cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Áras Shorcha Ní Ghuairim
Bunaíodh an tÁras sa mbliain 1998 agus ainmníodh in ómós d'amhránaí cáiliúil ón gceantar, Sorcha Ní Ghuairim (1911-1976). Tá stórchiste de chartlanna á ndigitiú san Áras, ar mhaithe le hacmhainní taighde agus foghlama comhaimseartha a chur ar fáil. Ritear cúrsaí tríú leibhéal Gaeilge, béaloidis agus ríomhaireachta ann.
Comhdháil na Náisiún Aontaithe um Bhithéagsúlacht, COP 15, 2022
clé|mion Reáchtáladh Comhdháil na Náisiún Aontaithe um Bhithéagsúlacht  nó "COP 15̊" idir 7-19 Nollaig 2022. Síníodh comhaontú.
Fóram Eacnamaíoch Éireannaigh an Domhain
Is comhdháil a reáchtáiltear gach re bliain i mBaile Átha Cliath é Fóram Eacnamaíoch Éireannaigh an Domhain. Ar nós an Fhóraim Eacnamaíoch Dhomhanda san Eilvéis, freastalaíonn daoine mór le rá i saol an ghnó agus saol an chultúir ó gach cearn den domhan ar an gcomhdháil. Tionóladh an chéad Fhóram ag Teach Farmleigh i bPáirc an Fhionnuisce i mBaile Átha Cliath ó 18 go 20 Meán Fómhair 2009, agus rinne RTÉ tuairisciú forleathan air. Tionóladh an dara fóram i gCaisleán Bhaile Átha Cliath in 2011.
Eddie Holman
Is amhránaí Meiriceánach é Edward "Eddie" Holman, a rugadh sa bhliain 1946.
Aodh mac Dlúthaigh
Clann
I measc a mhac, bhí a leanas:
Caitilín Dubh
File ab ea Caitilín Dubh (fl. 1624-1629) agus rian na hoiliúna ar a saothar. Ní fios cén sloinne a bhí uirthi ach b’fhéidir gur bhean de Bhrianach í. Is léir go raibh caidreamh aici ar na huaisle a luann sí. Chaoin sí Donnchadh Ó Briain, 4ú hIarla Thuamhumhan (a fuair bás in 1624); a dheirfiúrsan Máire; Toirealach Rua Mac Mathúna (fear céile Mháire, a fuair bás in 1629); Diarmaid Ó Briain, Barún Inse Uí Chuinn a fuair bás in 1624. Scríobh sí filíocht aiceanta a raibh rian fhilíocht na scoileanna le haithint uirthi.
An Droim Riabhach
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Droim Riabhach air:
Ginette Ravel
Beatha agus Saothar
Chomh maith leis sin scríobh cúig leabhar faoina saol: Je vis mon alcoolisme (Fulaingím an alcólacht), Vivre 24 heures à la fois (Maireachtáil ó lá go lá), La cuisine du cœur (Cócaireacht an chroí), Entre l'amour et l'amitié (Idir an grá agus an cairdeas) agus et J'ai vaincu la dépression et échappé au suicide (Sháraigh mé an duairceas agus sheachain mé an féinmharú).
Gleann Fhionnainn
Is baile beag ag ceann Loch Seile, Loch Abar, Comhairle na Gàidhealtachd é Gleann Fhionnainn. Tá sé cáiliúil toisc gur anseo a thóg an Prionsa Séarlas Éadbhard Stiúbhart a bhratach in airde sa bhliain 1745, gníomh a chur tús le éirí amach deireanach na Seacaibíteach.
Tógadh túr cuimhneacháin ag ceann an locha sa bhliain 1815, i gcuimhne ar fhir na gclann Gaelach a thit san éirí amach. thumb|clé|Gleann Fhionnainn: Túr cuimhneacháin d'fhir na gclann Gaelach a thit san Éirí Amach 1745-46 Tá droichead iarnróid clúiteach ann freisin, ag tabhairt an bóthar iarainn anall go Malaig.
Lá na Máithreacha
Stair
Lá na Máthar a bhí i gceist ag Anna. Ní Lá na Máithreacha. Agus sin a d’fhógair Wilson. Bhí Anna ag iarraidh go mbeadh an lá pearsanta. Ba chóir do gach clann rud éigin pearsanta a dhéanamh dá máthair féin. Cártaí a tharraingt, ní a cheannach. Nó litreacha a scríobh. Mar sin scríobh siad Mother’s Day agus ní Mothers’ Day sa Bhéarla ar an lá.
Cormac mac Airt
Clann
De réir Chéitinn freisin gur phós Cormac bean eile, Ciarnait, iníon rí na gCruithneach, ach go raibh Eithne chomh mór sin in éad léi as a háilleacht gur chuir sí iachall uirthi naoi dtomhas gráin a mheilt gach lá. Scaoil Cormac ón obair sin í trí mhuileann uisce a thógáil.
Flann mac Aodha
Sa bhliain 712, chuaigh an achrann idir Síol Aodha Sláine in olcas nuair a chloígh agus a mharaigh Flann Maine mac Néill Uí Chearnaigh. Sa bhliain 714, throid Flann i gCath Bile Tened (gar de Maigh nEalta, Contae na Mí) in éineacht le Clann Cholmáin faoi cheannas Murchadha na Mí (bás 715). Sa chéad bhabhta, maraíodh beirt dheartháireacha Fhlainn, agus sa dara, maraíodh Flann féin.
Sícea-chógaseolaíocht
Is éard is sícea-chógaseolaíocht ann ná an eolaíocht a phléann le meicníochtaí, úsáidí is fo-iarsmaí drugaí a athraíonn feidhmeanna síceolaíocha is iompair.
I Have a Dream, óráid de chuid Martin Luther King (1963)
Sliocht as an óráid
Táthar á aisling dom go dtiocfaidh lá a n-éireoidh an náisiún seo chun gnímh agus a gcuirfdh sé fírinne agus brí sa mhana sin aige: ‘Is rófollas linn na fírinní seo: gur comhionann a chruthaítear na fr uile’.
Táthar á aisling dom go dtiocfaidh lá, thuas in Alabama — in Alabama gona chiníochaithe oilbhéasacha, gona ghobharnóir a bhfuil prislíní lena bhéal le caint faoi idirshuíomh agus neamhniú — go dtiocfaidh lá thuas ansin in Alabama a mbeidh buachaillí agus girseacha beaga dubha ábalta dul i ngreim láimhe le buachaillí agus girseacha beaga geala mar dheirfúracha agus dheartháireacha.
Táthar á aisling dom go dtiocfaidh lá: an lá sin ardófar gach gleann, agus ísleofar gach sliabh agus gach cnoc, agus déanfar an cam díreach agus na háiteanna garbha mín; agus foilseofar glóir an Tiarna, agus do chífdh an uile feoil é in éineacht.
Contae Cheatharlach
Spórt
Bíonn peileadóirí Contae Cheatharlaigh in iomaíocht i sraith 4 don https://en.wikipedia.org/wiki/National_Football_League_(Ireland)
Sorcha Ní Ghuairim
Bás agus tionchar
D’fhág sí Éire tamall sa bhliain 1955 agus bheadh cónaí uirthi feasta i Londain agus obair a bhí go maith faoi bhun a cumais mar shlí bheatha aici. Meastar gurbh é meath na Gaeltachta agus athruithe mar an cló rómhánach agus an caighdeán oifigiúil a d’fhág gan mhisneach í. Deirtear go raibh foclóir de chora cainte curtha i dtoll a chéile aici agus gur cailleadh é thall.
Angelo Badalamenti
Beatha
Bhain sé clú agus cáil amach as a chuid oibre in éineacht leis an déantóir scannán David Lynch sna hochtóidí: an scannán Blue Velvet in 1986 agus ansin an tsraith theilifíse Twin Peaks in 1990. Bhí ról lárnach ag a cheol uaigneach sa seó sin, ar a raibh tionchar an tsnagcheoil le brath.
Síocanailís
Stair
Bunaíodh an chéad Chumann Sícanailíse san Ostair, ach de réir a chéile d'éirigh an tsícanailís i bhfad níos cumasaí údarásaí sna Stáit Aontaithe ná san Eoraip.
