cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aigéad sucsanach
HOOC-CH2-CH2-COOH, solad gan dath a leánn ag 188 °C. Faightear i gcána siúcra agus déantar le linn coipthe é. I measc a dhíorthuithe tábhachtacha tá ainhidríd chioglach, a úsáidtear i roisíní, agus a imíd, a úsáidtear mar dhíghalrán.
Conchúr Crús Ó Briain
In Éirinn
Bhí sé an-mhíshásta le polasaithe Chathal Uí Eochaidh, agus b'eisean a cheap an acrainim úd GUBU (Grotesque, Unbelievable, Bizarre, Unprecedented - "arrachtúil, dochreidte, áiféiseach, gan réamhshampla") mar ainm ar rialtas Uí Eochaidh sa bhliain 1982.
Armáid na Spáinne in Éirinn
Bhí dochar déanta do mhórán acu ag urchair agus bhí lón in easnamh orthu. Chaill longa éigin a gcuid ancairí agus iad ag éalú ó na longa dóiteáin. Chomh maith leis sin, rinne ceannasaithe na hArmáide botún seoltóireachta a d’fhág an cabhlach róghar do chóstaí contúirteacha Atlantach a na hAlban agus na hÉireann.
An Armáid
Bhí an aimsir go dona ar an 12/13 Meán Fómhair 1588. Bhí lón de dhíth ar La Trinidad Valencera agus bhí sí ag ligean uisce. Bheartaigh Don Alonzo de Luzón dul i dtír ar lorg bia agus uisce.
Shocraigh de Luzón ar dhul trasna leithinis Inis Eoghain ó dheas go dtí Caisleán Ailigh agus as sin chun an chósta chun go bhfaighidís long. Ach tháinig buíon Éireannach de chuid na bainríona rompu, bhí scirmis ann agus rinneadh sléacht ar mhórán acu. clé|mion|"Wreck of one of the Armada Vessels on the Irish Coast," Cassell's Illustrated History of England, Imleabhar 2, lch 54 D’éirigh le fuíoll na foirne Albain a bhaint amach le cabhair ó Shomhairle Buí Ó Domhnaill. Thug na Sasanaigh na hoifigigh Spáinneacha chun Droichead Àtha, ach ba chrua an turas é agus níor tháinig slán ach beirt: de Luzón agus Don Rodrigo Lasso. Tugadh chun Londain iad agus ansin chun na Spáinne de bharr malartú príosún ach sa bhliain 1597.
Foinsí dúchasacha
Sa bhéaloideas chuirtí síos ar an “long mhaol,” soitheach de chuid na hArmáide a briseadh ag Inbhear i gCnocán na Líne. Tháinig sí isteach sa bhá gan chrann mór, agus deirtí gur thug duine den fhoireann taisce óir do shimpleoir de mhuintir na háite agus go ndúirt leis í a chur i bhfolach. Chuir an simpleoir i bportach idir dhá thrá í, áit a bhfuil sí go fóill.
Annála Ríochta Éireann
Cuntas gearr a thugann Annála Ríochta Éireann ar eachtra na hArmáide in Éirinn:
( Cabhlach mór, i.e. ocht long is fiche a theacht ó Rí na Spáinne ar an bhfarraige an bhliain seo, agus deir daoine éigin gur mhian leo cuan agus caladh a ghabháil i gcríocha Shasana dá bhfaighidís deis chuige. Ní hamhlaidh a tharla dóibh, ó bhuail cabhlach na Banríona leo ar an bhfarraige agus ghabh sé ceithre long, agus scaoileadh agus scaipeadh an chuid eile de chabhlach na Spáinne faoi chósta na gcríoch a bhí i bhfogas dó, i.e. an taobh thoir de Shasana agus an taobh thiar thuaidh d'Albain agus an taobh thiar thuaidh d'Éirinn. Bádh dronga móra de na Spáinnigh ar na cóstaí sin tar éis lánbhriseadh a long, agus tháinig an chuid ba lú díobh ar ais chun na Spáinne, agus deir daoine éigin gur cailleadh naoi míle duine díobh an uair sin. )
Dún na hArmlainne
Anois:
Dúradh sa bhliain 1998 go hoifigiúil go raibh aon iarrachtaí athchóiriú róchostasach, ach fós tá caint faoi athchóiriú an dúin mar ionad cultúrtha nó músaem. Cé nach bhfuil plean deimhnithe acu go fóill, rinne bainistíocht caomhnú na páirce fiosrú faoi cén sórt athchóirithe atá á lorg ag an bpobal. .
Tagairtí sa Litríocht
Rinne Johnathon Swift magadh faoin áit sa rann thíos.
Now's here's a proof of Irish sense, Here Irish wit is seen, When nothing's left that's worth defence, We build a Magazine
Baguley
Is ceantar suite i Manchain é Baguley.
Chris Andrews (polaiteoir)
Éirí as Fianna Fáil
I mí Feabhra 2015, roghnaíodh é le dul san iomaíocht i ndáilcheantar nua Theas Bhá Bhaile Átha Cliath ag olltoghchán 2016 ; ach níor toghadh é.
Gruffydd Maelor
Prionsa Powys Fadog, sa Bhreatain Bheag, ab ea Gruffydd Maelor (d’éag sé sa bhliain 1191). Bíonn aithne air mar Gruffydd Maelor I chun idirdhéalú a dhéanamh idir seisean agus a garmhac, Gruffydd Maelor II (b. 1269).
Bás agus Clann
Cailleadh sa bhliain 1191 é, agus clann aige, mar leanas:
Cosenza
Is cathair i réigiún Calabria san Iodáil é Cosenza.
Maredudd ab Owain Glyndŵr
Uasal agus mac Margaret Hanmer agus Owain Glyndŵr ab ea Maredudd ab Owain Glyndŵr. Creidtear gur ghlac sé páirt san éirí amach Glyndŵr sa Bhreatain Bheag idir 1400 agus 1416.
Pardún Ríoga
Sa bhliain 1420, d’iarr Séan Lancaster, 1ú Diúc Bedford Maredudd ar fhreastalódh sé an Rí sa Normainn. Shéan sé é. Ghlac Maredudd pardún dó féin sa bhliain 1421. Dá bharr sin, creidtear go raibh a athair, Owain, marbh ag an pointe seo. Bheadh Owain Glyndwr ina sheanfhear, dá mbeadh sé beo fós.
Leopold I na Beilge
Bhí Leopold I (16 Nollaig 1790 – 10 Nollaig 1865) ina rí ar an Beilg.
Tomás Mac Síomóin
Saol
Bhí sé pósta agus bhí ceathrar clainne air. Bhásaigh Tomás Mac Síomóin in Valencia ar 17 Feabhra 2022. mion
CCFÓ
Cumann reiligiúnda é Cumann Críostúil na bhFear Óg (nó Young Men's Christian Association (YMCA) sa Bhéarla) a bhfuil thart faoi 45 milliún ball aige ar fud na cruinne. Bhunaigh an Tiarna George Williams é i Sasana ar an 6 Meitheamh, 1844 i Londain.
Madog II ap Gruffydd
Prionsa Powys Fadog ab ea Madog II (nó Madog ap Gruffydd) (1269–1277).
Heilbhic
An ceantar
Is deacair anois idirdhealú a dhéanamh idir Maoil a’ Chóirne, Heilbhic agus Baile na nGall i nGaeltacht Phort Láirge (Gaeltacht na nDéise nó Gaeltacht na Rinne) de bharr an fháis atá ag teacht orthu le blianta beaga anuas. Tá siad uile le fáil idir cúig mhíle slí agus seacht míle slí ó Dhún Garbháin.
Ortha an Dul Amú
Ortha a dhéantaí chun duine a chur dá threoir. Chreidtí dá ndéarfaí an rann seo agus é dírithe ar dhuine nó ar dhream áirithe nach mbeidís in ann an té a bhí á chosaint ag an ortha a fheiceáil, fiú agus iad san áit chéanna.
