cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
CLG Ghaoth Dobhair
Stair
Ghlac an cumann nua páirt in achan chomórtas condae ón bhliain 1931 ar aghaidh, sinsir agus faoi aois, agus tá achan chomórtas acu sin bainte ag a fhoirne. Bhí an cumann lárnach i mbunú Chomórtas Peil na Gaeltachta sa bhliain 1969. Fríd na blianta tháinig go leor imreoirí contae amach as Gaoth Dobhair agus phioc cuid acu suas gradaim an 'All Star'. Phioc Kevin Cassidy suas é i 2002 agus arís i 2011 chomh maith le Neil McGee a phioc suas é i 2011, 2012 agus i 2014 nuair a shroich Dhún na nGall cluiche ceannais na hÉireann. Tá go leor imreoirí faoi aois a bhfuil ar foireann an contae chomh maith. Tháinig feabhas mór ar chur chun cinn faoi aois sa chlub le cúpla bliain anuas in sna foirne faoi 14, faoi 15, faoi 16, agus faoi 21, thosaigh na foirne ag baint cluiche agus fiú craobh na contae in sna haoise grúpaí tar éis tamaill fada gan rud ar bith a bheith buaite. Bhain an fhoireann faoi 21 craobh Uladh ar an 18ú lá de mhí Feabhra le Tom ‘Beag’ Mac Giolla Easpuig agus Séan Ó Duibhir mar foireann banasitíocht orthu. Seo an chead uair a bhain an club rud ar bith i gcraobh Uladh. Éirionn go maith leis an chlub gach bliain i comórtas peile na Gaeltachta. Bhí comórtás peile na Gaeltachta an chontae agus na hÉireann i nGaoth Dobhar don chéad uair le blianta fada i 2012. Roimhe sin bhí an Comórtas sa cheantar i 1994, 1983,1982, 1975, 1970 agus 1969) Tá Comórtas peile ná Contae buaite ag Gaoth Dobhair 14 am, agus Comórtas peile na hÉireann buaite ag an chlub 9 huaire. Is é foireann Gaoth Dobhar an chéad foireann a bhain an Comórtas agus is iad is mó a bhain an comórtas thar na mblianta.
Imeachtaí Eile
Gach bliain bíonn an club ábalta an dinnéar chinn bliana a bheith acu in sa chlubtheach mar go bhfuil na háiseanna agus an spás acu.
Bíonn lá teaghlaigh ag an chlub gach bliain. Bíonn rásaí agus comórtais difriúla ar siúil do phaistí le giota craic a bheith acu. Bíonn bronnadh ann ag deireadh an lae dena buaite óraí.
Foireann Faoi 21 a bhain craobh Uladh 1
7.  Neasán Mac Giolla Bhríde
Brian Brady
Polaiteoir Éireannach ab ea Brian Brady (1903 - 10 Meán Fómhair, 1949). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
An Dromainn Cheannbhuí
Is baile fearainn suite i gContae Ard Mhacha é An Dromainn Cheannbhuí.
José Manuel Reina Páez
Is imreoir peile é José Manuel Reina Páez. Imríonn sé faoi láthair le S.S.C. Napoli. D'imir sé le F.C. Barcelona ó 2000 go 2002. Bhí sé ag imirt le Villareal ó 2002 go 2005. Is coimeádaí cúil é.
Réigiún na Vallúine
Réigiún i ndeisceart na Beilge is ea Réigiún na Vallúine (Fraincis: Région wallonne, Gearmáinis: Wallonische Region, Ollainnis:Waals gewest). An Fhraincis is mó a labhraítear sa réigiún ar na saolta seo, ach ina dhiaidh sin féin chloisfeá seanchanúint an réigiúin, an Vallúinis, in áiteanna i gcónaí. Ceann de na langues d'oïl í an Vallúinis, is é sin, teanga a bhfuil gaol réasúnta dlúth aici leis an bhFraincis. Labhraítear Gearmáinis in oirthear na Vallúine, agus tá rialtas áirithe dúchais ag lucht na Gearmáinise i gcúrsaí cultúrtha: go bunúsach, soláthraíonn Pobal Gearmáinise na Beilge, nó an Deutschsprachige Gemeinschaft, an scolaíocht agus rudaí bainteacha do na cainteoirí Gearmáinise, díreach mar a sholáthraíonn Pobal Fraincise na Beilge na seirbhísí céanna do lucht labhartha na Fraincise. Tabhair faoi deara gur forais ar leith iad na "pobail" fhéinrialaitheacha seo nach ionann iad agus an Vallúin mar réigiún.
WTA Tour 2018
Ba í Simona Halep imreoir na bliana agus Aryna Sabalenka imreoir nua na bliana.
Micheál Ó hAirtnéide
Saol
Rugadh i gCromadh i gContae Luimnigh é agus d'fhás sé aníos sa Chaisleán Nua Thiar i dteach a mháthar móire faoin tuath. Mhaígh sé go gcloiseadh sí Mamó ag labhairt Gaeilge lena cuid cairde san áit sin. A thúisce is a bhí an Ardteistiméireacht críochnaithe aige, chuaigh sé ar deoraíocht go Londain.
Neil Young
1970idí
Thosaigh Young banna nua arís darbh ainm The Santa Monica Flyers, go bunúsach ceoltóirí as Crazy Horse le Nils Lofgren ag seinm an ghiotáir. Tréimhse deacair a bhí ann do Young, agus mar thoradh bhí an t-albam a rinne siad, Tonight’s the Night, an-salach agus an-challánach. Ní raibh an comhlacht ceoil sásta leis in aon chor, agus níor sheol siad é amach ar feadh dhá bhliain. Ní raibh an t-albam an-rathúil, ach ba cheirnín suimiúil é a bhí beagnach cosúil le punc-rac, rud a bheadh coitianta ní ba dhéanaí. Seoladh an t-albam On the Beach sa bhliain 1974.
Bhí Young ar ais i mbéal an phobail sa bhliain 1977 le American Stars’n’Bars, ceol tíre arís agus cosúil le Harvest, agus Comes a Time sa bhliain 1978. Chuaigh Young i dtreo nua ar an gcamchuairt Rust Never Sleeps - sheinn sé leath den seó le Crazy Horse agus an leath eile ina aonar le giotár fuaimiúil. Bhí punc-rac ag briseadh amach ag an am céanna, ach bhí Young ar dhuine den lucht beag de cheoltóirí a bhí in ann é a thuiscint, agus a stíl a athrú. Luaigh Young ainm Johnny Rotten san amhrán ba mhó dá chuid ag an am Hey Hey, My My (Into the Black), rud a spreag Rotten chun amhrán de chuid Young a roghnú ar chlár raidió i Londain. Chuir Young amach na halbaim Rust Never Sleeps agus Live Rust, agus léirigh sé an scannán Rust Never Sleeps, faoin ainm cleite Bernard Shakey (is ainm cleite é Shakey a úsáideann Young go minic).
1980idí
Bhí Young gnóthach fós sna 1980idí, ach ní raibh mórán ratha aige leis na halbaim Hawks & Doves agus Re-ac-tor. Tar éis sin, chuaigh sé i dtreo ceoil nua arís, ceann a bhí an-trialach agus aisteach. An t-albam is trialaí a tháinig uaidh ná Trans, seolta sa bhliain 1982. Ceol leictreonach a bhí ann, ag baint feidhm as éifeachtaí agus an teicneolaíocht nua. Chuir Young suim mhór i gcúrsaí teicneolaíochta, ní amháin ina chuid ceoil, agus ina shaol pearsanta chomh maith, agus é ag iarraidh cabhair a thabhairt dá mhac Ben, a rugadh le pairilis cheirbreach freisin. Bhunaigh Neil agus Pegi Young an Bridge School sa bhliain 1986 chun chuidiú le Ben agus páistí eile. Rugadh iníon dóibh freisin, Amber Jean, a raibh titimeas uirthi, mar atá ar Neil chomh maith.