Sárimreoirí na Bliana 2008
Is liosta é seo de na himreoirí a fuair ainmniúcháin agus a roghnaíodh mar Shárimreoirí na Bliana don bhliain 2008.
Iomáint
Leath-tacaithe: Tomás Breatnach (Cill Chainnigh), J. J. Ó Dúláinne (Cill Chainnigh), Brian Ó hÓgáin (Cill Chainnigh), Antóin de Brún (Port Láirge), Conchúr Mac Mathúna (Tiobraid Árann), Seán Ó Meachair (Tiobraid Árann), Seán Gairnéir (Corcaigh), Seán Óg Ó hAilpín (Corcaigh), Rónán Ó Fallúin (Baile Átha Cliath)
Connachta
Rítheaghlaigh in iarthair na hÉireann meánaoise ba ea Na Connachta. Mhaígh siad gurbh é Conn Cétchathach, Ardrí seanscéalach, a sinsear. Tá Cúige Connacht an lae inniu ainmnithe astu. Ag amanna éagsúla ámh, bhí tailte acu fosta san Ulaid, Laighean agus Mumhain. Bhíodh an príomhionad acu ag Ráth Cruachan.
Bunúis
Tá smaoineamh Sproule glactha ag staraithe amhail is Paul Byrne.
Na Connachta sa Rúraíocht
Is iarracht bhréagach í an chroineolaíocht, ámh, cumtha ag manaigh Chríostaí chun nósanna dúchais le stair chlasaiceach agus bhíobla a chur le chéile. Is níos sine iad na seanscéalta, agus is dóigh go bhfuil na scéalta úd bunaithe ar fíorchogaidh idir na Connachta agus na hUlaid. Mheas Kenneth H. Jackson go dtéann an Rúraíocht siar go dtí an 4ú.
Athbheochan na Gaeilge
Casadh an chéid
mion|150x150px|Cuimhneacháin an Gorta Mór|alt= De réir mar a tháinig deireadh leis an 19ú haois, bhí go leor in Éirinn a d’aithin go raibh an Ghaeilge i mbaol bháis. Tháinig meath ginearálta ar an teanga ag tús an chéad agus roimhe sin ach, ba é dola an bháis a tháinig ón nGorta Mhóir, ó 1845-1849, eipidéimí Cholera agus an Tíofus agus an t-Imirce mhór na cúiseanna ba mhó leis an mbriseadh teanga.
Neamhspleáchas na hÉireann
mion|150x150px|Cumann na nGaedheal|alt= Ba é Cumann na nGaedhea l, an chéad pháirtí ceannais. An aidhm a bhí acu ná, an Ghaeilge a chuir mar ábhar éigeantach i scoileanna, ag cur i gcuimhne ar fheachtais a bhí ag Conradh na Gaeilg e cúpla bliain roimhe seo. Dhealraigh sé go raibh an Rialtas agus Conradh na Gaeilge comhionann lena spriocanna. Chomh maith le cur chun cinn leanúnach na Gaeilge sna scoileanna, ba chuspóir lárnach eile de pholasaí teanga Cumann na nGaedhea l ná, stop a chur le meath na teanga sna réigúin Ghaeltachta.
Athbheochan na Gaeilge sna Stáit Aontaithe
mion|231x231px|Brat na Stáit Aontaithe |alt= Níor bhunaigh Ghaeilge í féin sna Stáit Aontaithe mar theanga eitneach. Mar sin féin, tá comharthaí ann, nár imigh an Ghaeilge go hiomlán ach go raibh sí faoi thiomáint faoi thalamh. Bhí ránnóga Gaeilge i gcuid mhaith na nuachtáin Éireannach-Mheiriceánach, ós na 1800idí ar aghaidh nuair a thosaigh na chéad thonnta d’imircigh iar-Ghorta Mhóir, ag teacht agus Spórt na hÉireann ann chomh maith.
An Gaodhal
Tugann an Gaodhal léargas fíorthábhachtach dúinn ar intinn an té a bhfuil an-díograis air. Bhí cur chuige an dá thonn aige maidir le cur chun cinn na teanga. Ar taobh amháin, ardaigh sé an teanga, ag moladh a shaibhreas, a háilleachta agus a seanaoise, ag súil le daoine a chur ina luí ar na buntáistí móra a bhainfeadh leis an nGaeilge. Agus ar an taobh eile den scéal, chuir sé as gan a bheith ag tacú leis na hÉireannaigh, ag cur ina leith go raibh siad ina dtraoltóirí ina dtír féin agus ar dheireadh thiar dóibh féin.
Máire Ní Annracháin
Leabharliosta/Foilsitheoirí
In LCC 14 (1983), pp. 121–150.
In Cruth na tíre (2003), pp. 136–165.
Creachadh
Gníomh cogaidh nó oll-ropaireachta is ea an creachadh, (dá ngairtear freisin; goid, slad agus argain), a eascraíonn as scriosadh agus gadaíocht ollmhór, agus éigniú ag gabháil leis go minic.
Faoi dheireadh, clúdaíonn looting nua-aimseartha anois réimsí na maoine intleachtúla, an eolais theicneolaíoch agus na hoidhreachta cultúrtha.
Seán Ó Donnchú
Is iománaí é Seán Ó Donnchú, nó Seán O'Donoghue mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 25 Eanáir 1996. Is as Contae Chorcaí é.
Eoicéineach
Sa gheolaíocht, tugtar an Eoicéineach ar an dara ré a aithnítear sa tréimhse Threasach 55-38 milliún bliain ó shin. Bhí an aeráid níos teo ná roimhe, agus thosaigh fásra is ainmhithe nua-aoiseacha ag teacht chun cinn.
Inspeirm
Bunús na hinspeirme
Tá síolta beaga le suthanna beaga agus inspeirmeacha flúirseacha ag sinsir na bplandaí bláthanna, agus is gnách go léiríonn forbairt éabhlóideach na bplandaí bláthanna treocht i dtreo plandaí le síolta aibí le beagán nó gan aon inspirme. I bplandaí bláthanna atá níos díorthaíte, líonannan an suth an chuid is mó den síol agus bíonn an inspeorm neamh fhorbartha nó ite roimh an síol a bheith  aibithe.
Fuinneamh comhleá
mion|5 Nollaig 2022ː Lawrence Livermore National Laboratory, National Ignition Facility mion Chun comhleá núicléach a chur chun cinn, ní mór na núicléis bheaga atá araon luchtaithe go dearfach a bhrú chomh gar sin dá chéile go sáraítear a gcomhéaradh. I dtíortha ar fud an domhain, táthar ag iarraidh an t-imoibriú seo a chur ar siúl ar bhonn leanúnach stiúrtha chun fuinneamh comhleá a fháil uaidh agus cumhacht leictreach a ghiniúint uaidh sin. Dá mbeadh fuinneamh comhleá againn, ní bheadh astaíochtaí gás ceaptha teasa ná dramhaíl radaighníomhach ann.
An tSínis
Stair na Sínise
mion Glacann lucht na teangeolaíochta leis go bhfuil a leithéid ann agus fine na dteangacha Sínea-Thibéadacha, agus gur brainse ar leith i gcrann ginealais na fine seo iad na teangacha, nó na canúintí, Síneacha. Dealraíonn sé go raibh a leithéid de réamhtheanga ann fadó agus an Phróta-Shínea-Thibéidis, agus gurbh as an tseanteanga hipitéiseach seo a d'fhorbair teangacha Sínea-Thibéadacha an lae inniu, an tSínis agus an Tibéidis mar shampla. Is í baint na Sínise le teangacha eile na fine is mó a choinníonn na saineolaithe ag obair i láthair na huaire, agus iad ag iarraidh an Phróta-Shínea-Thibéidis a atógáil. Obair dheacair é áfach, nó cé go bhfuil doiciméadú na Sínise féin ag dul na céadta bliain siar sa stair, níl taifead scríofa ar bith ann a thaispeánfadh dúinn conas a tháinig an scoilt idir an tSínis agus an chuid eile den fhine. Thairis sin, na modhanna oibre a d'fhoghlaim seanghlúnta na dteangeolaithe fadó agus iad ag déanamh a dtaighde ar na teangacha Ind-Eorpacha ní féidir iad a chur i bhfeidhm ar na teangacha Sínea-Thibéadacha, ós rud é nach mbíonn mórán míreanna gramadúla ag na teangacha seo. mion Níl na scoláirí ar aon bharúil i leith fhorbairt stairiúil na Sínise, ach go ginearálta, bíonn siad i dtuilleamaí an tuiscint a bhí ag Bernhard Karlgren, an Síneolaí Sualannach, ar an scéal i dtús na fichiú haoise.
