cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gorta
Cúiseanna
Ní bhíonn aon chúis amháin leis, ach cuireann cúiseanna nádúrtha leis, cosúil le teip an bhairr i ndiaidh báistí nó triomaigh, chomh maith le cúinsí polaitiúla nó eacnamaíochta, nó cogadh. clé|mion|círéib i n[[Dún Garbhán|Dún Garbháin i gcontae Phort Láirge, The Pictorial Times, 10 Deireadh Fómhair 1846  ]] Tarlaíonn sé fiú nuair nach mbíonn ganntanas bia ann ach nach mbíonn an bia ar fáil ag cuid den phobal. Mar seo a bhí an gorta i gcúige Welo san Aetóip i 1972-1974: bhí bia sna margaí, ach ar phraghas a bhí ró-ard do mhuintir an cheantair.
Contae McIntosh, Dakota Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae McIntosh atá suite i stát Dakota Thuaidh. Sa bhliain 2010, bhí daonra 2,809 duine ann. Is é Ashley a phríomhbhaile contae.
Coláiste Chiaráin, Contae Chill Chainnigh
Is meánscoil suite i gContae Chill Chainnigh é Coláiste Chiaráin.
Tonnfheidhm
I meicnic chandamach, feidhm a chuimsíonn gach staid is féidir tarlú do chóras candamach, mar shampla na leictreoin in adamh. Bíonn cearnóg na feidhme gaolmhar le toradh na mbraistintí fisiciúla. Cuireann cothromóid cháiliúil Schrödinger síos ar a hathruithe maidir le ham is spás.
Déocsaíní
mion|Struchtúr ginearálta na ndéocsaíní Ábhair truaillithe chomhshaoil a tháirgtear i mionrianta i bpróisis áirithe tionsclaíochta is dóite, mar shampla, i ndéanamh páipéir is gluaisteán agus dó bruscair. Bíonn siad i mionrianta i luibhicídí áirithe freisin. Is fadsaolach iad de bhrí go meathann siad go mall sa chomhshaol, agus mar sin is scáfar an truailliú sa chomhshaol iad. Bíonn rian díobh sa bhfíochán sailleach i mbeagnach gach éinne, agus tá sé cruthaithe go bhfeidhmíonn siad in ainmhithe is daoine ar shlí atá cosúil le hormóin stéaróideacha. Mar sin, má bhíonn siad iomarcach sna fíocháin, féadfaidh siad tús a chur le hailsí, míchumaí beirthe, dochar don chóras imdhíonach, agus raon leathan galar eile. Le linn an chogaidh i Vítneam (1963-1975) spréigh arm Mheiriceá luibhicíd darb ainm oibreán flannbhuí thar níos mó ná 1,000 km 2 chun na duilleoga a bhaint de na crainn thrópaiceacha. Tháinig an déocsaín i dteagmháil go tiubh leis na mílte saighdiúir ar an dá thaobh, rud a chuir gríos ar a gcraiceann, agus ceaptar gur tharla deacrachtaí éagsúla beirthe ina bpáistí ina dhiaidh sin. Na hábhair chéanna a bhí ciontach sa truailliú míchlúiteach thart ar chathair Seveso san Iodáil i 1976, agus sa tubaiste i mBópal na hIndia i 1984. I 1999 fuarthas go raibh níos mó ná míle oiread an mhéid ceadaithe déocsaine i saill i gcomhair bia d'ainmhithe, agus aistarraingíodh bia-earraí feola ar fud na hEorpa. Tharla eachtra den chineál céanna in Éirinn i 2008, agus bhí ar na húdaráis aistarraingt thubaisteach a dhéanamh ar mhuiceoil Éireannach ar fud an Domhain.
Contae McKenzie, Dakota Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae McKenzie atá suite i stát Dakota Thuaidh. Sa bhliain 2010, bhí daonra 6,360 duine ann. Is é Watford City a phríomhbhaile contae.
Thetford
Is baile suite i Norfolk é Thetford.
Grafaic rastair
Modh cruthaithe íomhá le ríomhaire, ina dtiomáineann an ríomhaire monatóir teilifíse chun íomhá de 625 líne nó níos mó a dhéanamh. Athnuaitear an pictiúr go rialta, gach 0.04 (1/25) soicind ar a laghad. Úsáidtear teicníocht den saghas céanna chun íomhánna a chlárú ar phrintéir picteilínbhunaithe, cosúil le printéir léasair nó dúchscairde.
Animal Farm
Téamaí
Is aor agus cáineadh ar an gCumannachas é, an Stailíneachas go háirithe, agus an nós ann sa pholaitíocht géilleadh do ghnásanna an mhóraimh.
Wroxham
Is baile suite i Norfolk é Wroxham.
Mainistir Sheireapúin
Is mainistir suite i gContae Chill Chainnigh í Mainistir Sheireapúin. Bunaíodh Mainistir Sheireapúin sa dara haois déag agus tá sí ar cheann de na samplaí is fearr de Mhainistir Chistéirseach de chuid na meánaoiseanna in Éirinn. Léiríonn na stíleanna ailtireachta taobh istigh den séipéal, a tógadh go déanach sa dara haois déag, an t-aistriú ón ailtireacht Rómhánach go dtí an ailtireacht Ghotach. Tá an túr agus an clabhstra ann ón gcúigiú haois déag.
Grafán na gcloch
Ball de chineál mór plandaí súmhara, ilbhliantúil den chuid is mó, atá dúchasach do réigiúin mheasartha ó thuaidh. Na duilleoga idir an-chaol agus ciorclach, ach méith i gcónaí. Na bláthanna cúigpheitealeach réaltach, bán de ghnáth, ach buí nó dearg freisin.
Dinosaur (scannán)
Scannán ríomhbheochana Meiriceánach is ea Dinosaur a rinneadh sa bhliain 2000.
Scoil na mBráithre Críostaí, Contae Chill Chainnigh
Is meánscoil suite i gContae Chill Chainnigh í Scoil na mBráithre Críostaí.
Scoil Aireagail
Is meánscoil chomhoideachasúil suite i mBaile Héil, Contae Chill Chainnigh, í Scoil Aireagail. Tá thart ar 300 mac léinn sa scoil.
Prióireacht Cheanannais
Is prióireacht Agaistíneach é Prióireacht Cheanannais' i gContae Chill Chainnigh. Is de bharr an daingnithe a rinne na hAngla-Normannaigh ar Chúige Laighean a bunaíodh Prióireacht Cheanannais. Ba é Geoffrey FitzRobert, a bhí ina ridire tí agus ina chompánach dílis ag William Marshal, a bhunaigh í agus bhí an phrióireacht mar ghné amháin den bhaile nuair a bhunaigh Geoffrey baile mheánaoiseach Cheanannais.
Hector Ó hEochagáin
Láithreoir teilifíse Éireannach as an Uaimh i gContae na Mí is ea Hector Ó hEochagáin nó Hector. Bíonn cláir á gcur i láthair aige ar TG4 agus ar RTÉ. D'admhaigh sé le déanaí ar The Podge and Rodge Show go bhfuil 'Shane' mar chéadainm bunaidh aige. Tá éirithe leis suim nua a spreagadh i measc an phobail i leith na Gaeilge, leis an stíl láithreoireachta chraiceáilte bhríomhar réchúiseach atá aige i leith chúrsaí an tsaoil. Bíonn cláir á gcur i láthair aige anois as Gaeilge agus as Béarla.
Conspóid
Spreag Ó hEochagáin conspóid nuair a chuir sé as do dhaoine atá i gcoinne spórt fola, nuair a léirigh sé a mheas agus a shuim i dtrodaireacht tarbh ar an gclár Amú, agus é i Meicsiceo.
Bunscoil an Chaistil
3. Dianchúrsa dheireadh seachtaine: Reáchtálann Glór na Maoile deireadh seachtaine lán-Ghaeilge in Óstán Oileán na gCaorach achan bhliain. Bíonn daoine ag teacht ó chian agus ó chóngar le freastal air.
