cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guadalajara (An Spáinn)
Is cathair i gcomhphobal féinrialaithe na Caistíle-La Mancha sa Spáinn í Guadalajara agus í mar phríomhchathair chúige Guadalajara. Tá sí suite ar abhainn Henares agus tá thart ar 84,800 daoine ina gcónaí ann. Tá Maidrid thart ar 60 ciliméadar soir ó thuaidh agus mar sin bíonn neart daoine ag comaitéireacht sa phríomhchathair.
Cill Chuimín, Tiobraid Árann
Bhí ionsaí ar an RIC i Mí na Nollag 1920 ar an mbóthar idir a stáisiún agus Ceathrú an Teampaill.
Bord na Móna
Is comhlacht stáit é Bord na Móna. Bunaíodh Bord na Móna i 1946 chun na portaigh a fhorbairt. Díolann siad móin mar bhreosla.
Kirsten Dunst
Saol
Tá deartháir amháin aici. Christian is ainm dó.
Zú Bhaile Átha Cliath
19ú Aois
Ní haon chomhtharlú a bhí ann gur bhall den ngairm leighis a bhí i mbunaitheoirí Zú Bhaile Átha Cliath. Bhí an-suim acu i staidéar a dhéanamh ar ainmhí agus iad beo agus go háirithe nuair a fuair siad bás. Sna 1830idí, leasaíodh na dlíthe maidir le corpáin a úsáid i gcomhair leighis. Suas go dtí sin, bhí ar éinne nach raibh bainteach le ceann de na hinstitiúidí móra leighis dul agus uaigheanna a robáil chun corpán a fháil le haghaidh staidéir. Mar sin, cheap na bunaitheoirí gur éacht mhór é bheith in ann corp príomhaigh a fháil gan uaigh a robáil.
Bhí cáil dhomhanda ar na leoin. Tháinig Ulysses S. Grant, an 18ú Uachtarán na Stát Aontaithe chun iad a fheiceáil sa bhliain 1879.
20ú Aois
Ar an 17ú Meitheamh 1903, mharaigh eilifint, darbh ainm Sita, a coimeádaí agus é ag tabhairt aire dá cos leonta. Chuir baill de Chonstáblacht Ríoga na hÉireann chun "suain" í.
Caomhnú
Tá Zú Bhaile Átha Cliath freagrach as an tamairín leonta órga agus an cocatú Molacaígh. Tá roinnt marmaiséad Goeldi agus sacaí aghaidhbhán, atá ina bhaill den EEP chomh maith, sa Zú. Is é an caomhnú príomhfheidhm an chláir, chomh maith le taighde, staidéar agus oideachas.
An Giúdachas
Níl aon údarás lárnach nó dogma comhaontach ag an nGiúdachas, ach tá roinnt prionsabal creidimh ag an reiligiún ilghnéitheach seo a choinníonn le chéile é. An ceann is tábhachtaí ná creideamh in aon Dia amháin atá uilefhiosach, uilechumhachtach, uiledhea-mhéiniúil, tarchéimnitheach, a chruthaigh an chruinne agus gach rud atá inti, agus a bhfuil baint aige fós le riaradh na cruinne seo.
Cameron Jerome
Is imreoir sacair Sasanach é Cameron Jerome. Imríonn sé faoi láthair do Birmingham City.
Trentham, Victoria
Baile beag atá suite thart ar 85 km siar ó thuaidh ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile, is ea Trentham. Sa bhliain 2011, bhí 1,411 duine ina gcónaí ann.
Forógra Neamhspleáchais na hÉireann
Is é a bhí i gceist le Forógra Neamhspleáchais na hÉireann (Faisnéis Neamhspleádhchuis i nGaeilge an lae) ná forógra faoi shaoirse na hÉireann a d'eisigh Dáil Éireann de thoradh a céad chruinnithe (an Chéad Dáil) i dTeach an Ardmhéara i mBaile Átha Cliath ar an 21ú lá de Mhí Eanáir sa bhliain 1919. Dréachtáladh an forógra i dtrí theanga, mar atá, Gaeilge, Béarla, agus Fraincis.
Aontú
Stair
Ba é Peadar Tóibín, TD a bhunaigh an páirtí a d’éirigh as Sinn Féin ar 15 Samhain 2018 mar gheall ar a thuairimí frith-ghinmhillte tar éis dó cur i gcoinne aoire an pháirtí ar 'An Bille Sláinte (FoirceannadhToirchis a Rialáil), 2018 (Bille 105 de 2018)'.
Punt na hÉireann
An chéad phunt
Le linn an Chogaidh Williamite idir 1689 agus 1691, d'eisigh Rí Séamas II monaireacht éigeandála miotail-bhunaithe a dtugadh "airgead gunna" air.
Sa bhliain 1801, tháinig Éire mar chuid de Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann, ach mharaigh Punt na hÉireann mar a hairgead féin go dtí mí Eanáir 1826. Idir 1804 agus 1813, d'eisigh Banc na hÉireann comharthaí airgid arbh fhiú deich bpingin iad. D'eisigh na monaí chopair dheireanacha de Phunt na hÉireann sa bhliain 1823, agus ansin sa bhliain 1826, rinneadh Punt na hÉireann cothrom leis an bPunt Steirling agus ba chóras airgid amháin a bhí ann as sin amach. I ndiaidh 1826, lean roinnt bainc Éireannach nótaí bainc a eisiúint, ach ainmníodh iad seo i bPunt Steirling agus níor mionnaíodh aon bhoinn Éireannacha go beach go dtí gur cruthaíodh Saorstát Éireann sa 20ú haois. mion|Johannes-Scotus-Erigena
Tabhairt isteach an Euro
Ar an 31 Nollaig 1998, socraíodh na rátaí malairte idir Aonad Airgeadra na hEorpa agus Punt na hÉireann agus 10 cúrsaí airgid eile (iad siúd seachas an punt Steirling, an krona Sualannach agus an krone Danmhargach). Ba é €1 = IR£0.787564 an ráta malairte a socraíodh ar an lá sin. "Ba é an ráta malairte Steirling-Euro tosaigh GB£1 = €1.42210, a fhágann go raibh GB£1 thart ar IR£1.12. Faoin 1 Eanáir 2002, an lá a tugadh airgead tirim Euro isteach, b'ionann GB£1 agus IR£1.29. Faoi Bhealtaine 2012, bhí GB£1 cothrom le IR£0.98. Amhail Samhain 2019, bhí GB£1 cothrom le IR£0.92, toisc gur thit luach an phuint Steirling a thuilleadh mar gheall ar an reifreann Breatimeachta i 2016."Cé gur tháinig an Euro ina airgeadra sna tíortha de chuid Limistéar an Euro lena n-áirítear Poblacht na hÉireann ar an gcéad lá d'Eanáir 1999, ní go dtí 1 Eanáir 2002 a thosaigh an stát ag tarraingt boinn agus nótaí de Phunt na hÉireann agus iad a athsholáthar le boinn agus nótaí de chuid an Euro. Tharraing gach tír eile sa Limistéar an Eiro a gcuid airgeadraí siar sa chaoi céanna ón dáta sin amach. Cuireadh deireadh le boinn agus nótaí Puint na hÉireann a bheith mar thairisceana dlíthiúil ar an 9 Feabhra 2002, cé gur féidir iad a bheith inmhalartaithe go deo le haghaidh Euro i mBanc Ceannais na hÉireann.
Tarragona
Is cathair poirt sa Chatalóin in oirthuaisceart na Spáinne é Tarragona. Tá sí lonnaithe ar chósta Daurada ar an Meánmhuir. Tá sí mar phríomhchathair ar an gcúige Tarragona chomh maith agus cúigí Barcelona suite ó thuaidh agus Lleida ó dheas. BHí thart ar 131,000 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2017.
Peaca marfach
Tá Peaca sainithe ag Naomh Agaistín (Contra Faustum, XXII, xxvii) mar seo a leanas: rud a deirtear, rud a rinne tú, nó a theastaíonn uait a dhéanamh atá i gcoinne an tsíordhlí.
