscript. Along with the Bachal Íosa, it was one of the two symbols of the office for the Ardeaspag Ard Mhacha. The custodianship of the book was an important office that eventually became hereditary in the MacMoyre family. It remained in the hands of the Mac Maoir family in the townland of Baile an Mhaoir near Corr Leacht until the late 17th century. Its last hereditary keeper was Florence MacMoyer.
Béal Átha na Carraige
Is caisleán suite i gContae Chorcaí é Béal Átha na Carraige.
Gort an Choirce, Contae Dhoire
deas|250px|thumb|Gort an Choirce Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Gort an Choirce.
Sláinte in Éirinn
Eipidéimeolaíocht
Nuair a iarrtar ar mhuintir na hÉireann cén caighdeán sláinte atá acu, is nós leo leibhéil níos ísle tinnis a thuairisciú thar mar a dhéantar áiteanna eile sna Eoraip.
Lodainn an Iar
Contae de chuid na hAlban is ea Lodainn Thiar (Gaeilge na hAlban: Lodainn an Iar).
Coillearnach
deas|250px|thumb|Coillearnach Is éard is coillearnach ann ná áit ina bhfuil crainn ag fás le tamall fada de bhlianta.
Palandróm
Is éard is palandróm ann ná focal nó abairt nó bailiúchán siombailí ar féidir an chiall chéanna a bhaint as a léamh bealach amháin nó droim ar ais. Seo ceann sa Bhéarla Was it a cat I saw? (An é cat a chonaic mé). Ceann sa Ghearmáinis ná é seo Sei fein, nie fies – bí go deas, ná bí dána riamh.
Martin (cathair sa tSlóvaic)
Tá Martin suite in iardheisceart na Slóvaice, 30 ciliméadar soir ó theas ó Žilina, 60 ciliméadar siar ó thuaidh ó Banská Bystrica, agus 230 ciliméadar soir ó thuaidh ón mBratasláiv, príomhchathair na Slóvaice. Ritheann an dá shliabhraon úd Veľká Fatra agus Malá Fatra in aice leis an gcathair, agus le teacht an gheimhridh, bíonn idir mhuintir na háite agus na turasóirí ón gcoigríoch ag tabhairt aghaidh ar na sléibhte le dul ag sciáil.
Torchiseal
Is éard atá sa torchiseal ná struchtúr cothrománach in éiceachóras ina bhfuil gach crann nó tor níos airde ná 1m agus níos ísle ná 5m.
Seantrabh
An Garda Síochána
Tá stáisiúin na nGardaí suite i Seantrabh, trasna an bhóthair ó chlub sacair Naomh Caoimhín.
Alfredo Espino
Beathaisnéis
Rugadh é san Departamento de Ahuachapán san chrios de tír, ar 8 Eanáir, 1900. Ba mhac le Enriqueta Najarro de Espino agus Alfonso Espino é, múinteoirí agus filí araon, a d'fhás aníos i dteach ina raibh rian na filíochta agus grá na n-ealaíon go smior ann.
Chuaigh an saol ina haghaidh ar bhlianta deiridh a shaoil; mar thoradh ar dhiúltú a thuismitheoirí a thoiliú lena phósadh le daoine óga áirithe, bhí éagothroime mhothúchánach agus chaidrimh air i gcónaí.
Bhí ealaín na filíochta go híogair aige; Rinne sé iarracht a thír dhúchais a ghabháil le fís liriceach; an ceann a chuir sé chun cinn le stíl shimplí, éasca le tuiscint, dá bhrí sin, gan deacrachtaí foirmiúla; scríobh sé soinéid, rómánsaí agus saorvéarsaí.
Buirg Petersburg, Alasca
thumb|280px|Suíomh sa stát [[Alasca]] 237x237px|deas|mion|Suíomh Alasca sa SAM Is buirg in Alasca é Buirg Petersburg. Tá sé suite in oirdheisceart an stáit, agus is é níos lú ná 1 duine sa chiliméadar cearnach (0/km²) an dlús daonra ann. Is é Petersburg príomhbhaile na buirge agus an lonnaíocht is mó daonra freisin. Sa bhliain 2016 bhí 3,149 daoine ina gcónaí ann.
Stair
Inchorpraíodh agus bunaíodh Buirg Petersburg ar 3 Eanáir 2013.
Naitsíochas
An Coincheap
Tháinig coincheap an tSóisialachais Náisiúnta ar an bhfód mar theideal ar chuspóirí Pháirtí Lucht Oibre na Gearmáine (Deutsche Arbeiterpartei, DAP), a tharraing an t-ainm nua úd NSDAP, nó Páirtí Sóisialach Náisiúnta Lucht Oibre na Gearmáine air féin sa bhliain 1920. Roimhe sin féin, i Mí Bhealtaine 1918, fuair Páirtí Gearmánach an Lucht Oibre san Ostair ainm nua den chineál chéanna - Deutsche Nationalsozialistische Arbeiterpartei - Páirtí Sóisialach Náisiúnta Gearmánach an Lucht Oibre.