13. Eachtraí Éagsúla: Bíonn eachtraí éagsúla ó am go chéile a mbíonn an Ghaeilge le feiceáil ann bíodh sin eachtraí de chuig an CLG, eachtraí ceoil and cultúrtha. Cé nach bhfuil an Ghaeilge in úsáid den chuid is mó ach ar bhonn samhailchomharthach ag na heagraíochta seo, ach tá sé tábhachtacha le aithint go mbaineann siad úsáid aistí.
Páirc Dhroichead Átha
Is staid suite i gContae Lú í Páirc Dhroichead Átha. Toilleann an staidiam 7,000 duine.
Baile an Talbóidigh Uachtarach
Is barúntacht suite i gContae Chill Mhantáin é Baile an Talbóidigh Uachtarach.
Mousehold Heath
Is ceantar suite i Norwich é Mousehold Heath.
Torr
Seanaonad brú, ainmnithe as Evangelista Torricelli, a úsáidtear fós i bhfisic an fholúis. Sainmhínithe i leith brú caighdeánach an atmaisféir. Is ionann 760 torr agus brú caighdeánach, nó is ionann 1 torr agus brú 1 mm Hg. Is ionann 1 torr agus 133.3 Pa (pascal, aonad an SI)
Corn FA
Is comórtas peile Sasanach é an Corn FA (Gaeilge ar FA Cup). tá an Corn FA ar cheann de na chomórtais pheile is cáiliúla ar domhan, agus an comórtas sacair is sine ar domhain.
Síol Éalaigh, Barúntacht
Is barúntacht suite i gContae Chill Mhantáin é Síol Éalaigh.
Naomh Cainneach
Ab agus misinéir ab ea Naomh Cainneach (nó Canice) (514, 515 nó 527? - 600). Is duine de Dhá Aspal Déag na hÉireann é.
Saol
Is i gceantar Chiannachta (Dún Gheimhin ) i gContae Dhoire a rugadh Cainneach circa 514-527. Cé go raibh a muintir bocht, rinne sé staidéar faoi threoir Naomh Finnian i gCluain Ioraird agus faoi Naomh Mobhí i nGlas Naíon.
Shape of You
Físeán ceoil
Bhí an físeán uaslódáilte chuig an ardán digiteach YouTube ar an 30 Eanáir 2017. Bhí sé an físeán is tapúla chun billiún amharc a bhaint amach, le 97 lae. I mí Eanáir 2019, bhí níos mó ná 4 bhilliún amharc ag an bhfíseán, an dara físeán chun na hamharcanna seo a bhaint amach.
Cairteacha
{|
Margadh Norwich
Is margadh suite i Norwich é Margadh Norwich.
Ashington
Is baile suite i Northumberland é Ashington.
Oibreán Flannbhuí
Is luibhicíd é oibreán flannbhuí a d'úsáid na Briotanaigh sa Mhalaeisia, agus na Meiriceánaigh i Vítneam chun duilleoga a bhaint de na foraoisí i gcogaíocht dufaire. Ach tá sé fíorthocsaineach do dhaoine de bhrí go bhfuil beagán déocsaíne ann, rud is cúis le bristí géara craicinn, míchumaí beirthe agus ailsí i ndaoine is ainmhithe eile a thagann i dteagmháil leis. Tugadh an t-ainm seo air de bhrí gur i mbairillí le fáinní flannbhuí orthu a d'iompair na Meiriceánaigh é go Vítneam. I 1962-1970 spréigh siad na milliúin bairillí trasna na tíre sin. Meastar gur nochtadh níos mó ná 3 mhilliún Vítneamach don truailleán tocsaineach, agus fíordhrochshláinte is neamhoird ar níos mó ná milliún anois dá bharr.
Úgaine Mór
Sliocht
Seo a leanas sliocht Uaghaine, agus an talamh a thabhairt sé dóibh. Deirtear go raibh cúigear is fiche sa chlann, beirt mhac is fiche agus triúr iníonacha. Is amhlaidh ámh go raibh iníon eile ann, darb ainm Lathar (gan bheith meascaithe le Latharn).
Trádghaotha
Gaotha a shéideann ó chrios a mbíonn brú ard ann, lárnaithe ar Thrópaic an Phortáin (23.5° ó thuaidh) is Trópaic an Ghabhair (23.5° ó dheas), i dtreo an chreasa idirthrópaicigh inréimnigh ag an meánchiorcal. Sa leathsféar thuaidh séideann na trádghaotha ón taobh thoir thuaidh, ach sa leathsféar theas ón taobh thoir theas. Níos láidre os cionn farraige ná os cionn talún.
Greanadóireacht adhmaid
An bealach is simplí seanda i gcomhair priontáil rilífe. Gúistítear an patrún i ndromchla mín bloc adhmaid, agus rolltar dúch greamaitheach anuas air sin. Priontáiltear na codanna atá gearrtha amach mar phaistí bána, agus an chuid eile soladach dubh. Is breá é seo nuair is patrún garbh simplí le contrárthachtaí géara atá le priontáil.
Morpeth, Northumberland
Is baile suite i Northumberland é Morpeth.
Trádmharc
mion|Siombal a léiríonn go bhfuil an rud faoio thrádmharc Siombail a chuirtear ar earra le cur in iúl go ndearna comhlacht áirithe é. Nuair a chláraítear an trádmharc, bíonn sé mídhleathach úsáid a bhaint as gan údarás. Comhartha tábhachtach margaíochta a úsáidtear chun ionannas is íomhá láidir branda a chruthú don earra. Sna Stáit Aontaithe cuimsíonn an trádmharc an tsiombail ®, le taispeáint gur cláraíodh é.
Féilire Ghréagóra
Stair
D’úsáid daoine an féilire seo den chéad uair i 1582 ach ní raibh gach tír (Sasana san áireamh) sásta é a úsáid. Ach chuir na difríochtaí mearbhall ar dhaoine. Faoi dheireadh, shocraigh formhór na dtíortha an féilire Ghréagóra a úsáid.
Cinneadh go ndéanfaí leasú eile ar an bhféilire chun nach n-éireodh an earráid chéanna arís: nach bliain bhisigh a bheadh i mbliain an chéid múna mbeadh sí inroinnte ar 400.
Oighearaois bheag
Sna blianta 1500-1900 bhí tréimhse oighrithe ar Domhan ina raibh meánteocht an Domhain timpeall 0.5 °C níos lú ná anois. Bhí sé seo i bhfad níos caoine ná fíoroighearaois, agus meastar go dtarlaíonn oighearaois bheag mar sin gach 2,500 bliain de bharr athruithe in astaíocht fuinnimh na Gréine.
Mog Corb
I Miotaseolaíocht na nGael, Ardrí seanscéalach na hÉireann ba ea Mugh Carbad (Sean-Ghaeilge Mug Corb ), giolla an charbaid, mac Cobthach Cáem mac Rechtaid Rígderg. Deirtear go bhfuair sé a ainm nuair a dheisigh sé carbad briste dá mhac.
Grian an mheán oíche
Feiniméan i lár an tsamhraidh san Artach is an tAntartach, nuair a fhanann an Ghrian os cionn bun na spéire an t-am ar fad. Mar an gcéanna i lár an gheimhridh, bíonn tréimhse chomhfhreagrach nuair a fhanann an Ghrian faoi bhun na spéire an t-am ar fad.
Cruachán Uí Chinnsealaigh
Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Cruachán nó Cruachán Uí Chinnsealaigh (606 m).
