cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Action Bronson
Conspóid
D'fhreagair Bronson i litir oscailte, inar mhaígh sé go "léirítear scéal" ina chuid amhrán agus "nach bhfuil aon rud i gceist leo ach léiriú ealaíonta," agus inar cháin sé gach cineál d'fhoréigean gnéis, agus ghabh sé leithscéal leo.
Áine Máire Ní Óráin
D'eisigh sí a céad albam, darbh ainm AM I AM, ar an 9 Nollaig 2017 ag an Town Hall Theatre. Tá Dermot Byrne (bosca ceoil), Brian Fleming (cnaguirlisí), Paul Johnson (olldord), Tommy Keane (píb uilleann, feadóg), Maureen Browne (fidil), agus Laura Lynn agus Keara Rose Mac Dhómhnaill ar an albam freisin.
Énna Airgdech
Tháinig sé i gcoróin tar éis dó an t-iar-ard-rí agus marfóir a athar, Óengus Olmucaid, a mharú sa Chath Charmain. Deirtear go ndearna sé sciatha airgid dá uaislí i nAirgeadros.
Ulchabhán mínlíneach
Faightear an t-ulchabhán mínlíneach (Strix leptogrammica ) san India, sa Bhanglaidéis, i Srí Lanca, san Indinéis, sa Téaváin agus i ndeisceart na Síne. Is póraitheoir cónaitheach é an t-ulchabhán mínlíneach ndeisceart na hÁise. Is cuid den fhine Strigidae iad, ina bhfuil an chuid is mó de na speicis ulchabhán. Baineann sé leis an ghéineas Strix.
An Phaipeamaintis
Níl sé soiléir conas a tháinig an Phaipeamaintis ar an bhfód. Tá teoiricí éagsúla ann: go bunúsach, is í an cheist is mó ná, cé acu a d'fhorbair sí sna hAintillí Ollannacha an chéad uair, nó taobh amuigh díobh - san Afraic mar shampla. Sa séú agus sa seachtú haois déag tháinig an chuid ba mhó de na sclábhaithe Afracacha go dtí na hAintillí ó na cuanta Portaingéalacha cosúil le Cabo Verde, agus labhraítear fásteangacha Portaingéilise sna háiteanna sin inniu nach bhfuil ródhifriúil leis an bPaipeamaintis.
Leictreon dílocáilte
deas|mion|227x227px| [[Beinséin, le dílogánú na leictreon léirithe ag an gciorcal.]] Sa cheimic, is éard is leictreoin dhílocáilte ná leictreoin i móilín, ian nó miotal soladach nach bhfuil baint acu le hadamh aonair nó nasc comhfhiúsach. Is téarma ginearálta é dílogánú agus is féidir go bhfuil bríonna beagán difriúil leis i réimsí éagsúla. Sa cheimic orgánach, tagraíonn sé seo do athshondas i gcórais chomhchuingithe agus i gcomhdhúile aramatacha. I bhfisic sholadstaide, tagraíonn sé seo do shaorleictreoin a éascaíonn seoladh leictreach. Sa cheimic chandamach, tagraíonn sé seo do leictreoin fhithiseach mhóilíneach a shín thar roinnt adamh cóngarach.
Conmhaicne Cineál Luacháin
Bunús
Deir Hogan agus Leabar Fidhnacha go bhfuil an t-ainm fréamhaithe as géag de Conmhaicne Réin, de mhuintir Luacháin mhic Onchú, sa 4ú glúin ó Chumscradh.
Cú Uladh - Peadar Toner Mac Fhionnlaoich
Fuair sé post mar Oifigeach Chustaim agus Máil sa státseirbhís agus chaith sé naoi mbliana déag i Sasana leis an bpost sin. Ó bhí an post sin aige, chaithfeadh Cú Uladh féin agus a chlann aistriú ó áit go háit go minic. Bhí sé lonnaithe tamall i nDún na nGall, i mBéal Feirste, in Yorkshire, sa Bhreatain Bheag, i nGlaschú, i gCúil an tSúdaire agus i mBaile Átha Cliath. Bhí sé ina fhile, ina scríbhneoir, ina sheanchaí, ina dhrámadóir, ina bhall de Chonradh na Gaeilge agus ina Sheanadóir, tamaill éagsúla dá shaol.
Thomas Edison
Oidhreacht
Bhí tionchar mór ag Edison ar an eolaíocht i rith an 19ú agus 20ú haois.
Fuinneamh ianúcháin
Mar shampla:
Is é an dara fuinneamh ianúcháin ná an fuinneamh atá de dhíth le mól amháin d’adaimh ghásacha le lucht amháin deimhneach a chomhshó ina n-iain ghásacha le lucht deimhneach dúbailte.
Stair Bhaile Átha Cliath
Bunaidh agus luathstair na cathrach
Na laethanta seo, ceaptar go raibh lonnaíocht eaglasta Chríostaí darbh ainm Duiblinn, as ar tháinig an t-ainm Dyflin, sula raibh aon lonnaíocht Lochlannach ann. As an 9ú agus an 10ú haois amach, bhí dhá lonnaíocht suite san áit ina bhfuil lár chathair na linne seo suite. Is é Dyflin, ón nGaeilge Duiblinn (nó “Linn Dhubh”, ag tagairt do linn dhubh taoide a bhí san áit sin ina théann Abhainn an Phoitéil isteach in Abhainn na Life i ngarraithe an Chaisleáin ar chúl Chaisleán Bhaile Átha Cliath), an t-ainm a tugadh ar an lonnaíocht Lochlannach a bunaíodh timpeall 841 agus bhí lonnaíocht na nGael darbh ainm Áth Cliath, níos faide suas an abhainn, san áit sin ina bhfuil Droichead an Athar Maitiú suite ag bun Shráid an Teampaill. Úsáidtear ainm na lonnaíochta Ceiltí mar ainm Gaeilge a dtugtar ar chathair na linne seo, cé nach bhfuil trácht le fáil air sin go dtí 1362, nuair a thagraítear don ainm sin in Annála Uladh. Is as ainm na lonnaíochta Lochlannaí, Dyflin, a thagann Dublin, an t-ainm Béarla atá ar an gcathair sa lá atá inniu ann, agus tháinig an t-ainm sin ón ainm Gaeilge, Duiblinn. Bhí na Lochlannaigh, nó na "hOstmen" mar a thug siad orthu féin, i gcoróin i mBaile Átha Cliath ar feadh beagnach trí haois, cé gur caitheadh amach iad in 902, ach amháin gur tháinig siad ar ais i gcumhacht in 917, go dtí gur threascair Ardrí na hÉireann arís iad ag Cath Chluain Tarbh sa bhliain 1014. Ón mbliain sin amach, ní raibh mórán tionchair pholaitiúil ag lucht na Lochlannach in Éirinn - ba sa saol tráchtála amháin a raibh aon tionchar suntasach acu as sin amach. Tháinig deireadh iomlán le riail na Lochlannach i mBaile Átha Cliath in 1171 nuair a ghabh Diarmaid Mac Murchadha, Rí na Laighne, an chathair le cúnamh shaighdiúirí tuarastail Angla-Normannacha. Rinne an Rí Lochlannach deireanach de Bhaile Átha Cliath, Ascall mac Ragnaill, iarracht an chathair a athghabháil le harm a chruinnigh sé le muintir dá ghaolta féin a bhí suite i nGarbhchríocha na hAlban, an áit inar chuir sé faoi i ndeoraíocht agus é i mbun teite nuair a gabhadh an chathair, ach theip ar an athghabháil sin agus maraíodh Ascall. clé|mion|[[Longa Skuldelev|Skudelev II, long mhór chogaidh na Lochlannach a tógadh i gceantar Bhaile Átha Cliath c. 1042]] Is é a bhí sa Thingmote ná mullóg ardaithe, a bhí 40 troigh (12m) ar airde agus a raibh 240 troigh (73 m) ina imlíne, agus arbh é an suíomh ina dtionóil na Lochlannaigh chun a gcuid dlite a reáchtáil. Bhí sé ann go dtí 1685, lonnaithe ar an taobh dheas den abhainn, in aice le Caisleán Bhaile Átha Cliath.