Thairis sin, theastaigh ó Hitler a idé-eolaíocht féin a dhealú ón bhFaisisteachas, a bhí tagtha ar an bhfód san Iodáil faoi chomandracht Benito Mussolini. San Aontas Sóivéadach, áfach, ba ghnách Faisisteachas a thabhairt ar an dá idé-eolaíocht seo ón mbliain 1925 ar aghaidh, agus i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda, d'éirigh an úsáid seo coitianta i dtíortha Oirthear na hEorpa, a bhí ina satailítí polaitiúla ag an Aontas Sóivéadach. San Iarthar féin ba leasc leis an lucht léinn Marxach úsáid a bhaint as an téarma "Sóisialachas Náisiúnta" le tagairt don Naitsíochas, ó b'ionann sin dar leo agus aitheantas a thabhairt don chiallú gur sórt Sóisialachais é an Naitsíochas. Is é an tuiscint a bhí ag na Marxaigh gur cineál aicmeachas buirgéiseach a bhí i gceist leis an bhFaisisteachas.
Cultas an Führer i Stát an Führer
Ó thús na fichiú haoise bhí sé de chlaontacht i stáit na hEorpa go léir dul le polaitíocht údarásúil fhrithdhaonlathach. Chuaigh an sruth seo i méadaíocht i ndiaidh an Chéad Chogadh Domhanda, ó bhain an cogadh agus an bochtanas a lean é mealladh as a lán daoine. Sa Ghearmáin, bhí cineál réamh-mhúnla do chultas an cheannasaí údarásúil ann: cultas an Impire. I ndiaidh an chogaidh, níor chreid aon duine san Impire a thuilleadh, ach nuair a d'imigh cultas an Impire, d'fhág sé bearna i gcroíthe a lán daoine sa Ghearmáin, agus iad ag dréim le ceannasaí láidir nua. Tháinig deachtóirí ceannasacha i gcumhacht sa Spáinn (Franco), san Iodáil (Mussolini) agus san Aontas Sóivéadach (Stailín).
Onchú
Cur Síos
Tá cáil an nirt acu—tá a gcuid cumhachta inchurtha le láidreacht leoin.
Naitsíochas
Baint an Naitsíochais leis an gCaipitleachas
Tá sé ina chnámh spairne ón mbliain 1933 i leith, cad é go díreach an bhaint a bhí ag an Naitsíochas leis an gCaipitleachas. Le fiche focal a chur in aon fhocal amháin, bíonn lucht na heite clé ag impí go bhfuil síol an Naitsíochais sa chaipitleachas féin, agus lucht na heite deise ag cur béime ar chomhthréithe an Naitsíochais agus an tSóisialachais. Ó tháinig deireadh leis an gCogadh Fuar, tá an iompairc seo ag dul i laghad, nó díríonn taighde an lae inniu ar cheisteanna eile, ar nós:
Plean Forbartha Náisiúnta
Infheistíocht
clé|mion Tugtar infheistíocht do an-chuid tionscadal agus tionscnamh ar fud na tíre, ina measc sin oideachas, bóithre, iompar poiblí, seirbhísí sláinte, tithíocht shóisialta, forbairt tuaithe, tionscal, seirbhísí uisce agus dramhaíola, cúram leanaí agus forbairt áitiúil.
Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne
Cé go bhfuil an téacs caomhnaithe den Tóraíocht as Nua-Ghaeilge, agus dátaithe faoin 17ú haois, tá tagairt don scéal sa lámhscríbhinn den 12ú haoise, an Leabhar Laighneach, agus tá roinnt abháir ann a théann siar go dtí an 10ú haois. Nessa Ní Shéaghdha a bhí mar eagarthóir ar an leagan is mó a léitear sa lá atá inniu ann.
Searbh dearg
Searbh dearg a thugtar ar roinnt speiceas plandaí blátha sa ghéineas Pilosella.
An Chónaidhm
Sular tháinig Lincoln i mbun oifige i mí an Mhárta, bunaíodh Rialtas Comhdhála nua i mí Feabhra 1861, a mheas na Stáit Aontaithe a bheith mídhleathach. Dheonaigh na stáit mílíste deonacha agus theith an rialtas nua chun Arm na Stát Comhdhála féin a bhunú. Tar éis don Chogadh Cathartha tosú i mí Aibreáin, ghabh ceithre stát sclábhaithe ó dheas - Virginia, Arkansas, Tennessee, agus Carolina Thuaidh - isteach sa Chónaidhm freisin.
Músaem Chultúir na bhFilistíneach
Tá trí urlár sa mhúsaem. Sa chéad urlár tá taispeántas faoin gcultúr Filistíneach. Úsáidtear an dara hurlár chun taispeántais a ullmhú. Tá an tríú hurlár tiomanta do "Chistin Fhilistíneach" ina iniúchtar an bhia i gcultúr na Mara Aeigéiche.
Learpholl
Stair
Rinneadh siúcra agus tobac a thrádáil leis na hIndiacha Thiar agus le Virginia. Rinne na ceannaithe brabús maith as seo agus as soláthar long cabhlaigh, agus nuair a tháinig William III go dtí an port sa bhliain 1689, b’éigean dó praghas ard a íoc chun a arm a iompar go hÉirinn.
Ba í Learpholl an calafort sclábhaíochta ba mhó san Eoraip ón mbliain 1750 go dtí 1807. D'fhás an chathair go mór ar an trádáil triantánach: airm, slabhraí, earraí cadáis á n-easpórtáil chun na hAfraice, sclábhaithe á dtabhairt go Meiriceá Thuaidh agus Láir, agus cadás, tobac agus siúcra á n-iompórtáil ó na coilínigh. D'fhás an trádáil le hÉirinn agus leis na hIndiacha Thiar agus rinneadh brabús mór as an sclábhaíocht.
Mary Mitchell O'Connor
Dáil Éireann
I rith seisiún Dála i Meitheamhna bliana 2011 rinne Mick Wallace TD tagairt di mar Miss Piggy. Spreag sí lá bándearg sa Dáil ina dhiaidh sin ar mhaithe le hailse na gcíoch.
