cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Segway PT
right|mion|Aireagóir an Segways, [[Dean Kamen.]] Is iompróir pearsanta é an Segway Personal Transporter (Segway PT). Tá dhá roth air agus coimeádann sé an duine a bhíonn ag taisteal air cothrom trí ríomhairí agus gíreascóip. Claonann daoine ar aghaidh chun gluaiseacht ar aghaidh, claonann siad siar chun taisteal siar. Castar é trí cuaille láimhe a chlaonadh clé nó deas. Tá luas 20.1 km san uair ag Segwayanna. D'airg Dean Kamen é. Nochtadh don saol mór é ar an 3ú de Nollag 2001. Díoladh don chéad uair i 2002. Táirgeann an chuideachta, Segway Inc. atá lonnaithe i mBedford, New Hampshire i Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Quentin Bryce
Is í Quentin Bryce Ard-ghobharnóir na hAstráile. Is í ionadaí bhanríon (nó rí) na Ríochta Aontaithe í.
Dáithí Ó Sé
Saol pearsanta
Tá cónaí ar Dháithí i nGaillimh faoi láthair. Phós sé a bhean chéile Rita Talty i nDaingean in 2012. Bhuail an bheirt lena chéile in 2008 i dTrá Lí, nuair a ghlac Rita páirt sa gcomórtas Rose of Tralee mar ionadaí stát New Jersey. Bhí gúna dearg á chaitheamh aici nuair a chonaic Dáithí í den chéad uair. Bhí an bheirt mar chairde ar feadh tamaill sular thosaigh siad ag siúl amach lena chéile. Dúirt Dáithí nár shiúil sé amach riamh le cailín ón chomórtas roimh Rita. Tá mac amháin ag Dáithí agus Rita: Micheál Óg. Rugadh Micheál Óg ar Lá Fhéile Pádraig in 2012.
Cloch Oghaim Chluain Muirís
mion|Cloch Oghaim Chluain Muirís
Cur síos
Chonaic Korlev san inscríbhinn: agus mhol Gippert (1978):
Maláire
Leigheas
Níl aon leigheas uirthi: ní féidir ach na siomptóim a mhaolú agus na seadáin sa cholainn a choimeád faoi smacht leis na córacha leighis atá ar fáil. Le fada bhíodh dhá uirlis ann chun an mhaláire a chloí: an fheithidicíd DDT a chraobhscaoi!eadh ar fud na dúiche chun na muiscítí a mharú, agus an druga clórachuineon mar cóir leighis ar dhaoine galraithe. Cheap daoine sna 1960idí go raibh an lámh in uachtar faighte ar an maláire, ach tá cineálacha muiscítí tagtha chun cinn le tamall atá imdhíonach ar DDT, agus iad go flúirseach san Afraic anois. Níl aon vacsaín a d'fheidhmeodh i gcoinne na maláire, agus tá sí ag dul i dtreise arís san Afraic, ag bagairt tubaiste ar na daoine ansin. Anois, áfach, tá dóchas ag na taighde oirí gur féidir an innealtóireacht ghéiniteach a úsáid chun a fhadhb a réiteach thar am. Scéim mar seo atá á cur i ngníomh ag an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte. Is féidir géin nua ó fheithid eile a chur isteach sa mhuiscít agus é ina ubhán toirchithe. Nuair a fhásann an t-ubhán sin sa mhuiscít, is feithid thrasghéineach í le pé airí a thugann an ghéin nua. Más airí í seo a spreagann córas imdhíonach na muiscíte chun dul i ngleic le seadán na maláire, déanfaidh an mhuiscít féin pé seadáin a bhíonn á n-iompar aici a dhíothú. Níl toradh fós ar an scéim seo. clé|mion
Stáisiún Chaisleán an Bharraigh
Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite i gCaisleán an Bharraigh i gContae Mhaigh Eo é Stáisiún Chaisleán an Bharraigh.
Adenandra
Speicis
Tá thart ar 18 speiceas 'Adenandra' '' anseo, lena n-áirítear:
Contae Wilkes, Carolina Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae Wilkes atá suite i stát Carolina Thuaidh. Sa bhliain 2016, bhí daonra 68,740 duine ann. Is é Wilkesboro a phríomhbhaile contae.
Gleann Lára
Is sráidbhaile é Gleann Lára. Tá sé suite sa Mhuirthead, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
20 Feabhra ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018
19 Feabhra - 20 Feabhra - 21 Feabhra Is é Dé Máirt an 20 Feabhra ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018 an tríú lá déag comórtais agus an t-aonú lá déag a mbronnfar boinn.
John Banville
Saol
Bhí cónaí air i Stáit Aontaithe Mheiriceá i rith an bhliain 1968-9 sular fhill sé ar Éirinn. Earcaíodh é mar fhotheagrathóir ar an nuachtán The Irish Press. I rith an tréimhse seo is ea a chuir sé peann le pár agus a fhoilsíodh an chuid is túisce dá shaothar. Bhí post aige leis The Irish Times freisin.
Tigh Mochua
Is baile suite i gContae Laoise é Tigh Mochua.
Liosta de na Iomaitheoirí The Voice of Ireland (sraith 1)
Kiera Byrne
Is as Guaire, Contae Loch Garman í Kiera Byrne.
Conor McPherson
Drámadóir agus stiúrthóir Éireannach is ea Conor McPherson (6 Lúnasa 1971 a rugadh é ).
Stáisiún Bhaile Brigín
Is stáisiún iarnróid de chuid Iarnród Éireann atá suite i mBaile Brigín i gContae Bhaile Átha Cliath é Stáisiún Bhaile Brigín.
Cuasár
thumb|Cuasár Is éard is cuasár nó réad cuasairéaltach ann (d'fhéadfá "réad réaltchosúil" a thabhairt air freisin) ná réad réalteolaíoch a aithnítear sa teileascóp mar phonc (cosúil le réalta), agus é faoi dheargaistriú láidir. Is é is brí leis an deargaistriú ná an dóigh a n-aistrítear na línte speictreacha i dtreo an deirg faoi thionchar iarmhairt Doppler. Is é an chiall is gnách a bhaint as an scéal ná go bhfuil na cuasáir ag druidim uainn go gasta agus iad suite i bhfad bhfad uainn.
An Claon
Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, Alban é an Claon.
Stáisiún na Sceirí
Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite sna Sceirí i gContae Bhaile Átha Cliath é Stáisiún na Sceirí. Osclaíodh é ar 25 Bealtaine 1844.
Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa I UEFA
Ba é Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 Grúpa I UEFA ceann de naoi ngrúpa UEFA don Cháiliú Corn FIFA an Domhain 2018. Bhí An Íoslainn, An Chróit, An Úcráin, An Tuirc, An Fhionlainn agus An Chosaiv sa ghrúpa.
Cill Maoilchéadair
Stair
Tugann cuid de na deasghnátha a rinne muintir na háite, cosúil le naoi gciorcad deiseal a dhéanamh Domhnach Cásca, nó tolladh poill i gclocha, le fios go bhfuil iarsmaí de reiligiún na gCeilteach iontu; B'fhéidir gur suíomh reiligiúnach a bhí i gCill Maoilchéadair i bhfad sular tháinig an Chríostaíocht.
Sípéir Bergamasco
thumb|240px|Sípéir Bergamasco Madra as Iodálach é sípéir Bergamasco.
Oileán Mhic Dara
Camchuairt
Ó thuaidh, tá an cósta níos airde, an Aill Bhuí a thugtar air. Tá scoilt dhomhain san aill - an Fhuaigh Bheag a thugtar air seo (fuaigh = scoilt). An Sceird Bheag a thugtar ar an bpointe is faide ó thuaidh ar an oileán; an Poll Gorm a thugtar ar an gcuan beag ar an gcósta thuaidh, ansin an Fhuaigh Mhór agus ansin Poll an Gheamaire. An Geamaire a thugtar ar an gcladach anseo. mion Ar chósta thiar theas an oileáin tá bloc mór cloiche a dtugtar Mullán na bhFathach air. Tá creathnach bhreá le fáil ar an gcósta taobh thiar den mhullán.