Éirí Amach na Cásca, 1916
Cé go raibh sé éasca go leor d’arm na Breataine an reibiliún a chur faoi chois agus an pobal naimhdeach ina threo ar thús, tharla gur athraigh tuairim an phobail de réir a chéile go dtí go raibh a chuid tacaíochta go diongbháilte leis na reibiliúnaithe, in iarmhairt an Éirí Amach, nuair a chuir arm na Breataine 16 cheannasaí dá gcuid chun báis. I mí na Nollag, 1918, bhain an pháirtí ar ghlac leis na reibiliúnaithe seilbh uirthi, Sinn Féin, tromlach an-mhór de na suíocháin pharlaiminte in Éirinn. Seachas a gcuid suíochán i dTeach na dTeachtaí sa Bhreatain a ghlacadh, chruinnigh siad i dTeach an Ard-Mhéara, Bhaile Átha Cliath agus d’fhógair gurbh í Poblacht na hÉireann an stát agus gurbh iadsan féin, Dáil Éireann (an tionól ar son muintir na hÉireann), parlaimint na tíre.
Dul i ngleic le fadhb na dtionóntán
Ba iad an dá iarracht ab luaithe a rinneadh chun dul i ngleic leis na ceantair fhada fairsinge de slumaí ná bunaíodh an Iveagh Trust in 1891, agus an Dublin Artisan Dwellings Company freisin, ach ní raibh na comhlachtaí sin in ann níos mó ná cúpla míle teaghlach a chuidiú. Ba é príomhfhócas an Rialtais sa tréimhse 1900-1914 ná tógáil 40,000 teachíní do shaothraithe tuaithe. Rinneadh beagáinín pleanála le haghaidh na cathrach sna blianta tosaigh den Saorstát agus ansin cuireadh i gcrích iad tar éis 1932, an bhliain ina tháinig de Valera i gcumhacht. De réir a chéile rinneadh mórathruithe a chur i gcrích a bhuí leis an bhfeabhas a bhí tagtha ar an méid airgid a bhí ar fáil faoin am sin, agus mar gheall ar an pá ní b’ísle de dheasca ar an Spealadh Mór. Cuireadh tús le scéim chun tithe cuibheasach maith a thógáil in ionad tionóntán le haghaidh na mbocht i mBaile Átha Cliath. Thógadh bruachbhailte nua dála Marino agus Cromghlinn ach fágadh na slumaí i lár Bhaile Átha Cliath mar a bhí.
Scrios Bhaile Átha Cliath Sheoirseach sna 1960í
Bhí cothú ón dearcadh polaitíochta náisiúnach a bhí in uachtar in Éirinn ag an am i gceist maidir le roinnt mhaith de na forbartha seo, agus é ar intinn air déanamh glan de na cuimhneacháin ábharacha uile de stair choilíneacha na hÉirinn. Ba shampla antoisceach den chineál smaoinimh seo é scriosadh Philéar Nelson ar Shráid Uí Chonaill in 1966. Bhí an dealbh den aimiréal Briotanach cáiliúil ina sainchomhartha i mBaile Átha Cliath le breis is céad bliain anuas, ach séideadh é le buama beag tamall beag roimh chomóradh caoga bliain Éirí Amach na Cásca.
Inimirce
Tá an grúpa d'imircigh Éireannach atá tar éis filleadh go hÉirinn ar an ceann is mó de na hinimircigh, ach ina theannta sin tá a lán inimircigh ó náisiúnaithe eile. Sa lá atá inniu ann tá pobail mór go leor de dhaoine ón tSín, ón Nígir, ón mBrasaíl, ón Rúis, ón Rómáin chomh maith le a lán tíortha eile - go háirithe ón Afraic agus ón oirthear na hEorpa - i mBaile Átha Cliath. I ndiaidh aontachais de roinnt mhaith tíortha in oirthear na hEorpa leis an Aontas Eorpach in 2004, tá muintir Oirthear na hEorpa ar an ngrúpa d’inimircigh is mó i mBaile Átha Cliath sa lá atá inniu ann. Is í an Pholainn an tír as ar tháinig níos mó daoine ná aon tír eile, agus breis is 150,000 Polannaigh óga tar éis teacht go hÉirinn as 2004 deireanach amach; tá an chuid is mó de na daoine sin lonnaithe i mBaile Átha Cliath agus ina dtimpeallacht.
Glóiris
Is planda í an ghlóiris.
Gale Sondergaard
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Edith Holm Sondergaard nó Gale Sondergaard mar ab aithne uirthi go gairmiúil (15 Feabhra 1899 – 14 Lúnasa 1985). Imircí ón Danmhairg ab ea a tuismitheoirí. In Minnesota a d'fhás sí aníos. D'oibrigh sí ag déanamh scannán ach d'éirigh sí as sin i ndiaidh cummanachas a bheith curtha i leith a fear céile, an stiúrthóir Herbert Biberman, sna luath-1950idí. Bhog siad go Cathair Nua-Eabhrac mar a raibh sí ábalta oibriú ar an stáitse. Thosaigh sí ag obair i scannáin arís agus ar an teilifís chomh maith sa bhliain 1969 agus lean sí den obair sin dtí an bhliain 1983.
Joan Miró
Ealaíontóir a rugadh i mBarcelona, bunaitheoir an Osréalachais ab ea Joan Miró (20 Aibreán 1893 – 25 Nollaig 1983). Is pictiúir theibí a shaothar den chuid is mó, agus bhain sé feidhm as raon teoranta íondathanna is cruthanna rinceacha. mion|Dona i ocell (Bean agus éan, 1983), [[Barcelona. An mórshaothar deireanach de chuid Miró é.]]
The Charge of the Light Brigade (scannán 1936)
Scannán Meiriceánach is ea The Charge of the Light Brigade a rinneadh sa bhliain 1936.
Lucy Letby
Fiosrúchán
D'ordaigh Rialtas na Breataine go ndéanfaí fiosrúchán neamhspleách faoin gcás.
An Páirtí Náisiúnta
An feachtas "Abortion Never"
clé|mion|2019 Bhí feachtas ar bun ag an Páirtí in aghaidh an ghinmhillte sna laethanta roimh an Reifreann ar an 8ú leasú ar an mBunreacht. Mhol Barrett, "Ba cheart pionós an bháis a chur ar aon dochtúir a dhéanann ginmhilleadh ar leanbh neamhbheirthe".
Alexander Butlerov
Ceimiceoir Rúiseach ab ea Alexander Mikhaylovich Butlerov (Александр Михайлович Бутлеров), duine de phríomhchruthaitheoirí teoiric an struchtúir cheimicigh,  an chéad duine a ionchorprú naisc dhúbailte i bhfoirmlí struchtúracha, an fionnachtaí an heicsaimín (1859), fionnachtaí an fhormaildéid  (1859) agus fionnachtaí an imoibrithe formóis (1861). Mhol sé ar dtús an smaoineamh go bhféadfadh naisc theitrihéidreacha a shocrú i nasc comhfhiúsach carbóin i 1862.
Fuinneog lainseála
An tréimhse ama, taobh istigh den deis lainseála, inar féidir spásárthach a lainseáil isteach sa bhfithis chuí. Ní bhíonn i gceist ach idir cúpla nóiméad is uair an chloig, ag brath ar an misean (an pláinéad sprice) agus an lá. Bíonn dhá fhuinneog mar seo i ngach 24 uair, ach is féidir go mbeidh ceann acu neamhphraiticiúil ar chúiseanna cosúil leis na priacail a bhaineann le lainseáil oíche nó stoirm throm.
Fíachu Fínscothach
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard-Rí seanscéalach na hÉireann ba ea Fiacha Fíonscothach (Sean-Ghaeilge Fíachu Fínscothach ) mac Sétna Airt. Dúradh go raibh ann le linn a thréimhse "Scothanna Fíona", a fáisceadh isteach i ndabhcha gloine.