Oighriú
Clúdú dhromchla an Domhain le hoighearshruthanna, chomh maith leis an ngníomhú cnaíte a dhéanann gluaiseacht an oighir thar dhromchla na talún. Tharla an tréimhse oighrithe forleithne is deireanaí sa ré Phléisticéineach timpeall 120,000 bliain ó shin, nuair a mhéadaigh na hoighearchaidhpeanna Molacha gur chlúdaigh siad suas le 30% de dhromchla an Domhain. Nuair a theitheann an t-oighriú (theith an t-oighear i dtreo na Mol timpeall 10,000 bliain ó shin ag deireadh na hoighearaoise seo caite) táirgtear tírghnéithe cnaíte mar thoradh ar scríobadh is deascadh an oighir is a mbíonn sáinnithe ann. Bíonn torthaí ar na próisis imoighreacha freisin mar gheall ar shioc is sneachta thart ar imeall an leac oighir.
Móin Bhán
Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Móin Bhán (703 m).
1992 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 1992.
Oinceolaíocht
Brainse den mhíochaine a bhaineann le nádúr is bunús sceachaillí, chomh maith lena bhfreagairt do dhrugaí, máinliacht is radaíocht inianaíoch (ó radanúiclídí nó X-radaíocht).
I, Keano
Stiúir Peter Sheridan an seó i 2005 ach d'fhág an triúr príomhaisteoirí, Mario Rosenstock (Keano) ina measc, tar éis céad sraith an tseó. D'fhreastail Roy Keane féin ar an seó i 2005. Stiúir Michael Caven an dráma i 2006 agus Terry Byrne é i 2007.
Karel Čapek
Áirítear Karel Čapek (9 Eanáir 1890 – 25 Nollaig 1938) ar scríbhneoirí móra na Seicise. Bhí sé ar cheannródaithe an fhicsin eolaíochta lena chuid saothar, agus d'imir sé an-tionchar ar scríbhneoirí éagsúla ó George Orwell go Brian Aldiss. B'eisean, nó b'fhéidir a dheartháir Josef, a bhí ina scríbhneoir ann féin, a chéadcheap an focal "róbat". B'é Karel Čapek, áfach, a bhain an chéad úsáid as ina dhráma "R.U.R."
Prióireacht Brinkburn
Ba phrióireacht suite i Northumberland é Prióireacht Brinkburn.
Caisleán Lincoln
clé|250px|mion|Caisleán Lincoln Is caisleán suite i Lincolnshire é Caisleán Lincoln.
Ceantair chomhairle na hAlban
deas|250px|thumb|Ceantair chomhairle na hAlban Is roinn riaracháin in Albain iad ceantair chomhairle na hAlban. Tá 32 comhairlí sa tír.
Adamair
Ba as cúige Mumhan é ó dhúchas. Tháinig sé i gcoróin tar éis dó a réamhtheachtaí, Ailill Caisfhiaclach, a mharú. Bhí Bhís i réim ar feadh cúig bliana, sular mharaigh Eochaid Ailtlethan é.
League of Ireland
Is é an League of Ireland (Gaeilge: Sraith na hÉireann) an tsraith pheile is airde in Éirinn. Bunaíodh an tsraith sa bhliain 1921 agus bhí sé roinnte ina ndeighleoga sa bhliain 1985 nuair a cruthaíodh an Chéad Roinn. Tá Cumann Peile na hÉireann i gceannas ar an tsraith ó 2006 tar éis an cumasc de Shraith na hÉireann agus an cumann. Ba iad na clubanna i gceannas ar an tsraith roimh an cumasc. Imríonn foireann amháin as Tuaisceart Éireann (Derry City) san sraith. San iomlán, tá 22 club i Sraith na hÉireann: 10 sa Phríomhroinn agus 12 sa Chéad Roinn. Ritheann an tsraith ó mí an Mhárta go mí na Nollag.
Grianghrafadóireacht infridhearg
Íomháú fótagrafach a úsáideann tonnfhaid níos faide ná solas infheicthe. Baineann saighdiúirí feidhm as chun duaithníocht a bhrath, de bhrí go bhfrithchaitheann an chlóraifill i nduilliúr beo an solas infridhearg i bhfad níos láidre ná ábhair datha atá oiriúnaithe leis an duilliúr. Tá scannán ann le heibleacht ilchisealach agus ciseal atá íogair don infridhearg, a thugann dath bréagach (dearg nó maigeanta) don duilliúr. Úsáidtear an scannán seo in aerghrianghrafadóireacht freisin.
St Martin's Church, Stamford
Is eaglais Anglacánach suite i Lincolnshire í St Martin's Church, Stamford.
1995 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí sa teilifís sa bhliain 1995.
St Wulfram's Church, Grantham
Is eaglais Anglacánach suite i Lincolnshire í St Wulfram's Church.
Oiriúnú (bitheolaíocht)
mion|na [[Sioráf|sioráif agus crainn mhóra]] Na próisis ceartaithe a tharlaíonn d'orgánach ar leith, de réir cúinsí a chomhshaoil, is ea oiriúnú. Is féidir go dtarlóidh sé trí roghnú nádúrtha, agus buaineadas is rath atáirgthe feabhsaithe dá bharr, nó go dtarlóidh athruithe fiseolaíocha nó iompair nach bhfuil géiniteach.
Derry City Football Club
Stair
Is é 'City' an t-aon chlub as an tuaisceart a imríonn sa léig. D'fhág Derry an léig sa tuaisceart i 1972 agus thosaigh siad ag imirt sa League of Ireland sa bhliain 1985. Imríonn siad sa staid Brandywell Stadium. Is é Stephen Kenny a thraenálaí. Bhuaigh Derry an League of Ireland i 1988-89 agus i 1996-97.
Jim Henson
Ba cartúnaí agus puipéadóir Meiriceánach é James Maury Henson, a rugadh ar an 24 Meán Fómhair, 1936 i nGreenville, Mississippi agus a fuair bás ar an 16 Bealtaine, 1990.
Hernando de Soto
Taiscéalaí a rugadh i Jerez de los Caballeros na Spáinne ab ea Hernando de Soto (c 1496-1542). Tháinig sé i dtír i bhFlorida i 1539, agus thrasnaigh an Mississippi i 1541, ach fuair bás le fiabhras cois na habhann sin. mion|clé|Turas taiscéalaíochta de Soto mar a ceapadh i 1997 é
Bray Wanderers Association Football Club
Is club peile Éireannach é Bray Wanderers Association Football Club (Gaeilge: Cumann Peile Fánaithe Bhré) as Bré. Bunaíodh an club sa bhliain 1942 agus imríonn sé sa Carlisle Grounds. Imríonn an club i Sraith na hÉireann. Is é Eddie Gormley an traenálaí atá aige. Tá an leasainm 'Seagulls' aige. Tá dhá Coirn FAI buaite aige.
David Deutsch
Rugadh Deutsch in Haifa do Oskar agus Tikva Deutsch. D'aistrigh siad go Sasana agus d'fhreastail David ar an William Ellis School i Londain sula ndeachaigh sé go Clare College, Cambridge, chun eolaíocht nádúrtha a léamh. Ghlac sé Cuid III de na Mathematical Tripos. Chuaigh sé ansin go Wolfson College, Oxford lena dhochtúireacht san fhisic theoiriciúil a bhaint amach. Scríobh sé a théis faoi réimsetheoiric an chandaim i spás-am cuartha.
Cleiteán uisce
Is planda é an cleiteán uisce.
Fíatach Finn
Col ceathrar Chú Raoi mhic Dháire na n-Érainn agus na n-Dáirine ab ea Fiatach Fionn. I Leabhar Ghleann Dá Loch (Rawlinson B 502), deirtear gur de shliocht Chú Raoi iad an Dál Fiatach.
Grianstad
Ag grianstad an tsamhraidh, bíonn an ghrian díreach os cionn na trópaice thuaidh, ag dul isteach faoi chomhartha stoidiacach an Phortáin (mar an gcéanna, maidir leis an trópaic theas, ag grianstad an tsamhraidh ó dheas, agus an gheimhridh ó thuaidh). clé|mion|177x177px
Sligo Rovers Football Club
Club peile Éireannach is ea Sligo Rovers Football Club (Gaeilge: Cumann Peile Ruagairí Shligigh) atá suite i gContae Shligigh. Is é John Russell an traenálaí 'Rovers' agus imríonn an fhoireann i Sraith na hÉireann. Is é an Showgrounds staid ina imríonn sé.
