cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John Mearsheimer
Iomadú agus iombhagairt núicléach
Sa bhliain 1990, d’fhoilsigh Mearsheimer aiste inar thuar sé go bhfillfeadh an Eoraip ar thimpeallacht ilpholach, cosúil leis an timpeallacht sa chéad leath den 20ú haois, dá bhfágfadh fórsaí Mheiriceá agus Sóivéadacha tar éis dheireadh an Chogaidh Fhuair. In alt eile an bhliain sin in The Atlantic, thuar sé go méadódh an timpeallacht ilpholach iomadú núicléach san Eoraip, go háirithe sa Ghearmáin.
Ina theannta sin, i bpíosaí op-ed a scríobhadh i 1998 agus 2000 don New York Times, míníonn Mearsheimer cén fáth go bhfuil ciall leis an India dul sa tóir ar airm núicléacha. Áitíonn sé go bhfuil cúiseanna maithe straitéiseacha ag an India chun iombhagairt núicléach a iarraidh, go háirithe chun cothromaíocht a dhéanamh i gcoinne na Síne agus na Pacastáine agus chun cobhsaíocht réigiúnach a ráthú. Cháin sé freisin beartas frith-iomadaithe Mheiriceá i leith na hIndia, beartas a mheasann sé a bheith neamhréadúil agus díobhálach do leasanna Mheiriceá sa réigiún.
Institiúidí idirnáisiúnta
In alt a luadh go forleathan i 1994, "The False Promise of International Institutions," téann Mearsheimer i ngleic le hargóintí coitianta faoi chumas institiúidí cuir in aghaidh cogaidh agus an tsíocháin a chur chun cinn i measc stát. Aithníonn sé go mbíonn institiúidí úsáideach go minic ag stáit, ach go gciallaíonn an riachtanas d’iomaíocht gan staonadh ó thaobh slándála de go bhfuil iompar stáit go príomha mar fheidhm de dháileadh na cumhachta sa chóras idirnáisiúnta. Níl sna hinstitiúidí, sa chás is fearr, "merely an intervening variable in the process" (lch 13). Áitíonn Mearsheimer gur thairg "institutionalist theories" (Gaeilge: “teoiricí institiúideacha”) roghanna laga ar an bpictiúr gruama seo den pholaitíocht idirnáisiúnta. Go háirithe, ní thugann argóintí institiúideacha nualiobrálacha, ag a bhfuil tionchar, aird ar imní faoi ghnóthachain choibhneasta mar bhac ar chomhoibriú, agus teipeann orthu fianaise a sholáthair nach dtarlódh cásanna comhoibrithe, a luaitear go coitianta d’institiúidí, ina n-éagmais. Níor shrois mórán teoiricí eile ar nós teoiric na comhshlándála agus teoiric chriticiúil an marc mar an  gcéanna ar fhorais loighciúla agus eimpíreacha.
Lennie Hoffmann, Barún Hoffmann
Breitheamh
Bhí sé ina Bhreitheamh Neamhbhuan ag Cúirt Achomhairc Dheiridh Hong Cong ó 1998 i leith. I dtaca le réimsí de dhlí Shasana inar speisialaigh sé mar bhreitheamh (mar dhlí na gcuideachtaí agus dlí na n-iontaobhas), bhí tionchar mór ag An Tiarna Hoffmann, chomh maith le tionchar ar fhorbairt an dlí phoiblí i Sasana, go mór mór maidir le luathbhlianta an Achta um Chearta an Duine 1998.
Lu Xun
A thábhacht liteartha
Scríobh Lu Xun i gcaint na ndaoine nó “Baihua”, in áit an teanga scríofa traidisiúnta “Wenyan”. Ach rinne scríbhneoirí roimhe cheana é, m. sh. Huang Zunxian: "Scríobhann mo lámh mar a labhraíonn mo bhéal“. Ach bhunaigh Lu Xun litríocht Ghluaiseacht 4 Bealtaine agus d’éirigh a litríocht amach in aghaidh na dtraidisiún Confúiceach scothroghnach. In ainneoin thurnamh ríshliocht Qing sa réabhlóid i 1911 (réabhlóid Xinhai) agus forógra Phoblacht na Síne, mhair na seanstruchtúirí Confúiceacha feodacha fós. Ba í an eitic Chonfúiceach (agus an teanga scríofa chlasaiceach Wenyan chomh maith) meán na seantuairimi agus na seanbharrshamhaileacha. Mar sin chuir a ghearrscéal Dialann Fear Buile i gcoinne an tseanchórais luachanna agus nocht sé an eitic fíoraosta mar "daoniteach" go siombalach.
20 Meán Fómhair
Is é an 20 Meán Fómhair an 263ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 264ú lá i mbliain bhisigh. Tá 102 lá fágtha sa bhliain.
New Inn, Sir Gaerfyrddin
Sráidbhaile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea ‘’’New Inn’’’. Tá daonra 348 ann, agus tá 212 (63%) in ann Breatnais a labhairt. Tá sé suite in iardheisceart Sir Gaerfyrddin, idir Llanllwni agus Gwyddgrug ar an A485.
Srannadh
Déanann 20% de phobal na Stát Aontaithe, níos mó ná 40 milliún duine, srannadh gach oíche is iad ina gcodladh. 55% de na daoine sin, is daoine fásta iad, 68% de na fir is 48% de na mná. Cuireann callán na srainne isteach go mór ar chodladh pairtnéara. Is mí-ord codlata é, ach ní galar amach is amach é. Go minic bíonn galair mar ardbhrú fola, neamhchodladh is priacal stróic thar an ngnáth comhcheangailte leis nó mar thoradh air. Ainneoin na gnáth-thuisceana, ní mór an pháirt a ghlacann an tsrón ann. Is iad seo na fíocháin is mó a chritheann is a chuireann leis an bhfuaim: an fharaing (píobán cónchruthach a cheanglaíonn an béal leis an bpíobán garbh), an coguas (fíochán bog ag cúl an charbaid), agus an tsine siain (píosa fíocháin bhoig atá ar crochadh ag cúl na scornaí). Is amhlaidh a bhogann siad nuair a thiteann duine ina chodladh, agus critheann siad le sreabhadh an aeir tharstu. Má chritheann siad an iomarca, agus an-challán á dhéanamh acu, is féidir go mbeidh aipnia codlata ar dhuine. Neamhanálú is ea í seo, a bhuaileann 20 milliún de shrannairí na Stát Aontaithe. Tarlaíonn sí de bhrí go ndúnann an t-aerphasáiste nuair a bhogann na struchtúir ann an iomarca. Neamhanálú neamhbhuan a bhíonn ann de ghnáth, ach tarlaíonn easpa ocsaigine sa bhfuil is an cholainn i gcoitinne dá bharr. I gcásanna cinniúnacha is féidir go leanfaidh deacrachtaí cairdisiothíocha an easpa ocsaigine sin. Is féidir srannadh a mhaolú trí obráidí. Ach roimhe sin, is inmholta gan alcól a ól roimh chodladh (cuireann sé sin le bogadh na struchtúr san aerphasáiste), gan luí ar an droim (is fusa an t-aerphasáiste a dhruidim sa suíomh sin) agus roinnt meáchain a chailliúint (is mór an priacal srannta an raimhre).
Hóiniára
Is é Hóiniára príomhchathair Oileáin Sholamón. Bhí cónaí ar 64,609 duine in Hóiniára i 2009.
Béal Átha Beithe
Stair agus áiteanna stairiúla
I ndiaidh sin, bhí margaigh agus imeachtaí ag éirí i lár an bhaile agus bhí earraí cosúil le síola lín, punann arbhair, feoil, capaill agus torthaí feirme.
Taisteal
clé|mion|202x202px|Traein i mBéal Átha Beithe.
Caidreamh idirnáisiúnta
Tá caidreamh idirnáisiúnta idir Béal Átha Beithe agus Osterhofen na Baváire.
