cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sliabh gCleath
Sliabh i gContae an Chabháín é Sliabh gCleath. Ag 53.953662° thuaidh, 7.297018° thiar, tá sé 320 m in airde, le starraiceacht 203 m maidir leis an timpeallacht áitiúla. Is é an bhinn is airde i gceantar Cabhán lárnach agus de réir sin tá neart aeróga cumarsáide lonnaithe air, an chuid is mó ar a fhánaí theas.
Calafort Ros Láir
Is baile suite i gContae Loch Garman é Calafort Ros Láir.
Lynn Bari
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Lynn Bari (18 Nollaig, 1913 – 20 Samhain, 1989).
Arcturus
Tréithe
U−B innéacs dathach	+1.28
Réaltmhéadracht
Dec.: −1999.40[5] mais/bhl
Mionphointí
Mais	1.08±0.06 M☉
Sabhna
Seomra an Allais
Tá seomra allais i ngach sabhna, agus is ionann iad an seomra sin agus an sabhna sa chiall is cúinge. Istigh sa seomra seo atá an sorn (Fionlainnis: kiuas) agus na binsí nó na seilfeanna (Fionlainnis: lauteet, uimhir uatha: laude) ar a mbíonn na daoine ina suí nó ina luí. Bíonn na binsí ó mhéadar amháin go méadar go leith (1 m - 1.5 m) os cionn an urláir.
Béasaíocht agus Nósanna sa Sabhna Fionlannach
An té a théann ag snámh i gceann de na poill phoiblí snámha san Fhionlainn, caithfidh sé tamall a chaitheamh sa sabhna roimh an dreas snámha agus ina dhiaidh. Níl sé ceadaithe culaith shnámha a choinneáil ort istigh sa sabhna, nó bíonn clóirín in uisce an phoill snámha leis na frídíní a mharú, agus dá rachfá isteach sa sabhna agus iarsmaí an chlóirín seo fágtha i do chulaith, ghalódh an clóirín i dteas an tsabhna agus d'fhéadfadh sé ailléirge a chur ar na hionnaltóirí eile.
Soilsiú déghnéasach
Siombalachas
Cháin Amelia Perrin úsáid na ndathanna seo nuair a bhíonn carachtair dhéghnéasacha le feiceáil i bhfíseáin teilifíse agus ceoil, ag scríobh san iris Cosmopolitan go gcuireann an íomhá seo le “steiréitíopaí déghnéasacha”. Áitíonn Perrin gur gnách gur soilse neoin a tháirgeann soilsiú den chineál seo, rud a chuireann “clubanna agus urláir damhsa” i gcuimhne don bhreathnóir, agus tugann sé seo le tuiscint nach bhfuil i gceist le “caidrimh agus gaolta déghnéasacha ach ‘turgnaimh’ — rud nach dtarlaíonn ach nuair a bhíonn tú ar meisce ar oíche scléipe.”
Frithionaid
Is éard is frithionaid ann ná dhá ionad ar thaobhanna urchomhaireacha den Domhan ar féidir iad a cheangal le líne dhíreach trí lár an Domhain. Mar shampla, is frithionaid iad Baie de la Seine sa bhFrainc (49° 45′ thuaidh is 1° thiar) agus Oileán an Fhrithionaid sa Nua-Shéalainn (49° 42′ theas is 178° 50′ thoir). Úsáideann Eorpaigh an téarma na Fritíortha go neamhchruinn ag tagairt don Astraláise.
Oghma
Sinsearacht agus clann
Ba é Elatha a athair agus Eithne a mháthair a deirtear de ghnáth, Éadaoin scaití. . Sa chlann leis, bhí Daghdha, Fiacha, Delbáeth, Allód agus Bres. Ba iad Dealbhaodh agus Tuireann beirt i measc a mhac.
Dudley Moore
B'aisteoir Sasanach é Dudley Stuart John Moore (a rugadh ar an 19 Aibreán 1935 – 27 Márta 2002).
Canopus
Ainmneacha eile
Suhayl, Suhel, Suhail, Alpha Carinae.
Éadan Doire, Co. Uíbh Fhailí
Stair
Sa 16ú haois, ba é Coolestown ainm an bhaile. Sa bhliain 1911, bhí daonra an bhaile méadaithe go 2204 duine. Rinneadh an chéad charr in Éirinn, an Alesbury in Éadan Doire.
Cath Chnoc Fíodh na gCaor
Rinneadh ionsaí ar an gCnoc i mbáisteach throm le gunnaí móra ar feadh cúpla uair an chloig. Ní raibh ach pící ag go leor de na Gaeil, agus buaileadh iad gan stró.
Dolores McNamara
Bhí €115 milliún buaite ag Dolores McNamara i 2005 sa chrannchur Euromillions.
Tighearnas nan Eilean
Somhairle Mac Gille Brìdhde
Sa 12ú haois, bhí Somhairle Mac Gille Brìdhde (?1117-1164) ina thiarna cogaidh tábhachtach. De réir na béalaithrise, ba Lochlannach é athair Shomhairle, ach ba bhean Ghaelach a mháthair. Sa bhliain 1140, phós Somhairle Raghnailt, iníon Olaf Ruaidh, rí Oileán Mhanann agus na nOileán. Sa bhliain 1156, bhuaigh Somhairle ar Ghoraidh Dubh, mac Olaf Ruaidh agus rí Lochlannaigh nan Eilean, agus fuair sé Inse Gall agus Eilean Mhanainn faoi smacht. Ach bhí Somhairle ag iarraidh fearann ar an mórthír freisin. Sa bhliain 1164, bhí Somhairle i mbun feachtais in Earra-Ghàidheal agus bheartaigh sé ionsaí a dhéanamh ar an Rinn Friú, ach d'fheall agus maraíodh Somhairle ag a dhámhach féin. Nuair a d’éag Somhairle fuair mac Shomhairle, Dùghall agus a bheirt gharmhac, Ruairidh agus Dòmhnalll, an ríocht agus bhunaigh gach duine acu a chlann féin: fuair Dòmhnall agus a chlann Ìle, agus sa 14ú haois ba iad Clann Dòmhnaill an cine ba thábhachtaí.
Dún Chormaic
Is baile suite i gContae Loch Garman é Dún Chormaic.
Michael Mansfield
Abhcóide Sasanach is ea Michael Mansfield, QC (a rugadh ar 12 Deireadh Fómhair 1941), duine de na dlíodóirí le dlí coiriúil is mó le rá ag Barra Shasana agus urlabhraí ar son a lán cúiseanna forásacha. clé|mion|2013
Gairm
clé|mion|2015 Céimí de chuid Ollscoil Keele, glaodh Mansfield chun an Bharra (in Ósta Gray) sa bhliain 1964 agus chun an Bharra Laistigh sa bhliain 1989.
Mainchín
Saol
Tá paróiste Mainchín Naofa suite ar bhruach thuaidh cathair Luimnigh. Deirtear go bhfuil Séipéal Caitliceach Mhainchín suite ar shuíomh shuíomh na sean-mhainistreach i Sparr Thuamhan in aice le Carraig an Chonartha agus Droichid Thuamhan.
Mick McCarthy
Gairm
Ansin bhí McCarthy ina thraenálaí leis an bhfoireann Sasanach Ipswich.
Badhbh (bandia)
Tairngreacht deireadh an tsaoil
Thit sé tairngreacht ansin maidir le deireadh an domhain, "gach olc a mbeadh ann, gach galar agus gach díoltas. Mar gheall sin chan sí an duan a leanas.":
Sanasaíocht
Áitíonn W. M. Hennessy go raibh brí fearg, fraoch nó foréigean ag an bhfocal bodb nó badb ó bhunús, agus tháinig in ann trátha an brí cailleach, sidhe nó bandia air, léirithe sa bhéaloideas mar feannóg.
Breithrialú
Coiscíní
Clúdach a chuirtear ar an mbod sula dtosaíonn comhriachtain is ea coiscín. As laitéis is sileacón a dhéantar coiscíní.
Bailítear seamhan (nó síol) an fhir i mealbhóg ag barr an choiscín, ionas nach mbeidh sé in ann dul isteach i gcorp mná chun toircheas a sheachaint.