An Leag Dheirg a thugtar ar an gcuid seo den chósta agus fuair sé a ainm ó dhath dearg na creathnaí nuair a nochtas sí aníos tríd an taoide trá. Deirtear má bhaineann tú creathnach anseo lá breá go mbrisfidh an aimsir.
Aethionema
Sanasaíocht
Tagann an t-ainm Laidine Aethionema ón tsean-Ghréigis αἴθειν “tine a adhaint nó a fhadú” + νῆμα “snáithe, snáth”.
Sir Powys
Tíreolaíocht
Clúdaíonn Powys contaetha stairiúla Sir Drefaldwyn agus Sir Faesyfed, an chuid is mó de Sir Frycheiniog, agus cuid de Sir Ddinbych (stairiúil). Le achar de thart ar 5,200 km 2</Sup>), is é an príomhlimistéar is mó sa Bhreatain Bheag de réir talún agus achair. Tá sé teorantach ó thuaidh le Gwynedd, Sir Ddinbych agus Bwrdeistref Sirol Wrecsam; san iarthar le Sir Ceredigion agus Sir Gaerfyrddin; san oirthear le Swydd Amwythig agus Swydd Henffordd; agus ó dheas le Rhondda Cynon Taff, Bwrdeistref Sirol Caerffili, Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful, Blaenau Gwent, Sir Fynwy agus Castell-nedd Port Talbot.
Is iad na bailte is mó ná Y Drenewydd, Ystradgynlais, Aberhonddu, Y Trallwng, Llandrindod agus Tref-y-clawdd. Tá an dlús daonra is ísle ag Powys as príomhcheantair uile na Breataine Bige. Tá an chuid is mó de Phowys sléibhtiúil agus tá formhór na mbóithre agus na n-iarnród sách mall.
Micheál Ó Nuanáin
Bhí toradh tubaisteach ag Fine Gael in olltoghchán 2002. Níor bhuaigh an páirtí ach 31 shuíochán i gcomparáid le 54 a bhí acu roimh an toghchán. D'éirigh Ó Nuanáin as mar cheannaire an pháirtí ar an lá céanna.
Cumann Lúthchleas Gael
Bunú an Chumainn
Fear é Mícheál Ó Cíosóig a bhí tugtha don Ghaeilge agus bhí an-imní air freisin faoin laghdú a bhí tagtha ar stad na himeartha i gcuid de na cluichí Éireannacha. Shocraigh sé aghaidh a thabhairt ar an gceist agus cluiche na hiománaíochta a thabhairt chun foirfe arís. Chas sé le roinnt daoine eile a bhí chomh díograiseach céanna leis féin. Is de bharr an fheachtais seo a bunaíodh Cumann Lúthchleas Gael ar an gcéad lá de mhí na Samhna 1884 i gCo. Thiobraid Árann. Bhí Charles Stewart Parnell, Mícheál Ó Cíosóig agus Tomás Cróc i measc a phátrún.
Gladstone
Cathair i Queensland is ea Gladstone. Bhí 28,808 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Cadhc
Cadhcáil Slalom
thumb|280px|Slalom Is é an churachóireacht Slalom in uiscí geala ceann de na spóirteanna uisce is suntasaí ina dteastaíonn scil,neart agus misneach.Tá sé ar cheann den dá chomórtas curachóireachta a bhíonn ar siúl ag Cluichí Oilimpeacha an tsamhraidh.Is cadhcáil in uiscí ciúine an comórtas oilimpeach eile. Bhí curachóireacht Slalom mar chomórtas sna Cluichí Oilimpeacha den chéad uair i 1972 in Augsburg sa nGearmáin. Ach níor facthas é arís go dtí 1992 i Seu D'Urgell mar chuid de chluichí Barcelona. O shin i leith, tá céaslóireacht Slalom go rialta ag na Cluichí Oilimpeacha. Is spórt an-iomaíoch é an churachóireacht Slalom agus is í an aidhm a bhíonn leis ná curach nó cadhc a stiúradh tríd cúrsa geataí ar abhainn le uisce sciobthaí ins an am is tapúla atá siad in ann. Is féidir leis an gcúrsa a bheith ar chineálacha éagsúla uisce. Is féidir leo a bheith rite ar uisce sciobthaí nádúrtha nó ar chúrsaí saorga. Tá na cúrsaí saorga seo tógtha go speisialta i gcóir rásaíocht Slalom. In Éirinn tá formhór na rásaí nádúrtha ar choraí de bharr an easpa uisce sciobthaí insroichte. Tá toirt íseal agus déanamh caol ar bháid Slalom chun go mbeidh siad ábalta gearradh tríd an uisce agus fáil tríd cuaillí an gheata. Bíonn cheithre chineál comórtas ann. Déantar tagairt do rásaí oilimpeacha ag úsáid cód simplí, ina seasann K do chadhc as Béarla nó C do churach ceanadach agus seasann an uimhir a bhíonn i ndiaidh an litir don méid céaslóirí. Ins na rásaí Slalom glacann na fir páirt sna rásaí C-1, C-2 agus K-1 ach ní bhíonn ach rásaí K-1 na mban ann.Is de bharr a cuid iomaíocht san gcadhcáil Slalom ins na Cluichí Oilimpeacha a bhfuil cáil bainte amach ag Eadaoin Ní Challaráin as an Spidéal i gCo. na Gaillimhe. Ins na Cluichí Oilimpeacha san Ataen i 2004 tháinig Eadaoin san t-aonú h-áit déag san mbabhta leathcheannais K-1 ach bhí sí áit amháin amach ó áit san mbabhta ceannais.
Ocáidí Rásaíochta eile
Chomh maith leis na Cluichí Oilimpeacha bíonn go leor rásaí fada curachóireacht eile ar siúl.I measc an chuid is mó a bhfuil cáil orthu tá an Sella Descent i dTuaisceart na Spáinne, rás 16.5km ar cuireadh tús leis i 1931, an Liffey Descent (ar an Life), rás 28.2km atá ar siúl in Éirinn ó 1959, an rás uisce ciúin idir-náisiúnta a thosaigh i 1948, ar siúl ar chúrsa 23 míle (37km) síos an abhainn ag Salida, Colorado, agus an Avon Descent san Astráil. Tosaíonn séasúr an rásaíocht in Éirinn i mí Márta agus críochnaíonn i mí Deireadh-Fómhair.
Thomas Romney Robinson
Rugadh é i mBaile Átha Cliath. Múineadh é in Acadamh Béal Feirste, lean sé leis an staidéar i gColáiste na Tríonóide, BÁC, agus bhain sé ánrach amach ansin sa bhliain 1814. Ar feadh cúpla bliain bhí sé mar leas-ollamh le fealsúnacht nádúrtha (fisic). Oirníodh é mar shagart Anglacánach. Sa bhliain 1823 bhain sé an post mar réalteolaí amach ag Réadlann Ard Mhacha, agus bhí cónaí air ansin as sin amach. Bíodh sé ag déanamh taighde réaltheolaíoch agus fisice ansin go dtí a bhás sa bhliain 1882.
Quintus Caecilius Metellus Pius
Saol
Mac Quintus Caecilius Metellus Numidicus ab ea é, a bhfuair a leasainm mar gheall ar a chrábhadh macúil agus a chuid iarrachtaí chun a athair a shaoradh ón deoraíocht. Mar phraetor sa bhliain 89 RC C., ba cheann de na ceannasaithe é in arm na Rómhánach le linn an Dara Cogadh Sóisialta, agus bhain sé clú amach ina throid in aghaidh na Samniteach.
