cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Loch Iarainn
Is loch i gContae na hIarmhí é Loch Iarainn.
Loch Cé
Is loch i gContae Ros Comáin é Loch Cé.
Fásteanga
Creidtear gur comhartha é an chontanóid iar-fhásteangach go bhfuil an fhásteanga á dí-fhásteangú agus, mar sin, go bhfuil sí ag imeacht faoi bhrú na teanga caighdeánaí. Is dócha, mar shampla, nach bhfuil an bhunchanúint Iamáiceach ag iarraidh cur in aghaidh iasachtaí agus tionchair ón mBéarla caighdeánach. Iad siúd i sochaí Iamáice a dteastaíonn stádas níos airde acu, is follasach go ndéanann siad aithris ar an mBéarla caighdeánach, ós é an teanga ghalánta, ardnósach, mhórluachach é, agus ar ndóigh, osclaíonn sé an domhan mór taobh amuigh den oileán chúng don Iamáiceach a bhfuil peirspictíochtaí níos leithne uaidh.
Loch Léinn
Is loch i gContae na hIarmhí é Loch Léinn.
Loch Meilbhe
Is loch i gContae Fhear Manach é Loch Meilbhe.
Cóbalt
Is dúil cheimiceach é an cóbalt, agus is miotal é a bhfuil dlúthghaol aige leis an iarann. Is é an meáchan adamhach atá aige ná 58.933195(5) g·mol−1. Is é an uimhir adamhach atá ag an gcóbalt ná 27, agus is é Co an tsiombail a sheasann dó. Níl ach aon iseatóp cobhsaí amháin ag an gcóbalt, is é sin, 59Co. Is féidir iseatóip radaighníomhacha a tháirgeadh go saorga, agus is é 60Co an ceann is cobhsaí acu, nó is í an leathré atá aige ná 5.2714 bliain. Tagann béite-mheath radaighníomhach ar 60Co, agus é ag claochlú go 60Ni, ar ceann d'iseatóip chobhsaí na nicile é.
An tSúdáin Theas
Tír thalamhiata in oirthear na hAfraice is ea an tSúdáin Theas, nó Poblacht na Súdáine Theas, go hoifigiúil. Is é Juba an phríomhchathair agus an chathair is mó inti.
An réamhfhocal Béarla for agus conas é a aistriú go Gaeilge
In return for - as, as ucht, U: ar son
(Sa chiall seo, úsáidtear ar son i nGaeilge Uladh: d'íoc mé dhá euro ar a shon.)
Aire!
Tá a réamhfhocal féin ag dul le gach briathar, agus caithfidh tú úsáid na réamhfhocal a fhoghlaim in éineacht leis an mbriathar. nó is féidir go bhfuil an úsáid sin an-difriúil leis an mBéarla. Mar sin, is é rud a iarraidh ar dhuine an Ghaeilge cheart ar to ask somebody for something. Agus is é fanacht le rud an Ghaeilge cheart ar to wait for something.
Boards.ie
Is suíomh idirlín díospóireachta Éireannach é Boards.ie, a bhfuil breis is 115,000 cuntas cláraithe, 600,000 snáithe agus breis is 7 milliún teachtaireacht ann. Tá sé ar na cinn is mó in Éirinn. Déantar plé ar an iliomad ábhar ann agus an plé sin bunaithe i gcomhthéacs Éireannach, cé go bhfuil daoine ann ar fud an domhain atá ina mball den suíomh. Comhshuímh leis iad boards.jp, boards.co.nz agus boards.us.
Tassos Papadopoulos
Bhí Tassos Nikolaou Papadopoulos (Τάσσος Παπαδόπουλος i nGréigis) ina uachtarán ar an Chipir sna blianta 2003–2008. Rugadh i Nicosia ar 7 Eanáir 1934 é. D'éag sé ar 12 Nollaig 2008.
Oileáin Chóplainn
Is oileáin iad Oileáin Chóplainn atá suite soir amach ó chósta Aird Uladh in oirthuaisceart Chontae an Dúin i dTuaisceart Éireann.
Loch an Tairbeairt
Is loch é Loch an Tairbeairt, ar Hearadh, Comhairle nan Eilean Siar.
Rocal
Stair
Ar an 28 Meitheamh 1904, cailleadh 635 duine nuair a chuaigh an SS Norge, línéir Danmhargach, go tóin na farraige in aice le Rocal.
Boards.ie
Struchtúr
Tá an suíomh faoi úinéireacht cúigir, darb ainm riarthóirí. Déanann na riarthóir smacht riartha agus eagarthóireachta an tsuímh a tharmligean chuig na céadta modhnóir neamhíoctha. Tá sé de chumhacht ag na modhnóirí seo teachtaireachtaí na mball a athrú agus a ghlanadh chomh maith le cosc a chur ar bhaill nach leanann na rialacha.
Tá sé saor in aisce le bheith i do bhall. Tá fiú réimse sóisialta leis an suíomh anois, agus imeachtaí sóisialta á n-eagrú ag na baill éagsúla le bualadh le chéile go pearsanta.
1928
Tarluithe
mion|225px|dheis|Ford den Dhéanamh A, 1928
Sean-nós (amhránaíocht)
Stair
Is téarma é ‘sean-nós’ a tháinig chun cinn le linn athbheochaint na Gaeilge le bunadh Oireachtas na Gaeilge, nuair a cuireadh tús le comórtais amhránaíochta mar chuid den fhéile. Bhí lucht an Oireachtais ag iarraidh idirdhealú a dhéanamh idir an amhránaíocht dhúchasach (an ‘sean-nós’) agus an cineál amhránaíocht a gcloisfí thart timpeall ar an bpianó i seomraí suite na meán-aicme (an ‘nós nua,’ cheapfá) ag an tráth sin.
Dónall Ó Braoin
Teachta Dála
Nuair a bhí an dá chogadh - Cogadh na Saoirse agus Cogadh na gCarad - thart, vótáladh isteach ar an Dáil é sa bhliain 1923, mar phoblachtach a bhí in aghaidh an Chonartha Angla-Éireannaigh.
Cuireadh Gaeilge ar an leabhar freisin, agus tháinig an t-aistriúchán i gcló faoin teideal Ag Troid ar son na Saoirse.
Vega (réalta)
Sonraí breathnóireachta, achoimre
Ceartairde: 	18h 36m 56.3s
Saintréithre na réalta féin
Réalta athraitheach den chineál Delta Scuti
Mionsonraí
Ga: 	ga na Gréine méadaithe faoi 3.1
Sonrúcháin eile
Alpha Lyra, α Lyra, 3 Lyr, GJ 721, HR 7001, BD +38°32
1926
Tarluithe
mion|deis|250px|Corónú an tSeá san [[an Iaráin|Iaráin ]]
Joachim Lelewel
Saol
Cé gur náisiúnaí Polannach a bhí ann, ba Ghearmánaigh Phrúiseacha a shinsir, agus an sloinne sin féin Lelewel bunaithe ar von Löwensprung. B'í máthair mhór an staraí, Konstanze von Löwensprung née Jauch, a d'athraigh an sloinne ó Löwensprung go Lelewel. clé|mion|224x224px Fuair Lelewel a chuid oideachais in Ollscoil Vilnias, a bhí ina lárionad tábhachtach ag na náisiúnaithe Polannacha san am. B'ansin a thosaigh sé ag léachtóireacht nuair a bhí a chéim bainte amach aige.
Almazán
thumb|Séipéal, Almazán Bardasacht i gcúige Soria, Castilla y León, sa Spáinn is ea Almazán. Tá timpeall ar 5,755 duine ina gcónaí ann.
Deimos
An Rinn Neimhe Féin
Treoluas éalaithe: 0.0069 km/s (6.9 m/s)
Meitreo Mhoscó
Forbhreathnú an Mheitreo
Ritheann an chuid is mó de na línte sa chóras idir lár-Mhoscó agus bruachbhailte na cathrach. Cruthaítear fáinne ciorclach leis an Líne Koltsevaja agus nascann an líne sin roinnt línte eile sa chóras chun gluaiseachtaí paisinéirí a éascú. Mar sin, níl ar phaisinéirí taisteal go dtí lár na cathrach chun gluaiseacht timpeall an chórais.
