cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lá Idirnáisiúnta na mBan
Stair
Chun cuimhneamh ar chuid den dul chun cinn atá déanta ag feiminigh in Éirinn, caith nos.ie súil siar ar 5 rud nárbh fhéidir do mhná a dhéanamh sa bhliain 1970.
Loscadh Reichstag (1933)
Iarmhairtí
D'áitigh Hitler ar an Uachtarán Hindenburg na dlíthe éigeandála a chur i bhfeidhm, rud a chuir ar chumas an tSeansailéara na cearta sibhialta bunaidh a chur ar ceal. An lá i ndiaidh na tine reachtaíodh dlíthe éigeandála a thug a lán cumhachta do na Naitsithe leis an bhagairt chumannach a chloí.
Lá na Leanaí Uile
Féach freisin
Titeann Lá Idirnáisiúnta na bhFear gach bliain ar an 19 Samhain agus Lá Idirnáisiúnta na mBan ar an 8 Márta.
Johann Kaspar Zeuss
Tionchar
Bhí léann trom ar an scoláire seo – mar go raibh Zeuss in inmhe a chuid eolais mar gheall ar fhocleolaíocht a chur le heolas na staire agus na heitneolaíochta. De thoradh a chuid staidéar Gearmáinice, bhí sé eolach ar thábhacht na dteangacha Ceilteacha agus chuaigh sé i mbun oibre ar na teangacha seo nach raibh mórán airde tugtha orthu ag lucht an léinn go dtí sin. Thaistil sé sa bhaile agus i gcéin chun na foinsí a bhreathnú – go háirithe na foinsí a bhain leis an tSean-Ghaeilge – go dtí Karlsruhe, Würzburg, St. Gallen, Miolán, Londain agus Áth na nDamh. Thóg sé sleachta as na foinsí seo nó rinne sé cóipeanna díobh. Chuir sé na teangacha ársa agus na nua-theangacha san áireamh ina chuid taighde. Dhearbhaigh Grammatica Celtica gan aon agó go bhfuil na teangacha Ceilteacha mar chraobh d’fhine na dteangacha Ind-Eorpacha. Lena chois sin, leag an saothar seo bun láidir eolaíochta le focleolaíocht Cheilteach. Tar éis don údar bás a fháil, rinne Hermann Ebel atheagrán den leabhar le ceartúcháin (Beirlín, 1871). Scríobh Zeuss Traditiones possessionesque Wirzenburgenses (1842) agus Die Freie Reichstadt Speyer vor ihrer Zerstörung freisin.
Tuamhain
Ríocht Ghaelach na meánaoise ba ea Tuamhain (i nGaeilge na linne seo "Tuamhain"), a bhí bainteach go geografach le Contae an Chláir agus Contae Luimnigh, chomh maith le codanna de Chontae Thiobraid Árann timpeall an Aonaigh agus a chúlchríoch, mar atá inniu ann. Tír dhúchais na nDál gCais ab ea an ríocht, cé go raibh Gaeil eile sa cheantar, amhail is Éile Eoghanachta, agus Lochlannaigh Luimnigh, fiú. mion|120px|Claíomh Nuadha|clé
Dáirine
Lucht ceannais próta-stairiúil na Mumhan roimh éirí na n-Eóganachta sa 7ú haois ab ea na Dáirine, aitheanta níos deireanaí go ríoraíoch mar Corcu Loígde. Is amhlaidh gur thángthas iad óna Darini de réir Tolamaes, agus gaolta leis na hUlaid agus Dál Riata as cúige Uladh agus  Albain. Faightear a shinsearacht go minic sa Rúraíocht, aitheanta mar Chlanna Dedad, agus marfoirí Chú Chulainn. Meastar gurbh Érainn iad cách (féach freisin samhail stairiúil Uí O'Raithille). Sa ré stairiúil, léiríodh na Dáirine leis an Corcu Loígde, agus is dócha le muintire Uí Fidgenti agus Uí Liatháin agus roinnt clann stairiúil eile as Mumha agus Ulaidh araon. Sa seanghinealaigh, ba chuid de mhuintir Dáirine iad Dál Fiatach stairiúil na nUlad.
Stair
Tugtar scaití an t-ainm Dáirine do muintir Érann mar chúinne iomlán.
I measc na clanna ríoga ar marthain i gCúige Mumhan tá muintire Uí Eidirsceoil, Uí Laoghaire, Uí Chofaigh, Uí Aonghusa agus Uí Fhloinn, go léir de shliocht Lughaí Mhic Con. I gcúige Uladh, is iad na clanna Dál Fiatach ná mhuintir Uí Eachaidh agus Uí Dhuinnshléibhe.
Maxine Waters
Rugadh agus tógadh Maxine Waters in St. Louis, Missouri. Tá céim Bhaitsiléara san tsocheolaíocht aici ó Ollscoil California, Los Angeles. Tá sí pósta le beirt pháistí.
Tomás Ceannt
Tús a shaoil
Rugadh Ceannt i dTeach an Bháin Aird, Caisleán Ó Liatháin, in aice le Mainistir Fhear Maí, Contae Chorcaí. Duine de sheachtar mhac agus beirt iníon le David Kent ba ea é, a raibh feirm 200 acra aige, agus a bhean Mary Rice.
Bhí Tomás tiomnaithe go hiomlán do na hÓglaigh, agus thaisteal sé achar fada uaireanta le haghaidh ócáidí speisialta; bhí sé i láthair ag óráid mór le rá de chuid an Phiarsaigh ag sochraid Jeremiah ODonovan Rossa i mBaile Átha Cliath mí Lúnasa 1915, cuir i gcás.
Triail agus Bású
Cuireadh cúirt ar Dhaithí Ceannt nuair a tháinig sé chuige féin ó na gortuithe; tógadh é go mBaile Átha Cliath, áit a chúidíodh é ar an gcion céanna, fuarthas ciontach é agus cuireadh chun báis é, ach laghdaíodh an breithiúnas báis go bpianseirbhís cúig bliana.
Ní raibh Tomás pósta riamh.
Liosta seánraí den cheol leictreonach
Genres
• * Dioscó polo
• * Funkstep
• * Sambass
• Electro
• * Coldwave
• * Dance-punk
• * Electroclash
• * Minimal wave
• * Space rock
• * Bhangra
• * Bhangragga
• Hardcore
• * UK garage
• * Ambient house
• *** Moombahcore
• * Ghetto house
• * Tech house
• Industrial ceol
• * Cybergrind
• * Power noise
• * Glitch
Ceolaire fraoigh
Is éan é an ceolaire fraoigh. Is baill d'fhine na Sylviidae iad.
Liosta seánraí den cheol leictreonach
Genres
• Post-disco
• * Boogie
• * Hardtek/Free tekno
• * Tecno brega
• ** Progressive
• * 2-step garage
• *** Reggaestep
• * Speed garage
Gilphíb bheag
Is éan í an ghilphíb bheag (Sylvia curruca). Is ball d’fhine na Sylviidae í.
Augusto Pinochet
Gabháil
Ansin lig Pinochet air féin go raibh sé tinn agus faoi mhíchumas, agus ag brath ar chathaoir rothaí. Mar sin, ligeadh saor é i Sasana ar an 2 Márta 2000. Thuirling Pionchet i Santiago de Chile an lá dár gcionn (le cúnamh ó RAF) ach ní raibh sé ag brath ar chathaoir rothaí níos mó, iontas na niontas.
Justin McNulty
D'imir sé peil lena chlub áitiúil 'Cúchulainn CLG, An Mullach Bán' in Ard Mhacha. agus bhí sé ina bhall d' fhoireann peile sinsir Ard Mhacha ó 1995 go dtí 2005. Bhuaigh sé bonn i gCluiche  Ceannais Peile na hÉireann sa bhliain 2002, ag imirt mar lánchúlaí.
