cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pálás Nymphenburg
Turasóireacht
Is í an bhruíon agus an fearann mórthimpeall uirthi ceann dos na háiteanna is mó a thugtar cuairt ar i Munchen, agus baineann muintir na háite sochar airgid aisti dá bharr. Tugann breis is 300,000 cuairt ar an mbruíon gach bhliain, ach tugann níos mó daoine cuairt ar Neuschwanstein áfach. Is féidir cuairt a thabhairt ar an mbruíon trí dul ar riancharr a 17 i dtreo Amalienburgstraße. Ritheann an rian seo trí lár na cathrach agus tógann sé thart ar 20 nóiméid taisteal ón lár go dtí an bhruíon ar an riancharr.
Simon Jenkins
Tuairimí
I mí Feabhra 2010, mhaígh Jenkins in alt san Guardian gur “expensive legacy of empire" a bhí i rialú na Breataine ar nahOileáin Fháclainne agus gur cheart iad a thabhairt ar láimh do rialtas na hAirgintíne. D’áitigh sé go bhféadfaí iad a fháil ar ais ar léas faoi mhaoirseacht na Náisiún Aontaithe agus nár cheart go mbeadh "an unqualified veto on British government policy" ag an 2,500 nó mar sin d’Oileánaigh Fháclainne.
Caimbiam
Ciseal ceall atá ag deighilt go gníomhach, a tháirgeann méadú i dtimpeall plandaí adhmadacha trí fhás breise an fhíocháin fheadánaigh is an choirc, tar éis na fíocháin seo a bheith cruthaithe ag an míristéama.
Réimse maighnéadach
300px|mionsamhail|deas|Réimse maighnéadach á léiriú Réigiún mórthimpeall ar mhaighnéad inar féidir iarmhairt an mhaighnéid a bhrath, mar shampla, ar lucht atá ag gluaiseacht, sreang shruthiompartha nó maighnéad eile. Cuirtear síos ar an réimse agus tomhaistear é leis an bhfloscdhlús maighnéadach, B, a thomhaistear i dteislí (T), is leis an déine mhaighnéadach, H, a thomhaistear in aimpéir in aghaidh an mhéadair (A m -1 ). Bíonn an-chuid feidhmeanna teicniúla ag réimsí maighnéadacha, an dineamó/gineadóir is an mótar ina measc.
Iúnó
An 3ú astaróideach a fionnadh ag na réalteolaithe, i 1804. Trastomhas 248 m aige. Faoi seo, áfach, tá níos mó ná 1600 astaróideach (nó dreige) ar eolas, an chuid is mó díobh sa bhearna idir Mars is Iúpatar, réigiún ar a dtugtar crios na n-astaróideach. Reanna spéire is ea na hastaróidigh, le trastomhais idir ciliméadar is na céadta ciliméadar, atá róbheag le bheith ina bpláinéid. Meastar gurb é imtharraingt láidir Iúpatair ollmhóir is bun le bailiú na n-astaróideach i gcrios na n-astaróideach.
Comhdháil na Náisiún Aontaithe ar an gComhshaol agus an Fhorbairt, 2009 i gCóbanhávan
Bhí dréachtchonradh nua á ullmhú le síniú i gCóbanhávan i 2009. Ach theip ar an gcruinniú mullaigh aon socrú a dhéanamh. Theip ar na rialtais aon chomhaontú ná spriocanna a leagan amach don tréimhse i ndiaidh 2012.
FK Banga
Is club peile é Bangos futbolo klubas as Gargždai. Bunaíodh an club sa bhliain 1966, agus imríonn sé sa A lyga.
Dealbhóireacht na hAthbheochana
Bhí clú agus cáil ar na Gréigigh agus ar na Rómhánaigh de bharr a gcuid dealbh. De ghnáth bhí siad nocht. Ach i rith na Meánaoiseanna, stop daoine ag déanamh na ndealbh seo. Bhí éadaigh orthu i gcónaí agus cuireadh sna séipéil iad. I rith an Renaissance thosaigh na dealbhóirí ag déanamh aithrise ar stíl na nGréagach arís.
I measc an dealbhóirí is iomráitíː Donatello, Michelangelo, agus Leonardo da Vinci.
Buamáil na hÓmaí (1998)
mion|Cuimhneachán 'Garden of Light', Drumragh Avenue mion|Market Street Tharla Buamáil na hÓmaí nó Sléacht na hÓmaí ar an 15 Lúnasa 1998 nuair a phléasc buama i gcarr san Ómaigh, buama de chuid an 'Fhíor-IRA'. Maraíodh 31 (beirt leanbh gan saolú ina measc); gortaíodh dhá chéad agus scriosadh an baile.
Ar an lá
D’uireasa péas i lár an bhaile, bhí rudaí trína chéile nuair a cuireadh trí rabhadh ar an fhón, chuig na Samaritans agus chuig UTV. Bhí an tríú ceann beacht go maith.
Eavan Boland
Bunús
Rugadh Boland i mBaile Átha Cliath ar an 24ú Meán Fómhair 1994. Bhí a hathair Frederick Boland ina ambasadóir Éireannach agus bhí a máthair Frances Kelly ina ealaíontóir iar-eispriseanaíoch a raibh ardmheas ag daoine uirthi.
Gairm
Bhí Boland ina léachtóir i gColáiste na Tríonóide ar feadh tamaill, ach bhí frustrachas uirthi de bharr an bhealach patrarcach ina raibh an filíocht á mhúineadh ann, chomh maith leis an easpa ama a bhí aici chun díriú ar a filíocht féin. Mar gheall ar seo, d'fhág sí agus chaith sí an bhliain 1967 ar fad ar staidéar agus scríbhneoireacht an fhilíocht.
19 Iúil
Is é an 19 Iúil an 200ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 201ú lá i mbliain bhisigh. Tá 165 lá fágtha sa bhliain.
Mary Bailey
Pósadh agus Teaghlach
Seans go raibh an bhean pósta, nó go bhfuil sí fós. Seans freisin go raibh leanaí aici. Scríobh faoi sin.
Frederick Reines
Fisiceoir a rugadh i Paterson, New Jersey ab ea Frederick Reines (16 Márta 1918 - 26 Lúnasa 1998). Toradh suntasach ar a thaighde ab ea fionnachtain an neoidríonó, ceann de bhuncháithníní na Cruinne. Mar gheall ar an saothar seo, bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1995 le Martin Perl.
Seosamh Ó Cuaig
Creideann sé nach dtugann an Chomhairle Contae aird mar is cóir ar na pobail seo agus go gcaithfear iad a dhúiseacht agus a dhúiseacht go beo.
Ciainíd
Is ian í an chiainíd a bhfuil aon adamh carbóin amháin agus aon adamh nítrigine amháin ann, agus lucht leictreach diúltach singil aige. Tá nasc comhfhiúsach triarach idir an dá adamh san ian seo, agus is ionann struchtúr leictreonach na ciainíde agus an mhóilín nítrigine, N2. CN- an fhoirmle cheimiceach. Má thugann móilín an aigéid phrúisigh HCN, ar a dtugtar ciainíd hidrigine freisin, ian hidrigine H+ uaidh in imoibriú aigéid agus buin, gheofar ian ciainíde, agus mar sin, tá an t-ian seo le fáil ina lán comhdhúl ianach ar féidir dearcadh orthu mar shalainn de chuid an aigéid phrúisigh, cosúil le ciainíd sóidiam NaCN agus ciainíd potaisiam KCN.
