cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hipirtíoróideacht
Cúiseanna
Is féidir le chúiseanna eile tús a chur le Hipirtíorocsaínemacht (nó ardleibhéal an hormóin tíoróideaigh san fhuil): Go tipiciúil, bíonn céimeanna éagsúla ag TPP, agus is í hipirtíoróideacht a thagann ar dtús. Go hiondúil, ní fhanann an saghas hipirtíoróideachta seo ach ar feadh cúpla seachtain nó míosa agus ní bhíonn gá le chóireáil liachta.
Diagnóisiú
Déantar galar sa tíoróideach a dhiagnóisiú le tástáil fola do na leibhéil T4 agus T3 atá san fhuil a fháil amach. Déantar íomháú ar an bhfaireog ar nós scanadh ultrafhuaime le méid is cruth na faireoige a fhiosrú. Déantar bithóipse chomh maith, ach go háirithe i gcásanna ailse. Breathnóidh paiteolaí ar an sampla fíocháin seo.
John Perrot
Tosach a shaoil
Bhí cosúlacht ag Perrot le hAnraí VIII i meon agus cuma fhisiciúil, agus creidtear go forleathan gurbh é mac neamhdhlisteanach an Rí básaithe é. Ba é an príomhfhoinse don chreideamh seo ná Sir Robert Naunton (fear céile gariníon Pherrot, Penelope), nach raibh aithne ag Perrot air riamh agus a d'úsáid cuntais athláimhe chun a chás a dhéanamh. Tá an cás lagaithe ag an bhfíric gurbh é Perrot an tríú páiste de chuid Mary Berkeley, seachas an chéad pháiste, agus nár taifeadadh go raibh sí féin agus an Rí san áit chéanna ag an am ríthábhachtach. Mhaígh Naunton gur chuala Sir Owen Hopton, Leifteanant Túr Londain, Perrot ag rá, "Will the Queen suffer her brother to be offered up as a sacrifice to the envy of his frisking adversaries?", a dhearbhaigh gur Perrot féin a mhaigh  a atharthacht ríoga. Mar sin féin, bhris an Bhanríon Hopton as oifig ocht mí dhéag roimh phríosúnacht Perrot, agus mar sin níorbh fhéidir leis a bheith ag cúléisteacht le Perrot an dearbh ansin. mion| An Gradam Gaisce in Armas Sir John Perrot, arna athdhréachtú ag an gCumann Perrot ón gcur síos san  The General Armory:"Crest: A parrot vert holding in the dexter claw a pear or, leaved ppr. Supporters - Dexter, an Ancient Briton armed and blazoned ppr.; sinister, a dragon gu. Motto - Amo ut invenio [Gráim mar a aimsím]". Tháinig Perrot isteach i dteaghlach William Paulet, an chéad Mharcas Winchester, agus mar sin cuireadh é in aithne don rí Anraí VIII. Bhí tús stadach ar a dhul chun cinn áfach ar bhás an Rí in Eanáir 1547, ach an mhí dár gcionn rinne an rí ridire de ag corónú chomharba Anraí, Éadbhard VI.
Le linn ré na Banríona Máire I Shasana d'fhulaing Perrot príosúnacht ghairid sa Chabhlach lena uncail, Robert Perrot, ar chúiseamh a bhain le foscadh na n-eiriceach ina theach sa Bhreatain Bheag. Tar éis a scaoilte dhiúltaigh sé cúnamh a thabhairt d' Iarla Phenfro chun éiricigh a lorg i ndeisceart na Breataine Bige, ach sa bhliain 1557 bhí sé sásta freastal ar an Iarla céanna ag gabháil Saint-Quentin sa Fhrainc.
Philippa de Hainault
Rugadh í i Valenciennes (a bhí i bhFlóndras lena linn, ach atá anois sa Fhrainc) agus b'iníon Guillaume I de Hainaut agus Jeanne de Valois (1294-1352) í, agus gariníon d'Philib III na Fraince.
Alconaba
Bardasacht i gcúige Soria, Castilla y León, sa Spáinn is ea Alconaba. Tá timpeall ar 165 duine ina gcónaí ann.
Cluain an Fhathaigh
Is baile fearainn suite i gContae an Chláir í Cluain an Fhathaigh.
Mercè Rodoreda
Saol
Tar éis fiche bliana de thost, d’fhoilsigh sí cnuasaigh gearrscéalta Vint-i-dos contes (Dhá scéal is fiche) i 1958, agus i 1962 d’fhoilsigh sí La plaça del diamant (Cearnóg an diamaint), a thuill cáil ar leith. Scéal atá ann faoi bhean óg ón lucht oibre a phósann fear corrmhéineach agus a thagann slán as an gcogadh agus as an gcruatan ina dhiaidh sin. Aistríodh an leabhar seo go Béarla den chéad uair i 1967 le hÉireannach darb ainm Eda O'Shiel.
Aigéad aibiteach
200px|right|thumb|An tAigéad Aibiteach
Rasmus Flo
Múinteoir, filíolaí, eagarthóir irise agus aistritheoir ón Iorua ab ea Rasmus Flo (29 Meán Fómhair 1851-30 Samhain 1905). Bhí sé go mór chun tosaigh maidir le húsáid na teanga Nynorsk.
Cogadh an Mhíle Lá
Tosach
I rith an 19ú haois, ba thír í an Cholóim a bhí lán le éagobhsaíocht pholaitiúil, fachtóir a tháinig chun cinn mar an chúis is mó a spreag an cogadh sa bhliain 1886. Ba í seo an bhliain ina raibh 'Bunreacht na bliana 1863' curtha faoi chois, agus ina raibh doiciméid coimeádach níos lárnaitheach curtha ina ionad. Cáineadh 'Bunreacht 1863' mar thoradh ar mhí-úsáid cumhachta ag lucht na bhFeidearálacht le linn na tréimhse ina raibh na Liobrálaigh radacacha i gcumhacht.
Peil ag na Cluichí Oileán 2017
Thóg peil ar siúl ag na Cluichí Oileán 2017. Thóg na comórtais ar an 25ú Meitheamh agus críochnóidh siad ar an 30ú Meitheamh.
Cuala CLG
Club de chuid Chumann Lúthchleas Gael atá lonnaithe i mBaile Átha Cliath is ea Cuala. Sa bhliain 1974, bhí Dalkey Mitchells agus Cuala Casements cónasctha le chéile chun CLG Cuala a bhunú.
Sitka
thumb|280px|Suíomh sa stát [[Alasca]] 237x237px|deas|mion|Suíomh Alasca sa SAM Is cathair in Alasca é Sitka. Tá sé suite in oirdheisceart an stáit, agus is é níos lú ná 1 duine sa chiliméadar cearnach (0.74/km²) an dlús daonra ann. Sa bhliain 2016 bhí 8,830 daoine ina gcónaí ann.
Stair
Bunaíodh Sitka mar choilíneacht i 1799, agus ionchorpraíodh an chathair ar an 5 Samhain 1913 agus an bhuirg ar an 24 Meán Fómhair 1963. Cheangail an bhuirg agus an chathair mar comh-chathair-bhuirg comhdhlúithe (Béarla: consolidated city borough) ar an 2 Nollaig 1971.
Pocaire gaoithe
Is ainm coitianta ar roinnt speiceas laistigh den ghéineas Falco é pocaire gaoithe (Béarla: kestrel). Cónaíonn pocairí gaoithe ar creaga, aillte, nó foirgnimh arda.
The Voice UK (sraith 2)
D'fhág Jessie J, Danny O'Donoghue, Holly Willoghby agus Reggie Yates tar éis an tsraith seo.
Craobh Sinsear Iomána Bhaile Átha Cliath
'Séard is Craobh Shinsear Iomána Átha Cliath ann ná comórtas de chuid CLG idir na clubanna sinsir i gContae Átha Cliath. Bhain CLG Baile Buadáin Naomh Éanna an comórtas is déanaí i 2009 i bPáirc Pharnell.
