cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ráth Eanaigh
Suíomh agus bealaí isteach ann
Déanann Bóthar Bhinn Éadair (R105) Ráth Eanaigh a roinnt ina dhá leath, agus déanann an R809 (a théann ó Oileán an Bhulla, suas Bóthar an Mhuilinn Uisce, agus ar fad na Sráide Móire agus Bhóthar an Stáisiúin) amhlaidh chomh maith. Is féidir teacht isteach ar Ráth Eanaigh ar Bhóthar Mhullach Íde (R107), ar Bhóthar Shéamais Uí Lorcáin, a théann taobh leis an gcósta (R807), agus ar an R104 (a théann trí Bhóthar Oscair Mhic Thréinir agus Bóthar Chill Bharróg). right|280px|St Anne's Park Clocktower - panoramio Déanann Stáisiún Traenach Ráth Eanaigh, a osclaíodh é ar an 25 Bealtaine 1844, agus atá suite ar barr airde, taobh le croí an tsráidbhaile, rochtain ar an gcóras iarnród bruachbhailteach DART chomh maith leis an príomhlíne Baile Átha Cliath-Béal Feirste, a chur ar fáil do lucht an cheantair seo, agus tá stáisiúin traenach eile, leithéidí Stáisiún Bhaile Hearmann agus Stáisiún Chill Bharróg áisiúil do lucht Ráth Eanaigh chomh maith. Tá seirbhísí bus ar fáil i Ráth Eanaigh (bealaí bus 29A, 31, 32, 32A, 32B agus na bealaí 105 agus 129 nach dtagann ach fíor-annamh, agus, le linn na hoíche, an 29N agus an 31N). Tá stad tacsaithe suite ann, freisin. Tá trí gharáiste ann, ceann ag ceachtar taobh den cheantar agus ceann amháin suite in ionad díolóir mótar i gcroílár an tsráidbhaile. Níl peitreal le fáil sa cheann i lár an tsráidbhaile, áfach.
Tailte atá ar fána réidh atá ann i roinnt mhaith den dúiche, agus tá roinn chrochta in Maywood agus Bettyglen agus radharc maith ar Oileán an Bhulla uaithi. Leanann an talamh ar fána ó lár an tsráidbhaile go dtí an stáisiún agus uaidh sin go Belmont, cnoc a raibh muileann gaoithe suite air tráth dá raibh. Bhí limistéar a bhí ina loig agus cairéal aolchloiche ann ach líonadh an talamh ann, mórchuid de le bruscar cathrach, agus ina dhiaidh sin rinneadh an talamh ann cothrom agus aistríodh é ina pháirc chathrach, Páirc Éadan Mór.
Áiseanna agus gnólachtaí
I measc na háiseanna áitiúla áirítear a lán siopaí agus cúpla plás siopadóireachta. Tá roinnt mhaith institiúidí airgeadais ann, chomh maith le club sláinte, agus dornán dochtúirí, fiaclóirí agus soláthraithe sláinte mhalartach leis. Dúnadh linn snámha an cheantair, a bhí in aice Choláiste Naomh Pól (cé go raibh sé seachtrach dó) don phobal in 2006.
Ialtóg fhadchluasach
Ainmhí is ea an ialtóg fhadchluasach. Mamach eitilte in ord na Chiroptera is ea í.
Daithí Mac Gearailt
Is duine spóirt Éireannach é Daithí "Davy" Mac Gearailt (Béarla: David "Davy" FitzGerald) a rugadh i nDroichead Abhann Uí gCearnaigh, Contae an Chláir ar an 2 Lúnasa 1971. Imríonn sé ina chúl báire leis a chlub iomána áitiúil Droichead Abhann Ó gCearnaigh fós, agus d'imir sé le foireann idirchontae an Chláir idir na blianta 1990 agus 2006. Bhain sé rath amach mar imreoir idirchontae, agus tá trí ghradam Sárimreoirí na Bliana buaite aige.
Maoracht Akita
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Akita (秋田県). Tá sí suite i dtuaisceart na tíre ar an oileán Honshu. Tá 1,106,050 duine ina gcónaí in Akita (daonáireamh 2010).
Béar dubh Meiriceánach
Is é an béar is lú san mór-roinn agus an ceann atá scaipthe níos forleithne. Uiliteoirí is ea na béir dhubha, lena n-aistí bia éagsúla ag athrú go mór ag brath ar an séasúr agus suíomh. De ghnáth,  bíonn siad ag maireachtáil den chuid is mó i gceantair fhoraoisithe, ach fágann siad na foraoisí agus iad ar thóir bia. Uaireanta bíonn siad mealladh chuig pobail daonna toisc go mbíonn deis acu bia a fháil lom díreach. Is é an béar dubh Meiriceánach an béar is coitianta ar fud an domhain.
Iompar agus saolréim
mion|Béar dubh ag snámh mion|Coileáin nuabheirthe
Geimhriúchán
deas|mion|Codladh geimhridh a dhéanamh ag an mháthair  agus a coileáin
Maoracht Yamagata
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Yamagata (山形県). Tá sí suite i dtuaisceart na tíre ar an oileán Honshu. Tá 1,152,000 duine ina gcónaí in Yamagata (daonáireamh 2010).
An Phrúis
Bhí tailte na Prúise ar an taobh thoir de bhéal an Vistula ag an am seo. I 1618 fuair Diúc Brandenburg an Phrúis mar oidhreacht, agus laghdaigh cumhacht na Polainne sa cheantar. Faoi cheannas Friedrich Wilhelm méadaíodh tailte na Prúise siar chomh fada le habhainn na Réine.
Ríocht
Sa naoú haois déag bhí fórsaí éagsúla ag iomaíocht le chéile sa Ghearmáin ach ní raibh rí na Prúise sásta glacadh le coróin na Gearmáine ó lucht ceannairce. D'fhan na tiarnaí talún i gceannas sa Phrúis agus an liobrálachas ag leathadh sa chuid eile den Ghearmáin.
Eas an Fhamhair
Is eas ar Diúra, Earra-Ghàidheal agus Bòd, in Albain é Eas an Fhamhair.
Big Lake, Texas
Is é Big Lake príomhbhaile Contae Reagan, Texas. Bhí 2,936 ina gcónaí i Big Lake sa bhliain 2010.
Peter Paul Rubens
Ba phéintéir Pléimeannach sa stíl Bharócach é Peter Paul Rubens, a rugadh sa bhliain 1577. Tháinig sé chun saoil i Siegen na Gearmáine, ach d'aistrigh an teaghlach go Cologne an bhliain dár gcionn. Cailleadh a athair sa bhliain 1587 agus sa bhliain 1589 bhog Rubens agus a mháthair go hAntuairp. Chuaigh an buachaill leis an ealaíon in Antuairp. Chaith sé tréimhse san Iodáil ó 1600 go 1608 agus chuaigh péintéirí na hIodáile go mór i bhfeidhm air. D'fhill sé ar Antuairp sa bhliain 1609. Ó 1621 go 1630 bhí sé ag obair mar phéintéir agus mar thaidhleoir i dtíortha éagsúla. Sa bhliain 1640 a cailleadh é.
Olympique de Marseille
Stair
Bunaíodh an club sa bhliain 1899.
Lóma Artach
Is éan é an lóma Artach. Is baill d'fhine na Gaviidae iad.
John Tiptoft, 1ú Iarla Worcester
Bunús
Rugadh é in Eversden i 1427, ba mhac é le John Tiptoft, 1ú Barún Tiptoft, agus Joyce Cherleton, comh-oidhre Edward Charleton, 5ú Barún Cherleton. Bhí sé suntasach as a chuid oideachais, ag staidéar i gColáiste na hOllscoile in Ollscoil Oxford ó aois 13 go 16.
Barre, Vermont
Is cathair de chuid stát Vermont, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Barre. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 9,052 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Barre suite i gContae Washington. Tá Thom Lauzon ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1895.
Agouza
Is ceantar suite i gCaireo é Agouza.