Tionchar na Sínise ar Theangacha Eile
Na teangacha a labhraítear timpeall ar an tSín, bíonn siad breac le focail iasachta ón tSínis. Glactar leis gur focail Sínise iad 50-60 % de stór focal na Cóiréise, agus is é an chuma chéanna atá ar an tSeapáinis agus ar an Vítneaimis, a bheag nó a mhór. Focal Sínise sa Ghaeilge é tae, a tháinig ón gcanúint Min Nan; an focal chai a úsáidtear sa Rúisis is é an focal céanna é ach amháin gur ó chanúint eile a tháinig sé. Focail Sínise iad citseap (Béarla ketchup) agus cumcuat (Béarla kumquat) fosta, agus iad faighte ón gCantainis.
An Haicéis
Tháinig lucht labhartha na canúna seo ó Thuaisceart na Síne anallód, nuair nach raibh an chanúint ansin cosúil le Mandairínis an lae inniu ar aon nós, agus shocraigh siad sa Deisceart. Inniu, tá na pobail Hakka scaipthe ar fud an Deiscirt, agus iad ag labhairt canúnacha seanársa. Bíonn difríochtaí móra idir na fochanúintí éagsúla.
Martina Anderson
Is feisire de chuid Sinn Féin í Martina Anderson (a rugadh 16 Aibreán, 1962) i bParlaimint na hEorpa. Déanann sí ionadaíocht ar an toghcheantar Tuaisceart na hÉireann.
Peil Ghaelach
An pháirc imeartha
deas|200px|thumb|Léaráid na páirce imeartha. Tá an pháirc imeartha a úsáidtear sa pheil Ghaelach cosúil le páirc rugbaí, ach tá sé i bhfad níos mó. Tá cruth dronuilleogach ar an bpáirc fhéir, atá 140 méadar ar fhad agus 80–90 méadar ar leithead. Tá cuaillí báire suite ar an dá chúl-líne, le líontán ar bun na gcuaillí. Tá na cuaillí 6.4 méadar (7 slat) óna chéile, agus tá an cuaille trasna 2.13 méadar (7 dtroigh) os cionn na talún. Tá línte curtha ar an bhféar 13 méadar, 20 méadar agus 45 méadar ón dá chúl-líne. Is í an pháirc imeartha chéanna a úsáidtear san iomáint, ar mhaithe le dé-úsáid. Úsáidtear páirceanna imeartha agus cuaillí níos lú i gcluichí ag leibhéal faoi-12.
The X-Files (séasúr 10)
Eipeasóidí
Tá eipeasóidí marcáilte leis an daigéar dúbailte (‡) eipeasóidí atá cuid den snáithe scéil Miotaseolaíocht eachtráin.
An Bealach, Contae Loch Garman
Is baile suite i gContae Loch Garman é an Bealach.
Limoges Cercle Saint-Pierre
Tar éis caoga bliain ag imirt i sraitheanna áitiúla agus réigiúnacha, agus i ranna náisiúnta tánaisteacha, bhain CSP an chéad roinn de chraobhchomórtas na Fraince amach sa bhliain 1978. Bhuaigh sé a chéad Chorn Francach i 1982 agus a chéad chomórtas Eorpach, an Corn Korać, sa bhliain chéanna.
Sa bhliain 2000, ag deireadh dhá fhiche bliain d’iomaíocht spóirt leis an gclub Élan Béarnais, chuaigh an CSP i ngéarchéim airgeadais, ansin i ngéarchéim spóirt, agus íslíodh go dtí an tríú roinn é. D’fhill an club ar Pro A in 2010. Rólag ó thaobh spóirt agus airgeadais de, d’fhill sé ar Pro B ar feadh séasúr amháin, agus tháinig sé ar ais go dtí Pro A in 2012.
International Standard Serial Number
Is cód aitheantais idirnáisiúnta é an ISSN (Sraithuimhir Chaighdeánach Idirnáisiúnta) le haghaidh irisí, nuachtáin, etc. Chuir ISO (Eagraíocht Idirnáisiúnta na gCaighdeán) chun cinn é i 1971 faoi chuimsiú Chlár UNISIST (Córas Faisnéise na Náisiún Aontaithe san Eolaíocht agus sa Teicneolaíocht) de chuid UNESCO chun sraith-fhoilseacháin a aithint i gceart. Tá sé caighdeánaithe ag an téacs ISO 3297, a cruthaíodh i 1975. Is aitheantóir comhchosúil é an ISBN a úsáidtear chun leabhair nó foilseacháin aon imleabhar a aithint.
Eoiclídéas
Beathaisnéis
Maireann fíorbheagán tagairtí bunaidh d’Eoiclídéas go dtí an lá atá inniu ann, agus mar sin beag atá ar eolas againn anois faoina shaol. Is dócha gur rugadh é thart ar 325 R.Ch., cé nach fios áit agus imthosca a bhreithe agus a bháis agus ní féidir é a mheas ach i gcoibhneas le daoine eile a luaitear leis. Luann matamaiticeoirí Gréagacha eile ó Airciméidéas (c. 287 RC – c.  212 R.Ch) ar aghaidh é, cé gur annamh a luaitear é, agus de ghnáth tugtar "ὁ στοιχειώτης" ("údar na Stoicheia") air. Ba é Próclos a scríobh an cúpla tagairtí stairiúla d’Eoiclídéas c. 450 AD, ocht gcéad i ndiaidh a mhair Eoiclídéas.
The Voice of Ireland (sraith 2)
B'iad Bressie, Kian Egan, Sharon Corr agus Jamelia na breithiúna don tsraith seo. D'fhág Sharon tar éis an tsraith seo. Bhuaigh Keith Hanley an tsraith agus tháinig Kelly Mongan sa dara háit.
Licín neamh-idirmhalartach
mion| Léiriú ar licín neamh-idirmhalartach ginte ag smart contract (ríomhchlár atá deartha chun téarmaí conartha a fhorghníomhú go huathoibríoch) Aitheantóir digiteach uathúil is ea licín neamh-idirmhalartach (LNI), (Béarla: non-fungible token (NFT) nach féidir a chóipeáil, a ionadú nó a fhoroinnt, a thaifeadtar i mblocshlabhra, agus a úsáidtear chun barántúlacht agus úinéireacht a dheimhniú. Taifeadtar úinéireacht an LNI sa bhlocshlabhra agus is féidir leis an úinéir é a aistriú, rud a ligeann do LNIanna a dhíol agus a thrádáil. Is féidir le duine ar bith LNIanna a chruthú, gan nó le beagán scileanna códaithe. Is iondúil go mbíonn tagairtí do chomhaid dhigiteacha ar nós grianghraif, físeáin agus fuaime ar fáil in LNIanna. Toisc gur sócmhainní inaitheanta uathúla iad LNIanna, tá siad difriúil ó chriptea-airgeadraí, atá idirmhalartach.
Páirc an Chrócaigh
Chluichí Iasachta
Ar an 24 Feabhra 2007, d'imir an Sasana in aghaidh Éirinn i bPáirc an Crócaigh i gcluiche rugbaí.
Luas (grianghrafadóireacht)
Sa ghrianghrafadóireacht, grádú ar íogaireacht ábhair fhótagrafaigh ar scála uimhriúil caighdeánach. Roimhe seo bhíodh scála ASA (inar chomhfhreagair dúbailt na híogaireachta do dhúbailt an ghrádaithe) agus scála Gearmánach DIN (inar chomhfhreagair dúbailt na híogaireachta do mhéadú 3° sa ghrádú) in úsáid, ach faoi seo tá an dá cheann comhcheangailte i scála ISO, a luann an dá ghrádú, ASA is DIN, le chéile, mar seo: ISO 200/24°.