Facebook
Stair
Sna 2000idí, bhí an suíomh seo in iomaíocht le láithreáin líonraithe shóisialta eile, amhail Bebo agus MySpace. Dar le Facebook, sa bhliain 2008 bhí breis is 60 milliún duine cláraithe ar an suíomh agus bíonn breis is 50% acu ag logáil isteach go laethúil.
Gaeilge ar Facebook
Labhraíonn/Úsáideann cuid mhór grúpaí ar Facebook Gaeilge agus tuig leat Gaeilge a roghnú mar theanga ar Facebook (ligtear do na baill an suíomh a aistriú go dtí a dteanga dhúchais.).
Débhliantóg
mion|Sampla de phlanda débhliantúil í an [[Peirsil|pheirsil]] Is éard is débhliantóg nó planda débhliantúil ann ná planda a chuirfidh a shaolré de i rith dhá bhliain.
Naomh Cilian
Naomh Éireannach ba ea Cilian (nó Cillian nó Chillenus ), a rugadh sa Mhullach i gContae an Chabháin tuairim is 640 agus cuireadh chun báis in Würzburg na Gearmáine é ar 8 Iúil 689.
Saol
In éineacht le haon chompánach déag, d’fhág sé Éire (mar aon leis An Dá Aspal Déag) agus chas sé leis an bpápa sa Róimh. Le himeacht aimsire shroich sé Würzburg sa Ghearmáin, áit ar cuireadh fáilte chroíúil roimhe ag an Diúc Gozbert. Rinne sé soiscéalaíocht fud fad an cheantair tuairim is 686. Thugtaí aspal Thuringia agus Franconia Thoir air (i dtuaisceart Bhaváir na Gearmáine anois). clé|mion|Cilian agus Herzog Gosbertː [[Strasbourg|Straßburger Codex, timpeall 1418]]
An Veasúiv
Is stratabholcán Iodálach é an Veasúiv, nó Sliabh Veasúive (Iodáilis: Monte Vesuvio, Laidin: Mons Vesuvius) atá suite taobh thoir den chathair Napoli. Is cinnte gurb é an Sliabh Veasúiv, i ndeisceart na hIodáile, an bolcán is clúitísan Eoraip.
Contae Greene, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Greene. Tá sé suite san iarthar an stáit. Tá an dlús daonra (5/km²) ann, mar sin is é an contae ls lú daonra. Is é Eutaw príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 8,422 duine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Hale, Marengo, Pickens, Sumter, agus Tuscaloosa.
John McGahern
Saothair
Drámaí
Peadar Tóibín
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do iarthar na Mí é Peadar Tóibín. Is ceannaire Aontú é. Bhíodh sé ina bhall de Sinn Féin ach d'fhág sé Sinn Féin tar éis conspoíd maidir leis an 8ú leasú. Is cainteoir Gaeilge é. Is cathaoirleach é ar an ngrúpa Feachtas le hOspidéal na hUaimhe a Shábháil (Béarla:Save Navan Hospital Campaign).
Sheas sé san Olltoghchán 2016 agus toghadh é le 24.5% de na vótaí céad rogha. D'fhág sé Sinn Féin ar an 15 Samhain 2018. Bhunaigh sé Aontú i mí Eanáir 2019.
Hetaira
Fiú nuair aontaíonn scoláirí gur téarma d’aicme shonrach striapachais é "hetaira", ní aontaíonn siad faoi ceard é an difríocht beacht. Cuireann Kurke i bhfáth go cheil na hetairai go raibh siad ag díol gnéis trí theanga sofhriotalach faoi mhalartaithe bronntanas, cé go ndearna pornai earra as an gnéas go soiléir. Éilíonn sí go bhféadfadh a bheith ina sclábhaithe nó saor iad hetairai agus pornai freisin, agus go bhféadfadh iad obair as do stuaim féin, nó faoi máistir striapach. Deir Kapparis gur striapacha ardaicme iad hetairai, agus creideann sí go raibh nádúr fadtéarmach ag na chaidrimh a bhíonn ag hetairai le fir.
Jordon Mutch
Is imreoir sacair Sasanach é Jordan Mutch. Imríonn sé faoi láthair le Birmingham City. Rugadh ar 2 Nollaig, 1991 é in Derbyshire.
An Téaváin Ghlas
Is dán agus amhrán Téavánach é An Téaváin Ghlas (Pe̍h-oē-jī: Tâi-oân Chhùi-chhiⁿ, Sínis thraidisiúnta: 台灣翠青). Scríobh an file agus eaglaiseach Tīⁿ Jî-gio̍k (鄭兒玉) é, i Haiciainis na Téaváine, sna blianta 1993/1994. Tá an-tóir ar an dán i measc na ndaoine i bhfách leis an fheachtas ar son neamhspleáchas na Téaváine. Is é an t-amhrán náisiúnta neamhoifigiúil do Phoblacht na Téaváine. Aistríodh an t-amhrán go hAmisis (Amis), Haicéis (Hakka), Mandairínis agus araile.
Johannes Scotus Eriugena
Saothair
Ba ar téarmaí spéacláireacha amháin a raibh argóint Eriugena maidir le ceist an réamhchinntiúcháin bunaithe agus tosaíonn sé leis an dearbhú dána gurb ionann an fealsamh agus an reiligiún go bunúsach. Bhí an tslí ina phléann sé ceist an údaráis agus ceist an loighic ní ba shuntasaí ná sin fós. Thairg Eriugena promhadh saoithiúil nach féidir réamhchinniúint a bheith ann ach amháin ar mhaithe leis an maith, toisc gur gairtear de gach duine a bheith ina naomh. Chuaigh Drepaius Florus, Canóin Lyons, agus Prudentius glan i gcoinne an tráchtas, agus daoradh faoi dhó é i gcomhairlí na hEaglaise: in Valence in 855; agus in Langres in 859. Tugadh tuairisc ar a gcuid argóintí mar pulpes Scotorum (“leite Éireannach”) agus commentum diaboli (“fionnachtain an diabhail”) sa chéad chomhairle luaite.
Lia Fáil (Éire)
Stair
Arís i 2014, rinneadh loitiméireacht air le péint.
An Lia Fàil in Albain
clé|mion|“An Lia Fàil” [[Albain|Albanach ː macasamhail in Albain]]
Is suaitheantas náisiúnta Albanach é “An Lia Fàil” (nó  “Stone of Scone”).
Croí
Imshruthú
- an croí clé, ar a gcontrapháirt ar an taobh eile.
I gcroí folláin, sreabhann an fhuil ar bhealach amháin tríd an chroí, as siocair na gcomhlaí croí a chuireann cosc ​​ar sreabhadh droim ar ais. Bíonn an croí faoi chosaint sa pheireacaird iam (sac cosanta), ina mbíonn roinnt beag sreabháin.Tá dhá chaidéal sa chroí: an taobh deas a chaidéalaíonn an fhuil don chóras imshruthaithe scamhógach, agus an taobh clé a chaidéalaíonn fuil don chóras imshruthaithe sa chuid eile den cholainn. Sa dá chás, tagann an fhuil amach ón méadailín ar an taobh sin trí artairí a ghabhlaíonn de réir a chéile ina líonra de phíobáin bheaga ar a dtugtar na hartairíní.
Ar deireadh gabhlaíonn siad seo ina ribeadáin fola, fuileadáin fhíorbheaga atá fite go dlúth leis na hailbheolais sna scamhóga agus cealla na bhfíochán sa chuid eile den cholainn. Is sna fíocháin sin a idirleathann ocsaigin, bia tuaslagtha is hormóin ón bhfuil isteach sna fíocháin, agus dé-ocsaíd charbóin is fuíollábhair eile amach as na fíocháin is isteach sa bhfuil.
