cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
CLG DCU
Peil na bhFear
Anois imríonn an fhoireann shinsearach i Corn Sigerson gach bhliain. Ar ais sa bhliain 2006 bhuaigh DCU an cluiche gceannais i corn Sigerson agus bhí sé sin an céad tideál leis an coláiste. Ag an bhfoireann sin bhí a lán imreoirí suntasach ann, imreoirí a imirt leis a contae féin. Imreoirí mar; Conor Mortimer, Declan Lally, Seánie Johnston, Stephen Cluxton agus Bryan Cullen. Bhuaigh siad an cluiche sin in aghaidh leis ollscoil Queens ás Béal Feirste. Bhí an cluiche i bpáirc parnell agus bhuaigh DCU leis an scór 0-11 - 1-04. Bhí Bryan Cullen captaen an fhoireann. Tar éis é sin tháinig an dara corn Sigerson sa bhliain 2010. Sa bhliain seo bhuaigh siad an cluiche ceannais in aghaidh le UCC ar scór 1-11 - 0-10. Ag an bhfoireann seo bhí Paddy Andrews as Baile Átha Cliath an captaen. Bhí a lán imreoirí suntasach ar an bhfoireann seo freisin; Philly McMahon, Johny Cooper, David Kelly, Paul Flynn agus Cathal Cregg. Is duine mór leis an gaeilge é Johny Cooper agus anois déanann sé a lán obair leis an coláiste agus déanann sé a lán comhra trí Ghaeilge. Ansin tháinig an tríú teideal sa bhliain 2012 in aghaidh le NUIM, le imreoirí cáiliúil mar Dean Rock agus Eoghan O’Gara. Bhí níos mó imreoirí udarásach ann, mar shampla, Michael Murphy, James McCarthy agus Colm Begley. Trí bhliain ina dhiaidh sin bhí Colm Begley an captaen an fhoireann agus bhuaigh siad in aghaidh le UCC tar éis breise am i cluiche deacair. An corn is dereanaí a bhuaigh siad na sa bhliain 2020. Sin an chéad cheann i cúig bliana agus bhuaigh siad in aghaidh le IT Ceatharlach. Imreoirí mór le rá ag an bhfoireann seo, imreoirí mar; Evan Comerford, Sean Bugler, Cian McKeon, Jordan Morrisey agus David Garland.
Satailítí nádúrtha Mharsa
Murab ionann agus ár nGealach féin, níl sa bheirt sin ach astaróidigh bheaga agus iad ceaptha ag imtharraingt Mharsa ar a gcamchuairt. Níl siad sféarúil ná in aon chóngar do bheith sféarúil: is cnapáin mhírialta chloiche agus oighir iad. An breathnóir a bheadh ag amharc ar Deimos ó dhromchla Mharsa, ní aithneodh sé ann ach ponc solais, cosúil leis na réaltaí, ach amháin go mbeadh sé ag gluaiseacht trasna na spéire iontach sciobtha. Tá Phobos níos gaire do dhromchla Mharsa, ach mar sin féin, tá sé ag breathnú níos lú ná an Ghrian. (Coinnímis cuimhne air go bhfuil an Ghealach s'againn féin ag breathnú lán chomh mór leis an nGrian, mar a fheicimid féin í.) Tá an dá ghealach ag fithisiú chomh cóngarach do Mhars agus nach féidir iad a fheiceáil ó gach ball den phláinéad.
An tSean-Éigipt
Roinntear stair na sibhialtachta ina tréimhsí seasmhacha, ar a tugtar Ríochtaí, agus na tréimhsí neamh-sheasmhacha eatarthu ar a tugtar Tréimhsí Idirmheánacha. Tar éis na ríochta deireanach, an Ríocht Nua a tugtar air, thug an tsibhialtacht aghaidh ar ré ina raibh meath mall ag tarlú, le hionraí rialta ó stáit eile ón réigiún máguaird. Críochnaíodh riail na bhFarónna go hoifigiúil sa bhliain 31 RC nuair a ghlac Impireacht na Róimhe, an tsárchumhacht nua, seilbh ar an réigiún, agus rinneadh cúige Rómhánach di.
Liosta de charachtair Eastenders (2015)
Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2015):
Gaeltacht na nDéise
Tá Gaeltacht na nDéise suite ar chósta Chontae Phort Láirge sé mhíle siar ó dheas ó bhaile Dhún Garbhán. Cuimsíonn sí dhá pharóiste, an Seanphobal agus paróiste na Rinne. Tá giota beag de pharóiste na hAirde Móire mar chuid di freisin. Is í Gaeltacht na nDéise an dara Gaeltacht oifigiúil is lú in Éirinn: clúdaíonn sí achar de 6,110 heicteár (23.59 míle cearnach), le timpeall 1,500 duine ag maireachtaint anseo.
An Chailleach Béarra
Struchtúr eile de dhéantús an duine is ea an Chailleach Béarra: seo tuama meigiliteach a théann siar go dtí 2,000 RC. Léiríonn na radhairc ar oirthear Phort Láirge agus Chontae Loch Garman go dtí Rinn Duáin agus níos faide soir cén fáth gur roghnaíodh an áit seo leis an tuama a thógáil.
Bullarto South
Bailecheantar atá suite thart ar 95 km siar ó thuaidh ó Mhelbourne, príomhchathair Victoria na hAstráile, is ea Bullarto South.
Dánta le Friedrich Hölderlin
Tá an leabhar seo Dánta le Friedrich Hölderlin aistrithe ag Isobel Ní Riain ón nGearmáinise go dtí an Ghaeilge, agus tá na leaganacha Gearmáinise san áireamh ann. Ba fhile fíorthábhachtach é Friedrich Hölderlin (1770-1884). Táimid faoi chomaoin ag an Deutsches Literaturarchiv Marbach as cead a thabhairt dúinn an íomhá clúdaigh a úsáid. Franz Karl Hiemer (1768-1822) a rinne an bunphictiúir. Portráid de Friedrich Hölderlin é féin atá ann.
Muc-Áird
Is baile suite i gComhairle Shruighlea é Muc-Áird.
Gulf Shores, Alabama
Stair
deas|250px|thumb|Limistéar cónaithe ar chanáil.
Ceol '07
Albam dúbailte de cheol as Gaeilge é Ceol '07, a bhí seolta amach ag an eagraíocht Éireannach Seachtain na Gaeilge i mí Márta, 2007. Seoltar albam lán-Ghaeilge gach bhliain i rith na seachtaine, agus tugtar an t-airgead ar fad a thuilltear don charthanacht Concern.
Nikki Rhodes
Is ban-aisteoir pornagrafach í Nikki Rhodes (a rugadh í ar 20 Eanáir 1982 i gCalifornia, S.A.M.). Thosnaigh sí ag obair i scannáin phornagrafacha sa bhliain 2006 nuair a bhí sí tuairim is 26 bliana d'aois. Tá sí tar éis bheith i níos mó ná 70 scannán ó Nollaig 2009 i leith.
Anatamaíocht na n-éan
Eitilt
Is cleití fada láidre an-éadroma an chuid is mó de na sciatháin is an t-eireaball. Bíonn cholainn sruthlíneach le cumhdach slim cleití forluite.
Chinn an eitilt méid na n-éan; is beag an chuid is mó díobh. Níl aon éan le meáchan níos mó ná 1 3 kg atá in ann eitilt go cothrománach san aer.
Acht Údaraithe na bliana 1933
Ba é ainm foirmiúil an Achta Údaraithe ná Gesetz zur Behebung der Not von Volk und Reich (Gaeilge: Dlí maidir le hAnacair na nDaoine agus an Náisiúin a Leigheas).
Téacs
Tá an Reichstag tar éis an dlí seo a leanas, a fhógraítear le toiliú ón Reichsrat, agus a suiteadh gur comhlíonadh na ceanglais maidir le leasú bunreachta, a achtú:
Artikel 2
Artikel 3
''Die von der Reichsregierung beschlossenen Reichsgesetze werden vom Reichskanzler ausgefertigt und im Reichsgesetzblatt verkündet. Sie treten, soweit sie nichts anderes bestimmen, mit dem auf die Verkündung folgenden Tage in Kraft. Die Artikel 68 bis 77 der Reichsverfassung finden auf die von der Reichsregierung beschlossenen Gesetze keine Anwendung.''
