cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
BYD Deilf
Is carr cúlhaiste leictreach ceallraí é an BYD Dolphin (Gaeilge:BYD Deilf) arna dtáirgeadh ag an monaróir Síneach BYD Auto ó 2021 i leith. Is carr cúlhaiste fo-dhlúth (B-deighleog) é ina thír dhúchais, agus tá an Deilf suite os cionn an BYD Seagull (Gaeilge: BYD Faoileán) i margadh na Síne. Onnmhairíodh an Deilf chuig margadh thar lear mar an Eoraip, an Astráil agus an Téalainn ó 2023, le toisí fadaithe chun caighdeáin sábháilteachta timpiste níos déine a shásamh, agus é a chur sa spás dlúth nó C-deighleog.
Énrí Ó Beóláin
Polaiteoir Éireannach ab ea Énrí Ó Beóláin (leagan comhaimseartha Gaeilge; bheadh Annraoi Ó Beoláin níos cóngaraí do chaighdeán na teanga inniu), nó Harry Boland as Béarla. Rugadh an Beólánach sa bhliain 1887, agus d'éag sé sa bhliain 1922.
Ba pholaiteoir sinsearach de chuid Fhianna Fáil é a dheartháir Gearalt Ó Beóláin (1885-1973). clé|mion|215x215px|Kitty Kiernan
Ernst Boris Chain
Bithcheimicí a rugadh i mBeirlín ab ea Ernst Boris Chain (1906-1979).
Midlands Thiar
Is contae i Sasana é Midlands Thiar atá suite in iarthar na tíre.
Wells, Nua-Eabhrac
Baile i gContae Hamilton, Nua-Eabhrac i Stáit Aontaithe Mheiriceá is ea Wells. Sa bhliain 2000, de réir an daonáirimh, bhí 737 duine ina gcónaí sa bhaile. Thóg Joshua Wells muileanna sa cheantar. Bunaíodh an baile sa bhliain 1805.
Comhaltacht Ghuggenheim
Gach bliain, eisíonn an bunús dámhachtainí i ngach ceann de dhá chomórtas ar leith:
Falscaithe san Astráil
Tubaistí
Is minic a ainmnítear stoirmeacha tine as an lá ar tharla siad, go háirithe na cinn a leanas:
Athrú aeráide
Théigh aeráid na hAstráile níos mó ná céim amháin Celsius le céad bliain anuas, rud ba chúis le méadú ar iomadúlacht agus ar dhéine na dtriomach agus na dtonnta teasa. Ón mbliain 2005 i leith a tharla ocht gcinn de na blianta is teo a taifeadadh san Astráil. Dúirt staidéar a rinneadh ag Ollscoil Melbourne in 2018 gur dócha go bhfuil na triomaigh mhóra a tharla i ndeisceart na hAstráile go déanach sa 20ú haois agus go luath sa 21ú haois “without precedent over the past 400 years". Tháinig méadú ar an meánteocht samhraidh ar fud na tíre, agus níor taifeadadh riamh aon séasúr ba theo ná tús an tsamhraidh in 2019. Ba í an bhliain 2019 an bhliain ba thirime san Astráil ó 1900 i leith agus an bháisteach 40% níos ísle ná an meánmhéid.
Nevada
D'ainneoin an díorthú a ainm ón bhfocal Spáinnise nevada ("sneachtúil"), ní hé Ne-vah-da mar a fhuaimníonn muintir na tíre é: tá an a sa mheánsiolla gearr. Sa bhliain 2005, D'eisigh an stát pláta ceadúnais nua agus "Nevǎda" air le cabhrú leis an bhfoghraíocht.
mion|clé|300px|An "Strip", áit mhór chearrbhachais i [[Las Vegas]]
Baile Dhollainn
Is baile suite i gContae an Dúin é Baile Dhollainn (Dollingstown).
Aigís
Sanasaíocht
Tá go leor bríonna leis an bhfocal Gréigise αγγίς aigis, lena n- áirítear:
Michael Logue
Príomháidh na hÉireann Uile agus cairdinéal ba ea Michael Logue (1 Deireadh Fómhair 1840 – 19 Samhain 1924).
Gaeilge
Tharraing Logue conspóid. Bhí an tAthair Ó hIceadha an-dian ar easpaig Chaitliceacha na hÉireann. D’ionsaigh sé Logue agus baill eile den chliarlathas agus thug sé ‘worthless faction’ agus ‘authors of squalid and foolish apostasy’ orthu.
Hans Holbein
Ealaíontóir Gearmánach ab ea Hans Holbein, (1497 idir 7 Deireadh Fómhair agus 29 Samhain 1543).
Pálás Schönbrunn
Pálás Barócach i Vín (1669–1730) a dhear Fischer von Erlach don impire Leopold I is ea Pálás Schönbrunn. Athraíodh ag Nikolaus Pacassi don bhanimpire Maria Theresa sna 1740idí é. In úsáid i gcomhair ócáidí stáit, agus cuid de na seomraí ar oscailt don phobal.
Aided Chrimthaind maic Fhidaig ocus Trí mac Echach Muigmedóin
Sinseir na gConnacht ba ea Brian (Brión), Ailill agus Fiachra (Fiachrae), triúr mac Echach Muigmedóin. Insítear a scéal in Aided Chrimthaind maic Fhidaig ocus Trí mac Echach Muigmedóin. Caomhnaítear an scéal i Leabhar Buí Leacáin agus Leabhar Bhaile an Mhóta.
John Robert Schrieffer
Scríobh sé Theory of Superconductivity (Teoiric na Forsheoltachta, 1964).
Carthanacht Chlíodhna
Comhscríbhneoirí na Sraithe
Mar thaibheoir i ndráma raidió RTÉ Mayday (buaiteoir Prix Europa), cheap sí an script leis an gcliar agus leis an stiúrthóir Veronica Coburn. I measc na saothar eile a scríobh sí, tá an gearrscannán White Rabbit, na gearrdhrámaí Plain Speak (London Irish Short Play Festival) agus In Confidence (Chelsea Theatre). Mar aisteoir, bhí Dorothy ar an stáitse agus ar an scáileán (The Savage Eye, Eipic, Scúp, Seacht) le blianta fada anuas in Éirinn i léiriúcháin Bhéarla agus Ghaeilge, lena n-áirítear go leor drámaí raidió le haghaidh RTÉ Drama On One. I measc na saothar a scríobh Cillian, tá an ceoldráma buacach Somewhere Under The Rainbow – The Liza Minnelli Story (Amharclann an Olympia, Camchuairt sa Ríocht Aontaithe agus in Éirinn), Aul Divina and Me (Buaitear Ghradam Oscar Wilde don Scríbhneoireacht Nua), Bodach an Chóta Lachtna (Cóiriú, Ionad Ealaíon Bhéal an Mhuirthead), A Little Heart (Amharclann Scabhat Smock), agus Every Song Tells a Story (The Swan Theatre i Manchain).
Earrach Phrág
Freagra ar pholasaí Dubcek
Níor cuireadh fáilte roimh pholasaithe Dubcek i Moscó. Mhothaigh Brezhnev go leanfadh tíortha eile in oirthear na hEorpa sampla Dubcek agus go mbeadh scrios an "Chuirtín Iarainn" mar thoradh deiridh air. Bhí ceannairí cumannacha na Gearmáine Thoir agus na Polainne den tuairim seo fosta. Scríobh ceannairí na dtíortha seo maraon le ceannairí na hUngáire agus na Bulgáire chuig Dubcek i mí Iúil 1968 lena mbuaireamh a chur in iúl.
Freagra ar an ionradh
D’aithin Dubcek nárbh fhiú fórsa a úsáid in éadan an ionraidh seo agus mhol sé dá mhuintir gan seo a dhéanamh. Mhol sé dóibh cur in éadan an ionraidh le hidirbheartaíocht shíochánta. Ghlac an chuid ba mhó de na daoine leis an chomhairle seo ach bhí troid i roinnt áiteanna. B’éigean do Dubcek dul go Moscó agus ar theacht ar ais dó d’fhógair sé go raibh Earrach Phrág thart.