Jardins du manoir d'Eyrignac
Tá Gairdíní Mhainéar Eyrignac (Fraincis: Jardins du manoir d'Eyrignac) lonnaithe i Salignac-Eyvigues, i nDordogne, i Périgord noir (réigiún Nouvelle-Aquitaine). Fuair ​​siad an lipéad Jardin remarquable i 2005 agus tá siad curtha ar liosta forlíontach Séadchomharthaí Stairiúla an 17ú agus an 18ú haois ó 1986. Tá siad suite i bhfad ó Uaimheanna Lascaux agus Sarlat-la-Canéda.
Dál gCais
Bunúis, Déise Mumhan v. Deirgtine
mion|deis|Radharc aeir ar an [[Sionainn, áit a tháinig gCais chun cinn.]]
Ard-ríogacht na hÉireann
Glacadh an t-ainm Dál gCais agus thángadar chun cinn le linn na 10ú haoise le hathrú rítheaghlaigh. Tar éis bhás Reabhacháin mhic Mhothla de chlann Uí Aonghasa, tháinig a ngaol Uí Thoirdhealbhaigh i réim.
Tar éis bás Bhriain, chuaigh a beirt mhac, Donnchadh agus Tadhg, i ngleic ar a chéile. Agus Donnchadh ina Ardrí, bhí go leor ríthe eile ina éadan ríthe Laighean, Connacht agus Uladh ina measc. Curtha as sa bhliain 1063, theith sé go dtí an Róimh. De réir roinnt foinsí, bheinn sé coróin na hÉireann ar Urban II.
Amergin mac Eccit
Comharba Athirne, file
D'fhás Amhairgin gan labhairt gan ní féin go raibh sé ceithre bliana déag d'aois. Chuir Athirne, príomhfhile na nUladh, a shearbhónta amach chuig Eccet lá, um tua a iarraidh. Tugadh geit as an searbhónta nuair a aithrísigh Amergin dán rúnda seanórtha, agus rith abhaile chun a insint dá mháistir 'séard a chuala sé.
Little Green Men (eipeasóid The X-Files)
Craoladh "Little Green Men", an chéad eipeasóid den dara sraith de The X-Files ar an 16 Meán Fómhair 1994. Scríobh Glen Morgan agus James Wong an eipeasóid seo. D'fhéach 16.1 milliún duine ar an eipeasóid.
Lá Domhanda na nEaslán
mion|clé|An [[Pápa Beinidict XVI agus Muire Lourdes 11 Feabhra 2007]] Ceiliúrtar Lá Domhanda na n-Easlán ar Lá Muire Lourdes, nó an 11 Feabhra, ó 1993 i leith. Iarrann an Eaglais Chaitliceach ar a lucht leanúna cuimhneamh ar dhaoine breoite, daoine ag fulaingt agus daoine a thugann aire dóibh. Táthar ag súil, mar sin, go gcuirfeadh an ócáid seo leis an tuiscint atá ag an bpobal ar na heasláin.
Jean de La Fontaine
Les Fables
Gan amhras, is é a rinne La Fontaine ná a chló fhéin a chuir ar scéalta a théann i bhfad siar ... siar chuig Aesop agus roimhe iad. Leabharː D'aistrigh Breandán Ó Doibhlin  cuid mhór ábhair ón Fhraincis go Gaeilge, ina measc, Fabhalscéalta la Fontaine. Athlonnaíonn na haistriúcháin seo bun-ábhar an fhile Fhrancaigh ón 17ú haois isteach i gceartlár Gaeilge na 20ú haoise.
Contae Chill Chainnigh
Déimeagrafaic
Is é an Caitliceachas príomhchreideamh an chontae, ach tá baill d'Eaglais na hÉireann, Preispitéirigh, Meitidistigh agus Giúdaigh ann chomh maith.
Al-Qaeda
Al-Qaeda na hIaráice
Sa bhliain 2004, bhunaigh Abu Musab al-Zarqawi, radacach Iordánach, Jama'at al-Tawhid wal-Jihad (nó جماعة التوحيد والجهاد).
Connla
Sa Rúraíocht, ba mhac Chú Chulainn é Connla (nó Conlaoch), agus banlaoch na hAlban, Aoife, a mháthair. Thóg a mháthair in Albain é. Tá sé mar phríomhphearsa sa scéal Anbhás Aonmhic Aoife, réamhscéal na mór-eipice, Táin Bó Cúailnge.
Renée Claude
Le cloisteáil
Renee Claude - "Shippagan"
Ros Cléibh
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Ros Cléibh air:
Margaret Hodge
Polaiteoir de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sa Ríocht Aontaithe is ea Dame Margaret Eve Hodge, Lady Hodge. Rugadh í i gCaireo, an Éigipt ar an 8 Meán Fómhair 1944.
John Adams
Ba é John Adams (30 Deireadh Fómhair 1735 - 4 Iúil 1826) 2ú uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá. Bhí sé i bhfeidhmeannas ón 4 Márta 1797 go dtí an 4 Márta 1801. clé|mion
Proinsias Mac Aogáin
Polaiteoir sinsearach Éireannach ab ea Proinsias Mac Aodhagáin (níos deireanaí, Proinsias Mac Aogáin ina úsáid féin) nó Frank Aiken as Béarla (13 Feabhra, 1898 - 18 Bealtaine, 1983). Bhí ról conspóideach aige mar bhall den IRA sna 1920idí; tharla ionsaithe seicteacha agus b'fhéidir go raibh baint aige leo. clé|mion|1944In éineacht le Eamon de Valera, bhí sé ar dhuine acu siúd a bhunaigh Fianna Fáil ar 23 Márta, 1926. Vótáladh isteach ar an Dáil an chéad uair sa bhliain 1923 é, agus mhair sé ansin go dtí an bhliain 1973. Bhí sé ina Thánaiste sna blianta ó 1965 go dtí 1969.
Cogadh na Saoirse
Chuaigh Aiken isteach sna hÓglaigh sa bhliain 1914, agus bhí sé ina bhall den IRA i gCogadh na Saoirse. Faoi 1920 bhí sé ina leasbhriogáidire i mBriogáid an Iúir agus an bhliain dár gcionn ina cheannaire ar 4ú Roinn an Tuaiscirt. Bhí sé i gceannas nuair a dódh beairic na bpílear san Iúr.
Cogadh Cathartha
Ní raibh an tAodhagánach sásta leis an gConradh Angla-Éireannach ná leis an Saorstát, agus mar sin, chuir sé troid ar lucht leanúna an Choileánaigh. Tháinig sé i gcomharbas ar Liam Ó Loingsigh mar Cheann Foirne ar an IRA. B'eisean a d'ordaigh don IRA scor den chath agus na hairm a dhumpáil, ar an 24 Bealtaine, 1923, agus mar sin, is féidir a rá gurbh eisean a chuir deireadh le Cogadh Cathartha na hÉireann. Mhair sé ina Cheann Foirne ar an IRA go dtí 12 Samhain, 1925.
Lewis Carroll
Na Leabhair Éilise
Dhiúltaigh Dodgson é féin don tuairim níos déanaí ina shaol go raibh a ‘bhanlaoch beag’ bunaithe ar aon fhíorpháiste, agus ba mhinic a rinne sé a chuid oibre a thiomnú do chailíní a raibh aithne aige orthu, dhéanadh sé a gcuid ainmneacha a chur le dánta acrastacha ag tús an téacs.
Proinsias Mac Aogáin
Gaeilge
Tháinig Aiken i gcabhair go praiticiúil ar imeachtaí na Gaeilge. Fuair Comhar agus An Glór (Feasta níos déanaí) deontais speisialta. Ba eisean a bhunaigh 'Scéim na dTithe Gloine don Ghaeltacht' agus 'Scéim na Seallaí', agus b'fhéidir 'Scéim an Chúig Phunt' freisin.
Ar scor
D'éirigh Aiken as an bpolaitíocht go hiomlán sa bhliain 1973, ó bhí sé míshásta le Cathal Ó hEochaidh agus leis an tionchar a bhí aige siúd sa pháirtí.