Caipíní
Tá gairis mheicniúla eile in úsáid freisin — sciatha, scairteacha, is caipíní — a chuireann an bhean isteach ina faighin agus is gá a choinneáil ina ionad ar feadh 6-8 uair i ndiaidh comhriachtana. Feabhsaíonn speirmicíd éifeacht na ngaireas seo.
An modh rithime
Tá seachaint comhriachtana i dtréimhse shábháilte, an modh rithime, bunaithe ar an timthriall míosta a bheith go hiomlán tréimhsiúil agus an t-ubhsceitheadh a bhrath go cruinn, ach ní iontaofa an dá thairiscint seo agus mar sin ní iomlán éifeachtach an modh é seo. clé|mion|300x300px|Caidhp faoi speirmicíd
Oxford English Dictionary
Stair
Foilsíodh ar an 29 Eanáir 1884 an chéad fhascúl (nó mír) den Oxford English Dictionary (A go Ant). Thóg sé níos mó ná ceithre bliana is daichead ar an gcéad eagrán den fhoclóir a chur i gcrích, nuair a foilsíodh an fascúl a chlúdaigh Wise go dtí an deireadh.
Newland, Carolina Thuaidh
Is é Newland príomhbhaile Contae Alexander, Carolina Thuaidh. Bhí 698 ina gcónaí i Newland sa bhliain 2010.
Tacainít
Mianach iarainn de ghrád íseal. Carraig mheirgeach cosúil le cloch thine, a bhfuil níos lú ná 30% d'iarann inti. Gan mhaith le fada, de bharr cé chomh deacair is atá sé an miotal a bhaint aisti. Ach tá modhanna nua ann chun saothrú an mhianaigh seo a dhéanamh fiúntach: mianach a bhriseadh ina mhillíní, agus polladh na gcarraigeacha le scairdeanna uisce.
Seán Céitinn
Saol
Chum sé múraíl ag Aonach an Domhain i Nua-Eabhrac sa bhliain 1939.
Droichead an Chaisleáin
Áiseanna
I measc na n-áiseanna, tá 3 bhialann, 2 grósaeirí, siopaí troscáin, gairdín pobail, scoil náisiúnta (Naomh Íobar) agus teach tábhairne. mion
Tagairtí
"All Ireland Senior Hurling Championship Roll of Honour". The GAA website. Arna rochtain ar 5 Bealtaine 2015 . http://www.gaa.ie/about-the-gaa/gaa-history/rolls-of-honour/
Matt Targett
Southampton (2003-2019)
Ainmníodh é mar Imreoir óg an tSéasúir Southampton do 2014–15 .An 4 Lúnasa 2017, shínigh Targett conradh nua cúig bliana le Southampton, ag leathnú a chuid fanacht sa chlub go samhradh 2022.
Campa báis Sobibór (an Pholainn)
Oibríocht
I Sobibór, chaití na corpáin sa mhullach ar a chéile agus iad á ndó ansin. An luaith a gheibhtí mar seo, chuirtí sa talamh nó leis an ngaoth í.
Peadar Ó Doirnín
mion|Tá Peadar Ó Doirnín curtha i bh[[Foirceal, Contae Lú]] Bhí Peadar Ó Doirnín (timpeall ar 1700-1769) ar dhuine de na filí ba mhó clú i gCúige Uladh san ochtú haois déag. Is le traidisiún filíochta agus amhrán aíochta Oiriall a shamhlaítear é, cosúil le hArt Mac Cumhaigh, Cathal Buí Mac Giolla Ghunna agus Séamas Dall Mac Cuarta. D'fhéadfá a rá gur cuid d'Éirinn faoi cheilt a bhí ann, mar a déarfadh Dónall Ó Corcora, is é sin, ar thraidisiún Gaelach na filíochta in Éirinn i ré na bpéindlíthe.
Joensuu
Tá craobh d'Ollscoil Oirthear na Fionlainne ag obair sa chathair, chomh maith leis an bpolaiteicnic úd Karelia-ammattikorkeakoulu.
Kurt Cobain
Fear umhal agus ciúin a bhí ann, ach bhí an-bhrú curtha air thar oíche le clú nach raibh á lorg aige riamh. Thosaigh daoine sna meáin ag tabhairt "urlabhraí na glúine" air, ach dhiúltaigh Cobain an smaoineamh seo go borb. Bhí trom-imní air chomh maith i gcónaí, mar cheap sé go raibh sé ag brath na n-idéalaí punc-rac a bhí aige agus a ghrúpa, nuair a thosaigh siad ag fás agus ag éirí ró-rathúil. Agus ó thaobh a shaol pearsanta de, bhíodh sé i gcónaí ag streachailt le fadhbanna éagsúla, gruaim agus mí-úsáid drugaí na cinn ba mheasa dóibh.
Pósadh
mion Timpeall an ama a chas Nirvana ar an gclár Saturday Night Live, fuair Love amach go raibh sí ag iompar clainne le leanbh Khurt. Ar an 24 Feabhra 1992, roinnt laethanta tar éis dheireadh chamchúirte Nirvana san Aigéan Ciúin, phós Kurt agus Love le chéile ar Trá Waikiki Haváí. Sa tsearmanas, bhí Love gléasta i ngúna sróil agus lása de chuid Frances Farmer, agus chaith Kurt pitseámaí uaine, ós rud é go raibh sé "ró-leisciúil chun "tux" (casóg dinnéir) a chuir air". Bhí Grohl agus a bhean i láthair ag an bpósadh, ach ní raibh Novoselic ann de bharr achrainn. Bhí athrú dearfach an-mhór i sonas Khurt ag an bpointe seo, agus d'adhmhaigh sé in agallamh leis an iris Sassy go raibh sé chomh tógtha le Love nach raibh pioc suime aige sa bhanna.
Aontas Afracach
Stair
Tháinig an tAontas Afracach in ionad Eagraíocht um Aontas na hAfraice (EAA). Bunaíodh a chuid institiúidí (An Coimisiún, an Pharlaimint Phan-Afracach agus an Chomhairle Síochána agus Slándála) in Iúil 2003, ag cruinniú Maputo i Mósaimbíc.
Kione ny h-Ayrey
Is é Kione ny h-Ayrey (Béarla: Pointe of Ayre) an áit is faide ó thuaidh in Oileán Mhanann. Tá sé suite ag ceann thuaidh de Bhá Rhumsaa, 10 km (6.2 míle) taobh thuaidh de Rhumsaa. Tá sé insroichte ar an mbóthar A16 ó Skyll Vreeshey (Séipéal Bhríde). Níl áit ar bith eile ar an oileán níos gaire do mhórthír na Breataine agus é ina luí 26 km (16 míle) taobh theas de Burrow Head.
Aontú Louvre
mion|Dollar vs Deutsche mark Comhaontas idir tíortha mar iarracht le luach dollair SAM a chobhsú ar 22 Feabhra 1987 ab ea an Aontú Louvre, i bPáras.
Asterix (carachtar ficseanúil)
Is carachtar ficseanúil sa tsraith Asterix é Asterix.
Dick Cheney
Fear gnó agus iarpholaiteoir Meiriceánach is ea Richard Bruce Cheney (a rugadh ar 30 Eanáir 1941). Bhí sé ina 46ú leasuachtarán ar Stáit Aontaithe Mheiriceá, ó 2001 go dtí 2009, nuair a bhí George W. Bush ina uachtarán. Fear mór cogaidh a bhí ann, i bhfad amach ar an eite dheis.
Lubichowo
mion|299x299px|an lárionad Is baile beag i dtuaisceart na Polainne é Lubichowo (IPA: lubiˈxɔvɔ; Liebichau, Caisiúibis: Lëbichòwò). Lárionad riaracháin Bhardasacht Lubichowo atá ann.
Sa bhliain 2009 bhí 2,276 duine ina gcónaí sa sráidbhaile.
Asheville, Carolina Thuaidh
Is é Asheville príomhbhaile Contae Buncombe, Carolina Thuaidh. Is í an chathair is mó in Iarthar Carolina Thuaidh, agus an 11ú cathair is mó i Carolina Thuaidh. Ba é daonra na cathrach ná 83,393 de réir daonáireamh na Stát Aontaithe 2010. Is í an phríomhchathair i gceantar cathrach ceithre chontae Asheville, le daonra de 424,858 in 2010. Tá Asheville ina bhaile d’Ionad Náisiúnta Sonraí Aeráide na Stát Aontaithe (NCDC), an chartlann ghníomhach sonraí aimsire is mó ar domhan.