Roisín na Mainiach
Daoine a rugadh anseo
Dúchas.ie
Liosta de charachtair Eastenders (2002)
Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2002):
Madog ap Gruffydd Maelor
Sinsir
Mac Gruffydd Maelor agus Angharad, iníon Owain Gwynedd ab ea é.
Loch an Fhamhair
Is sráidbhaile suite in Albain Nua é Loch an Fhamhair.
R.E.M.
Ceirníní I.R.S. agus rath cultais: 1982-1986
Fuair R.E.M. Don Gehman dona gceathrú halbam, fear a léiriú saothair John Mellencamp. Bhí guth Stipe níos gaire do thús cadhnaíochta an cheoil sa toradh, Lifes Rich Pageant (1986). Dúirt Peter Buck in agallamh leis an Chicago Tribune i 1986, "tá Michael ag éirí níos fearr sna rudaí atá sé ag déanamh, agus tá a mhuinín ag méadú. Agus sílim go dtaispeántar sin sa teilgean a ghutha." Bhí díolacháin an albaim i bhfad níos fearr ná Fables of the Reconstruction, agus shroich sé uimhir 21 ar an chairt albam Billboard. Thug raidió na cuilithe tacaíocht don singil "Fall on Me" chomh maith. Ba é Lifes Rich Pageant an chéad albam ór ag an banna, mar díoladh níos mó ná 500,000 cóip i Meiriceá. Cé go raibh tacaíocht R.E.M bunaithe ar raidió na gcoláistí Meiriceánach fós, bhí an banna ag fáil cnaga ar raidió na cuilithe don chéad uair; bhí frithbheart ó raidió rogha 40 na cairte fós, áfach. I ndiaidh dea-thoradh Lifes Rich Pageant, chuir I.R.S. Dead Letter Office amach, díolaim amhrán a bhí taifeadta ag an bhanna le linn a seisiún albam. Bhí cuid mhór na rianta eisithe mar thaobhanna-B, nó neamheisithe roimhe sin. Gan mhoill ina dhiaidh sin, theaglamaigh I.R.S. físeáin cheoil R.E.M. (seachas "Wolves, Lower") agus chuir siad iad amach mar an chéad éisiúint fhíseán ag an bhanna, Succumbs.
Rath na hurfhuascailte: 1987-1993
D'fhag R.E.M. I.R.S. nuair a bhí a gconradh caite, mar níor dháil siad a gceirníní thar sáile go sásúil, agus shínigh siad leis an lipéad mór Warner Bros. Records. Chuir I.R.S. amach an díolaim Eponymous i 1988. Bhí bunús singlí an bhanna ar an cheirnín, chomh maith le roinnt amhráin annamha. Thaifead an chéad albam an bhanna le Warner Bros., Green (1988), i Nashville, Tennessee, agus léirigh sé an grúpa ag baint tástála lena bhfuaim. Bhí rianta an albaim sa réimse ón chéad singil, an t-amhrán teann "Stand" (cnag mór i Meiriceá), go hábhair níos polaitiúla, ar nós an t-amhrán rac "Orange Crush" faoin Chogadh Vítneam, agus "World Leader Pretend," faoin Chogadh Fhuar. Tá 4 mhilliún cóip Green díolta ar fud na cruinne. Thacaigh an banna an t-albam lena gcamchuairt is mó agus is forbartha go hamharcach; bhí teilgin agus scannáin ealaíne ar an ardán. I ndiaidh an chamchuairt Green, rinne baill an bhanna cinneadh neamhoifigiúil sos a thabhairt ar feadh na chéad bhliana eile, an chéad sos fada i stair an bhanna.
Imeacht Berry agus Up: 1997-2000
Bliain i ndiaidh eisiúint Up, chum R.E.M. an scór ionstraime don scannán beathaisnéiseach Andy Kaufman Man on the Moon, an chéad rud dá gcineál don ghrúpa. Tháinig teideal an scannáin ón amhrán Automatic for the People darbh ainm céanna. Cuireadh an t-amhrán "The Great Beyond" amach mar shingil ón albam fuaimrian Man on the Moon. Níor shroich "The Great Beyond" ach uimhir 57 ar an phop-chairt Mheiriceánach, ach ba í an singil is airde ag an bhanna ar chairt na Breataine; shroich sé uimhir a trí i 2000.
Stíl Cheoil
Seasaigh Stipe air go raibh cuid mhór a liricí luatha "seafóideach"; dúirt sé, "tá a fhios acu go léir nach bhfuil focail, per se, le roinnt mhór an stuif luaith. Níor chuimhin liom orthu fiú." Leis an fhírinne a rá, d'oibrigh Stipe go dian ar na liricí i gcuid mhór amhrán luath R.E.M. Mínigh Stipe i 1984 go raibh a liricí cosúil le "pictiúir simplí" nuair a thosaigh sé, ach i ndiaidh bliana d'éirigh sé leamh den dóigh sin agus "thosaigh mé ag baint trialach as liricí gan chiall soiléir go cruinn, agus lean sé ar aghaidh ó shin amach." I lár na n-ochtóidí, agus amhránaíocht Stipe ag éirí níos soiléire, rinne an banna cinneadh go mbeadh ciall níos liteartha ag a liricí. Mhínigh Mills, "nuair atá trí cheirnín déanta agat agus tá roinnt amhrán scríofa agat agus tá siad ag éirí níos fearr agus níos fearr go liriciúil, ba í an chéad chéim eile ná duine éigin a chur ceist ort, an bhfuil tú ag rá rud ar bith? Agus bhí an mhuinín ag Michael ag an phointe sin ná "táim" a rá..." Bhí amhráin ar nós "Cuyahoga" agus "Fall on Me" ar Lifes Rich Pageant ag baint le cúrsaí truaillithe. Phléigh Stipe le cúrsaí níos polaitiúla ina liricí ar Document agus Green. "Níor ach fritoradh é ár ngníomhaíochas polaitiúil agus ábhair na n-amhrán don áit ina raibh muid, agus na rudaí a bhí timpeall orthu, agus b' fhíoruafás é," arsa Stipe níos moille. "Ní raibh rud ar bith le déanamh i 1987 agus '88 ach bheith gníomhach" Cé gur choinneáil Stipe ag scríobh amhrán faoi chúrsaí polaitiúla ar nós "Ignoreland" agus "Final Straw", bhí albaim níos moille dírithe ar ábhair eile. Phléigh Automatic for the People le "mortlaidh agus bás. Stuif mhórfhoclach go leor," dar le Stipe, ach rinne Monster léirmheas ar grá agus cultúr na gcoitiantachta.
Mitcham
Is baile é Mitcham atá suite i mBuirg Londan Merton. Tá sí suite in iardheisceart Londan.
Cúige Lovech
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Lovech. Bhí 141,422 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Béal Feirste, Buiríos Umhaill
Is sráidbhaile é Béal Feirste. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
CLG Na Seamróga Baile Héil
Bunaíodh an club sa bhliain 1972, nuair a d'aontaigh na sean-chlubanna ó Bhaile Héil, Cnoc an Tóchair agus Cnoc Maoláin le chéile.
An Ghaeilge i Muir Chairib
Inimircigh agus oileáin
Is léir ó staitisticí iarghabhálacha agus ó fhianaise comhaimseartha an 17ú haois go raibh Gaeilge ag formhór mór na cosmhuintire agus na huasaicme in Éirinn ag an am agus ar feadh tamall maith ina dhiaidh. Chomh déanach le 1771 bhí Gaeilge ag 92% de phobal Chontae an Chláir, ag 76% i gContae Luimnigh agus ag 91% i gContae na Gaillimhe, agus bhí céatadáin arda i gcontaethe eile i ndeisceart agus in iarthar na tíre. Thabharfadh sé sin le tuiscint gur Gaeilge (agus Gaeilge amháin go minic) a bhí ag formhór mór na nÉireannach a bhain na hIndiacha Thiar amach sa 17ú haois.