Coláiste Chnoc na Trocaire
Is coláiste suite i gContae Chorcaí é Coláiste Chnoc na Trocaire.
Artturi Ilmari Virtanen
Ceimiceoir Fionlannach ab ea Artturi Ilmari Virtanen ( 15 Eanáir 1895 - 11 Samhain 1973). D’fhreastail sé ar Ollscoil Heilsincí agus d’oibrigh sé ag Valio, comharchumann déiríochta inar cheap sé modhanna chun farae agus im a chaomhnú agus cineál nua sadhlais.. Rinne sé staidéar ar bhaictéir sna 1920idí freisin.
Óige 2000
Deireadh seachtaine Óige2000
Tá cúrsaí spioradálta agus féilte ar fáil do gach duine óg idir 16 agus 35. Is é croí na féile seo ná ceiliúradh an Aifrinn agus Adhradh na Sacraiminte Bheannaithe. Bíonn atmaisféar an-áthais, ceiliúradh agus díograis atá uathúil ann. Bíonn an áit lán de cheol, paidir, cainteanna, agus fianaise. Bíonn seans iontach cairde nua a dhéanamh agus bíonn sé lán de spraoi. Bíonn na cainteoirí ag plé topaicí dúinn, mar shampla: • Grá Dé domsa, • Cad é brí na beatha? • Íosa san Eocairist • Paidir agus an Bíobla Naofa
Anraí III Shasana
Bhí Anraí III (1 Deireadh Fómhair 1207 – 16 Mí na Samhna 1272) ina rí ar Shasana, agus Tiarna na hÉireann agus Diúc na hAcatáine, ó 1216 go dtí lá a bháis. Tháinig sé i gcomharbacht ar a athair, Eoin I.
Brandon Flowers
Amhránaí is scríbhneoir de chuid an bhanna ceoil The Killers is ea Brandon Flowers. Rugadh in Henderson, Nevada, Meiriceá é ar an 21 Meitheamh, 1981. Is é an duine is óige in a theaghlach. Tá deartháir amháin agus ceithre deirfiúr aige. Shane an t-ainm atá ar a dheartháir agus April, Shelly, Amy agus Stephanie na hainmneacha atá ar a dheirfiúracha. Bhí sé in a chónaí i Henderson ach bhog siad go Payson, Utah ar feadh dhá bhliain sular bhog siad go Nephi, Utah. Nuair a chríochnaigh sé an ardscoil, bhog sé go Las Vegas lena aintín sa bhliain 1999.
Droichead an Lea
Is baile é Lea Bridge atá suite sa bhuirg Hackney, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 29,710 duine ina gcónaí ann.
Allt a' Mhuilinn
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Allt a' Mhuilinn.
Leath Cathail
Stair
mion|200px|Léarscáil stairiúil Leath Cathail, le hAlice Stopford Green (1912).
Leath Cathail
Fo-ríocht de ríocht ársa na nUlad ba ea Leath Cathail. Ainmníodh é as Cathal, prionsa Ulad timpeall na bliana 700 AD, agus de shliocht Fhiachna mhic Deaman rí Ulad.
Níos luaite, ghlaoití Maigh Inis ar Leath Cathail. Sular tógadh na chéad bhacainní mara agus sruthchórais timpeall 200 bliain ó shin, bhíodh an leithinis timpeallaithe beagnach go hiomlán ag Cuan Dhún Droma, Loch Cuan agus Muir Éireann.
Michael Manley
4ú Príomh-Aire na Iamáice ab ea Michael Norman Manley, a rugadh ar an 10 Nollaig 1924 agus a fuair bás ar an 6 Márta 1997.
Larry Gogan
Craoltóir Éireannach de chuid RTÉ ab ea Lorcan 'Larry' Gogan (3 Bealtaine 1934 – 7 Eanáir 2020). Láithreoir raidió agus teilifíse as Teach Mealóg i mBaile Átha Cliath a bhí ann. Thosaigh Gogan amach in 1961 ar Raidió Éireann. Níos déanaí, bhí sé mar chuid de chéad fhoireann 2FM, agus chríochnaigh sé ar an raidió digiteach (RTÉ Gold) i ndeireadh na bliana 2019.. Tugadh ‘fear an ghlóir bhinn’ air.agus 'guth den phopraidió' in Éirinn.
Dubhoileán Beag
Is oileán Éireannach é Dubhoileán Beag.
Eacnamaíocht na Sláinte in Éirinn
An córas sa Phoblacht
Tá an chuid eile i dteideal seirbhísí othar cónaitheacha nó seachtracha saor in aisce a fháil ach ní cúram príomhúil, dochtúirí teaghlaigh, ná drugaí ar oideas.
1980idí ar aghaidh
Tháinig méadú suntasach ar an gcaiteachas sláinte thart faoin mbliain 2000 agus an daonra ag dul in aois. Ag an am céanna, bhí an rialtas ag déanamh iarracht leigheas a chur ar liostaí fada feithimh agus feitheamh do dhochtúirí comhairleacha agus do mháinliacht.
Forógra na Poblachta
clé|mion|Forógra na Poblachtaː Aistriúchán go [[Gaeilge  níos déanaí]] Ba é Forógra na Poblachta an forógra um bunú Phoblacht na hÉireann. Léigh Pádraig Mac Piarais an forógra do mhuintir Bhaile Átha Cliath ar 24 Aibreán sa bhliain 1916, ó staighre Ard-Oifig an Phoist i Sráid Uí Chonaill, mar chomhartha go raibh Éirí Amach na Cásca tosaithe. Níor léigh sé an forógra ach i mBéarla.