Coláiste Mhuire
Imeacht ó Chearnóg Pharnell
Ba ghá don choláiste an t-áitreabh ag cearnóg Pharnell a fhágáil sa bhliain 2003, mar gheall ar an droch-chaoi a bhí ar an bhfoirneamh. Tugadh cóiríocht shealadach dó ar bhóthar Ráth Tó ina dhiaidh sin. Ní léir cén todhchaí atá i ndán don scoil amach anseo.
Eoghan Mac Giolla Bhríde
Scannáin
Bíonn Eoghan Mac Giolla Bhríde gníomhach i saol na scannánaíochta chomh maith, agus cláir á ndéanamh aige ag Éabhlóid. Bhí ceann amháin faoin gceoltóir John Doherty, ceann eile faoi Néilidh Mulligan agus Stiúrtha ag Eoghan Mac Giolla Bhríde.
An Haváis
Is teanga Astrainéiseach í an Haváis (‘Ōlelo Hawai‘i). Tá stádas na teanga oifigiúla aici i Stát Haváí sna Stáit Aontaithe, chomh maith leis an mBéarla.
Stair
Ach go gairid ina dhiaidh sin, ar chúiseanna éagsúla, tháinig laghdú mór ar líon chainteoirí dúchais na Haváise ó na 1830idí go dtí na 1950idí. Sa naoú haois déag, tháinig na sluaite de dhaoine go dtí Oileáin Haváí nach raibh ach Béarla acu mar theanga comhchumarsáide, agus iad ar nós cuma liom i leith theanga dhúchasach na n-oileán.
Teuvo Tulio
Roimh an gcogadh, ba iad na méaldrámaí tuaithe a thuill a chlú dó, ach ina dhiaidh sin, chrom sé ar chur síos a thabhairt ar shaol na cathrach. Bhí saol drabhlásach, peacúil na cathrach ina théama tábhachtach sna scannáin seo, agus laoch tipiciúil ab ea an cailín macánta ón tuath a chuaigh le meirdreachas sa chathair mhór. clé|mion|Valentin Ivanoff (Valentin Vaala) agus Theodor Tugai (Teuvo Tulio), [[1920idí]] Bhí na téamaí seo oiriúnach go maith don stíl dhrámatúil scannánaíochta a bhí ag Tulio, ach san am céanna, is léir go raibh deacrachtaí go minic aige le cinsireacht na scannán. Shíltí, freisin, go ndeachaigh sé thar fóir, ó thaobh na gcúrsaí craicinn de, sa dá scannán deireanacha a rinne sé, mar atá, Se alkoi omenasta (1962) agus Sensuela (1972). Cuireadh pornagrafaíocht i leith Sensuela, ach go háirithe.
An Haváis
An teanga inniu
Inniu, ní mhaireann an Haváis beo bríomhar ach in Oileán Ni'ihau. Maoin phríobháideach é an t-oileán, ach tá dearcadh cairdiúil ag na húinéirí ar an teanga, agus na bundúchasaigh a bhfuil cónaí orthu i Ni'ihau, is í an Haváis a dteanga dhúchais, agus caithfidh siad an Béarla a fhoghlaim ar scoil. Sna hoileáin eile, áfach, ní chasfaí ach an corrdhuine ort a mbeadh an Haváis ó dhúchas aige. Glactar leis go bhfuil sí ó dhúchas ag dhá chéad duine ar fad, an chuid is mó acu ina gcónaí i Ni'ihau. Tá sí foghlamtha ag dhá mhíle duine eile, áfach, de bharr na n-iarrachtaí athbheochana.
Tumoideachas
Tá cláir tumoideachais réamhscolaíochta (Aha Punana Leo) agus bunscolaíochta (Ke Kula Kaiapuni) i bhfeidhm in Haváí, go príomha ar mhaithe leis an Haváis a chur chun cinn agus cuirtear an-bhéim ar chultúr, thraidisiúin agus fhealsúnacht dhúchasach Haváí sna múnlaí oideachais seo.
Teuvo Tulio
Tús a Shaoil
Nuair a bhí sé ina dhéagóir, d'éirigh sé cairdiúil le buachaill a bhí trí bliana ní ba shine, Valentin Vaala, a bhí le héifeacht a dhéanamh i saol na scannánaíochta chomh maith. Bhí an bheirt buachaillí ag freastal ar an scoil chéanna, Scoil Rúisis e Tabunov, agus ina dhiaidh sin chuaigh Tugai ag foghlaim i Scoil Ghearmánach Heilsincí.
Ag Aisteoireacht
Sa bhliain 1931, lean Tugai leis ag aisteoireacht ar an scannán Laveata tietä, agus ba ansin a casadh Regina Linnanheimo air - bhí siad ina lánúin sna caogaidí, i ndiaidh d'fhear céile Regina bás a fháil, ach níor phós siad riamh. Bhí Regina Linnanheimo ar réaltaí móra na scannánaíochta Fionlannaí sna tríochaidí agus sna daichidí.
An Afganastáin
Stair
Tá iarsmaí daonna ar na sléibhte atá níos sine ná caoga míle bliain, agus léiríonn iontaisí plandaí gur thosaigh an fheirmeoireacht i gceantar an Hindu Kush timpeall an ama sin. Creidtear gur ann a rinneadh cré-umha den chéad uair. Bhí bailte á dtógáil thart faoi chúig mhíle bliain ó shin. Meastar gur bunaíodh Cabúl timpeall 1,500 RC.
Ghlac Afganastánach darbh ainm Buhlul seilbh ar Deilí na hIndia gur bhunaigh sé ríshliocht Lodi. Rinneadh ionradh ar an Afganastáin ón India ina dhiaidh sin agus bhí dreamanna éagsúla faoi réim ann go dtí gur éirigh le Ahmad Shah Candahar a ghabháil i 1747 agus críocha na hAfganastáine a aontú. Bhí sé i gcumhacht go dtí 1773 agus impireacht thréan aige. Ach ba mhinic daoine i mbun ceannairce san 18ú haois, agus rinne an Pheirs insuite gan rath.
Antamón
Is é an t-antamón dúil cheimiceach uimhir a 51, agus is í an tsiombail a sheasann dó sna foirmlí ceimiceacha ná Sb. Tá an giorrúchán seo bunaithe ar sheanainm na dúile, stibiam, nach n-úsáidtear a thuilleadh. Stibnít a thugtar i gcónaí ar an mianra arb é an fhoinse is fearr antamóin amuigh - go bunúsach, is éard atá ann ná suilfíd antamóin, Sb2S3.
Tá antamón an dúlra comhdhéanta as dhá iseatóp chobhsaí, mar atá, 121Sb (57.36 % den antamón nádúrtha) agus 123Sb (42.64 %). Is é 125Sb an raidiseatóp is tábhachtaí, agus é dhá bhliain agus naoi mí ar leathré, a bheag nó a mhór.
Clare FM
Is é Clare FM stáisiún raidió i gContae an Chláir in Éirinn. Thosaigh sé ar 10 Meán Fómhair 1989.
An Doiríoch
Is abhainn a théann trí Chontae Cheatharlach í an Doiríoch.
Sydney
Stair
Osclaíodh Droichead Chuan Sydney sa Bhá Botany ar an 19 Márta 1932.
Fiach mac Aodha Ó Broin
Is beag Éireannach nár chuala tuairisc ar an taoiseach. Baineann a scéal le scéalta móra gaisce an nGael. I rith an chatha sa bhliain 1580, rothlaíodh carraigeacha móra síos ar na Sasanaigh ó shleasa an ghleanna is cosúil. Ach is deacair é a chreidiúint. clé|mion|Eas i nGleann Molúra
Dumha Thuama
Is sráidbhaile é Dumha Thuama. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Northern Sound Radio
Is stáisiún raidió é Northern Sound Radio atá bunaithe i gConnacht in Éirinn. Thosaigh sé i 1989.
