cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Boris Johnson
Iriseoir
B’eagarthóir cúnta é ó 1994 go 1999 sular éirigh leis cúraim an Eagarthóra a bhaint amach in The Spectator ó 1999 go 2005.
2022
I mí an Mheithimh 2022, tharla vóta mímhuiníne do Johnson. An phríomhchúis do mhíshástacht leis i measc na bhFeisirí agus an phobail ná briseadh na rialacha Covid-19 nuair a tharla cóisirí in 10 Downing Street i rith na dianghlasála.
Ar 7 Iúil 2022. dúirt Johnson go raibh sé ag éirigh as mar Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe (d'fhan sé ann mar Phríomh-Aire sealadach go dtí 6 Meán Fómhair). clé|mion|2019, Feachtas 'Led by Donkeys'
Grianghaoth
Is í an ghrianghaoth is cúis leis na stoirmeacha leictreamaighnéadacha freisin. Is féidir leis na stoirmeacha seo cur isteach ar chóras aistriú na cumhachta leictrí go tromchúiseach.
Cruthaítear na saighneáin agus na stoirmeacha leictreamaighnéadacha thuas i maighnéadaisféar an Domhain. Is follasach go mbíonn an ghrianghaoth ag idirghníomhú le réimsí maighnéadacha na bpláinéad eile fosta. Síntear maighnéadaisféar Iúpatair chomh fada faoi bhrú na grianghaoithe agus go sroicheann sé fithis Shatairn féin. Deirtear go bhfuil maighnéadeireaball ag Iúpatar.
Bíonn imthoscaí an spáis áitiúil timpeall an Domhain an-athraitheach, agus an dóigh a mbíonn an ghrianghaoth agus an réimse maighnéadach ag imirt tionchair ar a chéile. Is féidir na síorathruithe a chur i gcomparáid le hathruithe na haimsire thíos ar dhroim an domhain, agus mar sin, is minic a thagraíonn na saineolaithe don spásaimsir.
Trádáil sclábhaithe an Atlantaigh
Ba iad na Portaingéalaigh, sa 16ú haois, an chéad duine a ghlac páirt i dtrádáil sclábhaithe an Atlantaigh. Sa bhliain 1526, chríochnaigh siad an chéad aistear sclábhaithe trasatlantach chun na Brasaíle, agus lean Eorpaigh eile go luath. Mheas úinéirí loinge na sclábhaithe mar lasta le hiompar go Meiriceá chomh tapa agus chomh saor agus ab fhéidir, go ndíolfaí iad chun obair ar phlandálacha caife, tobac, cócó, siúcra, agus cadáis, mianaigh óir agus airgid, páirceanna ríse, an tionscal na tógála, ag gearradh adhmaid do longa, mar shaothar oilte, agus mar sheirbhísigh intíre. Rangaíodh na chéad Afracacha a fuadaíodh chuig na coilíneachtaí Sasanacha mar sheirbhísigh faoi dhíon, agus seasamh dlíthiúil cosúil leo mar oibrithe conradh-bhunaithe ag teacht ón mBreatain ó Éirinn. Faoi lár an 17ú haois, áfach, bhí an sclábhaíocht cruaite mar chaste ciníoch, agus sclábhaithe Afracacha agus a sliocht sa todhchaí ina maoin dá n-úinéirí go dlíthiúil, toisc gur sclábhaithe iad leanaí a rugadh do mháithreacha sclábhaithe freisin (partus sequitur ventrem). Mar mhaoin, measadh gur earraí nó aonaid saothair iad na daoine, agus díoladh iad ag margaí le hearraí agus seirbhísí eile.
Top Gear
Is é an stiúrthóir ná Brien Klein.
Dlí Amagat
Tuarann Dlí Amagat agus Dlí Dalton araon airíonna na ngás meascaithe. Tá a gcuid fáisnéisí mar an gcéanna do na gásánna idéalacha. Mar sin féin, le haghaidh na bhfíor-ghás (neamh-idéalach), tá difríochtaí sna torthaí </ ref> Glacann [Dlí Dalton]  faoi Bhrúnna Codánacha go bhfuil na gáis sa mheascán neamh-idirghníomhaíocht (le chéile) agus cuireann gach gás, go neamhspleách, a bhrú féin i bhfeidhm, agus suimithe le chéile faightear an brú iomlán. Glacann Dlí Amagat go bhfuil toirteanna na ngás comhpháirteach (arís ag an teocht agus an brú céanna) breiseánach; Bíonn idirghníomhaíochtaí na ngás éagsúil mar na gcéanna le meán idirghníomhaíochtaí na gcomhpháirteanna.
Suth
clé|250px|thumb|Suth Orgánach beo, planda nó ainmhí, i mbun a fhorbartha is ea an suth. Suth an phlanda - is istigh i gclúdach síl an phlanda a bhíonn sé ag forbairt. Chomh fada le forbairt an duine de, is i mbroinn na máthar a iompraítear an suth. Siogót a thugtar ar an suth nuair a choimprítear é. Forbraíonn sé leis go dtí deireadh an dara mí. Féatas a thugtar as sin amach air go dtí go mbeirtear é.
Forggus mac Muirchertaig
Ard-Rí na hÉireann de réir na coda is mó de ríliostaí ba ea Forgas mac Muircheartaigh (Forggus mac Muirchertaig (bás c. 566), aitheanta fosta mar Forgas mac Mhic Earca.
Muircheartach mac Muireadaigh (ar a glaodh fosta Mac Erca) ba ea a athair. Domhnall Ilchealgach, with whom he is said to have ruled jointly, ba ea a dheartháir. Tháinig Diarmaid mac Cearbhaill i gcomharbacht air.
Tuairiscítear a bhás sa Vita Columbae le hAdhamhnán.
The Stone Roses
Luaitear an t-albam "The Stone Roses" go minic nuair a phléitear na ceirníní is fearr riamh. Feictear orthu inniu mar cheannródaithe, os rud é go raibh siad ar cheann de na racghrúpaí neamhspleácha (nó "indie", mar a tugtar air as Béarla) ba mhó a tháinig as an gcathair siúd ag deireadh na hochtóidí agus tús na nóchaidí.
ECHO (An Coimisiún Eorpach)
In 2013 chuir an tAontas Eorpach (AE) €1.35 billiún ar fáil le haghaidh fóirithint éigeandála trí ECHO. Ba é an AE an dara bronntóir cabhrach daonnúla ba mhó gach bliain ó 2000 (tá sonraí go dtí 2012 ar fáil). I dteannta a Bhallstát, is é an bronntóir is mó cabhrach daonnúla ar domhan é agus chuir sé breis agus 50% den chabhair dhaonnúil iomlán ar fáil in 2009. Déanann tionscadail a fhaigheann maoiniú ó ECHO difríocht do bhreis agus 120 milliún duine in 90 tír gach bliain.
William Thomson
Ba fisiceoir matamaiticiúil agus innealtóir Éireannach é William Thomson, nó an Tiarna Chaolbheinn, an 1ú Barún Kelvin, OM, GCVO, PC, PRS, FRSE, (26 Meitheamh 1824 – 17 Nollaig 1907) a saolaíodh i mBéal Feirste.
ECHO (An Coimisiún Eorpach)
Stair
Bhunaigh an Dara Coimisiún Delors Oifig an Chomhphobail Eorpaigh um Chabhair Dhaonnúil (ECHO) i 1992. Tar éis don Chomhphobal Eorpach a bheith scortha in 2009, tosaíodh ar roinn Cabhair Dhaonnúil an Choimisiúin Eorpaigh nó an Aontais Eorpaigh a thabhairt ar an oifig, ach coimeádtar an giorrúchán ECHO a bhíodh air.
Rud eile a bunaíodh le Meicníocht um Chosaint Shibhialta an AE ab ea oscailt an Ionaid nua um Chomhordú Práinnfhreagairtí (ERCC), 'mol' cosanta sibhialta chun monatóireacht a dhéanamh ar thubaistí agus chun cur leis an ullmhacht agus leis an athléimneacht i dtíortha a bhuailtear le tubaistí go minic. Baineadh an úsáid ba dheireanaí as an meicníocht um Chosaint Shibhialta le linn tuilte sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin agus sa tSeirbia.