Teangacha Seapónacha
Gaol na dteangacha Seapónacha le teangacha eile
Táthar neamhchinnte, an bhfuil gaol ar bith ag na teangacha Seapónacha le haon fhine teangacha eile. Is iomaí teoiric atá ann, agus cuid mhaith acu ina gcnámha spairne, ach ní bhfuair aon cheann acu glacadh forleathan.
Srathú
Téarma geolaíoch ar chruthú na gciseal de charraigeacha dríodair ina sonraíonn bristí sa leagan síos nó athruithe i nádúr an ábhar dríodair sna plánaí difriúla srathaithe. An téarma céanna in úsáid chun cur síos ar ord na sreabhanna láibhe i gcarraigeacha doigheartha.
Jacques Chirac
B'é Jacques René Chirac (29 Samhain 1932 i bPáras - 26 Meán Fómhair 2019 i bPáras ) Uachtarán na Fraince idir 17 Bealtaine 1995 agus 16 Bealtaine 2007. clé|mion|1975 Jacques Chirac mar [[Príomh-Aire|Phríomh-Aire in éineach les an deachtóir Nicolae Ceausescu]]
Leathlobhar mac Loingsigh
Rí Ulad de chlann Uí Chaolbhadh as Magh Line. géag de Dhál Araí, ba ea Leathlobhar mac Loingsigh (Sean-Ghaeilge Lethlobar mac Loingsig) (na 873). Tomaltach mac Ionrachtaigh, iar-rí Ulad, ba ea a sheanathair. Bhí séi réim mar rí Dhál Araí 824/849-873, mar leath-ri Ulad 857-871 agus rí aonar Ulaid 871-873.
Ceart an duine ar uisce agus sláintíocht
Prionsabal is ea ceart an duine ar uisce agus sláintíocht (CDUS) a shonraíonn gur ceart daonna uilíoch é iad uisce glan a ól agus sláintíocht, mar gheall ar a dtábhacht ard maidir le saol gach duine a chothú. D’aithin Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe é mar cheart daonna an 28 Iúil 2010. Aithníodh an CDUS sa dlí idirnáisiúnta trí chonarthaí um chearta an duine, trí dhearbhú agus trí chaighdeáin eile. Tá argóint bunaithe ag roinnt tráchtairí maidir le ceart daonna uilíoch ar uisce a bheith ann ar fhorais atá neamhspleách ar rún an Chomhthionóil Ghinearálta 2010, mar Airteagal 11.1 den Chúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Eacnamaíocha, Sóisialta agus Cultúir (CICESC); i measc na dtráchtairí sin, measann na daoine a ghlacann leis go bhfuil ius cogens idirnáisiúnta ann agus a mheasann go n-áirítear forálacha an Chúnaint go bhfuil an ceart sin ina phrionsabal den dlí idirnáisiúnta atá ceangailteach go huilíoch. I measc na gconarthaí eile a aithníonn an CDUS go sainráite tá Coinbhinsiún ar Dhíchur Gach Cineál Idirdhealaithe in aghaidh na mBan 1979 agus Coinbhinsiún  um Chearta an Linbh 1989 (CCL).
An Afraic Theas
San Afraic Theas, tá an ceart ar uisce cumhdaithe sa bhunreacht agus á chur i bhfeidhm le gnáthreachtanna. Is fianaise é seo ar mhodhnú beag ar an dara teicníc um bhunreachtú ar a dtugtar "samhail na reachtaíochta fochuideachta ". Ciallaíonn sé seo go ndéantar cuid mhór d’ábhar agus de chur chun feidhme an chirt le gnáthreacht intíre a bhfuil seasamh bunreachtúil aige.
Uí Eineachghlais
Stair
Bhí Uí Eineachghlais bunaithe ar dtús ar mhánna Chill Dara that timpeall an Náis, ach cuireadh an ruaig orthu soir thar Shléibhte Chill Mhantáin sa céad leath den 6ú haois, de bharr ionraí agus concas Uí Néill. D'éirigh siad ina ndream neamhthábhachtach ó thaobh na polaitíochta de, suite idir an Dál Messin Corb agus Uí Dega, ar chósta Chill Mhantáin thart timpeall An Inbhir Mhóir. San 11ú haois, thug a dtaoisigh orthu féin an sloinne Ó Fiachraí
Julia Louis-Dreyfus
Is aisteoir Meiriceánach í Julia Louis-Dreyfus (a rugadh ar an 13 Eanáir 1961). Tá clú agus cáil mhór uirthi de bharr a ról ar na sraithe teilifíse Saturday Night Live (1982–1985), Seinfeld (1989–1998), The New Adventures of Old Christine (2006–2010), and Veep (2012–2019). Bhuaigh sí a lán dámhachtainí mar aisteoir, Emmy Awards agus Screen Actors Guild Awards. mion|Julia Louis-Dreyfus
Harriet Osborne O'Hagan
Pósadh agus Teaghlach
Níl is ag daoine cian taim nó céin ait a fuair sí pósta. Tá ionníon amháin ací deir ainm Marguerite Lemercier O'Hagan agus tá  Eugène Lemercier garmac Harriet Osborn O' Hagan. tá deirifuir amháin ag O'hagan deir ainm Eugénie agus tá
Veiniséala
Rinne Francisco de Miranda, a chaith seal in arm na Spáinne, agus a bhí páirteach i gcogadh saoirse Stáit Aontaithe Mheiriceá agus i Réabhlóid na Fraince, iarracht neamhspleáchas a bhaint amach do Veiniséala, ach ní raibh aird ar bith air, agus níor tháinig gluaiseacht na saoirse chun cinn go dtí gur ghabh Napoleon seilbh ar an Spáinn. D'úsáid lucht rachmais Veiniséala an t-ionradh sin mar leithscéal chun neamhspleáchas a fhógairt i mí Iúil 1811. Bhí Simón Bolívar i measc na réabhlóidithe agus scaip sé soiscéal na réabhlóide ar fud Mheiriceá Theas. Rinne na Spáinnigh iarracht na coilínigh a athghabháil nuair a bhí Napoleon ruaigthe as a dtír féin acu, agus troideadh cogadh fada fuilteach, ach faoi 1821 bhí neamhspleáchas Veiniséala buanaithe.
Rinne Chavez dlúthcheangal le rialtas Chúba agus fógraítear go bhfuil "sóisialachas don 21ú haois" i réim sa tír. Bhí an-chuid airgid ag an rialtas mar gheall ar na tobair ola atá go flúirseach inti agus caithtear cuid mhór airgid ar chúinsí sláinte agus oideachais na mbocht a fheabhsú.
Dál Messin Corb
Rítheaghlach na Laigean ba ea Dál Messin Corb, i dteannta le Dál Chormaic. De shliocht Messin Corb ba ea iad, agus daoine deireanacha desna Fir Domhnann. Sa cúigiú agus séú haoiseanna, cuireadh an ruaig orthu as a gcuid críoch ar an Life agus i gContae Chill Mhantáin isteach.
Uí Garrchon ba ea príomhghéag an rítheaghlaigh. Deirtear go raibh Naomh Caoimhín de Ghleann Dá Loch síolraithe ó Uíbh Náir, mionghéag an dreama úd.
Cathalán mac Ionrachtaigh
Rí Ulad de chlannLeath Cathail, géag de Dhál Fhiatach, ba ea Cathalán mac Ionrachtaigh (Sean-Ghaeilge Cathalán mac Indrechtaig) (bás 871). Bhí sé i réim mar leath-rí ón mbliain 857 go dtí 871.
Comhtholgadh
Comharthaí
mion|101 le Dr Mike mion|gortú inchinne agus leanaí
An Bhoth
Stair
Le linn an ochtú agus naoú haois déag, bhí aontaí ar siúl ar an seachtú lá de gach mí. Bhí eallach, muca agus caora ar dhíol ag na margaí seo. Chomh maith le sin, bhí stocaí, éadach garbh, earraí crua, sceanra agus scuaba ar dhíol ann. Bhí na haontaí seo suite ar faiche an bhaile atá fós oscailte sa lá atá inniu ann. Bhí An Bhoth úsáidte mar iosta do charraigeacha a raibh ag teacht ó shléibhte Sliabh Beatha.