Stán
Ceimic
Cosúil leis an dé-ocsaíd, is comhdhúil amfaiteireach í an aonocsaíd SnO freisin. Tugtar stáinítí ar shalainn an "aigéid stánúil", ach úsáidtear an téarma sin sa gheolaíocht i gciall eile - is é sin, le tagairt do phirítí stáin (mianraí a bhfuil copar, stán, iarann agus sulfar iontu).
Sa chiall fhairsing, tugtar stánáin ar na comhdhúile orgánacha stáin, ina bhfuil adaimh stáin ceangailte le nasc comhfhiúsach d'adaimh charbóin. Na comhdhúile stáin is mó a úsáidtear sa tionsclaíocht, a dhíoltar is a cheannaítear, is comhdhúile orgánacha iad, ach ní mór cuimhne a choinneáil air gur nimheanna láidre cuid mhór acu agus an-dochar iontu don duine agus don dúlra araon.
Abhainn Rí
Is abhainn a théann trí Chontae Chill Chainnigh í an Abhainn Rí.
Dumha Locha
Stair
Sa bhliain 1899, d'iarr Bord na gCeantar Cúng ar na tiarnaí talún a gcuid eastát a dhíol. Bhí Arthur Shaen Bingham sásta cuid dá thalamh a dhíol ar an gcoinníoll go n-íocfaí praghas maith air. Faoi dheireadh thiar thall, rinneadh margadh leis, agus roinn Bord na gCeantar Cúng agus Coimisiún na Talún an talamh ar na tionóntaí.
Luaidhe (dúil)
Is í an uimhir ocsaídiúcháin is coitianta atá ag an luaidhe ina cuid comhdhúl ná +2, ach is féidir leis an luaidhe an uimhir ocsaídiúcháin is dual do na dúile eile sa ghrúpa - mar atá, +4 - a bhaint amach chomh maith. Níl sé furasta luaidhe a ocsaídiú go +4. Nuair a rachaidh an fluairín i bhfeidhm ar an miotal luaidhe, ní dhéanfar ach défhluairíd luaidhe PbF2, cé gurb iomaí dúil nach sroicheann an uimhir ocsaídiúcháin is airde ach amháin faoi thionchar an fhluairín.
Mario Vargas Llosa
Saothar Deireanach
Cur síos dúisitheach atá ann ar dheachtóireacht Rafael Leonidas Trujillo ar an bPoblacht Dhoiminiceach. Scrúdaíonn sé deachtóireacht fhada Trujillo ar a lán leibhéal. Ó thaobh amháin de, tá an lá inniu ann: tagann bean scothaosta a bhfuil éirithe go maith léi ina baincéir sna Stáit Aontaithe ar cuairt ar an seanfhód, agus an saol a bhí aici ina cailín óg i réimeas Trujillo ag rith léi arís. De réir a chéile, foghlaimíonn an léitheoir go raibh athair na mná seo ar dhuine acu siúd a bhí ag tacú le Trujillo, go dtí gur chaill sé gnaoi an deachtóra. Bhí saint ag Trujillo sna cailíní óga, áfach, agus d'fhéach athair an chailín le mórtachas a dhéanamh leis tríd an gcailín a thairiscint dó mar mhilseog. thumb|upright|Mario Vargas Llosa i Meán Fómhair, 2007
Pedro Calderón de la Barca
Sagartacht
Mhair Calderón ar feadh 81 bliana go bhfuair bás ar an 25 Bealtaine, 1681.
Adam Mickiewicz
Deireadh a shaoil
Nuair a bhí sé ag tabhairt cuairte ar champa míleata sa Tuirc, tholg sé calar, agus stiúg sé leis an aicíd seo go luath.
An Astraláise
Is ilchríoch mhór í an Astraláise.
Irène Némirovsky
Scríbhneoireacht
Faoin am a rugadh Elisabeth bhí naoi n-úrscéal foilsithe aici, agus an-aitheantas bainte amach aici i measc lucht na litríochta. D’aithin scríbhneoirí Giúdacha (mar shampla, Joseph Kessel) mar aon le scríbhneoirí frith-Sheimiteacha (mar shampla, Robert Brasillach) í mar údar den chéad scoth.
Bangalore
Geilleagar
Tugtar "Silicon Valley na hIndia" uirthi, mar gheall ar an méid mór tionscail atá lonnaithe sa chathair - bogearraí, teileachumarsáid, tionscal trom, aeraspás agus trealamh trom ach go haírithe.
An Mhonacais
Is í an Mhonacais (nó Munegascu, mar a deir lucht a labhartha féin) teanga dhúchasach mhuintir Mhonacó. Teanga Rómánsach í, agus is féidir a rá gurb ionann í, a bheag nó a mhór, agus an chanúint a labhraítear i Genova san Iodáil. Ní hí an Mhonacais teanga oifigiúil Mhonacó, nó is easaoránaigh ón bhFrainc iad formhór mór na ndaoine a bhfuil cónaí orthu i Monacó, agus mar sin, is í an Fhraincis teanga oifigiúil an stáit. Mar sin féin, táthar ag iarraidh an tseanteanga a choinneáil beo sna scoileanna, agus bíonn sí le feiceáil go poiblí in áiteanna i Monacó.
An Astráil Thiar
Is é An Astráil Thiar (nó Iarthar na hAstráile, Béarla: Western Australia, cód: WA) an stát is mó san Astráil. Cuimsíonn sé an tríú chuid den tír san iarthar, agus tá teorannacha aici leis An Astráil Theas agus Críoch an Tuaiscirt. Perth príomhchathair an stáit.
The Rubberbandits
D'eisigh Na Ropairí an t-amhrán Horse Outside ar an 8 Nollaig 2010. Bhí breis is milliún radharc YouTube bainte amach acu taobh istigh de sheachtain. I 2011, bronnadh Best Irish Act orthu ó Entertainment.ie, agus bronnadh duais IFTA ar Horse Outside . Bhí an-tóir freisin ar Ba Mhaith Liom Bruíon le d'Athair sa bhliain 2011.
Melbourne
Spórt
Tá díospóireacht ar siúl le blianta anuas mar gheall ar bhunús na peile Astrálaí, ach níl aon amhras ach gur in Victoria a imríodh an chéad chluiche riamh, agus ba in Melbourne a leagadh síos na rialacha den chéad uair. Bunaíodh an chéad chomórtas peile Astrálaí in Melbourne go déanach sa 19ú haois, agus ar feadh thart ar chéad bliain ina dhiaidh sin, bhí an comórtas peile Astrálaí is fearr sa tír ar siúl sa chathair.
Parlophone
Stair
Ar dtús, bhí Parlophone ag obair le fuirseoirí éagsúla, mar shampla na Goons. Ach i 1962, bhí rath acu leis an mbanna rac-cheoil The Beatles, agus mar thoradh thosaigh siad ag obair le bannaí eile, mar shampla Queen, The Easybeats, The Church, Athlete, Radiohead, Coldplay, Siobhan Donaghy, Kylie Minogue, Pet Shop Boys, Blur, Gorillaz, Jesus Jones, The Divine Comedy, agus Dubstar.
Forógra na Feabhra
Is éard a bhí i gceist le Forógra na Feabhra i stair na Fionlainne ná an forógra a d'eisigh impire na Rúise (Nioclás II) ar an 15 Feabhra 1899 le cuid den fhéinrialtas a bhaint d'Ard-Diúcacht na Fionlainne. Go dtí sin, bhí sé de chumhacht ag Dáil na Fionlainne gan glacadh leis na dlíthe nua Rúiseacha - is é sin, ní thugadh na Fionlannaigh aird ach ar an gcuid sin den reachtaíocht uile-Rúiseach a raibh siad sásta léi. Ó bhí na Fionlannaigh sách dílis don Impire ar dhóigheanna eile, tháinig an Forógra seo aniar aduaidh orthu ar fad, agus iad den tuairim gur míthuiscint de chineál éigin a bhí i gceist. D'achainigh leathmhilliún Fionlannach ar an Impire an forógra a chur ar ceal, ó shíl siad nach ón Impire féin a tháinig an forógra, ach ó chomhairleoir éigin nár thuig cúrsaí na Fionlainne.