Diana, Banphrionsa na Breataine Bige
Bean chéile Séarlas, Prionsa na Breataine Bige ab ea Diana, Banphrionsa na Breataine Bige (rugadh í leis an ainm Diana Spencer, 1 Iúil 1961 - 31 Lúnasa 1997). Monarc Briotanach a bhí inti, máthair na bprionsaí Harry agus William de chuid ríshleachta Windsor.
Bhí an Tiarna Spencer athair Diana (a bhí ina chónaí i dTeach Althorp, baile dúchais mhuintir Spencer i Northampton).
Conspóidí
Rinneadh an BBC agallamh le Diana sa bhliain 1995, agallamh fealltach, tá a fhios againn anois. Ar an 20 Nollaig 1995, dúirt an bhanríon Éilis go gcaithfidh Diana & Séarlas colscaradh a fháil. thumb|Diana, Banphrionsa na Breataine Bige, ag damhsa leis an aisteoir [[John Travolta|alt=|clé]]
An Rinn (Contae Phort Láirge)
Scoil na Leanaí
Bunaíodh Scoil na Leanaí sa bhliain 1919. Bhí 40 Leanbh sa scoil sa bhliain. Theastaigh ón gCoiste labhairt na Gaeilge a mhúineadh do na páistí ar dtús, agus obair na leabhar a dhéanamh leo ina dhiaidh sin. I measc na n-iarscoláirí tá iar-Uachtarán na hÉireann agus iar-Thaoiseach.
Máirseáil an tSalainn
Bhí Gandhi ag iarraidh cearta sibhialta agus neamhspleáchas na hIndia a bhaint amach do na hIndiaigh. Chuir an Bhreatain breis agus 60,000 duine i bpríosún mar thoradh air. Ach bhí an feachtas 'Satyagraha' i measc na bhfeachtas ba rathúla maidir le smacht na Breataine ar an India a laghdú
Séala (suaitheantas)
mion|220x220px|séalaː [[Risteard Leonchroí "RICHARDUS DUX NORMANNORUM ET AQUITANORUM ET COMES ANDEGAVORUM"]] Dúnadh céarach nó luaidhe a chuirtear ar cháipéis is ea séala, mar chruthú gur fíorcháipéis í agus nach brionnaithe atá sí. Sa lá inniu atá ann, is éard atá i gceist ná rud ar bith ionas nach féidir é a oscailt gan an dúnadh a bhriseadh.
Fuiseog féir
Éan atá dúchasach don Domhan Úr, Thuaidh agus Theas, is ea an fhuiseog féir. An clúmh stríocach, breac ar an droim. Áitríonn sí talamh féaraigh is shaothraithe, itheann feithidí is síolta, agus neadaíonn ar an talamh.
Muinemón
Thug sé cabhair d'Fhiacha Fíonscothach um a athair Sétna Airt a mharú agus a éirí ina Ard-Rí. Fiche bliain ina dhiaidh sin, mharaigh sé Fiacha agus rinneadh Ard-Rí de féin. Deirtear gurbh i rith a réimis, a thosaigh lucht leanúna an rí toirc óir a chaitheamh thart ar a muiníl (d'fhéadfadh é go bhfuil a ainm féin fréamhaithe ó muin(eál)). Bhí sé i réim ar feadh cúig bliana, sular éag sé den phlá ag Aidne i gConnacht. Tháinig a mhac Faildergdóid i gcomharbacht air.
Seán Ó Riain
Is iar-mheánmhúinteoir é Seán Ó Riain a bhfuil mórán alt scríofa aige i nGaeilge is i mBéarla. Tá trí leabhar scríofa aige: Roman Life and Literature (School and College Services, 1970), Seal le Síomón (An Clóchomhar, 1984), Solidarity with Travellers (Roadside Books, 2000).
Alexander Mitchell
Agus é óg, bhog an chlann go Béal Feirste. Bhí luí aige le matamaitic, ach chaill sé radharc na súl roimh 16 bliana d'aois. mion|Maplin Sands Bhunaigh Mitchell monarcha brící agus rinne go maith thar 30 bliain.
Sna 1830idí fuair Mitchell paitinn ar scriú píle is feiste loinge, modh simplí le tithe solais a thógáil, rabhcháin a chur suas agus longa a fheistiú in uisce domhain, ar oitreacha láibe is gaineamh reatha. Baineadh úsáid as a chóras den chéad uair i 1838 i dtógáil theach solais Maplin Sands ag béal na Tamaise, agus ina dhiaidh sin i bhFleetwood, ar Loch Bhéal Feirste, Baile na Cúirte, Dún Dealgan, Cóbh agus ar fud impireacht na Breataine. mion|Modh Sa bhliain 1847 cheap Mitchell saghas nua loinge le lián bíse a bhí in ann luasanna níos airde is ídiú níos lú guail a bhaint amach.
Claude Joseph Rouget de Lisle
Luathshaol
Rouget de Lisle ag Lons-le-Saunier, ar lá margaidh, de réir dealraimh. Bhí cónaí ar a thuismitheoirí i sráidbhaile Montaigu in aice láimhe. Cuireadh plaic ag láthair dhíreach a bhreithe agus tógadh dealbh i lár an bhaile sa bhliain 1882. Ba é an mac ba shine é ag Claude Ignace Rouget (5 Aibreán 1735 – 6 Lúnasa 1792) ag Orgelet agus Jeanne Madeleine Gaillande (2 Iúil 1734 – 20 Márta 1811).
Tancaer (long)
Long a iompraíonn ola nó leacht anna eile ina mbulc is ea tancaer.
Alacant
Is cathair i gComhphobal fhéinrialaitheach Valencia agus port ar Chósta Blanca na Spáinne í Alacant (Spáinnis: Alicante). Is príomhchathair cúige Alacant í suite i ndeisceart comhphobal Valencia.
Melvyn Douglas
B'aisteoir Meiriceánach é Melvyn Douglas (5 Aibreán 1901 – 4 Lúnasa 1981).
Rosaceae
Tacsanomaíocht stairiúil
Cé nach ndéantar díospóid faoi theorainneacha na Rosaceae, níl comhaontú ginearálta ann maidir le cé mhéad géine atá ann. I measc na réimsí tuairimí éagsúla tá cóireáil Potentilla s.l. agus Sorbus s.l. Is í an fhadhb atá ann ná go bhfuil apaimiscis coitianta i roinnt genera. Mar thoradh air seo tá éiginnteacht i líon na speiceas atá i ngach ceann de na géinte seo, mar gheall ar an deacracht atá ann coimpléisc apaimiscise a roinnt ina speicis. Mar shampla, tá idir 70 agus 300 speiceas i Cotoneaster, timpeall 100 i Rosa (lena n-áirítear na feirdhriseacha atá casta ó thaobh tacsanomaíochta), Sorbus 100 go 200 speiceas, Crataegus idir 200 agus 1,000, Alchemilla timpeall 300 speiceas, Potentilla thart ar 500, agus Rubus na céadta, nó b’fhéidir fiú na mílte speiceas.
Fíligineacht
Tá na caidrimh fhíligineachta idir na trí fho-fhine laistigh de Rosaceae gan réiteach. Tá trí hipitéis iomaíocha ann:
Tubaiste núicléach Fukushima
Tōhoku
clé|mion|radaíocht chúlra Tharla an crith talún is mó riamh sa ,tSeapáin, 9.0–9.1 (Mw), ar an 11 Márta i Tōhoku (東北地方太平洋沖地震, Tōhoku-chihō Taiheiyō Oki Jishin). Bhí sé faoi ghrinneall an aigéin timpeall 25km amach ón gcósta. Ní hamháin sin, ach bháigh an súnámaí limistéar leathan tíre, cathracha, bailte agus feirmeacha. Cailleadh níos mó ná 17,000 duine sna tuilte, agus bhí ar 400,000 duine teitheadh as an gceantar.
Iarmhairtí
I gcomparáid leis an Tubaiste núicléach Fukushima sa bhliain 2011, bhí líon na mbásanna díreacha níos airde in Searnóbail, ach bhí an truailliú radaighníomhach níos measa sa tSeapáin.
Pinséir Gearmánach
thumb|240px|Pinséir Gearmánach Is madadh clóis é Pinséir Gearmánach.