D’éirigh Dubcek as a phost cúpla mí ina dhiaidh sin agus ghlac cumannaí antoisceach darbh ainm Gustav Husak a áit.
Leictreachardagrafaíocht
Tugann an leictreachardagram léargas luachmhar ar shláinte an chroí agus an-chuid galair croí.
Teannaire
Gléas is ea teannaire chun aer a shéideadh isteach i mbonn rotha. Is féidir le duine é a dhéanamh de láimh nó lena chos nó is féidir teannairí aibhléiseacha a fháil a shéideann aer i mboinn go mear gan do dhuine dua a chur orthu féin.
Tyrone Mings
Peileadóir prófesiunta Sasanach é Tyrone Deon Mings (rugadh 13 Márta 1993) a imríonn mar lárchúlaí do chlub Premier League Aston Villa (a bhfuil sé ina chaptaen air) agus d’fhoireann náisiúnta Shasana.
Jean Martin Charcot
Paiteolaí Francach a rugadh i bPáras ab ea Jean-Martin Charcot (29 Samhain 1825 – 16 Lúnasa 1893). Rinne sé taighde ar ghalair néareolaíocha ainsealacha. Duine de bhunaitheoirí na néareolaíochta. Rinne sé staidéar eolaíoch ar hiopnóis. In ómós dó, tugtar alt Charcot ar an mbealach a meathann ailt i gcineálacha áirithe galar néareolaíoch.
Uí Dhúnchadha
Stair
I lár na 11ú haoise, ghlac Mac Gilla Mo-Cholmóg an sloinne FitzDermot.
Yersinia pestis
Is cocabhachaillín gram-dhiúltach, neamhghluaisteach, gan spóir é an baictéar Yersinia pestis (Y. pestis; Pasteurella pestis roimhe seo) a bhaineann le Yersinia pseudotuberculosis agus Yersinia enterocolitica araon. Is orgánach anaeróbach ilacmhainneach é ar féidir leis daoine a ionfhabhtú tríd an dreancaid francaigh Oirthearach (Xenopsylla cheopis). Is é ba cúis leis an bplá bhúbónach, agus leis an bPlá Mhór, an phaindéim ba mharfaí sa stair taifeadta. Tá trí phríomhchineál i gceist leis an bplá: plá niúmóineach, plá sheipticéimeach, agus plá bhúbónach. Is seadán dá óstach é Yersinia pestis, an dreancaid francaigh, ar seadán francaigh é faoi seach, mar sin is hipearparaisít é ''Y. pestis''.
William Shakespeare
Aisteoir, drámadóir agus file Sasanach a bhí i William Shakespeare (baisteadh 26 Aibreán, 1564 – 23 Aibreán, 1616), a meastar go forleathan gurbh é an scríbhneoir Béarla is fearr ariamh é.
Saol
left|upright|thumb|Traigéide: Romeo & Juliet Ar an séú lá fichead de Bhealtaine, 1583 baisteadh an chéad duine clainne, Susanna i Stratford. Baisteadh mac, Hamnet, agus iníon, Judith, ar an dara lá de mhí Feabhra 1585. Sa bhliain 1592, bhí oiread cáile tuillte ag Shakespeare gur mhaslaigh Robert Greene é go poiblí mar “an upstart crow, beautified with our feathers, that with his Tygers hart wrapt in a Players hide supposes he is as well able to bombast out a blanke verse as the best of you: and beeing an absolute Johannes factotum, is in his owne conceit the onely Shake-scene in a countrey.” (Is scigaithris atá ar siúl anseo aige leis an líne “Oh, Tiger’s heart wrapped in a woman’s hide” ar bhain Shakespeare úsáid as sa dráma Henry VI, cuid a 3).
7 Aibreán
Is é an 7 Aibreán an 97ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 98ú lá i mbliain bhisigh. Tá 268 lá fágtha sa bhliain.
An Seanchaisleán
Geilleagar
Tá na comhlachtaí innealtóireachta atá lonnaithe i bparóiste Maigh Locha, Contae na Mí, thart ar 5.0 míle ón mbaile. Tharraing na tionscail seo go leor inimircigh chuig an gceantar le haghaidh oibre, go háirithe ón Liotuáin, ón Laitvia, ón Rúis, agus ón bPolainn.
Leictreascóp
Feiste chun lucht leictreach a bhrath agus meastachán a thabhairt ar a mhéid. Sa bhfoirm is simplí, bíonn dhá órdhuille a éarann a chéile nuair a luchtaítear é, agus is comhartha ar an méid luchta an uillinn idir na duillí. Úsáidtear é chun radaíocht ianaíoch a thomhas go hindíreach, mar léiríonn an uillinn an ráta ligean luchta mar thoradh ar an radaíocht a thaistealaíonn thar na duillí.
Ealaín na hIodáile
Macchiaioli agus Verismo
Ba é ceann de na chéad ghluaiseachtaí chun an ealaín acadúil a shárú, agus í ag éirí avant-garde ná an Macchiaioli, le húsáid réabhlóideach ar dhath ("stain"), a bhí ag súil le húrscéalta na Impriseanaithe ag cúpla scór bliain. Ba iad na taispeántóirí tábhachtacha Giovanni Fattori, Silvestro Lega, Telemaco Signorini, Giuseppe Abbati.
Thug Verismo téamaí coitianta agus laethúla chun na healaíne. I measc na n-údar eile Lorenzo Viani, Giuseppe Pellizza da Volpedo.
Leibhéal fuinnimh
Má tá an fuinneamh poitéinsiúil socraithe go nialas ag fad éigríochta ón núicléas adamhach nó ón móilín, an gnáthchoinbhinsiún, ansin tá fuinneamh féideartha diúltach ag staid nasctha leictreon.
Móilíní
Go garbh, is staid fuinnimh mhóilíneach í, .i. dualstaid den Hamaltún-mhóilíneach, suim na gcomhábhar leictreonach, creathúil, rothlach, núicléacha agus aistritheach, sa chaoi: i gcás gur dual-luach é an E leictreonach den Hamaltún-mhóilíneach (luach an fhuinnimh phoitéinsiúil dromchla) ag geoiméadracht chothromaíochta an mhóilín. Tá na leibhéil fuinnimh mhóilíneacha lipéadaithe ag siombailí na dtéarmaí móilíneacha. Athraíonn sainfhuinnimh na gcomhpháirteanna seo de réir staid an shainfhuinnimh agus na substainte.
Junior Eurovision Éire 2017
Ba iad Fiachna Ó Braonáin agus Bláthnaid Tracey na moltóirí buana agus tá aoi-mholtóir aitheanta ó stair an chomórtais sinsear leo gach seachtain, ina measc Linda Martin, Niamh Kavanagh, Brian Kennedy, Dustin Turcaí, Jedward agus Brendan Murray.
Ealaín na Meánaoise
Ealaín na hEorpa sa Mheánaois, sa mhíle bliain idir titim na Róimhe agus tosú an náisiúin nua-aoisigh le linn na hAthbheochana. Ag nochtadh ceannasaíocht spioradálta is intleachtúil na hEaglaise Caitlicí, cuimsíonn an ealaín seo eibhir is mósáicí Biosántacha, leabhair urnaithe is lámhscríbhinní maisithe eile, ardeaglaisí na hArd-Mheánaoise lena ndealbhóireacht fhlaithiúil is a bhfuinneoga daite. I dtíortha Protastúnacha cosúil leis an mBreatain, scriosadh cuid mhór den oidhreacht sin sa Reifirméisean.
Máire I, Banríon na nAlbanach
D'fhill Màiri ar ais go hAlbain, ag teacht i dtír i Lìte (nó 'Leith', sa Bhéarla) ar an 19 Lúnasa, sa bhliain 1561. Ceithre bliana ina dhiaidh sin, phós sí a céad col ceathrar, Henry Stuart, Tiarna Darnley. Bhí aontas míshásta acu agus i Feabhra na bliana 1567, fuarthas Darnley marbh sa ghairdín ag Kirk o'Field, tar éis pléascadh ollmhór sa teach.