An tionscadal cartlainne
Sa bhliain 1988 d'fhógair Young tionscadal chun gach píosa ceoil dá chuid a chruinniú, a athmhaistriú má ba ghá, agus a chur ar fáil don saol. Níor eisíodh an chéad díolaim, áfach, ach sa bhliain 2009, mar atá The Archives, Vol. 1, 1963–1972. Tá roinnt sraitheanna taifeadán sa chartlann: boscraí i gcúig imleabhar, sraith cheolchoirmeacha (12 imleabhar), agus sraith eisiúintí oifigiúla (14 imleabhar). Chomh maith leis an gcartlann féin, tá sraith sárshaothar digiteach ann chomh maith a eisíodh mar dhlúthdhioscaí sa bhliain 2003 agus a cuireadh ar fáil ní ba dhéanaí mar HDCD. Tá sraith eagrán speisialta ceaptha chomh maith (Special Edition Series): eisíodh albam amháin sa tsraith sin go dtí seo, Toast (2000), taifeadadh beo ná scaoileadh ariamh roimhe sin.
Don King
Is poiblitheoir dornálaíochta Meiriceánach é Donald King, a rugadh ar an 20 Lúnasa 1931 i gCleveland, Ohio.
Rónán Mac Aodha Bhuí
Fear mór ceoil agus teanga is ea Rónán Mac Aodha Bhuí (a rugadh ar an 6 Bealtaine 1970 i gCorcaigh ach a tógadh i nGaoth Dobhair). Craoltóir le Raidió na Gaeltachta ba ea é idir na 1990idí - 2019. Craoladh an clár deireanach de Rónán Beo ar 31 Bealtaine 2019. 'A shuim i ndaoine, sa saol agus sa cheart, is ar na máithreacha sin a tógadh a réabhlóid ar an raidió.'  clé|mion|Raidió na Gaeltachta, [[Doirí Beaga]]
Wikidata
Is graf eolais ilteangach arna chur in eagar go comhoibríoch é Wikidata arna óstáil ag an Fondúireacht Wikimedia. Is foinse coiteann sonraí saoire é ar féidir le tionscadail Wikimedia ar nós Vicipéid, agus aon duine eile, a úsáid faoin gceadúnas fearainn poiblí CC0. Is vicí é Wikidata atá faoi thiomáint ag na bogearraí MediaWiki, agus tá sé faoi thiomáint freisin ag an tacar de shíntí graf eolais MediaWiki ar a dtugtar Wikibase.
Ricardo Carvalho
Is peileadóir sacair é Ricardo Carvalho a rugadh in Amarante, an Phortaingéil ar an 18 Bealtaine 1978. Tá sé ag imirt faoi láthair do Chelsea F.C. sa Premier League, agus le foireann náisiúnta na Portaingéile.
Chuir sé tús leis a ghairmréim proifisiúnta le F.C. Porto ina thír dhúchais.
Matti Kassila
Na Seascaidí: Eachtraí an Chigire Palmu
Lena lá féin, bhreac an scríbhneoir Fionlannach Mika Waltari síos sraith úrscéalta bleachtaireachta faoin gcigire póilíní Palmu, agus sna seascaidí, chrom Kassila ar iad a scannánú.
Cumann Léann Éireann na hAstráile agus na Nua-Shéalainne
Ballraíocht
Tá na rudaí a leanas ar fáil ag na baill:
Buaic na hola
Cad é atá i ndán dúinn?
Is follasach nach dtriomóidh na foinsí thar oíche. Is é an cineál forbairt atá i ndán dúinn, más fíor do Hubbert, ná go mbeidh praghas na hola ag fás thar fóir. Is iomaí tionchar a imreoidh ardú seo na bpraghasanna ar eacnamaíocht an domhain. Ós rud é go bhfuil ola de dhíth mar amhábhar le haghaidh plaistigh agus feithidicídí, beidh praghas níos airde ar a leithéidí de tháirgí. Ní bheidh sé réasúnta a thuilleadh bia a iompar ó thír go tír, agus caithfear é a fhás in aice le lucht a ite arís. Mar sin, tiocfaidh maolú ar an trádáil dhomhanda.
Iora rua
Caomhnú
Tá dhá phríomhchúis leis an laghdú ollmhór atá tagtha ar líon na n-ioraí rua :
Tacsanomaíocht (bitheolaíocht)
• Ríoch t – an grúpa is mó agus is cuimsithí,
• Ord – mar ghrúpa de fhinte atá gaolta le chéile, • Fine – grúpa de ghéinis atá gaolta le chéile,
• Géineas – grúpa de speicis atá cosúil lena chéile agus atá gaolta,
Hipitíoróideacht
Is éard is Hipitíoróideacht ann ná nuair nach gcruthaítear a dóthain hormón tíoróideach sa duine. An galar is mó a tharlaíonn dá bharr seo ná Galar Graves. Má chuirtear isteach ar feidhmeanna an tíoróidigh trí easpa hormón a chuir ar fáil is féidir bheith ag súil go mbeidh daoine traochta, is go mbeidh siad mall ó thaobh luas na hintinne.
An tSlóvaicis
Stair na Slóvaicise
Níor thosaigh na Slóvacaigh a dteanga scríofa féin a fhorbairt i ndáiríre roimh dheireadh na hochtú haoise déag. D'fhoilsigh Anton Bernolák an chéad ghramadach sa bhliain 1790, agus i ndiaidh a bháis, sna 1820idí, tháinig a fhoclóir mór Slóvaicise i gcló. An caighdeán a mhol Bernolák don tSlóvaicis, ba chomhghéilleadh é idir na canúintí iartharacha agus na canúintí lárnacha. Níor éirigh Slóvaicis Bernolák coitianta ach i measc na sagart Caitliceach, nó ba rogha leis na Protastúnaigh an tSeicis a d'fhoghlaim siad as an mBíobla Seicise.
Cill Éad
Is baile suite i gContae Aontroma í Cill Éad.
Véibear
Aonad an SI don fhlosc maighnéadach a shamhlaítear a bheith ag rith ó phol thuaidh go dtí pol theas maighnéid. Is ionann véibear (Wb) is an méid floisc, má laghdaítear é go dtí 0 i dtréimhse 1 soicind, a ghineann volta amháin d'fhórsa leictreaghluaisneach i gcorna a ritheann an flosc seo tríd. Ainmnithe as Wilhelm Weber.
Micheál Ó hEidhin
Múinteoir agus ceoltóir (agus cigire ceoil i scoileanna na hÉireann) ab ea Mícheál Ó hEidhin. Rugadh i gConamara sa bhliain 1938 é. Fuair sé bás ar an 29 Eanáir 2012.
Neville Chamberlain
Bhí saol fada i bpolaitaíocht ag Chamberlain, ach bhí deireadh dona aige nuair a bhris amach an Dara Cogadh Domhanda i 1939.
Úna Ní Fhaircheallaigh
Scoláire agus Ollamh ab ea Úna Ní Fhaircheallaigh (Béarla: Agnes O'Farrelly ; nom-de-plume 'Uan Uladh'), i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath  Ba í an chéad úrscéalaí baineann Gaeilge í freisin,agus ar dhuine de bhunaitheoirí  Chumann na mBan, agus an ceathrú uachtarán ar Chumann Camógaíochta na hÉireann.
Fréamh an Eolais
Fréamh an Eolais is ainm don chiclipéid eolaíochta agus teicneolaíochta a chuir an tOllamh Matthew Hussey le chéile agus a d'fhoilsigh an chuideachta Coiscéim sa bhliain 2011. Tá breis agus 700 leathanach sa leabhar, agus breis agus 7,000 mír eolais ann. Is í an chiclipéid eolaíochta is cuimsithí atá ann sa Ghaeilge.
Is saothar é a bhí á chur le chéile thar thréimhse 40 bliana.
