cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Belton, Texas
Is é Belton príomhbhaile Contae Bell, Texas. Bhí 18,216 ina gcónaí i mBelton sa bhliain 2010.
Gaoth Dobhair
Eacnamaíocht
Athainmníodh an t-eastát tionsclaíoch go dtí Pháirc Ghnó Ghaoth Dobhair in 2003, agus chuir Údarás na Gaeltachta feachtas ar bun chun níos mó comhlachtaí a mhealladh go dtí an ceantar. D'éirigh go measartha leis an fheachtas seo. Sa cheantar anois tá roinnt ollmhargaí, siopaí áise, sciamheolaithe, gruagairí, conraitheoirí, garáistí, poitigéirí, tithe leanna, caiféanna, agus sé theach ósta.
Na healaíona
Bíonn Scoil Gheimhridh Frankie Kennedy ar siúl gach bliain úr i nGaoth Dobhair in ómós don cheoltóir aithnidiúil Frankie Kennedy ó Bhéal Feirste ó dhúchas, a bhí pósta ar Mhairéad Ní Mhaonaigh go dtí go bhfuair sé bás le hailse in 1994.
Tá traidisiún fada aisteoireachta sa phobal agus bhí an-cháil ar Aisteoirí Ghaoth Dobhair agus ar Amharclann Ghaoth Dobhair ar feadh na mblianta.
2017 Wimbledon Championships
Is comórtas Grand Slam é 2017 Wimbledon Championships a imreofar ag an All England Lawn Tennis and Croquet Club. Thosaigh an príomhchomórtas ar 3 Iúil 2017 agus chríochnaigh sé ar 16 Iúil 2017.
Omsk
Cathair de chuid na Rúise is ea Omsk (Омск). Tá an chathair suite in iardheisceart na Sibéire i gCúige Omsk. Tá 1,154,116 duine ina gcónaí in Omsk (daonáireamh 2010).
Tréchleas
Téarma spóirt is ea tréchleas (nó hat-trick mar a chloistear níos minicí i mBéarla), a thugtar ar éacht a ndéantar trí huaire in aon chluiche amháin. Mar shampla, nuair a aimsíonn imreoir sacair trí chúl, nó nuair a aimsíonn imreoir cruicéid trí gheaitín. Úsáidtear an téarma go forleathan i saghsanna spóirt éagsúla, ach is sa chruicéad agus sa tsacar a bhfuil an tábhacht is mó ag baint leis.
Áras Ceoldrámaíochta Sydney
Stair
Bhí dathanna na Fraince ar an Áras i mí na Samhna 2015 chun tacaíocht a léiriú do mhuintir na Fraince i ndiaidh na hionsaithe ar 13 Samhain 2015 i bPáras. clé|mion|á tógáil sa bhliain 1965
Billy Connolly
Is aisteoir, fuirseoir agus ceoltóir é William "Billy" Connolly, a rugadh ar 24 Samhain 1942 in Anderston, Glaschú, in Albain. Tá aithne air chomh maith mar The Big Yin (an Fear Mór): tá Connolly sé throigh (nó 1.83 méadar) ar airde.
Calchas
Go bunúsach, ní raibh mórán difríochta idir eacnamaíocht na gcalchas agus an seirf eachas feodach, agus bhí córas na bpasanna inmheánacha i bhfeidhm a choisc ar na calchasóirí aistriú ón tuath go dtí an chathair. Mar sin, fágadh na calchasóirí "ceangailte den talamh" cosúil leis na seirfigh i ré an fheodachais. clé|mion|Túr Tatlin bean agus fear an chalchais, 2000 Bhí de chead ag na calchasóirí seilbh bheag talún a bheith acu chomh maith le cúpla beithíoch. Bhí fuath na ndaol ag muintir na tuaithe ar na calchais, ach ar a laghad, cheadaigh an tseilbh phríobháideach dóibh tuilleadh barr a shaothrú a d'fhéadfaidís a dhíol ar phraghas an mhargaidh, agus ba mhinic a thagadh an chuid ba mhó dá dteacht isteach as an tseilbh seo.
An Charraig Mhór
Déimeagrafaíocht
De réir an Daonáirimh i 2011, Déanann daoine geala 99.48% den daonra. Tógadh 95.67% sa reiligiún Caitliceach, agus 3.78% sa reiligiún Protastúnaigh no mar Chríostaithe eile. Bhí féiniúlacht náisiúnta Bhriotanach ag 6.57% agus féiniúlacht náisiúnta Éireannach ag 67.98%. Bhí féiniúlacht Thuaisceart-Éireannach ag 27.90%.
Cionn Aird
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é Cionn Aird.
Earnán de Blaghd
Saol
Nuair a bhí Éirí Amach na Cásca faoi lán tseoil i mBaile Átha Cliath, bhí an Blaghdach díreach tar éis a bheith curtha sa phríosún.
Aire rialtais
Ó shin go 1922, bhí an Blaghdach ina Aire ar an Roinn Tionscail agus Trádála. Ceapadh ina Aire Airgeadais é nuair a bhí rialtas Liam Tomás Mac Cosgair ann. Cáineadh go géar é nuair a d'ísligh sé an pinsean ó deich scilling go naoi scilling; chaill sé a shuíochán sa bhliain 1933. mion|clé|na [[Na Léinte Gorma|Léinte Gorma  ]]
Santa Catarina
Geilleagar
Tá caighdeán ard maireachtála, i gcomhthéacs na Brasaíle, ag an stát. Is ionad talmhaíochta agus tionsclaíoch é. Is í an turasóireacht earnáil tábhachtach den gheilleagar. Tá féile damhsa i Joinville gach Iúil agus ceiliúrtar Oktoberfest i Blumenau.
Ollscoil Notre Dame
Léann na hÉireann
Tá an-bhorradh faoi chúrsaí Léann na hÉireann Ollscoil Notre Dame, a bhuíoch sin do Donald Keough a thug suim mhór airgid don institiúid i 1992 chun tús a chur leis an chlár. Cuireadh tús le hinstitiúid Mhic Eochaidh An Léinn Éireannaigh.
Gaeilge
Is í Roinn Theanga agus Litríocht na Gaeilge i Notre Dame an chéad roinn dá cineál i dTuaisceart Mheiriceá, a thugann deis do mhic léinn an Ghaeilge a fhoghlaim agus eolas a chur ar litríocht agus ar chultúr na Gaeilge. Tá ceathrar múinteoir ag teagasc na Gaeilge (sa bhliain 2014) agus tá éileamh mór ar na ranganna teanga.
Spórt
Na hÉireannaigh trodacha a thugtar ar pheileadóirí Notre Dame agus ar a lucht leanúna. Is daoine gorma cuid mhaith d’foireann peile “The Fighting Irish” agus is meascann maith ciníocha a bhíonn sa lucht leanúna.
Sìleas na Ceapaich
Phòs Sìleas Alasdair Gòrdanach agus chuaigh siad a chónaí i mBaile Dhòrnaidh, láimh le Hunndaidh. Tá seanbhallóga an tí le feiceáil fós ar an mbóthar idir Obar Dheathain agus Monadh Choinnich. Tá sé le tuiscint ó fhilíocht Shìleas go raibh cúigear mac acu agus triùr nó ceathrar iníon.
Le léamh
Tá filíocht Shìleas cruinnithe ag Colm Ó Baoill in Bàrdachd Shìlis na Ceapaich (Scottish Gaelic Texts Society, 1972)
Al-Ándalus
Bhí easaontú i gcomhphobail na Moslamaigh sa tír. Ba muintir na Berber ón Aifric Thuaidh formhór an airm Moslamach agus bhí coimhlint idir iad féin agus na Arabaigh sa Meán Oirthir. Tar éis tamaill bhí daonra Múrach suite i cheantair áirithe, mar shampla Ghleann abhainn, cósta Valencia, agus réigiún sléibhtiúil Granada.