Bhí an talamh ina bhfuil Asheville faoi láthair mar chuid den Cherokee Nation go dtí gur tháinig an taiscéalaí Spáinneach de Soto go dtí an ceantar i lár na 1500idí. Thosaigh baile Asheville i 1784 nuair a shocraigh an Coirnéal Samuel Davidson sa cheantar. I 1790 chomhaireamh Daonáireamh na SA 1,000 duine sa réimse seo nach raibh Meiriceánaigh Dhúchasacha san áireamh. Tháinig Buncombe ina chontae oifigiúil i 1792 agus ainmníodh cathair an chontae mar “Baile Mhuiris” i 1793 agus athainmníodh “Asheville” i ndiaidh Ghobharnóir Carolina Thuaidh Samuel Ashe.
Roonysvaie
Is áit i Skeerey Malew, Oileán Mhanann í Roonysvaie (Ronaldsway). Tá sé suite i ndeisceart an oileáin idir Balley Sallagh agus Balley Chashtal. Tá aithne ar an áit de bharr go bhfuil Aerfort Oileán Mhanann suite ann. Sna seanlaethanta bhí RNAS Ronaldsway ann chomh maith.
Eiraght Ashoonagh Vannin
Tá Eiraght Ashoonagh Vannin freagrach as:
Spermatophyta
Cuimsíonn spermatophyta (ón Greígis: Σπερματόφυτα) na plandaí a tagann  síolta. Tá na spermatophyta foroinn den foríocht embryophyta (plandaí a fhásann ar an talamh). Bíonn fréamhacha, gais agus duillí ar na plandaí seo agus tagann síolta orthu.
Obelix
Is carachtar ficseanúil sa tsraith Asterix é Obelix.
Sraith UEFA na Seaimpíní 2017/2018
Rannpháirtithe de réir tíre
San iomlán, ghlac 78 bhfoireann as 54 chónaidhm páirt san eagrán seo de Shraith na Seaimpíní (gach cónaidhm seachas Lichtinstéin). Baineadh úsáid as rangú UEFA na dtíortha chun líon na bhfoirne as gach tír a shocrú:
Crióiginic
deas|200px|thumb|Nítrigine leachtach Eolaíocht is iniúchadh damhnaí ag teochtaí fíorísle, níos lú ná timpeall 90 K (-183 °C). Is féidir cuid mhaith próiseas a anailísiú níos éasca ag teochtaí fíorísle mar nach gcuireann iarmhairtí teirmeacha isteach orthu, agus bíonn iompar aisteach doréamhinste ag ábhair gar don dearbhnialas teochta. Sampla fíorspéisiúil is ea forsheoltacht ábhar áirithe faoi bhun teochtaí criticiúla atá sainiúil do na hábhair ar leith sin. Sampla eile is ea forshreabhacht ábhar faoi chúinsí teochta ísle.
Loch Garman
Sláinte
Ospidéal Ginearálta Loch Garman a chuireann seirbhís leighis ar fáil don chontae agus don cheantar máguaird. Ospidéal ginearálta atá ann a chludaíonn roinnt sainréimsí; cnáimseachas, péidiatraic, gínéiceolaíocht chomh maith leis an míochaine agus an mháinliacht ghinearálta.
Cathair Eoin, Talamh an Éisc agus Labradar
Tá Baile Eoin suite ar Leithinis Avalon.
Stair
Rinne na heitleoirí Briotanacha John Alcock agus Arthur Brown an chéad eitilt thrasatlantach gan stad ar an 14 go 15 Meitheamh 1919.. D'eitil siad ó 'Lester's Field', ar 14 Meitheamh ag 1:45 p.m.
Beaufort, Carolina Thuaidh
Is é Beaufort príomhbhaile Contae Carteret, Carolina Thuaidh. Bhí 4,039 ina gcónaí i mBeaufort sa bhliain 2010.
Pápa Urban VII
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Urban VII.
Emmet Daltún
An Chéad Chogadh Domhanda
Le linn Chath an Somme i Meán Fómhair 1916, bhí Daltún páirteach i gcomhrac fuilteach le linn Chath Ginchy, inar maraíodh nó gortaíodh os cionn 4,000 Éireannach. I measc na dtaismeach bhí Tom Kettle, iar-Fheisire Parlaiminte náisiúnach agus cara d’athair Dalton agus do Emmet féin. Bronnadh an Chrois Mhíleata ar Daltún as a ghaisce sa chath. Ina dhiaidh sin aistríodh é go dtí an 6ú Cathlán, Reisimint Laighean, agus seoladh chuig Salonika, agus go dtí an Phalaistín ina dhiaidh sin, áit a raibh sé ina cheannasaí cuideachta agus ansin rinne sé maoirseacht ar scoil snípéirí in El Arish. I 1918 athlonnaíodh Daltún arís chun na Fraince, agus i mí Iúil tugadh ardú céime dó mar Chaptaen, ag fónamh mar theagascóir.
Cathleen Ni Houlihan
Ghlac Maud Gonne an phríomhpháirt i ndráma Yeats, mar Cathleen nó “seanbhean Éireannach” a chaoineann dá ceithre cúige a ghabh an coilíneach Sasanach.
Gár
Is ainmhí é an gár. Mamach atá ann.
The Rain
Banna Manchain-rac ab ea The Rain. Bhunaigh Chris Hutton (príomhamhránaí), Paul "Bonehead" Arthurs (giotár), Paul "Guigsy" McGuigan (dordghiotár) agus Tony McCarroll (drumaí) an banna sna 1980idí. Ainmníodh an banna in ómós an amhráin Rain de chuid Beatles (taobh B ar Paperback Writer).
Taicéacairde
Ráta mínormálta ard buailte an chroí. Is féidir go dtarlóidh sí trí ghnáthphróiseas fiseolaíoch, cosúil le haclaíocht nó ionghabháil drugaí mar chaiféin nó amfataimín, nó neamhord ginearálta, cosúil le hionfhabhtú géar nó hipirtíoróideacht. Is féidir go dtarlóidh sí de bharr neamhord croí ar leith a réabann na gnáthbhealaí leictreacha i matáin an chroí, agus féadfaidh bualadh an chroí a bheith neamhrialta ansin. Má bhíonn an ráta buailte an-ard, ní bhíonn am a dhóthain chun na seomraí a líonadh le fuil idir na buailtí, ní chaidéalaíonn an croí dóthain fola le gach bualadh, agus tarlaíonn cliseadh croí.
Edenton, Carolina Thuaidh
Is é Edenton príomhbhaile Contae Chowan, Carolina Thuaidh. Bhí 5,004 ina gcónaí in Edenton sa bhliain 2010.
Aontú Plaza
mion|Dollar vs Deutsche mark Comhaontas idir tíortha mar iarracht le luach dollair SAM a chobhsú ar 22 Nollaig 1985 ab ea an Aontú Plaza, i Nua-Eabhrac.
Disenchantment
Cuid 1
Glaonn dualgais banphrionsa, ach b’fhearr léi a bheith ag ól. Exasperates Bean Free-spirited an rí mar scriosann sí havoc lena deamhan agus elf pals.
Cuid 2
Siúlann Banphrionsa Bean ard-spioradach trí ifreann chun cara a shábháil, foghlaimíonn sí faoi chinniúint mistéireach atá leagtha síos di, agus cuidíonn sí le ríocht a hathar a athbhunú. Fanann comhcheilg agus contúirt.
Teilgthe gutha agus carachtair
Abbi Jacobson as Bean, banphrionsa déagóirí as Dreamland. Banphrionsa Tiabeanie Mariabeanie de la Rochambeaux Grunkwitz an t-ainm iomlán atá uirthi. Is breá léi a bheith ag ól. Féadfaidh sí a bheith déghnéasach nó pansexual.
Eric Andre mar Luci, deamhan pearsanta Bean.