Domhnach na Fola (1887)
Oscailt súl a bhí sna círéibeacha don rialtas.
Acht Údaraithe na bliana 1933
Téacs
Tiocfaidh an dlí seo i bhfeidhm ar lá a fhógra. Rachaidh sé in éag an 1 Aibreán 1937 nó dá gcuirfeadh rialtas eile in ionad rialtas an Reich láithrigh.
Cúlra
Chun é sin a sheachaint, d'iarr Hitler ar an gComh-Aireacht ar an 15 Márta, le linn an gcéad cruinnithe i ndiaidh an toghcháin, pleananna a dhreachtú chun Acht Údaraithe a achtú a dtabharfadh cumhacht reachtaíochta don chomh-aireacht ar feadh ceithre bliana. Forbraíodh an tAcht Údaraithe ag na Nasithe chun cumhacht pholaitiúil iomlán a fháil. Mar sin, ní bheadh ar na Nasithe tacaíocht a fháil ón tromlach sa Reichstag nó margáil a dhéanamh lena gcomhpháirtí sa pharlaimint.
Franz Müntefering
Bhí sé ina aire tráchta, tógála agus tithíochta ó 1998-1999. Bhí sé ina chathaoirleach ar an SPD ó 2002-2005. Rinneadh aire den roinn oibre agus cúrsaí sóisialta de ,idir 2005 agus 2007 agus é ina leas-seansailéar i gcomhrialtas Angela Merkel.
Liosta de charachtair Ros na Rún (2017)
Anto Ó Murchú
Bhí Anto Ó Murchú (Barry Keane) ar an gclár den chéad uair ar an 23 Márta, 2017.
Briain McDonagh
Bhí Briain McDonagh (Colm Mac Gearailt) ar an gclár den chéad uair ar an 19 Meán Fómhair, 2017. Fagann sé Ros na Rún agus filleann sé i mí Eanáir 2019.
Robertsdale, Alabama
deas|250px|thumb|Séala
Fuiseog
Tá an t-éan, an Fhuiseog, ina chomhpháirt den Ord Passeriformes, sa chlann Alaudidae agus bíonn na fáinleoga ar fáil sa Sean-Domhan, maille le tuaisceart agus deisceart na hAstráile; spréigh ceann amháin, an Fhuiseog Adharcach, go dtí Meiriceá Thuaidh.
Panti
Gairm
Bhí Panti ina óstach ar feadh roinnt blianta ag seó kareoke seachtainiúil, The Casting Couch, ag The Front Lounge i mBaile Átha Cliath. Bíonn Panti faoi láthair ó am go ham ag seó biongó seachtainiúil Shirley Temple Bar sa bhéar aerach, The George. mion|Pantibar ar Shráid Chéipil Ar an 30 Samhain 2007, D'oscail sé an beár féin-ainmnithe 'Pantibar' i mBaile Átha Cliath.
Is leasainm é 'Panti' do 'Pandora Panti Aoibhneas'. Bhí Panti ag rince ar stáitse san tSeapáin le Cyndi Lauper le linn a turas Twelve Deadly Cyns. Is é O'Neill agus a alter ego Panti mar ábhar cláir faisnéise faoi shaol a hóige, eachtraí atá ceangailte le tuairimí a roinn O'Neill maidir le homafóibe, agus an ról a bhí ag Panti le linn feachtas ráthúil na hÉireann ar son comhionannas pósta. Scannánaíodh é ar feadh roinnt blianta agus ba é Conor Horgan an stiúrthóir. Taispeánadh é den chéad uair ar 21 Deireadh Fómhair 2015, agus scaoileadh é ar fud na hÉireann ar 23 Deireadh Fómhair 2015
Tuairimí faoi homafóibe ar RTÉ (a.k.a. "Pantigate")
Ar 1 Feabhra 2014, thug O'Neill (mar Panti) óráid Noble Call ag Amharclann na Mainistreach mar fhreagra na himeachtaí a bhaineann leis an gconspóid le RTÉ, agus fuair an físeán níos mó ná 200,000 amhairc indiaidh dhá lá. Ag deireadh mí na Bealtaine 2017 bhí níos mó ná 880,000 amhairc faighte ag an bhfíseán. Rinne Fintan O'Toole cur síos air mar an óráid Éireannaigh is dea-chumtha i mbeagnach 200 bliain agus fuair sé tacaíocht ó Dan Savage RuPaul, Graham Norton, Stephen Fry, Madonna, agus daoine eile. Díoladh t-léinte leis an mana "I'm on Team Panti" chun airgead a thiomsú ar son seirbhísí óige BeLonG To, agus bhailigh siad níos mó ná €10,000. I Márta 2014, Scaoil an banna popcheoil Pet Shop Boys an óráid lena gcuid ceoil mar fuaimrian taca, mar "Oppressive (The Best Gay Possible)." I ndiaidh sin, scaoil siad leagan níos moille an riain, le físeán tionlacain ina raibh "montage of homophobia-related clips."
Críth gablach
I dteannta leis an bpríomhthéacs, faightear dán sa lámhscríbhinn, díreach ag an deireadh, ach pléitear an chuid den tráchtas é.
Contae Autauga, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Autauga. Tá sé suite i lár an stáit. Tá an dlús daonra (35/km²) ann. Is é Prattville príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 55,416 duine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Chilton, Elmore, Montgomery, Lowndes, agus Dallas.
2017 Taiwan Open
Ba chomórtas WTA Tour é 2017 Tiawan Open a imríodh ag Taipei Arena i Taipei, An Téaváin. Thosaigh an príomhchomórtas ar 30 Eanáir 2017 agus chríochnaigh sé ar 5 Feabhra 2017.
Ailse chraicinn
Tá an laghdú sa chiseal ózóin ag cur go mór lena minicíocht, ionas gur gá do dhaoine an oiread luí faoin nGrian is a dhéanann siad a laghdú, agus feidhm a bhaint as lóis baic chun an craiceann a chosaint i gcoinne UV-B.
Sanluri
Is cathair in oileán na Sairdíne san Iodáil é Sanluri.
Sárimreoirí na Bliana 2006
Buaiteoirí
Tugadh amach na duaiseanna don bhliain 2006 ar 24 Samhain san Ostán Citywest, Contae Átha Cliath, ag searmanas a chraoladh go beo ar RTÉ. Bronnadh an duais Sárimreoirí Peile na Bliana ar Cíarán Mac Donnchaidh, Ciarraí agus an duais Sárimreoirí Iománaíochta na Bliana ar Anraí Ó Sibhleáin, Cill Chainnigh. {|
Pí (uimhir)
Is uimhir í Pí a bhaineann leis an gcóimheas idir imlíne agus thrastomhas an chiorcail, cothrom le 3.14159... Is é sin le rá:
Spásárthaigh a scaoileadh go Mars
Sa bhliain 2003, scaoil Gníomhaireacht Spáis na hEorpa an taiscéalaí Mars Express chun bealaigh, agus é comhdhéanta as dhá aonad, mar atá, an fithiseoir, an Mars Express Orbiter, agus an gléas tuirlingthe, Beagle a Dó. Cailleadh an gléas tuirlingthe, ach d'éirigh leis an bhfithiseoir go leor pictiúiri a thógáil agus sonruithe a dhéanamh.
Mary Wollstonecraft
Bás agus oidhreacht
Agus í ag tabhairt linbh ar an saol, fuair Wollstonecraft bás coicís níos déanaí. Saolaíodh iníon di, Mary Wollstonecraft Shelley, údar Frankenstein. clé|mion|[[Mary Wollstonecraft Shelley, údar Frankenstein.]] Is de shuimiúlacht gurbh í Mary Wollstonecraft is géire a shonraigh an ceangal idir sclábhaíocht na mban agus sclábhaíocht na tír e faoi rí uilechumhachtach, ach gurb iad na mná is túisce a íslíonn agus a tháiríonn iad féin i láthair na mórgachta ríoga, a scríobh Alan Titley.