Mairnéalaigh
I bhfianaise neart na teanga i gCúige Mumhan ag an am, is iomaí cainteoir Gaeilge a bheadh le fáil i measc na mairnéalach úd.
Robert Plant
Amhránaí Sasanach is ea Robert Plant (rugadh leis an ainm Robert Anthony Plant é, ar an 20 Lúnasa 1948 i West Bromwich, Sasana). Bhí Plant ina phríomhamhránaí leis an mbanna rac-cheoil Led Zeppelin, idir 1968 agus bás John Bonham i 1980. Is ceoltóir ina aonar anois é.
Comhshaol
Ach cuimsíonn an comhshaol geografach an comhshaol fisiciúil chomh maith leis na hathruithe a rinne daoine air (mar shampla, córais talmhaíocht a, tionsclaíocht, uirbiú).
Baineann éiceolaíocht leis an ngaol idir orgánaigh bheo is a gcomhshaol. clé|mion|forthéamh an domhain Is í an imní go bhfuil codanna móra den chomhshaol fisiciúil á milleadh trí ró-úsáid is mí-úsáid atá mar bhunús leis an ngluaiseacht caomhnaithe, agus tá cuid mhaith de na bagairtí don chomhshaol léirithe ag an ngluaiseacht sin don domhan mór: mion|[[truailliú na farraige]] Cuimsíonn an téarma roinnt comhábhar riachtanacha chomh matih:
Baile an Fheirtéaraigh
An baile
Ionad seirbhísí don cheantar tuaithe máguaird is ea an sráidbhaile, agus is stad tábhachtach do thurasóirí é ar Chuaird Cheann Sléibhe. Tá réimse leathan d'áiseanna agus de sheirbhísí ar fáil i mBaile an Fheirtéaraigh. Is le linn shéasúr na turasóireachta amháin atá cuid mhaith de na seirbhísí agus na háiseanna agus na seirbhísí seo ar oscailt, áfach. Tá tithe tábhairne ann sa sráidbhaile; (mar shampla Tigh Uí Chatháin, Tigh Uí Mhurchú, Tigh an tSaorsaigh) agus óstán amháin, Óstán Cheann Sibéal. Tá naíonra, bunscoil (Scoil an Fheirtéaraigh), séipéal (Naomh Uinseann), iarsmalann (Músaem Chorca Dhuibhne), caifé agus siopa ceardaíochta agus stáisiún na ngardaí ann freisin, chomh maith le hoifigí forbartha logánta atá pobalbhunaithe (Meitheal Forbartha na Gaeltachta Teoranta agus Comharchumann Forbartha Chorca Dhuibhne Teo - ceann d’fhochomhlachtaí Chomharchumann Forbartha Chorca Dhuibhne is ea Oidhreacht Chorca Dhuibhne ). Tá roinnt tithe lóistín (Leaba is Bricfeasta) agus forbairtí tithe saoire i mBaile an Fheirtéaraigh agus sa cheantar máguaird. Tá an t-aon siopa ar an sráidbhaile suite tamall siar an bóthar ón sráidbhaile. Is iomaí scoláire a thagann go dtí an sráidbhaile le linn an tsamhraidh chun freastal ar chúrsaí Gaeilge ag an mbunscoil. Tá tigh ag Coláiste na hOllscoile, Corcaigh sa sráidbhaile dá mhic léinn. Dún Chíomháin is ainm dó agus tá sé suite taobh ó thuaidh de Bhaile an Fheirtéaraigh.
Eoghan Ó Siadhail
Ba é an Dochtúir Eoghan Ó Siadhail (1584-1650) príomh-mháinlia airm Chónaidhm Chaitliceach na hÉireann ó 1642 go 1650. Tugadh “Iolar na nDochtúirí” air.
Saol
Rinne sé staidéar i bPáras sa bhliain 1604. Chuaigh sé ansin go Lobháin, Padua agus go dtí an Róimh ag déanamh staidéir eile don leigheas. Ansin rinne máinlia airm na hÍsiltíre Spáinní de. Bhí sé ina cheannasaí ar an Ospidéal Ríoga i Mechelen.
Baile na nGall (Contae Phort Láirge)
An sráidbhaile
Tá Baile na nGall lonnaithe míle amháin soir ó Mhaoil a’ Chóirne agus tuairim is sé mhíle ó Dhún Garbháin. Maraon le Maoil a’ Chóirne, tá fás suntasach tar éis teacht ar Bhaile na nGall le blianta beaga anuas.
Raynes Park
Is baile é Raynes Park atá suite sa bhuirg London Borough of Merton, Londain Theas.
Luas (tram)
2004
Cuidíodh forbairt an Luas le cistiú ón AE de 82,5 milliún € faoi Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE). Cruinneofar cuid de chostas ar roinnt síntí molta trí thobhaigh ar fhorbairtí i gceantair gar don bhealach beartaithe (m.sh. thar 50% de Líne B1 go Coill na Silíní).
Pápa Eoin XVIII
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Eoin XVIII (Ioannes XVIII i Laidin).
Ailbéideacht
Athrú aeráide
Tagann an ailbéideacht go mór san áireamh in aon athrú aeráide. Mar shampla, frithchaitheann leac oighir suas le 90% den solas ionsaitheach, ach ní fhrithchaitheann cré is carraigeacha ach 10% ar éigin. Faoi seo, clúdaíonn leac oighir 10% den chuid sholadach de dhromchla an Domhain.
Bord na Gaeilge UCD
Bunaíodh Bord na Gaeilge UCD sa bhliain 1997 leis an aidhm an Ghaeilge agus an cultúr Gaelach a chur chun tosaigh san Ollscoil is mó in Éirinn. Ó shin i leith cuireadh iliomad tionscnamh sa tsiúil, tionscnaimh atá ag dul ó neart go neart.
Murtall
Cúis agus éifeacht
Tarlaíonn murtall de bharr an iomarca bia a ithe de ghnáth, nó ráta íslithe meitibileachta a leanann galar faireogach nó lot san inchinn. Tuigtear go bhfuil gaol idir raimhre is easláinte colainne, agus ní annamh a fheictear galair croí, mar shampla, ar dhaoine ramhra.
Éifeacht
Ar an meán, is mó an leibhéal galair is míchumais, is giorra an saol, agus is lú an táirgiúlacht i gcás duine i rang ar bith díobh seo, agus is mó an brú a chuireann siad ar an gcóras sláinte.
Stair
Ach bhí an tionscal agraibhia in aghaidh na moltaí. D'fhógair sé cogadh ar an tuairisc agus níor aontaíodh go gcaithfí rud éigin a dhéanamh ag an am. Is mar dheis a cailleadh a chuimhneofar ar an tuairisc McGovern.
Gaeilge
An duine atá ag éirí murtallach, deirimid i nGaeilge go bhfuil sé ag titim chun murtaill.
Ailbíneachas
Neamhord lítheach dúchasach atá coitianta go leor i measc na veirteabrach uile, daoine san áireamh. Easpa lí sa chraiceann a bhíonn ag an duine a bhuaileann sé. I ndaoine, easpa meilinine a bhíonn ann, agus féadfaidh sí sin a bheith baolach mar ní bhíonn an oiread sin cosanta i gcoinne na dtonnfhad ultraivialaite sa ghrianradaíocht. Bíonn an ghruaig bán, an craiceann is na hinteacháin bándearg. Fuarthas i 1990 gur géin ar chrómasóm 11 atá freagrach as an neamhord seo, agus mar thoradh air seo bíonn easpa tirisíonáise, an einsím is gá é chun meilinin a thál.
Donnchadh mac Briain
Rí na Mumhan ba ea Donnchadh mac Briain (Meán-Ghaeilge Donnchad mac Briain) (bás 1064). Brian Bóramha agus Gormlaith ní Mhurchadha ba ea a thuistí.