Cnoc na Cille
Is suíomh meigiliteach suite i gContae Chorcaí é Cnoc na Cille.
An Abcáis
Is ceist lárnach é stadás na hAbcáise ins an choinbhleacht Seoirseach-Abcásach agus ins an chaidreamh Seoirseach-Rúiseach. Bhain an réigiún sult as féinriail laistigh den tSeoirsia Sóivéadach ag an am a thosaigh an tAontas Sóivéadach ag titim as a chéile ag deireadh na 1980idí.
Sabhall
clé|250px|mion|Sabhall Phádraig Is sráidbhaile suite i gContae an Dúin é Sabhall nó Sabhall Phádraig.
An Phortaingéilis
Stór focal
Ar ndóigh, cloistear a lán focal ó na teangacha bundúchasacha sa Bhrasaíl. Bhí an-trádáil ag na Portaingéalaigh sa Chian-Oirthear, tráth, agus ba ansin a d'fhoghlaim siad an focal Sínise chá, tae. (Le fírinne, is ionann chá agus "tae" mar fhocail, ach tháinig siad ó chanúintí difriúla Sínise.)
An Bhrasaíl
Is í Portaingéilis an t-aon teanga oifigiúil sa Bhrasaíl.
Am Bog
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é am Bog.
An Mhuir Dhubh
Is muir intíre í an Mhuir Dhubh atá suite idir an Eoraip agus an Áise. Tá an Bhosparais suite idir an Mhuir Dhubh agus an Mheánmhuir. Clúdaíonn sí 436,400 km2 (168,495.0 sq mi). Tá go leor cathracha ar an gcósta, mar shampla Batumi, Burgas, Constanța, Giresun, Iostanbúl, Kerch, Kherson, Mangalia, Năvodari, Novorossiysk, Odessa, Ordu, Poti, Rize, Samsun, Sevastopol, Sochi, Sukhumi, Trabzon, Varna, Yalta agus Zonguldak.
Buamáil Hiroshima agus Nagasaki
Cuimhneachán
Ar an 27 Bealtaine 2016, leag Uachtarán na Stát Aontaithe Barack Obama bláthfhleasc i Hiroshima. Thug sé cuairt ar an bpáirc cuimhneacháin a tóigeadh le comóradh a dhéanamh ar na daoine a bhásaigh de bharr an bhuama in éindí le Príomhaire na Seapáine Shinzo Abe.
Buirg Neamheagraithe, Alasca
Tá sé ag críochantacht leis na buirgí seo leanas:
Stair
Bunaíodh Buirg Denali ar 7 Nollaig 1990. D'eascair ainm na buirge ó Denali, an sliabh is airde i Meiriceá Thuaidh.
Innéacs Aarne-Thompson
mion|[[Antti Aarne]] Is catalóg de chineálacha scéalta béaloidis é Innéacs Aarne-Thompson ina n-aithnítear móitífeanna coitianta i seanscéalta idirnáisiúnta. Foilsíodh an t-innéacs in The Types of Folktale (1928), agus tháinig leagan athbhreithnithe amach in 1961.
Deoise Chorcaí agus an Rois
Is deoise suite i gContae Chorcaí í Deoise Chorcaí agus an Rois.
Bus Éireann
Gréasán
Bíonn na busanna ar an bóthar go minic agus tá na táillí saghas saor. Mar seo, is cineál iompar coitianta é an bus sa tír.
John Beirne, Óg
Polaiteoir Éireannach ab ea John Beirne, Óg ( - 23 Deireadh Fómhair 1967). Bhí sé ina bhall de Chlann na Talmhan.
Éadbhard II Shasana
Tháinig sé i gcomharbacht ar a athair, Éadbhard I. Tharraing sé achrann go minic, mar nach mbíodh sé ag tabhairt airde ar mhianta agus ar thoil na n-uaisle agus dúnmharaíodh é ar deireadh. Tháinig a mhac, Éadbhard III, i gcomharbacht air.
Grús
Is éan é an grús coiteann (Grus grus), nó corr. Is baill d'ord na Gruiformes iad.
Long
Le teacht longa le hinnill gaile ardbhrú i 1860 bhí deireadh le réimeas na long seoil. Le tuirbíní gaile a fuinnmhíodh an Mauritania nuair a bhuaigh sí an Ribín Gorm (an t-aistear is tapa trasna an Atlantaigh) i 1907.
Darfur
Tagairtí
Amir H. Idris (2005), Conflict and Politics of Identity in Sudan, (Nua-Eabhrac, Palgrave), leathanaigh 80-89).
Pobalscoil Bhaile an Easpaig
Is bunscoil suite i gContae Chorcaí é Pobalscoil Bhaile an Easpaig.
Neamhord pearsantachta
mion|Neamhord ilphearsantachta, siomból Is éard is neamhord pearsantachta ann ná stíl righin iompraíochta nach gceadaíonn don duine socrú síos sa tsochaí mar ba chóir ná caidreamh ceart a choinneáil leis na daoine eile. Bíonn patrúin áirithe iompraíochta chomh greamaithe sa duine - is cuid dá phearsantacht iad go bunúsach - is nach dtig leis é féin a shaoradh uathu, rud a chuireann a shaol ó mhaith ar a lán bealaí.
An Margadh Sasanach
Is margadh suite i gContae Chorcaí é an Margadh Sasanach.