1686
Tarluithe
mion|Liobráid Bhúdapeist
Cecil Rhodes
Óige
I 1873 d'fhill Rhodes ar Shasana chun a chuid staidéir a thosú, agus a shaibhreas déanta cheana féin aige. Bhí Rhodes ina mhac léinn i gColáiste Oriel, Ollscoil Oxford, sa bhliain 1873 don chéad uair, agus ansin i 1876. Nuair a bhí sé in Oxford, chuaigh Rhodes ina bhall de na Máisiúin. D'fhan sé sna Máisiúin go dtí lá a bháis.
I 1880 bhunaigh Rhodes comhlacht mianadóireachta de Beers agus ghabh sé seilbh ar chuid mhór éileamh a bhí ag daoine eile. Ba leis féin an chuid ba mhór den mhianach diamaint ba mhó a bhí riamh ar domhan.
Polaitíocht
Toghadh Rhodes ina ionadaí i dTionóil an Cape in 1880, agus chuir sé an-chuid spéise sna pleananna a bhí ann chun an choilíneacht a leathnú isteach i dtailte eile.
Catherine McGuinness
Bhí McGuinness ina Seanadóir, ina Breitheamh den Chúirt Chuarda, den Ardchúirt agus den Chúirt Uachtarach.
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 2012
Ba í Craobh Shinsear Iomána na hÉireann 2012 an 126ú heagrán den chraobh iomána Uile-Éireann ó bunaíodh é in 1887. Thosaigh an comórtas ar an 19 Bealtaine 2012 agus chríochnaigh sí ar an 30 Meán Fómhair 2012.
Humphrey Bogart
Casablanca
Tháinig scannáin rathúla eile sna sála, ina measc To Have and Have Not (1944), The Big Sleep (1946), Dark Passage (1947), agus Key Largo (1948), lena bhean chéile Lauren Bacall; The Treasure of the Sierra Madre (1948); The African Queen (1951), inar bhuaigh sé an t-aon Duais de chuid an Acadaimh a bronnadh air; Sabrina (1954), agus The Caine Mutiny (1954).
Kevin Walker
Sacar
mion|320x320px|left|Kevin Walker, Djurgårdens IF, an tSualainn
Coinbhinsiún maidir le Pobail Dhúchasacha agus Treibheacha, 1989
Éire
Níl Éire i measc na dtrí pháirtí is fiche a dhaingnigh an Coinbhinsiún, murab ionann is ceithre thír eile atá ina mballstáit de chuid an Aontais Eorpaigh: an Danmhairg, an Ísiltír, Lucsamburg agus an Spáinn. Níl Éire ina páirtí sa Choinbhinsiún maidir le Muintireacha Dúchasacha agus Threibheacha, 1957 (C107) ach an oiread.
Ballapháipéar
thumb|260px|Páipéar balla ar chanbhás, lámhphéinteáilte, le chinoiserie agus ornáidí rocócó (timpeall 1765)Is éard is ballapháipéar (nó páipéar balla ) ann ná cineál ábhair a úsáidtear chun ballaí tithe, oifigí, agus foirgnimh eile a chlúdach agus a mhaisiú ar an taobh istigh. Is gné amháin den mhaisiúcháin istigh í. Díoltar i rollaí é de ghnáth agus cuirtear é ar bhalla ag baint úsáide as taos bhallapháipéir. Is féidir teacht ar bhallapháipéir gan phatrún (ionas gur féidir é a bheith péinteáilte), uigeach (mar shampla Anaglypta), nó le grafaicí patrúnaithe.
Ochtagán
250px|mion|clé|Ochtagán Is fíor phlána le ocht taobhanna díreach agus ocht uillinneacha é ochtagán.
Conall Cearnach
Breith Chonaill
Ba é Amergin mac Eccit a athair agus Fionnchaomh a mháthair. Ní raibh leanbh ar bith ag a thuismitheoirí go dtí gur thug Fionnchaomh cuairt ar dhraoi a thug chomhairle di deoch a ól ó thobar áirithe. D’ól sí as an tobar seo, ag slogadh cruimhe maille leis an uisce agus toirchíodh í dá bharr. Chosain Cet mac Mágach, deartháir Fhionnchaomha, a dheirfiúr go dtí gur saolaíodh mac di, Conall.
Báire na fola le Cet
Rinne Cet ruathar ar Uladh Ulster tráth. Mharaigh sé seachtar is fiche agus thóg a gcinn. Chuaigh Conall ar a thóir, á leanúint trí sneachta an gheimhridh. D'aimsigh sé é, ach bhí drogall air dhún i ngleic leis, go dtí gur cháin a carbadóir é ar chúis easpa misnigh. Bhuail siad le chéile ag áth, agus bhásaigh Conall Cet i gcomhrac fíochmhar, agus Conall féin gar don bhás dá bharr.
Carraig Uí Bheannacháin
Is sráidbhaile í Carraig Uí Bheannacháin (Béarla: Carrickbanagher ). Tá an baile suite i gContae Shligigh.
Loch Dun Seilcheig
Is loch suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Loch Dun Seilcheig.
Cadfan ap Iago
Ba mhac agus chomharba an Rí Iago ap Beli é Cadfan, agus tá sé liostaithe sna ginealaigh Harley agus i nginealaigh Choláiste Íosa, MS. 20.
Cathair na Marbh
Is ceantar suite i gCaireo í Cathair na Marbh.
Rory Gallagher
Bás
Tá Rory curtha i Reilig Naomh Oilibhéir gar do Bhaile an Chollaigh, ar imeall Chathair Chorcaí.
Oileáin Fháclainne
An Tarraingt Siar
Sa bhliain 1774, nuair a bhí muintir na gcoilíneachtaí i Meiriceá Thuaidh ag cur cogaidh lena saoirse a bhaint amach ó choróin Shasana, tharraing na Sasanaigh siar óna lán dá gcuid coilíneachtaí beaga, Fáclainn san áireamh, le hacmhainní a spáráil. Níor fhág siad ina ndiaidh ach plaic chuimhneacháin ina raibh éileamh na Sasanach ar na hoileáin leagtha amach. Bhí an Spáinn ag coinneáil áitreabh dá cuid féin ag imeacht, áfach, agus é á rialú mar chuid de Leasríocht Río de la Plata. Sa bhliain 1811, áfach, tharraing na Spáinnigh féin siar ó Fháclainn, gan ach plaic dá gcuid féin a fhágáil ina ndiaidh. mion|277x277px|Times, 3 Lúnasa 1821
Robbie Keane
Clubanna
Bhí sár-bhliain ag Keane sa chéad séasúr eile 1998/99, agus chríochnaigh sé mar an scórálaí is mó le sé chúl déag. Thosaigh a chuid éachtaí ag dul go mór i bhfeidhm ar bhainisteoir na foirne Colin Lee agus ar na meáin. Ag an am seo, bhí tús curtha ag Keane lena ghairm idirnáisiúnta chomh maith, agus chuir na cúil a bhí á aimsiú aige leis an dá fhoireann a ainm i mbéal an phobail arís. Bhí suim léirithe ag cuid de na gclubanna ba mhó, agus bhí deacrachtaí airgeadais ag Wolves chomh maith. Ní raibh an dara rogha acu ach a n-imreoir ab fhearr a chur ar díol, le praghas ard.
Oileáin Fháclainne
Na Naisc idir an Airgintín agus Oileáin Fháclainne
Ba é comhlacht náisiúnta artola agus gáis na hAirgintíne, YPF (Yacimientos Petrolíferos Fiscales, is é sin, Na hOlaréimsí Fioscacha - nó Olaréimsí an Státchiste) a choinníodh fuinneamh le muintir na nOileán.
An Cogadh sa bhliain 1982
Cuireadh an chéad síol le Cogadh Fháclainn e, nuair a tháinig mangairí dramh-mhiotail i dtír ar Oileán Georgia Theas ar an 19 Márta 1982. D'ardaigh siad an bhratach Airgintíneach. Go gairid ina dhiaidh sin, ar an 2 Aibreán 1982, d'fhorghabh na hAirgintínigh Oileáin Fháclainne féin.