Clóidigh, Contae Thír Eoghain
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é Clóidigh.
South Bend, Indiana
Cathair i dtuaisceart Indiana, sna Stáit Aontaithe, is ea South Bend. Tá sé suite ar an Abhainn St. Joseph ar an lúb is faide ó dheas den abhainn agus as sin a thagann "South Bend". Príomhchathair riaracháin Chontae St. Joseph atá ann. Is é South Bend an 4ú cathair is mó in Indiana agus lár trádála agus cultúir thuaisceart an stáit. Sa bhliain 2010, bhí 101,168 duine ina gcónaí sa chathair féin agus 318,586 duine má chuirtear na ceantracha máguaird san áireamh.
An Caighdeán Oifigiúil
Cath an dá chló
Nuair a bunaíodh Saorstát Éireann, bhí bunús seo an chló Ghaelaigh ligthe i ndearmad ag na Gaeilgeoirí, áfach, agus iad géarbharúlach, ina lán cásanna, gur dlúthchuid de dhúchas na teanga a bhí i gceist leis an seanchló. Ní raibh státseirbhís ná forais oifigiúla eile an stáit róshásta leis an gCló Gaelach, áfach, ós rud é go raibh sé costasach foireann iomlán de chlóscríobháin speisialta a cheannach le freastal ar an nGaeilge. Tír bhocht ab ea Éire san am, agus go leor oibre le déanamh chun í a atógáil i ndiaidh Chogadh na Saoirse agus Chogadh Cathartha na hÉireann, a rinne an-léirscrios ar fud na tíre.
Sa bhliain 1931, d'eisigh Earnán de Blaghd ordú oifigiúil le deireadh deifnídeach a chur le húsáid an chló Ghaelaigh i gcóras riaracháin an Stáit. Níor thaitin an iarracht seo le Conradh na Gaeilge, a chuaigh amach sna sráideanna le cur in aghaidh an ordaithe.
Caighdeánú an litrithe
Ba í Rannóg an Aistriúcháin ba thúisce a thosaigh ag simpliú litriú na Gaeilge, agus ba iad riachtanaisí nádúrtha an ghnó ba chúis leis. Bhí an seanlitriú - nó an sean=leitriughadh - cliotráilte le litreacha nach bhfuaimneofaí ar aon nós, agus ó ba rud é go raibh an Rannóg ag tacú leis an gcló Rómhánach, b'amhlaidh ba mheasa an fhadhb, nó sa chló Rómhánach, d'úsáidtí an litir h in áit an phonc shéimhithe, rud a chuirfeadh tuilleadh le fad na bhfocal. Chuir sé leis na deacrachtaí nach raibh dlí ar bith ann, agus gach duine sásta go raibh cead aige a chuid leasuithe féin a chur i bhfeidhm ar an litriú, mar ba dóigh le Myles Dillon sa bhliain 1929.
Ar an 4ú Bealtaine 1937 cheap Eamon de Valera coiste le leasuithe a mholadh do litriú na Gaeilge le haghaidh an Dréacht-Bhunreachta a bhí le heisiúint san am seo. Ba é Eoin Mac Néill a bhí i gceannas ar an gcoiste. Cuireadh na moltaí i bhfeidhm ar an chéad eagrán clóbhuailte den Dréacht-Bhunreacht, ach bhí de Valera den tuairim nach raibh iontu ach an chéad chéim ar aghaidh.
Ar an 10ú Bealtaine 1939 d'iarr Rúnaí an Rialtais ar shraith de scoláirí aithnidiúla Gaeilge súil a chaitheamh ar mheamraim faoi litriú na Gaeilge a bhí eisithe ag Rannóg an Aistriúcháin - ina measc Osborn Ó hAimhirgín, T.F. Ó Raithille, Tadhg Ó Donnchadha ("Tórna"), agus Séamus Ó Searcaigh, an cainteoir dúchais ó Thír Chonaill a bhí ina scoláire Gaeilge. Thairis sin, chuaigh de Valera go príobháideach i dteagmháil leis an Athair Pádraig de Brún lena bharúilsean a fháil.
Ollphléasc (Margaí Airgeadais)
mion|[[Bishopsgate i Londain]] Dírialáil margaí airgid na Breataine sa bhliain 1986 ab ea an Ollphléasc ar na margaí airgeadais. nuair a osclaíodh an stocmhalartán do bhainc infheistíochta eachtracha agus a tionscnaíodh struchtúr iomaíoch coimisiún.
Reconquista (Athghabháil na hIbéire)
Thosaigh an athghabháil ag tús an 8ú haois, agus go hoifigiúil thosaigh an athghabháil sa bhliain 722 ag Cath Covadonga.
James Stewart
Saol
Phós Jimmy Gloria Hatrick McLean ar an 9 Lúnasa 1949. D'éirigh go maith leis i scannáin faoin Iarthar Fiáin sna 1930í agus 1940í, le cuid de na haisteoirí ba mhó cáil i Meiriceá, leithéidí Katharine Hepburn (The Philadelphia Story) agus Marlene Dietrich (Destry Rides Again).
Roghnaigh Alfred Hitchcock é chun an príomhpháirt a ghlacadh i sraith scannán mar Rope (1948), Vertigo (1958, le Kim Novak) agus Rear Window (1954). Ina dhiaidh sin d'fhill Hitchcock ar théama an Iarthair agus dheineadar scannáin mar How the West Was Won (1962).
An tIarthar Fiáin
Sealbhú na gCríoch Thiar
Bunaíodh na chéad choilíneachtaí Eorpacha ar an gcósta thoir sa tseachtú haois déag, agus teorainn nádúrtha idir iad agus an tIarthar, mar atá, na Sléibhte Apaláiseacha. A fhad is a bhí a ndóthain idir lámhaibh ag na coilínithe agus iad ag tabhairt an chósta thoir chun míntíreachais, ba chuma leo faoi na tailte ar an taobh eile de na sléibhte. Tháinig athrú ar an scéal nuair a bhain Stáit Aontaithe Mheiriceá amach a neamhspleáchas, nó ansin, thosaigh lucht na hinimirce ag socrú síos ina sluaite síoraí san Iarthar. Mar sin, ghluais an teorainn thiar go dtí an chéad bhacainn mhór nádúrtha. I ndiaidh Chogadh na Réabhlóide, d'éirigh na cumhachtaí Eorpacha as a bheith ag iompairc faoi na tailte seo, agus tháinig na Stáit Aontaithe ar an bhfód mar chumhacht réigiúnda i ndáiríre. Le teacht na síocháin, baineadh na srianta den fhairsingiú siar. Bhí saint ag na coilínithe nua i dtalamh curadóireachta, agus iad ag sealbhú tailte nua i Stát Nua-Eabhrac agus trasna na Sléibhte Apaláiseacha.
An Chorr Chríochach
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é an Chorr Chríochach. Is é an ceathrú baile is mó sa chontae agus bhí daonra ann de bheagnach 11,000 duine i nDaonáireamh 2001. Tá sé ar cheann de na bailte is mó i réimse Lár-Uladh. Bunaíodh an baile thart ar 1620 nuair a tugadh na bailte fearainn sa cheantar don dochtúir Alan Cooke, dlíodóir eaglasta as Sasana. Fuair sé an talamh ó Ardeaspag Ard Mhacha a thug dó í i ndiaidh Imeacht na nIarlaí i rith Phlandáíl Uladh. Bhí sí ar cheann de na hionaid is tábhachtaí sa tionscail línéadaigh, Iarthar Abhainn na Banna. Bhí sí ina lárionad d'obair lín sníomh, fí, thuaradh agus "beetling".