Tress MacNeille mar Queen Oona, an dara bean agus iarbhean chéile King Zøg agus leasmháthair Bean. Is créatúr amfaibiach í as Dankmire a phós isteach sa teaghlach mar chuid de chomhghuaillíocht idir na ríochtaí.
mar mhac hibrideach Bonnie Prince Derek, mac hibrideach Zøg agus Oona, agus leath dheartháir Bean.
22 Bealtaine
Is é an 21 Bealtaine an 142ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 143ú lá i mbliain bhisigh. Tá 223 lá fágtha sa bhliain.
Éirchód
deas|200px|thumb|Bosca poist in [[Éire|Éirinn.]] Is córas é Éirchód (Béarla agus an trádmharc: Eircode) a thugann cód sainiúil aitheantais seacht n-uimhir do gach gabháltas in Éirinn. . Cuireann an córas postchóid ar a gcumas do dhaoine agus do ghnólachtaí teacht ar gach seoladh in Éirinn. Is é An Post, an tseirbhís phoist i bPoblacht na hÉireann, a chuireann an córas Éirchóid ar fáil.
Cogadh na Saoirse (Éire)
Tugtar Cogadh na Saoirse (nó an Cogadh Angla-Éireannach), 21 Eanáir 1919 - 11 Iúil 1921, ar an treallchogadh idir Rialtas na Breataine in Éirinn agus Óglaigh na hÉireann, a bhí faoi smacht na Chéad Dála. Parlaimint neamhspleách a bhí ann, agus í curtha i dtoll le chéile as feisirí Éireannacha a vótáladh isteach in olltoghchán Westminster sa bhliain 1918, an tromlach acu a thoiligh le dul ar an Dáil mar theachtaí.
Tús an Chogaidh
Thosaigh an cogadh nuair a mharaigh cathlán de chuid an IRA beirt oifigeach de chuid Chonstáblacht Ríoga na hÉireann ar an tSulchóid Bheag i gContae Thiobraid Árann ar an 21 Eanáir 1919. Breathnaítear ar an ionsaí mar thús oifigiúil le Cogadh Saoirse na hÉireann.
Mícheál Ó Coileáin agus an tIRA
Chuir sé bun le gréasán spiaireachta i measc na bpéas, agus d'éirigh leis cuid mhaith den riarachán Sasanach a insíothlú lena chuid spiairí. Bhunaigh an Coileánach, fosta, an "Scuad", a bhí dírithe ar ghníomhairí de chuid na "Ranna G" a fheallmharú. Is é an rud a bhí i gceist leis an "Roinn G" ná roinn pholaitiúil na bpéas i mBaile Átha Cliath. Bhí an-fhuath ag na hÓglaigh ar an roinn seo, nó is é an cineál oibre a bhí idir lámhaibh ag an Roinn ná baill den ghluaiseacht Phoblachtach a aithint, a nochtadh agus a chimiú. Tugadh an rogha dá lán acu, áfach, éirí as a gcuid oibre agus Éire a thréigean, agus is iomaí duine acu arbh fhearr leis an dara rogha seo ná bás a fháil.
"Anois, caithigí bhur gcuid pléascán linn!"
Bhí na gunnaí gann agus an lón cogaidh féin ag rith orthu, agus mar a dúirt Risteard Ó Maolchatha, dá fheabhas a bhí na hÓglaigh ag cur cogadh eadarnaíoch, "ní raibh siad in ann fórsaí na Corónach a chaitheamh amach as aon áit ba mhó ná gnáthbhearaic de chuid na bpéas". Nuair a tháinig an Sos Cogaidh, bhí formhór na gceannairí, Mícheál Ó Coileán ach go háirithe, suite siúráilte nach raibh mórán teacht aniar fágtha san IRA, agus an cineál eagraíocht a bhí air. Mar sin, b'é an rún a bhí acu ná an cogadh a fhairsingiú go Sasana féin. Ar dtús, bhí siad meáite ar duganna Learphaill a bhuamáil agus targaidí tábhachtacha eacnamaíochta eile a ionsaí.
Cogadh na Bolscaireachta
Bhí na sagairt Chaitliceacha, nó an chuid ab fheiceálaí acu, - bhí siad ag lochtú mhí-úsáid na láimhe láidre ar an dá thaobh. Má bhí féin, b'iad na hÓglaigh a fuair an chuid ba mheasa den íde bhéil, nó bhí sé i ndúchas agus i dtraidisiún na hEaglaise Caitlicí Poblachtánachas na láimhe láidre a dhamnú.
Sos Cogaidh
mion|Slua ag [[Teach an Ardmhéara|Teach an Ard-Mhéara, BÁC, roimh fhógairt sos cogaidh ar an 8ú Iúil, 1921]] Tháinig sórt deiridh leis an gcogadh ar an chéad lá dhéag i mí Iúil, 1921. Fógraíodh sos cogaidh idir an IRA agus fórsaí na Corónach ar an 8 Iúil 1921, a tháinig i bhfeidhm ag meánlae ar an 11 Iúil 1921.
Edith Anne Stoney
Óige agus Oideachas
Bhuaigh Stoney scoláireacht chuig Newham College Cambridge I 1893. Ag an am sin, ní tugadh céimeanna do cailiní mar sin go oifigiúl níl sí céimithe ón ollscoil ag bliantaí ina dhiadh bhronnadh BA agus MA uirthi ó Trinity College.
Míoltóg ghainimh
Míoltóg bheag ghruagach a fhaightear go minic i ngnáthóga taise foscúla. Itheann cuid acu trí fhuil veirteabrach a dhiúl, daoine ina measc. Feidhmíonn cuid acu mar iompróirí galar cosúil le léismeainiáis.
Ahmed Cevdet Pasha
Sa bhliain 1895 a d'éag Ahmed Cevdet Pasha agus tá sé curtha i reilig Fatih (mosc in Iostanbul).
Taifeadadh digiteach
Sna 1990idí tháinig fuaimchraoltóireacht dhigiteach chun cinn mar chóras ardchaighdeáin tarchur raidió, an dlúthchaiséad digiteach mar fhormáid do théipchaiséid, agus an diosca digiteach físe (DVD), a bhí cosúil leis an dlúthdhiosca ach déthaobhach ilchisealach chun a thoilleadh stórála a mhéadú as cuimse.
Claydon House
Is teach mór suite i mBuckinghamshire é Claydon House.
Cornán caisil
Is planda é an cornán caisil.
Uisce Éireann-Irish Water
Chomh maith le freagracht a bheith aige i leith seirbhísí uisce poiblí, tá Uisce Éireann ag déanamh cinntí caipitil agus cinntí infheistíochta maidir le bonneagar uisce na tíre ar bhonn náisiúnta.
Díthocsainiú digiteach
mion Ciallaíonn staonadh digiteach nó díthocsainiú digiteach go nglacann duine sos ón teicneolaíocht ar feadh tamaill. Ceapann daoine go bhfuil sé go deas uaireanta briseadh a ghlacadh ó na scáileáin, chun am a chaitheamh ag labhairt le daoine eile nó chun leabhar a léamh. mion|2015ː graifítí i m[[Bancác|Bangkok]]
Hans Frank
Triail agus bású
Mar gheall ar a páirt a bhí ag Frank i gcoireanna cogaidh agus i gcoireanna in aghaidh na daonnachta, ghearr an Binse Míleata Idirnáisiúnta pionós an bháis air. Crochadh Frank ar an 16 Deireadh Fómhair 1946. clé|mion|Crochadh Frank ar [[16 Deireadh Fómhair 1946]] Rinne Frank scéal mór den aithreachas a bhí air go raibh páirt aige sna coir eanna sin agus den dearcadh creidimh nua a bhí á mhaíomh aige. Níl na staraithe ar aon intinn fós an raibh sé dáiríre faoi sin.