Sorbonne Université
Ollscoil sa Fhrainc is ea Sorbonne Université. Bunaíodh í sa bhliain 1257.
Meas Buachalla
Sna seanscéalta
Sa scéal Tochmharc Éadaoine, is iníon í an ardrí, Eochaidh Aireamh, trí chiorrú coil lena iníon féin. Mheall Midhir é gurbh a máthair, Éadaoin, a bhí ann. . Sa Bhanseanchas, deirtear gurbh é Esa an t-ainm d'iníon Eochaí agus Éadaoine.
Richard Davies (Mynyddog)
Tógáil
Rugadh Mynyddog i dteach a thuismitheoirí ar fheirm "y Fron", Llanbryn-mair, sa bhliain 1833. Chaith sé a óige ag feirmeoireacht ar fheirm an teaghlaigh agus ag aoire ar chnoic Llanbrynmair. Cuid lárnach dá shaothar ab ea an saol amuigh faoin aer i measc ghlóir an dúlra agus an chumann dlúth Bhreatnaise a chothaigh sé i sráidbhailte beaga tuaithe Maldwyn agus Meirionnydd. Ní mheastar gur file iontach é.
Moyra Barry
Faoi Moyra Barry
Is ealaíontóir Éireannach í Moyra Barry. Rugadh í sa bhliain 1886 agus fuair sí bás ar an 2ú Feabhra 1960.
Tairseach Sonraí Oscailte an AE
Bunús dlí agus seoladh na tairsí
Bunaithe ar an gcinneadh seo, tugtar cuireadh d’institiúidí uile an Aontais eolas ar nós sonraí oscailte a fhoilsiú agus an t-eolas sin a chur ar fáil don phobal nuair is féidir sin.
Moyra Barry
Tagairtí
https://www.whytes.ie/artist/moyra-barry/16714/?offset=1
Pink Floyd
Stair
Bhain Pink Floyd clú is cáil idirnáisiúnta amach leis na halbaim choincheapa The Dark Side of the Moon (1973), Wish You Were Here (1975), Animals (1977), The Wall (1979), agus The Final Cut (1983).
Loch Michigan
Ceann de Lochanna Móra Mheiriceá Thuaidh is ea Loch Michigan agus an loch is faide siar ó dheas de na cúig loch fionnuisce seo atá suite i lár Meiriceá Thuaidh. Is í an t-aon cheann de na Locha Móra atá suite go hiomlán taobh istigh de na Stát Aontaithe agus nach bhfuil a bruacha thuaidh i gCúige Ontario i gCeanada.
Tíreolaíocht
Is í Loch Michigan an dara loch is mó de na Lochanna Móra ó thaobh toirt uisce agus an 3ú ceann is mó de réir dhromchla. Tá Loch Michigan 307 míle ar fad agus 118 míle ar leithead. Is é 923 troigh (280 méadar) an pointe is doimhne sa loch, áit a baineadh amach i bhfomhuireán den chéad uair sa bhliain 1985. Is é 279 troigh (85 m) meándoimhneacht na locha.
Tá stáit Wisconsin, Illinois, Indiana agus Michigan suite ar Loch Michigan. Tá Chicago agus Milwaukee ar na cathracha ar a mbruacha. mion|Radharc ar Loch Michigan
An Chosantóireacht
Ba í an Chosantóireacht an tréimhse le linn an Chomhlathais (nó, do mhonarcóirí, an Idir-ríocht ) nuair a bhí Sasana agus an Bhreatain Bheag, Albain, Éire agus sealúchais Shasana thar lear á rialú ag an Tiarna Cosantóra mar phoblacht. Thosaigh an Chosantóireacht i 1653, nuair a cheadaigh díscaoileadh an Pharlaimint  Gheadáin agus ansin lig  Parlaimint Barebone, a bhí ann ina dhiaidh sin, d'Oilibhéar Cromail a bheith roghnaithe mar Thiarna Cosanta an Chomhlathais faoi théarmaí na hIonstraime Rialtais. Sa bhliain 1659, dhíscaoil Parlaimint na Cosantóireachta Coiste na Slándá toisc nach raibh Richard Cromwell, a tháinig i gcomharbacht ar a athair mar Thiarna Cosanta, in ann smacht a choinneáil ar an bParlaimint agus ar an Arm. Ba é sin deireadh na Cosantóireachta agus tús an dara tréimhse de riail na Parlaiminte Geadáine mar an reachtas agus an Chomhairle Stáit mar fheidhmeannas.
Edward Hincks
Scríbhneoireacht
Sna 1830idí dhírigh sé a aird ar script dhingchruthach na Sean- Peirsise, foirm scríbhneoireachta a bhí in úsáid ag an Ríshliocht Acaeiméanach le haghaidh inscríbhinní séadchomhartha ina dteanga féin. Ag obair go neamhspleách ar phríomh-oirtheolí an lae, Sir Henry Creswicke Rawlinson, d'oibrigh Hincks nádúr siollach bunúsach na scripte seo amach, maille le luachanna cearta na ngutaí Peirsise.
Sa bhliain 1835 rinne sé maoirseacht ar nochtadh an choirp mumaitheTakabuti ag Cumann Staire an Dúlra Bhéal Feirste. Léigh Hincks na hiairiglifí Éigipteach, a thug le fios go raibh sí ina máistreás ar theach mór.
Fraoch mac Fionnchadha
Insítear sna hannála gur chloígh Coirpre mac Néill na Laigin i gCath Thaillte sa bhliain 494. Tharla seo is dóigh i rith choncas Bhreá agus ghabháil Thailte ag muintir Uí Néill. Sa bhliain 495, cloíodh agus maraíodh Fraoch ag Eochu mac Cairbre i rith dhara Cath Ghránaird, i dTethba.
Carlos Alcaraz
Bhuail Alcaraz an seaimpín reatha Novak Djokovic ag Wimbledon ar 16 Iúil 2023, agus é fiche bliain d'aois,. .
John Tyler
Ba é John Tyler (29 Márta 1790 - 18 Eanáir 1862) 10ú uachtarán Stát Aontaithe Mheiriceá. Bhí sé i bhfeidhmeannas ón 4 Aibreán 1841 go dtí an 4 Márta 1845.
Bóithre agus mótarbhealaí in Éirinn
Bóithre Náisiúnta
Is Príomhbhóithre Náisiúnta iad na bóithre idir an N1 agus an N30, ach is Bóithre Tánaisteach Náisiúnta iad na bóithre eile uillig.
Agus arís, níl an struchtúr ceanna ag gréasán na Tuaisceart, maidir le príomhbhóithre ach an oiread. Is amhlaidh nach bhfuil struchtúr amháin ag an chóras ó thuaidh.
Olltoghchán na hÉireann, 2007
Reáchtáladh Olltoghchán na hÉireann, 2007 ar an 24 Bealtaine 2007. Toghadh 165 as na 166 suíochán sa 30ú Dáil Éireann, gach suíochán seachas suíochán an iar-Chinn Comhairle.
An Volaifis
Is teanga í an Volaifis a labhraítear sa tSeineagáil, sa Ghaimbia, agus sa Mháratáin, agus is í teanga dhúchasach na Volafach í. Ceann de na teangacha Nígir-Chongócha í, agus í suite i mbrainse Atlantach na fine seo. Murab ionann agus an chuid is mó de theangacha an réigiúin, ní teanga thonúil í an Volaifis.
Giro d'Italia
Athraíonn baile tosaithe an rása gach bliain agus go ginearálta bíonn an baile dheiridh i gcathracha Fhlórans, Verona, na Róimhe nó Milano, cathair cheanncheathrú La Gazzetta dello Sport. Caitheann ceannaire an aicmithe ghinearálta geansaí bándearg ag meabhrú dath an pháipéir a úsáideann sé seo go laethúil.
Is imeact de chuid UCI World Tour é an Giro, rud a chiallaíonn go mbíonn na UCI WorldTeams san iomaíocht sa rás in éineacht le roinnt foirne breise ar tugadh cuireadh dóibh mar ‘chártaí fiáine’.