Sciathadh
Córas chun bac a chur ar tharchur is glacadh comharthaí fánacha leictreacha/leictreonacha. I gcábla comhaiseach, mar shampla idir aeróg is teilifíseán, iompraítear an comhartha ar an tsreang inmheánach agus déanann an chaolrabhaisc chopair sheachtrach thalmhaithe an sciathadh. Sciathann an ghreille thosaigh ar oigheann micreathonnach na húsáideoirí ar na micreathonnta díobhálacha. Déanann iniaimh is mogaill sheoltacha sciathadh ar chomharthaí leictreacha. Is cás Faraday é cás mogallach sreinge atá talmhaithe, agus déanann a leithéid sciathadh leictreastatach is leictridinimiciúil tarchuir is glactha ar a bhfuil istigh ann.
Aidhne
mion|Dreamanna agus ríochtaí/tuatha in Éirinn c. 800
Ealaín na Peirse
mion|Soitheach cré Peirseach ón 4ú mílaois Ealaín ón Iaráin ársa, a thosaigh sa chianseanaois is ea Ealaín na Peirse. T
Francisco Franco
Laethanta a Óige
Chruthaigh Franco ina thogha oifigigh, agus cuireadh i gceannas ar na saighdiúirí bundúchasacha é, nó san am seo, bhíothas go díreach ag fruiliú bundúchasaigh d'Arm na Spáinne, agus oifigigh Spáinneacha ag stiúradh na n-earcach Afracánach seo.
An Cheannasaíocht Mhíleata
Ón lá sin i leith go deireadh an chogaidh, b'é Franco féin, go pearsanta, a stiúradh na hoibríochtaí míleata ar fad. I Mí na Samhna 1936, tugadh ionsaí faoi Mhaidrid, ach theip ar an iarracht sin, rud a d'athraigh stíl chogaíochta Franco, nó chrom sé ar na caisleáin a thógáil i ndiaidh a chéile, in áit a bheith ag baint trialach as móroibríochtaí ceanndána. Cosúil leis an gcinneadh a ghlac sé teacht chun fortachta don gharastún i dToledo, fuarthas locht ar an athrú polasaí seo ar chúiseanna oirbheartaíochta. Tá comhairlí áirithe dá chuid ina n-ábhair chonspóide ar leith, go háirithe an cinneadh a ghlac sé i Mí an Mheithimh 1938 aghaidh a thabhairt ar Valencia in áit na Catalóine.
An Cheannasaíocht Pholaitiúil
Ó thús na bliana 1937 i leith, chaithfeadh Franco gach pionós báis a fhaomhadh nó a admháil go pearsanta. Ní hionann sin is a rá, áfach, go raibh sé ró-eolach ar mhionsonraí gach cáis.
An Spáinn le linn an Dara Cogadh Domhanda
deas|300px|thumb|Franco agus [[Heinrich Himmler sa bhliain 1940.]] I Mí Mheán Fómhair 1939, phléasc an Dara Cogadh Domhanda amach san Eoraip. Chuaigh Adolf Hitler i dteagmháil le Franco ar an 23ú lá de Mhí Dheireadh Fómhair, 1940, in Hendaye sa Fhrainc, in aice le teorainn na Spáinne, agus é ag iarraidh an Spáinn a bhréagadh chun cogaidh le taobh na Gearmáine. Bhí Franco ag éileamh bia, trealamh cogaidh, Giobráltar agus coilíneachtaí na Fraince i dTuaisceart na hAfraice mar éiric, agus ní raibh Hitler sásta a mhian a ghealladh dó. Mar sin, níor tháinig Franco agus Hitler ar aon chomhréiteach. Thairis sin, bhí an Ghearmáin agus an Spáinn in achrann a chéile faoi chearta mianadóireachta na Gearmáine sa Spáinn. Tá cuid de na staraithe den bharúil go raibh Franco d'aonturas ag éileamh an iomarca ar Hitler, ó nár theastaigh uaidh dul chun cogaidh ar aon nós. Is é an tuairim atá ag na staraithe eile go raibh an Spáinn ina ciolar chiot i ndiaidh an chogaidh chathartha, ionas nach bhféadfadh Franco aon rud fónta a thairiscint do Hitler, cibé cé acu ba mhian leis nó nár mhian. Pé scéal é, i ndiaidh an bhua a rug na Gearmánaigh ar an bhFrainc i Mí an Mheithimh sa bhliain 1940, ghlac an Spáinn le polasaí neodrachta ba mhó a chuaigh chun leasa do chumhachtaí na Fearsaide. Mar shampla, chuir sé áiseanna na gcuan Spáinneach ar fáil do na longa Gearmánacha. Sa bhliain 1943, casadh taoide an chogaidh, agus d'fhill an Spáinn ar neodracht iomlán.
Na Blianta Iarchogaidh
Sa bhliain 1969, cheap Franco an Prionsa Juan Carlos mar chomharba dó féin. Rinne sé droichead, ansin, d'athair Juan Carlos, mar atá, Don Juan, cúnta Barcelona, a chreid go raibh sé chun tosaigh ar Juan Carlos sa chomharbacht. Dealraíonn sé gur shíl Franco go mbeadh an fear óg ní ba sochomhairlí ná a athair, ach bhí fuar aige, mar a d'iompaigh an scéal amach.
Mianach na Teamhrach
Stair
De réir Bolinden, bhí an gnó ag cailleadh airgid de bharr praghas sinc e a bheith ag titim, de bharr costas ard fuinnimh agus de bharr an bhoilscithe i gcoitinne. Bhí an margadh since luaineach sa bhliain 2022/2023 agus thit an praghas ó $3,500 go $2,500 in aghaidh an unsa idir Meitheamh 2022/2023.
Loch Long
Is loch suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd na hAlban é Loch Long.
Ealaín na Róimhe
Bunaithe go daingean ar an oidhreacht ealaíonta Ghréagach, sa phéintéireacht is an dealbhóireacht go háirithe. Ní mhaireann cuid mhaith dealbh clasaiceach Gréagach ach mar chóipeanna Rómhánacha. Ach bhí na dealbhóirí Rómhánacha iontach bunúil sa phortráidíocht lena gcuid bustaí is rilífí (mar shampla, ar chólún Tráiain is na háirsí caithréime), agus bhain caighdeáin amach nach ndearnadh arís go dtí an 18ú céad, b'fhéidir. Ní mhaireann mórán péintéireachta, ach bhíodh eachtraí ó Hóiméar agus radhairc tíre ó Óivid ar mhúrmhaisithe i dtithe Rómhánacha.
Dúnmharú Guillem Agulló
I gcuimhne ar Guillem
Ar an 12 Aibreán 2016 thug an Pharlaimint Vaileinseach ómós do Guillem Agulló 23 bliain i ndiaidh a fheallmharú le fógairt institiúideach a shínigh gach páirtí sa pharlaimint. An iarraidh seo cruthaíodh duais Guillem Agulló chun cúitithe agus aitheantas “do dhaoine agus do thionscnaimh eisceachtúla sa troid in aghaidh na seineafóibe, an chiníochais agus na coireachta fuatha”.
Charles Trevelyan
An India
Sa bhliain 1831, bhog sé go Calcúta, agus ceapadh é mar leas-rúnaí an rialtais sa roinn polaitíochta. Bhí díograis ar leith ar Trevelyan i gcúrsaí oideachais, agus sa bhliain 1835, go mór mór mar gheall ar a sheasmhacht, rinne an rialtas cinneadh i bhfabhar litríocht agus eolaíocht na hEorpa a scaipeadh i measc na nIndiach. D’fhoilsigh Trevelyan cuntas ar iarrachtaí an rialtais sa réimse oideachais, dar teideal On the Education of the People of India, sa bhliain 1838. I mí Aibreáin 1836, ainmníodh é ina rúnaí ar bhord ioncaim Sudder, oifig a bhí aige go dtí gur fhill sé ar Shasana i mí Eanáir 1838.