Charles Dickens
Bochtanas
Tháinig deireadh tobann leis an saol seo, áfach, nó ní raibh John Dickens in ann bainistí cheart a dhéanamh ar a chuid airgid. Fuarthas dócmhainneach é, agus cuireadh i mbraighdeanas é i bpríosún na bhféichiúnaithe i Marshalsea - san am sin, bhí sé coitianta téarma príosúnachta a ghearradh d'fhéichiúnaithe dócmhainneacha. Go gairid ina dhiaidh sin, chuaigh an teaghlach go léir go Marshalsea freisin, ó nach raibh lóistín eile ar fáil.
Duine fásta
Is féidir tionchar na mblianta sin a aithint ar úrscéalta cosúil le Nicholas Nickleby, Dombey and Son, agus Bleak House thar aon leabhar eile: is é is ábhar don úrscéal seo ná ábhar áiféiseach dlí, "Jarndyce in aghaidh Jarndyce" a mhaireann i gcaingean ar feadh na gcéadta bliain.
Djúpivogur
Is baile san Austurland in Íoslainn é Djúpivogur.Bhí 470 daoine ina gcónaí ann i 2011.
Eoleolaíocht
Na hÍoraí Rua - na hEoleolaithe Neamhspleácha
An eagraíocht is tábhachtaí atá ann, ar a dtugtar "Ron's Org" (agus an t-ainm ag tabhairt le fios gurb iad lucht na heagraíochta seo atá ag cloí le fíortheagasc L. Ron Hubbard), is é Bill Robertson a bhunaigh sa bhliain 1982 í. Chaith Bill Robertson seal san Eagraíocht Farraige ina Chaptaen ar bhratlong na heagraíochta. Is é an tuiscint a bhí ag Robertson ná gur theastaigh ó Hubbard gan a chuid smaointí a choinneáil ón saol mór, agus nuair a chonaic sé go raibh an tsaor-rochtain seo ar idéanna an fháidh á srianadh le cóipchearta agus le paitinní ag Lárionad na Teicneolaíochta Reiligiúnaí, thréig sé an Eaglais. Bunaíodh an Lárionad sa Ghearmáin, tír atá thar a bheith naimhdeach ar an Eaglais oifigiúil Eoleolaíochta, toisc go bhfuil údaráis na tíre sin den tuairim gur seict mhífholláin í an Eoleolaíocht agus í ag iarraidh a saoirse a bhaint de dhaoine ar dhóigh nach bhfuil comhoiriúnach le Bunreacht na Gearmáine. Ón taobh eile de, tá siad den tuairim nach bhfuil "Ron's Org" ag ionsaí saoirse na saoránach. Is é an breithiúnas a thug Ursula Caberta, polaiteoir Gearmánach agus saineolaí ar an Eoleolaíocht, gur cineál "meatadón ionadach" atá san Eoleolaíocht Neamhspleách dóibh siúd atá ag iarraidh biseach a fháil i ndiaidh na tréimhse a chaith siad san eaglais oifigiúil.
Bás Hubbard agus Próis Dlí an Cult Awareness Network
Ón mbliain 1991 ar aghaidh, thosaigh an Eoleolaíocht, nó daoine aonair a raibh baint éigin acu leis an Eoleolaíocht ag tabhairt próiseanna dlí dóibh siúd a bhí ag fáil lochta ar an gcreideamh, go háirithe an Cult Awareness Network, eagraíocht a tháinig ar an bhfód i ndeireadh na seachtóidí i ndiaidh mhórthubaiste na seicte úd Peoples Temple a rinne slua-fhéinmharú i Jonestown sa Ghuáin sa bhliain 1978. Sa bhliain 1991, d'fhoilsigh an iris úd TIME alt cuimsitheach faoin Eoleolaíocht, Scientology - The Thriving Cult of Greed and Power, agus ó bhí stiúrthóir an Cult Awareness Network, Cynthia Kisser, faoi agallamh san alt seo, dhírigh na hEoleolaithe a bhfuath ar an eagraíocht. D'éirigh le ceann de na cúiseanna dlí dochar mór a dhéanamh don CAN ó thaobh an airgid de, nó fágadh an eagraíocht báite i bhfiacha, agus sa deireadh, breithníodh an eagraíocht ina féimheach. Cheannaigh na hEoleolaithe iarsmaí na heagraíochta bancbhriste agus rinne siad a gcuid féin den CAN. Inniu, is leis na hEoleolaithe lógó agus ainm an Cult Awareness Network.
Bultúr uan
Is éan é an bultúr uan (nó bultúr meigeallach). Is baill d'fhine na Accipitridae iad.
William Orpen
Ba phéintéir portráidí Éireannach a bhí i William Orpen KBE, RA, RHA (Major Sir William Newenham Montague Orpen; 27 Samhain 1878 – 29 Meán Fómhair 1931) a rinne an chuid ba mhó da chuid oibre i Londain. Rugadh i Stigh Lorgan, Baile Átha Cliath é, áit a bhfuil eastát tithíochta Orpen a ainmníodh ina onóir fós le feiceáil ann. Ba ealaíontóir cogaidh é, leis. Rinne sé portráidí de William Máirtín Ó Murchadha agus de John McCormack i measc daoine eile.
Cogadh na hIaráice
Deir daoine áirithe go tháinig deireadh leis an cogadh sa bhliain 2007, nó 2011. Ach tharla coimhlintí eile dá bharr (go háirithe 'War in Iraq' 2013–2017) agus bhí na Stáit Aontaithe sáite sa chogaíocht sa bhliain 2021 fós.
Arthur Miller
Bás
Cailleadh é i mí Feabhra 2005, 89 bliain d'aois i Rockford, Connecticut, nuair a theip ar a chroí. clé|mion|1966
Busáras Bhochanan
Is é an busáras is mó in Albain atá ann,le thart fá 1,700 turas bus ag imeacht ón bhusáras achan lá, agus úsáideann níos mó ná 40,000 paisinéir na turais seo ar bhonn laethúil. Tá sé faoi fhad siúil ó stáisiún iarnróid Shráid na Banríona Ghlaschú agus stáisiúin traenach faoi thalamh Choille Challtainn agus Shráid Bochanan. Nascann seirbhís bus an busáras lé stáisiún traenach Shráid na Banríona agus an Stáisiúin Traenach Meánach.
Will.i.am
Is ceoltóir, aisteoir agus amhránaí Meiriceánach é William James Adams, nó Will.i.am de ghnáth, a rugadh ar 15 Márta 1975. Rugadh é agus d'fhás sé aníos in Eastside Los Angeles, in eastát tithíochta ina raibh Spáinnigh ina dtromlach. Tá sé ina bhall de The Black Eyed Peas. Is breitheamh é ar The Voice UK agus The Voice Kids agus ba bhreitheamh é ar The Voice (An Astráil).
Seoirse Mac Thomáis
Scoláire clasaiceach, ollamh agus Gaeilgeoir mór le rá ó Shasana ab ea Seoirse Mac Thomáis, nó George Derwent Thomson (19 Lúnasa 1903- 3 Feabhra 1987). Bhí páirt nár bheag ag Mac Thomáis i saol na Gaeilge ar feadh i bhfad.
Joseph Cooper Walker
B'ársaitheoir agus scríbhneoir Éireannach é Joseph Cooper Walker (c.1762-1810 )
Eleanor Roosevelt
A luashaol
Bhí sócúl an tsaoil ag Eleanor, mar sin féin, agus í ag fás aníos. Cailleadh a máthair leis an diftéire nuair a bhí Eleanor 8 mbliana d’aois (cailleadh Elliott, Jr. den ghalar sin freisin an bhliain ina dhiaidh). Fuair a hathair bás dhá bhliain ina dhiaidh sin. Bhí seisean seo ag streachailt le fadhbanna óil le fada an lá agus bhí delirium tremens chomh dona sin air lá amháin gur léim sé trí fhuinneog san ospidéal ina raibh sé ag fanacht. D’éag sé go gairid ina dhiaidh sin. Cuireadh Eleanor agus Hall ansin chuig a seanmháthair, Marie Ludlow Hall (1843-1919), i Tivoli, Nua-Eabhrac. Sa bhliain 1898 chuaigh Eleanor a chónaí in Allenswood, scoil cailíní in aice le Londain. Chuaigh Marie Souvestre, stiúrthóir na scoile, go mór i bhfeidhm ar Eleanor idir fhorbairt éirime, chearta ban, theangacha (d’éirigh sí ardlíofa i Fhraincis agus mhúscailt a suime sa taisteal. Sa bhliain 1902, agus í ar ais i Nua-Eabhrac, rinne sí a céad iarrachtaí poiblí i measc uaisle na cathrach úd.
