cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Underneath (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an dara heipeasóid déag, "Underneath" den naoú sraith The X-Files ar an 31 Márta 2002. Scríobh John Shiban an eipeasóid seo. D'fhéach 7.3 milliún duine ar an eipeasóid.
60 (uimhir)
Is é 60 (seasca) an uimhir nádúrtha tar éis 59 agus roimh 61.
Jacques Godbout
D’fhill sé ar Cheanada i 1957 agus bhí sé ag obair mar scríbhneoir scripte le Bord Scannán Cheanada ó 1958–1960, ina stiúrthóir Fraincise (1970) agus ina léiritheoir agus ina eagarthóir. Bhí a ghairm mar fhile, úrscéalaí, fear aistí, drámadóir agus iriseoir á chur chun cinn aige an am céanna. clé|mion Bhunaigh sé an reiviú Liberté i 1958. Foilsíodh trí leabhar filíochta dá chuid: Carton-pâte (1956), Les Pavés secs (1958) agus C’est la chaude loi des hommes (1960). Bronnadh an duais Prix Dupau ón Académie française air ar son a chéad úrscéil, L’aquarium (1962), agus an Governor General’s Literary Award i 1973 ar son Salut Galarneau! (1967).
80 (uimhir)
Is é 80 (ochtó) an uimhir nádúrtha tar éis 79 agus roimh 81.
Thomas Aikenhead
Forghníomhú
Ba é Aikenhead an duine deireanach a crochadh le haghaidh diamhasla sa Bhreatain Mhór. D'fhan diamhasla mar chion caipitiúil in Albain go dtí 1825.
An Bhaisceartastáin
Poblacht chónaidhme de chuid na Rúise is ea an Bhaisceartastáin nó Baiscíria.
Litríocht na Rúise
Ré na gaisce
thumb|left|100px|[[Leo Tolstoy]] thumb|right|100px|[[Fyodor Dostoyevsky]]
left|thumb|100px|[[Anton Chekhov]] right|thumb|100px|[[Ivan Bunin]]
Ré airgeata
thumb|left|100px|[[Anna Akhmatova]] Tháinig bláthú mór ar an bhfilíocht i dtús an 20ú haois, agus clú ar ghlúin ar bhain Alexander Blok, Sergei Yesenin, Valery Bryusov, Konstantin Balmont, Mikhail Kuzmin, Igor Severyanin, Sasha Chorny, Nikolay Gumilyov, Maximilian Voloshin, Innokenty Annensky agus Zinaida Gippius léi. Tá iomrá ar leith le Anna Akhmatova, Marina Tsvetaeva, Osip Mandelstam agus Boris Pasternak.
Thumbelina (scannán 1994)
Scannán beochana Meiriceánach is ea Thumbelina a rinneadh sa bhliain 1994. Tá an scéal bunaithe ar ghearrscéal le Hans Christian Andersen a aistríodh go Béarla leis an teideal céanna. Donald Bluh a scríobh an script. Don Bluth agus Gary Goldman a stiúraigh. Don Bluth Entertainment a rinne an scannán agus Warner Bros. Family Entertainment a scaoil é do na pictiúrlanna ar 30 Márta, 1994.
Teresa Mullen
Lúthchleasaí parailimpeach Éireannach ab ea Teresa Mullen (27 Aibreán 1938 - 23 Lúnasa 1989).
Katy French
Gairm
Chuidigh sí go mór leis an gcarthanacht ‘Goal’. Chaith sí tréimhse ag obair leo i gCalcúta san India, rud a chabhraigh go mór léi aitheantas a fháil.
Iain Knox
Creidtear gur rugadh Knox i nGiffordgate, Baile Adainn, Labhaidh Thoir, agus gur cuireadh oideachas air in Ollscoil Chill Rímhinn agus gur oibrigh sé mar nótaire-sagart. Bhí tionchar mór ag na luath-leasaitheoirí ar nós George Wishart air, agus chuaigh sé isteach sa ghluaiseacht chun athchóiriú a dhéanamh ar eaglais na hAlban. Bhí sé gafa sna himeachtaí eaglasta agus polaitiúla a bhain le dúnmharú an chairdinéil David Beaton sa bhliain 1546 agus le hidirghabháil an leasrí Marie de Guise. Rinne fórsaí na Fraincean príosúnach de an bhliain dár gcionn agus d'imigh sé go Sasana nuair a scaoileadh é sa bhliain 1549.
Tom Munnelly
Is i Ráth Maonais i mBaile Átha Cliath a rugadh é agus chuaigh sé ar scoil ar Cheardscoil Bhóthar an Chlochair. Agus é gan ach cúig bliana déag d’aois, d'fhág sé an scoil agus chuaigh sé ag obair i monarcha teicstílí.
Poblacht Shacha
Polaitíocht
Tugtar an Ceann ar cheann an Rialtais, cé go dtugtaí an tUachtarán air. Bhí Mikhail Yefimovich Nikolayev ar an gcéad cheann de Phoblacht Shacha. Tá Yegor Borisov ina Cheann ón mbliain 2010 i leith, agus tá Yevgeniya Mikhaylova mar Thánaiste aige. Is é Il Tumen, comhthionól aon seomra reachtaigh, an foras reachtaíochta is airde sa phoblacht.
Geilleagar
Ón tionsclaíocht a thagann an chuid is mó d’olltáirgeacht náisiúnta na Poblachta agus baint mhór aici le tochailt mianraí. Baintear diamaint, ór agus stán, in éineacht le húráiniam.
Oideachas
Is iad na foras léinn is tábhachtaí Ollscoil Fheidearálach an Oirthuaiscirt agus Acadamh Stáit Feirmeoireachta Yakutsk.
Calabost
Is sráidbhaile ar Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, na hAlban é Calabost sa cheantar ar a dtugtar an Pháirc. Tá cáil ar an áit mar gheall ar áilleacht shuíomh an tsráidbhaile. Bíonn an iascaireacht flúirseach ann.
Liosta de na iomaitheoirí The X Factor (sraith 9 an RA)
Is liosta é seo de na hiomaitheoirí ar an naoú sraith The X Factor.
118 (uimhir)
Is é 118 an uimhir nádúrtha tar éis 117 agus roimh 119.
Robert Lambert
Polaiteoir Éireannach ab ea Robert Lambert. Bhí sé ina bhall de Shinn Féin.
Scary Monsters (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an ceathrú heipeasóid déag, "Scary Monsters" den naoú sraith The X-Files ar an 14 Aibreán 2002. Scríobh Thomas Schnauz an eipeasóid seo. D'fhéach 8.2 milliún duine ar an eipeasóid.
Holy Sepulchre, Cambridge
Is eaglais suite i gCambridgeshire é Holy Sepulchre.
Elizabeth Williams
Bhí cónaí uirthi sa Tŷ'r Sger (Gaeilge: Teach Sger), in aice le Cynffig, ar an gcósta idir Margam agus Porthcawl i Morgannwg. Deirtear gur thit sí i ngrá leis an gcruitire bocht, Thomas Evans, ach nach raibh muintir s'aicise sásta ligin di é a phósadh. Cuireadh iallach uirthi fear saibhir darb ainm Thomas Kirkhouse ó Gastell-ned a phósadh.
Bliain an Phrionsa
Tá go leor scéalta i nGaeilge faoin ábhar seo, faoi Iain Spàinntich agus Mac Mhic Dhòmhnaill Dubh (Dòmhnall Camshron, Morair Òg Loch Iall) go háirithe.
Montréal
Cultúr
Go hoifigiúil is í an Fhraincis teanga dhúchais 67% de dhaonra na cathrach; tá 14% ann nach labhraíonn ach Béarlaagus tá teangacha dúchais eile ag an chuid eile. Tá os cionn leath na ndaoine dátheangach (Béarla agus Fraincis). Is de shliocht Fhrancach, Éireannach nó Iodálach formhór na ndaoine geala i Montréal agus tá dreamanna mionlaigh ann as Háítí, an tSín agus an Ghréig. Bhí an-chumhacht ag an Eaglais Chaitliceach sa chathair ó bunaíodh í, agus tá na céadta séipéal inti, ach tháinig meath ar chumhacht na heaglaise mar go bhfacthas don mhuintir a ghlac páirt sa réabhlóid chiúin go raibh an Eaglais ina comhghuaillí ag rialtas eachtrannach.
