cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vasily Smyslov
Imreoir fichille Rúiseach agus Sóivéadach ab ea Vasily Vasilyevich Smyslov (24 Márta 1921 – 27 Márta 2010) a bhí ina churadh domhanda 1957–1958. Ghlac sé páirt sa chomórtas cáilithe don Chraobh Dhomhanda ocht n-uaire (1948, 1950, 1953, 1956, 1959, 1965, 1983 agus 1985). Chríochnaigh Smyslov cothrom sa chéad áit ag Craobhchomórtais Fichille an APSS faoi dhó (1949 agus 1955), agus is curiarracht fós é a 17 mbonn san iomlán a bhuaigh sé in Oilimpiad na Fichille. D'fhan Smyslov gníomhach i bhficheall iomaíoch i bhfad tar éis seasca bliain d'aois, cé gur theip ar radharc na súl. Seachas ficheall, bhí sé ina amhránaí baratóin cumasach.
Fear na bPéisteanna
Miotaseolaíocht
Ar eagla go mairfeadh an cine daonna go deo faoi aire Asclepius, mharaigh Séas faoi dheireadh é le saighneán, ach d'aistrigh sé ar neamh é chun onóir a thabhairt dá chuid dea-ghníomhacha.
Astralaíocht
Sa dara haois, d'áirigh Tolamaes 29 réalta ar réaltbhuíon Fhear na bPéisteanna. Bhí a fhios aige go raibh an mhórchuid de na réaltaí siúd lastuaidh den éiclipteach (.i. cúrsa na Gréine trasna na spéire); thuig sé, áfach, go raibh ceithre chinn acu laisteas den éiclipteach (dá ngairtear inniu 36 Oph, 42 nó θ Oph, 44 Oph agus 51 Oph). Fágann sin go dtéadh an Ghrian trí réaltbhuíon Fhear na bPéisteanna de réir mar a d'aithin Tolamaes í. Dar leis na hastralaithe, áfach, ní théann an feiniméan sin siar ach go dtí an bhliain 1930 nuair a shocraigh an tAontas Réalteolaíoch Idirnáisiúnta teorantacha na réaltbhuíonta, ach ní fíor dóibh.
Oileáin na Gaoithe
Is oileánra in oirdheisceart Mhuir Chairib iad Oileáin na Gaoithe.
Comhdhúil aramatach
deas|200px|thumb|Comhdhúil aramatach Comhdhúil atá gaolta le beinséin le naisc a léirítear de ghnáth mar naisc shingile is naisc dhúbailte go hailtéarnach, ach í cobhsaí go leor. Ní hionann is comhdhúile alafatacha le naisc iolracha, imoibríonn sí trí mhalartú i bhfad níos mó ná suimiú. Faightear an t-ainm ó bholadh na beinséine.
Evanne Ní Chuilinn
Bhain Ní Chuilinn céim amach in OÉ Gaillimh.
Bremen
Is í Cathair Shaor Hainseatach Bremen (as Gearmáinis Freie Hansestadt Bremen) an stát is lú de réir daonra agus de réir achair sa Ghearmáin. Tá sí suite in iarthuaisceart na Gearmáine ar abhainn an Weser. Tá an stát ag críochantacht leis an stát Gearmánach an tSacsain Íochtarach. mion|left|an dá chathair sa stát: Bremen (dearg) agus Bremerhaven (liath)Cé gur cathairstát í Bremen tá dhá chathair éagsúil inti: cathair Bhremen agus cathair Bhremerhaven.
Alexandra Burke
Saol Luath
Rugadh Burke i Islington, Londain ar an 25 Lúnasa 1988.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá deich ngradam buaite ag Burke. Tá 19 n-ainmniúchán faighte aici.
Roe v. Wade
I ndiaidh an bhreithiúnais Roe v Wade (1973) sna Stáit Aontaithe, bhí an ginmhilleadh le fáil i ngach Stát gan srian suas le 12 sheachtain an toirchis. Roimh 1973, bhí an ginmhilleadh le fáil i Stáit áirithe (New York, California, Washington, srl) ach bhí srianta móra (nó cosc iomlán) i Stáit eile (Texas, Florida, Illinois, srl).
Clann Fhearghaile
Tríocha céad sna Connachta in Éirinn na meánaoise ba ea Clann Fhearghaile (Meán-Ghaeilge Clann Fhergail).
Sa dréacht Crichaireacht cinedach nduchasa Muintiri Murchada, scríofa agus a Flaithbertach Ua Flaithbertaigh (bás 1098) i réim, faightear liosta desna príomhchlanna Fhearghaile agus a gcuid tailte.
Le Marais
Tá an ceantar faiseanta anois agus tá go leor músaem, dánlann ealaíne agus díol spéise do thurasóirí ann.
Ó na 1980idí tá an ceantar i gcroílár an chultúir LADT i bPáras. deas|mion| Hôtel de Sens deas|mion| Hôtel de Guénégaud alt=|mion|An Hôtel de Saint-Aignan, ina bhfuil Músaem Ealaíne agus Staire na nGiúdach deas|mion| Bealach isteach an Hôtel d'Albret
Matt Talbot
Saol
Bhuail taom croí é ar 7 Meitheamh 1925 ar Lána Granby (Sráid Dhoiminic), BÁC. Ach nuair a fuair an Talbóideach bás go tobann, ba léir óna chorp go raibh slabhraí ceangailte aige leis féin as a stuaim féin mar pheannaid.
Bohemian Football Club
Staid Spoírt
Cosnoidh pleananna do Dalymount park tríocha a millún euro. Tosoídh sé sa bhuain 2025
Leathsféar Thiar
Tíreolaíocht
Tá lár an Leathsféar Thiar suite san Aigéan Ciúin ag crosbhealach an 90ú fhadlíne thiar agus an Meánchiorcal, i measc na nOileáin Galápagos. Is é an talamh is gaire ná an Oileán Genovesa ag 0.31667°N, -89.95°W. Is é an sliabh is airde sa Leathsféar Thiar ná Sliabh Aconcagua san Aindéis Airgintíneacha ag 6.960.6 méadar.
Ramasaes II
Faró Éigipteach ab ea Ramasaes II réimeas 1279 r. Chr. – 1213 r. Chr).
Idirghabhálacha Leighis Idirghnéasacha
Idirghabhálacha leighis idirghnéasacha, ar a dtugtar freisin ciorrú baill ghiniúna idirghnéasacha atá idirghabhálacha máinliachta, hormónacha agus leighis eile a dhéantar chun baill ghiniúna débhríoch nó aitíopúla nó saintréithe gnéas eile a modhnú. Tá conspóid mar thréith ag stair na máinliachta idirghnéasacha mar gheall ar thuairiscí gur féidir le máinliacht cur isteach ar fheidhm ghnéasach agus ar bhraith, agus saincheisteanna sláinte ar feadh an tsaoil a chruthú. deas|mion|452x452px| Leanaí idirghnéasacha a chosaint ar chleachtais dhochracha {{Legend|#002255|Legal prohibition of non-consensual medical interventions}}
Fisic adamhach
Baintear feidhm as speictreascópacht is imbhuailtí idir adaimh chun réamhinsintí leibhéil fuinnimh is airíonna eile a thástáil. Is féidir adaimh choimhthíocha, cosúil le hiain dhiúltacha cailciam, a tháirgeadh is a anailísiú.
Baruch Goldstein
Ba shladmharfóir Iosraelach–Mheiriceánach, antoisceach reiligiúnach agus lia é Baruch Kopel Goldstein (Eabhrais; איתמר בן גביר .Nollaig, 1956 – 25 Feabhra, 1994) nó Benjamin Carl Goldstein; a rinne ionsaí sceimhlitheoireachta  sa bhliain 1994, ar a dtugtar Sléacht Mhosc Ibrahimi i Hebrón. Bhí Goldstein ina chrann taca ag an Kach, páirtí reiligiúnach Zionaíoch a ainmníonn an tAontas Eorpach agus tíortha eile mar sceimhlitheoirí.