Ronnie Barker
B'aisteoir Sasanach é Ronald William George Barker (a rugadh ar an 25 Meán Fómhair 1929 agus a fuair bás ar an 3 Deireadh Fómhair 2005).
Falcóg
Is fine éan mara í Alcidae, fine na bhfalcóg. Tá thart ar 25 speiceas in 11 géineas san fhine, na forachain, na puifíní, agus an crosán (Alca torda) san áireamh.
Aramatacht
Is é an fáinne beinséine an córas aramatach is simplí, ach tá córais aramatacha ann is casta ná é.
An tAoire
Tá an tAoire ar cheann de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha, agus tá sé ar cheann freisin de na 48 réaltbhuíon a bhí ar chatalóg Tholamaes. Aoire bó nó treabhdóir atá ann, ach feictear air freisin mar fhaireoir béar, toisc go bhfuil sé in aice le réaltbhuíonta an Bhéir Mhóir agus an Bhéir Bhig. Tá an ceathrú réalta is gile ar spéir na hoíche, Arcturus, le feiceáil ar an réaltbhuíon seo. Boötes an t-ainm Laidine a thugtar air. (Nod leat gur déirise é an t-idirdhealaitheach ar an dara "ö" san ainm, agus nach umlabht é.)
Conchur Ó Colbaird
Imeachtaí 1916
Lámhachadh Ó Colbaird ar 8 Bealtaine 1916.
Oidhreacht
Tá an stáisiún traenach i Luimneach agus Bóthar Con Colbert i mBaile Átha Cliath ainmnithe in ómós dó.
Charles Manson
Is gnách na focail Helter Skelter a shamhlú le Manson - "cosair easair" an leagan Gaeilge is fearr a aistríonn an bhrí a chuir Manson leis na focail. I ndiaidh na trialach, scaoil an cúisitheoir Vincent Bugliosi an teoiric timpeall go ndeachaigh an t-amhrán úd Helter Skelter leis na Beatles go domhain i bhfeidhm ar Mhanson, ionas gur thosaigh sé ag rámhailligh faoi chogadh mór na gciníocha, an Helter Skelter nó an Chosair Easair a bhí ar na bacáin, agus gur theastaigh uaidh an cogadh seo a thosú. Chreid sé go mairfeadh seisean agus a "mhuintir" beo i ndiaidh na Cosrach Easrach féin, nuair a bheadh an chuid eile den chine dhaonna tar éis ródach agus eirleach a dhéanamh ar a chéile. Bhí "Muintir Mhanson" ag déanamh ceoil dá gcuid féin le spreagadh a thabhairt don "Chosair Easair", fiú.
Saol
clé|mion|1955
Óige
Chuaigh Charles go hIndianapolis as a stuaim féin, agus ansin, thosaigh sé ag buirgléireacht. Rugadh air nuair a ghoid sé rothar, agus cuireadh in ionad ceartúcháin na n-ógchiontóirí in Indianapolis é. D'éalaigh sé ón áit sin i ndiaidh aon lá amháin. Ansin, rinne sagart Caitliceach a casadh air in ionad na n-ógchiontóirí, rinne sé iarracht áit a shocrú do Charles i mBoys Town, áras altrama in Omaha a raibh clú agus cáil air.
A chéad phósadh
I dtús báire, bhí an chuma ar an scéal go raibh an diansmacht ag dul chun sochair do Charles óg. Thosaigh sé ag tabhairt urraime do rialacha na háite i ndiaidh an chéad mhí a chaitheamh ansin, agus bhí sé sásta obair fhónta a dhéanamh agus léann is oideachas a thógáil go tiubh. Mar sin, bhain sé an parúl amach i mBealtaine 1954, ar acht go mbeadh cónaí air i dteach a aint is a uncail i Virginia Thiar. Níor thug sé aird ar bith ar an gcoinníoll seo, áfach, nó b'fhearr leis dul a chónaí in aontíos lena mháthair. Bliain ina dhiaidh sin, áfach, phós sé Rosalie Jean Willis, bean a bhí ag obair i gcaifitéire otharlainne. Le bia agus beatha a choinneáil leis an mbeirt acu, bhí Charles ag jabaireacht oibre agus ag goid gluaisteán.
"Muintir Mhanson"
I dtús Mhí na Samhna 1968, fuair Manson seilbh ar dhá fheirm eile a ndearna sé bunáiteanna díobh dá "mhuintir", agus iad suite in Death Valley. Ceann acu, Myers Ranch, ba le máthair mhór Cathy Gillies é - bean de chuid Mhanson ab ea Cathy. Barker Ranch a bhí ar an gceann eile. Chuir Manson é féin in aithne don tseanbhean ar léi an áit mar phopcheoltóir. Bhí Manson tar éis seilbh a ghlacadh ar cheann de na ceirníní óir a fuair Dennis Wilson mar dhuaiseanna as amhráin na mBeach Boys, agus thug Manson an ceirnín don tseanbhean mar bhronntanas. Gheall sé freisin go mbeadh a mhuintir sásta caoi a chur ar an bhfeirm, dulta chun donais mar a bhí sí.
An Chosair Easair
mion|Never Learn Not to Love le The Beach Boys nó  Cease to Exist, le Charles Manson Faoin am seo, tháinig Albam Bán na mBeatles amach. Bhí dúil nimhe ag Manson i saothar na mBeatles roimhe sin féin, ach má bhí féin, chuaigh an ceirnín seo sa smior aige. Shíl sé gurb é cogadh na gciníocha ba bhrí le teideal an amhráin úd Helter Skelter, agus thosaigh sé ag scéalaíocht faoin helter skelter, faoin gcosair easair, a dhéanfaí de na Stáit Aontaithe nuair a d'éireodh an cine gorm amach. Chuir sé béim ar an ngeit a bhain dúnmharú Mhartin Luther King as na Gormaigh, agus é suite siúráilte go sílfeadh na Gormaigh gur tháinig deireadh le bealach na síochána le bás King agus go raibh sé in am acu dul chun cogaidh. Mhínigh sé dá mhuintir go raibh scéal an chogaidh seo le léamh i liricí an Albaim Bháin ag an té a raibh an tuiscint aige - ag Manson féin, gan dabht.
Cill Mháille
Stair
Rugadh Máiréad Ní Ghráda i gCill Mháille ar an 23 Nollaig 1896. B'fheirmeoir a hathair, Séamus Ó Gráda, a chaith tamall ina chomhairleoir áitiúil. Bhí Gaeilge aige ó dhúchas. Meastar gur uaidh sin a tháinig grá Mháiréad don teanga. Breac-Ghaeltacht a bhí i gCill Mháille, agus bhí Gaeilge ag muintir Mháiréad Ní Ghráda.
Charles Manson
Dúnmharú Gary Hinman
Níos déanaí, agus é ag caint leis na hiriseoirí, dúirt Bobby Beausoleil go ndeachaigh sé chuig Hinman le hairgead a éileamh air, toisc go raibh daoine de Mhuintir Mhanson tar éis drugaí a cheannach ó Hinman nach raibh siad sásta leo. D'áitigh Beausoleil freisin nár tháinig na cailíní leis ach le dul ar cuairt chuig Hinman agus nach raibh a fhios acu an gnó a bhí aige féin chuig an bhfear. Ón taobh eile de, dúirt Susan Atkins sa dírbheathaisnéis a bhreac sí síos sa bhliain 1977 go bhfuair sise, Beausoleil agus Brunner ordú soiléir ó Mhanson Hinman a mharú agus a oidhreacht a ghoid. mion|Sharon Tate
Thanksgiving (Brooklyn Nine-Nine)
Craoladh an deichiú heipeasóid, "Thanksgiving", den chéad sraith Brooklyn Nine-Nine ar an 26 Samhain, 2013. Scríobh Luke Del Tredici an eipeasóid seo. D'fhéach 3.69 milliún duine ar an eipeasóid.