Ról s'aigesan sa Ghorta Mór
Ar 21 Eanáir 1840, thosaigh sé i bpost nua mar rúnaí cúnta Státchiste na Banríona i Londain, agus d'oibrigh sé sa ról sin ar feadh naoi mbliana déag. In Éirinn, rinne sé riaradh ar oibreacha fóirithinte idir 1845 agus 1847, nuair a bhí breis agus 734,000 fear fostaithe ag an rialtas le linn an Ghorta Mhóir. Meastar go bhfuair timpeall is milliún duine bás in Éirinn de bharr an ocrais agus an ghalair eipidéime idir 1846 agus 1851, agus chuaigh thart ar dhá mhilliún eile ar imirce i dtréimhse beagáinín níos mó ná deich mbliana (1845–55). Ar 27 Aibreán 1848, bronnadh teideal KCB (Knight Commander of the Order of the Bath) ar Trevelyan i ndíol ar a chuid seirbhíse.
Athchóiriú na Státseirbhíse
Sa bhliain 1853, mhol Trevelyan córas nua chun daoine a fhostú i státseirbhís an rialtais. Leag Tuarascáil Northcote–Trevelyan, a shínigh sé féin agus Sir Stafford Northcote i mí na Samhna 1853, dar teideal The Organisation of the Permanent Civil Service, an dúshraith chun daoine cáilithe agus oilte a earcú i bpoist nach raibh ar fáil roimhe sin ach do dhaoine uaisle agus baill de theaghlaigh a raibh tionchar acu, agus a bhain leas as líonraí pearsanta. An sprioc a bhí ann ná córas bunaithe ar thuillteanas chur ar bun.
American Idol (sraith 17)
Ba iad Katy Perry, Luke Bryan agus Lionel Richie na breithiúna don sraith seo. D'fhill Ryan Seacrest mar láithreoir. Bhuaigh Laine Hardy an tsraith agus tháinig Alejandro Aranda sa dara háit.
Manchester United
Sir Matt Busby
clé|mion|Dealbh Matt Busby, Taobh amuigh Old Trafford Rugadh Sir Matt Busby ar 26ú lá de mí Bealtaine sa bhliain 1909. Sa bhliain 1945, tar éis an Dara Cogadh Domhanda thosaigh peil arís agus fuair Matt Busby as Albain an post mar bhainisteoir Manchain Aontaithe. Bhí sé ag iarraidh smacht gan fasach a chonaic aon cumann riamh. Bhí sé ag iarraidh smacht ag traenáil, haistrithe imreoirí agus roghnú na foirne. Bhuaigh sé an Céad roinnt sa bhliain 1952, an céad ceann i dachaid is a haon bhliain. Tar éis sin i 1956 agus 1957 bhuaigh siad an céad roinnt as a chéile. Bhí an foirrean an-óg agus bhí an aois meán ag an bhfoireann fiche is a dó mbliana aois. Fuair siad an leasainm ‘Busby-Babes’. Sa bhliain 1957 bhí Manchain Aontaithe an céad foireann as Sasana a raibh cead agat a imirt i Corn Eorpach. Sa céad bhliain caill siad sa chluiche leathcheannais in aghaidh le Real Madrid. An bhliain tar éis sin i 1958, bhí an fhoireann ag imirt in aghaidh le ‘Red Star Belgrade’ cluiche ceathrúceannais an Corn. Ar an turas abhaile, tharla an tubaiste míchlúiteach ‘Munich Air Disaster ’. Bhí fadhb leis an eitleán an lá sin nuair a bhí sé ag éirí sa spéir agus de bharr seo, fuair fiche is a trí daoine bás, san áireamh ochtar imreoir. Na Ochtar imreoir na; – Geoff Bent, Roger Byrne, Eddie Colman, Duncan Edwards, Mark Jones, David Pegg, Tommy Taylor and Billy Whelan. Fuair Matt Busby gortú tromchúiseach agus tar éis sin bhí Jimmy Murphy mar bhainisteoir airíoch. Nuair a fuair Busby a sláinte ar ais go maith, bhí sé ar ais ar an taobhlíne ag bainistiú an fhoireann. Sa 1960’s thosaigh Matt Busby ag forbairt foireann nua. Ceannaigh sé imreoirí maith, mar shampla Denis Law agus Pat Crerand. Freisin tháinig suas imreoirí óg, san áireamh George Best. Bhuaigh siad an Corn FA leis an forbairt seo. I 1965 agus 1967 bhuaigh siad an céad roinnt arís agus ansin i 1968, chuaigh Manchain Aontaithe agus Matt Busby isteach sna leabhair staire, an céad foireann as Sasana a bhuaigh an Corn Eorpach. Bhuaigh siad in aghaidh le Benfica as an Phortaingéil. Bhuaigh siad an fhoireann 4-1. An príomh-imreoirí sa foireann seo ná George Best, Denis Law agus Sir Bobby Charlton. Fuair Busby Ridireacht tar éis an buachaint seo, agus an teideal nua, Sir Matt Busby. D’éirigh Sir Matt Busby mar bhainisteoir sa bhliain tar éis sin i 1969. Fuair sir Matt Busby bás sa bhliain 1994.
Aibhistín de Staic
Réabhlóidí Éireannach ab ea Aibhistín de Staic (7 Nollaig 1879 - 27 Aibreán 1929).
Saol
Bhí sé go tréan in aghaidh an Chonartha Angla-Éireannaigh, agus chuir sé troid ar Arm an tSaorstáit sa Chogadh Chathartha. Ceapadh é sa bhliain 1923, agus chuaigh sé ar stailc ocrais a mhair le lá amháin is dhá scór sular saoradh é i Mí Iúil 1924. Nuair a bhunaigh Éamon de Valera Fianna Fáil sa bhliain 1926, d'fhan Aibhistín de Staic ina bhall de Shinn Féin, agus hatoghadh ina Theachta Dála é sa bhliain 1927.
Gairdíní Stairiúla Chontae Chorcaí
Lios Liatháin
Baile mhuintir Bence-Jones, taobh amuigh de Chloich na Coillte. Leagtha amach i stíl Robinsonian le bailiúchán de phlandaí neamhchoitianta agus coimhthíocha agus ina bhfuil gairdín portaigh, gairdín carraige agus gairdín fuchsia.
Ieuan Evans
Rugadh Ieuan Evan i Pontarddulais sa Bhreatain Bheag. Labhraíonn sé Breatnais.
Joe Slovo
Saol
Agus é ina bhall de Pháirtí Cumannach na hAfraice Theas sna 1950idí (a bhí faoi choim ag an am), chomhoibrigh sé go dlúth leis an gComhdháil Náisiúnta Afracach sa troid in éadan na cinedheighilte agus bhí an-tionchar aige ar Chairt um Saoirse de chuid an CNA, a chuir béim ar neamhchiníochas mar bhunús do thodhchaí na tíre. clé|mion|Ruth First Sa bhliain 1961, bhí sé ar na daoine a bhunaigh Umkhonto we Sizwe, eite mhíleata an CNA. Bhí sé ina ceann foirne air idir 1985 agus 1987.
Luainíocht Larmor
mion Luainíonn gach núicléas thart ar an mbuntreo le minicíocht ar a dtugtar minicíocht Larmor. Tá an mhinicíocht seo sainiúil do gach iseatóp ar leith.
Dún Seachlainn
Sráidbhaile atá suite i gceartlár na Mí, Poblacht na hÉireann é Dún Seachlainn (Domhnach Seachnaill go háitiúil), nó Dunshaughlin as Béarla. Tá thart ar 5,840 (2016) duine ina gcónaí sa sráidbhaile seo atá lonnaithe timpeall 25km ó Bhaile Átha Cliath ar phríomhshráid N3.
Suarachas morálta
D’fhéadfadh go n-éalódh coincheap an “tsuarachais mhorálta” ó shainmhíniú beacht, ach cuireadh síos air mar “act of baseness, vileness, or depravity in the private and social duties which a man owes to his fellowmen, or to society in general, contrary to the accepted and customary rule of right and duty between man and man."