Sna ribeadáin fola sna scamhóga a idirleathann ocsaigin isteach sa bhfuil agus a idirleathann dé-ocsaíd charbóin amach aisti. Leanann an fhuil ar aghaidh isteach i bhféitheoigíní a thagann le chéile chun féitheacha a dhéanamh, trína bhfilleann an fhuil ar aitriam an taobh eile den chroí. Mar sin, déanann an fhuil a bealach tríd an gcroí dhá uair, uair amháin trí gach taobh den chroí, chun imshruthú iomlán amháin a chur di. mion|332x332px|imshruthú na fola
Poblacht Weimar
Deireadh an Chogaidh Mhóir
Is gnách linn, agus sinn ag déanamh ár marana is ár staidéir ar an chéad chogadh domhanda faoi thionchar an dóigh a dteachaidh an darna cogadh domhanda chun críche - is gnách linn a shíleadh go raibh críochthoradh an chéad chogaidh soiléir bliain nó dhó roimh an deireadh, cosúil leis an dóigh ar briseadh an cath ar Hitler. Sa bhliain 1944, bhí sé sothuigthe ag an té a raibh breithiúnas oibiachtúil aige ar na himeachtaí nach raibh seans ar bith fágtha ag an Ghearmáin. Ach is mór idir an dá chogadh dáiríribh.
Bunreacht na Poblachta
mion|Verfassung des Deutschen Reiches, 11 Lúnasa 1919 I ndiaidh an Olltoghcháin i Mí Eanáir 1919, chruinnigh an Comhthionól Náisiúnta Bunreachtúil an chéad uair san Amharclann Náisiúnta ar an 6 Feabhra. B'fhearr leis an rialtas Weimar mar áit chruinnithe, nó bhí Beirlín ina praiseach leis na trioblóidí i gcónaí. Thairis sin, áfach, theastaigh ón lucht rialtais béim ar leith a chur ar thraidisiún cultúrtha na Gearmáine, de rogha ar mhíleatachas na Prúise. Bhí Weimar ar maos le cultúr clasaiceach na tíre, nó bhí baint ag an gcathair leis na scríbhneoirí móra a shaothraigh litríocht na Gearmáine i ndeireadh na hochtú haoise déag agus i dtús na naoú haoise déag: Johann Wolfgang von Goethe, Friedrich von Schiller, Christoph Martin Wieland agus Johann Gottfried Herder.
Iarmhairt Versailles
Mar sin, b'é ba chomhthoradh d'iasacht chogaidh an mhí-áidh agus don tsásamh airgid a bhí na Francaigh is na Sasanaigh ag iarraidh a bhaint as an Ghearmáin ná gur fágadh geilleagar na tíre sin go buan ag guagaíl.
Na Fichidí Órga - Die Goldenen Zwanziger Jahre
mion|Gustav Stresemann, 1926 Cé go raibh deacrachtaí éagsúla ag luí ar an bpoblacht úrbhunaithe, thosaigh na cúrsaí ag bisiú de réir a chéile. Nuair a bhí an t-airgeadra nua ann, agus na Stáit Aontaithe sásta dollair a shuncáil i ngeilleagar na Gearmáine, chuaigh an saol polaitiúil féin chun cobhsaíochta agus chun suaimhnis. Inniu, is gnách fiú "Na Fichidí Órga" nó die Goldenen Zwanziger Jahre a thabhairt ar an tréimhse seo i saol na Gearmáine.
An Clampar faoi Mhaoin na bPrionsaí
De réir an bhille a dhréachtaigh na Cumannaigh, bhainfí na tailte de na tiarnaí talún gan cúiteamh ar bith a íoc leo, agus ansin, roinnfí ar na scológa iad. Nuair a cuireadh an bille seo faoi phobalbhreith, áfach, bhaghcatáil páirtithe na heite deise an vóta. Iad siúd a rachadh ag caitheamh vótaí, d'fhéadfaí a bheith cinnte go mbeidís ag vótáil i bhfách leis an mbille. Mar sin, ina lán áiteanna ní raibh príobháideacht ná rúndacht ar bith ag roinnt leis an vótáil. Dá dheasca sin, ní bhfuair an bille an dearbhthromlach a bhí de dhíth le hé a chur ar leabhar na reacht. Iad siúd a chaith vóta, bhí a bhformhór mór ag tacú leis an mbille, ach staon dhá dtrian de na vótóirí ón nguthaíocht scun scan. clé|mion|280x280px|Rialtas Müller, meitheamh 1928 Bhí córas na bpobalbhreitheanna in ann treisiú leis an daonlathas, agus san am chéanna, dochar a dhéanamh dó. Ó thaobh amháin de, chuir sé ar chumas na sluaite móra páirt a ghlacadh i rialú na tíre agus i gcinneadh na gcomhairlí tábhachtacha. Ón taobh eile de, áfach, rinne sé neamhshuim den chóras pharlaiminteach agus bhain sé den mhuinín a bhí ag na daoine as an ngnáthpholaitíocht.
Seansailéireacht Franz von Papen
mion|320x320px|Franz von Papen, Iúil 1932, óráid ar an raidió Maidir le Brüning, thug Hindenburg bata is bóthar dó, nó níor thaitin a chuid polasaithe eacnamúla le tiarnaí talún Oirthear na Gearmáine, an grúpa polaitíochta ar bhain an tUachtarán féin leis. Tháinig Franz von Papen i gcomharbas ar Bhrüning ansin. Polaiteoir Caitliceach ab ea Papen agus é ina bhall sa Zentrum, ach bhí sé ní b'fhaide ar an eite dheis ná an chuid ba mhó den pháirtí - bhí sé ina fhrith-Chumannach láidir, agus an-eagla air roimh an Aontas Sóivéadach. Le cead ón Uachtarán scoir Papen an pharlaimint.
Ar an 31 Iúil 1932, toghadh parlaimint nua. Vótáladh 230 Naitsí agus 89 Cumannach isteach. Fuair na Naitsithe 37.3%  den vóta san olltoghchán, gan tromlach glan a ghnóthú (305 suíocháin). Anois, bhí antoiscigh an dá chineál ábalta bac a chur ar obair na parlaiminte go hiomlán.
Seansailéireacht Kurt von Schleicher
mion|Kurt von Schleicher, 1932 Ba é an Ginearál Kurt von Schleicher, go dtí seo Aire Cosanta na Gearmáine, a chuaigh i gceannas ar an rialtas anois. Bhí pleananna dá chuid féin aige leis an tír a shábháil. Go bunúsach theastaigh uaidh fronta fairsing polaitíochta a chur ar bun a shroichfeadh ó eite chlé na Naitsithe (is é sin, Gregor Strasser agus lucht a leanúna) go dtí na ceardchumainn, ach níor éirigh leis ach oiread le Papen.
Patellidae
(Níor chóir na Patelloidea a mheascadh leis an ghéineas d'fhíorbhairnigh 'Patelloida', den chineál ainm céanna, atá ar fáil san fhine Lottiidae san sárfhine Lottioidea, atá freisin mar chuid de na Patellogastropoda.)
Dail Bheithe
Is baile suite i gComhairle Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh é Dail Bheithe.
Illya Marchenko
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Úcráin é Illya Marchenko. Rugadh é ar an 8 Meán Fómhair 1987.
Riail an Ochtréid
Eisceachtaí
Ní leanann dúile mar an hidrigin, an héiliam, an litiam agus an beirilliam, riail an ochtréid, mar nach bhfuil ach dhá leictreon acu ina sceall seachtrach. Níl ach 6 leictreon ag an alúmanam agus ag an beirilliam in fluairíd alúmanaim AlF3 agus fluairíd beirilliam BFl3 faoi seach agus tá siad cobhsaí.
Ana Ivanović
Is iarimreoir leadóige Seirbiach í Ana Ivanović (Seirbis: Ана Ивановић) a rugadh ar an 6 Samhain 1987 i mBéalgrád. Bhuaigh sí Craobhchomórtas Oscailte Leadóige na Fraince sa bhliain 2008.
ExCeL London
deas|250px|thumb|ExCeL London Is ionad comhdhála suite sa London Borough of Newham é ExCeL London.