Dlíthe Nürnberg
Stair
Méadaíodh an t-idirdhealú seo le himeacht aimsire. Faoi 1938 bhí sé riachtanach ag Giúdaigh cártaí aitheantais a iompar le J an-soiléir orthu (‘Jude’ an Ghearmáinis ar ‘Giúdach’). Bliain ina dhiaidh sin bhí ar Ghiúdaigh ainmneacha baiste nua a ghlacadh: Sarah do na mná agus Israel do na fir.
Baile an Droma
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Baile an Droma.
Deoise an Dúin agus Chonaire
Is deoise suite i gContae an Dúin í Deoise an Dúin agus Chonaire.
Poblacht Ghranada Úir
Stair
Tháinig Poblacht Ghranada Úir chun cinn mar stát neamhspleách tar éis chliseadh na Colóime Móire sa bhliain 1830, tar éis an choinbhinsiúin réamh-Apulo (28 Aibreán, 1830). Mar sin, thug an Ginearál Rafael Urdaneta, uachtarán deireanach na Colóime Móire, an Rialtas ar láimh do Dhomingo Caicedo Santamaría an 3 Bealtaine, 1831. .
Tháinig Stát Ghranada Úir mar ainm eatramhach ar Phoblacht Ghranada Úir nuair a bhí sé idirscartha ón Cholóm Mór sa bhliain 1830. Rinneadh an náisiún nua a chomhdhéanamh go dlíthiúil mar phoblacht an 29 Feabhra 1832, nuair a ghlac an Coinbhinsiún Náisiúnta leis an bhunreacht úr. Ina theannta sin, fuair na réigiúin seo a leanas a gcumhachtaí: Antioquia, Barbacoas, Bogotá, Cartagena, Magdalena, Neiva, Pamplona, ​​Panama, Pasto, Popayán, Socorro, Tunja, Vélez agus Veraguas.Granada Ùr ainmeachadh mar Stàit Granada Ùr. Cuireadh deireadh leis an sclábhaíocht anseo i 1851.
Múimíní
Leabhair
Úrscéalta agus bailiúchán gearrscéalta
1965 - Pappan och havet (Daid agus an fharraige)
Seán Bán Breathnach
mion|Raidió na Gaeltachta Láithreoir raidió agus teilifíse is ea Seán Bán Breathnach, nó SBB mar atá aithne air chomh maith, a chraolann don chuid is mó trí mheán na Gaeilge. As Indreabhán i gContae na Gaillimhe dó, bíonn sé le cloisteáil agus le feiceáil ar na stáisiúin RTÉ, Raidió na Gaeltachta agus TG4.
Géineolaíocht
Oidhreacht scoite agus dlíthe Mendel
Is iomaí speiceas (agus daoine san áireamh) a bhfuil dhá chóip de gach géin acu, sin cóip amháin ó gach tuismitheoir. Más speiceas dioplóideach atá i gceist agus dhá chóip den ailléil chéanna de ghéin áirithe aige, deirtear go bhfuil sé homaisigeach sa lócas géiniteach sin. Tá sé heitrisigeach má tá dhá ailléil dhifriúla de ghéin áirithe aige. Tugtar géinitíopa ar ailléilí orgánaigh agus tugtar feinitíopa ar thréithe infheicthe an orgánaigh. I gcás organaigh atá heitrisigeach sa lócas géiniteach, is minic a deirtear go bhfuil ailléil amháin “ceannasach,” ó tá a cuid tréithe chun tosaigh san fheinitíopa, agus go bhfuil an ceann eile “cúlaitheach,” mar nach féidir a cuid tréithe a fheiceáil.
Howard Hawks
Duine de na stiúrthóirí scannán a bhí ag obair i Hollywood i ré chlasaiceach na scannánaíochta Meiriceánaí a bhí i Howard Winchester Hawks, a rugadh i nGoshen, Indiana ar an 30 Bealtaine 1896 agus a fuair bás i bPalm Springs, California ar an 26 Nollaig 1977.
An Torah
thumb|260px|An Torah Is é an Torah (nó an Tórá ) an cháipéis is tábhachtaí i gcreideamh na nIúdach. Scriobhadh in Eabhrais é; focal Eabhraise is ea torah (תּוֹרָה) a chiallaíonn "teagasc" nó "dlí". Tugtar Dlí Mhaoise air chomh maith (Tóráth Móise תּוֹרַת־מֹשֶׁה).
Risteard II Shasana
Bhí Risteard II (6 Eanáir 1367 – 14 Feabhra 1400) ina rí ar Shasana ó 1377, go dtí gur cuireadh as coróin é sa bhliain 1399. Tháinig sé i gcomharbacht ar a sheanathair, Éadbhard III. Tháinig Anraí IV, i gcomharbacht air siúd.
Anselme Payen
Beathaisnéis
Ag 23 bliana d’aois, tháinig Payen chun bheith ina bhainisteoir ar mhonarcha scagtha  bóráis, áit ar fhorbair sé próiseas chun bóráis a shintéisiú ó shóid agus aigéad bórach. Roimhe seo, bhí an bórás uile iompórtáilte ó na hIndiacha Thoir ag na Dúitsigh go heisiach. Lig modh nua Phayen chun an bhóráis a shintéisiú dó an mianra a dhíol ar aon trian den phraghas reatha, agus monaplacht na nDúitseach a bhriseadh.
Lucy Qinnuayuak
Ealaíontóir Ionúiteach ab ea Lucy Qinnuayuak (1915–10 Meán Fómhair 1982). Tá a cuid oibre le feiceáil i go leor bailiúcháin agus úsáideadh í ar bhratach Oilimpeach.