Eite chlé mhire
Ainm díspeagúil úsáidte sa fheachtas i gcomhair an Olltoghchán na Ríocht Aontaithe, 1987, agus ina dhiaidh sin, leis an Páirtí Coimeádach agus leis na nuachtáin Briotanacha a thacaigh an Páirtí Coimeádach é eite chlé mhire.
Cnoc Chill Iníon Léinín
Sliabh i gContae Bhaile Átha Cliath is ea Cnoc Chill Iníon Léinín (153 m).
Ariane
deas|200px|thumb|Ariane Clann feithiclí lainseála a saothraigh an ESA i ndiaidh a chomhaontaithe i 1973. Lainseáladh an chéad ceann i 1979 ó Kourou i nGuáin na Fraince, agus bhí an córas réidh le hoibriú faoi 1981. Ba é an Lárionad Náisiúnta Taighde Spáis sa bhFrainc an príomhchonraitheoir sa bhunshaothrú, agus i 1980 bunaíodh comhlacht thrádálach Fhrancach, Arianespace, chun na feithiclí a tháirgeadh. Is é Ariane 5 an leagan is déanaí, ina bhfuil príomhardán crióigineach le trastomhas 5.4 m ag iompar 158.1 tonna tiomántáin (ocsaigin leachtach is hidrigin). Soláthraíonn dhá threisroicéad mhóra sholadacha an chuid is mó den sá is gá chun éirí ar dtús. Theip ar an gcéad eitilt i 1996, ach bhí sé réidh le hoibriú faoi 1998. D'imigh leagan feabhsaithe d'Ariane 5 ar strae óna chúrsa ar a chéad eitilt i 2002 agus ba ghá é a phléascadh trí chianrialú. D'éirigh go maith leis na heitiltí ina dhiaidh sin.
Contae Mercer, Pennsylvania
Is contae i iar thuaisceart bPennsylvania é Mercer. I 2010 bhí cónaí ar 116,638 duine i gcontae Mercer síos ó 120,293 duine sa bhliain 2000. Is é Mercer príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,770 km2 san iomlán(uisce+talamh).
Scréachóg reilige
Is ulchabhán neamhchoitianta í an scréachóg reilige (an chomhachag-bhàn; Tyto alba) agus is ball d'ord na Strigiformes í. Cé gur ulchabhán neamhchoitianta í an scréachóg reiligein Éirinn, is í an speiceas ulchabhán is mó a dháiltear ar fud an domhan í, agus tá an scréachóg ar cheann de na speicis éan is forleithne. Ar cheann de dhá ghinealach na n-ulchabhán beo is ea í, an ceann eile is ea na hulchabháin tipiciúla (Strigidae). Faightear na hulchabháin beagnach i ngach áit ar domhan, ach amháin na réigiúin pholacha agus fhásacha, an Áise ó thuaidh ó na Himiléithe, an chuid is mó den Indinéis, agus roinnt oileáin san Aigéan Ciúin.
Tá an t-ulchabhán ina éan oíche thar an gcuid is mó dá raon, ach sa Bhreatain Mhór agus i roinnt oileáin san Aigéan Ciúin, bíonn an scréachóg ag seilg in aghaidh an lae freisin. Tá siad dulta in oiriúint  ar ainmhithe a fhiach ar an talamh agus is éard atá sa bhia go léir ná mamaigh bheaga a aimsíonn siad le fuaim, lena n-éisteacht an-ghéar. Is gnách go bhfanann na hulchabháin ina bpéirí lena saol mura maraítear ceann den phéire, ach má chailleann éan a leathéan is féidir leathcheann nua a fhoirmiú.
Sárocsaíd hidrigine
Is éard is sárocsaíd hidrigine ann ná an tsárocsaíd is simplí (comhdhúil a bhfuil nasc aonair ocsaigin-ocsaigine ann). Tá sé ina ocsaídeoir láidir freisin. Is leacht gan dath atá ann atá beagán níos slaodaí ná uisce.
00704 (Cód ZIP)
Is éard is 00704 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Aguirre, Pórtó Ríce.
Cuilire liath
Is éan neamhshuntasach é seo a bhfuil sciatháin fhada agus eireaball air. Bíonn an dath liath-donn ar chodanna uachtaracha an éin agus fo-chomhpháirteanna bána ag na cinn fásta, le coróin agus brollach stríoca. Tá na cosa gairide agus dubha, agus tá an gob dubh agus tá an cruth leathan ach pointeáilte, rud atá tipiciúil d'fheithiditeoirí aeir. Tá ógánaigh níos doinne ná na cinn fásta agus tá spotaí ar na codanna uachtaracha.
Historia Regum Britanniae
Ní féidir brath ar shaothar Geoffrey of Monmouth mar an fhírinne ghlan nó fiú gar di, agus ní mhaireann na foinsí agus na cáipéisí a dtagraíonn sé dóibh ach an oiread.
De réir dealraimh is as na scéalta a instear ins an leabhar is ea a d'eascair an scéalaíocht i leith Artúir agus Ridirí an Bhoird Chruinn.
Taxiphyllum barbieri
Ní gá a bheith an-chúramach leis an chaonach seo. Glacann sé le gach cineál uisce, fiú breacsháile lag, agus gach cineál caighdeán solais. Fásann sé níos fearr ag 21 go 24° Celsius, ach is féidir leis maireachtáil i dteocht suas le 29 go 32 °C. Déanann sé go maith mar phlanda sa tulra. In uisceadáin ba chóir é a bheith curtha san áit ina mbíonn dea-uisce reatha mar greamaíonn bruscar air go héasca agus éiríonn sé donn doiléir da bharr. Mar gheall ar nádúr greamaitheach an chaonaigh seo is féidir caonachbhalla a dhéanamh as. Is féidir é seo a chur i gcrích tré eangach a fhilleadh agus í an caonach a leathadh go cothrom uirthi. Ansin, is féidir a eangach a ceangailte sreangáin phoileistear. Fásann sé go mall ar dtús go dtí go mbíonn sé socraithe síos.
Feá
Is crann í an fheá, an crann feá nó an fáibhile.
ABAIR
Feidhmeanna
Córas téacs-go-hurlabhra atá mar thoradh ag ABAIR, .i. córas a aistríonn téacs scríofa go fuaimeanna mar a bheadh duine daonna á léamh os ard.
Yukio Mishima
Do rugadh Mishima ar an 14ú lá d’Eanáir i Shinjuku, ceantar Thóiceo na Seapáine, sa bhliain 1925 agus do chuir sé lámh ina bhás féin ar an 25ú lá de Mhí na Samhna in Ichigaya, ceantar eile Thóiceo, sa bhliain 1970.
David Wicks
Is carachtar ficseanúil é David Wicks sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Michael French an pháirt mar David. Bhí David ar an gclár den chéad uair ar an 23 Nollaig 1993 agus den uair dheireanach ar an 30 Bealtaine 2014.
Richard Sorge
A shaol
Sa bhliain 1924 d'aistrigh Sorge agus Christiane go dtí Moscó, áit a ndeachaigh sé i Rannóg Idirchaidrimh an Idirnáisiúntáin Chumannaigh, eagraíocht a bhí ag bailiú faisnéise do na seirbhísí rúnda Sóivéadacha. Chomh sáite is a bhí Sorge san obair seo thit a phósadh as a chéile. Sa bhliain 1929 chuaigh Sorge i rannóg faisnéise an Airm Dheirg, nó GRU. Mhair sé a raibh fágtha dá shaol ag obair don rannóg seo.
I Moscó dó, scríobh Sorge leabhar faoi thalmhaíocht na Síne. Phós sé bean Rúiseach a casadh air sa tSín agus a thug sé leis go Moscó, Ekaterina Maksimova.
Jeannie Suk
Is ollamh le dlí ag Scoil Dlí Harvard í Jeannie Suk.