Mol Ní Mhaoileoin (amhrán)
Stair
An meascán den ghreann is den traigéid atá ann, is é faisean na linne is bun leis, nó bhí amhráin den chineál seo á gcumadh go fairsing san am, faoi thionchar O my darling Clementine.
Cloch Oghaim Dhún gCoimín
Cur síos
Tá dochar déanta don taobh thiar. Faightear ceithre chros in scríofa inti, dhá chros ar an taobh theas, ceann amháin ar na taobhanna thiar agus thuaidh araon.
An Cholóim
Is tír i Meiriceá Theas í An Cholóim, le cóstaí ar an Aigéan Ciúin is ar an Aigéan Atlantach.
Iorras Aithneach
Stair
I Lúnasa 2017, bhí suíomh idirlín faoi stair Loch Conaortha in Iorras Aithneach i gConamara curtha i dtoll a chéile ag coiste áitiúil. Bhí imní ar lucht an choiste faoin laghdú mór atá tagtha ar an daonra i Loch Conaortha le blianta agus iad ag iarraidh go gcoinneofaí cuimhne ar na daoine agus ar na nós anna a bhí ann san aimsir a caitheadh.
Stáisiún Chill Fhionntáin
Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite i gCill Fhionntáin i gContae Bhaile Átha Cliath é Stáisiún Chill Fhionntáin.
Mount Isa
Cathair i Queensland is ea Mount Isa. Bhí 18,857 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Homer vs. Dignity
Craoladh an cúigiú eipeasóid, "Homer vs. Dignity", den dara sraith déag The Simpsons ar an 26 Samhain 2000. Scríobh Rob LaZebnik an eipeasóid seo. D'fhéach 15 milliún duine ar an eipeasóid.
Stáisiún Chois Bá
Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite i gCois Bá i gContae Bhaile Átha Cliath é Stáisiún Chois Bá.
Panama
Tá teorainneacha aige le Cósta Ríce ó thuaidh agus leis an gColóim ó dheas. Is í Cathair Phanama an phríomhchathair. Tá 3 mhilliún duine ina gcónaí ann. Tá cóstaí ar an Aigéan Atlantach agus ar an Aigéan Ciúin aige agus is é an nasc idir Meiriceá Láir agus Meiriceá Theas é. clé|mion
Cnoc na Gaoithe
Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, Albain é Cnoc na Gaoithe.
Stáisiún Ghabhal Bhinn Éadair agus Dhomhnach Míde
Is stáisiún iarnróid de chuid Iarnród Éireann atá suite i nDomhnach Míde i gContae Bhaile Átha Cliath é Stáisiún Ghabhal Bhinn Éadair agus Dhomhnach Míde.
Pápa Urban V
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Urban V.
Agrostis
Tugtar agrostis ar ghrúpa mór plandaí i bhfine na bhféar (Poaceae). Faightear na speicis sa ghéineas seo i ngach tír ar domhan, nach mór. Úsáidtear iad go minic i bplásóga.
Buí
Feiceann tú an dath buí nuair a fheiceann tú solas le tonnfhad ceannasach idir 570–580 nm. Príomhdhath dealaitheach is ea é.
Rudolf Virchow
Dlí.
clé|mion Sé an dlí eolaíochta is cáiliúla a rinne sé cur síos ar ná Omnis cellula e cellula (is ó chill a thagann chuile cill) a foilsíodh sa bhliain 1855. Tá an coincheap seo bainteach leis an smaoineamh nach n’éiríon an t-orgánach uilig tinn ach gurb iad na cilliní iad féin a n-éiríonn tinn.
J. M. W. Turner
Ba ealaíontóir Rómánsúil Sasanach é Joseph Mallord William Turner. Rugadh é i Maiden Lane in Covent Garden, Londain, ar an 23 Aibreán 1775. William Gay Turner ab ainm dá athair agus Mary Marshal ab ainm dá mháthair.
Paragua
Stair
Is í Paragua an chéad tír i Meiriceá Theas a d'fhógair neamhspleáchas ar an Spáinn. Tháinig maithe agus móruaisle na tíre le chéile in Asunción ar an 14 Bealtaine 1811 le rialtas a cheapadh do Pharagua, agus ba é Fulgencio Yegros an chéad Uachtarán. Ar dtús, bhí ceannairí Pharagua báúil le gluaiseacht neamhspleáchais na hAirgintíne, ach, in imeacht ama, d'fhuaraigh an caidreamh idir an dá thír, ó nach raibh mórán muiníne acu as a chéile.
Ré López
Sa bhliain 1844, rinneadh Uachtarán de López. Bhí sé ag iarraidh caidreamh cairdiúil a chur ar bun leis na comharsana agus leis na mórchumhachtaí féin, nó shínigh sé conarthaí leis an mBreatain Mhór agus leis na Stáit Aontaithe. Bhunaigh sé iris oifigiúil don tír leis na cúrsaí riaracháin a dhéanamh ní b'oscailte, agus mhol sé do na mic léinn seal staidéir a chaitheamh thar lear.
An Tréimhse Iarchogaidh
Bhí síocháin inmheánach na tíre imithe i ndiaidh Chogadh na Trípháirtíochta, agus na deachtóirí ag teacht i gceannas ar an tír duine i ndiaidh a chéile. D'fhorbair dhá pháirtí polaitíochta, is é sin, na Liobrálaigh, ar a dtugtaí "na Gorma" (los Azules), agus na Coimeádaigh, is é sin, "na Dearga" (los Colorados). Ní raibh mórán úimléide ag baint leis an deighilt seo i ndáiríre, nó bhí tréithe pearsanta na gceannairí polaitiúla i bhfad ní ba thábhachtaí ná an idé-eolaíocht.
I ndiaidh an Chogaidh
Ní raibh fad saoil i ndán do rialtas Franco, áfach. Chaill seisean agus lucht a leanúna an chumhacht i ndiaidh bliain go leith, agus tháinig drong mhíleata eile ina n-áit. Sa bhliain 1939, áfach, cuireadh críoch leis an rialtas seo féin.
Cultúr Pharagua
Bíonn gnéithe den mheascán sin le haithint ar chultúr na tíre ar fad - idir bhróidnéireacht, cheol, agus chócaireacht. Bíonn an casabhach (mandioca, mar a thugtar air go háitiúil) an-choitianta i mbia Pharagua.
Éanna Ó Coinnigh
Is polaiteoir Éireannach é Éanna Ó Coinnigh (nó Éanna Ó Cionnaith uaireanta) (24 Aibreán, 1951 a rugadh é) nó Enda Kenny mar is fearr aithne air as Béarla. B'é an 13ú Taoiseach ar Phoblacht na hÉireann ó 9 Márta 2011 chomh maith le bheith ina cheannaire ar Fhine Gael. Vótáladh isteach don chéad uair é sa bhliain 1975 ó dháilcheantar Mhaigh Eo, agus é ag teacht i gcomharbas ar a athair, Henry Kenny.
An Andalúis
Stair
Tá sé soiléir go raibh tionchar mór ar chultúr na hAndalúise ag na Moslamach a rialaigh an áit ar feadh ocht n-aois agus a chríochnaigh sa bhliain 1492 le bua na Ríthe Caitliceacha i nGranada.
Aonaid riaracháin na hAndalúise
Faoi bun na cúigí tá comarcas nó contaetha. Níl aon aitheantas oifigiúil acu i Reacht Féinrialú na hAndalúise ach go praiticiúil tá aitheantas neamhoifigiúil acu mar aonán tíreolach, cultúir, staire, geographic agus riaracháin. Chomh maith leis sin tá mancomunidad, sé sin comhlathas bardais ar féidir le bardas ar a stuaim fhéin a chruthú mar uirlis forbairt geilleagar agus sóisialta a eagrú idir bardais.