Junior Eurovision Éire 2015
Thosaigh an chéad sraith de Junior Eurovision Éire ar an 11 Deireadh Fómhair 2015 agus críochnaigh sé ar an 8 Samhain, 2015.
CLG Chontae an Chabháin
Suaitheantas agus siombail
Chuir lámh dhearg Uladh imlíne den Mhainistir Phroinsiasach atá suite i mbaile an Chabháin agus a bhfuil taoisigh Uí Raghallaigh curtha orthu. Anseo freisin tá iarsmaí de cheannaire Uladh, Eoghan Rua O'Neill.
Stair
Bunaíodh an chéad chlub CLG sa Chabhán agus in Uladh i mBéal Átha Conaill go déanach sa bhliain 1885 ar a dtugtar Ballyconnell Joe Biggars in onóir do Pháirtí Náisiúnach an Chabháin Joe Biggar. Athraíodh ainm an chlub ina dhiaidh sin go Chéad Cúige Uladh Béal Átha Conaill.
Alkmaar
Turasóireacht
Tá oifig turasóireachta na cathrach lonnaithe sa Waag, chomh maith le hiarsmalann cáise. Ina theannta sin, tá dhá amharclanna, pictiúrlann mhór, agus iarsmalanna éagsúla eile sa chathair (iarsmalann bheorach agus ceann eile go hiomlán bunaithe ar an ngrúpa "The Beatles" ina measc). Ó thaobh siamsaíochta oíche de, ta an t-uafás tithe tábhairne lonnaithe mórthimpeall ar an Waag.
Dónall Mac Amhlaigh
Scríbhneoir agus iriseoir Gaeilge ab ea Dónall Mac Amhlaigh (10 Nollaig 1926 - 27 Eanáir 1989).
Saol
Rugadh i nGaillimh (gar do Bhearna) é sa bhliain 1926, agus d'éag sé i Northampton, Sasana, sa bhliain 1989. Cé nach raibh an Ghaeilge ó dhúchas aige sa chiall is cúinge, d'fhoghlaim sé an teanga go paiteanta nuair a bhí sé óg. Is ar éigean a d'fheicfeá ar a chuid scríbhneoireachta nach raibh an teanga aige ón gcliabhán. Sa bhliain 1940, d'aistrigh a mhuintir go Cill Chainnigh, agus go gairid ina dhiaidh sin, d'éirigh sé as an scoil le dul ag obair. Sa bhliain 1947, chuaigh sé sna saighdiúirí An Chéad Chathlán Coisithe in Arm na hÉireann. Ceithre bliana ina dhiaidh sin, d'éirigh sé as, agus thug sé a aghaidh ar Shasana ar lorg oibre. D'fhág an tsaoltaithí seo a lorg ar a chuid scríbhneoireachta ar fad, nó bhí blas láidir dírbheathaisnéise ar gach leabhar leis, cé gur thug sé le fios gur ficsean a bhí iontu.
Martin Heinrich
Is é Martin Trevor Heinrich (r. 17 Deireadh Fómhair 1971) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá sóisearach ó Nua-Mheicsiceo. Is ball den Páirtí Daonlathach é.
Pádraig Ó hArtagáin
Iar-iománaí Éireannach is ea Pádraig Ó hArtagáin (Béarla: Pat Hartigan) a tháinig ar an saol sa bhliain 1950 i gContae Luimnigh. D'imir sé le foireann iomána idirchontae Luimnigh sna 1970idí, tréimhse an-rathúil dó: bhain sé cúig ghradam Sárimreoirí na Bliana amach. Meastar inniu go raibh sé ar na himreoirí is fearr a tháinig as an gcontae riamh.
Uimhir éagóimheasta
Is uimhir éagóimheasta é aon réaduimhir nach uimhir chóimheasta. Sé sin chun rá, is uimhir éagóimheasta aon uimhir gur féidir scríobh mar deachúil, ach nach féidir scríobh san cruth \frac{a}{b} nuair slánuimhir iad a agus b.
Pápa Eoin Pól II
Creideamh
Nuair a bhí Eoin Pól II ina Phápa, chuaigh tionchar na hEaglais e go mór i laghad san Iarthar. Ach ag an am céanna, ghlac cuid mhaith daoine leis an gcreideamh Caitliceach sa Tríú Domhan.
Oidhreacht
Rinneadh naomhphátrún Lá Óige an Domhain de, nuair a ceiliúradh an lá sin i Sydney san Astráil sa bhliain 2008. Chuir sé féin tús leis an bhféile chéanna sa bhliain 1986.
Mrs. Brown's Boys
Is sraith theilifíse é Buachaillí Mrs. Browne. Thosaigh sé ar 1 Eanáir 2011 ar RTÉ a hAon agus thosaigh sé sa Ríocht Aontaithe ar BBC One ar 21 Feabhra 2011.
Dlí Ohm
thumb|240px|Ciorcad leictreach bunúsach. Brúnn an foinse voltais [[volta|V, ar an gclé, sruth I timpeall an chiorcaid, ag seoladh fuinneamh leictreach go dtí an fhriotaíocht R. Ón bhfriotóir, filleann an sruth go dtí an foinse, ag críochnú an chiorcaid.]] Maíonn dlí Ohm go bhfuil an sruth, i gciorcad leictreach, atá ag dul trí sheoltóir idir dhá phointe, i gcoibhneas díreach leis an difríocht poitéinsil (sé sin titim i voltas) trasna an dá phointe, agus i gcoibhneas inbhéartach leis an bhfriotaíocht eatarthu.
Daniel Everett
A Óige
Tógadh Everett in Holtville, lámh le teorainn Mheicsiceo. Chaith a athair seal ina bhuachaill bó, ina mheicneoir agus ina oibrí tógála. D'oibrigh a mháthair mar fhreastalaí i mbialainn in Holtville. Sheinn Everett uirlisí ceoil i racbhannaí ó bhí sé 11 bliain d'aois gur chuaigh sé leis an gCríostaíocht in aois a 17ú bliana, é sin i ndiaidh casadh ar bheirt misinéirí darbh ainm Al agus Sue Graham in San Diego, California. Agus é 18 bliana d'aois phós a n-iníon Keren.
Prionsa Éadbhard, Iarla Wessex
Is prionsa Sasanach é Edward Antony Richard Louis, (a rugadh ar 10 Márta 1964).
Whanganui
Cathair sa Nua-Shéalainn is ea Whanganui (nó Wanganui). Cé gur 'Wanganui' é an t-ainm a bhí tugtha ar an gcathair ón mbliain 1854, moladh Bord Thíreolaíocht na Nua-Shéalainne gur ‘Whanganui’ é an leagan ceart. Úsáidtear iad araon ag Rialtais na Nua-Shéalainne sa lá atá ann inniu.
Parkour
Stair
Mar gheall ar an mborradh a bhí faoi parkour ó rud beag i bPáras go gníomhaíocht ollmhór ar fud an domhain, bhí scoilteanna ann, ar ndóigh, ach fós is rud cáiliúil é atá ag fás sa lá atá inniu ann.
Beinn Laomainn
Is sliabh in Albain í Beinn Laomainn, atá suite i gComhairle Shruighlea.
Na Trioblóidí
Líon básanna
Tá cuid de na daoine a maraíodh i ndiaidh Chomhaontú Aoine an Chéasta i measc an 3,700 sin.