Séamus Coleman
Is imreoir sacair Éireannach é Séamus Coleman', a rugadh ar an 11 Deireadh Fómhair 1988. As Contae Dhún na nGall dó. Imríonn sé mar chúlaí de ghnáth. Tá sé ag imirt le hEverton faoi láthair. Roimhe sin d'imir sé le Sligo Rovers ó 2006 go 2008. I mí Eanáir 2009 cheannaigh Everton é. Chaith sé seal ar iasacht le Blackpool. Imríonn sé le foireann faoi-21 Phoblacht na hÉireann freisin. Roghnaíodh do scuaid na sinsear é den chéad uair sa bhliain 2010.
00716 (Cód ZIP)
Is éard is 00716 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Ponce, Pórtó Ríce.
Bjarke Ingels
A shaol
Rugadh isteach i dteaghlach proifisiúnta é i gCóbanhávan sa bhliain 1974. Innealtóir ab ea a athair agus fiaclóir ab ea a mháthair. Rinne sé staidéar in Acadamh Ríoga Chóbanhávan agus in Escola Tècnica Superior d'Arquitectura in Barcelona. Bronnadh céim ailtireachta aige sa bhliain 1999. Chuir sé a chéad stiúideo ailtireachta ar bun agus é fós sa tríú bliain san ollscoil. Sna blianta 1998–2001 d'oibrigh sé do OMA in Rotterdam faoi Rem Koolhaas, duine a chuaigh go mór i bhfeidhm air.
Ted Hills
Is carachtar ficseanúil é Ted Hills sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Brian Croucher an pháirt mar Ted. Bhí Ted ar an gclár den chéad uair ar an 24 Lúnasa 1995 agus den uair dheireanach ar an 12 Lúnasa 1997.
Deilí
Is é Deilí (Delhi i mBéarla) an dara cathair is mó san India ó thaobh an daonra de. Tá breis is 12 milliún duine ina gcónaí ann, agus tá tuairim is 22 milliún sa cheantar uirbeach a bhaineann leis.
Helen Suzman
Ba inimircigh Giúdacha ón Liotuáin darbh ainm Gavronsky a tuismitheoirí. Rugadh í nGermiston i gceantar Witwatersrand agus oileadh í i scoil Caitliceach. Phós sí Dr Mosie Suzman nuair a bhí sí fiche bliain d'aois agus bhí beirt iníonacha acu. Bhain sí céim amach in Ollscoil Witwatersrand.
Scitsifréine
Fás an fhéatais
De ghnáth, bíonn cealla comharthaíochta sa phláta fo-néarógach a threoraíonn an fás seo, ach bíonn easpa cealla comharthaíochta i nduine le scitsifréine agus an-chuid néaróg míthreoraithe dá bharr.
Na tréithe a bhaineann le scitsifréine
Léiríonn an ghalar na hairí seo go coitianta;
La Grange, Kentucky
Stair
Bunaíodh an chathair sa bhliain 1840.
Plotinus
Beatha
Dúirt an fealsamh Porphyry, athdhalta Plotinus, go raibh Plotinus 66 bliain d’aois nuair a cailleadh é i 270, rud a chiallaíon gur rugadh é timpeall 205. Dúirt an staraí Eunapius gur san Éigipt a rugadh é.
Tar éis dó aon bhliain déaga a chaitheamh i gCathair Alastair shocraigh sé ar dhul amach ar léann na Peirse agus na hIndia. Chuaigh sé isteach in arm an Impire Gordian III nuair a d’ionsaigh sé siúd an Pheirs. Chlis ar an bhfeachtas agus nuair a maraíodh Gordian ba le dua a d’éirigh le Plotinus Aintioch a bhaint amach. In aois a dhaichead bliain chuaigh sé chun na Róimhe, mar ar chruinnigh sé roinnt daltaí, idir mhná agus fhir. Ina dhiaidh sin chuigh se chun cónaithe sa tSicil, agus fuair sé bás ar an gcúlráid i gCampáinia.
David Ben-Gurion
Ba é an ceannaire Síónach David Ben-Gurion, דָּוִד בֶּן-גּוּרִיּוֹן in Eabhrais, (a rugadh ar an 16 Deireadh Fómhair 1886 faoin ainm David Grün) an chéad phríomh-aire ar Iosrael. Bhí tionchar mór aige ar bhunú agus ar fhorbairt an stáit nua. Faoina cheannas, bhuaigh Iosrael cogadh 1948 i gcoinne na n-Arabach. Tar éis dó éirí as an bpolaitíocht sa bhliain 1970 d'aistrigh sé go Sde Boker, kibbutz i bhfásach Negev, mar ar chónaigh sé go lá a bháis ar an 1 Mí na Nollag 1973. Roghnaigh an iris Time Ben-Gurion ina liosta de na 100 Most Important People of the 20th Century.
Abney Park
Stair
Bhunaigh Robert Brown an banna Abney Park sa bhliain 1997. Scaoil siad a gcéad albam Abney Park an bhliain dár gcionn agus scaoileadar Return to the Fire sa bhliain 1999. Bhí rianta as a gcéad agus dara halbaim ar a dtríú halbam, Cemetary Number 1, chomh maith le rianta nua. Ar 1ú Meitheamh 2005, d'fhógair Robert ar a LiveJournal go raibh baill nua ag an mbanna, Krysztof Nemeth agus Traci Nemeth, as an mbanna Sinforosa.
2008
Thosaig Captaen Robert ag taifeadadh dialann fuaime atá le cloisteáil ar shuíomh an bhanna. Tá an chéad iontráil, dar teideal How It All Began - part 1, postáilte ar an 27ú Márta ag insint an scéal agus na hathruithe maidir le stíl an bhanna. Cliceáil ar Crew agus ansin Captain Robert
Basilicata
Is réigiún san Iodáil é Basilicata, suite i ndeisceart na tíre. Is í Potenza príomhchathair an réigiúin.
Scolóis
Braitheann déine an scolóis ar an stádas a bhíonn ag céim an cuar, go mion minic bíonn céim an cuar seasmhach maidir leis an dul chun cinn, ach i gcásanna eile, tagann méadú ar dhéine an cuar thar thréimhse ama. Is féidir le cásanna troma de scolóis tionchar mór a bheith aige ar chúrsaí análú an t-othar ach go hiondúil, ní bhíonn mórán fadhbanna i gceist le cásanna éadrom do Scolóis den chuid is mó. De ghnáth, ní bhíonn pian ar bith i gceist i gcásanna éadroma den chuar. Rinneadh staidéar cohóirt ar 332 othar ideapatach a bhí ag fulaingt le scolóis ach nach raibh cóir leighis faighte acu ó Stáit Aontaithe Mheiriceá, cuireadh torthaí an staidéar i bhfoirm tuairisc a foilsíodh sa bhliain 2003. Rinneadh cur síos sa tuairisc nach raibh difríocht shuntasach ar bith ar dhóchúlacht mheasta mhaireachtála idir grúpa na hothair ina ghlac páirt sa scrúdú agus an daonra ginearálta atá ar bharr a cuid sláinte. Rinneadh torthaí dul chun cinn cuair éagsúla a mhíniú sa tuairisc chomh maith agus fuarthas amach go ndéanann cuair a bhíonn idir 30 agus 50 céim dul chun cinn ar mheáin 10 go 15 céim thar thréimhse an tsaolré. Dar leis an tuairisc, déanann cuair atá níos airde ná 50 céim atá lán aibí, dul chun cinn seasta ag ráta de chéim amháin go bliantúil. Déanann cuar a bhíonn ag othair a dhiagnóisíodh i dtréimhse a hógánach dul chun cinn trom i rith tréimhse a saolré i gcomparáid le hothar ina bhfuil cás scolóise níos éadroma.