Fisic atmaisféarach
Feidhmiú phrionsabail na fisice ar na cisil gáis a thimpeallaíonn na pláinéid, atmaisféar an Domhain go príomha. Néal dinimiciúil atá san atmaisféar, timpeall 5 × 10 15 tonna gáis. Laghdaíonn an teocht leis an airde, go dtí -100 °C ag an méiseastad timpeall 80 km suas, ach méadaíonn sí leis an airde ina dhiaidh sin, go dtí timpeall 1200°C ag 600 km. Téann radaíocht na Gréine dromchla an Domhain, rud a théann an t-aer, a ghluaiseann ansin trí chomhiompar. Tarlaíonn gaotha is aistriú teasa ar an dóigh seo. Leis seo agus iarmhairt Coriolis, cruthaítear mórphatrúin gaoth sna trádghaotha is na frith-thrádghaotha. Cuireann rothlú an Domhain tús le taoidí sa bhfarraige leachtach, scairdsruthanna san atmaisféar, agus athruithe teochta is brú ann. Tagann ionsú radaíocht na Gréine agus athradú radaíochta ón Domhan san áireamh chun cothromaíocht ghinearálta fuinnimh a imchoimeád. Athruithe sa chothromaíocht seo is bun leis an bhforthéamh domhanda. Cruthaíonn gathanna cosmacha, gáma-ghathanna, X-ghathanna, agus radaíocht ultraivialait a imbhuaileann leis an atmaisféar uachtarach cisil ian ansin. Tagann an t-ianaisféar i gceist i gcúrsaí raidió. Tagann na hiain seo faoi iarmhairt réimse maighnéadach an Domhain freisin. Luchtaítear barr na scamall go dearfach, ritheann sruthanna ón Domhan go dtí bun diúltach na scamall mar thintreach, agus ritheann sruthanna ó na scamaill suas isteach san ianaisféar. Cruthaítear galuisce san atmaisféar, agus filleann an t-uisce don talamh trí chomhdhlúthú is deascadh. Tagann na hidirghníomhuithe ceimiceacha is fisiciúla seo isteach sa mheitéareolaíocht, míniú an ídithe sa chiseal ózóin, agus tuiscint an fhorthéimh dhomhanda.
Bréifne Thiar
14th Century
Clan Muircheartaigh arrived in West Breifne in the 1280s and by the time of Ualgarg Mór had assimilated into the kingdom. Their chief Aedh Breifnach, as his name would suggest, was born and raised in Breifne and they had found staunch allies in Clan Mac Tiernan of Teallach Dunchadha. They operated from their power base in West Breifne with the ultimate goal of re-establishing themselves as kings of Connacht, but for decades attempted to exercise control over all of Breifne (East and West) and were met with fierce resistance. After decades of conflict, Ualgarg Mór drove Clan Muircheartaigh out of Breifne in 1343. While in Calry, Sligo in 1346, battle unexpectedly erupted during which Ualgarg Mór was killed by Maelruanaid Mac Donnchada. His dominance over the kingdom and his many children helped establish his line as the rulers of West Breifne for the rest of its history. He was succeeded by his brother Flaithbheartach who ruled for 3 years before being overthrown by Ualgarg Mór's son Aodh bán. Aodh bán killed Aedh mac Aedh Breifneach, chief of Clan Muircheartaigh and briefly the king of Connacht, in battle in 1350.
Gleann Lochair
Is baile suite i gComhairle Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh é Gleann Lochair.
Bréifne Thiar
Second 1435–1458
The second split occurred after King Tadhg's death in 1435. King Tadhg was to be succeeded by his brother Donnchadh bacagh. However, Art O'Rourke's brother, Lochlainn Ó Ruairc, was declared "King of East Breifne O'Rourke" and the kingdom was again divided. Donnchadh bacagh died in 1445 and his nephew Donnchadh, the first of the Carha line, was elected to take his place and ruled until his death in 1449. He was succeeded by his cousin Tigernan óg. The two kingdoms were in a perpetual state of war that would last for 23 years until 1458, when East Breifne O'Rourke was invaded by the Maguires of Fermanagh, Lochlainn Ó Ruairc, now 80 years old, was defeated and the kingship of East Breifne O'Rourke was dissolved. Tigernán óg became king of a united West Breifne.
Third 1468–1476
Following the death of King Tigernán óg in 1468, kingship was again in dispute, this time between Domnall, Tigernán óg's brother, and Donnchadh losc, Tigernán óg's uncle. Domnall was supported by the O'Rourkes of Dromahair and Ruadh O'Donnell, the Lord of Tír Chonaill. Donnchadh losc received support from the O'Rourkes of Carha as well as the people of Carbury and the Clann-Donough. In 1470, Domnall and O'Donnell led an army to "Cruachan", the traditional inauguration site of kings, in an attempt to inaugurate Domnall, however they were stopped at Ballyconnell by the O'Reilly. This dispute caused infighting within West Breifne and left a deepened rivalry between the O'Rourkes of Dromahair and the O'Rourkes of Carha. The dispute ended in a victory for the O'Rourkes of Carha and their allies, who elected King Feidhlimidh mac Donnchadha in 1476. He ruled from his stronghold of Castle Carha for 24 contentious years.
Lords in exile
He was however, supported by the O’Donnells and Maguires in neighboring Tyrconnell, where he was living in exile and, with the tacit support of Tyrconnell, carrying out guerilla attacks on West Breifne from 1590 to 1592. On 3 April 1592 he wrote to the Privy Council of Ireland unsuccessfully pleading with them to pardon him of any wrongdoing during the war in 1589, stating "I did nothing but what my father advised or commanded me to do". The Gaelic lords of Ulster; Hugh O’Donnell, Hugh Maguire and later Hugh O’Neill, arguably the most powerful in all of Ireland, were forming something of a makeshift defensive alliance at this time, laying the foundations for the Alliance of Irish Clans which fought in the Nine Years' War.
Fisic neamhlíneach
Staidéar ar chórais nach mbíonn an fhreagairt aschuir ar spreagadh ionchuir i gcomhréir le méid an spreagtha iontu. Mar shampla, maidir le meáchain bheaga atá crochta ar lingeán, nuair a dhúblaítear an meáchan dúblaítear fadú an lingeáin (dlí Hooke), agus is líneach an córas seo. Ach nuair a mhéadaítear an meáchan go mór, ní fhadaítear an lingeán i gcomhréir leis sin, agus éiríonn an córas neamhlíneach. Ar an dul céanna, nuair a dhéanann luascadán luascthaí móra, is neamhlíneach an córas. Spreagann déine ard solais, ó léasar mar shampla, freagairtí neamhlíneacha ina hidirghníomhuithe le hadaimh an mheáin ina bhfuil an solas sin ag forleathadh. Tagann anord san áireamh freisin.
Gort na hÁithe
Is baile suite i gContae Dhoire é Gort na hÁithe.
Comhéifeacht athraonta
deas|250px|thumb|Comhéifeacht athraonta Is éard is comhéifeacht athraonta ann ná an tomhas ar chóimheas luas forleata an tsolais i bhfolús is an luais san ábhar. Úsáidtear an tsiombail n uirthi, agus n > 1 i ngach meán. In aer na = 1.0003, agus in uisce nu = 1.33. Uaidh seo, is féidir a rá go bhfuil luas an tsolais in uisce timpeall 75% dá luas san aer.