Kevin Mitnick
Luathshaol agus oideachas
D’fhreastail Mitnick ar James Monroe High School in North Hills i ngar do Los Angeles agus le linn na tréimhse sin mhúscail a spéis i raidió amaitéarach. Cláraíodh é níos déanaí i gColáiste Pierce Los Angeles agus in Ollscoil Dheisceart California.
Gairm
De réir Roinn Dlí na Stát Aontaithe, bhris Mitnick isteach sna dosaenacha de líonraí ríomhaireachta agus é ina theifeach. D’úsáid sé fóin póca chlónáilte chun a shuíomh a cheilt agus, i measc rudaí eile, chóipeáil sé bogearraí luachmhara dílsithe ó roinnt de na comhlachtaí fóin póca agus ríomhaireachta is mó sa tír. Ina theannta sin, ghoid Mitnick pasfhocail ríomhaire, d'athraigh sé líonraí ríomhaireachta, agus bhris sé isteach agus léigh sé ríomhphost príobháideach. Uair amháin, bhain sé úsáid as scanóir raidió agus fuair sé amach go raibh gníomhairí de chuid an FBI ag teannadh leis. Theith sé óna árasán, agus nuair a tháinig na húdaráis, fuair siad bosca taoschnónna ag fanacht leo.
American Idol (sraith 20)
Ba iad Katy Perry, Luke Bryan agus Lionel Richie na breithiúna don sraith seo. D'fhill Ryan Seacrest mar láithreoir. Bhuaigh Noah Thompson an tsraith agus tháinig HunterGirl sa dara háit.
Am Frìth Fanaich
Is ceantar sa Ghàidhealtachd é Am Frìth Fanaich. Tá sé suite idir Loch Fanaich san oirdheisceart agus Loch Bhraoin san iarthuaisceart. Dar le Dwelly ciallaíonn an focal "fanaich" "àite rèidh"'.
Tá cáil air as a sléibhte arda, lena n-áirítear buaic Beinn Rothaich. Seo cuid acu:
Virgin Orbit
Stair
Ar 17 Eanáir 2021, lainseáladh an roicéad LauncherOne  agus cuireadh 10  'cubesat'.i  bhfithis.
Betty White
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Betty Marion White Ludden a tháinig chun saoil 17 Eanáir, 1922.
Gaeilge an Chláir
Eolas Breise
Seán Bán Breathnach ag caint le Paddy Shannon.
Cónaiféar
Crann a tháirgeann buaircíní (cóin). Le bheith cruinn, aon bhall den ord gimnispeirme Coniferales, a chuimsíonn na péiní, na cufróga is na harócair. I dtéarmaí níos scaoilte, na gimnispeirmeacha uile ach amháin na cicidifítí.
Dúchrónaigh
mion|clé|Dúchrónach i mBaile Átha Cliath Fórsa paraimíleata ab ea Fórsa Chúltaca Chonstáblacht Ríoga na hÉireann, nó na Dúchrónaigh mar a thugtar orthu go minic (Béarla: Black and Tans) a cuireadh go hÉirínn le cuidiú le Constáblacht Ríoga na hÉireann troid a chur ar Óglaigh na hÉireann i mblianta Chogadh na Saoirse, ó 1920 go 1921. Thuill siad míchlú ó mhuintir na hÉireann, agus an léirscrios míréasúnta a rinne siad ar an tír.
Costas
Déanta na fírinne, áfach, bhí an Rialtas i ndiaidh cead a thabhairt dóibh, ar an 29 Nollaig 1920, "díoltas oifigiúil" a imirt ar na hÓglaigh agus ar lucht a dtacaíochta trína gcuid maoin shaolta agus tithe a chur trí thine. Chuidigh an t-ordú oifigiúil seo, chomh maith leis an tuilleadh béime a cuireadh ar an disciplín inmheánach sa Chonstáblacht, le cogaíocht réasúnta a chur in áit na loitiméireachta míréasúnta ar feadh a raibh fágtha den chogadh. mion|Cogadh na Saoirse Mar sin féin, rinne feachtas na nDúchrónach ní ba mhó dochair ná maitheasa do leas na Sasanach, nó is é an breithiúnas a thug go leor daoine air nach raibh ann ach sceimhlitheoireacht státurraithe. Is é sin, ní rabhthas ag iarraidh síocháin agus rialtas dlíthiúil a chur ar bun in Éirinn arís, ach ag cur cogadh polaitiúil ar an scarúnachas Éireannach, cuma cé acu a bhí náisiúnachas síochánta dlíthiúil nó poblachtánas armtha i gceist.
Méarnáil
Solas a tháirgtear ag ábhar flosctha ag fuinneamh éigin seachas teas, ina leanann an t-astú solais i ndiaidh don fhoinse a bheith lasctha as. Saghas lonrachta moillithe. Is féidir go leanfaidh an t-astú ar feadh codán de shoicind nó uaireanta an chloig, ag brath ar an ábhar. Sampla is ea an t-iarbhreo fada a dhéanann scáileán teilifíse nuair a lasctar as é.
Sróladhmad
Is crann duillsilteach a fhásann 30 m ar airde é an sróladhmad (Chloroxylon swietenia), dúchasach do dheisceart na hIndia agus Srí Lanca. Na duilleoga 60 cm ar fhad, cleiteach le 10-20 péire duilleoigíní neamhshiméadracha. Na bláthanna le cúig pheiteal uachtarúil bán i gcrobhaingí. Soláthraíonn sé adhmad buí trom an-chrua atá luachmhar as a loinnir, cosúil le sról.
Méarlorg
deas|250px|thumb|Méarlorg Rian a dhéanann patrún na mullach ar bharra na méar is na n-ordóg. Go déanach sa 19ú céad thaispeáin Francis Galton go bhfanann patrún na mbuaiceanna ar bharr na méire buan i rith saol duine, agus nach ionann an patrún seo d'aon bheirt. Tá an fíoras deiridh seo á chruthú arís is arís eile thar na blianta, agus mar sin tá teicníocht an mhéarloirg in úsáid ag póilíní le fada mar bhealach chun coirpigh a shainaithint. Tá córais rangaithe méarlorg in úsáid is á bhforbairt ó dheireadh an 19ú céad, bunaithe ar phatrún na mullach, a méid is a láthair ar an méar, líon na mullach i lúba, i rinsí bíse, agus táscairí eile. Sa phróiseas caighdeánach chun méarloirg a fháil, glantar na méara is na hordóga agus brúitear na barra i ndiaidh a chéile anuas ar dhromchla gloine, clúdaithe le dúch. Rolltar iad ansin ar chárta caighdeánaithe chun rian soiléir de bharr iomlán gach méire a fháil, ionas gur féidir na mullaigh a chomhaireamh is a leanúint. Tá an méarlorg géiniteach ann, bealach ionannaithe atá bunaithe ar an tuiscint nach bhfuil an patrún céanna DNA ag aon bheirt. Stóráiltear próifílí DNA i gcórais ríomhaire agus úsáidtear iad go minic anois chun coirpigh is daoine eile a ionannú.
Uí Bairrche
Bhí an ceantar úd faoi cheannas Uí Chinnsealaigh san 8ú haois. Agus iad ag síneadh, scaradh Uí Bhairrche. Choinnigh ar dream amháin i ngleann na Bearú, ach cuireadh an ruaig ar dream eile i dtreo chósta Loch Garman.
The Voice (séasúr 19 na SA)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é The Voice. Thosaigh an cúigiú sraith déag ar an 19 October, 2020 agus chríochnaigh sé ar an 15 Nollaig, 2020.
Ba iad Kelly Clarkson, Gwen Stefani, John Legend agus Blake Shelton na breithiúna don sraith seo. Bhuaigh Carter Rubin an tsraith agus tháinig Jim Ranger sa dara háit.