Luathshaol
Sna ríliostaí Muimhneacha, tháinig Dúnghal Ó Donnchadha (bás 1025) d'Eoghanacht Chaisil i gcomharbacht ar Bhriain, seachas duine dá mhic. Chaill Donnchadha a lámh dheas sa bhliain 1019, bheirt le linn iarracht feallmharaithe a theip. Maraíodh a dheartháir, Tadhg, sa bhliain 1023 — ar ordú Dhonnchadha, de réir Annála Tiarnaigh.
Réimeas
I measc phríomh chéilí comhraic Dhonnchadha bhí Diarmaid mac Maoil na mBó, rí na Laigean ón mbliain 1042, agus Áed in Gaí Bernaig, rí na gConnacht ón mbliain 1046. Olbhagairt ba ea Diarmaid ach go háirithe. I dteannta le Niall mac Eochadha, rí na nUlad, d'insealbhaigh sé a mhac, Murchadh mar rí Átha Cliath sa bhliain 1052, ag ruaigeadh  dheartháir céile agus comhghuaillí Dhonnchadha, Echmarcach mac Ragnaill.
Radiata
Go luath sa 19ú céad, chuir Georges Cuvier na Cnidaria agus na Ctenophora le chéila sna Radiata. D'ath-shainmhínigh Thomas Cavalier-Smith na Radiata, sa bhliain 1983, mar fo-ríocht comhdhéanta de Myxozoa, Placozoa, Cnidaria agus Ctenophora. Ina dhiaidh sin, d'ath-shainmhínigh Lynn Margulis agus K.V. Schwartz na Riadata i n-aicmiú na Cúig Ríocht, an tráth seo ag cuimsiú Cnidaria agus Ctenophora amháin.
Ceann Loch
Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Ceann Loch.
Prattville, Alabama
Is é Prattville an phríomhchathair agus an chathair is mó daonra i gContae Autauga, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Is cuid den chathair lonnaithe i gContae Elmore freisin. Bunaíodh í sa bhliain 1839, agus ainmníodh an chathair seo i gcuimhne ar tionsclaí Daniel Pratt. Measadh 35,606 duine a bheith ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2016.
Cúige Yambol
Is ceann de na cúigí sa Bhulgáir é Cúige Yambol. Bhí 131,447 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Cúige Vratsa
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Vratsa. Bhí 186,848 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
An Leabhar Oghaim
Lámhscríbhinní
Ní fheictear an teideal sna lámhscríbhinní, ach luaitear é in Auraicept na n-Éces (f. 2813f) mar amal isber in leapar ogaim, agus dá bharr a ainm.
Liostaí áirimh
Bo-ogam/Ogham Bó: Is dócha gur scéim áirimh atá i gceist anseo freisin, chun b'fhéidir seilbh bólachta a thaifeadadh.
Ui. 51: Ogam Dedad/Ogham Deadhadh
Bíonn scríob amháin in aghaidh na scorlíne mar is gá don aicme, agus a mhéid stríoc cothromach ag rith amach as a raibh dheis mar is gá don litir. An-chosúil le hui. 17 is ea é, seachas go scríobhtar na stríoca i lár na scríbe.
Ui. 73: Ogam Airenach/Ogham Scéithe
mion|center|260px|Ogam airenach
Cúige Chathair Shóifia
Is ceann de na cúigí i mBulgáir é Cúige Chathair Shóifia. Bhí 1,291,591 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Lámhach i gclub oíche Orlando
Iarmhairtí
Thug Uacharán Mheiriceá Barack Obama cuairt ar láthair na tubaiste in Orlando. Cháin sé Donald Trump faoi go bhfuil sé ag moladh cosc a chur ar Mhoslamaigh teacht go Meiriceá.
Feidhmchláir aistriúcháin
Briseann an feidhmchlár an téacs ina bhlúirí nó abairtí srl  agus cuardaíonn sé a chuimhne le teacht ar ábhar atá mar an gcéanna leis nó cosúil leis.
Más féidir meaitseáil iomlán a dhéanamh déanfaidh an ríomhaire an t-aistriúchán nó cuirfidh sé moladh ar fáil de réir an chéatadáin meaitseála atá socraithe ag an úsáideoir.
Adewale Akinnuoye-Agbaje
Is aisteoir é Adewale Akinnuoye-Agbaje a rugadh sa Bhreatain ar 22 Lúnasa 1967. Is ón Nigéir dá mhuintir agus chuir siad fúthu i Londain. Rugadh Akinnuoye-Agbaje in Islington agus tá ceathrar deirfiúr aige. Tá a lán teangacha aige - Béarla, Iodáilis, Iarúibis (teanga a thuismitheoirí) agus Svahaílis. Bhain sé amach céim mar Mháistir sa Dlí i gColáiste an Rí i Londain. Is Búdaí é Akinnuoye-Agbaje agus tá sé ar lucht leanúna Arsenal F.C.
Rinne Adewale páirt an bhithiúnaigh Simon Adebisi ar Oz, clár de chuid HBO, agus páirt Mr Eko ar Lost, clár teilifíse de chuid ABC i Meiriceá. D'iarr sé cead scoir de bharr bhás a thuismitheoirí agus chun scannán a stiúradh. Déanann sé a chuid féin d'aon pháirt a fhaigheann sé (rud ba chúis leis an iomrá gur chaill sé a pháirt in “Lost” toisc gur ghabh sé neamhchuidiúlacht an charachtair air féin).
CERN
Is é CERN an Eagraíocht Eorpach le haghaidh Taighde Núicléach (nó Organisation Européenne pour la Recherche Nucléaire as Fraincis), an saotharlann le haghaidh taighde fisic cháithníní is mó ar domhan, suite ar an dteorainn idir an Fhrainc is an Eilvéis, taobh thiar ón Ghinéiv.
Tá aithne ar an áit freisin mar ionad breithe an Ghréasáin Domhanda. Síníodh an coinbhinsiún a chuir tús leis ar an 29 Meán Fómhair, 1954. Bhí 12 ball ann ag an dtús ach anois tá 20 ball ann.
Cnámha chaol na láimhe
thumb|200px|Caol na láimhe In anatamaíocht an duine, séard is caol na láimhe, nó rosta, ann ná an ceangailt caol inlúbtha idir an rí agus bos na láimhe. Go bunúsach is sraith dhúbálta de chnámha beaga gearra, na carpasaigh, atá fite fuaite chun bacán solúbtha a chruthú. Ceadaíonn alt chaol na láimhe (articulatio radiocarpea) trí chéim de shaoirse.
Fonn Oighir agus Tine
Cé gur fhoilsíodh na leabhair i gcéaduair gan mórán poiblíochta a tharraingt orthu, tá úrscéalta na sraithe tar éis breis is 15 mhilliún cóip a dhíol ar fud an domhain agus rinneadh iad a aistriú go breis is 20 teanga ó shin. Shroich an ceathrú agus an cúigiú imleabhar an chéad áit ar liostaí Leabhar Sárdhíola de chuid The New York Times ar a n-eisiúint. Tá mórán saothair díoraithe scríofa in éineacht leis an bpríomhshraith, trí réamh-nóibhille, an tsraith rathúil teilifíse HBO "Game of Thrones", athchóiriú greannáin, agus roinnt cluichí cártaí, boird agus físe.
Both Chuidir
An Mheánaois
Tháinig Naomh Óengus mac Óengobann ó mhainistir Thamhlachta in Éirinn go Gleann Bhoth Chuidir san 8ú nó sa 9ú haois agus d’aithin sé an rud ar a thug na Ceiltigh “áit thanaí” mar a raibh an teorainn idir an Domhan agus na Flaithis buailte le chéile. Chuaigh sé ar a dhá ghlúin agus bheannaigh sé an gleann ag an láthair ina seasann an teach "Beannach Óengusa" (Gaeilge na hAlban: Beannach Aonghais) anois agus thóg sé aireagal cloiche ag Kirkton, áit ar chaith sé an chuid eile dá shaol. Ba é Óengus an chéad duine a thug an Chríostaíocht go Both Chuidir.