An Beirneach
Saolaíodh sé i gCeathrú na Gaoithe, Contae na Gaillimhe sa dara leath den naoú haois déag. Bhí suim aige sa Ghaeilge. Scríobh sé leabhair faoi ainm cleite An Beirneach.
Sciobaire
Éan caol atá dúchasach do réigiúin theo ar fud an Domhain. Sánn sé éisc faoi bhun an uisce lena ghob fada biorach. Nuair a shnámhann sé, ní bhíonn ach an ceann is an muineál fada os cionn an uisce. Áitríonn sé uisce fosaithe.
Gerridae
Is fine feithidí iad na Gerridae san ord Hemiptera, ar a dtugtar go coitianta scinnirí locháin. Ag teacht le haicmiú na nGerridae mar fhíorfheithidí (.i., fo-ord Heteroptera), tá baill an bhéil tagtha chun cinn ag na gerridae le haghaidh pollta agus diúil, agus tá chumas neamhghnách acu, sé sin gur féidir leo siúl ar dhromchla uisce, iompartha ag teannas ribeadach. Bíonn dromchla ar a cosa is a colainn atá uisce-éarthach dofhliuchta agus tugtar neostóin orthu mar sin. Tógtar iad go hanatamaíoch chun a meáchan a aistriú le go mbeidh siad in ann rith ar bharr dhromchla an uisce. Mar thoradh air sin, is dócha go bhfaighidh duine scinnirí locháin i láthair in aon lochán, abhainn nó loch. Tá cur síos déanta ar níos mó ná 1,700 speiceas, 10% díobh san éiceachóras muirí.
Armáid na Spáinne
mion|an Armada galeass, ealaín chomhaimseartha i [[Greenwich Park|Greenwich, gan ainm]] Ba í an Armáid (Spáinnis: La Grande y Felicísima Armada nó La Armada Invencible) an loingeas Spáinneach a rinne ar Shasana faoi cheannas Medina Sidonia sa bhliain 1588, chun Eilís I Shasana a threascairt agus cosc a chur ar Shasana baint don Ísiltír Spáinneach agus leanúint den fhoghlaíocht san Aigéan Atlantach agus san Aigéan Ciúin.
D’éirigh leis longa na hArmáide teacht le chéile arís agus dul ó thuaidh, cé go raibh longa Sasanacha á gcoinneáil i mbroid tamall suas cósta thoir Shasana.
Bheartaigh Medina Sidona gur chóir don Armáid filleadh abhaile: sheol sí timpeall na hAlban agus na hÉireann ach rinne stoirm eacha géara dochar mór di. Briseadh os cionn 24 long ar chósta thiar na hÉireann. As 130 long de chuid na hArmáide briseadh nó bádh timpeall caoga ceann. Ba í an tsluaíocht seo an comhrac ba mhó sa chogadh neamhfhógraithe idir Shasana agus an Spáinn (1585-1604). Sa bhliain 1589 chuir Sasana sluaíocht den saghas céanna, Sluaíocht Drake-Norris, ar bun ach ní raibh rath uirthi. clé|mion|Eilís I, 1600
Filleadh na hArmáide
Fuair idir 50 agus 100 Sasanach bás agus gortaíodh 400 fear eile. Níor bádh long Shasanach ar bith, ach fuair mórán fear bás le hocras, le fiabhras ballach agus le buinneach tar éis gur scaoileadh leo: bhí ganntanas airgid ar an rialtas agus fágadh mórán fear gan phá leis na míonna fada, rud a bhí bunoscionn le scéal na Spáinne, mar ar thug an rialtas cabhair d’fhuíoll na tubaiste.
Leictreonaic ardchumhachta
Gléasanna leathsheoltacha chun sruthanna móra leictreacha a lascadh ann nó as, cosúil le tíreastóirí nó coigeartóirí sileacain rialaithe. Déantar an fheidhm seo i líonra náisiúnta leictreach nuair a bhaintear stáisiún ginte as feidhm, a chuirtear stáisiún ar siúl, nó a theipeann ar aon chuid den líonra. Go dtí le déanaí bhaintí úsáid as gnáthlascanna meicniúla, ach iad ollmhór. Nuair a dhéanann na lascanna seo tadhall chun sruth a lascadh ann, agus a bhriseann siad an tadhall chun an sruth a lascadh as, tarlaíonn splancanna a ídíonn fuinneamh is a dhéanann dochar dóibh de réir a chéile. Is éifeachtaí ar fad tíreastóir, rud nach n-ídíonn mórán fuinnimh le linn lasctha. Tá tíreastóirí ar fáil le sruth de na céadta aimpéar a lascadh go héifeachtach agus cumhacht níos mó ná 100 kW a rialú. Ní hionann seo is an scéal sa leictreonaic ar feadh 40 bliain, mar a mbíodh sruthanna beaga de mhicrea-aimpéir nó millea-aimpéir, agus leibhéil cumhachta sna vataí is níos lú, á rialú ag dé-óideanna, trasraitheoirí is ciorcaid iomlánaithe chun gnónna ar leith a chur i gcrích i ríomhairí, teilifíseáin, taifeadáin is eile.
Ealaín na Síne
mion|Tírdhreach le Dong Qichang, t. 1600 Ealaín na Síne ársa, ó 4000 RC ar aghaidh, a raibh tionchar trom aici ar an ealaín i ngach tír sa chianoirthear, agus a shroich an Eoraip sa 17ú céad. Ba shainiúil a nuálaíocht fhiúntach theicneolaíoch (síoda, poirceallán, páipéar is clóbhualadh) agus a míneadas iontach stíle. Fuarthas soithigh cré-umha mhaisithe ó 1000 RC. Bunaíodh an dá thraidisiún ghaolta péintéireachta is peannaireachta le linn réim rítheaghlach Han (206 RC-222 AD). Táirgeadh poirceallán ardchaighdeáin faoin rítheaghlach Tang (618-906) agus ina dhiaidh. Tháinig péintéireacht radhairc tíre chun tosaigh faoi rítheaghlach Song (960-1279) agus ina dhiaidh. Táirgeadh poirceallán, laicear, agus cruanadóireacht rannta (cloisonné) ardmhíneadais le linn rítheaghlach Ming (1368-1644). Níor staon na forbairtí le linn an rítheaghlaigh dheireanaigh, Qing (1644-1912), mar rinneadh péintéireacht impriseanaíoch is poirceallán iontach a raibh éileamh orthu ar fud an Domhain.
Leictreonghunna
Feiste chun léas leictreon a tháirgeadh. Táirgeann sé catóid théite leictreoin inti trí astú teirmianach, agus aomann anóid dhiúltach, atá fad éigin amach ón gcatóid, na leictreoin seo. Éartar cuid acu seo ar ais le leictreoid ghreille in aice leis an gcatóid atá luchtaithe go diúltach, agus rialaíonn sí seo an líon leictreon a leanann ar aghaidh, is mar sin déine an léis. Luasghéaraíonn agus fócasaíonn leictreoidí dearfacha eile an léas roimh an anóid. Is feiste bhunúsach é seo sa luascóp ga-chatóideach, an leictreonmhicreascóp, agus an feadán teilifíse.
Ciaróg Colorado
Ciaróg bheag duilleog is ea ciaróg Colorado. An droim buí le 10 bhfadstríoc dhubh ar cháis na sciathán. Beireann na baineannaigh uibheacha ar phlandaí prátaí. Na larbhaí ramhar scothdhearg/buí le spotaí dubha ar na taobhanna. Pupaíonn sí sa talamh. Déanann sí an-damáiste do bharra prátaí.
Sléacht Mhuileann Ching (1976)
An deichniúr
'Siad an deichniúr a maraíodh ná
Cúlra
Chuir na cainteanna seo eagla ar na Dílseoirí. Mar sin chuaigh na dúnmharuithe seicteacha in olcas le linn an tsosa comhraic. Mharaigh an UVF 120 Caitliceach le linn na bliana 1975. Bhí éiginnteacht ann sa phobal faoi chúrsaí polaitíochta ar an dá thaobh.