Arm Phoblacht na hÉireann (APÉ)
mion| Grianghraf den [[Slua reatha|Cholún Reatha Uimh. 2 den 3ú Briogáid Thiobraid Árann den Sean-APÉ, a tógadh go luath sna 1920idí. Maíonn gach eagraíocht a thugann “Arm Phoblacht na hÉireann” orthu féin gur de shliocht dlisteanach (uaireanta i gcomparáid le comharbas aspalda) ón APÉ de chuid 1919–22 iad.]] Is ainm é Arm Phoblacht na hÉireann (APÉ), maille le Óglaigh na hÉireann (Béarla; The Irish Republican Army (IRA)) a úsáideann eagraíochtaí paraimíleata éagsúla in Éirinn sa 20ú agus sa 21ú haois. Dhírínn eagraíochtaí faoin ainm seo ar an iridinteachas, tríd an phoblachtachas Éireannach, an creideamh gur cheart go mbeadh Éire go léir ina poblacht neamhspleách saor ó riail na Breataine. Ó mhí Eanáir, 1919, cuireadh dóigh troda ar Óglaigh na hÉireann mar Arm Phoblacht na hÉireann (APÉ)
J. R. R. Tolkien
A shaol
Throid sé sa Chéad Chogadh Domhanda agus i gcath na Somme i 1916.
John T. Koch
Career
He has published widely on aspects of early Irish and Welsh language, literature and history. His works include The Celtic Heroic Age (first published in 1994, 4th edition in 2003), in collaboration with John Carey; The Gododdin of Aneirin (1997), an edition, translation and discussion of the early Welsh poem Y Gododdin; and numerous articles published in books and journals. A grammar of Old Welsh and a book on the historical Taliesin are in the works.
Mikhail Tal
Ba é an t-imreoir ab óige a bhuaigh craobhchomórtas an APSS i 1957 agus é 20 bliain d’aois. Níor imir sé i ndóthain comórtas idirnáisiúnta chun cáiliú don teideal Ardmháistir, ach chinn FIDE sa bhliain chéanna na gnáthshrianta a tharscaoileadh agus an teideal a bhronnadh air mar gheall ar a ghnóthachtáil. Ag an am sin, bhí an tAontas Sóivéadach ceannasach i bhficheall an domhain, agus bhuail Tal go leor de na himreoirí is fearr ar domhan chun an comórtas a bhuachan.
clé|mion|215px|Tal i 1982D’imir Tal i gcomórtas cáilíochta don chraobhcomórtas domhanda sé huaire, cé nár thuill sé an ceart chun imirt do theideal an domhain arís. Chuir drochshláinte isteach ar an gcuid eile dá ghairm, go háirithe sna 1960idí déanacha nuair is dócha go mbeadh sé ag a bhuaic. D'imir Tal i 21 craobhchomórtais Shóivéadacha, agus bhuaigh sé sé huaire (1957, 1958, 1967, 1972, 1974, 1978). Sa chluiche Oilimpiad, bhí Mikhail Tal ina bhall d’ocht bhfoireann Shóivéadacha, ar bhuaigh gach ceann acu boinn óir na foirne (1958, 1960, 1962, 1966, 1972, 1974, 1980, agus 1982).
Rita Ann Higgins
Gairm
Bhain sí dioplóma sa Ghaeilge agus dioplóma i Léann na mBan amach ón Ollscoil na hÉireann, Gaillimh ó 1994-1996. Bronnadh Duais Peadar O'Donnell uirthi i 1989 chomh maith le roinnt sparánachtaí ó Chomhairle Ealaíon. Leabhar Molta a bhí Sunny Side Plucked sa Chumann Leabhair Filíochta. Rinneadh í ina baill oinigh le hOllscoil na mBaisteach Hong Cong, i Samhain 2006.
== Saothar Filíochta ==
Banc Idirnáisiúnta Athfhoirgníochta agus Forbartha
Bíonn gach ball den CAI ina gcomhaltaí chomh maith den Chiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta (IMF), agus vice versa.
Atheagraí
Is áis é atheagraí chun ríomhchlár a scríobh. Is é an chomhpháirt lárnach é de phróiseálaí focal.
Cathal Óg Mac Maghnusa
Bhí sé ina cheann feadhna ar chlann Mhic Mhaghnusa ó 1488 go 1498 freisin.
Tomaltach mac Ionrachtaigh
Rinne Tomaltach a éilimh ar choróin Dhál Araí sa bhliain 776, le tacaíocht ó Eochaidh mac Fiachna (bás 810) de Dhál Fhiatach, mac rí na nUlad a bhí i réim. Bhuaigh siad ag Cath Drong, agus maraíodh rí Cináed Ciarrge mac Cathussaig agus a chomhghuaillí, Dúnghal rí Uí Thoirtre (dream Oiriall, taobh thiar de Loch nEathach). Sa bhliain 783, b'éigean do Thommaltach a choróin a chosaint agus bhuaigh sé Cath Duma Achad (Dún Eathach, Contae Aontroma) in éadan naimhde de chuid a mhuintire féin.
Ontario
Stair
D'fhan go leor de na daoine úd ó na 13 choilíneacht neodrach sa chuid le linn Chogadh 1812 ach throid cuid de mhuintir Ontario ar son na Breataine sna mílístí Ceanadacha i gcoinne ionraic na bhfórsaí Meiriceánacha. Tháinig cuid mhór imirceach ón Eoraip sna blianta i ndiaidh an chogaidh chéanna, a lán daoine ó Éirinn agus ón mBreatain ina measc. Fuair suas leis an gceathrú cuid de na himircigh bás san iarracht ach, mar sin féin, d'fhás daonra Cheanada Uachtair (mar a thugtaí ar an gcuid ba mhó de Ontario ag an am) faoi cheathair idir 1812 agus 1842. Bhí 952,000 duine ina gcónaí ann faoin mbliain 1851. Tógadh canálacha agus iarnróid sa chéad leath den 19ú haois. Ag tosnú sa bhliain 1825, chuir an Chanáil Erie nasc ar siúl idir Locha Erie agus Ontario agus Cathair Nua-Eabhrac agus le margaidh eile do tháirgí Ontario. Cuireadh Ceanada Íochtair (Québec, a bheagán nó a mhórán) agus Ceanada Uachtair le chéile sa bhliain 1840 agus baineadh féinrialachas éigin amach sa bhliain 1848 le córas an "rialtas fhreagraigh" ina raibh an rialtas i gcumhacht chomh fada agus a raibh siad ábalta tacaíocht an phobail a fháil. Nuair a cuireadh Tiarnas Cheanada ar bun ar 1 Iúil 1867 trí Acht Mheiriceá Thuaidh Briotanach, bhí Ontario ina chúige féin, in éineacht le Québec, New Brunswick, agus Albain Nua. John S. Macdonald an chéad phríomh-aire.
Cwm Penmachno
Áiseanna
Tá ionad pobail agus Seomra Oidhreachta sa sráidbhaile ag iar-Shéipéal Shiloh.
Imelda May
Saol agus Gairm Luath
Nuair a bhí sí saRíocht Aontaithe i 1998, chan sí le Blue Harlem agus Mike Sanchez.
Gairm Ceoil
Scaoil sí a céad albam No Turning Back sa bhliain 2003.
Eagraíocht na dTíortha Onnmhairithe Peitriliam (ETOP)
Stair
Thosaigh Cogadh Yom Kippur ar 6 Deireadh Fómhair 1973.
Baincéireacht infheistíochta
mion Is éard atá i gceist le baincéireacht infheistíochta ná Idirghabhálaithe airgeadais a thugann réimse seirbhísí, e.g. cabhair a thabhairt i ndíol urrús, cumaisc agus atheagruithe corparáideacha eile a éascú, gníomhú mar bhróicéirí do chliaint aonair agus d'institiúidí, agus trádáil ar son a gcuntas féin. Tugrar baincéireacht mharsantach sa Ríocht Aontaithe uaireanta ar bhaincéireacht infheistíochta).
Spireaplasma
Miceaplasma inghluaiste bíschruthach atá seadánach i bhfeithidí is plandaí. Cuimsíonn sé an t-oibreán a chuireann tús le galar buí i bplandaí.
Spirigíre
Cineál alga ghlais fhiliméadchruthaigh san ord Zygnematales a fhaightear in uisce úr. Bíonn an clóraplast mar bhanda ar dhéanamh ríbín bhísigh ar feadh na cille. San atáirgeadh gnéasach tarlaíonn comhchuingriú idir dhá fhiliméad, rud a chruthaíonn siogóit fhrithsheasmhach.