Codladh
350px|thumb|Fir ina gcodladh Staid neamhaireachtálach is ea codladh ina léiríonn duine mothálacht an-bheag don domhan seachtrach. Tá an néarchóras neamhghníomhach, na súile dúnta agus an comhfhios curtha ar fionraí.
Bíonn dhá phas sa chodladh a ailtéarnaíonn i rith na hoíche: clé|mion|EEG céim 2 Tarlaíonn brionglóidí le linn codladh REM, agus b'fhéidir le linn codladh SWS. Bíonn an timthriall codlata faoi stiúir ghníomhaíocht dheilíneach na néaróg i stoc na hinchinne.
An tSile
Stair
Toghadh Salvador Allende mar uachtarán na tíre i 1970, an chéad Marxach a toghadh go daonlathach i dtír ar bith. D'éirigh an t-arm faoin ginearál Augusto Pinochet amach i gcoinne Allende ar 11 Meán Fómhair 1973 agus maraíodh an t-uachtarán le linn an éirí amach. Ghlac Pinochet seilbh ar rialtas na Sile agus lean an deachtóireacht ar aghaidh go 1988.
Hamburg
Tíreolaíocht agus stair
Is follasach gur lárionad tábhachtach cultúir í an chathair seo freisin.
Giuseppe Garibaldi
Cógaí
220px|mion|clé|Giuseppe Garibaldi, timpeall 1861
Sa bhliain 1867, d'fhill Giuseppe Garibaldi ar shaol polaitiúil na hIodáile, agus mar ba dual don tseansaighdiúir, d'fhruiligh sé slua mór d'óglaigh leis na Stáit Phápacha a ionsaí.
Peann luaidhe
250px|thumb|Peann luaidhe Is éard is peann luaidhe ann ná uirlis scríbhneoireachta nó líníochta. Déantar as graifít clúdaithe le hadhmad é. Is féidir an scríbhneoireacht a scriosadh le scriosán. Caolabhain nó peansail a deirtear i nGaeilge na hAlban.
Contae Houston, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Houston. Tá sé suite i gcoirnéal oirdheisceart an stáit, ar theorainn na stáit Florida agus Georgia. Tá an dlús daonra (68/km²) ann. Is é Dothan príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 104,056 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Alabama Dale, Geneva, Henry, le Contae Florida Jackson, agus le Contaetha Georgia Early agus Seminole. mion|An teach mór Victeoireach Purcell-Killingsworth in Columbia, Co. Houston. Tógadh é sa bhliain 1890.
BBC Thuaisceart Éireann a hAon
Is stáisiún teilifíse é BBC Thuaisceart Éireann a hAon atá mar chuid de BBC Thuaisceart Éireann. Craoladh an chéad chlár sa bhliain 1955.
Northleach
deas|250px|thumb|Northleach Is baile suite i nGloucestershire é Northleach.
Bernard O'Dowd
File Astrálach de shliocht Éireannach, radacach agus dreáchtaitheoir parlaiminte ba ea Bernard Patrick O’Dowd (1866 – 1953). Bhí Gaeilge aige, cé nár scríobh sé inti riamh, agus d’fhág seanscéalta na nGael a rian air. Chleachtadh sé friotal casta ardnósach ina chuid filíochta nach dtaitneodh le gach duine, ach tá sé áirithe ar fhilí suntasacha Astrálacha a linne.
A bheatha
Bhí ar O’Dowd Ollscoil Melbourne a fhágáil nuair a gortaíodh a athair. Tairgeadh post dó mar mhúinteoir i scoil Chaitliceach in Ballarat, ach tugadh bata agus bóthar dó de bharr a mheoin dhí-eaglaisígh. Sa bhliain 1884 chuir sé scoil dá chuid féin ar bun in Beaufort. Sa bhliain 1885 d’éirigh leis sna scrúduithe státseirbhíse agus chuaigh sé isteach in Oifig an Aturnae Chorónaigh in Melbourne. Sa bhliain 1888 d’fhill sé ar an ollscoil, áit ar ghnóthaigh sé céim BA sa bhliain 1891 agus céim LLB sa bhliain 1895.
Dmitri Shostakovich
Bhain Shostakovich clú agus cáil amach san Aontas Sóivéadeach faoi phatrúnacht an chinn foirne Sóivéadeach Mikhail Tukhachevsky, ach níos moille bhí caidreamh casta agus deacair leis an rialtas. In ainneoin sin, fuair sé onóracha agus gradaim stáit, agus rinne sé seirbhís i Sóivéid Uachtarach an RSFSR (1947) agus i Sóivéid Uachtarach an Aontais Sóvéidigh (ó 1962 go dtí a bhás).
Ilstílí a bhí i Shostakovich. D’fhorbair sé guth hibrideach a thug teicnící ceolta éagsúla isteach ina chuid ceoil. Léirítear codarsnachtaí móra ina cheoil, agus tá eilimintí arrachtacha agus tonúlacht éiginnte le fáil ann fosta. Tá tionchar stíle éagsúla feiceálach ina cheoil; mar shampla, an stíl nuachlasaiceach a rinne Igor Stravinsky ceannródaíocht air, chomh maith le Rómánsachas déanach Gustav Mahler, go háirithe ina shiansaí.
Crith talún
Tangshan, 1976
Managua, 1972
Bríste
thumb|150px|Bríste Is ball éadaigh an choirp a chlúdaíonn an áit idir an choim agus na rúitíní, le páirt scartha de gach cos é bríste.
Khövsgöl (Cúige)
Tíreolaíocht agus stair
Is limistéar sléibhtiúil é an cúige. Tá Sléibhte Khangai suite i ndeisceart an chúige. Is é Loch Khövsgöl an loch is tábhachtaí sa chúige.
Iompar
Tá aerfort le rúidbhealach pábháilte amháin suite i Mörön (ZMMN/MXV). Tá an t-aerfort nasctha le Úlánbátar le eitilte rialta.
WTA Tour 1981
mion|250px|Chríochnaigh Chris Evert an bhliain ag uimhir a 1 don cúigiú uair Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1981 i leadóg ar an WTA Tour. Ba é seo an 11ú eagrán. Bhuaigh Martina Navratilova na craobhacha is mó arís le 12 agus an airgead is mó le $865,437. Bhuaigh Chris Evert na pointí is mó le 17.542 pointe. Ba í Chris Evert imreoir na bliana agus Kathy Rinaldi imreoir nua na bliana.
Queen Elizabeth's Hunting Lodge
clé|250px|mion|Queen Elizabeth's Hunting Lodge Is teach mór suite sa London Borough of Waltham Forest é Queen Elizabeth's Hunting Lodge.
Antonov 225
Bhí 6 urlár san eitleán agus 32 roth air. Níl ach ceann amháin ar domhan.
Fuilchill dhearg
Bíonn cíteaplasma na bhfuilcheall dearg saibhir i haemaglóibin, bithmhóilín ina bhfuil ábhar iarainn ann agus gur féidir leo ocsaigin a chonheangal le haemaglóbin agus atá freagrach as dath dearg na fola.
D Day
Imeachtaí
Ach chuir bean, Maureen Sweeney i nGaeltacht iarthuaisceart Mhaigh Eo (i dTeach Solais an Fhóid Duibh), tuairisc aimsire a thaispeáin go mbeadh briseadh san aimsir ar 6 Meitheamh. Tugadh faoi deara go raibh an brú atmaisféir seasmhach ar feadh tamaill agus ansin ag ardú de réir a chéile – rud a chiallaigh go lagfadh an stoirm. Cuireadh an t-eolas ar aghaidh ón bhFód Dubh, ag úsáid na gcód a tugadh dóibh.
Contae Lawrence, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Lawrence. Tá sé suite in iarthuaisceart an stáit. Tá an dlús daonra (19/km²) ann. Is é Moulton príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 33,244 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Colbert, Cullman, Franklin, Lauderdale, Limestone, Morgan agus Winston.