Ionsaí agus coirpigh
Goideadh feithicil ar baineadh úsáid as le linn an ionsaithe agus a frítheadh ina dhiaidh i gCo. Lú.
Freagracht
Ainneoin nár admhaigh an tIRA riamh gurb iad a bhí freagrach, i 2011 chuir an An Fhoireann de Fhiosrúcháin Stairiúla an milleán orthu, foireann stáit a d'fhiosraigh go leor eachtraí den chineál céanna ó na Trioblóidí.
2013-2017
I 2013 d'ordaigh Ard-aighne an Tuaiscirt fiosrúchán nua faoin eachtra i ndiaidh go leor achainí ó ghaolta na ndaoine a maraíodh. Cuireadh tús leis an fiosrúchán poiblí i mBéal Feirste ag deireadh mhí na Bealtaine 2016.
Gníomh gríosaithe
Ar an 5 Eanáir 2018, scaip Barra Mac Giolla Dhuibh (Barry McElduff, feisire Westminster de chuid Sinn Féin ag an am) físeán ar na meáin shóisialta de féin agus builín aráin ... de dhéantús Muileann Ching ... leagtha ar a cheann aige, cothrom an lae i ndiaidh na heachtra Muileann Ching. D’éirigh Mac Giolla Dhuibh as a phost ar 15 Eanáir 2018, de bharr na conspóide a bhain leis. Sa bhliain 2019, fuair Mac Giolla Dhuibh an dara vóta ab airde ar an chéad comhaireamh i dtoghchán áitiúil.
Lucie Šafářová
Is imreoir leadóige gairmiúla as Poblacht na Seice í Lucie Šafářová. Rugadh í ar an 4 Feabhra 1987.
Dancing with the Stars (sraith 1 na hÉireann)
Chuir Amanda Byram agus Nicky Byrne an tsraith seo i láthair. Ba iad Julian Benson, Loraine Barry agus Brian Redmond moltóirí ar an seó. Bhuaigh Aodhán Ó Mathúna le Valeria Milova an tsraith.
Marcaíocht
Arkle
Is é Arkle an capall is cáiliúla in Éirinn. Rugadh é i gContae na Mí sa bhliain 1957 agus fuair sé bás sa bhliain 1970. Ainmníodh é tar éis na gcnoc Arkle in Albain. Bhuaigh sé 27 rásaí amach as 35 rásaí ina shaol. Sa bhliain 1964 bhuaigh sé a chéad chorn óir i féile rásaí Cheltenham. Tá cnámharlach Arkle ar thaispeáint sa Chomhlacht Graí Náisiúnta na hÉireann i gContae Cill Dara.
Dancing with the Stars (sraith 1 na hÉireann)
Seachtain a Dó Déag: Ceannais, 26 Márta 2017
Aoi taibheoir: The Vamps ag taibhiú 'All Night'.
Marcaíocht
Seóléimneach
mion|281x281px|Seóléimneach - an duine leis an suíochán chun tosaigh. Tháinig seóléimneach ón 20ú haois san Iodáil. San am seo cruthaítear na daoine Iodálach an bealach nua don mharcaíocht, an suíochán tosaigh nuair a bhí an capall ag léim. Cé nár shroich seóléimneach go dtí Meiriceá go dtí timpeall an bhliain 1917, nuair a shroich sé, thosaigh sé go tapa. San am seo, bhunaigh an chéad chomhlachas seóléimneach i Meiriceá darbh ainm sa lá atá inniu ná United States Equestrian Federation (USEF). Tá dhá chineál den seóléimneach, léimneach agus sealgairí. Sa cineál léimneach, tá tú amaithe agus caithfidh tú timpeall sraith de léimneach gan aon rud a titim agus bhuaigh an duine leis an t-am is ísle agus gan pionóis. Ach sa sealgairí tá réiteoir ann agus tá sé ag breitheamh an mharcaigh agus an capall. Léimfidh siad suas go dtí ocht gclaíocha. Tugann an réiteoir dóibh scóir as a chéad agus bhuaigh an duine leis an scór is airde.
Plean S (IRA, 1939)
Iarmhairtí
Ar feadh tréimhse 14 mhí, tharla 164 eachtra buamála in iomlán agus maraíodh 10. Is mó dochar ná maitheas a rinne an feachtas, neamhéifeachtach agus fritorthúil.
Custard
Is milseog é agus lena chois sin, cuirtear i mórán borróga é freisin, amhail Berliner.
Tomhaidhm
Sainaithint
Ní féidir gach loch atá luaite i bhfoinsí na meánaoise a aithint go cruinn. Mar shampla, b'fhéidir gur tagairt eile do Loch Lao é Loch Lainglinne.
Ré Neimhidh
Tagairtí: ACM, 2859;
Ré Tigernmasa
Tagairt: Annála na gCeithre Máistrí, 3581
Leictreonvolta
Aonad fuinnimh a úsáidtear i bhfisic adamhach, fisic núicléach, agus fisic na gcáithníní. Is é eV an tsiombail dó. Is ionann 1 eV agus an t-athrú i bhfuinneamh leictreoin nuair a aistríonn sé trí dhifríocht poitéinsil 1 V. 1 eV = 1.602 × 10 -19 J (giúl). In úsáid go forleathan sna foirmeacha keV (103 eV), MeV (106 eV), agus GeV (109 eV).
Dún Doire
Tá an t-amhránaí agus múinteoir Nollaig Ní Laoire as Dún Doire.
Tonn teasa san Eoraip, Iúil 2022
I lár mhí Iúil 2022, bhí foláireamh eisithe ag Met Éireann, Oifig na hAimsire in Éirinn agus i dtíortha eile san Eoraip, maidir le "teochtaí thar an gcoitiantacht". mion|Trá Margate, Iúil 2022 Bhí tonn teasa eile san Eoraip i lár mhí an Mheithimh 2022, ach aimsir  fhliuch in Éirinn ag an am mion|Droichead [[Hammersmith]] Dúirt saineolaithe gur athrú aeráide ba chúis leis an aimsir dhainséarach seo agus go n-éireoidh cúrsaí níos measa sna blianta atá amach romhainn.
Kristýna Plíšková
mion|clé|250p|Kristýna Plíšková Is imreoir leadóige gairmiúla as Poblacht na Seice í Kristýna Plíšková. Rugadh í ar an 21 Márta 1992.
Judith Kaye
Saol
clé|mion|an Chúirt Uachtarach, Nua-Eabhrac Bhí Kaye ina mac léinn oíche i Scoil Dlí Ollscoil Nua-Eabhrac. Bronnadh céim uirthi sa bhliain 1962, tráth nach raibh ach scata beag ban ag an mbarra.
Ealaín nua-aoiseach
Úsáidtear an téarma seo ar na gluaiseachtaí forásacha san ealaín sa 19ú-20ú céad. Níltear ar aon intinn an é Goya nó Manet an chéad phéintéir nua-aoiseach, ach is cinnte gur chuir ealaíontóirí cosúil le Cézanne, Gauguin, van Gogh, Ensor is Munch i gcoinne an healaíne traidisiúnta ar bhealaí éagsúla faoi dheireadh an 19ú céad. Mar shampla, cheistigh siad péintéireacht nádúraíoch an fhigiúir, agus an pheirspictíocht mar a tuigeadh le linn na hAthbheochana í.
Veaspáisian
Comharbacht
Ar a bhás in aois 70 dó, sa bhliain 79, tháinig a mhac ba shine Títeas (Laidin:Titus Flavius Caesar Vespasianus Augustus ) i gcomharbacht air, mar sin, b'é an chéad Impire Rómhánach é a d'éirigh len a mhac féin dul i gcomharbas air.
Brett Kavanaugh
Breitheamh Gael-Mheiriceánach is Brett Michael Kavanaugh, a rugadh ar an 12 Feabhra, 1965 i Washington, D.C..