Roghnú nádúrtha
thumb|300px|[[Crann na beatha]]Is próiseas neamhrandamach é an roghnú nádúrtha ina thagann tréithe oidhreachtúla chun tosaigh i bpobal, mar fheidhm atáirgthe difreálaigh na n-orgánach. Is meicníocht lárnach den éabhlóid í.
Tá an roghnú nádúrtha ar cheann de phrionsabail bhunúsacha na bitheolaíochta nua-aimseartha. Thug Darwin an téarma isteach ina leabhar ag a raibh mórthionchar, sa bhliain 1859 On the Origin of Species, inar cuireadh síos ar an roghnú nádúrtha ar aon dul leis an roghnú saorga, próiseas trína roghnaíonn póraitheoirí daonna go rianúil ainmhithe agus plandaí le haghaidh síolraithe, toisc go measann siad go bhfuil tréithe inmhianaithe acu. Forbraíodh coincheap an roghnaithe nádúrtha ar dtús in éagmais teoiric bailí na hoidhreachtúlachta; nuair a chéad scríobh Darwin, ní raibh eolas ar bith ann faoin ngéineolaíocht nua-aimseartha. Tugtar an tsintéis éabhlóideach nua-aimseartha ar chomhcheangal na héabhlóide traidisiúnta Darwineach leis na bhfionnachtana a tharla ina dhiaidh sin sa ghéineolaíocht chlasaiceach agus mhóilíneach. Is éard an roghnú nádúrtha an míniú príomhúil le haghaidh na héabhlóide oiriúnaithí.
Futurama
Scéal
Is i Nua-Eabhrac sa bhliain 3000 atá an tsraith bunaithe. Oibríonn na carachtair do chomhlacht seachadta darb ainm "Planet Express".
18 (uimhir)
Is é 18 an uimhir nádúrtha tar éis 17 agus roimh 19.
19 (uimhir)
Is é 19 an uimhir nádúrtha tar éis 18 agus roimh 20.
Longthorpe Tower
Is túr suite i gCambridgeshire é Longthorpe Tower.
Prionsa Pilib, Diúc Dhún Éideann
Bás
99 bliain d’aois a bhí an Diúc nuair d'éag sé ar 9 Aibreán 2021. Tá sé ar an gcéile is faide a thug seirbhís d’aon rí nó banríon ar Shasana.
Maoracht éisc
Bunús na maorachta éisc
Ar feadh na mílte bliain, tógadh éisc i gcomhair bia i linnte agus locháin. Ar uairibh, bheadh éisc le dathanna geala nó ceansa a luacháil mar pheataí seachas mar bhia. Choimeád a lán cultúir eile éisc ní amháin chun críocha feidhmiúla ach freisin mar ornáidí. Choinneáil na Sean-Suiméaraigh éisc fiáine, a gabhadh san fhiántas, i locháin, roimh iad a ullmhú le haghaidh béilí. Tá cur síos ar an iasc naofa Oxyrhynchus i mbraighdeanas i linnte dronuilleogacha teampall, ar fáil san ealaín ársa Éigipteach.
Mar an gcéanna, leis na ciantaibh, bhí sé de nós san Áis goirt ríses a stocáil le héisc inite fhionnuisce, lena n-áirítear cineálacha éagsúla cat mara agus ciprinid. Cuireadh tús le pórú roghnach na gcarbán breis is 2000 bliain ó shin sa tSeapáin agus an tSínisteach agus sa lá atá inniu ann tá Koi agus an t-iasc órga mar thoradh air. Thóg na Sínigh éisc órga istigh i rith na ríshliocht Song chun taitneamh a bhaint astu, i soithí ceirmeacha móra.
James Edwin Webb
Riarthóir NASA a rugadh i dTally Ho, Carolina Thuaidh ab ea James Edwin Webb (7 Deireadh Fómhair 1906 – 27 Márta 1992). I 1961 cheap an tUachtarán Kennedy é chun clár Apollo a eagrú taobh istigh de NASA. D'éirigh sé as bliain roimh an tuirlingt ar an nGealach.
Teangacha Malae-Pholainéiseacha
Roinntear na teangacha seo ina dhá bpríomhghrúpa: na teangacha Súlú-Fhilipíneacha agus na teangacha Indi-Mheilinéiseacha. Aithnítear dhá fhochraobh i ngach ceann acu.
Na teangacha Indi-Mheilinéiseacha
Tá dhá chraobh sa ghrúpa seo freisin, mar atá, na teangacha Boirneacha agus na teangacha Malae-Pholainéiseacha sa chiall chúng. Is í an Mhalagáisis, teanga dhúchais mhuintir Mhadagascar, an ceann is mó de na teangacha Boirneacha. Maidir leis na teangacha Malae-Pholainéiseacha Núicléacha - na teangacha Malae-Pholainéiseacha sa chiall chúng - is orthu a airítear an Mhaorais, an Haváís, an Indinéisis agus an Mhalaeis, mar shampla. (Is ionann iad, beagnach, an Indinéisis agus an Mhalaeis.)
Pádraig de Priondragás
Idirchontae
Sa bhliain 1983, bhuaigh sé a dara bonn sa tSraith sular bhailigh sé a cheathrú corn Laighean. Bhí Corcaigh acu mar chéilí comhraic sa chluiche ceannais, agus bhí an lá ag na gCait arís. Bronnadh a thríú bonn air. Díchorónaíodh na Cait i gCúige Laighean as seo amach ar feadh cúpla bliain, ach d’fhill siad sa bhliain 1986 le bua sa tSraith agus i gCúige Laighean. Níor shroich siad an cluiche mór, áfach, mar chuir Gaillimh deireadh leo ag an babhta leathcheannais. Don bhliain 1987, ainmníodh de Priondragás mar chaptaen na foirne. Thóg sé na Cait chun bua eile i gCraobh Laighean, ach bhí Gaillimh ar an bhfoireann ab fhearr ar an lá arís. D’éirigh sé as tamall ghearr ina dhiaidh.
Plucamas
Gaeilge na hÉireann
Is iad plucamas agus leicneach na focail is coitianta.
Seosamh I, An tImpire Naofa Rómhánach
Rugadh é i Vien Born i Vín. Sa bhliain 1687, fuair sé coróin na hUngáire agus bhí sé mar Rí na Rómhánach ó 6 Eanáir, 1690 ar aghaidh.
Conaithe
Is baile suite i gContae Chorcaí é Conaithe.
Kung Fu Panda
Scannán is ea Kung Fu Panda (2008).
Neuchâtel (cathair)
I 2000 bhí Fraincis an teanga is comónta agus í an céad theanga do 78.6%(de dhaonra Neuchâtel), bhí Gearmáinis an dara teanga is comónta agus í an céad theanga do 5.6%, bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an céad theanga do 4.3%. Bhí Rómainis an céad theanga do seisear.
Westminster
deas|250px|thumb|[[Ardeaglais Westminster]] Is baile é Westminster (Iarmhainistir go litriúil nó San/Naomh Stíofán mar fhoirm Ghaeilge ar an ainm Breatanach dó San Steffan) atá suite in iarthar Londan. Tá sé i gCathair Westminster.
Jim Wells
Is polaiteoir aontachtach é Jim Wells, (a rugadh ar an 27 Aibreán 1957). Bhí ball é de Pháirtí Aontachtach Daonlathach ó 1976 go 2022. Bhí Comhalta den Tionól Reachtach é don Dún Theas, ó 1998 go 2022.
Megami Tensei
Bhí an tsraith bunaithe ar dtús ar Digital Devil Story, sraith ficsean eolaíochta scríobhtha le Aya Nishitani, agus tagann ainm na sraithe ó fhotheideal an chéad leabhair. Is iontrálacha neamhspleácha iad formhór na gcluichí, lena gcuid scéalta agus carachtair fhéin. I measc na n-eilimintí athfhillteacha tá téamaí plota, críocha difriúla bunaithe ar roghanna an imreora, agus créatúir (deamhain, Persona) ag troid agus ag cuidiú leis an imreoir i gcath. Baintear úsáid as gnéithe fealsúnachta, reiligiúin, asarlaíochta agus ficsean eolaíochta sa tsraith.