Charles Manson
Dúnmharú Sharon Tate
Bhí lámha Frykowski ceangailte le tuáille, ach d'éirigh le Frykowski an ceangal a chroitheadh de, agus chuir sé troid ar Susan Atkins. Sháigh Atkins sa chos é le scian. Nuair a bhí sé ag déanamh a bhealaigh i dtreo an dorais mhóir, d'ionsaigh Tex Watson é. Bhuail Watson sa chloigeann é leis an ngunna, sháigh sé é agus scaoil sé urchair leis.
Istigh sa teach d'éalaigh Folger ó Krenwinkel, agus theith sí amach doras an tseomra codlata go dtí an linn snámha. Tháinig Krenwinkel sna sála aici, áfach, agus í á sá. Sa deireadh, bhain Krenwinkel tuisle aisti. Ba é Watson a mharaigh sa deireadh í, agus nuair a thángthas uirthi ina luí marbh, bhí ocht gcneá fichead uirthi. Maidir le Frykowski, nuair a bhí seisean ag iarraidh an féar taobh amuigh den teach a thrasnú, tháinig Watson ar a lorg le hé a shá arís. Nuair a fuarthas an marbhán, bhí aon chneá déag is dhá scór air.
Cill Iníne Baoith
Is baile suite i gContae an Chláir í Cill Iníne Baoith. Tá an baile ar imeall na Boirne. Tá isteach is amach le 300 séadchomhartha náisiúnta sa pharóiste. Ina measc áirítear Caisleán Léim an Eich agus Cathair Chomáin, lios. Bhí 347 duine ina gcónaí sa sráidbhaile féin sa bhliain 2011 agus 689 sa cheantar ar fad.
The Sunday Game
De ghnáth, taispeántar buaicphointí ó chluichí an lae agus ansin bíonn díospóireacht idir na saineolaithe sa stiúideo (iarimreoirí iad don chuid is mó). B'é Michael Lyster a chuir an clár i láthair ó na 1970idí ar aghaidh, ach sa lá atá inniu díríonn seisean ar na cluichí beo. Chaith Pádraig Ó Spealáin dhá bhliain ag cur na buaicphointí i láthair, go dtí gur tháinig Des Cahill isteach ina áit don bhliain 2009.
Coillte, Contae an Chláir
Is baile suite i gContae an Chláir é Coillte.
San Siro
Is í an San Siro staid peile chathair Milano san Iodáil. Imríonn Milan agus Inter ann. Is é an Giuseppe Meazza ainm oifigiúil na staide ach tá sí lonnaithe i gceantar San Siro na cathrach.
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2018
Babhta 1
Bhí naoi dtír déag páirteach i mbabhta leathcheannais 1.
Litríocht na Gaeilge
Litríocht Iar-Chlasaiceach
Tháinig deireadh le scoileanna na mbard agus leis an seanfhilíocht, agus baineadh úsáid as méadraíocht na n-amhrán. Filí clúiteacha ba ea Seathrún Céitinn, Piaras Feiritéar (1600?–1653), Pádraigín Haicéad (1600-54), Dáibhí Ó Bruadair (1625-98) agus Aogán Ó Rathaille (1670-1728).
Litríocht na Nua-Ghaeilge
Thosaigh litríocht na Gaeilge ag forbairt as an nua, nuair a tháinig úrscéal an Athar Peadar Ua Laoghaire, Séadna, i gcló sa bhliain 1907, go gairid i ndiaidh do Dhubhghlas de hÍde a óráid mhór a thabhairt uaidh faoi chomh tábhachtach is a bhí sé an galldachas a ruaigeadh as Éirinn. Is fíor nach raibh i leabhar an Athar Peadar ach dornán scéalta ón mbéaloideas, agus iad ceangailte le chéile le scéal an ghréasaí Séadna féin, fear a dhíol a anam leis an diabhal agus ar diúltaíodh faoina ligean isteach in Ifreann chomh maith leis na Flaithis. Mar sin féin, bhí Gaeilge líofa nádúrtha ann, rud a thaitin go mór mór le lucht athbheochana na teangan. I ndiaidh Shéadna, aistriúcháin nó athinsintí ar scéalta clasaiceacha ba mhó a tháinig ó pheann an Athar Pheadair, leithéidí an leagain Ghaeilge a rinne sé de Don Quixote, agus dála go leor daoine aithnidiúla eile i saol na Gaeilge, scríobh sé dírbheathaisnéis freisin, Mo Scéal Féin, a áirítear ar bhunchlocha litríocht na Gaeilge chomh maith céanna.
Zlatan Ibrahimovic
Is imreoir sacair é Zlatan Ibrahimovic (rugadh 3 Deireadh Fómhair 1981 in Malmö, An tSualainn), atá ag imirt mar ionsaitheoir le A.C. Milan agus ar iasacht ó Barcelona. Roimhe sin, bhí tréimhsí aige le Malmö FF, Ajax, Juventus agus Inter i Serie A na Iodáile. An leasainm a tugtar air ná "Ibracadabra", mar gheall ar a chuid draíochta ar an bpáirc imeartha.
Ottery St Mary
Is baile suite i nDevon é Ottery St Mary.
Sliabh Shasta
thumb|left|Sliabh Shasta
Baictéaraicin
Is tocsaini próitéineacha iad na baictéaraiciní, táirgthe ag baictéir le haghaidh bacainn a chur air fáis tréithchineálacha baictéaracha atá neasghaolmhar nó cosúil leo.
Clann Donncha
Is barúntacht suite i gContae Laoise é Clann Donncha.
Clár Apollo
6 aistear ar fad a chuaigh i dtír. Tógadh 300 kg d'ithir, croíleacán is carraigeacha ar ais ón ngealach, agus rinneadh turgnaimh ar an ngealach. mion|Apollo 11 via Saturn V
1968.
Ba é Apollo 8 an chéad aistear le foireann don ghealach.
Vallisneria
Is éard is Vallisneria (ainmnithe in onóir Antonio Vallisneri ) ann ná géineas de phlandaí fionnuisce, ar a dtugtar go coitianta miléarach, féar ribíneach nó vallis. Bíonn an géineas scaipthe thar limistéar mór agus go forleathan i réigiúin trópaiceacha agus fothrópaiceacha na Áise, na hAfraice, na hEorapa, agus Mheiriceá Thuaidh.
An Leabhar Breac
Is dócha gur thiomsaigh Murchadh Riabhach Ó Cuindlis an lámhscríbhinn ag Dún Doighre in oirthear Chontae na Gaillimhe idir na blianta 1408 agus 1411.
Tighearnán Ua Ruairc
Ba rí é gan trua gan taise agus ceann de na rithe cúige ba rathúla in Éirinn, sa Dara Céad Déag.
Joe Lo Truglio
Is aisteoir Meiriceánach é Joe Lo Truglio (a rugadh ar an 2 Nollaig 1970 in Ozone Park, Queens, Nua-Eabhrac). Tá cáil bainte amach aige mar an gcarachtar Charles Boyle ar chlár teilifíse de chuid NBC, Brooklyn Nine-Nine. Bhí rólanna suntasacha aige freisin ar na drámaí grinn suímh The State agus Reno 911!. Tá sé le feiceáil in breis is 30 scannán chomh maith.
An Choill Uachtarach
Is barúntacht suite i gContae Laoise é an Choill Uachtarach.
Naomh Abbán
Naomh is ea Abbán moccu Corbmaic  (bás - 520?), a rugadh i Maigh Arnaighe i gContae Loch Garman.
Beinn a' Bhreacaidh
Is sliabh in Albain í Beinn a' Bhreacaidh, atá suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois.
Tavistock, Devon
Is baile suite i nDevon é Tavistock.
Contae Allegheny, Pennsylvania
Teangacha
De réir daonáireamh SAM 2000 is é Béarla an teanga is comónta i gcontae Allegheny agus í an phríomhtheanga do 1,131,110 (93.52%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 15,710 (1.30%) duine, bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 10,495 (0.87%) duine sa chontae. Sa bhliain chéanna bhí Gaelainn an phríomhtheanga do 234 (0.02%) duine i gcontae Allegheny.