Tomás Ruiséil (reibiliúnach)
Cúlra
I nDrom Atháin (Dromahane sa Bhéarla), Contae Chorcaí a rugadh é. B'Anglacánaigh a chuid tuismitheoirí. Bhí a athair agus a dheartháir, beirt, ina n-oifigigh in Arm na Breataine. Seán Ruiséil an t-ainm a bhí ar a athair agus ba í Maighréad Ní Chinnéide, bean de shliocht Caitliceach a díshealbhaíodh, a mháthair. D'aistrigh siad go Baile Átha Cliath sna 1780í nuair a ghlac Seán post ag an Ospidéal Ríoga i gCill Mhaighneann. Liostáil Tomás sa bhliain 1783, nuair a bhí sé thart ar aois a 15, agus bí sé ar fiannas san India ar feadh beagnach cúig bliana. D'fhill sé ar Éirinn sa bhliain 1786 agus chuaigh sé i mbun staidéir san eolaíocht, sa bhfealsúnacht agus sa pholaitíocht. I Mí Iúil na bliana 1790 bhuail sé le Theobald Wolfe Tone in áiléar na gcuairteoirí i dTeach na dTeachtaí i mBaile Átha Cliath agus d'éirigh siad cairdiúil le chéile. clé|mion|Béal Feirste
An Ruiséalach i mBéal Feirste
mionsamhail|Eolas atá ar fáil in Iarsmalann Chontae an Dúin, Dún Pádraig, Contae an Dúin, Lúnasa 2009 Mar sin féin, thug Tomás faoi deara an easpa muiníne idir Easaontóirí agus Caitlicigh a bhí bunaithe ar eagla go bhféadfaí raidiciúlacht na gCaitliceach a cheannach amach ag lamháltais creidimh.
Éireannach Aontaithe agus leasaitheoir
Roimh imeacht Wolfe Tone go Meiriceá, sa bhliain 1795, chuaigh Tone, an Ruiséalach, Henry Joy McCracken agus Samuel Neilson i gceannas ar ghasra na nÉireannach Aontaithe, a shiúil go barr Bhinn Uamha, atá os cionn na cathrach, áit ar ghlac siad mionn "never to desist in our effort until we had subverted the authority of England over our country and asserted her independence". clé|mion|[[Caisleán Bhaile Átha Cliath]] Thug Caisleán Bhaile Átha Cliath faoi deara cad a tharla san eachtra seo, ach ní dhearna siad aon iarracht chun na comhcheilge a chosc.
Díbholaíoch
thumb|100px|Díbholaíoch de chuid Rexona. Is leacht nó ábhar é díbholaíoch a chuirtear ar an gcorp, go háirithe sna hascaillí, chun tuth an allais a laghdú nó chun é a mhúchadh.
Cainche Sheapánach
Crann duillsilteach, uaireanta ina thom dealgach. Dúchasach d'oirthear na hÁise. Na duilleoga ubhchruthach nó dronuilleogach le fiacla beaga; na bláthanna le 5 pheiteal, i gcruth bolla, scarlóideach de ghnáth is táirgthe ar sheanadhmad. Saothraítear mar mhaisiúchán í.
Cainchín
Tom nó crann beag, duillsilteach nó síorghlas, dúchasach do réigiúin mheasartha ó thuaidh. Athraitheach i méid is cruth, le géaga stuacha, spréite nó caoldíreach. Na duilleoga ubhchruthach go dtí cruinn, go minic le dathanna geala sa bhfómhar. Na bláthanna i gcrobhaingí, cúigpheitealach, bán nó bándearg. Na caora bui, dearg nó dubh. Fástar go forleathan mar mhaisiúchán é.
Jacopo della Quercia
Dealbhóir a saolaíodh i Siena na hIodáile ab ea Jacopo della Quercia (c 1374-1438). Is iad a shaothair is cáiliúla Fonte Gaia (Fuarán Croíúil) na cathrach sin, a rinne sé i 1414-1419, agus an rilíf ar dhoras ornáideach San Petronia i mBologna.
Ortaformáit trí-eitile
Is comhdhúil orgánach í ortaformáit trí-eitile leis an bhfoirmle HC(OC2 H5)3. Tá an leacht so-ghalaithe gan dath seo, ortaieistear den aigéad formach, ar fáil ar bhonn tráchtála. Tagann an tsintéis thionsclaíoch ó chiainíd hidrigine agus eatánól.
Féadfar í a ullmhú freisin ó imoibriú eitocsaíde sóidiam, a dhéantar in-situ ó sóidiam, dearbh-eatánól, agus clóraform :
Dolours Price
Saol déanach agus bás
Nuair atá sé sin indéanta, scríobhaimid faoin bhean, cén chuma a bhí ar dheireadh a saoil agus cén dóigh a bhfuair sí bás. B’fhéidir go raibh sí tinn nó go bhfuair sí bás le seanaois.
Tuaim
Baile i dtuaisceart Chontae na Gaillimhe is ea Tuaim (Tuam as Béarla). Tuaim dá Ghualainn a ainm iomlán, agus tugtar Tuaim Fheichín air chomh maith in onóir an naoimh. Bhí sé ceangailte le Baile Átha an Rí tráth, gur dúnadh an traein a thaisteal as Baile Átha an Rí go Maigh Eo agus Sligeach. Tá dhá ardeaglais sa bhaile, ceann na hEaglaise Caitlicí agus ceann Eaglais na hÉireann. Tá aithne mór freisin ar Choláiste Iarlaithe, a dtéadh líon mór scoláirí meánscoile as an ndeoise mór seo chuige, ach ó 2005 i leith ní bheidh ann ach scoil lae. mionsamhail|lár|Tuaim
Samhail Tagartha OSI
Cuspóir
Chun an próiseas caighdeánaithe a éascú agus idirnascthacht a fháil idir meaisíní ó mhonaróirí nó brandaí éagsúla, cheadaigh an Eagraíocht Idirnáisiúnta um Chaighdeánú, go luath sna 1980idí, samhail tagartha chun cumarsáid idir meaisíní ilchineálacha, ar a dtugtar OSI (Idirnasc Córais Oscailte) a cheadú. Feidhmíonn an tsamhail seo mar bhunús d'aon chineál líonra, cibé acu gearr, meántéarmach nó fada é.
Sraith an líonra
Tá sé freagrach as an ródú atá ann cheana a aithint idir líonra amháin nó níos mó. Tugtar paicéid ar aonaid faisnéise, agus is féidir iad a aicmiú i bprótacail inúsáidte agus i bprótacail ródaithe.
Is iad seo a leanas feidhmeanna na sraithe seo:
Sraith na láithreoireachta
Is é an tsraith seo an chéad cheann a oibríonn níos mó ar ábhar na cumarsáide ná mar a bhunaítear é. Pléann sé le gnéithe mar shéimeantach agus chomhréir na sonraí a tharchuirtear, mar d’fhéadfadh go mbeadh bealaí éagsúla ag ríomhairí éagsúla chun iad a láimhseáil.
Ligeann an ciseal seo duit na sonraí a chriptiú agus a chomhbhrú. Mar sin, d’fhéadfaí a rá go bhfeidhmíonn an ciseal seo mar aistritheoir, mar sin tugtar ciseal aistriúcháin air uaireanta.
Sraith na feidhme
Tugann an ciseal feidhmchláir an cumas d’iarratais rochtain a fháil ar sheirbhísí sraitheanna eile agus sainmhínítear na prótacail a úsáideann feidhmchláir chun sonraí a mhalartú, mar shampla ríomhphost (POP agus SMTP), bainisteoirí bunachar sonraí agus freastalaí comhad (FTP) srl. Tá an oiread prótacal éagsúil ann agus atá i bhfeidhmchláir, agus ós rud é go bhfuil feidhmchláir nua á bhforbairt i gcónaí, tá líon na bprótacal ag fás gan stad.
Joseph Marie Jacquard
Fíodóir síoda a rugadh i Lyon na Fraince ab ea Joseph Marie Jacquard (1752-1834). D'fhionn sé seol Jacquard (1801-1808) a rinne éascaíocht do ghnáthoibrí patrúin an-chasta fíodóireachta a tháirgeadh.
Drumaí bongó
Péire drumaí adhmaid, coirceogach nó sorcóireach, le cinn craicinn nó plaisteacha, a sheinntear leis na lámha. Bíonn an dá bhlaosc nasctha le chéile, agus i gcineálacha ar leith tiúntar chuig airdí difriúla iad. Tháinig siad ó Chúba timpeall 1900, agus úsáidtear ar fud Mheiriceá Laidinigh iad is cuid mhaith áiteanna eile.
Castlecroft
Is ceantar suite i Wolverhampton é Castlecroft.