Daonra
Sa bhliain 1950, bhí 20% de daonra na Spáinne ina gcónaí san Andalúis. Tháinig isliú beag ar sin go 17.09% de bharr eisimirce cé go raibh an ráta breith is airde sa Spáinn anseo. Ach ó shin i leith tá a mhalairt i gceist, faoi láthair tá 18% de dhaonra na Spáinne lonnaithe sa réigiún cé go bhfuil an ráta breithe thíos agus an daonra iomláin tar éis isliú. Tá go leor daoine ag filleadh ar an áit chomh maith le imircigh ó thíortha éagsúla (agus ag a bhfuil ráta breithe ard acu) agus go ginireálta tá rath ar leith ar daonra na háite i gcomparáid leis na comhphobail fhéinrialaithe eile sa tír agus fiú réigiúin inchomparáide san Eoraip.
Mila Kunis
Is ban-aisteoir Meiriceánach í Milena Markovna "Mila" Kunis, a rugadh sa bhliain 1983 san Úcráin. Nuair a bhí sí seacht bliana d'aois, d'aistrigh a teaghlach go California. Tá ról Meg Griffin aici ar an gclár teilifíse Family Guy.
The Great Money Caper
Craoladh an seachtú eipeasóid, "The Great Money Caper", den dara sraith déag The Simpsons ar an 10 Nollaig 2000. Scríobh Carolyn Omine an eipeasóid seo. D'fhéach 16.8 milliún duine ar an eipeasóid.
Stáisiún Ráth Eanaigh
Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite i Ráth Eanaigh i gContae Bhaile Átha Cliath é Stáisiún Ráth Eanaigh.
Muiris Mac Gearailt
Iar-pheileadóir Éireannach is ea Muiris Mac Gearailt, nó Maurice Fitzgerald mar atá aithne air as Béarla.
Kevin Rudd
Ar an 12 Feabhra 2008, mhol Kevin Rudd rún, inar ghabh sé leithscéal oifigiúil le Bundúchasaigh na hAstráile.
Massachusetts
Polaitíocht
Ba é Deval Patrick, ball den Pháirtí Daonlathach, an chéad duine de shliocht Afracach ina ghobharnóir ar an stát (2007–2015). Is í Elizabeth Warren (Páirtí Daonlathach) an seanadóir sinsearach ag Massachusetts sa Chomhdháil i Washington, D.C.. Is é Ed Markey, ball den pháirtí chéanna, mar an seanadóir sóisearach.
Stáisiún Ollpháirc Bhóthar na hUaimhe
Is stáisiún suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Stáisiún Ollpháirc Bhóthar na hUaimhe.
Roddy Doyle
Saol
clé|mion|241x241px|2008 Tógadh i gCill Bharróg é. Bhain sé amach céim i mBéarla agus tíreolaíocht i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath.
Gníomhaíochas
Cuireadh tús sa bhliain 2019 le Fighting Words i gConamara.
Brian Ó Comhain
Saol
Nuair a toghadh é mar Uachtarán Fhianna Fáil in Aibreán 2008, thug sé cuid mhaith dá óráid i nGaeilge :
Paradacsa Zeno
Bhí fadhb cosúil leis seo ag Grandi. Bhí seisean ag plé leis an tsraith 1 - 1 + 1 - 1 + 1 - 1 ... . Ag brath ar conas a chuirimid na baill le chéile, faighimid freagraí difriúla, m. sh.
Éile
Achoimre
Bhí Éile Uí Fhógarta ó thús sa Mhumhain fosta, agus tá barúntachtaí Uí Chairín agus Éile Uí Fhógarta anois i gContae Thiobraid Árann. Tá cuid de suite anois ámh i mbarúntachtaí Cluain Leisc agus Baile an Bhriotaigh i gContae Uíbh Fhailí. Tar éis concas na Normannach, cuireadh na barúntachtaí seo le contaetha palaitíneacha Iarlaí Ormhumhan. Fágadh na tiarnaí dúchasacha, Uí Mheachair agus Uí Fhógarta, i gceannas a gcuid tailte, ach b'éigean dóibh cáin a íoc don iarla.
Cadhman
Ainmhí feoiliteach is ea an cadhman. Reiptíl atá ann, agus is ball d'fhine na alligatoridae é.
Vacsaín BCG
Vacsaín chun cosaint a sholáthar i gcoinne na heitinne is ea Bacille Calmette-Guérin, nó an vacsaín BCG, a úsáidtear go príomha i gcoinne na heitinne (TB i mBéarla).
CLG Gaeil Baile na Cora
Suíomh
Tá an club bunaithe i bparóiste Bantiarna Lourdes ar an dtaobh theas de Chathair Luimnigh. Tagann formhór dá imreoirí as na ceantair Baile na Cora agus Bóthar de hÍde ina bparóiste féin, as Baile Shinéid agus An Ráth Bhán i bparóiste Banríona na Síochána agus as ceannntair eile ar thaobh theas na cathrach.
Stair
Le linn blianta na 1960í, bunaíodh club eile sa cheantar ar a dtugadh Naomh Breandán agus bhuadar Craobh Peile Sóisear na Cathrach sa bhliain 1968 ach níl aon tuairisc fúthu i ndiaidh na bliana 1970í. Timpeall na bliana 1965, d'imir foireann óg as an gceantar faoin ainm Ruairí Mhic Easmuin ar feadh bliain nó dhó.
HOMR
Craoladh an naoú eipeasóid, "HOMR", den dara sraith déag The Simpsons ar an 7 Eanáir 2001. Scríobh Al Jean an eipeasóid seo. D'fhéach 18.5 milliún duine ar an eipeasóid.
Teampall Ráth Teas
Cloch Oghaim
Is cloch gainimh chorcra í an chloch, le tomhas 145 × 34 × 20 cm. D'aimsíodh í sa bhliain 1975 in rith glanta; cuireadh í isteach i dtaobh lusca tuama den 19ú haois. Léitear an inscríbhinn:
Meallan Ùdraigil
Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, Albain é Meallan Ùdraigil.
Críochdheighilt na hÉireann
Téarmeolaíocht
Cuid den Ríocht Aontaithe é stáitín an Tuaiscirt, ach is stát neamhspleách í Poblacht na hÉireann.
Amharclann an Gheata
Stair na hAmharclainne
Ar an 13 Deireadh Fómhair 1928, d'oscail Amharclann an Gheata don chéad uair, le léiriú Peer Gynt (Henrik Ibsen). Ach reáchtáladh an dráma sin sa Phéacóg (Amharclann na Mainistreach).
Larry David
Is aisteoir Meiriceánach é Lawrence Gene "Larry" David, a rugadh sa bhliain 1947.
Foireann drumaí
250px|clé|mion|Na drumaí atá le fáil i bhfoireann drumaí, de ghnáth: 1 dord-druma, 2 tam urláir, 3 sreangdhruma, 4 tam tam, 5 ciombal ard-hata, 6 ciombal creatháin, ciombal plimpe Cnaguirlis é foireann drumaí, atá comhdhéanta de dhrumaí, ciombail agus uaireanta cnaguirlisí eile (mar shampla clog bó, bloc adhmaid, clingíní, tambóirín, gangdhruma agus araile), atá eagraithe in aice le chéile do dhrumadóir amháin ina aonar. Buailtear iad le bata druma, nó scuaba agus mailléid chomh maith. I gcás an dord-druma agus an ard-hata, buailtear iad le troitheáin.
Mainistir Bhaile an Tobair
Stair
Rinneadh athchóiriú ar an sciathán thoir ar fad roimh cheiliúradh an ocht gcéid in 2016. mion|177x177px
Inniu
Tá músaem beag ann. Tá roinnt rudaí suimiúla le feiceáil taobh amuigh den mhainistir, ina measc turas na croise, Mainséar buan agus slí an phaidrín.