Tóin an tSeanbhaile
Sráidbaile in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo is ea Tóin an tSeanbhaile (The Valley as Béarla). Tá sí suite ar Acaill, ar an taobh thoir den oileán. Tá Tóin an tSeanbhaile taobh le Bun an Churraigh, Dún Ibhir agus Dú Goirt. Tá scoil amháin ann, bunaithe i 1914, agus séipéal nach bhfuil in úsáid a thuilleadh.
Crónas
Ba iad Úránas agus Gáia a thuismitheoirí.
Amharclann an Olympia
Is ceoláras agus amharclann í Amharclann an Olympia i mBaile Átha Cliath, Éire suite ar Sráid an Dáma.
Ria (miotaseolaíocht)
Ba iad Séas, Poiséadón, agus Háidéas a mic. Ba iad Héire, Déiméitéir, agus Heistia a hiníonacha.
Charles Grey, 2ú Iarla Grey
Ba pholaiteoir agus Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe é Charles Grey, 2ú Iarla Grey a rugadh ar an 13 Márta 1764 – 17 Iúil 1845.
Cárn Gorm
Is sliabh in Albain í Cárn Gorm, atá suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois.
Stáisiún Londain Waterloo
Is stáisiún suite suite i mBuirg Londan Lambeth é Stáisiún Londain Waterloo.
Maltós
Is déshiúicríd é maltós (nó siúcra braiche), C12H22O11, foirmithe as dhá aonad ghlúcóis le nascáil α(1→4). Díorthaítear é trí hidrealú teoranta stáirse, aonad den pholaiméir seo.
Comhphobal Valencia
Stair
Forograíonn Reacht Féinriailiú Valencia gur Spáinnis agus Vaileinsis na teangacha oifigiúil. Cé go ndeireann Bunracht na Spáinne go bhfuil labhairt an Spáinnis riachtanach ar fud na Spáinne tugann an reacht stádas cosaint speisialta don Vaileinsis toisc go mbaineann an teanga le Talún na Valencia (llengua pròpia).
John de Lancie
Is aisteoir agus stiúrthóir Meiriceánach é John Sherwood de Lancie, Jr., a rugadh ar an 20 Márta 1948. Bhí an ról mar Q aige roinnt uaireanta i sraitheanna difriúla de chuid Star Trek. Bhí páirt aige freisin in Stargate SG-1 (2001–2002, mar Frank Simmons) agus in Breaking Bad (2009–2010, mar Donald Margolis).
Gníomhais Thuamhan
Is bunús tábhachtach é an saothar seo lá haghaidh scríbhneoireacht dlí in Éirinn.
Lenape
Stair
Le linn an 18ú haois, cuireadh an chuid ba mhó de na Lenape siar as a dtír dhúchais. Dhíbir na hOlannaigh agus na Sasanaigh iad agus d'fhear na Móháic agus na Susquehannah, grúpaí Indiacha eile, cogadh orthu (ní raibh cead ag na Lenapa airm Eorpacha a cheannach, cé gur díoladh a lán díobh don dá threibh eile seo).
LPGA
Cumann Galf na mBan is é an LPGA, bunaíodh i 1950 agus is i Daytona Beach, Florida atá ceanncheathrú an chumann. Eagríonn siad an Comortas Turas LPGA, imreoirí den chéad scoth san áireamh.
Ceadúnas Ginearálta Poiblí GNU
Is ceadúnas bogearra é an Ceadúnas Ginearálta Poiblí GNU (GNU General Public License nó GPL sa bhunleagan Béarla). Scríobh Richard Stallman an chéad leagan den GPL sa bhliain 1989 le haghaidh bogearraí éagsúla a cuireadh amach faoi scáth a thionscadal GNU.
John Dillinger
Ba (22 Meitheamh 1903 – 22 Iúil 1934) drongadóir Meiriceánach i rith an Spealadh Mór sa Stáit Aontaithe é John Herbert Dillinger.
Éire agus an Bhreatain Mhór
Is í An Ríocht Aontaithe í an tír is mó ann (ina n-áirítear na ceithre réigiún; Alba, Tuaisceart Éireann, Sasana agus an Bhreatain Bheag). Lena chois sin tá spleáchais de chuid na Corónach ann freisin (mar atá Oileán Mhanann agus Oileáin Mhuir nIocht): níl siad mar chuid den Ríocht Aontaithe cé nach bhfuil neamhspleáchas iomlán acu. Is í Poblacht na hÉireann an t-aon tír eile.
Craoltóireacht trí Ghaeilge
Tosaíodh ar chraoltóireacht trí Ghaeilge nuair a bunaíodh 2RN (stáisiún raidió Shaorstát Éireann agus réamhtheachtaí Radio Éireann) sa bhliain 1926. I dtús báire níor craoladh mórán i nGaeilge agus ní raibh raon tarchuir an stáisiúin an-leathan, ach ó na 1940í ar aghaidh tháinig méadú suntasach ar raon tarchuir agus líon craoltaí Gaeilge a bhí le cloisteáil ar an stáisiúin. Is iomaí sin clár Gaeilge a bhí dírithe ar fhoghlaimeoirí na teanga sna blianta úd, ach chomh maith leis sin rinneadh leagan Gaeilge de chláir Bhéarla a bhí á gcraoladh ag an uair chéanna. Le linn an Dara Cogadh Domhanda tháinig méadú ar líon na gcraoltaí Gaeilge ar na haerthonnta, agus ní as Éirinn amháin a tháinig sé seo; rinne na Naitsígh roinnt craoltaí i nGaeilge féachaint dea-mhéin i leith na Gearmáine a chothú i measc mhuintir na hÉireann.
Cnoc Lín
Na Scoileanna
Tá dhá bhunscoil ann. Scoil Cholmcille Naofa agus Gaelscoil Chnoc Liamhna is ainm dóibh. Is é Scoil Cholmcille Naofa an scoil a bhfuil an líon is mó daltaí inti ar fud na hÉireann. D’oscail siad na doirse i 1976 agus tar éis tríocha bliain, in 2008, fuair siad an cead pleanála le haghaidh síneadh. Ansin d’oscail siad na doirse nua in 2011.
Pádraig Ó Fiannachta
Saol
Léirigh sé spéis sa tsagartóireacht óna óige. Tar éis a thréimhse meánscolaíocht a i gColáiste Bhréanainn i gCill Airne thug sé aghaidh ar Mhaigh Nuad. Ghnóthaigh sé céim BA sa Léann Ceilteach ann.
Foilseacháin
Ba dhuine an-intleachtúil é. Is iomaí leabhar a bhí scríofa ag an Ollamh Ó Fiannachta agus is iomaí fós leabhar a raibh baint aige leo mar eagarthóir, mar chomhairleoir agus mar fhoilsitheoir.
Gnéasachas
Steiréitíopa inscne
Is éard atá i gceist le steiréitíopa inscne ná réamhthuairimí lena dtugtar go treallach saintréithe agus róil do mhná agus d’fhir arna sainmhíniú agus arna dteorannú de réir a n-inscne.
Cultúr
Tagann athrú ar an tuiscint a bhíonn ag daoine maidir le hinscne ag brath ar an gcultúr, athraíonn sé ó am go ham. An rud is dual d’fhir nó do mhná i gcultúr amháin, seans nach nglacfaí leis i gcultúr eile
An Bíobla as Gaeilge
Leagan Walsh agus Bedell
Cé gur cailleadh Bedell sula ndeachaigh an leagan seo i gcló, níor ligeadh an saothar i ndearmad. Thug Denis Sheridan agus Henry Jones don iar-Íosánach Andrew Sall é.
In Oxford a bhí cónaí ar Sall. Ach d’fhill sé ar Éirinn nuair a d’iarr Robert Boyle air cuidiú le haistriú na scrioptúr go Gaeilge. D’íoc Boyle as Tiomna Nua Uí Dhomhnaill a chur in athchló. Scríobh Sall réamhrá i mBéarla don leabhar seo a bhí bunaithe ar an mbrollach i dTiomna Nua Fraincise na Jansenach.