Círéibeacha Francacha, Meitheamh-Iúil 2023
Círéibeacha
Bhí an Fhrainc ina cíor thuathail amach is amach le linn na seachtaine 27 Meitheamh-2 Iúil. Bhí na deicheanna míle i mbun creachadóireachta ar fud fad na tíre. Cuireadh carranna agus foirgnimh go leor trí thine agus chaith agóideoirí tinte ealaíne in aghaidh na bpóilíní, srl. Gabhadh na céadta duine gach oíche go dtí an 2 Iúil. Bhí 40,000 póilín sa bhreis slógtha gach oíche.
Maorghinearál (Stáit Aontaithe Mheiriceá)
I bhFórsaí Armtha na Stát Aontaithe, is éard is maorghinearál ná ginearáloifigeach dhá réalta in Arm na Stát Aontaithe, sa Chór Mara, san Fhórsa Aeir agus san Fhórsa Spáis.
An Deilf
Stair
Ní théann siar go dtí an seansaol, mar a cheapfaí, ainmneacha an dá réalt is gile atá ar an réaltbhuíon seo, Sualocin (Alfa Delphini) agus Rotanev (Beta Delphini). A mhalairt ar fad: tá an dá chuid le chéile nua go maith. Chonacthas i gcló don chéad uair iad ar réaltchatalóg a d'fhoilsigh Réadlann Palermo san Iodáil sa bhliain 1814. Má léitear droim ar ais iad, litríonn siad an t-ainm Nicolaus Venator, leagan Laidine ar ainm stiúrthóra chúnta na réadlainne sin ag an am sin: Niccolò Cacciatore. Is éard is brí le Cacciatore agus Venator araon ná "sealgaire".
Miotaseolaíocht
Baineann an réaltbhuíon seo le dhá scéal thábhachtacha as miotaseolaíocht na Gréige.
Beachadóir Peirseach
Is éan é beachadóir Peirseach. Is baill d'fhine na Meropidae iad.
Neelam Sanjiva Reddy
Saol
Bhí Reddy ina pharlaiminteoir agus ina aire i Stát Madras (Tamil Nadu inniu), 1949-1951, Bhí sé ina bhall de Thionól Bunreachta na hIndia chomh maith. Bhí sé ina Chéad-Aire ar Stát Andhra Pradesh ó 1956 go dtí 1960 agus arís ó 1962 go 1964,
16 Meán Fómhair
Is é an 16 Meán Fómhair an 259ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 260ú lá i mbliain bhisigh. Tá 106 lá fágtha sa bhliain.
Samó Mheiriceá
Tá 55,212 duine ina gcónaí i Samó Mheiriceá. Tá an chuid is mó den daonra dátheangach idir Samóis agus Béarla. Is é Pago Pago príomhchathair na críche.
Donald Trump
Mí-úsáid ghnéis
clé|mion|Special Counsel Jack Smith ar 9 Meitheamh 2023
Damian Green
Cheap an Príomh-Aire Theresa May Green mar Rúnaí Stáit um Obair agus Pinsin i mí Iúil 2016. Tar éis olltoghchán mhí an Mheithimh 2017, fuair sé ardú céime dó mar an Chéad-Státrúnaí agus ina Aire d’Oifig na Comh-Aireachta. Tar éis torthaí fiosrúcháin. ar líomhaintí go ndearna sé gnéaschiapadh ar bhean agus gur fhéach sé ar phornagrafaíocht ar ríomhaire oibre, a bheith foilsithe, fuarthas amach gur sháraigh sé an cód aireachta agus tugadh treoir dó éirí as an gComh-Aireacht i measc líomhaintí mhí-iompar gnéis i Westminster sa bhliain 2017. Rinneadh Cathaoirleach ar an One Nation Conservatives de, tar éis bhunú rialtas Boris Johnson i mí Iúil 2019. I mí Eanáir 2023, rinneadh Cathaoirleach Gníomhach den Choiste Digiteach, Cultúir, Meán agus Spóirt de tar éis do Julian Knight éirí as.I mí Eanáir 2023, rinneadh Cathaoirleach Gníomhach den Choiste um chúrsaí Digiteacha, Cultúir, Meán agus Spóirt (DCMS) de tar éis do Julian Knight éirí as.
Gairmréim luath
Sa bhliain 1978, cheap BBC Radio Green mar iriseoir airgeadais, sular thosaigh sé ag obair le Channel 4 News mar léiritheoir gnó i 1982. Thosaigh sé ag obair le The Times ar feadh bliana i 1984 mar eagarthóir nuachta gnó sular fhill sé ar an iriseoireacht teilifíse agus ar Channel 4 mar eagarthóir gnó i 1985. Rinneadh eagarthóir na Cathrach de agus bhí sé ina láithreoir teilifíse freisin ar chlár teilifíse Channel 4, an Business Daily sa bhliain 1987, go dtí gur fhág sé an teilifís chun dul isteach in Aonad Beartais an Phríomh-Aire John Major sa bhliain 1992. Bhí Green ag feidhmiú mar scríbhneoir ó am go chéile do Major ó 1988 i leith. D'fhág sé 10 Sráid Downing i 1994 chun a sheirbhís sainchomhairleoireachta féin a reáchtáil i ngnóthaí poiblí.
Gairm pholaitiúil
Sheas Green i gcoinne Ken Livingstone de chuid an Lucht Oibre i mBrent Thoir in olltoghchán 1992, ach chaill sé 5,971 vóta. Toghadh chuig Teach na dTeachtaí é do shuíochán Kent d'Ashford in olltoghchán 1997 tar éis don FP de chuid na dTóraithe Keith Speed éirí as. Bhí an suíochán ag Green le tromlach de 5,345 agus tá sé fós ina FP san toghcheantar. Thug sé a chéad óráid sa Teach ar 20 Bealtaine 1997.
Alonso de Guzmán y Sotomayor, 7ú Diúc Medina Sidonia
Ba uaslathaí Spáinneach é Alonso Pérez de Guzmán y Sotomayor, 7ú Diúc Medina Sidonia, (10 Meán Fómhair 1550 – 26 Iúil 1615), a bhí an-suntasach mar gheall ar a ról mar cheannasaí ar Armáid na Spáinne a bhí chun ionsaí a dhéanamh ar dheisceart Shasana sa bhliain 1588. Ba mhac fionnó é le Fernando II de Aragón.
Léinte Gorma
Eagraíocht pholaitiúil Éireannach den eite dheis sna 1930í ab ea An Garda Náisiúnta (National Guard) nó mar is iondúil Na Léinte Gorma (nó "na Léinteacha Gorma"). Ba é Cumann Chomrádaithe an Airm (Army Comrades Assocation as Béarla) ainm oifigiúil na heagraíochta. Athraíodh an t-ainm níos déanaí go An Garda Náisiúnta. mion|Eoin Ó Dubhthaigh, 1922|link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Eoin_O'Duffy.png
Mairseáil ar Bhaile Átha Cliath
Bhí máirseáil i mBaile Átha Cliath beartaithe ag na Léinte Gorma i mí Lúnasa 1933. An plean a bhí acu ná siúl go Reilig Ghlas Naíon, le sos taobh amuigh den Dáil le haghaidh óráidí. Ba é aidhm na máirseála ná ómós a thabhairt d'iarcheannairí na hÉireann, Art Ó Gríofa, Micheál Ó Coileáin agus Caoimhín Ó hUiginn. Bhí sé soiléir go raibh an IRA agus grúpaí éagsúla eile den eite chlé réidh chun troda leis na Léinte Gorma má lean an mhairseáil ar aghaidh.
Fine Gael agus Páirtí Náisiúnta Corparáidíoch
Mar fhreagra ar an gcosc a chuir de Valera orthu, tháinig na Léinte Gorma, Cumann na nGaedheal agus an Lár-Phairtí Náisiúnta le chéile chun páirtí nua, Fine Gael, a bhunú, ar 3 Meán Fómhair 1933. Ba é Ó Dubhthaigh an chéad uachtarán agus ceapadh Liam Tomás Mac Cosgair agus Séamus Diolún mar leas-uachtaráin. D'aistrigh na Léinte Gorma go "Cumann Óige na hÉireann", cuid de roinn óige an pháirtí. Ba é aidhm an pháirtí Éire a aontú i stát corparáideach, taobh istigh de Chomhlathas na Breataine. D'fhág Ó Dubhthaigh an páirtí tar éis easaontais le baill eile ach d'fhan an chuid is mó de na Léinte Gorma le Fine Gael.