Baotán mac Cairill
Bhí Baotán pósta le bean de mhuintir Uí Thoitre as Oirialla. Níor éirigh muintir Bhaotáin, ach sleachta a dhearthár, an chlann Dheamáin, ina ríthe. Maraíodh a mhic ag a gcol ceathrair, Maol Dúin mac Fíachna.
Feargna mac Aonghasa Iobhdaigh
Tugtar cialla éagsúla ar an ainm, Iobhdach, Uí Ibdaig. Molann roinnt gur ainm mháthair athair Feargna é, ach de réir eile, is leasainm a athair é, as Inse Ghaill, sinsear eapainmneach Chineál Aonghasa as Ìle.
Modal toirte
Míneas chóimheas an athrú brú a fheidhmítear ar bhloc ábhair ar leith don athrú codánach iarmharach i dtoirt an bhloic. Úsáidtear an tsiombail K don mhodal seo, agus tomhaistear in aonaid Pa (pascal) é. Tugtar an modal comhbhrúite air freisin. Is tairiseach é d'ábhar ar leith. Mar shampla, maidir le gloine, K = 0.37 × 10 11 Pa. De réir mar a mhéadaíonn K, is deacra an t-ábhar a chomhbhrú agus is doichte é i gcomhbhrú. Sainmhínítear inchomhbhrúiteacht ábhair mar 1/K.
1947
Eachtraí
mion|8 Iúil: Sásar eitilte faighte in Roswell, [[Nua-Mheicsiceo, SAM mar dhea]]
Modern Times (scannán)
Scannán Meiriceánach is ea Modern Times a rinneadh sa bhliain 1936.
Brendan Kennelly
Saol
Bhí suim ag Kennelly i gcúrsaí peile agus go gcumfadh sé  dán nó amhrán aon uair go ndéanfadh foireann Bhéal Átha Longfoirt nó foireann Chiarraí gaisce ar pháirc na himeartha. Peileadóir cumasach a bhí i Kennelly freisin agus é mar chuid d’fhoireann mhionúir Chiarraí a chaill cluiche ceannais na hÉireann in aghaidh Átha Cliath i 1953. clé|mion|[[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]]
Óglaigh na hÉireann (1913-1919)
Tabhairt i dtír na ngunnaí i mBinn Éadair
Féach: Tabhairt i dtír na ngunnaí i mBinn Éadair
Bheartaigh Erskine Childers cabhrú leo roinnt gunnaí a fháil mar fhreagra ar an mbagairt ó na dílseoirí. Ar an 26 Iúil 1914, tugadh airm i dtír ar an luamh Asgard i mBinn Éadair. Níos déanaí an lá sin, rinne rinne arm na Breataine iarracht na hairm sin a ghabháil agus maraíodh triúr sa scliúchas, ar Siúlán Bhaitsiléir, i mBaile Átha Cliath (níor cuireadh in éadan Óglaigh Uladh ar an mbealach céanna).
Fiachra Caoch
Sinsear chlann Uí Chaolbhadha, géag den Dál nAraidi ba ea Fiachra Caoch (Sean-Ghaeilge Fíachra Cáech) (bás 608). Deartháir Fiachna Lorgan, rí Dháil Araidi agus rí Ulad.
Kentucky Derby
Tugtar "The Run for the Roses" ar an rás.
Trasfhreagróir
thumb|Trasfhreagróir ar eitleán Cessna Is é is trasfhreagróir ann ná gléas leictreonach a úsáidtear sa teileachumarsáid le freagra uathoibríoch a thabhairt do chomhartha réamhshocraithe. Go háirithe, tugtar trasfhreagróir ar ghléas atá ar bhord ar an eitleán, agus é ag freagairt ar an bhfiosrú a thagann ó stáisiún raidió an aerfoirt. An freagra a thugann an trasfhreagróir, is cuidiú é d'fhoireann an aerfoirt an t-eitleán a aimsiú agus an t-eolas riachtanach a thabhairt don eitleoir leis an eitleán a threorú.
Éamon de Valera
Sinn Féin agus an Chéad Dáil
Chruinnigh na Teachtaí Dála nua i dTeach an Ardmhéara sa chathair ar an 21 Eanáir sa bhliain 1919, agus cuireadh an Chéad Dáil ar bun. Gabhadh de Valera arís i mí Bealtaine 1918, agus dá thoradh sin, toghadh Cathal Brugha ina Phríomh-Aire ina áit. D'éalaigh de Valera as Príosún Lincoln i mí Feabhra sa bhliain 1919, agus ansin chuaigh sé i mbun a sheanphoist arís. Is í an chéim a bhí aige san am ná Príomh-Aire, agus b'é ba chiall leis an teideal sin ná ceann comhairle ar an bparlaimint - is é sin, ní raibh sé go díreach ina Cheann Stáit.
Fianna Fáil
Dá dheasca sin, d'éirigh de Valera as uachtaránacht an pháirtí. Ina áit sin, chuir sé bun le páirtí nua, mar atá, Fianna Fáil, sa bhliain 1926, agus chuaigh sé féin i gceannas air. D'éirigh leis an bpáirtí nua go maith ar fud na tíre, agus thosaigh de Valera ag cur i gcoinne na móide dílseachta arís. Bhain sé triail as na cúirteanna leis an móid a chur ar ceal. Tháinig athrú cuma ar na cúrsaí go léir ar an 10 Iúil, 1927 nuair a maraíodh Caoimhín Ó hUiginn, Leas-Chathaoirleach na hArdchomhairlí. Tar éis na heachtra seo, rith an rialtas bille nua a chuir d'fhiachaibh ar na Teachtaí go léir agus, fiú, ar na hiarrthóirí, an mhóid dílseachta a thabhairt. Ní raibh Fianna Fáil sásta leis, ach ní raibh an dara suí sa bhuaile acu. D'aontaigh de Valera agus Fianna Fáil an mhóid a thabhairt sa bhliain 1927, agus iad ag áitiú nach raibh ann ach briathar gan bheart.
Sléacht Bucha
Na himeachtaí
Chuir roinnt grúpaí agus eagraíochtaí meán síos ar an maíomh sin mar mhaíomh bréagach. De réir cuntais finné súl, bhí Fórsaí Armtha na Rúise freagrach as na maruithe.
Tuairimí
Mhaígh na Rúisigh ag an am nach raibh sa scéal ach cur i gcéill agus gur íomhánna bréige a bhí sna pictiúir de dhaoine marbha.
Nua-Eabhrac (cathair)
Na Cúig Bhuirg
Tugtar "na Cúig Bhuirg" go minic ar iomlán na cathrach, ag úsáid an téarma "An Chathair" nó "The City" le haghaidh Manhattan, an t-oileán lárnach. Tugtar "na Buirg Lasmuigh" ("the Outer Boroughs") ar na ceithre cinn eile.
Full House (séasúr 3)
Craoladh an tríú séasúr Full House idir 22 Meán Fómhair, 1989 agus 4 Bealtaine, 1990 ag tosú le "Tanner's Island".
Nua-Eabhrac (cathair)
Central Park
Tá centrak Park Céad is a seasca ceathair bliain déag d’aois. Is é central Park an Pháirc is mhór I Nua Eabhrac. Tá go leaor rudaí éagsúla gur féidir leat dhéanamh ar nós scátáil oighir, súilóid, marcaíocht capall.
Tarbh
Sa mhíoleolaíocht, mamach fireann de chuid speiceas iomadúil. De ghnáth tugtar bó ar an mbaineannach, is lao ar an ainmhí óg. Úsáidtear an t-ainm don eallach fireann neamhchoillte. Tugtar bullán nó damh ar an bhfireannach a choilltear is é óg, poc ar an bhfireannach a choilltear is é fásta. Úsáidtear an t-ainm freisin ar chuid mhaith speiceas eile, an míol mór, an rosualt, an rón eilifintiúil, an eilifint, is an mús.
Fiachna mac Deamáin
Ba iad a leanas a mhná céile:
Tarbhfhrog
Aon fhrog mór, ach go príomha an tarbhfhrog Meiriceánach, an tarbhfhrog Áiseach, tarbhfhrog na hAfraice Theas, agus tarbhfhrog Mheiriceá Theas.