Canonbaidh
Is baile suite i gComhairle Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh é Canonbaidh.
Front Line Defenders
Stair
Ba í Mary Lawlor, iar-stiúrthóir ar Rannóg na hÉireann de Amnesty International, a bhunaigh an eagraíocht le síntiús US$3 milliún ón bhfear gnó agus ón daonchara Denis O'Brien. Tá Stádas Comhairliúcháin Speisialta ag Cosantóirí Tosaigh le Comhairle Eacnamaíoch agus Sóisialta na Náisiún Aontaithe, agus Stádas Breathnóra ag Coimisiún na hAfraice um Chearta daonna agus ciníocha
Conaire Mór
Stair
Idir an dá linn, chuaigh a dheartháireacha altrama i gcomhar le rí na mBriotanach, Ingcél Cáech, agus bhí siad i mbun foghla ar fud na hÉireann le buíon mór amhas. D'ionsaigh siad Brú Dhá Deirge. Trí huaire rinne siad iarracht é a dhó chun talaimh, trí huaire cuireadh an tine faoi chois. Agus é faoi chosaint a churaidh, Mac Cécht agus laoch na nUladh, Conall Cernach, mharaigh Conaire sé chéad gan airm, sé chéad sa bhreis leo. D'iarr sé deoch, ach braon uisce ní raibh ann a thuilleadh, é go léir tógtha chun na tinte a mhúchadh. Thaistil Mac Cécht ar fud na hÉireann le cupa Conaire ag lorg uisce, ach ní thabharfadh na haibhneacha dá gcuid.
Achar ama
Bhí sé i réim ach ar feadh tríocha nó seachtó bliana, ag brath ar fhoinse.
An Cheathrú Chaol (idirdhealú)
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Cheathrú Chaol air:
Comhiompar
deas|250px|thumb|Comhiompar Próiseas aistrithe teasa trína n-éiríonn sreabhán te in airde, ag iompar teasa leis. De réir mar a fhuaraíonn sé, sreabhann sé anuas chun sruthlú iomlán ábhair is teasa a chur ar siúl. Tagann sruthanna comhiompair san atmaisféar san áireamh chun aer te a aistriú ón meánchiorcal i dtreo na Mol. Tarlaíonn sruthanna comhiompair i gcroíleacán leachtach an Domhain freisin, nuair a thiomáintear sreabhán téite (nó fuaraithe). Tugtar comhiompar fórsáilte ar an bpróiseas seo.
Muine Mór
Is baile suite i gContae Dhoire é Muine Mór.
Oireicsin
Is néaraipheiptíd í oireicsin, ar a dtugtar hipichreitin freisin, a rialaíonn dúiseacht, múscailteacht, agus goile. Is é tíopa-1 an fhoirm is coitianta de narcailéipse, ina mhothaíonnan duine aonair caillteanas gearr teannais mhatánaigh ("ionsaithe titime" nó cataipléis), agus is é is cúis leis seo ná easpa oireicsinse san inchinn mar gheall ar dhíothú na gceall a tháirgeann é. Tá sé ann i bhfoirmeacha Oireicsin-A agus Oireicsin-B.
Josiah Spode
Potaire a rugadh i Stoke-on-Trent Shasana ab ea Josiah Spode (1755-1827). I 1770 bhunaigh sé comhlacht a rinne potaireacht, poirceallán is earraí crua-chré, agus ba é an príomhdhéantóir cré-earraí lena linn.
Comhla solais
Feiste optúil nó mheicniúil chun an oiread solais a tharchuireann córas optúil a rialú. Eagar amháin chuige is ea dhá scagaire polarúcháin, ceann i ndiaidh an chinn eile, ar bhealach an tsolais agus ceann díobh rothlach. Nuair a rothlaítear an scagaire seo, athraítear an codán den solas a tharchuirtear. Nuair a bhíonn an dá scagaire ag dronuillinn le chéile, ní tharchuirtear solas ar bith. Bealach eile a úsáidtear i bhfístheilgeoirí is ea taispeántas leachtchriostail (LCD), agus modhnaítear an léas solais le híomhá leictreonach.
Antoine Raiftearaí
Saol
B'as an gCéis, Contae Shligigh d'athair Raiftearaí, agus ina fhíodóir. Shocraigh sé síos i gCill Liadáin lena cheird a chleachtadh ansin. Bhí tagtha chun a bheith ag obair do na Táthaigh (muintir Taaffe) Phós sé bean áitiúil dar shloinne Ní Bhraonáin.
Saothar
Is iad Eanach Dhúin, Cill Aodáin, agus Mise Raiftearaí na trí dhán is mó a shamhlaítear leis an bhfile inniu. Ach íorónta go leor, dealraíonn sé nárbh é Raiftearaí féin a chum an tríú ceann acu ar aon nós.
Shenoute
Luathshaol
mion| Saol Shenoute, script Choptach Sahasadach, dúch dubh, paipír, CE ón 6ú -7ú haois. Músaem na Breataine, Londain. Rugadh Shenoute i lár an cheathrú haois AD (tá an dáta 348 AD, a luaitear go minic ach nach nglactar leis go huilíoch, bunaithe ar inscríbhinn ina mhainistir, ón dara haois déag nó ón tríú haois déag ).
Mainistir Dhroim Chliabh
Mainistir i Sligeach í Mainistir Dhroim Chliabh. Naomh Colm Cille a bhunaigh an mhainistir seo, atá roinnte ag an bpríomhbhóthar, timpeall na bliana 574 ar thalamh a thug rí áitiúil dó. Ba mhinic baill threabh Choilm Chille, Cineál Chonaill, ina gcomharbaí (tuathriarthóirí) ar an mainistir. Rinneadh go leor damáiste di i ndóiteán sa bhliain 1267. Sa 10ú nó san 11ú céad a tógadh an cloigtheach, ach bhuail tintreach é in 1396. Bhí doras go hard os cionn leibhéal na talún ann agus é ag breathnú soir, i dtreo dhoras phríomheaglais na mainistreach, is dóigh.
Quintus Aurelius Symmachus
Ba státaire, óráidí agus fear léinn Rómhánach é Quintus Aurelius Symmachus (Leasainm; Eusebius (c. 345 – 402)). Bhí sé ina ghobharnóir na hAfraice Consalaí, sa bhliain 373, ina reachtaire uirbeach sa Róimh i 384 agus 385, agus ina chonsal i 391. Rinne Symmachus iarracht reiligiúin thraidisiúnta na Róimhe a chaomhnú ag am nuair a bhí an t-uasaicme ag iompú chun na Críostaíochta, agus bhí sé i gceannas ar thoscaireacht agóide nár éirigh leo in aghaidh ordú an Impire Flavius Gratianus 'Altóir na Bua' (Ara Victoriae) a bhaint den churia, príomhionad cruinnithe an tSeanaid Rómhánach san Forum Romanum. Dhá bhliain ina dhiaidh sin rinne sé achomharc cáiliúil chuig comharba Gratianus, Valentinianus II, i seoladh a dhiúltaigh Naomh Ambrós, easpag Milano. Cuireadh deireadh le gairm Symmachus go sealadach nuair a thacaigh sé leis an forghabhálaí gearrthéarmach Magnus Maximus, ach tugadh a stádas ar ais dó agus ceapadh ina chonsal trí bliana ina dhiaidh sin é. Tar éis bás Theodosius I, d'éirigh sé ina chomhghuaillí de Stilicho, caomhnóir an impire Flavius Honorius. I gcomhar le Stilicho bhí sé in ann cuid de chumhachtaí reachtacha an tSeanaid a athbhunú. Mhair cuid mhaith dá chuid scríbhneoireachta: naoi leabhar litreacha; bailiúchán de Relationes nó seoltaí oifigiúla; agus blúirí d'óráidí éagsúla.