An Túinéis
Earrach na nArabach agus réabhlóid
Bhí Réabhlóid na Túinéise ina fheachtas dian easumhlaíocht shibhialta. Bhí na ceardchumann chun cinn sna hagóidí. Bhí na hagóidí seo mar spreagadh do Earrach na nArabach. Is é bás Mohamed Bouazizi, díoltóir sráide a chur lámh ina bhás féin nuair a chur sé é féin trí thine ar 17 Nollag 2010 toisc go raibh a chuid earraí coigistithe agus é náirithe ag oifigeach bardasach, a bhí mar thúsphointe den réabhlóid. Bhí olc ar na daoine agus bhí feachtas agóidíochta agus foréigean ar na sráideanna. D'éirigh an tUachtarán Zine El Abidine Ben Ali as oifig ar 14 Eanáir 2011 tar éis 23 bliain mar cheannaire na tíre. Lean na agóidí ar aghaidh go dtí go raibh cosc curtha ar an páirtí a bhí i gcumhacht, an ' Rassemblement Constitutionnel Démocratique'.
Eochaid Étgudach
Daire Doimthech
Bhí beirt ríthe an sna seanscéalta darbh ainm Daire Doimthech: athair Eochada, Daire mac of Conghal; agus Dáire Doimthech mac Sithbolg, rí na Teamhrach.
Taifeadadh fuaime
Dhéantaí an fhuaim a atáirgeadh trí ghlacaire snáthaide i bhfónagraf a dhéanadh gluaisní na snáthaide sa chlais ar an diosca a thrasduchtú le criostal pisileictreach chuig fuaimchomhartha leictreonach is a athrú ar ais ina fhuaim le callaire.
Jennie Wyse Power
Ba ghníomhaí, feimineach, polaiteoir agus bean ghnó Éireannach í Jennie Wyse Power (née O'Toole; 1 Bealtaine 1858 – 5 Eanáir 1941). Rugadh í gCill Mhantáin sa bhliain 1858. Bhí sí gníomhach ar son cearta na mban agus saoirse na tíre, le linn a saol. Bhí sí ina ball de Chonradh na Talún, agus d'éirigh sí mór le hAnna Parnell. Thacaigh sí le Charles Parnell, agus phós sí duine eile dá lucht leanúna, John Wyse Power i 1883. Bhí ceathrar clainne orthu, agus bhí cónaí ar an gclann i gCill Dara agus ansin i mBaile Átha Claith.
Chabhraigh Wyse Power le bunú Inghinidhe na hÉireann in 1900. Bhí sí ar bhaill bhunaidh de Chumann na mBan in 1914, agus bhí sí ar choiste gnó Shinn Fein ó 1908-1911. Ba sufraigéid í freisin, agus bhí sí mór le Hanna Sheehy-Skeffington, agus ina ball den Irish Women’s Franchise League.
David Bellamy
Is láithreoir teilifíse Sasanach é David James Bellamy, a rugadh in Londain, Sasana ar an 18 Eanáir 1933. Luibheolaí agus feachtasóir ar son an chomhshaoil atá ann chomh maith. Cónaíonn sé i gContae Durham agus múineann sé ag Ollscoil Durham.
Kwasi Kwarteng
Is polaiteoir de chuid Pháirtí Coimeádach na Breataine é Akwasi Addo Alfred Kwarteng (rugadh 26 Bealtaine 1975 ) atá ina Fheisire Parlaiminte ó 2010 i leith.
Monica Seles
Iar-imreoir leadóige is ea Monica Seles. Rugadh i Novi Sad, an tSeirbia í ar an 2 Nollaig, 1973.
Gramadach na Gaeilge
Ainmfhocal firinscneach uatha
Má thagann an aidiacht ar lorg ainmfhocal firinscneach uatha sa tuiseal ainmneach, ní bheidh claochlú tosaigh ar bith ar an aidiacht: an fear mór. Ar lorg an tuisil ghinidigh, áfach, caolófar consan deiridh na haidiachta, agus séimheofar an consan tosaigh: gluaisteán an fhir mhóir. Má tá an consan deiridh caol cheana féin, ní féidir é a chaolú tuilleadh, ar ndóigh: an buille réidh (tuiseal ainmneach), fear an bhuille réidh (tuiseal ginideach). Na haidiachtaí a bhfuil -ach ag crochadh díobh, déanfar -igh den -ach seo: an fear tuirseach - codladh an fhir thuirsigh; an múinteoir Éireannach - ceachtanna an mhúinteora Éireannaigh.
Ainmfhocal baininscneach uatha
Ar lorg ainmfhocal baininscneach uatha sa tuiseal ainmneach, séimheofar an aidiacht: bean mhór, baintreach thuirseach, fuinneog bhriste, bliain fhada, teanga dhothuigthe, agus araile.
"Tuiseal tabharthach" (má tá a leithéid ann)
Is ar éigean a chaithfidh tú na foirmeacha speisialta tabharthacha sin a úsáid go gníomhach i nGaeilge an lae inniu, ach tiocfaidh sé isteach áisiúil iad a aithint agus a thuiscint ag an té a bheidh ag léamh leabhar le Séamus Ó Grianna, cuir i gcás.
An Bhreischéim is an tSárchéim
ionúin - ansa (feictear an fhoirm rialta, ionúine, freisin)
mise Éire - sine mé (= is sine mé) ná an Chailleach, Béarra (Pádraig Mac Piarais)
Port Láirge
Stair
Sa bhliain 1137, d'fhéach Diarmuid Mac Murchadha, Rí Chúige Laighean, le gabháltas a dhéanamh ar Phort Láirge, ach níor éirigh leis. D'fhill sé arís sa bhliain 1170, agus amhais Normannacha á thionlacan faoi cheannas Risteard de Clár, Dara hIarla Penfro, ar a dtugtar Strongbow i stair na hÉireann. Chuir siad imshuí ar Phort Láirge, agus chuir muintir na háite ar a son go héadóchasach, ach sa deireadh, shealbhaigh na himshuiteoirí an chathair. B'ansin a chuir na chéad Angla-Normannaigh fúthu in Éirinn. Sa bhliain 1171, chuaigh Anraí II, Rí Shasana, i dtír i bPort Láirge, agus gaireadh cathracha ríoga de Phort Láirge agus de Bhaile Átha Cliath. Bronnadh céim na príomhchathrach ar Bhaile Átha Cliath, áfach.
Teangacha
Bhí 16,847 daoine ábalta Gaeilge a labhairt, labhair 459 (0.9%) Gaeilge gach lá. Labhair 6,057 daoine teanga eile seachas Béarla nó Gaeilge sa bhaile. Ba í Polainnis an teanga iasachta is comónta agus 1,275 cainteoirí sa chathair.
Gramadach na Gaeilge
Léaspairtí faoi Úsáid na hAidiachta
Úsáidtear aidiachtaí áirithe ar lorg na copaile, agus an réamhfhocal do nó le ag dul leo. In abairtí den chineál seo, is é an réamhfhocal do is minicí a chuireann imthoscaí oibiachtúla in iúl, agus an réamhfhocal le ag tagairt do chás suibiachtúil an duine aonair agus dá chuid mothúchán. I gceann dá chuid leabhar, chuir an scríbhneoir Ultach Seán Bán Mac Meanman an abairt seo leanas i mbéal duine de na carachtair:
An Tuiseal Gairmeach
Seán -> a Sheáin Fear -> a Fhir
Aimsir Chaite
Chun foirm an chéad phearsa iolra (muid, sinn) a fháil, cuirtear 'amar' ag deireadh an bhriathair, más siolla amháin é. m.sh. Bhriseamar NÓ Bhris muid i gcanúintí áirithe.
Sea agus ní hea
Leis an mbriathar bí, úsáidtear tá, arbh é an fhoirm diúltach de ná níl.
Sceitheadh eolais de chuid na SPTÉ
Imeacht
San fhreagra ar an iarratas agus a foilsíodh, tharla go raibh tábla eolais leabaithe ann a chuimsigh faisnéis faoi rang agus grád na foirne, ach a thug freisin sloinne, inisil, ionad oibre agus rannóg gach fostaí de chuid an PSNI.
Earráid dhaonna gan drochrún a bhí ann. Ní raibh eolas ag SPTÉ faoin eachtra sula chonaic siad an botún ar líne níos déanaí.
Bagairtí
Bhí an bhagairt ar an SPTÉ ó sceimhleitheoirí curtha ag leibhéal tromchúiseach, a dúirt an Police Federation of Northern Ireland, rud a d'fhág gur an-dócha go mbeidh ionsaí ann.