Slánoll
Tháinig sé i gcoróin i gcomharbacht ar a dheartháir Fínnachta. Deirtear nach raibh galar a bith i rith a thréimhse (dá bharr a ainm bunaithe ar "slán"). Bhí sé i réim ar feadh cúig déag, seacht déag nó tríocha bliain, sula bhfuair sé bás le hadhairt gan chúis ag Teamhair. Tháinig a dheartháir Géde Ollgothach i gcomharbacht air. Nuair a nochtadh a chorp daichead bliain ina dhiaidh sin ag a mhac Ailill, ní raibh lobhadh ar bith le feiceáil.
An Chéad Chath den Marne (1914)
Tugadh an Chéad Chath den Marne (An Fhraincis: Première bataille de la Marne) sa Chéad Chogadh Domhanda ar an 6–10 Meán Fómhair 1914, nó mar a bhfuil aithne air freisin Míorúilt an Marne (Le Miracle de la Marne).
mion|an Chéad Chath den Marne|cléAr bhruacha an Marne, chuir Arm na Fraince, in éineacht le Fórsaí Sluaíochta na Breataine, an ruaig ar fhórsaí na Gearmáine, ag cur stad lena ngluaiseacht i dtreo Pháras.
Fiachna mac Baotáin
Beatha agus réimeas
Maraíodh Fíachna sa bhliain 626 ag Cath Leithet Midind, clóite ag Fiachna mac Deamáin Dhál Fiatach. Fuair a mhac, Mongán, bás roimhe féin agus b'fhéidir chomh maith dara mac aige, Scandal Sciathleathan, athair Chongal Chaoch. Mhair tríú mac aige, Eochaidh Iarlaithe, go dtí timpeall na bliana 666.
Patsaí Dan Mac Ruaidhrí, Rí Thoraí (1944-2018)
Saol
Rugadh i Rae an Iarthair, Baile Átha Cliath i 1944, né Patrick Joseph Enright. Bhog sé go dtí an t-oileán nuair a d’uchtaigh teaghlach as Toraigh é agus é ceithre bliana d’aois. Athraíodh a shloinne go hoifigiúil ó Enright go Mag Ruaidhrí nó Rodgers, nuair a bhí Patsaí ceithre bliana déag d’aois.
Thru the Mirror
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Thru the Mirror a rinneadh sa bhliain 1936. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Mogalra leictreach
mion|an mogalra leictreach Córas cáblaí chun cumhacht leictreach a dháileadh ar fud na tíre is ea an mogalra leictreach.
Tarchur aisioncrónach
Prótacal chun sonraí a tharchur ó ríomhaire amháin go ríomhaire eile, ina dtarchuirtear gach carachtar den eolas ina aonar. Tarchuirtear comhartha ag rá go bhfuil an carachtar ag teacht (an giotán dúisithe). Ansin tarchuirtear giotáin an charachtair. Agus ansin tarchuirtear comhartha ag rá go bhfuil an carachtar iomlán tarchurtha (an giotán stoptha).
Láithreán stad
Sholáthar Thithíocht Lucht Siúil na Comhairle Contae
Tá beartas stáit tithíocht a sholáthar don Lucht siúil leagtha amach i reachtaíocht. An Acht le déanaí atá i gceist ná An tAcht um Thithíocht (Cóiríocht don Lucht Siúil) 1998. Tugann an Acht seo breac-chuntas ar na cláir chóiríochta atá ag theastaíl ó gach Comhairle Contae freastal ar riachtanais chóiríochta reatha agus réamh-mheasta an Lucht Siúil ina gceantair.
Éifeachtaí Iompair Frithshóisialta
D'aontaigh roinnt Lucht Siúil a ndearnadh suirbhé orthu le pionóis, ag argóint in aghaidh idirghabháil go luath. Aontaigh siad leis an údarás áitiúil agus an Gharda Síochána beart a dhéanamh chun déileáil le cásanna foréigin. Nuair a fiafraíodh díobh i suirbhé, dúirt leath de na comhairlí contae gurb é teannas inmheánach an phríomhchúis i gcór Lucht Siúil ag fágáil cóiríochta.
Campa imtheorannachta Frongoch
Áit phríosúnachta sealadach le linn an Chéad Chogadh Domhanda ab ea Campa imtheorannachta Frongoch agus é suite in Frongoch, Meirionnydd, sa Bhreatain Bheag. Go dtí 1916, coimeádadh príosúnaigh cogaidh Ghearmánacha ann i drioglann thréigthe agus botháin gharbha. I ndiaidh Éirí Amach na Cásca 1916 i mBaile Átha Cliath, Éire, bogadh amach na príosúnaigh Ghearmánacha. Bhí sé in úsáid ansin mar áit imtheorannaithe do thart ar 1,800 príosúnach Éireannacha, ina measc daoine suntasacha ar nós Mícheál Uí Choileáin. Tugadh dóibh stádas príosúnach cogaidh. Bhí Arthur Shields, duine de na príosúnaigh, ina aisteoir ina dhiaidh sin in Hollywood, Stáit Aontaithe Mhéiriceá. Is é míthuiscint choitianta go raibh Éamon de Valera i bpríosún chomh maith ag Frongoch. Le linn an ama sin bhí de Valera i ngéibheann i bpríosúin Dartmoor, Maidstone agus Lewes.
Blathmac mac Máele Cobo
Sa bhliain 668, tharla Cath Feirste (gar de Bhéal Feirste) idir na nUlaid agus na Cruithne, inar maraíodh rí na gCruithne, Cathussach mac Luirgén.
Aries Spears
Is aisteoir Meiriceánach é Aries Spears, a rugadh sa bhliain 1975.
Gaibhniú
Múnlú miotail as píosa amháin trí chasúr a oibriú ar an miotal téite bogtha chun go nglacann sé an cruth is gá, nó an píosa miotail bhogtha a bhualadh le casúr isteach i ndísle den chruth a theastaíonn. I bplancghaibhniú, ligtear don chasúr nó an dísle, ualaithe go trom, titim ar an bpíosa miotail théite atá le múnlú. I ngaibhniú turrainge, taistealaíonn dhá dhísle faoi luas ón dá thaobh den phíosa miotail théite atá le gaibhniú. I ngaibhniú rolla, ritear stiall miotail bhogtha idir díslí sorcóireacha le híslithe báite.
John Howard (aisteoir Meiriceánach)
B'aisteoir Meiriceánach é John Richard Cox Jr. (14 Aibreán 1913 – 19 Feabhra 1995).
Tarchur sioncronach
Prótacal i gcomhair tarchur sonraí idir ríomhairí is ea tarchur sioncronach. Sa tarchur sioncronach, déantar na cloig tarchuir sa dá ríomhaire a shioncronú ar dtús agus a seoltar na sonraí i rúisc leanúnach amháin ansin.
Diana Serra Cary
Is iar-bhan-aisteoir Meiriceánach í Diana Serra Cary (29 Deireadh Fómhair 1918 - 24 Feabhra 2020). Bhí aithne uirthi mar Baby Peggy freisin. Ise an duine deireanach a d'oibrigh go suntasach sna scannáin tostacha.
Aicme speictreach
B: Tá na réaltaí seo te go leor fosta, ach níl siad chomh te leis an chéad aicme - tá siad níos fuaire ná tríocha míle céim Celsius, agus iad bán nó bánghorm. Tá Rigel, an réalt is gile de chuid an Bhodaigh, le fáil san aicme seo, chomh maith le hAlnilam, an tríú réalta i gcrios an Bhodaigh.
Torino
Riarachán
Tarlaíonn toghchán an mhéara gach 5 bliain agus is é Piero Fassino an méara i láthair na huaire. Suíonn 50 baill ar an gComhairle Cathrach.