Millbrook, Victoria
Na hÉireannaigh
Lonnaigh a lán Éireannach sa cheantar de bharr Acht Talún Duffy agus sna ceantair máguaird. B’as Contae an Chláir do chuid acu agus as deisceart Thiobraid Árann do chuid eile, agus ní dóichí rud ná go raibh Gaeilge go leor acu. Ar na daoine úd bhí Muintir Riain, Muintir Shúilleabháin, Muintir Mhig Uiginn agus teaghlaigh eile.
Gobnait
Saol
Chuir sí ord cráifeach ar bun agus chaith sí bunús a saoil ag tabhairt cúnaimh do an heasláin. Ceapann cuid daoine gur bhain sí úsáid as mil mar leigheas.
Robert Boyle
'Athair na ceimice'
Cháin Boyle teoiricí an ama ar dhamhna, agus thairg teoiric adamhach. clé|mion|dlí BoyleRinne Boyle turgnaimh chuimsitheacha le caidéil aeir chun airíonna folúis a scrúdú: thaispeáin sé nach bhforleathann fuaim i bhfolús, go dtiteann cleite níos tapa ann ná san aer, go múchtar coinneal ann, agus go bhfaigheann ainmhithe bás ann.
D'fhorbair sé "dlí Boyle” na ngás (pV = tairiseach), is é sin go bhfuil brú (P) is toirt (V) an gháis comhréireach go hinbhéartach lena chéile ag teocht thairiseach. clé|mion|192x192px|Boyle ag Jonathan Richardson
Germaine Greer
Scoláire, iriseoir agus scríbhneoir feimineach is ea Germaine Greer. Rugadh í ar 29 Eanáir 1939 san Astráil.
Tulaigh Uí Ruáin
deas|250px|thumb|Tulaigh Uí Ruáin Is baile fearainn suite i gContae Dhoire í Tulaigh Uí Ruáin.
Madonna
Glaotar "The Queen of Pop" uirthi sna meáin toisc fad agus rath a saol gairmiúil. D'eisigh sí a céad albam, Madonna, sa bhliain 1983 agus chuaigh sé chun barr na cairte chomh maith lena céad trí albam i ndiaidh sin.
Tús a saoil
clé|mion|1990 Rugadh Madonna in Michigan sna Stáit Aontaithe ar 16 Lúnasa 1958. Madonna Louise Veronica Ciccone an t-ainm iomlán atá uirthi. Bhí ochtar páistí sa teaghlach agus is í Madonna an duine is sine.
Cáil
Sa bhliain 1985 bhí Madonna mar pháirt de cheolchoirm Live Aid agus sa bhliain chéanna phós sí an t-aisteoir clúiteach Sean Penn. Bhí aithne uirthi ar fud an domhain.
In 2000, chuir sí cuma úr ‘techno’ ar an amhrán clúiteach le Don MacLean American Pie. Chuaigh an dlúthdhiosca go dtí uimhir a haon arís ar an dá thaobh den Aigéan Atlantach. Rinne sí amhrán le haghaidh an scannáin James Bond Die Another Day in 2002. Chuir sí dlúthdhiosca amach in 2003,. American Life.
Mike Glover
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, ab ea Mike Glover, a rugadh ar 18 Nollaig 1890 i Lawrence, Massachusetts agus a fuair bás ar an 11 Iúil 1917.
Madonna
Saol pearsanta
Cruthaigh sí neart conspóide sa bhliain 2006 nuair a rinne sí iarracht páiste ón Mhaláiv, David Banda, a uchtú. Scair Madonna agus Guy óna chéile i 2008.
Charles Villiers Stanford
Ceol
Ar a shaothar uirlise tá seacht siansa, sé rapsóid Ghaelacha do cheolfhoireann, saothair éagsúla don orgán, coinseartónna do veidhlín, dordveidhlín, clairnead agus pianó, agus roinnt mhaith cumadóireachta do cheol aireaglaine, ocht cheatharthead ina measc. Chum sé amhráin freisin, ceol madragaile, agus ceol teagmhasach do "Eumenides agus Oedipus Rex (a casadh i gCambridge), chomh maith le "Beckett" Tennyson'. Tá tionchar Bhrahms, Schumann, agus an cheoil Ghaelaigh le haithint ar a shaothar. Cé gur mar mhúinteoir do ghlúin nua cumadóirí Sasanacha is mó a cuimhnítear air, tá athbhreithniú á dhéanamh ar a chuid ceoil le blianta beaga anuas. D'fhoilsigh sé cúpla leabhar, dírbheathaisnéis ina measc Pages from an Unwritten Diary'' (1914).
Russell Brand
Gradaim
thumb|upright|Russell Brand ag láithriú seó i Londain
Chester Bennington
Saol
Chuir Bennington lámh ina bhás féin ar 20 Iúil 2017, in aois 41 dó. Thángthas an bhean tí air agus é crochta ina sheomra leaba. Pósta dhá uair, bhí seisear clainne aige (aon leanbh amháin uchtaithe) le triúr ban.
Ajla Tomljanović
Tagairtí
mion|clé|250p|Ajla Tomljanović
Peigín Leitir Móir
Stair
Ba iad Máirtín Ó Clochartaigh agus Pádraic Ó Maille ó Leitir Caladh (baile fearainn i dtuaisceart Leitir Móir, i Conamara i gContae na Gaillimhe, a scríobh an bunleagan i nGaeilge i dtús an 20ú haois. Foilsíodh in An Claidheamh Soluis sa bhliain 1911 é. Cuireadh véarsaí nua leis agus é ag éirí níos fairsinge i nGaeltachtaí na tíre.