William Thomson
Scála teochta Kelvin
Bhronnadh an gradam Barún air as ucht a mhórghníomhartha. clé|mion|189x189px|Popular Science Monthly, Iml 10, 1876 Tá "Kelvin" díorthaithe ó ainm na habhann an abhainn Kelvin, a tharshreabhann Ollscoil Glascú na hAlban.
ECHO (An Coimisiún Eorpach)
Sainordú agus Prionsabail
Is éard is neodracht ann nach ceadmhach do dhaoine a chuireann cabhair dhaonnúil ar fáil taobhú le haon taobh i gcoimhlint faoi airm ná in aon choimhlint eile.
In 2012 rinne ECHO an chéad athmheas ar an gComhdhearcadh ó bunaíodh é, agus léiríodh an gá atá le comhpháirtíochtaí níos láidre a fhorbairt trí chomhpháirtithe a roghnú ar bhonn cáilíochta agus a chinntiú go gcuirtear feabhas ar an gcuntasacht i leith saoránach agus geallsealbhóirí.
Reachtaíocht
Go dtí sin, bhí cabhair dhaonnúil bunaithe, de réir réamhshocraithe, ar Airteagal 179 de Chonradh an AE (beartas forbraíochta). Bhí sé mar chuid de phunann an Choimisinéara um Fhorbairt go dtí sin, post a bhí ag Louis Michel ar dtús agus ag Karel de Gucht ina dhiaidh sin le linn Choimisiún Barroso I. Le Conradh Liospóin, tugadh isteach an chabhair dhaonnúil mar bheartas ann féin i gConradh an AE den chéad uair.
Saorálaithe Cabrach an AE
Vótáil Parlaimint na hEorpa (EP) ar son an tionscnaimh i bhFeabhra 2014. I measc na bpost do shaorálaithe tá imlonnú in oibríochtaí daonnúla a mhaoiníonn an AE ar fud an domhain, dul i mbun oibre in eagraíochtaí daonnúla san AE, nó cuidiú le hoibríochtaí mar obair ar líne ón mbaile.
Straitéis
In 2013, bheartaigh ECHO a chabhair dhaonnúil a dhíriú in 90 tír, nach mór. Ba iad na cúig oibríocht dhaonnúla ba mhó a aithníodh: réigiún Saiheil in Iarthar na hAfraice, lena n-áirítear freagairtí breise ar an gcoimhlint i Mailí (€82 milliún), an tSúdáin agus Deisceart na Súdáine (€80 milliún), Poblacht Dhaonlathach an Chongó (€54 milliún),an Phacastáin (€42 milliún) agus an tSomáil (€40 milliún). Lena chois sin, cuirtear 40% de chabhair dhaonnúil ECHO i leataobh le caitheamh san Afraic fho-Shahára.
Tuairim an phobail
Nochtadh i suirbhé speisialta Eorabharaiméadair, a seoladh in 2012, go bhfuil braistint láidir dlúthpháirtíochta ag saoránaigh Eorpacha i leith íospartach de bharr coimhlintí agus tubaistí nádúrtha lasmuigh dá dteorainneacha féin, agus gur mheas naonúr as gach deichniúr saoránach "gur den tábhacht é go maoineodh an AE cabhair dhaonnúil lasmuigh dá theorainneacha féin" agus go gcreideann ochtar as gach deichniúr "go mbíonn bearta cosanta sibhialta a chomhordaítear ar leibhéal an AE níos éifeachtaí ná bearta tíortha aonair".
Tóracs
thumb|Tóracs an duine, idir na línte ceirbhea-tóracsach agus tóracsa-abdómach. Is cuid d'anatamaíocht an duine agus ainmhithe éagsúla eile é an tóracs (Sean-Ghréigis: θώραξ. Laidin:  thorax), ar a dtugtar freisin an cliabhrach, an t-ucht agus an brollach.
Mainistir na Cathrach
Foirgnimh
Tá clabhstra ann agus foirgnimh tí. Tá comharthaí saoir le feiceáil.
Robert Fisk
Fisk in Éirinn
Scríobh Fisk leabhar dar teideal In Time of War: Ireland, Ulster and the Price of Neutrality, 1939-1945 fán Éigeandáil ó dheas le linn an dara Cogadh Domhanda. Mar sin, bhí seantaithí aige ar Éirinn ón seal sin sa choláiste agus, ar ndóigh, bhí sé ina thuairisceoir don Times sna Sé Chontae ó 1972-1975.
Pépin Gearr
Ba é Pépin III, nó Pépin Gearr (Pippinus Brevis Pépin le bref) Méara an Pháláis agus Diúc na bhFranc ón bhliain 741, agus Rí na bhFranc ó 751 go 768. Ba é Pépin athair Shéarlais Mhóir agus mac Shéarlais Mhartel.
Beyoncé Knowles
Phós sí amhránaí eile, Jay-Z, i 2008. Tá iníon (Blue Ivy) agus cúpla (Rumi agus Sir) acu.
Contae Aroostook, Maine
Stair
Bunaíodh Contae Aroostook ar 1 Bealtaine 1839. D'eascair ainm an chontae ón bhfocal teanga na Meiriceánach Dúchasach a bhfuil ciall abhainn álainn.
Tíreolaíocht
Tá an Tearmann Dúlra Náisiúnta Aroostock (Béarla: Aroostock National Wildlife Refuge) sa chontae seo.
Pádraig Daeid
B'fhile Éireannach é Pádraig Daeid. An Táilliúr Gorm an leasainm a thugtaí air. Bhí cónaí air in Inis Bigil, idir oirthuaisceart Acla agus cósta Chontae Mhaigh Eo. Sa bhliain 2008 rinne Piaras Ó Raghallaigh clár teilifíse faoi Phádraig Daeid agus Inis Bigil, An Táilliúr Gorm.
Paul Krugman
Is eacnamaí as na Stáit Aontaithe é Paul Robin Krugman. Rugadh ar an Oileán Fada, Nua-Eabhrac, é ar 28 Feabhra, 1953. Tá sé ina ollamh in Ollscoil Princeton agus scríobhann sé sa nuachtán The New York Times freisin.
Brandub mac Echach
Rí Uí Chinnsealaigh agus rí na Laigean ba ea Brandubh mac Eachach (Meán-Ghaeilge Brandub mac Echach) (bás 605). Eacha mac Muireadaigh, iar-rí, ba ea a athair. Ba bhaill iad den ghéag darbh ainm Uí Fheilimí, de shliocht Fheilimí mhic Éanna Cinnsealaigh. Rinneadh ríthe Uí Chinnsealaigh dá mhac Aonghas, garmhac Muireadach agus fionnó Eacha, uile.
Mainistir na Croise Naofa
Thug Aodh Rua Ó Domhaill cuairt ar Mhainistir na Croise Naofa ar an 30 Samhain 1601 roimh dó dul chun an chogaidh arís in éadan fhórsaí na Banríona.
Harold Wilson
Polaiteoir Briotanach ab ea Arthur Harold Wilson, (11 Márta 1916-24 Bealtaine 1995), a rugadh Wilson i Huddersfield, do James Herbert Wilson agus Ethel Wilson. Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe ba ea é idir 1964 agus 1970, agus arís idir 1974 agus 1976. Bhí sé ina cheannaire ar Pháirtí an Lucht Oibre idir 1963 agus 1976.