Stair
Bunaíodh Contae Lawrence ar 6 Feabhra 1818. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Aimiréal cabhlaigh SAM James Lawrence.
Dudi Sela
Is imreoir leadóige gairmiúla as Iosrael é Dudi Sela. Rugadh é ar an 4 Aibreán 1985.
Eugenio Montale
Saol
Ag deireadh an chogaidh, chuir sé faoi in Genova agus músclaíodh a shuim i gcúrsaí litríocht a. Chuir sé aithne ar scríbhneoirí agus ar léirmheas tóirí na háite agus bhí sé ina chomhbhunaitheoir ar an nuachtán Primo Tempo.
Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2012
Chuír 204 coiste Oilimpeach náisiúnta lúthchleasaithe chuig cluichí Londan, an líon coistí céanna agus a bhí páirteach i gCluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2008, i mBéising. Díscaoileadh Coiste Oilimpeach Aintillí na hÍsiltíre ó shin ach ghlac coiste Bhrúiné páirt sna cluichí an uair seo. Níl coiste Oilimpeach ag an tSúdáin Theas go fóill. Bhí trí lúthchleasaí as oileáin Aintillí na hÍsiltíre agus duine amháin as an tSúdáin Theas páirteach i Londain, mar sin féin, agus iad ag glacadh páirte faoi bhratach an Choiste Oilimpigh Idirnáisiúnta.
Corn Rugbaí an Domhain 1995
Babhta na nGrúpaí
Bhí cúig phointe ar úd, dhá phointe ar shlánú, trí phointe ar chic pionóis agus trí phointe ar phreabchúl.
WTA Tour 1982
Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1982 i leadóg ar an WTA Tour. Ba é seo an 12ú eagrán. Bhuaigh Martina Navratilova na craobhacha is mó arís le 15, an airgead is mó le $1,475,055 agus na pointí is mó le 19.165 pointe. Ba í Martina Navratilova imreoir na bliana agus Zina Garrison imreoir nua na bliana.
Enfield, Victoria
Bailecheantar atá suite 149 km siar ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile, is ea Enfield. Sa bhliain 2011, bhí 394 duine ina gcónaí ann.
Copla
Is cineál filíochta i gceithre rann í an copla a fhaightear i mórán d'amhráin dhúchasacha na Spáinnise agus i litríocht na teanga. Tá seánra ceoil den ainm céanna ann, a sheinntear ar fud Mheiriceá Laidineach. Tá an focal bunaithe ar 'copula' na Laidine (nasc nó aontas. Bíonn ceithre rann sna Coplas de ghnáth, ceithre líne an ceann iontu i meadaracht rómánsach (8- 8a 8- 8a), seguidilla (7- 5a 7- 5a nó redondilla (8a 8b 8b 8a).
Bhain go leor de mhórscríbhneoirí na Spáinnise úsáid as an bhfoirm choitianta seo, ina measc Íñigo López de Mendoza, Marqués de Santillana, Rafael Alberti, Luis de Góngora, Antonio Machado, agus Federico García Lorca.
Dún an Rí
Is é Dún an Rí (Béarla: Kingscourt atá air anois cé go mbíodh Dunaree air tráth), an ceathrú baile is mó i gContae an Chabháin in Éirinn. Ciallaíonn Dún an Rí, ‘Fort of the King’ as Béarla. Tá an baile seo suite ar an mbothar R164. Tá an baile seo idir Carraig Mhacaire Róis i gContae Mhuineachán, Coill an Choillaigh i gContae an Cabhán agus An Obair i gContae na Mí.
CLG
Is é ‘Réalta Dún an Rí’ (Kingscourt Stars ) an t-ainm atá ar an gclub CLG sa cheantar. Is é ‘Páirc O’Raghailligh’ an t-ainm atá ar an bpáirc pheile atá suite ar imeall an bhaile ar bhóthar R179. Bunaíodh an chlub i 1890. Bhuaigh an chlub 11 craobhchluiche na sinséar, 1921, 1980, 1981, 1986, 1987, 1989, 1990, 1991, 1993, 2010, agus an ceann is déanaí i 2015. Is iad dathanna an fhoireann ná gorm agus bán.
Na Bunscoileanna
Tá bunscoil amháin i lár an bhaile darbh ainm ‘Bunscoil Naomh Iosaif’. (St. Joesphs N.S). Is scoil meascaithe í le thart ar 450 daltaí ann. Is scoil chaitealach í.
Damhsa
Tá scoil rince ann darbh ainm ‘Kieran Brady School of Irish Dancing’. Is scoil damhsa gaelach é. Bíonn dhá ranganna ar siúl gach seachtain agus bíonn na daltaí ag damhsa i gcaisleán Cabra do thurasóirí.
Cathair na Vatacáine
Is í an Vatacáin an stát is lú sa Domhan de réir an daonra agus an achair. Tháinig an Vatacáin ar an bhfód mar atá sí inniu, nuair a shínigh Benito Mussolini agus an Pápa Pius XII Conradh na Lataráine sa bhliain 1929.
An Airgintín
Neamhspleáchas
Sa bhliain 1900 bhí an Airgintín ar ceann de na deich dtíortha is saibhre sa domhan. San am sin bhí na mílte inimirceach ag tonnadh isteach ón Eoraip.
Nick Griffin
Polaiteoir Sasanach is ea Nicholas John Griffin a bhí mar cheannaire ar Páirtí Náisiúnta Briotanach ó 1999 go dtí 2014. Rugadh é i High Barnet ar an 1 Márta 1959.
Luis (ogham)
Is í an dara litir den aibítir oghaim an Luis. Is í an dara litir den Aicme Bheithe. De réir córas na gcrann, ainmnithe as an gcrann, luis nó caorthann, atá an focal. Is é a luach foghraíochta.
Khutag-Öndör (Bulgan)
Sum (ceantar) atá suite i gCúige Bhulgan na Mongóile thuaidh is ea Khutag-Öndör (Mongóilis: Хутаг-Өндөр).
Alcalóideach
Cineálacha
Is gnách na halcalóidigh a rangú de réir a struchtúir cheimicigh. Má thugtar "alcalóideach tropánach" ar alcalóideach áirithe, is ionann é agus a rá go bhfuil sé cosúil leis an tropán ó thaobh an struchtúir de, agus gur féidir móilín an alcalóidigh sin a shamhlú le móilín an tropáin. Tá alcalóidigh eile ann a bhfuil struchtúr a móilíní níos cosúla leis an bpiridín nó leis an bpúirín, agus mar sin de.
Tréithe fisiceimeacha
Alcalóidigh ar mheáchan éadrom móilíní nach bhfuil deontóirí nasc hidrigineach acu is minic iad ina leacht le teocht an tseomra - nicitín, mar shampla. Tá bunatacht na n-alcalóideach ag brath ar na péirí leictreon timpeall na n-adamh nítrigine iontu. Ós rud é gur bunanna orgánacha iad, cruthaíonn na halcalóidigh salainn in éineacht le haigéid mhianraí ar nós aigéad sulfarach agus le haigéid orgánacha ar nós aigéad tartarach. Bíonn na salainn seo níos sothuaslagtha san uisce ná na halcalóidigh féin.
Naomh Saidhbhín
Oidhreacht
D'adhradh í mar naomh. Ceiliúrtar a féile ar 29 Lúnasa. Tuaraim is 430, tógadh a corp go dtí cnoc Aibhintín na Róimhe agus adhlacadh iad i mbaislice in ómós do Saidhbhín agus Serapia.
Móinteach Raineach
thumb|275px|Féachtar [[Am Monadh Dubh i bhfad uait ar Mòinteach Raineach]]Is éard is Móinteach Raineach (Béarla: Rannock Moor) ann ná móinteán fairsing bogach, thart ar 50 míle cearnach (130 km ²) siar ó Loch Raineach, sa Gháidhealtachd, i bPeairt agus Ceann Rois, Loch Abar, agus Earra-Ghàidheal agus Bòd, Albain. Tá an móinteán ainmnithe mar 'Limistéar Oidhreachta Náisiúnta'.