Maud Gonne
B’Angla-Éireannaigh a muintir agus is mar sin a tógadh í ach chuaigh cruatan na ndíshealbhaithe i rith Cogadh na Talún go mór i bhfeidhm uirthi agus thaobhaigh sí le Náisiúnachas Éireannach. Bhí sí an-ghníomhach i ngníomhachtaí Rialtas Dúchais.clé|mion|Maud Gonne, 1890idí
Saol óg
Sa bhliain 1882 cuireadh athair Maude go Baile Átha Cliath. Bhog sí in éindí leis go Baile Átha Cliath agus d’fhan sí leis go dtí a bháis sa bhliain 1886.
Sa bhliain 1890 d’fhill sí ar an Fhrainc agus chas sí le Millevoye arís. Bhunaigh sí féin agus Yeats an Association Irlandaise i bPáras. Ar feadh tréimhse gearr, chuaigh sí isteach in eagraíocht draíochta the Hermetic Order of the Golden Dawn, ina raibh Yeats mar bhall. Bhí beirt pháistí aici féin agus Millevoye idir 1893 agus 1895. Níor mhair ach an dara páiste Iseult Gonne.
Aisteoireacht agus Pósadh
Phós sí Seán Mac Giolla Bhríde (Major John MacBride) i bPáras i 1903. An bhliain dár gcionn rugadh mac leo darbh ainm Seán.
Gupaí
Is iasc é an gupaí (sé ar a dtugtar uaireanta an milliún-iasc). Tá sé ina bhall den teaghlach Poeciliidae. Gupaí a choimeád go minic mar pheataí.
Willie Penrose
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do cheantar Longphort - An Iarmhí é Willie Penrose (Gaeilge: Liam Penrose) (rugadh é 18 Lúnasa, 1956). Rugadh é i mBaile na Carraige, Chontae na hIarmhí. Tá sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre. D'éirigh sé as aoireacht an pháirtí i ngeall ar dhúnadh bheairic de chuid Arm na hÉireann.
Nicola Coughlan
Úrfhuascailt (2018-anois)
Sa bhliain 2019, fógraíodh go raibh páirt faighte ag Coughlan in Bridgerton, sraith de chuid Netflix, a cuireadh i láthair den chéad uair i Nollaig 2020. Tá an dráma seanré seo bunaithe ar leabhar sárdhíola de chuid Julia Quinn, leis an ainm céanna. Glacann Coughlan ról Penelope Featherington, débutante drogallach agus an iníon is óige i dteaghlach saibhir i Londain le linn Ré na Leasríochta.
Carthanacht agus abhcóideacht
Ar an 26 Meitheamh 2020, ghlac Coughlan agus a comhréaltaí ó Derry Girls páirt i sceitse le Saoirse Ronan le haghaidh RTÉ Does Comic Relief.
Shin Megami Tensei V
Is cluiche rólimeartha a tháinig amach sa mbliain 2021 é Shin Megami Tensei V, SMTV go gairid. Is iontráil nua é sa tsraith Shin Megami Tensei, mac-shraith de chuid Megami Tensei. Cuireadh amach é ar Nintendo Switch. Tá sé deartha mar mheascán de Shin Megami Tensei III agus Shin Megami Tensei IV, agus beidh meicnic imeartha mar "chomhleá" agus "tógáil" na ndeamhan ag filleadh.
Epworth, Lincolnshire
Is baile suite i Lincolnshire é Epworth. Bhí 3,734 duine ina gcónaí in Epworth.
137 (uimhir)
Is é 137 an uimhir nádúrtha tar éis 136 agus roimh 138.
Wädenswil
Cathair san Eilvéis is ea Wädenswil.
Féilim Ó Néill
Cúlra
Ba de shliocht Uí Néill, taoisigh Thír Eoghain, Féilim, mac mic le Éinrí Óg Ó Néill a bhí ar an bhfíorbheagán den sliocht sin a raibh talamh fós acu i dTír Eoghain tar éis na Plandála. Ba mar gur thaobhaigh Einrí Óg leis na Sasanaigh in aghaidh Uí Néill, Aodh Mór, i gCogadh na Naoi mBliana, a ceadaíodh dó an talamh sin a choinneái i gCionn Ard ar bhruach na hAbhann Móire. Fuair sé oiliúint mar dhlíodóir i King's Inns Shasana, agus teachta de chuid pharlaimint na hÉireann a bhí ann sna 1630dí.
141 (uimhir)
Is é 141 an uimhir nádúrtha tar éis 140 agus roimh 142.
Crann Nollag
deas|200px|thumb|Crann Nollag coitianta. I gcomóradh na Nollag, is gnách maisiúcháin agus soilse a chur ar chrann síorghlas ar a dtugtar crann Nollag. Cuirtear an crann ina sheasamh i dtithe príobháideacha nó in áiteanna poiblí le linn na Nollag. Bíonn aingeal nó réalta ar bharr an chrainn go minic chomh maith, i gcuimhne ar Réalta na Beithile. Úsáidtear crainn shaorga uaireanta freisin sa lá inniu, déanta as plaisteach. De ghnáth, fágtar bronntanais Nollag ag bun an chrainn sna laethanta roimh an Nollaig.
The Simpsons Movie
Scannán is ea The Simpsons Movie (2007) atá bunaithe ar an tsraith theilifíse den ainm céanna, The Simpsons.
142 (uimhir)
Is é 142 an uimhir nádúrtha tar éis 141 agus roimh 143.
Associazione Calcio Milan
Is club peile Iodálach é Associazione Calcio Milan, ar a dtugtar Milan de ghnáth, a bunaíodh i Milano sa bhliain 1899. Imríonn an club i Serie A faoi láthair. Is é Milan an club príomha an domhain don líon na teidil idirnáisiúnta buaite (18, curiarracht a comhroinnt leis an Boca Juniors), lena n-áirítear ceithre Coirn Idir-ilchríochacha, seacht Coirn na hEorpa, cúig Supercoirn Eorpacha agus dhá Coirn na gCorn.
Ceol tuaithe
Seánra ceoil Meiriceánach is ea ceol tuaithe nó ceol tíre. Thosaigh ceol tuaithe sna 1920idí ó cheol tíre agus ó na gormacha. Aithríonn ceol tuaithe go mór ó shin i leith, ach tá ceol tuaithe ar sheánra is cáiliúla i Meiriceá fós, go háirithe i ndeisceart agus in iarthar Mheiriceá.
Crois an Bharraigh
Áiseanna
Tá dhá scoil in aice leis an mbaile: ceann i gCnoc an Bhile agus ceann i nGarrán an Bháitéaraigh. Chomh maith leis sin tá siopa, naíolanna agus gáráistí mótair sa sráidbhaile.
Círéibeacha Shasana 2011
Cé go raibh cuma pholaitiúil ar na heachtraí ar dtús, níorbh fhada go raibh ladar curtha isteach ag slua mór d'ógánaigh eile nach raibh baint ar bith acu le cás Mark Duggan. Bhris foréigean agus gadaíocht amach ar fud na cathrach, agus ar fud na tíre gan mhoill. Déagóirí agus daoine óga lárchathrach a bhí freagrach as, don chuid is mó.
144 (uimhir)
Is é 144 an uimhir nádúrtha tar éis 143 agus roimh 145.
Kapsalon
Is béile bhia gasta atá ite go ciotanta san Ísiltír é an Kapsalon. Chum Nathaniël Gomes, gruagaire as an Rinn Verde, an béile i 2003 i Rotterdam. Ciallaíonn Kapsalon  gruagaire san Ollainnis.
MTV Unplugged in New York
Níor eisíodh ach ceann amháin de na rianta mar shingil, an t-amhrán About a Girl a shroich barr na gcairteacha i Meiriceá.