POUM
thumb|clé|Póstaer: I dtreo an bhua, a Lucht Oibre! Bunaíodh an POUM sa bhliain 1935 mar fhreasúra Cumannach don Stailíneachas. B'iad Andreu Nin agus Joaquín Maurín na bunaitheoirí, agus iad go mór faoi thionchar smaointeachas Throtscaí faoin réabhlóid leanúnach. Bhí an POUM ní ba mhó mar pháirtí ná Páirtí Cumannach Oifigiúil na Spáinne (PCE) agus craobh Chatalónach an pháirtí sin, Páirtí Sóisialach Aontaithe na Catalóine (PSUC, Partit Socialista Unificat de Catalunya as Catalóinis). Lochtaigh an páirtí freisin an straitéis a bhí Stailín a mholadh do na Cumannaigh sa Spáinn, is é sin, "fronta pobail" a chruthú in éineacht leis na páirtithe buirgéiseacha Poblachtánacha. Mar sin féin, nuair a chuir Manuel Azaña, ceannaire na bPoblachtánach Clé (is é sin, an páirtí Acción Republicana nó "An Ghníomhaíocht ar son na Poblachta"), tús le comhrialtas an "fhronta pobail" sa Spáinn, bhí an POUM sásta dul sa chomhrialtas sin, agus an páirtí ag iarraidh a chuid polasaithe radacacha a chur i ngníomh tríd an rialtas. Chuir na páirtithe measartha in aghaidh na n-iarrachtaí seo, agus sa deireadh, d'éirigh Andreu Nin as an rialtas.
Mathgamain mac Cennétig
Sa bhliain 967, glaoitear "rí Chaisil" ar Mathúin i nAnnála Uladh. Creidtear ámh nach ndearnadh rí na Mumhan de go dtí an bhliain 970 nó Behan ina dhiaidh sin, nuair a chuir sé Maol Muadh mac Brain as a choróin. Sa bhliain 967, chloígh Mathúin Íomhar Luimnigh ag Cath cáiliúil Shulchódach, tar éis ruathar i gcríocha Uí Fiodhghinte isteach sa bhliain 964.
Fawlty Towers
Coiméide Briotanach is ea Fawlty Towers. Thosaigh sé ag craoladh ar BBC2 19 Meán Fómhair 1975 agus chríochnaigh sé ar 25 Deireadh Fómhair 1979.
Buamáil Parsons Green, 2017
Tharla an pléasc nuair a lasadh an feiste phléascach sheiftith (soitheach bán) agus bhí roinnt daoine dóite dá bharr.
Margaret Collins-O'Driscoll
Polaiteoir Éireannach ab ea Margaret Collins-O'Driscoll (16 Lúnasa 1876 - 17 Meitheamh 1945). Bhí sí ina ball de Chumann na nGaedheal.
Henry Clemens van de Velde
A luathshaol
Bhí Henry ar an séú duine clainne i dteaghlach poitigéirí. Bhí an t-athair, Guillaume Charles van de Velde, arbh as an mBruiséil dó, go maith as, agus chomh maith leis an bpoitigéireacht d'eagraíodh sé féilte do chumadóirí ceoil idirnáisiúnta clúiteacha.
DART Faoi Thalamh
Is é DART Faoi Thalamh (DART Underground) an lúb ar lár a sholáthróidh líonra iarnróid comaitéirí cónasctha do cheantar Bhaile Átha Cliath don chéad uair riamh. Ba é an mórthionscadal infrastruchtúir iarnróid is mó a thógfar faoi chlár infheistíochta Iompar 21 an Rialtais.
Scaindiam
Bíonn an scaindiam ar fáil in éineacht leis na miotail tearc-chré eile agus leis an úráiniam, ach is beag fosú atá chomh saibhir is go mbacfadh lucht mianadóireachta leis. Níor haonraíodh an scaindiam mar mhiotal roimh an mbliain 1937 (ar an speictream amháin a d'aithin Nilson é). Sna 1970idí, áfach, d'aithin na hinnealtóirí go raibh sé úsáideach scaindiam a mheascadh tríd an alúmanam, nó ar an dóigh sin, gheofaí cóimhiotal a bhí an-oiriúnach do dhéantús na n-eitleán. Mar sin féin, ní bhaintear mórán leasa as an scaindiam inniu féin, ós rud é go bhfuil sé costasach scaindiam a aonrú go miotal.
Siricis
Inniu féin, tá eaglaisí beaga Críostaí san Áise a shaothraíonn an tSiricis mar theanga naofa.
Charlton Heston
Scannáin
• Bad for Each Other (1953)
• Diamond Head (1963)
• While I Run This Race (1967)
• The Festival Game (1970)
• Our Active Earth (1972)
• Proud Men (1987)
• Almost an Angel (1990)
• A Century of Cinema (1994)
• In the Mouth of Madness (1995)
• Town & Country (2001)
Edgar Rice Burroughs
Saolaíodh Burroughs i Siceagó ar 1 Meán Fómhair 1875, agus bhásaigh sé in Encino (California) ar 19 Márta 1950.
The X Factor (sraith 10 an RA)
B'iad Louis Walsh, Sharon Osbourne, Gary Barlow agus Nicole Scherzinger na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Sam Bailey an tsraith le 53.4% na vótaí agus tháinig Nicholas McDonald sa dara háit.
Lugo
Stair
Is cosúil gur lonnaigh na Ceiltigh san áit i dtús báire agus gur ainmnigh siad an áit ag tabhairt ómó do dhia solais na Ceiltigh; Lúgh. Níos déanaí ghabh Paullus Fabius Maximus é do na Rómhánaigh agus ghlaoigh sé Lucus Augusti air sa bhliain 13 RC. Bhí sí suite i gcúige Rómánach Hispania Tarraconensis.
Grazia Deledda
A beatha
Cuireadh bailchríoch ar a clú nuair a d'fhoilsigh sí Elias Portolu sa bhliain 1903 agus bhí éileamh as sin amach ar a cuid úrscéalta agus drámaí:  Cenere (1904 - saothar a rinneadh scannán de le Eleonora Duse), L'edera (1908), Sino al confine (1911), Colombo e sparvieri (1912), Canne al vento (1913), L'incendio nell'oliveto (1918), Il Dio dei venti (1922). Cailleadh sa Róimh í in aois a ceithre bliana is seasca.
Broc
Béaloideas agus nósanna in Éirinn
Bhí broic go fairsing san áit a raibh Naomh Ciarán lonnaithe. Lá amháin ghoid sionnach ceann dá chuid cuarán. Chuaigh broc de rite reaite i ndiaidh an tsionnaigh, rug sé i ngreim cluaise air agus chuir sé iachall air an cuarán a thabhairt ar ais chuig Ciarán.
Tréithe
Ceapadh i gcónaí gur ainmhí meabhrach a bhí ann. Tá an broc an-fhaiteach. Is annamh a feictear an broc. "Is brocach an t-ainm atá ar an áit a gcónaíonn sé. Bíonn féir agus cleití i mbéal an mbrocaidh." mion|brocach
An Araib Shádach
Stair agus polaitíocht
D'oscail an t-aitheantas seo an bealach chuig Ríocht na hAraibe Sádaí a chruthú. Bunaíodh an ríocht ar an 23 Meán Fómhair 1930.
Stair na hÉireann (800-1169)
Clúdaíonn Stair na hÉireann 800-1169  an tréimhse na staire Éireannaí ón gcéad ruathar Lochlannaigh go dtí ionradh na Normannach. Tá ruathair na Lochlannach agus ina dhiaidh sin lonnaíochtaí na nIoruach ar feadh an chósta ina chomhartha sóirt ag an chéad dá chéad bliain sa tréimhse seo. Bunaíodh calafoirt ag Baile Átha Cliath, Loch Garman, Port Láirge, Corcaigh agus Luimneach, a d'éirigh ina chéad bhailte in Éirinn.
Ealabairín
Is planda é an t-ealabairín (Epipactis helleborine).
Cristiano Ronaldo
Gairm
Ba é Ronaldo an chéad imreoir a bhuaigh Sraith na Seaimpíní cúig huaire.
Juventus
Ar an 27 Lúnasa 2021, d’fhógair Manchester United go raibh comhaontú bainte amach acu le Juventus chun Ronaldo a athshíniú ar £12.85 milliún.
Thurrock Thiar
Is baile suite in Essex é Thurrock Thiar.
Lios na Daille
Is baile suite i gContae Ard Mhacha é Lios na Daille.