Seacál órga
Éabhlóid
mion|Trí hibrid den seacál órga ón Chróit.
Carthage, Texas
Is é Carthage príomhbhaile Contae Panola, Texas. Bhí 6,779 ina gcónaí i Carthage sa bhliain 2010.
An Ghearmáinis Íochtarach
Missingsch
Chun tuiscint níos fearr a fháil ar Mhissingsch, is fiú don Ghaeilgeoir breathnú ar thionchar na Gaeilge ar chanúintí Béarla na hÉireann, nó ar an Bhéarlachas.
Eilne
Stair
Ag deireadh na 8ú haoise, thosaigh muintir Uí Thoirtre ag bogadh soir i nEilne isteach de bharr brú ón gCineáll Eoghain. . Faoin 10ú haois, bhí Eilne faoina gceannas, agus bhog siad soir fosta a dtuath na bhFear Lí.
Eochaidh mac Breasail, bás 832, ba ea an rí aitheanta deireanach de Dhál Araí an Tuaiscirt a bhí ina ruirí Dhál Araí.
CLG Pailís Chaonraoí
Stair
Bunaíodh Cill Díoma, an chéad club i bparóiste Cill Díoma/Pailís Chaonraoi, ag an am gcéanna le bunú CLG féin sa bhliain 1884 agus bhí an bhéim ar an iomáint ann ó thús. Cé go bhfuil cuntas ann faoi fhoireann ag glacadh páirt i gcomórtaisí peile faoin ainm Pailís Chaonraoi sa bhliain 1903, níor scoilt an dara chlub sa pharóiste go hoifigiúil ó Chill Díoma go dtí an bhliain 1906.
Tháinig Pailís Chaonraoi agus Cill Díoma le chéile sna gráid óga sa bhliain 2006 faoin ainm Gaeil Chill Ulta agus bhuadar craobh peile mionúir B an chontae arís sa bhliain sin.
Páirc Imeartha
Tá páirc imeartha Pailís Chaonraoi suite i gceartlár an bhaile in aice an tséipéil. Osclaíodh í sa bhliain 1951.
Edward Walsh
Conair ghairme
Sheol sé litreacha ó 23 Duke’s Row, Summerhill, agus ó Richmond Cottages sa cheantar céanna chuig Seán Ó Dálaigh in Eanáir-Márta 1844 (i gcló in eagrán (1883) Irish Popular Songs agus is léir orthu gur shíl sé go ndearna an Bord Oideachais éagóir air sa Túirín. Ar 5 Eanáir scríobh sé: "'I was in the hope that the board would allow me back to my snug residence in Tourin, but they decided against it yesterday, though Sir R. M——— and the superintendent applied in my behalf. I am grieved that my poor wife and infants will be disturbed in their calm solitude, and sent up here in winter weather—God pardon the doers of this injustice. You will say, perhaps, that it is the best course for my future advancement. It may be so, but I am not well fitted for the bustle of a town life, and besides, I dread if my health which is not very robust, should fail—I dread the fate of my family.’ ‘J. S. S.’ a sholáthair réamhrá sa dara heagrán sin: ‘Well we remember (though now forty years since) following Walsh in the twilight of an autumn evening, drinking in the odd chords that came from the little harp that lay on his left arm as he wandered, lonely and unknown, by the then desert Jones’s Road, or reposed himself on one of the seats that at that time were outside the walls of Clonliffe House.'"
Center, Texas
Is é Center príomhbhaile Contae Shelby, Texas. Bhí 5,193 ina gcónaí i Center sa bhliain 2010.
Procellariiformes
Ord éan mara is ea Procellariiformes ina bhfuil ceithre fhine: na halbatrais, na peadairíní agus na cánóga, agus dhá fhine guairdeall. Tá siad beagnach go hiomlán peiligeach (ag beathú ar an aigéan oscailte), agus faightear iad ar fud aigéin an domhain, leis an éagsúlacht is airde timpeall na Nua-Shéalainne.
Inneall turba-scairde
Comhbhrúitear an t-aer isteach sa chuasán, bíonn an teas dócháin freagrach as an aer a fhorleathnú agus a téamh, agus ar aghaidh ansin leis an gás sceite, tríd an tuirbín agus amach as an soc, i gcúrsa luathaithe, a thugann cumhacht tiomána don fheithicil.
Stair
Ba é an Heinkel He 178 an chéad scairdeitleán a d'úsáid cumhacht innill turba-fean le haghaidh eitilte, ar an 27 Mí Lúnasa na bliana 1939.
Bhí scairdinnill den chéad ghlúin ina ghlan innill turba-scairde le chomhbhrúiteoir lártheifeach nó aiseach. Is innill turbai-fean iad den chuid is mó na scairdinnill nua-aimseartha, ina dtéann céatadán d'aer-iontógála ar seach-chonair ón dóire: agus an céatadán seo ag brath ar coibhneas seach-chonair an innill. Cé go bhfuil dearadh innill na rop-scairdinneall níos simplí, mar nach bhfuil chóir a bheith páirteanna gluaisteacha acu, níl siad in ann feidhmiú ag íseal-luas eitilte.
Comhbhrúiteoir
Do bhí ar chumas na hinnill turba-scairde níos déanaí,de réir feabhsú aeraidinimiciúl, maille leis an córas comhbhrúite a scaradh in dhá aonaid ar leith agus/nó ina bhfuil comhbhrúiteoir le céimseata athraitheach insuite, brúchóimheas foriomlán sách ard de 15:1 nó níos mó a bhaint amach.
I gcomórtas leo siúd. bíonn brúchóimheas foriomlán chomh hard le 44:1 nó níos mó ag na hinnill turbai- fean sibhialta, na linne seo.
Girls und Panzer
Is beochan Sheapánach agus manga é GIRLS und PANZER (Seapáinis: ガールズ&パンツァー Gāruzu ando Pantsā, nó "Cailíní ⁊ Tanc", giorrúchán: ガルパン Garupan). Ba é Tsutomu Mizushima (水島努) an stiúrthóir. Is scéal é faoi dhaltaí a fhoghlaimíonn Senshadō (戦車道) agus ealaín troda i scoil do chailíní Ōarai Mhaorachta (Seapáinis: 県立大洗女子学園) ar iompróir aerárthaí.
Jamyang Kyi
Amhránaíocht
Is amhránaí í Jamyang Kyi. Cumann sí féin na hamhráin a chasann sí. Le linn na 1990idí, thaifead sí roinnt albam, ina measc Paidir, Karma agus Leannán i gcéin". Tar éis eisiúint albam eile léi, Teachtaireacht ón gcroí'', sa bhliain 1997, d'fhás a clú sa Tibéid. Tá ceol Jamyang Kyi faoi thionchar cheol traidisúnta agus nua-aimseartha mhuintir na Tibéide.
Breandán Ó Buachalla
Saol pearsanta
Bhí Mac Uí Bhuachalla pósta ar Aingeal agus bhí triúr clainne acu, mar atá, Bríd Óg, Clíona agus Traolach, agus triúr garmhac leo, Marcus, Cuán agus Seán Óg. Tá cáil áirithe bainte amach ag a pháistí dóibh féin ag obair sna meáin chumarsáide, go háirithe i meáin chumarsáide na Gaeilge.
Dúnfort Chaireo
Is dúnfort suite i gCaireo é Dúnfort Chaireo.
Erith
Is baile é Erith atá suite sa bhuirg London Borough of Bexley, Londain Theas.
Lisa's Wedding
Craoladh an naoú heipeasóid déag, "Lisa's Wedding", den séú sraith The Simpsons ar an 19 Márta 1995. Scríobh Greg Daniels an eipeasóid seo. D'fhéach 14.4 milliún duine ar an eipeasóid.