Associazione Calcio Milan
Is é Milan an aon fhoireann an Serie A a bhuachaint gan cluiche a chailleadh (1991/92) agus an aon trí imreoirí a soláthar do na dtrí áiteanna ag barr na rangú Liathróid óir in aon séasúr amháin: sa bhliain 1988, nuair a sheas Marco van Basten, Ruud Gullit agus Frank Rijkaard don club ar an póidiam, agus sa bhliain 1989, nuair a rinne Marco van Basten, Franco Baresi agus Frank Rijkaard mar an gcéanna. D'fhógair suirbhé a tiomsaíodh leis an iris World Soccer sa bhliain 2007 an Milan de na hÍsiltírigh, treoraíodh ag Arrigo Sacchi, mar an fhoireann club is láidre de gach na hamanna.
South Park
Stair
Bunaíodh an seó ar charachtair a bhí cruthaithe ag Trey Parker agus Matt Stone sa bhliain 1992, nuair a bhí siad san ollscoil le chéile agus léiríodh ar Comedy Central ar dtús é. Bíonn sé ar siúl anois ar TG4 in Éirinn trí mheán na Gaeilge ó 2007 agus ar fud an domhain as Fraincis, as Gearmáinis, srl. Um an dtaca seo, tá 11 sraith agus scannán ann, agus beidh an dara leath den sraith 12 ag tosnú san fhomhair.
Carly Rae Jepsen
2008–2010: Tug of War
Scaoil Rae Jepsen a céad albam Tug of War ar an 29 Meán Fómhair, 2008.
Delaware
Teangacha
Sa bhliain 2000 bhí Béarla mar phríomhtheanga ag 91% de dhaonra Delaware (aois 5+). Spáinnis an phríomhtheanga ag 5% den daonra. Ba í an Fhraincis an phríomhtheanga ag 0.7% den daonra, Sínis an phríomhtheanga ag 0.5% agus Gearmáinis an phríomhtheanga ag 0.5%.
Edwin Poots
Iar-Cheannaire ar an DUP
Sa bhliain 2021, toghadh Poots ina cheannaire ar an DUP tar éis dó an ceann is fearr a fháil ar a chéile comhraic Jeffrey Donaldson. 36 feisire ar fad atá ag an bpáirtí ag an am, agus vótáil 19 díobh ar son Edwin Poots agus 17 ar son Jeffrey Donaldson.
Víreas
Méid
Má chuirtear an gnáthvírión i gcomparáid le dreancaid, is ionann é agus duine a chur i gcomparáid le sliabh atá oiread eile níos airde ná Sliabh Everest. Tá filivíreasanna (víreasanna san fhine úd Filoviridae, cosúil le víreas míchlúiteach Ebola) ann atá, fiú, 1400 nanaiméadar ar fad, cé nach bhfuil an caipsídeach ach timpeall ar 80 nanaiméadar ar trastomhas. An chuid is mó de na víreasanna, tá siad chomh beag is nach féidir iad a aithint faoin ngnáthmhicreascóp, agus is gá dul i dtuilleamaí an leictreonmhicreascóip, a bhfuil taifeach i bhfad níos fearr aige. Sa bhliain 1992, thángthas trasna ar víreas de chineál nua, an mímivíreas (Acanthamoeba polyphaga mimivirus nó APMV), atá i bhfad níos mó agus níos casta ina struchtúr ná na gnáthvíreasanna, ionas gur síleadh ar dtús gur baictéar a bhí ann. Tá an mímivíreas ina ábhar mór suime ag na saineolaithe, ó chreidtear gur cineál lúb ar lár idir an víreas agus an baictéar é a d'fhéadfadh léargas nua a thabhairt ar chéadfhorbairt na beatha i dtús ama. Tá an mímivíreas timpeall ar 600 nanaiméadar ar trastomhas.
Ábhar Géiniteach
Na víris nach bhfuil d'aigéad núicléasach acu ach an tARN, deirtear go bhfuil duail dhiúltacha nó duail dheimhneacha aigéid núicléasaigh acu. Is é atá i gceist le diúltacht nó deimhneacht an duail ná an bhaint atá aige leis an ARN a úsáidtear mar theachtaire (mRNA). Is ionann an dual deimhneach agus an teachtaire ARN, agus nuair a sháitear isteach sa chill óstaigh é, is féidir leis an gcill sin é a aistriú - an chiall a bhaint as - ar an toirt agus bun a chur le vírióin nua. Más dual diúltach atá ann, tá gá le heinsím den chineál ar a dtugtar polaiméaráis ARN leis an aigéad núicléasach a iompú go foirm atá ábalta eolas a iompar agus feidhmiú mar oideas atáirgthe.
Lawrence Ferlinghetti
Saothar Filíochta
What are poets for, in such an age? What is the use of poetry?
Associazione Calcio Milan
Traenálaithe agus uachtaráin
<div style="float:left; width:390px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px; margin-bottom:0px; text-align:left">
<div style="float:left; width:290px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px; margin-bottom:0px; text-align:left">
Ailbhe Ní Ghearbhuigh
File Éireannach is ea Ailbhe Ní Ghearbhuigh a rugadh sa bhliain 1984 i dTrá Lí i gContae Chiarraí. Tá sí áirithe ar na filí Gaeilge is fearr den ghlúin seo.
Saothar
D'fhoilsigh Gallery Press The Coast Road, cnuasach Gaeilge le haistriúcháin Bhéarla sa bhliain 2016
Marguerite Yourcenar
Luathsaol
Chaith Michel agus a iníon an bhliain 2014/2015 ar deoraíocht i Sasana ag tús an Chéad Chogadh Domhanda. Thosaigh Yourcenar ar an Laidin agus ar an Bhéarla ag an am sin.
Na blianta i Meiriceá
Fuair Yourcenar saoránacht Mheiriceánach sa bhliain 1947, ag tapú na deise sin lena hainm a athrú go Yourcenar go hoifigiúil den chéad uair. D'fhan Yourcenar ar an oileán i ndiaidh bhás a comrádaí agus ina dhiaidh sin go dtí a bás féin.
Le labyrinthe du monde
Sa bhliain 1974, thosaigh foilsiú tríolóige léi ar a dtugtar Le labyrinthe du monde. Cé go dtugtar “cuimhní cinn” orthu go minic, séard atá iontu ná stair a sinsir siar go haimsir na gCeilteach agus na Rómhánach i bhFlóndras: cuir síos leathan ar shaol na haimsire úd i dtosach an scéil, ansin ábhar bunaithe ar insint béil a muintire agus ar cháipéisí a bhaineas leo, agus ag an deireadh, a cuimhní féin.
Príomhshaothair
I bhFraincis. Níor aistríodh scríbhinn ar bith de chuid Yourcenar go Gaeilge go fóill.
Patella (gastrapóid)
Is géineas de chuid na moileasc gastrapódach é Patella, san fhine thacsanomaíoch Patellidae. Tugtar bairneach ar bhaill den ghéineas seo,, cé go bhfuil an t-ainm céanna in úsáid ar speicis eile nach bhfuil dlúthghaol tacsanomaíochta acu le Patella; féach Bairneach.
An Guth
Sa dá eagrán tosaigh bhí dánta le Meg Bateman, Ciaran Carson, Michael Davitt, Louis de Paor, Rita Ann Higgins, Gearóid MacLochlainn, Aonghas MacNeacail, Nuala Ní Dhomhnaill, Paul Muldoon, Gabriel Rosenstock, Iain Mac a' Ghobhainn agus Ruaraidh MacThòmais. Aistrítear dánta ó Ghréigis, ó Rúisis, ó Sheicis, ó Fhraincis, ó Spáinnis agus ó theangacha eile.
150 (uimhir)
Is é 150 an uimhir nádúrtha tar éis 149 agus roimh 151.
Áed Ua Crimthainn
Beatha agus saothar
Is dócha gurbh é Áed staraí an rí Diarmait Mac Murchada. Sa Leabhar Laighneach is cosúil go raibh sé ar an gcéad scoláire a bhain feidhm as an abairt “rí Érenn co fressabra” (rí na hÉireann go freasúra), abairt a mbainfeadh a lán eile feidhm aisti ina dhiaidh sin.