Liosta eipeasóidí Mrs. Brown's Boys
Is sraith theilifíse é Mrs. Brown's Boys. Tá 32 eipeasóid de chuid Mrs. Brown's Boys tagtha ar an saol faoi láthair.
Diabhalroc
Aon cheann de na roic fhathachúla atá forleathan in uiscí dromchlacha na bhfarraigí trópaiceacha is measartha. Déanann na heití brollaigh mar a bheadh sciatháin mhóra thriantánacha. Suas le 6 m ar leithead, taobhanna an chinn fadaithe mar adharca feolmhara, an t-eireaball cosúil le lascnaid. Beirtear an t-óg beo. Itheann sé planctóin is éisc bheaga.
Glasluibh bheag
Is planda í an ghlasluibh bheag (Pyrola minor). Faightear í i dtuaisceart na hEoráise agus Mheiriceá Thuaidh.
William Robert Grove
Dlíodóir is fisicí a rugadh in Abertawe na Breataine Bige ab ea William Robert Grove (11 Iúil 1811 - 1 Lúnasa 1896). Ina shaolré mar fhisicí, rinne sé saothar suntasach sa leictricheimic, thóg an chéad chill bhreosla a ghin sruth leictreach ó imoibriú ceimiceach idir gáis (1842), agus rinne an chéad lampa filiméid (1845).
Richard Griffith
Geolaí is innealtóir sibhialta a rugadh i mBaile Átha Cliath ab ea Richard Griffith (20 Meán Fómhair 1784 - 22 Meán Fómhair 1878). Freagrach as Luacháil Griffith an tsealúchas inchánaithe ar fud na tíre (1830-1868). Rinne sé suirbhéireacht ar na láithreacha guail in Éirinn (1814-1824). Le Patrick Ganly, d'ullmhaigh sé léarscáil gheolaíoch na tíre: d'fhoilsigh an chéad eagrán i 1839 agus eagráin fheabhsaithe i 1853 is 1855.
Bowness-on-Windermere
Is baile suite i gCumbria é Bowness-on-Windermere. Tá 3,814 duine ina gcónaí in mBowness-on-Windermere.
Tíomóraigh i dTuaisceart Éireann
Tá a lán eitneach Tíomóraigh ina gcónaí i dTuaisceart Éireann iad Tíomóraigh i dTuaisceart Éireann.
Walter Adolph Gropius
mion|clé|An foirgneamh Bauhaus in Weimar. Walter Gropius a dhear é. Tógadh é sna blianta 1925–1926.
Cockermouth
Is baile suite i gCumbria é Cockermouth. Tá 7,877 duine ina gcónaí i gCockermouth.
Contae Brevard, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Brevard atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 543,376 duine ann. Is é Titusville a phríomhbhaile contae.
Grúdaireacht
Ealaín agus teicneolaíocht a bhaineann le deoch alcólach (den chuid is mó, saghas beorach) a dhéanamh ó ghránbharr. Cuirtear an gráinne ar bogadh in uisce, agus ligtear dó ginidiú. Stoptar an ginidiú trí théamh (braicheadh), meiltear an gráinne chun a lucht a nochtadh, agus déantar brúitín de trí é a láisteadh le huisce te chun tuaslagán carbaihiodráití inchoipthe (an bhraichlis) a tháirgeadh. Is féidir siúcra a chur leis seo. Fiuchtar an bhraichlis i ndamhach le leannlusanna chun blaiseadh is boladh a thabhairt di. Agus í fionnuar, cuirtear giosta léi. Coiptear gnáthbheoir ag barr an tsoithigh. Le giosta eile, coiptear ag bun an tsoithigh í chun lágar a tháirgeadh.
Triacla
Táirge a fhaightear ó mholás, a úsáidtear chun cístí is maróga a mhilsiú. Sa phróiseas scagtha, dorchaíonn an molás ón órshúlach go dtí an triacla dubh.
Diallas maighnéadach
deas|200px|thumb|Diallas maighnéadach Treo réimse maighnéadach an Domhain, a áirítear i dtéarma na huillinne sa phlána cothrománach a dhéanann an réimse leis an bhfadlíne. Is ionann é is diall an réimse ón bhfíorthreo ó thuaidh (N). Tugtar an t-athrú maighnéadach air freisin.
Diamaighnéadas
mion|deas|Ábhar ar foluain go maighnéadach. Is éard is diamaighnéadas ann ná iarmhairt mhaighnéadach is féidir a thomhas in an-chuid ábhar (uisce is copar, mar shampla) ina n-ailínítear na móimintí maighnéadacha, a ionduchtaítear le réimse maighnéadach a chuirtear i bhfeidhm ar an ábhar sa treo díreach os comhair treo an réimse sin.
Crimthann Nia Náir
Aontaíonn Seathrún Céitinn agus na Ceithre Máistrí gur tháinig Criomthann i gcomharbacht ar Conchúr mar Ard-Rí, agus go raibh sé i réim ar feadh sé bliana déag. Deirtear go ndeachaigh sé ar turas lena aintín Nár, bansidhe, ar feadh míosa is coicíse, agus gur fhill sé le maoine, ina measc carbad óraithe, clár óir fichille, fallaing óir-bhróídnithe, claíomh iontlaise le nathracha óir, sciath cabhartha le hairgead, ga agus crann tabhaill nár theip a dtargaid riamh, agus dhá chú le sleabhra airgid eatarthu. Ar ball beag tar éis a fhillte, thit sé dá chapall agus d'éag sé ag Binn Éadair. De réir Ceitinne, tháinig a mhac Feradach Finnfechtnach i gcomharbacht air, de réir na gCeithre Máistrí, ba é Cairbre Cinnchait a rinneadh ina rí.
Ollphéist Gila
Laghairt Mheiriceánach is ea an ollphéist Gila (Heloderma suspectum). Is é an t-aon laghairt nimhiúil, bíodh is gur annamh a greim a bheith marfach. Suas le 60 cm ar fhad, dorcha le breacra buí, na lanna cosúil le coirníní, an soc maol, an t-eireaball ramhar. Itheann sí uibheacha is veirteabraigh bheaga.
Trasraitheoir
I gcás na leathsheoltóirí atá bunaithe ar an dúil sileacan, déantar a n-airíonna a mhionathrú trí dhúile eisíontais a mheascadh leis an mbunsileacan.
Cairbre Cinnchait
De réir Annála na gCeithre Máistrí, tháinig Criomthann i gcoróin tar éis dó Conchúr a mharú, agus gur tháinig Cairbre i gcomharbacht ar Chriomthann "tar éis dó na huaisle go leor a mharú". Sa scéal seo, taoiseach éirí amach na n-aitheach tuath ab ea Cairbre. Níor tháinig slán ón ár ach triúr ban torrach na n uaisle: Baine, iníon rí na halban agus máthair Feradach Finnfechtnach; Cruife, iníon rí na Breataine agus máthair Corb Olum, sinsear na n-Eóganacht na Mumhan; agus Áine, iníon rí na Sacsanach agus máthair Tibraide Tirech, sinsear na nDál nAraidi. I rith réim Cairbre, loic na barra, ní raibh na ba ar a lacht, agus bhí na haibhneacha gan iasc. Bhí sé i réim ar feadh cúig bliana sula bhfuair sé bás. Tháinig Feradach Finnfechtnach i gcomharbacht air, a bhí níos lú ná cúig bliana d'aois, dá mba fhíor.