Sóisialachas
Tá barúlacha difriúla ann maidir le ciall an tsóisialachais. Creideann a lán sóisialaithe gur cheart do thionscail mhóra a bheith leis an rialtas. Creideann daoine eile gur cheart do chomhlachtaí a bheith le hoibrithe. Dar le daoine eile ba cheart don phobal a bheith ionann faoi chaipitleachas leasaithe.
Leeds United Football Club
Club peile atá suite i Leeds, Iarthar Yorkshire is ea Leeds United Association Football Club, nó go simplí Leeds United. Cé gur imir an fhoireann i bPríomhroinn Shasana uair amháin, imíonn siad anois i sraith níos ísle. Tá a staid baile, Elland Road, suite i mBeeston, áit a d'imir siad ó bhúnú an chlub sa bhliain 1919. Tugtar "Leeds" orthu go minic nó na "Whites" mar leasainm mar gheall ar na geansaithe bána.
George Martin
The Beatles
Eisean a chuir ceathairéad ag seinm san amhrán Yesterday cé nach raibh McCartney sásta leis ar dtús.
Washington
Tíreolaíocht
mion|250px|clé|Cnoic Palouse, taobh thiar theas de [[Walla Walla, Washington|Walla Walla. Dumhcha siolta iad a cruthaíodh sna hoighearaoiseanna.]]
Stair
I Washington a fuarthas cnámha Kennewick Man, ceann de na creatlaigh is sine agus is iomláine dár thángthas riamh uirthi i Meiriceá Thuaidh. Bhí na cuaillí tótam, mascanna agus curaigh ag Indiaigh Washington snoite go hornáideach, cosúil leis na cinn ag na treibheanna níos faide ó thuaidh, sa Cholóim Bhriotanach. Bhí iascaireacht an bhradáin tábhachtach i saol na Meiriceánach bundúchasach, agus seilg na míolta móra i measc na Makah. Bhí slí bheatha dhifriúil ag na pobail intíre, í bunaithe ag an tsealgaireacht, cnuasach bia agus beagán curadóireachta. Bhraith siad freisin ar bhradáin ón Abhainn Columbia agus ó na craobh-aibhneacha. I mí Eanáir na bliana 1700 bhuail Crith Talún Cascadia iarthar Washington; rinne an súnámaí mór a tháinig i ndiaidh an chrith talún an-treascairt ar an gcósta agus ar na daoine a bhí ina gcónaí ann. Rinne ráig chalair na 1770idí an-scrios ar na hIndiaigh.
Ollscoil Lund
Is Ollscoil í Ollscoil Lund (Sualainnis: Lunds universitet) i gcathair Lund atá suite san chuid is deisceartaí den tSualainn. Bunaíodh an Ollscoil sa bhliain 1666 agus is í an dara ollscoil is sine í sa tSualainn.
Washington
Stair
Rinneadh forbairt iarthuaisceart Mheiriceá a cheiliúradh agus a chur chun cinn leis an Taispeántas Alaska-Yukon-Pacific in Seattle sa bhliain 1909. Críochnaíodh Damba Grand Coulee sa bhliain 1942. Shínígh na Stáit Aontaithe agus Ceanada Conradh Abhann na Columbia sa bhliain 1961 agus chuaigh sé i bhfeidhm sa bhliain 1964, rud a chuir le geilleagar an réigiún ar an dá thaobh den teorainn.
An Mhordóiv
Aibhneacha
Tá níos mó ná 114 abhainn sa Mhordóiv. Seo iad na príomhaibhneacha a leanas:
Oideachas
Is iad na scoileanna ardoideachais is tábhachtaí sa phoblacht ná Ollscoil Stáit na Mordóive agus Institiúid Oideolaíochta Stáit na Moldóive i Saransk.
Michelangelo
Flórans, 1499–1505
D’fhill Michelangelo ar an Róimh sa bhliain 1505. Idir na blianta 1508 agus 1512 dhathaigh sé díon an tSéipéil Shistínigh don Phápa Clement VII. Ar dtús ní raibh le bheith ann ach an Dá Aspal Déag, ach de réir a chéile chum sé fíoracha eile a bhain le Cruthú agus le Deireadh an Domhain. Chuir an obair olc ar Michelangelo mar shíl sé nach raibh ann ach baois a bhí bunaithe ar uabhar agus ar fhéinghlóir an Phápa (Julius II), ach maireann sé inniu mar cheann de na seoda is loinnrí den Athbheochain.
Idir na blianta 1532 agus 1541 chum sé an Breithiúnas Deireanach, ach chuir roinnt fíoracha lomnochta fearg ar dhaoine éigin, an Cairdinéal Carafa agus an Moinsíneoir Sernini go háirithe, agus rinne siad gearán. Mar dhíoltas, rinne Michelangelo íomhá de Charafa mar anam damnaithe. clé|mion|Michelangelo sa bhliain 1535 le Marcello Venusti Ba Michelangelo a dhear an Piazza del Campidoglio agus an phábháil cháiliúil atá ann.
Seán Mac Giolla Bhríde
Ba pholaiteoir Éireannach é a mhac Seán Mac Giolla Bhríde, le Clann na Poblachta.
Kings (scannán)
Scannán Éireannach agus dátheangach ón mbliain 2007 is ea Kings, faoi stiúir Tom Collins. Tá an scannán bunaithe ar an dráma le Jimmy Murphy, The Kings of the Kilburn High Road. Déantar cur síos ar scéal scata cairde as Conamara a bhuaileann le chéile arís ag sochraid duine dá ngrúpa, 30 bliain tar éis dóibh dul ar imirce go Sasana.
Ósaca
left|200px|thumb|Suíomh Ósaca
Ned Kelly
Coireanna
clé|mion|158x158px|os comhair na cúirte, ó The Illustrated Australian News, 1880 Chaith Ned, a dheartháir Dan agus beirt comhghleacaí leo, an drong Kelly, blianta ar a dteitheadh de bharr eachtra inar maraíodh triúr póilíní. Le linn an ama sin robáil siad dhá bhanc agus rudaí eile tromchúiseach chomh maith.
Triail agus basú
Dhaor an breitheamh, an Ridire Redmond Barry – Éireannach eile-– chun báis é. Maítear go raibh na focail dheireanacha cháiliúla seo aige: “Such is Life”.
An Fhinn (Dún na nGall)
Is abhainn a théann trí Chontae Dhún na nGall í an Fhinn nó Abhainn na Finne.
Luainíocht
200px|deas|thumb|Luainíocht an Domhain. Is é is luainíocht ann ná an dóigh a bhfuil ais rothlaithe an Domhain ag luainiú i gcoibhneas na spéire in imeacht na gcéadta bliain.
...ag casadh mar a bheadh caiseal ann...
clé|200px|thumb|Luainíocht ghíreascóip. Leis an luainíocht a dhéanamh níos gléiní, samhlaímis dúinn go bhfuilimid le caiseal a chur ag casadh ar an urlár. Is é is caiseal ann ná cineál bréagán a chuirtear ag casadh timpeall ar a ais, agus é in ann fanacht in aon áit ag rothlú ar feadh tamall fada go maith, ar acht go raibh muid in ann é a choinneáil ina cholgsheasamh cheartingearach nuair a chuir muid ag casadh é. Má bhíonn leataobh air, áfach, tosóidh "pol thuaidh", nó pol thuas, an chaisil ag déanamh bulla báisín, agus é ag tarraingt ciorcal i ndiaidh ciorcail san aer. Ansin, beidh an caiseal féin ag rothlú i bhfad níos luaithe ná mar atá an pol thuas ag dul ar aghaidh ar a chonair chiorclach.
Simone de Beauvoir
Bás agus oidhreacht
I 2006 tugadh "Passerelle Simone de Beauvoir" mar ainm ar dhroichead nua coisithe trasna abhainn na Seine i bPáras, le hurraim do dhuine de na mná is cáiliúla sa Fhrainc. clé|mion|1967
An Chóiré
Ríshliocht Goryeo
Thosaigh an impireacht ag laghdú i rith na 1340í, agus bhí an Chóiré saor chun athchóiriú a dhéanamh gan cur isteach ag na Mongólaigh.