Lampedusa
Tá an t-oileán Lampedusa suite sa Mheánmhuir. Is leis an Iodáil an t-oileán ach is gaire don Túinéis é.
Scaibéis
Galar tógálach craicinn is ea Scaibéis (ón Laidin scabere a chiallaíonn tochas a dhéanamh) nó galar an tochais ina mbíonn fíneoga beaga ag cur as don othar le diantochas agus is san oíche is measa dó (de bharr teasa nó eapsa ábhar seachráin san oíche). Sarcoptes scabiei an fhíneog is cúis leis.
An Chóiréis
Canúintí na Cóiréise
Is iad na príomhchanúintí eile ná:
Naveen Andrews
Is aisteoir é Naveen William Sidney Andrews a rugadh ar an 17ú Eanáir 1969 i Londain. Athnaítear Andrews mar gheall ar a rólanna sna scannáin The English Patient agus Grindhouse, chomh maith lena ról mar Sayid Jarrah ar an gclár teilifíse ABC Lost.
Peadar Ó hUallaigh
Ceoltóir traidisiúnta atá ann agus chaith sé na blianta fada ag seinnt leis an mbanna ceoil Wild Geese.
Shamrock Rovers Football Club 2010
Eagraghram
Réimse stiúrtha
Réimse teicniúil
Éidí agus urraitheoirí
Is é Umbro an urraitheoir teicniúil don séasúr agus Woodies DIY an urraitheoir oifigiúil.
An Rúisis
Tionchar na dTeangacha Eile
Thairis sin, bhí an Rúisis iontach fáiltiúil roimh fhocail ó theangacha Iartharacha riamh. Cé go mbíonn na náisiúnaithe Rúiseacha ag maíomh gurb í an Rúisis an teanga Shlavach is glaine amuigh, níl aon chuid den cheart acu ar aon nós. A mhalairt ar fad, bhí an Rúisis in ann a cuid féin a dhéanamh de na céadta focal iasachta ón Ollainnis, ón nGearmáinis, ón bhFraincis, agus ón mBéarla:
Litríocht na Rúisise
Sna sálaí ag an Impire Peadar Mór, agus na hiarrachtaí a bhí ar siúl aige leis an Rúis a thabhairt chun Iartharachais agus teanga liteartha shibhialta a dhéanamh den Rúisis, tháinig an chéad ghlúin de scríbhneoirí Rúisise: Antioch Kantemir, Vasiliy Trediakovskiy, Mikhail Lomonosov, agus, ina ndiaidh sin, Nikolay Karamzin. mion|Nikolay Karamzin leAlexey Venezianov (1828) Ní raibh mórán maithe in Kantemir mar fhile, ach, ar a laghad, chuir sé an dúshraith ar ar thóg na scríbhneoirí a tháinig ina dhiaidh. Ní raibh, fiú, an teanga ó dhúchas aige, nó b'as an Moldóiv dó. Maidir le Lomonosov, fear mór Renaissance agus ileolaí a bhí ann, agus rinne sé staidéar ar go leor brainsí léinn agus eolaíochta. B'eisean a thuig go raibh an-tábhacht leis an mbéim do véarsaíocht na Rúisise, agus scríobh sé dánta inar choinnigh sé béim gach focal ar a gnátháit, le go mbeadh blas nádúrtha na cainte ag dul leis an dán, in áit gach siolla a labhairt amach ar aon bhéim.
Clach Glas
Is sliabh in Comhairle na Gàidhealtachd, Albain é Clach Glas.
Fiachra Casán
Beatha
Sinsear ba ea Fiachra féin de ríthe na nOirthear. Faoin 8ú haois, ní raibh ach mion chumhacht pholaitiúil acu. Feictear a n-ainm fós, mar sin féin, ar dhá bharúntacht i gContae Ard Mhacha, Na hOirthir Uachtaracha agus Na hOirthir Íochtaracha.
Caoimhín Ó Casaide
Imríonn Ó Casaide dá chlub CLG Ghaoth Dobhair, lenar bhain sé trí Chraobh Chontae peile Sinséar Dhún na nGall agus Craobh Sinséar Peile Uladh amháin. Tá clú agus cáil ar Chaoimhín maidir le bheith ar cheann de na cúlaí cliatháin is fearr ina ghlúin ar an ionsaí. D’imir Caoimhín Ó Casaide i lár na páirce, chomh maith le bheith mar cheann de phríomh sprioc imreoirí CLG Ghaoth Dobhair ar imeall na cearnóige i rith a feachtas rathúil i gCraobh Sinséar Peile Uladh. Is iarbhaill d’fhoireann chontae Dhún na nGall é, agus bronnadh dhá ghradaim All Star ar fhad agus a bhí sé ar fhoireann an chontae, ceann sa bhliain 2002 agus an dara ceann sa bhliain 2011, a shéasúr deireanach. Bhí Ó Casaide mar bhaill d’fhoireann Dhún na nGall nuair a bhain siad an tSraith Náisiúnta Peile sa bhliain 2007 agus Craobh Pheile Uladh Sinsearach sa bhliain 2011, sular ghlac sé asláithreacht a bhí neamhroghnach - agus, ina dhiaidh sin, asláithreacht bhuan ó pheil an chontae ina dhiaidh do Chaoimhín bheith páirteach in aighneas faoi leabhair lena bhainisteoir peile Jim McGuinness. I Meitheamh 2012, d’ainmnigh an Irish Independent Ó Casaide ina roghnúcháin d’fhoireann pheileadóirí Dhún na nGall ab fhearr thar caoga bliain.
Peil Idirchontae
An bhliain dár gceann, bhí a thiomantas don fhoireann ceistithe arís. Leagadh Dún na nGall amach as craobh Uladh nuair a bhuail Féar Manach iad, mar sin chuir an fhoireann isteach ar bhabhtaí cáilithe na hÉireann, agus bhí a chéad chluiche in éadan an Longfort, tráthnóna De Sathairn i mBealach Féich. Chaith Ó Casaide an lá roimh an chluiche ag bainis i nGaoth Dobhair. Mar sin, bhí an bua ag Dún na nGall in éadan Longfort ar an lá gan Caoimhín agus ar aghaidh leo go cluiche leath ceannais na hÉireann inár chaill siad go géar in éadan Ard Mhacha i bpáirc an Chrócaigh.
Black Francis
Tar éis dhá cheirnín leis an lipéad 4AD, d'fhág sé iad agus bhunaigh sé banna taca ar a thug sé Frank Black and the Catholics. Tá sé fós ag cumadh agus ag scaoileadh ceoil nua, agus thaisteal sé ar fud an domhain leis na Pixies arís idir 2004 agus 2007.
Suíceachas (reiligiún)
An Suíceachas in Éirinn
I dTuaisceart Éireann, is í Doire an lárionad is mó Suíceachais, nó chuir dornán d'iarshaighdiúirí Suíceacha a throid in Arm na Breataine fúthu ansin i dtús na 1920idí.
Diarmaid mac Maoil na mBó
Rí na Laigean
Sa bhliain 1042, bhí sé ar a chumas an teideal "rí na Laigean" a éileamh, agus d'insealbhaigh sé a mhac, Murchadh, mar Rí Áth Cliath. '' Thus, ruler of two of the most powerful and wealthy towns on the island, he was able to make a bid for the High-Kingship. Maraíodh é áfach le linn catha in éadan rí na Mí, Conchobar Ua Maelsechlainn, gar den Uaimh, Contae na Mí, ar an 7ú Feabhra 1072.
Aoibhinn an Galar
Conleth Ellis a scríobh an leabhar seo agus tá 97 leathanach ann.
Más gá lipéad a chur ar an úrscéal seo, is dócha gur scéal grá go bunúsach é. É suite sa Chéinia agus i mBéal Feirste, áiteanna a gcuirtear i gcomparaid le chéile ó thaobh na réabhlóide de.