Meitreo Bhaile Átha Cliath
Stair an tionscadail
D’fhógair an tÚdarás Náisiúnta Iompair (ÚNI) tionscadal nua an Mheitreo Thuaidh i mí Mheán Fómhair 2015, agus bhí sé beartaithe tús a chur leis na seirbhísí in 2026. Metrolink a tháinig in áit an tionscadail sin agus de réir comhfhreagras ón Roinn i mí Aibreáin 2023, táthar ag tuar anois go gcuirfear tús le seirbhísí Metrolink i 2034. De réir na hamlíne sin, cuirfear Metrolink ar fáil 23 bliana tar éis gur tugadh cead pleanála don bhuntionscadal Meitreo Thuaidh agus 34 bliana tar éis gur moladh den chéad uair é sa Chlár Oibre le haghaidh Athrú.”
An Lorgain
Máistir McGrath
Bhain Máistir McGrath, an cú cáiliúil, leis an Lorgain.
Catherine Corless
Freagairt
Bhí ar Corless an fód a sheasamh in aghaidh na n-institiúidí eaglaise agus stáit agus í ag iarraidh an fhírinne a aimsiú maidir le bás agus adhlacadh na gcéadta naíonán in áras na máithreacha agus naíonán i ndeoise Thuama.
Cyril Cusack
Saol
Rinne sé staidéar i gColáiste an Droichid Nua (Newbridge as Béarla) i gCo. Chill Dara agus Coláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath.
Naisc sheachtracha
mion|The Elusive Pimpernel, Michael Powell aus Emeric Pressburger, 1950
Dorothea Lange
A luathshaol
Rugadh Dorothea Lange ar 26 Bealtaine 1895 in Hoboken, New Jersey, de shliocht Gearmánach. Rugadh í leis an ainm Dorothea Margaretta Nutzhorn. I ndiaidh dá hathair a mhuirear a thréigean nuair a bhí sí 12 bhliain d'aois, ceann den dá thráma ina luathshaol, d'fhág sí an dara ainm ar lár agus ghlac sí sloinne a máthar. An buille eile a d'fhulaing sí ná an póilió a bhuail í in aois a seacht mbliana. D'fhág sin an chos dheas lag aici agus céim bhacaí mar thoradh air. "It formed me, guided me, instructed me, helped me and humiliated me," a dúirt sí. "I've never gotten over it, and I am aware of the force and power of it."
Edward Wilson Very
Ceapadóir is saineolaí lón cogaidh ó na Stáit Aontaithe ab ea Edward Wilson Very (1847-1910). I 1877 d'fhionn sé bladhmanna ceimiceacha (soilse Very) i gcomhair comharthaíochta istoíche.
Javier Saviola
Is imreoir sacair é Javier Saviola. Imríonn sé faoi láthair do SL Benfica cé gur imir sé cheana le F.C. Barcelona agus Real Madrid. Rugadh é ar an 11 Nollaig, 1981, in Buenos Aires san Airgintín.
Marvin Johnson
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, is ea Marvin Johnson, a rugadh ar 12 Aibreán, 1954 i Indianapolis, Indiana.
Mealabost
Is sráidbhaile ar Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, na hAlban é Mealabost. Tá sé suite 2.5 mhíle soir ó Steòrnabhagh. Labhraítear Gàidhlig ann.
Vacsaín HPV
Tá an vacsaín seo in aghaidh papalómaivíreas daonna (HPV). Is í seo an dara cúis bháis is coitianta ó ailse i measc mná san aoisghrúpa 25 - 39 bliain d'aois. Tá an vacsaín HPV á moladh ag an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte, an Chónaidhm Idirnáisiúnta Obstatraithe agus Ginéiceolaithe agus an sainchomhlacht imdhíonadh in Éirinn.
Nazarat
Is cathair in Iosrael é Nazarat nó Nasair (נצרת, اَلنَّاصِرَة‎). Tá breis is 72,000 duine ina gcónaí ann. Príomhchathair Arabach Iosrael a thugtar mar leasainm air, mar is Arabaigh iad formhór mhuintir na cathrach. Cuirtear síos sa Bhíobla ar Nazarat mar bhaile dúchais Íosa, Mhuire agus Iósaf, agus, dá réir sin, is áit oilithreachta atá ann inniu.
Na Cluichí Gaelacha
Peil
Féach Peil Ghaelach
Iomáint/camógaíocht
Imríonn fir iománaíocht, agus imríonn mná camógaíocht. Bíonn na cluichí an-chosúil le chéile. Tá cuid mhaith de na rialacha cosúil le peil, ach bíonn camán ag gach imreoir.
Draighean, Contae Aontroma
Is baile suite i gContae Aontroma é Draighean.
Nicolas Anelka
Saol pearsanta
Rugadh Anelka ar an 14 Mí an Mhárta 1979 in Chesnay, gar do Versailles sa Fhrainc.
Na Gearrannan
Is sráidbhaile ar Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, na hAlban é na Gearrannan
Stiúrthóireacht na Faisnéise
Is cuid d'Arm na hÉireann í Stiúrthóireacht na Faisnéise, ach freastalaíonn sí ar riachtanaisí gach brainse sna Fórsaí Cosanta. Fostaíonn Stiúrthóireacht na Faisnéise baill den Arm, den tSeirbhís Chabhlaigh agus den Aerchór. Comhlíonann Sciathán Fiannóglaigh an Airm ("SFA") oibríochtaí na Stiúrthóireachta in Éirinn agus thar lear.
Wickford
Baile in oirthear Sasana is ea Wickford. Is suite i contae Essex í Wickford. Bíonn stáisiún traenach aici (Wickford Station). Bhí daonra 33,486 i 2011.
Cluiche rólghlactha oll-ilimreoirí ar líne
Ailtireacht an Chórais
An chuid is mó de na cluichí oll-imreoirí, baineann siad úsáid as an ailtireacht chliaint/freastalaí. An bogearra a chruthaíonn an "ollchruinne" agus a choinníonn ag imeacht í, tá sé á rith gan stad gan staonadh ar an bhfreastalaí, agus an t-imreoir ag dul i muinín bogearra cliaint le teacht i dteagmháil leis. Is féidir go dtugann an bogearra cliaint rochtain don imreoir ar ollchruinne iomláin na himreoireachta, ach is féidir freisin go gcaithfidh tú forlíonadh ar leith a cheannach le gnéithe nó limistéir áirithe de chuid an chluiche a rochtain. Úsáidtear an cineál sin formáide sna cluichí úd Everquest agus World of Warcraft, mar shampla. De ghnáth, caithfidh na himreoirí táille a íoc leis an mbogearra cliaint a cheannach, ach tá sé de chlaonadh inniu rochtain a thairiscint do na húsáideoirí trí bhrabhsálaithe gréasáin nó bogearra réamhshocraithe eile ar féidir úsáid an chliaint a bhaint as.
Stair
Níor tháinig na cluichí oll-ilimreoirí ar an bhfód ach i dtús na nóchaidí. Mar sin féin, is iad na chéad chluichí ilimreoirí ó dheireadh na seachtóidí is bunús leis na cluichí oll-ilimreoirí ar fad. B'é an chéad cheann acu seo ná Mazewar, cé gur forbraíodh tuilleadh cluichí den chineál seo go gairid ina dhiaidh sin don chóras PLATO, córas teagaisc ríomhchuidithe Ollscoil Illinois a raibh an-tábhacht leis i gcúrsaí na ríomhtheicneolaíochta san am. Sa bhliain 1984, cruthaíodh an cluiche úd Islands of Kesmai. Cluiche cosúil le Rogue a bhí ann, is é sin, cluiche a raibh comhéadan úsáide leathghrafach air - is gnách cluichí den chineál seo a ainmniú as an gcluiche úd Rogue ón mbliain 1980. I gcluiche den chineál seo, tá mapa déthoiseach ann a thaispeánann cá bhfuil an carachtar, ach san am céanna, tá an cluiche ag tabhairt faisnéise agus ag cur tascanna roimh an imreoir i bhfoirm scríofa. Murab ionann agus Rogue, áfach, cluiche ilimreoirí ab ea Islands of Kesmai. B'é an chéad chluiche rólghlactha ilimreoirí fíor-ghrafach ná Neverwinter Nights, áfach. Bhí sé le fáil ó America Online, agus Uachtarán an ghnólachta sin, Steve Case, á chur chun cinn go pearsanta.