Na Comharthaí agus Na Siomptóim
I gcásanna ina mbíonn an t-othar ag fulaingt le cuar trom, is féidir leis an othar bheith ag fulaingt le pian throm ag an am céanna mar gheall ar fhreangaí pianmhara sna matáin. Má bhíonn an cuar ag cur barraíocht brú ar na matáin, is féidir le hathlasadh forbairt sna fíocháin timpeall na matáin a chruthaíonn pian iontach dian fosta.
Scrúdú lúbthachta Adam
Déanann scrúdú lúbthachta Adam scrúdú go príomhúil ar chasadh an dromlach agus le súil a chaitheamh ar mhínormalachtaí ar bith a bheadh i láthair. Go hiondúil, is é seo an chéad chéim scrúdaithe a bhaintear úsáid as i bpróiseas dhiagnóisiú na scolóise. Cé nach bhfuil sé ina nós in Éirinn go fóill, baintear úsáid as scrúdú lúbthachta Adam go minic i scoileanna i Meiriceá le scrúdú a dhéanamh ar dhaltaí scoile. An aidhm is mó a bhíonn i gceist agus scrúdú lúbthachta Adam a dhéanamh ar an othar nó scolóis struchtúrach nó scolóis fheidhmiúil a aimsiú. I rith an scrúdú, cuirtear ceist ar an othar cromadh chun tosaigh fhad agus atá siad ábalta, cuirfidh an ghné seo den scrúdú ábaltacht ghluaiseachta an t-othar in iúl chomh maith. Má tá tréithe de scolóis níos feiceálaí nuair a chromann an t-othar chun tosaigh, is cosúil gur scolóis fheidhmiúil atá i gceist. Má fhanann tréithe na scolóise mar an gcéanna fhad agus atá an t-othar ina sheasamh díreach, is cosúil gur scolóis struchtúrach atá i gceist. Má fheictear go bhfuil creat na heasnacha ar airdí difriúla óna chéile nó ag gobadh amach níos faide ar thaobh amháin, tá dóchúlacht mhór gur chomhartha de scolóis atá i gceist. Má mheastar le linn an scrúdú lúbthachta Adam go bhfuil cuar ar a laghad 5 céim i láthair i ndromlach an t-othar, cuirtear an t-othar ar aghaidh le dochtúir a fheiceáil le scrúdú níos doimhne a fháil agus le x-gha a fháil le céim an cuar a thomhais go cruinn agus an scolóis a dheimhniú go hoifigiúil.
Breathnóireacht
Go hiondúil an chéad chéim a bhíonn i gceist le cúrsaí bainistíochta na scolóise ideapatach ná an bhreathnóireacht. Bíonn próiseas do mheastóireacht chliniciúil I gceist leis an bhreathnóireacht a chiallaíonn go gcaithfidh an t-othar coinne breathnóireachta a bheith acu go tráthrialta achan cúpla mhí ag brath ar dhul chun cinn an cuar.
Buamáil Ardeaglais Jolo na bliana 2019
Phléasc dhá bhuama ar an 27 Eanáir 2019 san ardeaglais Chaitliceach in Jolo, Sulu, sna hOileáin Fhilipíneacha, mar atá Eaglais Muire Mháthair Sliabh Chairmeil. Maraíodh fiche agus gortaíodh 102 duine eile.
Frankenstein
An Scéal
Éiríonn an fathach uaigneach, ar dtus – agus ansin feargach. Agus cuireann an fathach sin scanradh chomh mór sin air go n-imíonn sé uaidh le faitíos. Agus téann sé sa tóir ar an bhfear a chruthaigh é.
Campania
Is réigiún san Iodáil é Campania, suite i ndeisceart na tíre. Is í Napoli príomhchathair an réigiúin.
Calcaigin
Is dúile ceimiceacha iad na Calcaiginí, sa ghrúpa 16 den tábla peiriadach. Tugtar 'an teaghlach ocsaigine' ar an ghrúpa seo freisin. Tá sé comhdhéanta de na dúile ocsaigin (O), sulfar (S), seiléiniam (Se), teallúiriam (Te), agus an dúil radaighníomhach polóiniam(Po). Tá sé tuartha go mbeidh an dúil shintéiseach livermorium (LV) ina chalcaigin chomh maith. Tagann an focal 'calcaigin' ón fhocal Gréigise 'Χαλκός' (chalkos), rud a chiallaíonn "cré-umha" nó "mian", agus an focal 'γεννάω' (genes), a chiallaíonn "a rugadh". Tá eolas ar Sulfar leis na cianta, agus aimsíodh ocsaigin mar dhúil sa 18ú haois. Thángthas ar seiléiniam, teallúiriam agus polóiniam sa 19ú haois, agus ar livermorium sa bhliain 2000.
Pinyin
Ghlac an Téaváin (PnaS) leis an gcóras rómhánaithe seo mar 'Chaighdeán Náisiúnta' ar 1 Eanáir, 2009.
Leithlisiú (cúram sláinte)
I gcóras a cheap Ionaid na Stát Aontaithe um Rialú agus Cosc ar Ghalair (IRG), a ndéantar athbhreithniú air go tréimhsiúil, cuimsíonn leibhéil éagsúla aonrú othair cur i bhfeidhm “réamhchúraim” amháin nó níos mó a thuairiscítear go foirmiúil.
Montpellier
Is é Montpelier préfecture (príomhchathair) an Hérault (département) mar aon le région Languedoc-Roussillon. Tá sé ar an ochtú cathair is mó sa tír agus timpeall is 260,000 duine ina gcónaí ann.
00719 (Cód ZIP)
Is éard is 00719 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Naranjito, Pórtó Ríce.
Friuli-Venezia Giulia
Is réigiún san Iodáil é Friuli-Venezia Giulia (Friúilis: Friûl–Vignesie Julie, Slóivéinis: Furlanija–Julijska krajina, Gearmáinis: Friaul–Julisch, Veinéisis: Friul–Venèxia Jułia), suite in oirthuaisceart na tíre. Is í Trieste príomhchathair an réigiúin. Tá sí i measc cúig réigiún féinrialaithe na hIodáile le reacht speisialta. Tá thart 1.2 milliún daoine ina gcónaí ann.
Trealamh cosanta pearsanta
Cuspóir
Rangaíonn trealamh cosanta pearsanta go deireanach ar ordlathas na rialuithe, toisc go mbíonn na hoibrithe nochtaithe go rialta don ghuais, le bacainn chosanta. Tá ordlathas na rialuithe tábhachtach chun a admháil, cé go bhfuil fóntais iontach ag trealamh cosanta pearsanta, nach é an meicníocht rialaithe atá ag teastáil i dtéarmaí sábháilteachta oibrithe.
Cửu Long
Sanasaíocht
Í Vítneaimis, ciallaíonn Cửu Long "naoi dragan" (a thagann ó na Sín-Vítneaimis 九龍), ag treoraigh go na Mekong, nó í Vítneaimis mar an "Abhann dé naoi Dragain."
Cúige Kon Tum
Rannáin riaracháin
Tá Kon Túm foroínn isteach 10 foranna leibhéal dúiche: Roinntear iad a thuilleadh isteach sé bhaile leibheal-cómun, 83 cómuní agus deich barda.
Geografaíocht
Leanann an teorainn deiscearteach in aice Gia Lai an abhann Se San suas go dtí an Damba Eas Yali, in eineacht mar píosaí ó na abhanna Dak Bla, Dak Pokei agus Dak Poe.
Tá an cúige priomh-suite sa imchualach abhann Sé San, ach tá pairteanna san uiscí uachtair de na aibheann Vu Gia, Trà Khúc agus Sekong.
Lilaeopsis
Géineas de roinnt speiceas de phlandaí san fhine Apiaceae is ea Lilaeopsis. (Ar a dtugtar 'grassworts' orthu sa Bhéarla, go coitianta.) Úsáidtear L. brasiliensis mar phlanda ornáideach ar thulra na n-uisceadán.