Gearóid Mac Eoin
BÁC agus Gaillimh
Sa bhliain 1966 ceapadh Mac Eoin ina Ollamh le Sean- agus Meán-Ghaeilge agus le Teangeolaíocht Cheilteach i gColáiste na hOllscoile, Gaillimh, áit ar chaith sé an chuid eile dá shaol oibre. Toghadh é ina Dheánach ar Dháimh an Léinn Cheiltigh cúpla uair. Toghadh é mar bhall de Acadamh Ríoga na hÉireann sa bhliain 1975. Agus é ina Uachtarán ar Chomhar na Múinteoirí Gaeilge d'eagraigh sé comhdhála agus scoileanna samhraidh don Chomhar. I measc na gcomhdhála a d'eagraigh Mac Eoin i Roinn na Sean-agus na Meán-Ghaeilge bhí Comhdháil Idirnáisiúnta an Léinn Cheiltigh (1979), Comhdháil ar Mhionteangacha, Comhdháil ar Stair na Teangeolaíochta, agus Comhdháil ar Leathnú Teangacha thar an Muir Mhór. Bhí sé páirteach i nGluaiseacht Chearta Sibhialta na Gaeltachta agus i gComhchoiste Ghaeltacht Chonamara sna seachtóidí.
Muileann na hUamhan
Is baile suite i gContae Thiobraid Árann é Muileann na hUamhan.
2018 Australian Open
Ba chomórtas Grand Slam é 2018 Australian Open a imríodh ag Melbourne Park. Thosaigh an príomhchomórtas ar 15 Eanáir 2018 agus chríochnaigh sé ar 28 Eanáir 2018.
Ejnar Hertzsprung
Duaiseanna
clé|mion|228x228px|Léaráid Hertzsprung-Russell
George Sand
Rugadh Sand i bPáras. I dteannta an caidreamh a rinne sí le fir chlúiteacha an lae, chothaigh sí scannal ag caitheamh éadaí fir agus tobaca. Fuair sí bás in Nohant-Vic sa Fhrainc.
Leslie Stewart
Dornálaí as Oileán na Tríonóide agus Tobága, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, is ea Leslie Stewart, a rugadh ar an 21 Márta 1961 i Laventille, Oileán na Tríonóide agus Tobága.
Saddam Hussein
Cogadh na hIaráice
Ar an 19 Márta 2003 chuir an chomhghuaillíocht tús leis an gcogadh in aghaidh Saddam Hussein.
Rinne comhghuaillíocht ina raibh Stáit Aontaithe Mheiriceá sa diallait air ionradh ar an Iaráic chun Saddam a ruaigeadh as oifig. Bhí Uachtarán na Stáit Aontaithe George W. Bush agus Príomhaire na Breataine Tony Blair ag cur ina leith le fada an lae ach go mí-chruinn, go raibh airm ollscriosta ina seilbh aige, gan trácht ar nascanna le h-al-Qaeda
Shemar Moore
Scannáin
mion|Moore i [[Cannes, 2012.]]
Ficheall
Cur síos ar an gcluiche
Ainmnítear gach aon chearnóg de réir litir a treasa agus uimhir a ranga. Mar shampla, ag tús an chluiche, seasann an bhanríon bhán ar chearnóg d1, agus seasann an bhanríon dhubh ar chearnóg d8.
Rialacha na Fichille
Forordaíonn rialacha na fichille na cineálacha gluaiseachta is féidir le himreoir a dhéanamh le gach cineál fear fichille. Gluaiseann gach cineál ball ar bhealach difriúil. Le linn an chluiche, glacann siad sealaíocht ar a chéile ag bogadh baill.
Glúón
Lucht datha agus forshuíomh
I meicnic chandamach is féidir staideanna cáithníní a chur le chéile de réir phrionsabal an fhorshuímh: sin é le rá, is féidir leo a bheith i “staid chomhcheangailte” agus, dá dtomhaisfí roinnt áirithe, d’fhéadfadh a lán torthaí a bheith air sin. Mar shampla, tógaimis glúón a dtugtar cuntas ar a dhath mar seo:
Staideanna singléadacha datha
Is iondúil go ndeirtear gur cáithníní gan dath iad na cáithníní cobhsaí a dhéanann idirghníomhú láidir, leithéidí an phrótóin agus an neodróin (i.e. hadróin), ach b’fhearr a rá go bhfuil siad i “staid shingléadach datha” atá cosúil le staid shingléadach “ghuairneach”. Is féidir le staideanna dá leithéid dul i bhfeidhm ar shingléid datha eile, ach ní thig leo gabháil le staideanna datha eile; ní idirghníomhaíonn glúóin le chéile thar achar fada, rud a thaispeánann nach bhfuil glúóin le fáil sa staid shingléadach.
George J. Mitchell
Taidhleoireacht
Ní ba dhéanaí, bhí sé ina Thoscaire Speisialta de SAM don Mheánoirthear (2009-11). Ach níor éirigh leis chomh maith is a d'éirigh leis i dTuaisceart Éireann.
Óscar Acosta
Taidhleoireachta
Le linn dó bheith i gceannas ar an Academia Hondureña de la Lengua, athchóiríodh ceanncheathrú nua tar éis dhíothú na ceanncheathrúnna stairiúla ag spéirling Mitch, agus forbraíodh an togra Diccionario de las Lenguas de Honduras y el Diccionario de Hondureñismos, agus rudaí eile.
Teoiric choibhneasachta Einstein
Teoiric speisialta na coibhneasachta
1) Is ionann dlíthe na fisice do na breathnóirí uile atá i ngluaisne chothrom i gcoibhneas a chéile.
Teoiric ghinearálta na coibhneasachta
Seo iad torthaí na coibhneasachta ginearálta:
Gordon Wallace MacLennan
Tá aithne air go háirithe mar gheall ar dhá leabhar a d'fhoilsigh sé, Gàidhlig Uibhist a Deas agus Seanchas Annie Bhán, seanchaí as Dún na nGall in Éirinn, agus ba é a chuir Proceedings of the First North American Congress of Celtic Studies in eagar freisin.
Ivan IV Vasilyevich
Saol
Bhí súil ag Ivan go dtabharfadh Stroganov an áit chun míntíreachais agus go dtógfadh sé poill mhianaigh ansin le salann a bhaint as an talamh. D'fhruiligh Stroganov arm príobháideach lena chuid tailte a chosaint agus chuir sé cath ar na Tataraigh agus na bundúchasaigh eile a raibh a chuid tailte ag críochantacht lena gcríocha.
Ghabh an Rúis píosa maith d'Oirthear na hEastóine sa bhliain 1558, agus chuaigh an chuid eile de na tíortha Baltacha i dtuilleamaí na gcomharsan eile le cosaint agus díonadh a fháil ar an Rúis. Mar sin a fuair an tSualainn, an Danmhairg agus ríocht dhúbailte na Polainne is na Liotuáine an chéad fhód san Eastóin agus an Laitvia.
Níorbh iad a chuid cogaí leis na tíortha coimhthíocha a thabhaigh a leasainm d'Ivan Uafásach, ach an cogadh a chuir sé ar mhuintir a thíre féin taobh istigh de stát Mhoscó. B'iad na huaisle - na Boigheáraigh - ba mhó a bhí thíos le polasaithe Ivan, nó ní raibh aon mhuinín aige astu siúd. Chuir Ivan le chéile cineál rúnseirbhís phearsanta dá chuid féin, na hOprichniki, le cumhacht na mBoigheárach a chloí. B'ionann sin agus géarleanúint mhíthocaireach ina bhfuair na sluaite móra bás, agus ní Boigheáraigh amháin a bhí á marú. Theann lámh láidir Ivan chomh dian dána dásachtach ar na Boigheáraigh agus gur thogair cuid mhór acu a gcuid tailte a thréigean agus tearmann a lorg ar imeall na ríochta.
Páirc an Mharla, Cluain Meala
Is baile suite i gContae Thiobraid Árann é Páirc an Mharla. clé|250px|thumb|Páirc an Mharla
Mahamad
Saol
Sa bhliain 610 chaith sé tamall in uaimh Hira, gar don chathair. Deirtear gur labhair an t-aingeal Gaibriéil leis ansin. Sin mar a thosaigh an tIoslam.
