cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
It's a Wonderful Life
Cnámha an scéil
Téann Harry ag staidéar, agus fanann George sa bhanc ag súil go mór le filleadh a dhearthár. Tá casadh eile sa scéal in ann do George arís áfach, nuair a fhilleann Harry abhaile le bean chéile nua, gan fhios dá chlann. Tá cúrsaí ag éirí go maith le Harry, agus tá post mór geallta dó ó athair a mná nua. Deartháir maith é Harry, agus deireann sé nach nglacfaidh sé an post. Uair eile cuireann George todhchaí Harry roimh a phleananna féin, agus scaoileann sé le Harry filleadh ar a saol nua.
Ar Oíche Nollag, buaileann Uncail Billy le Potter. Tá Billy ríméadach fós faoi nuacht Harry sa nuachtán, agus úsáideann sé an deis seo chun an nuachtán a thaispeáint dó, chun magadh a dhéanamh. Ina chuid áthais, áfach, cailleann Uncail Billy an 8,000 dollar a bhí le cur isteach sa bhanc. Piocann Potter an t-airgead suas níos déanaí, i ngan fhios d'éinne, agus coinníonn sé é. Drochchasadh sa scéal amach is amach atá ann, ós rud é go bhfuil an cigire an teacht isteach ar an lá céanna chum scrúdú a dhéanamh ar chúrsaí an bhainc. Tá anbhá san oifig arís, agus gach duine ag cuardach an airgid sula bhuaileann an cigire isteach. Sa deireadh thiar, níl an dara rogha ag George ach dul go dtí Potter ag lorg airgid. An uair seo, ámh, baineann Potter sult as ceist Gheorge a dhiúltú.
Árainn Mhór
Is oileán í Árainn Mhór, atá suite tuairim is ceithre chiliméadar ó chósta Dhún na nGall, Poblacht na hÉireann. Tá Árainn Mhór ar an dara hoileán is mó in Éirinn a bhfuil daoine ina gcónaí air agus ar an gceann is mó i dTír Chonaill. Cé go raibh breis agus 1500 duine ina gcónaí air sna 1940í, tá daonra faoi bhun 550 ann anois.
Ainm
Go traidisiúnta, tugadh Árainn ar an oileán. Úsáidtear an aidiacht mór freisin anois. Bhíodh an t-ainm Árainn Uí Dhomhnaill air freisin. clé|mion
An t-oileán sa lá atá inniu ann
Tá sé theach tábhairne ar an oileán.
Clais Mhór
Is sráidbhaile í Clais Mhór (Clashmore i mBéarla) atá lonnaithe in Iarthar Chontae Phort Láirge, Éire. Suite ar an R671, tá an Chlais Mhór tuairim is cúig mhíle déag ó Dhún Garbhán agus ocht míle ó Eochaill i gContae Chorcaí.
Furbaide Ferbend
Sa Rúraíocht i Miotaseolaíocht na nGael, mac Chonchúir mhic Neasa agus marfóir Mhéabha ab ea Fuarbhaí Fearbheann (Sean-Ghaeilge Furbaide Ferbend).
Muintir
Conchúr mac Neasa, rí na nUladh ba ea a athair, agus iníon Eochach Feidhligh, Ard-Rí na hÉireann a mháthair: sa seanscéal Cath Boinde agus dán an Dinnseanchas "Carn Furbaide" Eithne ab ea í; sa seanscéal Anbhás Mhéabha, Cloithre ba ea í. Is amhlaidh gur thug Eochu roinnt dá iníonacha do Chonchúr mar chleamhnas, mar chúiteamh as bás a athair, an t-iar-ard-rí Fachtna Fáthach, a mharaigh Eochu é sa Chath Leitreach Ruadh. Sa dán lena nia Lughaidh na Riabh Dearg, maraíodh máthair Fhuarbhaí ag a deirfiúr, Méabh, iarbhean chéile Chonchúir agus banríon le-teacht na gConnacht, agus rugadh a mhac i ndiaidh a báis trí ghearradh Caesarach.
Táin Bó Cuailnge
Tar éis bás Chonchúir, tháinig a mhac Cúscraid i gcomharbacht air mar rí na nUladh, agus bhronn sé ar a dheartháir Fuarbhaí tailte i dtuaisceart agus i ndeisceart na Tethbae.
Anbhás Mhéabha
Bhí Méabh tar éis tosú ag snámh i linn ar oileán sa tSionainn, Inis Cloithrinn. Thomhais Furbaide le rópa an fad ón linn go dtí an anbhann, agus bhí sé ag cleachtadh le crann tabhaill go dtí go raibh sé in ann úill a bhuaileadh ar bharr cuaille ón bhfad sin. An uair eile a chonaic sé Méabh ag snámh, chaith sé an rud ba ghiorra in aice láimhe – giota cáise – uirthi, agus mharaigh sé í leis.
Bláthnat
Fled Bricrenn
Bhí Bláthnaid, bean chéile Chú Raoi, i láthair ag Fleadh Bhricreann. Dúirt sí le triúr laochra ar oíche éagsúla an dún a chosaint, ach ní raibh ach Cú Chulainn in ann arm ionsaitheoirí a chloí. Thug Cú Raoi dá bharr an curadhmhír do Chú Chulainn.
Mannok
Óstáin
Tá a lán óstán acu, mar shampla an Slieve Russell i gContae an Chabháin, Buswells i mBaile Átha Cliath, an Hilton agus an Ibis i bPrág, agus roinnt eile i Sasana.
Cúige Kirov
Is cúige de chuid na Rúise é Cúige Kirov. Bunaíodh an cúige seo sa bhliain 1934. Is é Kirov an phríomhchathair.
Colaisde a' Chaisteil
Is coláiste ar Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, na hAlban é Colaisde a' Chaisteil
Bioróir
deas|250px|thumb|Bioróir Is feiste faoi choinne peann luaidhe é bioróir a chuireann bior ar phinn.
Seán Sagart
Nuair a d'ionsaigh na Mongólaigh an Eoraip, d'athraigh na finscéalta faoi Sheán. B'é an leagan nua ná go raibh cónaí air i Lár na hÁise. Sa deireadh thiar, d'áitigh na Portaingéalaigh orthu féin gur tháinig siad trasna air san Aetóip. Chuir na scéalta faoi Sheán Sagart fantaisíocht na ndaoine ar coipeadh, agus is iomaí taiscéalaí a chuaigh ar bhord a loinge le dul ar lorg ríocht Sheáin, ach d'fhan an ríocht sin as aice láimhe go deo. Is fearr a rá gur siombail a bhí ann a sheas don Eaglais uileghabhálach in aois an achrainn. Is follasach go raibh siombail den chineál sin ag teastáil ó na Críostaithe, ó tháinig scoilt idir an Eaglais Chaitliceach agus Eaglais an Oirthir.
Bunús an Fhinscéil
Is dócha gur leagan truaillithe d'fhíor-imeachtaí na staire é an scéal a d'inis Otto. Sa bhliain 1141, bhris saighdiúirí na Cánachta Caraiciotánaí an cath ar na Turcaigh Sheilsiúcacha ag Samarkand. Bhí na Seilsiúcaigh ag rialú na Peirse san am sin, agus iad ar an bhfórsa ba chumhachtaí dá raibh le fáil i measc na Moslamach. Mar sin, ba mhór an spreagadh do na Crosáidithe é an dochar a rinne na Caraiciotánaigh do na Seilsiúcaigh. Ní féidir a rá, áfach, gurb ionann an Cán Yelü Dashi, arbh é taoiseach na gCaraiciotánach é, agus Seán Sagart. Ní raibh an Cán ina Chríostaí, agus is éadócha go dtabharfadh aon duine "Seán Sagart" air. Mar sin féin, bhí Críostaithe Neastóracha ina ngéillsinigh ag an gCánacht Charaiciotánach, rud a threisigh an nasc leis an bhfinscéal faoi Sheán Sagart.