Vena cava uachtarach
mionsamhail|200px|1 Aitriam deas 2 Aitrium clé 3 Vena cava uachtarach 4 Aorta 5 Artaire scamhógach 6 Féith scamhógach 7 Comhla bheannach 8 Comhla aortach 9 Méadailín clé 10 Méadailín deas 11 Vena cava íochtarach 12 Comhla thríchuspach 13 Comhla scamhógach
Cill Náile, Contae Fhear Manach
Sráidbhaile agus baile fearainn i gContae Fhear Manach is ea Cill Náile (Kinawley as Béarla). Sa bhliain 2011 bhí cónaí ar 75 duine ann. Tá 187 acra sa bhaile fearainn. Paróiste sibhialta atá ann chomh maith.
Éireamhón mac Aodha
I measc a mhac, bhí Bécc (bás 893), rí Ulad, agus Maol Mórdha (Máel Mórda), a maraíodh sa bhliain 914 i gCath Grellach Eilte, ag troid ar son Néill Ghlúnduibh (bás 919) Uí Néill an Tuaiscirt in éadan an Ardrí, Flann Sionna (bás 916).
Siondróim Ehlers-Danlos
Bíonn tionchar ag SED ar dhuine as gach 5,000 duine ar a laghad ar fud an domhain. Braitheann an phrognóis ar an neamhord sonrach. Rinne Hipeacraitéas cur síos ar shoghluaisteacht iomarcach den chéad uair sa bhliain 400 RC. Ainmnítear na siondróim i ndiaidh dhá lianna, Edvard Ehlers ón Danmhairg agus Henri-Alexandre Danlos ón bhFrainc, a chuir síos orthu ag tús an 20ú haois.
Comhghall
Bású agus oidhreacht
Ó thús an 9ú haois ar aghaidh, d’ionsaigh na Lochlannaigh Mainistir Bheannchair agus truaillíodh scrín Naomh Comhghall.
Donn
I miotaseolaíocht na nGael, sinsear na nGael ba ea Donn (Prótai-Cheiltis *Dhuosnos), a thugtar Éibhear Donn air chomh maith. Creidtear gur dhia na marbh é. . Athair Dhiarmada Uí Dhuibhne ba ea é, a chur sé amach d'Aonghas Óg é mar mhac altrama.
Dinnseanchas
Insítear sa Dinnseanchas Aoi an scéal seo faoi Thigh Doinn:
George Benson
Amhránaí Meiriceánach Afracach is ea George Washington Benson a rugadh ar 22 Márta, 1943 i Pittsburgh, Pennsylvania..
Contae Primorje-Gorski Kotar
mion|250px|Contae Primorje-Gorski Kotar Is contae suite sa Chróit é Contae Primorje-Gorski Kotar. Bhí 296,195 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011. Is é Rijeka príomhbhaile an chontae.
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 2022
B'é Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 2022 an 135ú eagrán den Chraobh Uile-Éireann ó bunaíodh an comórtas in 1887. Bhuaigh Luimneach sa chluiche ceannais i gcoinne Chill Chainnigh ar an 17 Iúil 2022.
Athrú aeráide
clé|mion|Meánteocht an domhain ag méadú idir 1900 agus 2020. clé|mion|patrún ídiú [[Fuinneamh|fuinnimh ]]
Iarmhairtí
D'fhéadfadh iarmhairtí tubaisteacha a bheith ann
Tuarascáil Measúnúcháin den Phainéal Idir-Rialtasach um Athrú Aeráide
Le 6 bliana anuas, bhí breis agus 2,000 eolaí ó breis agus 130 tír timpeall an domhain ag scríobh na meastóireachta is déanaí agus is cinnte fós maidir le hathrú aeráide. Is í seo an Cheathrú Tuarascáil Measúnúcháin den Phainéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide [PIRAA nó an IPCC] ó bhunaigh na Náisiúin Aontaithe agus an Eagraíocht Mheiteareolaíoch Dhomhanda é i 1988.
Páras 2015
mion|agóid i Washington DC, Márta 2017 Ag comhdháil faoin aeráid i bPáras i mí na Nollag 2015, gheall 195 thír go bhfeacfaidís leis nach dtiocfadh méadú níos mó ná 2°C ar theocht an domhain (i gcomparáid leis an ré réamhthionsclaíoch).
Conformáil
deas|250px|thumb|Conformáil Sa cheimic, is éard atá i gceist leis an gconformáil ná eagar na n-adamh i móilín i leith na n-adamh siúd nach bhfuil nasctha go díreach leo. Mar shampla, i struchtúr dé-theitrihéadrach an eatáin, C2H6 nó H3C-CH3, is iad na CH3anna an dá theitrihéadrán, agus is féidir an nasc singil C-C eatarthu a rothlú ionas gur féidir faid éagsúla a bheith idir na hadaimh H ar theitrihéadrán amháin agus na cinn ar an teitrihéadrón eile. Mar sin, féadfaidh an iliomad conformáil a bheith ag eatán.
Fliú éanúil
Scaiptear é trí ghluaiseacht na n-éan ionfhabhtaithe nó tadhall lena dtáil siúd.
Conradh Angla-Éireannach
Próiseas
Dhá lá ina dhiaidh sin, ar 9 Eanáir 1922, sheas Eamon de Valera síos mar Uachtarán. Toghadh Art Ó Gríofa ina Uachtarán nua ar an Dáil.
Naomh Odhrán
Bhí Odhrán ina chónaí ar feadh breis agus daichead bliain i gceantar darb ainm Leatracha, i dTuaisceart Thiobraid Árainn, mar a bhfuil an paróiste Béal Átha Gabhann anois. Ba ann a bhunaigh sé mainistir sa bhliain 520. Deirtear go raibh suas le 3,000 scolaire ag staidéar ann tráth. Níl fágtha sa lá atá inniu ann ach fothracha agus reilig. Níos lú ná aon chiliméadar ó na fothracha tá tobar le sruth beag ag sileadh as agus claí cloiche timpeall air. Tá an tobar tiomnaithe d’Odhrán. Bíonn oilithreacht bhliaintiúil ar an 15ú Lúnasa ina léitear an tAifreann. Dertear go bhfuil leigheas in uisce an tobair do shúile atá tinn. Is é Naomh Odhrán naomhphátrún pharóiste Bhéal Átha Gabhann, Contae Thiobraid Árann. Tá muintir Thiobraid Árainn thar a bheith bródúil as oidhreacht Odhráin is tugtar ‘Cill Odhráin’ ar go leor de na bailte fearainn sa chontae.
An Iorua
Is é Harald V Rí na hIorua faoi láthair agus is é Jonas Gahr Støre an príomh-aire ó 2021 i leith.
Stair
Ba é tús na 14ú haoise Ré Órga na hIorua. Bhí síocháin sa tír, bhí an daonra ag fás an t-am ar fad, agus bhí go leor trádála ar siúl leis an mBreatain Mhór. I 1349, áfach, shroich an Phlá Mhór an Iorua agus in aon bhliain amháin, maraíodh dhá thrian, b'fhéidir, den daonra. Bhí cumhacht na Gearmáine ag dul i méid sa gcéad sin freisin, agus cuireadh trádáil san Iorua faoi smacht an Chonraidh Hainseataigh. Tháinig Olaf Haakonson i gcoróin ar an Iorua agus ar an Danmhairg araon i 1380. Ansin, le fórsa a chruthú a chuirfeadh i gcoinne chumhacht ollmhór an Chonraidh Hainseataigh, aontaíodh an Iorua, an Danmhairg agus an tSualainn mar "Aontas Kalmar" faoi Mhargrethe I i 1397. Thug sise faoi pholasaithe a bhí fabhrach do gheilleagar na Danmhairge thar gheilleagair na Sualainne agus na hIorua, ach bhí Comhairle Stáit na hIorua ró-lag le héalú ón Aontas.
D'fhan an Iorua neodrach sa gCéad Chogadh Domhanda agus ar thosach an Dara Cogadh Domhanda, fógraíodh go bhfanfadh arís. Ar an 9 Aibreán 1940, áfach, d'ionsaigh Gearmáin na Naitsithe an Iorua agus chuir faoina smacht í, le Vidkun Quisling mar 'aire uachtarán' agus le Josef Terboven mar Reichskommissar. Cabhair mhór do na Comhghuallaithe, áfach, a bhí i gCabhlach Trádála na hIorua le linn an chogaidh.