Pósadh
Ina dhiaidh sin, chuaigh Eleanor agus Franklin a mbealach féin. D'éirigh sise mór le gárda cosanta a tugadh di sa bhliain 1929, fear darbh ainm Earl Miller a mhúin di conas roinnt spórt a imirt. Rinne sí caidreamh dlúth le roinnt ban chomh maith. Lorena Hickok, iriseoir, an duine ba shuntasaí díobh. Bhí a fhios ag cuid de chomhghleacaithe proifisiúnta Hickok gur leispiach í. Tar éis tamaill, d'éirigh "Hick" (mar a thug Eleanor uirthi) as a post agus thosaigh sí ag obair d'Eleanor. Chaith siad a lán ama i gcuideachta lena chéile agus scríobh siad roinnt míle litreacha chun a chéile sna blianta 1933 go 1962. Dhóigh Hickok cuid díobh le príobháideachas Eleanor a chosaint. Scríobh Hickok roinnt alt faoi óige agus saol laethúil Eleanor, rud a chuidigh go mór lena híomhá a chruthú. Hickok a spreag Eleanor chun aistí rialta a scríobh sna páipéir nuachta. Ní féidir a bheith lánchinnte a raibh caidreamh collaí ag Eleanor le haon duine díobh ar éirigh sí mór leo, fiú i gcás Lorena Hickok.
Saolaíodh seisear páistí don lánúin. Fuair duine díobh bás agus é ina leanbh:
A saol poiblí
Nuair a bhuail an polaimiailíteas Franklin i mí Lúnasa 1921, thug sí aire an linbh dó agus rinne sí gach aon rud ar a shon. In ainneoin a chúthail agus a bhí sí, agus í ag leanúint chomhairle Louis McHenry Howe, labhair sí os comhair daoine/ar an ardán ina áit chun uaillmhianta polaitiúila Franklin a chur chun cinn, é seo in aghaidh thoil Sara, arbh fhearr go mór léi dá dtabharfadh a mac tinn faoi saol ciúin compórdach ar eastát de chuid an teaghlaigh ag mairieachtáil ar a oidhreacht. Mar ionadaí a fir chéile i bhfeachtais pholatiúla chuidigh sí leis an post mar ghobharnóir Nua-Eabhrac a bhaint amach sa bhliain 1928, agus ansin uachtaránacht na Stát Aontaithe sa bhliain 1933. Céad-Bhean na Stát Aontaithe a bhí inti ón 4ú lá mí na Márta, 1933, go dtí an 12ú lá mí Aibreáin, 1945. Bhí tionchar mór aici ar bheartas intíre a fir chéile agus é in oifig, mar atá cláracha sóisialta an Bhirt Nua (New Deal), feabhsú ar stádas na mban, cearta sibhialta an phobail ghoirm, srl. Chuige sin uile rinne sí preasagallaimh, scríobh sí colúin do na nuachtáin faoin teideal My Day (1935–1962), agus labhair sí ar an raidió. A bhuíochas leis an mbua a bhí ag Eleanor agus í ag baint feidhme as an meáin nua, mhéadaigh gnaoi na ndaoine ar an lánúin.
Bás
I measc an tslua a bhí i láthair ag sochraid Roosevelt i Hyde Park, bhí an tUachtarán John F. Kennedy, chomh maith le hiar-uachtaráin Harry S. Truman agus Dwight D. Eisenhower. Ag labhairt ar a sochraid dó, d'fhiafraigh Adlai Stevenson, "What other single human being has touched and transformed the existence of so many?" "She would rather light a candle than curse the darkness, and her glow has warmed the world," a dúirt sé lena chois sin. Cuireadh taobh le Franklin í ar eastát an teaghlaigh in Hyde Park, Nua-Eabhrac ar an 10ú lá de mhí na Samhna, 1962. I ndiaidh a báis, thug muintir Roosevelt an teach samhraidh a bhí acu ar Oileán Campobello do rialtais na Stát Aontaithe agus Cheanada, agus sa bhliain 1964 chuir siad seo Páirc Idirnáisiúnta Campobello Roosevelt ar bun san áit, 2,800 acra san iomlán.
At Long Last Leave
Craoladh an ceathrú heipeasóid déag, "At Long Last Leave", den tríú sraith is fiche The Simpsons ar an 19 Feabhra 2012. Scríobh Michael Price an eipeasóid seo. D'fhéach 5.77 milliún duine ar an eipeasóid. Bhí an eipeasóid an cúig chéadú sa stair an chláir.
Iabairiú
Tacsanomaíocht
Rinne Hinrich Lichtinstéin cur síos ar an iabairiú i 1819. Baineadh úsáid as an ainm jabiru freisin le haghaidh dhá éan eile de ghéineas ar leith: storc píbdhubhl (Ephippiorhynchus asiaticus ), ar a dtugtar "jabiru" go coitianta san Astráil ; agus uaireanta freisin do storc Seineagálach (Ephippiorhynchus senegalensis ) na hAfraice Fho-Shahárach. Go háirithe, creidtear go léiríonn iairiglif Éigipteach G29 Ghardiner, an E. senegalensis, agus uaireanta tugtar "jabiru" air i liostaí na n-iairiglifí mar "jabiru"  Creidtear gurb iad an Ephippiorhynchus na col ceathracha beo is gaire don iabairiú, rud a thugann le fios gur de bhunadh an tSean-Domhain don speiceas.
Heinrich Himmler
thumb|Himmler.|cléBhí Heinrich Luitpold Himmler, a saolaíodh ar an 7 Deireadh Fómhair 1900 i München agus a chuir lámh ina bhás féin ar an 23 Bealtaine 1945 in Lüneburg, ina pholaiteoir Gearmánach i mblianta an Naitsíochais. Bhí sé i gceannas ar an SS, agus mar sin, bhí freagracht throm air as an gcuid ba mheasa de choireanna na Naitsithe, go háirithe an tUileloscadh. clé|mion|1929 Bhí Himmler an-tugtha do smaointí áiféiseacha, cosúil leis an talmhaíocht "nádúrtha" nó an staraíocht bréige faoi bhlianta glóire na dTeotanach. Cara mór ainmhithe a bhí ann chomh maith, agus é den bharúil gur rud gránna cruálach í an tsealgaireacht. San am céanna, bhí sé in ann sluamharú na mílte duine a ordú gan cor a chur de.
An Chéad Chogadh idir na Rómhánaigh agus na Giúdaigh
I dtosach d'éirigh leis na Ghiúdaigh agus scriosadar agus mharaíodar an t-arm Rómhánach, timpeall sé mhíle saighdiúir, a bhí lonnaithe in Judaea fán am sin. Chuir sin olc nach beag ar na Rómhánaigh, a bhailigh arm láidir de 60,000 mhíle saighdiúir faoi cheannas Veaspáisian agus níos déanaí, tar éis Impire na Róimhe a dhéanamh de Veaspáisian sa bhliain 69, a mhac Títeas, a bheadh ina Impire freisin, le smacht a chuir ar na nGiúdaigh. Scriosadar agus réabadar an tír i rith blianta an t-éirí amach. Níor fhágadar cloch ar chloch de theampall mór na Ghiúdaigh.