Soiscéal Mholaise
Is é Soiscéal Mholaise an cuntasach is sine atá ar mharthain. Agus é ach 14.75 cm ar airde, is é chomh maith ann ceann is lú, rud a chuireann in úil gur leabhar Soiscéalach póca a chosnaítí ann. Chreidtí go dtí an 19ú haois gur scríobhadh an leabhar ag Molaise.
Lilian Bland
Rugadh Lilian ar an 28ú de Meán Fómhair 1878 I Kent Sasana. Bhí sí an céad béan chun eitleán a dearadh, tógáil agus eitilt darbh ainm an Mayfly.
Dublin and Kingstown Railway
Ba é an Iarnród Bhaile Átha Cliath & Bhaile an Rí (D&KR, Béarla: Dublin and Kingstown Railway) an chéad iarnród in Éirinn, a osclaíodh go poiblí ar 17 Nollaig 1834. Bhí an t-iarnród timpeall sé mhíle ar fad ó Rae an Iarthair i mBaile Átha Cliath go dtí Dún Laoghaire.
Stair
Thóg an t-innealtóir John Rennie (a rugadh in 1761) Cuan Dhún Laoghaire idir 1817-1827.
De réir mar a mhéadaigh D&WR ó dheas, athainmníodh é an "Dublin, Wicklow and Wexford Railway" agus níos déanaí an "Dublin and South Eastern Railway", "Great Southern Railways" (GSR) i 1925 agus Córas Iompair Éireann i 1945..
Leo McLoone
Is peileadóir é Leo McGrath. Rugadh é sa bhliain 1989. Is as Leitir Ceanainn, Contae Dhún na nGall é. Bhí sé ar fhoireann Dhún na nGall nuair a bhuaigh siad Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 2012.
Paula Radcliffe
Óige agus Oideachas
Agus é ina fhear óg, bhain athair Radcliffe taitneamh as rith maratón. Phioc sé suas an caitheamh aimsire arís mar iarracht punt a chailleadh tar éis éirí as caitheamh tobac. Thosaigh Radcliffe ag rith in aois a seacht d’ainneoin asma a bheith air. D'fhoghlaim Radcliffe go bhfuil ainéime uirthi i 1992. Nuair a d’aistrigh a theaghlach go Oakley, stop Radcliffe ag freastal ar Chlub Lúthchleas Frodsham nuair a bhí sí 9. Chuaigh sé isteach ansin le Bedford & County Athletics Club. Ba é Alex Stanton, a lean ar aghaidh ag fónamh sa cháil sin le linn a gairme gairmiúil, a cóitseálaí ann. Nuair a bhí Radcliffe 12 bliain d'aois, thosaigh Stanton ag traenáil di nuair a d'aithin a bhean chéile Rosemary a cumas. Rith
Saol déanach agus bás
Nuair atá sé sin indéanta, scríobhaimid faoin bhean, cén chuma a bhí ar dheireadh a saoil agus cén dóigh a bhfuair sí bás. B’fhéidir go raibh sí tinn nó go bhfuair sí bás le seanaois.
Odhrán Mac Niallais
Is peileadóir é Odhrán Mac Niallais. Rugadh é ar an 17 Lúnasa 1992 i Leitir Ceanainn, Contae Dhún na nGall. Imríonn sé le Gaoth Dobhair ón bhliain 2009 i leith.
Drúp
mion|Drúp (péitseog) mion|Forbairt dhrúip thipiciúil (neachtairín, Prunus persica) thar thréimhse 7½ mí: tús na mbachlóg thuas ar chlé, an toradh aibí thíos ar dheis Toradh bog ina mbíonn síol amháin, nó níos mó, cumhdaithe i gciseal clochach. Ar na plandaí bláthacha a tháirgeann drúip tá an jujube, mangó, ológ, aibreog, silín, almóinn, péitseog, pluma, an planda caife, agus an chuid is mo de na crainn pailme.
José Rizal
Scríbhneoir Tagálaigise, úrscéalaí, dochtúir súl agus náisiúnaí ab ea José Protacio Rizal Mercado y Alonso Realonda a rugadh ar an 19 Meitheamh 1861 agus a fuair bás ar an 30 Nollaig 1896. Cuireadh chun báis é mar mhairtíreach do chúis neamhspleáchais na nOileán Filipíneach.
Polaitíocht
Sa bhliain 1896, d'éirigh an cumann rúnda úd Katipunan amach in aghaidh na n-údarás Spáinneach, agus bhí ina chogadh dearg sna hOileáin.
Paddy Mayne (1915-1955)
Aturnae
Tar éis seal gearr le Suirbhéireacht Antartach na Breataine, d'fhill Mayne ar ais go Baile Nua na hArda, a bhaile dúchais, chun an dlíodóireacht a atosú.
Ettingshall
Is ceantar suite i Wolverhampton é Ettingshall.
An Míosach
mion|280px|An Tulmhaisiú, curtha leis sa bhliain 1532
Jan von Werth
Scéal Jan is Griet
Tar éis di é a dhiúltú, chuaigh sé san arm agus thaistil sé tríd an Eoraip, chomh fada ar shiúl ó Köln agus ó Ghriet agus ab fhéidir leis dul. Saighdiúir cumasach calma a bhí ann agus le himeacht aimsire, d'éirigh sé go maith cáiliúil. Thosaigh sé mar shaighdiúir coise coitianta ach ag deireadh an chogaidh bhí sé ina ghinearál marcshlua. clé|mion|288x288pxFuair sé bua mór ar na Francaigh ag Caisleán Ehrenbreitstein ar an Réin i ngar do Koblenz, a d'oscail an Réin don trádáil arís. Bhí sé seo uafásach tábhachtach do Köln agus dá bhrí sin, d'fhill sé ar an mbaile mar laoch. Bhí gach duine ann chun an laoch a fheiceáil, bhí geataí an bhaile oscailte, agus eisean ag marcaíocht go bródúil ar chapall ard tríd an mbaile buíoch. Nuair a shroich sé áit an mhargaidh ar a raibh cuimhne aige as laethanta a óige, thug sé faoi deara bean íseal ag díol torthaí le taobh an bhóthair. Níor chreid sé a dhá shúil – Griet a bhí ann.mion|Jan van Werth, Aldegundiskirche in Kaarst-BüttgenD'fhéach sé síos uirthi agus dúirt sé, i dteanga áitiúil Köln, ‘Jriet, wä et hätt jedon!’ - 'Griet, dá mbeadh sé déanta agat!' (= Dá mbeifeá do mo phósadh) Arsa sise, ‘Jan, wä et hätt jewoss!’ - Jan, dá mbeadh a fhios agam!
Randal Plunkett, 21ú Barún Dhún Samhnaí
Saol pearsanta
Fuair máthair Plunkett bás go luath i bpaindéim Covid-19, i 2020. Bhí sé i gcaidreamh leis an aisteoir Éireannach Emma Eliza Regan. D’fhógair sé a ghealltanas le Laura Dillon i mí na Samhna 2020, agus rugadh a chéad leanbh, iníon, i 2021. Dúirt sé go bhfaighidh sí a chaisleán agus a eastát mar oidhreacht (thabharfadh an teideal thiarnas dá deartháir).
Ned Beatty
Gradaim agus ainmniúcháin
Bhí gradam amháin buaite ag Beatty. Bhí 5 ainmniúchán faighte aige.
Cluichí oideachasúla
Is cluichí iad cluichí oideachais a ndéantar scileanna éagsúla a fhorbairt nó a fheabhsú. Baineann an coincheap maidir le cluichí a fhorbairt go príomha le tréimhse óige shaol duine. Déanann leanaí a imríonn cluichí oideachais oiliúint ar a gcuid smaointeoireachta, seiftiúlacht, samhlaíochta, cruthaitheachta féin. Is féidir an téarma “súgradh forbartha” a úsáid freisin chun tagairt a dhéanamh do shraith cleachtaí gleacaíochta le naíonán chun ton matáin agus folláine ghinearálta a fhorbairt.
Tá baint ag an téarma "luathfhorbairt leanaí" le cluichí forbartha [agus modhanna Montessori, Doman, Nikitin (cluichí "Fold the Pattern", "Cubes for All", "Unicub"), NA Zaitsev ("Zaitsev Cubes"), coimpléisc spóirt-leanaí do leanaí V.S.Skripalev.