Curly Howard
Ba aisteoir agus fuirseoir Meiriceánach é Curly Howard, a rugadh ar 22 Deireadh Fómhair 1903 faoin ainm Jerome Lester "Jerry" Horwitz agus a bhain cáil amach sna Three Stooges. Fuair sé bás ar 18 Eanáir 1952.
Comhphobal Pléimeannach
Stair
Mar gheall ar athchóiriú Stáit sa Bheilg, rinneadh stát feidearálach den stát aonadach a bhí ann ar dtús. Is iad comhphobail chultúrtha an chéad cineál díláraithe a bhí ann in 1970, lenar bunaíodh Comhphobail Chultúrtha na hOllainnise, na Fraincise agus na Gearmáinise. Níos déanaí, in 1980, d'éirigh na comhphobail sin chun bheith freagrach as níos mó cúrsaí cultúrtha agus athainmníodh iad mar "Chomhphobal". Ag an am sin, athainmníodh Comhphobal (Cultúrtha) na hOllainnise mar "Chomhphobal Fhlóndras". Mar chuid den athchóiriú stáit céanna in 1980, cuireadh Réigiún Fhlóndras agus Réigiún na Vallúine ar bun (cuireadh Réigiún na Bruiséile ar bun níos déanaí). I bhFlóndras, cinneadh go nglacfadh institiúidí Chomhphobal Fhlóndras cúraimí an Réigiúin Phléimeannaigh air féin, rud a chiallaíonn nach ann ach do Pharlaimint agus do Rialtas amháin do Fhlóndras.
Moing
deas|250px|thumb|Moing Is í an mhoing an ghruaig fhada atá ar mhuineál capaill, leoin nó mamaigh eile.
Liosta de charachtair Ros na Rún (2016)
Cóilí Jackie
Bhí Cóilí Jackie (Máirtín Ó Dubhghaill) ar an gclár den chéad uair ar an 19 Eanáir, 2016.
Stáisiún Bhóthar Lansdún
Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite i mBaile Átha Cliath i gContae Bhaile Átha Cliath in aice le staid Bhóthar Lansdún é Stáisiún Bhóthar Lansdún.
CLG Sean-Chríostaithe
Stair
Bunaíodh Sean-Chríostaithe sa bhliain 1962 chun freastal ar iar-dhaltaí Scoil na mBráthar Sráid Seasnáin a bhí i measc na meánscoileanna ba láidre in Éirinn san iomáint ag an am. Bhuadar ar Chlocán i gcluiche ceannais Craobh Peile Sinsear Chontae Luimnigh na bliana céanna ach ba san iomáint a raibh príomh-bhéim an chlub. D’imríodar sa ghrád sinsear suas go dtí lár blianta na 1970í nuair chuaigh an club i léig mar ná raibh an oiread sin iománaithe ag teacht chucu ó Scoil na mBráthar.
Imreoirí Cáiliúla
I measc imreoirí cáiliúla an chlub, tá Beircheart Ó hArtagáin (Bernie Hartigan) a bhuaigh bonn Craobh Iomána Sinsear na hÉireann sa bhliain 1973, agus Gearóid Ó hÉigeartaigh (Ger Hegarty) a d'imir ar fhoireann Luimnigh i gcluiche ceannais na bliana 1994.
Liza Minnelli
Is ban-aisteoir agus amhránaí Meiriceánach í Liza May Minnelli , a rugadh ar an 12 Márta 1946 in Hollywood, California. Is iníon Judy Garland, ban-aisteoir, agus Vincente Minelli, stiúrthóir scannán, í. Mar dhuine fásta, chuir sí tús lena saol gairmiúil ag canadh i gclubanna oíche. Tharraing sí aird uirthi féin lena ról sna scannáin The Sterile Cuckoo (1969) agus Tell Me That You Love Me og Junie Moon (1970). Bhain sí clú idirnáisiúnta amach lena ról mar Sally Bowles sa leagan scannáin den dráma ceoil Broadway úd Cabaret sa bhliain 1972, as ar bronnadh Oscar di. Ról suntasach eile a rinne sí ná sa scannán Arthur (1981) in éineacht le Dudley Moore agus John Gielgud.
Leathsheoltóir
Is éard is leathsheoltóir ann ná ábhar a bhfuil a sheoltacht leictreach (an tseoltacht atá bunaithe ar shreabh na leictreon, seachas an tseoltacht ianach) níos ísle ná seoltacht na seoltóirí maithe, ach níos airde ná seoltacht na n-inslitheoirí. Is iad na leathsheoltóirí is bunús leis an leictreonaic nua-aoiseach: na raidiónna, na ríomhairí, na gutháin agus a lán sásanna eile tá siad i dtuilleamaí na leathsheoltóirí. Na comhchodanna leictreonacha a úsáidtear sna sásanna sin, cosúil leis na trasraitheoirí, na grianchealla, na dé-óideanna astaithe solais, na coigeartóirí sileacain rialaithe, agus na ciorcaid iomlánaithe, - ní fhéadfaí na comhchodanna seo a thógáil in uireasa na leathsheoltóirí.
Janet Devlin
Is ceoltóir í Janet Maureen Aoife Ní Devlin. Rugadh í i nGoirtín, Contae Thír Eoghain í ar 12 Samhain 1994. Tháinig sí sa chúigú háit ar The X Factor sraith 8 sa bhliain 2011. Is Gaeilgeoir í.
Eugène Ionesco
Ba scríbhneoir agus drámadóir Francach le fréamhacha Rómáineacha é Eugen Ionescu (as bhFraincis Eugène Ionesco) (Slatina, an Rómáin, 26 Samhain 1912 — Páras, An Fhrainc, 28 Márta 1994). Toghadh ina bhall de Acadamh na Fraincise é ar an 22 Eanáir 1970. Ba duine de na príomh-dhrámadóirí i dtéatar na héigéille é.
Bernard Ó hAilín
Is polaiteoir Éireannach é Bernard Ó hAilín (9 Meán Fómhair, 1944 a rugadh é). Is ball de Fine Gael é.
Eanach Dhúin
Stair
Sa 12 haois bunaíodh deoise Eanach Dhúin. Cé nach liostaítear é i Sionaid Rathbreasail ná Cheanannais, mhair an deoise ar feadh na gcéadta bliain. Bhí an teideal Easpag Eanach Dhúin in úsáid ó c. 1189 ar aghaidh. Toghadh roinnt easpag idir 1189 agus 1485.
Tragóid
The following are the names of the persons drowned and taken out of the lake: Bridget Farragher, Mary Costello, Judith Ryan, Bridget Hynes, Mary Newell, Winifred Jourdan, Mary Flynn, Bridget Curley, Catherine Mulloy, Mary Carr, Michael Farragher, Michael Cahill, John Cosgrove, John Concannon, Thomas Burke, Patrick Forde, John Forde and Timothy Goaley.
Eanach Dhúin
And when once more the cuckoo’s in the meadow
An Laitvis
Nathanna Laitvise
Labvakar - Trathnóna maith agat
Frank McGuinness
Is drámadóir, file agus aistritheoir iomráiteach Éireannach é Frank McGuinness nó Proinsias MacAonghusa (rugadh 29 Iúil 1953, i gContae Dhún na nGall).
Saol
Tógadh i mBun Cranncha i gContae Dhún na nGall é sular bhain sé céim amach i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath. Thuil sé clú lena chéad Dráma The Factory Girls (1982) agus neartaigh a chlú nuair a chuireadh a dráma Observe the Sons of Ulster Marching towards the Somme (1986) ar an stáitse, ar dtús, in Amharclann na Mainistreach agus ansin go forleathan. Bronnadh neart duaiseanna air de bharr sin.