Zak Starkey
Ceoltóir Sasanach is ea Zak Starkey a rugadh ar an 13 Meán Fómhair 1965 i Londain. Drumadóir atá ann, an céad mac a saolaíodh leis an ndrumadóir Ringo Starr (fíor-ainm Richard Starkey) ón bhanna cáiliúil The Beatles agus a chéad bhean Maureen Cox. Tá rath agus cáil tuillte ag Starkey inniu mar dhrumadóir agus tuargainteoir tréitheach, agus tá sé le feiceáil taobh thiar den fhoireann drumaí leis na ngrúpaí The Who agus Oasis.
Hometown (albam HomeTown)
Is é Hometown an chéad albam ón popghrúpa HomeTown. Bhí sé scaoilte ar an 20 Samhain, 2015, trí Sony.
Aontachtóirí na hÉireann
Aontachtóirí nó Dílseoirí?
Ar an taobh eile den chlaí, is gnách Poblachtánaigh a thabhairt ar an gcuid sin de na Náisiúnaithe a bhíodh sásta, sna laethanta a bhí, dul i muinín na láimhe láidre le hathaontú na hÉireann a bhaint amach, nó a bhfuil luiteamas acu leis an ngleic armtha i gcónaí. mion|"Ulster Day" 1912 i mBéal Feirste... ag dul chun "[[Conradh agus Cúnant Sollúnta Uladh" a shiniú]] Nuair a chuaigh na Poblachtánaigh i dtuilleamaí an fhoréigin, b'é stáitín an Tuaiscirt agus a chuid fórsaí slándála a bhí thíos leis, an chuid ba mhó den am, cé go ndearnadh ionsaithe ar an stát Deisceartach (an Saorstát, nó an Phoblacht) chomh maith, ó am go ham, nó bhí go leor Poblachtánach den tuairim nach raibh an stát Deisceartach puinn ní ba dlisteanaí ná an stáitín Tuaisceartach. Bhí an naimhdeas seo bunaithe ar an scoilt a tháinig ar na Náisiúnaithe Éireannacha le linn Chogadh Cathartha na hÉireann. An téarma úd Náisiúnaí, arís, tagraíonn sé dóibh siúd nár chrom riamh ar an ngleic armtha leis an gCríochdheighilt a chur ar ceal. Sa chiall seo, is Náisiúnaithe iad siúd a thacaigh le polasaithe bunreachtúla na bpáirtithe measartha Caitliceacha, cosúil leis an SDLP.
Na Trioblóidí
Dá thoradh sin, bhí scliúchais bhrúidiúla i nDoire agus i mBéal Feirste sa bhliain 1969. Nuair a thit an tóin as an dlí agus as an tsíocháin i dTuaisceart Éireann, cuireadh trúpaí Briotanacha ar garastún i dTuaisceart Éireann le síocháin a chur ar bun arís. Ní raibh na trúpaí ábalta neodracht a choinneáil idir an dá thine Bhealtaine, agus tarraingíodh rialtas Londan go domhain isteach in abar an Tuaiscirt nuair a thosaigh an tIRA ag cur catha ar na saighdiúirí. Sa deireadh thiar thall, mharaigh na paratrúipéirí Briotanacha triúr Caitliceach déag ar Dhomhnach na Fola i nDoire ar an tríochadú lá de Mhí Eanáir sa bhliain 1972. Dhá mhí ina dhiaidh sin, cuireadh rialtas na nAontachtóirí ar an Stormont ar ceal, agus chuaigh rialtas Londan go díreach i gceannas ar an stáitín.
Aontachtóirí i dTuaisceart Éireann inniu
De réir na suirbhéireachta a rinneadh ar dhearcadh na gCaitliceach thar na blianta, tá duine as gach triúr acu ina Aontachtóir ina chroí istigh. Más fíor é, áfach, ní fheictear sa bhosca ballóide é; agus is féidir amhras a chur sna torthaí seo i bhfianaise na dtoghchán deireanach fosta, ós rud é go bhfuil tacaíocht Shinn Féin ag fás.
Aontachtóirí i Saorstát Éireann agus i bPoblacht na hÉireann
2) Sceimhlitheoireacht ghlan.
5) Cleamhnais mheasctha.
Rubha an Dúnain
clé|250px|mion|Rubha an Dúnain Is leithinis neamháitrithe é Rubha an Dúnain, suite ar an Eilean Sgitheanach, Comhairle na Gàidhealtachd.
Graostacht
220px|mion|deas|*&*#$%@#
Píobán
mion|clé|Píobán Is an feadán ag cur aer idir an laraing agus na feadáin broinceach é an píobán. Mar líneáil tá an t-eipitéiliam riospráide colúnach fabhránach. Ar a thaobh amuigh tá scannán snáithíneach, mórthimpeall ar fhonsaí loingeáin, ar oscailt ar chúl, a chuireann cosc ar shleabhcadh na traicé. 9-15 cm ar fhad sa duine fásta, agus le linn riospráide fadaíonn sí suas le 2 cm. In éigeandáil riospráide, is féidir an traicé a oscailt go máinliach idir na fonsaí loingeáin sa chuid íochtarach den mhuineál (traicéatóime) le pasáiste a sholáthar don aer.
Hiodrocsalapaitít
Is éard is hiodrocsalapaitít ann ná foirm mhianrach d'apaitít chailciam a tharlaíonn go nádúrtha leis an bhfoirmle  Ca5(PO4)3(OH), ach is gnách go scríobhtarCa10(PO4)6(OH)2chun a chur in iúl go bhfuil dhá aonán san aonadchill chriostail. Is í hiodrocsalapaitít an ceannbhall hiodrocsaile den apaitítghrúpa casta. Is féidir fluairíd, clóiríd nó carbónáit a chur in ionad an iain OH−, ag táirgeadh fluarapaitít nó clórapaitít. Criostalaíonn sé sa chóras criostail heicseagánaigh. Tá púdar na hiodrocsalapaitíte ine bán. Mar sin féin, féadann dathú donn, buí nó glas a bheith ar apaitítí a tharlaíonn go nádúrtha, atá inchomparáide leis na mílíthe a bhaineann le fluairóis dhéadach.
Marie d'Agoult
Scríbhneoir aistí agus staire Francach ab ea Marie d'Agoult nó Marie Catherine Sophie de Flavigny, comtesse d'Agoult (31 Nollaig 1805 – 5 Márta 1876). Rugadh í in Frankfurt-am-Main agus shíothlaigh sí i bPáras. Scríobh sí faoin ainm cleite Daniel Stern.
Dul Chreachaird
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Dul Chreachaird.
31 (uimhir)
Is é 31 an uimhir nádúrtha tar éis 30 agus roimh 32.
Witold Gombrowicz
Saol
Déghnéasach ba ea Gombrowicz b'fhéidir. Bhuail sé le Rita Labrosse sa bhliain 1963 agus pósadh iad ar 21 Nollaig 1968. clé|mion|273x273px|roimh 1970 Sna blianta 1953-1969, scríobh Gombrowicz dialann i stíl liteartha, agus foilsíodh an dialann (nó Dziennik) seo faoi chlúdach leabhair i ndiaidh a bháis.
Bhí asma agus so-ghabháltacht i leith galair riospráide ag cur as dó agus d '' éag sé ar 24 Iúil 1969, in aois 64 dó.
Fiannamail mac Máele Tuile
Ní fios go cruinn cathain a tháinig sé i gcoróin. Dar leis an Leabhar Laighneach, bhí réimeas trí bliana déag aige, agus tuairiscítear tasc a réamhtheachtaí, Fáelán mac Colmáin, Sasana hannála don bhliain 666.
Sinsear Uí Théig ba ea Fiannamail, agus iad lonnaithe taobh ó thuaidh de chríocha Uí Máil, raibh thiar de Shléibhte Chill Mhantáin.
Scuab
Is uirlis le cos agus guairí, gruaig nó sreang é scuab, úsáidte go háirithe den glantachán agus péinteáil.
Dail nam Feart
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Dail nam Feart.
Marge vs. the Monorail
Craoladh an dara heipeasóid déag, "Marge vs. the Monorail", den ceathrú sraith The Simpsons ar an 14 Eanáir 1993. Scríobh Conan O'Brien an eipeasóid seo. D'fhéach 23 milliún duine ar an eipeasóid.