Seán Sagart agus an Aetóip
Thagair Marco Polo don Aetóip mar thír mhór mhillteanach Chríostaí, agus bhí tairngreacht ag Críostaithe an Oirthir go n-ionsódh an Aetóip an Araib an lá ab fhaide anonn, ach níor luaigh Marco Polo ná an tairngreacht Seán Sagart leis an Aetóip. Ansin, sa bhliain 1320, tháinig toscaireacht Aetópach go dtí an Eoraip, tríocha ambasadóir ar fad, agus deir ceann de na taifid a scríobhadh faoi na himeachtaí gurbh é Seán Sagart patrarc a n-Eaglaise. B'é an misinéir Doiminiceánach Jordanus an chéad duine a dúirt go neamhdhébhríoch, ina leabhar Mirabilia Descripta ón mbliain 1329, go raibh Seán Sagart ina chónaí san Afraic. Agus é ag plé na "Tríú hIndia", bhreac Jordanus síos roinnt scéalta fantaiseacha faoin Aetóip agus faoi rí na hAetóipe, "ar a dtugann na hEorpaigh Seán Sagart". Ina dhiaidh sin, d'éirigh sé ní ba choitianta Seán Sagart a shamhlú leis an Afraic. Nuair a shocraigh an tImpire Lebna Dengel agus na Portaingéalaigh teagmháil taidhleoireachta idir an Eoraip agus an Aetóip sa bhliain 1520, b'ionann "Seán Sagart" agus rí na hAetóipe, in intinn an ghnáth-Eorpaigh ar a laghad. mion|Afraic Theas: Atlas Van der Hagen, bunaithe ar [[:en:Abraham_Ortelius|Abraham Ortelius (1527-1598) ó 1573]] Níor thug na hAetópaigh féin "Seán Sagart" ar a nImpire riamh, áfach. Nuair a tháinig ambasadóirí an Impire Zara Yaqob ón Aetóip go Flórans sa bhliain 1441, chuir sé dubhiontas orthu ar fad, nuair a dúirt prealáidí Chomhairle Fhlórans gur ambasadóirí ó Sheán Sagart a bhí iontu. Rinne siad iarracht a mhíniú nach raibh a leithéid de theideal le fáil i measc ainmneacha ríoga an Impire Zara Yaqob. Ní raibh gar ann, áfach. Bhí Seán Sagart ag teastáil ón Eoraip, chreid na hEorpaigh gurbh é Impire na hAetóipe Seán Sagart, agus mar sin, ní fhéadfadh na hEorpaigh ach Seán Sagart a thabhairt ar an Impire. Cuid de na scríbhneoirí a thug Seán Sagart ar Impire na hAetóipe, thuig siad nach céimíocht dhúchasach Aetópach a bhí ann. Mar shampla, dealraíonn sé nár shíl Jordanus go raibh údarás Aetópach leis an ainm sin, ach d'úsáid sé é, ó bhí a fhios aige go samhlódh a chuid léitheoirí leis an Aetóip é.
Cúige Nizhny Novgorod
Is cúige de chuid na Rúise é Cúige Nizhny Novgorod. Bunaíodh an cúige seo sa bhliain 1936. Is é Nizhny Novgorod an phríomhchathair.
LADT
Is í an bhratach tuar ceatha siombail an phobail LADT, cruthaithe ag Gilbert Baker sa bhliain 1978.
Kentucky
Naisc sheachtracha
mion|250px|clé|Capaill ag féaraigh i gCríoch an [[Poa pratensis|Chuise Mhín]]
Hilo, Haváí
Baile mór in oirthear Oileán Haváí is ea Hilo. Cé nach cathair é go hoifigiúil, is é an baile is mó agus príomhbhaile riaracháin Chontae Haváí. Tá Hilo suite ar Bhá Hilo. Bhí 40,759 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2000, agus fuair daonáireamh na bliana 2010 43,263 duine ina gcónaí ann.
Kim Il-sung
Luathshaol
Bhí nasc láidir mar sin idir Kim agus an Aontas Sóivéadach faoi Joseph Stalin. De réir a chéile áfach sháraigh Juche an Marx achas-Leinín eachas agus an cumannachas.
Lá Bealtaine
mion|Sceach ghea (Crataegus monogyna) i mí na Bealtaine Ceiliúrtar Féile na Bealtaine ar an 1 Bealtaine. Baineann Bealtaine - agus go áirithe Lá Bealtaine - le féilire ársa na hÉireann.
Oíche Bhealtaine
mion|nós [[Wicca, am "Beltane" sa Bhreatain Bheag (Llun sy'n darlunio Allor Wicaidd, ar gyfer Calan Mai)]] mion|altóir in Éirinn, Lá Bealtaine
Zoë Washburne
Is carachtar í Zoë Alleyne Washburne sa chlár Firefly. Ghlac Gina Torres ról Zoey.
Thomas Mullins
Polaiteoir Éireannach ab ea Thomas Mullins (1903 - 2 Samhain 1978). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Hamhung
An dara cathair is mó i nDaon-Phoblacht Dhaonlathach na Cóiré agus príomhchathair an chúige Hamgyǒng Theas is ea Hamhǔng. Tá sé suite in oirthuaisceart na tíre ar an Abhainn Sǒngch'ŏn, ní fada ó chósta Mhuir na Seapáine. Tá tionscal ceimiceán láidir sa chathair. Tá dhá champa géibhinn mhóra in aice le Hamhǔng. Fuarthas 768,551 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2008.
Séasúr stoirm ghaoithe na hEorpa 2017–18
Stoirm Eleanor
Chruthaíodh Stoirm Eleanor ar an 2 Eanáir 2018. Bhí 150000 teach fágtha gan soláthar leictreachais sa Phoblacht na hÉireann. Fuair triúr bás mar gheall ar an stoirm.
Mugain
Fofhoinsí
p.23
Macramóilín
Mar gheall ar a méid, ní dhéantar cur síos áisiúil ar mhacramóilíní i dtéarmaí stócaiméadrachta amháin. Is féidir cur síos a dhéanamh ar struchtúr macramóilíní simplí, mar shampla homapolaiméirí, i dtéarmaí an fho-aonaid mhonaiméire aonair agus na maise móilíní. Ar an láimh eile, teastaíonn cur síos struchtúrtha ilghnéitheach ar bhithmhacramóilíní mar ordlathas na struchtúr a úsáidtear chun próitéiní a thuairisciú.
Lá Nua
Stair
Tar éis tamaill, d'athraigh Lá ina nuachtán seachtainiúil.
Ardeaglais Strasbourg
Ardeaglais Chaitliceach atá suite i Strasbourg na Fraince í Ardeaglais Rouen.
An Diftéire
Cosaint a fháil ar dhiftéire
Is féidir cosaint a fháil ar dhiftéire trí vacsaíniú a fháil. Tugtar an vacsaín diftéire mar chuid den Chlár um Imdhíonadh do Leanaí, in éineacht leis an vacsaín diftéire, leis an vacsaín treacha, leis an vacsaín HiB, agus leis an vacsaín polaimiailítis dhíghníomhaithe. Deirtear go bhfuil sé fíorthábhachtach imdhíonadh a fháil i gcoinne na diftéire mar go bhfuil cásanna diftéire ag dul i méid timpeall na cruinne toisc go bhfuil an ráta imdhíonta ag titim. clé|mion|eipidéimeolaíocht
Rushbrooke
Is baile suite i gContae Chorcaí é Rushbrooke.
Henry Broderick
Polaiteoir Éireannach ab ea Henry Broderick. Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Petticoat Loose
Cúlra
Deirtear go raibh sí thar barr ag damhsa agus an-tugtha don ól. Fuair sí an t-ainm sin "Petticoat Loose" oíche aeraíochta, nuair a ghreamaigh a sciorta de thairne sa bhalla. Thosaigh sí ag damhsa go fiain, agus ansin réabadh an sciorta di, ionas nár fágadh ach an peireacóta uirthi.
Istria Slóivéanach
Teangacha
Is í Slóivéinis an teanga oifigiúil. Is í an teanga is mó a labhraítear (70% den daonra) ach tá Iodáilis oifigiúil chomh maith.