C. S. Lewis
Joy Gresham
Bhí Lewis ag dul anonn sna blianta cheana, nuair a tháinig Joy Davidman Gresham go Sasana le cor a chur ina chinniúint. Scríbhneoir Meiriceánach ab ea í, de phór Ghiúdach, a d'iompaigh ón gCumannachas leis an gCríostaíocht. Bhí sí dealaithe óna fear céile, agus beirt mhac aici, mar atá, David agus Douglas Gresham. Ar dtús, is é an meas a bhí ag Lewis uirthi ná gur compánach taithneamhach intleachtúil a bhí inti, agus thoiligh sé conradh saolta pósta a shíniú léi, le go bhféadfadh sí fanacht sa Ríocht Aontaithe.
Henry Kissinger
Taidhleoir agus eolaí polaitíochta Meiriceánach a rugadh ar 27 Bealtaine 1923 in Fürth na Gearmáine ab ea Henry Alfred Kissinger nó Heinz Alfred Kissinger. Faoin uachtarán Richard M. Nixon, bhí Kissinger ina Chomhairleoir um Shlándála Náisiúnta (1969–1975)) agus ina Rúnaí Stáit (1973–1977). Bronnadh Duais Nobel na Síochána air sa bhliain 1973 in éineacht le Le Duc Tho.
Brooklyn
Comharsanachtaí
Cé go bhfuil sé úsáideach comharsanachtaí Brooklyn a phlé i dtéarmaí grúpaí eitneacha, tá meascán daoine le feiceáil i ngach ceann díobh, nach mór. Scaipeadh nó laghdaíodh na seanphobail, macasamhail na nIoruach in Bay Ridge nó na Móhácach in aice an lár thrádála, nó “Downtown”. Thóg an cine gorm áit an chine ghil in áiteanna sna 1960idí agus sa chéad leath de na 1970idí (“teitheadh na ngeal” mar a deirtear leis—“white flight”). Ó na 1980idí i leith, tá daoine óga as na hollscoileanna, daoine proifisiúnta, agus lucht na n-ealaíon ag bogadh isteach sna comharsanachtaí in iarthuaisceart na buirge agus ag cur sraithe nua leis na seandreamanna de shliocht Afracach nó Eorpach. Tá slacht tagtha ar a leithéidí Brooklyn Heights agus Park Slope, má chaill siad ariamh é.
An Caimileon
Miotaseolaíocht
Ós rud é gur réaltbhuíon nua-aimseartha í an Caimileon, ní bhaineann aon mhiotaseolaíocht léi.
Droichead Octávio Frias de Oliveira
Is droichead trasna an Pinheiros, cathair São Paulo é Droichead Octávio Frias de Oliveira.
Óstaí an Rí
An Scoil Dlí
Chomh maith leis na cúrsaí thuas, bíonn cúrsaí eile ar siúl ag an Scoil d’abhcóidí agus do dhaoine eile ó am go ham.
Oilithreach
Stair
Tá oilitrighagus agus dul ar oilithreacht coitianta i go leor reiligiúin, lena n-áirítear creidimh na sean-Éigipte, na Peirse  sa tréimhse Mitris ,  [[an India| na hIndia]],, an tSín| na Síne]], agus [[an tSeapáin| na Seapáine]]. Tá an gnás Gréagach agus Rómhánach dul i gcomhairle leis na déithe tré na  n-oracal, áitiúil, mar shampla iad siúd ag Dodona nó Deilfe, sa Ghréig, atá ar eolas go forleathan. Sa Ghréig,  d ' fhéadfadh oilithreachtaí a bheith pearsanta nó stát-urraithe.
Oileáin Mhuir nIocht
deas|250px|thumb|Oileáin Mhuir nIocht Is oileáin iad Oileáin Mhuir nIocht i Muir nIocht, amach ó chósta thiar na Fraince. Eileanan a' Chaolais a thugtar orthu i nGaeilge na hAlban. Channel Islands a deirtear as Béarla, Îles d'la Manche i Normannais, Îles Anglo-Normandes nó Îles de la Manche i bhFraincis. 194 km² achar iomlán na n-oileán. 158,000 duine an daonra. Is iad Geirsí agus Geansaí na príomhoileáin.
Contae Cameron, Pennsylvania
Is contae in iarthuaisceart Pennsylvania é Cameron. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 5,085 duine i gcontae Cameron síos ó 5,974 duine sa bhliain 2000. Is í an contae leis an daonra is lú i bPennsylvania. Is é Emporium príomhbhaile an contae. Tá achar 1,030 km2 ag an contae san iomlán.
00501 (Cód ZIP)
Is éard is 00501 ann ná Cód ZIP don chathair Holtsville, Nua-Eabhrac.
Scannal Watergate
mion|clé|333x333px|[[Oifig Watergate, Washington, District of Columbia]] Thosaigh scannal Watergate sna Stáit Aontaithe ar an 17 Meitheamh 1972 nuair a gabhadh cúigear fear a raibh baint acu leis an Teach Bán agus iad i ndiaidh briseadh isteach in oifigí an Pháirtí Dhaonlathaigh. B’oifigigh shinsearacha i rialtas Richard Nixon iad na fir a bhris isteach sa seomra san óstán.
Chas feidhmeannach FBI, “Deep Throat” nó Mark Felt, a raibh blianta fada caite aige leis an FBI, le beirt iriseoirí ón Washington Post, Bob Woodward agus Carl Bernstein. Thug sé eolas dóibh.
Glasóg shráide
Is éan í an ghlasóg shráide (Motacilla alba yarrellii). Is baill d'fhine na Motacillidae iad. Is fospeiceas den ghlasóg bhán í. Gabhann an ghlasóg seo feithidí le n-ithe gar don talamh, nó bailíonn iad ar bhóithre tar éis don trácht iad a mharú. Uaireanta, cuireann sí fúithi sa chathair. Neadaíonn sí i bpoll, líneáilte le caonach, duilleoga feoite, gruaig is cleití. Bíonn suas le dhá ál aici in aghaidh na bliana.
Porthbud
Is baile suite i gCorn na Breataine é Porthbud (Béarla:Bude).
Peter Falk
Aisteoir Meiriceánach ab ea Peter Michael Falk, a rugadh ar 16 Meán Fómhair 1927 agus a fuair bás 23 Meitheamh 2011.
Time, An Iorua
Eolas ginearálta
clé|mion| Radharc ó Lyefjell i dtreo Bryne Bunaíodh paróiste "Thime" mar bhardas ar an 1 Eanáir 1838 (féach formannskapsdistrikt). Athraíodh teorainneacha an bhardais beagán faoi dhó ón am sin. Ar 1 Eanáir 1970, aistríodh limistéar beag gan daonra ó Thime go bardas Gjesdal. Ansin arís an 1 Eanáir 1989 aistríodh limistéar eile gan daonra go Gjesdal.
Kammbronn
Is baile suite i gCorn na Breataine é Kammbronn (Béarla: Camborne).
Iniatracht
alt=Fear leathnocht ag útamáil thart i bputóga bhó mairbhe, agus fear eile agus toga air ag féachaint ar an gcéad fhear|mion|Iniatrán Rómhánach i mbun fáistineachta
Kelliwik
Is baile suite i gCorn na Breataine é Kelliwik (Béarla: Callington).
Jack Bruce
Sár dhord ghiotáraí as Albain é John Symon Asher "Jack" Bruce (rugadh 14 Bealtaine 1943), cé go bhfuil cáil freisin air mar amhránaí agus seinnteoir pianó.
Kathy Sinnott
Is polaiteoir í Kathy Sinnott (29 Meán Fómhair 1950 a rugadh í). Ba Fheisire Pharlaimint na hEorpa ó Éirinn í (2004-2009). Is bean feachtais chearta daoine faoi mhíchumas í. Rugadh in Chicago, Illinois, na Stáit Aontaithe, í.
Liosta de na iomaitheoirí The X Factor (sraith 14 an RA)
Is liosta é seo de na hiomaitheoirí ar an ceathrú sraith déag The X Factor.