Lindsay Lohan
Nuair a bhí sí ina déagóir bhí rólanna móra le rá aici ar nós Freaky Friday (2003) le Jamie-Lee Curtis agus a scannán is cáiliúla, Mean Girls (2004). Le déanaí bhí mionpháirt aici sa tsraith theilifíse Ugly Betty.
Conradh Síocháin Éigipt-Iosrael (1979)
mion|[[Anwar Sadat, Jimmy Carter agus Menachem Begin]] Ar an 26 Márta 1979: shínigh Uachtarán an hEigipte, Anwar Sadat agus Príomh-Aire Iosrael, Menachem Begin, conradh síocháin sa Teach Bán, an Conradh Síocháin Éigipt-Iosrael (Araibis: معاهدة السلام المصرية الإسرائيلية‎, Mu`āhadat as-Salām al-Misrīyah al-'Isrā'īlīyah; Eabhrais : הסכם השלום בין ישראל למצרים‎, Heskem HaShalom Bein Yisrael LeMitzrayim).
Sléacht Nag Hammadi
Maraíodh seachtar Coptach agus Moslamach amháin. Gortaíodh naonúr Coptach eile agus beirt Moslamach freisin san ionsaí.
Ars antiqua
Ceol dheireadh an 12ú céad is an 13ú céad, bainteach go láidir le teoiricí is cumadóirí scoil Notre Dame i bPáras, Léonin is Pérotin go háirithe.
Don Pelayo
Fear uasal Viseagotach Don Pelayo nó Pelagius (an Spáinnis: Pelayo, Asturian: Pelayu; c. 685 – 737) a bhunaigh an Ríocht Asturias, gus ina cheannaire air as 718 go dtí a bhás.
Fred Fonseca
Is carachtar ficseanúil é Fred Fonseca sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Jimi Mistry an pháirt mar Fred. Bhí Fred ar an gclár den chéad uair ar an 13 Meán Fómhair 1998 agus den uair dheireanach ar an 10 Feabhra 2000.
Asma
Cur síos
Istigh sna scamhóga tá feadáin bhídeacha a leathann amach ar a dtugtar aerbhealaí a iompraíonn aer isteach in aershaic bheaga (nó ailbheolaí) agus amach astu agus ocsaigin á malartú do dhé-ocsaíd charbóin. Laistigh dá mballaí tá matáin ag na haerbhealaí (nó feadáin bhroinceacha) agus ciseal de líneáil. I gcás asma, éiríonn na haerbhealaí níos cúinge ná mar is gnách agus dá bhrí sin tá sé níos deacra don aer dul isteach sna scamhóga agus leis an aer a easanálú.
mion|clé|Análóirí
Cúiseanna
Meastar go bhfuil baint éigin leis ag an gcaoi a bhfanann páistí istigh sa teach níos mó, agus a nochtar iad an iomarca d'ailléirginí an teaghlaigh: fíneoga an deannaigh, sail chnis an chait is eile. Tá truailleáin san aer a chuireann tús leis freisin. I ndaoine fásta, spreagann ionfhabhtuithe taomanna asma go minic.
Port Ghlaschu
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù é Port Ghlaschu. Bhí 16,617 duine ina gcónaí i bPort Ghlaschú i 2001.
Conradh na Róimhe
Ar an lá céanna, shínigh na tíortha céanna Conradh Euratom. Le Conradh na Róimhe agus Conradh Euratom bunaíodh Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa agus Comhphobal Eorpach um Fhuinneamh Adamhach faoi seach.
Méadú an AE
mion|[[Conradh na Róimhe‎, comóradh, 25 Márta 2017]] Méadaíodh an CEE sna blianta ina dhiaidh sin go dtí go raibh an conradh sínithe ag dhá thír déag:
Oileán an Choraintín
Stair
Sa bhliain 1990 cuireadh iarsmalann imirce ar bun san oileán.
An Tuscáin
Is réigiún san Iodáil í an Tuscáin (nó Toscana as Iodáilis) atá suite i dtuaisceart na tíre. Is é Flórans príomhchathair an réigiúin. Tá 3,750,000 duine ina gcónaí sa Tuscáin.
An Colgán
Stair
Fuair Keyser bás sa bhliain 1596, ach chríochnaigh a chúntóir Frederick de Houtman (in éineacht le mairnéalach eile, Vechter Willemsz) an léarscáil. Sa bhliain 1597 tháinig an loingeas ar ais go dtí an Ollainn, agus thug de Houtman an léarscáil neamhaí agus réaltchatalóg do Plancius. Bhí 12 réaltbhuíon nua ar an léarscáil agus 135 réalta ar an gcatalóg. Sa bhliain 1592 rinne Plancius cruinneog neamhaí nua a thug isteach na réaltaí agus na réaltbhuíonta nua (chomh maith le réaltbhuíon eile a chruthaigh sé féin, .i. an Colm). Sa bhliain 1603 tháinig na réaltbhuíonta nua amach i gcló don chéad uair ar réaltatlas Uranometria de chuid an réalteolaí amaitéaraigh Gearmánaigh Johann Bayer.
Dario Fo
D'éag sé ar an 13 Deireadh Fómhair 2016 ó ghalar riospráide, in aois 90 dó
Oilthigh na h-Alba an Iar
Is ollscoil suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù é Oilthigh na h-Alba an Iar.
Steve Owen
Is carachtar ficseanúil é Steve Owen sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Martin Kemp an pháirt mar Steve. Bhí Steve ar an gclár den chéad uair ar an 28 Nollaig 1998 agus den uair dheireanach ar an 1 Márta 2002.
Corca Laidhe
Ainmnithe atá siad as Lugaid Loígde, Rí Teamhrach agus Ard-Rí Éireann, mac Dáire Doimthigh. Glaodh orthu fosta Síol Lughaí mhic Íotha (Sean-Ghaeilge Síl Lugdach meic Itha). Is é a sinsear is cáiliúla ná Lugaid mac Con, de shliocht Lugaid Loígde, a faightear in Baile Chuinn Chétchathaig.
Ré Thúdarach
Le teacht deireadh na 16ú haoise, ba iad most prosperous families remaining were the Uí Eidirsceoil agus Uí Laoghaire na teaghlaigh is saibhre ar marthain. Bhí roinnt chaisleán ag clann Uí Eidirsceoil i nDún na Séad agus thart timpeall air, ina measc Caisleán Dhún na Séad; agus roinnt ag clann Uí Laoghaire lámh ó dheas de Mhaigh Chromtha.<!--===Clann Uí Eidirsceoil agus Dún na Séad===
Kenzaburo Ōe
Beatha
Rinne sé staidéar ar litríocht na Fraince in Ollscoil Thóiceo, agus thosaigh sé ag foilsiú scéalta sa bhliain 1957. Phós sé a bhean chéile Yukari, iníon agus deirfiúr scannánaithe, sa bhliain 1960. Rinne sé turais sa tSín, san Eoraip agus sa Rúis agus bhuail sé le Jean-Paul Sartre.
Ahmed Al Safi
Péintéir agus dealbhóir is ea Ahmed Al Safi (احمد الصافي), a rugadh i Diwaniya, an Iaráic sa bhliain 1971. Tá sé ina chónaí sa Fhrainc ón bhliain 2005 i leith.
Chronicon Scotorum
Croinic Gaelach na meánaoise is ea Chronicon Scotorum (aitheanta fosta mar Chronicum Scotorum).
Baile na Féithe
Is baile suite i gComhairle Inbhir Chluaidh é Baile na Féithe.
Charlie Slater
Is carachtar ficseanúil é Charlie Slater ar an gclár teilifíse EastEnders. Ghlac Derek Martin an pháirt. Chonacthas Charlie ar an gclár den chéad uair ar an 4 Meán Fómhair 2000 agus den uair dheireanach ar an 7 Eanáir 2016.