Aoíbhinn an galar grá mná ach cé thuigeann i gceart an grá céanna...Rachel, Cíogán, nó Áine Ní Mhuircheartaigh, an triúr slios den triantán?
An Prionsa William, Diúc Cambridge
Is prionsa Sasanach é William Arthur Philip Louis, (a rugadh ar 21 Meitheamh 1982). Mac leis an bPrionsa Séarlas agus Diana, Banphrionsa na Breataine Bige atá ann. Is í a sheanmháthair Eilís II na Ríochta Aontaithe.
Cill Mhàrais
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Áir an Ear é Cill Mhàrais.
Geolaíocht Mharsa
Na breathnuithe a rinne an spástaiscéalaí úd Mars Global Surveyor, tugann siad le fios go bhfuil baill áirithe de screamh an phláinéid maighnéadaithe, cosúil leis na stialltracha maighnéadaithe a fhaightear ar ghrinnill na n-aigéan ar an Domhan. Sa bhliain 1999, cuireadh an cheist an chéad uair, an teicteonaic phlátaí a d'fhág an maighnéadú seo ina diaidh - is é sin, an raibh screamh Mharsa comhdhéanta as plátaí ilchríochacha, tráth, agus iad ag gluaiseacht is ag imbhualadh faoina chéile, cosúil le plátaí ilchríochacha an Domhain. Níltear cinnte faoi seo go fóill, áfach, go raibh gluaiseachtaí teicteonacha ar siúl riamh ar dhroim Mharsa - níl ann ach teoiric, agus í mar ábhar conspóide i gcónaí ag na saineolaithe.
Réadóireacht stairiúil Mharsa
Táthar ag súil le fada an lá go dtabharfaidh daoine cuairt ar an bpláinéad seo, a bhíonn níos cóngaraí don Domhan de ghnáth ná pláinéad ar bith eile i gCóras na Gréine, roimh lár na haoise seo, sula dtéitear ar aghaidh go ceann ar bith eile. Chuir údarás Spáis Mheiriceá, NASA, spáslong (spástaiscéalaí gan daoine) go Mars sa bhliain 1965 (Mariner 4) a rinne an-mhapáil ar Mhars. Ina dhiaidh sin, thuirling dhá spástaiscéalaí de shraith Viking air sa bhliain 1976, rud a chuir go mór leis an eolas a bhí ag na daoine faoin bpláinéad, nó b'ansin a chonaic an cine daonna an chéad radharcra ó dhromchla Mharsa. Cuireadh spáslonga gan daoine go Mars ó Mheiriceá agus ón Eoraip sa bhliain 2004 agus is mó an fhianaise atá ann anois go bhfuil roinnt uisce faoin talamh sa phláinéad. Cé go bhfuil Mars i bhfad níos lú ná an Domhan tá an oiread céanna talún ann mar nach bhfuil aigéan ar bith ar a dhromchla.
Pine Level, Contae Autauga, Alabama
Is baile i gContae Autauga, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá é Pine Level. Bhí 4,183 duine a bheith ina gcónaí sa bhaile sa bhliain 2010).
Fiseolaíocht daonna
An córas cnámharlaigh agus matánach
Is é ár gcnámharlach, atá déanta de os cionn dhá chéad cnámh, a chruthaíonn cruth bunúsach ár gcorp. Cuireann an cnámharlach tacú agus cosaint ar fáil don chorp agus cuireann leagan amach na gcnámh, maraon leis na ballnaisc agus na matáin a bhaineann leo, ghluaiseacht san áireamh. Cuireann ár gcéadfaí ar ár gcumas a bheith feasach ar ár ngarthimpeallacht agus freagairt di. Buanaítear an speiceas daonna trí phróiseas atáirgthe ghnéasaigh. Forbraíonn an córas atáirgthe go haibíocht le linn ógántachta, agus tá rólanna difriúla ag fireannaigh agus baineannaigh in atáirgeadh. Faigheann leanaí mórán saintréithe le hoidhreacht óna gcuid tuismitheoirí.
Caitríona Aragón
Bhí Caitríona Aragón (16 Nollaig 1485 – 7 Eanáir 1536); (Spáinnis Infanta Catalina de Aragón y Castilla) mar Bhanríon Shasana agus chéad bhean chéile Anraí VIII, bhú sí mar Bhanphrionsa na Breataine Bige toisc go raibh sé pósta le hArthur, Prionsa na Breataine Bige, roimhe sin. Bhí sí mar Infanta Castille agus Aragón freisin. Ba Máire I Shasana í a iníon.
Cearc fhraoigh
Is éan meánmhéide í an chearc fhraoigh atá le fáil sna fraochmhánna in Éirinn agus sa Bhreatain. Rangaítear í mar fospeiceas den chearc shailí. Tá an chearc fhraoigh difriúil ón gcearc shailí agus ón tarmachan mar go bhfuil cluimhreach rua aige nach n-iompaíonn go bán i rith an gheimhridh.
Uragua
José Batlle y Ordóñez - Ailtire an Daonlathais in Uragua
I ndeireadh na naoú haoise déag, tháinig José Batlle y Ordóñez ar stáitse na polaitíochta. Liobrálach a bhí ann, ach má bhí féin, ní raibh sé róshásta le polaitíocht a pháirtí féin ach oiread leis na Coimeádaigh. Bhí sé ar an bpolaiteoir ba chumasaí a saolaíodh in Uragua riamh. Bhain sé amach oifig an Uachtaráin sa bhliain 1903, agus ó sin i leith, chrom sé ar leasuithe tábhachtacha polaitíochta agus dlí a chur i gcrích. Faoina cheannas-san a reachtaíodh an dlí um lá oibre ocht n-uaire an chloig. Ceadaíodh an colscaradh, agus cuireadh deireadh le pionós an bháis. Níl anseo ach cúpla sampla de na hathruithe a tháinig ar dhlíthe Uragua nuair a bhí Batlle y Ordóñez i mbun na gcúrsaí.
Dáibhí de Barra
I gCarraig Thuathail i gContae Chorcaí a rugadh é, agus fuair sé scolaíocht i scoil scairte. D’fhan sé ina cheantar dúchais ar feadh a shaoil, agus bhí sé ar dhuine den bheagán a bhí ag saothrú an phróis i nGaeilge sa 19ú haois. Bhain sé a fheidhm féin as stíl spleodrach na seanscéalta agus bhí sé in ann píosaí filíochta a chumadh mar mhaise ar an bprós. Scríobh sé Páirliament na bhFíodóirí agus Corraghliocas na mBan Léirmhúinte, in éineacht le cuntas bríomhar ar eachtra de chuid Chogadh na nDeachúna.
Thit an eachtra sin amach ar 3 Meitheamh 1833. Rinne na húdaráis iarracht ar dheachúna a bhailiú le cabhair ó dhíorma saighdiúirí agus póilíní, ach tháinig slua le chéile agus chuir ina gcoinne le bataí agus clocha. Chosain lucht bailithe na ndeachúna iad féin le gunnaí ach maraíodh saighdiúir de thimpiste, agus bheartaigh an rialtas ar éirí as an ngnó. Ag seo sliocht as cuntas de Barra, agus lorg a chanúna féin air:
Ré an Uafáis
Bhí an gilitín ("an Rásúr Náisiúnta", mar a bhítí ag tabhairt air) ina shiombail mhór ar Ré an Uafáis, agus i measc na daoine ba cháiliúla a daoradh chun aghaidh a thabhairt air ná Marie-Antoinette, Philippe Égalité, Madame Roland agus Antoine Lavoisier.
Loveless
Clár
Gach amhrán scríofa ag Kevin Shields mura ndeirtear a mhalairt.