Ryskammel
Is baile suite i gCorn na Breataine é Ryskammel (Béarla: Camelford].
Henry Cavill
Henry William Dalgliesh Cavill ( /k æ v əl / is aisteoir Briotanach é a rugadh ar an 5 Bealtaine, 1983). Thosaigh sé a ghairm bheatha le róil sna scannáin The Count of Monte Cristo (2002) agus I Capture the Castle (2003). Ina dhiaidh bhí sé le feiceáil i róil éagsúla i roinnt sraitheanna teilifíse, ina measc Lynley Mysteries de chuid an BBC, Midsomer Murders ar ITV agus The Tudors ar Showtime. Bhí sé le feiceáil ó shin i mórán scannán Hollywood, ar nós Tristan &amp; Isolde (2006), Stardust (2007), Blood Creek (2009), agus Immortals (2011).
Na hOileáin Bhailéaracha
Stair na nOileán
Bhí scileanna troda ag muintir na háite agus throid siad uaireanta mar shaighdiúirí thuarastail do airm dhifriúla, ar fud an Meanmhara. Dá ainneoin seo bhí siad measartha ciúin agus neamhionsaitheach. Thóg na Féinícigh an ait ar dtús agus i ndiaidh titim na Cartaige, na Rómhánaigh. An chúis a thug na Rómhánaigh ná go raibh siad ag tabhairt chabhrach do na foghlaithe mara sa Mheánmhuir agus thóg Q. Caecilius Metellus an áit, (ó shin bhí Balearicus aige mar shloinne) sa bhliain 123 RC. Phlandáil sé an t-oileán is mó le 3,000 saighdiúirí na Róimhe agus Spáinneach agus bhunaigh siad na chathracha Palma and Pollentia. Bhain na hoileáin leis an gconventus de Carthago Nova (Cartagánach Nua), sa chúige Hispania Tarraconensis, faoi réimse Impireacht na Róimhe. left|thumb|200px|Mapa de las Islas Baleares
I ndiaidh titim na Róimhe, thóg na Vandalaigh na hoileáin. Buaiteoirí eile ná na Biosántaigh, Arabaigh, agus na hAragónaigh. Bhí na hAragónaigh go brúideach nuair a thóg agus phlandáil siad na hoileáin le Catalóinigh, a fuair réidh le chuid mhaith de na daoine rompu. I dtús báire rialaíodh na hoileáin ó Ríocht Mallorca ach sa bhliain 1344 stop an ríocht ag feidhmiú agus tógadh é isteach i ríocht na hAragóine, a rinne aontú le Castilla (tar éis pósadh Éilis ó Castilla le Ferdinand II ón Aragóin). Bhí Minorca faoi na Sasanaigh do formhór an 18ú haois, i gcogaidh dhifriúla thóg airm Shasana, na Fraince agus sa deireadh, na Spáinne, an áit.
Tír Eolas & Daonra
Suite i lár na Meánmhara níl aon ionadh go bhfuil aeráid na Meánmhara ag na hOileáin Bhailéaracha. The below-listed climatic data of the capital Palma are typical for the archipelago, with minor differences to other stations in Majorca, Ibiza, and Menorca. Bíonn meán 18°C ann i rith na bliana ag dul chomh hard le 30° i rith an tsamhraidh agus chomh íséal le 8° i rith an gheimhridh. De bharr an aeráid agus na tránna tagann go leor turasóirí le haghaidh laethanta saoire chuig na hoileáin go háirithe ón nGearmáin agus ón Ríocht Aontaithe.
Leigheas éigeandáil
Freagra
mion| Cur i bhfeidhm an dá uimhir theileafóin éigeandála faofa ag Aontas Idirnáisiúnta Teileachumarsáide (AIT)   [[Aontas Idirnáisiúnta Teileachumarsáide|sa domhan:  emergency telephone numbers in the world:{{legend|blue|112}}{{legend|yellow|9-1-1}}{{legend|green|112 and 9-1-1}}{{legend|black|Other number or no redirection}}]]
Leabharlann Nag Hammadi
Nochtadh
Idir an dá linn díoladh coidéacs amháin i gCaireo le margaire seandeachtaí Beilgeach. Rinneadh iarracht ar é a dhíol in Nua-Eabhrac agus i bPáras, agus cheannaigh Institiúid Carl Gustav Jung in Zürich é i 1951. Tar éis bhás Jung bhí sáraíocht ann i dtaobh úinéireacht na choidéacs, agus níor tugadh don Iarsmalann Choptach é go dtí 1975, tar éis gur foilsíodh eagrán den téacs.
Aistriúcháin
Foilsíodh aistriúchán Gearmáinise faoi choimirce Ollscoil Humboldt i mBeirlín i 2001.
An Ruán
Is baile suite i gContae an Chláir é an Ruán. I 2011 bhí cónaí ar 723 duine sa Ruán. Tá an baile gar d'Inis. Is as an Ruán í an ceoltóir cáiliúil Sharon Shannon.
An nGaelainn sa Ruán
I 2011 dúirt 346(50.8%) duine a bhfuil cónaí orthu sa Ruán go bhfuil an nGaelainn acu. Dúirt duine amháin is fichead(3.1%) go úsáideann siad an nGaelainn go laethúil lasmuigh den chóras oideachas.
Buamáil 7/7 i Londain (7 Iúil 2005)
Tharla Buamáil 7/7 i Londain ar 7 Iúil 2005. Maraíodh 52 duine sna hionsaithe nuair a phléasc ceathrar fear buamaí ar thraenacha faoi thalamh agus ar bhus in áiteanna éagsúla i lár Londain. Gortaíodh thart ar 700 eile sna hionsaithe.
Pinocchio (carachtar)
Is carachtar ficseanúil é Pinocchio a chruthaigh an scríbhneoir Iodálach Carlo Collodi le haghaidh an úrscéil Eachtraí Pinocchio (Le avventure di Pinocchio) sa bhliain 1881.
Bothán fear
Is é “gualainn ar ghualainn” mana na n-eagraíochtaí, leagan giorraithe den fhrása “Ní labhraíonn fir aghaidh ar aghaidh, labhraíonn siad ghualainn le gualainn". Glacadh leis an mana seo tar éis chomhdháil bhliantúil Chumann Astrálach na mBothán Fear in 2008. Tugtar “bothánaithe” "(“shedders” i mBéarla) ar dhaoine a bhaineann úsáid as na botháin. Ceann de na torthaí is tábhachtaí atá ag teacht as gluaiseacht na mbothán ná an mheantóireacht idirghlúine a dhéantar iontu. Tá acadóirí ag baint úsáide as na botháin mar ionad taighde chun riachtanais sláinte agus shóisialta na bhfear a fhiosrú.
Gael-Mheiriceánaigh
Na hÉireannaigh Chaitliceacha
Shocraigh cuid mhór de na daoine seo i mórchathracha na Stát Aontaithe, in áiteanna cosúil le Nua-Eabhrac, Bostún, Philadelphia, Pittsburgh, Detroit, Siceagó, St. Louis (i stát Missouri), agus San Francisco. Inniu féin, tá pobal substainteach de phór na hÉireann le fáil ina lán de na háiteanna seo. Tá níos mó Éireannaigh - nó daoine a thugann Éireannaigh orthu féin - i gCathair Nua-Eabhrac ná i mBaile Átha Cliath, inniu féin. Ba iad na cathracha seo bealach na nÉireannach isteach i sochaí na Stát Aontaithe. Mar shampla, níor éirigh go rómhaith le feachtais Arm na Stát Aontaithe Éireannaigh a earcú le haghaidh an chogaidh idir na Stát Aontaithe agus Meicsiceo, nó ina dhiaidh sin, le haghaidh Chogadh Cathartha na Stát Aontaithe, ach sna cathracha bhí cuid mhaith Éireannach a bhí sásta liostáil as a stuaim féin le héalú ón dífhostaíocht. Dhiúltaigh na hÉireannaigh don choinscríobh éigeantach, áfach, agus bhí scliúchais ann uaireanta nuair a rinneadh iarrachtaí leis na daoine a phreasáil san arm. Na scliúchais ba mhó den chineál seo, thit siad amach i Nua-Eabhrac sa bhliain 1863, nuair a d'fhéach an tUachtarán Lincoln le coinscríobh a chur i bhfeidhm.