Traolach Mac Suibhne
Saol
Rugadh i gCathair Chorcaí é. Bhí sé ar scoil sa Mhainistir Thuaidh. Agus é 15 bliain déag d'aois, ghlac sé le post cuntasaíochta. Bhain é céim amach san fhealsúnacht de bharr scrúduithe na hOllscoile Ríoga  (Coláiste na hOllscoile Corcaigh inniu) in 2007, in aois 27 bliain dó.
Torna Éices
File seanscéalach den 5ú haois ba ea  Torna Éices. Deirtear gurbh é an príomh-fhile deireanach as Éirinn págánach.
Naomh Thérèse de Lisieux
mion|Thérèse de Lisieux|clé Ba naomh í Thérèse de Lisieux (2 Eanáir 1873 – 30 Meán Fómhair 1897) nó San Thérèse Lisieux, agus bean rialta de chuid na gCairmilíteach Francach. Tá aithne uirthi mar Bhláithín Íosa freisin.
Alasca
Is é Alasca an stát is mó de Stáit Aontaithe Mheiriceá (S.A.M.). Tá 1,717,854 km² achar ann. Tá sé suite in iarthuaisceart mór-roinne Mheiriceá Thuaidh agus é scoite amach ó na stáit eile (is í an t-aon teorainn atá aige ná le Ceanada).
Bhí daonra 710,231 ann sa bhliain 2010, an tríú stát is lú sa tír.
Is í Juneau príomhchathair Alasca, agus is iad Anchorage, Sitka agus Valdez cathracha eile atá ann.
Na réigiúin
Tá sé réigiún sa stát. faic|mion|Na réigiún
1. An crios oirdheisceart
Tais agus ceomhar, cosúil leis an aimsire in Éirinn.
Fithis dhomhanda gheoisioncrónach
mion|Satailít ag déanamh fithis gheoisioncrónach timpeall an Domhain Is é is fithis dhomhanda gheoisioncrónach ann ná fithis spásárthaigh timpeall lárlíne an Domhain, mar a mbíonn tréimhse na fithise oiriúnaithe leis an lá domhanda, ionas go mbíonn an chuma air go bhfuil an spásárthach fosaithe ag an domhanleithead sin. Bíonn an fhithis suas le 36,000 km in airde. Is áisiúil an fhithis seo i gcomhair satailítí teileachumarsáide, de bhrí go ligeann sí don spásárthach a bheith i dteagmháil líneach leanúnach le stáisiúin ar leith ar an talamh. Is idéalach do shatailítí meitéareolaíochta í freisin, mar gur féidir leo réimse an-leathan dromchla is atmasféir a chlúdach.
Comhleanúnachas
deas|250px|thumb|Comhleanúnachas Sa bhfisic, an gaol idir tonnta. Deirtear go bhfuil dhá thonn den mhinicíocht chéanna comhleanúnach má fhanann a ndíláithrithe coibhneasta tairiseach thar am, is é sin, má bhíonn tonn amháin chun tosaigh ar an gceann eile ag nóiméad amháin agus más ionann an scéal nóiméad éigin níos déanaí. I dtonnta mar sin, bíonn uillinn thairiseach pais eatarthu, agus bíonn siad ar comhchéim. Bíonn solas léasair comhleanúnach, ach ní mar sin do sholas ó ghnáthbholgán, a bhíonn neamh-chomhleanúnach.
Comhleá núicléach
Scaoiltear fuinneamh núicléach amach as núicléas nuair a chomhleáitear dhá núicléón nó dhá núicléas bheaga (mar shampla núicléas de dheoitéiriaim is núicléas de thritiam, dhá iseatóp hidrigine) le chéile chun núicléas níos mó a chruthú. Athrú maise chuig fuinneamh is bun leis an gcruthú fuinnimh seo.
Páirc Naomh Caoimhín
Uaigh Darcy
Ba fhear gnó é a raibh an - mheas air é John Darcy a fuair bás i 1825. Bhí scannal chomh mór sin ann nuair a reachtaire shéipéal Naomh Caoimhín cead a thabhairt paidreacha Caitliceacha a rá taobh leis an uaigh gur úsáid Dónall Ó Conaill é chun reach a chur i bhfeidhm a bhunaigh reiligí ag Droichead Órga agus Glas Naíon.
Margaret Mead
Antraipeolaí a rugadh i bhPhiladelphia ab ea Margaret Mead (16 Nollaig 1901 – 15 Samhain 1978). Tógadh in Doylestown, Pennsylvania, í. Fuair sí a cuid ollscolaíochta i gCathair Nua-Eabhrac: céim bhaitsiléara ó Choláiste Barnard (1923), M.A. ó Ollscoil Columbia (1924) agus dochtúireacht ón ollscoil chéanna (1929). Ag Columbia rinne sí staidéar faoi Franz Boas agus Ruth Benedict. Rinne Mead staidéar allamuigh ar oileáin san Aigéan Ciúin, agus chuir síos air ina leabhair cháiliúla Coming of Age in Samoa (Ag Teacht in Aois i Samó, 1928) agus New Lives for Old (Beathaí Nua ar Sheanbheathaí, 1956).
Lynda Lemay
Amhránaí agus cumadóir Fraincise ó Québec is ea Lynda Lemay, a rugadh ar an 25 Iúil 1966. Tá clú uirthi de bharr a cuid amhráin scéalaíochta, agus faoi Feabhra 2015 bhí ceithre mhilliún albam díolta aici. .
Albaim agus eile
La visite (singil) 1995
Lynda Lemay 1996
Lynda Lemay 1998
Live 1999
Aslan (banna ceoil)
Stair
I 1993, tháinig Aslan le chéile arís. Chuir siad amach an t-albam Goodbye Charlie Moonlight agus an t-amhrán Crazy World, sa bhliain chéanna. Chuir siad amach na halbaim Here Comes Lucy Jones (1997) agus Waiting for the Madness To End (2001). Chuaigh an t-albam Waiting... isteach i mbarr na gcairteacha Albam Éireannach i 2001.
Flann mac Lonáin
Dhéantaí staidéar ar a chuid saothar agus thugtaí iad mar eiseamláirí i ndréachtaí mheánaoiseacha.
Luaitear Flann sa litir pearsanta is sine as Éirinn atá ar marthain, a théann siar go dtí lár na 12ú haoise, seolta chuig Áed Ua Crimthainn, tiomsaitheoir den Leabhar Laighneach, ag Find easpag Cill Dara, a scríobh:
Rainn annálacha
Feictear i nAnnála na gCeithre Máistrí dhá rann de chaoineadh a chum Flann tar éis do Tresach, mac Becáin, flaith Ua m-Bairrche Maighe, do mharbhadh la h-Aodh, mac Iolghuine sa bhliain 884:
Torpaid mac Taicthich
Feictear é sna ginealaigh i Rawlinson B 502 agus é mar bhaill de chlann Uí Dhaighre:
Flann mac Lonáin
Tásca
D'éag sé i bPort Láirge.
Canáil Chaladónach
{| class="collapsible RMbox" cellpadding="0" cellspacing="0" style="float:right;clear:right;margin-top:0;margin-bottom:1em;margin-left:1em;empty-cells:show;border-collapse:collapse;font-size:88%;background:#F9F9F9;" ! style="color:white;background:#0099ff;text-align:center;padding:5px" | Caledonian Canal {| class="nogrid routemap" style="font-size:107.95454545455%"
Seacht mBua an Éirí Amach
Beirt Bhan Misniúil
Sa tríú caibidil faigheann ógánach bás san Éirí Amach. Teann comrádaí leis chun an scéal a insint dá mháthair. Ach teipeann ar a mhisneach agus ní insíonn sé di é agus beartaíonn sé an fhírinne a cheilt. In éineacht le bean gheallta an ógánaigh coimeádann siad an rún ón mbean aosta. Ach nuair atá an bhean aosta ag fáil bháis deir sí le comrádaí a mic go raibh a fhios aici go raibh a mac marbh agus gur gá dó an fhírinne a cheilt ó bhean gheallta a mic.