Lúis ag Cluichí Oilimpeacha 2018
Tá an Lúis ar cheann de na spóirt a bheidh ar siúl ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018 i bPyeongchang. Beidh na comórtais ar siúl sa Alpensia Sliding Centre.
Chris Paterson
Staitisticí: Thosaigh sé 95 cluichí le haghaidh na hAlban. Dionadaigh sé do dhaoine eile 13 ám. Scóráil sé 803 phointe. Bhuaigh sé 43 cluiche agus chaill sé 64 cluiche. Scóráil sé 43 pionóis. Scóráil sé 90 athcóirithe. Tá sé ar cheann de na kickers sprioc is fearr sa domhain. Bhí sé an imreoir cáiliúil cearca fraoigh na bliana sa bhliana 2004-2005. Sa bhliain 2011, tharraing sé siar d'fhoireann na hAlban.
Noel Thompson
Is iriseoir Éireannach é Noel Thompson le BBC Thuaisceart Éireann, a rugadh i mBéal Feirste, Tuaisceart Éireann.
Guangxi
Cúige agus réigiún féinrialaitheach i nDaon-Phoblacht na Síne is ea Guangxi (Sínis: 广西壮族自治区; Pinyin: Guǎngxī Zhuàngzú Zìzhìqū, “Réigiún Féinrialaitheach Guangxi na daoine Zhuang"). Tá an cúige suite in iardheisceart na tíre. Is í Nanning príomhchathair Guangxi.
Ceathrar Guildford
Éagóir
Scaoileadh an Ceathrar Guildford amach ar an 19 Deireadh Fómhair 1989.
David Maxwell
Is iriseoir Éireannach é David Maxwell le BBC Thuaisceart Éireann, a rugadh ar an 15 Deireadh Fómhair 1983 i mBéal Feirste, Tuaisceart Éireann.
Ceathrar Guildford
IRA
mion|North Street Guildford, áit a raibh an Horse and Groom Níor ciontaíodh aon duine a bhí freagrach. Níl aon cheist ach gurbh é an IRA Sealadach a mharaigh agus a ghortaigh iad, arsa an Cróinéir.
D’admhaigh daoine as an mbuíon ón IRA ar tugadh an ‘Balcombe Street gang’ orthu gurbh iadsan a bhí ciontach as na hionsaithe in Guildford agus Woolwich. Ach diúltaíodh glacadh lena n-admháil mar go mbainfeadh sin an bonn den phianbhreith a bhí curtha ar na daoine a bhí i bpríosún; níor cúisíodh iad i dtaca le Guildford ná Woolwich.
Cath Hastings
Troideadh Cath Hastings ar 14 Deireadh Fómhair 1066 (maidin Shathairn); chloígh na Franc-Normannaigh, faoi Liam Concar, Diúc na Normainne, na Sasanaigh, faoi rí Shasana, Harold Godwinson. D'athraigh an cath cúrsaí ó bhonn san Eoraip; d'éirigh le Diúc na Normainne, Ríocht Shasana a ghabháil.
Arm na Sasanach agus ullmhúcháin Araild
Eagraíodh arm na Sasanach ar bhonn réigiúnach, leis an fyrd nó le léibheann áitiúil, ag déanamh seirbhís freastal faoi mhóruasal áitiúil - cibé acu iarla, easpag nó siorriam. Bhí an fyrd comhdhéanta d'fhir a raibh a gcuid talún féin acu, agus bhí feistithe ag a bpobal féin chun éilimh an rí a chomhlíonadh, maidir le fórsaí míleata a chur ar fáil. I gcás gach cúig híde, nó aonaid talún, a bhí in ainm a bheith ábalta teaghlach amháin a chothú, bhí fear amháin in ainm is a bheith in ann seirbhís a thabhairt.
Virgil Hill
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, is ea Virgil Eugene Hill, a rugadh ar 18 Eanáir, 1964 i gClinton, Missouri.
Ningxia
Cúige agus réigiún féinrialaithe i nDaon-Phoblacht na Síne is ea Ningxia (Sínis: 宁夏回族自治区, Pinyin: Níngxià Huízú Zìzhìqū, “Réigiúin Féinrialaithe Ningxia an Phobail Hui”; Dungáinis: Нинщя Xуэйзў Зыҗычү, Ninshya Hueizû Z’izh’ichü). Tá an cúige suite i lárthuaisceart na tíre. Is í Yinchuan príomhchathair Ningxia.
Kid Gavilán
Dornálaí Cúbach, a bhí ina churadh marcmheáchain, ab ea Kid Gavilán, a rugadh Gerardo González ar 6 Eanáir, 1926 i mBerrocal, Camagüey agus a fuair bás ar an 13 Feabhra, 2003.
Diúirinis, Loch Aillse
Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd, feadh chósta thiar na hAlban, í Diúirinis.
Tróna
Is éard is tróna ann ná mianra gailíte atá comhdhéanta as hidrigindécharbónáit tríshóidiam agus uisce. Sna Stáit Aontaithe, tá an tróna chomh flúirseach is go n-úsáidtear mar amhábhar don tsóid é, in áit a bheith ag dul i dtuilleamaí phróiseas Solvay, arb é an gnáthphróiseas é sa tionsclaíocht le sóid a tháirgeadh. Is é an fosú is mó ar domhan an ceann atá le fáil in aice le Green River in iardheisceart Wyoming.
Toghchán Uachtaránachta na Stát Aontaithe 2020
Eagraíocht
Ba iad na hiarrthóirí móra ón dhá pháirtí ná an t-uachtarán reatha Trump (ón Pháirtí Poblachtánach) agus iar-leas-Uachtarán Joe Biden.(ón Pháirtí Daonlathach).
Bratach na Síne
Corruair, tugtar “Bratach Rua na Cúig Réalta” uirthi (Sínis simplithe: 五星红旗; Sínis traidisiúnta: 五星红旗; Pinyin: Wǔ Xīng Hóng Qí).
Charles Coote, 1ú Iarla Mhaighean Rátha
Éirí Amach na hÉireann agus an Cogadh Cathartha
Ag an am seo, thaistil Coote go Sasana le roinnt Protastúnach le géarbheartais frith-Chaitliceacha agus deireadh a chur leis an scor a chur chun tosaigh. I mBaile Átha Cliath, cháin an tArdeaspag Ussher antoisceachas Coote agus a chomhaltaí, ach ní raibh aon ghéilleadh iontu. Rinne an Rí neamhaird ar na héilimh seo, áfach, agus mar sin chuaigh Coote isteach sna Maolchinn. Ceapadh Coote mar cheannasaí na bParlaiminteoirí i gCúige Chonnacht i 1645. Ag feidhmiú ó Iarthar Uladh, ghabh sé forlámhas thar iarthuaisceart an chúige go sealadach go ceann dhá bhliain ina dhiaidh sin.
Mainistir an Doirín
Is mainistir suite i gContae Ros Comáin í Mainistir an Doirín.
Bairín breac
Tagairtí
Luann James Joyce in Dubliners é chomh maith. Seo sampla ón ngearrscéal Clay: The fire was nice and bright and on one of the side-tables were four very big barmbracks. These barmbracks seemed uncut; but if you went closer you would see that they had been cut into long thick even slices and were ready to be handed round at tea.
Sráid Líosain
Sráid mhór ar an taobh theas de chathair Bhaile Átha Cliath is ea Sráid Líosain nó Sráid Leeson (Leeson Street as Béarla).