Cruach dhomheirgthe
deas|250px|thumb|Cruach dhomheirgthe Nuair a cuireadh níos lú ná 1% de charbón le hiarann sa 19ú céad, fuarthas amach gur cóimhiotal an-láidir a bhí mar thoradh air. Cruach ab ea é sin, ábhar a bhí go mór san áireamh i Réabhlóid Thionsclaíoch an 19ú céad. Is é míbhuntáiste iarainn is cruach go meirgeann siad de réir a chéile nuair a nochtar d'uisce iad. Ní mór iad a chosaint air sin le clúdach iomlán péinte. Ach má bhíonn ar a laghad 10% de chróimiam sa chóimhiotal cruach, bíonn a leithéid domheirgthe. An cróimiam ar dhromchla na cruach domheirgthe, imoibrithe le hocsaigin ón aer, cruthaíonn sé brat fíorthanaí atá fíorsheasmhach d'ocsaíd chróimiam, CrO2. Is é an brat seo a dhéanann domheirgthe í. Fiú nuair a ghearrtar an t-ábhar, cruthaítear an brat cumhdaithe ar an dromchla nua-nochtaithe nuair a thagann sé i dteagmháil leis an aer. Ábhar láidir buan aeistéitiúil.
Belmopan
Is é Belmopan príomhchathair na Beilíse. Tá Belmopan suite i gceartlár na tíre a bheagán nó a mhórán. Bhí 17,222 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2013, rud a fhágann gur ceann de na príomhchathracha násiúnta is lú ar Domhan é, má fhágtar ar lár na micreastáit mar Nauru. Cathair phleanáilte í Belmopan—cinneadh ar phríomhchathair nua intíre a thógáil i ndiaidh gur scrios hairicín 75% de Chathair Bheilíse, an phríomhchathair san am agus atá suite ar chósta Mhuir Chairib, sa bhliain 1961. Cuireadh tús lena thógáil sa bhliain 1967, agus d'aistrigh rialtas na tíre isteach sa bhliain 1970.
An Mháirt Naofa
Féach ar
Isaiah 49:1-6;
Tarpán
mion|Tarpán Iasc mór, suas le 2.4 m ar fhad, sa ghéineas Megalops is ea an tarpán. Tá an dá speiceas ann: Megalops atlanticus atá fairsing san Atlantach, agus Megalops cyprinoides sna haigéin Ciúin agus Indiach. Luachmhar mar iasc spóirt. A bhéal claonta, a chorrán íochtarach fadaithe, eite bheag droma air is eite fhada ghathach dheiridh. Maireann na larbhaí in uiscí tanaí atá dlúth le cladach, agus riasca goirte.
Jean-Joseph Sanfourche
Péintéir, file, dearthóir agus dealbhóir Francach ab ea Jean-Joseph Sanfourche, ar a dtugtar Sanfourche (25 Meitheamh 1929 i Bordeaux - 13 Márta, 2010 i Saint-Léonard-de-Noblat).
Chleachtaigh sé "ealaín ón imeall" nó "art brut". Ba chara é le Gaston Chaissac, Jean Dubuffet, agus Robert Doisneau.
Cruachré
deas|250px|thumb|Cruachré Saghas ceirmeachta idirmheánaí idir cré-earraí is poircealláin, a dhéantar as cré is cloch inchomhleáite. Faghraítear é go ngloinítear é a dhóthain go mbeidh sé díonach ar leachtanna, ach ní hionann is poircealláin, ní bhíonn sé tréshoilseach ach ar éigin de ghnáth.
Ríomhaistriúchán
Is éard is Ríomhaistriúchán ann ná innill aistriúcháin a úsáidtear chun teangacha nádúrtha a aistriú chuig a chéile. Sampla saor in iasce is ea Google Translate.
Giovanni Schiaparelli
Réalteolaí Iodálach ab ea Giovanni Virgilio Schiaparelli (a rugadh i Savigliano na hIodáile ar 14 Márta 1835 agus a d'éag i Milano ar 4 Iúil 1910). D'fhionn sé an t-astaróideach Hesperia, agus d'ainmnigh sé na hairíonna líneacha doiléire ar dhromchla Mharsa mar "chanálacha".
Tim McCoy
B'aisteoir Meiriceánach é Timothy John Fitzgerald McCoy (10 Aibreán 1891 – 29 Eanáir 1978).
Joe Strummer
Bhain Strummer clú amach sna 1970idí agus 1980idí mar cheannaire an ghrúpa rac-cheoil (nó punc-rac) The Clash.
Caisleán Bhaile na Manach
Stair
Le linn ré Chromail, bronnadh an caisleán ar an nGinearál Edmund Ludlow, Máistir Eachra Chromail in Éirinn, agus duine de shínitheoirí bharántas báis Shéarlas I.
Cogadh Fuar
Is é atá i gceist leis an gCogadh Fuar ná coimhlint idé-eolaíoch, gheilleagrach agus pholaitiúil a bhí ar siúl san 20ú haois idir Stáit Aontaithe Mheiriceá is an caipitleachas ar aon taobh amháin, agus an tAontas Sóivéadach is an cumannachas ar an taobh eile. Bhailigh an bheirt acu a gcuid comhghuaillithe féin chucu le tacaíocht a fháil, ach ba mhinic a chaithfidís an tacaíocht sin a mhealladh uathu le lámh láidir.
Fialuch scothdhubh
Is ainmhí beag í an fhialuch scothdhubh. Mamach atá ann.
Spike Milligan
B'é Spike a bhí an tráchtaire sa chláir beochana, Wolves Witches and Giants, ar ITV sa 1990s. Scríobhtear "Dúirt mé leat go raibh mé breoite" as Gaeilge ar a leac uaighe i Sosaics, mar ní raibh cead ag a chlann ón easpag an feartlaoi sin a scríobh as Béarla.
Tartraiséin
mion|clé|19ú haois, comhlacht BASF, Ludwigshafen am Rhein Dathú buí saorga (E102) atá ceadaithe le húsáid i mbianna. Meastar go bhfuil comhcheangal éigin aici le frithghníomhuithe hipiríogaireachta i measc daoine le plúchadh is urtacáire.
Liosta de na heipeasóid Orange Is the New Black
Beidh an séasúr deireanach, an seachtú séasúr, ag craoladh sa bhliain 2019.
Feallmharú Abraham Lincoln
Le linn Chogadh Cathartha na Stát Aontaithe, ar 14 Aibreán 1865, scaoil duine de lucht leanúna an Deiscirt, John Wilkes Boothe, an tUachtarán Abraham Lincoln. Bhí Cogadh na gCarad beagnach críochnaithe nuair a lámhachadh Lincoln i neasraon in amharclann Ford. Ba bheag nár gabhadh Boothe.
Círéib Toxteth, 1981
mion|clé|Foirgnimh thréigthe le chéile i Toxteth, 2006 Tharla Círéib iToxteth, Learpholl, Sasana, ar 5 Iúil 1981, nuair a gabhadh fear óg den chine gorm, Leroy Alphonse Cooper, ar 3 Iúil.
Cás Naíonáin Chiarraí
Tugadh "Baby John" ar an leanbh.
19ú haois
mion|Na coilíneachtaí sa bhliain 1800
Sláinte
I gcúrsaí leighis agus sa ghnáthchaint, is éard atá i gceist le sláinte ná dea-bhail iomlán an duine, a staid fhisiceach, mheabhrach, agus shóisialta san áireamh, agus níos mó ná easpa galair amháin. Is féidir an tsláinte a chur chun cinn trí ghníomhaíochtaí sláintiúla a spreagadh, amhail aclaíocht rialta agus dóthain codlata, agus trí ghníomhaíochtaí míshláintiúla a laghdú nó a sheachaint, amhail caitheamh tobac nó strus iomarcach.
Cruimh
deas|250px|thumb|Cruimh Staid larbhach i dtimthriall beatha féileacán is leamhan. De ghnáth itheann sí plandaí, cabáiste mar shampla. Uaireanta úsáidtear an téarma seo do larbha na sábhchuile.
Seán Garvey
clé|mion|Seán Garvey - The Bonny Bunch of Roses (2003) Amhránaí sean-nóis, seanchaí agus an ealaíontóir ildánach ba ea Seán Garvey (1952– 6 Bealtaine 2022), as Cathair Saidhbhín ó dhúchas. Bronnadh gradam Amhránaí na Bliana TG4 air sa bhliain 2006.