Chuireadh timpeall milliún daoine chun bás agus rinneadh sclábhaí de chuid mhaith Ghiúdaigh eile i rith na mblianta seo. Chuireadh dhá éiríthe amach eile faoi chos sa chéad bhliain dár gcionn, Cogadh Kitos (115-117AD) agus Éirí Amach Bar Kokhba (132-135 AD).
Taifeadán eitilte
Forbairt
Dar le Parlaimint na hEorpa, ba cheart dul chun cinn maidir le taighde faoi rianú fíor-ama aerárthaí agus faoin bhféidearthacht go mbeidh rochtain ar fhaisnéis ó thaifeadán eitilte gan an taifeadán eitilte a bheith ann go fisiciúil a spreagadh d’fhonn feabhas a chur ar na huirlisí atá ar fáil d’imscrúdaitheoirí chun na cúiseanna atá le tionóiscí a chinneadh agus d’fhonn feabhas a chur ar an gcumas chun teagmhais athfhillteacha a chosc.
Pachacuti
Bhí ciall aige do chúrsaí riaracháin freisin, nó ba eisean a dhealaigh an Impireacht ina ceithre chúige. Chuir sé gobharnóir nó apo os cionn gach cúige, agus miontaoisigh, t'oqrikoq os cionn na gceantar agus iad dílis don apo. Mar sin féin, d'fhéach sé chuige nach mbeadh smacht ag an apo ar na sagairt áitiúla ná ar na saighdiúirí a bheadh ar garastún sa chúige. Nuair a tháinig na Spáinnigh chun na hImpireachta bhí timpeall 15 t'oqrikoq faoi gach apo, ach is dócha nach raibh an oiread sin acu ann agus Pachakuti á gcur ar bun.
Ruaidri mac Tairrdelbach Ua Conchobair
Ba é Ruairí Ó Conchubhair an tArd-Rí deireanach a bhí ar Éirinn sa 12ú haois. Rí Chonnacht agus Ard-Rí na hÉireann idir na blianta 1166–1198 ab ea Ruaidhrí mac Tairrdelbaigh Ua Conchobhair nó Rory / Roderick O'Connor (1116 - 2 Nollaig 1198). Mac le Toirdhealbhach Ua Conchobhair agus a bhean Cailech Dé Ní hEidin a bhí ann.
Agairg na gcuileanna
Is fungas í agairg na gcuileanna.
Immacallam in dá Thuarad
Réamhrá
D'inis Bricre ansin d'Fherchertne, "Mo bhrón thú, a Fherchertne", ar sé "go gcaillfeá an ollamhacht inniu! Tá an ollamhacht tógtha ag fear uasal óg i n-Eamhain." Tháinig Ferchertne ar buille chun aghaidh a thabhairt ar Neidhe, agus le sin thosaigh an comhrá.
Am Báthach
Is sliabh in Albain í am Báthach, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Stair na Sicile
Na Cogaí Púnacha
B'í an tSicil ba chúis leis an chéad chogadh idir an Róimh agus an Chartaig - an chéad chogadh Púnach. Bhí coilíneachtaí dá gcuid féin ag na Cartaigigh san oileán, agus na Rómhánaigh ag éirí buartha faoin mbagairt mhíleata a bhí iontu. B'iad na coilínithe ón gCartaig a bhunaigh cathair Palermo, mar shampla. Sa tríú haois roimh bhreith Chríost, d'éirigh ina chogadh idir an dá mhórchumhacht, agus shealbhaigh na Rómhánaigh an t-oileán iomlán sa bhliain 242 r. Chr.
Charles Walmesley
Luathshaol
In ‘Westwood House’ in aice le Wigan in Lancashire ar 13 Eanáir 1722 a rugadh é. Ba é an seachtú mac é ag John Walmesley agus Mary Greaves. Fuair sé oiliúint i gColáiste Bheinidictigh Shasana in Douay agus ina dhiaidh sin i mainistir Naomh Edmund i bPáras mar ar chuaigh sé isteach san ord. Bhain sé dochtúireacht sa diagacht amach sa Sorbón. D’imigh sé ar camchuairt na hEorpa, chaith tamall ag taisteal san Iodáil, thug cuairt ar Shliabh Etna agus scríobh nótaí eolaíochta faoin mbolcán. Is ar a obair mar réalteolaí atá an bhéim ag an DNB; idir 1745 agus 1761 scríobh sé páipéir, a raibh tábhacht leo ag an am, ar an réalteolaíocht agus ar mhatamaitic. Tugadh ballraíocht i gCumann Ríoga Shasana dó i 1750 agus a leithéid chéanna i mBeirlín. Nuair a bhí an caileandar á leasú agus an ‘stíl nua’ á tabhairt isteach chuaigh rialtas na Breataine i gcomhairle leis.Bhí sé an cúigiú mac ag John Walmesley de Westwood House, Wigan, Lancashire; cuireadh oideachas ag an béarla Beinidicteach Coláiste Naomh Gregory ag Douai (anois Downside Scoil, in aice le Folctha); agus rinne sé a ghairm mar manach Beinidicteach ag an béarla Mhainistir Naomh Edmund, Páras (anois Douai na Mainistreach, in aice le Léitheoireachta), i 1739. Ina dhiaidh sin thóg sé an méid D. D. ag an Sorbonne.
Cillian Murphy
Is aisteoir Éireannach scannáin agus amharclainne é Cillian Murphy a rugadh an 25 Bealtaine 1976. Is minic a dhéanann criticeoirí trácht ar an dóigh a n-éiríonn leis páirteanna fíor-éagsúla a dhéanamh agus ar a shúile gorma sainiúla.
Is minic a bhíonn Murphy ag obair sa Bhreatain nó in Éirinn, agus níor chuir sé in iúl riamh go raibh fonn air bogadh go Hollywood. Is cosúil nach bhfuil sé ar a shuaimhneas os comhair an phobail i gcultúr an iomráiteachais agus cé go bhfuil sé de nós aige agallaimh a dhéanamh faoina chuid oibre, ní bhíonn sé go minic ar sheónna cainte ar an teilifís ná ní labhraíonn sé leis na meáin faoina shaol pearsanta.
Luathobair
Ó cheart ní raibh Disco Pigs le bheith ar siúl ach ar feadh trí seachtaine ach sa deireadh rinne sé camchuairt na hEorpa, an Cheanada agus na Astráile ar feadh dhá bhliain, agus d’éirigh Murphy as an ollscoil agus as an mbanna.
Tharraing a ról sa leagan scannánaíochta de Disco Pigs súil an stiúrthóra Danny Boyle agus é ag lorg aisteora don phríomhpháirt sa scannán 28 Days Later. Eisíodh an scannán sa Ríocht Aontaithe go déanach in 2002, agus faoin Iúil ina dhiaidh sin bhí ag éirí go hiontach leis an scannán gan choinne i Meiriceá agus bhí rath air go hidirnáisiúnta, rud a chuir Murphy os comhair lucht féachana ollmhór den chéad uair.