Úsáid eile
Tugtar Léinte Gorma go díspeagúil ar Fhine Gael sa pholaitíocht chomhaimseartha, ag tabhairt le fios go bhfuil rian den fhaisisteachas ag roinnt leo go fóill.
Sarasadat Khademalsharieh
Luathshaol agus cúlra
Rugadh Sarasadat Khademalsharieh ar 10 Márta 1997 i dTehran. Thaitin spóirt éagsúla léi agus í ag fás aníos, amhail leadóg agus cispheil. Nuair a bhí sí ocht mbliana d'aois, chuir duine dá comhghleacaithe ón rang ficheall in aithne di, agus d’eagraigh a tuismitheoirí rang fichille dí. Cé nach n-imríonn a tuismitheoirí ficheall, tá creidiúint tugtha aici dóibh as a bheith an-tacúil dá gairm bheatha. Tugann sí creidiúint freisin do dhuine dá cairde as Máistir Idirnáisiúnta (MI) agus cóitseálaí ón Iaráin Khosro Harandi a chur in aithne di, mar chéim ríthábhachtach chun a gairm bheatha a chur chun cinn. Níos déanaí ina dhéagóir, thug Robin van Kampen, Ardmháistir Ollannach (GM) oiliúint duine le duine dí.
Eolaíochtaí bitheacha
Is éard atá i gceist leis na heolaíochtaí bitheacha ná disciplíní ar leith a saothraíodh chun staidéar a dhéanamh ar orgánaigh is córais bheo. Eolaíocht bhitheach bhunúsach is ea an tacsanomaíocht, tuairisciú, ainmniú is rangú na n-orgánach beo, a dhéanann iarracht ord a chruthú as éagsúlacht an Domhain nádúrtha. Sa bhithgheografaíocht, déantar staidéar ar dháileadh na n-orgánach ar fud an Domhain. Pléann eolaíochtaí éagsúla le conas a fheidhmíonn orgánaigh ar leith. Déantar na próisis cheimiceacha a tharlaíonn i gcórais bheo a anailísiú ina n-iomláine sa bhithcheimic, nó ar leibhéal na móilíní móra orgánacha, cosúil leis na próitéiní is na haigéid núicléasacha sa bhitheolaíocht mhóilíneach. Gnéithe feidhmiúla na gcóras beo a bhíonn idir lámha sa bhfiseolaíocht is an bhithfhisic, agus go minic fo-roinntear iad i ndisciplíní cosúil le hincríneolaíocht (staidéar ar tháirgeadh is gníomhaíochtaí na hormón) is néarfiseolaíocht (staidéar ar fheidhmiú an néarchórais). Tugtar eiteolaíocht ar staidéar comparáideach ar iompair ainmhithe. Cuimsíonn an ghéinitic dúchas is claochluithe géiniteacha, agus na meicníochtaí is bun leo. Idirghníomhuithe idir orgánaigh is a gcomhshaol a bhíonn á n-anailísiú san éiceolaíocht. Tá speisialtachtaí ar leith a phléann le gach príomhghrúpa orgánach: baictéareolaíocht, víreolaíocht (víris), luibheolaíocht, míoleolaíocht (ainmhithe), míceolaíocht (fungais), seadeolaíocht (seadáin), heilminteolaíocht (péisteanna seadánacha), éaneolaíocht, feithideolaíocht, iasceolaíocht, bitheolaíocht mhuirí (orgánaigh a mhaireann sa bhfarraige), seandálaíocht (iontaisí), is a lán eile.
Hans Kelsen
Dlí-eolaí agus fealsamh dlí agus polaitíochta ab ea Hans Kelsen (11 Deireadh Fómhair 1881 – 19 Aibeán 1973).
Dlí bunreachtúil
clé|mion|236x236px Bhí páirt mhór aige agus Bunreacht na hOstaire, 1920 á dhréachtú agus thar aon rud eile chuir sé an coincheap chun cinn gur cheart bunreachtúlacht na ndlíthe a bheith athbhreithnithe ag cúirt bhunreachtúil ar leith, an tsamhail athbhreithnithe bunreachtúla atá i dtreis i mór-roinn na hEorpa faoi láthair. Bhí sé ina bhall de Chúirt Bhunreachtúil na hOstaire ó 1920 go 1930. clé|mion|236x236px Ó ba rud é go raibh an timpeallacht polaitíochta ag éirí ní b'achrannaí agus gur measadh go raibh sé ar thaobh na Daonlathaithe Sóisialta, a bhí ag cur i gcoinne an rialtas fhorlámhaigh, d'aistrigh Kelsen chuig ollúnacht in Ollscoil Köln sa bhliain 1930.
Pádraig Mac Gréine
Rugadh sa Liagán, Co. an Longfoirt é i 1900, mac le John Greene agus a bhean chéile Rose (née Naughton). D’fhreastail sé ar an scoil náisiúnta sa Léana Mór agus ba scoláire den scoth é. Ansin bhí sé ina ‘monitor’ nó cúntóir múinteoireachta ar feadh ceithre bliana go dtí gur bronnadh scoláireacht air agus chuaigh sé go Coláiste Phádraig i nDroim Conrach chun oiliúint a fháil mar mhúinteoir. Níorbh é an chéad mhúinteoir ina theaghlach - dob é a shin-seanathair an chéad múinteoir scoile i gceantar Ballinalee sna 1840í.
Sna 1930í bhailigh sé agus d’fhoilsigh sé roinnt liostaí focal i Shelta ó Gammon. Fuair sé eolas ar an teanga ó bhéarlagair rúnda seo i dtosach báire ó Oney Power, bean den lucht siúil a rugadh i gContae Ros Comáin agus a raibh cónaí uirthi ar an teorainn idir Contae an Longfoirt agus Contae na hIarmhí.
Jane Lynch
Saol pearsanta
Is leispiach í. Phós sí Lara Embry ar 31 Bealtaine 2010. Fuair siad colscaradh i 2014. Phós sí Jennifer Cheyne in 2021.
Caisleán Bhaile Átha an Rí
Is caisleán i gContae na Gaillimhe é Caisleán Bhaile Átha an Rí atá suite sa Bhaile Átha an Rí. Tá an halladhaingean maorga trí stór fós ann ó lár an tríú haois déag. Féachann sé go daingean mórthaibhseach ón taobh amuigh, cé gur tógadh an taobh istigh ar bhealach simplí, gan ann ach halla ar an gcéad urlár agus seomraí stórais dorcha in íochtar.
Eotanáis
mion|Voluntary Euthanasia Society Deireadh 'gan phian' a chur le beatha duine is ea eotanáis, mar ghníomh trócaire chun deireadh a chur le pian ainsealach is fulaingt gan staonadh.
Conor McGregor
2011
Feabhra 2011 ba é an chéad troid eile de Mac Gréagóir. An am seo le fear as tuaisceart na hÉireann, Hugh Brady. Bhí siad comhoiriúnach go maith. Mac Gréagóir 4-2 agus Brady 4-1 roimh an gcluiche. Bhí Mac Gréagóir os a chionn ag tabhairt puntaí láimhe clé dó, tar éis dhá nóiméad tríocha soicind chuaigh deireadh leis an gcluiche. Bhí sé arís ar bharr a cluiche ag éirí níos fearr gach cluiche a raibh sé le feiceáil. Ba é seo tús rud éigin eisceachtúil. Tar éis an teacht ar ais seo chuaigh Mac Gréagóir ar trí déag troid as a chéile nár buaileadh sé. Mhí ina dhiaidh sin ní raibh sé ach ceithre shoicind sa troid gur bhuaigh McGregor an bua i gcoinne Mike Wood. Ní raibh aon ghá dó fiú dorn a chosaint ba chluiche é ón tús. Ag lá an 11ú Meitheamh, léirigh Conchúr a fhíor-scileanna MMA. Tar éis an chéad bhabhta diana níor éirigh an fear as an Pholainn, Artur Sowinski go dtí deireadh an dara Bhabhta. Tar éis an troid seo tairgeadh é don Cage Warriors arís, tar éis chéad iarracht bhocht an bhliain roimhe sin. Ar fhilleadh dó Cage Warriors bhí sé i gcoinne Aaron Jahnsen. Cé go raibh Jahnsen 8-2, bhí cuma ag Mac Gréagóir mar an fear is fearr. É sin ráite d'éirigh leis, chun an cigiú TKO bua as a chéile.