Ríshliocht Joseon
Rinne an tSeapáin ionradh faoi dhó idir 1552 agus 1598. Cé go raibh a lán dochar déanta acu, bhí siad ábalta an lámh in uachtar a fháil le cabhair ón Ríshliocht Ming. Lean na hionraí ar aghaidh áfach, sna 1620í agus na 1630í, an Manchúr a bhí i gceist an am seo. Tar éis an chailleadh seo, bhain an Chóiré taitneamh as dhá céad bliain síochánta. Tugadh an leasainm "an ríocht díthreabhach" uirthi sa tréimhse seo.
Faoi smacht na Seapánaigh
Bhris amach coimhlint eile anois is arís i Manchúr i gcoinne na Seapánaigh. Tháinig na míle daoine isteach san Arm Náisiúnta Réabhlóideach agus an Arm Saoirse chun troid i gcoinne na Seapáine, agus bunaíodh rialtas deoraíocht Chóiréach i Shang-hai. link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Kim_Il-sung_1946.JPG|mion|246x246px|Kim Il-sung, 1946 Rinne a lán dochar do chultúr na Cóiré. Cuireadh cosc ar an dteanga Cóiréis, agus bhí orthu ainmneacha Seapánacha a úsáid. Thóg na Seapánaigh a lán de na déantáin go dtí an tSeapáin, agus tá siad le fáil fós i músaem Seapánach.
An cumannachas
Cheap Kim Il-sung idé-eolaíocht nua a tugadh Juche air, meascán de thírghrá agus féintuilleamaí. clé|mion|Kim Il-sung agus Stalin: cruinniú, "Páirtí an Lucht Oibre", sa Chóiré Thuaidh,  Lúnasa 1946. Bhí nasc láidir idir Kim Il-sung agus an Aontas Sóivéadach faoi Joseph Stalin. Thacaigh an tSín chomh maith leis na pleananna a bhí ag Kim an t-ionradh a dhéanamh ar Súl.
Droichead na Life
Is droichead i lár Bhaile Átha Cliath é Droichead na Life (ainm oifigiúil ), nó Droichead na Leathphingine mar a chloistear uaireanta chomh maith. Is droichead do choisithe é a ritheann thar an Life. Nascann sé tuaisceart agus deisceart na cathrach le chéile. Tá an droichead déanta as iarainn.
Grianán Ailigh
Miotaseolaíocht
I miotaseolaíocht agus béaloideas na nGael, deirtear gur tógadh an ráth ag an Dagda, dia agus rí mór le rá na dTuath Dé Danann, a throid in éadan na bhFomhórach sa dara Cath Maighe Tuireadh. was erected an dúntimpeall uaigh a mhic, Aodh, a maraíodh Corrgenn, taoiseach Chonnacht, de bhrí go raibh éad air.
An lá inniu
Tá dhá sheomra istigh sa bhalla atá ag dul chomh fada leis an mbealach isteach, nach mór. Sa bhliain 1835, thaifead Petrie foirgneamh dronuilleogach cloiche istigh sa lár, foirgneamh nach bhfuil ann a thuilleadh.
Tamminiemi
mion|250px|clé|Tamminiemi, Meilahti, Heilsincí Teach mór i Meilahti, Heilsincí, is ea Tamminiemi, nó Villa Ekudden as Sualainnis. Ciallaíonn "Tamminiemi" nó "Ekudden" Ros na Darach. Ba iad na hailtirí Sigurd Frosterus agus Gustaf Strengell a dhear é i stíl jugend, agus tógadh sa bhliain 1904 é. Tá an teach suite in áit álainn cois farraige, agus é timpeallaithe ag gairdín mór. Ba le muintir Nissen, teaghlach trádála, an teach ar dtús, ach ina dhiaidh sin, chuaigh sé ó dhuine go duine, go dtí gur bhronn Amos Anderson, fear gnó agus mórurraí is maoinitheoir ealaíon, ar an stát é sa bhliain 1940. Is leis an Uachtarán Urho Kekkonen a shamhlaítear an teach inniu, agus músaem ag obair sa teach atá tiomnaithe do Kekkonen agus dá oidhreacht.
Dóiteán Ghleann na Muc
Iarmhairt
Sa bhliain 2018, thóg teaghlach amháin cás dlí.
1918
mion|1918 i [[mósáic i sráid i mBarcelona]]
Abhainn na Ró
Is abhainn a théann trí Chontae Dhoire í Abhainn na Ró.
Béal Átha Ragad
Baile i gContae Chill Chainnigh in Éirinn is ea Béal Átha Ragad.
Clach nam Breatann
Is éard is Clach nam Breatann (Gaeilge na hÉireann: Cloch na mBreatnach) ná grúpa meigilití siostúil carnatha, a chomharthaigh an críocha idir Dál Riada, Teyrnas Ystrad Clut (Gaeilge na hÉireann:Tiarnas Shrath Chluaidh), agus dúiche na gCruithneach.
Pangur (ainm)
Pangur sna meáin chumarsáide
Sna meáin chumarsáide:
An Ceann Comhairle
Cruthaíodh an oifig seo sa bhliain 1919 nuair a bunaíodh an Chéad Dáil, agus b'é Cathal Brugha an chéad duine a bhí tofa mar Cheann Comhairle.
John Joe O'Reilly
Polaiteoir Éireannach ab ea John Joe O'Reilly (24 Aibreán 1881 - 28 Nollaig 1967). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal ar dtús agus ansin Fine Gael.
Baictéir
Moirfeolaíocht
Íomhá:Bactéir-Léaraid3.jpeg
An tSúileach
Is abhainn a théann trí Chontae Dhún na nGall í an tSúileach.
Cobbe
Stair Teaghlaigh
Ba é bunaitheoir an teaghlaigh in Éirinn Cobbe Charles Cóbbe, Ardeaspag Bhaile Átha Cliath agus príomháidh Éireann, a bhí ina shéiplíneach viceregal lena chol ceathrair Charles Paulet, 2 Diúc Bolton an Leifteanant Tiarna na hÉireann, d'aistrigh ó Winchester agus bunaíodh an Droichid Nua Eastát taobh amuigh mBaile Átha Cliath i 1736. D'fhan sé seo áras an teaghlaigh go dtí 1985, tar éis a bheith faighte ag Comhairle Contae Fhine Gall i socrú ar leith leis an teaghlach, a leanann é a choimeád ar bun mar áras an teaghlaigh.
Jane Griffin
Saol
Ba í Jane an dara hiníon de thriúr a bhí ag John Griffin agus a bhean Jane Guillemard. Fear libhré agus ina dhiach sin gobharnóir de chuid an chomhlachta Goldsmith ab ea John Griffin. Fuair a máthair bás nuair a bhí Jane trí bliana d’aois.
Ba de shliocht Úgónach an dá chlann. Rugadh Jane i Londain – bhí cónaí orthu i mBedford Place i Londain. Thug Miss Pellatrau oideachas di sa bhaile i dtosach agus ina dhiaidh sin, d’fhreastail sí ar scoil chónaithe ghalánta a bhí ag Miss Van den Enden in Chelsea. Tar éis di an scoil a fhágáil, lean Jane uirthi ag cur oiliúint uirthi féin. In ionad fuáil a dhéanamh nó úrscéalta rómánsúil a léamh, léigh sí leithéidí “Logic, or The Right Use of Reason” agus “The Improvement of the Mind” le Isaac Watts. Chuir sí suim sa stair freisin agus rinne sí staidéar ar an Laidin, an Fhraincis, an Iodáilis, Céimseata agus Uimhríocht. Thug sí cuairteanna ar Oxford agus Cambridge freisin, ach ag tús an naoú céad déag, ní bhíodh deis ag mná freastal ar an ollscoil.