Mary Elizabeth Byrne
Cúlra
Stáiseanóir ba ea a hathair Charles san am sin ach faoi 1901 is siopa nuachtán ag 35 Sráid Sackville Uach., a bhí aige, agus is ann a bhí cónaí ar an gclann. B’as Baile Átha Í, Co. Chill Dara, do Charles. Nuair a fuair sé bás 17 Márta 1909 bhí fógra i nGaeilge in An Claidheamh Soluis. Ba í Mary Doran, arbh i mBaile Átha Cliath a rugadh í, an mháthair. Bhí Angela, iníon eile, ina cónaí leo oíche an Daonáirimh. I 1911 ba í Mary a líon foirm an Daonáirimh isteach i nGaeilge.
Tar éis bheith ar scoil ag naDoiminicigh i Sráid Eccles rinne sí máithreánach na hOllscoile Ríoga agus tá a hainm i measc na mac léinn a cláraíodh sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, 1901. Bhí cuid mhaith Gaeilge foghlamtha aici cheana féin mar ar 26 Meán Fómhair 1902 bhí sí i measc na ndaoine ar bronnadh duaiseanna agus teistiméireachtaí orthu ag Cúirt Chuimhne an Phléimionnaigh i Halla na mBuachaillí, Bóthar na bhFál, Béal Feirste. Bhain sí amach céim mháistir 1905 le honóracha den chéad ghrád. Bhuaigh sí freisin bonn óir an tSainsailéara ar phrós Béarla. I 1905 freisin chuir sí a hainm le hachainí go gcuirfí scrúdú simplí Gaeilge ar iarrthóirí le haghaidh scoláireachtaí agus go bhféadfadh cailíní cur isteach orthu sin (An Claidheamh Soluis 18 Samhain 1905). Nuair a bhuaigh sí scoláireacht le haghaidh Scoil Ard-Léinn na Gaeilge an bhliain dár gcionn cuimhníodh go mba bhall den Chonradh i (idem 20 Meitheamh 1906). Bhí sí ar choiste Chraobh na gCúig gCúigí 1907. Bhí buíon Sean-Ghaeilge faoina cúram sa Chraobh sin ó Dheireadh Fómhair 1915 amach. Thoghfaí í ina Leas-Uachtarán ar an gcraobh ar ball.
Chuir sí síos i nDaonáireamh 1911 go raibh sí ina hollamh le Fraincis agus go raibh obair thaighde ar siúl aici. Rinne sí obair ar chatalóg lámhscríbhinní an Acadaimh agus i gcomhar le Myles Dillon chuir sí Táin bó Fraích, 1933 in eagar. Bhí sí ag obair ag am a báis ar ‘Togail Troi’.
EasyJet
Cheannaigh EasyJet 40% den chomhlacht TEA Switzerland, agus d'athraigh siad ainm na haerlíne go EasyJet Switzerland sa bhliain 1998. Cheannaigh siad an aerlíne Go Fly sa bhliain 2002.
An Hitis
Seanteanga Ind-Eorpach a bhí sa Hitis a bhí á labhairt san Anatóil (i dTuirc an lae inniu) ón 19ú haois RC go dtí an 11ú haois RC. Dealraíonn sé, áfach gur mhair iarsmaí éigin den Hitis i mbéal na ndaoine ina dhiaidh sin ar feadh cúpla céad bliain ar fad. Tháinig deireadh leis an scríbhneoireacht dhingchruthach timpeall na bliana 1100 RC, nuair a d'imigh impireacht na Hiteach de dhroim an tsaoil.
Ruachtach
Ainm
Erysipelas is ainm dó as Gréigis, agus tugtar Tine Naomh Antoine air chomh maith.
Cath Ros Mhic Thriúin (1643)
Cath aon lae a troideadh i mBaile an Bheigigh, gar do Ros Mhic Thriúin, Contae Loch Garman ar an 18 Márta 1643 ab ea Cath Ros Mhic Thriúin, nó Cath Bhaile an Bheigigh mar a thugtar chomh maith air.
Séabra
Mamach crúbach is ea an séabra.
Winslow Homer
Saotharlann Homer
mion|Prisoners from the front, 1866, The Metropolitan Museum of Art, Oil on canvas. 24 x 38in Sa bhliain 1859, d'ocail sé stiúideo sa Deichiú Sráid Stiúideo Foirgneamh i Nua-Eabhrac, príomhchathair ealaíonta agus foilsithe na Stát Aontaithe. Go dtí 1863, d'fhreastail sé ar ranganna ag Acadamh Náisiúnta an Dhearthú, agus rinne staidéar le Frédéric Rondel go hachomair, a mhúineadh dó bunusaithe an phéintéireacht. Thart ar bhliain amháin d'oiliúint féin, bhí Homer ag déanamh saothar ola den chéad scoth. Rinne a mháthair iarracht chun airgead teaghlaigh a bhailiú chun é a sheoladh chuig an Eoraip le haghaidh tuilleadh staidéir. In ionad sheoil Harper Homer chuig líntí tosaigh an Chogaidh Chathartha, áit a rinne sé sceitsí de radhairc chatha agus an saol campa, na móimintí ciúine, chomh maith leis na cinn éagruthacha. Is iad a chuid sceitsí tosaigh: an campa, na ceannasaithe, agus saighdiúirí an oifigigh cáiliúil an Aontais, Maorghinearál George B. McClellan, ag na bruacha na Abhainn na Potomac i mí Dheireadh Fómhair, 1861. clé|mion| Long Branch, New Jersey, 1869 Cé nach raibh aire mhór le fáil maidir leis na líníochtaí ag an am, marcálann siad scileanna leathnaithe Homer ó mhaisitheoir go péintéir. Cosúil lena radhairc cathracha, Léirigh Homer mná chomh maith le linn am chogaidh, agus léirigh éifeachtaí an chogaidh ar an éadan dúchais. Bhí obair an chogaidh contúirteach agus cloíteach. Arais sa stiúideo, áfach, athghnóthaíonn Homer athuair a neart agus ath-fócas a dhéanamh ar an fhís ealaíne. Thosaigh sé ag obair ar shraith de phictiúirí cogaidh, bunaithe ar a chuid sceitsí, ina measc Sharpshooter on Picket Duty (1862), Home, Sweet Home (1863),agus Prisoners from the Front (1866). Thaispeáint sé pictiúirí de na hábhair seo gach bliain ag Acadamh Náisiúnta Deartha 1863-1866. Taispeánadh Home, Sweet Home san Acadamh Náisiúnta, le moladh criticiúil áirithe; díolta é go tapaidh agus dá bhrí sin, tógatha an t-ealaíontóir mar Acadamhaí Gaolmhar, ansin Acadamhaí Críochnaithe, sa bhliain 1865. Le linn an ama seo, lean sé ar aghaidh freisin a chuid léaráidí a dhíol le tréimhseacháin mar Our Young Folks agus Frank Leslie's Chimney Corner.
Sráid an Chapaill Bhuí
Is sráid suite i gCathair Chorcaí í Sráid an Chapaill Bhuí.
Aontroim Íochtarach
Is barúntacht suite i gContae Aontroma é Aontroim Íochtarach.
Lobhra
Is galar daonna é an lobhra atá cúisithe ag an mbachaillín Mycobacterium Leprae. Scaiptear é ó dhuine go duine tar éis tréimhse fhada teagmhála. Tugtar Galar Hansen air chomh maith.
An Ghaeilge i Meiriceá
Sclábhaithe
Is minic nach bhfuil le fáil ach blúirí fánacha fianaise faoi úsáid na teanga, ach is léir gur mhair an teanga tamall sna sráidbhailte agus sna bailte móra ansiúd is anseo. Bhí sí á húsáid sna 1830í i Lowell, Massachusetts; bhí gá le sagairt le Gaeilge in iarthar Virginia, agus bhaintí feidhm aisti i gcúrsaí toghchánaíochta san iarthar agus sa lár-iarthar.
Ciníocha agus Cogadh
thumb|left|Cath Fredericksburg (1862) Ar dhuganna Nua-Eabhrac agus Baltimore bhí achrann fíorghránna idir sclábhaithe Éireannacha (ar dócha gur chainteoirí dúchais Gaeilge cuid mhaith acu) agus na fir ghorma a bhíodh ag obair ann. Ba é comhrac na mbochtán eatarthu féin é agus ba líonmhaire na Gaeil.
Athrach Saoil
thumb|Conamara
Hairspray (scannán 2007)
Scannán is ea Hairspray (2007).