An Laitvis
Nathanna Laitvise
''Priekā! - Sláinte!''
Turtar
Tréithe
mion|turtar boscach uisceach mion mion|turtar píbnathartha mion|turtar sclamhach
Breandán Delap
Iriseoir, léirmheastóir agus údar é Breandán Delap. Saolaíodh i nGaoth Dobhair é sa bhliain 1965. Bhain sé céim san Oideachas amach ó Choláiste Naomh Muire na Trócaire, Carysfort, agus Máistreacht sa Ghaeilge ó Ollscoil Náisiúnta na hÉireann, Má Nuad. Bhí Delap ina chéad eagarthóir ar nuachtán Gaeilge, Foinse, ó 1996 go 2003. Fuair sé post mar Chlár-Eagarthóir le Nuacht TG4 ina dhiaidh sin. Bronnadh Gradam ‘Iriseoir na Bliana’ air faoi bhrat duaiseanna náisiúnta iriseoireachta an ESB sa bhliain 2003 de bharr iniúchadh a rinne sé ar ionsaithe gnéis i gcoláistí samhraidh thar tréimhse 40 bliain. Sa bhliain 2000 bronnadh Gradam IFTA air don chlár faisnéise Mad Dog Col agus bhuaigh sé an phríomhdhuais don iriseoireacht chlóite in Oireachtas na bliana 1998. Tá sé ina léirmheastóir drámaíochta fosta ag The Irish Times in iarthar na hÉireann. Tá sé ina chónaí sa Spidéal.
Dlí Coiteann
Bhí príomh-neart na Normannach préamhaithe ina gcuid saighdiúirí agus ina gcuid arm, ach an fíor-bhua a bhí acu agus an modh fadthéarmach a bhí acu na Sasanaigh a chur faoi smacht ná a n-ard-chumas riaracháin. Múnlú, mionleasú agus forbairt ar na córais agus ar na struchtúir a bhí sa tír cheana is ea a rinne siad seachas aon mhórleasú suntasach. •	Bhunaigh siad rialtas lárnaithe leis an Rí mar fhoinse gach cirt. •	Chuir siad tús le córas feodach tionóntachta faoinar shainigh seilbh talún, an príomhshaibhreas ag an am, an chéimlathas shóisialta. -	Thugadh an Rí deontais de straicí móra talún do na príomh-uaisle: na príomh-thionóntaí / ard-tionóntaí -
I gcodarsnacht leis seo, bunaíodh na córais dlí ar Mhór-roinn na hEorpa ar théacsanna dlí Romhánacha a thángthas orthu sna Méan-Aoiseanna. Ní raibh mórán cros-síolrú idir an Mhór-roinn agus Sasana sa tréimhse fhorbartha seo agus d’fhorbair dhá chóras dlí a bhí an-éagsúil óna chéile. Ar feadh i bhfad, bhí scoláirí na Mór-roinne ag brath go tréan ar na téacsanna Rómhánacha, go dtí go ndearnadh an códú cuimsitheach a athnímíd mar shaintréith chórais Dhlí Shibhialta an lae inniu. Tosaíodh air seo le Cód Napoléon in 1804.
Peil Astrálach
Stair
Sa bhliain 2009, leathnaíodh an iomaíocht ó 16 fhoirne go 18 le cuimsiú na "expansion teams" sa Gold Coast agus níos Greater Western Sydney.
Buirg Londan Harrow
Is Buirg Londan i Londain Thiar, Sasana é London Borough of Harrow. Tá a cheanncheathrú riaracháin ag Civic Centre, Station Road, Harrow.
Stáisiún Rinn an Chabaltaigh
Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite i Rinn an Chabaltaigh i gContae Chorcaí é Stáisiún Rinn an Chabaltaigh.
An Chipir i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Ghlac An Chipir páirt i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse don chéad uair sa bhliain 1981.
Iomaitheoirí
alt=|mion|Eleni Foureira ag cur i láthair i 2018.
Yasunari Kawabata
Bás agus tionchar
Moladh Duais Nobel na Litríochta dó sa bhliain 1968, an chéad údar Seapánach a bhuaigh Duais Nobel na Litríochta. Sa Léacht Nobel uaidh, thug sé faoin bhfolús a mhíniú do lucht an Iarthair mar go raibh daoine á rá ag an am go raibh saothar Kawabata lán d’fholús.
'Diagacht an Choirp', teagasc de chuid an Phápa Eoin Pól II.
mion|Eoin Pól II, [[Sydney, an Astráil]] Teagasc de chuid an Phápa Eoin Pól II, a bhí mar ábhar de shraith 129 léacht a thug an Pápa le linn a chuid éisteachtaí Céadaoine idir Mheán Fómhair 1979 agus Samhain 1984 is ea Diagacht an Choirp. Is athnuachan é Diagacht an Choirp ar an insint oifigiúil, ach dar ndóigh fanann an Pápa dílis do thátail fhadbhunaithe na hEaglaise maidir le dea-iompar agus é ag breathnú ar fhoilsiú Dé i ndáiríre le teagasc tathagach ar dhiagacht na collaíochta agus an phósta a thabhairt.
Mato Grosso do Sul
Stát de chuid na Brasaíle is ea Mato Grosso do Sul. Tá teorainneacha aici le Mato Grosso, le Goiás, le Minas Gerais, le São Paulo and le Paraná. Tá teorainneacha aici le tíortha le Paragua, agus leis an mBolaiv. Campo Grande an phríomhchathair agus is é André Puccinelli an Gobharnóir. Tá 2,026,600 ina gcónaí ann (2000).
Jos
Cathair is ea Jos sa Nigéir atá suite ar Archlár Jos. Tá 510,000 duine ina gcónaí sa chathair.
Ródaire
thumb|150px|ródaire croí right|thumb|150px|Sampla den chineál ródaire a úsáidtear i dtithe agus in oifigí le líonra logánta a cheangal leis an Idirlíon Is gléas crua-earraí ríomhaireachta é ródaire a threoraíonn paicéid idir líonraí ríomhaireachta - focal eile ar an treorú seo ná ródú. Tá an-chuid ródairí éagsúla i bhfeidhm ar líonraí an domhain, cuid acu ag ródú an-chuid trácht ar líonraí móra teileachumarsáide, cuid acu ag ródú paiceád ó ríomhairí pearsanta ar líonraí pearsanta i dtithe amach ar an Idirlíon.
Cill Bharróg
Is bruachbhaile beag i dtuaisceart Contae Baile Átha Cliath í Cill Bharróg. Is paróiste sibhialta í, a bhfuil mar bhaill de bharúntacht stairiúil na cúlóige. Sa lá atá inniu ann, tá Cill Bharróg faoi dhlínse Chomhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath.
Áiseanna cathartha
Bhí oifig ann a raibh ag cabhair le gnóthaí tithíocht agus pobal ach bog na fostaí go léir san oifig sin go dtí oifig i Cúlóig.
Oideachas
Tá cúpla scoil difriúla i gCill Bharróg. I gcásanna bunscoile, tá cúig cinn suite ann. Tá Scoil Eoin, scoil educate together an bá thuadh agus scoil abacas, a bhfuil i gcomhair paistí ina bhfuil riachtanais speisialta acu, Tá scoil naomh Beinidict ann taobh le hionad siopadóireachta Cill Bharróg. Tá an bhunscoil deireanach bunscoil lán Gaeilge darbh ainm Gaelscoil míde.
Siopadóireacht
Tá píosa beag siopadóireacht ann i gCill Bharróg. Tá dhá ionad siopadóireachta ann, ar thaobhanna difriúla don líne DART.