An Chathair Thoirmiscthe
thumb|[[Halla na hArdsíthe]] Impirí Ming a thóg an Chathair Thoirmiscthe, an pálás Síneach impiriúil, ag deireadh Ríshliocht Qing. Tá sí suite i lár Bhéising, an tSín, agus tá Músaem an Pháláis lonnaithe ann. Ar feadh beagnach chúig céad bliain, d'fhreastail sí mar bhaile dúchais na n-impirí agus a gcuid teaghlach, agus mar ionad deasghnátha agus polaitiúla rialtas na Síne chomh maith.
Loch Lochaidh
Is loch suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Loch Lochaidh.
Ladhar
Is ball den chorp é ladhar atá ag deireadh na coise.
Pallaidiam
Tá sé iseatóp cobhsaí nádúrtha ag an bpallaidiam: Pd-102 (1.02% de phallaidiam an dúlra), Pd-104 (11.14%), Pd-105 (22.33%), Pd-106 (27.33%), Pd-108 (26.46%) agus Pd-110 (11.72%).
An Limistéar Comhshlándála
Eachtraí
Fuair an droichead a ainm faoin am seo. Is é an míniú ná go raibh cuid mhór de na saighdiúirí Tuaisceartacha ann arbh fhearr leo fanacht sa leath Mheiriceánach den tír. Ag an droichead seo a fuair siad an fhaill dheireanach le dul go dtí an Chóiré Thuaidh; dá dtrasnóidís an líne críochadóireachta, ní fhéadfaidís filleadh go dtí an Deisceart. mion|220x220px|Saighdiúir, An Chóiré Thuaidh Ar dtús, ba iad na saighdiúirí Meiriceánacha a choinníodh súil ar an áit thar cionn na Cóiré Theas, an chuid ba mhó, ach san am chéanna, d'eagraigh Arm na Stát Aontaithe lárionad oiliúna míleata le haghaidh saighdiúirí Cóiréacha Deisceartacha a bheadh sásta dul ar fiannas in éineacht leis na fórsaí Meiriceánacha leis an limistéar a ghardáil.
Anna Campbell
Bás
"Tá ár gcomrádaí Briotanach Hêlîn Qereçox (Anna Campbell) ina siombail de na mná go léir tar éis di seasamh in aghaidh an fhaisisteachais in Afrin chun domhan saor a chruthú. Geallaimid go gcomhlíonfaidh muid Şehîd Hêlîn agus onóir a cuimhne inár dtroid ar son na saoirse."
Curitiba
mion|Curitiba in Paraná
N'Djamena
Is é N'Djamena príomhchathair Shead, i lár na hAfraice, agus is é an chathair is mó sa tír. Fort Lamy ainm na cathrach ón mbliain 1900 go dtí 1973. Tá N'Djamena suite in iarthar Shead ar bhruach an abhann Chari, trasna na habhann ó Kousséri i gCamarún. Nascann droichead an dá chathair. Sa bhliain 2012 bhí 1,092,066 duine ina gcónaí in N'Djamena, 1,605,696 i réigiún N'Djamena.
Art Ó Gríofa
Óige
Ba i mBaile Átha Cliath a rugadh Art Ó Gríofa (nó Ó Gríobhtha) ar an 31 Márta 1872. Ba de shliocht Breatnach é agus fuair sé a chuid oideachais ó na Bráithre Críostaí. Bhí a athair ina chlódóir sa nuachtán The Nation, agus bhí sé ar dhuine de na fostaithe a glasáladh amach le linn aighneas tionsclaíochta go luath sna 1890í. Chaith Art é féin tamall ag obair mar chlódóir sula ndeachaigh sé isteach i gConradh na Gaeilge, agus i mBráithreachas na Poblachta (an IRB).
Sinn Féin
Ansin bhunaigh Ó Gríofa eagraíocht darbh ainm an National Council sa bhliain 1903 chun cur i gcoinne chuairt rí Éadbhard VII na Ríochta Aontaithe ar Éirinn i 1904.
Cogadh na Saoirse
Toghadh Ó Gríofa ina bhall Parlaiminte (MP) don Chabhán Thoir i bhfothoghchán i lár 1918. Bhí bua éasca ag Sinn Féin san olltoghchán an bhliain dár gcionn. Bhí ceannairí náisiúnacha eile sásta glacadh lena chomhairle maidir le staonadh ó dhul go Londain dá dtoghfaí chun na Parlaiminte iad, agus parlaimint a fhógairt i mBaile Átha Cliath. mion|Michael Collins agus Arthur Griffith Chuir teachtaí Shinn Féin Dáil Éireann ar bun mar pharlaimint neamhspleách i mBaile Átha Cliath agus fógraíodh Poblacht na hÉireann in athuair.
Mata Hari
Spiaireacht agus bású
Cuireadh ina leith ag an Deuxième Bureau na Fraince go raibh sí ag spiaireacht ar son na nGearmánach. clé|mion|177x177px|[[15 Deireadh Fómhair|Deireadh Fómhair 1917]] Dúirt sí nach raibh baint rómhór aici leis an spiaireacht. De réir cáipéisí oifigiúla na Gearmáine, tugadh an cód-uimhir H-21 uirthi. Tá an chuma ar an scéal gur spiaire ab ea í, ach is beag éifeacht a bhí aici. I ndáiríre rinneadh ceap milleáin di. Chuir scuad lámhaigh Mata Hari chun báis ar an 15 Deireadh Fómhair 1917, i Vincennes sa Fhrainc le linn an Chéad Chogadh Domhanda, agus í 41 bliana d'aois ag an am. clé|mion|177x177px|Bású, [[15 Deireadh Fómhair|Deireadh Fómhair 1917]] clé|mion|236x236px|Dealbh inniu in Leeuwarden
Oidhreacht
Rinneadh taighde anatamaíoch ar a corp. Bhí ceann Mata Hari balsam aithe. Ach cailleadh na húdaráis é (an músaem anatamaíoch i bPáras) sa bhliain 1954 nó níos déanaí (níl a fhios acu).
Asyut
Is cathair san Éigipt í Asyut.
Kousséri
Cathair i dtuaisceart Chamarún is ea Kousséri. Tá sé suite ar bhruach na habhann Chari. Tá N'Djamena, príomhchathair Shead, trasna na habhann ó Kousséri agus tá droichead mar nasc eatarthu. Is é Kousséri príomhchathair an roinn (nó département) Logone-et-Chari sa chúige Extrême Nord. Baile margaidh atá ann. Bhí 89,123 duine ina gcónaí in Kousséri sa bhliain 2005. Is féidir go bhfuil i bhfad níos mó ná sin ann mar a tharla roimhe seo agus teifigh ó Shead ag plódú isteach ann.
Eoghanacht Áine
Measadh gur bhall de chiorcal istigh na nEoghanacht ab ea an Eoghanacht Áine, i dteannta leis an Eoghanacht Ghleanndamhnach agus an Eoghanacht Chaisil. Dháileadh na trí ghéag seo ríogacht na Mumhan eatarthu sa 7ú agus formhór den 8ú haoiseanna.
Sa 7ú agus 8ú haoiseanna, ba é muintir Uí Éanna, de shliocht Éanna mhic Criomhthainn ua Ailealla, príomhchlann na hEoghanachta Áine. Ba é Cenn Fáelad hua Mugthigirn ar dhuine desna ríthe dearanacha na Mumhan ón teaghlach seo. Faoin 12ú haois, ba é muintir Uí Chiarmhaic agus/nó Uí Chiarba an phríomhchlann. Cuireadh ó rath iad le hionradh na Normannach ar Éirinn.
Elton John
Scaoil John a chéad albam mar cheoltóir aonair (Empty Sky) sa bhliain 1969, agus b'é an rian "Your Song" óna dara halbam (Elton John) a shroich barr na gcairteacha sa bhliain ina dhiaidh. Chuaigh John i gcion ar ghlúin éagsúla nua sna 1990idí mar thoradh ar fhuaimrian an cartúin de chuid Disney The Lion King agus na ceoldrámaí Aida agus Billy Elliot the Musical. Tá iliomad duaiseanna buaite aige thar na blianta - Grammy, Tony agus Disney Legend.