Margaret Sanger
Altra a bhí inti agus d'éirigh sí ina scríbhneoir faoi na téamaí a bhain lena cuid gníomhaíochta. Chuir sí an chéad chlinic bhreithrialaithe sna Stáit Aontaithe ar siúl. Deirtear gur ise a chuir na focail "birth control" (breithrialú) i mbéal na ndaoine.
Schachnovelle (ÚrscéalFichille)
Miniú an Scéil
Deirtear go seasann seaimpín fichille an domhain do Hitler, duine gan oiliúint gan samhlaíocht ach talainn de shaghas éigin aige agus go seasann an buíonn eile do na comhghualaithe le talainn, oideachas agus tuisceannt ach gan an cumas acu cuir in aghaidh an bodach míléannta. Faraoir fuair Zweig bás sular chruthú a mhalairt.
Cúige Vologda
Is cúige de chuid na Rúise é Cúige Vologda. Is é Cherepovets an chathair is mó ach is é Vologda an phríomhchathair.
Na hAonaid Riaracháin
Tá Cúige Vologda roinnte ina 26 réigiún. Féach Aonaid Riaracháin Chúige Vologda.
Saoirseacht thraidisiúnta loinge
Uirlisí
B’fhéidir leis an Lochlannaigh long iomlán a dhéanamh le tua, tál agus tairní, ach mhéadaigh ar an méid uirlisí le himeacht aimsire. D’fhéadfaí feidhm a bhaint as na huirlisí thíos chun na longa adhmaid is thoirtiúla a thógáil, gan trácht ar na báid is lú.
Tosach agus deireadh
Barriall deiridh (after deadwood): Ball adhmaid ar an gcíle, é buailte suas leis an bpost deiridh. Barriall tosaigh (forward deadwood): Ball adhmaid ar an gcíle díreach taobh thiar den stuimine. Ceannmhaidí (knightheads): Maidí ar gach taobh den aprún chun taca a dhéanamh leis an gcrann spreoide agus le cinn tosaigh na strácaí amuigh.
Frámaí
Easna b4 (rib): Ceann de na baill chuara atá ceangailte den chíle agus a théann aníos agus amach mar chuid de fhrámaí na cabhlach.
Frámaí líonacha (filling frames): Frámaí gearra idir na frámaí móra ón gcíle aníos fad le casadh an ruma.
Toghroinn ceantair
Is limistéar riaracháin úsáidte i bPoblacht na hÉireann é an Toghroinn (Béarla: Electoral Division). Tá 3,440 sa stát. Agus torthaí na nDaonáireamh á gcur i gcló, is í an toghroinn an limistéar is lú go gcuirtear eolas faoi Staidreamh Daonra i gCeantair Bheaga (Béarla: Small Area Population Statistics nó SAPS) i láthair.
Bunús
Bunaíodh na comhairlí contaetha, na comhairlí ceantair tuaithe agus na comhairlí ceantar uirbeach ar fud na hÉireann faoin Acht Um Rialtas Áitiúil (Éire) 1898 agus baineadh úsáid as na ranna céanna chun comhaltaí na gcomhairlí éagsúla a thoghad.
Aix-en-Provence
Is cathair suite san Fhrainc í Aix-en-Provence. Bhí 146,385 duine ina gcónaí Aix-en-Provence i 2016.
Firefly (sraith teilifíse)
mion Sraith teilifíse "space western" is ea Firefly. Chruthaigh an stiúrthóir Joss Whedon é le comhoibriú óna chomhlacht Mutant Enemy Productions. Ba é Whedon agus Tim Minear na táirgeoirí feidhmeannacha. Tá an clár suite sa bhliain 2517 i ndiaidh teacht an chine daonna i gcóras réaltrach nua. Léiríonn an tsraith na heachtraí den chriú tréigtheoireach de "Serenity", ceann de na longa spá stoireachta "Firefly". Glacann na príomhcharachtair róil mar an naonúr a chónaíonn ar Serenity, nó i bhfocail Whedon: "naonúr a chaitheann súil ar dhorchadas an spáis agus atá ag féachaint ar naoi rudaí éagsúla." clé|mion Pléann an clár saol grúpa daoine a ghlac páirt i gcogadh cathartha ar an taobh a cailleadh, chomh maith le daoine eile atá ina gcónaí ar imeall na sochaí mar chuid de chultúr ceannródaíoch. Sa todhchaí, ba iad Stáit Aontaithe Mheiriceá agus an tSín na sárchumhachtaí deireanach agus chruthaigh siad rialtas cónaidhmeach idir-réaltrach:  'An Alliance' . Dar le fís Whedon "Ní athroidh aon rud sa todhchaí, beidh dul chun cinn sa teicneolaíocht, ach beidh na fadhbanna polaitiúla, morálta, eiticiúla céanna againn." mion|Greg Edmonson, cumadóir Nuair a chéad léiríodh an tsraith ar Fox sa Gheimhreadh 2002, dar le Rátálacha Nielsen bhí ar an iomlán 4.7 milliún breathnoirí in aghaidh na heipeasóide. Cé go raibh plean ceathair déag eipeasóidí a chraoladh, cuireadh ar ceal é tar éis an aonú eipeasóid déag. In ainneoin a saol gearr d'fhás grúpa lucht leanuna ollmhór ar fud an domhain agus ar líne darb ainm "Browncoats". Sa bhliain 2003 bhuaigh sé Gradam Primetime Emmy sa chatagóir "Na hÉifeachtaí Fhísiúila is Fearr i Sraith Teilifíse". Chuir TV Guide é in ait #5 ina liosta den 60 cláir a raibh cuireadh ar ceal ró luath.
Aircéigh
Is éard atá i gceist leis na haircéigh ná miocrorgánaigh aoncheallacha a bhfuil cuma na mbaictéar orthu ón taobh amuigh cé nach baictéir iad. Is prócaróit iad, rud a chiallaíonn nach bhfuil núicléas ceart ná orgánaidí eile iontu a bheadh á gcoinneáil le chéile ag seicní. Ríocht iontu féin iad na haircéigh, ar aon leibhéal leis na baictéir féin.
Firefly (sraith teilifíse)
Bunús
D'fhobair Whedon smaoineamh le haghaidh Firefly nuair a léigh sé "The Killer Angels", úrscéal a bhuaigh Duais Pulitzer le Michael Shaara faoin Chath Gettysburg sa Chogadh Cathartha na Stát Aontaithe. Bhí fonn air scéal a chruthú faoi dhaoine a throid ar thoabh chailliúint de chogadh agus a thosaigh saol mar cheannródaithe ar imeall an sochaí, cosúil le daoine san Iarthar Fiain tar éis an cogadh cathartha. Bhí sé ag iarraidh an dúlra tadhlach den saol ar imeall an sochaí a chur in iúl dona breathnóirí. Cosúil lena cláir eile a chruthaigh Whedon, bhí ar intinn aige sraith a léiriú a raibh faoi thionchar carachtar, mar dar leis, bhí easpa clár den sheánra ficsean eolaíochta a chuir beim ar charachtair agus gairbhe na timpeallachta.
Foireann léiriúcháin
Piocadh na scríbhneoirí tar éis agallaimh agus nuair a sheol siad samplaí script isteach. I measc scríbhneoir bhí Cheryl Cain, Ben Edlund, Jane Espenson, Drew Z. Greenberg, Brett Matthews agus José Molina. Nuair a chríochnaigh an clár, scríobh Espenson aiste ar an phróiseas scríbhneoireachta le Mutant Enemy Productions. Dar léi bhí cruinniú cruthaitheach le haghaidh gach eipeasóid. D'fhógair duine éigin ón fhoireann léiriúcháin, go háirithe na pleananna le haghaidh an eipeasóid agus rinne na scríbhneoirí forbairt ar na phríomh-téamaí. I ndiaidh sin, bhuail an fhoireann scríbhneoireachta (ach amháin príomhscríbhneoir na heipeasóide roimh ré) le Whedon chun an eipeasóid a roinnt i ngnímh agus radhairc. Ceann dena príomh-chion oibre a bhí ar an fhoireann ná am a roghnú le haghaidh an sos fógraíochta. Mar shampla san eipeasóid "Shindig" tosaíonn an sos nuair atá Mal gortaithe sa chomrac aonair, agus chruthaíonn sé sin teannas agus coinníonn sé rátálacha lucht féachana. clé|mion|[[Summer Glau mar River Tam -]] I ndiaidh sin, d'fhorbair na scríbhneoirí na radhairc ar chlár bán le "cur síos comair is ordúil de gach radharc". Bhí lá amháin ag príomhscríbhneoir chun coincheap na heipeasóide a chruthú, agus bhí lá amháin ag Minear chun athbhreithniú a dhéanamh air. Chruthaíodh an chéad dréacht idir trí agus ceathair déag lá. De ghnáth bhí ar an iomlán dhá nó trí dréachtaí roimh scannánaíocht.