Na Cailleacha
Úrscéal do pháistí de chuid an scríbhneora mórcháile Roald Dahl is ea Na Cailleacha (The Witches). D'fhoilsíodh é sa bhliain 1983. Tá Na Cailleacha ar cheann de na leabhair is mó aistriúcháin ar domhan.
Réabhlóid Mheicsiceo
Bhí na dreamanna in ann bunreacht nua a dhréachtú don tír sa bhliain 1917, ach níorbh é sin deireadh na réabhlóide go fóill. Glactar leis go coitianta gur chuir an bhliain 1920 clabhsúr ar an réabhlóid, ach bhí ceannaircí beaga polaitiúla in áiteanna ina dhiaidh sin féin, go háirithe cogadh na gCristeros sna blianta 1926-1929.
Contae Potter, Pennsylvania
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Potter agus í an phríomhtheanga do 16,365(97.00%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 173(1.03%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 154(0.91%) duine sa chontae.
Loinnir
Ceantair
Dúirt Edmond go bhfuil na ceantair go léir aontaithe, go dtí go mbeadh níos mó úsáideoirí ag an aip, sin nuair a éiríonn an seomra ró-ghnóthach.
Úsáideoirí
Tá níos mó ná 375 úsáideoirí ar an aip.
13 Lúnasa ag Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016
Is é Dé Sathairn an 13 Lúnasa ag Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016 an aonú lá déag comórtais.
Contae Snyder, Pennsylvania
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Snyder agus í an phríomhtheanga do 32,595(92.32%) duine sa chontae. Bhí Gearmáinis Amanaigh an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 1,480(4.19%) duine, bhí Spáinnis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 520(1.47%) duine sa chontae.
Lorcán Ó Róibín
Polaiteoir Éireannach ab ea Lorcán Ó Róibín (1884/85 - 1939). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Fianna Fáil.
Sliabh an Tábla
Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Sliabh an Tábla (701 m).
David Woodard
Scríbhneoir Meiriceánach agus seoltóir ceoil é David Woodard a rugadh 6 Aibreán 1964.
Maintlín (geolaíocht)
thumb|350x350px|Struchtúr inmheánach na CruinneIs éard is maintlín ann ná ciseal taobh istigh de phláinéad domhanda. Le haghaidh foirmíochta, caithfidh rinn pláinéadach bheith mór go leor chun phróiseas na  difreála pláinéidí, tré dhlús, a bheith críochnaithe aige. Tá an maintlín timpeallaithe ag an screamh. Bíonn an maintlín déanta as carraig sileacáite sna pláinéid dhomhanda (An Domhain, Véineas,Mars agus Mearcair), san Ghealach, sna dhá cheann de ghealacha Iúpatair (Io agus Europa) agus san astaróideach Vesta. Tugann léirmhíniú sonraíochtaí, ó spásárthaí, le fios go bhfuil maintlín déanta as oighir nó substaintí so-ghalaithe soladacha eile, ag ghealach Iúpatair (Ganymede[[agus [[Callisto (gealach)|Callisto), chomh maith le Tíotán agus Tríotón.
Tóin le Gaoith
Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Tóin le Gaoith (817 m).
Gluais Téarmaí Aistriúcháin agus Teangeolaíochta
Athluaiteachas
Locht stíle ina ndéantar an coincheap céanna a athrá i bhfocail éagsúla, m.sh. ‘Bhí an gloine folamh agus ní raibh faic inti.’ Chosnaigh sé €20 euro. Béarla: tautology.
An chritic aistriúcháin
Léirmheastóireacht ar théacsanna aistrithe, féachaint cén feabhas atá iontu mar aistriúcháin agus mar théacsanna sprioctheanga.
Forluí séimeantach
Bíonn forluí séimeantach ann nuair a chuimsíonn focal i dteanga amháin ciall, nó cuid de chiall, dhá fhocal nó níos mó i dteanga eile. Tá forluí séimeantach idir ‘gorm’ na Gaeilge agus blue, green agus black an Bhéarla, mar shampla.
An hipitéis mhíniúcháin
Toisc go mbíonn dualgas ar aistritheoirí ciall an bhuntéacs a thabhairt slán san aistriúchán, bíonn claonadh ann gach uile rud a bheadh ina údar míthuisceana nó doiléire a mhíniú go mion, m.sh. parafrása fada a úsáid in áit téarma, ar eagla nach dtuigfear an téarma. Cuir i gcás, ‘ábhair a chóipeáil ón nGréasán chun do ríomhaire féin’ in áit ‘íoslódáil’. Sampla ná 'Gaeltacht' a aistriú mar 'Irish-language district' i gcáipéis stáit a dtuigfeadh an dream ar fad a bheadh ag plé leis a bhfuil i gceist le 'Gaeltacht'.
Uileloscadh
Sanasaíocht an téarma
mion|Cuimhneachán, [[Búdaipeist XII. district, sráid Alma]] Tá an focal féin Uileloscadh bunaithe ar an téarma Béarla Holocaust, ar focal iasachta é ón nGréigis. Is ionann holokauston na Gréigise agus íobairt nó ofráil a dhóitear (kauston) go hiomlán (holo-) in ómós do dhia. Baineadh an chéad úsáid as an téarma le tagairt a dhéanamh d'Uileloscadh na nGiúdach chomh moch leis an mbliain 1942, siúd is nach ndearnadh téarma caighdeánaithe de roimh lár na gcaogaidí. Ó na seachtóidí ar aghaidh, is é an chéad chiall a shamhlaítear leis an bhfocal sa Bhéarla, agus cuid mhór teangacha tar éis glacadh leis an bhfocal sa chiall áirithe seo. Go minic, tuigtear nach bhfuil an téarma seo in úsáid ach i dtaobh an ródaigh a rinneadh ar na Giúdaigh, thar aon dream eile. Tá staraithe ann a deir gurb é Elie Wiesel, thar aon duine eile, a ghreamaigh an chiall áirithe seo den fhocal.
Gluais Téarmaí Aistriúcháin agus Teangeolaíochta
Leagan malartach
Ceann ar bith de na leaganacha a thugtar in Foclóir Gaeilge–Béarla le crostagairt don leagan caighdeánach, m.sh. blogam = BOLGAM. Is é ‘blogam’ an leagan malartach. Sampla eile den mheiteatéis is ea 'coisméig' arb é 'coiscéim' an bunleagan.
Meafar bunaithe
Meafar atá in úsáid le tamall anuas. Is minic gur béarlagair lucht ceirde nó gairme a bhíonn ann, m.sh. genetic engineering, is é sin géinte a shaothrú mar a shaothródh innealtóir meicníocht éigin.
Uileloscadh
Fairsinge
De réir na gcáipéisí a d'fhág siad ina ndiaidh, bhí na Naitsithe dírithe ar an "bhfuascailt dheiridh" a chur i bhfeidhm sa Ríocht Aontaithe agus in Éirinn, chomh maith, dá n-éireodh leo an dá thír sin a fhorghabháil. Bhí an tUileloscadh ag dul ar aghaidh gach áit a raibh na Naitsithe i gceannas, beag beann ar an dochar a bhí sé a dhéanamh do chuspóirí cogaidh eile na Gearmáine. Níor tháinig deireadh leis na coireanna seo roimh dheireadh an chogaidh féin.