Naomh Pádraig
Saol
D'fhill Pádraic sa bhliain 432. Cé gur tháinig an Chríostaíocht go hÉirinn ar dtús nuair a chuir an Pápa Ceilistín Palladius go hÉirinn i 430, ba é Pádraig an té ar éirigh leis an creideamh a scaipeadh, is cosúil. Insítear scéal faoin iarracht a bhí á déanamh ag Pádraig taoiseach a thabhairt chun na Críostaíochta. Sháigh Pádraig a chros de thimpiste i gcois an taoisigh, ach má dhein, níor labhair an taoiseach focal ná ní dhearna gearán. Ghlac sé féin agus a mhuintir leis an gcreideamh nua ag ceapadh gur chuid den searmanas a bhí sa sá. Deirtear gur phioc Pádraig seamróg agus gur úsáid sé í leis an Tríonóid a mhíniú dá éisteoirí.
Mo Collins
Is ban-aisteoir Meiriceánach í Maureen Ann "Mo" Collins, a rugadh sa bhliain 1965.
Overcome (albam Alexandra Burke)
Camchuairt
Chuaigh Burke ar a céad camchuairt All Night Long i dtacaigh leis an albam seo. Thosaigh an chamchuairt ar an 14 Eanáir 2011 agus chríochnaigh sé ar an 14 Lúnasa 2011.
Creach-chiste
Stair
Mar an gcéanna, maidir leis an fiach ceannasach a bhí dlite do chreidiúnaithe tráchtála sna 1980í, bhí sé seilbhithe go príomha ag siondacáití bhainc. Ba é seo toradh an ghéarchéim petrodollar sna 1970í nuair a bhí tuillimh ola athchúrsáladh isteach go hiasachtaí bainc. Ba é sindeacáitiú an fhiachais i measc na bainc a rinneadh an ghnóthú neamhphraiticiúlacht. Má roghnaíonn an ciste dlíthíochta, ansin bhí sé d'oibleagáid, siondacáit iomlán na sealbhóirí a cheannach amach nó go mbeadh riosca na fáltais dlíthíochta ceangailte de bhun chlásail a roinnt sna comhaontuithe iasachta.
Dlí corparáideach agus teoiric airgeadais
mion Is iad na Corparáidí, daoine dlíthiúil ficseanúil, a chumadh ag an state. Gnólachtaí gur gá leo níos mó caipitil, ná mar is féidir a ardú ag a mbunaitheoirí, trí theagmhálacha pearsanta, atá cuidíthe le feiste teicniúil. Ba mhaith leis an húinéirí caipitil a infheistiú agus stoc coitianta nó cothromas a fháil, mar mhalairt ar airgead a infheistiú, nó maoin eile, cosúil le meaisíní, monarchana, stórais, paitinní, nó leasanna eile. Ansin, bheadh na n-úinéirí in ann caipitil breise a ardú trí iasachtaí ó iasachtóirí, sna margaí caipitil ag bannaí a dhíol. I ndlí corparáide, is iad úinéirí na mbannaí a thagan ar dtús le haghaidh aisíocaíocht. Tá sé an cás go más rud é nach bhfuil dóthain cistí a aisíoc leis na bannóirí a fháil, béadh na stocshealbhóirí glanaithe amach. Is iad na bannóirí a théann isteach sna brógaí an iar-scairshealbhóirí. Níl rud ar bith ag na scairshealbhóirí, sé sin le rá, na h-úinéirí féin, toisc nach bhféadfadh siad na gealltanais chonarthacha, nó iasachtaí, a aisíoc go hiomlán go léir. Díreach mar a ghlacann banc (an morgáisteoir) atá tar éis airgead a thugadh ar iasacht le ceannaitheoir bhaile (an morgáistí) seilbh an urrúis (an teach) nuair nach bhfuil na híocaíochtaí morgáiste íocaithe (i.e. foriamh); is iad na bannóirí de chorparáid a ghlacann seilbh ar an ngnó ó na hiar-úinéirí (na scairshealbhóirí) nuair a thiteann an chorparáid i bhféimheacht. Dá bhrí sin, nuair nach féidir leis na scairshealbhóirí na bannóirí a aisíoc, i bprionsabal, is iad na bannóirí a bheith ina scairshealbhóirí nua. Go praiticiúil, áfach, tá sé níos casta.
Móimint leictreach dhépholach
Nuair atá luchtanna +q is –q scartha l méadar amach ó chéile, is déphol an t-eagar seo, agus is í a móimint dhépholach p = ql. Cainníocht veicteoir each is ea í seo.
Seancha
Cuireadh i gcomórtas é le Nestor na hÍliad agus Merlin sa seanscéalta Artúracha.
Björn Engels
Club Brugge
Tar éis dó dul ar aghaidh trí chéimeanna na hacadamh, bhí Engels le feiceáil mar ionadach neamhúsáidte i gcluiche i gcoinne Gent an 29 Deireadh Fómhair 2011, a bhuaigh Club Brugge 5–4. Ar 20 Meán Fómhair 2012, rinne sé a chéad uair i Sraith Europa UEFA i gcoinne Girondins de Bordeaux ag teacht ar aghaidh ag leath-am do Thibaut Van Acker. Nóiméad amháin ina dhiaidh sin scóráil sé cúl féin. Tar éis an chluiche, chuir Engels síos ar a début Club Brugge mar “an-phianmhar”. Tar éis séasúr 2012-13 a chríochnú le cuma amháin, shínigh Engels a chéad chonradh gairmiúil le Club Brugge, ag aontú do conradh trí bliana.
Scéal Henry Castide
Tagairtí
Nicholls, Kenneth. Gaelic and Gaelicised Ireland in the Middle Ages. Gill and MacMillan 1972.
Agallamh le Banphrionsa na Breataine Bige (1995)
Feall
Sa bhliain 2021, chinn tuarascáil a foilsíodh, tuarascáil a tháinig ó Bhreitheamh sinsearach atá éirithe as, an Breitheamh John Dyson gur choimisiúnaigh Martin Bashir ráitis bhainc a bhí bréagach a líomhnaigh go bréagach go raibh airgead á thabhairt do roinnt cuiditheoirí de chuid Diana chun súil a choimeád uirthi.
Séamus Barra Ó Súilleabháin
EP
D'eisigh Séamus Barr EP sa bhliain 2019 ar a bhfuil sé chinn de dhánta agus d'amhráin nuachumtha. Tá na rianta le clos ar an suíomh Bandcamp.com. Is é Séamus Barra a scríobh na rianta agus ba é Eóghan Harris a léirigh. Rinne sé cónaitheacht san ionad ealaíon Cill Rialaigh.
Edward Lawrie Tatum
I gcomhar le George Beadle, rinne sé taighde ar choincleacha aráin agus tháinig ar an gcoincheap go raibh géinte ar leith a rialaigh táirgeadh einsímí ar leith, géin amháin i gcomhair próitéine amháin.
Néalfartach
Cur síos
Tá bláthanna geala buí an néalfartaí le feiceáil ó Mheitheamh go Meán Fómhair. Tá na fréamhacha adhmadach, agus tá na duilleoga - atá gléineach agus dúghlas trom - roinnte ina chúig dhuillín. Tá gas faoi thalamh atá scothdhearg ag an néalfartach - bíonn boladh róis uirthi nuair a dhéantar í a ghearradh.
Ailill mac Slánuill
Tháinig sé i gcoróin tar éis dó a chol ceathrar Berngal a mharú. Bhí sé i réim ar feadh dó, cúig nó sé bliana déag, de réir leaganacha éagsúla de Leabhar Gabhála na hÉireann (aontaíonn Seathrún Céitinn agus na Ceithre Máistrí ar a sé déag), sular mharaigh Sírna Sáeglach, fionnó Rothechtaid mhic Mhain, é.
Ionsaithe antraisc (SAM, 2001)
Iarmhairtí
Mar sin bhíothas scanraithe mar gheall ar na litreacha tamall maith fada. Le linn an ama seo, rinne an tUachtarán Bush an cinneadh chun ionradh a dhéanamh ar an Afganastáin.