Roghnú aisteoirí
Nuair a thosaigh Whedon ag ullmhú le haghaidh léiriúchán na sraithe, bhí caidreamh carasmatach idir na haisteoirí ag teastáil leis. Phioc sé an naonúr roimh scannánaíocht le scannánaíocht Morena Baccarin, mar roghnaigh sé Rebecca Gayheart le haghaidh ról Inara ar dtús, ach shocraigh sé níos déanaí nach mbeadh sí oiriúnach le haghaidh an ról. Rinne Baccarin triail aisteora dhá lá i ndiaidh sin. Athchuimnigh sí nuair a fuair sí an ról (a céad clár teilifíse), thug Whedon í isteach sa seomra tástála sa stiúideo cosúil le "daid bródúil". Dar le Sean Maher, nuair a bhuail an fhoireann aisteoirí le chéile le haghaidh uair, bhí nasc mothaitheach le feiceáil ar an toirt.
Albánaigh (grúpa eitneach)
deas|250px|thumb|Albánaigh Is grúpa eitneach Eorpach iad na hAlbánaigh. Is í an Albáinis a bpríomhtheanga.
Middlethorpe Hall
Is teach mór suite in Eabhrac é Middlethorpe Hall.
Polannaigh (grúpa eitneach)
Is grúpa eitneach Eorpach iad na Polannaigh. Is í an Pholainnis a bpríomhtheanga.
Arthur Abraham
clé|250px|mion|Arthur Abraham Dornálaí Airméanach, a bhí ina churadh meánmheáchain, is ea Arthur Abraham a rugadh Avetik Abrahamyan ar an 20 Feabhra 1980 in Eireaván, an Airméin.
Bád Hjortspring
Tá an tsaoirseacht chomh snasta sin gur léir go bhfuil na modhanna tógála i bhfad níos sine ná bád Hjortspring féin.
Jayne Cobb
Is carachtar sa tsraith theilifíse Firefly, sa scannán Serenity agus sna greannáin Serenity é Jayne Cobb. Ghlac Adam Baldwin ról Jayne.
Raoul Duke
Frithmhise Thompson
Go minic sé fáth carachtar Duke ná chun tuairimí agus smaointí a rá, nach mbeadh Thompson ábalta é féin. De réir Thompson, tháinig inspioráid don ainm ó Raúl Castro(deartháir Fidel Castro) agus leasainm John Wayne, "The Duke". Is dócha gurb é an bunús a bhí ag an ainm cleite ná chun úsáid agus Thomspon ag seiceáil isteach in óstáin mar a tharla in Fear and Loathing.
Comhbhrú fuaime
Is sampla de chomhbhrú sonraí é comhbhrú fuaime. Is é an aidhm atá leis ná méid comhaid fhuaime a laghdú. Cuirtear algartaim chomhbhrúite fuaime i bhfeidhm i mbogearraí fuaime trí comhbhrú/dí-chomhbhrú fuaime (audio codec i mBéarla) sna bogearraí.
An Seandún
Sainchomharthaí tíre
I measc na bhfoirgneamh reiligiúnach sa cheantar tá Ardeaglais Naomh Muire agus Naomh Áine (ardeaglais Chaitliceach ar a dtugtar "Ardeaglais an Tuaiscirt"), Séipéal Naomh Áine (eaglais Eaglais na hÉireann ar a dtugtar "St Anne's, Shandon"), agus Eaglais Dhoiminiceach Naomh Muire (eaglais Chaitliceach ar Ché na bPánaí).
Timpeallán Chionn tSáile
Is timpeallán suite i gContae Chorcaí é Timpeallán Chionn tSáile.
Yumi, Yumi, Yumi
Focal an amhráin i mBislama
"CURFÁ:
Aistriúchán Gaeilge (ón mBéarla)
Thug Dia an talamh seo dúinn
Tugann Dia cabhair dúinn
Droichead an Túir
Is droichead trasna na Tamaise agus suite sa London Borough of Southwark é Droichead an Túir.
Síle na gcíoch
Síle na gcíoch in Éirinn
Tháinig deilbhín eile chun solais sa bhliain 1990 agus é bainte de bhalla seanscoile i dTulach Ruáin i gContae Chill Chainnigh. B’fhéidir go bhfuil baint aige le Caisleán an Ghrásaigh i mBaile an tSoirtéalaigh. Tá deilbhín eile ar Chaisleán na Cloiche Mantaí sa chontae céanna, rud a threiseodh leis an teoiric go raibh Síle na gcíoch ann mar chosaint ar chontúirt.
FIFA (peil fantaisíochta)
Gnó
Gnóthaíonn EA Sports $650 millún ó ‘Ultimate Team’ amháin, chuile bhliain.
Cúige Novgorod
Lochanna
Is iad na lochanna is mó sa chúige ná:
Amúr (abhainn)
Éiríonn an Amúr i measc na gcnoc in iarthar na Manchúire ag an áit a dtagann na haibhneacha Shika agus Ergune le chéile, 303 méadar (994 troigh) os cionn leibhéal na farraige. Sníonn an Amúr feadh na teorann idir an Rúis agus an tSín, soir ar dtús, ansin soir ó dheas ag déanamh stua mór ar feadh 400 km (250 míle). Ansin leanann sí ar aghaidh soir ó thuaidh go sroicheann sí Caolas na Tartaire, idir Muir na Seapáine agus Muir Ocatsc. mion|Radharc ar an Amur in Khabarovsk Krai
Shane Long
Gáirmréim
D'imir Long ceithre chluiche ar son foireann na hÉireann faoi-19 ,agus tá ceithre chaipín aige faoi láthair ag imirt ar son na foirne sinsearacha. Scóráil sé a chéad cúl ar son fhoireann náisiúnta Phoblacht na hÉireann i gcoinne na Bolaive sa bhliain 2007.
Camas Tianabhaig
Is bailecheantar crochtóireachta é Camas Tianabhaig san Eilean Sgitheanach, A' Gháidhealtachd.
Sorare
Cluiche
Tá comhaontuithe ceadúnúcháin sínithe ag Sorare le beagnach 80 club peil timpeall an domhain, ó bhí Iúil 2020.
Arthur Clery
Polaiteoir Éireannach ab ea Arthur Clery (25 Deireadh Fómhair 1879 – 20 Samhain 1932). Bhí sé ina pholaiteoir neamhspleách.
Ceoldráma spáis
An Coincheap
Is é is iarmhairt amleata ann ná an dóigh nach ionann an t-am don té atá ag fanacht sa bhaile agus don té atá ag dul go dtí Canopus (mar shampla) ar an spásárthach: de réir Einstein, nuair a bhainfidh mo dhuine amach Canopus, beidh sé beo beathaíoch i gcónaí, má bhíonn luas an spásárthaigh sách gar do luas an tsolais - siúd is go bhfuil Canopus suite níos mó ná trí chéad solasbhliain ar shiúl uainn. Nuair a thiocfas mo dhuine ar ais ó Chanopus, áfach, ní aithneoidh sé an Domhan s'againn, nó beidh an t-am ar fad sleamhnaithe uaidh idir an dá linn, siúd is nár mhothaigh sé na blianta ag imeacht ar aon nós nuair a bhí sé féin ag déanamh a bhealaigh trasna an spáis.
Bultúr Éigipteach
Is éan é an bultúr Éigipteach (Neophron percnopterus).
New Orleans, Louisiana
Cuisine
left|220px|thumb|Sráid Bourbon i Nua Orleans.
Umberto Eco
Bronnadh gradaim gan áireamh ar Eco in ollscoileanna ar fud an domhain.