Deighilt an Dá Phobal 1609-1886
Sa dara leath den ochtú haois déag, tosaíodh ar na Péindlíthe a mhaolú is a chur ar ceal, rud a chuir an lasair sa bharrach idir an dá phobal thuaidh arís. Sna 1780idí, mar shampla, baineadh na srianta de na Caitlicigh talamh a fháil ar cíos, rud a chuir go mór leis an iompairc faoi thalamh idir na Gaeil is na Gaill. Nuair a bhí na Caitlicigh i dteideal talamh a cheannach agus dul le ceirdeanna a bhí coiscthe orthu roimhe sin, thosaigh na Protastúnaigh ag ligean a rachta ar na Gaeil. Bhunaigh siad rúnchumann frith-Chaitliceach, Peep o' the Day Boys, nó Buachaillí Bhodhránacht an Lae, leis na Gaeil a imeaglú agus a ghéarleanúint go gránna. Sna 1790idí, chuaigh na Caitlicigh ag cur le chéile ar a son féin, nó bhunaigh siadsan, ansin, rúnchumann catha den chineál chéanna, mar atá, Defenders nó Na Cosantóirí. Bhí an dá rúnchumann ag cur troda ar a chéile go minic, agus chuir an bruíonachas seo go mór leis an teannas idir an dá phobal. Má bhí cuid mhór de na Protastúnaigh fonnmhar chun comhoibriú leis na Caitlicigh faoi bhrat an daonlathais agus an réabhlóideachais Fhrancaigh roimhe sin, thosaigh an meon soilsithe seo ag dul in éag de réir is mar a bhí an foréigean seicteach ag fás.
Lionel Messi
Is imreoir peile idirnáisiúnta Airgintíneach é Lionel Andrés Messi (a rugadh ar 24 Meitheamh 1987 i Rosario, an Airgintín). Tá cáil ar Messi mar cheann de na himreoirí is fearr i stair an tsacair. Tá sé ghradam Ballon d’Or buaite aige chomh maith le deich Sraith na Spáinne agus ceithre Shraith na Seaimpíní (go dtí 2020). clé|mion|2005
Gairm
D'imir sé a chéad chluiche don chéad fhoireann i nDeireadh Fómhair 2004 i gcoinne Espanyol agus fuair sé a chéad chúl i gcoinne Albacete ar an 1 Bealtaine 2005.
Edmilson Gomes
D'imir sé 36 cluiche leis an bhfoireann idirnáisiúnta Brasaíleach, an chéad cheann ar 18 Iúil 2000, agus bhuaigh sé an Corn Domhanda sa bhliainital 2002. Tá pas Iodálach aige a ligeann dó imirt mar imreoir ón Aontas Eorpach.
Na Trioblóidí
Comhaontú Sunningdale
clé|mion|Toghcháin, [[Tionól Thuaisceart Éireann, 1973]] Is éard a bhí i gComhaontú Sunningdale ná iarracht rialtas cumhachtroinnte a chur ar bun i dTuaisceart Éireann agus deireadh a chur leis na Trioblóidí.
1975-1979
Bhí an foréigean ag leanúint leis go deireadh na seachtóidí. D'fhógair na Sealadaigh sos cogaidh sa bhliain 1975, ach chrom siad ar ais ar an ngleic armtha sa bhliain 1976. Má bhí dóchas ar bith acu i dtús na seachtóidí go mbeadh in ann athaontú na hÉireann a bhaint amach go sciobtha, bhí deireadh súile bainte acu de faoin am seo. Ina áit sin, d'fhorbair siad straitéis an Chogaidh Fhada. B'ionann an Cogadh Fada agus feachtas foréigin ar leibhéal níos ísle, ach é a bheith leanúnach, ionas nach dtiocfadh deireadh leis go deo na ndeor, dá mbeadh gá leis. Maidir leis na hOifigiúlaigh, áfach, níor chrom siad ar ais ar an gcogadh riamh, agus de réir a chéile, d'iompaigh siad ina bpáirtí sóisialach - "Páirtí na nOibrithe" - a bhí go huile is go hiomlán in aghaidh an fhoréigin. Sa bhliain 1974, áfach, scoilt Arm Fuascailte Náisiúnta na hÉireann (an tINLA) ó na hOifigiúlaigh, agus iad ag leanúint leo leis an ngleic armtha. mion| Sráid Pakenham, Cearnóg Shaftesbury, Béal Feirste, 1981
Gníomhaíochtaí na bParaimíleatach
Bhuamáil na Poblachtánaigh Bóthar na Seanchille i Mí Dheireadh Fómhair 1993.
1997ː an dara sos comhraic
Nuair a tháinig Tony Blair i gcumhacht sa Bhreatain i 1997 agus Bertie Ahern mar Thaoiseach, d’aontaigh an bheirt tabhairt faoi phróiseas na síochána in athuair.. D'fhill an tIRA ar an sos cogaidh i Mí Iúil 1997, nuair a thosaigh na comhchainteanna le Comhaontú Aoine an Chéasta a ullmhú.
Croineolaíocht
1969ː Saor Dhoire agus Cath Thaobh an Bhogaigh
Maolmhaodhóg Ó Morgair (naomh, 1094–1148)
Saol
Ghlac Maolmhaodhóg Ard Mhacha sa bhliain 1132 agus chuaigh sé i mbun atheagar a chuir ar chúrsaí eaglasta.
Stair na hÉireann
Prótastair Éireann
Ní dhearna na sean-Rómhánaigh gabháltas ar Éirinn riamh. Sin é an phríomhchúis go bhfuil an t-eolas faoin oileán seo chomh gann agus atá sé sna foinsí Rómhánacha. Mar sin féin, scríobh Tolamaes (nach ionann é agus an réalteolaí Tolamaes!), tíreolaí Gréagach ó Chathair Alastair san Éigipt, cuntas ar Éirinn réamh-Chríostaí. Bhí Tolamaes féin beo sa dara haois i ndiaidh bhreith Chríost, ach is dócha go raibh a chuid eolais traidhfil as dáta nuair a bhreac sé síos a shaothar - gur tháinig sé ón chéad aois i ndiaidh bhreith Chríost, nó go raibh sé ní ba sine fós. Cibé scéal é, luann Tolamaes áiteanna cosúil leis an mBóinn, an Laoi, agus an tSionainn. Thairis sin, tagraíonn sé d na ríochtaí beaga ar fud an chósta thiar, agus dealraíonn go raibh a fhios aige Dál Riada freisin, is é sin, an ríocht nó an treibh Éireannach a chuir an chéad tús leis an nGaelachas in Albain.
Idé na hArd-Ríochta agus Dul chun Cinn na nUí Néill
Láidir is uile mar a bhí na hUí Néill, níorbh iad an t-aon rítheaghlach amháin a bhí ag dréim le hArd-Ríocht na hÉireann san am seo. Ón seachtú go dtí lár na deichiú haoise, bhí rítheaghlach Eoghanacht chomh cumhachtach i gCúige Mumhan agus na hUí Néill i gCúige Uladh, agus má bhí na hUí Néill ag déanamh gaisce as Niall Naoighiallach mar chomhshinsear an rítheaghlaigh, bhí Eoghanachta ar dhóigh chosúil ag tagairt d'Aonghus, a fuair baiste agus beannacht ó Naomh Pádraig féin. Bhí ríthe Eoghanacht ag maíomh gurbh iadsan na ríthe ba Chríostaí in Éirinn, ach is gá cuimhne a choinneáil ar ghníomhartha gaisce Fheidhlimí Mhic Criomhthainn: rí éirimiúil de shliocht Eoghanacht a bhí ann, ach san am céanna, ba nós leis mainistreacha agus eaglaisí a ionsaí agus a chreachadh, mura raibh siad ag teacht lena chuspóirí polaitiúla féin. Polaiteoir éirimiúil a bhí ann freisin agus é in inmhe cumhacht Eoghanacht a shíneadh soir, ach i ndiaidh a bháis-sean, ó dhara leath na naoú haoise ar aghaidh, tháinig meath ar Eoghanachta, agus Dál gCais ag teacht chun comharbais orthu mar phríomh-rítheaghlach i gCúige Mumhan.
Na Ríthe i ndiaidh Bhriain Bhórumha
Nuair a bhí Brian Bóramha tar éis bháis, chaith Maolseachnaill II, Ard-Rí na Teamhrach agus na nUí Néill, tamall gairid ina Ard-Rí ar Éirinn, ach básaíodh é féin ocht mbliana i ndiaidh chath Chluain Tarbh. Ina dhiaidh sin, bhí ríthe na gcúigí ag cur cogaí fadaraíonacha ar a chéile, agus iad ag fágáil gobharnóirí agus reachtairí ina ndiaidh ag coinneáil súile ar na tailte agus ar na háitritheoirí. Ghearraidís cánacha arda leis na cogaí seo a mhaoiniú, agus an chosmhuintir ag fulaingt cruatain leis na cánacha a íoc. Bhí na mionríthe ag iompú ina huasalaicme i stíl an fheodachais, agus iad ag cur suim i gcultúr na ridireachta in Ilchríoch na hEorpa agus ag tosú is ag déanamh aithrise air. Ní raibh cuma na ridireachta ar shaol polaitiúil na linne, nó ba scéal suarach ar fad é, agus an léirscrios a rinne an chogaíocht ar an tír.