Oileáin Auckland
Oileánra iargúlta sna Farraigí Theas is sea Oileán Auckland (Maorais: Motu Maha nó Maungahuka). Tá siad suite 465 ciliméadar siar ó dheas ón chalafort Bluff ar Oileán Theas na Nua-Shéalainne. Cuid d'Oileáin Fho-Anarctacha na Nua-Shéalainne iad. Tá na hoileáin neamháitrithe.
Stair na n-oileán
Bhristí longa timpeall na n-oileán chomh minic sin gur chuir an rialtas trí háit ar bun ar Oileán Auckland a raibh soláthar ann dóibh siúd a thiocfadh leo an t-oileán a bhaint amach. Tugann eolaithe cuairt ar na hoileáin go rialta agus ceadaítear turasóireacht ar an bpríomhoileán agus ar Enderby.
Iroquois
Stair
Chuaigh na Tuscaroraigh ó Carolina Thuaidh isteach sa chónaidhm Haudenosaunee sna 1700idí.
Áth an tSléibhe
Baile beag in Éirinn is ea Áth an tSléibhe. Tá an baile suite in iarthar na tíre i gContae Luimnigh.
Bó na nGarbhchríoch
Ainmhí mór is ea bó na nGarbhchríoch. Bò Ghàidhealach (bhóbó Ghaelach') a thugtar uirthi i nGaeilge na hAlban. Faightear bainne ó bha.
Porfirio Díaz
Bhí José de la Cruz Porfirio Díaz Mory (nó go simplí Díaz Mori) (15 Meán Fómhair 1830 – 2 Iúil 1915) mar shaighdiúir sa chogadh Meicsiceach-Mhéiriceánach agus ní ba dhéanaí ina uachtarán ar an tír. Bhí sé i gceannas ar Mheicsiceo ón mbliain 1876 go 1880 agus arís ón mbliain 1884 go 1911.
Lassana Diarra
Is imreoir sacair é Lassana Diarra. Imríonn sé faoi láthair le Portsmouth. D'imir sé le Le Havre ó 2003 go 2005. D'imir sé le Chelsea ó 2005 go 2007. D'imir sé le Arsenal roimhe sin.
Emiliano Zapata
Saol
Rugadh faoin tuath é, ach ní raibh sé chomh bocht leis an gcuid is dearóile de mhuintir na tuaithe, agus bhí ról ceannasach aige ina phobal féin sula ndeachaigh sé leis an réabhlóid. Cé go raibh sé féin réasúnta sócúlach, luigh a chroí le cosmhuintir Anenecuilco, agus theastaigh uaidh buille a bhualadh ar a son siúd. Eisean a d'earcaigh Arm Fuascailte an Deiscirt, fórsa tábhachtach réabhlóideach, agus bhí sé féin ina ghinearál ar an bhfórsa seo, freisin. Dá réir sin, thugtaí El Caudillo del Sur, "Taoiseach an Deiscirt", air.
Nuair a tháinig Venustiano Carranza i gcomharbas ar Huerta mar Uachtarán, níor thug Zapata aitheantas dó ach an oiread: thaobhaigh sé le Francisco "Pancho" Villa, taoiseach míleata an Tuaiscirt, agus thacaigh an bheirt le hEulalio Gutiérrez mar Uachtarán sealadach.
Oidhreacht
Mar sin féin, i ndiaidh a bháis, d'iompaigh sé ina naomh i súile na mbochtán, agus scríobh duine acu na focail seo ar chros a uaighe: ''Níl ach marbhán éigin ina luí anseo. Ní anseo atá Zapata. Mhair Arm Fuascailte an Deiscirt ag troid tréimhse mhaith i ndiaidh bhás Zapata, agus sa bhliain 1994, tháinig gluaiseacht fhuascailte nua ar an bhfód i measc na mbocht i ndeisceart na tíre a luann Zapata mar réalta eolais: na Zapatistas, nó Ejército Zapatista de Liberación Nacional ("Arm Zapatista'' na Fuascailte Náisiúnta").
Valbaí
Ainmhí is ea an valbaí.
Uganda
Is tír san Afraic í Uganda. Is í Kampala an phríomhchathair.Tagann ainm na tíre ón ríocht Buganda i ndeisceart na tíre, timpeall na príomhchathrach.
Stair
Maraíodh níos mó ná 300,000 duine le linn a réimis. Ar an 7 Lúnasa 1998, thug Idi Amin 90 lá do mhuintir na hÁise imeacht. Bhí siad ina gcónaí sa tír le fada an lá. Mar sin ruaigeadh an pobal Indiach as an tír. clé|mion|269x269px|[[Idi Amin, caracatúr]] Tháinig Milton Obote ar ais i 1979, agus thosaigh cogadh cathartha, an "Bush War".
NASA
Clár Apollo
Cuireadh clár Apollo ar siúl chomh luath leis an mbliain 1961. Ar dtús níor ceapadh an clár seo ach le taighde a dhéanamh sa spás agus le spásairí a chur ag timpeallú na Gealaí. Rinneadh cuid de ghnó an chláir den tuirlingt ar an nGealach, áfach, nuair a d'fhógair an tUachtarán Ó Cinnéide ina óráid ar an 25ú lá de Mhí Bealtaine 1961 go nglacfadh na Stáit Aontaithe de chúram orthu an chéad duine a chur ag siúl ar an nGealach roimh an mbliain 1970. Thosaigh clár Gemini go gairid ina dhiaidh sin. Mar sin, siúd is gur thosaigh na spásairí ag dul ar mhisin de réir chlár Gemini i bhfad roimh an chéad eitilt de chuid chlár Apollo, ceapadh Apollo mar fhiontar roimh Gemini.
Midlake
Stair
D'fhág Jacobs an banna ceoil agus cuireadh tús le ré Eric Nichelson ar an méarchlár. Ghlac Jason Upshaw páirt sa ghrúpa mar ghiotáraí sa tréimhse chéanna. Níor seoladh an ceol beo a rinne siad taifeadadh air ag Denton's Panhandle House studio; cheap siad go raibh an banna cheoil ag dul i dtreo difriúil ó thaobh stíle de.
NASA
Ré an Spástointeálaí
mion|Challenger 1986 Ó dheireadh na seachtóidí ar aghaidh, chuir an t-údarás an bhéim ba mhó ar an spástointeálaí. Ba í an spástointeálaí an chéad spásárthach a dearadh le haghaidh athúsáide. Scaoileadh an chéad spástointeálaí, Columbia, chun bealaigh ar an dóú lá déag de Mhí Aibreáin, 1981.