Is dócha go raibh an Béarla ag an gcuid is mó de na hinimirceoirí Caitliceacha nuair a bhain siad amach an cladach thall, ach mar sin féin, is léir go raibh Gaeilge ag cuid mhór acu freisin. Inniu féin, tá timpeall is 25 mhíle duine ina gcónaí sna Stáit Aontaithe a bhfuil an teanga ó dhúchas acu. I Stát Nua-Eabhrac atá cónaí ar an bpobal is líonmhaire, ach is é Massachusetts an stát is mó Gaeilge ó thaobh an chéatadáin de.
Na Protastúnaigh Ultacha sna Stáit
Le déanaí, thosaigh sliocht na bProtastúnach Ultach san Oileán Úr ag cur suime i ndúchas a sinsear arís. An chuid ba mhó de na hÉireannaigh Phrotastúnacha i Meiriceá, chuaigh siad le curadóireacht mar shlí bheatha, go háirithe sna críocha a bhí in aice le tailte na mbundúchasach. Mar sin féin, d'fhan cuid mhór de na Protastúnaigh Ultacha sna cathracha móra le dul le ceird éigin.
Frith-Éireannachas
thumb|260px|Fógra saineagraithe ón New York Times (1854): "Young man wanted - No Irish need apply". Sin é an cineál fáilte a fuair na hÉireannaigh rompu faoi lár na 19ú haoise, an tréimhse ba mhó frith-Éireannachais i stair na Stát Aontaithe
Dara Cogadh Balcánach
Bhí go leor cainte ar na himeachtaí sna meáin idirnáisiúnta ag an am; 200-300 iriseoir a bhí ann. Bhí an spéis sin tuar don am a bhí le teacht agus an Chéad Chogadh Domhanda an bhliain dár gcionn.
Mary Bonaventure Browne
Rinneadh tagairt i 1732 do shaothar mór stairiúil ceathairfhillte a scríobh sí i nGaeilge agus a bhí caomhnaithe in El Cavallero de Graciam, mainistir i Maidrid. Tá an saothar sin caillte anois.
Le léamh
Helena Bean Thomáis Uí Choncheanainn (1929). The Poor Clares in Ireland A.D. 1629 - A.D. 1929.
Dima Bilan
Ag seasamh don Rúis san Eoraifís i 2006
Ar an 15ú Samhain, fuair Bilan gradam agus chan sé ag Gradaim an Cheoil Domhanda. Bhí a thaispeántas craolú ar Bhealach 4 sa Ríocht Aontaithe agus 130 tír eile, na Stáit Aontaithe san áireamh.
Stéisean Pheairt
Is stáisiún suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é Stéisean Pheairt.
Cnoc an Doire, Port Láirge
Is baile beag suite i gContae Phort Láirge é Cnoc an Doire. Tá dhá bhaile fearainn ann, Cnoc an Doire Íochtarach agus Cnoc an Doire Uachtarach.
Ceann Léime
Is ceann tíre suite i gContae an Chláir é Ceann Léime.
Ad exstirpanda
De bharr an fhorógra seo cuireadh eiricigh ar chomhchéim le dúnmharfóirí agus coirpigh eile.
Ararút
mion|Maranta arundinacea, foinse amháin ararúit Saghas stáirse a fhaightear ó fhréamhacha tiúbracha cuid mhaith plandaí is ea ararút. An ceann is tábhachtaí is ea an t-ararút iarindiach, planda ilbhliantúil ríosómach a fhásann 2 m ar airde, dúchasach do Mheiriceá Theas, na duilleoga le bunanna truailleacha, na seipil is na peitil i dtríonna. Saothraítear sna trópaicí sa Domhan Úr é in áit an stáirse inite. Faightear an t-ararút oirindiach ó phlanda atá gaolmhar le sinséar, ararút Queensland, ó shaghas canna, agus ararút Portland, nach bhfuil inite is a d'úsáidtí roimhe seo i níochán éadaí, ón gcluas chaoin.
Arastarcas as Samas
Réalteolaí as Cathair Alastair ab ea Arastarcas as Samas (c 215-145 RC). Chruthaigh sé go raibh an Ghrian i bhfad níos faide amach ón Domhan ná an Ghealach. Thairg sé freisin go raibh an Ghrian i lár chóras na bpláinéad.
Flórián Albert
Scóráíl sé ceithre chúl ag an Corn FIFA an Domhain 1962.
Sléacht Sharpeville
Iarmhairtí
Chuir an lámhach uafás ar na Meáin Idirnáisiúnta ag an am.
Gianni Rivera
Iar-imreoir sacair agus polaiteoir Iodálach is é Luigi "Gigi" Riva. Rugadh ar an 18 Lúnasa 1943 in Alessandria, An Iodáil, é.
Scóráíl sé trí chúl ag an Corn FIFA an Domhain 1970 agus cúl amháin ag an Corn FIFA an Domhain 1974.
Gallach i mbéal báis
Is éard is An Gallach i mbéal báis ann ná cóip ársa Rómhánach déanta as marmar, de dhealbh Heilléanaíoch atá caillte anois, gur síleadh go raibh forgníomhaithe i gcré-umha, a bhí coimisiúnaithe am éigin idir 230 agus 220 RC ag Attalus I na Péargamoine (Sean-Ghréigis: Πέργαμον nó Πέργαμος), i gcuimhne ar an bhua a bhain sé amach ar na Galátaigh san Áise Bheag. Tá ainm an dealbhóra bhunaidh anaithnid, ach tá tuairim ann gurb é Epigonus dealbhóir cúirte le linn réimis Attalus I, a bhí freagrach as.
CLG Naomh Uinseann
Cumann CLG atá lonnaithe in Marino i dtuaisceart Bhaile Átha Cliath is ea CLG Naomh Uinseann (Béarla: St Vincents GAA), a bunaíodh thiar sa bhliain 1931. Tá Craobh Átha Cliath buaite ag peileadóirí an chumainn níos mó uair ná aon chlub eile.
Fabio Capello
Scóráíl sé cúl amháin ag an Corn FIFA an Domhain 1974.
Contae Fulton, Pennsylvania
Is contae in iarthar bPennsylvania é Fulton. I 2010 bhí cónaí ar 14,845 duine i gcontae Fulton suas ó 14,261 duine sa bhliain 2000. Is é McConnellsburg príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,130 km2 san iomlán(talamh+uisce).
Contae Greene, Pennsylvania
Is contae i iar dheisceart bPennsylvania é Greene. I 2010 bhí cónaí ar 38,686 duine i gcontae Greene suas ó 40,672 duine sa bhliain 2000. Is é Waynesburg príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,500 km2 san iomlán(uisce+talamh).
00688 (Cód ZIP)
Is éard is 00688 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Arecibo, Pórtó Ríce.
Contae Huntingdon, Pennsylvania
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 ba í Béarla an teanga is comónta i gcontae Huntingdon agus í an phríomhtheanga do 41,760(97.22%)duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 640(1.49%) duine, bhí Fraincis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 175(0.41%) duine sa chontae. Bhí Gaelainn an príomhtheanga do ceathrar i gcontae Huntingdon da bhliain chéanna(2000).
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• Alternative hip hop
• Boom bap
• Christian hip hop
• Contemporary R&B
• Experimental hip hop
Iverni
Érainn: Clanna Dedad
Rianaíonn ginealaigh na nGael fuil na nÉarann as beirt shinsear éagsúil, Ailill Éarann agus Íar mac Dedad — leagan eile is ea Iar den fhréamh atá sna hainmneacha Iverni agus Érainn. I measc mhuintir seanscéalach Ailealla, tá Cland Dedad (Deda mac Sin), dream na Mumhan sa Rúraíocht faoi cheannas Chú Raoi mhic Dháire mhic Dedad, agus Ard-Rí seanscéalach na hÉireann, Conaire Mór, garmhac Iair agus sinsear Síl Conairi. Is amhlaidh go bhfuil an chlann stairiúil Uí Mhic Iair agus na MAQI IARI le feiceáil ar na hinscríbhinní Oghaim.