Reilig Ghiúdach an Bhaile Bhoicht
mion|clé|Reilig an Bhaile Bhoicht Ba í Reilig Ghiúdach an Bhaile Bhoicht an chéad reilig Ghiúdach in Éirinn agus is ar Thrá an Bhaile Bhoich t atá sí. Bhí go leor de pobal Giúdach Bhaile Átha Cliath lonnaithe i gceantar Annadale taobh le Ascaill Bhaile Philib.
Huartan
Dar leis an mbanna ceoil is focal é Huartan a chiallaíon ‘draíocht na sceiche gile’ a chuimsíonn ‘uafás agus teacht le chéile'. Bhuail an banna ceoil le chéile ar dtús sa Hawthorn Bar ar Bhóthar na bhFál. Tá an banna comhdhéanta de thriúr ceoltóirí agus amhránaithe, Stiofán Loughran, Miadhachlughain (Múlú) O’Donnell agus Catriona Ní Ghribín.
Lochlannaigh
B'astú siúd a shocraigh síos i dtuaisceart na Fraince a shíolraigh na Normannaigh, arbh í an Fhraincis a dteanga, agus tháinig siadsan i dtír in Éirinn, i Sasana agus i dtíortha eile in iarthar na hEorpa ón 11ú haois ar aghaidh.
Struchtúr na sochaithe
Ba sclábhaithe iad na tráilleanna, a rugadh do thráilleanna eile nó a gabhadh thar lear. D’oibrídís ar fheirmeacha agus i dtithe do thuathánaigh agus d’iarlaí. Measadh go raibh siad suarach, cé gur chuimsigh siad timpeall ceathrún den daonra.
Stádas na mban
Cé gur measadh nach raibh mná Lochlannacha chomh tábhachtach lena bhfear céile ná lena n-athair, bhí cearta níos fearr ag mná i sochaí réamhChríostaíocht na Lochlannach ná in áiteanna eile san Eoraip ag an am sin, dar le Grágás na hÍoslainne agus dlíthe Frostating agus dlíthe Gulating na hIorua. Ach tar éis theacht na Críostaíochta, d’imigh na cearta seo as go dtí gur tháinig gluaiseacht na mban le blianta anuas.
Ceratopogonidae
Gníomhaíocht
Níl aon tarchur galair ar eolas ó mhíoltóg go daoine in Éirinn. Spreagfaidh siad imoibriú láidir imdhíonachta i roinnt daoine, áfach. D’fhéadfadh sé seo a bheith ina chúis le hat agus drochthochas timpeall láithreán an ghreama. Cuireann déine agus cruas an phrioctha le míchompord daoine. D’fhéadfadh cneácha ionfhabhtaithe a bheith mar thoradh ar thocas na ngreamanna.
Oleg Maskaev
Dornálaí Casacstánach, a bhí ina churadh domhanda trom-mheáchain, is ea Oleg Maskaev a rugadh ar 2 Márta 1969 in Abay, an Chasacstáin.
Caisleán Beeston
deas|250px|thumb|Caisleán Beeston Is caisleán suite i Cheshire, i Sasana, é Caisleán Beeston. Tógadh timpeall na bliana 1220 é.
Halifax, Carolina Thuaidh
Is é Halifax príomhbhaile Contae Halifax, Carolina Thuaidh. Bhí 234 ina gcónaí i Halifax sa bhliain 2010.
Zú Chester
deas|250px|thumb|Zú Chester Is zú suite i Cheshire é Zú Chester.
Meantán Hyrcaniach
Is éan é an meantán Hyrcaniach. Is ball d'fhine na Paridae é.
Hendersonville, Carolina Thuaidh
Is é Hendersonville príomhbhaile Contae Henderson, Carolina Thuaidh. Bhí 13,137 ina gcónaí i Hendersonville sa bhliain 2010.
Scanadh taoibh cliaint
Le mór-sholáthraithe ardáin ag bogadh i dtreo níos mó criptithe ceann le ceann (CLC) a chur i bhfeidhm, agus éilimh ó roinnt gníomhaireacht forfheidhmithe dlí chun rochtain ar ábhar teachtaireachta a éascú d’fhonn cabhrú le comhroinnt ábhar déistineach a aithint agus a chosc.
Uí Fhailí
Dream ársa lonnaithe sa Laighin ba ea Uí Fhailí (Sean-Ghaeilge Uí Failgi). Ainmnithe as an rí seanscéalach Failge Berraide (fl. AD 507–514) atá siad, agus tugtar Uíbh Fhailí ar a gcríocha.
Luann Céitinn na géaga a leanas de bhall Uí Fhailí: Uí Chaomhánaigh, Uí Thuathalaigh, Uí Bhranaigh, Mhic Giolla Phádraig, Uí Dhuinn, Uí Dhíomasaigh, Uí Dhuibhir agus Muintir Riain
Ríocht Uíbh Fhailí
Luann O'Donovan O'Heerin go raibh Uíbh Fhailí roinnte ar dtús ina seacht dtríocha céad:
Eochaid Faebar Glas
De réir LGÉ, FFÉ agus ACM, tháinig sé i gcoróin i ndiaidh dó an t-iar-ard-rí Cermna Finn, a mharú i rith catha ag Dún Chearmna, agus tar éis do Eochaid Menn na bhFomhórach Sobhairce deartháir Chearmna a mharú. I leagan eile den Leabhar Gabhála, insítear gur tháinig sé i gcoróin tar éis idirríochta seacht mbliana, i ndiaidh bás Tiarnmhais. Mharaigh sé Smirgoll, garmhac Tiarnmhais, i rith Cath Dhroim Liatháin. Bhí sé i réim ar feadh fiche bliain, sular mharaigh Fiacha Labhrainne mac Smirgoll é sa Chath Charmain.
Ardal O'Hanlon
Mac leis an bpolaiteoir Ruairí Ó hAnnluain é Ardal, a d'fhreastail ar Choláiste na Carraige Duibhe agus ar Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath. Tá úrscéal amháin foilsithe aige chomh maith, Talk of the Town, sa bhliain 1998.
Tairiseach imtharraingthe
Tairiseach bunúsach, le siombail G is luach 6.673 × 10 -11 N m 2, a thagann isteach i dlí imtharraingthe Newton. Rinne an t-eolaí Briotanach Henry Cavendish turgnamh i 1798 inar thomhais sé an fórsa idir sféir throma a cuireadh gar dá chéile, agus uaidh sin chruthaigh sé dlí Newton faoin imtharraingt is rinne luach G amach. Tagann G isteach sna cothromóidí i dteoiric na coibhneaseachta ginearálta freisin.
Ingrid St-Pierre
Le cloisteáil
Ingrid St-Pierre – Ficelles
Na Forbacha
Tá deich gcinn de bhailte sna Forbacha agus is seo mar a leanas iad;
Ó thaobh cúrsaí pleanála de is i gCeantar Chois Fharraige atá Na Forbacha suite agus dá bharr sin ní foláir go mbeidh 80% de thithe i chuile scéim tithíochta, ar fáil go lucht labhartha na Gaeilge.
Leabar Fidhnacha
Ábhar
Baineadh úsáid mar fhoinse as Leabhar Fíonacha Book of Fenagh ag Annála Chonnacht agus Annála na gCeithre Máistrí.
Stair an leabhair
Choinnigh chomharbaí Uí Rodaí an saothar go dtí Brian Ó Rodaí, sagart paróiste Chill Rónáin (Béal Átha Fearnáin) i lár na 19ú haoise. I ndiaidh a bháis, choinnigh a chomharbaí mar shagairt pharóiste an leabhar. Níos deireanaí, tháinig George Michael Conroy, easpag Ardach agus Cluain Mhic Nóis, i seilbh air, chun é a choimeád slán. Dhíol a chomharba Bartholomew Woodlock é sa bhliain 1888 d'Acadamh Ríoga na hÉireann (ARÉ) le £10, le comhairle ón Íosánach, Denis Murphy, a mhol go mbeidís in ann é a chaomhnú. Faightear anois é faoin uimhir chatalóige MS 23 P 26: Cat. No. 479.
Thomas Francis Meagher
Saol
Cuireadh ar long go dtí Van Diemen’s Land é (an Tasmáin inniu). Phós sé ann Catherine Bennett i 1851. D’éalaigh sé as Van Diemen’s Land an bhliain dár gcionn.