Dianscaoileadh (lobhadh)
deas|250px|thumb|Dianscaoileadh Briseadh síos na móilíní coimpléascacha orgánacha in ábhar marbh planda is ainmhí go dtí móilíní simplí orgánacha is neamhorgánacha, ionas gur féidir iad a athchúrsáil mar chothaithigh do phríomhtháirgeoirí. I gcórais nádúrtha, trí bhaictéir is fungais is mó a dhéantar é.
Harrington, Cumbria
Is baile suite i gCumbria é Harrington. Tá 2,967 duine ina gcónaí in Harrington.
Contae Flagler, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Flagler atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 95,696 duine ann. Is é Bunnell a phríomhbhaile contae.
Elim mac Conrach
Insíonn Seathrún Céitinn scéal beagáinín éagsúil, ag rá gurbh é Cairbre Cinnchait ceannaire an éirí, agus gur tháinig Eilimh i gcomharbacht air.
Contae Glades, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Glades atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 12,884 duine ann. Is é Moore Haven a phríomhbhaile contae.
Seamróga Ros Liath
Is Seamróga Ros Liath Club peile Gaelach is ea Seamróga Ros Liath atá lonnaithe i Ros Liath, Contae Fhear Manach, Tuaisceart Éireann.
Mullaigh Mhór
Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Mullaigh Mhór (657 m).
Contae Hamilton, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Hamilton atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 14,799 duine ann. Is é Jasper a phríomhbhaile contae.
Coláiste Ráithín
Bunaíodh an mheánscoil sa bhliain 1990. Ba é Gearóid Ó Ciaráin an príomhoide ó 1990 go dtí 2018.
Stóráil sonraí ríomhaireachta
Nuair a mbíonn ollstóráil i gceist, easpórtáiltear na sonraí go minic go dtí bunachar tánaisteach in ollstóráil, ionaid sonraí de ghnáth.
Ológ
Tréithe
Sroicheann sí airde 15 m uaireanta.
Ottawa
Is é Ottawa príomhchathair Cheanada, suite ar taobh theas na hAbhann Ottawa (i mBéarla, Ottawa River; Fraincis, rivière des Outaouais). Tá an chathair Gatineau ar bhruach thuaidh na habhann. Tá Ottawa agus an bhruach theas i gcúige Ontario; tá Gatineau agus an bhruach thuaidh i gcúige Québec. Aon mhórcheantar uirbeach dátheangach amháin atá ann agus an Béarla in uachtar in Ottawa agus an Fhraincis i nGatineau. 648,480 daonra Ottawa féin agus tá 860,928 i gceantar cathrach Ottawa-Gatineau ar fad.
William Auld
Ainmníodh gach bliain ó 1999 go 2006 do Dhuais Nobel na litríochta é, ach níor éirigh leis an duais a bhuachan, cheal tacaíochta polaitiúla.
Homo naledi
Tá Homo naledi sa ghéineas Homo, an géineas atá an duine ann. Bhí siad ar an domhan 2.5 nó 2.8 milliún bliana ó shin. Ceapann eolaithe go bhfuil na cnámharlaigh ón Afraic Theas thart ar trí mhilliún bliana ó shin. clé|mion
The Picture of Dorian Gray
An Plota
Thit Dorian i ngrá le Sybil Vane, aisteoir san amharclann, ach chuir sí a lámh ina bás féin. Cheap Dorian go raibh James Vane, deartháir Sybil, ag seilg é féin. Scaoil cara Dorian James Vane bás de thimpiste nuair a bhí sé amach ag seilg ainmhithe. Cúpla bliain níos déanaí, bhreathnaigh Dorian ar an bpictiúr uafásach de féin agus rinne sé dúnmharú ar Basil le scian.
Che Guevara
Cúba
Chuir siad buíon chomhtháite troda nua ar bun i Meicsiceo ar dtús. Bhog siad ansin go dtí Cúba. Throid Guevara taobh le taobh le Fidel Castro agus réabhlóidithe eile óna gcró folaigh i sléibhte an Sierra Maestra, sléibhte gar do Santiago de Cuba, suite in oirdheisceart na tíre.
Guarino Guarini
mion|clé|250px|Dhear Guarini Pálás Carignano in Torino, a áirítear mar cheann de na páláis is deise i gcathracha na hIodáile Ailtire, fealsamh is matamaiticeoir a rugadh i Modena na hIodáile ab ea Guarino Guarini (7 Eanáir 1642 – 6 Márta 1683). Sagart a bhí ann freisin. Ba sa bhliain 1737, i bhfad tar éis a bháis, a foilsíodh a leabhar cáiliúil Architettura Civile (Ailtireacht Shibhialta) a léirigh an dlúthcheangal idir geoiméadracht is ailtireacht. Freagrach as an stíl Bharócach a scaipeadh i bhfad taobh amuigh den Iodáil. Foilsíodh ceithre leabhar leis faoin matamaitic. I Milano a fuair sé bás.
Durham Thiar Thuaidh (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Durham Thiar Thuaidh. Cruthaíodh sa bhliain 1950 é. Toghadh Richard Holden (An Páirtí Coimeádach) ina fheisire aonair don toghcheantar in Olltoghchán na Ríochta Aontaithe, 2019. Roimhe sin bhí an suíochán ag Páirtí an Lucht Oibre ón uair dheireanach a tháinig athrú ar theorainneacha an toghcheantair i 2010.
Comhlimistéar taistil
Pleananna
De réir dlíthe nua imirice atá á moladh ag Rialtas na Breataine (sa bhlliain 2021), beidh ar shaoránaigh an Aontais Eorpaigh - seachas saoránaigh na hÉireann - cead a fháil roimh ré ó údaráis na Breataine más mian leo dul trasna na teorann ón bPoblacht go dtí an Tuaisceart.
Foireann Quidditch náisiúnta na hÉireann
Is í Foireann Quidditch náisiúnta na hÉireann foireann Quidditch oileán na hÉireann. Caitheann siad geansaithe gorma agus is iad na hainmnithe agus na huimhircha i dath airgead. Imríonn siad i gCorn Quidditch an Domhain. Bhuaigh siad an comórtas sa bhliain 1994 in aghaidh An Bhulgáir. Seo é an fhoireann ar an lá sin; Troy, Mullet, Moran, Connolly, Quigley, Ryan agus Lynch.
Marion, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Marion atá suite i stát Florida.
Olltoghchán na Ríochta Aontaithe, 2019
Bhí Jeremy Corbyn agus Páirtí an Lucht Oibre cloíte. Ach bhí gaoth úr faoi sheolta Pháirtí Náisiúnta na hAlban a bhuaigh beagnach 50 suíochán. Éileoidh Nicola Sturgeon an dara reifreann ar neamhspleáchas na hAlban.
Trínítreatolúéin
Is ardphléascach é trínítreatolúéin (TNT, C7H5N3O6). Déantar trí tholúéin a níotráitiú le haigéad nítreach is aigéad sulfarach é. Solad, le leáphointe 82 °C, a úsáidtear chun sliogáin is buamaí a líonadh. An t-ardphléascach míleata is éifeachtaí agus is éasca le hionramháil.
Durham Thuaidh (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Durham Thuaidh. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Kevan Jones (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Ollphéist
Cur Síos
I leagan déanach de scéal Loch Dearg, ní hamháin go bhfuil an ollphéist (ar a bhaistiú "an Chaol" san insint seo) in ann loch iomlán a chur trí chéile lena himeacht, agus in ann eitilt go hárd sa spéir, ach is féidir léi méid mór d'ábhar éigin a theilgean as a béal amach mar chith gainnmhidhe cloichshneachta freisin. Sa leagan seo, luaitear an Chaol mar 'phéist', mar 'fheithide', mar 'iolphéist', agus mar 'nathair neimhe'.