Lios Béal Átha
Baile i gContae Fhear Manach is ea Lios Béal Átha (Lisbellaw as Béarla).
Nighean Fhir na Rèilig
De réir Sàr Obair nam Bàird Gàidhealach, b'fhéidir go raibh bean ann agus chum sí an t-amhrán'Thig Trì Nithean gun Iarraidh'.
1915
Tarluithe
mion|Feabhra, 1915: Cuireadh "Máire an Tífis" ([[Mary Mallon, an duine i dtosach an ghrianghraif) ar coraintín i Nua-Eabhrac. Cócaire í a raibh tífeas uirthi gan aon tsiomptóim. Scaip sí an galar trí mheán a cuid cócaireachta agus fuair 25 duine bás dá bharr.]]
Friedrich Schiller
File, drámadóir, aistritheoir, fealsamh is staraí ba ea Johann Christoph Friedrich von Schiller ([joːhan kristɔf friːdʁɪç fɔn ʃɪlɐ], 10 Samhain 1759 - 9 Bealtaine 1805). Rugadh é in Marbach am Necker (Württemberg, an Ghearmáin) agus fuair sé bás in Weimar (Sachsen-Weimar-Eisenach).
An Chéad Óige
D'ordaigh diúc Württemberg do Schiller óg dul ag staidéar sa scoil úd Karlsschule nó Scoil Chathail: bhí an scoil seo ag ullmhú fir óga chun dul sna hoifigigh airm. Níor thaitin athrú seo na scoile le tuismitheoirí Friedrich. Ar dtús dhírigh Schiller ar an dlí mar ábhar staidéir. Cuid den scolaíocht ab ea an druileáil mhíleata, rud nach raibh Schiller sásta leis: bhíodh seisean agus na daltaí eile ag léamh scríbhinní coiscthe faoi choim na hoíche.
Stadaireacht
Neamhord aclaíochta sa chaint. Bíonn deacracht ag duine rithim is tomhas ama a chuid cainte a rialú, agus teipeann air scéal a riaradh ar dhaoine eile go héasca tapa leanúnach. Uaireanta athdheireann sé fuaimeanna go neamhghnách, fadaíonn iad, nó teipeann air iad a fhuascailt. Síneann an neamhord ó éadrom go dian. Ní fios cad is cúis leis, ach meastar go mbíonn fachtóirí géiniteacha, fiseolaíocha is síceolaíocha san áireamh. Úsáidtear modhanna éagsúla teiripe urlabhra, ina measc teicníochtaí nua cainte a mhúineadh, feistí leictreonacha fuaimiúla a chaitheamh chun cabhrú le caint leanúnach, agus traenáil i ndearcadh nua chun páirt a ghlacadh i gcomhluadar cainte.
Augustine Martin
Beatha
Mar Sheanadóir, bhíodh Martini mbun feachtais in aghaidh chomhthoil na ré sin chun foirgnimh Sheoirseacha a leagan i mBaile Átha Cliath agus i mbun feachtais chun an Ché Adhmaid a chaomhnú.
An Iorua i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Pointí
Seo iad na haon tír déag ba mhó a thug pointí, sa teileavóta, don Iorua i mbabhtaí ceannais idir 2016 agus 2022:
Staphylococcus
De ghnáth tarlaíonn sé i gcrobhaingí, agus is gá dóibh ocsaigin i gcomhair fáis. Faightear i scannáin mhúcasacha é, agus ar chraiceann daoine is ainmhithe eile.
Consairtín
200px|mionsamhail|clé|Consairtín Sasanach
Staid thrasdultach
In imoibriú ceimiceach, is éard is staid thrasdultach ann ná eagar éagobhsaí na n-adamh, sainiúil don fhuinneamh is airde is gá do na hadaimh dul tríd chun an t-imoibriú a chur i gcrích.
Flosc (miotalóireacht)
Aon ábhar a úsáidtear i bpróisis miotalóireachta chun cabhrú le sreabhadh an mhiotail leáite is na slaige agus scaradh na n-eisíontas gan mhaith. I mbruithniú iarainn, úsáidtear aolchloch chuige seo. I sádráil, baintear feidhm as roisín.
Oileáin Andaman
Cuid d'oileánra Bhá na Beangáile is ea Oileáin Andaman, idir an India, ar an taobh thiar, agus Maenmar, sa tuaisceart agus san oirthear. Tá an chuid is mó acu ina chuid de na hOileáin Andaman agus Niceabrach.
Éidéadaigh
Is ainmhí iad na Éidéadaigh. Mamach atá intu.
Curaíocht
Stair
Ba iad na príomhbharra a cuireadh in iarthar na hEorapa ná cruithneacht agus coircre. Cheap Sasanach darbh ainm Jethro Tull gléas an-simplí sna 1730idí a chuidigh go mór leis an churaíocht.
Loch Erie
Tíreolaíocht
mion|[[Put-in-Bay, Ohio, cuid de Loch Erie]]
Staidéar cáis rialaithe
Mar shampla, maidir le caitheamh toitíní is ailse na scamhóg, fuarthas i staidéir mar seo gur mó de stair caitheamh toitíní a bhí ag na daoine a raibh an galar orthu.
Zú Whipsnade
deas|250px|thumb|Zú Whipsnade Is zú suite i mBedfordshire é Zú Whipsnade.
1941
An Dara Cogadh Domhanda
mion|Eitleáin de chuid na Seapáine ag ionsaí [[Cuan an Phéarla|Pearl Harbor ar 7 Nollaig 1941]]
Ann Clwyd
Gairm pharlaiminteach
Ba Urlabhraí Fostaíochta an Fhreasúra í Clwyd ó 1993 go 1994, agus Gnóthaí Eachtracha ó 1994 go 1995, nuair a briseadh as a post í arís, in éineacht le Jim Cousins, as ionradh na Tuirce ar Kirkuk na hIaráice a bhreathnú gan chead. Sa bhliain 1994 chuir sí agóid suí istigh ar siúl sa mhianach 'Tower Colliery' in aghaidh a dhúnta,in éineacht le Glyndŵr Roberts as Pen-y-waun. Bhí sí ina ball den Roghchoiste um Fhorbairt Idirnáisiúnta ó 1997 go 2005. Ar an 9 Lúnasa 2004, rinneadh ball den Ríchomhairle di.
Bhí Clwyd ar cheann de 13 Feisire Parlaiminte a vótáil i gcoinne Olltoghchán 2017 a chur ar bun.
An Iaráic
Trína spéis i gcearta an duine agus i gcearta idirnáisiúnta na mban, ghlac Clwyd páirt sa díospóireacht maidir le riail Saddam Hussein san Iaráic. Cé gur urlabhraí an fhreasúra do Ghnóthaí Eachtracha, briseadh as a post í in éineacht le Jim Cousins as breathnú ar ionradh Arm na Tuirce ar Kirkuk na hIaráice gan chead. Ó 1997 go 2005 bhí Clwyd ina ball den Roghchoiste um Fhorbairt Idirnáisiúnta.
Saol pearsanta
Fuair Clwyd bás ina teach i Caerdydd an 21 Iúil 2023, ag aois 86.
Dunstable Priory
clé|250px|mion|Dunstable Priory Is prióireacht suite i mBedfordshire é Dunstable Priory.
Tacartheoiric
deas|mion| [[Léaráid Venn|Léaráid Venn a léiríonn trasnú dhá thacar . ]] Brainse de loighic mhatamaiticiúil is ea tacartheoiric (nó teoiric na dtacar), a dhéanann staidéar ar thacair; go neamhfhoirmiúi is bailiúcháin de réada iad. Cé gur féidir le réad ar bith a bhailiú i dtacar, is minic a úsáidtear tacartheoiric ar rudaí a bhaineann leis an matamaitic. Is féidir leas a bhaint as teanga na tacartheoirice chun beagnach gach réad matamaitice a shainiú.