Teacht na Sean-Ghall
Roinn Anraí tailte na hÉireann ar na huaisle Normannacha, ach má roinn féin, is iomaí cath agus cogadh a chaithfidís siúd a chur le dul i seilbh na dtailte sin i ndáiríre. Bhronn sé an Mhí ar Aodh de Léis agus chuir sé saighdiúirí ar garastún i gCorcaigh agus i Luimneach, ach sa bhliain 1172, b'éigean d'Anraí filleadh ó Éirinn go Sasana le freastal ar dhualgaisí eile, agus d'fhág sé de Léis agus Strongbow ag troid na dtaoiseach áitiúil. Ní raibh an bheirt sin ábalta frithbheartaíocht na nGael a chur faoi chois ina gcuid tailte roimh an mbliain 1175. Sa bhliain chéanna, shocraigh Anraí agus an tArd-Rí Ruairí Ó Conchubhair le chéile Conradh Windsor, conradh a d'fhág an chuid ba mhó d'Iarthar na hÉireann faoi Ruairí, fad is a bheadh sé sásta na cánacha a bhailiú d'Anraí. Ní raibh ceachtar den bheirt ríthe - Ruairí ná Anraí - ábalta smacht a choinneáil ar a muintir féin. Ba dhual do na taoisigh Ghaelacha agus do na huaisle Normannacha cogaí príobháideacha a chur ar a chéile.
Scairdsruth
Rothlú pláinéadach ar ais a rothlaithe maille le téamh an atmaisféir (trí radaíocht ghréine agus, ar phláinéid eile seachas an domhan, teas inmheánach) is cúis le scairdsruthanna. Déanann an iarmhairt Coriolis cur síos ar conas a rothlaíonn dromchla agus atmaisféar an phláinéid níos tapúla i gcoibhneas lena chéile ag meánchiorcal an phláinéid cé go mbíonn beagán rothlach ar na poil. Cé go ginearálta nach mbíonn mórán tionchair ag difríocht luais ar dhromchla an phláinéid, imríonn sé ról tábhachtach i sruthanna an aeir atmaisféirigh toisc go mbíonn ar an aer ag leibhéil níos aired an atmaisféir, go háirithe in aice leis an Mheánchiorcal, taisteal go han-tapa chun coimeád suas le rothlú an phláinéid. Dá bhrí sin, tá claonadh ag an aer ag leibhéil níos airde an atmaisféir a bheith" sleamhnaithe" agus titim taobh thiar de luas an aeir faoin a bhun. Mar thoradh ar seo tarlaíonn méadú ar an mbrú taobh thiar den aer " sleamhnaithe ", agus mar sin bíonn ar roinnt aeir breith suas trí ghluaiseacht sa treo ginearálta céanna le rothlú an phláinéid (siar go soir ar an Domhan) ach, ní leanann an t-aer seo patrún simplí ach ina ionad sin bíonn sé faoi thionchar a chuid teochta agus cion a chuid bogthaise i gcomparáid le réigiúin aeir mórthimpeall. Go bunúsach, seachas an t-atmaisféar ag bogadh go seasta i ndiaidh a chéile leis an phláinéad, taistilíonn codanna an atmaisféir níos ná a chéile trí scaird sruthanna.
Iontaobhas ULTACH
Saothair
Tá altanna scríofa agus léachtanna tugtha ag Mac Póilin ar go leor ábhar a bhaineann le cúrsaí cultúir, litríochta agus teanga. Bhí Mac Póilin mar eagarthóir ar na leabhair seo leanas: Styles of Belonging: the cultural identities of Ulster (1992), Ruined Pages, New Selected Poems of Padraic Fiacc (1994), The Irish Language in Northern Ireland (1997). Ba bhall de phainéal eagarthóireachta Leabhar Mór na Gaeilge (2002) é.
Saol
As Tamhnaigh Naomh i gContae an Dúin dó. Tá céim bainte amach aige sa Cheiltis agus san Antraipeolaíocht Sóisialta agus sa bhliain 1997 bhronn Ollscoil na Ríona dochtúireacht air dá thráchtas ar Phrotastúnaigh a d'fhoghlaim Gaeilge.
Saothair
Bhí McCoy mar chomheagarthóir ar Aithne na nGael/Gaelic Identities (2000), a chuireann traidisiún na Gaeilge in Éirinn agus in Albain i gcomparáid le chéile. Is iomaí alt atá scríofa aige d’irisí léannta ar ghnéithe de ghluaiseacht na teanga agus ar fhoghlaimeoirí Protastúnacha na teanga, agus foilsíonn sé altanna ar théamaí a bhaineann le polaitíocht agus cultúr. Scríobhann sé féin agus Róise Ní Bhaoill “Taisce Focal”, alt d'fhoghlaimeoirí ar an iris líonláithreáin Beo!. Sa tsraith seo, cuireann siad focail agus cora cainte i láthair atá le fáil sa Ghaeltacht ach nach bhfuil ar eolas ag go leor de lucht foghlamtha na teanga. Scríobhann siad faoi théama faoi leith gach mí.
Bellingham
Is í Bellingham cathair sa stát Washington, SAM. Tá 80,885 duine ina gcónaí ann, de réir daonáireamh na bliana 2010.
Aodán Mac Póilin
Ba scríbhneoir é Aodán Mac Póilin (1948 – 29 Nollaig 2016) a bhí gníomhach ar son na Gaeilge i dTuaisceart Éireann. Fuair sé bás ar 29 Nollaig 2016.
Chuck Feeney
Saol pearsanta
Cónaíonn Chuck in árasán beag i San Francisco lena bhean chéile. Níl ach péire bróg amháin aige, agus níl aon charr aige.
Gallia Aquitania
Treibheanna na hAcatáine
Ghlaoigh na Rómhánaigh pagi ar na treibheanna go léir. Eagraíodh iad seo i ngrúpaí níos mó ar a thug na Rómhánaigh civitates orthu. Ghlac na Rómhánaigh leis na ngrúpaí riaracháin seo ina gcóras rialaithe áitiúil ina dhiaidh sin.
Gallia Aquitania agus an Róimh
Thíolaic Caesar Aquitania ar an chríoch triantán-chruthach idir an Atlantach, na Piréiní agus an Garumna. Throid sé agus chuir sé na hAcatáine faoi smacht beagnach go hiomlán sa bhliain 56 R.Ch. tar éis do comhghuaillithe na gCeilteach cúnamh a thabhairt d'éachtaí míleata Phublius Crassus. D'eascair easaontas nua ar aon nós suas go 28-27 R.Ch., agus fuair Agrappa bua mór ar na Ghallaigh as Aquitania sa bhliain 38 R.Ch. Ba é an réigiún is lú de na trí cinn thuasluaite é, go dtí gur chuir Augustus, síneadh, talamh a shín go dtí Abhainn an Loire le comhairle na n-uasaicmí na nGall. Tharla an t-atheagrú seo tar éis an daonáirimh a rinneadh in 27 RCh, bunaithe ar bhreathnóireacht Agrippa ar theanga, ar chine agus ar phobal de réir roinnt foinsí. Ag an bpointe seo, chuimsigh Aquitania, chomh maith le Narbonensis, Lugdunensis agus Belgica Gallia agus tháinig sé chun bheith ina chúige impiriúil. Bhí Aquitania faoi cheannas iar-Phraetor (Gaeilge:Cosantóir), agus ní raibh aon léigiún ar óstáil ann.
Impireacht Dhéanach na Róimhe agus na Viseagotaigh
Ó 602, cruthaíodh Dux Wasconiæ, diúcacht neamhspleách (nó Wasconia), faoi uasaicme Franc-Rómhánach, san iar-dhaingean Viseagotach in iardheisceart Aquitania (i. An réigiún ar a dtugtar Gascony níos déanaí air).