Hendrick Motorsports
mionsamhail|Jeff agus Jimmie. Is foireann rásaíochta gluaisteán ó na Stáit Aontaithe é Hendrick Motorsports (HMS) (All-Star Racing mar a thugtaí air). Rick Hendrick a bhunaigh sa bhliain 1984. Faoi láthair, glacann an fhoireann páirt i Sprint Cup Series NASCAR. Bhuaigh 10 dtiománaí leo seo (sna blianta 1995, 1996, 1997, 1998, 2001, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010)
Echtra
Saothair
Liostaí tiomsaithe ó Dumville (1976) agus Duignan (2010):
Triceamónóis
Is cúis ghreannta is silte fhaighnigh é, agus is féidir é a aistriú go dtí úiréadra fir le linn teagmhála gnéas aí.
Scoil Chrónáin Naofa
deas|250px|thumb|Scoil Chrónáin Naofa Is scoil suite i gContae Chill Mhantáin í Scoil Chrónáin Naofa.
Houghton agus Sunderland Theas (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Houghton agus Sunderland Theas. Cruthaíodh sa bhliain 2010 é. Is í Bridget Phillipson (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
British Columbia
Geilleagar
Tá suíomh agus aeráid an chúige tábhachtach don gheilleagar. Éascaíonn ceann aistir thiar na n-iarnród tras-Cheanada agus calafoirt an chósta trádáil idirnáisiúnta. Cé nach bhfuil ach 5% den talamh oiriúnach don churadóireacht bíonn an aimsir séimh i gcuid mhaith den chúige. Bíonn rath ar na barraí i ngleannta Fraser agus Okanagan sa deisceart. Ba C$219.994 bn. an olltáirgeacht intíre (OTI) a bhí ag British Columbia sa bhliain 2012.
Bun na Banna
Is baile suite i gContae Ard Mhacha é Bun na Banna.
Contae Pasco, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Pasco atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 464,697 duine ann. Is é Dade City a phríomhbhaile contae.
Caisleán Lowther
Is caisleán suite i gCumbria é Caisleán Lowther.
Stáisiún Bhré
Is stáisiún suite i gContae Chill Mhantáin é Stáisiún Bhré.
Guma peirc
Ábhar liathdhubh é guma peirc, cosúil le rubar ach nach leaisteach é, a fhaightear ó laitéis chineál ar leith crainn thrópaicigh, palaquinium. Úsáideadh go forleathan é i dtátháin fiacla, mar inslitheoir leictreach, agus i liathróidí gailf.
Tom Tower
Is túr suite in Oxfordshire é Tom Tower.
RTÉ News: Nine O'Clock
Is clár nuachta Béarla a chraol ar RTÉ a hAon ó 31 Nollaig 1961 é RTÉ News: Nine O'Clock. Eileen Dunne a chuireann an chlár i láthair. Tháinig Sharon Ní Bheoláin chun an chlár i láthair i mí Eanáir 2018.
Triomach
Tíreolaíocht
Is féidir go dtarlóidh triomach i dtír ar bith má theipeann an bháisteach.
Óstán Árann
Óstán Éireannach é Óstán Árann atá suite i gCill Rónáin ar Inis Mór, an t-oileán is mó de chuid na hOileáin Árann. Osclaíodh é sa bhliain 2005.
Contae Seminole, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Seminole atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 422,718 duine ann. Is é Sanford a phríomhbhaile contae.
Tríotón
An ghealach is mó de 8 ngealach Neiptiúin. Trastomhas 2,700 km, i bhfithis chiorclach 328,000 km os cionn Neiptiúin. Tugadh faoi deara é den chéad uair i 1846. D'aimsigh an spásárthach Voyager 2 dhá bhrúchtadh arda géasair air, agus mar sin, is iad Tríotón, Io (gealach de chuid Iúpatair), agus an Domhan féin na reanna spéire i gcóras na Gréine a bhfuil brúchtaí orthu. Ní fios fós cad is bun leis na brúchtaí air. Dar le réalteolaithe áirithe, nítrigin faoi bhrú atá ag brúchtadh tríd an dromchla is ag iompar carraigeacha, cloch is deannaigh amach ón taobh istigh. Ar aon chuma, meastar é a bheith gníomhach ó thaobh teicteonaice, a dhromchla á athrú an t-am ar fad. Cosúil i méid agus nádúr le Plútón.
Avebury
deas|250px|thumb|Avebury Is heinse suite i Wiltshire é Avebury.
Tríphaca iomlánaithe
Ábhar i gcomhair grianghrafadóireachta daite, le 3 bhrat eibleachta ar an mbunscannán céanna. Tugtar monapaca air freisin. I scannán claonchló nó aisiompaithe, bíonn an brat uachtarach íogair don solas gorm, an brat láir don solas glas, agus an brat íochtarach don solas dearg. Tar éis réalta, agus é á phróiseáil, cruthaítear íomhánna daite i ngach ciseal i ndathanna atá comhlántach lena mbuníogaireachtaí.
Contae Suwannee, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Suwannee atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 41,551 duine ann. Is é Live Oak a phríomhbhaile contae.
Teastas Eorpach na Gaeilge
Is scrúduithe cumais agus cáilíochta iad scrúduithe TEG (Teastas Eorpach na Gaeilge) d’fhoghlaimeoirí fásta na Gaeilge. Tá baint ag TEG leis an Fhráma Tagartha Comónta Eorpach do Theangacha (Comhairle na hEorpa, 2001). Scrúdaítear na ceithre scil: labhairt, cluastuiscint, léamhthuiscint agus scríbhneoireacht. Tá na scrúduithe ar fáil faoi láthair ag cúig leibhéal ó Bhonnleibhéal 1 (A1) go hArdleibhéal 1 (C1). Tá an rogha ag iarrthóirí ag gach leibhéal an scrúdú iomlán a dhéanamh (Lánchreidiúint) nó an scrúdú cainte amháin a dhéanamh (Páirtchreidiúint).
Tríréim
Rámhlong chogaidh Mheánmhara de bhunús Gréagach, a mbíodh 3 shraith maidí rámha aici. Bhíodh sí in ann 9 muirmhíle a bhaint amach. Feistithe le seol cearnach le húsáid nuair a bheadh an ghaoth fabhrach, a tosach feistithe le starr fhada láidir faoi bharr na farraige chun longa eile a shá.
Optaic
Stair
Thóg Newton an chéad teileascóp frithchaite i 1668. Roimhe sin, timpeall 1590, cheap déantóir Ollannach spéaclaí, Zacharias Janssen (1588-1632), an micreascóp comhshuite le dhá eilimint optúil nó níos mó.
Roimhe sin bhí Huygens is Newton tar éis polarú solais le criostal cailcíte a bhrath, ach níorbh fhéidir leo an feiniméan a mhíniú.
Tríréad
Grúpa de thriúr amhránaithe nó ionstraimithe, nó dréacht ceoil i gcomhair grúpa mar sin. I dtríréad téide, bíonn veidhlín, vióla, agus dordveidhil de ghnáth. I dtríréad pianó, bíonn pianó in ionad an vióla. I measc na gcumadóirí cáiliúla, scríobh Haydn, Mozart is Beethoven dréachta ceoil mar seo.
Rainer Maria Rilke
Saol
Theastaigh ó na tuismitheoirí go rachadh René le ceird an oifigigh airm, agus sa bhliain 1885 chuaigh sé ar acadamh míleata i Sankt Pölten, Íochtar na hOstaire. mion|sceitse a rinne Leonid Pasternak ([[Moscó c. 1900)|clé]] Níor thaitin saol an tsaighdiúra leis an ábhar ealaíon tóra. Sa bhliain 1891 d'éirigh sé as an scoil. Ansin thosaigh sé ag freastal ar scoil trádála i Linz, Uachtar na hOstaire, ach ansin bhí scéal grá nó cumann craicinn aige le cailín aimsire a bhí cúpla bliain ní ba shine ná é féin.