Níor éirigh leis an spástointeálaí chomh maith agus a shíl lucht an údaráis a dhéanfadh. Tharla go raibh na turais i bhfad níos daoire ná mar a ceapadh. Thairis sin de, phléasc an tointeálaí úd Challenger i ndeireadh Mhí Eanáir den bhliain 1986, go díreach i ndiaidh a lainseála, agus maraíodh iomlán na foirne. Duine acu siúd a fuair bás sa phléasc, Christa McAuliffe, ba mhúinteoir scoile í a bhí earcaithe don turas ar mhaithe le caidreamh poiblí, agus na páistí a bhí ag féachaint ar an teilifís le ceacht eolaíochta spáis a fháil ó Christa agus í ar bord, ní fhaca siad ach an spásárthach ag dul trí thine i bhfaiteadh na súl. clé|mion|262x262px|[[Ronald W. Reagan|Regan ag labhairt faoi Challenger, 1986]] An córas spásiompair, mar a thugtar ar chlár na spástointeálaithe go hoifigiúil, tháinig sé slán as an olltubaiste seo, ach is léir nár fheabhsaigh an drochscéala clú an údaráis. Nuair a d'éirigh an spáseitleoireacht níos coitianta agus na tointeálaithe ag dul suas agus anuas gach dara mí, nó níos minicí fós, chaill an pobal spéis sa scéal. Thairis sin de, bhí baill den údarás féin ag éirí míshásta, agus barúil acu go raibh an spástointeálaí ag goid airgid ó scéimeanna eile, leithéid na spástaiscéalaithe gan foireann, a bhí níos éifeachtaí ó thaobh an taighde de ná turais daoine. thumb|280px|Stáisiún Spáis Idirnáisiúnta (ISS) 2001
Midlake
Albaim
Seo iad na halbaim atá ag Midlake go n-uige seo:
NASA
Ré an Spástointeálaí
Sa bhliain 1995, thosaigh comhoibriú na Meiriceánach agus na Rúiseach arís, agus na spástointeálaithe Meiriceánacha ag teacht ar cuairt chuig Mir, an stáisiún spáis Rúiseach. De thoradh an chomhoibrithe seo, tháinig an Stáisiún Spáis Idirnáisiúnta ar an bhfód, agus na Meiriceánaigh is na Rúisigh mar phríomhpháirtnéirí á thógáil, chomh maith leis na hEorpaigh agus na Seapánaigh. Tar éis gur phléasc an spástointeálaí úd Columbia sa bhliain 2003, stad na Meiriceánaigh den spástointeálaí a úsáid go dtí go mbeadh a cuid lochtanna aimsithe agus ceartaithe, agus iad i dtuilleamaí spásárthaí Rúiseacha feasta le soláthar a choinneáil leis an stáisiún spáis.
Fialuch Mheicsiceach
Is ainmhí beag í an fhialuch Mheicsiceach. Mamach atá ann.
Ailse cheirbheacs
Is ailse urchóideach í ailse cheirbheacs. Is é an víreas sineánómach daonna, nó an papalómaivíris daonna, nó VSD (HPV i mBéarla), is cúis leis an ailse, víreas a scaiptear ó dhuine go duine le linn gníomhaíochta gnéis (ní gá gur comhriachtain a bheadh i gceist). Is féidir le fir agus mná araon an víreas a tholgadh.
Cnút Mór
Mac an rí Svein Tjugeskjegg (nó 'Sven na Féasóige Gabhlaí' i nGaeolge) ab ea é, a raibh ina chomhalta de Lochlannaigh Jomsborg, ord míleata a bhí tráth lonnaithe sa Pholainn, mar atá inniu ann. Léiríonn staraithe neamhchinnteacht fós, cé acu an raibh nó nach raibh Lochlannaigh Jomsburg ar marthain. B'í máthair s'aigesan ná iníon chéad diuice na Polanie, Mieszko I; d'fhéadfadh gurb é Świętosława (féach: Sigrid Storråda)a hainm, cé gur deir an 'Oxford DNB ' go bhfuil a hainm anaithnid.
John Dalton
Taighde
Feidhmíonn na gáis uile neamhspleách ar a chéile. Mar shampla, cuimsíonn an t-atmaisféar 80% nítrigine, a bheag nó a mhór, agus mar sin feidhmíonn an nítrigin 80% de bhrú an atmaisféir.
Carlo Cudicini
Is imreoir sacair é Carlo Cudicini (rugadh é ar 6 Meán Fómhair, 1973 i Milano na hIodáile). Imríonn sé faoi láthair do Tottenham Hotspur, d'imir sé cheana le Chelsea F.C..
Hayley Dee Westenra
Beathaisnéis
Nuair a bhí sí dhá bhliain déag d’aois, thaifead Westenra albam samplach darb ainm Walking in the Air. Thaifead sí an t-albam do chairde agus dá muintir agus ní dhearnadh ach thart ar 1,000 cóip. Tamall beag ina dhiaidh sin, tar éis deireadh a chur lena halbam, thosaigh sí féin agus a deirfiúr ag seinm ar na sráideanna in Christchurch. Tharraing an bheirt acu slua mór agus chuir bean amháin ceist orthu an raibh aon rud taifeadta acu. B’iriseoir an bhean, a bhí ag obair le Canterbury Television, agus thug sí cuireadh do Hayley a bheith ar an teilifís.
Obair charthanachta
Bhí Hayley mar ambasadóir do Save the Children, i Hong Cong agus le gairid ghlac sí páirt i bhfeachtas feasachta cíoch sa Nua-Shéalainn.
Sildenafil
Stair
Thosaigh Roinn na Cosanta Náisiúnta sna Stáit Aontaithe sna 200idí Viagra a sholáthar do sheansaighdiúirí – dhá phiolla bheaga ghorma an duine in aghaidh na míosa
Conor McGinn
Polaiteoir de chuid Pháirtí an Lucht Oibre is ea Conor Patrick McGinn (Conchúr Mac Ginn). Rugadh in Iúr Cinn Trá, Tuaisceart na hÉireann é ar an 31 Iúil 1984.
Louis Antoine Léon de Saint-Just
Saol
Garmhac le nótaire, chláraigh sé mar mhac léinn dlí in Ollscoil Reims, ach d'éirigh sé as tar éis bliana.
An Cheapach Mhór
Baile beag in Éirinn is ea An Cheapach Mhór (Cappamore as Béarla). Tá an baile suite in iarthar na tíre i gContae Luimnigh agus 20 nóiméad ó gCathair Luimnigh. Is paróiste in Ard-Deoise Chaisil agus Imligh í freisin.
Nua-aoisithe na Danmhairge
Theastaigh ó Nua-aoisithe na Danmhairge go n-athródh a gcuid troscán an bealach a maireann daoine agus iad sa tigh ag baile. D'fhág seo gur lú an spéis a bhí ag an gcuid ba mhó acu acu ina gcuid troscán mar mhaisiúchán stáitse, agus gur mhó a gcuid spéise sa chomhthéacs ina gcuirfí iad agus na fadhbanna timpeall an tí a bhféadfaidís a réiteach. Chaith Børge Mogensen deich mbliana ag déanamh anailíse ar na bealaí a mbaineadh na Danmhargaigh úsáid as seilfeanna agus spás stórála. D'oibrigh sé amach cé na cineálacha nithe a bhí i seilbh an ghnáth-Dhanmhargaigh agus d'oibrigh sé amach an méid spáis a theastaigh ó gach aon ní acu. An toradh a bhí air seo ná réimse seilfeanna Oresund, a forbraíodh idir 1955 agus 1967. Bhí d’aidhm acu seo gach fadhb stórála tí a chuirfeadh isteach ar mhuintir na Danmhairge a réiteach, cuspóir inmholta, ma ba chuspóir uaillmhianach féin é.
Léicean
thumb|Crann clúdaithe le léicin Gaolmhaireacht shiombóiseach idir fungas (an mícibiont) agus chomhpháirtí fótaisintéiseach (an fótaibiont nó an fícibiont), is ea léicean. Go hiondúil, is alga glas nó cianabaictéir é an fótaibiont. Déanann cealla an fhótabiont Is eol dúinn go gcoinníonn roinnt léicean algaí buíghlas nó, i gcás amháin, alga donn. Coinníonn roinnt léicean algaí gormghlas agus cianabaictéir mar fhótabiontí; sna cásanna seo, féadann an cianabaictéir (an comhábhar siombóisigh sa chas seo) sainfheidhmiú mar bhaictéar fosaithe nítrigine atmaisféarach le haghaidh feidhme meitibileach.
Achadh an Dá Chora
Is baile suite i gContae Ard Mhacha é Achadh an Dá Chora.
Henrique Hilário
Rugadh i São Pedro da Cova, an Phortaingéil é.
Angelo Dundee
clé|250px|thumb|Angelo Dundee
William Broderick
Polaiteoir Éireannach ab ea William Broderick (20 Bealtaine 1877 - 1 Meitheamh 1957). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal ar dtús agus ansin Fine Gael.
Favela (leabhar)
Léirmheasanna
Chuir lucht léirmheastóireachta na meán Gaeilge fáilte mhór roimh Favela. "I measc na ndírbheatháisnéisí is suimiúla dár scríobhadh i nGaeilge riamh," a bhí le rá ag Robert McMillen ar The Irish News. " "Leabhar a choinníonn ag tiontú na leathanach thú," a scríobh Matt Mac Anna ar Nuacht24.