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band
Taifeadadh
Tá Paul ina phríomhamhránaí ar chúig cinn de na hamhráin ar an albam agus ar John atá an cúram sin ar thrí cinn. Tá siad beirt mar phríomhamhránaithe ar dhá amhrán agus is iad John, Paul agus George na príomhamhránaithe ar cheann eile. Tá Ringo ina phríomhamhránaí ar amhrán amháin.
Meastar gur £25,000 ar fad a chosain sé an t-albam a dhéanamh. Dúirt Ringo Starr gur chaith sé an oiread sin am a díomhaoin agus an t-albam á thaifeadadh gur fhoghlaim sé conas ficheall a imirt.
Jane Griffin
I ndiaidh dá fear céile dul ar iarraidh
Thosaigh a fear céile amach ar a aistear mara deireanach go dtí an tArtach i Mí na Bealtaine 1845 agus nuair a tuigeadh go raibh tubaiste éigin tar éis tarlúint dó chaith an Bhantiarna Franklin a dúthracht ar feadh na mblianta ag iarraidh fírinne an scéil a dhearbhú. Rinne sí urraíocht ar cheithre shluaíocht (in 1850, 1851, 1852 agus 1857) ag iarraidh a fear céile a aimsiú. Ar deireadh d’aimsigh Francis McClintock (as Dún Dealgan) fianaise in 1859 go raibh Sir John Franklin tar éis bás a fháil dhá bhliain déag roimhe sin, gar do King William Island i gCeanada, ar an 11 Meitheamh 1847. Maíodh i dtuairicsí níos luaithe gur chas siad ar an gcanablacht chun teacht slán, ach dhiúltaigh an Bhantiarna Franklin glacadh leis an scéalta sin agus chaith drochmheas ar an taiscéalaí John Rae, arbh é an chéad duine a d’fhill le scéala cinnte faoi chinniúint a fir chéile.
Bean neamhghnách ab ea an Bhantiarna Franklin. Ba bhean chliste, oilte í, a mhair sa ré Victeoiriach agus a leag amach caighdeán maireachtála a bhí ina eiseamláir do lonnaitheoirí tosaigh na Tasmáine. Chuir na hiarrachtaí diongbháilte a rinne sí fírinne an scéil maidir lena fear céile a aimsiú go mór leis an eolas a bhí ag daoine go dtí sin ar réigiúin an Artaigh.
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band
An Clúdach
Istigh leis an albam, bhí gearrthóga páipéir de chroiméil agus de stríoca chultacha Sgt. Pepper’s mar aon le cárta poist de dhealbh a bhí ag Lennon ina theach.
An Chláideach (Contae an Chabháin)
Is abhainn a théann trí Chontae an Chabháin í an Chláideach.
Podchraolachán
Modh oibre an phodchraolacháin
Ansin, tugann an podchraoltóir le fios do na síntiúsóirí go bhfuil ábhar nua ann. Le sin a dhéanamh, caithfidh sé tagairt a dhéanamh don phodchraolachán i gcomhad de chineál eile, comhad a dtugtar fotha air. Is éard is fotha ann ná liosta de na haitheantóirí aonfhoirmeacha acmhainne (na seoltaí gréasáin) ar féidir an podchraoladh a rochtain tríothu. Is gnách an liosta seo a fhoilsiú i bhformáid RSS, cé gur féidir an fhormáid úd Atom a úsáid chomh maith. Tugann an RSS eolas breise i dtaobh an phodchraolta, ar nós lá a fhoilsithe, teideal an chláir agus cur síos ar an tsraith phodchraolta agus ar a cuid eipeasóidí, cuir i gcás. Is féidir liosta iomlán na n-eipeasóidí a chur in aon fhotha RSS amháin, ach bíonn sé níos coitianta liosta gearr de na heipeasóidí is deireanaí a dhéanamh de, mar shampla nuair atá fotha nuachta ann. Go ginearálta, ní bhíonn ach ábhar ó aon duine amháin in aon phodchraoladh amháin, ach le déanaí, tá sé ag éirí níos coitianta go dtéann dornán daoine le chéile le "comh-phodchraoladh" nó "podchraoladh sóisialta" a léiriú.
Harry Potter agus an Órchloch (scannán)
Is scannán é Harry Potter and the Philosopher's Stone ("Harry Potter agus an Órchloch") atá bunaithe ar an leabhar le J. K. Rowling a bhfuil an t-ainm céanna air. B'é Chris Columbus stiúrthóir an scannáin, agus Daniel Radcliffe a ghlac páirt Harry. Tháinig an scannán ar an scáileán ar an 18ú lá de Mhí na Samhna sa bhliain 2001. Ba é seo an scannán is mó a thug airgead isteach sa bhliain 2001.
An tSuca
Ainm
Faightear ainm na habhann ón suca Éireannach, gan brí éiginnte, a thagann ó succín, Meán-Ghaeilge, b’fhéidir, as "ómra."
Yellow Submarine
Is albam ón racghrúpa Sasanach The Beatles é Yellow Submarine, a scaoileadh sa bhliain 1969. Is fuaimrian é, a eisíodh ag an am céanna leis an scannán Yellow Submarine.
An tOireachtas
Tithe an Oireachtais
(An dá Theach/Gach Teach): An Dáil agus an Seanad.
Vótáil
Is éard atá i gceist ná vótáil fhoirmiúil ar thairiscint sa Dáil nó sa Seanad.
Dúnmharú na manach, Tibhirine 1996
Tá manaigh Caitliceacha fós le fáil i Tibhirine inniu'''. '''
Liam Ó Floinn
Ag seinm ar fud an domhain
Bhí seinnte ag an Fhloinneach ar na hardáin mhóra go léir – An Barbican Centre agus an Royal Albert Hall i Londain, an Lincoln Centre i Nua-Eabhrac, Stade de France i bPáras na Fraince (i gcomhpháirt le Féile Idircheilteach Lorient) gan ach cuid acu a lua.
Messe ocus Pangur Bán
An tÚdar
Ceapann Greene agus O'Connor go bhfuil cosúlachtaí ann le filíocht Sedulius Scottus ach d’fhág seisean Éire le dul go Liège sa tréimhse chéanna (c. 840–845) agus níl aon fhianaise ann gur chaith sé seal i Reichenau.
Téacs bunaidh
ni foirmtech frimm Pangur Bán · caraid cesin a maccdán.
Fuachaidsem fri frega fál · a rosc anglése comlán
Faelidsem cu ndene dul · hinglen luch inna gerchrub
Tadhg Ó Donnchadha
Bród do-san le déine dul nuair innlann luch n‑a ghéar-chrubh ;
Séamas Ó Néill
Mise agus Pangur Bán,
Bhéith ag déanamh léinn, cé mór-dhua,
Díríonn seisean a shúil ghlinn,
Mícheál Rhodes
Nuair a bhímid, scéal gan scís,
Tá áthas air a dhul go tapa
Iora sionnaigh Meicsiceach
Is ainmhí beag é an t-iora sionnaigh Meicsiceach. Mamach atá ann.
Brokeback Mountain
Scannán ón bhliain 2005 is ea Brokeback Mountain. Is scannán é Brokeback Mountain atá bunaithe ar ghearrscéal de chuid Annie Proulx a bhfuil an t-ainm céanna air. B'é Ang Lee stiúrthóir an scannáin, agus Jake Gyllenhaal agus Heath Ledger sna príomhpháirteanna.
An Chairéilis
Is deacair aon teanga scríofa amháin a chaighdeánú don Chairéilis. Is gnách trí phríomchanúint a aithint:
Tobar Eoin
Baile in Éirinn i gContae Chill Chainnigh is ea Tobar Eoin.
Coláiste Eoin
Tá foirne iománaíochta agus peile fíor rathúla, foirne díospóireachta agus bannaí ceoil thraidisiúnta faoi bhláth sa scoil.