Rugadh a n-iníon Ruth i ndeireadh na bliana 1901, ach ní raibh sé in ann socrú síos chois tinteáin, agus go gairid ina dhiaidh sin thug sé aghaidh ar Pháras agus é meáite ar leabhar a scríobh ansin faoin ealaíontóir Auguste Rodin.
Jeff Probyn
Is iarimreoir rugbaí don fhoireann náisiúnta i Sasana agus an chlub Wasps é Jeff Probyn (rugadh faoin ainm Jeffrey Alan Probyn é ar 27 Aibreán, 1956), i Londain). Bhuaigh sé 37 caipíní le Shasana idir 1988 go 1993, agus d'imir sé i gCorn Rugbaí an Domhain sa bhliain 1991. Tar éis críochnú imirt, bhí sé ina bhall foirne le Chlub Sasana (nó Club England I mBéarla). Na laethanta seo, tá ​​sé ag obair mar an saineolaí rugbaí ar an stáisiún raidió talkSPORT, agus is é an tUachtarán le Spúnóg Adhmaid, (Wooden Spoon i mBéarla) an charthanacht rugbaí Breataine agus na hÉireann.
Liagchiorcal Castlerigg
clé|250px|mion|Liagchiorcal Castlerigg Is liagchiorcal suite i gCumbria é Liagchiorcal Castlerigg.
Dréimire beag
Is planda é an dréimire beag.
Tomás Acain
Saol
Rugadh Naomh Tomás Acain sa bhliain 1226 i Roccasecca, Aquino, An tSicíl, i gcaisleán a athar, an Cunta Landulph. Chaith Tomás a luathshaol faoi phribhléid, toisc gur bhain sé le teaghlach uasal rachmasach, agus cuireadh ardoideachas air. Cuireadh ar scoil as baile é nuair a bhí sé cúig bliana d’aois, agus thuig a chuid múinteoirí go luath gur duine an-éirimiúil a bhí ann.
Windermere, Loch
deas|250px|thumb|Windermere Is loch suite i gCumbria é Windermere.
Immram
Bunúis
Ghlac na hIomramha tréithe ó genres Críostaí amhail is an naomhsheanchas, an oilithreacht, agus na scéalta físe. Chomh luath is an 5ú haois, rachadh manaigh Éireannacha ar oilithreacht, ag seoladh ó inis go hinis chun machnamh a dhéanamh agus a gcuid peacaí a ghlanadh. Tionchar Críostaí eile ba ea é b'fhéidir gur ligeadh daoine le sruth faoi bhreithiúnas Dé as ucht a gcoireanna. Is í b'fhéidir an fhianaise is tábhachtaí gur saothair Chríostaí iad na hIomramha ná gur sagairt, manaigh agus siúracha ar fánach, nó ar a laghad gaolta leo, iad de ghnáth pearsana na scéalta.
Saintréithe
Tá saintréithe ar leith sna hiomramha chun iad a aithint:
D'fhéadfadh na hiomramha bheith measctha le genre Gaelach den chineál céanna, an Eachtra.
Dúnfort Rómhánach Hardknott
clé|250px|mion|Dúnfort Rómhánach Hardknott Is dúnfort Rómhánach suite i gCumbria é Dúnfort Rómhánach Hardknott.
Órfhlaith Begley
Tagairtí
Catagóir:Polaiteoirí Thuaisceart na hÉireann
The Good Life (sraith theilifíse 1975)
Coiméide Briotanach is ea The Good Life. Thosaigh sé ag craoladh ar an 4 Aibreán 1975 agus chríochnaigh sé ar 10 Meitheamh 1978.
Carraig an Easa
Is baile suite i gContae Ard Mhacha í Carraig an Easa.
Ortacan
Feadán leictreonach a d'úsáidtí go forleathan i gceamaraí luatha teilifíse, ach atá caite i gcártaí anois. Réitigh sé an bóthar don teilifís de bhrí gur thiontaigh sé an íomhá optúil ina comhartha leictreonach go tréimhsiúil, le minicíocht níos mó ná sainmhinicíocht chónascadh phreabadh na súl.
Lucy Kennedy
Is láithreoir Éireannach í Lucy Kennedy. Rugadh í ar an 21 Aibreán 1976. Cuirean sí Livin' with Lucy agus Ireland's Got Talent i láthair ar Virgin Media One. Chuir sí The Podge and Rodge Show agus The Lucy Kennedy Show ar RTÉ a Dó agus The Six O'Clock Show ar TV3 i láthair.
Iseatóp
De réir na tuisceana atá againn inniu, is í an luaidhe (dúil cheimiceach a 92) an dúil is troime (is é sin, an dúil is airde uimhir adamhach) a bhfuil iseatóip chobhsaí aici. Tá ceithre iseatóp cobhsaí ag an luaidhe.
Orgánach géinmhodhnaithe
Tréithe
Is féidir go mbeidh ainmhithe, plandaí nó miocrorgánaigh (baictéir, giostaí, fiú cealla mamacha saothraithe) i gceist. Maidir leis na trasghéinte a chuirtear sna horgánaigh seo, is minic a bhíonn meascán géinte iontu ó víris, planda is ainmhí, iad nasctha le réigiún códaithe d'einsím baictéir.
Robert Abbott Hadfield
Miotalóir Sasanach ab ea Robert Abbott Hadfield (28 Samhain 1858 - 30 Meán Fómhair 1940). D'fhionn sé cruach mangainéise agus cuid mhaith cóimhiotal eile. I measc a scríbhinní tá Faraday and his Metallurgical Researches (Faraday agus a Thaighde Miotalóireachta, 1931).
Barra Mac Giolla Dhuibh
Conspóid
Ní raibh bliain féin ag Mac Giolla Dhuibh mar fheisire sula mb’éigean dó éirí as nuair a mhaslaigh sé íobartaigh an tsléachta ag Kingsmill le scigfhíseán seafóideach. Ar an 5 Eanáir 2018, scaip Barra Mac Giolla Dhuibh físeán ar na meáin shóisialta de féin agus builín aráin ... de dhéantús Kingsmill ... leagtha ar a cheann aige, cothrom an lae i ndiaidh na heachtra Kingsmill, cothrom an lae 42 bliain i ndiaidh na heachtra inar maraíodh deichniúr oibrithe as monarcha teicstíle agus iad ar a slí abhaile ón obair.
Tritiam
Stair
Ba iad Ernest Rutherford, Mark Oliphant agus Paul Harteck a d'aithin an tritiam an chéad uair riamh, sa bhliain 1934, agus iad ag bombardú deoitéiriam (iseatóp trom nádúrtha na hidrigine) le deoitéaróin (is é sin, le núicléis deoitéiriam). Ní raibh siad in ann tritiam a aonrú, áfach: níor éirigh an t-éacht sin ach le Luis Alvarez agus Robert Cornog cúig bliana ina dhiaidh sin, agus ba iadsan a d'aithin gur núiclíd radaighníomhach a bhí sa tritiam. Rith sé le Willard Libby go bhféadfaí úsáid a bhaint as an tritiam le haois an uisce nó an fhíona a shocrú (dátú radaiméadrach, mar a thugtar air).
Ronald Colman
Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1948. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr sna gradaim Golden Globe i 1948. Ainmníodh é don ngradam Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1930.
Horden
Is baile suite i gContae Durham é Horden.
The Times
Is nuachtán laethúil Briotanach é The Times. Tá ceanncheathrú an nuachtáin suite i Londain agus tagraítear dó go minic mar "The London Times" nó "The Times of London". Cuireadh an nuachtán ar bun faoin teideal The Daily Universal Register, agus ar 1 Eanáir 1788 thosaigh na foilsitheoirí ag baint úsáide as an ainm atá air inniu. Is é an chuideachta Times Newspapers a fhoilsíonn The Times agus a chomhpháipéar The Sunday Times (a cuireadh ar bun sa bhliain 1821), agus is fochuideachta é Times Newspapers de chuid News UK (é féin ina chuid de News Corp.) ón mbliain 1981 i leith. Níl an fhoireann eagarthóireachta céanna ag an The Times agus The Sunday Times. bunaíodh iad go neamhspleách ar a chéile agus ní théann an úinéireacht choiteann siar ach go 1967.