Doirí Beaga
Stair an Cheantair
Ina thráchtas i 1928, rinne Tim Healy, a chosain an tAthair Mac Phaidín agus lucht an pharóiste, cur síos ar an dóigh a d’áitigh sé an chás ag an triail. Mheabhraigh Healy don chúirt, faoi dlí Shasanach, gur cion pionós an bháis a bhí ann breitheamh a bhualadh ina fhallaing. Mhínigh sé, do Chaitlicigh Thír Chonaill, gur cóir níos measa é, ionsaí a dhéanamh ar shagart ina chuid éadaí sagart. Mar fhreagairt ar ráiteas Healy, ghabh na cúisitheoirí chorónach margadh pléadáil a sheachain pionós báis an chosantóir. Gearradh an tAthair Mac Phaidín do phrintíseacht agus fuair lucht an pharóiste pianbhreithe de chéimeanna éagsúla.
Smólach
Is éan pasaireach í (san Ord Passeriformes) an smólach, sa chlann nó fhine Turdidae, a bhíonn ar fáil go mór mór ach ní go heisiatach sa Sean-Domhan.
HTML
Úsáid
Cuirtear na lipéid <P> agus </P> isteach ag tús agus ag deireadh gach alt den ghnáth-théacs agus fágtar líne folamh idir na haltanna mar gheall ar sin. Úsáidtear an lipéad <BR> (break an Bhéarla) chun an líne reatha téacs a chríochnú agus líne nua a thosnú. Níl aon ghá le leathchúpla ag <BR> agus mar sin is ceann den bheagán lipéad sa HTML a sheasann ina aonar.
Einar Kárason
Oidhreacht an tSean-Tí
Baintear mealladh as na buachaillí ar gach bealach, áfach. Tá Elvis féin ag iompar na bhfód le fada, agus nuair a théann an triúr acu go ceolchoirm Jerry Lee Lewis le blas éigin a fháil den tsean-rac-cheol, iompaíonn sé amach go bhfuil an dé imithe as an bhfear mór, mar cheoltóir. Maidir le Baddi, níl ann féin ach seandruncaeir suarach.
Druilire
mion|clé|210px|Druilire gan sreang Is uirlis úsáidte den poill a tholladh é
Mario Monti
Bhí Príomh-Aire na hIodáile Mario Monti. Tá sé ina eacnamaí agus ina fhear léinn.
Teaghlach na mBúrbónach
deas|250px|thumb|Teaghlach na mBúrbónach Is Teaghlach na mBúrbónach (Béarla: /ˈbɔːrbən/; Fraincis: [buʁˈbɔ̃]) teach ríoga Eorpach an bunús Francach, brainse an ríshliocht Capetian (/kəˈpiːʃən/). Rialaigh ríthe Búrbónach an Frainc agus Navarra sa chéad uair sa 16ú aois.
Sam Bennett
Bhuaigh Bennett an T-léine glas (nó an maillot vert) ar son na hÉireann sa Tour de France sa bhliain 2020 (agus bhuaigh Sam dhá chéim chomh maith).
Emilie de Ravin
Gairm
An chéad ról mór a bhí ag de Ravin ná mar Curupira sa chlár teilifíse Beastmaster. I ndiaidh sin lean sí uirthi chun ról a fháil mar eachtráin/hibrid daonna, Tess Harding, sa chlár teilifíse de chuid the WB, Roswell. Fuair sí an ról seo i Roswell mí amháin i ndiaidh di Los Angeles a shroiceadh agus ní raibh sí ach ocht mbliana déag d'aois ag an am. Níos déanaí, sa bhliain 2004, fuair sí páirt mar príomhaisteoir sa i Lost mar Claire Littleston, bean torrach. Sa bhliain 2006 bhí páirt aici in dhá scannáin, Brenda Carter i The Hills Have Eyes, agus mar Emily Kostich i Brick, scannán a bhfuair fáiltiú ollmhór ag an Sundance Film Festival an bhliain sin. Sa bhliain 2007 fuair de Ravin onóir uaidh an Austrailians In Film Council, ghradam atá faighte ag leithéidí Nicole Kidman, Russell Crowe, Heath Ledger agus Hugh Jackman. Sa bhliain 2008 beidh de Ravin páirteach sna scannáin Ball Don't Lie agus The Perfect Game. Tá raflaí ann go mbeidh sí ag glacadh páirt Rosalie Hale san athchóiriú ar Twilight a mbeidh á dhéanamh go luath, ach níl sé seo cinntithe go fóill.
Kristina Mladenovic
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Fhrainc í Kristina Mladenovic. Rugadh í ar an 14 May 1993.
Béal Átha hÉin
Is sráidbhaile é Béal Átha hÉin. Tá sé suite i gCeara, i gContae Mhaigh Eo.
Fáith
Is é fáith an leagan Sean-Ghaeilge le haghaidh fáithe agus fealsúna Ceilteacha ársa. Úsáidtear an focal vates as Béarla agus Géarmánis mar téarma teicniciúil dóibh siúd, fréamhaithe ón bPrótai-Cheiltis *wātis.
Sanasaíocht
Is é an téarma atá á phlé anseo, fáith, ná an focal Prótai-Ceiltise *wātis, aitheanta ón Gréigis, Laidin agus dteangacha Ceilteacha níos deireanaí. Forbraíodh an focal *wātis diaidh ar ndiaidh go fáith as Meán-Ghaeilge, fáidh a Nua Ghaeilge. Is gaol é go hindíreach leis an bhfocal Breatnaise, gwawd, adhmholadh.
Sa lá inniu
Is iad na Vates (nó Ovates) ar cheann de na trí ghrád den Order of Bards, Ovates and Druids, ord nua-Dhraíochta lonnaithe i Sasana.
Tímea Babos
Is imreoir leadóige gairmiúla as an Ungáir í Tímea Babos. Rugadh í ar an 10 Bealtaine 1993.
Lakewood
Is í Lakewood cathair sa stát Washington, SAM. Tá 58,163 duine ina gcónaí ann, de réir daonáireamh na bliana 2010.
Edward Carson
Luathshaol
clé|mion|185x185px|Carson le John Lavery 1916 As Baile Átha Cliath ó dhúchas é. Tháinig Edward Carson chun saoil ag 4 Sráid Fhearchair i mBaile Átha Cliath - díreach in aice leis an áit a bhfuil ceanncheathrú Chonradh na Gaeilge inniu. Protastúnaigh rachmasacha ab ea a mhuintir, agus a athair ina ailtire. B'as Albain do mhuintir Carson ó thús, nó tháinig seanathair Edward go hÉirinn ó Dhùn Phris sa bhliain 1815.
Oscar Wilde
clé|mion|155x155px|Cuimhneachán, Stormont, Béal Feirste
Deireadh a shaol
Bronnadh sochraid stáit air i ndiaidh a bháis i mBéal Feirste i nDeireadh Fómhair 1935.
Matthew Fox
Aisteoir Meiriceánach is ea Matthew Fox. Rugadh Fox i bPennsylvania i Meiriceá ar an 14ú Iúil 1966. Tógadh i stát Wyoming é, áfach. Ba iad a rólanna sa chlár teilifíse Party of Five agus mar an príomhcharachtar in Lost, Mack Sheppard (2004–2010), a thuill clú dó.
Tá Fox pósta ar Margherita Ronchi, bean Iodálach a casadh air in Ollscoil Columbia, agus tá beirt pháistí acu. Tá an-spéis ag Fox san eitleoireacht agus tá Bonanza G36 aige.
Baile Dhunlèibhe
Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar é Baile Dhunlèibhe.