Chattahoochee (abhainn)
thumb|Abhainn Chattahoochee ag an pháirc [[Jones Bridge Park i gcathair Peachtree Corners, Georgia.]]
Sail (ogham)
Bríatharogam
Is iad a leanas na nathanna meafaracha (kennings) d'ainm na litreach le fáil sa Bhriatharogham:
Orkhon (Bulgan)
Sum (ceantar) atá suite i gCúige Bhulgan na Mongóile thuaidh is ea Orkhon (Mongóilis: Орхон).
Muammar Gaddafi
Éirí amach, 2011
Sa bhliain 2011, mar chuid den Earrach Arabach, thosaigh éirí amach sa Libia i gcoinne réimis Gaddafi. D'eisigh an Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta barántas gafa ar Gadaffi agus, faoi cheannasaíocht na Ríochta Aontaithe agus Fraince, thug roinnt tíortha cúnamh do na reibiliúnaigh Libiacha.
Maraíodh Gaddafi ar 20 Deireadh Fómhair 2011.
Leictream
mion|clé|[[Bonn (píosa miotail)|bonn, Nikephoros III Botaneiates]] Is éard atá sa leictream ná meascán airgid ghil agus óir a bhíonn ar fáil go nádúrtha sa dúlra. Bíonn iarsmaí copair agus miotail eile ann chomh maith. An leictream a fhaightear sa Mhion-Áise inniu, tá sé an-saibhir in ór (70-90 %), ach, san am chéanna, ní bhíonn ach 45-55 % sna seanbhoinn Lidiacha a dtagann lucht seandálaíochta trasna orthu sna bólaí céanna.
San tseanaois, bhítí ag déanamh soithí agus boinn airgid as an leictream, agus mhaisíodh na sean-Éigipt igh na tuamaí sna pirimidí le leictream fosta.
Charles Baudelaire
Luathshaol
Rugadh Baudelaire i bPáras, an Fhrainc sa bhliain 1821. Bhí a athair, François Baudelaire, ina státseirbhíseach sinsearach agus ina ealaíontóir amaitéarach, agus bhí sé tríocha ceathair bliana níos sine ná Caroline, máthair Bhaudelaire. Fuair François bás le linn óige Bhaudelaire, sa bhliain 1827. An bhliain dár gcionn, phós Caroline an leifteanantchoirnéal Jacques Aupick, a bhí níos déanaí ina ambasadóir Fraince do chúirteanna na móruaisle éagsúla.
Liathróid láimhe
Stair an chluiche
De réir mar a chuaigh Éireannaigh ar imirce go Sasana thug siad liathróid láimhe isteach ag úsáid cúirteanna leadóige faoi dhíon inar shíl siad gur bunaíodh ballaí taobh sa chluiche. Thug fir na hÉireann a bhí ag filleadh smaoineamh ar bhallaí taobh a thabhairt ar ais go hÉirinn ag tabhairt ciumhais nua don chluiche, tugadh Cúirteanna Cúige ar chúirteanna taobhlíne. Mar sin féin, ba mhinic a bhí cosc ​​ar mhuintir na háite imirt sna cúirteanna stíl nua agus mar sin lean siad ar aghaidh lena gcluichí liathróid láimhe aon bhalla.
Aon Bhalla (Balla liathróid)
Is féidir é a imirt lasmuigh nó istigh agus gan ach Aon balla de dhíth air le haghaidh cluiche is leagan simplí den chluiche é. De ghnáth bíonn tomhas 20 troigh x 16 troigh ar an mballa agus bíonn an liathróid cosúil le liathróid rásaíochta. Imrítear séasúr na hÉireann de Aon Balla ó Bhealtaine go Lúnasa. Tá sé mar aidhm ag Cumann Liathróid Bhalla an Domhain/Aon Bhalla an Domhain stádas Oilimpeach a bhaint amach, tá 33 thír páirteach san fheachtas seo.
Cineálacha Liathróid Láimhe Idirnáisiúnta
An bhfuil an cluiche idirnáisiúnta is mó aithne air. Imrítear ar na sráideanna i Meiriceá den chuid is mó agus imríonn siad ar airgead.
Cineál Urchar
Trí Bhalla - An liathróid a thabhairt ar ais tríd an dá thaobhbhalla agus an balla tosaigh a bhualadh.
An luch Bheag - An liathróid a mharú ón mballa taobh go dtí an balla tosaigh ionas nach mbeidh sé inúsáidte
Lámhiagh dín - Urchar a bhuaileann an tsíleáil ar dtús, ansin an balla tosaigh.
Téarmaí a úsáideann an Réiteoir
Lámh amuigh – Ag scor an fhreastalaí a mhainníonn an liathróid a sheirbheáil go dlíthiúil nó nuair a mhainníonn foireann na bhfreastalaithe an liathróid atá á imirt a thabhairt ar ais
Cineálacha liathróid a úsáidtear
40x20 - Gorm dorcha do mhná / chailíní agus bhuachaillí – Liathróid níos crua atá gorm éardrom d’fhir agus U17 agus níos sine
Eugenie Bouchard
Is imreoir leadóige gairmiúla as Ceanada í Eugenie Bouchard. Rugadh í ar an 25 Feabhra 1994.
Paiteolaíocht
Is staidéar eolaíochtúil atá ann ar cad as do ghalair, conas mar a fhorbraíonn siad is a dtarlaíonn dá mbarr.
Henry Cooper
Dornálaí Sasanach ab ea Henry Cooper a rugadh i Lambeth, Londain ar an 3 Bealtaine, 1934 agus a fuair bás ar an 1 Bealtaine 2011.
Fuilchill bhán
Is minic a bhíonn líon na bhfuilcheall bán ina tháscaire ghalair. De ghnáth, bíonn idir 4 × 109 agus 1.1 × 1,010 fuilchill bhán i lítear fola, sé sin thart ar 1% de fhuil i nduine fásta sláintiúil. Glaoitear leocaicíteóis ar mhéadú ar líon na leocaicít thar na n-uasteorainneacha, agus tugtar leocaipéine ar laghdú faoi bhun an teorainn is ísle. Féadfaidh airíonna fisiceacha na leocaicít a bheith athruithe, mar shampla toirt, seoltacht, agus gráinneacht de bharr ghníomhachtaithe, de réir ceall neamhaibí bheith i láthair, nó i gcás na leoicéime leocaicítí urchóideacha a bheith ann.
Voltaire
Deirtear ba inspioráid é saothar Voltaire do Réabhlóid na Fraince.
Antóin Ó Tuathail
Iar-pheileadóir agus pearsa theilifíse is ea Antóin Ó Tuathail (Béarla: Anthony Tohill) a rugadh ar an 2 Lúnasa 1971 i Suitreach, Contae Dhoire. D'imir sé le foireann idirchontae Dhoire idir 1991 agus 2003, agus bhuaigh sé Craobh na hÉireann uair amháin sa bhliain 1993. Chomh maith le sin, tá dhá bhonn buaite aige i gCorn Uladh agus ceithre bhonn sa tSraith Náisiúnta. Roghnaíodh é mar Shárimreoir sna blianta 1992, 1993, 1995 agus 2000.
George Armstrong Custer
Oifigeach in Arm na Stát Aontaithe ba ea George Armstrong Custer (5 Nollaig, 1839 – 25 Meitheamh, 1876), a bhí ina cheannfort marcra le linn an Chogaidh Chathartha agus na gCogaí Indiacha sa tír sin san 19ú haois. Thuill sé cáil mhaith mar cheannfort cliste cróga, ach briseadh agus maraíodh é ag Cath Little Bighorn agus é ag troid in aghaidh na Meiriceánach Dúchasach. Tugtar "Custer's Last Stand" ar an eachtra seo i stair Mheiriceá.