21 (albam Adele)
Is é 21 an dara halbam ó Adele. Scaoileadh é ar an 24 Eanáir 2011.
Erasmus as Rotterdam
Saol
Chuir sé neart oibre fiúntach i gcló, uilig scríte i Laidin, teanga ina raibh a chumas aitheanta go forleathan. Rinne sé chuir síos agus tráchtaireacht ar a lán de na saothar clasaiceach ón seandomhan agus anuas ar sin cháin sé an Eaglais Chaitliceach agus rinne sé chuid mhaith mholta le na fadhbanna, nárbh fhéidir a shéanna, a bhí aici a réiteach. clé|mion Bhí clú agus cáil dochreidte aige thart fán Eoraip agus neart rialaitheoirí ag lorg a chomhairle. Thart faoin am seo is ea a thosaigh an Athleasú Creidimh le Martin Luther agus a thacaithe. Deirtear go raibh sé ar chumas Erasmus stop a chuir le seo agus na fadhbanna a réiteach taobh istigh den Eaglais Chaitliceach agus an deighilt a sheachaint ach de réir dealramh ní raibh sé sásta idirghabháil a dhéanamh. Níor thacaí sé le ceachtar de na dreamanna agus faoi dheireadh ní mó ná sásta a bhí chaon taobh den aighneas.
Hevea brasiliensis
Is speiceas crainn é an Hevea brasiliensis, den ghéineas Hevea agus an fhine Euphorbiaceae. Baintear laitéis uaidh a úsáidtear d'fhonn cúitiúc a dhéanamh.
Síolta
Tá ceithre speiceas beo agus dhá speiceas dhíobhaí sa ghéineas.
Coróin na Bairdne
Sa bhliain 1923, lean An Comunn Gàidhealach eiseamláir Eisteddfod Náisiúnta na Breataine Bige agus in áit na gcomórtas éagsúil a bhí ann roimhe seo ag an Mód Náisiúnta Ríoga, bunaíodh comórtas nua amháin do Choróin na Bairdne. Corónaíodh an buaiteoir gach bliain, ag ceolchoirm na hoíche deiridh. Aithníodh é/í mar Bhàrd aʼ Chomuinn Ghàidhealaich ar feadh bliana.
25 (albam Adele)
Is é 25 an tríú halbam ó Adele. Scaoileadh é ar an 20 Samhain 2015.
Dave Allen
Saol
Chaill Allen méar amháin ar a lámh chlé, ach ní raibh aon eolas cinnte faoi cad a tharla. Tá seans gurb é timpiste ghluaisteáin a bhí i gceist.
Matt Damon
Tús a shaoil
Rugadh Matt Damon i gCambridge, Massachusetts. Tá deartháir aige, Kyle, atá ina ealaíontóir. Bhí seisean agus a theaghlach ina gcónaí i Newton ach, tar éis colscaradh a thuismitheoirí, bhog sé agus a dheartháir go dtí Cambridge lena máthair. D'éirigh sé aníos le Ben Affleck in aice láimhe, cara dílis dó agus comhoibrí ar chúpla scannáin.
Hollywood
Bhain Matt Damon cáil amach as a bhua aisteoireacht. D'éirigh leis páirteanna difriúla a imirt go han-mhaith, mar an frithlaoch Tom Ripley sa The Talented Mr. Ripley (1999) agus mar Loki, iar-aingeal báis atá dibeartha ó na bhFlaithis leis a chara Bartelby, léirithe le Affleck, sa Dogma (1999).
Sidcup
Is baile é Sidcup atá suite sa bhuirg London Borough of Bexley, Londain Theas.
Mansoura
Is cathair san Éigipt í Mansoura.
Eoghanacht Locha Léin
Bhí gaol saorchineáil ag an ngéag Locha Léin le ríthe Caisil, agus glaoitear go minic orthu sna hannála ríthe Iarluachra nó ríthe Locha Léin. Óir nár bhaill den chiorcal istigh iad, níor creideadh ach go hannamh duine acu ina rí Caisil, ach san áireamh a leanas:
Pápa Celestine I
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Caelestinus I (Laidin ar "an neamhaí", Celestine i mBéarla).
Maria Montessori
Beathaisnéis
Sa bhliain 1900, shocraigh Montessori ar dul leis an múinteoireacht. mion|clé|An chéad scoil Montessori, sa [[An Háig|Háig, 1915]]
Maoracht Yamaguchi
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Yamaguchi (山口県). Tá sí suite i ndeisceart na tíre ar an oileán Honshu. Tá 1,445,702 duine ina gcónaí i Yamaguchi (daonáireamh 2010).
Brian Ó Néill
Ardrí na hÉireann idir na blianta 1258 agus 1260 ba ea Brian Ó Néill, nó Brian Chatha an Dúna Ua Néill mion|Brian Ó Néill, Ard Rí|clé|150x150px
Ráth Bracháin
Is baile fearainn é Ráth Bracháin (Béarla: Rathbraughan). Tá sé suite i gContae Shligigh.
Diarmaid mac Aodha Sláine
Domhnall agus Congal
Le linn an ama seo, bhí coimhlint idir Domhnall mac Aodha de Chineál Conaill agus rí na gCruithne, Congal Caoch, le taobh na hArd-Ríogacht. Sa chomhrac casta seo, bhí Diarmaid agus Blathmac i gcomhaontas Domhnall. Throid siad i dteannta a chéile ag Cath Mhaigh Rath, áit a maraíodh Congal.
Ard-Rí
Ba é Diarmaid an té is gníomhaí, más féidir na n-annál Éireann a chreidiúint. Sa bhliain 649, chloígh sé Guaire Aidne mac Colmáin, rí Chonnacht, ag Cath Charn Chonaill. Deirtear go raibh rí na Mumhan i láthair ag an gcath úd mar chomhghuaillí Ghuaire, ach ní hiontaofa í an fhianaise dhéanach seo. Sa bhliain 654, mharaigh Diarmaid Conall Caol. D'éag Ceallach sa bhliain in 658.
Maoracht Kagawa
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Kagawa (香川県). Tá sí suite i ndeisceart na tíre ar an oileán Shikoku. Tá 995,465 duine ina gcónaí i Kagawa (daonáireamh 2010).
Maoracht Ehime
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Ehime (愛媛県). Tá sí suite i ndeisceart na tíre ar an oileán Shikoku. Tá 1,430,086 duine ina gcónaí in Ehime (daonáireamh 2010).
Maoracht Kōchi
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Kōchi (高知県). Tá sí suite i ndeisceart na tíre ar an oileán Shikoku. Tá 757,914 duine ina gcónaí i Kōchi (daonáireamh 2010).
Maoracht Fukuoka
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Fukuoka (福岡県). Tá sí suite i ndeisceart na tíre ar an oileán Kyushu. Tá 5,088,483 duine ina gcónaí i bhFukuoka (daonáireamh 2010).
Oismiam
Is é an t-oismiam dúil uimhir a 76, agus is í an tsiombail cheimiceach a thagraíonn dó ná Os. Tá na miotail go léir i ngrúpa an phlatanaim an-trom, ach is é an t-oismiam an dúil is airde dlús ar fad, nó tá sé beagnach dhá oiread chomh trom leis an luaidhe, - tá sé 22.6 g/m3 ar dlús. Bíonn sé le fáil sa dúlra in éineacht leis an iridiam, agus is minic a thagraítear don "oismiridiam", is é sin, do chóimhiotal nádúrtha an oismiam agus an iridiam.
Marco Polo
mion| Marco Polo.|clé
Piggy Piggy (American Horror Story)
Craoladh an séú heipeasóid, "Piggy Piggy" den chéad sraith American Horror Story ar an 9 Samhain 2011. Scríobh Jessica Sharzer an eipeasóid seo. D'fhéach 2.83 milliún duine ar an eipeasóid.