Mícheál Ó Súilleabháin
Saothar
Sa mbliain 1995 chomh maith, chuir sé an tsraith theilifíse River of Sound (The Changing Course of Irish Traditional Music) i láthair.
Margaret Ann Bulkley (James Barry)
Ba mháinlia Éireannach í James Barry (rugadh mar Margaret Ann Bulkley nó Bulkeley t. 1789 - 25 Iúil 1865).
Saol luath
Tar éis do Jeremiah dul go dtí Marshalsea's, d'fhág Margaret agus Mary-Ann do Londain agus súil acu cabhair a fháil ó dheartháir Mary-Ann, James Barry. Dhiúltaigh Barry cabhair a thabhairt acu ar dtús ach fuair sé bás go luath ina dhiaidh sin ar an dara lá is fiche de mhí Feabhra 1806 de bharr cúiseanna anaithnid. Fuair siad oidhreacht ó Barry agus cuireadh Margaret in aithne do chuid de chairde Barry, Edward Fryer a bhí mar dochtúir agus Ginearál Francisco Miranda ó Veiniséala.
Oidhreacht
c1795-1865
James Coburn
Ba aisteoir Meiriceánach é James Coburn. (31 Lúnasa, 1928 - 18 Samhain, 2002)
Máire Ní Ghuairim
Rugadh i Roisín na Mainiach, Carna, Co. na Gaillimhe í, an iníon ba shine le Máirtín Gorham agus Catherine de Búrca. Ba í Sorcha Ní Ghuairim a deirfiúr níos óige. Fuair sí a cuid oideachais go háitiúil, sa Chlochán agus i dTuaim, ansin bhog sí go Baile Átha Cliath chun Gaeilge a mhúineadh i gcoláiste oiliúna múinteoirí Carysfort sa Charraig Dhubh. Le linn di a bheith ina cónaí i mBaile Átha Cliath, bhí sí gníomhach i ngluaiseacht na Gaeilge, ag dul isteach i gConradh na Gaeilge agus i gComhairle an Fháinne thart ar 1924.
Domhnach Airgid
Rinne antiquarian George Petrie (1790–1866) cur síos ar an Domhnach Airgid.
Bruno Kreisky
Saol
Rugadh Bruno Kreisky i Vín sa bhliain 1911.clé|mion|1983Ar iarratas Otto Bauer, a bhí i measc cheannairí na Sóisialaithe („Die Partei braucht gute Juristen“; tá dlíodóirí maithe ag teastáil ag an bPáirtí) shocraigh Kreisky Óg staidéar a dhéanamh ar an dlí, in áit an leighis. clé|mion|1986 (ar scor ag an am)
Eaglais Achadh Abhall
mion|Eaglais Achadh Abhall Séipéal meánaoiseach agus Séadchomhartha Náisiúnta i gContae Chill Mhantáin, in Éirinn, atá i bPáirc Achadhll. Ciallaíonn an logainm (Achadh Abhall) réimse úlla. Bhí sé ar cheann de na heaglaisí paróiste tuaithe ba mhó dá ré.
Dúbláil an chiúib
Fadhb chlasaiceach sa mhatamaitic, ciúb a thógáil de thoirt atá dhá oiread toirt ciúib ar leith, gan ach rialóir is compáis a úsáid mar uirlisí chun taobh an chiúib nua a chinneadh. Tá matamaiticeoirí ag plé léi ón 5ú céad RC, ach níor cruthaíodh gur fadhb dho-dhéanta í go dtí an 19ú céad. Saothraíodh tuilleadh cruthuithe ar a dodhéantacht le teicníochtaí nua-aoiseacha na grúptheoirice.
Llanwrda
51.9675°N, -3.8736°W
Graiseley
Is ceantar suite i Wolverhampton é Graiseley.
Marcel Duchamp
D'oibrigh Duchamp ar feadh 8 mbliain ar a shárshaothar La mariée mise à nu par ses célibataires, même (An Bhrídeog Nochtaithe ag a Cuid Baitsiléirí, Fiú, 1915-1923).
Michael Murphy (peileadóir)
Oideachas
mion|Ollscoil Chathair Bhaile Átha CliathD’fhreastail Mícheál bunscoile ina cheantar áitiúil i nGleann tSúilí. Tar éis sin d’fhreastail sé ar Choláiste Naomh Adhamhnáin (St.Eunan's College) i Leitir Ceanainn. Le linn a bhlianta mar dhalta i gColáiste Naomh Adhamhnáin, d’imir sé ar fhoireann peile Ghaelach na scoile. Ag an am sin dúirt a céilí comhraic go raibh Ó Murchú an peileadóir is fearr sa tír. Sa bhliain 2007, bhí Ó Murchú ina bhall den fhoireann an choláiste a bhuaigh an Corn Mhic Giolla Earnáin den cheathrú huair agus d’éirigh leo dul ar aghaidh chuig an Chraobh Shinsear Peile na gColáistí. Ar an drochuair chaill siad an cluiche le scór de 2-12 go 0-14 tar éis am breise in aghaidh Naomh Muire, Éadan Doire(Edenderry), Uíbh Fhailí (Offaly).
Bhí Ó Murchú ina bhall den fhoireann peile Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath freisin agus sa bhliain 2012 bhuaigh an fhoireann an Corn Mhic Shigiúir nuair a bhuaigh siad in aghaidh Ollscoil na hÉireann Má Nuad sa chluiche ceannais. mion|Coláiste Naomh Adhamhnain
Club CLG
Nuair nach raibh Ó Mhurchú ach sé bliana déag d’aois tugadh cuireadh dó áit a ghlacadh ar an fhoireann peil Ghleann tSúilí sa bhliain 2005. Chuidigh sé leo teacht ar an gcluiche ceannais Craobh idirmheánach Uladh.
Craobh Peil na hÉireann 2012
mion|Dún na nGall in aghaidh Cill Dara sa bhliain 2011 i bPáirc an ChrócaighSa bhliain 2012 ba é Ó Murchú an chéad imreoir a bhí ina chaptaen ar Dhún na nGall le teidil Uladh i ndiaidh a chéile agus tar éis sin, bhain sé Craobh Peil na hÉireann. Ba é an dara captaen Dún na nGall an Corn Sam Maguire a bhuachan tar éis an chaptaein Anthony Molloy sa bhliain 1992.
Alice Kyteler
Saol
Rugadh Kyteler i dTeach Kyteler, i gContae Chill Chainnigh, Éire. Ba pháiste aonair í.
Ollscoil George Mason
Ollscoil in Virginia i Stáit Aontaithe Mheiriceá, in aice le Washington, D.C., is ea Ollscoil George Mason. Bunaíodh an ollscoil sa bhliain 1957 mar chraobhchampas de chuid Ollscoil Virginia, agus rinneadh ollscoil neamhspleách di sa bhliain 1972 de réir Achta de chuid Virginia.
Tá dhá ollamh ar an bhfoireann a bhain Duais Nobel - James M. Buchanan agus Vernon Smith. Tá siad beirt ina n-ollaimh le heacnamaíocht.
Troye Sivan
Saol Pearsanta
Tháinig Sivan amach mar duine aerach i bhfíseán ar YouTube ar an 7ú Lúnasa 2013, trí bhliain i ndiaidh teacht amach lena chlann. Tá foirm éadrom de shiondróm Marfan aige.
Tadhg Mór Ó Ceallaigh
Cúlra
Ba é Tadhg an chéad rí Uí Mhaine a ghlac an sloinne Ó Ceallaigh, ainmnithe as a sheanathair féin, Ceallach mac Finnachta, agus é féin de shliocht sa séú glúin Eoghain Fhinn, agus iad uile de shliocht na céad rí, Maine Mór.
Feirmeoireacht scannán
Fástar plandaí ar hidreascannán, a chruthaítear ó pholaiméir intuaslagtha in uisce chomh maith le hidreaghlóthach, atá mar chuid de chóras talmhaíochta níos mó. Tá an córas seo, ar a dtugtar IMEC, comhdhéanta de go leor codanna a chruthaíonn Agricel. Tá rialtóir IMEC ann, chomh maith le haonad soláthair uisce agus leasacháin IMEC. Is éard atá ann freisin ná braillín uiscedhíonach, silfheadán, fabraic neamhfhite, an hidreascannán.