Fómhar na Gearmáine
Lúnasa
Ar an 25 Lúnasa 1977, d'fhéach na sceimhlitheoirí le hÁras an Bundesanwaltschaft (is é sin, oifigí an Ionchúisitheora Fheidearálaigh) a ionsaí i gKarlsruhe, ach níor éirigh leis an iarracht seo. mion|Hanns-Martin Schleyer
Fialuch Stirton
Is ainmhí beag í an fhialuch Stirton. Mamach atá ann.
Corcovado
Sliabh eibhir i Rio de Janeiro is ea Corcovado (cruiteachán as Portaingéilis), 710m in airde. Tá sé suite san Choille Tijuca.
Eamonn O'Neill
Polaiteoir Éireannach ab ea Eamonn O'Neill (1882 - 3 Samhain 1954). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal ar dtús agus ansin d'Fhine Gael.
Rothaíocht ag na Cluichí Oileán 2017
Tá rothaíocht ar siúl ag na Cluichí Oileán 2017. Tá na comórtais ar siúl idir an 26ú agus an 30ú lá de Mheitheamh 2017.
Garraí Uí Spealáin
Baile in Éirinn is ea Garraí Uí Spealáin. Tá an baile suite in iarthar na tíre i gContae Luimnigh.
Oasis
Albaim díolama
2. (What's the Story) Morning Glory?: The Singles (1996)
Conradh Utrecht
Na hidirbheartaíochta
Ceann de na chéad ceisteanna a phléadh ná an cineál ráthaíochta a bheadh tugtha don Fhrainc agus don Spáinn go gcoinnítear a gcuid corónacha glan ó a chéile, agus ní raibh aon dul chun cinn sna hábhair seo go dtí tar éis an 10ú Iúil, 1712, nuair a shínigh Pilib litir thréigin. Nuair a d'aontaigh an Bhreatain Mhór agus an Fhrainc ar sos cogaidh, luathaigh luas na hidirbheartaíochta, agus síníodh na príomh-chonarthaí sa deireadh ar an 11ú Aibreán, 1713.
Madame de Sévigné
Scríbhneoir litreacha Francach ab ea Marie de Rabutin-Chantal, banmharcas Shévigné, nó Madame de Sévigné mar is fearr aithne uirthi. Do rugadh í ar an 5ú lá d'Fheabhra 1626 i gcathair Páras na Fraince agus do fuair sí bás ar an 17ú lá d'Aibreán 1696 i château Grignan, château atá suite i nDrôme. Tá clú agus cáil ar Mhadame de Sévigné mar scríbhneoir de bharr a cuid litreacha, na litreacha a scríobh sí chuig a hiníon, Françoise-Marguerite de Sévigné, cuntaois Grignan, ach go hairithe.
Torcán cíorach
Ainmhí beag Iodálach agus Afracach is ea an torcán cíorach. Mamach atá ann, agus is ball d'fhine na Hystricidae é. Is é Hystrix cristata an t-ainm eolaíoch.
Heemskerk
Stair
Léiríonn fianaise seandálaíochta go raibh cónaí ar dhaoine i Heemskerk, atá suite ar thalamh gainimh díreach taobh thiar de na dumhcha a choinníonn an Mhuir Thuaidh amach, cúpla céad bliain roimh bhreith Chríost. Sa bhliain 1069 a luadh ainm an bhaile don chéad uair mar 'Hemezen Kyrica' i scríbhinn eaglasta. 'Teampall Hemezen' ba chiall leis an ainm sin. Ceaptar gur bhean rialta as an bhFreaslainn ab ea Hemezen a bhunaigh mainistir san áit.
Baile tuaithe
Baile tuaithe a bhí in Heemskerk go dtí na 1960í. Sútha talún an táirge ba mhó a mbíodh cáil ar an mbaile ina thaobh. Sa lá atá inniu ann, fástar bláthanna agus glasraí ar an talamh gainimh méith idir an mbaile agus na dumhcha.
An tOspidéal
Baile in Éirinn is ea An tOspidéal (Sean-ainm: Ospidéal Ghleann Áine). Tá an baile suite in iarthar na tíre i gContae Luimnigh.
Vincent O'Brien
Na seachtóidí
Ba í an tseift rúnda a bhí acu ná sliocht an chapaill Northern Dancer a úsáid. Síolraíodh an capall seo i gCeanada agus bhuaigh sé Dearbaí Kentucky. Bromach dá shliocht a bhí in Nijinsky, an capall ab fhearr a thraenáil O’Brien riamh, is dócha. Stiúir Lester Piggot é chun Dearbaí Epsom a bhuachan agus bhí Piggot ceangailte go dlúth le stáblaí Bhaile Dhúill, i rith na mblianta ba rathúla, idir na seascaidí deireanacha agus na seachtóidí. Sa deireadh, vótáladh O’Brien mar an traenálaí ab fhearr sa tSeilg Náisiúnta san fhichiú haois agus ina dhiaidh sin, an traenálaí ar an réidh ab fhearr san fhichiú haois. Vótáladh chomh maith é mar an duine ba mhó i stair na rásaíochta capall i vóta ollmhór sa nuachtán The Racing Post. Ba é Lester Piggot an dara duine ba mhó i ngrúpa de chéad iomaitheoir, a bhí roghnaithe go cúramach ag foireann de shaineolaithe rásaíochta. Fuair O’Brien 28% den vóta iomlán.
Sábháilteacht ar Bhóithre
Bearta coisctheacha
Léiríonn taighde idirnáisiúnta go dtarlaíonn formhór na n-imbhuailtí bóthair go díreach nó go hindíreach mar gheall ar iompraíocht / feidhmíocht mhíchuí an úsáideora bóthair (tiomáint ró-thapa, tiomáint faoi thionchar an óil agus caitheamh an chreasa shábhála, srl). Gur minic a bhíonn earráid daonna i gceist ann. Bíonn tionchar ag comhshaol an bhóthair leis i roinnt bheag cásanna.
Mario Rosenstock
Gairm
Ghlac sé páirt Roy Keane, sa dráma ceoil grinn, I, Keano sa bhliain 2005.
Sábháilteacht ar Bhóithre
Bearta coisctheacha
Mar shampla, in Éirinn, in Road Collision Facts 2007, aithníodh earráid tiománaí mar ghné ba chúis le 82% de na him-bhuailtí go léir, agus earráid choisí (13%), gnéithe bóthair (3%), agus gnéithe comhshaoil (2%) mar ghnéithe ba chúis leis an gcuid eile. mion|Comhartha bóthair (RUS 026) Is iad seo a leanas na gnéithe ba mhinice a luadh le him-bhuailtí marfacha ina raibh dhá charr:
Feasacht
• Is gá do choisithe a bheith freagrach agus an bóthar a thrasnú in áiteanna sábháilte cuí.
An óige agus oideachas
Tá sé tábhachtach oideachas a chur ar úsáideoirí óga bóthair mar bhonn dá ndearcadh agus dá n-iompraíocht i leith na sábháilteachta ar bhóithre. D’fhéadfadh taithí ar oideachas agus scileanna oiliúna tráchta in aois óg feasacht a ardú maidir le húsáid sábháilte an bhóthair. Tá ról lárnach ag tuismitheoirí agus ag múinteoirí maidir lena chinntiú go mbíonn na daoine óga a bhíonn faoina gcúram sábháilte agus iad ag taisteal chuig agus ón scoil.
Stair
Tharla feabhsúcháin mhóra i líon na mbásanna tar éis
Mazurek Dąbrowskiego
Is é Mazurek Dąbrowskiego (is mar "Dombrowski" a fhuaimnítear an sloinne sin Dąbrowski, ó sheasann an litir Pholainnise úd ą do [o] le srónaíl), nó Masúrca Dąbrowski, amhrán náisiúnta na Polainne. Is é an chéad teideal a bhí ar an amhrán ná Pieśń Legionów Polskich we Włoszech nó Amhrán na Léigiún Polannach san Iodáil. Chum Józef Wybicki an téacs i gcathair Reggio sa bhliain 1797, agus chualathas an t-amhrán á chanadh sa Pholainn le linn cheannaircí móra na naoú haoise déag, is é sin, Éirí Amach Mhí na Samhna (1830) agus Éirí Amach Mhi Eanáir (1863). Sa naoú haois déag, bhí na gluaiseachtaí daonlathacha ag maíomh dlúthpháirtíochta leis na Polannaigh, agus dá réir sin, haistríodh an t-amhrán go sraith mhaith teangacha. Is féidir é a chanadh as Gearmáinis, mar shampla, faoin teideal Noch ist Polen nicht verloren ("Níl an Pholainn caillte go fóill").