Jagadguru Kripaluji Maharaj
An ardmháistreacht spioradálta
thumb|400px|Varsani (Kashi) - Cathair Naofa an Hiondúchais Sa bhliain 1955, d'eagraigh Jagadguru Jagadguru Kripaluji Maharaj comhdháil reiligiúnda i Chitrakoot san India. Tháinig ceannairí spioradálta mór le rá na hIndia le chéile ansin. Ar na toscairí, bhí Mahamahopadhyay Giridhar Sharma, uachtarán na scoláirí reiligiúnda i gKashi, Kashi Vidvat Parishat. Chuaigh saíocht reiligiúnda Jagadguru Shree Kripaluji Maharaj go mór i bhfeidhm air. . Sa bhliain 1956, i rith comhdhála reiligiúnda eile i Varanasi, tháinig Shree Raj Narain, Shat Shastree ag éisteacht le léachtaí Kripaluji Maharaj. Thug sé cuireadh do Kripaluji Maharaj léachtanna a thabhairt do scoláirí reiligiúnda i gKashi. Mar sin, chuaigh Kripaluji ansin sa bhliain 1957. Tháinig scoláirí reiligiúnda na cathrach naofa ar fad le chéile in araicis an teagaisc a thabharfadh Kripaluji Maharaj dóibh, timpeall is dhá chéad míle duine ar fad. Ba mhó an t-ábhar iontais dóibh an tuiscint a bhí ag Jagadguru Shree don chreideamh Hiondúch agus do na scríbhinní naofa. Bhí dianstaidéar déanta aige ar na Véidí, ar na hÚpainiséadaí, ar na hUipvéidí, ar na Veideangaí, ar na Dairsean-Seastraí, ar na Puranaí, ar na hIteahaí, rud ab annamh do dhuine nach raibh ach cúig bliana déag is fiche d'aois. Labhair Kripalu Maharaj ar feadh seacht lá. I ndiaidh na n-óráidí, bhronn na scoláirí céimíocht an Jagadguru air. Roimhe sin, níor tugadh an chéimíocht seo ach do chúigear máistir le cúig mhíle bliain anuas, mar atá, Adi Sankaracharya (509-477 RC), Nimbarkacharya (roimh 600 RC), Madhavacharya (sa tríú haois déag) agus Ramanujacharya (1017-1137 i ndiaidh bhreith Chríost).
Fíricsean
thumb|upright|Cludach leabhair do "The Shankill Butchers" le [[Martin Dillon]] Glactar leis go coitianta gurbh é Truman Capote a chuir bun leis an bhfíricsean nua-aimseartha nuair a d'fhoilsigh sé an t-úrscéal neamhfhicsin In Cold Blood ("As Fuil Fhuar") sa bhliain 1966, ach ar ndóigh, is féidir tús an tseánra a rianú a fhad ar ais sa stair. Mar shampla, is féidir a rá gur cineál fíricsin atá i gceist le Historia regum Britanniae, an chroinic faoi ríthe na Breataine a tháinig ó pheann Gofraidh ó Mhonmouth, sa 12ú haois. Le sampla níos nua-aimseartha a lua, bhain an t-iriseoir Airgintíneach Rodolfo Walsh úsáid as cleasa insinte agus scríbhneoireachta a shamhlaítear le seánra an fhíricsin nuair a bhreac sé síos a leabhar Operación Masacre, tuarascáil iriseoireachta faoin dóigh ar cuireadh daoine de lucht leanúna Juan Perón chun báis go mídhlíthiúil i ndiaidh na hiarrachta a rinne siad sa bhliain 1956 Perón a chur ar ais i gceannas ar an tír. Tháinig an saothar i gcló sa chéad bhliain i ndiaidh na n-imeachtaí (1957) agus naoi mbliana roimh chéadfhoilsiú leabhar Capote.
2014
Bliain choitianta ab ea an bhliain 2014. (MMXIV) mion|An taiscéalaí Philae ón spásárthach Rosetta ar tí tuirlingt ar an gcoiméad 67P. (Ríomhshamhail ó scannán)
Springfield, Massachusetts
Is cathair de chuid stát Massachusetts, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Springfield. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 153,0605 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Springfield suite i gContae Hampden agus is é príomhbhaile riaracháin an chontae é. Tá Domenic Sarno (D) ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1636.
Aontroim Thuaidh (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Aontroim Thuaidh. Cruthaíodh é sa bhliain 1950. Is é Ian Paisley, Óg (PAD) ball reatha an toghcheantair.
Maoracht Miyazaki
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Miyazaki (宮崎県). Tá sí suite i ndeisceart na tíre ar an oileán Kyushu. Tá 1,128,412 duine ina gcónaí i Miyazaki (daonáireamh 2010).
Cadogan Hall
clé|250px|mion|Cadogan Hall Is ceoláras suite i mBuirg Ríoga Kensington agus Chelsea é Cadogan Hall.
Dáire Dreachleathan
Dáire Doimthech
Glaoitear go minic Dáire Síorchréachtach nó Síordréachtach ar Dháire sna seanscéalta agus ginealaigh, áit a bhfuil sé ina phearsa shuntasach sinseartha. Os a choinne sin, measann scoláirí ar thaobh T. F. O'Rahilly agus a chuid teoiricí stairiúla gur dia sinseartha na nÉarainn é.
Blathmac mac Aodha Sláine
Ard-Rí
Is amhlaidh nach raibh fhios go cruinn ag tiomsaitheoirí na n-annál Éireann cé a tháinig i gcomharbacht ar Dhomhnall mac Aodha i ndiaidh a bháis sa bhliain 642. Deirtear i nAnnála Uladh don bhliain 643:
Marsa Matruh
Is cathair san Éigipt í Marsa Matruh.
Earls Court Exhibition Centre
Is taispeántas dúnta suite i mBuirg Ríoga Kensington agus Chelsea é Earls Court Exhibition Centre.
Cearnóg Sloane
deas|250px|thumb|Cearnóg Sloane Is cearnóg suite i mBuirg Ríoga Kensington agus Chelsea í Cearnóg Sloane.
John Halligan
mion|clé|John Halligan (2017) Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála é  John Halligan. Tá sé ina theachta neamhspleách.
50 Cent
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 86 gradam buaite ag 50 Cent. Tá 135 ainmniúchán faighte aige.
Harrods
deas|250px|thumb|Harrods Is siopa ilrannach suite i mBuirg Ríoga Kensington agus Chelsea é Harrods.
Alex White
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do Bhaile Átha Cliath Theas é  Alex White. Tá sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre agus is abhcóide é.
Franklin, Texas
Is é Franklin príomhbhaile Contae Robertson, Texas. Bhí 1,564 ina gcónaí i Franklin sa bhliain 2010.
Hans Henning Ørberg
Lingua Latina per se illustrata
Tá an obair seo bunaithe ar an Modh Nádúrtha. Sa mhodh seo tosaíonn an mac léinn, nach n-éilíonn aon eolas roimhe ré ar an Laidin, le habairtí simplí, mar shampla "Rōma in Italiā est" ("Tá an Róimh san Iodáil"). Tugtar focail nua isteach i gcónaí i gcomhthéacs a nochtann an bhrí taobh thiar dóibh. Déantar an ghramadach níos casta de réir a chéile, go dtí go bhfuil an dalta ag léamh téacsanna Laidine neamhoiriúnaithe. Rud neamhghnách faoin chúrsa Laidine ná go gcuirtear béim ar fhoghraíocht agus thuiscint, seachas aistriúchán. Ní bhíonn foclóir riachtanach leis an gcóras seo. Mar gheall ar na téacsleabhair a bheith comhdhéanta go hiomlán i Laidin, is féidir le chainteoirí teanga ar bith iad a úsáid. Tá an cúrsa ina dhá chuid: Família Romana agus Roma Aeterna chomh maith le sraith de théacsanna clasaiceacha mar Commentarii de Bello Gallico de chuid Iúil Caesar. Trí léiriúcháin agus mionathruithe, is féidir na téacsanna a thuiscint trí chomhthéacs agus trí thagairt a dhéanamh d'fhoghlaim focail cheana féin.