Shenzhen
Cathair i ndeisceart chúige Guangdong i nDaonphoblacht na Síne is ea Shenzhen (Sínis : 深圳 Cantainéis: sāmjan; Hanyu pinyin Shēnzhèn). Tá Shenzhen suite ar an gcósta go díreach lastuaidh de Hong Cong. Tá sé ar cheann de na calafoirt coimeádán is gnóthaí ar domhan. Is é an príomhionad airgeadais i ndeisceart na Síne é. Bhí 10,630,000 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2013.
Kalevala
Foilsíodh an chéad eagrán sa bhliain 1835, agus tháinig an leagan deifinideach i gcló sa bhliain 1849. Don dara leagan seo - Uusi Kalevala nó Kalevala nua - is gnách tagairt mar "Kalevala". Áirítear Kalevala ar ceann de na saothair is tábhachtaí i stair litríochta na Fionlainne, agus é ina spreagadh mór do mhúscailt an náisiúnachais san Fhionlainn sa naoú haois déag. Chuir sé cor i gcinniúint na Fionlainnise chomh maith, nó bhí an teanga ann bunaithe ar na canúintí Oirthearacha, agus an teanga liteartha a bhí á cleachtadh san am sin, bhí sí ag tarraingt ar thobar an Iarthair amháin.
An Airméinis
San Airméin féin, is é sin, i bPoblacht iar-Shóivéadach na hAirméine, a labhraítear an chanúint Oirthearach den teanga. Cuireadh simpliúcháin áirithe i bhfeidhm ar cheartlitriú na teanga sna blianta Sóivéadacha, ach níor ghlac na pobail diaspóra leis na hathruithe seo ina gcuid scríbhneoireachta féin. Labhraíonn Airméanaigh na hIaráine an chanúint Oirthearach chomh maith, ach má labhraíonn, is é an seanlitriú a úsáideann siad i gcónaí.
Kalevala
An Chéad Scéal faoi Lemminkäinen (ón chéad laoi déag go dtí an cúigiú laoi déag)
D'fhuadaigh Lemminkäinen an mhaighdean Kyllikki ón Oileán (Saari), agus thug siad an gealltanas dá chéile nach mbeadh Kyllikki ag cuartaíocht ná Lemminkäinen ag cogaíocht. Ansin, áfach, bhris Kyllikki a leath féin den ghealltanas, agus mar sin, chuaigh Lemminkäinen amach ag cur cogaidh:
Sliocht as Kalevala
ag teacht talcánta tréan mar a bheadh sruth uisce ann
dóibh siúd atá ag fás aníos inár measc
agus i dtír Kalevala féin.
nuair nach raibh ionamsa ach ruidín beag bídeach
Scéalta a dhúisigh ionam le teacht an tseaca,
scéalta a séideadh anuas orm le gaoth na spéire,
nó sa chiste mhór copair.
An mba mhiste iad a tharraingt anuas
an ciste a chur i lár an urláir
Ach mura maith libh blas an bhia
bíodh aige, más amhlaidh,
níl ach blas an uisce fágtha ansin
Feilimí mac Criomhthainn
Luathréim
Ball de Chineál Fínghin den Eoghanacht Chaisil ba ea Feilimí, agus tháinig sé i gcoróin sa bhliain 820. Sa bhliain 823, in éineacht le hAirtrí mac Conchúir, easpag Ard Mhacha, bhunaigh sé "Cáin Naomh Pádraig" sa Mumhain, agus chreach agus Mainistir Gailline i gContae Uíbh Fhailí an lae inniu. Dhóigh Feilimí na Dealbhna Beathra sa bhliain 825. Sa bhliain 827, tharla an chéad cruinniú de mhórán idir Feilimí agus Conchobar mac Donnchada,  Ard-Rí na hÉireann desna hUí Néill an Deiscirt.
Friends (séasúr 5)
Foireann agus carachtair
{|
Teangacha Afráiseacha
Tonúlacht
Maidir leis an tonúlacht, bíonn na teangacha Afráiseacha éagsúil go leor. Ní úsáidtear tuineacha le focail difriúla a aithint thar a chéile sna teangacha Seimíteacha ná sna teangacha Beirbreacha, agus níl aon fhianaise ón Éigiptis ná ón gCóiptis ag tabhairt le fios go raibh a leithéidí iontu ach an oiread. Sna craobhacha eile, áfach, bíonn teangacha tonúla an-choitianta. clé|mion|322x322px
Béal Átha Mó, Barúntacht, Contae na Gaillimhe
Paróistí
Cill Chruáin, paróiste a shíníos chomh fada le baile Bhéal Átha Mó,
Teampall an Tóchair, nó Baile Liam mar is fearr aithne air,
Cill Bheagnait, nó na Creaga mar is fearr aithne air,
Ollphanda
Is Mamach é an t-ollphanda (tugtar panda air de ghnáth); saghas béir atá ann, gaolta le racúin.
Tréithe
Ar na lapaí tosaigh tá cnámh fhadaithe rosta a fheidhmíonn mar 6ú méar: beireann sé greim ar phéacáin bambú leis an ordóg breise seo is an dá mhéar thosaigh eile.
Jack London
Scríbhneoir Meiriceánach a rugadh i San Francisco, California ab ea John Griffith "Jack" London (rugadh John Griffith Chaney. (12 Eanáir, 1876 – 22 Samhain 1916).
Túirín
Is túr beag suite ar thúr níos mó nó ar an coirnéal fhoirgneamh nó bhalla, go hiondúil, balla chaisleán, é túirín.
Phalacrocorax
Tacsanomaíocht
Thug an míoleolaí Francach Mathurin Jacques Brisson an géineas Phalacrocorax isteach i 1760 agus Phalacrocorax carbo mar an speiceas tíopúil. Is é Phalacrocorax an focal Laidine ar bhroigheall.
Colindale
Is baile é Colindale atá suite sa bhuirg Barnet, Londain Thuaidh.
Ráth na Dromainne
Stair agus cur síos
Tá dhá chloich Oghaim gar de taobh ó dheas an rátha.
Dennis Ritchie
Cúlra
Rugadh i mBronxville, New York é. Fuair Ritchie céim ó Harvard i bhfisic agus matamaitic fheidhmeach. Sa bhliain 1967, thosaigh sé ag obair i Lárionad Taighde Eolaíocht Ríomhaireachta Bell Labs.
The One with All the Thanksgivings
Craoladh an ochtú heipeasóid den chúigiú sraith de Friends, mar atá "The One with All the Thanksgivings" nó "The One with the Thanksgiving Flashbacks", ar an 19 Samhain, 1998. Scríobh Gregory S. Malins an eipeasóid seo. D'fhéach 23.9 milliún duine ar an eipeasóid.
Jonathan Swift
Beatha
San am seo d’fhoilsigh sé The Tale of a Tub agus The Battle of the Books. D’éirigh a scríbhneoireacht níos polaitiúla le linn an tréimhse seo, agus ba mhór a cháin sé na Fuigeanna. Bhí sé ag súil go mbeadh ceapachán eaglaise aige i Shasana, ach ní raibh an Banríon Áine ró-cheannúil air. Sa bhliain 1713, ceapadh Swift ina Dhéan ar Ardeaglais Naomh Pádraig, i mBaile Átha Cliath. Fuair a chairde an post dó ach ach bhí díomá ar Swift ag an am.
Aoir
Níl an clú céanna air mar fhile. Sa chéad áit, d'fhoilsigh Swift gach rud dá chuid scríbhneoireachta faoi ainmneacha cleite, ar nós Lemuel Gulliver, Isaac Bickerstaff, M.B. Drapier, agus uaireanta eile gan ainm ar bith.
Liosta Bithmhóilíní
Nótaí
Beidh an leagan Béarla ar dtús agus an leagan Gaeilge ina dhiaidh. Nuair atá Leagan Gaeilge ann beidh an leagan sin chun tosaigh ar an leagan Béarla.