230 (uimhir)
Is é 230 an uimhir nádúrtha tar éis 229 agus roimh 231.
Bertolt Brecht
Teaghlach
San am seo, casadh cailín darbh ainm Paula Banholzer air. Saolaíodh mac don lánúin ar an 3 Aibreán 1919, agus baisteadh an t-ainm Frank air. Thairg Brecht Paula a phósadh agus freagracht as an bpáiste a ghlacadh, ach ní raibh athair Paula sásta leis mar chliamhain. B'iad tuismitheoirí Paula agus banchairde Brecht ba mhó a thug suas an buachaill.
Amharclannaíocht
Sa bhliain 1920, bhásaigh máthair Brecht. Go gairid ina dhiaidh sin, d'éirigh Brecht cairdiúil leis an siamsóir Karl Valentin. Bhí an-mheas aige ar ilsiamsaí agus ar sheónna ilghnéitheacha Valentin, agus chuaigh cleachtais stáitse na siamsaí go mór mór i bhfeidhm ar Brecht mar amharclannaí.
An tréimhse iarchogaidh
Sa bhliain 1953, bhí Brecht ina chónaí i mBuckow i Märkische Schweiz, in aice le teorainn na Polainne. Phléasc trioblóidí amach ar an 17 Iúil sa bhliain chéanna, agus an lucht oibre ag léirsiú, ag dul ar stailc agus ag déanamh agóide in aghaidh na deachtóireachta Cumannaí. Cuireadh an t-éirí amach seo faoi chois go brúidiúil, le cuidiú na dtrúpaí Sóivéadacha, agus ina dhiaidh sin, chuir Brecht in iúl go raibh sé ag tacú leis na céimeanna a ghlac an rialtas Cumannach agus an tArm Dearg. Dúirt sé, sa chomhthéacs chéanna, go raibh an tIarthar agus na Stáit Aontaithe ag iarraidh buntáiste a ghlacadh ar an éirí amach. Sna dánta a scríobh sé ina dhiaidh sin faoin teideal, áfach, bhí sé ní ba chriticiúla i leith an rialtais. Chaith sé deireadh a shaoil i 125 Chausseestrasse in aice leis an reilig Dorotheenstädtischer Friedhof, áit ar cuireadh é sa bhliain 1956.
Chelsea
Is baile é Chelsea atá suite sa bhuirg Kensington and Chelsea, Londain Láir.
Gerry Fitt
SDLP
Ghlac an SDLP páirt i Westminster (rud nach ndearna Sinn Féin).
Titim amach
clé|mion|Tiarnaí, Westminster Bhí síorcháineadh ar a ceannaireachtaagus b'fhéidir nach raibh bua na ceannaireachta ag  Fitt,  san áit chontráilte ag an am contráilte. De réir a chéile, thit Fitt amach lena pháirtí, le náisiúnaigh, agus le rialtas na Breataine. Sa bhliain 1979 staon Fitt ó vóta tábhachtach i Westminster; thit an rialtas Lucht Oibre as chumhacht agus tháinig Margaret Thatcher agus na Toraithe isteach.
Ungáraigh
Is grúpa eitneach Eorpach iad na Ungáraigh. Is í an Ungáiris a bpríomhtheanga.
Íoslannaigh
Is grúpa eitneach Eorpach iad na Íoslannaigh. Is í an Íoslainnis a bpríomhtheanga.
Ard-Deoise Ard Mhacha
Is ard-Deoise Caitliceach Rómhánach suite i gContae Ard Mhacha í Ard-Deoise Ard Mhacha.
Trá Omna
Is sráidbhaile agus trá suite i gContae Chorcaí í Trá Omna (nó Tráig na Móna).
Mogh Rotha
Scéalaíocht
Ba í an chríoch a fuair Mogh Rotha ar son a shleachta Fir Mhaí Féine (Fir Maige Féne), agus deireadh an mhuintir a raibh an t-ainm sin orthu gur de shliocht Mhogh Rotha iad.
Orhan Pamuk
Saol
Chuaigh Orhan Pamuk i mbun pinn sa bhliain 1974. An chéad úrscéal a scríobh sé, Karanlık ve Işık ("Dorchadas agus Solas"), bhuaigh sé Comórtas Úrscéalaíochta Cló Milliyet sa bhliain 1979, cé gurbh éigean dó an duais a roinnt le scríbhneoir eile. Foilsíodh an t-úrscéal sa bhliain 1982 faoin teideal Cevdet Bey ve Oğulları ("An tUasal Cevdet agus a Chlann Mhac"), agus i ndiaidh a fhoilsithe, thabhaigh sé duais eile fós don scríbhneoir. Ach, le fírinne, níor scríobh sé leabhar sna hochtóidí gan duais éigin a bhaint amach, agus bhí ag éirí leis chomh gleoite is gur cuireadh sonrú ann sa choigríoch féin.
Laitviaigh
Is grúpa eitneach Eorpach iad na Laitviaigh. Is í an Laitvis a bpríomhtheanga.
Aimsitheoir Aonfhoirmeach Acmhainne
Mar sin:
237 (uimhir)
Is é 237 an uimhir nádúrtha tar éis 236 agus roimh 238.
Leabharlann Náisiúnta na hÉireann
Eagraíocht
mion|clé Is é misean na Leabharlainne an taifead doiciméadach agus intleachtach ar shaol na hÉireann a bhailiú, a chaomhnú, a chur chun cinn agus a chur ar fáil agus cur le rochtain a sholáthar ar an domhan mór d’eolas taifeadta.
239 (uimhir)
Is é 239 an uimhir nádúrtha tar éis 238 agus roimh 240.
Na Máigigh
thumb|Léarscáil a thaispeánann dáileachán na Máigeach i ndeisceart Mheicsiceo agus sna tíortha ina aice Grúpa eitneach iad na Máigigh a raibh sibhialtacht fhorbartha acu san áit a bhfuil stáit dheisceartacha Mheicsiceá inniu, is é sin, Chiapas, Tabasco agus stáit Leithinis Yúcatan, mar atá, Yucatán, Quintana Roo, agus Campeche. Ba iad na Máigigh an t-aon sibhialtacht bhundúchasach amháin i Meiriceá Theas ar éirigh léi teanga scríofa a fhorbairt, de réir dealraimh.
Teanga
Labhraítear teangacha Máigeacha sa réigiún i gcónaí, agus aithne agus tuiscint cuíosach maith ag na saineolaithe ar na teangacha seo. Dealraíonn sé gur fhorbair na teangacha seo go léir as aon teanga amháin, an Phróta-Mháigis, a bhí á labhairt cúig mhíle bliain ó shin. Má thagraítear don "Mháigis" mar aon teanga amháin inniu, is éard a bhíonn i gceist léi ná an teanga Yucatec, agus í le cloisteáil i Leithinis Yúcatan.
Dearbhú Chaireo maidir le Cearta an Duine san Ioslam.
mion Ar an 5 Lúnasa 1990, ghlac an Eagraíocht um Chomhar Ioslamach (Eagraíocht na Comhdhála Ioslamaí roimhe seo) le Dearbhú Chaireo maidir le Cearta an Duine san Ioslam. clé|mion
Jacques Lacan
Saol
Cruthaigh Lacan an École Freudienne de Paris. D'fhoilsigh sé a scríbhneoireacht mar Écrits i 1966.
Saol pearsanta
Phós Lacan Marie-Louise Blondin i 1934, agus rugadh Caroline i 1937, Thibault i 1939, agus Sibylle i 1940. Bhí páiste aige le Sylvia Bataille, bean chéile Georges Bataille, i 1941. Fuair Lacan agus Marie-Louise Blondin colscaradh tar éis na breithe. Phós Lacan Sylvia Bataille i 1953. Fuair Lacan bás i 1981 i bPáras.
Teaghlach na bPlantaigíneach
thumb|Armas na bPlantagenêt idir 1340 agus 1405
Kerbdog
Stair
Rinne siad a gcéad albam, Kerbdog, i 1993 i Londain. Thaifead siad é le Jack Endino, an fear a bhí ina léiritheoir cheana féin le Nirvana, Mudhoney agus Soundgarden roimhe sin. D´fhág Billy Dalton an banna i 1995, ach lean Kerbdog ar aghaidh agus rinne siad a n-albam is fearr i 1996, On The Turn. Albam láidir ab ea é, ceann de na h-albaim is fearr ón seánra seo.