Litisféar
thumb|right|300px|Na plátaí teicteonacha ar litisféar an Domhain.thumb|350x350px|Struchtúr inmheánach na Cruinne. Seat scoite den [[Domhain ó chroí go screamh, cuimsíonnan an litisféar an screamh agus an mhaintlín litisféarach (níl na sonraí de réir scála)]] Is éard is  an Litisféar ann (ón Sean-Ghréigis λίθος [lithos] "creagach" + σφαῖρα [sphaira] "sféar") ná an sceall is forimeallaí de phláinéad creagach, nó satailítí nádúrtha atá sainithe ag a n-airíonna dochta meicniúla. Bíonn an litisféar comhdhéanta den screamh agus de chuid den mhaintlín uachtair a gníomhaíonn go leaisteach, ar scálaí ama de chuid na mílte bliain nó níos mó. Sainmhínítear an screamh, an sceall is forimeallaí ar phláinéid creagach, ar bhonn a cheimice agus mhianreolaíochta.
Moroni (Oileáin Chomóra)
Tá an chathair suite ag an taobh thiar d'Oileán Comóra Mhóir. Tá aerfort idirnáisiúnta an Prionsa Said Ibrahim suite ann. Tá cuan ann chomh maith le iompar rialta chuig mór roinn na hAfraice agus na hoileáin eile. Easpórtáiltear fanaile, cócó, agus caife.
Fulham Palace
Is teach cónaithe suite i London Borough of Hammersmith and Fulham é Fulham Palace.
William Sanderson
Is aisteoir Meiriceánach é William Sanderson, a rugadh ar 10 Eanáir 1944 in Memphis, Tennessee. Aithnítear é go mór mhór as ról J.F. Sebastian a imirt sa scannán Blade Runner (1982)
Contae Howard, Texas
Is contae in iarthuaisceart Texas é Howard. Is é Big Spring príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 35,012 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 33,627 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 69.8% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 27.7%.
Dr. Dre
Rapcheoltóir Meiriceánach is ea Andre Young (Dr. Dre), a rugadh in Compton, California, ar an 18 Feabhra 1965. Tá sé ag obair le hEminem agus 50 Cent do Aftermath Entertainment. Eisíodh dhá albam dá chuid ceoil: "The Chronic" (Death Row, 1992) agus "2001" (Aftermath, 1999).
Pink (Amhránaí)
Saol
Is fán tréimhse seo atá a hamhrán Family Portrait. Phós sí Carey Hart sa bhliain 2006. Saolaíodh iníon dóibh ar an 3 Meitheamh 2011 agus ghlaoi siad Willow uirthi. Tá dlúthbhaint aici leis an eagraíocht PETA a fheidhmíonn ar son leasa ainmhithe. clé|mion|236x236px|7 Iúil 2019
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 130 gradam buaite ag Pink. Tá 213 ainmniúchán faighte aici.
Teanga thonúil
Tá a fhios ag an saol mór gur teanga den chineál seo í an tSínis, ach le fírinne, bíonn teangacha tonúla an-choitianta in Oirthear na hÁise, san Afraic, agus i measc theangacha bundúchasacha an Oileáin Úir. Bíonn tréithe tonúlachta le haithint ar a lán teangacha eile uaireanta, áfach.
Galileo Galilei
Eolaí
D'fhorbair Galileo an modh nua-aoiseach eolaíocht a ina ndéantar breathnú is tomhais ar fheiniméan, a saothraítear teoiric mhatamaiticiúil a chuimsíonn na tomhais ansin, agus a ndéantar tuilleadh tomhas nua chun an teoiric a thástáil is a leathnú. Shaothraigh Galileo an tuiscint go dtiteann réada faoi luasghéarú tairiseach, an chéad dlí sa mheicnic chlasaiceach. clé|mion|An teileascóp (Hubblecast, as Béarla) clé|mion|Cannocchiale (Iodáilis) Deirtear gur chruthaigh Galileo an dlí seo trí dhá réad le meáchain éagsúla a ligean anuas ó thúr claonta Pisa gur shroich siad an talamh ag an am céanna. Ní féidir gur fíor é seo, mar go dtiocfadh frithchuimilt leis an aer san áireamh. Ní bhuailfeadh siad an talamh ag an am céanna, ach amháin dá dtitfeadh siad trí fholús.
Naimhdeas
Tharraing Galileo naimhdeas na n-údarás san Eaglais Chaitliceach ar Galileo: Bhí cléir na heaglais e an-chumhachtach ag an am sin agus ní raibh siad sásta nár aontaigh Galileo leo. Bhí intleachtóirí a linne go tréan ar son an gheolárnachais nó an domhanlárnachais, is é sin shíl siad gurb é an domhan lárphointe na chruinne.
Cuireadh Galileo os comhair na Cúistiúnachta, agus cuireadh bac air a chuid smaointe a chraobhscaoileadh. D’ordaigh an Pápa go mbeadh Galileo ina phríosúnach ina theach féin agus chaith sé deich mbliana mar sin go bhfuair sé bás.
Socatra
Is oileánra beag é Socatra nó Sokatra (سُقُطْرَى), ina bhfuil ceithre oileán ann. Tá an t-oileánra suite san Aigéan Indiach 240 ciliméadar soir ó Chorn na hAfraice agus 380 ciliméadar ó dheas ón Leithinis Arabach. Is cuid de Phoblacht Éimin é Socatra. Tá breis is 40,000 duine ina gcónaí sna hoileáin.
Cathracha Sainithe na Seapáine
Léargas Ginearálta
Bíonn roinnt mhaith feidhmeanna a mbíonn ag Rialtas Maorachta tarmligthe d'Cathracha Sainithe sna réimsí oideachas, leas sóisialta, córas séarachais, ceadúnú gnó agus pleanáil uirbeach. Dé gnáth bíonn feidhmeanna éagsúla beaga tarmligthe don rialtas cathrach ach bíonn na cinntí móra glactha ag an Rialtas Maorachta. Mar shampla, bíonn an rialtas cathrach in ann ceadúnú a thabhairt do clinicí beaga, ach bíonn ar an Rialtas Maorachta ceadúnú a thabhairt d'Oispidéil.
100 (uimhir)
Is é 100 an uimhir nádúrtha tar éis 99 agus roimh 101. Is é 'céad' an focal Gaeilge ar 100. Is é C an tsiombail do 100 sna huimhreacha Rómhánacha (centum as Laidin).
Hammersmith Apollo
deas|250px|thumb|Hammersmith Apollo Is ionad siamsaíocht suite i London Borough of Hammersmith and Fulham é Hammersmith Apollo.
Molaibdéineam
Ceann de na miotail trasdultacha é an molaibdéineam, agus é sa ghrúpa chéanna leis an gcróimiam agus leis an tungstan. Miotal liath é. Tá sé níos cosúla leis an tungstan, ó thaobh na ceimice de.
Sean-Mhachaire
Is baile fearainn i gContae Thír Eoghain é Sean-Mhachaire. Tá sé suite i barúntacht Dún Geanainn Láir agus paróiste sibhialta Cabhán an Chaorthainn. Tá achar 426 acra sa bhaile fearainn.
Contae Irion, Texas
Is contae in iarthar Texas é Irion. Is é Mertzon príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 1,599 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, síos ó 1,771 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 77.7% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 21.6%.
Fíonsneachta Fleách mac Dúnchadha
Éirí sealadach as agus bás
Is amhlaidh gur tiomsaíodh an ríliosta is luaite, Buile Choinn, le linn réimeas Fhíonsneachta.
CLG Baile Bricín/An Bóthar Mór
Stair
Socraíodh ar ainm an chlub a athrú go Baile Bricín/An Bóthar Mór sa bhliain 2008 chun an dá thaobh den pharóiste a athaint.