Brúidiúlacht
Ábhar alltachta don chine dhaonna i gcónaí is ea é chomh brúidiúil, chomh míthrócaireach a bhí na Naitsithe agus an tUileloscadh idir lámhaibh acu. Ba chuma leo cé acu fear, bean nó páiste a bhí siad a mharú. Ba mhinic a céasadh na híobartaigh sular maraíodh iad. Tá cáil ar an tseanbhean a ghuigh ar an Naitsí í féin a mharú roimh a hiníon agus a páiste siúd: a mhalairt sin a rinne an Gearmánach, nó thosaigh sé ar an bpáiste, agus ansin, chonaic an tseanmháthair a hiníon féin á marú os comhair a súl féin, sular chríochnaigh an Naitsí an obair. Sa bhreis ar an sluamharú féin, ba mhinic a cuireadh turgnaimh chruálacha mharfacha mhíochaine i gcrích ar na cimí, na páistí san áireamh. mion|Josef Mengele, 1956 Tharraing dochtúir an tsluachampa úd Auschwitz-Birkenau, Josef Mengele, míchlú as an ngnáth air féin, agus é ag súgradh le beatha na ndaoine ar bhealach samhnasach ar fad le "taighde" a dhéanamh ar chúrsaí na hoidhreachtúlachta is na géineolaíochta. Is é an chuma atá ar an scéal ná nach raibh mórán céille leis na turgnaimh seo ó thaobh na heolaíochta de. Fuair an chuid ba mhó de na daoine bás dá ndeasca, agus an duine nach bhfuair, maraíodh é le huatóipse a dhéanamh air. Mar sin, dealraíonn sé nach raibh iontu, i ndiaidh an iomláin, ach céasadh Sádach.
Contae Lee, Arkansas
Is contae in Arkansas é Contae Lee. Is é Marianna príomhbhailte an chontae, agus an chathair is mó daonra. Sa bhliain 2016 bhí 9,310 duine ina gcónaí ann.
Uileloscadh
Na Slavaigh
Cuireadh roinnt mhaith sráidbhailte sa Rúis, san Úcráin agus sa Bhealarúis de dhroim an tsaoil gan chúiseanna cearta cogaíochta. Bhí a lán saighdiúirí Gearmánacha faoi chineál geasa ag imthoscaí éagoitianta an chogaidh, agus iad ag síleadh go raibh na gnáthrialacha moráltachta curtha ar ceal ó thrasnáil siad teorainn an Aontais Shóivéadaigh. Mhéadaigh bolscaireacht na Naitsithe go mór ar an gclaontacht seo. Mar sin, an fear nach rithfeadh leis choíche aon duine a mharú nó banéigniú a dhéanamh agus é sa bhaile, d'iompaigh sé amach ábalta ar na rudaí seo a dhéanamh go héasca ar fad, agus é ina shaighdiúir agus ina dhuine den "chine uasal Ghearmánach" i dtír na "leathdhaoine" Rúiseacha.
Gluais Téarmaí Aistriúcháin agus Teangeolaíochta
Saoraistriúchán
I’ve gone and hired myself out, I’ve hired myself out to    Death. We drew up a contract and set the seal on it by spitting in our palms. I would go with him to     Lateeve for a year and a day—at least, that was the deal
Salm 23
thumb|right|250px|An Dea-Aoire, mósáic i Mausoleo di Galla Placidia, Ravenna.San 23ú Salm (Uimhriú Gréagach: salm 22) sa Bhíobla Eabhraise / Sean-Tiomna, téacs naofa na Críostaíochta, déanann an scríbhneoir (Dáibhí) cur síos ar Dhia mar a Aoire. Mar an Aoire, cosnóidh Sé, soláthróidh Sé, agus treoróidh Sé sinn, dar leis an údar. Má tá daoine áirid i mbaol ó namhaid láidre, creideann críostaithe go gcosnóidh Dia iad; má táthar i mbaol gorta, cuirfidh Dia go leor bia ar fáil. Síleann críostaithe fosta go seolann agus treoraíonn Dia daoine chuig áit shábháilte, ina mbíonn an saol go flúirseach. Go minic cóiríodh an téacs, ar a bhfuil an-mheas ag Giúdaigh agus Críostaithe araon, le ceol.
Uileloscadh
Na Homaighnéasaigh
Bhí an homaighnéasacht an-fheiceálach i mBeirlín sna blianta idir an Chéad Chogadh Domhanda agus coup d'état na Naitsithe, agus na buachaillí bána á dtaispeáint féin go hoscailte ina gcuid clubanna agus áiteanna teagmhála. Bhí gluaiseacht láidir ann ag éileamh saoirse agus cearta do na homaighnéasaigh, agus an siciatraí Magnus Hirschfeld ag tacú leis an ngluaiseacht mar shaineolaí. Sa bhliain 1919, bhunaigh Hirschfeld institiúid eolaíochta le staidéar agus taighde a dhéanamh ar chollaíocht an duine, institiúid a bhí an-fhorásach lena linn féin. Is é an tátal a bhain Hitler agus na Naitsithe as seo, ar ndóigh, ná go raibh comhcheilg idirnáisiúnta na nGiúdach ag iarraidh saobhadh gnéis a scaipeadh i measc na nGearmánach leis an gcine Airíoch a chur ar an drabhlás. Ba Ghiúdach é an dochtúir Hirschfeld féin. clé|mion|358x358px|Na Homaighnéasaigh Naimhde idé-eolaíochtúla ab ea na homaighnéasaigh freisin, nó ba chuid lárnach d'fhealsúnacht na Naitsithe "cine ceannasach" a chur ag rialú an domhain, agus bhí sé tábhachtach tuilleadh clainne a choimpeart is a iompar leis an gcuspóir sin a bhaint amach. Thairis sin, bhí na gnáth-réamhbhreithiúnais i dtaobh na homaighnéasach an-leitheadúil i measc na Naitsithe agus na ndaoine eile, agus eagla ar roinnt mhaith acu gur "galar" intolgtha agus inaistrithe ab ea an homaighnéasachas.
Walking on Cars
Is banna ceoil pop/rac Walking on Cars ó Chorcha Dhuibhne. Is iad na cúig bhall ná Patrick Sheehy (amhránaí, liricí), Sorcha Durham (pianó), Dan Devane (treoirghiotár), Paul Flannery (dordghiotár) agus Evan Hadnett (drumaí). Cuireadh an banna ar bun sa bhliain 2010. Scaoileadh a gcéadligean, Catch Me If You Can, sa bhliain 2012, amhrán a bhain amach barr Chairt iTimes na hÉireann.
Gluais Téarmaí Aistriúcháin agus Teangeolaíochta
Téacs léiritheach
Téacs ina léirítear meon agus stíl phearsanta an scríbhneora, m.sh. litríocht chruthaitheach, script teilifíse. Sampla eile ná colún tuairimíochta Alan Titley ar an Irish Times.
Uileloscadh
Na Dreamanna Reiligiúnda
Scéal ar leith é scéal Maksymilian Maria Kolbe. Chanónaigh an Eaglais Chaitliceach Maksymilian Kolbe sa bhliain 1982, agus is é naomhphátrún na bpríosúnach é.
Laigin
Saothar liteartha meánaoiseacha
Sna seanscéalta de chuid na Rúraíochta, deirtear gurbh fhear Laighneach é Ailill mac Máta, rí Chonnacht. Molann Byrne (2001) go gcuireann seo in iúl b'fhéidir go raibh dreamanna gaolta leis na Laighean, na Fir Domnann agus na Gamanraige, i gceannas ar na Connachta le tosach aimsire.
Uileloscadh
Líon na mBásanna
Is féidir achoimre na meastachán éagsúil ar líon na n-íobartach a fháil in atlas idirlín na staire a chuir Matthew White ar fáil.