Baile Ghib
Nuair a fuair coimisiún na talún an chuid is mó d'eastát Bhaile Ghib bhí plean ann go raibh muintir Bhaile Ghib chun píosaí áitithe don eastát a fháil ach go raibh an chuid is mó den eastát le haghaidh mhuintir na Gaeltachta a bhí ag bogadh síos. Bhí rogha mhór ag lucht na Gaeltachta, babhtáil a dhéanamh ar an droch-thalamh a bhí acu sa cheantar dúchais le haghaidh talamh torthúil i mBaile Ghib. Cé go raibh siad ag fáil píosa iontach beag den talamh i gcomparáid leis an méid talún a bhí acu sa bhaile, bhí an talamh i gContae na Mí i bhfad níos fearr agus níos torthúla ná an talamh a bhí acu sa bhaile, talamh a bhí lán de chlocha agus neamh-thorthúil.
Ba rud iontach mór é do dhuine a shaol ar fad a athrú agus bogadh go dtí áit nach raibh aithne agat ar dhuine ar bith ann ná eolas ar bith agat ar an gceantar. Bhí uatha slán a rá lena gcuid comharsan, a gcuid cairde agus gaolta chun brath ar shaol nua i mBaile Ghib, ach bhí daoine ag smaoineamh faoin saghas saoil a bhí ina gceantar dúchais. Ba shaol crua é, a raibh obair mhór ag baint leis, bheadh saol i bhfad níos éasca acu i mBaile Ghib. D’aistrigh na chéad chlanna go dtí Baile Ghib ar an 10 Márta 1937. Tháinig 18 gclann as Maigh Eo, 16 chlann as Ciarraí, 14 as Dún na nGall agus 2 chlann ó Chorcaigh. Bhí saol nua rompu i dtimpeallacht choimhthíoch, in áit a raibh an Béarla timpeall orthu agus tírdhreach strainséartha.
Beatha Phí
Seo úrscéal mórchlú Yann Martel ar fáil i nGaeilge anois Beatha Phí, a bhuí le Risteárd Mac Annraoi. Úrscéal fealsúnachta Ceanadach a foilsíodh ar dtús i mBéarla sa bhliain 2001 ab ea Life of Pi. Is é an príomhcharachtar Piscine Molitor "Pi" Patel, buachaill Tamalach Indiach as Pondicherry a dhéanann iniúchadh ar shaincheisteanna spioradáltachta agus meiteashiseolaíochta ó aois an-óg.
Rugadh Yann Martel i Salamanca sa Spáinn sa bhliain 1963 do Cheanadaigh Fhrancacha. Clasaiceach i litríocht an domhain is ea Beatha Phí. Bronnadh an duais Man Booker air i 2002 chomh maith le gradaim eile. Rinneadh scannán de a bhain ceithre Oscar, agus tá sé aistrithe i mbreis agus daichead teanga. Seo anois an t-úrscéal claiseacach i nGaeilge, aistrithe go díograiseach ag Risteard Mac Annraoi.
Texas
Stair
Bunaíodh "Poblacht Texas" ar an 2 Márta 1836 nuair a d’fhógair Texas a neamhspleáchas ó Mheicsiceo go foirmiúil.
Baile an tSaoir
Tá Baile an tSaoir (Béarla: Ballinteer) suite i ndeisceart Bhaile Átha Cliath, cuid den limistéar riaracháin, Dún Laoghaire-Rath an Dúin. Thosaigh an-fhorbairt i mBaile an tSaoir sna 1960dí.
Stair
Ar dtús is cúpla eastáit tithíochta a bhí i mBaile an tSaoir taobh le Ascaill Bhaile an tSaoir (Ardán Ghort na Bealtaine, Gairdíní Bhaile an tSaoir agus Páirc Bhaile an tSaoir). Tógadh iad seo idir na 1920idí agus 1930idí agus glaotar Sean Baile an tSaoir orthu go háitiúil. Tógadh Eastát Ludford go déanaí sna 1960idí agus tógadh Céide Bhaile an tSaoir, Garrán Bhaile an tSaoir, Corrán Bhaile an tSaoir, Clós Bhaile an tSaoir. Glaoadh Eastát Lios an Daill ar na ceithre bóithre sin nuair a thógadh iad sna 1960idí agus 70idí. Tógadh an eastát fhairsing Áth Leathan i lár na 1970idí agus go luath sna 1980idí chomh maith leis an iar-eastát comhairle Radharc an Chnoic. Thosaigh obair ar an eastát is deireanaí, Ballintyre, i 2005 agus críochnaíodh é i lár 2008.
John Wyndham
Saol
Mac dlíodóra ó Warwickshire a bhí ann, agus i ndiaidh dó freastal ar scoileanna éagsúla, go háirithe Scoil Bedales i Hampshire, thug sé aghaidh ar an saol agus bhain sé triail as gairmeacha difriúla beatha. Chaith sé tamall ag feirmeoireacht, tamall ag staidéar dlí, agus tamall ag obair do ghnólacht fógraíochta, ach ní raibh mórán ratha ar na hiarrachtaí seo, tríd is tríd.
The Trouble with Lichen
An duilleascar a luaitear i dteideal an leabhair is é an druagántacht atá ann ná go bhfuil sé in ann cúpla oiread eile a chur le fad saoil an duine. An ceimiceoir óg mná atá in ann an tsubstaint is cúis leis an druagántacht seo a aonrú tá sí ag iarraidh na mná a dhéanamh níos cumhachtaí na na fir tríd an leigheas a thál orthu faoi choim, agus parlús áilleachta á reáchtáil aici leis an gcógas a dháileadh
Web
Arnold Delgrange atá ar fhear inste an scéil. Fuair a bhean is a chlann bás i dtimpiste, agus tá sé ag iarraidh goimh na tubaiste seo a leigheas. Cosúil le dream mór daoine sa chruachás chéanna tugann sé a aghaidh ar Tanakuatua, oileán i nDeisceart an Aigéin Chiúin, áit a bhfuiltear ag iarraidh coilíneacht útóipeach a thógáil. Tagann sé chun solais, áfach, go bhfuil an t-oileán sealbhaithe ag damháin alla atá in ann comhoibriú le chéile agus iad ag déanamh sealgaireachta. Ar ndóigh tá bagairt mhillteanach sna damháin alla seo do na coilínitheoirí. Tugann an t-údar le fios gur toradh iad na damháin alla do na tástálacha núicléacha a rinneadh ar an oileán roimhe sin, agus i ndeireadh an scéil faightear amach nach bhfuil na damháin alla sásta fanacht sa bhaile ar an oileán agus gur féidir go bhfuil contúirt iontu don chine dhaonna go léir.
Earrach na bPobal
Ról na smaointe
I dteanga na 1840idí, chiallaigh an daonlathas vótáil chomhchoiteann fireann. chiallaigh an liobrálachas go bunúsach toiliú díobh siúd atá faoina rialú agus srian ar chumhacht na heaglaise agus an stáit, rialtas poblachtach, saoirse an phreasa agus an duine aonair. Chreid náisiúnaithe gur cheart daoine a chomhroinn (roinnt meascán de) teangacha coitianta, cultúr, reiligiún, stair i bpáirt, agus tíreolaíocht, a aontú le chéile; bhí gluaiseachtaí iridinteacha ann chomh maith. Ag an am seo, bhí an Ghearmáin agus an Iodáil ina mbailiúcháin de stáit bheaga. Ní raibh sainmhíniú comhaontaithe ar an téarma 'sóisialachas' sna 1840í, chiallaigh sé rudaí éagsúla do dhaoine éagsúla, ach d'úsáideadh é de ghnáth laistigh de chomhthéacs 'níos mó cumhachta d'oibrithe i gcóras bunaithe ar úinéireacht na n-oibrithe ar na modhanna táirgeachta.
Robert Menzies
An chéad chuid dá shaol
Fuair sé scolaíocht i scoil aon seomra ar dtús,. Ansin d'fhreastail sé ar scoileanna príobháideacha i Melbourne agus ar Ollscoil Melbourne. Bronnadh céim sa dlí le céadonóracha air sa bhliain 1916.
Ghnóthaigh Menzies duaiseanna acadúla agus é á fhógairt go raibh sé ar son an chogaidh agus an choinscríofa.
Deireadh réime
D’éirigh an Mèinnearach as i Mí Eanáir 1966 agus tháinig Harold Holt ina áit. D’fhan an Comhrialtas i gcumhacht go ceann seacht mbliana eile.