Beirt Fhear Oibre
Stair
In ionad sin, nochtadh an dealbh os comhair halla nua chontae Chorcái, an foirgneamh is airde in Éirinn, i 1969. (D'fhan an halla chontae ina fhoirgneamh is airde in Éirinn go dtí 2008.)
Pop-Up Gaeltacht
Is éard atá i gceist le Pop-Up Gaeltacht nó tob-Ghaeltacht ná ócáid a thugann deis do Ghaeilgeoirí an teanga a labhairt ar bhealach neamhfhoirmeálta, i dteach tábhairne de ghnáth. Tá sé áitithe go bhfuil feidhm le "spásanna nua d’úsáid shóisialta na teanga i bpróiseas dlisteanaithe an nuachainteora atá ag lorg pobal cleachtais agus deiseanna úsáide". Spás "sábháilte" í an tob-Ghaeltacht agus í ag freastal ar dhaoine a bhfuil cumas teoranta acu agus ar chainteoirí a bhfuil saineolas acu ar an teanga. Tá ócáidí dá leithéid ag dul ó neart go neart i mBaile Átha Cliath. Tá siad curtha ar bun thar lear chomh maith, in Perth na hAstráile, Dubai, Vancouver, Nua-Eabhrac agus La Paz sa Bholaiv.
Cúlra
Bhí an gcéad tob-Gaeltacht sa Bar Rua sa bhliain 2017. Dúirt Peadar Ó Caomhánaigh nach raibh an rialtas ag an am ag déanamh go leor ar son na teanga agus go raibh seisean ag iarraidh úsáid an teanga a normalú.
Theme From Harry's Game
Stair
Ba sa Ghearmáin a bhí Clannad nuair a fuair siad an scéala go raibh Top of the Pops sa tóir orthu. I ndiaidh do ‘Theme From Harry’s Game’ dul isteach i gcairteacha na Breataine ag uimhir 46, léim sé go huimhir 11 an tseachtain dár gcionn. An tseachtain dár gcion, d’éirigh le ‘Theme From Harry’s Game’ uimhir 5 a bhaint amach, i ndiaidh dóibh casadh ar Top of the Pops.
Albam
Amhrán Gaeilge amháin eile seachas Theme From Harry's Game a ndeachaigh go barr na cairteanna sa Bhreatain ná "Saltwater" le Chicane agus Máire Brennan, amhránaí Clannad.
Joe Behan
Is múinteoir é Behan agus is iarbhall de Chomhairle Contae Chill Mhantáin agus de Chomhairle Baile Bhré é freisin.
WikiLeaks
Sceitheadh eolais
clé|mion|177x177px
Atmaisféar agus aeráid Mharsa
Níltear róchinnte, an bhfuil aeráid Mharsa ag dul i bhfuacht nó ag téamh. Tá an dara bh'fhéidir ann: sna blianta 2002-2005, tháinig crapadh ar an gcaidhp pholach theas i ngach samhradh i gcomparáid leis an mbliain roimhe sin, agus ní raibh an geimhreadh in ann an crapadh seo a stopadh. Tugann an fhorbairt seo le fios go bhfuil Mars ag téamh. Ina dhiaidh sin féin, tá sé níos fuaire ar Mhars inniu ná mar a bhí thiar sna seachtóidí, nuair a thuirling an dá Viking ansin.
Geirsí
Is é an t-oileán is mó desna hOileáin Mhuir nIocht Geirsí. Táid breis is 97,850 daoine ina gcónaí air. Is í Saint-Hélier, nó Saint Helier mar a ghlaotar uirthi i mBéarla, an chathair is mhó, agus an phríomhchathair, den oileán Geirsí.
An Dún, Comhairle Shruighlea
Is buirg suite i gComhairle Shruighlea é an Dún.
An Chloich Mhóir, Contae Mhaigh Eo
Is sráidbhaile í an Chloich Mhóir. Tá sí suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
V (deoch)
Leaganacha
Chuir V an dara blas Saor ó Shiúcra leis in 2018, ar théama tar éis an tsamhraidh agus na trópaicí. Tháinig an táirge seo in ionad “V Zero“.
V Energy Shots
Éilítear go bhfuil na lámhaigh fuinnimh (a thuairiscítear mar "Pocket Rockets") chomh héifeachtach leis na cannaí níos mó ach go bhfuil blas an-searbh orthu atá, de réir shuíomh Gréasáin V Pocket Rocket, chun leanaí óga a chosc ó iad a ól.
An Carnán
Faoi láthair tá 81 páistí ag freastal ar Scoil Náisiúnta An Charnáin.
Beannchar, Contae Obar Deathain
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é Beannchar.
Áine Kendal
Saol
Phós sí an rí Ladislas II Jogaila i Székesfehérvár (i Laidin Alba Regalis), san Ungáir ar 29 Meán Fómhair 1502 agus corónaíodh í ina banríon i Székesfehérvár ar lá céanna freisin. Rugadh mac di nuair a bhásaigh sí sa bhliain 1506.
Béaloideas na hÉireann
Leipreachán
Is créatúir mhiotaseolaíochta é an leipreachán, feathal suntasach na tíre sa lá atá inniu ann. Mar is eol dóibh go traidisiúnta gur baill de theaghlach na sióg iad, deirtear go bhfuil siad cosúil le chéile mar gur créatúir bheaga iad, beagnach dhá nó trí throigh ar airde.Deirtear gur tháinig brí an fhocail “luchorpán,” rud a chiallaíonn corp beag. Is sióga iad i bhfoirm seanfhir agus tá cónaí orthu in áiteanna iargúlta, i bhfad ar shiúl ó idirghníomhaíocht an duine. Is ráite gur gréasaí iad de réir ceirde ag soláthar bróga damhsa do na sióga eile. Is créatúir mhíthrócaireach iad, a chloistear go minic ag a nguth íseal ceoil agus cliceáil a gcuid casúr faoi fhálta sceach. Ceann de na sean-tréithe atá ag an lep ná trí ádh mór, deirtear gur rogha eile é seo seachas a phota óir nuair atá sé faoi bhagairt. Go dtí an lá atá inniu ann tá sean-thraidisiún béaloidis ag daoine áirithe, deirtear gur feathal dea-ádh a bhí sa phota óir an ag deireadh an tuar ceatha. Is minic a dhéanann daoine mianta anois nuair a fheiceann siad tuar ceatha.