Peter Frampton
Tagairtí
mion|clé|Peter Frampton ag seinm in [[Florida sa bhliain 2006]]
Mailp fhuinseoige
Speiceas mailpe le duilleoga roinnte go cleiteach i 3-5 dhuilleoigín scoite is ea an mhailp fhuinseoige (Acer negundo). Na bláthanna fireanna is baineanna ar chrainn dhifriúla, na bláthanna fireanna le hantair dhearga fheiceálacha. Dúchasach d'oirthear Mheiriceá Thuaidh. Crann coitianta sráide foirmeach le duilleoga ilbhreaca buí is glasa.
An Tibir
Is í an Tibir an tríú habhainn is faide san Iodáil. I sléibhte na nAipiníní i réigiún na Tuscáine atá a tobar, agus tagann sí amach sa Mheánmhuir ag cathair na Róimhe.
Maolra Seoighe
Fear Gaeltachta as Contae Mhaigh Eo a bhí i Maolra Seoighe a ciontaíodh agus a crochadh go héagórach ar an 15 Nollaig 1882. Frítheadh é ciontach as Dúnmharuithe Mhám Trasna, eachtra ina dúnmharaíodh Séan Seoighe agus a chlann, agus daoradh chun báis é dá bharr. As Béarla amháin a bhí an cás, cé nach raibh ach Gaeilge ag an Seoigheach.
Deichniúr cúisithe
Gabhadh agus cúisíodh deichniúr fear ón gceantar as na dúnmharuithe: Maolra Seoighe; a dheartháireacha, Máirtín agus Páidín; agus nia leis, Tomás, ó bhaile fearainn Cheapach na Creiche; Pádraig, Micheál agus Seán Ó Cathasaigh ón áit chéanna; chomh maith le Pádraig Seoighe ó Sheanbhaile Uí Chathail; Tomás Ó Cathasaigh ó Ghleann Sal; agus Antaine Ó Pilbin ón gCeapach Dhubh. Cuireadh ar a dtriail i mBaile Átha Cliath iad os comhair breithimh agus giúiré gan Ghaeilge cé gur chainteoirí aonteangach Gaeilge iad formhór na bhfear. Chinn beirt acu - faoi bhagairt báis nó meallta ag luach saothair, deirtear - fianaise a thabhairt in aghaidh an ochtair eile.
Haemangóma
Uaireanta, atann na ribeadáin chun cuas lán d'fhuil a chruthú agus é ardaithe ón gcraiceann. Go minic réitíonn sé go spontáineach, ach is féidir a chóireáil le léasar más gá. clé|mion|Haemangóma i [[leanbh]]
Alaskan Klee Kai
mion|Alaskan Klee Kai Pór madra as Alasca is ea an Alaskan Klee Kai.
Royal Crescent
Sráid agus sraith tithe suite i mBath is ea an Royal Crescent (an Corrán Ríoga).
Othras peipteach
Othrasú cuid de líneáil an ghoile nó an dúidéinim mar thoradh ar chnaí ag an aigéad gastrach. Is iad na siomptóim a fhéadfaidh tarlú ná mídhíleá éadrom suas go dtí eachtraí péine troime sa bholg uachtarach, masmas is urlacan.
I measc na bhfachtóirí a dhéanann an duine toghrach don riocht seo tá caitheamh tobac, alcól, strus, agus drugaí greannaitheacha cosúil le haspairín.
Hagia Sofia
deas|250px|thumb|Hagia Sofia Hagia Sofia nó Baisleac San Sophia, sársaothar na hailtireachta Biosántaí a tógadh i 532-7 in Iostanbúl (Cathair Chonstaintín ag an am). D'údaraigh an tImpire Iúistinian I an togra, agus dhear Aintéimias Thrailléas is Iseadór Mhiléatas an bhaisleac ollmhór chruinneachánach, maisithe go flúirseach. Nuair a ghabh na Turcaigh Otamánacha an chathair i 1453 rinne siad mosc di. Ó 1935 is músaem í. Sa bhliain 2020, athraíodh é ina mhosc.
Maidstone agus An Weald (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Maidstone agus An Weald. Cruthaíodh sa bhliain 1997 é. Is í Helen Grant (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Lego
Eolas eile
Ní dhéantar gunnaí ach do na seiteanna fantaisíochta, toisc nár mhaith leis an gcomhlacht an foréigean a chur chun cinn. Tá poll i gcloigeann na gcarachtar le nach dtachtfaidh páistí orthu. Ní bhíodh daoine le gruaig fhionn ann mar nach n-oirfeadh sé do na haghaidheanna buí.
Fraochmhá
deas|250px|thumb|Fraochmhá Is achar talamh neamhshaothraithe oscailte, go hiondúil ar an ithir ghainmheach aigéid, le saintréitheach fásra na fraoch, aiteann, agus gairbhseach féir í fraochmhá.
Vinovia
clé|250px|mion|Vinovia Is dúnfort Rómhánach suite i gContae Durham é Vinovia.
Galar Paget
Mí-ord ainsealach sa chnámharlach fásta nach eol a chúiseanna. Corraíonn sé gnáthfhás is gnáthathshuíomh. Ainmníodh as an máinlia Sasanach James Paget (1814-1899) é. Tagann cnámha áirithe le bheith róchailcthe dlúth, cnámha eile díchailcthe briosc. Bíonn pianta ag an duine sna cnámha corraithe agus claonadh acu briseadh. Uaireanta bíonn athruithe ailseacha sna cnámha.
J.M.Coetzee
Úrscéalaí, teangeolaí agus aistritheoir as an Afraic Theas is ea John Maxwell "J. M." Coetzee (/kʊtˈsiː/, kuut-SEE). Do rugadh é ar an 9ú lá d'Fheabhra i gcathair Cape Town na hAfraice Theas, sa bhliain 1940. Cé go bhfuil Béarla, Afracáinis agus Ollainnis ar a thoil aige, is i mBéarla amháin a scríobhann sé a shaothar. D'aistrigh sé go cathair Adelaide na hAstráile sa bhliain 2002, áit ina bhfuil cónaí air ó shin amach, agus d'iompaigh sé ina shaoránach Astrálach sa bhliain 2006.
Iarmhairt an chéad chogaidh domhanda
Réabhlóidí
deas|mion|400x400px|Rannáin pholaitiúla na hEorpa sa bhliain 1919, tar éis  conarthaí Bhrest-Litovsk agus [[Conradh Versailles|Versailles, agus roimh conarthaí Trianon, Kars, agus Ríge, agus cruthú an Aontais Shóivéadaigh, Shaorstát Éireann agus Phoblacht na Tuirce]]
Contae Chatham, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Chatham atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2017, bhí daonra 290,501 duine ann. Is é Savannah a phríomhbhaile contae.
Milton Keynes Theas (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Milton Keynes Theas. Cruthaíodh sa bhliain 2010 é. Is é Iain Stewart (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Contae Charlton, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Charlton atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 12,171 duine ann. Is é Folkston a phríomhbhaile contae.
Risteard Ó Foghludha
Feirmeoir ba é a athair Risteard (1830–1910) agus Peg Long ab ainm dá mháthair. Cainteoirí dúchais Gaeilge an bheirt acu agus creidtear gur chainteoir dúchais Risteard freisin. Bhí sé ar scoil ag na Bráithre Críostaí in Eochaill agus bhuaigh sé duais sa Ghaeilge ann. Thoirbhir sé a leabhar Carn Tighearnaigh (1938) do Mháirtín Ó Buadhacháin in Eochaill, don té do chéad-thug teagasc dam i léigheamh agus i scríobhadh ár dteangadh dúthchais.