The Holiday
Scannán is ea The Holiday (2006).
Carraig an Mhuilinn
Is baile suite i gContae Chorcaí í Carraig an Mhuilinn.
Horncastle, Lincolnshire
Is baile suite i Lincolnshire é Horncastle. Bhí 6,815 duine ina gcónaí i Horncastle sa bhliain 2011.
Cúige Novosibirsk
Is cúige de chuid na Rúise é Cúige Novosibirsk.
Cúige Kemerovo
Is cúige de chuid na Rúise é Cúige Kemerovo.
Little Coates
deas|250px|thumb|Little Coates Is baile suite i Lincolnshire é Little Coates.
Fialuch Zacatecan
Is speiceas creimire í an fhialuch Zacatecan (Peromyscus difficilis) san fhine Cricetidae. Tá sí le fáil i Meicsiceo amháin, agus ní mheastar í a bheith i mbaol.
Himno Nacional de Chile
== Liricí ==
Jenny Lind
Beathaisnéis
mion|Chéad cheolchoirm Jenny Lind i Meiriceá, ar 11 Meán Fómhair 1850 in Castle Garden, [[Nua-Eabhrac (cathair)|Cathair Nua-Eabhrac]]
Déchont
Gaolta
Ní léir go fóill cén gaol atá ag na déchoint le chéile. Deir Cavalier-Smith go mbaineann Excavata agus Rhizaria leis na Cabozoa agus Archaeplastida agus Chromalveolata le Corticata, ach cuireann staidéar amháin eile ar a laghad in iúl go mbaineann Rhizaria agus Chromalveolata le haon chraobh amháin.
Arthur Wellesley, 1ú Diúc Wellington
Gníomhaíocht mhíleata
Chaith sé tamall ina aide-de-camp do dhá Lord Lieutenant in Éirinn.
Príomh-aire
Bhí Wellesley ina phríomh-cheannasaí ar arm na Breataine go dtí gur cailleadh é in 1852.clé|mion|Phós sé Kitty Pakenham san Eaglais Naomh George, 1806
Antonio José Cavanilles
A shaol
Thaistil sé trí chuid de Leithinis na hIbéire ag iniúchadh agus ag clárú an flóra dhúchasaigh. Tháinig sé ar roinnt speiceas nua agus ag cur tráchtas i sé imleabhar le chéile, mar atá Icones et descriptiones plantarum quae aut sponte in Hispaniae crescunt, aut in hortis hospitantur (1791-1804). Scrúdaigh sé freisin flóra Mheiriceá Theas agus thiomsaigh sé Glosario de botánica en cuatro lenguas (1795-1798).
Thomas Cavalier-Smith
Is ollamh le Bitheolaíocht Éabhlóideach é Thomas (Tom) Cavalier-Smith FRS, FRSC, NERC (r. 21 Deireadh Fómhair 1942), ins an Roinn Zó-eolaíochta, Ollscoil Oxford. Tá a lán scríofa aige faoi chatagórú na bprótaisteach nó Protista.
Ocsatáinis Auvèrnhe
Gnéithe sainiúla
Saintréithe chanúintí an deiscirt:
Bowling Park, Bradford
deas|250px|thumb|Bowling Park Is páirc uirbeach suite i mBradford í Bowling Park.
Tliongánaigh
thumb|Daoine de lucht adhartha an Star Trek i mbréagriocht na dTliongánach
Earnán Ó Maille
Scríobh Ó Máille dhá leabhar fhiúntacha fa dtaobh de ár tháinig air nuair a bhí sé ina óglach poblachtach.
Ceantar Féinrialaitheach Agin-Buiriáit
right|thumb|250px Ba ceantar féinrialaitheach é Ceantar Féinrialaitheach Agin-Buiriáit. Ar 1ú Márta 2008, tiocfaidh an ceantar seo le chéile le Cúige Chita mar Críoch Zabaykalsky. Sa bhliain 2002, bhí cónaí ar 45,149 Buiriátach agus 25,366 Rúiseach sa cheantar.
Seanfhocal
mion|[[An Bíobla|An Bíobla: Leabhar na Seanfhocal]] Abairt ghonta is ea an seanfhocal a úsáidtear sa ghnáthchaint le fírinne a chur in iúl atá bunaithe ar shaoltaithí an chine dhaonna nó ar thuiscint thraidisiúnta an duine ar an saol.
Uppsala
Sa bhliain 2008, bhí 144,839 duine ina gcónaí in Uppsala, de réir mar a roghnaíonn an rialtas áitiúil teorainneacha an áitribh lárnaigh a shainaithint (an daonra a thugann lárionad staidrimh na Sualainne, nó Statistiska centralbyrån, tá sé níos ísle, toisc nach n-áiríonn an lárionad na bruachbhailte úd Sävja, Lugnet agus Kuggbro mar chuid den áitreabh chathartha).
Lárionad tábhachtach cultúrtha a bhí in Uppsala riamh, a bhuí leis an ollscoil a bhfuil traidisiún fada aici. Is féidir, fiú, Gaeilge, Sean-Ghaeilge, agus Breatnais a fhoghlaim san ollscoil.
Lá Lúnasa
Ainmníodh Lúnasa as Lugh, nó Lú, duine de na déithe ba thábhachtaí a bhí ag na sean-Cheiltigh, ní amháin in Éirinn ach ar fud na hEorpa. Mar shampla i Sasana agus tíortha eile, ceiliúrtar Lammas Day, Lammastide nó Loaf Mass Day i mBéarla ag an am céanna.
Achadh Mór (Contae Liatroma)
Is baile suite i gContae Liatroma é Achadh Mór. Bhí 620 duine ina gcónaí in Achadh Mór sa bhliain 2006.
Anailís bhunúsach
Léiríonn an anailís bhunúsach luach an ghnólachta. Thig le gnólachtaí eile, agus daoine eile an t-eolas seo a úsáid chun cinneadh a dhéanamh, mar shampla, faoi iasacht a thabhairt dóibh nó chun scaireanna a cheannach ann. Thig leis an comhlacht é féin an clár comhardaithe agus an anailís bhunúsach a úsáid chun cinneadh a dhéanamh faoin todhchaí.
CLG Séamus Mac Stiofáin (Cill Chainnigh)
Is club Cumann Lúthchleas Gael i bparóiste Naomh Pádraig, i gCathair Chill Chainnigh é CLG Séamas Stiofáin.
168 (uimhir)
Is é 168 an uimhir nádúrtha tar éis 167 agus roimh 168.
Beárnaraigh Beag
mion|250px|clé|Traigh an Teampaill Is oileán é Beárnaraigh Beag, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, in Albain.
Markham
mion|325px|Markham: radharc ón aer a thaispeánann an chuma fhobhailteach atá ar an mbaile Is cathair i Ontario Markham. I 2011 bhí 301,709 ag maireachtáil sa chathair. Is í an séú dhéag cathair is mó I gCeanada.
Lady Sings the Blues
Traic Liosta
Is iad seo na hamhráin:
172 (uimhir)
Is é 172 an uimhir nádúrtha tar éis 171 agus roimh 173.
Róiséad (luibheolaíocht)
Cosaint
deas|mion|Róiséad de dhuilleoga an Agave americana
Dunnes
Stair
Bhunaigh sean-Bhen Dunne an comhlacht i gCorcaigh sa bhliain 1944. Tá a ainm á athrú ó "Dunnes Stores" chuig "Dunnes" de réir a chéile.Thosaigh an pháirt bia den chomhlacht sna 1960idí.
Howard Gordon
Is léiritheoir teilifíse agus scríbhneoir scripte é Howard Gordon a rugadh ar an 31 Márta 1961. D'fhorbair sé an tsraith Homeland in éindí leis an léiritheoir Alex Gansa, a raibh siad ag obair le chéile na huaire dheiridh ar nós sraitheanna mar The X-Files.
Lena Meyer-Landrut
Fuair Lena a hAbitur sa Ghearmáin (cosúil leis an Ardteistiméireacht) i mí Meitheamh 2010 nuair a chríochnaigh sí le meánscoil IGS Roderbruch Hannover.