An Nua-Acatáin
Is réigiún Francach í an Nua-Acatáin (Ocsatáinis: Nòva Aquitània nó Novèla Aquitània; Bascais: Akitania Berria) atá suite in iarthar na Fraince. Is í an réigiún is mó sa Fhrainc de réir ceantair í (réigiúin thar lear san áireamh).
Willie Walsh
Is feidhmeannach aerlíne Éireannach é William Matthew Walsh, a rugadh ar an 25 Deireadh Fómhair 1961 i mBaile Átha Cliath.
An Iolaire
An tubaiste
Bhí an aimsir ciúin nuair a d'ardaigh An Iolaire na seolta, ach d’éirigh stoirm le linn an turais. Níos measa, d’imigh an bád ar an chúrsa contráilte, rófhada soir. clé|mion|Bhí sé 45 bliain sular tógadh leacht cuimhneacháin ǃ B’iascairí iad na hoileánaigh, ach díbríodh iad nuair a thug siad an méid sin le fios don bhfoireann. Ag 1.55 ar maidin, bhuail ‘An Iolaire’ Biastan Thuilm, carraigeacha míle soir ó chaladh Steòrnabhaigh.
Le cabhair rópa, d’éirigh le Iain Mac Leòid talamh slán a bhaint amach, agus rinne sé tarrtháil ar scaifte maith. D’éirigh le roinnt fear a raibh an snámh go maith acu teacht i dtír leis na tonnta. Ach, agus iad amuigh sa dorchadas agus éadach agus bróga troma orthu, ní raibh seans ag an chuid ba mhó de na daoine. clé|mion|[[reilig Sandwick]]
Pobal Gaelach briste faoi bhrón
I ndiaidh glúin fear óg a chailleadh sa Chogadh, d’fhág an imirce gur cailleadh glúin ban óg sna 1920idí. Sa bhliain 1930, chuaigh máthair Donald Trump ar imirce.
Llanymddyfri
Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea Llanymddyfri, 71.3 km ó Caerdydd agus 258 ó Londain. Tá daonra 2,008 ann, agus tá 856 (42.6%) in ann Breatnais a labhairt.
Jíp
Feithicil scafánta shaor, a rinneadh ar dtús d'arm Mheiriceá i rith an dara cogadh domhanda. Cuma ghránna air, ach áisiúil solúbtha ar gach saghas talún mar gheall ar an spás glan ard faoi agus a thiomáint 4 rotha. Ceannródaí ar chuid mhaith feithiclí oibre talún gairbhe, cosúil leis an Range Rover.
Llanynys
53.1533°N, -3.3423°W
Cairde na Cruinne
Téann siad i mbun feachtais ar ábhair cosúil le fuinneamh sábháilte, athchúrsáil fuíll, báisteach aigéadach, forthéamh an Domhain, cosaint na bhforaoisí trópaiceacha, cosaint bithéagsúlachta, truailliú an uisce is an aeir, truailliú na farraige, agus a lán eile.
Madame Lazare (Tadhg Mac Dhonnagáin)
Plota
Beirt bhan, mamó agus a gariníon agus an caidreamh céasta atá eatarthu croí an leabhair seo, bean óg, Levana, a tógadh ina Giúdach i bPáras agus a seanmháthair, Hana Lazare, nó Madame Lazare, a thóg í.
Nuair a thagann mearbhall intinne ar Hana, sceitheann blúirí eolais óna béal a fhágann Levana trína chéile.
Daonáireamh 2022
Sonraí
Tháinig ardú 7.6% ar dhaonra an Stáit i gcaitheamh na sé bliana idir 2016 agus 2022, de réir réamhthorthaí ó Dhaonáireamh 2022 a d'fhoilsigh an Phríomh-Oifig Staidrimh. Léiríonn na figiúirí go raibh 5,123,536 duine sa Stát ar an 3 Aibreán 2022, oíche an Daonáirimh, ar ardú 361,671 é ó 2016.
Modhanna
Baineann figiúirí an Daonáirimh leis an daonra de facto a chiallaíonn go n-áirítear ann gach duine a bhí i láthair sa Stát oíche Dé Domhnaigh, 3 Aibreán 2022. Áirítear leis an daonra  de facto iad siúd nach gcónaíonn sa Stát de ghnáth ach a bhí sa Stát oíche an Daonáirimh. Ní áirítear ann iad siúd a bhfuil cónaí orthu sa Stát de ghnáth ach a bhí as láthair go sealadach lasmuigh den Stát oíche an Daonáirimh. Áiríodh daoine a bhí i láthair sa Stát agus tuairiscítear iad ag an áit a chaith siad oíche an Daonáirimh.
Llanyrafon
51.6455°N, -3.005°W
Baile i Torfaen, an Bhreatain Bheag, is ea Llanyrafon, 21.8 km ó Caerdydd agus 199 ó Londain. Tá daonra 3,156 ann, agus tá 321 (10.2%) in ann Breatnais a labhairt.
Coláiste Liam agus Mháire
I measc na ndaoine atá baint acu leis an ollscoil, tá:
Llanystumdwy
52.9205°N, -4.2704°W
Eilís II na Ríochta Aontaithe
Tháinig Eilís II i gcoróin ar an 6 Feabhra 1952. Bhí sí i réim níos faide ná aon cheann stáit eile sa 20ú / 21ú haois. Bhí cion ag mórán de mhuintir na Breataine ar Eilís II, a monarc is faide réim riamh (d’éirigh sí ar an mbanríon is faide i réim i Sasana ar an 9 Meán Fómhair 2015).
Tús a saoil
Ba í Elizabeth an léiroidhre don choróin ón uair a thug a huncail Edward VIII suas an choróin. Nuair a d’éirigh Edward as i 1936, rinneadh rí dá hathair, George VI. clé|mion|1963 agus an Kokoshnik Tiara á caitheamh aici clé|mion|1976 Chaith sí tréimhse in Óglaigh na Breataine i rith an Chogaidh. Phós sí prionsa as an nGréig agus leifteanant sa chabhlach, Philip Mountbatten, i 1947. Ceathrar páistí a bhí acu, an Prionsa Charles, an Banphrionsa Anne, an Prionsa Andrew agus an Prionsa Edward.
Jeffrey Garcia
Is aisteoir agus fuirseoir Meiriceánach é Jeffrey Garcia (rugadh 3 Bealtaine 1977). Aithnítear é go hiondúil mar gheall ar ghuthú charachtair Sheen Estevez sa scannán úd Jimmy Neutron: Boy Genius agus sa tsraith theilifíse a bunaíodh air, The Adventures of Jimmy Neutron: Boy Genius, chomh maith le Planet Sheen ar Nickelodeon.
Patrick Rothfuss
Saol
Eagraíonn Rothfuss an charthanacht Wordbuilders agus ó 2008 bhailigh í níos mó ná $7.4 milliún, go háirithe don Heifer International, carthanacht a cuir stoc, uisce inólta, oideachas agus oiliúint ar fail do phobail sa domhan forbraíochta.
Eilís II na Ríochta Aontaithe
Cuairt ar Éirinn sa bhliain 2011
Chuaigh sí, ina dhiaidh sin, go Caiseal i dTiobraid Árainn, go dtí Graí Náisiúnta na hÉireann agus go dtí an Margadh Sasanach i gCorcaigh.
Bás
Ba í an Bhanríon Eilís an té ab fhaide i gcumhacht riamh mar cheannaire stáit sa Bhreatain, ó 1952 go dtí 2022. Bhí 14 uachtarán ar Stáit Aontaithe Mheiriceá sa tréimhse chéanna. Sháraigh Eilís fad réim na Banríona Victoria, a sin-seanmháthair, (a bhí beagnach 64 bliain i gcoróin).