Fuair an file Slovacach Samuel Tomašik inspioráid ón amhrán seo le Hej, Slované ("Hóra, a Shlavacha") a chumadh - amhrán atá ceaptha mar chomhamhrán náisiúnta do na Slavaigh go léir.
In-atáirgtheacht
Coincheap gaolmhar is ea athdhéanamh, sé sin, a bheith in ann conclúidí neamh-chomhionanna atá comhchosúil ar a laghad a bhaint amach, nuair a d'fhéadfadh difríochtaí i sampláil, nósanna imeachta taighde agus modhanna anailíse sonraí a bheith ann. Is iad in-atáirgtheacht agus athdhéanamh le chéile atá i measc na bpríomh-uirlisí sa mhodh eolaíochta. Mar sin féin, tá éagsúlachtaí móra idir na léirithe coincréiteacha a bhaineann leis an modh eolaíochta i ndisciplíní taighde agus i réimsí staidéir. Ábhar tábhachtach is ea an staidéar a dhéantar ar in-atáirgtheacht sa mheiteolaíocht.
Louis Dalton
Polaiteoir Éireannach ab ea Louis Dalton (20 Meán Fómhair 1862 - 13 Eanáir 1945). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal.
Vióla
Téaduirlis ceoil a bhoghaítear, cosúil ar gach bealach leis an veidhlín ach rud beag níos mó agus tiúnta cúigeach níos ísle.
Nettie Palmer
Beatha
Thosaigh idir Nettie agus Vance ag foilsiú dánta, gearrscéalta, léirmheasanna agus iriseoireachta roimh an gcogadh. Roimh di pósadh mhúin Nettie nuatheangacha agus foghraíocht. In 1924 d’fhoilsigh Nettie Modern Australian Fiction, an staidéar criticiúil ba thábhachtaí ag an am ar litríocht na hAstráile. Thosaigh sí ag scríobh alt do nuachtáin ar fud na tíre agus ag déanamh léirmheas ar leabhair thábhachtacha ón Astráil, ón Eoraip, ó Mheiriceá agus eile. In 1928 d’fhoilsigh sí An Australian Story-Book agus gearrscéalta ann a cuireadh i gcló i bhfoilseacháin ghearrshaolacha. In 1931 d’fhoilsigh sí beathaisnéis a huncail, Henry Bournes Higgins: A Memoir. Chuir sí an Centenary Gift Book in eagar, cnuasach píosaí le mná ó Victoria, idir stairiúil agus liteartha, i gcomhair chomóradh céad bliain Victoria. Rinne sí comhfhreagras le mórán scríbhneoirí eile, go háirithe mná, agus thug comhairle do Marjorie Barnard agus Flora Eldershaw. In 1935 chuaigh an teaghlach go dtí an Eoraip agus bhí siad ar saoire in aice le Barcelona nuair a thosaigh Cogadh Cathartha na Spáinne. Bhí Aileen agus Helen ina mbaill den Pháirtí Cumannach ó bhí siad ina mic léinn, agus d’fhan Aileen ann chun cuidiú leis an Aonad Leighis Briotanach sa Spáinn. Thug Nettie tacaíocht do Dhara Poblacht na Spáinne agus í sa bhaile arís.
Baile na Graí
Is baile suite i gContae Chorcaí é Baile na Graí.
Solasbhliain
Tomhas ar fhad is ea an solasbhliain - an fad atá solas in ann taisteal i bhfolús in aon bhliain amháin. Is ionann é seo agus 9,460,730,472,580,800 méadar (thart ar 9.461 Peitiméadar).
Eugène Emmanuel Viollet-le-Duc
Ailtire is seandálaí a saolaíodh i bPáras ab ea Eugène Emmanuel Viollet-le-Duc (27 Eanáir 1814 - 17 Meán Fómhair 1879). Freagrach as athchóiriú ardeaglaisí Notre Dame, Amiens is Laon, agus an Château de Pierrefonds.
An Bhuiriáit
Aibhneacha
Seo iad príomhaibhneacha na poblachta:
Astaróideach
Minicíocht
A dtrastomhais sa raon timpeall 1,000km timpeall 1km.
Horst Bienek
Saothar
Sa dara húrscéal, arís, tá an cogadh tosaithe.
Astaróideach
Eolaíocht
Ceiliúrtar ar an 30 Meitheamh gach bliain "Lá Idirnáisiúnta na n-Astaróideach"
Vioscós
Tuaslagán ceallalóis a dtáirgtear snáithín ceallalóise athghinte (réón) as. Fionnadh i 1892 é, agus is é príomh-mhodh déantúsaíochta an réóin.
The Waterboys
Tionchar litríochta
thumb|Léann Scott os ard as The Gift le Hafiz ag ceolchoirm The Waterboys in Antwerp in 2004. Léitear sleachta as saothar an fhile Sufi go minic ag ceolchoirmeacha The Waterboys. Baineann Scott, a rinne staidéar ar an litíocht agus ar an bhfealsúnacht ar Ollscoil Dhún Éideann ar feadh tamall gearr, úsáid fhorleathan as litríocht an Bhéarla ina chuid ceoil. Den chuid is mó, is in ómós an scríbhneora C.S. Lewis a scríobhadh an t-amhrán “The Whole of the Moon”, ceann de na hamhráin is mó a luaitear leo. Déantar tagairt do shaothar Lewis in amhráin eile de chuid The Waterboys chomh maith, ar nós “Church Not Made With Hands” agus “Further Up, Further In”.
Spioradáltacht
Ina theannta sin, tá sé ráite ag Scott go raibh suim aige i gcónaí sa spioradáltacht, agus níor bhain sé le haon chreideamh ar leith riamh. Ní thaitníonn sé leis nuair a bhíonn daoine ag maíomh gurb é a gcreideamh féin an t-aon chreideamh amháin atá ceart. Creideann sé nach bhfuil iontu ach slite éagsúla chun spioradáltacht a chur in iúl. Glacann sé leis go dtugtar uilíocht air sin. In ainneoin dhearcadh iolraíoch Scott, thug roinnt léirmheastóirí “Rac Críostaí” ar cheol The Waterboys.
Ballraíocht
thumb|Bhí páirt an-tábhachtach ag fidléir The Waterboys, Steve Wickham, sa treo a ghabh an banna. In imeacht na mblianta, sheinn ní ba mhó ná 30 ceoltóir beo leis an mbanna mar ‘Waterboy’. Níor chaith cuid acu ach tréimhse ghairid leis an mbanna agus iad ag cur le halbam nó ar camchuairt leo. Chaith ceoltóirí eile tréimhsí ní b'fhaide leo agus ba mhór a chuir siad leo. Is é Scott príomhamhránaí agus príomhscríbhneoir amhrán an bhanna ó thús agus is eisean a dhéanann an ceol a spreagadh. Tá líon ceoltóirí eile, áfach, bainteach go dlúth leis an mbanna chomh maith.
Dónall Ó Conchúir
Chuir an Gúm a dhuanaire i gcló den chéad uair sa bhliain 1932 faoin teideal Duanaire Dúithch' Ealla agus cuireadh athchló air sa bhliain 1935. Chuaigh sé as gcló le fada agus mar sin scaoileadh eagrán nua den leabhar darb ainm Duanaireacht Sruthán Dúthalla sa bhliain 1984.
Ludwig van Beethoven
Bhog Beethoven go dtí Vín na hOstaire sna 1790í. Thosaigh sé ag cailleadh a chuid éisteachta ag an am céanna, ach lean sé ar aghaidh ag cruthú sárshaothair nua go dtí deireadh a shaoil.