Biomolekula
Gnóisíochas
Go bunúsach, chuir na Gnóisithe béim ar an ngnóis, is é sin ar an eolas rúnda nach raibh teacht ag na gnáthdhaoine air - is é sin chaithfí tú a chur ar an eolas roimh aon rud. Gné thábhachtach den Ghnóiseachas ab ea an demiourgos, is é sin an Domhanchruthaitheoir nárbh ionann é agus Dia: ghlac na Gnóisithe leis go raibh an domhan saolta chomh neamhfhoirfe, chomh truaillithe nárbh é aon dea-Dhia a chruthaigh é. Mar sin, ba é a dtuiscint go raibh "droch-Dhia" ann, agus gurbh é an droch-Dhia seo, an demiourgos a chruthaigh é, nó a chuir obair mhaith an dea-Dhé ó mhaith. A lán de na Gnóisithe ba é an bharúil a bhí acu gurbh ionann an Diabhal agus an demiourgos.
La Rioja
Is comhphobal féinrialaithe í La Rioja atá suite i dtuaisceart na Spáinne. Is í Logroño an phríomhchathair.
Tá teorainn ag La Rioja leis An Tír Bhascach (an cúige Álava), Navarra, na hAragóine (an cúige Zaragoza), agus Castilla y León (na cúigí Soria agus Burgos). Téann an abhainn Ebro tríd La Rioja.
Teanga chomharthaíochta
mion|clé|Beirt fhear agus bean ag comharthú [[Teanga Chomharthaíochta Mheiriceá (2008)]] Is éard is teanga chomharthaíochta (ar a dtugtaí nodaireacht chomharthaíochta tráth ) ann ná teanga a bhaineann úsáid as an modúlacht amhairc in ionad focail labhartha chun smaointe a chomhroinnt. Agus teangacha comharthaíochta á n-úsáid ag comharthóirí, baintear leas as na lámha i dteannta le marcóirí neamhláimhe chun brí a chur in iúl. Is teangacha nádúrtha iomlána iad teangacha comharthaíochta, a bhfuil a gcuid gramadaí agus stór focal féin acu. Tá iliomad teangacha comharthaíochta ann agus ní bhíonn siad intuigthe dá chéile de ghnáth, cé go bhfuil cosúlachtaí áirithe idir teangacha comharthaíochta éagsúla freisin.
Aston Villa Football Club
Dathanna agus suaitheantas
Nochtadh suaitheantas nua i mBealtaine 2007, don séasúr 2007–08 agus ina dhiaidh sin. Cuimsíonn an suaitheantas nua réalta chun bua Chorn na hEorpa a léiriú i 1982, agus tá cúlra éadrom gorm taobh thiar dena ‘leon ina cholgsheasamh’ Villa. Tá an mana traidisiúnta "Prepared" ("Ullmhaithe") fós sa suaitheantas, agus giorraíodh an t-ainm Aston Villa go AVFC, fágadh FC ar lár ón suaitheantas roimhe seo. Tá an leon aontaithe anois seachas leoin ilroinnte blianta roimhe seo. Rinne Randy Lerner achainí ar lucht leanúna cuidiú le dearadh an suaitheantais nua. An 6 Aibreán 2016, dheimhnigh an club go mbeadh suaitheantas nua á úsáid aige ó shéasúr 2016-17 tar éis dó dul i gcomhairle le grúpaí lucht leanúna le haghaidh moltaí. Tá crúba curtha leis an leon sa suaitheantas nua, agus baineadh an focal "Prepared" chun méid na gcéadlitreacha leon agus club sa suaitheantas a mhéadú.
Urraíocht feisteas
Ba iad déantúsóirí áitiúla a rinne feisteasí Aston Villa a tháirgeadh go dtí 1974, nuair a bhí Umbro ar an gcéad soláthróir trealamh a raibh a lógó ar léine Villa. Ó shin i leith, rinne roinnt soláthraithe éagsúla an feisteasí a mhonarú lena n-áirítear Le Coq Sportif, Reebok, Nike agus Kappa. Ba é Davenports Breweries an chéad urraitheoir léine ar Aston Villa sa séasúr 1982-83. Ó shin i leith, tá lógónna roinnt cuideachtaí áitiúla agus náisiúnta lena n-áirítear AST Computers agus Rover le feiceáil ar an feisteas. Chuir Aston Villa deireadh le hurraíocht ar threalamh tráchtála do shéasúir 2008–09 agus 2009–10; ina ionad sin fógraíocht a dhéanamh ar an gcarthanas Ospís Leanaí Acorns, an chéad bheart dá leithéid i stair Premier League. Lean an chomhpháirtíocht ar aghaidh go dtí 2010 nuair a tháinig urraitheoir tráchtála in áit Acorns, agus tháinig an ospís mar Chomhpháirtí Oifigiúil Carthanas an chlub. In 2014–15, thug Aston Villa ainm Acorns isteach arís ar a léinte baile agus as baile, ach do léinte leanaí amháin ag athdhearbhaíonn tacaíocht an chlub don charthanas leanaí. Úsáideadh urraitheoir muinchille léine den chéad uair sa séasúr 2019-20 agus BR88 á thaispeáin. Is é Kappa an monaróir éadaí don séasúr 2020-21 agus is é an  gréasáin díolachán gluaisteán Cazoo urraitheoir na léine. Is í an chuideachta cearrbhachais LT urraitheoir na muinchille.
Staid
Is é Villa Park ionad baile reatha Aston Villa; d’imir an fhoireann roimhe seo ag Aston Park (1874-1876) agus ag Wellington Road (1876-1897). Is é Villa Park an staidiam peile is mó i Lár Tíre Shasana, agus an t-ochtú staidiam is mó i Sasana. D'óstáil sé 16 idirnáisiúnta as Béarla ag leibhéal sinsearach, an chéad cheann in 1899, agus an ceann is déanaí i 2005. Mar sin, ba é an chéad ionad Sasanach é chun peil idirnáisiúnta a chur ar stáitse i dtrí chéad bliain diffruíl. Is é Villa Park an staidiam is mó a úsáidtear i stair leathcheannais Chorn an FA, tar éis 55 cluiche leathcheannais a óstáil. Tá cead pleanála ag an gclub an Seastán Thuaidh a leathnú; beidh 'líonadh' na gcoirnéal ar gach taobh den Seastán Thuaidh i gceist leis seo. Má tá sé críochnaithe, méadófar acmhainn Villa Park go dtí thart ar 51,000. mion|336x336px|Villa Park í 2006 Tá an talamh oiliúna reatha lonnaithe ag Bodymoor Heath in aice le Kingsbury i dtuaisceart Warwickshire, ar cheannaigh an t-iarchathaoirleach Doug Ellis an láithreán dó go luath sna 1970idí ó fheirmeoir áitiúil. Cé go raibh Bodymoor Heath úrscothach sna 1970idí, faoi dheireadh na 1990idí bhí cuma air go raibh na háiseanna dátaithe. I mí na Samhna 2005, d’fhógair Ellis agus Aston Villa plc athfhorbairt £13 milliún den scoth ar Bodymoor in dhá chéim. Nochtadh an réimse oiliúna nua go hoifigiúil an 6 Bealtaine 2007, ag an mbainisteoir Martin O'Neill ag an am, captaen na foirne Gareth Barry agus captaen na foirne a bhuaigh Corn na hEorpa 1982 Dennis Mortimer, le scuad Aston Villa ag bogadh isteach an talamh don séasúr 2007–08.
Panda rua
Ainmhí is ea an panda rua. Mamach atá ann, agus is ball den fhine Ailuridae é. Tá sé dúchasach do dheisceart na Síne is tuaisceart Bhurma. Cosúil le racún, dearg/donn, a íochtar is barr a eireabaill dubh. Marcanna bána ar a aghaidh.