Na Geiteonna
mion|Geiteo Vársá sa bhliain 1942 I ndiaidh an ionsaí a rinneadh ar an bPolainn, bhunaigh na Naitsithe geiteonna do na Giúdaigh agus na Giofóga. B'ansin a chaith na Giúdaigh deireadh a saoil, go néata faoi shúil ghéar na nGearmánach agus gan bhealach éalaithe, agus mura bhfuair siad bás leis an ocras agus na galair a bhí ag rith damhsa sna geiteonna, tugadh go dtí na seomraí gáis iad sa deireadh. B'é geiteo Vársá an ceann ba mhó, nó bhí cónaí ar 380,000 duine ansin, agus bhí thart ar 160,000 duine fáiscthe isteach i ngeiteo Łódź, an dara ceann ba mhó acu, ach bunaíodh geiteonna den chineál seo ina lán áiteanna ar fud na hEorpa forghafa sna blianta 1940-1941. Ní raibh siad cosúil le sráidbhailte na bpobal áitiúil Giúdach. B'fhearr a rá gur príosúin phlódaithe a bhí iontu. Mar shampla, siúd is gur dúnadh an tríú cuid de mhuintir Vársá sa gheiteo, ní raibh ach 2.4 % d'achar na háite fágtha faoi na daoine seo. Ní cúis iontais é go raibh na céadta míle ag fáil báis le fiabhras breac agus le galair thógálacha eile sna geiteonna seo.
Ar an naoú lá déag de Mhí Iúil sa bhliain 1942, d'eisigh Heinrich Himmler, ceann feadhna SS, ordú faoi aslonnú na nGiúdach ó na geiteonna go dtí na campaí báis. Trí lá ina dhiaidh sin, tugadh an chéad lastas traenach de Ghiúdach ó Vársá go dtí Treblinka, áit ar tachtadh 300,000 duine ó Vársá amháin i rith an chéad dá lá déag is dhá scór eile. Is iomaí geiteo eile a chaill a dhaonra go hiomlán, agus na daoine á dtabhairt go dtí na seomraí gáis. D'éirigh na Giúdaigh amach in éadan na Naitsithe in áiteanna, go háirithe i Vársá agus i mBiałystok, ach má d'éirigh féin, chloígh na Naitsithe na ceannairc eoirí le lámh láidir.
Scuaid an Bháis
Mharaigh tacadóirí Úcránacha na Naitsithe 4,000 Giúdach i Lviv i ndeireadh Mhí an Mheithimh agus i dtús Mhí Iúil sa bhliain 1941. Ó Mhí Mheán Fómhair go deireadh na bliana céanna, chuaigh an ródach ar fud na Polainne, na Liotuáine, na hÚcráine agus na Laitvia. Básaíodh corradh is 33,000 Giúdach i mBabi Yar. Mharaigh comhoibrithe Laitviacha na Naitsithe (Cománlach Arajs) 25,000 duine i Rumbula. In Odessa, b'iad na fórsaí Rúmánacha a bhí i mbun oibre, agus chuir siad 36,000 duine chun báis. Ag Naoú Daingean Kaunas agus i bPaneriai, b'iad na Gearmánaigh féin a rinne an marú, is é sin, an SS, agus fuair 19,000 duine bás i gKaunas agus 40,000 duine i bPaneriai (sa bhliain 1944, shroich an dara figiúr seo 100,000). Ar feadh cúig mí, fuair 100,000 Giúdach bás in aghaidh na míosa. Nuair a tháinig deireadh na bliana 1943, bhí 900,000 Giúdach eile básaithe ar an dóigh seo, ach ní raibh an obair ag dul ar aghaidh sách sciobtha le lucht ceannasaíochta na Naitsithe a shásamh. I ndeireadh na bliana 1941 agus i dtús an chéad bhliain eile, chrom siad ar an bhFuascailt Deiridh (Endlösung) a chur i gcrích, is é sin, díothú iomlán na nGiúdach san Eoraip.
Liosta Míthuiscintí Coitianta
Eolaíocht
Deirtear go minic go gcailltear 60% nó tuilleadh de theas do cholainne ón gcloigeann. Comhairle gan bhunús atá ann. Níl chailltear ach thart faoi 10% den teas ón gcloigeann. Tá cailliúint teasa i gcomhréir le hachar dromchla mar sin tá sé bunaithe cuid mhór ar an méid craicinn atá ann.
Níl aon fhianaise ann go gcuireann luí le daoine roimh imirt spóirt isteach ar an gcumas spóirt. Meastar go n-ardaíonn babhta gasta craicinn leibhéil an teisteataróin sna fir fiú agus mar sin go gcuireann sin lena gcumas.
Binn Fhoibhne
Sliabh i gContae Dhoire is ea Binn Fhoibhne (385 m).
Bréagnuacht
Stair
Tá fhios againn go raibh an bhréagaisnéis go mór in úsáid ag na Naitsithe, a thug go dtí hardleibhéal díobhála agus oilc é. Cúpla bliain níos déanaí, sna tíortha cumannacha, bhí na hintinní á líonadh le bolscaireacht. [[Íomhá:How To Spot Fake News.jpg|mion|alt FactCheck.org (2016) "How to Spot Fake News"]] Sna 2010idi, tháinig coincheap na bréagnuachta chun cinn arís agus tús á chur le seal an Uachtaráin Donald Trump sa Teach Bán sa bhliain 2017. Tháinig an coincheap i mbéal tar éis do Kellyanne Conway, comhairleoir speisialta do Trump, trácht a dhéanamh ar "fhiricí malartacha" (Béarla: “alternative facts”) agus ise ag maíomh faoi slua ollmhór, mar dhea, ag insealbhú Trump ar an 20 Eanáir 2017.
Máire Ann Nic Reachtain
Tús a saoil
Rinne a cuid tuismitheoirí cinnte go mbeadh an t-oideachas céanna ar a n-iníon agus a bheadh ar an mac. B’in rud nach raibh coitianta ag an am. Sheol siad í chun scoil David Manson, scoil chomhoideach fhorchéimnitheach. Bhain Máire Ann barr feabhais amach i mhatamaitic.
Ar theacht in inmhe dóibh tháinig an bheirt McCracken faoi anáil scríbhneoirí mar Mary Wollstonecraft agus Thomas Paine, a bhí ag iarraidh deireadh a chur le neamhionannas. mion|McCracken ar chlé, agus a neacht, timpeall 1801
Bradán Atlantach
Is iasc é an bradán Atlantach. Is baill d'fhine na Salmonidae iad.
Contae Little River, Arkansas
Is contae in Arkansas é Contae Little River. Is é Ashdown príomhbhailte an chontae, agus an chathair is mó daonra. Sa bhliain 2018, meastar go raibh 12,326 duine ina gcónaí ann. Is contae tirim é.
Poll na Brón
Stair
Rinne Ann Lynch an láithreán a thochailt. Fuair sí iarsmaí 22 duine. Bhí cuid de na daoine thíos le foréigean. Na cnámha dar dáta 3800 agus 3200 RC (de fhaisnéis dátú charbón 14).
Túr an Mhothair
Is caisleán suite i gContae an Chláir é Túr an Mhothair.
Morelos
Stair
Cuid de stát Meicsiceo ab ea Morelos go dtí 1869, bliain inar fhógair Benito Juárez stát Morelos in onóir José María Morelos y Pavón, an té a chosain an chathair Cuautla i gcoinne fórsaí ríoga na Spáinne le linn Cogadh an Neamhspleáchais.
Feachtas feasachta
Úsáidtear an téarma ardú feasachta i bPrionsabail Yogyakarta i gcoinne dearcaí idirdhealaitheacha agus steiréitíopaí LADT, chomh maith leis an gCoinbhinsiún um Chearta Daoine faoi Mhíchumas chun steiréitíopaí, claontachtaí agus cleachtais dhochracha a chomhrac i leith daoine faoi mhíchumas.
Croinic na hÉireann
Abháir
I ndiaidh 800, feictear a lán iontráil maidir le ruathair Lochlannacha. I measc iontrála eile, faightear imeachtaí réalteolaíochta, samhail is urú gréine a tharla ar an 29ú Meitheamh 512. Feictear fosta sa chroinic imeachtaí eachtrannacha. Le haghaidh roinnt tréimhsí i rith na n-ochtú agus naoú haoiseanna, is níos cruinne iad a chuid iontráil maidir le Sasana ná an Anglo-Saxon Chronicle féin.