Rath criticiúil
Ag deireadh na bliana 2005 (tús na bliana 2006 san Eoraip), ghlac Murphy páirt Patrick “Kitten” Braden, dílleachta trans-inscne Éireannach a théann sa tóir ar a mháthair, sa gheandrámaíocht de chuid Neil Jordan, Breakfast on Pluto, scannán atá bunaithe ar an leabhar den teideal céanna le Patrick McCabe. Rinne Murphy triail aisteora don ról in 2001 agus cé gur cheap Jordan go mbeadh Murphy oiriúnach don pháirt bhí stiúrthóir The Crying Game idir dhá chomhairle faoi dhul i ngleic le hábhar trans inscne agus ábhar a bhain leis an I.R.A. arís. Ar feadh roinnt blianta, chuir Murphy brú ar Jordan an scannán a dhéanamh sula mbeadh an t-aisteoir róshean don pháirt. In 2004, d’ullmhaigh Murphy don ról trí bhualadh le trasfheisteoir a ghléas é agus a thug amach leis agus le trasfheisteoirí eile é go clubanna oíche. Thug Murphy faoi deara go raibh na daoine seo iontach deisbhéalach agus cheap sé gur fhorbair siad an tréith seo toisc go mbíonn orthu bheith de shíor ag freagairt do mhaslaí a bhíonn daoine claonta ag tabhairt dóibh. In Breakfast on Pluto, scéal a thiteann amach i ndomhan ilghnéitheach dathúil d'éadaí rac drithleachta na 1970idí, seónna draíochta, ceantair na soilse deirge agus foréigean an I.R.A., feictear Murphy ag claochlú os ár gcomhair ó dhéagóir andraigíneach go trasfheisteoir taibhseach órfholtach. Dúirt Ruthe Stein ón San Francisco Chronicle, agus í ag trácht ar Murphy sa pháirt seo, go bhfuil fuinneamh iontach ag baint leis ar an scáileán, mar a léirigh sé roimhe sin in 28 Days Later agus in Red Eye. Dar léi ba rogha iontach é Murphy do ról an bhuachalla andraigínigh Kitten agus go n-éiríonn leis sleamhnú go caolchúiseach ón ngreann go dráma. Maidir leis an líne is fearr le Kitten, 'Oh serious, serious, serious!' tá Ruthe den bharúil go ndéanann Murphy é a chur i láthair “with the full implications of its dual meaning.” Cé go raibh ardmholadh á thabhairt do Murphy fiú sna léirmheasanna a fuair lochtanna sa scannán féin, níor mhol gach duine go spéir é as a pháirt: Cheap The Village Voice, a cháin an scannán, go raibh léiriú Murphy “unconvincing” agus róghleoite.
Uaillmhianta
Sa bhliain 2005, dúirt sé go mba mhaith leis páirt an cheoltóra snagcheoil Chet Baker a ghlacadh.
Shaol pearsanta
Phós Murphy a chailín a bhí ina cónaí leis le fada, Yvonne McGuinness, i lár na bliana 2004. Ealaíontóir is ea í a casadh air sa bhliain 1996 ag ceann dá chuid seónna rac-cheoil. Bhí an bheirt ina gcónaí ar an taobh thiar thuaidh de Londain lena mbeirt mhac óga a rugadh sna blianta 2005 agus 2007.
An Phortaingéil
Is poblacht daonlathach í an Phortaingéil (Portaingéilis: Portugal), go hoifigiúil an Phoblacht Phortaingéalach (Portaingéilis: República Portuguesa), atá suite in iardheisceart na hEorpa. Tá teorainn ag an tír leis an Spáinn, suite san oirthear, agus an tAigéan Atlantach san iarthar. Clúdaíonn an tír na hoileánraí na hAsóir agus Maidéara. Is í Liospóin, an chathair is mó sa Phortaingéil, príomhchathair na tíre.
Ivan Bunin
1893-1917
Ón mbliain 1895 ar aghaidh bhí Bunin ag taisteal ar fud na hÚcráine, agus é ag tabhairt cuairteanna ar Odessa agus ar an gCrimé. Sa tréimhse seo, bhí sé ag scríobh litreacha chuig Anton Chekhov. Sa bhliain 1899, d'éirigh sé cairdiúil le Maksim Gor'kiy chomh maith. Sa bhliain 1900, tháinig an gearrscéal úd Antonovskiye yabloki ("Na hÚlla Antonovka") i gcló, agus ba é an scéal seo a tharraing súil na Rúise liteartha ar Bunin i gceart, nó is cur síos fileata é ar shaol na tuaithe sa tsean-Rúis, a cuireadh i gcló ina lán leabhar léitheoireachta Rúisise ina dhiaidh sin. Sa bhliain 1901, foilsíodh an díolaim dánta úd Listopad ("Titim na nDuilleog"), agus sna blianta 1902-1909, chuir an teach foilsitheoireachta úd Znaniye saothar iomlán an fhile i gcló i gcúig imleabhar.
Ar deoraíocht
Bhí Bunin chomh tréan in aghaidh na Naitsithe agus an Stailíneachais, agus nuair a d'fhorghabh na Naitsithe an Fhrainc, thug Bunin dídean do scríbhneoir Giúdach beag beann ar an bpionós báis a bhí ag bagairt orthu siúd a dhéanfadh a leithéid.
Deireadh a shaoil
Ag druidim chun deiridh dá shaol, thosaigh dearcadh diúltach an scríbhneora ar an Aontas Sóivéadach ag athrú, agus é ag cur suime sa litríocht Shóivéadach. Thairis sin, bhí tnúthán an dúchais ag luí air, agus é tar éis an oiread sin blianta a chaitheamh ar an gcoigríoch. Ní raibh sé daite dó an chuairt dheireanach a thabhairt ar an Rúis, nó fuair sé bás le taom croí i bPáras nuair a bhí sé ag obair ar leabhar cuimhní cinn faoi Anton Chekhov. Tá sé adhlactha sa reilig Rúiseach i Sainte-Geneviève-des-Bois i ndeisceart Pháras.
mion|clé|Uaigh Bunin. Tabhair faoi deara go bhfuil scríbhinn na huaighe litrithe de réir scríbhneoireacht réamhréabhlóideach na teanga: Иванъ Алексѣевичъ Бунинъ seachas Иван Алексеевич Бунин. Baineadh an chinsireacht dá chuid saothar san Aontas Sóivéadach nuair a bhí Nikita Khrushchev ag rialú na tíre.
Henry Byrne
Polaiteoir Éireannach ab ea Henry Byrne (6 Márta 1920 – 6 Aibreán 1976). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Eipiciúras
Tionchar
Cé go bhfuil cáil ar Eipiciúras inniu mar dhuine cíocrach a mhol dá lucht leanúna géilliúnt dá gcuid mianta, míthuiscint den teoiric is ea é seo. Cé gurb iad mothúcháin pléisiúrtha agus pianta an tslat tomhais chun an mhaith a aithint thar an olc, dar le hEipiciúras, d'aithin sé gur fearr pléisiúir áirithe a sheachaint toisc go mbaineann roinnt mhaith oilc leo.
Mar shampla, is mó na fadhbanna a eascraíonn ón bpótaireacht ná an pléisiúr atá le baint aisti. Mhol Eipiciúras freisin bia simplí de rogha ar bheatha níos saibhre, chun go mbeadh an duine níos neamhspleách ar chora an tsaoil.
2017 French Open
Ba chomórtas Grand Slam é 2017 French Open a imríodh ag Roland Garros Stadium. Thosaigh an príomhchomórtas ar 28 Bealtaine 2017 agus chríochnaigh sé ar 11 Meitheamh 2017.
Cloch an Fhir Mhóir
Suíomh
Tá Cloch an Fhir Mhóir suite i Ráth Aidí, 1.4km ar thaobh thiar thiar theas ó Dhroichead an Chnoic, Dún Dealgan, ar an mbruach clé d'Abhainn Átha Féan.
Stair
mion|clé|Cloch an Fhir Mhóir ina sheasamh sa ghoirt.