Campas
Tá an scoil suite 6km ó lár chathair Bhaile Átha Cliath. Tá foirgnimh bhunaidh Choláistí Eoin agus Íosagáin a tógadh sna 1970aidí fós mar chuid de champas na scoile, eite eolaíochta, eite ealaíne, agus bloc nua thógtha ceithre stór de ranganna, an halla spóirt nua, piniúr liathróid láimhe agus páirc spóirt mhór le páirc pheile agus iománaíochta. Ar an gcéad lá riamh chlúdaigh talamh na scoile achar talún i bhfad níos mó ná an 10 heicteár a chlúdaíonn sé sa lá atá inniu ann, leath sé amach i bhfad tharais na teorainn atá mórthimpeall air anois. Dhíol na Bráithre Críostaí cuid mhaith den talamh seo, áfach, agus forbraíodh ó shin é ina heastáiteanna tithíochta, ina bhlocanna árasáin agus ina óstán.
Ceol agus Drámaíocht
thumbnail|230px|right|Póstaer don léiriúchan den [[Táin Bó Cuailgne de chuid Coláiste Eoin a cuireadh sa tsiúil i 2006.]]
Na Fíréin
Bhunaigh Colm Mac Séalaigh, múinteoir i gColáiste Eoin ón am a bunaíodh é, "Na Fíréin" i Mí na Bealtaine 1984 le comhbhaill Eoin Smith, Gearóid Ó Murchú agus Franny McBride. B'iarracht é an chéad fhíor-racbhanna a chan trí mheán na Gaeilge a chur ar an bhfód. Scríobh Colm féin lear mhór d'amhráin an bhanna, an t-amhrán is cáilliúla acu "Tír na nÓg" san áireamh. Is amhrán é atá anois ina chlasaic cultais agus atá ar eolas ag duine ar bith a chaith seal ar chúrsa Gaeltachta le fiche bliain anuas.
The Rolling Stones
Stair
Thosaigh siad ag seinm amhráin ó Chuck Berry, Muddy Waters, Bo Diddley agus na ceoltóirí eile a bhí cáiliúil ag an am. Sheinn siad go minic ag an gClub Marquee i Londain, agus d'fhás a lucht leanúna go tapa. Tháinig The Beatles chun iad a fheiceáil freisin uair amháin sa chlub seo. clé|mion|178x178px|8 Lúnasa 1964, [[Amstardam]] Ag an am seo, b'é Jones an príomh-chumadóir sa bhanna. Ach tar éis tamaill, thosaigh Jagger agus Richards ag scríobh le chéile freisin. Fuair siad bainisteoir nua, Andrew Loog Oldham, agus shínigh siad conradh le Decca Records. link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Brian_Jones_1967_cropped.jpg|clé|mion|177x177px|Brian Jones i 1967 i [[Amstardam]] Theip ar shláinte Brian Jones agus i 1969. Meisceoir ba ea é agus bhí na baill eile den tuairim gur méiseálaí ba ea é i ndeireadh na dála. Iarradh ar Jones an banna a fhágáil. Cúpla seachtain níos déanaí, ar an 3 Iúil, báthadh é tar éis drugaí agus alcól a thógáil.
Oileán Sionnaigh
Is oileán ar chósta Bhaile Átha Cliath é Oileán Sionnaigh.
Louise Glück
File agus aisteoir Meiriceánach í Louise Elisabeth Glück (rugadh 22 Aibreán, 1943). Tá go leor dámhachtainí móra liteartha buaite aici, lena n-áirítear Duais Pulitzer, Bonn Náisiúnta na nDaonnachtaí, Gradam Náisiúnta Leabhar, Gradam Ciorcal Náisiúnta Leabhar Léirmheastóirí, agus Duais Bollingen. Ó 2003 go 2004, ba Fhile an Stáit í sna Stáit Aontaithe. Sa bhliain 2020, bronnadh Duais Nobel sa Litríocht uirthi "for her unmistakable poetic voice that with austere beauty makes individual existence universal".
Rugadh í i gCathair Nua-Eabhrac agus tógadh í ar Long Island. Thosaigh sí ag fulaingt ó anorexia nervosa agus í in ardscoil agus tháinig siad slán as an tinneas ina dhiaidh sin. D’fhreastail sí ar Choláiste Sarah Lawrence agus ar Ollscoil Columbia ach níor ghnóthaigh sí céim. Chomh maith le bheith ina húdar, mhúin sí filíocht ag roinnt institiúidí acadúla.
Séamus Ó Néill
Saol
Bhain sé bunchéim amach in Ollscoil na Ríona i mBéal Feirste, agus ansin rinne sé taighde i gColáiste na hOllscoile i mBaile Átha Cliath faoi stiúir Eoin Mhic Néill. D'fhrestail sé ar ollscoil in Innsbruck na hOstaire freisin. Ghlac sé post ag múineadh i gColáiste Carysfort. Chaith sé tréimhsí mar eagarthóir ar An Iris agus Comhar.
Orna Ní Choileáin
Tá dhá chnuasach gearrscéalta léi foilsithe go dtí seo: Canary Wharf (2009) agus Sciorrann an tAm (2014). Bhí Sciorrann an tAm ar an ngearrliosta do Leabhar na Bliana, Gradam Uí Shúilleabháin in 2014. D'fhoilsigh Cois Life an chéad úrscéal sa tsraith vaimpírí (Ailfí agus an vaimpír) in 2012. Ó shin, foilsíodh trí scéal eile sa tsraith chéanna: Vaimpír san áiléar (2013), I measc vaimpírí (2015) agus Greim na vaimpíre (2017). D'fhoilsigh An Gúm úrscéal eile dá cuid, Morf, sa bhliain 2016.
Restaurant Patrick Guilbaud
Bialann is ea Restaurant Patrick Guilbaud, atá suite i mBaile Átha Cliath. Is é Patrick Guilbaud an t-úinéir. Chef gairmiúil Francach atá ann, ach tá cónaí air in Éirinn anois. Bhunaigh Guilbaud an bhialann sa bhliain 1981 i bPlás San Séamas Thoir, BÁC 2, ach bhog sé go hÓstán Mhuirfean, i Sráid Mhuirfean Uachtarach, BÁC 2. Ba é Restaurant Patrick Guilbaud an chéad bhialann i mBaile Átha Cliath ar bronnadh dhá réalta Michelin uirthi, agus mhol foilseacháin mar The New York Times é.
Bearaig-a-Deas
Is baile suite i Northumberland é Bearaig-a-Deas.
Áth na Sceire
Baile i gContae Chill Mhantáin in Éirinn is ea Áth na Sceire.
Cablegate
I measc ábhar na cáblaí, bhí teachtaireachtaí ó 300 ambasáid SAM idir 1966-2010.
Cnóbha
Tar éis lucht tógála na dTuamaí Pasáiste
Thosaigh an tOllamh George Eogan ar an láithreán a thochailt i 1962 agus leanadh den obair sin le breis is daichead bliain. Measann na saineolaithe, agus an ceart ar fad acu, go bhfuil Cnóbha ar cheann de na séadchomharthaí réamhstairiúla is iontaí ar domhan.
An Tuscar
Is oileáin ar chósta na hÉireann iad An Tuscar.
Micreathonnán
Tá an t-uisce comhdhéanta as móilíní dépholacha, agus mar sin, oibríonn an micreathonnán go maith air. Ní bhíonn na móilíní saille nó siúcra chomh maith céanna á dtéamh, ós rud é nach bhfuil siad chomh dépholach leis an uisce. Ní bhíonn mórán maithe sa mhicreathonnán leis an uisce sioctha (oighear) a théamh ach an oiread, ós rud é nach bhfuil cead rothlaithe ag na móilíní uisce i gcriostal an oighir.
Darach Ó Scolaí
thumb|180px|deas|Darach Ó Scolaí
Bhunaigh Darach Ó Scolaí an comhlacht foilsitheoireachta Leabhar Breac i 1995 in éineacht lena dheartháir, an clóghrafadóir, Caomhán Ó Scolaí. Is iad Leabhar Breac a d'fhoilsigh na húrscéalta le Liam Mac Cóil, An Dochtúir Áthas (1995), An Claíomh Solais (2000), agus Fontenoy (2006), agus an t-úrscéal is deireanaí le Seán Mac Mathúna, Hula Hul.
Bergen (an Ollainn Thuaidh)
Nasc seachtrach
http://www.bergen-nh.nl/
Go Soirbhí Dia don tSár
Téacs
Царствуй на страх врагам,
Все ниспошли!