GULag
Saol
De ghnáth, bhíodh na cimí ag leagan crann nó ag mianadóireacht, agus ba mhaslach an cineál oibre iad an dá chuid. An duine a bhí ag obair sna poill mhianaigh, ba dócha go gcaithfeadh sé 13,000 cileagram a thochailt in aghaidh an lae. Ní raibh aon duine in ann a leithéid d'éacht a chur i gcrích, agus mar sin, chaithfeadh na príosúnaigh dul i muinín cur i gcéill, nó tuftá, mar a thugtaí air as Rúisis—an cuntasóir a bhreabadh nó a mhealladh chun torthaí breise a bhreacadh síos dóibh.
Is minic a chuirtí príosúnaigh ag obair faoi choinníollacha a bhí as compás ar fad. Cé go raibh aeráid na Sibéire fuar feanntach, ní bhfuair siad a ndóthain éadaí teo. Ní raibh leigheas ná dochtúireacht ar fáil ach an oiread, agus an fhiacail ar tháinig goimh inti, baineadh amach í. Ní raibh fuinneamh ná vitimíní sa scamhard a choinneodh beatha i nduine a bhí ag obair go crua, agus bhí an chuid ba mhó de na cimí ag obair go fíorchrua. Mar sin, bhí galair anáis, ar nós an ghalair charraigh, ag rith damhsa sna campaí. Bhí an fhoireann riaracháin agus na hiontaobhaithe—na príosúnaigh a raibh pribhléidí acu—ag goid bia a bhí ceaptha do na gnáthphríosúnaigh, agus mar sin, ba mhinic nach bhfaigheadh an gnáthphríosúnach fiú an oiread bia agus a bhí dlite dó.
Geograife
Bhí mianraí le baint as an talamh agus crainn le leagan, áfach—obair chrua a bhí an-oiriúnach do na cimí, dar leis na húdaráis. Agus an méid sin ráite, ní mór cuimhne a choinneáil air go raibh cuid mhaith campaí scaipthe ar fud an Aontais Shóivéadaigh, taobh amuigh de na cruinneagáin mhóra. Thairis sin, bhí príosúin nó campaí aonair ag údaráis slándála an Aontais Shóivéadaigh i dtíortha a bhí faoi smacht na Rúiseach, cosúil leis an bPolainn, leis an Ungáir nó leis an Mongóil.
Tionchar cultúrtha
Is é Arkhipelag GULag an leabhar is tábhachtaí le Aleksandr Solzhenitsyn, ar ndóigh, ach is é an chéad scéal a scríobh sé faoi na campaí géibhinn ná Odin den' Ivana Denisovicha, is é sin, "Aon Lá Amháin i saol Ivan Denisovich". Cuireadh i gcló ar an iris Novyi Mir é, arbh í an iris litríochta ba mhó le rá san Aontas Sóivéadach í. Nuair a tháinig deireadh le ré Nikita Khrushchev, áfach, agus an Stailíneachas ag dul chun treise arís, cuireadh cosc leis an scéal, agus baineadh de na leabharlanna poiblí é. B'é an scéal seo an chéad saothar liteartha a chuir sna súile ar mhuintir an Aontais Shóivéadaigh an oiread géarleanúna a rinne rialtas a dtíre féin orthu.
Míntíreachas
Bhí rath nár bheag ar an bpolasaí, dháiríre. An duine a bhí tar éis an chuid ba mhó dá théarma príosúnachta a chur isteach, d'fhéadfadh sé saoirse a fháil, ar acht go gcuirfeadh sé faoi i dtimpeallacht an champa géibhinn. Iad siúd a bhí tar éis an téarma iomlán a chur díobh, ba mhinic nach raibh cead acu filleadh abhaile go dtína mbólaí dúchais, go háirithe iad siúd a tháinig ó Mhoscó nó ó Leningrad: is amhlaidh go raibh ceadúnas ar leith, nó propiska, de dhíth le cur fút i gceachtar de na cathracha móra seo.
Alasdair mac Mhaighstir Alasdair
Scéal beatha
De réir béaloidis, is óna athair a fuair Alasdair a chuid oideachais sa chéad dul síos agus ansin chuaigh sé go dtí Ollscoil Ghlaschú, cé nach bhfuil seo dearbhaithe i gcáipéisí na hOllscoile. Tá béaloideas ann freisin ag maíomh nár bhain sé céim amach i ndeireadh an lae ach gur fhág sé an ollscoil chun Síne Dhòmhnallach as Gleann Eite a phósadh. Rugadh a mhac, Raghnall Dubh, i 1728. Nuair a nocht sé arís i dtaifid scríofa, i 1729, is mar mhúinteoir agus caiticeasmóir ag an SSPCK (Scottish Society for the Propagation of Christian Knowledge) a bhí sé ag obair, in Oileán Fhìonain, i ngar don áit ina bhfuil An Gearasdan inniu.
Uisce
Is é atá in uisce ná leacht leamh, agus níl boladh nó blas air. Clúdaíonn uisce 70% de dhromchla an domhain. Tá aibhneacha, lochanna agus farraigeacha déanta as uisce. Tuaslagann sé beagnach gach ábhar a bheag nó a mhór, ach amháin ábhair i bhfoinn mhóilíneach (mar shampla, O2, CH4). Riachtanach don bheatha, agus i láthair i ngach orgánach beo.
Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023
Sinn Féin
Bhí áthas an domhain ar Michelle O’Neill agus Mary Lou McDonald iad ag maíomh gur léirigh a gcaithréim go raibh polaitíocht dhearfach ag teastáil ón bpobal agus gur gá filleadh ar Stormont agus fóint ar riachtanais na ndaoine.
Na Trosaichean
Is gleann suite i gComhairle Shruighlea é na Trosaichean.
Na hAlpa
Tugtar na hAlpa ar cheann de na sliabhraonta is mó san Eoraip. Tá siad le fáil i lár na hEorpa lastoir den Ostair agus iad ag síneadh tríd an tSlóivéin, an Iodáil, an Eilvéis, trí Lichtinstéin agus tríd an nGearmáin siar go dtí an Fhrainc. Is é Mont Blanc an sliabh is airde sna hAlpa agus é 4,810 méadar ar airde. Tá sé suite ar an teorainn idir an Fhrainc agus an Iodáil.
Drosera rotundifolia
Is speiceas feoiliteach de phlanda bláthanna, a fhásann i bportaigh, i riasca agus in eanaigh, é Drosera rotundifolia, nó an drúchtín móna,  Ar cheann de na speicis drúchtíní is forleithne, tá dáileadh imbhóireach aige, atá le fáil i dtuaisceart na hEorpa ar fad, cuid mhór den tSibéir, i gcodanna móra de thuaisceart Mheiriceá Thuaidh, sa Chóiré agus sa tSeapáin ach tá sé le fáil freisin chomh fada ó dheas le California, Mississippi agus Alabama i Stáit Aontaithe Mheiriceá agus sa Nua-Ghuine.
Alþingi
clé|200px|mion|Alþingi, Réicivíc Parlaimint náisiúnta na hÍoslainne is ea an Alþingi (nó an Althingi), an ceann is sine san Eoraip. Ciallaíonn an t-ainm "gach rud", nó tionól gach rud. Bunaíodh i Þingvellir í sa bhliain 930, ach anois tá sí suite i Réicivíc, príomhchathair na tíre. Is é an Alþingishúsið an foirgneamh ina bhfuil an Alþingi suite i Réicivíc.
Ballraíocht
Is é Sjálfstæðisflokkurinn an páirtí is mó sa Alþingi agus tá siad sa rialtas leis an Samfylkingin.
Miley Cyrus
Saol Pearsanta
Is é Billy Rae Cyrus a dhaid agus is í Tish Cyrus a mham. Rugadh a dheirfiúr Brandi sa bhliain 1987. Rugadh a deartháir Trace sa bhliain 1989. Rugadh a deartháir Braison sa bhliain 1994. Rugadh a deirfiúr Noah sa bhliain 2000. Is í Dolly Parton a máthair bhaistí.