1988
Duaiseanna Nobel
Cuir téacs neamhfhormáidithe anseo
Mynediad am Ddim
Bhí greann agus an ghné ‘neamhghnách’ le sonrú ina gcuid amhránaíochta ón tús agus bhí meascán d’amhránaíocht tíre a raibh an-tóir orthu ag mic léinn tríú leibhéal ag an am, agus amhráin bhunaidh spraíúla. Bhí gné láidir spochta san ainm féin agus iarracht mearbhall a chur ar fhoilsitheoirí agus ar léitheoirí póstaer agus bileoga ceolchoirme.
Baill
Sa bhliain 1975, cuireadh leis an seisear ball bunaidh, is iad sin Emyr Huws Jones, fear óg a rinne ainm dó féin leis na Tebot Piws roimhe sin. Roghnaíodh ceann dá chuid amhrán, is é sin ‘Padi’, nuair a chuaigh an banna go dtí an stiúideo taifeadta den chéad uair chun traic amháin a chur leis an taifead ilpháirteach Lleisiau (Adfer, 1975). Go gairid ina dhiaidh sin, d’fhág Dewi Jones agus chuaigh Alun “Sbardun” Huws isteach, iarbhall eile de Tebot Piws.
Seosamh Ó Duibhginn
Saol
D'fhoghlaim sé Gaeilge ó Mháirtín Ó Cadhain, sárúdar agus gníomhaí, le linn dóibh beirt a bheith i gCampa an Churraigh, agus níos déanaí i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, áit a raibh Ó Cadhain ar dhuine de na léachtóirí. Bhí Ó Duibhginn ina bhall d’Ailtirí na hAiséirighe, dream radacach Gaeilge.
Chuaigh sé ar scor sa bhliain 1979, agus fuair sé bás sa bhliain 1994.
Éirí Amach na Cásca
An tÉirí Amach ar na Bacáin
Cé gur baill d'Óglaigh na hÉireann a bhí ag troid, b'é Bráithreachas na Poblachta (IRB) a phleanáil an t-éirí amach. Nuair a phléasc an Chéad Chogadh Domhanda amach, tháinig ceannairí an Bhráithreachais le chéile, agus iad ag pleanáil an dóigh a mbainfidís leas as cruachás na Breataine Móire ar mhaithe le hÉirinn.
Ní raibh Eoin Mac Néill, ceannaire na nÓglach, ar aon tuairim leo siúd, áfach. B'fhearr leisean staonadh ón reibiliún go dtí go mbeadh an cogadh críochnaithe, agus ansin, úsáid a bhaint as na hÓglaigh le brú a chur ar na Sasanaigh. Mar sin féin, bhí an Bráithreachas meáite ar é a chur ar mhalairt comhairle, sin nó droichead a dhéanamh de ar fad agus an t-éirí amach a thosú beag beann air. Níor éirigh go maith leo ceachtar den dá chomhairle sin a chur i gcrích. clé|mion|Béal Feirste De thaisme, bhí Séamus Ó Conghaile, an ceannaire Sóisialach, ag bagairt éirí amach dá chuid féin faoin am seo. Bhí sé i gceannas ar an Arm Cathartha, dream armtha na gceardchumannaithe agus na Sóisialaithe, nach raibh ach dhá chéad duine ann. Ní neart go cur le chéile, a shíl an Bráithreachas - b'fhearr an dá iarracht seo a chomhordú, nó dá rachadh an tArm Cathartha chun ceannairce ina aonar, ní dhéanfadh sé ach iarracht na nÓglach féin a chur ó mhaith, agus na díormaí Sasanacha a tharraingeodh sé go dtí an chathair. Mar sin, shocraigh ceannairí an Bhráithreachais agus an Conghaileach le chéile go raibh siad le comhoibriú, agus go raibh an t-éirí amach le tosú ar an gCáisc. mion I dtús Mhí Aibreáin, d'eisigh an Piarsach orduithe faoi "pharáidí" agus faoi "inlíochtaí" ar fud trí lá ó Dhomhnach na Cásca ar aghaidh. Ó bhí sé ina Stiúrthóir ar eagraíocht na nÓglach, bhí údarás aige a leithéid d'orduithe a thabhairt. Is é an smaoineamh a bhí aige ná go n-aithneodh na Poblachtánaigh láidre, go háirithe lucht an Bhráithreachais, i measc na nÓglach céard a bheadh i gceist leis na "paráidí", agus nach rithfeadh a dhath le hEoin Mac Néill ná leis na Sasanaigh.
Le tacaíocht ó cheannairí eile a bhí ar aon tuairim leis, go háirithe Bulmer Hobson agus Mícheál Seosamh Ó Rathaille, d'eisigh sé frithordú leis an éirí amach a chur ar ceal. D'fhógair sé "nach mbeadh paráid ar bith" ar Dhomhnach na Cásca, ach nuair a tháinig an crú ar an tairne, ní dhearna sin ach moill lae a chur ar an gceannairc e.
An Éigipt
Tá teorainn ag an an Éigipt leis an Libia, an tSúdáin, agus le hIosrael. Tá 80.6 milliún daoine ina gcónaí ann. Is í Caireo an phríomhchathair.
Sean-Éigipt
Léigh an t-alt, an Sean-Éigipt agus Catagóir:Stair na hÉigipte.
Deachtóireacht nua
Cúpla lá níos déanaí, ceapadh Hosni Mubarak ina uachtarán ar 14 Deireadh Fómhair 1981, an ceathrú ceann sa tír, tar éis feallmharú a réamhtheachtaithe Sadat.
Fiuchphointe
An teocht ag a bhfanann an teocht tairiseach nuair a chuirtear teas le leacht, in ionad ardú, agus a n-athraíonn leacht íon ina ghás nó ina ghal, ach an brú sa timpeallacht a choimeád tairiseach. Le bheith foirmiúil, is é an leáphointe an teocht ag a mbíonn brú ghal an leachta cothrom leis an mbrú seachtrach air. Laghdaíonn an fiuchphointe de réir mar a mhéadaíonn an airde, de bhrí go laghdaíonn an brú seachtrach ansin. Mar shampla, fiuchann uisce ag 100 °C, a fhiuchphointe ag gnáthbhrú an atmaisféir. Ag an teocht chéanna comhdhlúthaíonn an ghal sin ina leacht arís nuair a bhaintear teas uaidh.
David Adger
Teangeolaí Albanach as Cair Chaladain, An Ríocht Aontaithe é David Adger (as Béarla: [ˈdeɪvɪd ˈædʒə]) (a rugadh ar an 23 Meán Fómhair 1967). Tá an chuid is mó dá saol caite aige ar an Ollscoil Londain.
Ceolaire cuaráin
Is éan é an ceolaire cuaráin. Is baill d'fhine na Acrocephalidae iad.
Coleg Cymraeg Cenedlaethol
I gcomhpháirtíocht le hollscoileanna sa Bhreatain Bheag, cuireann Y Coleg Cymraeg Cenedlaethol  (Gaeilge:Coláiste Náisiúnta na Breatnaise) ardoideachas ar fáil do mhic léinn trí mheán na Breatnaise. Tá sé mar aidhm ag an gcoláiste chónaidhme seo líon na mac léinn a dhéanann staidéar ar chúrsaí trí mheán na Breatnaise a mhéadú agus a chinntiú go bhfuil an tacaíocht do na scoláirí sin, cáilíocht an oideachais, agus eispéiris staidéir na scoláirí, ar an gcaighdeán is airde. Faoi mhí na Samhna 2015 bhí 115 léachtóir fostaithe ag an gColáiste. Is é an Dr Ioan Matthews Príomhfheidhmeannach an Choláiste agus is é an Dr Dafydd Trystan a Chláraitheoir.