Roibeard II, Rí na Scot
Tháinig Roibeard II i gcoróin mar Rí na nAlbanach (go luath sa bhliain 1316-19 Aibreán, 1390) sa bhliain 1371 - an chéad monarch Seacaibíteach. Roimh a shealbhaithe, bhí na teidil 'Ard-Stíobhard na hAlban' agus Iarla Shrath Èireann aige. Bronnadh na gradaim air toisc go raibh sinsearach réimdhíreach aige le Walter, 6ú Ard-Stiùbhaird na hAlban. Walter ab ea a athair agus é, agus Marjorie Bruce, iníon an Rí Roibeard I agus a chéad chéile Iseabail, nighean Iarla Màrr. Ceapadh Roibeard ina oidhre teagmhasach ar a sheanathair Roibeard I sa bhliain 1318, ach chuaigh an ceapachán sin i léig sa bhliain 1324 nuair a rugadh mac don Rí Roibeard I, mac a ghlacadh an teideal Dáibhí II sa todhchaí. Ar bhás a athair sa bhliain 1326, bronnadh an teideal 'Ard-Stíobhard na hAlban' air agus sa bhliain chéanna d'ainmnigh Parlaimint é ina oidhre teagmhasach Sa bhliain 1329 fuair an Rí Roibeard I bás agus tháinig Dáibhí I i gcomharbas air agus é 5 bliana d'aois.
Dòmhnall Mac an Deòir
Féinriail
Tar éis do Pháirtí an Lucht Oibre an chumhacht a bhaint amach arís, rinneadh Rúnaí Stáit d'Albain de. Thug sé tús áite do reifreann cineachaidh na bliana 1997 a bhuachan. Tar éis é sin a dhéanamh, bhí sé i mbun Bhille na hAlban, 1998, a athbhunaigh Parlaimint na hAlban. mion|1999, d'osclaíodh parlaimint na hAlban don chéad uair ó 1707 Tar éis bhunú an rialtais cineachta i nDún Éideann i mí na Bealtaine 1999, rinneadh an chéad cheannaire ar Pháirtí Lucht Oibre na hAlban agus Céad-Aire na hAlban de, i gcomhrialtas leis an bPáirtí Daonlathach Liobrálach. Bhí cealú na tionachta feodaí i measc phríomhbheartais an rialtais nua.
Aragorn
Nuair a bhí an tionlacan ag dul trí phoill mhianaigh Moria, tháinig searbhóntaí Sauron anuas orthu. Bhí siad in ann troid a chur ar a son a fhad is nach raibh ach Oirc i gceist, ach nuair a fuair siad Balrog - cineál spiorad tine - rompu, bhí droch-chuma ar an scéal ar fad. D'éirigh le Gandalf an Balrog a chloí, ach cailleadh sa teagmháil é, mar a chonacthas d'Aragorn agus do lucht eile an tionlacain. Ina dhiaidh sin, tháinig scaipeadh i lucht an tionlacain, nuair a d'ionsaigh na hOirc iad. Fuair Boromir bás sa teagmháil sin. I dtús báire, bhí Boromir faoi dhraíocht ag an bhFáinne, agus thug sé iarracht é a sciobadh ó Fródó le go bhféadfadh sé a úsáid féin a bhaint as. Ansin, áfach, tháinig na hOirc, agus d'íobair Boromir é féin leis na hobaid a chosaint, ó bhí náire air as an dóigh ar shantaigh sé an Fáinne roimhe sin. Nuair a d'éalaigh Fródó agus Sam leo, chaill Aragorn gach radharc orthu. Maidir le Merry agus Pippin, bhí siadsan fuadaithe ag na hOirc, agus chrom Aragorn ar iad a lorg in éineacht leis an Abhac Gimli agus leis an Ealbh Legolas.
Drochaid Ruaidh
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Drochaid Ruaidh.
Nunavut
Teanga
As an 29,025 freagraí ar an gceist maidir le 'máthairtheanga' sa daonáirimh, agus is iad seo a leanas na teangacha is coitianta a tuairiscíodh:
I ndaonáireamh 2006 tuairiscíodh go raibh 2,305 duine (7.86%) ina gcónaí in Nunavut gan aon eolas acu ar cheachtar de na teangacha oifigiúla Cheanada (Béarla nó Fraincis).
Sex Aetates Mundi
Is tréimhsiú stairiúil Críostaí é Sex Aetates Mundi (Sé Aois an Domhain), scríofa ar dtús le Naomh Agaistín circa A.D. 400.
Éamon de Buitléar
mion|Fiadhúlra in Éirinn|clé Ba scríbhneoir, ceoltóir agus déantóir scannán Éireannach é Éamon de Buitléar (22 Eanáir, 1930 - 27 Eanáir, 2013) nó Éamon Óg de Buitléar (agus Buitléarach eile ann, 1902–1981, gaol ar bith ). Sa bhliain 1987, ainmníodh é mar bhall de Sheanad Éireann ag an Taoiseach, Charles Haughey chuig an 18ú Seanad Éireann.
Calgarraidh
Is sráidbhaile ar an Muile, Earra-Ghàidheal agus Bòd, é Calgarraidh.
Criomhthann mac Aodha
Sa bhliain 626, chuir Uí Néill faoi léigear prionsa Uí Chinnsealaigh darbh ainm Crundmáel Bolg Luatha (bás 628). Mharaigh céile comhraic Chriomhthainn, Faolán mac Colmáin de rítheaghlach Uí Dúnlainge, an prionsa úd ag Cath Duma Aichir sa bhliain 628. Sa bhliain chéanna, scrioseadh na Laigin ag an Ardrí nua, Domhnall mac Aodha (bás 642) de Chineál Chonaill.
Mainistir Inis Mac nÉirín
mion|clé mion|clé|Loch Cé Suíomh seanmhainistreach agus Seádchomhartha Náisiúnta is ea Mainistir Inis Mac nÉirín agus í suite in iarthar Loch Cé.
Louis Tomlinson
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá ceithre ghradam buaite ag Tomlinson. Fuair sé ainmniúchán amháin eile.
Creag an Iubhair
Is sráidbhaile ar an Muile, Earra-Ghàidheal agus Bòd, é Creag an Iubhair.
Bród Átha Cliath
Stair
mion|Bród i mBÁC 2019, DUBLIN PRIDE FESTIVAL, "Remember [[Círéibeacha Stonewall|Stonewall"]] Tharla an chéad agóid LADT+ i mBaile Átha Cliath ar an 27 Meitheamh 1974. Chuaigh deichniúr (an Seanadóir David Norris san áireamh) ar mhórshiúl ón Roinn Dlí agus Cirt go dtí Ambasáid na Breataine chun agóid a dhéanamh in aghaidh choiriúlú na homaighnéasachta (iarsma ó na dlíthe coilíneachta).
Swan Hill
Stair
Bunaithe ar fhianaise ó Choobool Creek agus Kow Swamp, dealraíonn sé go raibh daoine Bundúchasacha ina gcónaí sa cheantar le 9,000 go 13,000 bliain anuas. Lonnaigh na daoine Wemba-Wemba agus Wati-Wati sa réigiún seo, agus thug na Wemba-Wemba ‘Matakupaat’, nó ‘áit na bplatapas’ ar Swan Hill. Thug an dtaiscéalaí Thomas Mitchell an t-ainm reatha don áit, nuair a champáil sé ann, ar thaobh chnoic ar an 21 Meitheamh 1836.
Earbarsaig
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Earbarsaig.
Locha Buidhe
Is sráidbhaile ar an Muile, Earra-Ghàidheal agus Bòd, é Locha Buidhe.
Coill na Manach Uachtarach
Is barúntacht suite i gContae Thiobraid Árann í Coill na Manach Uachtarach.
Jason Byrne (fear grinn)
Is fuiriseoir agus láithreoir raidió é Jason Byrne (rugadh 25 Feabhra 1972). Rugadh é i mBaile an tSaoir, Baile Átha Cliath. Tá sé ina bhreitheamh ar Ireland's Got Talent ar TV3.
Eugène Lanti
Beathaisnéis
Ba fheirmeoirí tuathánach iad tuismitheoirí Lanti. D'oibrigh sé ar dtús mar spailpín, siúinéir, déantóir troscáin agus dearthóir. Bhí sé féin-oilte, agus rinne sé staidéar sa tráthnóna. Sa bhliain 1914 slógadh é sa Chéad Chogadh Domhanda agus bhí se ina thiománaí otharchairr. D'fhoghlaim sé Esperanto i 1914–15 ag an bhFronta Thiar, ach i 1919 is beag nár cuireadh ina luí air Esperanto a thréigean i bhfabhar Ido. Tar éis an chogaidh, d'fhill sé ar Pháras, agus chuir sé aithne ar Lucian Banmer agus Ludoviko Glodeau, agus d'athdhearbhaigh sé a thacaíocht do Esperanto lena eagarthóireacht ar Liberiga Stelo.