Ellen Cuffe, Cuntaois Lios Loinín
Beatha
Thug sí a lán airgid do chúiseanna charthanachta i gCill Chainnigh, thóg sí agus thug sí feistiú do leabharlann na cathrach, bhunaigh sí ionad áineasa, Halla Bhaile Mhic Dháith, chomh maith le hOspidéal Aut Even. Bronnadh Saoirse Chill Chainnigh ar Chuntaois Bhaile Mhic Dháith in 1910.
Muireitleán Curtiss NC-4
Muireitleán ab ea an Curtiss NC-4, agus an chéad eitleán a d'eitil trasna an Atlantaigh, agus Albert Cushing Read an píolóta a bhí i mbun. mion|clé|Físeán mion|clé|An criúː Albert Cushing Read ar chlé Rinne rialtas na Stát Aontaithe staidéir sna blianta 1913-1919 féachaint conas an n-eitleoidís trasna an Atlantaigh. Ceithre cinn de bháid aeir, na NC, a raibh na 'Nancies' de leasainm orthu, a bheadh in úsáid acusan. Ní fhéadfaí na heitleáin sin a eitilt an bealach ar fad agus bheadh orthu a theacht anuas ar na hAsóir.
Cearrbhachas
Tagraíonn an téarma "cearrbhachas" sa chomhthéacs seo de ghnáth do chásanna ina bhfuil an ghníomhaíocht ceadaithe go sonrach faoin dlí. Níl an dá fhocal comheisiatach; .i., cuireann cuideachta "cearrbhachais" gníomhaíochtaí (dlíthiúla) "cearrbhachas" ar fáil don phobal agus féadfaidh ceann amháin de go leor boird rialaithe cearrbhachais í a rialú, mar shampla, Bord Rialaithe Cearrbhachais Nevada (Béarla: Nevada Gaming Control Board). Mar sin féin, ní fheictear an t-idirdhealú seo go huilíoch i saol an Bhéarla. Mar shampla, sa Ríocht Aontaithe, tugtar an Coimisiún Cearrbhachais (Béarla:Gambling Commission) ar rialtóir gníomhaíochtaí cearrbhachais. Úsáidtear an téarma cluichíocht níos minice ó tháinig méadú ar chluichí ríomhaireachta agus físeáin chun cur síos a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí nach gá geallchur a dhéanamh, go háirithe cluichíocht ar líne, agus níl an úsáid nua fós tar éis an seanúsáid a dhíláithriú mar phríomh-shainmhíniú i bhfoclóirí coitianta. Baineadh úsáid as "cluichíocht " freisin chun dul timpeall ar dhlíthe i gcoinne "cearrbhachais" D'úsáid na meáin agus daoine eile téarma amháin nó téarma eile chun comhráite a chumadh faoi na n-ábhar, rud a d'athraigh dearcthaí i measc a lucht éisteachta.
For Whom the Bell Tolls
Ceol
Is amhrán é "For Whom the Bell Tolls" ón grúpa Metallica ar a n-albam Ride the Lightning ó 1984. Is tagairt do chuid den leabhar é an t-amhrán, ina bhfuil ceannaire bhanda treallchogaithe, El Sordo, timpeallaithe ag saighdiúirí náisiúnacha ar chnoc. Tagann eitleáin chun na treallchogaithe go léir a bhuamú is maraítear iad go léir.
George Berkeley
Fealsúnacht
D'fhoilsigh Berkeley leabhair cháiliúla, Aiste i dtreo Teoiríc Nua ar an Radharc ("Essay Towards a New Theory of Vision", 1709) agus Tráchtas ar Phrionsabail an Eolais Dhaonna (A Treatise Concerning the Principles of Human Knowledge, 1710.
Bhí Berkeley i gcoinne an ábharachais, teoiric san fhaisean ag an am sin.
Saol
Trí bliana ina dhiaidh, ámh, nuair a chuir an rialtas an deontas ar ceal, d'fhill Berkeley abhaile. D'fhág sé a lorg ar fhealsúnacht Mheiriceá agus chuir sé fuinneamh nua in oideachas ollscolaíochta na tíre sin.
Luddaigh
Dream oibrithe ag tús na réabhlóide tionsclaíche i dtuaisceart Shasana a scrios innealra nua teicstílí i 1811-1812 mar reibiliún i gcoinne cailliúint oibre dá bharr. Bhí na meaisíní in ann an oiread sin uigí a tháirgeadh i gcomparáid le táirgeadh na seolta láimhe go raibh siad cinnte go gcaillfí an iliomad jabanna. D'fhógair na fir go raibh siad faoi cheannas duine darbh ainm Ned Ludd. Cuireadh deireadh leis an reibiliún i 1813 le holltriail, agus daoradh an-chuid Luddach chun a gcrochta nó ionnarbadh don Astráil. Úsáidtear an téarma le fada anois chun aon fhriotaíocht do theicneolaíochtaí nua a dhíspeagadh.
Mainistir Chill Mocheallóg
Suíomh seanmhainistreach agus Seádchomhartha Náisiúnta is ea Mainistir Chill Mocheallóg agus í suite in Chill Mocheallóg. Bhunaigh na Doiminicinigh Mainistir Chill Mocheallóg sa bhliain 1291.
Lauren Jauregui
Óige
Rugadh Jauregui i Miami, Florida. B'as Cúba a tuismitheoirí mar a raibh a hathair ag obair mar bhainisteoir mhonarchan agus a máthair mar mhúinteoir scoile. Chuaigh siad go Florida i ndiaidh do Fidel Castro teacht i gcumhacht sa tír úd. D'fhreastail sí ar scoil Chaitliceach i Miami.
Gradaim
Tá gradam amháin buaite ag Jauregui.
Bruno Bréguet
Buamáil Raidio Free Europe
Scríobhann Richard Cummings gur chuaigh Breguet isteach i ngrúpa Carlos i 1980 agus gur ghlac sé páirt ina bhuamáil i 1981 ar cheanncheathrú Radio Free Europe i München mar a chéad oibríocht. I mí Lúnasa 1996 d’eisigh ionchúisitheoirí Gearmánacha barántas gabhála do Bhréguet i dtaca leis an ionsaí sin.
Akira Yamaoka
Is cumadóir Seapánach é Akira Yamaoka (Seapáinis: 山岡 晃, Yamaoka Akira).
Silice
Is í an silice (nó dé-ocsaíd sileacain, SiO2) an príomhchomhábhar i screamh an Domhain, a fhaightear sa nádúr mar mhianraí íona agus i gcomhcheangal le dúile eile i mianraí sileacáite. Is iad na cineálacha criostalta silice grianchloch, trídimít is críostabailít, pais a tharlaíonn ag teochtaí níos airde de réir a chéile. Tugtar calcadóine ar chineálacha cripticriostalta. Faightear grianchloch dhímhorfach go nádúrtha in ópal, agus is féidir í a tháirgeadh trí shilice leáite a fhuarú go tapa. Baintear úsáid as i ndéanamh gloine is stroighne.
Paróiste Chaitliceach Rómhánach Naomh Antaine (Cluain Tarbh)
mion|Séipéal Naomh Antaine, [[Cluain Tarbh, Baile Átha Cliath]] Bunaíodh Paróiste Chaitliceach Rómhánach Naomh Antaine i gCluain Tarbh sa bhliain 1966. Is é an tEaglais Naomh Anthony de Padua, a tógadh sa bhliain 1975, an eaglais pharóiste, a tháinig in áit an Eaglais sine Naomh Anthony (iar séipéal--de mhaolú) suite idir é agus an fharraige. Ba é seo an séipéal níos sine roimhe Halla an Bhaile Chluain Tarbh, le linn na tréimhse ghearr, nuair a bhí an ceantar ionchorpraíodh mar bhaile, faoi rialú na gCoimisinéirí áitiúla, go príomha, úinéirí talún mór agus lucht gnó, agus is struchtúr cosanta.