Contae Hutchinson, Texas
Is contae in iarthuaisceart Texas é Hutchinson. Is é Stinnett príomhbhaile an chontae. Is é Borger an chathair is mó sa chontae. Bhí 22,150 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, síos ó 23,857 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 84.1% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 14.9%.
Eòghan MacLachlainn
Fear léinn agus file Ghaeilge na hAlban ab ea Eòghann MacLachlainn (Béarla: Ewen MacLachlan) (1775 –1822). Rugadh agus tógadh i Loch Abar é.
Leon Trotscaí
right|200px|thumb|Leon Trotscaí, sa bhliain [[1929.]] Ba réabhlóidí Boilséiveach agus Marxach é Leon Trotscaí (Rúisis: Лев Давидович Троцкий, Béarla: Leon, Leo, Lev, Trotsky, Trotskii, Trotski, Trotskij agus amanta Trotzky), (7 Samhain, 1879 - 21 Lúnasa, 1940). As an Úcráin dó, rugadh leis an ainm Lev Davidovich Bronstein é (Rúisis: Лев Давидович Бронштейн).
Deoraíocht agus feallmharú
Nuair a díbríodh é i mí Feabhra 1929, chuaigh Trotscaí go dtí na Tuirce agus bhí cónaí air ann idir 1929-1933. clé|mion|1930idí Bhí cónaí air san Fhrainc ó 1933 go dtí 1935 agus san Iorua idir 1935 agus 1937. Chuir rialtas na hIorua amach ón tír é sa bhliain 1937.
Feis Ceoil
Eagraíocht agus comórtas ceoil is ea Feis Ceoil (nó, níos cirte, Feis Cheoil, cé nach bhfuil séimhiú in ainm oifigiúil na heagraíochta ).
Loscadh Mór Londan (1666)
An Domhnach
Go luath sa tráthnóna, chuaigh Pepys, a bhean agus roinnt dá chairde ar an abhainn arís agus chonaic sé go raibh an dóiteán ag scaipeadh fós suas agus síos. Thug siad ordú d’fhear an bháid dul chomh gar don dóiteán agus a ligfeadh an deatach dóibh. Dúirt sé dá mbeadh éadan duine i gcoinne na gaoithe go ndófadh na braonta tine é, nach mór. Tharla sé seo ar fud na Tamaise ar fad. Nuair nach raibh siad in ann na “braonta tine” a sheasamh níos faide, chuaigh an grúpa chuig teach tábhairne ar an mbruach theas agus d’fhan siad ansin gur thit an oíche agus bhí siad in ann an dóiteán a fheiceáil ar Dhroichead Londan agus trasna na habhann. Is mar seo a leanas a rinne Pepys cur síos air: “as only one entire arch of fire from this to the other side of the bridge, and in a bow up the hill for an arch of above a mile long: it made me weep to see it.”
Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe
Is bailiúcháin de 17 mór spriocanna ag na Náisiúin Aontaithe iad na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe nó Spriocanna Forbartha (English'- Sustainable Development Goals nó Global Goals). 'Tháinig na spriocanna i bhfeidhm in 2015 agus beidh siad i bhfeidhm suas go dtí 2030. Tá 169 fóspriocanna i bhfeidhm laistigh de na 17 mór spriocanna freisin.''
Dóchas - An Scátheagras Éireannach d'Eagraíochtaí Forbartha Neamhrialtasacha
Is cumann ionadaíoch é Dóchas le haghaidh eagraíochtaí neamhrialtasacha Éireannacha (NGOanna) atá ag obair i bhforbairt thar lear.
Mar bhratchomhlacht, is fóram é Dóchas trínar féidir lena bhalleagraíochtaí ceisteanna forbartha a phlé. Bíonn deis ag eagraíochtaí dul i gcomhairle agus comhordú le chéile trí mheithleacha ar raon ceisteanna forbartha lena n-áirítear gníomh daonnúil, míchumas, slándáil an tsoláthair bhia, VEID agus SEIF agus oideachas forbartha.
Tá ról lárnach ag Dóchas freisin ó thaobh caighdeáin dea-chleachtais a fhorbairt san earnáil, áit a mbíonn baill ag foghlaim óna chéile agus ag obair le chéile chun na críche sin.
Tyne and Wear
Is contae i Sasana é Tyne and Wear atá suite in oirthear na tíre.
Niamey
Is dócha go raibh lonnaíocht san áit ina bhfuil Niamey inniu sa 18ú haois. Thosaigh baile ag fás i ndiaidh do na Francaigh cur fúthu ann sna 1890idí. Rinne siad príomhbhaile a gcoilíneachta sa chuid sin den Afraic de sa bhliain 1926. Nuair a bhain an Nígir a neamhspleáchas amach sa bhliain 1960, bhí timpeall is 30,000 duine ina gcónaí in Niamey. Bhí 774,255 duine ann de réir meastacháin a rinneadh sa bhliain 2006, agus fás tapa faoin gcathair i gcónaí. mion|Íomhá satailíte de Niamey
Ceann Faoladh mac Blathmaic
Ní fheictear go suntasach níos déanaí a mhuintir, Uí Chinn Fhaoladh.
Idir Shúgradh agus Dáiríre
Aistriúcháin
Aistríodh cuid de scéalta an chnuasaigh go Béarla sa leabhar The Road to Brightcity (Leagan de An Bóthar go dtí an Ghealchathair) le hEoghan Ó Tuairisc. D'fhoilsigh Poolbeg Press as Baile Átha Cliath sa bhliain 1981 é.
Bamako
Is é Bamako príomhchathair Mhailí, in iarthar na hAfraice, agus an chathair is mó sa tír. Tá sé suite ar bhruacha abhann na Nígire. Bhí 1.8 milliún duine ina gcónaí in Bamako de réir thorthaí sealadacha an daonáirimh sa bhliain 2009.
Sa bhliain 2006, fógraíodh Bamako ar an gcathair is tapúla fáis san Afraic agus an 6ú cathair ar Domhan. mion|Cuid de lucht Bamako
Feasta
Iris Ghaeilge a phléigh litríocht, polaitíocht agus eolaíocht ab ea Feasta. Bunaíodh é in 1948 agus é d’aidhm aige Conradh na Gaeilge a chur chun cinn agus scríbhneoireacht nua a chothú.
Corn Uí Chon Cheanainn
Comórtas amhránaíochta ar an sean-nós do mhic léinn tríú leibhéal in ómós do Chiarán Ó Con Cheanainn is ea Corn Uí Chon Cheanainn.
Cúmánaigh
Maidir leis na Gagauz, a ghlac leis an gCríostaíocht Oirthearach, labhraíonn 150,000 duine acu a dteanga féin i gcónaí, an chuid is mó acu sa Mholdóiv, áit a bhfuil poblacht fhéinrialaitheach dá gcuid féin acu. Ní thugann siad "Cúmánaigh" orthu féin, áfach, agus dealraíonn sé nach Cúmánaigh amháin a bhí ina gcuid sinsear, ach iarsmaí na bpobal Turcach eile freisin a raibh cónaí orthu sna Balcáin, nó a dtriall ansin.
Filiméala
thumb|Luscinia megarhynchos Is éan é an filiméala. Is baill d'fhine na Muscicapidae iad.
Críostóir Colambas
Cúlra
Roimh i bhfad bhí impireacht mhór ag an Phortaingéil san Afraic, san India agus in Oirdheisceart na hÁise. Ba ghairid go raibh an Spáinn in iomaíocht leo.
Deirtear gurbh é Colambas an chéad Eorpach a tháinig go Meiriceá, cé go ndeirtear freisin gur tháinig Naomh Breandán nó na Lochlannaigh ann roimhe. Níorbh é Colambas an chéad duine le críocha Mheiriceá a aimsiú, cinnte. Bhí Meiriceánaigh Dhúchasacha ina gcónaí ann i bhfad sular bhain seisean an áit amach.