Fualbhrostaigh
Is éard atá i gceist le fualbhrostach ná druga a mhéadaíonn táirgeadh an fhuail, a úsáidtear má bhíonn duine ag coinneáil fuail, de thoradh cliseadh croí nó brú ard fola. Bíonn iarmhairt fualbhrostaithe ag ábhair áirithe eile, cosúil le caifé, mar shampla.
Zingiberaceae
Fásann baill na Zingiberaceae sna críocha trópaiceacha den Afraic, Áise agus Mheiriceá.
Nollaig Ó Gadhra
Saol
Céimí é de chuid Choláiste na hOllscoile, Corcaigh, Gaeilge agus Stair mar ábhair céime aige. Bhain sé amach freisin ard-teastas san oideachas (H.Dip in Ed.).
Goen Brenn
250px|mion|clé|Móinteán Bodmin = 5 Is móinteán suite i gCorn na Breataine é Goen Brenn (Béarla: Bodmin Moor).
Steve Finnan
Iar-pheileadóir sacair é Steve Finnan (nó Stiofán Ó Fionáin) a rugadh i mBaile na Cora Thiar i gCathair Luimnigh ar an 24ú Aibreán 1976. D'imir sé don chlub Espanyol go dtí Mí Iúil 2009, agus ansin do Phortsmouth go dtí 2010. Bhí sé ar fhoireann idirnáisiunta na hÉireann. D'imir sé mar thaca deas de ghnáth. Tá sé ar scor mar imreoir anois.
Tús imeartha
Ba Welling United i Léag an Deiscirt a chéad club ach ba le Birmingham City a d’imir sé don chéad uair mar ghairm-pheileadóir sa bhliain 1995. Ni bhfuair sé ach 15 cluichí leo, áfach, agus d’aistriigh sé go Notts County an bhliain dár gcionn. Tar éis dhá bhliain agus 80 cluiche leosan, d’íoc an club as Londain Fulham £600,000 air agus ba bhall dá fhoireann a bhain áit sa Phremiership amach sa bhliain 2002. Aithníodh mar imreoir an-thapaidh é le an-scil chros-phas chun an liathróid a dhíriú ar na lár-thosaithe istigh sa bhosca éirice.
Taiscéalaí Cúlra Chosmaigh
mion|Taiscéalaí Cúlra Chosmaigh Satailít a lainseáil NASA i 1989 chun staidéar a dhéanamh ar an radaíocht chúlrach chosmach ón gCruinne ab ea an Taiscéalaí Cúlra Chosmaigh (COBE). Thomhais an tsatailít teocht na radaíocha seo mar 2.73 K. I 1992 d'aimsigh sé mionathruithe an-bheaga sa teocht, timpeall an 30 milliúnú cuid de cheilvin. Is féidir go dtugann na mionathruithe seo léargas ar uainíochtaí bídeacha i ndlús na luath-Chruinne, ar táirgeadh na réaltraí astu.
1955
Eachtraí
mion|250px|dheis|ENIAC, an chéad [[ríomhaire leictreonach ilfhéidhmeach. Cuireadh ar siúl é sa bhliain 1946 agus d'fhan sé in úsáid go dtí 1955. Ba sa bhliain chéanna seo a rugadh triúr a chuir go mór le forbairt na ríomhaireachta, mar atá Tim Berners-Lee, Steve Jobs agus Bill Gates.]]
Krusty the Clown (eipeasóid The Simpsons)
Craoladh an ochtú heipeasóid, "Krusty the Clown", den tríochadú sraith de The Simpsons ar an 25 Samhain 2018. Scríobh Ryan Koh an eipeasóid seo. D'fhéach 4.34 milliún duine ar an eipeasóid.
Bré
Baile i gContae Chill Mhantáin is ea Bré (nó Brí Chulainn). Tá sé in aice leis an teorainn le Baile Átha Cliath. Is baile í i dtuaisceart Contae Chill Mhantáin. Is ceantar urbach gnóthach í agus is baile cois trá í in a bhfuil 32,000 duine ina gcónaí ann, is í an ceathrú baile is mó in Éireann (seachas na cúig chathair.) Tá sé suite timpeall 20km (12míl) de dheisceart Baile Átha Cliath ar an gcósta iarthar.
Male Edition
Is é Male Edition an chéad téipmheasctha ó June's Diary. Scaoileadh é ar an 29 Meitheamh, 2017.
Traein
Stáisiúin
Taistealaíonn traenacha ar iarnród ó stad go stad agus iompraíonn siad daoine agus earraí. Stadann na traenacha ag stad na dtraenach chun gur féidir le taistealaithe, dul isteach iontu agus tuirlingt astu. Is i mbailte móra agus i gcathracha a bhíonn na stáisiúin cinn aistir. I stáisiún traenach bíonn Seomra na gClócaí, Seomra Feithimh, Leithris, Seomra na mBeart agus Oifig na dTicéad. Bíonn oifigí eolais iontu chomh maith go minic, maraon le taisceadáin le cásanna agus málaí a stóráil, agus bialanna agus siopaí i stáisiúin mhóra. Is minic a bhíonn líon mór ardán i stáisiún mhóra.
Keinan Davis
Peileadóir prófesiúnta Sasanach é Keinan Vincent Joseph Davis (rugadh 13 Feabhra 1998) a imríonn mar tosaí do chlub Premier League Aston Villa. Tar éis geasa na hóige ag Stevenage agus Biggleswade Town bhog sé go hacadamh Aston Villa ag aois 17 i mí na Nollag 2015 agus rinne sé a chéad chluiche foirne díreach os cionn bliain ina dhiaidh sin i gcoinne Tottenham Hotspur i gCorn an FA i mí Eanáir 2017.
Aston Villa
Shínigh Davis conradh gairmiúil 18 mí le Aston Villa i mí na Nollag 2015 tar éis triail 4 seachtaine tar éis dó a bheith scabhtáil le haghaidh i gcairdeas idir Biggleswade Town faoi 18 agus foireann Óige Aston Villa. Tar éis dó síniú le haghaidh Aston Villa, dúirt Northfield: "Is leaid óg iontach é Keinan, imreoir cumasach a bhfuil an dara seans tuillte aige. Roinnt míonna ó shin scaoil Stevenage FC é, ag teacht go Biggleswade mar bhuachaill óg ag mothú go raibh todhchaí aige, ach níl raibh sé cinnte cén treo atá le glacadh. D'ardaigh obair chrua agus fíor-thallann an buachaill óg, agus léirigh sé go bhfuil todhchaí iontach aige". Cúpla mí ina dhiaidh sin in 2016 bhog Northfield taobh Biggleswade U18 chun Biggleswade a fhoirmiú agus a bheith ina gcomhbhainisteoir air. Thug an bainisteoir Steve Bruce tús do Davis ar Villa an 8 Eanáir 2017, ag teacht amach ón mbinse i gcoinne Tottenham Hotspur i gCorn an FA, chaill Villa 2–0. Tugadh a chéad chluiche sraithe do Davis an 14 Eanáir 2017 i gcoinne Wolverhampton Wanderers. Scóráil Davis a chéad sprioc ghairmiúil ar shiúl go Barnsley an 16 Meán Fómhair 2017.
Zhou Guanyu
Is tiománaí Síneach de chuid Fhoirmle a hAon é Zhou Guanyu(An tSínis: 周冠宇, Pinyin: Zhōu Guànyǔ). Rugadh i Shang-hai, an tSín é ar 30 Bealtaine 1999. I 2022, ghlac sé páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann Alfa Romeo.
Caisleán an tSlaoda
Sa 16ú haois chuir muintir Laffan teach nua dhá stór leis an túr ar an taobh thoir thuaidh de. Ballaí táibhleacha a bhí ann, dála an túir, agus tá fuinneoga simplí greanta ar an gcéad urlár. Tá díon coirbéalach cloiche ar an gcuile a cuireadh leis an gcúl theas; b'fhéidir go mbaineann sé le tionscal an tsalainn a bhí faoi réim ag an tSlaoda sa 17ú haois.
1209
Bliain choitianta ba ea 1209 (MCCIX) ag tosú ar Déardaoin an fhéilire Julian.