Sna 1920idí bhí Lanti ina chónaí i bPáras le Ellen Kate Limouzin, aintín George Orwell. Thug Orwell cuairt ar an lánúin agus d’fhorbair sé dearg-ghráin don teanga. Maíodh gur chuimsigh Orwell gnéithe de Esperanto sa teanga "Newspeak"(Gaeilge: Béarlagair nuachta) a chruthaigh sé ina úrscéal frith-ollsmachtach, Nineteen Eighty-Four.
Gníomhréim pholaitiúil Lanti
Le linn a óige, bhí tarraingt ag Lanti ar ainrialachas, ach i 1920 thréig sé ainrialachas ar deireadh thiar agus bhí sé ina bhall bunaidh de Pháirtí Cumannach na Fraince. Sa bhliain 1921 i bPrág bhí sé ina thionscnóir agus ina cheannaire de facto ar Sennacieca Asocio Tutmondo (SAT), eagraíocht leathanbhunaithe Esperanto (ina bhfuil Cumannaithe, Daonlathaithe Sóisialta agus ainrialaithe) nach n-eagraíonn de réir na náisiún.
Eilean Donnain
clé|250px|mion|Eilean Donnain Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Eilean Donnain.
So It's Come to This: A Simpsons Clip Show
Craoladh an t-ochtú heipeasóid déag, "So It's Come to This: A Simpsons Clip Show", den ceathrú sraith The Simpsons ar an 1 Aibreán 1993. Scríobh Jon Vitti an eipeasóid seo. D'fhéach 25.5 milliún duine ar an eipeasóid.
Contae Chambers, Texas
Is contae suite cois farraige in oirthear Texas é Chambers. Is é Anahuac príomhbhaile an chontae. Is é Mont Belvieu an chathair is mó sa chontae. Bhí 35,096 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 26,031 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 84.2% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 13.4%.
Clann Liam, Contae Thiobraid Árann
Is barúntacht suite i gContae Thiobraid Árann é Clann Liam.
An Fhleadh Cheoil
Eagar na gComórtas
Bíonn iomaitheoirí de gach aois i láthair ag an bhFleadh ó gach cearn den domhan. Eagraítear na comórtais i gceithre cinn d’aoisghrúpaí (faoi 12, 12-15, 15-18 agus Sinsearach) agus áirítear orthu formhór na n-uirlisí traidisiúnta (an fidil, an fhliúit, an phíb uillinn, an bainseó, an bosca ceoil, srl.). Bíonn comórtais amhránaíochta ann sa Ghaeilge agus sa Bhéarla, agus comórtais do ghrúpaí ceoil (bannaí píbe agus céilí, díséid agus tríréid, etc.) Bíonn ar iomaitheoirí ó réigiúin a mbíonn babhtaí cáiliúcháin acu cáiliú ag leibhéal réigiúnach sula sroicheann siad an babhta uile Éireann. In Éirinn, mar shampla, caithfidh ceoltóirí bua a fháil i bhFleadh an Chontae agus i bhFleadh an chúige chun dul ar aghaidh chuig an babhta deireadh ag an bhFleadh Uile-Éireann. Seinneann na hiomaitheoirí os comhair moltóir nó moltóirí i ngach babhta. Sár-cheoltóirí agus saineolaithe sa cheol traidisiúnta atá sna moltóirí. Glacann na moltóirí nótaí cúramacha i dtaobh gach iomaitheora a chuirtear ar fáil dó nó di i ndiaidh an bhabhta. Bíonn an seomra lán go béal le cairde, teaghlach agus lucht tacaíochta. Fógraíonn an moltóir na torthaí ag deireadh an chomórtais agus is minic a thugann siad leid nó dhó i dtaobh an rud a bhí á lorg acu ón iomaitheoir.
Crundmáel Erbuilc
Ní fios go cruinn cathain a tháinig sé i gcoróin, nó sa Laighin nó Uí Chinnsealaigh. Is í an fhadhb na nach fios cé hé a athair: nó Rónán mac Colmáin, rí Laigean; nó Rónán mac Colmáin Már, rí Uí Dhúnlainge. Maraíodh a chomhainmneach, Crundmáel Bolg Luatha mac Áedo, rí Uí Chinnsealaigh, ag Cath Duma Aichir sa bhliain 628 ag Faolán mac Colmáin (bás 666) Uí Dhúnlainge, a ndearnadh rí Laigean de sa bhliain 634. D'éirigh Crannmhaol Anbhoilg ina rí Uí Chinnsealaigh sa bhliain 647 tar éis bhás Colggen Boilg Luatha meic Crundmáele.
Tugtar sa Leabhar Laighneach réimeas 30 bliain d'Fhaolán, agus is amhlaidh dá bharr gur idirshliocht é a thásc sna hannála don bhliain 666. Is níos dóichí é go bhfuair sé bás roimh an mbliain 656, nuair a thugtar do Chrannmhaol Arbhoilg ina thásc an teideal rí Laigean. I nAnnála Uladh, glaoitear rí Laigean air, acu ní ghlaoitear ach rí Laigean Theas i nAnnála Tiarnaigh.
Lios na nDaróg
Is baile i gContae Fhear Manach é Lios na nDaróg.
Ré Órga na bhFoghlaithe Mara
Foghlaithe Mara an Ré
right|thumb|
Haw-Haw Land
Craoladh an deichiú heipeasóid, "Gone Boy", den naoú sraith is fiche de The Simpsons ar an 7 Eanáir 2018. Scríobh Tim Long agus Miranda Thompson an eipeasóid seo. D'fhéach 6.95 milliún duine ar an eipeasóid.
Toirdhealbhach Ua Conchobhair
Meath
Tháinig deireadh ré ina dhiaidh sin, áfach sa mhéid is gurbh é a mhac Ruairí, a bhí ina ard-rí gaelach deireanach ar an tír. Fuair Toirdhealbhach bás i 1156, in aois 68 bliain dó, agus cuireadh é i gCluain Mhic Nóis.
Sliabh Ardach
Is barúntacht suite i gContae Thiobraid Árann é Sliabh Ardach.
Wangaratta
Cathair in oirthuaisceart Victoria, san Astráil is ea Wangaratta (fuaimniú: /wæŋɡəˈrætə/).
Sniaul
Is é Sniaul an sliabh is airde in Oileán Mhanann. Is as an tSean-Lochlainnis ar "Sliabh Sneachta" a tháinig an t-ainm, agus tá sé seo an-soiléir in ainm an tsléibhe i mBéarla, "Snaefell". Tá sé 621 m (2034 troigh) ar airde.
Contae Somerset, Maine
Is contae in iarthair Maine é Contae Somerset. I 2010 bhí 52,228 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 96.2% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 2.9%.
Príomhach
Saintréithe
De ghnáth, is é príomhthréith na bpríomhach ná an saol foraoise, ingne láimhe agus ladhracha, inniúlacht ar ghreamú le ordóga freasúracha, ardcheannasach na céadfa radhairce (an radharc steiréascópach) ar chéadfa an bholaidh a bhíonn ina chóras céadfach ceannasach i dtromlach na mamach. Cuirtear ar aghaidh go bhfuil intinn níos forbartha ag na príomhaigh, ná mórchuid na mamach eile, ach níl cruthúnas ann go bhfuil seo fíor i gcás ollteaghlaigh na Hominoidea.
Cinedhíothú
Sainmhíniú
Tá sainmhíniú úsáideach ar chinedhíothú sa Choinbhinsiún ar Chinedhíothú, ar ghlac Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe leis i 1948 agus atá sínithe ag 152 rialtas go dtí 2023.