Прочь отжени!
Aistriúchán Gaeilge
agus tú ag tabhú onóra dúinne
ós eisean a umhlaíonn
a chosnaíonn lucht na fannlaige
agus a thugann sólás do chách.
CLG Cláirsigh Naomh Beinidict
Is club Cumann Lúthchleas Gael i Yorkshire é CLG Cláirsigh Naomh Beinidict. Imríonn sé ach peil Ghaelach.
Páirtí Náisiúnta Corparáidíoch
Páirtí polaitiúil faisisteach Éireannach ab ea an Páirtí Náisiúnta Corparáidíoch, páirtí polaitiúil a bhunaigh Eoin Ó Dufaigh i mí Meitheamh 1935, naoi mhí tar éis dó éirí as mar cheannaire Fhine Gael.
Nell Ní Chróinín
TG4
I gcaitheamh na mblianta, bhí Nell Ní Chróinín le feiscint ar mórchuid cláracha teilifíse mar aoi-amhránaí.
69 (suíomh gnéis)
deas|180px|mion|Beirt i mbun 69 deas|180px|mion|Greanadóireacht le [[Félicien Rops do Le Diable au Corps, 1865]] Suíomh colainneacha sa chomhriachtain is ea an 69 (nó seasca naoi uaireanta) (ar a dtugtar soixante-neuf na Fraincise agus 'pógadh féileacáin' ) a ligeann do bheirt gnéas béil a dhéanamh ar a chéile. Chun an 69 a dhéanamh glacann an bheirt suíomh coirp sa chruth go bhfuil ball giniúna an duine eile ós comhair an bhéil agus déanann siad gnéas béil ar a chéile ag an uair chéanna.
Club Peile Dhún Dealgan
2014-2021
In 2014, bhuaigh siad Príomhroinn Shraith na hÉireann den chéad uair ó 1994/95. Bhuaigh siad Corn Shraith na hÉireann an séasúr sin den chúigiú huair freisin. In 2015, bhuaigh an club trí chomórtas in aon séasúr amháin den chéad uair ó 1966/67. Sa séasúr sin, bhuaigh siad Príomhroinn Sraith na hÉireann, Corn Chumann Peile na hÉireann agus Corn Sinsearach Laighean. In 2016, bhuaigh na Lilywhites Príomhroinn Shraith na hÉireann den tríú huair as a chéile. Ó scoilteadh Sraith na hÉireann ina dá leath, níor bhuaigh aon chlub riamh Príomhroinn Shraith na hÉireann trí huaire as a chéile. Ba é Club Peile Dhún Dealgan an chéad chlub a rinne an t-éacht sin. In 2016, cháiligh an club le haghaidh na mbabhtaí cáilithe de Shraith na Seaimpíní. Bhuaigh Legia Warszawa 3-1 orthu ar scór comhiomlán, áfach. Mar gheall air seo, cháiligh na Lilywhites le haghaidh chéim na ngrúpaí de Shraith Europa UEFA. Chríochnaigh a gcéad chluiche i gcéim na ngrúpaí ar comhscór 1-1 agus bhuaigh siad a dara cluiche 1-0. Ba iad an chéad fhoireann Éireannach riamh a fuair pointí i gcéim ghrúpa de chomórtas Eorpach. In 2018, ghlac infheisteoirí Mheiriceá, Peak6 Investments LLC, seilbh ar an gclub. In 2019, tháinig Vinny Perth in áit Stephen Kenny mar bhainisteoir. Sa séasúr sin, bhuaigh siad Príomhroinn Shraith na hÉireann, Corn Shraith na hÉireann agus Corn na Seaimpíní (Uile-Éireann). In 2020, tháinig Filippo Giovagnoli in áit Vinny Perth mar bhainisteoir. Sa séasúr sin, bhuaigh an club Corn Chumann Peile na hÉireann. In 2021, tháinig Shane Keegan in áit Filippo Giovagnoli mar bhainisteoir.
Suaitheantas
Úsáideadh an suaitheantas den chéad uair in 1927. Tá sé bunaithe ar chóta airm bhaile Dhún Dealgan. Mionathraíodh an suaitheantas thar na blianta agus sa lá atá inniu ann tá trí ghabhlán gaoithe ar sciath dhearg agus ainm an chlub uirthi. In 2015, cuireadh réalta óir os cionn na scéithe lena chur in iúl gur bhuaigh siad teideal Shraith na hÉireann den deichiú huair.
Seán Ó Cuirrín
Eisean a d'aistrigh an t-úrscéal uafáis Dracula le Bram Stoker go Gaeilge.
Blaricum
Is bardas agus sraidbaile san Ollainn Thuaidh, an Ísiltír é Blaricum. Bhí 9,182 duine ina gcónaí i mBlaricum sa bhliain 2014.
Clandon Park
Is teach mór suite i Surrey é Clandon Park.
Biel/Bienne
Is cathair dhátheangach í Biel/Bienne in aice le Beirn, (príomhchathair na hEilvéise). Is iad an Ghearmáinis (55.4%) agus an Fhraincis (28.1%) na teangacha oifigiúla. Is í an deichiú cathair is mó san Eilvéis. Tá thart ar 50,000 duine ag maireachtaint i mBiel/Bienne.
George Bernard Shaw
Fuair Shaw aois mhór (94): d'éag sé ar 2 Samhain 1950. Créamadh a chorp i Golders Green, Londain. clé|mion|1934
Panamá (cathair)
Is é Panamá (Spáinnis: Panamá nó Ciudad de Panamá) príomhchathair Phoblacht Phanama. Is é an chathair is mó sa tír é. Príomhchathair riaracháin Chúige Phanamá atá ann chomh maith. Tá cónaí ar 430,299 duine i bPanamá Láir, 880,691 duine sa chathair ar fad, agus 1,501,691 sa mhórcheantar uirbeach.
Illinois
Is stát é Illinois atá suite i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Is é Springfield an phríomhchathair, agus is é Chicago an chathair is mó. Talamh íseal riascach i dtuaisceart an stáit; talamh chorr i ndeisceart an stáit. Tá an chathair ársa Cahokia sa stát seo.
Leabhar Breac (foilsitheoir)
Ón mbliain 2001 is é Darach Ó Scolaí atá i mbun stiúrtha an chomhlachta atá lonnaithe i gClochar na Locha in Indreabhán i nGaeltacht Chois Fharraige. clé|mion|[[Fontenoy le Liam Mac Cóil, a bhuaigh Gradam Uí Shúilleabháin 2006]] Ar na leabhair eile a foilsíodh le Leabhar Breac, tá
Kenneth H. Jackson
Bhí sé ina mhúinteoir Cheiltise in Harvard i 1939 agus ansin in ollscoil Dhún Éideann i 1949 (áit a raibh sé ina chathaoirleach ar an litríocht Cheilteach).
Ceimic
Prionsabail nua-aimseartha
Is í samhail reatha an struchtúir adamhaigh ná an tsamhail chandamach mheicniúil. Tosaíonn an cheimic thraidisiúnta le staidéar a dhéanamh ar bhuncháithníní, adaimh, móilíní, comhdhúile, miotail, criostail agus cumascáin de dhúile eile. Is féidir staidéar a dhéanamh ar dhúile i stáideanna soladacha, leachtacha, gásacha agus plasmacha, ina n-aonar nó i dteannta a chéile. Is gnách go mbíonn na hidirghníomhaíochtaí, na himoibrithe agus na claochluithe a ndéantar staidéar orthu sa cheimic mar thoradh ar idirghníomhaíochtaí idir adaimh, rud a fhágann go ndéantar atheagrú ar na naisc cheimiceacha a choinníonn na hadaimh le chéile. Déantar staidéar ar iompraíochtaí den sórt sin i saotharlann cheimice.
Substaint agus meascán
Is cineál damhna é substaint cheimiceach le comhdhéanamh cinnte agus tacar d'airíonna. Tugtar meascán de bhailiúchán substaintí. Samplaí de mheascáin is ea aer agus cóimhiotail.