An Fhionlainnis
Gramadach na Fionlainnise
Fionlainnis: Olen kirjoittamaisillani artikkelin Wikipediaan
Anailis ar an sampla:
Mícheál Agricola
B'é an tEaspag Fionlannach Mícheál Agricola a chruthaigh an chéad cheartlitriú don Fhionlainnis, cé go raibh focail Fhionlainnise curtha ar pár roimhe sin i lámhscríbhinní Laidine san Fhionlainn, logainmneacha ach go háirithe. Bhunaigh Agricola an litriú sin ar an tSualainnis, ar an nGearmáinis, agus ar an Laidin. Ina dhiaidh sin, áfach, is iomaí craiceann a chuir an Fhionlainnis scríofa di go fóill.
An Naoú hAois Déag
Ba é Juhani Aho an chéad scríbhneoir Fionlainnise a bhí in ann a chuid a shaothrú ag scríbhneoireacht (bhí Kivi ag brath ar na hurraithe saibhre, agus maidir le Canth, bhí siopa á reáchtáil aici). Mhair Aho go dtí an bhliain 1921, agus chaith sé dhá scór bliain i mbun pinn. Saothair thábhachtacha ab ea Rautatie ("An Bóthar Iarainn"), scéal greannmhar faoi chéad turas na muintire tuaithe ar an traein; Juha, úrscéal atá bunaithe ar théama an triantán grá agus na himeachtaí suite sna laethanta anallód; agus Panu, úrscéal eile faoi réamhstair na bhFionlannach agus faoi laethanta na Págántachta. Sa bhreis ar na mórshaothair, scríobhadh sé sceitsí beaga, "sliseanna" (lastuja), mar a deireadh sé féin, ag tabhairt le fios nach raibh iontu ach cineál dramhaíl as ceárta an scríbhneora. Mar sin féin, bhí an-ráchairt ar na "sliseanna", agus léitear i gcónaí iad. A lán meafar a d'úsáid sé sna sliseanna, chuaigh siad i ngnáthchaint mhuintir na Fionlainne. D'fhoilsigh sé ocht ndíolaim acu lena lá.
Ealaín Phléimeannach
Ealaín ón gcuid Chaitliceach ó dheas den Ollainn, go ginearálta an Bheilg is Lucsamburg anois. An-cháil ar phéintéirí an réigiúin sa 14ú céad as maisiú lámhscríbhinní, agus sa 15ú céad as pictiúir altóra is portráidí ar phainéil, saothar Campin, van Eyck, van der Weyden, Bouts is Memlinc go háirithe. Lean an caighdeán ard sa 16ú céad nuair a tháinig Bosch is Brueghel, duine de na healaíontóirí is fearr riamh i gcomhair radhairc tíre, chun cinn, agus sa 17ú céad leis na máistrí barócacha Rubens, van Dyck is Jordaens. Cailleadh is milleadh cuid mhaith den saothar seo sna cogaí is an t-íolbhriseadh thar na céadta, ach dá laghad a mhaireann, is éacht ealaíne é. Ní hionann is ealaín Ollannach, bhí an ealaín Phléimeannach eaglasta cúirtiúil i gcónaí, ach neamhspleách ar an Iodáil den chuid is mó. Sa 20ú céad rinne Magritte is Delavaux saothar suntasach san Osréalachas.
Talisman (sraith leabhar)
Sraith de cheithre leabhar do leanaí is ea Talisman agus é scríofa ag Allan Frewin Jones. Foilsíodh sa bhliain 2005 iad. Is iad Olivia (Oli), Christie agus Josh Welles na príomhcharachtair atá ina gcónaí le hathair Olly agus deartháir Josh, atá ina seandálaíithe. Baineann an plota leis an bhfiach le haghaidh 'talismanaí na gealaí'.
Císte Ghealach na Chango
201 leathanach
Crann
Tá tábhachtach thar na bearta ag baint le crainn. Gan iad ní bheadh formhór na nithe beo ar domhan in ann maireachtáil in aon chor. Cuidíonn crainn le creimeadh a sheachaint nó a mhaolú. Súnn crainn agus plandaí dé-ocsaíd charbóin isteach agus scaoileann siad ocsaigin amach. Murach crainn, ní bheadh a dhóthain ocsaigin ar fáil do na nithe eile atá beo. Cónaíonn ainmhithe i gcrainn nó i scáth crainn. Tógann éanlaithe neadacha i gcraobhacha. Cónaíonn ioraí i bpoill i dtamhain na gcrann.
Itear baill éagsúla an chrainn. Itheann daoine agus ainmhithe eile torthaí na gcrann amhail úlla, oráistí, bananaí agus araile. Itear cnónna freisin. Itheann feithidí agus ainmhithe na duilleoga.
Leaba
thumb|250px|Leaba in [[óstán.]] Troscán chun dul a chodladh ann nó chun luí air is ea an leaba. Bíonn siad fada agus fairsing le bheith oiriúnach do dhuine fásta síneadh amach ar bharr an leaba. Bíonn tocht ar leaba mar chlúdach bog ionas gur féidir le duine luí go sóúil. Cuirtear braillíní ar an dtocht, agus bíonn adhairteanna ann chun ligean do dhaoine a gceanna a luí orthu. Anuas orthu sin, leagtar pluideanna chun daoine a choimeád te fad is atá siad ina gcodladh. Bíonn clár cinn ag barr an leaba. Go minic bíonn sé déanta d'ábhar bog ionas nach gortóidh daoine a gceanna fad is atá siad ag luí sa leaba.
Elon Musk
Is fiontraí, fear gnó, ilbhilliúnaí, innealtóir, agus aireagóir é Elon Reeve Musk (a rugadh in Pretoria, san Afraic Theas ar 28 Meitheamh 1971). Aithnítear é mar chomhbhunaitheoir PayPal, SpaceX, Tesla Motors agus Solar City. Stiúrthóir ginearálta ar Twitter, SpaceX agus Tesla Motors é faoi láthair, agus uachtarán ar SolarCity chomh maith.
Uimhreacha Laidine
Bunuimhreacha
Nuair is iolra an uimhir, fágtar an ginideach passuum ar lár uaireanta:
Elon Musk
Iompar
Tá cáil ar Musk as an Tesla Roadster a chruthú, arbh é an chéad ghluaisteán leictreach inmharthana na linne seo, Bhí infheistíocht déanta ag Musk i dTesla sa bhliain 2004 (ní raibh ann ach $6.5 million) agus ó 2008 ar aghaidh, bhí sé ina Phríomhoifigeach Feidhmiúcháin ar Tesla.
Chris Heaton-Harris
Gairm pholaitiúil
In olltoghchán na R-A sa bhliain 1997 níor éirigh leis ina iarracht suíochán a bhuachan sa toghcheantar Leicester Theas.
D’fhóin sé mar Leas-Cheannaire ar Theach na dTeachtaí agus mar Ard-Reachtaire an Rítheaghlaigh ó Eanáir go Meitheamh 2018. Bhí sé ina Aire Breatimeachta ó 2018 go 2019, sular éirigh sé as chun tacú leis an dara tairiscint do cheannaireacht na gCaomhach de chuid Andrea Leadsom, tairiscint a chaill sí do Boris Johnson.
Ceapadh Heaton-Harris ina Aire Stáit don Eoraip an 19 Nollaig 2021 nuair a aistríodh freagracht aireachta don Eoraip amach as an Oifig Comh-Aireachta agus chuig an Oifig Gnóthaí Eachtracha. Bhí sé ina Aire Stáit don Eoraip faoin Rúnaí Eachtracha Liz Truss ó 2021 go 2022.
An Pholainn
Stair
Tháinig na treibheanna Slavacha go dtí limistéar na Polainne i mblianta Imirce Mhór na Náisiún, sna sálacha ag na Teotanaigh agus na Húnaigh a rinne spior spear d'Impireacht na hIar-Róimhe i dtús na Meánaoiseanna. Thosaigh an t-eagar ceart polaitiúil ag teacht ar an bPolainn sa deichiú haois, faoi stiúir an rítheaghlaigh atá ainmnithe as Piast, sinsear finscéalach na clainne nach raibh ann ar dtús ach treabhdóir bocht.