National Football League
Imríonn buaiteoirí ón dhá chomhdháil in aghaidh a chéile sa chluiche craoibhe. Super Bowl (an "sár-bhabhla”) a thugtar air. Is gnách “babhla” a thabhairt ar chluichí agus staidiamaí sa pheil Mheiriceánach.
Cluain Chonmhaicne
Bunús
I measc ghéaga Chonmhaicne eile lonnaithe i gContae Liatrom, bhí Conmhaicne Mhaigh Réin, Maigh Nissi agus Luacháin.
National Football League
Ranna
Ós rud é gúr tír ollmhór í Meiriceá, eagraítear na foirne i ngrúpaí beaga áitíúla de réir tíreolaíochta. Ranna a thugtar orthu – NFC/AFC Thuaidh, Theas, Lár, Thiar agus Thoir.
Strigiformes
Go traidisiúnta, cuimsíonn an t-ord Strigiformes na creachadóirí oíche go léir agus tá sé comhdhéanta de dhá fhine ina bhfuil 250 speiceas ann. Agus iad ag cur fúthu i nideoga éiceolaíocha éagsúla, is iondúil go roinneann na héin aonaracha seo, (seachas an t-ulchabhán tochailte), gur ainmhithe oíche iad den chuid is mó, tréithe coitianta i dtéarmaí anatamaíocha agus iompraíochta. Is gnách go mbíonn nósanna laethúla ag an ulchabhán seabhaic (Surnia ulula), an ulchabhán mór liath (Strix nebulosa), an ulchabhán sneachtúil (Bubo scandiacus) agus ag an ulchabhán réisc (Asio flammeus).
Naruto
Is Manga Seapánach é NARUTO (ナルト) cruthaithe ag Masashi Kishimoto. Insíonn sé scéal Naruto Uzumaki, ógánach atá ina ninja, agus é ag cuardach clú agus cáil a baint amach í sráidbhaile s'aige, chomh maith le a bheidh ina Hokage.
Crobh éin
Planda ilbhliantúil a fhásann 40 cm ar airde, dúchasach don Eoraip, an Áise is an Afraic. 5 dhuilleoigín ubhchruthach, suas le 1 cm ar fhad, ar na duilleoga. Na pisbhláthanna ar ghais, i gcrobhaingí de 2-8 cinn, buí le himireacha dearga, agus barr réasúnta leata ar na crobhaingí. Na cochaill suas le 3 cm ar fhad agus cuid mhaith síolta iontu.
Dancing on Ice (sraith 11)
Is comórtas damhsa teilifíse é Dancing on Ice, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar ITV. Thosaigh an t-aonú sraith déag ar an 6 Eanáir 2019.
Córas Iompair Éireann
Comhlacht iompair phoiblí do Phoblacht na hÉireann is ea Córas Iompair Éireann (C.I.É.).
Seymour Hicks
B'aisteoir Sasanach a rugadh i Saint Helier ar an oileán Gheirsí é Sir Edward Seymour Hicks (30 Eanáir 1871 – 6 Aibreán 1949). Thuill sé clú dó féin ag scríobh, ag aisteoireacht agus ag léiriú ceolseónna Éadbhardacha, go minic in éineacht lena bhean chéile cháiliúil, Ellaline Terriss. Ba é Ebenezer Scrooge in "A Christmas Carol" an ról ba mhó aitheantais a rinne sé.
Konrad Morgen
Naitsíochas
Chuaigh Morgen isteach sa Pháirtí Naitsíoch agus an SS sa bhliain 1933, tar éis dó a bheith ina bhall de Pháirtí Pobail na Gearmáine (liobrálaithe de chuid na heite deise). Tar éis dó a bheith ina bhreitheamh tamaillín, coinscríobhadh sa Waffen-SS é, ag tús an chogaidh, agus rinne sé seirbhís ghníomhach go dtí an tréimhse i ndiaidh Thurnamh na Fraince.
Normannaigh
Ó na Lochlannaigh a shocraigh síos sa Normainn i dtuaisceart na Fraince a shíolraigh na  Normannaigh, arbh í an Fhraincis a dteanga labhartha.
Hidrileictreachas
Deartar an scéim chun gur féidir an próiseas a chur ar aghaidh go leanúnach agus ráta tairiseach ginte fuinnimh leictrigh (cumhacht leictreach thairiseach) a tháirgeadh is a sholáthar.
Tempus Fugit (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an seachtú heipeasóid déag, "Tempus Fugit" den cheathrú sraith The X-Files ar an 16 Márta 1997. Scríobh Chris Carter agus Frank Spotnitz an eipeasóid seo. D'fhéach 18.85 milliún duine ar an eipeasóid.
Bobby Helms
Is amhránaí Meiriceánach é Robert Lee "Bobby" Helms, a rugadh sa bhliain 1933.
Minneapolis, Minnesota
Is í Minneapolis an chathair is mó sa stát Meiriceánach Minnesota agus an príomhbhaile Contae Hennepin. Tá an chathair suite ar bhruach Abhainn Mississippi, agus tá 24 loch beag sa chathair freisin. Tá Saint Paul tadhlach leis. Le chéile, tugtar, an t-ainm na Cathracha Cúplacha ar na cathracha seo.
Pluto's Judgement Day
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Pluto's Judgement Day a rinneadh sa bhliain 1935. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Diarmaid Mac Murchadha
A shaol
Rugadh Diarmaid Mac Murchadha sa bhliain 1110 agus toghadh é ina rí ar Chúige Laighean nuair nach raibh sé ach sé bliana déag d'aois, ach ní raibh an tArd-Rí sásta leis agus chuir sé an Ruarcach go Cúige Laighean leis an ríocht a bhaint de. Bhí Mac Murchadha ag troid ar feadh na mblianta as sin amach agus d'éirigh leis a ríocht a athghabháil faoi dheireadh sa bhliain 1133, agus bhí síocháin ina ríocht ar feadh na mblianta. Ach thosaigh an seanaighneas le Tighearnán Ua Ruairc arís agus chreach Diarmaid tailte Thighearnáin sa bhliain 1152. Chuaigh Bean Uí Ruairc abhaile le rí caithréimeach Laighean agus lean an t-aighneas ar aghaidh mar gheall air sin. Díbríodh Diarmaid i 1166, agus theith sé chun na Breataine. Gheall sé go mbeadh an té a ghabhfadh a ríocht ar ais dó ina oidhre air agus thug sé saighdiúirí Normannacha leis abhaile chun a thailte a ghabháil ar ais. D'éirigh go seoigh leis na saighdiúirí Normannacha faoi cheannas Strongbow. Ghabhadar Baile Átha Cliath agus pósadh Strongbow agus iníon Dhiarmada, Aoife, i Ardeaglais Chríost, atá suite i bPort Láirge. Ón am sin ar aghaidh, d'fhan an chumhacht Ghallda in Éirinn, óir lean na Sasanaigh na Normannaigh i dtiarnas ar an bPáil, agus ar an tír ar fad ar deireadh. clé|400px|thumb|Pósadh a iníne Aoife le [[Strongbow]]
Domhanghart mac Domhnaill
Rí Dhál Riada san Albain ba ea  Domhanghart mac Domhnaill  (Meán-Ghaeilge  Domangart mac Domnaill) (bás 673). Domhnall Breac ba ea a athair. Ní fios go cruinn arbh rí Dhál Riada é nó rí Chineál Ghabhráin ach amháin.
Bratach na Esuaitíní
thumb|right Roghnaíodh Bratach na Esuaitíní ar an 6 Deireadh Fómhair, 1968.
Domhanghart mac Domhnaill
Ní fios go cruinn cé a tháinig i gcomharbacht air, nó mar Rí Dhál Riada, dá mba amhlaidh é, nó mar rí CHineál Ghabhráin. I measc ríthe a bhfuil eolas againn ó orthu i ndiaidh Dhomhanghairt, tá Maol Dúin mac Conaill agus Domhnall Donn de Chineál Ghabhráin, agus Fearchar Fada of the Cineál Loairn. Tugtar dó siúd réimeas 21 bliain sa Duan Albanach agus rí-liostaí, rud a chuirfeadh in úil gur tháinig sé i gcoróin gar de bhás Dhomhanghairt.