Arthur Calwell
Cúrsaí polaitíochta
Toghadh Calwell mar Uachtarán Pháirtí an Lucht Oibre Victoria sa bhliain 1931 agus mar bhall de Theach Feidearálach na bhFeisirí do Rannóg Melbourne sa bhliain 1940. Ba é an tAire Eolais i rialtas John Curtin é ar feadh an chogaidh, agus chuir sé an chinsireacht i bhfeidhm chomh dian sin gur chuir sé colg ar a lán iriseoirí. left|thumb|An tsean-Pharlaimint Fheidearálach mar a bhí sí le linn Calwell|alt=|177x177pxSa bhliain 1945 rinneadh Aire Saorántachta agus Inimirce de i rialtas Ben Chifley, rud a chuir ar a chumas na sluaite inimirceach a thabhairt isteach. Ba mhór an cúnamh dó chuige an bhaint a bhí aige leis na ceardchumainn. Bhain sé leas as an abairt "Breis daoine nó bás" (Populate or perish), rud a chuir i gcuimhne d'Astrálaigh go raibh siad tar éis cogadh dian a chur díobh agus gurbh éigean acmhainní na tíre a mhéadú. I Mí Iúil 1947 chuir sé a lámh le comhaontú le hEagraíocht Teifeach na Náisiún Aontaithe (United Nations Refugee Organisation) chun daoine easáitithe a ghlacadh ón Eoraip. clé|mion|247x247px|1933 Cé go raibh fáilte ag Calwell roimh Eorpaigh, bhí doicheall air roimh inimircigh ón Áise, doicheall a bhí forleathan ag an am agus a cuireadh in iúl tríd an "White Australia Policy". Rinne sé mórán teifeach ón tSín, ón Ind-Sín agus ón Malae a dhíbirt, go fiú daoine a phós Astrálaigh agus a bhí ag tógáil clainne. Dealraíonn sé nach le drochrún a rinne sé é seo ach mar bheartas poiblí, agus nach raibh drogall air caidreamh a chur ar dhaoine ón Áise i gcúrsaí sóisialta. clé|mion|263x263px|1940
Freasúra
Cuireadh Calwell as oifig nuair a tháinig an Páirtí Liobrálach i réim sa bhliain 1949 faoi cheannas Robert Menzies, polaiteoir séimh oilte. Ba ghearr gur thosaigh achrann. Sna daichidí bhí an Eaglais Chaitliceach ag spreagadh ceardchumannaigh Chaitliceacha chun dul i ngleic le Cumannaigh sna ceardchumainn. Thugtaí “Grúpaí Tionsclaíocha” (Industrial Groups) ar na heagraíochtaí a bhí i mbun an chomhraic. Thacaigh Calwell leis na “Groupers” ach tháinig athrú ar dhearcadh an pháirtí nuair a rinneadh ceannaire den Dr H.V. Evatt, fear meabhrach taghdach. Shíl Evatt go raibh na Grúpaí ag neartú baicle Chaitliceach sa pháirtí, agus bhí Calwell mór le mórán ceannairí de chuid na nGrúpaí, rud a d’fhág Evatt san amhras an raibh Calwell, a thánaiste, dílis dó. Caidreamh corrrach a bhí eatarthu as sin amach, agus bheartaigh Evatt clár oibre an pháirtí roimh thoghchán feidearálach na bliana 1954 gan dul i gcomhairle le Calwell. Bhuaigh na Liobrálaigh ar Pháirtí an Lucht Oibre le breis shuarach, rud nár mhaolaigh an faltanas.
Ceannaire an pháirtí
D’éirigh Calwell as sa bhliain 1967, agus ní roimh am é, dar lena lán. Bhí sé garbh agus seanfhaiseanta le hais Whitlam, céimí síodúil ollscoile a raibh máistreacht aige ar na meáin. Is minic a lochtaigh Calwell an fear eile, go háirithe toisc go raibh a fhios aige go raibh Whitlam chun Beartas na hAstráile Báine a chaitheamh i dtraipisí.
Liosta de charachtair Eastenders (2013)
Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2013):
Áth Cinn
Is baile mór iascaireachta é Áth Cinn mar níl sé ach 6.5km ó Loch Coirib. Tá go leor suíomhanna stáire le fáil sa cheantar, mar shampla Mainistir Ros Oirialaigh. Bíonn máirt feirme mór ar siúl in Áth Cinn freisin. Í samhradh na bliana 2007, bhí fadhbanna uisce ann mar bhí Cryptosporidium san uisce.
Ailgéabar
Sanasaíocht
Tá an focal "ailgéabar" díorthaithe ó theideal saothair a scríobhadh timpeall na bliana 825 CE, Kitāb al-mukhtaṣar fī ḥisāb al-jabr wa-l-muqābala (“Coimre staitisticí trí chomhlánaithe agus chomhardaithe”), ag an matamaiticeoir Peirseach Al-Khwarizmi. Bhí cuspóirí praiticiúla ag an leabhar seo: oidhreacht, suirbhéireacht, malartuithe tráchtála, srl.. , agus bhí sé mar chuid de ré órga na n-eolaíochtaí Ioslamacha.
Canálacha Mharsa
Na scríbhneoirí ficsin eolaíochta a scríobhadh scéalta faoi Mhars mar a samhlaíodh dóibh féin é, thug siad an-taitneamh do na canálacha. Is iomaí duine acu a bhain úsáid as móitíf na sibhialtachta seanársa a bhí go díreach ag fáil bháis de cheal uisce, agus í ag roinnt an bheagáin ar bhealach chomh cliste le córas casta de chanálacha. Is féidir an mhóitíf seo a aithint ag scríbhneoirí chomh difriúil le chéile le H.G.Wells agus Edgar Rice Burroughs.
Tréithe fisiceacha Mharsa
Tréithe na Fithise
Éalárnacht na fithise: 0.09341233
Alcán
Sainmhíníonn Aontas Idirnáisiúnta na Glan-Cheimice agus na Ceimice Feidhmí (AIGCF) (An Béarla:International Union of Pure and Applied Chemistry) alcáin mar " "acyclic branched or unbranched hydrocarbons having the general formula CnH2n+2, and therefore consisting entirely of hydrogen atoms and saturated carbon atoms".". Mar sin féin, úsáideann roinnt foinsí an téarma chun aon hidreacarbón sáithithe a chur in iúl, lena n-áirítear iad siúd atá monaichioglach (i.e. na cioglalcáin) nó polaichioglach, in ainneoin go bhfuil foirmle ghinearálta ar leith acu (i.e. tá cioglalcáin CnH2n).
Sna halcáin, bíonn gach adamh carbóin sp3hibridithe le 4 nasc sigme (C-C nó C-H), agus tá gach adamh hidrigine ceangailte le ceann de na hadaimh charbóin (i naisc C-H). Tugtar a chnámharlach carbóin nó a chnámh droma carbóin ar an tsraith is faide d’adamh carbóin nasctha i móilín. Féadfar líon na n-adamh carbóin a mheas mar mhéid an alcáin.
Tréithe fisiceacha Mharsa
Tréithe fisiceacha an atmaisféir
thumb|280px|An t-atmaisféar Brú an atmaisféir: 0.7-0.9 kPa
Ocsaigin: 0.13 %
Aonocsaíd nítrigine: 0.01 %
Xeanón: 80 billiúnú cuid
Alcán
Struchtúr agus aicmiú
De ghnáth is é 1.53 Å fad an naisc shingil C-C. Is féidir le hidreacarbóin sáithithe a bheith líneach, brainseach nó fáinneach. Uaireanta tugtar ciogalalcáin ar an tríú grúpa. Is féidir struchtúir an-chasta a dhéanamh trí alcáin líneacha, brainseacha, fáinneacha a chur le chéile.
Babarúsa
Is ainmhí é an babarúsa. Mamach atá ann.
Cnoc Mhánais
Is sráidbhaile é Cnoc Mhánais. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Santiago de Cúba
Cathair i gcúige den ainm céanna i gCúba is ea Santiago de Cuba, agus í ar an dara cathair is mó sa tíre. Bhunaigh an conquistador Spáinneach Diego Velázquez de Cuéllar í sa bhliain 1515. Ba é Hernán Cortés an chéad mhéara. Ba í príomhchathair Chúba í agus ba chuici a tugadh na chéad sclábhaithe Afraiceacha sa tír.
Tá Santiago de Cuba suite in oirdheisceart na tíre, agus is calafort tábhachtach í ar Mhuir Chairib. Tá sléibhte an Sierra Madre lonnaithe mórthimpeall na cathrach.
Ailléirge
Frithghníomh imdhíonach de bharr tadhall le hábhair choimhthíocha áirithe, neamhurchóideach de ghnáth, nach spreagann aon fhreagairt i ndaoine normálta é Ailléirge.
Leaca oighir Mharsa
De réir an chéad aithne, tá droim na leice oighir thart ar dhá chéad méadar níos airde ná bun an chráitéir féin. Deir saineolaithe an ESA gur gaineamh is cúis leis an gcuid is mó den difríocht airde seo, agus cuid mhaith den ghaineamh sin le feiceáil, fiú. Cé gur fearr leis na heolaithe gan an focal sin loch a úsáid agus iad ag tagairt don leac oighir áirithe seo, ábhar suntais is ea é i gcónaí teacht ar a leithéid de phaiste d'oighear uisce, agus é le feiceáil ó thús go deireadh na bliana. Is iomaí áit ar Mhars inar thángthas trasna ar shil-leaganacha uisce agus ar shraitheanna oighir.