Gairleog
Bleib ilbhliantúil a fhásann suas le 60 cm ar airde is ea gairleog. Na duilleoga caol maol. Na bláthanna idir glas is corcairdhearg, i gcruth réalta, measctha le bleibíní. Dúchasach don Áise, ach saothraithe i réigiún na Meánmhara leis na cianta ar son blas láidir na mbleibeanna, a úsáidtear go forleathan sa chócaireacht. Tá plandaí fiáine a úsáidtear ina hionad, ach níl siad leath chomh láidir.
Gairnéad
Grúpa mianraí sileacáite a tharlaíonn i gcarraigeacha meiteamorfacha, ach a fhaightear i bpeigmeataitítí freisin. Raon mór dathanna is comhdhéanamh ann. Baill thábhachtacha den ghrúpa, lena bpríomhchomhdhúile, is ea pireóp (Mg, Al), almaindín (Fr, Al), grósalairít (Ca, Al), agus andraidít (Ca, Fe).
Calatayud
Is bardas é Calatayud i gcúige Zaragoza na Aragóine sa Spáinn. Tá sí suite ar abhainn Jalón, i sliabhraon Sistema Ibérico. Is í an dara bardas is mó sa chúige (i ndiaidh na príomhchathrach, Zaragoza), agus an chathair is mó san Aragón gan tagairt ar na trí príomhchathracha chúige.
D. S. Ó Ciara
Cill Chainnigh
Ní raibh an t-ádh ag na gCait sna blianta 1998 agus 1999, agus bhí rath acu arís sa bhliain 2000. D'imir DJ chomh maith is a d'imir sé riamh, ag scóráil cúil agus cúilíní ar fud na háite. Toghadh é ina 'man-of-the-match' sa chluiche ceannais, agus bhuaigh sé a 8ú Sárimreoir agus duais Imreoir Iománaíochta na Bliana eile. Fágadh DJ amach ó Foireann na Mílaoise, rud a chur iontas ar a lán daoine.
Sírna Sáeglach
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard Rí seanscéalach na hÉireann ab ea Síorna Saolach (Sean-Ghaeilge Sírna Sáeglach, ) mac Déin mac Deamhail mac Rothechtaid mac Máen.
Macall uisce
Is planda blátha é an macall uisce (Geum rivale).
Moiréan
Deascadh dríodar carraigeacha neamhshortáilte a iompraíodh ag oighearshruthanna is oighearchlúideacha. Tá saghsanna éagsúla moiréan ann, ag brath ar réigiún an oighearshrutha inar tharla an deascadh, mar shampla, críochmhoiréan, moiréan dromchla, moiréan cliathánach, moiréan inmheánach.
Oliver Reed
B'aisteoir Sasanach é Robert Oliver Reed (a rugadh ar an 13 Feabhra 1938 agus a fuair bás ar an 2 Bealtaine 1999).
Gál
Fiafhás mínormálta fiocháin ar phlanda. Is féidir go dtarlóidh sé ar aon chuid den phlanda, mar gheall ar fheithidí, baictéir, fungais, néimeatóidí, nó fíneoga. Ní féidir an chúis ar leith a aithint ón ngál i gcónaí. Samplaí is ea an gál rós agus an gál darach.
Munster Rugby
Is é Thomond Park, Luimneach a bpríomhbhaile, cé go n-imrítear roinnt cluichí próifíle níos lú ag Irish Independent Park, Corcaigh. Is é mana na foirne ná "To the brave and faithful, nothing is impossible." (Gaeilge: “Níl aon rud dodhéanta don dílis agus don dílis.”) Tá sé seo díorthaithe ó mana Clann Mhic Cárthaigh - "Forti et Fideli nihil difficile".
Bokmål
An Chéad Leath den Fhichiú hAois
Sa bhliain 1901 caitheadh na túslitreacha móra Gearmánacha agus foirmeacha iolra na mbriathar i dtraipisí go hoifigiúil. Thairis sin fuair na briathartha an iarmhír -a san aimsir chaite, seachas -ade.
Kajaani
Is í Kajaani (Sualainnis: Kajana) príomhchathair Kainuu, ar réigiún é i dtuaisceart na Fionlainne taobh theas den Laplainn agus taobh thoir den Ostrabóitne. Sa bhliain 2015 bhí cónaí ar 37,714 duine in Kajaani.
Teangacha na hEastóine
Tagairtí
(as Béarla agus as Fraincis) http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_en.pdf
Henri Cartier-Bresson
Magnum
Céim mór dá chuid oibre a bhí san iar-thaispeántas ollmhór, le 400-íomhá, a chuaigh ar fud SAM i 1960. Thóg sé Craobh Hasselblad sa bhliain 1982.
Neil Armstrong
Chuaigh sé go dtí an spás don chéad uair ar bhord an spásárthaigh Gemini 8 sa bhliain 1966. A
D.P. Moran
Conradh na Gaeilge
Lean Moran Conradh Na Gaeilge. Mhol sé an Conradh ina phíosaí agus a nuachtán, 'The Leader' freisin.
Bunaíodh Conradh na Gaeilge i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1893 ar an 31 Iúil. Bunaíodh an Conradh ar chúis amháin, chun an Ghaeilge a choinneáil beo agus an teanga a chur chun cinn. Choinnigh siad an teanga beo ar chúpla bealach éagsúla. Bealach amháin ná bhunaigh siad craobhacha sa bhliain 1897 chun an Ghaeilge a chur chun cinn agus í a fhorbairt. Bhí 47 duine ann sa chéad craobh in 1897 ach sa bhliain 1906 bhí 904 baill i láthair. Bhí ceann de na chéad bhrainsí seo lonnaithe i Londain.
Fatou Bensouda
Gairm
Bhí Bensouda ina hArd-Aighne agus Aire Dlí agus Cirt ar an nGaimbia ó 1998 go 2000. clé|mion|177x177px|Fatou Bensouda agus Luis Moreno Ocampo, 2012 Ina dhiaidh sin, bhí sí ag obair mar chomhairleoir dlí le Binse Coiriúil Idirnáisiúnta maidir le Ruanda, áit a raibh sí ina Comhairleoir Dlí Sinsearach agus Ceannaire ar an Aonad um Chomhairle Dlí ó 2002 go 2004.
Sa bhliain 2004, rinneadh Leas-Ionchúisitheoir a Cúirte Coiriúla Idirnáisiúnta di. Tháinig Bensouda in áit Luis Moreno Ocampo mar Phríomhionchúisitheoir sa bhliain 2012.
Bensouda agus Éire
Sa bhliain 2013, chas Bensouda le príomhlucht déanta dlíthe agus phlé sí an tslí is féidir le hÉirinn cabhrú leis an gCúirt chun cearta daoine agus riail an dlí a chur chun cinn go hidirnáisiúnta.
Stair
Réamhstair
deas|thumb|Stonehenge Roinntear an réamhstair mar seo:
Aoiseanna idir an réamhstair agus an lá inniu
deas|200px|thumb|[[An Phlá Mhór]]
Galachtós
Siúcra simplí (monaishiúicríd) a fhaightear i siúcra bainne chomh maith le glúcós. Seachas sin, is tearc é sa nádúr. Éalang ghéiniteach is ea an ghalachtósaemacht atá an-neamhchoitianta, ach is cúis í le héagumas galachtós a mheitibiliú, agus is gá cothú duine a bhainistiú.
Moose Hunters
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Moose Hunters a rinneadh sa bhliain 1937. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Chatsworth House
clé|250px|mion|Chatsworth House Is teach mór suite i nDerbyshire é Chatsworth House.
Kill Switch (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an t-aonú heipeasóid déag, "Kill Switch" den chúigiú sraith The X-Files ar an 15 Feabhra 1998. Scríobh William Gibson agus Tom Maddox an eipeasóid seo. D'fhéach 18.04 milliún duine ar an eipeasóid.
Muintir Eolais
Fall of Muintir Eolais (1535-1590)
Events of the 16th century combined with the Tudor conquest of Ireland brought an eventual downfall of the Muintir Eolais.
Declaration (1552)
In witness whereof we have put our hands and seals to this writing the 5th day of December. 1552. CATHAL MAC CONOCHAR.