Eacnamaíocht
I Mí Eanáir 2020, is ag 2.9% a bhí ráta dífhostaithe na tíre, an dara leibhéal is ísle san Aontas Eorpach, i ndiaidh na Seice ach amháin.
Cara
Is oileán suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd, in iarthar na hAlban, é Cara.
Éileamh ceimiceach ar ocsaigin
Forbhreathnú
Ní chuimsíonn an slonn seo an t-éileamh ocsaigine de bharr nítriúcháin, ocsaídiú amóinia go níotráit:
Ní ocsaídíonn déchromáit, an gníomhaire ocsaídiúcháin chun ÉCO a chinneadh, amóinia go níotráit, mar sin ní chuirtear nítriúchán san áireamh sa tástáil chaighdeánach ÉCO.
19 Aibreán
Is é an 19 Aibreán an 109ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 110ú lá i mbliain bhisigh. Tá 256 lá fágtha sa bhliain.
Rajiv Gandhi
clé|mion|Teaghlach mór le rá sa pholaitíochtː Indira Gandhi, [[Jawaharlal Nehru, Rajiv Gandhi and Sanjay Gandhi]]
Polaiteoir Indiach ab ea Rajiv Gandhi (20 Lúnasa 1944 – 21 Bealtaine 1991). Bhí sé ina phríomh-aire ar an India ó 1984 go 1989.
Feallmharaíodh máthair Rajiv, Indira Gandhi, sa bhliain 1984 agus toghadh Rajiv ina háit. D'éirigh Rajiv Gandhi ina huachtarán mar sin ar an Indian National Congress.
Eallach
Fástar le haghaidh bainne is/nó feola iad, agus chun ualaigh a tharraingt. Tugtar damhra orthu freisin. Mhéadaigh an líon eallaigh sa Domhan faoi dhó i 1960-1980.
Baile an Bhóthair
''Is alt faoi Bhaile an Bhóthair, Co. na Mí é seo. Le haghaidh alt faoin mbaile in Áth Cliath, féach ar Baile an Bhóthair, Áth Cliath''
Villéineach
Fuair an córas bás den chuid is mó i Sasana i 1500, agus bhí roinnt saghsanna den chóras á n-úsáid sa Fhrainc go dtí 1789.
Comharthaí bóthair in Éirinn
Níl difríochtaí mór atá ann idir na comharthaí bóthair atá in úsáid in Éirinn agus na comharthaí bóthair atá in úsáid san Eoraip. Is é ceann de na difríochtaí ná na comharthaí rabhaidh, a bhfuil cruth diamaint buí orthu, cosúil leis na Stáit Aontaithe, Ceanada, an Astráil agus an Nua-Shéalainn. Tá na comharthaí rialála an-chosúil leis an Eoraip áfach.
Beartas maidir le cinn scríbe a léiriú
Léiríonn treochomarthaí cinn scríbe móra nó cinn scríbe ag deireadh an bhealaigh de ghnáth. Ní léirítear bailte beaga agus logainmneacha ach ar chomharthaí níos gaire don láthair sin. Ní thaispeántar ach an logainm Gaeilge má tá an comhartha sa Ghaeltacht, nó má tá an t-ainm oifigiúil i mBéarla díreach, nó beagnach, mar a chéile leis an ainm Gaeilge (mar shampla Dún Laoghaire nó Port Laoise). Mar gheall ar an nós chun an dá theanga a léiriú, bíonn líon teoranta ceann scríbe á léiriú. Más féidir ceann scríbe a bhain amach ar bhealach eile ar aghaidh, léirítear an ceann scríbe seo agus an uimhir bhóthair idir lúibíní. Chomh mhaith leis sin léirítear faid i gciliméadar.
Comharthaí rialála
Taispeánann comharthaí luasteorainneacha "km/h" ag bun an chomhartha chomh mhaith leis an luasteorainn.
An Bille um Daoine Trasinscne (Cosaint na gCeart), 2017
Bille um Transgender Persons (Cosaint na gCeart), 2017, a rinne an Seanad na Pacastáine bille chun cearta trasinséaracha a aithint, anois is féidir leo clárú le hoifigí rialtais mar thrascairí.
Géarchéim airgeadais 2023
Éire
Sa bhliain 2019, d'fhógair SVB go raibh sé i gceist acu a gcuid iasachtaí do ghnólachtaí nuabhunaithe teicneolaíochta Éireannacha a mhéadú go $500m mar chuid de chomhoibriú le Ciste Infheistíochta Straitéisach na hÉireann (ISIF). Dúirt an Ciste sin go raibh tuairim is $100m infheistithe sa bhliain 2023 i gcúig chiste infheistíochta a bhí faoi bhainistíocht SVB Capital, fochuideachta le SVB Group.
Gleann Freóin
Tugadh 'Rathad Mòr nan Gàidheal' ar an mbóthar ó Ghleann Freóin go Loch Long.
Stair
Ba é suíomh Chath Ghleann Freóin é, siar ó dheas ó Loch Laomainn sa bhliain 1603, idir na Griogaraich agus Clann a’ Chombaichceann. Cé gur bhuaileadh go cuimsitheach ar Chlann a’ Chombaichceann, chuaigh an cath i bhfeidhm go mór ar Chlann Ghriogair.
Scáildaonra
Le léamh
Reich, David (2018). Who We Are and How We Got Here: new findings from ancient DNA. Pantheon.
Eitilt thrasatlantach Alcock agus Brown
Eitilt
Nuair a bhí siad ag eitilt trasna an Atlantaigh, chuaigh siad trí amchriosanna éagsúla. Le meascán a sheachaint, chloígh Brown ina chuid tuairiscíochta le ham GMT (Meán-am Greenwich - an t-am sa Ríocht Aontaithe).
Beart ollmhór domhanda a bhí ann. Bhí na spéartha os cionn an Atlantaigh sáraithe acu agus bhí an chéad mhúnla leagtha síos acu le haghaidh an taistil atá chomh coitianta sin inniu, lá agus oíche idir tíortha na hEorpa agus Meiriceá Thuaidh.
George Gilbert Scott
Ailtire a rugadh i nGawcott Shasana, treoirailtire na hathbheochana Gotaí sa Bhreatain ab ea Sir George Gilbert Scott (13 Iúil 1811 – 27 Márta 1878). Dhear sé Leacht Cuimhneacháin Albert (1862–1863), stáisiún is óstán Naomh Pancras (1865) i Londain, agus Ollscoil Ghlaschú (1865). Thosaigh sé ag dearadh teach na mbocht ach rinne sé saincheird ina dhiaidh sin de shéipéil agus d'ardeaglaisigh. Cuirtear 800 bhfoirgneamh ar fad ina leith.
Eamon Martin
A haireacht oirnaithe
Ar an 28 Bealtaine 1987, bhí Martin oirnithe mar shagart ar Deoise Doire. Tar éis an oirniú aige, d'oibrigh sé mar shagart comhlach ag Ardeaglais Deoise Doire ó 1987 go 1989. Bhí sé ansin fostaithe i lucht múinteoireachta Coláiste Naomh Colum i nDoire, áit ar oibrigh sé ó 1990 go 1998. Lean Martin ar aghaidh lena chuid staidéir i gColáiste Naomh Edmund, Cambridge ó 1998-1999, áit ar bhain sé MPhil amach i bhforbairt scoile. Ó 1999 go 2008, d'oibrigh sé mar uachtarán ar Choláiste Naomh Colum, Doire.
Tar éis é seo, d'oibrigh sé ar feadh dhá bhliain mar Secretary-General ar Chomhairle na nEaspag Caitliceach Éireannach sular cuireadh ar ais ina Dheoise dúchais é i 2010 le n-oibriú mar Vicar General. Nuair a d'éirigh Easpag Séamus Hegarty as a phost i Samhain 2011, bhí Éamon Martin socraithe mar riarthóir na deoise. I 2011, bhí sé socraithe mar Séiplíneach an Pápa.