Póilíní Airm na Paraná
Is fórsaí cúltaca agus coimhdeacha de chuid Arm na Brasaíle iad Póilíní Airm Paraná, agus is cuid den Chóras Slándála Poiblí agus Coimirce Sóisialaí sa Bhrasaíl iad. An phríomhaidhm atá acu ná póilíneacht choisctheach a dhéanamh chun ord poiblí a choinneáil i Stát Paraná.
Comhdháil Potsdam
mion|clé|[[Winston Churchill, Harry Truman, agus Iósaf Stailín]] Comhdháil Potsdam a thugtar ar chruinniú mullaigh idir cinn rialtais na Stát Aontaithe, na Ríochta Aontaithe agus na Rúise (" an Triúr Mór") a bhí ar siúl ó 17 Iúil – 2 Lúnasa 1945. Reáchtáladh an chomhdháil, an chomhdháil iarchogaidh is mó idir na Comhghuaillithe, i Schloss Cecilienhof, pálas i bPotsdam na Gearmáine.
Des Moines, Iowa
Is é Des Moines príomhchathair agus an chathair is mó in Iowa.
Aicmiú eolaíoch
Sainmhíniú
Rangaítear rudaí beo i dtrí Ríocht san tacsanamaíocht nua-aimseartha mar seo a leanas;
Herbert Hall Turner
Réalteolaí agus seismeolaí Sasanach ab ea Herbert Hall Turner a rugadh i Leeds ar an 13ú Lúnasa 1861 agus a fuair bás i Stócólm ar an 20ú Lúnasa 1939. Bhí sé ina Ollamh le Réalteolaíocht (Ollúnacht Henry Savile) in Ollscoil Oxford, agus é i gceannas ar Réadlann Radcliffe, ón mbliain 1893 go lá a bháis.
Sa réalteolaíocht, d'ainmnigh sé an t-aonad faid úd parsoic. Sa tseismeolaíocht, ba eisean a d'aithin roimh aon duine na creathanna talún le fócas domhain (na creathanna talún plútónacha).
Dlí Wien
Nuair a théitear ábhar go dtí ardteocht, astaítear speictream solais infheicthe chomh maith le radaíocht infridhearg. De réir mar a ardaíonn teocht dhromchla an ábhair, aistríonn buaic speictream an tsolais chuig tonnfhaid níos giorra de réir a chéile: is é sin, athraíonn dath an tsolais ó dhearg go buí. Ainmnithe as Wilhelm Wien.
Bonnán na Nua-Shéalainne
Speiceas díofa agus diamhair den chorr réisc san fhine Ardeidae is ea bonnán na Nua-Shéalainne (Ixobrychus novaezelandiae) Bhí sé dúchasach sa Nua-Shéalainn agus taifeadadh beo é sna 1890idí.
SuperValu
Earraí agus seirbhísí
Tá trí bhranda acu le haghaidh a gcuid earraí: SuperValu, an gnáthbhranda; SuperValu Nice Price, branda lascaine; agus SuperValu Supreme, branda a bhfuil na hearraí ar ard-chaighdeán.
Charleston, Virginia Thiar
Is é Charleston príomhchathair agus an chathair is mó i Virginia Thiar, stát in oirthuaisceart na Stáit Aontaithe.
Cumann Peile na hÉireann
Sacar
Tá peil (nó sacar) ar cheann de na spóirt is sine ar domhan. Tá aon imreoir déag ar an bhfoireann peile. Tá cúl báire amháin ann. De ghnáth bíonn ceathrar cosantóirí, ceathrar imreoir lár páirce, agus beirt tosaithe. Tá seacht n-ionadach ar an binse na n-ionadaithe i ngach cluiche. Is féidir le gach foireann trí ionadach a ainmniú i ngach cluiche. Tá réiteoir amháin beirt agus maor líne i ngach cluiche. Maireann cluichí peile nócha nóiméad agus tarlaíonn an sos leath ama tar éis daichead a cúig nóiméad agus faigheann na himreoirí sos cúig nóiméad déag. De ghnáth bíonn an pháirc peile céad fiche slat ar fad agus tá sé seachtó cúig slat ar leithead.
Scóráil
Is é aidhm an chluiche cúil a scóráil. Chun cúl a scóráil caithfidh an liathróid a bheith os cionn na líne. Chun an cluiche a bhuachan caithfidh an fhoireann níos mó cúil a scóráil ná an fhoireann eile. De bharr seo faigheann siad trí phointe. Má thagann deireadh leis an gcluiche agus scóráil an dá fhoireann an líon céanna cúil, faigheann an dá fhoireann pointe amháin. Mura bhfuil aon cúil scóráilte sa chluiche ní fhaigheann siad aon phointí.
Ionad oiliúna náisiúnta Chumann Peile na hÉireann
Bunaíodh Ionad oiliúna náisiúnta Chumann Peile na hÉireann sa bhliain 2015. Tá sé lonnaithe ar an gCampas Náisiúnta Spóirt. Tá cúig pháirc peile agus páirc uile-aimsire amháin ann.
Taisce Cheol Dúchais Éireann
Is ansin atá an bailiúchán is mó dá bhfuil ann de cheol dúchais na hÉireann, agus an bailiúchán is mó faisnéise ar an gceol. Tá an Taisce ina phríomhionad chun taitneamh a bhaint as an gceol agus chun staidéar a dhéanamh air.
Cúige Irkutsk
Is cúige de chuid na Rúise é Cúige Irkutsk.
Patrick Browne (Maigh Eo)
Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Browne (1888 - 24 Iúil 1970). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Institiúid an Teampaill
Is músaem, institiúid taighde agus ionad oiliúna in Iarúsailéim í Institiúid an Teampaill nó Machon HaMikdash in Eabhrais (Eabhrais: מכון המקדש). Yisrael Ariel a bhunaigh í sa bhliain 1987. Tá an institiúid tiomnaithe do Theampall Naofa na nGiúdach: Chéad agus Dara Teampall na staire agus an Tríú Teampall. Rinne an Raibí Ariel pleananna an Teampall a atógáil ar Chnoc an Teampaill, suíomh an chéad dá theampall. Cuspóir conspóideach é seo toisc áiteanna naofa Moslamacha a bheith ar an gcnoc céanna, Cruinneachán na Carraige mar shampla. Déanann an Institiúid taighde agus athdhéanamh ar réada agus éadaí deasghnácha a bhíodh in úsáid sa dá sheanteampall anallód, de réir an Bhíobla.
Lidl
Stair
Is é an grúpa Schwarz úinéir an chomhlachta.
184 (uimhir)
Is é 184 an uimhir nádúrtha tar éis 183 agus roimh 185.
Earrach
An tEarrach in Éirinn
Tosaíonn an tEarrach ar an gcéad lá de mhí an Mhárta in Éirinn anois, agus leanann ar aghaidh go dtí deireadh mhí Bealtaine. Ag an am seo tosaíonn ainmhithe agus plandaí ag dúiseacht tar éis dóibh a bheith ina gcodladh ar feadh geimhreadh fada. Éiríonn an aimsir níos teo agus na laethanta níos faide.
Atlanta, Georgia
Is í Atlanta príomhbhaile Chontae Fulton agus tá cuid bheag den chathair suite i gContae DeKalb freisin.
Kylie Jones
Is damhsóir Briotanach í Kylie Jones McAlister. Ba dhamhsóir ar Strictly Come Dancing í. Is múinteoir damhsaíochta í in Surrey.
Dúlamán (amhrán)
mion|Tháinig clú ar "Dúlamán" sna 1970idí leis an leagan de chuid [[Clannad]] Is amhrán Éireannach é Dúlamán.
Samhradh
Eolaíocht
Cuireann sé seo leis na hathruithe aeráide is bun leis na séasúir éagsúla sna leathsféir, samhradh sa leathsféar theas nuair atá sé ina gheimhreadh sa leathsféar thuaidh, agus a mhalairt.
Brandenburg
Na Ceantair
Tá 4 cathair gan cheantar:
Flodaigh, Loch Róg
Is bearna cósta é Flodaigh, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, in Albain.