Igor Newerly
I Rith an Dara Cogadh Domhanda
I mblianta an Dara Cogadh Domhanda chuaigh Newerly le lámhcheardaíocht mar shlí bheatha - bhain sé amach dintiúirí an ghloineadóra. Bhí sé suite sna hoibreacha tógála, agus é ag cuidiú leis na tithe a atógáil i Vársá a bhí ina smidiríní de dheasca an chogaidh agus na mbombarduithe. San am chéanna bhí sé ag glacadh páirte i ngníomhaíocht na gluaiseachta rúnda frith-Ghearmánaí. I mí Mheán Fómhair sa bhliain 1943 ghabh na Naitsithe é. Chaith sé seal i bpríosún Pawiak i Vársá, i Majdanek, Auschwitz agus Sachsenhausen; bhí sé á choinneáil i mBergen-Belsen nuair a tháinig na Sasanaigh chun an champa sin. Faoi dheireadh na bliana 1945 d'fhill sé go dtí an Pholainn trí chathair Szczecin.
Skeerey Maghal
Paróiste (Manainnis: skeerey) in oirthuaisceart Oileán Mhanann is ea Skeerey Maghal nó Skyll Maghal (Béarla: Maughold). Is é ainm naomhphátrún an oileáin – Maghal – atá air. Is é 34.5 km² achar an pharóiste agus tá 950 duine ina gcónaí ann de réir dhaonáireamh 2006. Tá na sráidbhailte Cornah agus Glion Moaney sa bparóiste, mar aon leis an sráidbhaile Maghal a bhfuil an t-ainm céanna air. Téann Iarnród Leictreach Mhanann tríd an bparóiste ar an mbealach ó Doolish go Rhumsaa, le go leor stadanna sa bparóiste, stáisiún traenach Cornah agus Stadd y Gharey (Stad an Gharraí) ina measc.
Daonlathaithe Caitliceacha
Is páirtí polaitíochta Éireannach iad na Daonlathaithe Caitliceacha. Bunaíodh an páirtí sa bhliain 1995.
The Kid Is All Right
' Craoladh an séú heipeasóid, "The Kid Is All Right", den cúigiú sraith is fiche The Simpsons ar an 24 Samhain 2013. Scríobh Tim Long an eipeasóid seo. D'fhéach 6.78 milliún duine ar an eipeasóid.
Ròrath
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é Ròrath.
Irène Joliot-Curie
Fisicí a rugadh i bPáras ab ea Irène Joliot-Curie (12 Meán Fómhair 1897 – 17 Márta 1956). Iníon le Pierre is Marie Curie, pósta le Frédéric Joliot-Curie. Rinne sí comhthaighde leis ar radaighníomhaíocht. D'éirigh leo dúile nua a chruthú, obair a bhí bunúsach d'fhionnadh an neodróin ag James Chadwick. I 1935 roinn an bheirt Duais Nobel sa cheimic as dúile radaighníomhacha nua a shintéisiú. Leoicéime ba thrúig bháis di.
Adiantum
Géineas de thart ar 200 speiceas, san fhofhíleam Vittarioideae, san fhine Pteridaceae is ea Adiantum. Cuireann roinnt taighdeoirí é san fhine Adiantaceae, leis féin. Tagann ainm an ghéinéis ón Ghréigis, a chiallaíonn "gan a bheith ag fliuchadh", a thagraíonn do chumas na bhfronn uisce a chailleadh gan éirí fliuch.
Céad sluaíocht Eoin Shasana chun na hÉireann
Féachtas
Tá tagairt don eachtra seo in Annála Ríoghachta Éireann leis na Ceithre Máistrí. Scríobhadh gur tháinig mac rí Shasana, is é sin John, go hÉirinn le cabhlach séasca long chun smacht a fháil ar an tír. Ghlac sé seilbh ar Bhaile Átha Cliath agus Laighin agus thóg sé caisleáin ag Tipraid Fachtnac agus Ardfinan, áiteanna ar chreach siad an Mhumhain astu. Ach fuair Dónal Ó Briain an bua orthu agus rinne sléacht mór orthu.
Guillaume Dufay
Cumadóir ceoil a rugadh i gCambrai na Fraince, meastar, ab ea Guillaume Dufay (c 1400 – 27 Samhain 1474). Scríobh sé cuid mhaith móitéiteanna cáiliúla — Nuper Rosarum Flores (Bláthanna Úra na Rós, 1436) ina measc—aifreann, is amhrán saolta.
Cairpéad
deas|150px|thumb|Cairpéad Cumhdach urláir a dhéantar as olann, síoda, siúit, móihéar nó snáithíní eile, fite go traidisiúnta ach táirgthe ar mhodhanna eile na laethanta seo, cosúil le greamú nó fuáil an chaitín leis an mbun le meaisín é cairpéad (brat urláir uaireanta). Is dóigh gur thosaigh an coincheap sa Pheirs anallód agus gur scaip chuig lár na hÁise, réigiún Cugais is an Áise Bheag, mar ar fhorbair foirmeacha sainiúla d'ealaín pobail i gceardlanna na cúirte. Níor thosaigh déanamh cairpéad mar cheird fhorleathan in iarthar na hEorpa go dtí an 18ú céad, agus de réir a chéile meicníodh í.
Seán Ó Ruadháin
Tús a Shaoil
Bhí léann agus Béarla ag máthair Sheáin, agus theastaigh uaithi oideachas a chinntiú dá clann. Ina dhiaidh sin féin ba í an Ghaeilge ba mhó a labhraítí leis na páistí sa bhaile. Nuair a tháinig Seán in aois scoile, áfach, ní raibh scoil ar bith ag obair i nDumha Locha féin, agus chaithfeadh sé dul go dtí an tSraith ar lorg foghlama. Osclaíodh scoil úr i nDumha Locha sa bhliain 1891, áfach, agus ansin, thosaigh sé ag freastal ann.
I mbun pinn
Sna fichidí a chuaigh Seán Mór i mbun pinn i ndáiríre. Chum sé nó d'aistrigh sé roinnt téacsleabhar scoile.
Glúin na Buaidhe
Eagraíocht náisiúnaíoch fhíor-Ghaelach sna 1940idí in Éirinn a bhí i nGlúin na Buaidhe (tabhair faoi deara go gcloíonn ainm na heagraíochta le gramadach Ghaeilge Uladh; "Glúin an Bhua" a bheadh ann de réir an Chaighdeáin). Ba iad Gearóid Ó Cuinneagáin agus Proinsias Mac an Bheatha príomhfheidhmeannaigh na heagraíochta. Bhí baint ag Annraoi Ó Liatháin leis an eagraíocht freisin, agus scríobhadh Ciarán Ó Nualláin - deartháir Flann O'Brien - colúin ar iris na Glúine. Bhí Cathal Ó Sándair, scríbhneoir don aos óg, páirteach ann freisin. Craobh de chuid Chonradh na Gaeilge - Craobh na hAiséirí - a bhí ann ar dtús, ach ó theastaigh ón gCuinneagánach clár oibre polaitíochta a chur chun cinn, fuair sé dealú ón gConradh.
Cúirt Dúiche (Éireann)
Cumhachtaí
Tá dlínse ag an gCúirt Dúiche le bannaí a bhronnadh sa chuid is mó de chásanna.
Megan Walsh
Is imreoir sacair gairmiúl í Megan Laura Walsh (rugadh sí ar an 12ú lá de Samhain 1994).
Conchobar Maenmaige Ua Cellaigh
Tagairtí annál
Ní fheictear Conchúr agus Uí Mhaine ach go hannamh sna hannála, rud a chuireann in úil stádas íseal na ríochta laistigh de chúige Chonnacht. Seo a leanas roinnt iontráil:
Dún Dearg in Agra
Is dún stairiúil é Agra i gcathair Agra san India. Rinne an rialtóir mór Akbar athchóiriú ar an dún ag tosú i 1565, agus críochnaíodh an struchtúr atá ann inniu sa bhliain 1573. Ba é príomháit chónaithe rialtóirí Ríshliocht na Mógal go dtí 1638, nuair a aistríodh an phríomhchathair ó Agra go Deilí. Tugadh "Lal-Qila", "Fort Rouge" nó "Qila-i-Akbari" air freisin. Sular ghabh fórsaí na Breataine é, ba iad na Marathas na rialtóirí deireanacha Indiacha a bhí ann. Sa bhliain 1983, aithníodh é mar Láithreán Oidhreachta Domhanda ag EOECNA. Tá sé thart ar 2.5 km siar ó thuaidh óna chomh-shéadchomhartha níos cáiliúla, an Taj Mahal. Bheadh sé níos cruinne cur síos a dhéanamh ar an dún mar “cathair mhúrtha”.