Níor thosaigh na baill ag cumadh ábhair nua le chéile, agus mar thoradh cuireadh deireadh leo arís.
Bologna
Stair
Ritheadh dlí darbh ainm Legge del Paradiso (Dlí Pharrthas) i 1256, dlí a chuir deireadh leis an daoirse d'oibrithe. Tógadh an-chuid túr, clochar, eaglaisí agus pálás sa tréimhse sin, agus faoi dheireadh an 13ú haois bhí Bologna ar cheann de na cathracha ba mhó san Eoraip.
242 (uimhir)
Is é 242 an uimhir nádúrtha tar éis 241 agus roimh 243.
Príomhchumhacht
Is í an phríomhchumhacht an sruth ailtéarnach a bhíonn á iompar ag an bpríomhlíonra leictreachais, is é sin, an gnáthleictreachas a sholáthraítear do na tinteáin phríobháideacha, an leictreachas mar "thráchtearra". I nGaeilge labhartha, is minic a thagraítear don phríomhchumhacht leis an bhfocal "solas".
Willie Clancy
Saol
De réir na dtuairisicí ar fad faoi Willie Clancy, ba dhuine cúthail, séimh, umhal é. Níor dhuine é a bheadh ag tarraingt airde air féin.
Etarcomol
Ba é an chéad churadh a ndeachaigh i gcomhrac aonair in éadan Chú Chulainn. Mharaigh Cú Chulainn é, á bhuaileadh trína chionn agus á scoilteadh go dtí a imleacán.
An Tocáiris
thumb|Tocáiris B, téacs atá i dtaisce in Iarsmalann Náisiúnta na Seapáine. Tá an aibítir seo bunaithe ar an scríbhneoireacht Bhrámach, cosúil lena lán córas scríbhneoireachta san India. Teanga Ind-Eorpach í an Tocáiris, nó, le bheith beacht, dhá theanga a bhfuil gaol dlúth acu le chéile agus a bhíodh á labhairt i lár na hÁise, in Imchuach Tarin, áit a bhfuil réigiún féinrialaitheach Xinjiang in Iarthar na Síne inniu. Ba é Marc Aurel Stein, taiscéalaí Ungárach a bhain amach saoránacht na Ríochta Aontaithe, an chéad duine a tháinig trasna ar iarsmaí na Tocáirise, agus é ag déanamh taistil i bhFásach Taklamakan i dtús na fichiú haoise.
Gaelchultúr
Bunaíodh Gaelchultúr sa bhliain 2004 agus é mar aidhm aige an Ghaeilge agus an cultúr Gaelach, idir cheol, amhránaíocht agus damhsa, a chur chun cinn i mBaile Átha Cliath agus ar fud na tíre.
Chuir Gaelchultúr tús le ranganna Gaeilge don phobal i gcoitinne in earrach na bliana 2005, agus ó shin i leith tá méadú mór tagtha ar líon na bhfoghlaimeoirí agus ar an réimse cúrsaí teanga atá á thairiscint againn.
X-ghathanna
mionsamhail|deas|X-ghath a léiríonn leanbh sa bhroinn clé|mion|1896
250 (uimhir)
Is é 250 an uimhir nádúrtha tar éis 249 agus roimh 251.
Machaire Nullarbor
thumb|280px|right|Machaire Nullarbor Is réigiún tur é an Machaire Nullarbor san Astráil.
Arthur Matthews
Polaiteoir Éireannach ab ea Arthur Matthews ( - 25 Eanáir 1942). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal.
253 (uimhir)
Is é 253 an uimhir nádúrtha tar éis 252 agus roimh 254.
Confident (albam Demi Lovato)
Traic Liosta
Is iad seo na hamhráin:
Cairteacha
{|
The Power of Love (albam Sam Bailey)
Rath Cairt
Chuaigh an t-albam seo díreach go uimhir a haon sna RA ag díol 72,644 cóipeanna sa chéad seachtain agus díreach go uimhir a dó in Éirinn.
Maryland
Tíreolaíocht
Cé go bhfuil Maryland ar na stáit is lú achar, tá ilghnéitheacht topagrafaíochta agus réimse leathan timpeallachtaí nádúrtha le fáil ann. Tugtar 'Mionsamhail Mheiriceá' nó America in Miniature mar leasainm eile air dá bharr. Tá oileáin fhada chúnga cois cósta agus dumhcha breactha le féar mara. Tá talamh íseal riascach isteach faoin tír agus mórthimpeall an Chesapeake, ceantar atá ag cur thar maoil le fiadhúlra. Is é an Chesapeake an t-inbhear is mó sa tír agus is beag nach ngearrann sé an stát ina dhá leath. The Eastern Shore a thugtar ar na contaetha sin lastoir den bhá. Is ar bhruach thiar na bá atá formhór mór an daonra. I lár an stáit, tá coillte darach agus talamh réchnocach sa réigiún a dtugtar an Píodmantach air. Tá iarthar an stáit lonnaithe sna Sléibhte Apaláiseacha.
Garb mac Stairn
Sa Rúraíocht i Miotaseolaíocht na nGael, pearsa i scéalta próis agus duain i ndeireadh na 17ú haoise is ea Garbh mac Stairn (Sean-Ghaeilge Garb). Maíonn gur Lochlannach é, nó deirtear gur fathach ón oirthear é.
De réir cuir síos de chuid na nGarbhchríoch, tháinig sé go hÉirinn ag éilimh cánach, ach chloígh Cú Chulainn é agus bhain a cheann de. Feictear é mar chéile comhraic i leagan béaloidis den Táin Bó Cúailnge ó Uibhist a Deas.
256 (uimhir)
Is é 256 an uimhir nádúrtha tar éis 255 agus roimh 257.
Urghaire
Samplaí de na hurghairí is féidir leis an gcúirt a eisiúint ná:
258 (uimhir)
Is é 258 an uimhir nádúrtha tar éis 257 agus roimh 259.
Rason
mion|clé|Rason
Polainéis na Fraince
mion|Bratach mion|Tauna, oileán sna Gambier, i bPolainéis na Fraince mion|Mná in Taihítí, t. 1870idí Críoch thar lear de chuid na Fraince is ea Polainéis na Fraince. Collectivité d'outre-mer (COM) a thugtar air i bhFraincis go hoifigiúil, nó “comhchoitiantacht thar lear” i nGaeilge. Tá sí suite i ndeisceart an Aigéin Chiúin, timpeall ar 6,000 km soir ón Astráil. Tá 5 oileánra ann ina bhfuil 118 oileán san iomlán, 67 díobh áitrithe. Is iad na hoileánraí ná Oileáin an Chumainn (íles de la Société), Oileáin du Vent agus Oileáin Sous-le-Vent, Oileánra Tuamatú (l’archipel des Tuamotu), Oileánra Gambier (l’archipel des Gambier), agus na hOileáin Mharcasacha. Is é Pape'ete, in Taihítí, in Oileáin an Chumainn, an phríomhchathair, agus is é Fa'a'ā an chathair is mó. Bhí 268,270 duine ina gcónaí i bPolainéis na Fraince sa bhliain 2012.
Cairbrigh Thoir, an Roinn Thiar
Barúntacht suite i gContae Chorcaí is ea Cairbrigh Thoir, an Roinn Thiar.
Na hOileáin Fhilipíneacha
An deachtóireacht Marcos, 1965-1986
Ní raibh an stát nua ábalta trioblóidí polaitiúla inmheánacha a sheachaint. B'iad na seascaidí agus tús na seachtóidí an tréimhse ab fhearr ó thaobh na síochána agus na heacnamaíochta de, nuair a bhí an tUachtarán Ferdinand Marcos ag rialú na tíre go dlisteanach. Nuair a bhí sé leis an Uachtaránacht a fhágáil i ndiaidh an dara téarma a chaith sé i gceannas ar na hOileáin, áfach, chuir sé dlí cogaidh i bhfeidhm ar an tír. Ó sin i leith, chuaigh saol na nOileán Filipíneach chun donais, agus an éillitheacht is an lobhadas ag rith damhsa sna sálaí ag Marcos.