Mark Twain
A Shaol
Chaith Twain agus Olivia an bhliain 1868 ag scríobh litreacha chuig a chéile, agus sa bhliain 1870 phós siad. Bhí tuismitheoirí Olivia saibhir ach san am chéanna bhí saoldearcadh liobrálach acu, agus ina dteach siúd casadh a lán daoine ar Twain a bhí ag cur catha ar son chúiseanna radacacha na linne cosúil le saoirse na mban, saoradh na ndaor ó bhráca agus cothrom féinne na sochaí. Orthu siúd a bhfuair Twain aithne orthu ar an dóigh seo bhí Harriet Beecher-Stowe (údar an úrscéil frithdhaoirse úd Uncle Tom's Cabin), Frederick Douglass agus an scríbhneoir Sóisialach Útóipeach William Dean Howells, a bhí ina dhlúthchara ag Twain go lá a bháis. Bhí cónaí ar Twain agus a bhean chéile i mBuffalo, stát Nua-Eabhrac, go dtí an bhliain 1871, agus eisean ag scríobh don nuachtán áitiúil Buffalo Express agus ag déanamh eagarthóireachta air. Cé go raibh an dá nuachtán in iomaíocht le chéile, d'éirigh Twain mór le heagarthóir an nuachtáin áitiúil eile, an Buffalo Courier, agus é buíoch beannachtach as an gcairdeas ina dhiaidh sin, nó fuair sé an saol i mBuffalo thar a bheith leadránach.
An Ghraonlainn
Tír fhéinrialaitheach taobh istigh de Ríocht na Danmhairge í an Ghraonlainn (Danmhairgis: Grønland nó an "Tír Ghlas"; is é is brí leis an ainm Graonlainnise Kalaallit Nunaat ná Tír na nGraonlannach). Tá an Ghraonlainn suite taobh thoir d'oileánra Cheanada, agus d'fhéadfá a rá gur cuid de Mheiriceá Thuaidh í ar chúiseanna tíreolaíochta agus geolaíochta. As na tailte arb iad tuaisceart Cheanada iad inniu a tháinig na Graonlannaigh féin, na céadta bliain ó shin. Tá baint pholaitiúil ag an nGraonlainn leis an Eoraip - leis na tíortha Lochlannacha, an Danmhairg ach go háirithe - le míle bliain anuas, áfach. Is í an Ghraonlainn an t-oileán is mó sa domhan nach ilchríoch é, agus is í an tír is teirce daonra fosta.
Bailte móra
Baile mór atá i gceist sa Ghraonlainn má sháraíonn daonra an áitribh leathmhíle duine. Is í príomhchathair na Graonlainne, Nuuk (Danmhairgis: Godthåb), an ceann is mó acu, agus níl ach 15,500 duine ina gcónaí ansin féin.
Béar
Tréithe
Tá súile bheaga agus cluasa chruinn is soc fada. Tá fionnadh tiubh, mosach acu go hiondúil.
Saol
Tá siad gníomhach istoíche go hiondúil (cé is moite den béar bán). Bhítí béir éigin ina gcodladh go minic le linn an gheimhridh, a chiallaíonn go gcodlaíonn siad an geimhreadh chun fuinneamh a shábháil. Is féidir go nglacfaidh sé suaimhneas ar feadh tréimhsí fada i gcaitheamh an gheimhridh, ach ní fíorgheimhriú é seo mar ní laghdaíonn teocht na colainne.
Seán mac Cuinn Ó Néill
A phearsanacht
I súile na Sasanach, ba bhrúid gan bhéasa gan léann é Seán Ó Néill. Ba chinnte go raibh sé ina fhear crua, ina pholaiteoir glic agus ina throdaí den scoth. Chuir sé uaidh a chéad bhean, iníon le Séamas Íleach Mac Dónaill, agus chaith sé go dona lena dara céile, deirfiúr le Calbhach Ó Dónaill. Maígh Calbhach gur céasadh é nuair a bhí sé ina phríosúnach aige, agus thug sé bean Chalbhaigh chun leapan leis: bhí scata páistí aige léi agus phós sé í 1565. Sháraigh sé na Sasanaigh i bpáirc an chatha agus i ndáil na Cúirte. Ba mhór an pléisiúr do na Sasanaigh é nuair a maraíodh é.
Thomas Wall
Saol gairmiúil
Chuaigh sé le leabharlannaíocht nuair a iarradh air i 1937 leabharlann Choláiste Phádraig, Maigh Nuad, a athchóiriú agus a chlárú. Rinne sé obair den chineál céanna ar ball i Leabharlann na bhFroinsiasach, Cé na gCeannaithe, Baile Átha Cliath, agus i gColáiste Phádraig, Ceatharlach. Faoi 1940 bhí sé ar fhoireann leabharlann an Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath. Ceapadh é ina leabharlannaí sa Choimisiún Béaloideasa i 1949 agus d’fhan sa phost i 1971, nuair a rinne Roinn Bhéaloideas Éireann den eagraíocht, go dtí gur shroich sé aois a 70.
Triomán uasal
Is fungas é an triomán uasal.
Mido
Blianta imeartha
Ba mhaith le Gareth Southgate é agus cheannaigh sé Mido i Samhradh 2007. Sa séasúr 2007/08 bhí deich gcluiche ag Mido agus chuir sé dhá chúl, ach ní raibh sé sásta. Sa séasúr 2008/09 d'imir sé sé chluiche agus chuir trí chúl in aghaidh Tottenham, Learpholl agus Portsmouth, rud a thug an-sásamh dó.
Beinn Bhán
Is sliabh in Albain í Beinn Bhán, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Horn Park
Is baile é Horn Park atá suite sa bhuirg Royal Borough of Greenwich, Londain Theas.
The Simpsons (séasúr 26)
Craoladh an séú séasúr is fiche The Simpsons idir 28 Meán Fómhair 2014 agus 17 Bealtaine 2015 ag tosú le "Clown in the Dumps".
Kemerovo
Cathair de chuid na Rúise is ea Kemerovo (Кемерово). Tá an chathair suite i ndeisceart na tíre i gCúige Kemerovo. Tá 532,981 duine ina gcónaí i gKemerovo (daonáireamh 2010).
Concas na Spáinneach ar Impireacht na nInceach
Teacht na Spáinneach
Bhí an dearg-ádh le Pizarro gur fhill sé go Tawantinsuyu díreach nuair a bhí an cogadh cathartha á chur. Dá dtiocfadh sé nuair a bhí Huayna Capac ina bheo fós, gheobhadh sé impireacht na nInceach aontaithe ina éadan. Ní raibh ach 168 fear, aon ghunna mór amháin agus seacht gcapall fichead ag Pizarro, ach mar sin féin, bhí sé ábalta na hIncigh a chloí trí úsáid chliste a bhaint as an mbeagán seo, chomh maith leis an ionramháil a rinne sé ar na faicsin éagsúla i measc na nInceach.
Carn tSiail
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é Carn tSiail.
Anthony Horowitz
Saol
Rugadh Horowitz i Stanmore, Middlesex, i Sasana, i dteaghlach Giúdach. Ba i gcomharsanacht Ghiúdach a chónaigh siad. D'oibrigh a athair don phríomh-mhinistéir Harold Wilson. Bhí saol ard-mheánaicmeach acu go bhfuair a athair bás. Bhí bancbhriseadh á thuar orthu faoin am sin, áfach, agus a gcuid acmhainní curtha i bhfolach ag an athair gan a chur in iúl dona theaghlach cá háit. Níor thángthas ar an airgead ó shin.
Máiréad Ní Ghráda
Drámadóir, scríbhneoir agus craoltóir as Contae an Chláir ab ea Máiréad Ní Ghráda. Rugadh í i gCill Mhaile (gar d'Inis) ar an 23 Nollaig 1896 agus cailleadh í ar an 13 Meitheamh 1971. Scríobh sí na drámaí An Triail (1964), ar churaclam na hArdteistiméireacht a, agus Breithiúnas, ar cheann de mhórdhrámaí na Gaeilge, ar churaclam an GCE.
Tús a saoil
Bhí Séamus ina náisiúnaí, agus bhíodh baill de ghluaiseachtaí náisiúnta ar lóistín sa teach sna blianta roimh bhunú Shaorstát Éireann. Duine díobh sin Earnán de Blaghd, aire airgeadais chéad rialtas an tSaorstáit, a raibh Máiréad mar rúnaí aige ó 1921 go dtí 1923.