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• * Rap metal
• Turntablism
Ionsaí an Earraigh, 1918
Iarmhairtí
Cor i gciniúint an Chogaidh ba ea é.
00667 (Cód ZIP)
Is éard is 00667 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Lajas, Pórtó Ríce.
Bogotá
Stair
D'ainmnigh an Conquistador Gonzalo Jiménez de Quesada Bogotá mar phríomhchathair Ríocht Nua Granada ar an 6ú Lúnasa 1538 i ndiaidh turas fada trí na hAindéis. clé|mion|Bogotá International Center.
Tíreolaíocht
Tá Bogotá ar an tríú príomhchathair is airde i nDeisceart Mheiriceá (i ndiaidh Quitoagus La Paz), agus í suite 2,625 méadar os cionn leibhéal na maratros. clé|mion|La Candelaria, Bogotá Tá sí suite i lár na Colóime, i réigiúin darbh ainm sabhána Bogotá, mar chuid den altiplano cundiboyacense, suite in Oirthir sliabhraon na hAindéis.
Tehran
Is í Tehran príomhchathair na Iaráine. Tá daonra timpeall 8.3 milliún ann i 2008 agus níos mó ná 14 milliún sa cheantar cathrach. Is é Tehran an chathair is mó san Iaráin agus sa Meán-Oirthear freisin.
An Chíle
Tá an Chíle ar cheann de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha. Carina, a chiallaíonn "cíle", an t-ainm Laidine a thugtar uirthi.
Michel Platini
Imreoir
Reáchtáladh Craobh na hEorpa sa Fhrainc sa bhliain agus ba é Platini lóchrann na bhFrancach. D’aimsigh Platini naoi gcúl le linn chomórtas na bliana sin.
Micheál Ó Cuaig
File agus amhránaí Éireannach é Micheál Ó Cuaig. In Aill na Brún, Cill Chiaráin, Conamara, a rugadh é sa bhliain 1950. Bhain sé clú amach mar fhile lena chéad chnuasach, Uchtóga, i 1985, agus d'fhoilsigh sé an dara cnuasach filíochta ó shin, Clocha Reatha. Tá clú nach beag air mar amhránaí sean-nóis freisin, agus eisean atá i mbun Chomóradh Joe Éinniú, féile sean-nóis a reachtáiltear i gCarna gach bliain.
Michel Platini
Imreoir
Sa chluiche Liverpool v Juventus, Corn na hEorpa 1985, d’aimsigh Michel Platini cic éirice do Juventus chun an cluiche a bhuachan do na hIodálaigh, agus maraíodh 39 duine sa phlódú a tharla sa staid.
Cathair Chomáin
Is lios suite i gContae an Chláir í Cathair Chomáin.
Na hOileáin Chanáracha
Is oileánra iad na hOileáin Chanáracha (Spáinnis Islas Canarias) (28° 06'N, 15° 24'W) i Ríocht na Spáinne. Seacht n-oileán bholcánacha atá ann agus iad suite san Aigéan Atlantach ar an taobh thiar thuaidh de mhór-roinn na Afraice (gar do Mharacó agus don Sahára Thiar). Is comhphobal féinrialaithe de chuid na Spáinne iad na hOileáin.
Dhá bhua
thumb|upright|left|Léarscáileanna de na hOileáin Chanáracha a rinne [[William Dampier sa bhliain 1699.]] D'ionsaigh na hOllannaigh Las Palmas le cabhlach ceithre long is seachtó agus dhá mhíle dhéag fear sa bhliain 1599 le linn Chogadh Neamhspleáchais na hOllainne. Ghabh siad daingean na cathrach agus theip orthu an chathair féin a ghabháil. D'imshuigh siad Las Palmas agus chreach siad na hoileáin, ach d'éirigh siad as an léigear faoi dheireadh.
Óiréal órga
Is éan é an t-óiréal órga. Is baill d'fhine na Anatidae iad.
Contae Lackawanna, Pennsylvania
Is contae in oirthuaisceart Pennsylvania é Lackawanna. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 214,437 duine i gcontae Lackawanna, suas ó 213,295 duine sa bhliain 2000. Tá an contae 1,200 km2 san iomlán (talamh+uisce). Is é Scranton príomhbhaile an chontae. Tá an contae ainmnithe tar éis an abhainn Lackawanna. Is í an contae is óige i bPennsylvania.
Lagos
Is í Lagos an chathair is mó sa Nigéir. Ba phríomhchathair na tíre í go dtí 1991 nuair a fógraíodh Abuja mar phríomhchathair na Nigéire.
Trasna na dTonnta
Liricí
Geal é mo chroí agus geal í an ghrian
Larry Bird
Is iarimreoir, iar-thraenálaí agus bainisteoir cispheile Meiriceánach é Larry Joe Bird. Rugadh é in West Baden Springs, Indiana ar an 7 Nollaig 1956. Bhain sé clú amach dó féin ag imirt leis na Boston Celtics. I ndiaidh éirí as an imirt dó d'éirigh sé gníomhach leis na Indiana Pacers de chuid an NBA, agus tá sé ina uachtarán ar na Pacers faoi láthair.
William Ganly
Cainteoir dúcháis Gaeilge ó Inis Móir ba ea an tAthair William Ganly (1855 – 20 Feabhra 1926). D’oibrigh sé mar shagart i Melbourne na hAstráile agus bhí sé páirteach i ngluaiseacht na Gaeilge ann. D’fhreastail sé ar chainteoirí Gaeilge na Nua-Shéalainne freisin. Ba é uncail agus athair baiste an scríbhneora Liam Ó Flaithearta é.
Ard-dílseacht
deas|200px|thumb|Ard-dílseacht Cur síos ar a ghrinne a atáirgeann córas taifeadta nó atáirgthe an comhartha a taifeadadh leis ar dtús. Mar shampla, i dtaifead ceoil le téipthaifeadán, cruthaítear comhartha leictreonach ón gceolfhuaim le micreafón, le gach minicíocht sa cheol, 20 Hz-20 kHz, raon na fuaime inchloiste, athraithe chuig comhartha leictreonach ar an minicíocht chéanna le haimplitiúid atá díreach i gcomhréir le hamplitiúid na minicíochta céanna sa cheol. Aimplítear an comhartha seo. Taifeadtar an comhartha i bhfoirm athruithe ar staid mhaighnéadaithe ábhair mhaighnéadaigh ar an téip. Nuair a athchastar an téip, cruthaítear comhartha leictreonach, aimplítear é, agus athraítear ina fhuaim é le callaire. Ag gach céim de na próisis seo, is féidir go mbeidh roinnt neamhghrinnis ann. Airítear an neamhghrinneas iomlán in aonad ar a dtugtar díchumadh harmónach iomlán. Nuair a bhíonn luach íseal ag an airí seo i gcóras ar bith, is córas ard-dílseachta é.
Creagán Eoghain
mion|clé|Cromleac macasamhail sa pháirc Creagán Eoghain Is músaem suite i gContae an Chláir é Creagán Eoghain.
00682 (Cód ZIP)
Is éard is 00682 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Mayagüez, Pórtó Ríce.
OpenOffice.org
Is féidir an OpenOffice a úsáid in aisce.
Lá Idirnáisiúnta na mBan
mion|clé|Lá Idirnáisiúnta na mBan sa Ghearmáin (an DDR) sa bhliain 1955 clé|mion|Dearcadh i leith na mban sa bhliain 1947 san [[APSS]] Thosaigh na Náisiúin Aontaithe ag ceiliúradh Lá Idirnáisiúnta na mBan sa bhliain 1977. Is lá é seo chun béim a chur ar na rudaí atá bainte amach ag mná an domhain. Bíonn béim ar leith go hiondúil ar chearta na mban agus ar an gcomhionnanas.