Benjamin Franklin
Clíomeolaíocht
Ceann de na luaththaighdeoirí aeráide ab ea Franklin. Mhapáil sé Sruth na Murascaille ar mhaithe le phost a chur ó na Stáit Aontaithe go dtí an Eoraip. clé|mion|Benjamin Franklin agus an [[turgnamh "eochair Loxley"]]
Coleg Cymraeg Cenedlaethol
Scoláireachtaí Mac Léinn
Tairgeann na Scoláireachtaí seo £500 in aghaidh na bliana (nó £1,500 thar thrí bliana) chun staidéar a dhéanamh ar an tríú cuid ar a laghad den chúrsa céime trí mheán na Breatnaise..
Beinn Iolaire
Is sliabh in Albain í Beinn Iolaire, atá suite i gComhairle Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh.
Uallach ingen Muinecháin
Corca Dhuibhne as Contae Chiarraí ba ea muintir Uallaigh. Deirtear gur banfile h-Erend í ina tásc i nAnnála Inis Faithlinn. Ní fheictear banfhilí ach go rí-annamh sna foinsí Gaelacha, agus níl aon rud eile ar eolas fúithi nó a cuid saothar.
Niall Horan
2016-: Flicker
D'eisigh Horan a chéad singil "This Town" ar an 29 Meán Fómhair 2016. Shroich an singil uimhir a 6 sna cairteacha in Éirinn, uimhir a 9 sa Ríocht Aontaithe agus uimhir a 20 sna Stáit Aontaithe. D'eisigh Horan a dara singil "Slow Hands" ar an 4 Bealtaine 2017. Shroich an t-amhrán uimhir a 3 in Éirinn, uimhir a 7 sa Ríocht Aontaithe agus uimhir a 21 sna Stáit Aontaithe.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 14 ghradam buaite ag Horan. Tá 12 ainmniúchán eile faighte aige.
Jo Cox
Bhéic an t-ionsaitheoir,Thomas Mair, na focla "Túsáite don Bhreatain" nó 'Britain First' agus é á hionsaí. Chaith sé trí philéar leis an bhfeisire óg sular sháigh sé cúig uaire déag í. Maraíodh í taobh amuigh den leabharlann ina raibh sí ag casadh le muintir an toghcheantair tráthnóna. clé|mion Ní raibh de chúis ag Mair an mháthair óg a ionsaí go fíochmhar le gunna agus scian ach gur theastaigh uaidh go bhfágfadh an Bhreatain an tAontas Eorpach agus go raibh an reifreann sin ar siúl ag an am. Bhí caint ainmheasartha san aer ag an am ag brú miotas na ríochta uilechumhachtaí agus bhí tionchar aige sin ar mheon an dhúnmharfóra gan dabht.mion|alt=|clé
Gleann Taise
Is gleann go réasúnta beag é Gleann Taise (Glentaisie). Tá sé suite ar an taobh thiar de Chnoc Leithid, agus ar an taobh thiar ó dheas de Bhaile an Chaistil. Níl ach aon bhaile amháin sa ghleann, mar atá, Caisteal an Chába. Leanann an A44 an gleann, cé go bhfuil an príomhbhóthar ag dul ó Bhaile an Chaistil agus An Baile Meánach (dá mba é féin críochnaíonnan an A44 go hoifigiúil ag taobh le Cnoc an Chollait don A26.
Spreagthóir
Léargas ginearálta
Chun tras-scríobh a chur i bhfeidhm, caithfidh an einsím a shíntéisíonn RNA nascadh leis an ADN láimh le géin. Tá seichimh ADN istigh i spreagthóirí a sholáthraíonn láithreán nasctha do pholaiméaráis RNA agus do phróitéin darb ainm fachtóirí tras-scríofa a earcaíonn polaiméaráis RNA. Tá seichimh mhúsclóra nó shriantóra de núicléitidí comhfhreagracha ag na fachtóirí úd, seichimh a nascann le spreagthóirí ar leith agus a rialann léiriú na ngéinte.
Jeb Bush
Ar 16 Nollaig 2014, d’fhógair Jeb Bush ar Facebook go raibh sé ag déanamh machnaimh ar sheasamh mar Phoblachtach d’uachtaránacht na Stát Aontaithe sa bhliain 2016, rud a mbíonn sraith fhada ullmhaithe agus réamhthoghchán ag baint leis.
An Ailiúitis
Nuair a bhí an Rúis i seilbh Alasca, d'fhág an Rúisis an-lorg ar na canúintí ar fad ó thaobh an fhoclóra de. In Oileán Bering, labhraítear leagan fásteangaithe de chanúint Attu, ó aslonnaíodh muintir Oileán Mednyi go dtí an t-oileán sin sa bhliain 1969. Tá fásteanga Oileán Mednyi tar éis cuid mhaith míreanna gramadaí a ghlacadh isteach ón Rúisis.
Christy Dignam
Gairm
Thosaigh Dignam ag seinm ceoil sna seachtóidí. Bhunaigh sé an grúpa Meelah XVIII sa bhliain 1982, ar a dtugtar Aslan níos déanaí. Bhí Christy Dignam, Tony Talbot, Mick McKenna, Joe Jewell, agus Gerry Conlon sa ghrúpa Meelah XVIII, agus bhí singil acu ar nós Toy Soldier agus Meelah Pt. 2.
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2021
Reáchtáladh Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2021 i Rotterdam, an 65ú heagrán bliantúil de Chomórtas Amhránaíochta na hEoraifíse.
Neon
Stair
Faoin am chéanna thug na heolaithe tuairisc go raibh siad tar éis gás eile a fhionnadh in éineacht leis an neon, agus é ar aon tiús leis an argón, a bheag nó a mhór, cé nárbh ionann a speictream agus speictream an argóin. Is é an t-ainm a fuair an gás seo ó Ramsay agus Travers ná meiteargón, ach ina dhiaidh sin thaispeáin anailis speictreascópach an meiteargón nach raibh ann ach argón a bhí truaillithe le haonocsaíd carbóin. Sa deireadh rinne an bheirt fhear sin fionnachtain xeanóin freisin i Meán Fómhair den bhliain chéanna, agus an modh oibre céanna in úsáid acu.
Snapchat
Thosaigh Reggie Brown, Bobby Murphy agus Evan Spiegel Snapchat. Iar-mhic léinn de chuid Ollscoil Stanford ab iad.
Bratach na hÉireann
An siombalachas a bhaineann leis an mbratach
mion|[[Thomas Francis Meagher]] Sa bhratach, seasann an uaine don traidisiún Gaelach. Seasann an flannbhuí do lucht leanúna Liam Oráiste. Sa lár, seasann an bán don tsíocháin bhuan idir an bhflannbhuí agus an uaine.
Bratach ghlas
Ba shiombail ní ba shine a d’úsáid náisiúnaigh Éireannacha bratach ghlas ar a raibh cruit (fíor a), a ghabh siar a fhad le tráth Lucht Comhdhála na hÉireann agus le haimsir Eoghain Rua Uí Néill sna 1640idí. Anuas air sin, ghlac Óglaigh na hÉireann go fairsing leis sna 1780idí, go háirithe na hÉireannaigh Aontaithe in éirí amach 1798.
Madadán mac Muireadhaigh
Bhí a athair maraithe ag Aodh, a dheartháir féin. Mharaigh Madadán a uncail, ámh, agus d'éirigh ina rí.
Bhí na Lochlannaigh ar Loch nEathach sa bhliain 839 agus d'fhanadar ann i rith an gheimhridh 840-841. Sa bhliain 852, troideadh cath cabhlach dearg idir na Lochlannaigh agus daoine nua, na Dúghaill, i Loch Cairlinn, ach chloígh go holc na Lochlannaigh. B'fhéidir gur thug Madadán tacaíocht tíre dosna Lochlannaigh sa chath úd.
Loch an Bharr
Is loch suite i gComhairle Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh é Loch an Bharr.