Stair
De ghnáth, tagann topaicí matamaitice chun cinn ar dtús, agus forbraítear iad ina dhiaidh sin trí idirghníomhaíochtaí idir go leor taighdeoirí. Bunaíodh tacartheoiric, áfach, nuair a foilsíodh an páipéar aonair; "Ueber eine Eigenschaft des Inbegriffes aller reellen algebraischen Zahlen", sa bhliain 1874, scríofa ag Georg Cantor.
Martin O'Hagan
Cúlra
clé|mion|LVF Cúpla uair an chloig roimh lámhach Marty O’Hagan, tharraing Státrúnaí an Tuaiscirt, An Dr. John Reid, siar ó chinneadh a bhí déanta aige deimhniú go hoifigiúil go raibh sos cogaidh an UDA, agus a arm, an UFF, críochnaithe. Chuir Príomh-Chonstábla an RUC, Sir Ronnie Flanagan, in iúl don Státrúnaí “gur chinn an UDA ar stop a chur leis an fhoréigean.” Thug an Dr Reid “seans amháin eile” - an seans deireanach - don UDA.
Rick Riordan
Saol
Cheap sé an smaoineamh do shraith Percy Jackson mar scéalta am codlata faoi laochra na Sean-Ghréige dá mhac Haley. Diagnóisíodh go raibh ADHD agus disléicse ar Haley, agus sin an fáth a raibh carachtar an teidil hipirghníomhach agus disléicseach. D’fhoilsigh Riordan an chéad úrscéal sa tsraith, The Lightning Thief, in 2005. Lean ceithre leabhar eile sa tsraith, an ceann deireanach, The Last Olympian, in 2009.
An tSeineagáil
200px|clé|mionsamhail|An tSeineagáil
Ospidéal Naomh Seoirse
Ospidéal oiliúna é Ospidéal Naomh Seoirse (Béarla: St. George's Hospital) atá lonnaithe i Tooting, Londain. Bunaithe i 1733, tá sé ar cheann de na hospidéil is mó san Eoraip.
Inimirce
An difríocht idir eisimirce agus imirce
Baineann an eisimirce le himeacht ó áit; baineann an inimirce le teacht go háit. An eisimirce ó Éirinn, bhain sí a buaic amach aimsir an Ghorta; i rith an Tíogair Cheiltigh, bhí go leor inimirce chun na hÉireann ón bPolainn. Agus baineann an imirce le gluaiseacht ó thír nó ó ilchríoch amháin go tír nó go hilchríoch eile; ní féidir imirce a dhéanamh ó Chorcaigh go Baile Átha Cliath, mar shampla.
Risteard FitzGilbert de Clare, 2ú hIarla Penfro
Éire
Thosnaigh Diarmuid agus FitsHarding cuardach i measc na n-uasal Normannach féachaint cé a bheadh sásta troid le Diarmuid in Éirinn.
Shochraigh Riocard de Clare, mac le Gilbert de Clare agus oidhre ar iarlacht Phembroic, nach raibh ann ach scáil, dul san bhfiontar le Diarmuid. D'ofráil Diarmuid a iníon Aoife dó le pósadh agus oidhreacht Laighean nuair a gheobhadh Diarmuid bás.
Eachtra Neara
Sa Rúraíocht, is réamhscéal é Eachtra Neara (Sean-Ghaeilge Echtrae Nerai) den Táin Bó Cúailnge. Caomhnaíodh an scéal i Leabhar Buí Leacáin na 10ú haoise, chomh maith le lámhscríbhinn na 15ú haoise.
Achoimre
Chuir Neara an marbhán ar ais ar an gcroch, ach ar a shlí arís chuig an gcúirt, chonaic sé baile trí thine, agus cách ann marbh, básaithe ag gaiscíoch naimhdeach. Lean sé roinnt daoine isteach i liosachán in aice an rítheaghlaigh. Chuaigh sé isteach féin agus bhuail sé le sidhe, a thug rabhadh agus míníonn dó go bhfuil tairngreacht na todhchaí feicthe aige: tharlódh an t-ionsaí faoin Samhain sin arís.
Little Mix
2015–16: Get Weird
Scaoil Little Mix a dtríú albam Get Weird ar an 6 Samhain 2015.
Perrie Edwards
Rugadh Perrie Louise Edwards ar an 10 Iúil 1993 do thuismitheoirí Alexander Edwards agus Deborah Duffy. Tógadh i Shields Theas, Tyne and Wear í.
Pusher (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an seachtú heipeasóid déag, "Pusher" den tríú sraith The X-Files ar an 23 Feabhra 1996. Scríobh Vince Gilligan an eipeasóid seo. D'fhéach 16.20 milliún duine ar an eipeasóid.
Guido Westerwelle
Polataíocht
Bhí toradh iontach maith ag an FDP san Olltoghchán i 2009 agus dá bharr sin, rinneadh comhrialtas idir an CDU, an CSU agus an FDP le Angela Merkel mar sheansailéir agus Guido Westerwelle mar leas-sheansailéir.
D'éirí sé as mar cheannaire an FDP ar 13 Bealtaine 2011 tar éis míshástacht leis agus conspóid faoina cheannaireacht i measc baill a pháirtí.
Tony Iommi
Chruthaigh Iommi a lán de na fuaimeanna a úsáidtear i gceol miotal trom inniu. Mar shampla, thiúin Iommi a ghiotár síos ón gcaighdeán, mar bhí méara laige aige tar éis timpiste nuair a bhí sé ag obair i monarcha. Cruthaíodh fuaim nua a bhí i bhfad níos ísle agus dorcha, agus ba rud é a bheadh coitianta sa seánra as seo amach.
Partraige
Partraige an-t Sliebh
Bhíodh Partraí an tSléibhe faoi cheannas taoisigh Uí Chadhain. Bhíodh an tuath faoi ghéillsine Chonmhaicne Cúile Tuireadh agus níos deireanaí clann Normannach Seoighe. Ba í Mainistir Naomh Breandán sa Choill Bheag, An Ros, Contae na Gaillimhe Galway a lárionad eaglasta.
Staphylococcas aureus meiticillinfhriotaíoch
I láthair ar an gcraiceann is sa tsrón ag an-chuid daoine gan aon trioblóid, ach má théann sé isteach sa cholainn, faoin gcraiceann, nó sna scamhóga, mar shampla, is féidir go dtarlóidh ionfhabhtú. clé|mion|Eipidéimeolaíocht
Arsenal Football Club
Is iad Arsenal a bhfuil an líon is mó Corn FA buaite acu, le ceithre Chorn déag (sa bhliain 2023).
Lemony Snicket
Foilsíonn Handler an chuid is mó dá úrscéalta do pháistí faoin ainm cleite Lemony Snicket, lena n-áirítear na trí leabhar déag sa tsraith A Series of Unfortunate Events, na ceithre leabhar sa tsraith All the Wrong Questions, The Baby in the Manger, The Composer Is Dead, Horseradish: Bitter Truths You Can't Avoid, The Latke Who Couldn't Stop Screaming, The Lump of Coal, agus 13 Words.
Scríobh Handler réamhrá agus iarnótaí faoin ainm Lemony Snicket do The Bears' Famous Invasion of Sicily, an leabhar do pháistí is ansa leis, ina ndearna sé tagairt do A Series of Unfortunate Events. Tá réamhrá agus gearrscéal gan chríochnú luaite le Lemony Snicket in Noisy Outlaws, Unfriendly Blobs, and Some Other Things That Aren't as Scary, Maybe, Depending on How You Feel About Lost Lands, Stray Cellphones, Creatures from the Sky, Parents Who Disappear in Peru, a Man Named Lars Farf, and One Other Story We Couldn't Quite Finish, So Maybe You Could Help Us Out, díolaim gearrscéalta a d'fhoilsigh McSweeney's in 2005.