Cinsireacht sa Ghearmáin Thoir
Mar aon le mórán tíortha a bhí comhcheangailte leis an Aontas Sóivéadach roimh thitim bhalla Bheirlín, bhí córas leathan cinsireachta i bhfeidhm ag rialtas Phoblacht Dhaonlathach na Gearmáine fad is a bhí sí ar marthain ó 1949 go 1990.
Ábhair choiscthe
Toirmisceadh go docht ábhair a measaíodh gur dhochar don réimeas, nó d'idé-eolaíochtaí cumannacha i gcoitinne iad. Chuimsigh sainmhíniú na nithe a d'fhéadfadh a bheith dochrach roinnt catagóirí éagsúla.
Níor glacadh le cáineadh ar chumannachas ar chor ar bith. Chuimsigh é seo aon cháineadh ar chumannachas i gcoitinne, mar aon le pléití ar réimis reatha Phoblacht Dhaonlathach na Gearmáine agus an Aontais Shóivéadaigh, agus de ghnáth ar stáit eile a bhí comhcheangailte leis an Aontas Sóivéadach. Bhí pléití ar ghníomhaíochtaí agus modhanna an Stasi san áireamh, leis. Ar an gcuma chéanna, níor ceadaíodh idéanna a raibh claonadh acu le caipitleachas nó le faisisteachas, idé-eolaíochtaí a measadh mar an dá namhaid don chumannachas. Níor ceadaíodh aon idé a spreag frithbheartaíocht don rialtas, ar nós diúltú coinsiasach, a phlé.
I dteannta le cinsireacht a dhéanamh ar ábhair, choimeád an rialtas an ceart aige féin chun foilseachán nó taispeántas éigean a dhícheadú ar bhonn foirme. Urchoisceadh aon rud nár measadh gur fhoirm "iomchuí" a bhí ann. Chuimsigh foirmeacha agus teicnící dícheadaithe filíocht saorvéarsaíochta; monalóg inmheánach agus sruth comhfheasa; seafóid nó avant-garde; agus ealaín theibí.
Traonach
In Éirinn
Cé go bhfuil na huimhreacha fós íseal, tá an líon éan fireann imithe os cionn 200 den chéad uair sa bhliain 2022 le deich mbliana, agus 218 éan fireann ar an taifead ag an tSeirbhís Náisiúnta Páirceanna agus Fiadhúlra (NPWS). Is ionann na figiúirí is deireanaí seo agus ardú 82% i líon na dtraonach in Éirinn ó taifeadadh 120 éan go luath san 1990aí.
Tionscadail chaomhnaithe
Tagann níos lú ná 200 traonach fireann go hÉirinn anois. Tharla an fás seo as comhar caomhnaithe idir fheirmeoirí agus phobail áitiúla, an Corncrake Life Project agus an NPWS.
Île-de-France
Is réigiún i dtuaisceart na Fraince é Île-de-France. Is éard is brí le Île-de-France ná oileán na Fraince. Is i Île-de-France atá Páras, agus toisc sin tá daonra fíor ard aici. Bhí cónaí ar 12,027,565 duine in Île-de-France i mí Eanáir 2014. Tá thart ar 18% de dhaonra na Fraince ag maireachtaint in Île-de-France. Níl an réigiún ach 12,012 km2 agus toisc sin tá dlús daonra ard do timpeall ar 1,000 duine sa km2 aici.
An Trian Meánach, Contae Thiobraid Árann
Is barúntacht suite i gContae Thiobraid Árann é an Trian Meánach.
Haemacrómatóis cineál 1
Galar ó oidhreacht é an Haemachrómatóis cineál 1 nó an Galar Ceilteach ina stórálann an cholainn an-iomarca iarainn ó aiste bia an othair. Fágann seo go mbíonn ardú paiteolaíoch de na leibhéil iarainn sa cholainn.
Raithneach chumhra
Is planda í an raithneach chumhra.
Spailpín
Déantar tagairt do shaol crua na spailpíní go minic sna healaíona, mar shampla san amhrán traidisiúnta “An Spailpín Fánach” a bhaineann le fear a théann leis an spailpínteacht tar éis dhíshealbhú a theaghlaigh. Chun an saol uafásach seo a sheachaint, téann sé isteach in arm na Fraince chun troid thar lear.
Ivana Bacik
Saol acadúil
Rinneadh Comhalta de Choláiste na Tríonóide í sa bhliain 2005.
Polaitíocht
Tá seasamh láidir tógtha aici i leith ceisteanna áirithe ('ar son rogha' go háirithe). Bean í nár chúlaigh ón chonspóid riamh ina saol. Is beag seachtain a rachas thart gan í a bheith ar an raidió nó an teilifís, nó alt dá cuid ar na nuachtáin.
Seanadóir
Bhain Bacik suíochán amach i Seanad Éireann sa bhliain 2007 i ndáilcheantar Choláiste na Tríonóide.
Contae York, Maine
Is contae in iardheisceart Maine é York. Sa bhliain 2010 bhí 197,131 ag maireachtáil sa chontae. Is é an contae is sine i stát Maine agus ceann de na contaetha is sine sna SAM. Sa bhliain 2010 bhí 90.84% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 6.92%.
Baker Street
clé|250px|mion|Baker Street Is sráid aithnidiúil suite i gCathair Westminster í Baker Street.
Tataouine
Is príomhchathair na Gobharnóireachta Tataouine é Tataouine (Araibis: تطاوين) atá suite i ndeisceart na Túinéise, 530 ciliméadar ó Túinis. Meallann sé a lán turasóirí mar gheall ar na háitribh sna huaimheanna.
Botha
Tá bithéagsúlacht ard flóra agus fána ag paróiste na mBothanna mar gheall go páirteach ar na nideoga a chuireann an tsubstráit carst aolchloiche ar fáil mar aon le móinéar eanaigh, móinteach ardtalaimh agus portach aigéadach. Na trí shliabh atá le fáil laistigh den pharóiste; is iad sin An Gleann Caol, An Cnoc Mór agus Sliabh Bhéal Mór, cuireann siad tírdhreach ar fáil a athraíonn ó leathaillte arda creagacha, le radharcanna ar na contaetha in aice láimhe, go talamh portaigh íseal réidh agus srutháin agus lochanna ann. Thíos den tírdhreach seo tá dhá cheann de na trí shléibhte is saibhre i Ultaibh, a bhfuil an córas uaimheanna is doimhne in Éirinn ag Pota Ráith Fada, an seafta solais lae is doimhne in Éirinn ag Poll Noon, chomh maith le pluaiseanna a bhfuil tóir orthu le haghaidh eachtraíochta áitiúla faoin aer ag Uaimheanna na mBothanna agus Poll na gColm Chúl Arcáin.
Peter Gojowczyk
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Ghearmáin é Peter Gojowczyk. Rugadh é ar an 15 Iúil 1989.
Raithneach chrua
Is planda í an raithneach chrua.
Contae Coös, New Hampshire
mion|clé|Mount Washington, péintéireacht le Benjamin Champney
Contae Concho, Texas
Is contae i lár Texas é Concho. Is é Paint Rock príomhbhaile an chontae. Is é Eden an chathair is mó sa chontae. Bhí 4,087 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 3,966 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 55.7% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 42.7%.
Rí
mion|clé|Coróin, rí na Fionlainne Baineann an téarma rí, i gcomhthéacs monarcachta, leis an bhfear atá i gceannas ar thír nó ar phobal, de ghnáth mar gheall ar an teideal a fháil le hoidhreacht.
Beatriz Haddad Maia
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Bhrasaíl í Beatriz Haddad Maia. Rugadh í ar an 30 Bealtaine 1996.
Trí Bhraon
Téamaí
Sraith dorcha grinn atá ann. Pléann sí le héigeandálaí éagsúla a bhíodh i mbéal a phobail tráth a fhoilsíodh í, m.sh. sceibhlitheoireacht Osama bin Laden, maraon le héigeandálaí atá fós ag bagairt, m.sh. scriosadh na timpeallachta agus tachtadh na Gaeltachta, agus saol na Gaeltachta agus na Gaeilge trí chéile.
Creamh na muice fia
Is planda é creamh na muice fia.