Uath (ogham)
Sanasaíocht
De bharr easpa fianaise agus gur cailleadh an túschonsan, is doiléir é sanasaíocht na litreach, agus mar sin fosta a luach foghraíochta. Athchruthaíodh an focal sa Ghaeilge Chianach mar *osato-.
Les Fleurs du mal
Forbhreathnú
Il rêve d'échafauds en fumant son houka.
An Mionnán
Is aill é an Mionnán. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Scréachóg
De ghnáth, is é Garrulus glandarius atá i gceist nuair a deirtear “scréachóg” i nGaeilge, ach úsáidtear an focal céanna chun tagairt a dhéanamh d'éin eile a bhfuil glór géar acu, mar shampla an scréachóg reilige agus an scréachóg thrá.
An Coimisiún Eorpach
Stair
mion|clé|An Coimisiún Eorpach
Garry Kasparov
D'éirigh Kasparov as imirt fichille go gairmiúil sa bhliain 2005 chun bheith gníomhach sa pholaitíocht agus sa scríbhneoireacht. Bhunaigh sé an Tosach Cathartha Aontaithe agus bhí sé mar bhall den ghrúpa An Rúis Eile a bhí in éadan rialtais Vladímír Pútín. Ba iarrthóir é i dtoghchán uachtaránachta na Rúise sa bhliain 2008 ach d'aistarraing sé níos déanaí.
Craobh an Domhain
thumb|200px|Kasparov tar éis na Craoibhe Domhanda a bhuachaint sa bhliain 1985.|clé
Oró Sé do Bheatha 'Bhaile
Amhrán Éireannach is ea Oró, 'Sé do Bheatha 'Bhaile. Tá cáil air mar amhrán reibiliúnach.
Stair
Tháinig an t-amhrán ó am an dara éirí amach Seacaibíteach. Ba é 'Bonnie Prince Charles' an Séarlas Óg san amhrán
leagan Pádraig Mac Piarais
mura mbeam beo ina dhiaidh ach seachtain,
Ionchlannán
Is éard is Ionchlannán ann ná gléas leighis a tháirgítear le dul in áit stuchtúir atá bitheolaíoch, nó le tacú le struchtúr mar é, nó le cur le stuchtúr atá ann cheana.
Chennai
Stair
Bhunaigh na Briotanaigh an chathair sa 17ú haois. Ba ionad mór mairnéalacht a agus uirbeach í.
Ciúiriam
Is é an ciúiriam dúil cheimiceach uimhir a 96, agus is ceann de na dúile radaighníomhacha trasúránacha é. Is féidir ciúiriam a tháirgeadh tríd an bplútóiniam a bhombardú le halfa-cháithníní, is é sin, le núicléis héiliam. Fuair an ciúiriam a ainm ó Pierre agus Marie Curie, an bheirt cheannródaithe i gcúrsaí taighde na radaighníomhaíochta. Ba iad Glenn Seaborg, Albert Ghiorso agus Ralph A. James a bhí in ann ciúiriam a shintéisiú roimh aon duine eile agus a d'ainmnigh é. Rinne siad a bhfionnachtain sa bhliain 1944 in Ollscoil California, Berkeley.
Am Mód
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain, in Albain, é am Mód.
Corrán (uirlis)
Is uirlis feirmeoireachta le cos gearr agus lann leathchiorclach é an corrán, a úsáidtear leis an arbhar a ghearradh.
Flaming Moe's
Craoladh an deichiú heipeasóid, "Flaming Moe's", den tríú sraith The Simpsons ar an 21 Samhain 1991. Scríobh Robert Cohen an eipeasóid seo. D'fhéach 23.9 milliún duine ar an eipeasóid.
Peter Freeman (ceoltóir)
Ilionstraimí Meiriceánach, cumadóir, léiritheoir ceirníní agus innealtóir meascáin ab ea Peter Freeman (29 Bealtaine 1965 - 16 Márta 2021). Bunaithe as a stiúideo taifeadta i gCathair na nAingeal, d'oibrigh sé ar taifeadadh fuaime, léiriú beo, agus ar fuaimriananna scannáin agus teilifíse. Bhí aithne air go príomha as an mbaint atá aige leis an gcumadóir avant-garde agus an seinnteoir trumpa Jon Hassell. Chuir sé go rialta freisin leis an iris Electronic Music, le linn na 80idí agus na 90idí.
Mar ranníocóir
Le Alanis Morissette
Le Rick Cox
Dioscliosta Tulisa Contostavlos
Is éard atá i ndioscliosta an amhránaí is scríbhneoir Briotanach Tulisa Contostavlos ná albaim stiúideo amháin, ceithre singil mar ealaíontóir ceoil aonréadach, singil amháin mar gné-ealaíontóir ceoil agus ceithre físeáin ceoil.
Dùn Dè an Ear (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Dùn Dè an Ear. Cruthaíodh sa bhliain 1950 é. Is é Stewart Hosie (PNA) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Ross Creek, Victoria
Bailecheantar atá suite thart ar 120 km siar ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile, is ea Ross Creek.
Imshruthaíocht dhúbailte
I gciorcad chéad ordú imshruthaithe, pumpáiltear fuil chuig na scamhóga, agus faightear ocsaigin amhlaidh scaoiltear dé-ocsaíd charbóin am céanna. San t-aschur sistéamach den dhara ord dí-ocsaiginítear an fhuil go roghnach trí riachtanas na n-orgán forimeallach, ag filleadh arís ar an croí. Mar sin, ní bhíonn i gceist ach imsruthaíocht amháin sa chroí nó timchuairt aonair.
Muin (ogham)
Briatharoghaim
Is iad a leanas na nathanna meafaracha (kennings) d'ainm na litreach le fáil sna Briatharoghaim:
Vincent van Gogh
Cráifeach
D'fhill sé go Dordrecht am Nollag 1876 agus thosaigh sé ag obair i siopa leabhar. D'fhan sé ann sé mhí.
Ealaíontóir
Bhog Vincent go Páras agus isteach lena dheartháir Theo. Ba ansin a chonaic sé ealaín impriseanaíoch den chéad uair. Rinne sé cairdeas le healaíontóirí eile ar nós Henri de Toulouse-Lautrec, Camille Pissarro agus daoine eile, ach go minic thit sé amach le healaíontóirí eile fosta nuair a rinne sé cáineadh ar a saothar.
Ar thóir na soilse
Chuir van Gogh suim mhór in ealaín na Seapáine agus bhí brionglóid aige taisteal go dtí an tSeapáin.
Bhí imní ar a dheartháir Theo agus d’íoc sé an t-ealaíontóir Paul Gauguin as dul go Arles agus súil a choinneáil ar Vincent. Taobh istigh de mhí bhí an bheirt acu ag argóint an t-am ar fad agus d’fhág Gauguin. clé|mion|7 Eanáir 1889 a rinne sé an pictiúir seo: bhain Vincent van Gogh píosa as a chluas féin ar 23 Nollaig 1888.  Aisteach go leor, phéinteáil sé féinphortráid ina dhiaidh sin ina bhfuil an bindealán a chuir sé ar a chluas ghearrtha le feiceáil go soiléir. Tá an phortráid sin an-cháiliúil anois dar ndóigh.|195x195px
Meabhairshláinte
Tugadh Vincent chuig an ospidéal ach ní raibh sé mar an gcéanna riamh arís. Bhuail gruaim é. Thriail sé pictiúir den dúlra a phéinteáil le dóchas a thabhairt dó ach ba mhinic é ag filleadh ar an ospidéal mar gheall ar a shláinte.
John Locke
A bheatha
Tháinig Locke faoi anáil Thomas Sydenham i Londain, rud a d'fhág a rian ar an tuiscint a bhí aige ar an aigne. Chomh maith leis sin, ba é Locke Rúnaí Bhord na Trádála agus na bPlandálacha agus Rúnaí Thiarnaí agus Úinéirí na gCairilíneach ag an am, rud a chuaigh i bhfeidhm ar a thuairimí ar chúrsaí geilleagair.