Shamrock Rovers Football Club
Tacadóirí
Is é taobh theas de Bhaile Átha Cliath an áit dhúchais formhór na tacadóirí, ach tarraingíonn an club tacadóirí ar fud na cathrach agus ar fud na tíre. Cuimsíonn an bonn tacaíochta clubanna tiomnaithe a cur tacaigh lena foireann ag cluichí as baile. Bíonn grúpa ultras i gcomhcheangal leis an club. Déanann na SRFC Ultras taispeántais na tacaíocht ag cluichí ag úsáid bratacha agus bladhmanna láimhe. Bíonn cleamhnacht ann idir na SRFC Ultras agus grúpaí Eorpach eile lena n-áirítear tacadóirí na Roma, Hammarby agus Panathinaikos. Is iad an grúpa ultras is sine in Éirinn, bunaithe sa bhliain 2001. Grúpaí ultras eile in Éirinn agus borradh in iompraíocht i gcomhcheangal lena cultúr a bhí de thoradh ar an bunú na SRFC Ultras.
Náisiúnta
1983/84, 1984/85, 1985/86, 1986/87, 1993/94, 2010 1967, 1968, 1969, 1978, 1985, 1986, 1987, 2019 1957/58, 1962/63, 1963/64, 1964/65, 1965/66, 1967/68
Fliodhas
Táin Bó Flidais
Ba príomhphearsa í Fliodhas sa Táin Bó Fhliodhais na Rúraíochta, ina bhfuil sí ina leannán Fhearghasa Mhic Róich, agus ba léi tréad draíochtúil bólachta, ina measc bó bhán darbh ainm An Maol, a bhí in ann 300 fear a chothú le bainne aon oíche.
Scéalta eile
I rith an Táin Bó Cúailnge, chodlaigh sí i bpobal Ailill mac Máta, rí Connacht, agus gach seacht lá, chothaigh a tréad an t-arm go léir.
Páirc Náisiúnta Ghleann Bheatha
Is páirc náisiúnta suite i gContae Dhún na nGall í Páirc Náisiúnta Ghleann Bheatha. Is fásach iargúlta uaibhreach de shléibhte creagacha, lochanna gan mhilleadh, easanna ina gcaise anuas go talamh agus coillearnach dharach dhúchasach faoi gheasa i gcroílár Shléibhte Dhoire Bheatha in iarthuaisceart Dhún na nGall atá i bPáirc Náisiúnta Ghleann Bheatha.
clé|mion|Cró Nimhe
John Smith (ceannaire ar Pháirtí an Lucht Oibre, R.A.)
Polaitíocht
Le linn na mblianta fada a chaith Páirtí an Lucht Oibre ar bhinsí an fhreasúra, bhí sé ina Scáth-Rúnaí Stáit don Trádáil (1979-82), ina Scáth-Rúnaí Stáit don Fuinneamh (1982-83), ina Scáth-Rúnaí Stáit don Fhostaíocht (1983-84), ina Rúnaí Stáit don Trádáil agus Tionscal (1984-87), ina Scáth-Seansailéir an Státchiste (1987-92) agus ina Cheannaire ar an bhFreasúra (1992-94). Mheastaí go forleathan gurbh é an binseoir tosaigh ab éifeachtaí de chuid an fhreasúra agus iad ag cáineadh an rialtais, go mór mór sa dá phost deireanacha a bhí aige.
Ceannaire ar Pháirtí an Lucht Oibre
Ag am a bháis, measadh go forleathan go raibh seans an-mhaith ag an bpáirtí an chéad olltoghchán eile a bhuachan go cinnte, agus na Tóraithe thíos leis sin. Ach ag an am céanna, bhí roinnt comhghleacaithe ní b'óige dá chuid, mar Tony Blair agus Gordon Brown, mífhoighneach maidir leis an gcur chuige céim ar chéim faichilleach (dar leo) a bhí ag Smith i dtaobh beartais agus structúir an pháirtí a nua-aoisiú.
Michael Foale
Spásaire a rugadh i Louth Shasana is ea Michael Foale (1957-). I 2003 cuireadh i gceannas ar an Stáisiún Spáis Idirnáisiúnta é, agus chaith sé 200 lá ar bord, ag déanamh turgnaimh eolaíochta is gnáthchoinneála. Mar sin, chaith sé tréimhse níos faide sa spás ná aon spásaire Meiriceánach.
Coimisiún Imscrúdúcháin Árais Máithreacha agus Leanaí, 2021
An córas
An chuid is mó de na páistí a saolaíodh sna hárais, uchtaíodh iad agus ba theaghlaigh Chaitliceacha sna Stáit Aontaithe a d’uchtaigh go leor acu agus thugadar síntiúis don dream a rith na hárais.
Máire Dinny Wren
Is file Éireannach í Máire Dinny Wren.
Traiectum (Utrecht)
San Impireacht Rómhánach bhí Traiectum ar cheann de na dúnta i línte (limes) cosanta ar  teorann na Gearmáine. Shainmhínigh an tImpire Claudius an Réine síos an abhainn ó Bhonn mar chuid thiar den teorainn. D’ordaigh sé do na léigiún níos faide ó thuaidh tarraingt siar go dtí an líne seo, a neartaíodh sa bhliain AD 47. Scoilteann an Réin i roinnt brainsí san Ísiltír. Roghnaigh an t-arm an brainse ar a luíonn Utrecht na linne seo mar theorainn.
Caibidil (leabhair)
mion|"Libro Primo, Chapo Quarto..." [[Vitruvius]] Cuid de leabhar atá deighilte amach le huimhir nó le teideal ar leith is ea caibidil.
Amhrán Mhuínse
Amhrán sean-nóis is ea Amhrán Mhuínse, ó pheann Ghaillimheach darb ainm Máire Ní Chlochartaigh. Bean ar leaba an bháis atá i gceist san amhrán, agus í ag súil le sochraid bhreá chroíúil ina baile dúchais Muínis (i ngar do Charna).
Focail
'S gan aon neach beo i mo ghaobhar ann
'S mé a bheith ag comhrá le mo Taimín Bán
'S má bhíonn mo chlann sa mbaile a'am
Stair lucht LADT in Éirinn
20ú haois
Tharla Dúnmharú Declan Flynn sa bhliain 1982, fear aerach i mBÁC, Gearradh pianbhreith ar fionraí ar lucht a mharaithe. Dúirt an feachtasóir David Norris ag an am faoin gcinneadh sin go bhféadfaí é a thuiscint mar ‘licence to kill’, go raibh saorchead acu marú.
Kirsten Sheridan
Is stiúrthóir scannán, scríbhneoir scáileáin agus aisteoir Éireannach í Kirsten Sheridan. Rugadh í i mBaile Átha Cliath, Éire i 1976 agus is iníon í leis an drámadóir, stiúrthóir agus scríbhneoir scáileáin iomráiteach Jim Sheridan.
Ráig foréigin de chuid an UVF (Deireadh Fómhair 1975, Tuaisceart Éireann)
mion mion Tharla ráig foréigin de chuid an UVF (Óglaigh Uladh) ar 2/3 Deireadh Fómhair 1975 i dTuaisceart Éireann. Dúnmharaíodh 13 agus gortaíodh 45. mion
Anatoly Karpov
Is ardmháistir fichille Rúiseach-Sóivéadach agus polaiteoir é Anatoly Yevgenyevich Karpov (rugadh 23 Bealtaine 1951). Bhí sé ar an 12ú Curadh Fichille an Domhain ó 1975 go 1985, Curadh Fichille an Domhain de réir FIDE trí huaire (1993, 1996, 1998) agus buaiteoir sé huaire d'Olympiad fichille, mar bhall ar foireann APSS (1972, 1974, 1980, 1982, 1986, 1988). Bhuaigh Karpov os cionn 160 comórtas fichille agus bhí rátáil Elo de 2780 aige ina bhuaic. Bhí sé sa chéad háit sa rangú na n-imreoirí ar feadh 102 mí san iomlán, an tríú tréimhse is faide, taobh thiar de Magnus Carlsen agus Garry Kasparov, ó cuireadh tús le liosta rangú FIDE i 1970. Is ball tofa den Duma sa Rúis é Karpov freisin.
1973
Eachtraí
mion|250px|dheis|20 Deireadh Fómhair 1973: Osclaíodh [[Áras Ceoldrámaíochta Sydney san Astráil.]]