Benigno agus Ninoy Aquino
Chuaigh baintreach an fhir mhairbh, Corazón "Cory" Aquino, i gceannas ar an bhfreasúra. Faoi bhrú an fhreasúra, thoiligh an tUachtarán Marcos le toghcháin a eagrú sa bhliain 1986. clé|mion|Corazón Aquino, 15 M.F. 1986 B'í Corazón Aquino iarrthóir an fhreasúra. Nuair a chaill sí an toghchán Uachtaránachta, bhí formhór mór na bhFilipíneach den tuairim go raibh torthaí na vótála cóirithe ag Marcos. D'éirigh cuid de na fórsaí armtha amach in aghaidh Marcos, agus fuair siad tacaíocht na sibhialtach, a chuaigh amach sna sráid eanna ag agóidíocht.
Teangacha
Cé go raibh an Spáinnis ina teanga thábhachtach sna hOileáin go deireadh na naoú haoise déag, is ar éigean a labhraíonn aon duine ó dhúchas í a thuilleadh. Sa bhliain 1950, bhí sí mar theanga dhúchais ag 6 % de mhuintir na tíre, ach caithfidh sé gur seandaoine ab ea a bhformhór, nó ní raibh sí ach ag 2,500 duine sa bhliain 1990. Mar sin féin, tá tábhacht áirithe ag baint léi i gcónaí mar theanga léannta, go háirithe i measc na sagart Caitliceach agus na staraithe. Scéal eile ar fad é go bhfuil fásteangacha á labhairt anseo agus ansiúd atá bunaithe ar an Spáinnis, agus an ghramadach simplithe faoi thionchar na dteangacha áitiúla. Tugtar Chavacano ar na teangacha seo, focal a chiallaíonn "garbh" nó "barbartha" sa Spáinnis. Tháinig siad ar an bhfód beag beann ar a chéile, an chuid is mó acu. Is í an teanga Zamboangueño in Oileán Mindanao an ceann is mó de na fásteangacha seo, agus í ag 360,000 duine ó dhúchas.
Oileáin Chúiríl
Tá na hoileáin ar fad faoi dhlínse na Rúise faoi láthair, cé go bhfuil éileamh ag an tSeapáin ar roinnt oileán i ndeisceart an oileánra. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 19,434 duine ar na hoileáin. mion|Sev Kur, baile beag ar an Oileán Paramushir
Réigiún Eacnamaíochta (An Rúis)
4. Réigiún Eacnamaíochta an Chianoirthir
Cairbrigh Thiar, an Roinn Thoir
Barúntacht suite i gContae Chorcaí is ea Cairbrigh Thiar, an Roinn Thoir.
John Boyle O'Reilly
Éire agus Sasana
Fínín, agus de bharr a bhallraíocht i mBráithreachas na Poblachta, gabhadh é sa bhliain 1866. Caitheadh é i bPríosún i mBaile Átha Cliath ar dtús agus ansin Sasana. clé|mion|John Boyle O'Reilly, "[[Filíocht|file", greanadóireacht adhmaid: Harper's Weekly, v. 34, 1890, p. 664.]]
Maoraigh
deas|250px|thumb|Maoraigh Is grúpa eitneach na Nua-Shéalainne iad na Maoraigh. Is í an Mhaorais a bpríomhtheanga.
264 (uimhir)
Is é 264 an uimhir nádúrtha tar éis 263 agus roimh 265.
Mérida
Is í Mérida príomhchathair Extremadura, in iarthar na Spáinne. Tá níos mó ná 60,000 duine ina gcónaí ann agus tá sé suite i gcúige Badajoz (cúige). Cé gur príomhchathair an réigiúin í is í Badajoz príomhchathair an chúige. Ainmníodh Mérida i Veiniséala agus Mérida i Meicsiceo as Mérida na Spáinne.
An Hobad, nó Anonn agus Ar Ais Arís
Is iad téamaí lárnacha an leabhair ná éabhlóid agus fás pearsanta, teacht in aois, chomh maith le téamaí de shaint, laochas agus misneach de shaghsanna éagsúla.
Extremadura
Daonra
thumb|263px|Sean chathair [[Cáceres]] thumb|220px|[[Guadalupe, Cáceres|Guadalupe]]
Tá an dlus daonra an-iseal aige ag 25.71 daoine/cm2 i gcomparáid leis an meán tíre.
STV
Is stáisiún teilifíse é STV atá mar chuid de ITV. Craoladh an chéad chlár ar an 30 Bealtaine 2006.
Liosta Cumann Liathróid Láimhe
Aontroim
==== Cabhán: ====
Adidas
Stair
clé|233x233px|Dealbh do Adi Dassler|mion Bunaíodh comhlacht bróga ag beirt deartháireacha, Adolf & Rudolf Dassler, i seomra níocháin a mháthair sna 1920aí i mbaile beag sa Ghearmáin. Is é Herzogenaurach an t-ainm don bhaile beag sin. Bhíodh na beirt deartháireacha mar comhpháirtithe gnó dícheallach i dtús báire. Mar a fheictear leis an rath a bhí acu sa bhliain 1936 nuair a chaith Jesse Owens a chuid bhróga ag na Cluichí Oilimpeacha i mBeirlín. Áfach thit na deartháireacha amach i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda. Bunaíodh Puma ag Rudolf Dassler agus bunaíodh Adidas ag Adolf (nó Adi mar a thugtar air) Dassler. Ar an t-ochtú lá dhéag do mhí Lúnasa 1949 cláraigh Adi Dassler a chomhlacht nua. Thosaigh sé amach le 47 fostaithe agus d’fhás sé an comhlacht go dtí an comhlacht ilnáisiúnta domhanda atá cáiliúil sa lá atá inniu ann.
Margaíocht
Le linn an phaindéim córóinvíreas sa bhliain 2020 laghdaigh Adidas a chaiteachas de 25% ar na meáin. Go príomha laghdaigh siad a chaiteachas le haghaidh imeachtaí cosúil leis na Cluichí Oilimpeacha mar gheall ar an easpa cinnteacht go rachaidh siad ar aghaidh.
Francis Crick
Cosúil le teoiric chandamach Planck agus teoiric coibhneasachta Einstein, tá fionnachtain seo Watson is Crick ar na buanna is tábhachtaí in eolaíocht sa 20ú haois. clé|mion|1981
Dúnmharú
Is é is dúnmharú nó murdar ann ná marú duine le mailís réamhcheaptha. An duine a mharóidh duine eile agus fearg air, is dócha nach mbeidh dúnmharú déanta aige ach dúnorgain. Má bhí rún nó plean ag an marfóir roimh ré an duine áirithe sin a mharú, nó má rinneadh an marú ar dhóigh chruálach - agus an marfóir, abair, ag céasadh an íobartaigh agus ag baint suilt as - is é an dúnmharú a rinne sé. I dtíortha an Dlí Choitinn, áfach, glacfar leis an dúnbhású tionóisceach mar dhúnmharú, mas féidir a rá go ndearna an ciontóir neamhshuim ghlan den dainséar a tharraing sé ar na daoine eile. Mar shampla, má bhíonn tú ag láimhseáil tréanphléascáin gan aird ar bith a thabhairt ar na rialúcháin slándála, is dócha go gcúiseofar i ndúnmharú thú má mharaíonn do chuid pléascán duine éigin.
Rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe 2758
Éire
Chomh luath le 1957, thug Éire neamhaird ar bhrú na Stát Aontaithe agus bhí an rialtas i bhfabhar plé a dhéanamh ar ionadaithe Dhaon-Phoblacht na Síne a ligean isteach sna Náisiúin Aontaithe. Bhunaigh Éire agus Daon-Phoblacht na Síne caidreamh taidhleoireachta sa bhliain 1979.
Féile an Phobail
Féile i mBéal Feirsteː
Neil Morrissey
Is aisteoir de phór na hÉireann é Neil Anthony Morrissey (a rugadh ar an 4 Iúil 1962).
Michael Hilliard
Polaiteoir Éireannach ab ea Michael Hilliard (11 Márta 1903 – 1 Eanáir 1982). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.