Domhan
Struchtúr an domhain
Bhí iarmhairtí ag irnbhuailtí astaróideach ar chodanna de dhromchla an domhain freisin.
Eoin Shasana
Túa a shaoil
Bhí a shaol teaghlaigh corraiceach go leor, mar go raibh a mháthair agus a shean-deartháireacha, arís is arís bainteach le reibiliúin i gcoinne Anraí. Chuir Anraí Eleanor faoi ghlas sa bhliain 1173, nuair nach raibh Eoin ach ina pháiste beag.
Agus é ina pháiste, bhí Eoin geallta le Alys (fuaimnithe 'Alice' sa Bhéarla), iníon agus oidhre d'Humbert III na Saváí. Bhí tuismitheoirí Eoin ag dúil go leathnóidh an pósadh tionchar ríshliocht na hAngevin trasna na nAlp, mar gur ghealladh oidhreacht na Saváí, Phiemonte, Mhaurienne, agus na sealúchais eile a bhí ag an Cunta Humbert, d'Eoin.
Réimeas
Dhiúltaigh Eoin an toghairm, agus, faoin dlí feodach, de réir gur theip sé freastail ar a thiarna, d'fhógair an Rí na Fraince éileamh críche ar fhearainn Eoin agus é ina Chunta Poitou. Mhaígh Rí na Fraince gur leis na críocha a bhí ag Eoin go dtí sin sa bhFrainc, ach amháin talamh Eoin i nGascogne in iardheisceart na Fraince.
Aighneas leis an Phápa
Tar éis d'Ardaspag Chanterbury Hubert Walter bás a fháil sa bhliain 1205, d'éirigh argóint idir an Rí Eóin agus an Pápa Innocentius III. D'éiligh Caibidil Ardeaglais Chanterbury go raibh an dlínse amháin acu comharba i dteideal a toghadh in áit Hubert agus thogh siad Reginald, iarrthóir áitiúil. Bhí suim áfach, ag na hArdaspaigh ar fud Sasana agus ag an Rí sa rogha chomharba don oifig chumhachtach seo. B'é John de Gray rogha an Rí, fear dá chuid féin, ionas gur féidir leis níos mó tionchair a imirt ar an Eaglais. Nuair nach raibh réiteach ar fáil ar an aighneas, thogh an Caibidil, faoi rún, ball dá gcuid féin mar Ardeaspag. D'fhorchuir Eoin an dara toghchán orthu agus tháinig ainmní nua as. Nuair a tháinig an bheirt díobh i láthair os comhair an Phápa sa Róimh, chuir an Pápa Innocentius III na toghcháin ar neamhní, agus toghadh Steven Langton iarrthóir an Phápa, d'ainneoin ionadaithe an rí Eoin bheith ina choinne. Thí tacaíocht na mbarún agus a lán Easpag i Sasana ag Eoin agus dhiúltaigh Eoin glacadh le Langton. Sciorr Eoin an Caibidil i Mí Iúil 1207. agus ghearr an Pápa urghaire ar an Ríocht mar aisfhreagra. Ghabh Eoin tailte na hEaglaise toisc gur theip an Eaglais mar frithbheart seirbhís fheodach a sholáthair.
Petronilla de Meath
Cuimhneachán
Deirtear go mbíonn taibhse Petronilla le feiceáil i dTí Kyteler agus sna sráideanna thart go minic.
Baile an Easpaig
Meanscoile
Coláiste an Spioraid Naoimh, meánscoil buachaili bearla
Bishopstown Community School, meánscoil bearla measctha
Mainistir na hInse (Contae an Dúin)
Is mainistir suite i gContae an Dúin í Mainistir na hInse.
Kill Bill
Is é Kill Bill an 4ú scannán eisithe ag an stiúrthóir Meiriceánach Quentin Tarantino. Bhí sé in ainm a bheithe mar scannán epice amháin ach bhí sé scartha ina dhá scannán toisc gur mhair sé ceithre uair san iomlán. Bhí Vol.1 eisithe i mí Deireadh Fómhair 2003 agus bhí Vol.2 eisithe i mí Aibreáin 2004.
Green Day
Is banna ceoil Meiriceánach é Green Day. Tháinig an banna le chéile sa bhliain 1987. Tá triúr duine sa bhanna; an giotáraí agus an t-amhránaí Billie Joe Armstrong, an dordóir Mike Dirnt, agus an drumadóir Tre Cool. Ba bhall den bhanna é John Kiffmeyer, ach d'fhág sé an banna sa bhliain 1990 roimh taifeadadh an dara albaim acu Kerplunk.
Suits
Is clár teilifíse Meiriceánach é Suits. Thosaigh sé ar 23 Meitheamh, 2011 ar USA.
An Linn Dubh
Is ceantar suite i gCorcaigh í an Linn Dubh (Béarla: Blackpool). Bhíodh a lán tionsclaíochta ar siúl ann agus mar sin tugtaí "Béal Feirste an Deiscirt" ar an áit mar leasainm.
Caol Loch Aillse
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Caol Loch Aillse. Sa bhliain 2001 bhí cónaí ar 739 duine i gCaol Loch Aillse, bhí Gaoluinn na hAlban ag 18.5% don daonra ag an am.
An Clochán, Contae Dhún na nGall
Is baile suite i gContae Dhún na nGall é an Clochán.