U2
Tosnú agus briseadh isteach sna cairteacha (1976-1980)
Tháinig an banna le chéile den chéad uair an 25 Meán Fómhair 1976 i gcistin an drumadóra, Larry Mullen. Bhí seachtar ann, na buachaillí ó Mount Temple a d'fhreagair fógra a chuir Mullen ar crochadh sa scoil. Ghlac siad an t-ainm Feedback dóibh féin.
Tar éis bliain go leith de chleachtadh, d'aithrigh siad a ainm go The Hype agus bhuaigh siad £500 i seó tallainne os cionn Jackie Hayden as CBS Records. Rinne siad a chéad "demo" ceart leis an airgead.
The Unforgettable Fire agus Live Aid (1984–85)
Tháinig The Unforgettable Fire amach i Deireadh Fómhair 1984.
Oirialla
Stair
De réir an tseanchais, bunaíodh an tOirialla ag na Trí Cholla, a deirtear gur chloígh siad lár na nUladh óna hUlaid féin. Tharla an bua cinntitheach ag Cath Achadh Leithdheirg, a mheastar gur tharla sé timpeall na bliana 331. Creidtear anois ámh gur ficsean é an scéal seo den chuid is mó, Ní fios dá laghad conas nó cathain a bunaíodh cónaidhm an Oirialla.
Faoi cheannas na nUlad san oirthear a cheaptar a bhíodh siad o thús, ach ón 6ú haois ar aghaidh, bhain de réir a chéile Uí Néill an Tuaiscirt ó thuaidh dá gcuid críoch, chomh maith le hUí Néill an Deiscirt ó dheas. Ón bhliain 735, thit siad faoi cheannas an Chineáil Eoghain, agus faoin mbliain 827, bhí siad ina vasáilligh.
Jamie Finn
Gairmthreoir
In 2016 chaith Finn tamall gairid i sacar an choláiste le Florida Gulf Coast Eagles, áit ar dhearbhaigh a cóitseálaí Jim Blankenship: "Is buaiteoir liathróide den scoth é Jamie agus beidh a cumas imirt ar feadh an chúllíne agus i lár na páirce ina sócmhainn iontach dúinn".
Cuachma
Tá an speiceas seo an-choitianta san Atlantach Thuaidh, agus faightear é ar chóstaí na hÉireann, na Fraince, na hIorua, na hÍoslainne, agus roinnt tíortha eile in iarthuaisceart na hEorpa. Faightear ar roinnt oileán Artach é, agus ar chóstaí Mheiriceá Thuaidh, chomh fada ó dheas le Nua-Gheirsí. Is fearr leo aimsir níos fuaire, agus ní féidir leo maireachtáil ag teochtaí os cionn 29 °C.
Marie-Ennemond Camille Jordan
Matamaiticeoir a saolaíodh i Lyon na Fraince ab ea Marie-Ennemond Camille Jordan (1838-1922). Ceannródaí i dteoiric na ngrúpaí. Chuir sé chun cinn teoiric na gcothromóidí difreálacha is teoiric na bhfeidhmeanna, a chuir sé i bhfeidhm ar an gcuar a ainmníodh as. Léirigh sé tábhacht shaothar Evariste Galois (1811-1832).
Robin Swann
Is polaiteoir aontachtach ón Na Cealla, Contae Aontroma é Robin Swann, (a rugadh ar an 24 Meán Fómhair 1971). Is ball é de Pháirtí Aontachtach Uladh. Is Comhalta den Tionól Reachtach é d'Aontroim Thuaidh, ó 2011 ar aghaidh.
Samoset
Stair
Fo-cheannaire a bhí i Samoset ar threibh na nAbenaki Oirthearach, a raibh cónaí san áit ar a dtugtar Maine anois. Bhí campa iascaireachta Sasanach bunaithe i Murascaill Maine, áit a d'fhoghlaim Samoset roinnt Béarla ó iascairí a tháinig ag iascach amach ón oileán Monhegan, agus bhí se in ann aithne a chur ar ar fhormhór na gcaptaen long áitiúil.
Katie McCabe
Is imreoir sacair í Katie McCabe (a rugadh ar an 21ú Meán Fómhair 1995).
Arsenal: 2015-2017
I mí na Nollag 2015 shínigh sí do chlub Londain Arsenal Ladies,ag diúltú do thairiscintí iomaíochta ó Glasgow City, Chelsea agus Manchester City.
Arsenal: 2017 - i láthair
Do shéasúr 2015–16, d'fhan McCabe leis an gclub ina guise nua mar Shelbourne Ladies.
PayPal
Is cuideachta teicneolaíochta airgeadais, nó comhlacht íocaíochtaí digiteacha,é PayPal Holdings, Inc. atá bunaithe sna Stáit Aontaithe.
Cumar Josephson
deas|250px|thumb|Cumar Josephson Ciseal an-tanaí ábhar inslithe ocsaíde idir dhá leictreoid fhorsheoltacha, a úsáidtear den chuid is mó i dtomhas réimsí maighnéadacha. Ceaptha ag Brian Josephson. Nuair a laghdaítear an teocht a dhóthain, treánn leictreondíseanna tríd an gciseal inslithe trí thollánú candamach. Má chuirtear réimse maighnéadach i bhfeidhm ar an gcumar, athraíonn sé seo an sruth tríd an inslitheoir, rud a ligeann don chumar feidhmiú mar lasc ardluais a fhéadfaidh a bheith an-áisiúil i ríomhairí amach anseo.
Caitéanú
Sa cheimic, cruthú slabhra mhóilínigh trí adaimh na dúile céanna a nascadh le chéile ina líne. Feictear go mion minic é i gcomhdhúile carbóin, ach le dúile eile freisin, sulfar go príomha.
Áine Ní Fhoghludha
Saol
Úsáideadh a leabhar Brosna (cnuasach scéalta do leanaí a foilsíodh sa bhliain 1922) i scoileanna na hÉireann.
Fuair sí bás i gCathair Saidhbhín agus cuireadh sa Rinn í.
Domhnall Mór Ó Ceallaigh
Muintir
Phós Domhnall Mór le Dubh Cobhlaigh Ní Bhriain, iníon King Domnall Mór as Tuadhmhumhain (bás 1194). I measc a gclann, bhí a leanas:
Raonaid Walker (amhránaí)
Cumadóir ceoil
Scríobh sí an t-amhrán 'Fada Bhuam' a rinne ionadaíocht ar Albain ag an gcomórtas amhrán idirnáisiúnta Liet. Sa bhliain 2018, bhí ‘Arms of the Ocean’ singil aici ag uimhir 1 i gcairt íoslódála World Music.
Maesyfed
52.2402°N, -3.1543°W
Gluaiseacht MeToo
Ba é cás Harvey Weinstein an cás ba mhó a spreag an Ghluaiseacht MeToo#MeToo (#MiseFreisin) sa bhliain 2017, inar inis mná don saol mór faoi fhir chumhachtacha a líomhain siad a bhain mí-úsáid astu. D'éirigh #MeToo ina mhana timpeall an domhain.
Pimlico, Baile Átha Cliath
Is ceantar suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Pimlico.
Caitéin
deas|200px|thumb|Caitéanú Sa mhatamaitic, an cuar plánach ina gcrochann slabhra idéalach aonfhoirmeach faoina mheáchan féin. Is í seo an chothromóid is simplí i gcomhordanáidí Cairtéiseacha don chuar seo: y = (a/2)(ex/a + e-x/a).
Timthriall Hampson–Linde
mion| Paitinn Linde 1895 Is próiseas é an Timthriall Hampson-Linde chun gás a leachtú, go háirithe le haghaidh aerdhealaithe. Chomhdaigh William Hampson agus Carl von Linde go neamhspleách le haghaidh paitinní den thimthriall i 1895: Hampson an 23 Bealtaine 1895 agus Linde an 5 Meitheamh 1895.