Peatsaí Ó hEadhra
Tús a shaoil
Nuair a bhí an bhliain 1971 ag druidim chun deireanais, ghortaigh piléar Gallda é ag baracáid sráide. Gortaithe is mar a bhí sé (in aois 14), ní raibh Peatsaí ábalta páirt a ghlacadh i mórshiúl Dhomhnach na Fola. Ach bhí sé ag amharc ar lucht na máirseála nuair a chuaigh siad thar bráid, agus chuaigh imeachtaí an lae go mór i bhfeidhm air.
Övörkhangai (Cúige)
Na hAonaid Riaracháin
thumb|right|250px|Ceantair Övörkhangai
Brent, Alabama
Is an chathair is mó daonra i gContae Bibb, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá é Brent. Bunaíodh é sa bhliain 1898. Bhí 4,919 duine a bheith ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2016.
Doireann Ní Bhriain
Is léiritheoir raidió neamhspleách í Doireann Ní Bhriain [ˈdˠərʲiːn nʲiː ˈvrʲiːənʲ] (rugadh 1952 ). Thosaigh sí a slí beatha sna meáin ag léamh scéalta do pháistí ar chlár teilifíse. D'imigh sí ar aghaidh ansin le bheith ina pearsa raidió ar RTÉ ar feadh 20 bliain go dtí gur éirigh sí as sa bhliain 1993.
Boston University
Is í Boston University an ceathrú ollscoil phríobháideach is mó i SAM. Tá sí lonnaithe i mBostún agus tá níos mó ná 30,000 daltaí, idir fochéimithe agus iarchéimithe, cláraithe ann. Glaoitear BU air i mbéal an phobail.
Tethys
Satailít de chuid Shatarn í Tethys. Ba é Giovanni Domenico Cassini a chuir an chéad sonrú inti thiar sa bhliain 1684. Níl inti go bunúsach ach leac oighir, agus í ar ceann de na reanna neimhe is mó ailbéideachta sa Ghrianchóras - is é sin, frithchaitheann sí cuid mhór den solas a bhuaileann í. Is iad an dá shainchomhartha is mó ar dhromchla Tethys ná an cráitéar úd Odysseus ar an leathsféar iartharach, agus é 400 ciliméadar ar trastomhas, agus an gleann úd Ithaca Chasma atá céad ciliméadar ar leithead agus 2000 ciliméadar ar fad. Tá Tethys féin 1066 ciliméadar ar mheán-trastomhas. Tá dhá Thraíoch ag Tethys, mar atá, Telesto agus Calypso.
Linux mint
Leagan:
Úsáidtear ainm baininscneach do chuile leagan, úsáidtear focail amháin mar ainm freisin. Tosaigh an céad litir mar 'a', agus anois tá siad suas chuig 'i'.
Ruis (ogham)
Is í Ruis an cúigiú litir déag den aibítir oghaim, ainmnithe as an gcrann, ruis nó craobh troim. Is í an cúigiú litir den Aicme Mhuine. Is é a luach foghraíochta.
Friends (séasúr 9)
Foireann agus carachtair
{|
WTA Tour 1989
Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1989 i leadóg ar an WTA Tour. Ba é seo an 19ú eagrán. Bhuaigh Steffi Graf na craobhacha is mó arís le 14, an airgead is mó le $1,562,905 agus na pointí is mó le 300.10 pointe. Ba í Steffi Graf imreoir na bliana agus Conchita Martínez imreoir nua na bliana.
Achtanimíocóis
Is éard is Achtanimíocóis ann, ná galar tógálach baictéarach annamh, arb é an baictéar Actinomyces sp. is cúis léi, mar shampla Actinomyces israelii nó A. gerencseriae. Tagraíonn an t-ainm don chuma gathach atá ar na horgánaigh sna gráinníní. Is féidir freisin gurb é an baictéar Propionibacterium propionicus a bheadh i gceist. Is dócha gur ionfhabhtú polaimiocróbach anaeróbach agus aeróbach araon a thagann ar an othar a dtagann sé orthu.
Comharthaí agus airíonna
mion|clé|200px| Othar le Achtanimíocóis ar thaobh dheis a aghaidhe.
Eaglais Chiric
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain í Eaglais Chiric nó Eaglais Ghirig.
Gaothrán
thumb|Gaothrán Is fearas é an gaothrán (fan) ag a bhfuil lanna rothlacha a chruthaíonn sruth san aer le haghaidh fuaraithe nó aeraithe. Bailíonn daoine áirithe sean-ghaothráin mar chaitheamh aimsire, go mór mhór na gaothráin leictreacha a bhí in úsáid ón 19ú haois go dtí na 1950í. Tá gaothráin shoghluaiste le fáil sa lá atá inniu ann.
Iarlacht Uladh
Forleathnú
I rith na bliana ina dhiaidh sin, bhí roinnt chéim ar gcúl ag de Courcy, a bhí ró-fonnmhar i mbun an leathnaithe, toisc gur éirigh leis Gaeil roinnt buanna a fháil. I gcás amháin buaileadh go dona na Normannaigh agus iad gcoinne fhórsaí comhcheangailte Mhic Dhuinnshléibhe agus Murchadh Ua Cearbhaill as Oirialla, agus ina dhiaidh sin gradadh eile níos faide ó thuaidh faoi lámh ma hUí Tuirtri agus na Fír Lí, agus an toradh tar éis sin ná go raibh ar na Normannaigh cúlú ón troid agus iad a choinneáil faoi shíorionsaí, timpeall 30 míle ar ais go dtí caisleán de Courcy.
Daingniú
De réir Annála na gCeithre Máistrí: ruaigeadh iad, áfach, agus maraíodh go leor uaisle Gaelacha.
Mimas
Satailít de chuid Shatarn é Mimas. B'é William Herschel a tháinig trasna air sa bhliain 1789. Tá Mimas ar an rinn neimhe is lú sa Ghrianchóras a bhfuil cuma na liathróide uirthi a bheag nó a mhór. Tá sé beagáinín níos lú ná 400 ciliméadar ar trastomhas, agus é criathraithe le cráitéir. Tá an ceann is mó acu 120 ciliméadar ar trastomhas, agus é ainmnithe as an bhfear a d'fhionn an ghealach - Herschel.
Mícheál Caomhánach
Imreoir rathúil é Caomhánach inniu, le hocht mbua i gCraobh Iomána Sinsearach na hÉireann, agus ceithre ghradam Sárimreoirí na Bliana sna blianta 2002, 2003, 2007 agus 2008.
Kevin Moran
Tógadh i Rialto é, sular bhog sé a theaghlach ar aghaidh go dtí Bóthar an Mhíle Fhada in iarthar Bhaile Bhailcín.
Ailm (ogham)
Sanasaíocht
Ní fios ciall bhunúsach na litreach. Molann taobhaithe "Aibítir na gCrann" gur péine nó giúis é áfach.
Coca-Cola
Deoch bhog agus neamh-mheisciúil is ea Coca-Cola, nó Coke de ghnáth. Is ceann de na deochanna boga is cáiliúla agus is rathúla ar domhan é Coca-Cola. Tá an deoch déanta ag an Coca-Cola Company, atá lonnaithe in Atlanta, Georgia, Stáit Aontaithe Mheiriceá.
An Mhandairínis
Is grúpa canúintí í an Mhandairínis nó Guānhuà (teanga na státseirbhíseach), Běifānghuà (canúint an Tuaiscirt). Ar an Mandairínis atá an tSínis chaighdeánach bunaithe. Labhraítear na canúintí seo ar fud thuaisceart na Síne, agus is féidir difríochtaí suntasacha a aithint idir na fo-chanúintí éagsúla. Is í caint na príomhchathrach is bunús leis an gcaighdeán, ach is leagan saibhrithe den chanúint sin é, agus tionchar na Sínise Clasaicí le haithint air freisin.
An Eaglais Bhreac (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é An Eaglais Bhreac. Cruthaíodh sa bhliain 2005 é. Is é John McNally (PNA) sealbhóir reatha an tsuíocháin.