Sneachta
300px|thumb|Sneachta Saghas frasaíochta atá i gceist le sneachta. Titeann calóga sneachta anuas as na scamaill. Sneachd a deirtear i nGaeilge na hAlban.
Oskar Schindler
clé|mion|Cuimhneachán: Regensburg (Bayern)
Saol
Bhí Schindler ina chónaí i Regensburg tar éis an Dara Cogadh Domhanda ar feadh tréimhse ghearr, gan pingin rua; ansin chaith sé seal i München agus chuaigh ar sé imirce go dtí An Airgintín sa bhliain 1948. Tháinig sé ar ais i 1958, ach theip na gnóanna a bhí aige sa Ghearmáin freisin.
Gaeltacht Thuaisceart an Oileán Úir
Stair
Cheadaigh an tAire O Cuív €20,000 ($28,835 CAD) don Ghaeltacht ar mhaithe le hoiliúint do mhúinteoirí. Tuairiscíodh an scéal ar TG4 (Teilifís Gaeilge), ar an BBC agus ar na meáin i gCeanada (BBC).
195 (uimhir)
Is é 195 an uimhir nádúrtha tar éis 194 agus roimh 196.
An Ísiltír i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Ghlac An Ísiltír páirt i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse don chéad uair sa bhliain 1956.
Frank Wilczek
Fisicí teoiriciúil a saolaíodh ar an 9 Aibreán 1951 i Mineola, Nua-Eabhrac is ea Frank Wilczek. Sa bhliain 2004, le David Gross is David Politzer, bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice as a shaothar taighde ar an bhfórsa núicléach láidir, agus an léiriú go bhfuil saoirse asamtóiteach i dteoiric an fhórsa láidir (crómaidinimic chandamach) is go méadaíonn an fórsa seo idir dhá chuarc de réir mar a bhogann siad amach óna chéile.
Haváí
Teanga
Bhí 24,042 cainteoir Haváise i Stáit Aontaithe Mheiriceá (Daonáireamh, 2008) agus formhór díobh lonnaithe ar oileáin Haváí. Níl ach 0.1% de dhaonra Haváí ina gcainteoirí dúchais Haváise, áfach, agus an t-oileán Ni’ihau a bhfuil daonra 180 ann, an t-aon oileán as ocht gcinn ina bhfuil an teanga á labhairt ag formhór na ndaoine.
Is é Haváí an t-aon stát i Stáit Aontaithe Mheiriceá (SAM feasta) ina bhfuil stádas oifigiúil stáit ag teanga dhúchais, rud a baineadh amach sa bhliain 1978. Cosúil le teangacha dúchasacha eile i SAM, tá an Haváis faoi bhrú ollmhór ón mBéarla.
Nadúr
Is as Haváí ó thús é an Nene, agus is é an gé is teirce ar domhan.
An Fharóis
Fuaimniú
Maidir leis na consain, déantar [dʒ] den "g" roimh ghutaí tosaigh agus roimh "j" an litrithe: gestir [ˈdʒɛstɪɹ] "cuairteoirí". Ar an mbealach céanna, déantar [tʃ] den "k" san áit chéanna.
Litríocht
Ba í an Danmhairgis príomhtheanga na scríbhneoirí Farócha go dtí le déanaí. Scríobh William Heinesen (1900-1991) a chuid saothar sa teanga sin, cé gurb iad Oileáin Fharó a thug inspioráid dá chuid scríbhinní. Cé go raibh Heinesen ag scríobh as Danmhairgis, bhí sé go tréan ar son athbheochan na seanteanga, agus nuair a gearrliostaíodh é do Dhuais Nobel sa Litríocht, scríobh sé litir chuig Acadamh na Sualainne ag impí orthu a ainm a bhaint den liosta, nó bhí sé barúlach go ndéanfadh sé dochar do litríocht na Faróise dá mbronnfaí an duais ar scríbhneoir Danmhairgise ó na hoileáin. Is é Heðin Brú (fíorainm: Hans Jacob Jacobsen, 1901-1987) scríbhneoir clasaiceach na teanga, agus is é Rói Patursson mórscríbhneoir agus mórfhile ár linne féin. Scríbhneoir tábhachtach eile é Gunnar Hoydal, ailtire agus scríbhneoir a rugadh sa bhliain 1941 i gCóbanhávan nuair a bhí an Danmhairg forghafa ag na Naitsithe. Scríbhneoir bisiúil mná í Marianna Debes Dahl a saolaíodh í Vestmanna (oileán Streymoy) sa bhliain 1947. Chuaigh sí le gluaiseachtaí radacacha na seascaidí agus na seachtóidí, rud atá le haithint ar a cuid scríbhinní, agus í ag cur in aghaidh an chiníochais, na hapairtéide agus na téisclime cogaidh. Tá sí tar éis breis is fiche leabhar a fhoilsiú, cuid acu do na daoine fásta, cuid acu do na daoine óga, agus cuid eile fós, an chuid is mó b'fhéidir, do na páistí.
Wanted (scannán 2008)
Scannán is ea Wanted (2008).
August Strindberg
An Chéad Phósadh
Faoin am seo a casadh Siri von Essen ar Strindberg. Ba as an bhFionlainn do Siri, agus bhí sí pósta cheana, ach mar sin féin, thit Strindberg i ngrá léi, agus mheall sé óna fear céile í - ó bhí mná luí ag an bhfear céile chomh maith, ní raibh an pósadh i bhfad ag dul ar neamhní. Phós Siri agus Strindberg sa bhliain 1877. Bhí Siri ag iompar clainne nuair a phós siad, ach níor mhair an leanbh i bhfad. Saolaíodh triúr eile dóibh: Karin (1880), Greta (1881), agus Hans (1884).
Géarchéim "Inferno"
clé|mion|1899 I ndiaidh an cholscartha, chuaigh Strindberg go Beirlín agus shocraigh sé síos ansin go ceann tamaill. Bhí cairde aige ansin cosúil le hEdvard Munch, an dealbhóir Ioruach, nó Adolf Paul, an file Sualannach a chuaigh leis an nGearmáinis mar theanga scríbhneoireachta sa deireadh. Rinne Laura Marholm, bean chéile Ghearmánach an fhile Shualannaigh Ola Hansson, iarracht le saothar Strindberg a chur in aithne do mhuintir na Gearmáine, ach faoin am seo bhí Strindberg chomh craiceáilte is gur shíl sé go raibh Marholm ag féachaint le hé a chur i dteach na ngealt. Phós sé bean óg Ostarach, iriseoir mná darbh ainm Friederike "Frida" Uhl, agus rugadh iníon dóibh, Kerstin, ach ina dhiaidh sin, chuaigh Strindberg as a mheabhair ar fad - buaileadh le síocóis pharanóideach é. Níos déanaí, thug Strindberg cur síos ar an ngéarchéim seo ina shaol - "géarchéim Inferno" nó Infernokrisen - sa leabhar dírbheathaisnéiseach úd Inferno. clé|mion|1901 Sna blianta 1893-1896, bhí cónaí ar Strindberg san Ostair cuid mhór den am - mar shampla, chaith sé seal in Dornach, áit a raibh teach ag tuismitheoirí mháthair a mhná céile, in aice le hAmstetten, chomh maith le bailte beaga eile sa cheantar chéanna - agus ba ansin a fuair sé an taispeánadh ó Ifreann ba chéadchomhartha don tsíocóis. Ina dhiaidh sin, chuaigh sé go hYstad i ndeisceart na Sualainne, agus thug sé cuairt ar a chara, a dochtúir Anders Eliasson. Thug sé a aghaidh ar Pháras ansin, agus nuair a bhí cónaí air in Óstán Orfila sa chathair sin, tháinig an tsíocóis anuas air i ndáiríre. Shíl sé go raibh drong brionnóirí ag bagairt air, agus d'éalaigh sé i mbéal na séibe go Dieppe, áit a raibh cairde leis ina gcónaí. Shamhlaigh sé go raibh torann aisteach le cloisteáil ina thimpeall, agus chreid sé go raibh Stanisław Przybyszewski, scríbhneoir Polannach a raibh aithne aige air i mBeirlín, ag iarraidh dochar éigin a dhéanamh dó le gléasra teicneolaíoch. clé|mion|1908 Chaith Strindberg tréimhse i dteach a chara Anders Eliasson in Ystad arís faoi dheireadh an tsamhraidh 1896. Ina dhiaidh sin, shocraigh sé síos i Lund, cathair ollscoile i ndeisceart na Sualainne. Ansin a bhreac sé síos an leabhar úd Inferno. Sa bhliain 1898, buaileadh deirfiúr an scríbhneora, Elisabeth Strindberg, le dúlagar intinne agus le paranóia - dealraíonn sé go raibh claonadh áirithe i leith ghalair na hintinne i ndúchas na muintire acu - agus fuair sí bás sa bhliain 1904 i ngealtlann Uppsala. Chuaigh galar na deirféar go mór i gcion ar Strindberg, agus scríobh sé faoi ina dhráma Påsk ("An Cháisc").