Ard Cróine
Is baile suite i gContae Thiobraid Árann é Ard Cróine (Béarla: Ardcroney).
Leon Spinks
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh domhanda trom-mheáchain, ab ea Leon Spinks (11 Iúil 1953 - 5 Feabhra 2021).
Noel Fielding
Is fuirseoir, aisteoir agus ealaíontóir Sasanach é Noel Fielding. Rugadh é ar an 21ú de mhí Bealtaine 1973 i Westminster, Londain. D'fhéadadh a rá go bhfuil sé aithnidiúil dá pháirt sa tsraith theilifíse The Mighty Boosh a scríobhann sé freisin le a phairtnéir grinn, Julian Barratt.
Simon Cowell
Tá clú air as an mbealach borb a gcuireann sé locht ar na hiomaitheoirí ar The X-Factor.
Sarah Palin
Ba bhall de Chomhairle Cathrach Wasilla in Alasca í ó 1992 go 1996 agus toghadh í mar Mhéara Wasilla dhá uaire ó 1996 go 2002. Rinne sí iarracht post mar Leas-Ghobharnóir Alasca a bhaint amach sa bhliain 2002 ach theip uirthi. Ba Chathaoirleach ar Choimisiún Caomhantais Ola agus Gáis, Alasca í ó 2003 go 2004 agus ba Mhaoirseoir Eitice an Choimisiúin í ag an am céanna.
D'éirigh sí as mar ghobharnóir ar 26 Iúil, 2009. Scríobh sí (le cabhair) leabhar sár-dhíola faoin a saol féin, Going Rogue: An American Life.
Jack Wilshere
2018 sign West Ham United F.C..
Ellie Goulding
Is ceoltóir Sasanach í Elena Jane "Ellie" Goulding. Rugadh i Sasana í ar 30 Nollaig, 1986.
Abhainn Barwon
thumb|Abhainn Barwon sa bhliain 1907
Eduard Buchner
Saol pearsanta
Phós Buchner Lotte Stahl i 1900. Ag tús an Chéad Chogaidh Dhomhanda liostáil sé san arm agus d’éirigh sé aníos go céim Maor i gceannas ar aonad iompair muinisin ar an Fronta Thiar agus Thoir. I Márta 1916 d’fhill sé ar Ollscoil Wurzburg. In Aibreán 1917 liostáil sé arís. An 11 Lúnasa 1917, agus é lonnaithe i Focșani, an Rómáin, bhuail blog sliogáin é agus fuair sé bás dhá lá ina dhiaidh sin..
Mainistir Bhuithe
mion|clé|Ardchros Mhuireadhaigh. Féach na radhairc mhionsomracha a snoíodh ina screamh. Is fothrach mainistreach í Mainistir Bhuithe (Béarla: Monasterboice) i ndeisceart Chontae Lú, díreach ó thuaidh ó Dhroichead Átha. Bunaíodh lonnaíocht Chríostaí ann ag deireadh an chúigiú chéad. Ceaptar gurb é Baoithe Mac Brónach, a fuair bás timpeall na bliana 521, cléir de shliocht ríthe na Mumhan, a bhunaigh é. Bhí clú agus cáil air mar naomh a rinne míorúiltí ar na heasláin agus fiú ar na mairbh. Bhí an Mhainistir ina lárionad léinn sa cheantar go dtí gur bhunaigh na Cistéirsigh An Mhainistir Mhór) (Béarla: Mellifont Abbey) sa bhliain 1142.
Karla Homolka
Paul ag bualadh Karla
Ar an 27 Nollaig, bhuail Paul a bhean chéile go dona. Mar is gnách ag ócáidí den chineál seo, d'áitigh Homolka ar lucht a haitheantais gur timpiste ba chúis leis an mbail a bhí uirthi, ach níor chreid siad í. Chuaigh duine acu i dteagmháil lena tuismitheoirí, agus tháinig siad chun a tarrthála. Thug siad chucu féin abhaile í, ach má thug féin, bhí neirbhís uirthi, agus d'fhill sí abhaile chuici féin. Bhí an chuma ar an scéal go raibh sí ag cuardach an tí le rud éigin ar leith a aimsiú. Ina diaidh sin, áfach, bhí sí sásta socrú síos i dteach a tuismitheoirí agus casaoid a dhéanamh leis na póilíní ar Paul, agus thug a tuismitheoirí go hospidéal St Catharines í leis an riocht a dhoiciméadú inar fhág Paul í. Ghabh na póilíní Paul, ach ansin, scaoil siad saor leis arís i ndiaidh tamaill ghairid. mion|próifiliú DNA San am chéanna, bhí na póilíní ag fáil amach faoi chiontacht Paul sna banéignithe i Scarborough. D'aithin lucht na fóiréinsice gurbh ionann a chuid ADN agus ADN an bhanéigneora i Scarborough, agus chuir na póilíní faireachas de ló is d'oíche i bhfeidhm air. Cheistigh siad Karla ar an 9 Feabhra 1993, agus d'inis sí dóibh go raibh sí in amhras faoi gurbh eisean an banéigneoir, cé gur chuir sí an bhéim ar na greidimíní a thug sé di. I ndiaidh an cheistiúcháin, áfach, d'admhaigh Karla lena haintín agus lena huncail gurbh é Paul a rinne na banéignithe i Scarborough, agus go raibh lámh aigesean agus aici féin i ndúnmharuithe Mahaffy agus French. Faoin am seo, chuir na póilíní suim nua i mbás Tammy Homolka, agus chrom siad ar fhiosrú nua.