Bronnadh a lán onóracha ar an Mèinnearach:
Faust
Is iomaí sin casadh a baineadh as scéal Faust i rith na mblianta, ach is é dráma millteanach Johann Wolfgang von Goethe an leagan is tábhachtaí. D'athraigh Goethe an tuiscint ar charachtar Faust go mór, nó is é an chiall a bhain sé féin as ná gurbh é Faust an fear Renaissance a bhí tar éis é féin a shaoradh ó bhráca na hEaglaise. Leagan tábhachtach eile is ea Doktor Faustus, an t-úrscéal le Thomas Mann, a shuíonn scéal Faust i saol an Naitsíochais.
Francesca Schiavone
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Iodáil í Francesca Schiavone. Rugadh í ar an 23 Meitheamh 1980.
L'Aquila
Is cathair san Iodáil í L'Aquila i lár na tíre. Tá sí mar phríomhchathair ar an réigiúin Abruzzo agus cúige L'Aquila. Tá 73,150 (ó 2009) daoine ina gcónaí ann, le beagnach 100,000 daoine eiile ag dul go dtí an chathair gach lá people le haghaidh staidéar, postanna, nó turasóireacht. Tá sí timpeallaithe ag ballaí meánaoiseach ar bharr cnoic i ngleanna abhainn Aterno, timpeallaithe ag sléibhte Apennine leis an Gran Sasso d'Italia soir ó thuaidh.
Nuadh-Treabh Fada
Is baile suite i Labhaidh Thoir é Nuadh-Treabh Fada.
Loch Drongaidh
deas|250px|thumb|Loch Drongaidh Is loch suite i gComhairle Shruighlea é Loch Drongaidh.
Cairlinn
Is baile beag i gContae Lú é Cairlinn atá suite cois Loch Cairlinn. Tá an baile gar don teorann idir Phoblacht na hÉireann agus Tuaisceart Éireann, 12 míle ó Dhún Dealgan agus 8 mile ón Iúr. Tá timpeall 1,000 daoine ina gcónaí ann.
Gordon McCoy
Eagraíochtaí
Ball de dhá choiste de chuid Chomhairle Caidrimh Pobail Thuaisceart Éireann (an Grúpa Comhairle Éagsúlachta Cultúir agus an Grúpa Comhairle Taighde agus Acmhainn) ba ea é. Comhalta ar Fhoras na Gaeilge ba ea é. Is ball den choiste atá i mbun athbhreithnithe ar pholasaí trasphobal an Roinn Oideachais é. Thosaigh sé ag obair le hIontaobhas ULTACH sa bhliain 1997 agus is é an t-oifigeach forbartha é.
Dan Gadarn Goncrit
Athbhreithniú Gwales
Tá réimse leathan carachtar ann - ó na léachtóirí i Roinn an Léinn Cheiltigh san ollscoil, go dtí an striapach Lois, an bheirt deartháireacha Hedd agus Ellis Wynne, agus an lánúin ghrámhar Tada Pwdin Mawr (nóPutóg Mhór) agus Mama Losin (nó Milseáin), a chuireann Leaba agus Bricfeasta in áirithe in Aberdyddgu. Tá Tanwen, ealaíontóir nár dhíol pictiúr fós, agus Mared, an díthreabhach a áitíonn go labhraíonn sí Breatnais i gcónaí ina gcónaí in Aberdyddgu. Tagann bochtán aisteach agus a mhadra go hAberdyddgu, agus Alys, an cailín óg atá ag lorg a leannáin tar éis dó imeacht go tobann.
Meice
De réir dhaonáireamh 2004 is é líon a lucht cónaithe 1,294,168.
Bard
Bunús
Ar cheann desna baird is cáiliúla i miotaseolaíocht na nGael ab ea Amergin Glúingel, ní amháin bard, ach fosta draoi agus breithem an Chlann Mhíle.
Ionsaí Westgate i Nairobi, 2013
D'éag 67 de bharr an ionsaithe, agus gortaíodh timpeall 200 sa lámhach.
Mairéad Farrell (Polaiteoir)
Naisc sheachtracha
Mairéad Farrell ar Facebook
Ailtireacht na hAthbheochana
300px|mionsamhail|deas|Teach na Banríona Athfhionnadh is athfheidhmiú fhoirmeacha is phrionsabail na hailtireachta clasaicí, an ailtireacht Rómhánach go háirithe, in iarthar na hEorpa sa 15ú-16ú céad. Tharla sé san Iodáil ar dtús is go príomha, mar ar oibrigh na hailtirí cáiliúla Alberti, Bramante, Brunelleschi, Michelangelo, Palladio, Raphael, Giulio Romano, Giuliano da Sangallo, agus Vignola. Tá samplaí suntasacha i Sasana (Teach na Banríona i nGreenwich (1616) is saothair Inigo Jones), an Bheilg, an Fhrainc, an Ghearmáin, an Ollainn, agus an Spáinn.
Filid
Oidhreacht
Meastar gur comharbaí bhéaloideas na bhfili iad na seanchaithe ó thaobh idir ábhair agus teicníce de.
Contae Cleburne, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Cleburne. Tá sé suite in oirthear an stáit, ar theorainn na Georgia. Tá an dlús daonra (10/km²) ann. Is é Heflin príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó. Sa bhliain 2016 bhí 14,924 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Alabama Cherokee, Randolph, Clay, Talladega, Calhoun, mar aon le Contaetha Georgia Polk, Haralson, agus Carroll.
Pól Ó Muirí
Óige agus oideachas
Bhain sé amach céim sa Ghaeilge agus san fhealsúnacht in Ollscoil na Ríona, agus Ph.D sa Léann Ceilteach ina dhiaidh sin.
Tomás Ó Deirg
Polaiteoir Éireannach ab ea Tomás Ó Deirg (Béarla: Thomas Derrig) (26 Samhain 1897 - 19 Samhain 1956). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin d'Fhianna Fáil.
Bethlehem, Pennsylvania
Is cathair de chuid stát Pennsylvania, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Bethlehem. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 74,982 duine ina gcónaí sa chathair. Tá an chathair suite i gcontaetha Lehigh agus Northampton. Tá Robert J. Donchez ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1741.
An Giall
Scríobh an Dráma
Scríobh an Beachánach an dráma seo le spreagadh agus tacaíocht ó Ghael Linn, go háirithe ó fhear darbh ainm Riobard Mac Góráin. Bhíodh Mac Góráin ina eagarthóir ar Comhar agus d'fhoilsigh sé cuid mhaith de shaothar Gaeilge an Bheachánaigh san iris lena linn, chomh maith le bheith ina dhlúthchara óil leis.
Longphort Mhacais
Is baile suite i gComhairle nan Críochan é Longphort Mhacais.
Na Ráithíní
Is sráidbhaile é na Ráithíní. Tá sé suite i gCeara, i gContae Mhaigh Eo.
Gwenwynwyn ab Owain
Comhrac le Eoin, Rí Shasana
Bhí Eoin Shasana i bhfabhar Gwenwynwyn go dtí go ndearnadh comhaontas pósta idir Llywelyn agus iníon tabhartha Eoin. Bhí síocháin eatarthu ina dhiaidh sin go dtí 1208. Mar thoradh ar ghníomhaíochtaí Gwenwynwyn, ghlac Eoin seilbh ar a chuid tailte agus tugadh cead do Llywelyn Ceredigion agus Powys a ghoid.
Angeline Stickney
Rugadh Angeline do Theophilus Stickney agus Electa Cook. Bocht agus a bhí an teaghlach, d'éirigh le Angeline freastal ar ranganna ag Central College in McGraw, New York le cuidiú óna deirfiúr Ruth agus hobair múinteoireachta a rinne sí ar an gcoláiste céanna. Rinne sí staidéar ar an eolaíocht agus ar an matamaitic, calcalas agus matamaitic na réalteolaíochta san áireamh. Scoil fhorásach a bhí in Central College ina raibh mic léinn ar bheagán acmhainn, mná agus Afrai-Mheiriceánaigh ábalta céimeanna tríú leibhéil. Thosaigh Angeline ag cur an-suime sa sufraigíochas agus cealú na sclábhaíochta agus í ar an gcoláiste.