Padre Pio
clé|250px|mion|[[Stiogmata ar Padre Pío]]
Jacob Fleck
Beathaisnéis
Sa bhliain 1910, in éineacht le Anton Kolm, bean chéile Kolm Luise (a phós Fleck ina dhiaidh sin), agus a deartháir Claudius Veltée, bhunaigh Jacob Fleck an comhlacht léiriúcháin scannán Erste Österreichische Kinofilms-Industrie i Wien- Alsergrund. D'athraigh an chuideachta a ainm bliain ina dhiaidh sin go Wiener Kunstfilm-Industrie, inar oibrigh Fleck go páirteach mar cheamaradóir, ach go príomha mar léiritheoir agus stiúrthóir in éineacht le Luise Kolm chun go leor scannán a dhéanamh..
Fabiola Toupin
Le cloisteáil
Fabiola Toupin - FestiVoix de Trois-Rivières 2015
Eochaidh Ua Floinn
Caomhnaítear a chuid dánta i Leabhar Mór Leacáin, Leabhar Gabhála na hÉireann i measc lámhscríbhinní eile. Faightear ina measc dánta faoi na hionraí éagsúla ar Éirinn. Déanann Edward O'Reilly cur síos orthu ina leabhar, Irish Writers.
Margaretta Bowen
Saol déanach agus bás
Nuair atá sé sin indéanta, scríobhaimid faoin bhean, cén chuma a bhí ar dheireadh a saoil agus cén dóigh a bhfuair sí bás. B’fhéidir go raibh sí tinn nó go bhfuair sí bás le seanaois.
Ceardchumann
mion|Míleatacht léirithe san ionad oibre sa 19ú haois i gcíréibeacha na Luddite, nuair a scrios oibrithe dífhostaithe trealamh dua-sheachanta Is éard is ceardchumann ann ná eagraíocht d'oibrithe a tháinig le chéile chun go leor spriocanna coitianta a bhaint amach, mar shampla; sláine a cheird nó ghnó  a chosaint, caighdeáin sábháilteachta a fheabhsú, pá níos fearr a bhaint amach, sochair (amhail laethanta saoire, cúram sláinte agus scoir), agus coinníollacha oibre de dheasca an chumais margála níos mó a chruthaigh monaplacht na n-oibrithe.
Ficsean eolaíochta i nGaeilge
An Clár Amanda, Iarla Mac Aodha Bhuí, Cló Mhaigh Eo, 2000
Tagann beirt dheartháir ar fhianaise go bhfuil deachtóir sa Chianoirthear in ann seilbh a ghlacadh ar intinn an duine trí chlár úr ríomhaireachta agus na milliúin a chur i gcuntais bhainc san Eilvéis ag an am céanna. Agus iad fós ag iarraidh teacht ar réiteach faoi cheard ba chóir dóibh a dhéanamh beirtear greim ar intinn dhuine acu féin Scéinséir na déaglitríochta Gaeilge.
San Mairíne
Na Meánaoiseanna Déanacha agus Athbheochan an Léinn
Ní raibh sa Phoblacht ach Monte Titano go dtí an bhliain 1463, nuair a bhí ina ball den chomhcheangal a rug bua ar Sigismundo Pandolfo Malatesta, tiarna Rimini. Mar chúiteamh thug an Pápa Pius II Fiorentino, Montegiardino agus Serravalle di. An bhliain chéanna d’iarr Montefeltro go ngabhfaí é isteach sa Phoblacht, agus níor leathadh na teorainneacha ina dhiaidh sin.
An 20u hAois
Ní raibh na faisistigh gan freasúra i rith an chogaidh féin. Sna blianta 1941 agus 1942 cuireadh eagraíocht rúnda frithfhaisisteach ar bun faoi cheannas cuid ceannairí sóisialacha. Chuaigh treascairt an Fhaisisteachais san Iodáil i bhfeidhm ar na Sanmairínigh gan mhoill ar bith, agus ar 28 Iúil 1943, trí lá tar éis gur thit an tóin as rialtas Mussolini, cuireadh léirsiú mór ar siúl a raibh scaoileadh an PFS mar thoradh air. Gealladh go mbeadh toghcháin nua ann. Bhí ainm na neodrachta ar an bPoblacht le linn an chogaidh, agus tugadh dídean do 100,000 teifeach nó os a chionn fad is a bhí an troid ar siúl ar feadh na Líne Gotaí sa chuid thuaidh den Iodáil. D'ainneoin na neodrachta, bhuamáil na Comhguaillithe an Phoblacht ar 26 Meitheamh 1944 de bharr eolas contráilte a fháil. Milleadh an t-iarnród agus maraíodh 63 dhuine.
Joan Mallon
Pósadh agus Teaghlach
Seans go raibh an bhean pósta, nó go bhfuil sí fós. Seans freisin go raibh leanaí aici. Scríobh faoi sin.
Séamus Ó Beaglaoich
Bhí sé ar dhuine de phearsana móra na Gaeltachta agus ar dhuine de mhórcheoltóirí traidisiúnta a linne. Bhí an Beaglaíoch áirithe ar dhuine de na boscadóirí ba chumasaí agus na hamhránaithe ba bhinne sa tír. Dála a mhuintire roimhe, bhí sé tugtha do sheánraí éagsúla amhrán, bídís i mBéarla nó i nGaolainn.
Feirmeoir agus scéalaí
Cé gur thug a chuid ceoil ar fud an domhain é, do lean Ó Beaglaoich leis an bhfeirmeoireacht i mBaile na bPoc agus bhí ardaithne ag feirmeoirí na dúthaí air agus é ag obair mar chonraitheoir sadhlais. Bhí sé de cháil ar Shéamus go n-éiríodh leis dul go croí an amhráin i gcónaí agus taibhsíodh do scata go mba thríd agus leis agus ann a deirtí an t-amhrán.Thug sé tamall mar chonraitheoir sadhlais. Cé go ndeireadh sé féin gur mhinic go raibh dícheall déanta is faic dá bharra, bhí stráice maith talún tugtha chun míntíreachais aige i gcaitheamh na mblianta.
Sputnik 1
mion|clé Ba í Sputnik 1 an chéad satailít shaorga a lainseáladh ón domhan. Sheol an tAontas Sóivéadach Sputnik sa spás ar 4 Deireadh Fómhair 1957. 84 cg meáchain a bhí inti, agus lean sí ag tarchur comhartha raidió ar feadh 21 lá.
Ar bord bhí an madra Laika. Dúirt na Rúisigh ag an am go maraíodh an madra le hinstealladh nimhe. Creid daoine áirithe níos déanaí go bhfuair Laika bás sa spás nuair a d'fheall ar a sholáthar ocsaigín. Ach théigh an t-inneall an iomarca, a léiríodh sa bhliain 2002. clé|mion|1957-10-04
John Mearsheimer
B. H. Liddell Hart
Go háirithe, tá teoiric na rúide neamhdhíreach nó na gluaiseachta chun tosaigh, a d'fhorbair Liddell Hart sna 1930í, chomh doiléir agus chomh hathluaiteach sin go bhfuil [v]intually every military victory can be ascribe to [it]. (lch 87). Ina theannta sin, léirigh iarrachtaí teoranta Liddell Hart an teoiric a chur i bhfeidhm go soiléir gurb é an rud a bhí ar aigne aige go príomha ná namhaid ilchríochach a ruaigeadh break[ing] the morale of the enemy's civilian population, not to destroy his military forces, which of course is what the blitzkrieg is concerned with (lth. 88). Tá dul amú ar an ngnáthchleachtas maidir le bunús intleachtúil na straitéise blitzkrieg a rianú chuig an gcur chuige neamhdhíreach ó tharla go raibh no evidence... that Liddell Hart understood the importance of the deep strategic penetration [that distinguishes blitzkrieg] before World War II (lch 43). Ní nach ionadh, cruthaíodh go raibh Liddell Hart mícheart ar fad ar cheisteanna bunúsacha míleata na tréimhse idirchogadh; dhiúltaigh sé go bhféadfadh ionsaí cinntitheach Gearmánach a dhéanamh sa bhfronta Thiar) agus thit droch-cháil air go díreach i ndiaidh an chogaidh.