E-uimhir
Códuimhir ar lipéad bia a úsáidtear i dtíortha an Aontais Eorpaigh chun na breiseáin sa bhia a chur in iúl. Tá 4 rang breiseán sa chlár seo: leasaithigh, datháin, frithocsaídeoirí, agus eiblitheoirí. Mar shampla, is dathán E102 (tartraisín), leasaitheach E210 (aigéad beansóch), agus eiblitheoir E420 (guma guair).
Cluas mhara
Iasc sliogánach aonbhlaoscach mara a itear ar chósta California go hiondúil is ea an chluas mhara.
Acht Phoblacht na hÉireann, 1948
Téacs an Achta
3.—Féadfaidh an tUachtarán, le húdarás agus ar chomhairle an Rialtais, cumhacht chomhallach nó aon fheidhm d'fheadhma comhallacha an Stáit maidir lena chaidreamh eachtrach d'oibriú.
Scoil an Léinn Ghaelaigh
Is éard a bhí i Scoil an Léinn Ghaelaigh (nó Sgoil Árd-Léighinn na Gaedhilge) ionad léinn Éireannaigh i mBaile Átha Cliath a bhunaigh Kuno Meyer in 1903. Dúirt sé gurbh éigean dlúthcheangal a dhéanamh idir gluaiseacht na Gaeilge agus cúrsaí léinn, deis a thabhairt do gach scoláire Gaeilge dul i mbun staidéir agus taighde sna réimsí ab airde, agus barr a chur ar an obair le hathbheochan léinn dúchais. Ba é R. I. Best Rúnaí Oinigh na Scoile, agus bhí Osborn Bergin agus Tomás Ó Rathaile ar na chéad mhic léinn.
An Tiogáin
Is úrscéal fantaisíochta leis an scríbhneoir Ceanadach Guy Gavriel Kay é An Tiogáin. Tarlaíonn an scéal ar ndomhan ficsin, i gceantar darb ainm 'Leithinis na Boise' go háirithe, a bhfuil dealramh aici leis an Iodáil le linn na hAthbheochana agus leis an bPeilipinéis.
Suíomh
Tá Leithinis na Boise roinnte i naoi bproibhinse, mar atá an Asóil agus an Aistibeár agus an Cheartándó agus an tSiára agus an Chóirté agus an Fhearrabht agus an tSeinsió agus an Tiogáin agus an Tréig.
Tá iomaíocht le haghaidh riail na Tiogáine idir bheirt asarlaí móra: Rí Braindin den Iograid, agus Ailbéiriceo de Bharbadóir, taoiseach cogaidh neamhspleách ó impireacht thar lear.
Teorainn talún na hÉireann leis an Ríocht Aontaithe
Custam agus Seiceáil Aitheantais
Mar sin féin, chuir na pleananna seo imní ar na hAontachtóirí sa Tuaisceart, agus dúirt Jim Allister, polaiteoir Aontachtach Daonlathach, go mbeadh sé doghlactha ar fad dá gcaithfeadh muintir na Ríochta Aontaithe pas a thaispeáint agus iad ag dul ó chuid amháin go cuid eile den Ríocht. mion|Biúró Náisiúnta an Gharda Síochána um Inimirce, [[Aerfort Bhaile Átha Cliath]]
Contae Chill Dara
Comhchathracha
Contae Chill Dara nasctha le háiteanna seo a leanas:
Vanth
Is é Vanth uimhir 100 de réadanna an Ghrianchórais in ord a méid. Tá trastomhas de tuairim is 380 km aige. Is gealach d’Orcus é.
Arenicola marina
Is péist mhór ainilide a thochlaíonn i ndríodar bog cladaigh nó inbhir é Arenicola marina (Gaeilge: an lugach nó an luga). Itheann sé ábhar orgánach a leagtar síos. Análaíonn sé le geolbhaigh sheachtracha ar feadh a cholainne. Úsáidtear go forleathan mar bhaoite iascaireachta é.
Liam Ó Neachtain
Saol
Theip air an An Bille um Leasa Shóisialaigh (Insurance, Nollaig 1950) a thabhairt isteach agus leasú cuimsitheach a chur i bhfeidhm (bhí daoine áirithe i bhFine Gael ag cur i gcoinne aon leasuithe).
Joe Hisaishi
Is cumadóir Seapánach é Mamoru Fujisawa (Seapáinis: 藤澤 守, Fujisawa Mamoru), Joe Hisaishi (Seapáinis: 久石 譲, Hisaishi Jō) an t-ainm gairme atá aige.
Eichhornia crassipes
Is plandaí uisceacha dúchasacha d'Abhantrach na hAmasóine é Eichhornia crassipes, ar a dtugtar go coitianta an hiasaint uisce, agus is minic a bhaineann fadhbanna leo lasmuigh dá raon dúchais mar speicis choimhthíocha ionracha.
120347 Salacia
Is é Salacia uimhir 36 de réadanna an Ghrianchórais in ord a méid. Tá trastomhas níos lú na 917 km aige. Tá a fhithis thart ar an ghrian níos sia amach ón ghrian ná fithis Neiptiúin agus tá sé ina bhall den Chrios Cuiper. Is réad tras-Neiptiúnach é agus tá féidearthacht ann gur   abhacphláinéad é freisin.
Éadaoin
Togail Bruidne Dá Derga
Ar lorg Mhidhire, thosaigh Eochaidh agus a chuid fear ag tochailt ag a sidhe ag Brí Léith. Tháinig Midhir amach agus dúirt ar le hEochaidh go dtugadh sé a bhean chéile ar ais dó ar an lá dár gcionn. Ach ag an am úd, tháinig caoga bean amach agus cuma Éadaoine ar chách. Dúirt seanchailleach le hEochaidh a bhean a roghnú, dá mba fhéidir leis. Roghnaigh sé ceann dóibh, ach nochtaigh Midhir níos déanaí gurbh iníon Éadaoine a bhí sí, agus Eochaidh féin an t-athair. Bhí Eochaidh trí na céile toisc gur luigh sé leis an gcailín, a iníon féin, idir an dá linn, agus bhí sise torrach anois. Rugadh cailín di, agus thréig Eochaidh í, ach d'aimsigh tréadaí í, agus thóg seisean agus a bhean chéile í.
Séasúr Foirmle a hAon 2021
Is é an séasúr seo an céad séasúr ó 2008 nach raibh an tiománaí a bhain an Chraobh Dhomhanda amach ag tiomáint don nDéantóir a bhain Curadh na nDéantúsóirí amach. Bhain Mercedes Curadh na nDéantúsóirí amach.
Tiománaí agus Déantóirí
Bhí na Tiománaí agus Déantóirí seo faoi conradh chun glacadh páirt san Chraobh Dhomhanda i 2021. Thiomáin gach carr le boinn ó Pirelli. Bhí dhá tiománaí de dhíth ag gach Déantóir, ceann amháin do gach ceann den dá carranna éigeantach.
Seán Ó hEochaidh
Óige
Fuair sé a chuid oideachais i gColáiste Naomh Pól, Ráth Eanaigh, agus i gColáiste na Tríonóide. Fuair sé céim sa pholaitíocht agus san eacnamaíocht agus chuaigh sé le polaitíocht ansin agus é go hóg.
Cináed mac Artgail
Is dóigh gur rí go bhfreasúra é Cináed, i gcomharbacht ar Thiobraid mac Taidhg tar éis na bliana 786. Bhí Uí Fhiachrach Mhuaidhe agus Uí Ailealla ag iarraidh an ríogacht a éilimh chomh maith. Ní fheictear Cináed sna ríliostaí, agus ní thugtar an teideal rí dó sna hannála.
Méadar
Is í an tsiombail atá uirthi ná m. Chun codáin deicheanna a dhéanamh, cuirtear réamhlitir SI roimpi cosúil leis an ciliméadar (1000 méadar) agus ceintiméadar (1/100 méadar).
Cináed mac Artgail
Sa bhliain 792, cloíodh agus maraíodh Cináed ag Muiris mac Tomaltaigh i gCath Sruth Cluana Argai (Cloonargid, Contae Ros Comáin). Deirtear gur éirigh Muiris i gcoróin tar éis an chatha seo.