Kanteletar
Fuair Lönnrot na dánta sa chéad dá "leabhar" san Fhionlainn. An t-ábhar atá sa tríú bailiúchán, áfach, tháinig an chuid is mó de as an gCairéil Rúiseach. Rinne Lönnrot leasuithe móra ar an tríú bailiúchán seo nuair a tháinig an tríú heagrán i gcló sa bhliain 1887. Na leaganacha de Kanteletar a fhoilsítear inniu, áfach, cloíonn siad leis an gcéad eagrán, cé go gcuirtear dornán dánta as an tríú heagrán leis an tríú "leabhar" mar aguisín.
100 Leabhar na hAoise de réir Le Monde
Is é atá i gceist le 100 Leabhar na hAoise de réir Le Monde ná liosta na 100 leabhar ab fhearr san fhicheadú haoise. Roghnaíodh na leabhair trí mheán pobalbhreith a rinne Fnac, díoltóir leabhar Francach, in éineacht le Le Monde, nuachtán i bPáras, sa bhliain 1999.
Watership Down
Is úrscéal leis an údar Sasanach Richard Adams é Watership Down. D'fhoilsigh Rex Collings Ltd. i Londain an leabhar sa bhliain 1972. Tá sé suite i dtuaisceart Shasana, timpeall Hampshire, agus díríonn an scéal ar dhornán beag coiníní. Cé go bhfuil siad ina gcónaí ina ngnáthóg fiáin nádúrtha, lena gcuid poll, tá siad antrapamorfach lena gcuid cultúr, teanga, seanfhocail, filíocht agus miotaseolaíocht féin acu.
Buamáil Dhomhnach na Pailme, 2017
Eaglais Naomh Seoirse sa chathair Éigipteach thuaidh i dTanta ar an nDeilt na Níle, agus
Driad
Meliaigh
An Driad a thugtaí ar na ndriada ón Áise Thoir Theas. Bhí deirfiúracha na gcrann fuinseoige i bhfeighil an linbh Séas i bpluais Créataigh de chuid Ria. Saolaíodh Meliaigh do Gáia tar éis di a bheith toirchithe ag fuil Úránas coillte. Ba nimfí iad na hEpimelidí a bhain le crainn úlla, agus bhain na Cairiaitidí le crainn ghallchnó.
Naberezhnye Chelny
Cathair de chuid na Rúise is ea Naberezhnye Chelny (Набережные Челны nó i dTatairis: Яр Чаллы). Tá an chathair suite i gceartlár na Rúise Eorpaigh idir an Vólga agus an Cama san Tatarstáin. Tá 513,193 duine ina gcónaí i Naberezhnye Chelny (daonáireamh 2010).
Franz Kafka
Saothar
B'é a dhlúthchara agus seiceadóir liteartha, an scríbhneoir Max Brod (a bhí ina mhac léinn dlí leis), a choinnigh lámhscríbhinní Kafka i dtaisce. Thug Brod neamhaird ar threoir a thug Kafka ar leaba a bháis go ndófaí a chuid saothar neamhfhoilsithe. Chuir Brod os comhair an tsaoil mhóir iad, cé go raibh sé ordaithe ag Kafka féin dó na páipéir a chur trí thine. clé|mion|deirfiúracha KafkaIs iomaí saothar as an gcuid is clúití dá chuid scríbhneoireachta—mar shampla
An Eagnaíocht
Saintréithe ginearálta
I gceisteanna eacnamaíochta mheas formhór na smaointeoirí na hEagnaíochta go raibh iomaíocht agus saormhargaí le leas na sochaí, agus bhí siad ar son saorthrádáil agus ​cosaint dhleathach láidir do réadmhaoin phríobháideach. Tá baint ag teoiricí eacnamaíocha na bhfiseacratach agus sruthanna eile in eacnamaíocht pholaitiúil bhuirgéiseach (m.sh. Adam Smith) leis an Eagnaíocht. Bhí tuairimí na staire mar thréith ag tús eisiamh diagachta ón míniú den phróiseas stairiúil agus dearcadh an-diúltach i leith na Meánaoiseanna, a dearbhaíodh mar ré aineolais, fanaiceachta, claontachta reiligiúnaí agus tíorántacht. Ba shaintréith den Eagnaíochta adhradh ársaíochta freisin, ré inar lorg na fealsúna deimhniú ar a n-idéalacha féin. Rud eile a bhí tipiciúil i dtuairimí ar stair ná an creideamh i bhforás, go raibh cúrsaí cultúrtha, trádála agus teicneolaíochta ag dul chun cinn go seasta. Tháinig cur chuige stairiúil domhanda chun cinn, is é sin le rá, coincheap an chine dhaonna mar aonán aontaithe, agus an creideamh go raibh forbairt stairiúil faoi réir ​“dhlíthe nádúrtha” áirithe.
Ialtóg Daubenton
Ainmhí is ea an ialtóg Daubenton. Mamach eitilte in ord na Chiroptera is ea í.
Ionradh na Polainne
Éire
Nuair a bhris an Dara Cogadh Domhanda amach, d’fhógair rialtas Shaorstát Éireann go mbeadh Éire neodrach.
Seisceann Odhar
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é Seisceann Odhar.
Lorenzo Ó Meachair
Duine spóirt Éireannach a bhí i Lorenzo "Lory" Ó Meachair (Béarla: Lorenzo Ignatius Meagher) (1899–1973), nó Lory Meagher mar a bhí aithne níos fearr air. D'imir Meagher iomáint leis an gclub cáiliúil Tulach Ruáin i gContae Chill Chainnigh sna fichidí agus sna tríochaidí, agus chaith sé na blianta idir 1924 agus 1935 ina bhall de fhoireann sinsir iomána Chill Chainnigh. Is minic a aicmítear Lory Ó Meachair mar dhuine de na laochra is mó i stair an chluiche. Cruthúnas amháin don mholadh seo ná gur roghnaíodh é i bhFoireann Iomána na Mílaoise sa bhliain 1999.
"Bród Tullaroan"
Tugtar "Bród Tullaroan" ar an teach ina chaith Lory Ó Meachair a shaol ina chónaí leis a dheirfiúracha, agus tá sé oscailte don phobal sa lá atá inniu ann. Teach feirme dhá stór le díon tuí atá ann ón 17ú haois, a athchóiriú ag tús na 1900idí.
Ailse phróstataigh
Is féidir le láithreacht na hailse a léiriú trí na hairíonna seo a leanas a mheas; scrúdú fisiciúil, leibhéal na hantigene-sain-phróstatach (ASP), nó toradh scrúdaithe bithóipse. Méadaíonn tástáil sain-antaigin próstatach ar na seansanna na hailse a aimsiú ach ní laghdaíonn an ráta básmhaireachta. Mhol an 'United States Preventive Services Task Force' (USPSTF) sa bhliain 2012 i gcoinne scagadh le haghaidh ailse próstatach ag baint úsáide as an tástáil ASP, mar gheall ar an mbaol go ndéanfaí ró-diagnóis agus nó ró-chóireáil, leis an chuid is mó de na hailse próstatacha fágtha aisiomptómach. Baineann an USPSTF an tátal as nach tairbhe féideartha tástála ná na díobhálacha a dtéann leo.
Comharthaí agus airíonna
clé|mion|Adenocarcinoma
Halle (Saale)
Tá 233,013 duine ina gcónaí ansin (2008) agus is í Halle an chathair is mó sa stát. Ba phríomhchathair na Sacsaine-Anhalt í Halle ón mbliain 1947 go 1952 ach is í Magdeburg príomhchathair an stáit sa lá atá inniu ann.
Eoin Ó Dubhthaigh
Saol
I mí Feabhra 1933, thug an rialtas nua, faoi stiúir Éamoin De Valera, bata agus bóthar d'Eoin Ó Dubhthaigh.
Trom ar an ól i gcónaí, fuair Ó Dufaigh bás anabaí (agus é 54 bliana d'aois) an 30 Samhain 1944.