A Shaothar
Scríobh Strindberg timpeall ar thrí scór dráma, deich n-úrscéal, deich ndíolaim gearrscéalta agus ocht míle litir ar a laghad, rud a chiallaíonn go raibh sé ar dhuine de na scríbhneoirí is bisiúla i stair liteartha na Sualainne. Bhí baint ag a shaothar leis na sruthanna smaointe go léir a raibh tábhacht leo sa tSualainn i ndeireadh na naoú haoise déag.
Fletcher Christian
Master's mate ab ea Fletcher Christian (25 Meán Fómhair 1764 – 20 Meán Fómhair 1793) ar bord HMS Bounty i rith an t-aistear na Lieutenant William Bligh go Taihítí i rith 1787–1789 le haghaidh crann torthaí aráin. Sa cheannairc ar The Bounty, thapaigh Christian ceannasaíocht an long as Bligh ar an 28 Aibreán 1789.
Bonnán cainéaldathach
Dáileadh
Tá raon an-mhór ag an speiceas ar fud na hÁise; tá líonta pórúcháin ón India go dtí an Indinéis. Chuaigh fánaithe go dtí an Mhicrinéis, na Séiséil agus an Afganastáin, i measc áiteanna eile. Tá meastacháin daonra domhanda neamhchinnte, ach bíonn idir 130,000 agus 2,000,000 acu ann.
Crainn snámha Bhundúchasacha
Tógáil
Bhraith buanseasmhacht an tsoithigh seo ar an saghas adhmaid a bhí inti. Is iomaí saghas crann a d’úsáidfí de réir na háite, ach bhíodh an-aird ag na Bundúchasaigh ar láidreacht an adhmaid.
American Idol (sraith 16)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag Simon Fuller é American Idol nó American Idol XVI, a tosaíodh i Stáit Aontaithe Mheiriceá sa bhliain 2002. Chraol sé ar ABC. Thosaigh an séú sraith déag American Idol ar 11 Márta 2018 agus chríochnaigh sé ar an 21 Bealtaine, 2018.
Cúscraid
Sa Rúraíocht i Miotaseolaíocht na nGael, mac Chonchúir mhic Neasa ba ea Cúscraidh Meann Mhacha (Sean-Ghaeilge Cúscraid Mend Macha).
Cluichí Oilimpeacha Speisialta
mion|Comórtas Domhanda Samhraidh na gCluichí Oilimpeacha Speisialta 2003 i m[[Baile Átha Cliath]] Is éard is Cluichí Oilimpeacha Speisialta ann ná cluichí do dhaoine le míchumas intleachta. Tá na Cluichí Oilimpeacha Speisialta tábhachtach do dhaoine le míchumas intleachta mar go dtugann sé seans dóibh páirt a ghlacadh sa phobal agus tugann sé misneach agus féinmhuinín dóibh. Tá ról oideachasúil ag na na Cluichí chun tionchar a imirt ar mheon i leith daoine faoi mhíchumas in Éirinn agus chun tionchar díreach a imirt ar obair scoile agus taobh istigh den earnáil oideachais. clé|mion|[[tógáil meáchan i mBÁC i 2003]]
Cluichí Oilimpeacha Speisialta Éireann
Tá eolas le fáil anseo faoi na gníomhaíochtaí tiomsaithe airgid atá acu agus cén chaoi gur féidir le duine tabhartas airgid a thabhairt. clé|mion|[[sonóg i Shanghai, 2007]]
Hugh Law
Polaiteoir Éireannach ab ea Hugh Law (1872 - 1 Aibreán, 1943). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal.
Holy Trinity Church, Coventry
deas|250px|thumb|Holy Trinity Church Is eaglais suite i gCoventry í Holy Trinity Church.
Intriachtaí
Graiméar Gaeilge na mBráithre Críostaí
Tá roinnt intriachtaí ríshuimiúla i nGraiméar Gaeilge na mBráithre Críostaí.
Lambeth
Is baile é Lambeth atá suite sa bhuirg London Borough of Lambeth, Londain Theas.
209 (uimhir)
Is é 209 an uimhir nádúrtha tar éis 208 agus roimh 210.
Rotherhithe
Is baile é Rotherhithe atá suite sa bhuirg London Borough of Southwark, Londain Theas.
Timothy Sheehy (Corcaigh)
Polaiteoir Éireannach ab ea Timothy Sheehy (2 Nollaig 1855 - 5 Samhain 1938). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal.
Eala
Is éan í an eala. Is Anatidae iad na lachain, na géanna agus na healaí. Úsáidtear an focal céanna, eala, i nGaeilge na hAlban.
Bonnán caol
Is corr réisc bheag é an bonnán caol (Ixobrychus exilis), an comhalta is lú den fhine Ardeidae ar fáil i gCríocha Mheiriceá.
Simon Adebisi
Carachtar sa dráma teilifíse Oz is ea Simon Adebisi, páirt a rinne Adewale Akinnuoye-Agbaje. HBO a thaispeáin an dráma agus é ag cur síos ar chóras trialach géibhinn in Em City, cuid d'Oz.
Fergus mac Róich
Tá páirt ag mac le Fearghas, Fiachra Cáech, i roinnt scéalta. Maraítear é agus é ag déanamh iarrachta saol Naoise a shábháil.
Áth an Daimh
Is baile fearainn suite i gContae Ard Mhacha é Áth an Daimh.
Sord
Oideachas
·     Church of Ireland, Old Borough National School, Bóthar an Teampaill
Eacnamaíocht
mion|188x188px|An t-ionad siopadóireachta Pavilions Tá ionad siopadóireachta i lár Shoird. Pavilions, Swords an t-ainm atá air, agus tá sé ar cheann de na siopalanna is mó i mórcheantar Bhaile Átha Cliath. Osclaíodh é sa bhliain 2001. Tá pictiúrlann, bialanna agus siopaí istigh ann.
Spórt
1) An club Peil Ghaelach: Fine Ghallian, a bhunaíodh sa bhliain 1884. Daichead foireann peil ghaelach, iománaíocht agus camógaíocht atá ann. Sa bhliain 2018, bhuaigh na cailíní U/17 Craobh Bhaile Átha Cliath.
To Hell or Barbados
Is albam le Damien Dempsey é To Hell or Barbados. Eisíodh é in Éirinn agus sa RA ar an 1 Meitheamh 2007. Sheinn Damo in Vicar St. an oíche chéanna leis an eisiúint.
Alexander Kerensky
mion|clé|264x264px|Alexander Kerensky Polaiteoir Rúiseach ab ea Alexander Kerensky (Rúisis: Алекса́ндр Фёдорович Ке́ренский, Aleksandr Fëdorovič Kerenskij; 4 Bealtaine 1881 – 11 Meitheamh 1970 i Nua Eabharc), idir oifigeach agus réabhlóidí. Bhí sé i gceannas ar Shóivéid Petrograd ar dtús, agus ansin ar Rialtas Sealadach na Rúise i ndiaidh Réabhlóid na Feabhra.
Tearmann
Theith Kerensky as an tír nuair a shealbhaigh na Boilséivigh an chumhacht. Fuair sé tearmann ar dtús sa Fhrainc. Theith sé arís sa bhliain 1940 nuair a bhrisih an Dara Cogadh Domhanda amach.